cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Simple Minds
2002-2008: Cry en Black & White 050505
Yn 2002 kaam de band werom mei ûnder oaren harren fêste drummer Mel Gaynor (1982-1991) mei it fris hearende album Cry. Kerr makke yn 2004 ek it nûmer Cynical Heart mei it tranceduo Jam & Spoon. Yn 'e maitiid fan 2005 wurke Simple Minds yn de Wisseloord Studio's oan in opfolger fan dat album. De cd Black & White 050505 ferskynde op 12 septimber. Home wie de earste single. Yn septimber 2005 wie Simple Minds yn Paradiso yn Amsterdam foar in promoasjekonsert. Yn 2006 waard troch Simple Minds troch Jeropa toerd en ek Austraalje en Nij-Seelân waarden oan dien.
Sûnt 2002 bestiet Simple Minds út: Jim Kerr: sjongen (1978-no), Charlie Burchill: gitaar (1978-no), Mel Gaynor: drums (1982-1991, 1997-1998, 2002-2017), Ged Grimes: basgitaar (2010-no), en Andy Gillespie: toetsen (2002-2005, 2007-2017).
2009-2011: Graffiti Soul
Op 25 maaie 2009 kaam it fyftjinde studioalbum Graffiti Soul út, mei in deluxe-edysje. It nije album betsjutte ek dat der in nije wrâldtoernee kaam. It earste nûmer dat fan dat album útbrocht waard, is Rockets. Yn Dútslân waard der keazen om Stars will lead the way as earste single te brûken, mei licht oantrúnjen fan de platemaatskippij.
Op 15 augustus 2009 wiene Simple Minds de ôfsluter fan it festival Pinkpop Classic yn Landgraaf. Yn 2010 brocht Jim Kerr syn earste solo-album út. Hy brocht dat út ûnder de namme lostboyAKA en it album hie deselde namme.
2013-2014: Celebrate
Yn 2013 kaam der in sammelalbum út dat Celebrate as namme hie. Op dit album wie in nij nûmer te finen: Broken glass park. Yn dat jier begûn de band oan in grutte toernee mei de namme Celebrate Greatest Hits. De toer begûn yn Amsterdam en yn juny en july 2014 waard troch de band spile op de festivals Retropop en Bospop. De toernee einige op 12 septimber 2014 yn Durham, Ingelân. De show yn Glasgow waard filme foar de dvd/blue-ray dy't yn maaie 2014 ferskynd is. Dat optreden is ek útbrocht as live cd.
2014-2015: Big Music
Ein oktober 2014 kaam der in nij album út, Big Music. De earste single, Honest Town, waard yn septimber al presintearre. Ek kundige de band oan om yn 2015 in toernee te jaan yn Jeropa en it Feriene Keninkryk fanwegen it nije album. Op 23 novimber 2015 waard der spile yn de Heineken Music Hall yn Amsterdam. Dizze datum waard op 30 oktober 2014 bekind makke, doe't Simple Minds de single Honest Town spile yn De Wereld Draait Door. Om't de earste show gau útferkocht wie, waard yn maart 2015 in twadde konsert oankundige op 24 novimber 2015.
Yn 2015 waard it album Sparkle in the rain op 'e nij útbrocht. Yn Nederlân kaam it nei mear as tritich jier wer yn de Album Top 100 te stean foar in wike.
2016-2017: Acoustic
Yn oktober 2016 kundige de band it nije album Acoustic oan. Op dit album binne in tal hits as akoestyske ferzje útbrocht. Der stiet ek in cover fan it nûmer Long Black Train fan Richard Hawley op. It album ferskynde op 11 novimber 2016. Letter dat jier en yn 'e maitiid fan 2017 joegen Jim Kerr en Charlie Burchill akoestyske optredens troch hiel Jeropa by de Night of the Proms konserten. Nei dy optredens kaam der in toer troch Jeropa en it Feriene Keninkryk. Op 14 maaie 2017 waard der yn Carré yn Amsterdam spile.
Sûnt dit album binne Mel Gaynor (drummer) en Andy Gillespie (toetsenist) foar ûnbepaalde tiid út de band gien. Yn harren plak kamen Sarah Brown (eftergrûnsjongeres), Gordy Goudy (gitarist), Cherisse Osei (drummer) en Catherine AD (toetsenist) der by.
Yn 2016 waard ek it album New Gold Dream (81/82/83/84) op 'e nij útbrocht. Yn Nederlân kaam dit album ek nei dik tritich jier wer yn de Album Top 100 werom.
2018-no: Walk Between Worlds
De band sjocht der kwa besetting itselde út as by it eardere album Acoustic. Mel Gaynor en Andy Gillespie binne no foar goed by de band wei.
Bogoroditski-kleaster (Kazan)
It Bogoroditski-kleaster fan Kazan (Russysk: Казанский Богородицкий монастырь) is in otterdoks kleaster yn Kazan, Ruslân. It eastlik fan it kremlyn lizzende kleaster is it plak dêr't de ikoan fan de Mem Gods fan Kazan bewarre wurdt.
Fynst ikoan en stifting
Op 8 july 1579 fûn it 9 jier âlde famke Matrona in ikoan op it plak dat har yn in dream oanwiisd waard. Dat en de earste mirakels waarden foar it earst optekene troch in tsjûge fan dy ferhalen, de doedestiidske preester en lettere patriarch Germogen († 1612 ). De fynst fan de mirakuleuze ikoan, noch mar 27 jier nei't russyske troepen Kazan oermasteren, waard yn dy tiid troch de minsken as in symboalysk barren fan grut belang wurdearre. Noch yn itselde jier waard op it plak fan de fynst mei in dekreet fan Ivan de Ferskriklike it Kleaster fan de Jongfaam Marije stifte. De earste non fan it kleaster soe neffens de oerlevering Matrona sels west ha, dêr't fierder net in soad fan bekend is. De ikoan waard yn 1612 troch de troepen fan Minin en Pozjarski foar de kampanje nei Moskou meinommen. Nei de kampanje waard de orizjinele ikoan werom brocht nei it Bogoroditski-kleaster fan Kazan, ek al wolle guon Moskoviten ha dat de kopy yn de Kazan-katedraal op it Reade Plein de orizjinele wie.
De grutte mannichte pylgers makke fan it kleaster in ferneamd hillichdom fan de Midden-Wolga. De herfoarmings fan Katarina de Grutte yn 1764, dy't in yndieling fan de russyske kleasters neffens status brocht, makke fan it kleaster in kleaster fan de twadde graad. Yn 1809 waard it Bogoroditski-kleaster by de kleasters fan de heechste graad yndield. Stadichoan naam it tal nonnen ta fan mear as 100 yn it begjin fan de 19e iuw oant 500 doe't de revolúsje fan 1917 útbriek.
Gebouwen
thumb|260px| Sicht op it kleaster fanút it kremlyn (likernôch 1917) It kleaster wie hektares grut en hearde ta ien fan de grutste en moaiste fan de Wolga-regio.
De katedraal fan it kleaster, dêr't de ikoan bewarre waard, wie in neoklassisistysk gebou út 1798-1808. De neffens in ûntwerp fan de arsjitekt Ivan Starov boude katedraal ferfong doedestiids in brekfallige stiennen katedraal út de jierren 1590. De ôfmjittings fan de fiifkoepelige katedraal wiene 49 meter by 43 meter mei in hichte fan 44 meter. Oan alle kanten fan de katedraal (útsein oan de alterside) hie de katedraal portiko's mei pylders.
Noardlik fan de katedraal stie de Sint-Nikolaastsjerke út 1810-1816 en súdlik dêrfan de Krúsferheffingstsjerke út 1820-1840; beide gebouwen wiene ek yn neoklassisistyske styl boud.
Njonken dy gebouwen stie der ek noch in 55 meter hege klokketoer, ien fan de heechste klokketuorren fan Kazan, en de lytse poartetsjerke, de Sofiatsjerk. Sawol de klokketoer as de Sofiatsjerke datearren út it midden fan de 17e iuw.
Kleaster nei 1917
thumb|250px|left|De yn de jierren 1930 ferneatige katedraal en klokketoer Nei it sluten de tsjerken fan it kremlyn fan Kazan yn septimber 1918 waarden de belangrykste hillichdommen fan it bisdom oerbrocht nei it Bogoroditski-kleaster: de reliken fan de hilligen Gûri en Varsonofi.
Alhoewol't it kleaster opheft waard, bleau der noch oan yn de jierren 1920 in offisjeel registrearre otterdokse mienskip wurkjen. Yn 1931 kaam ek dêr in ein oan en waarden de measte kleastergebouwen ferneatige. Sûnt 1942 besette in tabaksfabryk it eardere kleasterterrein en op it westlike diel fan it fernielde kleasterkompleks waarden letter flats fan fiif ferdjippings boud. De Krúsferheffingstsjerke waard brûkt troch de filologyske fakulteit fan it Pedagogysk Ynstitút fan Kazan (tsjintwurdich de universiteit).
De rekonstruksje fan it kleaster
thumb|250px|Opgravings yn 2016 op de lokaasje fan de noch te rekonstruëarjen katedraal Yn 1994 waard de Sofiatsjerke weromjûn oan de otterdokse mienskip en yn de jierren 2004-2005 folge de weromjefte en de restauraasje fan de grutte Krúsferheffingstsjerke. Pariarch Aleksi II droech op 21 july 2005 de saneamde Fatikaan-ikoan fan de Mem Gods fan Kazan oan it bisdom oer, in ikoan út likernôch 1730 en net needsaaklik in eksakte kopy fan it oarspronlike ikoan. Dy ikoan dûkte yn de jierren 1970 yn in keunsthannel yn it Westen op en kaam fia in omwei yn it Fatikaan telâne. Paus Jehannes Paulus joech de ikoan yn 2004 oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke en dy ikoan krige in plak yn de Krúsferheffingstsjerke en wurdt tige fereare troch pylgers. thumb|250px|De krúsferheffingstsjerke mei op de foargrûn de opgravings fan de âlde katedraal; hielendal rjochts de Sofiatsjerke (ôfbyld 2016) Sûnt 2005 is it kleaster wer in aktyf kleaster, mar ynstee fan nonnen wenje der tsjintwurdich muontsen. De tabaksfabryk út de tiid fan de Sovjet-Uny ferdwûn fan it kleasterterrein en der waarden opgravings útfierd. By de opgravings waarden resten fan nonnen werom fûn, dy't op 12 oktober 2019 op 'e nij begroeven binne op it kleastertsjerkhôf.
Op 4 novimber 2015, op de dei fan it feest fan de Ikoan fan de Mem Gods fan Kazan, ûndertekene de presidint fan Tatarstan, Rûstam Minnichanov, it dekreet om de stifting fan de Bulgaarske Islamityske Akademy en de weropbou fan de Kazankatedraal te beoarderjen. Op 2 april 2016 waard op it plak fan de ferneatige katedraal útein set mei argeologysk ûndersyk en op 21 july fan dat jier wijde patriarch Kirill de boulokaasje en de earste stien foar de nije katedraal, dy't yn 2021 foltôge wie en ynwijd waard.
De weropbou fan 55 meter hege klokketoer dy't eartiids oeral yn Kazan te sjen wie is noch net oan de oarder. De reden is dat it fiif ferdjippings tellende Chrûsjtsjov-gebou op it histoaryske plak fan de klokketoer stiet.
Grottsjerke
Yn 1910 besocht grutfoarstin Elisabeth Feodrovna it kleaster. Hja fersocht ûnder de katedraal in grottsjerke oan te lizzen en te wijen oan de berte fan de Jongfaam Marije. De tsjerke waard yn 1913 foltôge en by de opgravings fan 2016 waarden ek de oerbliuwsels fan dy tsjerke weromfûn. Besletten waard ek dy tsjerke te rekonstruearjen. Op 25 febrewaris 2020 waard de grottsjerke ynwijd.
Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto
Beskriuwing
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto is útwoeksen ta ien fan 'e meast prestizjeuze filmfestivals fan 'e wrâld, en docht neffens in artikel dat yn 1998 yn it tydskrift Variety ferskynde, inkeld noch ûnder foar it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes. Yn 2007 brocht it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto foar de stêd Toronto jiers nei skatting C$67 miljoen yn 't laadsje. Tsjin 2011 wie dat bedrach groeid ta K$170 miljoen.
Skiednis
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto waard yn 1976 oprjochte troch Bill Marshall, Dusty Cohl en Henk van der Kolk, ûnder de namme Toronto Festival of Festivals. Dy oantsjutting ferwiisde nei de oarspronklike bedoeling fan it festival as in plak dêr't de bêste films fan oare filmfestivals fertoand waarden. De earste edysje, yn it Windsor Arms Hotel, waard iepene op 18 oktober 1976 en duorre oant en mei 24 oktober. Der kamen doe 35.000 besikers op ôf, dy't 127 films út 30 lannen sjen koene.
Yn 1994 waard Piers Handling de direkteur fan it evenemint. Dyselde feroare by syn oantreden daliks de namme Toronto Festival of Festivals yn Toronto International Film Festival. Sûnt dy tiid wurde op it filmfestival ek films fertoand dy't noch nearne oars te sjen west hawwe. Under mear American Beauty, 127 Hours en Black Swan giene op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto yn premiêre. De organisaasje efter it filmfestival hiet fan 1994 ôf de Toronto International Film Festival Group (TIFFG), mar waard yn 2009 omneamd ta TIFF.
Yn 1984 waard op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto in programma mei as namme Perspective Canada ynfierd dat him poer talei op Kanadeeske films. (Dat programma bestie njonken ferskate oaren, dy't har taleine op ynternasjonale films.) Yn 2001 waard Perspective Canada ferfongen troch twa oare filmprogramma's: Canada First!, foar 8 oant 15 Kanadeeske spylfilms, en Short Cuts Canada foar 30 oant 40 Kanadeeske koarte films. Yn 2017 waard it totale oanbod oan spylfilms op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto werombrocht fan likernôch 400 (yn it foargeande jier) nei 255.
Yn 2007 waard op 'e hoeke fan King Street en John Street yn it sintrum fan Toronto begûn mei de bou fan de C$181 miljoen kostjende TIFF Bell Lightbox. It bouwurk waard ferneamd nei it Kanadeeske telekombedriuw Bell Canada, dat de bou sponsore, wylst it regear fan Kanada en de Provinsje Ontario subsydzje joegen. Yn 2010 waard it gebou iepene. Sûnt fungearret de TIFF Bell Lightbox net inkeld as de sit foar de organisaasje efter it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto, mar ek as in lokaasje foar filmfoarstellings, lêzings, workshops, diskusjes en lytsere festivals op it mêd fan film.
Kolumbanus fan Luxeuil
thumb|Sint-Kolumbanus Kolumbanus (Iersk: Columbán, 'wite do', provinsje Leinster, Ierlân om 540 hinne - Bobbio, Itaalje 23 novimber 615) wie in Ierske muonts, sindeling en stifter fan ferskate kleasters op it Jeropeeske fêstelân, dêr't dy fan Marmoutier (Maursmünster) yn de Elzas ien wie.
Neilittenskip
Kolumbianus wie tsjin it arianisme. Hy kaam ek foar guon Frankyske biskoppen oer te stean yn in skeel oer it berekkenjen fan de Peaskedatum, om't er fêsthold oan de metoade dy't ornaris brûkt waard yn it Keltyske kristendom (sjoch kwartodesimanen). As Ierske sindeling hie er op it fêstelân in grutte ynfloed op de godstsjinstlike en kulturele ûntjouwing fan West-Jeropa hân.
Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2002
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2002 yn Stavelot op 1 septimber 2002. It wie de fjirtjinde fan 17 races fan de Formule 1 yn 2002. Hy waard op it Sirkwy fan Spa-Francorchamps hâlden. De race waard hâlden oer 44 omgongen, op it 6,9 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,3 kilometer.
Kim Sasabone
Kim Sasabone (1 april 1974) is in Nederlânsk sjongster, dûnseresse en fitnessynstruktrise fan Moluksk komôf. Hja waard ein njoggentiger jierren bekend as ien fan 'e sjongsters fan 'e band Vengaboys, mei as bynamme Armygirl of Lion Kim (in wurdspiling op Lion King). Nei't de band yn 2004 opdoekt waard, folge yn 2006 in weroprjochting, en oant hjoed de dei ta bliuwt Sasabone derby belutsen. Njonken har sjongkarriêre runt hja ek in eigen fitnessklub yn Alfen oan de Ryn.
Jonkheid en oplieding
Sasabone waard yn 1974 út etnysk Molukske âlden berne, en groeide op yn it Brabânske Zevenbergen. Hja hat in âldere suster. Op 'e basisskoalle koe Sasabone net sa goed meikomme. Neitiid gie se nei de MAVO. Om't har suster goed leare koe en nei it gymnasium gie, sei har heit dan: "mar Kim leit it learen net sa, dy giet nei de spinaazje-akademy." Fan gefolgen smiet Sasabone der op 'e MAVO it byltsje by del. Yn 2014 sei Sasabone yn in fraachpetear dat se it har âlden efternei kwea-ôf nimt dat se har yn dy tiid net wat mear oanfitere en selsfertrouwen jûn hawwe. Nei de MAVO trochrûn te hawwen, die Sasabone in MBO-oplieding, dy't se lykwols net ôfmakke.
Sjongkarriêre
Yn 1997 waard Sasabone troch discjockeys Wessel van Diepen en Dennis van den Driesschen as ien fan 'e fjouwer sjongers/dûnsers by de band Vengaboys helle. Alle fjouwer hiene dy in fêst kostúm; Sasabone droech in (soarte fan) legerunifoarmke, en gie troch foar Armygirl. De oare trije sjongers/dûnsers wiene (yn it begjin) Denise van Rijswijk (Doll), Robin Pors (Sailorboy) en Roy den Burger (Cowboy). De besetting fan Doll, Sailorboy en Cowboy ûndergie meitiid ferskate feroarings, mar de rol fan Armygirl is nea ferfolle troch immen oars as Sasabone.
Hoewol't de earste singles fan 'e Vengaboys net botte súksesfol wiene, feroare dat begjin 1998, doe't Up & Down de top 10 fan 'e hitlisten helle. Itselde barde dat jiers mei de nûmers We Like to Party! en Boom, Boom, Boom, Boom!!, dy't ek ynternasjonaal trochbrieken. Yn 1999 folge noch in grutte ynternasjonale hit mei We're Going to Ibiza. Nei't yn 1999 noch Kiss (When the Sun Don't Shine) en yn 2000 Shalala Lala en Uncle John from Jamaica beskieden hits waarden, gie it stadichoan berchôf mei Vengaboys. Uteinlik waard yn 2004 besletten om 'e groep op te doeken.
Lykwols begûnen oardel jier letter de oanfragen foar nije optredens binnen te streamen. Yn Ingelân kamen feesten mei jierren 90-muzyk yn 'e moade, en dêrwei wreide dy raazje him út oer it kontinint. Sasabone en har kollega's, dy't ûnderwilens allegear in nije karriêre begûn wiene, fûnen dat se sok goed jild net lizze litte koene. Dat se besleaten om it der gewoan 'by' te dwaan, ien- of twaris yn 'e moanne. Dat waard lykwols al gau 80 kear yn 't jier. Noch altyd giet it mei Vengaboys as it spoar.
Fitness
Om 'e kondysje te behâlden dy't se nedich wie om jûnen efterinoar dûnsje te kinnen op it poadium, sette Sasabone yn 'e njoggentiger jierren útein mei fitnesstrening. Yn 't earstoan moast se har wier-wier nei de sportskoalle ta slepe, mar geandewei de jierren begûn se der hieltyd mear aardichheid oan te krijen. Sadwaande begûn Sasabone, doe't se miende dat der mei it opdoeken fan Vengaboys in ein kommen wie oan har karriêre yn 'e muzyk, in eigen sportskoalle. Dat is The Bootcamp Club, yn Alfen oan de Ryn, dy't se mei in kollega runt. Teffens wurket se der as fitnessynstruktrise.
Priveelibben
Kim Sasabone wennet yn Alfen oan de Ryn. Hja hat in relaasje en krige yn 2014 in bern.
Krústsjerke
thumb|Basilique du Sacré-Cœur In krústsjerke is in tsjerke dêr't de plattegrûn fan in krúsfoarm hat troch de oanwêzigens fan in dwersbeuk (transept) tusken het skip en het koar. De ienfâldichste krústsjerke is in ienbeukich gebou mei in plattegrûn yn de foarm fan in Gryksk krús of in Latynsk krús. It punt dêr't skip en dwersbeuk elkoar snije wurdt de krusing neamd en wurdt faak bekroand troch in krúsingtoer of -koepel. In krústsjerke mei in sa'n koepel wurdt in krúskoepeltsjerke neamd. De krústsjerke is sûnt de tiid fan de romaanske styl in boufoarm dy't in protte brûkt wurdt foar katolike tsjerken.
In fariant op de krústsjerke dy't fral by protestantske tsjerkebou tapast waard, hat de foarm fan in Gryksk krús, mei earms fan like lingte. Dêrtroch waard in sintralisearjende plattegrûn krige mei in optimaal sicht op de sintraal pleatste preekstoel.
Plattegrûn
right|450px|thumb|Plattegrûn fan in goatyske tsjerke
In krústsjerke, sa't dy yn de romaanske en goatyske boukeunst in protte boud binne, hat de neifolgjende ûnderdielen:
By de measte romaanske tsjerken besteane de sydbeuken en it skip út ferskate traveeën, it part fan de sydbeuk of it skip tusken twa inoars opfolgjende kolommen (op de plattegrûn hawwe de sydbeuk en it middenskip fiif traveeën). Sommige tsjerken hawwe boppe de krusing in toer. In oar faak foarkommend ûnderdiel fan de tsjerke is in krypte. Dy sit faak ûnder it koar en de apsis, mar somstiids ek wol ûnder de hiele tsjerke, lykas by de Sacré-Cœur yn Parys. De krypte kin in yngong yn de tsjerke hawwe of ien oan de bûtenkant fan de tsjerke. De gruttere romaanske tsjerken hawwe net allinne bredere en hegere sydbeuken en skip, mar kinne ek oan beide siden twa sydbeuken hawwe of in rige kapellen foar hilligen oan de sydbeuken.
Foarbylden yn Fryslân
thumb|right|250px|Krústsjerke fan It Hearrenfean
2e milennium f.Kr.
It 2e milennium f.Kr. of twadde milennium foar Kristus rûn fan 1 jannewaris 2000 f.Kr. oant 31 desimber 1001 f.Kr.
Zootopia
Zootopia (yn beskate lannen, wêrûnder Nederlân, útbrocht as Zootropolis, sjoch hjirre) is in Amerikaanske kompjûteranimearre tekenfilm út 2016. It wie de 55e jûnfoljende film fan 'e Walt Disney Animation Studios. De rezjy wie yn 'e hannen fan Byron Howard en Rich Moore, wylst de haadrollen ynsprutsen waarden troch stimakteurs Ginnifer Goodwin en Jason Bateman. Zootopia is in famyljefilm en plysjefilm, dy't spilet yn in metropoal, befolke troch antropomorfe bisten fan alderlei soarten. De plot folget Judy Hopps, de earste wylde knyn dy't de plysjeskoalle ôfrûne hat, wylst se besiket tsjin alle foaroardielen yn in plakje te feroverjen yn it plysjekorps fan Zootopia. De film briek nei de premiêre yn maart 2016 rekôrs yn 'e bioskopen, en wie de fjirde tekenfilm út 'e skiednis fan 'e filmyndustry dy't mear as $1 miljard opbrocht. Zootopia wûn de Oscar yn 'e kategory bêste tekenfilm en ferskate oare prestizjeuze prizen.
Plot
Yn in wrâld dy't folslein befolke wurdt troch antropomorfe (har as minsken gedragende) bisten, ferfollet de wylde knyn Judy Hopps, dy't ôfkomstich is út it plattelânsdoarpke Bunnyburrow, de dream dy't se al as jongknyntsje hie troch plysje te wurden yn 'e grutte metropoal Zootopia (of Zootropolis, ôfhinklik fan 'e filmtitel dy't brûkt wurdt). Dêr blike lykwols suver allinne mar mânske bisten te wurkjen, lykas oaljefanten, noashoarnen en nylhoarsen. Judy is de earste knyn dy't de plysje-oplieding trochrûn hat. Hoewol't se as de bêste fan har klasse fan 'e plysjeskoalle kommen is, wurdt Judy troch kommissaris Bogo (in Kaapske buffel) oan it wurk set as parkearwachter, om't hy net ynsjocht hoe't in knyn doeltreffend as 'echte' plysje wurkje kinne soe. Dat is in grutte teloarstelling foar Judy, temear om't se har safolle foarsteld hie fan har wurk as plysje yn 'e grutte stêd. Har earste dei op it wurk wurdt noch helte minder as se har bedonderje lit troch in oplichtersduo, besteande út 'e foks Nick Wilde en de fennek Finnick.
As se likernôch in wike oan it wurk is as parkearwachter, en suver beswykt ûnder it deprimearjende karakter fan dy baan, wurdt se op in dei oanklampt troch in winkelbaarch dy't fan in sekfol bollen fan 'e krookjesoarte Midnicampum holicithias bestellen is troch in bretale gaudief, de wezeling Duke Weaselton. Judy set de efterfolging yn, dy't liedt nei in diel fan 'e stêd dêr't lytse bisten as mûzen en pipermûzen libje. Weaselton besiket Judy op alle mooglike manearen ôf te lieden fan har efterfolging, ûnder mear troch in úthingboerd, besteande út in doughnut ter grutte fan in rêdingsboei, los te skuorren en nei har ta te smiten. Judy kin it ding krekt op 'e tiid pakke foar't it in froulike pipermûs ferpletteret dy't krekt op dat stuit in sebrapaad oerstekt.
Uteinlik wit Judy Weaselton te fangen, mar neitiid kriget se op har kop fan kommissaris Bogo fanwegen alle skea en alteraasje dy't har efterfolging fan Weaselton oanrjochte hat, en om't it har wurk as parkearwachter net is om winkeldieven te fangen. Wylst se yn syn kantoar de wyn fan foarren kriget, komt frou Otterton dêr binnen, in rivierotter dy't de kommissaris al dagenlang lêstich falt oer de ferdwining fan har man Emmitt. Om't der yn koarte tiid fjirtjin rôfdieren ferdwûn binne, wêrfan't de oare trettjin allegear in stik grutter binne as in otter, hat de ferdwining fan Otterton foar kommissaris Bogo op dat stuit net in soad prioriteit. As Judy lykwols oanbiedt om it ûndersyk nei de Otterton-ferdwining op har te nimmen en loko-boargemaster Dawn Bellwether (in ei), dy't krekt op dat stuit ek it kantoar binnenkomt, dat in goed plan taliket, kin Bogo net oars as Judy op 'e saak sette. Hy praat lykwols mei har ôf dat se 48 oeren de tiid hat om Emmitt Otterton werom te finen. As dat har net slagget, moat se ûntslach nimme by de plysje.
Oan 'e hân fan in ôfdruk fan in byld fan in befeiligingskamera stelt Judy fêst dat de oplichter Nick Wilde de lêst bekende persoan is dy't Otterton libben sjoen hat. Mei de bânrekorder yn har pinne nimt se in petear op dat se mei Nick fiert, wêryn't hy tajout dat er him skuldich makke hat oan belestingfraude. Neitiid sjantearret Judy him mei dy opname om har te helpen by it weromfinen fan Otterton. Troch Nick syn bekendheid mei de stêd en de ûnderwrâld ûntdekke Judy en hy dat Otterton nei syn moeting mei Nick yn in limûsine stapt is. Earst tinke se dat de otter ûntfierd is, en dat fermoeden liket befêstige te wurden as se de oangeande limûsine fine en Nick dêr spoaren yn ûntdekt dy't liede nei de maffiabaas Mr. Big.
As Judy en Nick nei it hûs geane fan Manchas (in swarte jaguar), fertelt dy harren dat Otterton wat raasde oer "nachtgûlers" foar't er him oanfoel. Nei't er lykwols mar in pear tellen út harren sicht west hat, rekket Manchas sels ek ferwyldere en falt er Judy en Nick oan. By in eange nachtlike efterfolging troch it reinwâlddistrikt fan Zootopia rêdt Judy Nick syn libben troch Manchas fêst te setten en it plysjeburo om help te skiljen. Mar as kommissaris Bogo mei fersterkings arrivearret, blykt Manchas ferdwûn te wêzen. De kommissaris leaut neat fan Judy har ferhaal, en mient dat it alhiel fuortkomt út 'e skrikfalligens wêrfan't eltsenien wit dat kninen dêroan lije. It bewiist foar him dat sy ûngeskikt is om by de plysje te wurkjen en hy easket daliks har ûntslach. Nick bringt him lykwols fyntsjes tebinnen dat Judy 48 oeren hie om 'e ferdwining fan Otterton op te lossen, en dat dêrfan noch 10 oeren oer binne.
Judy en Nick belûke kommissaris Bogo en de plysje by harren ûntdekking. Dêrop wurde Lionheart en de stêf fan it psychiatrysk sikehûs arrestearre foar ûntfiering en ûnrjochtlike finzenskip. Loko-boargemaster Bellwether wurdt de nije boargemaster. Judy, dy't ûnder harren ûndersyk befreone rekke is mei Nick, freget him om him yn te skriuwen foar de plysjeskoalle, om't er oanlis hat foar plysjewurk, en om't sy ferlet hat fan in partner. Sels kriget Judy no einlings en te'n lêsten de erkenning dêr't se sa lang op longere hat, mar dat blykt in twasnedich swurd te wêzen. By in parsekonferinsje ferpraat se har troch te suggerearjen dat de reden foar de ferwyldering fan 'e ûntfierde bisten dy't yn it psychiatrysk sikehûs weromfûn binne, gearhinget mei harren biology as rôfdieren. Dêrmei ropt se eangst op ûnder de 90% fan 'e ynwenners fan Zootopia dy't út proaidieren bestiet, en dy eangst slacht al rillegau om yn haat en diskriminaasje. Ek har eigen freonskip mei Nick, dy't ommers as foks ek in rôfdier is, kriget in slimme knau, en hy wol neat mear fan har witte. Mei't se har skuldich fielt en it gefoel hat dat se mei har wurden Zootopia fernield hat, nimt Judy neitiid ûntslach en keart werom nei Bunnyburrow. Dêr lûkt se wer by har âlden yn, dy't woartels en blauwe blebberbeien ferbouwe en ferkeapje.
Op in stuit komt yn in petear mei har heit en mem te praat dat 'nachtgûlers' in bynamme is foar in beskate soarte krookjes. Sokke blommen befetsje in neurotoksine dat op sûchdieren slimme psychotropyske effekten hat dy't liede ta in steat fan ferstânleaze agresje. As Judy beseft dat it om deselde soarte krookje giet as dêr't Duke Weaselton de blombollen fan stiel, giet har in ljocht op. Se giet halje-trawalje werom nei Zootopia, dêr't se har rûzje mei Nick byleit. Neitiid konfrontearje sy beiden Weaselton mei Judy har nije ynformaasje, en Weaselton jout dan ta (nei't Mr. Big him derfan oertsjûge hat dat it it bêste foar him is om mei te wurkjen) dat er de blombollen stellen hie foar in ûnsympatike raam dy't Doug hjit. Judy en Nick fine Doug yn in laboratoarium yn in âlde metrotrein yn in tunnel ûnder Zootopia, dêr't er dwaande is om mear fan it gif fan 'e nachtgûlers te meitsjen, dat er yn in ferdôvingspylkje docht om ôfsketten te wurden mei in ferdôvingsgewear. Ut in tillefoanpetear kinne Judy en Nick ôfliede dat Doug dejinge is dy't alle 'ferwyldere' rôfdieren mei it gif ynjektearre hat troch se mei it ferdôvingsgewear te sjitten.
Judy en Nick besykje mei de metrotrein út te naaien, mar trochdat de tsjinwurking fan Doug en twa oare rammen op in oanhâldend gefjocht útrint, rekket de metro úteinlik yn in tunnel ûnder it Natoerhistoarysk Museum ûntspoard mei as gefolch in ûntploffing en in brân wêrby't alle bewiismateriaal yn flammen opgiet. Utsein it ferdôvingsgewear mei it lêste ferdôvingspylkje, dat Nick út 'e metrowagon rêden hat. Ear't Judy en Nick kontakt opnimme kinne mei de plysje, wurdt harren yn it museum lykwols de pas ôfsnien troch boargemaster Dawn Bellwether, foar wa't Doug en de oare rammen blike te wurkjen. Judy en Nick komme tegearre finzen te sitten yn ien fan 'e útstallings nei't Nick wegeret om Judy efter te litten as dy har ankel ferdraaid hat. Bellwether, dy't it ferdôvingsgewear fûn hat dat Nike en Judy op harren flecht kwytrekke binne, sjit Nick mei it ferdôvingspylkje, mei as gefolch dat er ferwyldere rekket en him tsjin Judy keart. Underwilens skillet Bellwether sels de plysje op om oan te jaan dat se der tsjûge fan is hoe't in ferwyldere foks yn it Natoerhistoarysk Museum efter in warleas knyntsje oan sit.
Dêrnei makket se harsels oan Judy bekend as it masterbrein efter in gearspanning fan supremasistyske proaidieren, dy't rôfdieren besykje ôf te skilderjen as gefaarlike gekken dy't op elts momint ferwyldere reitsje en oare bisten oanfalle kinne. Se mient dat de publike opiny him nei Judy har dea troch Nick syn tadwaan noch fierder tsjin 'e rôfdieren keare sil. As lykwols blykt dat Nick en Judy de ferwyldering en de oanfal mar spile hawwe, mei't se it ferdôvingspylkje yn it gewear ferfongen hiene troch in blauwe blebberbei, driget in poerrazene Bellwether om harren beiden foar de hiele gearspanning opdraaie te litten. Mar dan lit Judy har witte dat se Bellwether har de hiele monolooch opnommen hat mei de bânrecorder yn har pinne. Bellwether besiket noch te ûntkommen, mar ûnderwilens is kommissaris Bogo mei in plysjeteam op it toaniel ferskynd, en hy hat it lêste diel fan it petear tusken Judy en Bellwether heard. De boargemaster en har trewanten wurde dêrop daliks oppakt en ferdwine efter de traaljes.
Yn in fraachpetear mei de media ûntstriidt de finzen sittende eardere boargemaster Lionheart dat er wat fan Bellwether har gearspanning ôfwist, wylst er tagelyk úthâldt dat syn beslút om 'e 'ferwyldere' rôfdieren finzen te hâlden "it ferkearde wie om te dwaan, mar om 'e goede redens." No't de oarsaak fan 'e 'ferwyldering' bekend is, duorret it net lang ear't wittenskippers in tsjingif ûntwikkele hawwe, dat alle 'ferwyldere' rôfdieren wer by sinnen bringt. De haat tsjin en diskriminaasje fan rôfdieren belunet neitiid, mei't in soad proaidieren har skamje foar harren hâlden en dragen. Judy kriget har baan by de plysje werom en Nick lit him ynskriuwe oan 'e plysjeskoalle, dy't er yn 'e koartste kearen trochrint om Judy har fêste partner te wurden. De film einiget mei in popkonsert fan 'e sjongster en dûnseresse Gazelle (in idoal dat de hiele film troch al út en troch neamd waard en opdûkte), dêr't alle personaazjes by oanwêzich binne, útsein Bellwether en Lionheart, dy't der inkeld in ferslach fan sjogge op tillefyzje yn it tichthûs.
Untwikkeling fan it ferhaal
Zootopia begûn by Byron Howard, dy't in film meitsje woe mei antropomorfe bisten, krekt sa't Disney dat ek dien hie yn 'e 1970-er jierren, mei Robin Hood. It gie him derom dat de bisten yn in moderne, antropomorfe wrâld libje moasten, dy't lykwols ûntwurpen wie foar bisten troch bisten, en dêr't gjin minsken yn foarkamen. Dêrmei wykten syn ideeën ôf fan oare films oer antropomorfe bisten, dy't oer it algemien òf yn in natoerlike wrâld libben (lykas yn The Lion King), òf mank minsken yn in minsklike wrâld (lykas yn Lady and the Tramp). Howard betocht in stikmannich ferhalen dy't er foarlei oan útfierend produsint John Lasseter, wêrûnder in 'bisteftige' adaptaasje fan De Trije Musketiers en in science fiction-ferhaal oer in mophûn dy't as preemjejager yn 'e romte wurke.
Hoewol't Lasseter net folle yn dy ferhalen seach, fûn er it idee fan antropomorfe bisten yn in eigen wrâld yntrigearjend. Howard betocht dêrop in nij, James Bond-eftich ferhaal tsjin it dekôr fan 'e 1960-er jierren, mei as titel Savage Seas, oer de poalhazze Jack Savage. Dat ferhaal wie Lasseter goed genôch om it fierder út te wurkjen, en Jared Bush waard ynhierd om dêrfoar mei Howard gear te wurkjen. Bush wie entûsjast oer Savage Seas om't syn eigen heit en pake foar de CIA wurke hiene. By de útwurking dêr't Howard en Bush nei ferrin fan tiid mei op 'e lapen kamen, die bliken dat it earste diel fan it senario, dat him ôfspile yn in stêd fan en foar bisten, fierwei it aardichste part wie. Sadwaande waarden se weromstjoerd nei de tekentafel, mei de opdracht om har dêr fierder op ta te lizzen.
Uteinlik waard it Howard dúdlik dat it ferhaal fan Savage Seas net te kombinearjen foel mei wat de studiobazen by Disney foar eagen stie. Hy tanke dêrom it sechstiger-jierrendekôr ôf, krektlyk as it spionaazje-elemint en de ynternasjonale aspekten. It gefolch wie dat der hiel in nij ferhaal ûntstie, dat him ûntjoech ta in plysjefilm fan it subsjenre fan 'e buddy cop movie (d.w.s. oer de wikselwurking tusken twa plysjepartners). De haadrol wie yn dat stadium tatocht oan 'e foks Nick Wilde, wylst de knyn Judy Hopps eins inkeld syn helpke wie. In skoft lang leine Howard en Bush harren tige fêst oan dy ferzje fan it ferhaal, mar yn novimber 2014 beseften se dat de plot foar it publyk ynnimliker wêze soe as se de rollen omdraaiden en fan Judy Hopps de haadpersoan makken.
Produksje
It senario foar Zootopia waard skreaun troch Jared Bush en Phil Johnston. Neitiid brochten de animators acht moannen troch yn Disney's Animal Kingdom, it San Diego Zoo Safari Park en ek yn Kenia, dêr't se it hâlden en dragen fan ferskate bistesoarten bestudearren, sadat se dy sa reälistysk mooglik werjaan koene yn 'e film. Se besochten ek it Natoerhistoarysk Museum fan Los Angeles County, dêr't se ûnder de mikroskoop beseagen hoe't ferskillende soarten pelzen der útseagen ûnder in ferskaat fan ferljochtingsfoarmen. It gebrûk fan kompjûteranimaasje stelde de animators by steat om 800.000 ûnderskate bistefigueren oan te meitsjen. Foar de stêd Zootopia lieten de animators harren ynspirearje troch in ferskaat oan wiere grutte stêden, lykas New York, San Francisco, Las Vegas, Parys, Sjanghai, Hongkong en Brasilia. Foar it ûntwerpen fan 'e ferskillende motorisearre fiertugen foar safolle ûnderskate bistesoarten waard advys ynwûn fan J Mays, it eardere haad nije ûntwerpen fan 'e Ford Motor Company.
Roman
thumb|150px|De ferneamde roman Ulysses fan [[James Joyce.]] In roman (fan it Frânske roman) is de oantsjutting foar in grut ferskaat oan fral proazateksten, dy't benammentlik fiktyf fan aard binne en yn 'e regel it koarte ferhaal en de novelle yn lingte oertreffe. Der bestiet gjin algemien akseptearre minimumlingte foar in roman (ta ûnderskie fan in novelle), al wurdt troch in protte literatuerprizen de grins fan 40.000 wurden oanholden. Ek soe in roman breder fan opset wêze en in evenrediger opbou hawwe as in novelle, mar dêr binne withoefolle útsûnderings op te jaan.
Romansoarten
Der kinne ferskate soarten romans ûnderskieden wurde:
Zootopia
Produksje
De rezjy fan Zootopia kaam úteinlik yn 'e hannen fan Byron Howard sels en fan Rich Moore, dy't earder grut súkses hân hie mei Wreck-It Ralph. Produsint foar de Walt Disney Animation Studios wie Clark Spencer. Nathan Warner en Brian Leach diene de kamerarezjy. Foar de haadrollen fan Judy Hopps en Nick Wilde waarden as stimakteurs Ginnifer Goodwin en Jason Bateman oanlutsen. De rol fan kommissaris Bogo waard ferfolle troch Idris Elba. Oare wichtige rollen hiene Jenny Slate as loko-boargemaster Dawn Bellwether, Nate Torrence as plysje Benjamin Clawhauser, J.K. Simmons as boargemaster Leodore Lionheart, en sjongster Shakira as Gazelle. De muzyk waard fersoarge troch komponist Michael Giacchino, dy't in soundtrack gearstalde mei 21 ynstrumintele nûmers en 1 songen liet. Dy waard op 4 maart 2016 útbrocht op cd as Zootopia: Original Motion Picture Soundtrack. Inkeld it earste nûmer fan it album wie net fan Giacchino; dat wie it liet Try Everything, skreaun troch Sia Furler, Tor Erik Hermansen en Mikkel S. Eriksen, en songen troch Shakira.
Premiêre
De earste trailer fan Zootopia waard op 11 juny 2015 útbrocht op YouTube. De film gie op 13 febrewaris 2016 yn premiêre op it Ynternasjonaal Tekenfilmfestival fan Brussel, wêrnei't de bioskooppremiêre yn 'e Feriene Steaten folge op 4 maart fan dat jier. Op 7 juny 2016 waard Zootopia troch Walt Disney Studios Home Entertainment útbrocht op dvd, blu-ray, blu-ray 3D en digital hd.
Alternative nammen
Bûten Noard-Amearika krige Zootopia yn guon lannen in oare namme. Sa waard de film yn it Feriene Keninkryk en ferskate oare Jeropeeske lannen (wêrûnder Nederlân, Denemark, Flaanderen, Hongarije, Itaalje, Noarwegen, Portegal, Spanje en Tsjechje) útbrocht as Zootropolis. Itselde wie it gefal yn guon lannen yn Noard-Afrika. Wylst Zootopia in wurdboarterij is op Zoo (fan zoology, 'soölogy') en Utopia, ferwiist Zootropolis nei Zoo en metropolis ("metropoal"). De nammeferoaring waard ynjûn troch it feit dat Disney yn sokke lannen it auteursrjocht op 'e namme Zootopia net krije koe, mei't dat al oars ferjûn wie. Sa wie it yn Denemark al sûnt 2014 yn 'e hannen fan 'e dieretún Givskud Zoo. Yn Dútslân, dêr't men ornearre dat Zootropolis tefolle liek op 'e titel fan it populêre berneboek Zootopolis fan auteur Kay Fischer, út 2010, krige de film de namme Zoomania.
Untfangst
Yn 'e Britske krante The Observer skreau filmkritikus Mark Kermode dat Zootopia in hiel grappige en ynnimlike film wie. Dêr foege er oan ta: "It yn 'e film ûntsteande drama hjit in ferhaal te wêzen oer rôfdieren dy't tajouwe oan harren biste-ynstinkten, wylst eangstige proaidieren benaud binne foar harren buorlju. Mar eins is it in hearlik opboude likenis oer fertrouwen en tolerânsje fersus panyk en foaroardielen." Neil Genzlinger fan The New York Times fûn Zootopia "grappich, moai betocht, [en] ta neitinken stimmend." Yn it tydskrift Rolling Stone skreau Peter Travers dat Zootopia samar ris "de meast subversive film" fan 2016 wêze koe. Hy priizge it aktuële boadskip oer it kwea dat feroarsake wurdt troch foaroardielen yn in tiid dat ksenofobyske politike retoryk de oerhân hie.
De Amerikaanske resinsint Matt Zoller Seitz fan 'e webside RogerEbert.com mocht Zootopia oer it generaal wol lije en joech de film 3 fan 4 stjerren, mar hy hie muoite mei de sintrale metafoar, dy't neffens him flokte mei it boadskip dat de film útdrage woe. Hy skreau: "Zootopia freget allegeduerigen fan syn personaazjes om fierder te sjen as stereotypen dy't op soarten basearre binne [...]. Dat liket allegearre moai en aardich, oant je beseffe dat alle stereotypen oer ferskate bisten oant op beskate hichte wier binne, yn 't bysûnder de meast elemintêre: karnivoaren ite herbivoaren om't dat yn harren aard leit." Yn 'e Britske krante The Daily Telegraph skreau Rosa Prince dat sy yn elts gefal tige gelokkich wie mei it haadpersonaazje Judy Hopps, dy't foar har dream fan in karriêre as plysje kiest, ynstee fan foar leafde en famyljetrou, sa't alle Disney-prinsessen lykje te dwaan.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, krige Zootopia in goedkarringspersintaazje fan 97% basearre op 267 ferskillende resinsjes. De bygeande konsensuskrityk priizge de wielderige nije animaasjetechniken fan Disney, de flotte en grappige ferhaalline dy't foar sawol bern as folwoeksenen ûnderhâldend is, en it "rike en aktuële" boadskip dat "ta neitinken stimmend en ynklusyf" is. Yn 2016 behelle inkeld Moonlight op Rotten Tomatoes in hegere skoare as Zootopia.
Resultaat
Zootopia brocht yn 'e Feriene Steaten en Kanada $341,3 miljoen op, en yn 'e rest fan 'e wrâld $682,5 miljoen. De totale opbringst bedroech sadwaande $1,024 miljard (oftewol $1.024 miljoen), wat, ôfset tsjin in budget fan $150 miljoen, in skjinne winst betsjutte fan mar leafst $874 miljoen. Zootopia wie de fjirde tekenfilm ea mei in opbringst fan mear as in miljard Amerikaanske dollar, nei Toy Story 3 (2010), Frozen (2013) en Minions (2015).
Wrâldwiid wie Zootopia de op trije nei meast opbringende film fan 2016, nei Captain America: Civil War, Rogue One en Finding Dory. Ek wie Zootopia de op ien nei meast opbringende (earste publikaasje fan in) film fan 'e Walt Disney Animation Studios (nei Frozen), en de op ien nei meast opbringende film mei in orizjineel senario, d.w.s. in senario dat net op in earder besteand ferhaal basearre wie (nei Avatar). Zootopia waard yn 2016 bekroane mei de Oscar foar Bêste Lange Animaasjefilm, de Golden Globe foar Bêste Lange Animaasjefilm en ferskate oare prizen, wêrûnder de Critic's Choice Movie Award en Annie Award yn 'e kategory bêste lange animaasjefilm. Ek wûn de film dat jieers de Britske BAFTA yn deselde kategory.
Paradise Lost (band)
Paradise Lost is in Britske metalband út Halifax, dy't oprjochte is yn 1988. Yn 1990 makke Paradise Lost diel út fan de saneamde "Grutte trije" (Big Three) fan de death/doom-metal, tegearre mei My Dying Bride en Anathema. Paradise Lost wurdt beskôge as ien fan 'e pioniers fan it death-doom-sjenre, en waard beskôge as in wichtige ynfloed op de lettere gotyske metalbeweging.
Zootopia
Rjochtsaak
Op 21 maart 2017 spande Esplanade Productions, it bedriuw fan senarioskriuwer Gary L. Goldman (dy't û.m. ferantwurdlik wie foar it skript fan Total Recall, út 1990, ûnder rezjy fan Paul Verhoeven), in rjochtsaak oan tsjin Disney oer ynbrek op auteursrjochten. Goldman hie nammentlik twaris (yn 2000 en 2009) mei in senario by Disney oan it suteljen west foar in live-actionfilm mei de titel Looney, oer in sosjaal ûnhandige animator dy't in tekenfilmsearje op 'e tillefyzje betinkt mei as namme Zootopia. Disney wiisde it senario beide kearen ôf, mar nei de premiêre fan 'e Disney-film Zootopia bewearde Goldman dat Disney syn namme, tema's, dekôr en personaazjekarakters stellen hie. Judy Hopps, Nick Wilde, kommissaris Bogo en de loaiert Flash, dy't by de Tsjinst Motorrydtugen yn Zootopia wurket, soene allegearre út Looney oernommen wêze. In wurdfierder fan Disney omskreau Goldman syn oanklacht as "grôtfol mei oerdúdlik falske beskuldigings". Rjochter Michael W. Fitzgerald die op 8 novimber 2017 útspraak dat der fan ynbrek op auteursrjochten gjin sprake wie. Yn it fûnis sei Fitzgerald: "[...] it besykjen fan Goldman om oerienkomsten tusken de plots fan Looney en Zootopia oan te wizen, wie forsearre. Alle saneamde likenissen tusken de beide wurken wiene tema's, net plotpunten of ferwikkelings, en dy wiene te algemien om beskerme te wurden troch de wetjouwing omtrint auteursrjochten."
White Night (roman)
White Night is in roman fan it fantasysjenre, skreaun troch de Amerikaanske auteur Jim Butcher. De titel betsjut "Wite Nacht", mar it is in wurdboarterij, mei't it yn it Ingelsk klinkt as White Knight ("Wite Ridder", oftewol "Ridder op it Wite Hynder"). It boek, dat skreaun is yn it ik-perspektyf, foarmet it njoggende diel fan 'e romansearje The Dresden Files, dy't ta it subsjenre fan 'e urban fantasy heart. It folget as sadanich op Proven Guilty. Yn White Night komt Harry Dresden, praktisearjend tsjoender en privee-detektive te Chicago, in searjemoardner fan paranormaal bejeftige froulju op it spoar. White Night waard yn 2007 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Roc Books. Datselde jiers waard it boek troch de Science Fiction Book Club werpublisearre yn 'e omnibusedysje Wizard under Fire, mei Proven Guilty, it achtste diel fan The Dresden Files.
Ynhâld
Harry Dresden, tsjoender en privee-detektive yn Chicago, wurdt troch syn freondinne Karrin Murphy, in resjersjeur by de Spesjale Undersyksienheid fan it Chicago Police Department, as ûnoffisjeel adviseur belutsen by in ûndersyk. It giet om in âldere frou dy't selsmoard dien hawwe soe. Alles liket te klopjen, mar der is wat oan 'e saak dat Murphy tsjin it hier yn strykt. Harry merkt fuortendaliks dat it slachtoffer, Janine, magysk bejeftige wie, net genôch om tsjoenster te wurden, mar genôch dat de spoaren dêrfan twa dagen nei har dea noch yn har appartemint te bespeuren binne. As er mei tsjoenderij in ferburgen tekst op 'e muorre fan 'e sliepkeamer sichtber makket, wurdt dúdlik dat Janine harsels net fan kant makke hat, mar dat se fermoarde is. De tekst seit nammentlik: "Exodus 22:17". Dat is in bibeltekst dêr't Harry mar al te fertroud mei is: "In tsjoenster meisto net yn 't libben litte."
It is gjin bewiismateriaal dêr't de plysje wat mei kin, dat Harry sil sels in ûndersyk ynstelle moatte. Murphy seit dat se in pear snipperdagen opnimme sil om him te helpen. Oant de ein fan har wurktiid is se lykwols yn funksje en kin se him fierders neat oer de saak fertelle. Dêrom ferwiist se him nei harren mienskiplike freon, patolooch-anatoom Waldo Butters.
Wylst Harry en Murphy noch yn it appartemint fan Janine binne, draait Murphy har ynienen om en wrakselet wat ûnsichtbers tsjin 'e grûn oan. It blykt Molly Carpenter te wêzen, Harry syn learlinge. Wylst Harry goed is yn minder as subtile tsjoenderij, lykas it opblazen fan dingen, hat Molly krekt oanlis foar ferfine foarmen fan magy. It lûken fan in wale oer harsels (yn leketermen: jin ûnsichtber meitsje) is foar har sa natuerlik dat nimmen har noch sjen kin as se beslút soks te dwaan. Se is Harry út klearebare nijsgjirrigens nei it plak delikt folge, derop fertrouwend dat nimmen har opmerke soe. Lykwols hie Molly der net oan tocht dat har parfum noch te rûken wêze soe, of dat ûnsichtber net itselde is as ûnhearber.
Nei't er har flink beskrobbe hat, nimt Harry Molly mei op sleeptou nei it mortuarium, dêr't se al opwachte wurde troch Butters. Dyselde printet foar Harry de dossiers út fan trije soartgelikense saken fan froulju dy't sûnder dúdlike oanlieding selsmoard dien hawwe. Fan ien fan harren, Jessica Blanche, hat de plysje noch gjin neisten opspoare kinnen, en it stoflik omskot is sadwaande noch oanwêzich yn it mortuarium. Harry lit Molly in betsjoening op it lyk útfiere dy't har de lêste yndrukken opfange lit dy't Jessica by libben hân hat. Soks is foar himsels op 'e nij te ferfine tsjoenderij, mar Molly kin it wol, as se har ienris geastlik taret hat (wat tergjende stadich giet). Om't Molly de lêste yndrukken fan 'e deade belibje sil as oerkaam it harsels, hat Harry har warskôge dat it nei alle gedachten net sa'n noflike ûnderfining wêze sil. It docht lykwols bliken dat Jessica har lêste yndruk in oerweldigjend orgasme wie. Dat suggerearret dat har moardner in fampier fan it Wite Hôf wêze kin, dy't ommers tarre op gefoelens fan lust sa't fampieren fan it Reade Hôf tarre op bloed. As se wer wat bekommen is, kin Molly har lykwols in prikeljend gefoel oer har búk tebinnenbringe. Harry folget har oanwizings mei in merkstift en op 'e nij komt de ferwizing nei de bibeltekst út Exodus foar it ljocht. Harry is der dan wis fan dat der in searjemoardner aktyf is dy't it foarsjoen hat op froulju mei in lyts magysk talint.
Nei't er Molly thúsbrocht hat, set Harry ôf nei syn stamkroech MacAnally's, dêr't er de dossiers trochnimt dy't er fan Butters krigen hat. MacAnally's is in gelegenheid dêr't in protte leden fan 'e boppenatuerlike mienskip fan Chicago gearkomme, om't de neutraliteit fan 'e kroech fêstlein is yn 'e Unseelie Akkoarten, in ferdrach oer ûnderlinge relaasjes tusken de ferskate boppenatuerlike naasjes. As Harry de útbater, Mac, freget oft dy ek wat heard hat oer de rige moarden, ferwiist dy him troch nei de Ordo Lebes (Latyn foar "Oarder fan 'e Heksetsjettel"), dat in groep licht boppenatuerlik bejeftige froulju is, dy't de oare deis om fjouwer oere gearkomt.