cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jules Verne
Lettere karriêre
Underwilens hie Verne it wurk oan syn idee fan 'e roman de la science fuortset. It naam, neffens eigen sizzen troch grutte leafde foar lânkaarten en ûntdekkingsreizgers, de foarm oan fan in reis oer Afrika yn in hjitte-luchtballon, mei as oarspronklike titel Voyage en Ballon ("Reis mei in Ballon"). Fia fia kaam er yn 1862 yn 'e kunde mei de útjouwer Pierre-Jules Hetzel, dy't er oanspriek om it boek út te jaan. Hetzel, útjouwer fan literêre reuzen as Victor Hugo en Honoré de Balzac, hie al lange tiid fan doel west om in tydskrift te begjinnen dat fermaaklike fiksje kombinearje soe mei ynteressante wittenskiplike artikels, en hy seach Verne as in ideäle skriuwer foar dat Magasin d'Éducation et de Récréation. Sadwaande sleat er mei Verne in langjierrich kontrakt dat de auteur ferplichte ta it leverjen fan bydragen oan syn tydskrift, wylst er sels oant trije boeken jiers foar in fêste priis opkeapje en publisearje soe. Verne wie al lang bliid dat er syn boeken útjûn krije koe en der ek noch in fêst salaris foar krige, en stimde dêr daliks mei yn, mar letter soed er troch de fêste priis in soad ynkomsten misrinne.
Voyage en Ballon waard troch Hetzel oan Verne weromjûn mei in listke dingen dy't better koene, en Verne naam alle oanwizings oer en hie de oanpaste ferzje yn fjirtjin dagen klear. Ein jannewaris 1863 waard dizze earste fan Verne syn romans publisearre ûnder de troch Hetzel oanrette titel Cinq Semaines en Ballon ("Fiif wiken mei in Ballon"). Dit boek betsjutte Verne syn grutte trochbraak, en waard yn ferskate talen publisearre. Neitiid brocht er yn 'e regel twa boeken jiers út, wêrfan't de measten earst as fúljeton publisearre waarden yn Hetzel syn tydskrift, te begjinnen mei Voyages et Aventures du Capitaine Hatteras. Doe't dy roman (Verne syn twadde) yn 1866 yn boekfoarm útkaam, kundige Hetzel oan dat er in trochgeande romanrige fan Verne útbringe soe ûnder de titel Voyages Extraordinaires ("Bûtengewoane Reizen"), wêrfan't de boeken ûnderling mei-inoar ferbûn wêze soene troch de ynkorporaasje fan alle bekende geografyske, geologyske, natuerkundige, en astronomyske kennis fan 'e moderne wittenskip.
Hetzel hie in grutte ynfloed op Verne syn romans, yn it bysûnder yn 'e earste pear jier fan harren gearwurking, want Verne wie yn 't earstoan sa bliid dat er in útjouwer fûn hie, dat er frijwol al Hetzel syn suggestjes klakkeleas oernaam. Sa fûn Hetzel de oarspronklike ein fan Voyages et Aventures du Capitaine Hatteras, wêryn't de haadpersoan oan syn ein kaam, mar neat, dat Verne skreau in folslein nije ein, wêryn't Hatteras yn 't libben bleau. Fierders wiisde Hetzel Verne syn folgjende boek, Paris au XXe Siècle, ôf om't er fûn dat it in te pessimistysk byld fan 'e takomst bea en om't er bang wie dat Verne der syn prille karriêre mei skansearje soe. It boek gie oer in jongeman yn it Parys fan 'e tweintichste iuw, dy't in troch technyk fan alle gemakken foarsjoen bestean liedt (mei glêzene wolkekliuwers, hege-snelheidstrams, auto's dy't op gas ride, rekkenmasines en in wrâldwiid kommunikaasjenetwurk), mar dochs net gelokkich wurde kin en úteinlik tragysk oan syn ein komt. Hetzel beprate Verne om tweintich jier te wachtsjen mei de publikaasje, en Verne sloech it op yn bankklûs, en fergeat it meitiid blykber, want it waard pas yn 1989 ûntdutsen doe't syn oerpakesizzer de oangeande klûs iepene. Yn 1994 waard it dochs noch útjûn.
De relaasje tusken Verne en Hetzel feroare om 1869 hinne yngeand, doe't se in konflikt krigen oer it manuskript fan Vingt Mille Lieues sous les Mers. Verne hie de dûkboatkaptein Nemo earst in foarskiednis tatocht as in Poalske wittenskipper waans famylje oft by de Jannewarisopstân fan 1863-1865 troch de Russen útmoarde wurden wie. Hetzel makke dêr beswier tsjin om't er de lukrative Russyske merk net fan him ferfrjemdzje woe, en stelde út om fan Nemo in bestrider fan 'e slavehannel te meitsjen ynstee fan in fijân fan it tsareryk. Verne fersette him lykwols fûleindich tsjin 'e feroaring. Op 't lêst waard der in kompromis berikt wêrby't de foarskiednis fan Nemo dizenich holden waard. Neitiid begûn Verne geregeldwei op- en oanmerkings fan Hetzel oer syn romans fan 'e hân te wizen.
Ferdrach fan Ljouwert
It Ferdrach fan Ljouwert of de Ferklearring fan Ljouwert is in ferdrach dat op 18 maaie 2018 yn Ljouwert sletten waard tusken de regearings fan Nederlân, Dútslân en Denemark oer de beskerming fan 'e Waadsee, in gebiet dat sûnt 2009 op 'e Wrâlderfgoedlist fan 'e UNESCO stiet. Yn dizze oerienkomst ûnthieten de trije lannen û.m. om gear te wurkjen by dingen as it nimmen fan maatregels tsjin 'e seespegelstiging, de oanpak fan miljeufersmoarging troch mikroplestiks, en ûndersyk nei de fûgel- en fiskstân op it Waad. Fierders wie der ek oandacht foar ferduorsuming fan 'e ekonomy fan 'e Waadeilannen en beskerming fan 'e saneamde swimway, de fêste trekrûte fan fisken troch de Waadsee. Yn 't foar hie de UNESCO advisearre om in World Heritage Foundation foar it Waadgebiet op te rjochtsjen. Sa'n stifting soe jild út it bedriuwslibben generearje kinne dat dan brûkt wurde kinne soe foar de beskerming fan it gebiet. It Nederlânske regear wie in foarstanner fan sa'n konstruksje, mar troch Dútske wjerstân waard it úteinlings net yn 'e ferklearring opnommen. De ministers dy't it ferdrach ûndertekenen, wiene Carola Schouten foar Nederlân, Svenja Schulze foar Dútslân en Jakob Ellemann-Jensen foar Denemark. It Ferdrach fan Ljouwert jildt as rjochtline foar de it belied fan 'e trije regearings oant 2022; it is de bedoeling dat der dan in nije oerienkomst sletten wurdt.
Jules Verne
Lettere karriêre
No wie it fansels sa dat Verne ek in stik mear selsfertrouwen krige troch grutte súksessen lykas Voyage au Centre de la Terre (1864), De la Terre à la Lune (1865), Vingt Mille Lieues sous les Mers (1869), Autour de la Lune (1869) en Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours (1872). Hy koe no fan syn skriuwwurk libje, al kaam it grutste part fan syn rykdom fan 'e toanieladaptaasjes fan Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours (1874) en Michel Strogoff (1876), dy't er makke yn gearwurking mei Adolphe d'Ennery. Yn 1870 krige Verne it Légion d'honneur, de heechste Frânske ûnderskieding.
Lettere jierren en dea
Verne syn soan Michel wie ûnderwilens tsjin syn heite wil mei in aktrise troud, wylst er dêrnjonken twa bern oansette by in minderjierrige mêtresse. Troch sokke babbelegûchjes wie Verne syn relaasje mei syn soan jierrenlang tige min. Neigeraden dat Michel âlder waard bettere de deilisskip lykwols oer. Op 9 maart 1886, doe't Verne thúskaam, waard er twaris troch syn 25-jierrige omkesizzer Gaston besketten mei in pistoal. De earste kûgel miste him, mar de twadde rekke him yn 'e lofterskonk, en makke dat er de rest fan syn libben oer de side gie. Dit ynsidint waard yn 'e dôfpôt stoppe, en Gaston brocht de rest fan syn libben troch yn in gesticht.
Nei de dea fan sawol syn mem as Hetzel, begûn Verne wurken te skriuwen dy't dûnkerder fan toan wiene. Hy hie him yn 1871 mei syn gesin yn Amiens fêstige, dêr't er de rest fan syn libben wenjen bleau. Yn 1888 waard er dêr yn 'e gemeenteried keazen. Hy hold him yn it bysûnder dwaande mei saken op kultureel mêd, lykas teäters (bgl. it stedssirkus, it tsjintwurdige Cirque Jules Verne), skoallen en stedsûntjouwing. Hy waard trije kear werkeazen (yn 1892, 1896 en 1900), en wie yn totaal fyftjin jier gemeenteriedslid. Op jierren rekke Verne oanhelle mei sûkersykte, dêr't er op 24 maart 1905 yn syn hûs yn Amiens oan ferstoar. Hy waard 77 jier, en syn grêf is noch altyd te sjen yn Amiens. It oan him en syn wurk wijde Musée Jules Verne is fêsige yn Nantes.
By Verne syn dea hied er noch laden fol mei manuskripten lizzen, en syn soan, Michel Verne, hie it tafersjoch oer de publikaasje dêrfan, dy't noch ferskate jierren mei deselde faasje fan twa boeken it jier trochgie. Pas folle letter kaam oan it ljocht dat Michel Verne yngeande feroarings yn 'e teksten fan syn heit oanbrocht hie. Tusken 1985 en 1989 brocht it Frânske Jules Verne Genoatskip (Société Jules Verne) fan 'e romans Le Secret de Wilhelm Storitz, La Chasse au Météore en Le Volcan d'Or de oarspronklike ferzjes út, wylst fan twa oare boeken, Le Pilote du Danube en Les Naufragés du Jonathan ek de titel weromferoare waard, nei Le Beau Danube Jaune, resp. En Magellanie.
Reputaasje
Hoewol't Verne tige populêr wie by de gewoane lêzers, krige er by syn libben nea de wurdearring út Frânske literêre fermiddens dy't er sa graach hawwe woe. Iroanysk genôch wie it krekt syn kommersjele súkses dat literatuerkritisy derfan wjerhold om him as in serieus literator te sjen. Dy ûntkenning naam ferskate foarmen oan, wêrûnder de ôfwizende literêre resinsjes fan syn boeken, de lytsachtsjende hâlding dy't "literêre" skriuwers, lykas Émile Zola, foar him oer oannamen, en it feit dat Verne nea foardroegen waard foar it lidmaatskip fan 'e prestizjeuze Académie Française. Nei syn dea fûn der lykwols in werwurdearring fan syn wurk plak, en tsjintwurdich wurdt er yn Frankryk en op it fêstelân fan Jeropa frij algemien sjoen as ien fan 'e grutte figueren fan 'e njoggentjinde-iuwske literatuer.
Yn 'e Angelsaksyske wrâld, lykwols, wurdt Verne noch altyd beskôge as in berneboekeskriuwer en in naïve propagandamakker foar wittenskip en technology. As er yn literatuerkrityske wurken al neamd wurdt, is dat eins inkeld as ferliking fan Ingelsktalige amt- en tiidgenoaten as Edgar Allen Poe en H.G. Wells. Dizze ôfwikende sjenswize is feroarsake troch de tige frije Hollywood-ferfilmings fan Verne syn boeken, en fral ek troch de tige minne Ingelske oersettings fan syn wurk. Oars as yn Frankryk en oare Jeropeeske lannen, besleaten de útjouwers yn Grut-Brittanje en de Feriene Steaten om har foar Verne syn Voyages Extraordinaires inkeld op bern en tiners te rjochtsjen. Sadwaande brochten se ynkoarte en "bewurke" ferzjes fan syn boeken op 'e merk, in marketingstrategy dy't duorjend ôfbrek dien hat oan Verne syn reputaasje yn 'e Ingelsktalige lannen.
De skriuwer Michael Crichton skreau yn 2001 yn in foaropwurd by in nije oersetting fan Voyage au Centre de la Terre: "Verne syn proaza sit gjin wurd tefolle oan en rint as in trein, op in nuveraardich modern oandwaande manear [...] [mar] syn Ingelske oersetters hawwe Verne in bysûnder minne tsjinst bewiisd. Op syn bêsten hawwe se ús in rattelich, hobbelich toandôf proaza taskood. Op syn minsten – lykas yn it gefal fan 'e beruchte "fertaling" [fan Voyage au Centre de la Terre] dy't yn 1872 publisearre waard troch Griffith & Farran – hawwe se dealeuk de tekst feroare, Verne syn personaazjes nije nammen jûn en hiele siden mei har eigen optinksels tafoege, en alsa de betsjutting en toan fan Verne syn orizjineel effektyf ferneatige."
De Kampen (De Waadhoeke)
De Kampen is in buorskip súdeast fan Tsjom yn de gemeente De Waadhoeke, foarhinne Frjentsjerteradiel.
De namme komt ek foar as De Campen en  op dae Campen. In kampe lân is in stik ôffrede lân.
Johan Severin Svendsen
thumb|rechts|Johan Severin Svendsen
Johan Severin Svendsen (Oslo, 30 septimber 1840 — Kopenhagen, 14 juny 1911) wie in Noarsk komponist, dirigint en muzykpedagooch. Hy waar tige wurdearre yn syn heitelân, mar is ynternasjonaal net sa bekend wurden. Hy wenne en arbeide meast yn Kopenhagen.
Libben
Svendsen ferliet Noarwegen al rillegau omdat er him yn it benypte kultuerele klimaat dêre net fierder ûntjaan koe. Mei in stúdzjebeurs fan de Noarske kening Karel XV fan Sweden koe er fan 1863 oant 1867 studearje oan it Leipziger Konservatoarium, dêr't er fioele studearre by Ferdinand David en komposysjelear by Ernst Friedrich Richter en Carl Reinecke. Svendsen waard yn dizze tiid ek heit fan in ûecht bern, Johann Richard Rudolph (1867-1933).
Dêrnei reizge er ûnder oaren nei Parys, New York City en Bayreuth, dêr't er kunde krige oan Richard Wagner. Dizze reizen hawwe him tige ynspirearre. Boppedat krige er yn de Feriene Steaten kunde oan Sarah Levett. Hja trouden yn 1871.
Fan 1871 oant 1872 wie er Kapelmaster yn Leipzig. Fan 1872 oant 1883 wie er, mei in ûnderbrekking fan trije jier, dirigint fan de Musikverein Kristiana yn Kristiania (Oslo).
Yn de winter 1882-1883 hie Svendsen syn 3e symfony ôf. In poerrazende Sarah naam op seker stuit de partituur fan tafel en smiet dy yn it fjoer. Svendsen wie dêrnei in brutsen man; skraachwurk tsien jier hat er net mear komponearre. Yn 1884 giene Sarah en hy út elkoar, mar de offisjele skieding krige earst yn 1901 syn beslach. Itselde jier boaske er oan Juliette Haase, mei't wa er al tsien jier wenne en trije bern by hie.
Nei Oslo hat er oant syn dea ta Hofkapelmsster yn Kopenhagen west.
Styl
Svendsen betsjinne him krekt as Grieg (in goede freon) en Sinding fan eleminten út de Noarske folksmuzyk, mar syn wurk bleau tige oan it Jeropeeske - romantyske - idioom ferbûn. Neist wichtich wurk sa as konserten foar fioele, respektivelik sello en orkest, een strykoktet en twa strykkwartetten, is er it meast bekend wurden mei syn symfonyen. Klassisistysk yn oanlis, litte dizze stikken sjen dat er in master fan ynstrumintaasje/orkestraasje wie, mear as Grieg, dy't wer harmoanieuzer wurk skoep. Net yn 't lêste plak lei er mei dit wurk de grûnslach foar it symfonysk repertoire fan Noarwegen.
Helmet
Helmet is in Amerikaanske metalband oprjochte yn 1989 yn New York. De band brocht yn 1990 syn debútalbum Strap It On út. Yn 1998 hold de band dermei op mar makke yn 2004 in trochstart. De teksten fan de band binne basearre op it libben en humor. Helmet hat acht studio-albums en twa live albums útbrocht.
Noardwâldster Feart
De Noardwâldster Feart (Stellingwerfsk en offisjeel: Noordwoolder Vaort) is in feanfeart yn de gemeente Weststellingwerf. De feart rint fan Noardwâlde nei it easten en bûcht krekt foar it doarp De Hoeve ôf nei it noardwesten om by de observaasjehutte út te rinnen yn de Linde.
De namme Noordwoolder Vaort jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Noordwoldervaart.
Yde Schakel
Yde Schakel (Tsjerkwert, 10 juny 1928 - Snits, 9 april 2020) wie in oannimmer/restaurateur.
Schakel gie nei de ambachtsskoalle en waard dêrnei timmerman yn Eksmoarre. Yn de jierren santich lei er him hieltyd mear ta op de restauraasjes. Op in stuit hie er 200 man yn tsjinst om de stream fan opdrachten oan te kinnen. Ein jierren santich ferkocht er syn bedriuw. Yn 1973 stie Schakel oan de widze fan Monumintewacht Nederlân.
Hy wie de oprjochter fan de museumrûte Aldfaers Erf mei ûnder oare de pleats de 'Izeren Ko' dy't er yn 1968 kocht en dêrnei restaurearre. Troch syn persoanlike winsk om in eigen state te hawwen en troch syn kennis en ûnderfining as oannimmer yn de restauraasjebou, boude er syn eigen state krekt bûten Allingawier. Hy neamde it Allingastate.
Op 28 juny 1989 sette Schakel útein mei de partij 'Grien Rjochts Gemeente Belangen'.
Schakel wie in leafhawwer fan silen en sadwaande belutsen by de opjochting fan de IFKS. Ek hie er in eigen wedstrydskûtsje en wie er belutsen by Oorlam Race mei skûtsjes, tusken Harns en Flylân.
Yde Schakel stoar yn de âlderdom fan 91 jier en waard te hôf brocht yn Allingawier.
Johan Bleeker
Johan Bleeker (Skoatterlân, 24 april 1906 - It Hearrenfean, 28 jannewaris 1997) wie in Frysk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich.
Mei syn frou, Fokje Bleeker-Dijkstra joech er de hiele oarloch troch in protte, faak joadske, ûnderdûkers ûnderdak op syn pleats op It Hearrenfean. Ien fan de meast bekende fan harren wie Letty Rudelsheim fan de fersetsgroep fan Joop Westerweel dy't yn 1942 by harren ûnderdûkt siet.
De Bleekers krigen de Yad Vashem-ûnderskieding foar harren wurk.
Sababank
Atol
De Sababank hat in tal kenmerken fan in typysk atol, yn dy foarm is it ien fan de grutste atollen op de wrâld. De natuerlike rykdommen fan de Sababank omfetsje organismen as koraalriffen, fisken, kreeften, skyldpodden en sûchdieren.
Gifbank
Yn in part fan de Sababank, de Gifbank, wurdt net fiske. Dit is omdat de fisken yn dit part fan de Sababank ynfektearre binne mei siguatera, in fergiftige stof dy't him troch it fiedselweb hinne opsteapelt. Dit fergif ynfektearret earst de fisk en wurdt dan oerdroegen op de minske. Gruttere âldere fisken fan in soarte wurde makliker ynfektearre as jongere yndividuele fisken fan deselde soarte.
Fiskers fiskje net yn dizze seksje fan de Sababank en de omkriten hjirfan. Al generaasjes lang is bekend dat yn it ferline in protte minsken fergiftige binne troch fisken op te iten dy’t yn dit gebiet fong binne. Hoefolle fergiftigingen plak fûn ha troch it iten fan fisken út dit gebiet is net wis.
Jurisdiksje
Likernôch in tredde fan de Sababank makket ûnderdiel út fan it eilângebiet fan Saba, wylst twatredde ta de Ekonomyske Fiskerij Sône (EFS) by de Nederlânske Antillen heart. De jurisdiksje tsjinoer de fiskerij yn de territoriale wetters fan Saba is yn hannen fan it Bestjoerskolleezje fan Saba.
Oalje en gas
De geologyske skiednis fan de Sababank jout oanwizings dat de Sababank kommersjeel brûkt wurde kin om oalje en gas te winnen. Yn 1977 en 1982 hawwe der ekspedysjes west, mar beide kearen waard der gjin wichtige mannichte oalje en gas ûntdutsen.
Ekonomy
De Sababank spilet al lange tiid in wichtige rol yn de ekonomy fan Saba en de Nederlânske Antillen.
Saba Resources N.V. hat yn it ferline de Sababank útliend oan oaljebedriuwen dy’t de bank eksplorearren. Hoewol't der gjin oalje fûn waard smiet it dochs in protte jild op. Dit soarte ûndernimmings leveret ek winst op foar de befolking fan Saba. It smiet ek in soad tydlik wurk op.
It gemiddelde netto ynkommen út de fiskerij fan Saba is likernôch $500.000 it jier. Hjirfan komt sa’n 95% fan de Sababank ôf.
Jakob fan Aaken
right|thumb|150px|De Aldehou yn Ljouwert Jakob fan Aaken ( - Ljouwert, 1532) wie de boumaster fan de Aldehou yn Ljouwert. Sa as út syn namme al bliken docht, kaam er wierskynlik út it Dútske Aken.
De bou fan de Aldehou
Hy sette yn 1529 útein mei it fûndearjen fan de Aldehou. Boumaster Fan Aaken wie fan heit op soan in hurde ûndergrûn wend en it bouwen op de Fryske klaai wie foar him sûnder mis in besykjen, in eksperimint. Hy liet in grutte djippe kûle grave, dêr't er oant op in djipte fan 1,15 meter bar om bar hurde kalk en taaie klaailagen yn smiet. Doe koe in begjin makke wurde mei it bouwen fan 'e toer. Al rillegau bliek it fûnemint net goed genôch. Jakob fan Aaken stoar al yn 1532, nei't sein waard mei út fertriet om it fersakjen fan de Toer.
Fan Aaken yn literatuer en toaniel
Om Fan Aaken ûntstie in oerlevering, troch Tseard Velstra bewurke ta it toanielstik "It heechste rjucht ef de boumaster fen de Aldehou", yn 1910 opfierd. It falt net mear nei te gean wat no histoarysk wie en wat út de folksmûle optekene waard. S.J. van der Molen en Piter Terpstra bewurken de stof op 'e nij yn 1957. Skriuwer Douwe Annes Tamminga hat yn 1985 ek in roman oan Fan Aaken wijd, 'De boumaster fan de Aldehou'.
Teäterprodusint Jan-Dirk van Ravesteijn. skreau de musical "Mooi Mislukt" oer de bou fan de Aldehou. De one-man-musical gie yn premjêre op 15 juny 2010 en waard twa wike lang op de earste ferdjipping fan de toer spile. Simmer 2011 wie der nochris in foarstelling. Yn it stik jouwe wichtige persoanen út dy tiid harren fyzje op de bou. Neffens de skriuwer hie Van Aaken net allinne skuld oan it fersakjen fan de toer.
Van Ravesteijn einiget it stik mei: (út Mooi Mislukt)
Oer de man sels
Der binne net in soad boarnen dy't oer Fan Aaken sels giene. Wat wy al oer him witte hat te krijen mei syn iten. Hjirûnder folget in stikje dat yn de 16e iuw oer him skreaun is :
Trijntje Jansma-Boskma
Trijntje Aukes Jansma-Boskma (Feanwâldsterwâl (Tytsjerksteradiel), 3 febrewaris 1882 – dêre, 5 maart 1991) wie fan 7 jannewaris 1990 ôf de âldste noch libjende ynwenner fan Nederlân, sûnt it ferstjerren fan Jan Machiel Reyskens. Hja hat dat 1 jier en 57 dagen west.
Jansma-Boskma stoar mei 109 jier en 30 dagen. Har opfolger wie Johanna Zandstra-Giezen.
De Oarden
De Oarden is in mar yn de gemeente De Fryske Marren. De mar stiet yn ferbining mei de Nije Feart en noardliker lizzende Fluezen en mei De Holken yn it suden.
Nyegeaster Feart
thumb|right|250px|De Nyegeaster Feart einigt yn Nyegea De Nyegeaster Feart is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De feart rint fan polder It Mokseldal, east fan Aldegea, nei it noarden en rint dêrnei njonken de Swarte Dyk eastoan nei Nyegea.
De namme Nyegeaster Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nijegaastervaart.
Blokkade (militêre strategy)
Histoarysk wiene de measte blokkades maritime blokkades, mei't in blokkade op lân folle dreger te hanthavenjen is. Ien fan 'e bekendste foarbylden fan in maritime blokkade wie it Anakondaplan, dat yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) ynset waard troch de Feriene Steaten tsjin 'e separatistyske Konfederearre Steaten. Dêrby waard de hiele kust fan it Amerikaanske Suden, fan 'e rivier de Potomac by Washington D.C. oant de mûning fan 'e Rio Grande oan 'e grins fan Meksiko, ôfsletten troch de marine fan it Noarden. Om't de ekonomy fan it Suden fierhinne ôfhinklik wie fan 'e eksport fan katoen, waard it gebiet dêrtroch stadichoan ekonomysk smoard (dêrfandinne de ferwizing nei de wjirchslang anakonda).
De bekendste blokkade op lân wie de Blokkade fan Berlyn, dy't plakfûn fan juny 1948 oant maaie 1949 yn it ramt fan 'e Kâlde Oarloch. Dêrby waard de Westerske eksklave West-Berlyn troch de Sovjet-Uny en syn bûnsgenoaten fan 'e bûtenwrâld ôfsletten mei de bedoeling om it Westen te twingen en draach West-Berlyn oer oan it Eastblok. De Feriene Steaten, it Feriene Keninkryk en Frankryk stelden lykwols in loftbrêge yn om 'e stêd troch de loft te befoarriedzjen. Om't de Sovjet-Uny net ree wie en lit it op in oarloch mei it Westen oankomme, koene de Westerske fleantugen net delsketten wurde. De lânblokkade hie sadwaande gjin sin mear en waard úteinlik opheft.
In moderner foarbyld fan in lânblokkade is Armeenje, in troch lân omsletten steat yn 'e Kaukasus, dy't anno 2022 al mear as tritich jier mei it buorlân Azerbeidzjan ferwikkele is yn in leech-yntinsive oarloch om 'e krite Nagorno-Karabach. Azerbeidzjan en syn bûnsgenoat Turkije grinzgje yn it easten en westen oan Armeenje. Om't sy it lân blokkearje, kin Armeenje inkeld hannel driuwe troch de loft of fia de buorlannen Georgje en (yn mindere mjitte) Iraan. Dêrtroch wurdt de ekonomyske ûntjouwing fan it lân slim beheind.
Inga Artamonova
Inga Grigorjevna Artamonova (Moskou, 29 augustus 1936 - Moskou, 4 jannewaris 1966) wie in Russysk reedrydster dy't útkaam foar de Sovjetuny. Se wie ek wol bekend ûnder har troude namme Inga Voronina en Inga Voronina-Artamonova. Artamonova begûn as jong famke mei roeien, yn dizze sport waard se kampioene fan de Sovjetuny by de junioaren. Letter begûn se mei it langebaanriden. Artamonova waard Wrâldkampioene yn 1957, 1958 en 1962, waard yn 1963 en 1964 twadde en helle har fjirde wrâldtitel yn 1965. Troch seleksjekritearia sa't dy yn de Sovjetuny hantearre waarden, mocht se nea útkomme op de Olympyske Winterspullen.
Artamonova wie boaske mei reedrider Gennady Voronin, hy waard ek har trainer, mar rekke slim oan de drank. Gennady wie hiel jaloersk op de suksessen fan syn frou en doe't Inga yn desimber 1965 oanjûn hie by Gennady wei te wollen nei meardere kearen troch him tamtearre te wêzen, waard sy begjin jannewaris 1966 troch har man fermoarde. Inga Artamonova 29 jier âld, waard begroeven op it Vagan'kovskoye begraafplak yn Moskou.
Aleida Schot
thumb|300px|Komponist [[Bertus van Lier, Aleida Schot en prinses Beatrix (1955)]] Aleida Gerarda Schot (Amsterdam, 9 july 1900 – dêre, 8 juny 1969) wie in Nederlânsk slaviste en fertaalster.
Biografy
Nei de HBS studearre Aleida Schot Ingelsk oan de Universiteit fan Amsterdam dêr't se yn 1923 har kandidaats- en yn 1930 har doktoraalstúdzje foltôge. Tafallich moete se dêr professor Bruno Becker, heechlearaar Russyske kultuerskiednis. Mei help fan Becker sette Schot útein mei in stúdzje Russysk en yn 1937 sette hja har earste boek út it Russysk oer. Yn de Twadde Wrâldkriich bewenne se in hierwenning oan de Beethovenstrjitte yn Amsterdam. Om troch de tiid te kommen joech hja byles yn Ingelsk en hânwurkles.
Koart nei de oarloch rjochte Aleida Schot tegearre mei Becker de stúdzjeferiening Beseda op. Nei de oarloch krige hja skeel mei Charles B. Timmer doe't dy har net opnimme woe yn syn team fan fertalers fan de Russische Bibliotheek. Dat brocht hja op it aljemint yn in petear mei útjouwer Geert van Oorschot en sy wiisde him op it feit dat Timmer yn de oarloch in twifelige rol spile hawwe soe.
Yn 1950 krige Aleida Schot in oanstelling by de Universiteit fan Amsterdam. Sy waard de assistinte fan professor Nico Donkersloot en joech Nederlânske les oan Britske studinten dy't yn Amsterdam studearren. Yn 1955 ûntfong se tagelyk mei Bertus van Lier de earste Martinus Nijhoff-priis foar har oersettings fan literêre wurken út it Russysk. Yn 1956 waard se wittenskiplik meiwurker earste klasse en yn 1963 haadweittenskiplik meiwurker. Doe't de frou fan Bruno Becker yn 1962 ferstoar smieten sy de lapen gear. Becker stoar yn 1968, Aleida Schot stoar in jier letter hommels, in moanne foar har 69e jierdei, oan de gefolgen de gryp.
Karel van het Reve merke yn in memoariam yn Het Parool fan 13 juny 1969 op dat der foar de fertalingen fan Aleida Schot feitlik gjin folweardige oersetting út it Russysk yn it Nederlânske makke wie.
Aleida Schot hat nea yn Ruslân west. Sy fertaalde allinne wurk fan skriuwers fan foar de Russyske Revolúsje fan 1917, de klassike skriuwers, lykas Gogol, Poesjkin, Dostojevski en Tolstoj.
Schot lei yn har testamint de basis foar de Aleida Schot-priis, dy't alle twa jierren útrikt wurdt foar literêre oersettings út in Slavyske taal yn it Nederlânsk.
Arboricultura
thumb|right|Byld fan in Geit op it terrein fan Larenstein. Arboricultura is in studinteferiening fan de Hegeskoalle Van Hall Larenstein en MBSC Helicon yn Felp.
Skiednis
Arboricultura (Latynsk: it in kultuer bringen fan beammen) waard yn 1908 yn de molksalon fan Stolker Boskoop oprjochte troch Karel Jan Perk jr., Jan Niemeijer en Henri Roeters van Lennep as feriening foar learlingen en âld-learlingen fan de Rykstúnbouskoalle. Yn 1910 krige de feriening in namme, betocht troch in âld-direkteur fan de Rykstúnbouskoalle. De feriening wie ynearsten allinnich in gesellichheidsferiening, maar krige stadichoan mear in foarmjende funksje. De aktiviteiten bestienen út de wyklikse soasjeteitsjûn en in lêzing yn it fakgebiet. Yn 1911 hie de feriening 45 leden, twa jier letter wiene dat 79, plus 24 donateurs.
Yn de Earste Wrâldkriich waard de feriening ynearsten op non-aktyf steld. Earst sân jier letter, mei de fiering fan it 3e lustrum fan Arboricultura, dat gearfûl mei it sulveren jubileum fan de skoalle, kaam de feriening wer ta libben. Dat wie mei troch it tanimmend tal learlingen fan de Ynjeske kursus. Mei it feesten wurdt de feriening wer nij libben ynblaasd. Benammen bekend wie it bestjoer fan 1935-1936, dat op 15 maart 1935 it blêd Cultor oprjochte, de foarrinner fan it hjoeddeiske ferieningsblêd Trans. It blêd hie as doel de yllustrator te wêzen fan de foarfallen yn en om Boskoop, wêrûnder in ierdbeifuif, mei slachrjemme op de muorren as kennismakking fan de nije learlingen, dit folge troch in nachtkuier mei oanslutend neaken swimmen. Ek waard der in Ynjeske jûn organisearre mei Javaanske dûnsen en folkloare. De hichtepunten yn it ferieningslibben wienen de fuiven, ien oan it begjin fan it skoaljier, ien om de Krystdagen hinne, ien om Peaske en as lêste in einfuif. Dêrneist waard alle fiif jier it lustrum grut fierd.
It ferieningslibben bleau aktyf, nettsjinsteande de druk fan de Twadde Wrâldoarloch. Der waarden hieltiid noch wedstriden hâlden en toanielfoarstellingen jûn. Ek al wienen der finansjele swierrichheden en wie der gebrek oan fasiliteiten, it ferieningslibben gie gewoan troch. Doe't yn 1945 de lessen wer begûnen, begûn ek Arboricultura wer te bloeien, wat bliken die út it fieren fan it 8e lustrum yn 1948, tagelyk mei it goudene feest fan de RTS. Dat de leden net allinnich feestfierden bliek ek by de wettersneed fan 1953. Studinten holpen mei om de diken te tichtsjen en de grutte foarrieden jirpels te bergjen, dy't ûnder 30 sintimeter wetter yn de klaai sieten.
In 1972 fusearre Arboricultura mei de studinteferiening Thyrsus fan de HTO (Hegere Túntechnyske Oplieding). Troch dit mei-inoar gean waard Arboricultura de studinteferiening fan de RTS en de HTO.
Hjoed de dei
Doe't yn 1988 de ferskate opliedingen fan de doetiidske Ynternasjonale Agraryske hegeskoalle Larenstein (tsjintwurdich Hegeskoalle Van Hall Larenstein) fusearren en yn 1993 yn ien gebou yn Felp gienen, ferhuze Arboricultura mei nei Felp. Nei lang sykjen waard in geskikt ûnderkommen fûn: it eardere Felpsk Feilinghûs. Tagelyk mei de feriening ferhuze ek it begryp Gaît mei. Dizze namme hawwe de leden fan Arboricultura oan de Boskopers te tankjen. Doe't de skoalle noch dêr siet, moasten de learlingen in soad planten en strûken oan de tûken werkenne. Dizze planten waarden faak snoeid en út tunen helle om se better bestudearje te kinnen. De Boskopers seagen dit ferskynsel faak en seagen de gelikenis mei in geit (yn it Boskoopsk ‘Gaît’). Yn de rin fan de jierren waard dat in geuzenamme. Dat is ek de reden dat dat dier op it wapen fan de fereniging tepronk stiet.
Arboricultura fierde yn 2008 syn 20e lustrum en is hjirmei ien fan de âldste HBO-studinteferieningen fan Nederlân.
Takomst
Mei koarten sil de feriening wer ferfarre moatte. It finen fan in nij pân blykt oant no ta net maklik.
Eksterne ferbannen
Arboricultura is lid fan it Nasjonaal Agrarysk Foarsittersoerlis (NAFO). By dat oerlis, tusken de foarsitters fan de studinteferienings fan agraryske hegeskoallen, wurde de problemen en kânsen dy't spesifyk binne foar dizze groep besprutsen. Dêrneist wurdt der foar alle leden fan dit oerlis jierliks in nasjonale sportdei organisearre. De leden fan de NAFO geane ek geregeldwei by elkoar op besite, om de bannen tusken de ferskillende ferienings noch mear oan te heljen.
Annapolis (Marylân)
Annapolis is de haadstêd fan Marylân, in steat oan de eastkust fan de Feriene Steaten fan Amearika, en ek it haadplak fan Anne Arundel County. De stêd hie yn 2000 35.838 ynwenners en is part fan in gruttere stedekloft, mei Baltimore en Washington D.C..
De stêd waard ûnder de namme Providence yn 1649 stifte troch puriteinen út Firginia. De naam waard 1694 feroare yn Annapolis, ferneamd nei Anne fan Grut-Brittanje. Fan 26 novimber 1783 oant 3 juny 1784 wie Annapolis de sit fan it Amerikaansk Kongres en op 14 jannewaris 1784 waard de Frede fan Parys dêr ratifisearre, sadat de stêd de earste haadstêd fan de FS yn fredestiid waard.
De Marine-akademy fan de Feriene Steaten (United States Naval Academy) is yn Annapolis festige.
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1960
200px|thumb|right|It Olympysk Hockeystadion fan Rome 1960 De Olympyske Simmerspullen 1960, ek wol de XVIIe Olympiade neamd, waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje. De finale fan it hockey waard hâlden yn it Stadio dei Marmi.
Lokaasjes
De wedstriden yn de groepsfaze fan it hockey yn de Olympyske Simmerspullen 1960 waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Conrad Wilhelm Hase
thumb|Conrad Wilhelm Hase (1898) Konrad Wilhelm Hase (Einbeck, 2 oktober 1818 - Hannover, 28 maart 1902) wie in Dútske arsjitekt en universitêr dosint. Hy wurdt beskôge as ien fan de wichtichste fertsjintwurdigers fan de 19e-iuwske neogoatyske arsjitektuer.
Hase wie in keninklik Hannoveraansk Baurat, fan 1863 ôf konsistoariaal boumaster fan de Hannoverske regionale tsjerke, fan 1849 ôf learaar en fan 1878 ôf heechlearaar arsjitektuer oan de Polytechnyske Hegeskoalle yn Hannover en oprjochter fan de Hannoverske Skoalle foar Arsjitektuer, lid fan de Keninklike Prusyske Keunstakademy yn Berlyn (Königlich Preußischen Akademie der Künste), lid fan de Akademy foar Byldzjende Keunsten (Akademie der bildenden Künste) yn Wenen, earelid fan de Akademy foar Skiene Keunsten (Kungliga Konsthögskolan Stockholm) yn Stockholm en eareboarger fan de stêden Einbeck en Hildesheim. Syn ynset foar it behâld en ûnderhâld fan histoaryske gebouwen makke him ta in pionier yn it behâld fan histoaryske monuminten yn Noard-Dútslân en dêrbûten.
Stylprinsipes en ynfloed
De boustyl fan Hase wie beynfloede troch de midsiuwske bakstiengotyk, wêrby't de konstruksje fan de gebouwen en it brûkte boumateriaal foar de taskôger sichtber bliuwe moasten (Putz ist Lüge, "gips is in leagen"). Hase plande mear as 340 gebouwen yn neogoatyske styl, wêrûnder mear as 100 sakrale gebouwen. Hy beskôge de gotyk as de eigentlike kristlike boustyl. Dêrneist wiene der mear as 150 restauraasjeprojekten en gâns publikaasjes oer de arsjitektuerskiednis fan histoaryske gebouwen. Syn bakstiengotyk, soms lettinkend " Hasik " neamd, drukte syn stimpel op it stedsbyld fan Hannover en fia syn learlingen (Karl Börgemann, Franz Ewerbeck, Friedrich Fahro, Christoph Hehl, Karl Henrici, Rudolph Eberhard Hillebrand, Georg Kegel, Gerhard Franz Langenard, Wilhelm Lüer, Karl Mohrmann, Edwin Oppler, Johannes Otzen, Max Pommer, Paul Rowald, Eduard Wendebourg, Johannes Franziskus Klomp en in protte oaren) in soad oare plakken, net allinnich yn Noard-Dútslân. In soad iepenbiere en partikuliere gebouwen, bedriuwsgebouwen, tsjerken en monuminten binne oant no ta bewarre bleaun. Syn eigen hûs, de saneamde "Haseburg", waard lykwols yn de Twadde Wrâldoarloch ferwoastge. Syn grêf is op it stedsbegraafplak Engesohde yn Hannover. Hase wie eareboarger fan Hildesheim, dêr't in strjitte nei him neamd is. Syn portret is te finen op in bakstiennen gebou yn de strjitte.
Van Hall Larenstein
thumb|Lokaasje Velp Hegeskoalle Van Hall Larenstein is in HBU-ynstelling mei festigings yn Ljouwert en Velp.
Opliedings
Hegeskoalle Van Hall Larenstein biedt de folgjende foltiids bacheloropliedingen:
Dêrnjonken biedt Van Hall Larenstein ferskillende masteropliedings, Associate degrees, kursussen, en dieltiidsopliedings oan.
Van Hall Ynstitút
It Van Hall Ynstitút is neamd nei Herman Christiaan van Hall, en neamde himsels ek wol de "Griene Hegeskoalle". It wie in agraryske hegeskoalle, dy't yn 1995 ûntstien is út in fúzje fan ferskate hegeskoallen yn Fryslân en Grinslân:
De trije lokaasjes, dy't de skoalle op dat stuit hie, waarden gearfoege op ien lokaasje yn Ljouwert. Yn Grins bleau der allinne in lokaasje foar dieltiidsopliedings. De fúzje tusken de Ahof en it Professor Van Hall Ynstitút wie net alhiel eigen kar, mar in gefolch fan in heare-akkoard yn it begjin fan de jierren 1990 tusken de doetiidske Kommissarissen fan Fryslân en Grinslân, Hans Wiegel en Henk Vonhoff. Dêrby waard ôfsprutsen dat Ljouwert it sintrum fan de HBU fan Noard-Nederlân krije soe, en dat Grins it kulturele sintrum wurde soe. It Van Hall Ynstitút ferdwûn dêrom út Grins, wylst Ljouwert syn konservatoarium en it Frysk Orkest kwytrekke.
Hegere Skoalle Larenstein
De Ynternasjonale Agraryske Hegeskoalle (IAH) Larenstein wie in HBU-oplieding yn Velp en Dimter, dy't neamd waard nei it Lângoed Larenstein yn Velp, dêr't de Boskbou- en Kultuertechnyske Skoalle mei in HBU- en in MBU-takke fan 1975 ôf festige wie. De Ynternasjonale Agraryske Hegeskoalle Larenstein ûntstie yn 1988 út in fúzje tusken de:
Fúzje ta Hegeskoalle Van Hall Larenstein
Fan jannewaris 2003 ôf, wie der in bestjoerlike fúzje tusken it Van Hall Ynstitút en de Hegeskoalle Larenstein. Fan oktober 2005 ôf, waard de fúzje trochfierd yn alle lagen.
Gearwurkjen mei Wageningen
De hegeskoalle wurke tusken 2004 en 2012 administratyf gear mei de Universteit fan Wageningen. Fan septimber 2006 ôf waard de lokaasje Dimter nei Wageningen ferpleatst. Dat wie it gefolch fan it part wurden fan Hegeskoalle Van Hall Larenstein mei Wageningen UR.
Unienichheid oer de lieding fan de hegeskoalle troch Wageningen UR en kosten dy't hja rekkenen foar levere tsjinsten oan Van Hall Larenstein late ta in ôfsplitsing yn 2012. Yn de rin fan 2015 is Van Hall Larestein folslein ôfskaat fan Wageningen UR. Dêrby binne de studinten en meiwurkers fan Van Hall Larenstein yn Wageningen ferpleatst nei Velp.
Kleijenburch
Kleienburch wie in buorskip east fan de kearn fan de stêd Ljouwert yn de gemeente Ljouwert.
By Skylkampen stiet in hûs mei de namme Kleijburg. De namme giet werom op in famyljenamme, mooglik siet de man yn it tichelwurk. De namme komt ek foar as Kleyenburg, Kleyenburg en Cleienborch.
Hegebeintum
Hegebeintum is in doarp dat yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Hegebeintum leit noardwestlik fan Ginnum, westlik fan Ferwert en besuden Blije. Hegebeintum hat  ynwenners. De doarpskearn leit oan de Underom en de Hege Tsjerkewei op de terp fan Hegebeintum.
De buorskip De Wym heart ek by Hegebeintum.
Terp
Hegebeintum leit op de heechste terp fan Nederlân: 8,80 meter boppe NAP.
Skiednis
Hegebeintum hat syn radiale terpstruktuer troch de tiid hinne goed bewarre. De terp wie lykwols net bot beboud en koe dêrom oan it begjin fan de 20e iuw foar in grut part ôfgroeven wurden.
Sûnt 2019 leit Hegebeintum yn de gemeente Noardeast-Fryslân, foar dy tiid lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Ferwerderadiel.
Mienskip
thumb|left|Doarpshûs Us Lokaal Hegebeintum dielt sûnt 1953 it ferieningslibben mei Ferwert. De beide doarpen hawwe ek in mienskiplike feriening fan Doarpsbelang. It doarpshûs fan Hegebeintum hjit 'Us Lokaal', dat offisjeel fan de herfoarme gemeente is. Nei in renovaasje en modernisearring is Us Lokaal yn 2014 op 'e nij iepene. Hegebeintumers wurde foar 'gibben' útmakke.
Tsjerke
Tsjerklik is Hegebeintum net mei Ferwert, mar mei Blije ferbûn yn 'e PKN-gemeente Blije-Hegebeintum (webstee).
Skoalle
Hegebeintum hie eartiids in iepenbiere basisskoalle. Dy skoalle waard oan it Underom 1 boud en hie twa lokalen. De skoalle is yn 1911 sletten en doe ferboud, mar it gebou stiet der noch jimmeroan.
It besjen wurdich
thumb|260px|Besikerssintrum Oan de foet fan de terp is in besikerssintrum. Yn dat Archeologysk Stipepunt fan it Frysk Museum wurdt in byld jûn fan alles wat mei de skiednis fan terpen te krijen hat. By it ynformaasjesintrum sit ek de VVV fan Noardeast-Fryslân.
De karakteristike Fryske tsjerke mei foar in grut part dowestiennen muorren út de 13e iuw op de terp fan Hegebeintum kin besichtige wurde. Opfallend oan de tsjerke binne de roubuorden mei kleurige wapens fan de foarname famyljes Van Coehoorn, Van Nijsten en De Schepper fan Harstastate, dy't dêr nei it tsjerke giene. thumb|260px|Harstastate
De Harstastate is in state mei in mânske esk yn de tún. Ek is dêr stinzefloara te finen. De Harsta Hoeve njonken de state is in Bêd-en-Brochje-lokaasje. thumb|260px|Keunstwurk fan Hans Jouta
Súdlik fan it doarp stiet de Hegebeintumermûne út 1860. It Bumaniapaad is in 30 kilometer lang kuier- en fytspaad, dat ferneamd is nei de Bumania's, dy't in soad ynfloed hiene op it gebiet. De rûte begjint yn it sintrum fan Ferwert en bringt minsken lâns de kultuerhistoaryske nijsgjirrichheden fan Ferwert en Hegebeintum. Der binne mooglikheden om de rûte oan te passen en koarter te meitsjen.
Venus Afrodita
Venus Afrodita, echte namme ûnbekend (15 desimber 1990), is in Fenezolaansk neakenmodel, pornografysk aktrise en prostituee fan Spaansk en Yndiaansk komôf.
Libben en karriêre
Sy wurke foar Amerikaansk Evil Angel porno-label, Kanadeesk pornografyske Ferfolgje Mofos Ferfolgje en sexyhub.cum, in pornowebside op it ynternet. Under har karriêre Afrodita gearwurke mei kollega-aktrises as Sharon Lee en mei manlike tsjinspilers as Nacho Vidal.
Lichemsskaaimerken
Venus Afrodita is Yndiaansk en Europeesk, mei brune eagen en brune hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m lang, mei in gewicht fan 55 kg. Afrodita hat ferskate tatoeaazjes en gjin piercing.
De Klamp
De Klamp is in buorskip en wyk yn it suden fan de stêd Ljouwert. De wyk leit besuden Jabikswâlde en beëasten Techum. De Klamp is sels gjin doarp, mar in wenwyk dy't yn de foarm fan in doarp boud waard en is part fan de gruttere wyk De Súdlannen.
It bouwen fan De Klamp sette útein yn 2019, nei't de earste fase fan it plan yn 2018 ree foar it bouwen makke waard. De wyk is dêrmei de fjirde buorskip fan De Súdlannen. De Klamp waard neamd nei de pleats dy't der stiet. By de buorskip del streamt de Wurdumerfeart.
De namme komt ek foar as Klamp en de Klampsterbrêge. In klamp is in 'bulte of berch hea'.
Horatio Nelson
thumb|Horatio Nelson op it hichtepunt fan syn ferneamdens Ficeadmiraal Horatio Nelson, boarchgreve Nelson, hartoch fan Bronte (29 septimber 1758 – 21 oktober 1805) wie in Britsk admiraal en wurdt sjoen as de wichtichste Britske tsjinstanner op see fan Napoleon Bonaparte.
Jonge jierren
Horatio Nelson waard berne yn Burnham Thorpe, Norfolk, Ingelân as sechde fan de alve bern fan Edmund Nelson en syn frou Catherine. Syn mem stoar op 26 desimber 1767, doe't er njoggen jier wie. Nelson krige oant syn tolvde ûnderrjocht oan de Paston Grammar School yn North Walsham en dêrnei oan King Edward VI’s Grammar School yn Norwich.
Nelson syn karriêre begûn 1 jannewaris 1771 doe't er him as Ordinary Seaman oanmelde op de HMS Raisonnable. De kaptein fan dat skip wie syn omke, Maurice Suckling. Rillegau waard er adelborst en sette er mei syn ofsiersoplieding út ein.
Blinesoarch
De blinesoarch hat as doel om de beheinings fan bline minsken safolle mooglik te ferlichtsjen troch fergrutting fan de mooglikheden midedels oanpaste foarsjennings.
Dit doel wurdt ûnder oare neistribbe troch de Feriening De Fryske Blinerûnte en it Nederlânsk Blinebûn ôfdieling Fryslân. Neist de mooglikheden, skriftlike mnedia tagonklik te meitsjen foar blinen troch it brailleskrift, binne sûnt 1969 jierren ek Fryske boeken op lûdsbân en skiif setten, sadat dy foar blinen tagonklik waarden.
Kommitee Sprutsen Frysk boek
It kommitee hat as doel om lûdsbannen te meitsjen en sa Fryske boeken te fersprieden. Produksje barde earst yn Zeist, yn gearwurking mei de kristlike blinebibleteek yn Ermelo.
Skywalker Ranch
De Skywalker Ranch is in filmranch en studiokompleks yn Nicasio, yn in ôfhandich diel fan Marin County yn Noardlik Kalifornje, by San Francisco. De ranch is eigendom fan regisseur en filmprodusint George Lucas en stiet oan Lucas Valley Road, in wei dy't ferneamd is nei in njoggentjinde-iuwske lâneigner (gjin famylje). De Skywalker Ranch is it wurkplak fan George Lucas, en is ferneamd nei Luke Skywalker, de haadpersoan út 'e oarspronklike Star Wars-trilogy, dy't Lucas syn grutste súkses wie. De ranch is net tagonklik foar publyk.
Skiednis
Yn septimber 1978 kocht George Lucas it earste perseel grûn yn Nicasio oan, dat doedestiden de Bulltail Ranch hiet en 700 ha besloech. Letter wreide er syn besit dêr gâns út mei oanbuorjende perselen grûn, sadat de Skywalker Ranch no in oerflak hat fan 1.900 ha. Der wurdt rûsd dat de Skywalker Ranch George Lucas yn totaal $100 miljoen koste hat. Yn 1987 waard Skywalker Sound, in difyzje fan 'e filmstudio Lucasfilm, op 'e ranch fêstige. Fan datselde jier ôf waarden Lucas syn plannen om in grutter studiokompleks op 'e Skywalker Ranch te bouwen, lykwols dwerseide troch beswierskriften fan omwenjenden, dy't bang binne foar ljochtfersmoarging en lûdsoerlêst yn 'e lanlike krite.
Beskriuwing en gebrûk
Fan 'e 1.900 ha fan 'e Skywalker Ranch is mar 6,1 ha yn kultuer brocht. Dêrby giet it om it haadgebou en de bygebouwen fan 'e oarspronklike ranch, wêrûnder in skuorre mei bisten, mar ek om ferkate kantoargebouwen, soundstages, ûndergrûnske parkearkelders, in bûtendoarswimbad, in fitness-sintrum, in op in heuveltop boude stjerrewacht, in teäter (The Stag) mei sitplakken foar 300 minsken, wyngerds, en in kokentún mei in hôf (wêrfan't de grienten en it fruit yn 'e kantine fan 'e ranch brûkt wurde). Fierders is der de natuerlik lykjende Ewokmar, dat eins in keunstmjittich marke is, ferneamd nei de bûtenierdske Ewoks út 'e oarspronklike Star Wars-trilogy. De Skywalker Ranch beskikt ek oer in eigen brânwachtkazerne, mei brânspuitlju dy't gauris byspringe moatte om natoerbrannen yn it deunbye Marinwâld te dwêstgjen.
Oare ranches fan George Lucas yn Marin County
Fan 1988 ôf besocht Lucasfilm tastimming fan 'e pleatslike oerheid te krijen foar de ûntwikkeling fan in oar perseel, de Grady Ranch, op 2400 Lucas Valley Road. Neffens de resintste foarstellen hie dêr in sintrum foar digitale filmproduksje ferrize moatten mei in oerflak fan 24.499 m². Nei fûleindich en taai ferset troch omwenjenden en miljeu-aktivisten liet Lucas dy plannen yn april 2012 lykwols farre en besleat er de Grady Ranch te ferkeapjen. Hy is fierders ek de eigner fan 'e McGuire Ranch (3801 Lucas Valley Road) en de Loma Alta Ranch (4001 Lucas Valley Road).
Tent Bay
Tent Bay is in natuerlike baai oan de westkant fan Saba, in eilân yn de Karibyske See dat ûnderdiel útmakket fan de Nederlânske Antillen.
By dizze baai binne ferskate rêsten fûn fan de earste delsetting op Saba út 1640.
Hegefaasjeline Skiphol - Antwerpen
De Hegefaasjeline Skiphol – Antwerpen, besteande út de HSL-Súd yn Nederlân en de HSL 4 (of HSL-Noard, Spoarline 4) yn Belgje, is 147 km lang en is de foar hege faasje gaadlike spoarline dy't Skiphol Airport mei Antwerpen Sintraal ferbynt fia Rotterdam Sintraal en stasjon Noorderkempen, mei in ôfspjalting nei Breda.
De spoarline is ûnderdiel fan de ynternasjonale ferbining Frankryk – Amsterdam (brûkt troch Thalys en Eurostar) en hat in wichtige rol foar binnenlânsk ferfier. De treinen meitsje tusken Amsterdam en Hoofddorp, tusken Rotterdam Sintraal en Barendrecht en tusken Antwerpen-Berchem en Brussel-Súd gebrûk fan besteand spoar. Yn Antwerpen is tusken Antwerpen-Luchtbal en Berchem in nije Noard-Súdferbining yn tsjinst steld. Dy wurdt brûkt troch de HSL-treinen, mar is net part fan de HSL 4.
Op de HSL-Súd/HSL 4 wurdt krekt as op de Betuwerûte en de oare hegefaasjelinen yn Belgje en Frankryk gebrûk makke fan 25 kV wikselspanning op de boppelieding, yn tsjinstelling ta de 1500 V lykspanning fan it Nederlânske spoarnet of de 3000 V lykspanning fan it Belgyske spoarnet.
Eustachius fan Rome
Sint-Eustachius (Gryksk: Ευστάθιος, Efstathios, ferlatynske yn Eustathius), is de namme fan in martler fan de katolike en otterdokske tsjerken. Neffens de kristlike tradysje ferstoar Eustachius oan it begjin fan it regear fan Hadrianus (om likernôch 118 hinne).
Libben
Oarspronklik soe Eustachius foar syn bekearing Placidus hjitten hawwe. Hy wie de oanfierder fan in legioen yn Lyts-Aazje ûnder keizer Trajanus. Wylst er ris oan it jeijen wie kaam er in hart tsjin mei tusken de hoarnen in krús yn in strielebondel. Placidus skrok sa bot dat er fan it hynder foel. Op itselde stuit hearde er Kristus sizzen dat himel en ierde fan him skepen wie en Er de Heare fan it ljocht en de tsjusternis wie. Itselde barde noch in pear kear en it oerkaam ek de frou fan Placidus. Hja namen it beslút harren mei de hiele famylje dope te litten en by de doop krige Placidus de namme Eustachius.