cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Norfolk (eilân)
Etnisiteit
De measte Norfolkers binne de Britsk-Tahitiaanske ôfstammelingen fan 'e Bounty-muiters en harren froulju, of lju fan Jeropeesk (meast Britsk) komôf dy't har resinter op it eilân nei wenjen set hawwe. In lyts groepke bestiet út ymmigranten fan 'e earste generaasje út Austraalje en Nij-Seelân. Likernôch de helte fan 'e befolking kin syn ôfstamming weromfolgje nei de Pitcairneilannen en dêrwei nei de bemanning fan 'e Bounty. Dat mienskiplike foarâlderskip hat makke dat it tal efternammen op it eilân nochal beheind is; sadwaande hawwe de measte lju in bynamme dy't har echte namme frijwol ferfongen hat (krekt sa't dat foarhinne yn guon Fryske doarpen it gefal wie), en dy't dêrom ornaris ek yn it pleatslike tillefoanboek opnommen wurdt.
Godstsjinst
Fan alle Norfolkers bestiet 62% út kristenen. Yn 2011 identifisearre 34% him as anglikaansk, 13% as lid fan 'e feriene protestantske Uniting Church in Australia, 12% as roomsk en 3% as sânde-deisadvintist. Likernôch 9% bestie út oanhingers fan oare religyen, 24% wie ateïst of agnost, en 7% wegere syn religieuze oertsjûging op te jaan.
Klimaat
Norfolk hat in subtropysk klimaat dat yn alle jiertiden as "myld" karakterisearre wurde kin. De temperatuer sakket frijwol nea ûnder de 10 °C en komt ek frijwol nea boppe de 26 °C út. Rekôrtemperatueren op it eilân wiene 28,4 °C en 6,2 °C. De waarmste moanne, mei in trochsneed temperatuer oerdeis fan 24,9 °C, is febrewaris, wylst augustus mei in gemiddelde fan 18,3 °C oerdeis, de "kâldste" moanne is. Norfolk kriget jiers yn trochsneed 1.290,2 mm rein, wêrfan it measte yn 'e winter, tusken april en augustus. Tusken maaie en july bestiet it gefaar dat it eilân troffen wurde kin troch in sykloan, al komt dat net faak foar.
Carl Lewis
Frederick Carlton (Carl) Lewis (Birmingham, Alabama, 1 july 1961) wie ien fan de meast suksesfolle atleten yn de atletyk. Hy hat ferskillende wrâldrekôrs op syn namme set. Hy wûn tsien olympyske medaljes (9 gouden) en tsien wrâldkampioenskipsmedaljes (8 gouden). Yn it jier 1999 hat it Ynternasjonaal Olympysk Kommittee him de titel Atleet fan de iuw jûn.
Welsk
thumb|right|200px|Persintaazje Welsksprekkers per regio thumb|right|Twalige weimarkearing yn [[Wales]] Welsk (Cymraeg) is in Bretonske fariant fan de Keltyske talen, dy't sprutsen wurdt yn it westen fan Grut-Brittanje (Wales) en yn de Chubûtdelling, in Welske koloanje yn Patagoanje, Argentynje. Der is in lyts tal sprekkers yn Ingelân, de Feriene Steaten en Austraalje, en fierder ferspraat oer de gânse wrâld. Welsk en Ingelsk binne de offisjele talen yn Wales.
It Ingelske “Welsh” is besibbe oan it Nederlânske wurd “waals”, beide wurden betjutte “frjemd, bûtenlânsk”. Yn it Âld-Ingelsk betjut “Wealh” neist frjemde ek slaaf. De betsjutting giet werom nei de namme fan de Gallyske stam de Volcae.
De Welske grammatika en útspraak binne konsekwint. De op twa nei langste plaknammen yn de wrâld binne yn it Welsk:Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. It is in gearstalling dy’t betjut: foar de tsjerke fan de hillige Maria yn de lijte fan de wite beammen by de draaikolk by Sint Tysilio’s reade grot.
Literatuerteksten yn it Welsk besteane al sûnt 1100. Hjoeddei is de Welske literatuer oan it opbloeien.
Tal sprekkers
Oer de hiele wrâld binne der likernôch 700.000 minsken dy’t it Welsk ferstean en prate. De measten wenje yn Wales (611.000), Ingelân (133.000) en Chubut yn Argentynje. Ek binne der noch lytse mienskippen yn de Feriene Steaten en Kanada. Yn 2004 waard it troch 21,7% fan de befolking sprutsen. Dat wie in stiging fan 2% sûnt 1991. Der binne mear minsken dy’t it Welsk prate kinne. De measte minsken binne twatalich. It Welsk wurdt in soad praten op plattelân fan Wales, yn it noarden en westen. Dêr krijt men echte lessen yn de taal op skoallen. It heechste persintaazje Welsk praters wurdt fûn yn it gebiet Gwynedd. Dêr praat 76,1% fan de befolking Welsk. By de folkstelling fan 2011 waard bekend dat it tal sprekkers yn Wales sûnt 2011 twa persint minder wurden wie, fan 21% yn 2011 nei 19% yn 2011.
List fan planetoïden 2601-2700
Dit is in list fan planetoïden 2601-2700.
Jacob Bonga
Jacob Symons Bonga (Dokkum, doopt 9 maart 1758 - Ljouwert, 22 maaie 1848) wie in hanneler yn izer en lânskipskilder.
Hy wie de heit en learmaster fan Sjoerd Bonga. Yn 1783 boaske er mei Marike Wendelaar (1764-1805). Wurken fan him hingje yn it Frysk Museum en falle ûnder de steedlike Keunstsamling fan it stêdhûs fan Ljouwert.
Koos Geerds
Koos Geerds (Oerterp, 7 septimber 1948) is in Nederlânsk dichter dy't syn wurken publisearret by De Arbeiderspers. Fan 1954 oant 1965 wenne er yn it doarp Rouveen, dêr't er ien fan syn dichtbondels oan wijde. Letter wenne er yn Dalfsen.
Yn 2009 waard er beneamd ta earste Provinsjedichter, in dichter dy't as 'Dichter by Oerisel' skriuwt oer foarfallen yn Oerisel of ynspirearre binne op de omjouwing of kultuer. Geerds hat ûnder oare it gedicht Vervoer skreaun, dat op de Syntusbussen yn Oerisel werjûn wurdt.
Slaney (rivier)
thumb|Brêge oer de Slaney by [[Stratford-on-Slaney]]
De Slaney (Iersk: Abhainn na Sláine, 'rivier fan sûnens') is in 117 km lange rivier yn Ierlân. De boarne fan de rivier leit by de Lugnaquilla yn it westen fan it Wicklow-berchtme en streamt earst nei it westen en letter nei it syuden ta troch de county's Wicklow, Carlow en Wexford om by Wexford út te mûnjen yn it Sint-Georgekanaal en de Ierske See. It estuarium fan de Slaney is ûndjip en breed en wurdt Wexford Harbour ("Haven fan Wexford') neamd.
Anne Tjerk Popkema
Anne Tjerk Popkema (Burgum, 1 novimber 1975), is in skriuwer, oersetter en Frysk taalûndersiker. Hy hat in Frysk taalburo yn Grins: Taalburo Popkema.
Biografy
Popkema is hikke en tein yn Burgum en gie nei it kristlik gymnasium (no Beyers Naudé) yn Ljouwert. Ferhuze yn 1994 nei Grins en studearre dêr Frysk. Siet by de Fryske studinteferiening FFJ Bernlef. Nei in jier oan de learare-oplieding Frysk en Nederlânsk oan de Noardlike Hegeskoalle Ljouwert begûn er yn 1998 oan in stúdzje Frysk oan de Ryksuniversiteit Grins. Studearre dêr yn 2002 ôf yn de rjochting Midsiuwsk Frysk en Taalskiednis. Krige de skripsjepriis fan de Fryske Akademy foar syn skripsje oer hoe't yn it Aldfrysk it begryp wei oantsjut waard.
Wurke tusken 2002-2004 foar de Fryske Akademy, oan it earste boek dat yn it Frysk printe is, de Alde Druk, út 1484-1486. Yn 2004-2008 foltôge er by it Fach friesische Philologie (de Nordfriesische Wörterbuchstelle) fan de Christian-Albrechts-Universität yn it Dútske Kiel it Altfriesisches Handwörterbuch (2008). Hofmann, de oarspronklike bewurker, ferstoar yn 1998 doe't it boek oant de letter S klear lei. Popkema makke it wurk fierder dien. Skreau wittenskiplike artikels oer it Aldfrysk, leksikografy en de skiednis fan it Frysk. Yn 2009 begûn Popkema mei in Frysk taalburo yn syn wenplak Grins: Taalburo Popkema, dat him spesjalisearret op oersetten fan en ûndersyk nei it Frysk.
Anne Popkema hat altiten al niget hân oan it oersetten nei it Frysk ta. Under syn wittenskiplike wurksumheden sette er al ûnderskate stikken oer, lykas Ik pak myn bibleteek út fan de Joadsk-Dútske kultuerfilosoof Walter Benjamin. Earder al is er begûn mei it oersetten fan it boek The Hobbit fan J.R.R. Tolkien, dat yn 2009 ferskynde. Yn 2011 ferskynde der fan dy oersetting ek in audioboek, dat ynsprutsen is troch Popkema sels. Yn 2012 krige Popkema foar dy oersetting de Obe Postmapriis, de trijejierlikse provinsjale priis foar literêre oersettings. Ein 2012 ferskynde Mearkes fan Grimm, in yllustrearre oersetting fan 50 Grimm-ferhalen.
Neist oersetter en taalûndersiker is Popkema adviseur foar it Frysk foar it Oxford English Dictionary (sûnt 2006) en it Deutsches Rechtswörterbuch (sûnt 2009). Krige yn 2007 de Laurence Urdang Euralex Award. Waard yn 2009 beneamd ta lid fan de Fryske Akademy. Popkema wurke fan 2010-2012 as dosint taalfeardigens by de oplieding Fryske taal en kultuer oan de Ryksuniversiteit Grins. Fierder foarsitter fan de Stifting Eigen Honk Bernlef, bestjoerslid fan it Skriuwersboun en fan it Nammekundich Wurkferbân fan de Fryske Akademy. Ek is hy lid van de Oarkonderûnte fan de Fryske Akademy.
Yn 2013 hat Popkema mei twa kollega's de Fryske Utjouwerij Regaad oprjochte, dy't fêstige is yn Grins. Dêr kaam yn maart 2014 as earste publikaasje Popkema syn oersetting De Skacht en de Slinger fan Edgar Allen Poe út. Yn 2015 ferskynde in oare oersetting fan Popkema by Regaad, De Skipsjonges fan Bontekoe, fan Johan Fabricius.
Albert Niemann (skiekundige)
thumb|Tinkstien oan it bertehûs yn Goslar Albert Friedrich Emil Niemann (Goslar, 20 maaie 1834 - dêre, 19 jannewaris 1861 ) wie in Dútsk apteker en skiekundige, dy't kokaïne ûntduts.
Libben en wurk
Niemann waard as in soan fan in skoalhaad yn 1834 yn Goslar berne. Fanôf 1852 studearre er skiekunde by Friedrich Wöhler yn Göttingen en waard dêrnei ek syn assistint. Neidat de Eastenrykske aventurier Karl von Scherzer, fan syn Novara-ekspedyske yn 1859, Wöhlers in baal kokablêden (Erythroxylum coca) besoarge hie, slagge it Niemann yn 1860 as earste om dêrút kokaïne, yn kristalfoarm, te isolearjen en joech er dy stof syn namme. Hy publisearre oer de fynst yn syn dissertaasje Über eine neue organische Base in den Cocablättern (1860).
Nei syn dea gie syn kollega Wilhelm Lossen (1838–1906) mei syn wurk fierder en fûn yn 1862 de formule fan kokaïne (C17H21NO4).
Saskatoon
Saskatoon is de grutste stêd yn de Kanadeeske provinsje Saskatchewan. De stêd leit oan de rivier de Súd Saskatchewan.
Saskatoon hat in klimaat mei hjitte simmers en kâlde winters. Totaal hat Saskatoon sa'n 2381 oere sinne it jier, ien fan de heechste weardes fan Kanada.
Saskatoon is in wichtich sintrum foar de distribúsje fan Saskatchewan's lânbouprodukten, fral fan nôt. Mynbou is ek fan grut belang foar de stêd en omkriten.
De earste delsettingen yn wat letter Saskatoon wurde soe, kamen yn 1883 en 23 jier letter waard it plak offisjeel in stêd. De namme fan de stêd is ôflaat fan it Kreewurd mis-sask-quah-toomina wat in lokaal foarkommende frucht is.
Saskatoon wurdt wol The City of Bridges neamd fanwege de 7 brêgen dy't it hat. It ynternasjonale fleanfjild fan Saskatoon is ferneamd nei de eardere minister-presidint fan Kanada John Diefenbaker.
Sipke Veenstra
Guon fan Sipke Veenstra's gedichten waarden, koart nei syn ferstjerren op muzyk set troch syn pakesizzer, de Fryske komponist Sipke Hoekstra.
Publikaasjes
Veenstra joech fjouwer dichtbondels út.
Die Hard 2
Die Hard 2, soms oantsjut as Die Hard 2: Die Harder of koartwei as Die Harder, is in Amerikaanske aksjefilm út 1990 ûnder rezjy fan Renny Harlin, mei yn 'e haadrollen Bruce Willis en Bonnie Bedelia. De titel hat de letterlike betsjutting fan "ien dy't dreech stjert", wat yn dit gefal yndie sa opfet wurde kin, hoewol't der ornaris yn 'e figuerlike sin in "taaien-ien" mei bedoeld wurdt. De film is basearre op 'e roman 58 Minutes fan Walter Wagner. It ferhaal folget plysjeman John McClane, dy't mei de kryst syn frou Holly fan 'e Ynternasjonale Lofthaven Washington Dulles yn Washington, D.C. ophelje sil. Wylst er wachtet oant har fleantúch lâne is, komt er lykwols in gearspanning op it spoar om in oan 'e Feriene Steaten útlevere Latynsk-Amerikaanske diktator en drugsbaron te befrijen. Die Hard 2 is it twadde diel fan 'e Die Hard-filmsearje, en folget as sadanich op Die Hard, út 1988. Fan 'e filmkritisy krige Die Hard 2 oer it algemien positive resinsjes en yn 'e bioskopen wie de film in grut kommersjeel súkses. In folgjend diel út 'e rige wie Die Hard with a Vengeance, út 1995.
Plot
Op krystjûn, op 'e kop ôf twa jier nei de foarfallen yn 'e Nakatomi Tower yn Los Angeles, giet plysjeman John McClane nei in swier besnijde Ynternasjonale Lofthaven Washington Dulles yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. om syn frou Holly ôf te heljen, dy't dy jûns mei it fleantúch út Los Angeles arrivearje sil. Dat is wêr't se no wenje, en McClane is no resjersjeur by it Los Angeles Police Department. Hy is Holly mei de bern foarútreizge, mei't se de hjeldagen by har âldelju trochbringe sille. De jûn begjint al goed as de auto, dy't McClane fan syn skoanmem te lien hat, fuortsleept wurdt om't er him earne delset hat dêr't net parkearre wurde mei. Dêrby kriget McClane it oan 'e stôk mei de obese lofthavenplysje Vito Lorenzo.
Yn 'e lofthaven binne ferskate kameraploegen gearklofte, wêrûnder dy fan Samantha Coleman, in ferslachjouster foar WNTW Night Time News. Dêr wurdt nammentlik de oankomst ferwachte fan in militêr transportfleantúch út it (fiktive) Latynsk-Amerikaanske Val Verde, dat de eardere faksistyske diktator fan dat lân oerbringe sil nei de Feriene Steaten. Dy generaal Ramón Esperanza wie foarhinne, yn 'e tiid fan 'e Kâlde Oarloch, in Amerikaanske bûnsgenoat, mar no't it kommunisme gjin gefaar mear ynhâldt, is er yn ûngenede fallen, benammen om't er him ek dwaande hold mei de hannel yn kokaïne. Sadwaande is er koartby mei Amerikaanske help ûnder fuotten brocht en no wurdt er útlevere om foar lange tiid yn in Amerikaansk tichthûs te ferdwinen.
Yn it ferkearsfleantúch Northeast Airlines flecht-140 kriget ferslachjouwer Richard Thornburg in sitplak tawiisd yn deselde rige as McClane syn frou Holly. Hy is deselde dy't twa jier earder Holly har bern foar eigen gewin misbrûkt hie foar in nijsreportaazje en dêrmei Holly har identiteit oan har gizelnimmers útbrocht hie, wêrnei't se him twa tosken út 'e mûle sloech. Mei't er in kontaktferbod tsjin har útfurdigje litten hat, protestearret er tsjin 'e gong fan saken yn it fleantúch, mar mei syn arrogante hâlden en dragen hat er him al net botte dierber makke by de stewardessen. Dy biede Holly in fergees glês sjampanje oan as se it ferhaal hearre.
Wylst McClane yn in bar yn 'e lofthaven sit te wachtsjen oant Holly har fleantúch lânet, en him dêr stierlik ferfeelt, merkt er út beropsdefisjinsje in pear manlju op dy't har fertocht hâlde en drage. Om't er neat betters te dwaan hat, folget er ien fan harren en sjocht hoe't dy ferdwynt troch in doar dy't inkeld foar lofthavenpersoniel tagonklik heart te wêzen. McClane giet der efteroan en as er de man mei in maat fan him yn petear yn in bagaazjesortearromte oantreft, freget er harren wat se dêr moatte. Ta antwurd lûke se pistoalen en besykje him dea te sjitten. McClane, dy't syn eigen pistoal al klear hie, sjit werom. De sjitpartij liedt ta slaanderij, wêrby't McClane ien fan 'e mannen deadet, wylst de oare ûntkomt. Haadynspekteur Carmine Lorenzo, de sjef fan 'e lofthavenplysje, dy't de broer fan 'e grouwe Vito blykt te wêzen en dêrom net folle mei McClane op hat, hâldt it derop dat it om in pear bagaazjedieven giet. Hy kin him der sadwaande net botte drok om meitsje, nammenste mear net om't it troch de oankommende kryst in gekkeboel yn 'e lofthaven is, eat dat noch oanboaze wurdt troch de opskuor dêr't de oankomst fan generaal Esperanza foar soarget.
McClane is der, mei troch de djoere fjoerwapens fan 'e mannen dêr't er mei fochten hat, fan oertsjûge dat der mear efter sit. As er tefolle oankringt, lit Lorenzo him lykwols út syn kantoar sette. McClane leit him dêr net by del. Hy nimt op yllegale wize fingerôfdrukken ôf fan 'e deade man, dy't er neitiid mei help fan 'e freonlike resepsjoniste Pam trochfakst nei in maat fan sines yn Los Angeles, brigadier Al Powell. As dy de ôfdrukken neilûkt, docht bliken dat de man dy't McClane deamakke hat, in Oswald Cochrane, offisjeel al twa jier dea is. Hy wie in Amerikaansk militêr adviseur yn Hondoeras, dy't omkommen is by in helikopterûngemak. McClane ken daliks it curriculum vitae fan in profesjonele hierling werom, en ornearret dat de oanwêzigens fan sa'nent op dit stuit yn 'e lofthaven wat te krijen hat mei de oankomst fan generaal Esperanza. Hy stapt mei syn befinings nei Ed Trudeau, de direkteur fan 'e lofthaven, dy't de lieding hat yn 'e ferkearstoer.
Underwilens hat William Stuart, in âld-kolonel by de kommando's fan it Amerikaanske Leger, mei oare eardere leden fan syn ienheid in tydlike basis opset yn in tsjerkegebou fuortby de lofthaven, dêr't se earst de koster deamakke hawwe. Dêrwei slute se har eigen apparatuer oan op 'e systemen fan 'e lofthaven, dêr't de keabels fan oer it tsjerketerrein rinne. Tagelyk slute se de ferkearstoer bûten. Alle lâningsbaanljochten geane út. Dy oername fynt plak krekt as McClane yn 'e ferkearstoer is, en sa't er al fermoede, is it Stuart-en-dy te dwaan om Esperanza te befrijen, wêrnei't se mei him weromkeare sille nei Val Verde om dêr de macht wer oer te nimmen. Dêrta easket Stuart dat der in Boeing 747 foar harren klear set wurdt om mei ôf te reizgjen. Fierders warskôget er Trudeau-en-dy dat se net besykje moatte om harren kontrôle oer de lofthaven werom te winnen. Hy partet harren krekt genôch tiid ta om alle arrivearjende fleantugen òf útwike te litten nei oare lofthavens, òf, as se dêr te min brânstof foar hawwe, oant neier oarder boppe Dulles rûntsjedraaie te litten, foar't er harren en it fermogen ta kommunikaasje mei de fleantugen ôfnimt. De fleantugen en har ynsittenden wurdt op dy wize eins gizelders yn in gizelingssitewaasje.
Nei in nije oanfarring mei Lorenzo wurdt de opsternate McClane, dy't him der mar al te bewust fan is dat Holly yn ien fan 'e rûntsjedraaiende fleantugen sit, út 'e ferkearstoer set. Hy dielt in lift mei ferslachjouster Samantha Coleman, dy't yllegaal de ferkearstoer binnenkrongen wie. Troch har ûntdekt McClane dat kolonel Stuart, dy't in beskate bekendheid genietet, ek op 'e lofthaven sinjalearre is. McClane klimt út 'e lift en bejout him fia de liftskacht nei de kelder fan it lofthavenkompleks, dêr't er de konsjerzje Marvin treft. Dy helpt him om te begripen wat er Leslie Barnes, de haadyngenieur, yn 'e ferkearstoer sizzen heard hat. It docht bliken dat op Dulles in nij gebou yn oanbou is, de Annex Skywalk, mei in eigen stjoerder dy't noch los stiet fan 'e lofthavensystemen. Barnes wol besykje om fia dy stjoerder mei de fleantugen yn kontakt te kommen om harren foar de ûntstiene sitewaasje te warskôgjen.
Under bewekking fan 'e bêst trainde ienheid dêr't de lofthavenplysje oer beskikt, bejout Barnes him nei it nije gebou. McClane, dy't wol foar it ferstân hat dat as Barnes it betinke kin, Stuart-en-dy it perfoarst ek betocht hawwe, hastiget him derefteroan, mar wurdt opholden om't er troch fentilaasjekanalen krûpe moat om yn it nije gebou te kommen. By de Annex Skywalk wurde Barnes-en-dy yndie opwachte troch in fjouwertal mannen fan Stuart, dy't koart wurk meitsje fan 'e lofthavenplysjes. Barnes, dy't ûnder it fjoergefjocht dekking socht hat, wurdt neitiid ûntdutsen en stiet op it punt om fermoarde te wurden as ynienen McClane út in fentilaasjekanaal rûgelet. Hy komt de hierlingen oer it mad en wit harren yn in gefjocht allegear te deadzjen. Stuart lit dêrop by wize fan represaille Windsor Airlines-flecht 114, in fleantúch dat hast sûnder brânstof sit, lânje troch himsels foar te dwaan as in ferkearslieder. Hy stelt lykwols it grûnnivo yn it instrument landing system (ILS) 200 foet te leech yn, mei as gefolch dat Windsor 114 te pletter stoart, sadat alle 230 ynsittenden omkomme.
Neitiid skeakelet Trudeau de Amerikaanske autoriteiten yn, dy't in kommandoteam fan it Amerikaanske Leger stjoere om mei Stuart ôf te weven. De ienheid wurdt oanfierd troch majoar Grant, dy't seit dat Stuart alles dat er wit fan him leard hat. McClane fynt dat net sa gerêststellend as Grant it grif bedoelde. Mei't him hjitten wurdt dat er de boel fierder oan professionals oerlitte moat, giet McClane werom nei Marvin om 'e plattegrûnen fan 'e lofthaven te bestudearjen dy't de konsjerzje troch de jierren hinnen gearfandele hat. It docht bliken dat Marvin de portofoan fan Cochrane fûn hat, dy't, oars as de oare portofoans fan Stuart syn mannen dy't McClane al tsjinkommen wie, net beskoattele is. Sadwaande kin McClane no Stuart-en-dy ôflústerje.
Neitiid komt Barnes by McClane mei it plan om it haadkertier fan Stuart-en-dy te finen. Dat kin mar op in beheind tal plakken fêstige wêze, om't Stuart deunby de bekeabeling fan 'e lofthaven wêze moat om dy nei syn eigen apparatuer om te lieden. Nei't de bekeabeling oanlein wie, is der letter in wenwyk foar in part oerhinne boud. McClane en Barnes geane dêr op ûndersyk út en komme úteinlik by it tsjerkegebou. As McClane dêr omsneupt, wurdt er trappearre troch in skyldwacht fan Stuart, dy't er yn in man-tsjin-mangefjocht deadet troch him in iisjûkel yn it each te stekken.
Barnes jout de lokaasje fan 'e tsjerke troch oan Grant, dy't der mei syn mannen in wraam op docht. Stuart-en-dy witte mei Esperanza te ûntkommen op klearsteande sniescooters, en litte harren eigen apparatuer foarsjoen fan springstofladings efter, sadat it foar it lofthavenpersoniel ûnbrûkber is. McClane sjit twa hierlingen dea, nimt in sniescooter oer en set de efterfolging yn. As er dêrby mei in bútmakke mitrailleur op Stuart syn mannen sjit, mist er eltse kear, oant er úteinlik crasht en de efterfolging opjaan moat. Erchtinkend wurden, lûkt McClane it magazyn út 'e mitrailleur en stelt ta syn ôfgriis fêst dat it wapen laden is mei losse flodders. Hy beseft dat it net oars kin, as dat moat betsjutte dat Stuart en Grant mei-inoar ûnder ien tekken skûlje.
As McClane nei Lorenzo om help giet, wegeret dy nei nim te harkjen, oant McClane bewiist dat der losse flodders yn 'e bútmakke mitrailleur sitte troch mei it wapen op Lorenzo te sjitten. Underwilens is in erchtinkende Thornburg yn Northeast Airlines-flecht 140 fia de apparatuer fan syn lûdsman begûn mei it ôflústerjen fan 'e kommunikaasje tusken de piloaten en de lofthaven. Barnes hat it idee krigen mei de fleantugen te praten troch dêrfoar it bûtenste lofthavenbeaken te brûken, dat normaal inkeld mei geregelde tuskenskoften in piiptoan fuortbringt. Mei't it beaken in autonoom systeem is, hearre de hierlingen der neat fan as Barnes de wachtsjende fleantugen warskôget dat der in gek is dy't him as ferkearslieder foardocht om fleantugen delstoarte te litten.
Thornburg heart dat lykwols al. Ta gruttere ear en gloarje fan himsels komt er neitiid oer de fleantúchtillefoan op 'e tillefyzje mei in sensasjonele en oerdreaun foarstelde stân fan saken op Dulles. As de minsken yn 'e lofthaven syn ferslach hearre, brekt der grutte panyk út, en Lorenzo syn plysje-auto's komme fêst te sitten yn 'e tarin fan folk. Sadree't Holly foar it ferstân kriget wat der bart, lit se ien fan 'e stewardessen de doar fan 'e fleantúch-wc iepenje, dêr't Thornburg him ferskânze hat, wêrnei't se him oant bewusteleazens elektrokutearret mei it stroomstjitwapen fan it eksintrike âldwyfke yn 'e stoel njonken harres.
Wylst McClane de tagong ta de brânstoftank yn 'e wjuk iepenet, komt kolonel Stuart nei bûten ta. By in nije fjochtpartij skopt dy McClane fan 'e wjuk ôf, mar McClane wit, sûnder dat Stuart it sjocht, de dop fan 'e brânstoftank noch los te krijen ear't er op 'e lâningsbaan kneppelet. Wylst in oanhâldende tsjûke striel kerosine út 'e wjuk lekt, hellet Stuart de jas ûnder it rolroer wei en keart dan sûnder euvelmoed werom nei binnen yn it fleantúch. Esperanza lit it tastel opstige. Fier efter harren hellet McClane in oanstekker út 'e bûse, dêr't er ûnder it uterjen fan 'e wurden "Yippee ki yay, motherfucker!" de kerosine mei oanstekt. It fjoer folget it brânstofspoar tsien kear sa fluch as it fleantúch giet, earst troch de snie fan 'e lâningsbaan, en dan troch de loft, as it fleantúch los komt fan 'e grûn. As it fjoer de brânstoftank berikt, komt de Boeing yn ljochte lôge te stean. Stuart, Esperanza en harren mannen hawwe krekt genôch tiid om te beseffen wat der bart foar't it tastel eksplodearret yn in reuseftige fjoerbal dy't delstoart oan ein fan 'e lâningsbaan.
Produksje
Die Hard 2 waard regissearre troch Renny Harlin nei in senario fan Steven E. de Souza en Doug Richardson op basis fan 'e roman 58 Minutes, fan Walter Wagner, út 1987. It útgongspunt fan dat boek is frijwol itselde: in plysjeman moat ôfweve mei terroristen dy't in hiele lofthaven yn gizeling nommen hawwe, wylst it fleantúch mei syn frou deryn boppe it fleanfjild rûntsjedraait. Hy hat 58 minuten om dat te berikken foar't de brânstof op is en it fleantúch delstoart. Dat konsept waard, yn justjes oanpaste foarm, keppele oan 'e haadpersoanen út it boek Nothing Lasts Forever, dêr't de earste Die Hard-film op basearre wie. Roderick Thorp, de skriuwer fan dy roman, waard yn 'e begjintitels en op 'e ôftiteling fan Die Hard 2 neamd as de skepper fan "beskate orizjinele personaazjes", hoewol't syn namme dêrby misstavere waard (as "Roderick Thorpe").
As produsinten wiene Charles Gordon, Lawrence Gordon en Joel Silver by it projekt belutsen foar de filmstudio's Gordon Company en Silver Pictures. Foar de film wie in budget beskikber fan $70 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Oliver Wood, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Michael Kamen. De opnamen foar Die Hard 2 fûnen plak yn 'e winter fan 1989 op 1990 yn 'e Amerikaanske steaten Kalifornje, Colorado, Michigan en Washington.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Die Hard 2 oer it algemien positive resinsjes. In útsûndering wie datoangeande Jay Boyar, fan 'e Orlando Sentinel, dy't de film in teloarstelling fûn en skreau dat "it bytsje wille dat [deryn] sit foar it meastepart feroarsake wurdt troch it oerbleaune goede gefoel fan 'e earste film". Ferskate oare resinsinten ferlieken Die Hard 2 ek ûngeunstich mei Die Hard út 1988. Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times, dy't net folle op hân hie mei de earste film, omskreau Die Hard 2 lykwols as "geweldich fermaaklik", al joech er ta dat de ûntjouwings yn 'e plot bytiden fiersocht wiene. Yn it Britske tydskrift Empire parte William Thomas de film 3 fan 5 stjerren ta en omskeau him as "fermaaklike ûnsin dy't de magy fan 'e orizjinele film net alhiel belykje kin." Gene Siskel fan 'e Chicago Tribune neamde Die Hard 2 de op fiif nei bêste film fan 1990.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Die Hard 2 in goedkarringspersintaazje fan 69%, basearre op 61 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't er de orizjinele spanning fan syn foargonger mist, wurket Die Hard 2 dochs goed as in wat oerdreaune, mar ridlik strakke bigbudgetferfolchfilm, mei mear as genôch selsstannich operearjende ûnderdielen om 'e tekoartkommings fan 'e plot te fertsjustermoanjen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Die Hard 2 in goedkarringspersintaazje fan 67%, basearre op 17 resinsjes.
Tijepoel
It is in smûk plakje wurden mei in soad einen, de komme ek harten om te drinke. Fisken ûntbrekke, wierskynlik troch de laach drabze dy op de boaiem leit. Der bliuwt sa winters mar in lyts bytsje soerstof oer ûnder it iis, yn it dochs al net sa djippe wetter. De djipte wurdt skat op sa'n meter en dan noch in (pear) meter modder op de boaiem.
De grûn rûnom is net mear gaadlik om te bewurkje om't dy fuort sakket rjochting it wetter. Tusken de beammen binne der sa neamde driuwtillen of -pôlen, wêr't jo ferriedelik troch hinne sakje kinne.
De namme Tijepoel jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme.
Yn dit gebiet, om De Harkema hinne, lizze wol mear fan soksoarte puoltsjes. Guon yn bettere kondysje as oare.
Alice Romain
Alice Romain, echte namme ûnbekend (11 jannewaris 1991), is in rêstend Roemeensk neakenmodel en pornografysk aktrise en prostituee. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.60 m, gewicht 54 kg.
Kolmarslân
thumb|110px thumb|Kolmarslân yn de [[Snitswike fan 2009]] thumb|"By de start, Snitsermar" - [[Karel van Seben (1925)'']] It Kolmarslân, yn de folksmûle: Starteilân, foarhinne: De Sweagen, is in eilân yn de Snitser Mar.
It eilân rêst op in twa meter dikke feanlaach, dy't sels wer op in diluviale sânbank rêst. Oan de oerflakte is it fean ôftichte mei in 30 sm dikke seeklaailaach. Neist it Kolmarslân leit it Skareilân. Oer it ûntstean fan it Kolmarseilân ûntstiet wat ûndúdlikheid.
Nammejouwing
De werkomst fan de namme Kolmarseilân it te ferklearjen nei de Kolmar, dat foar it ûntstean fan de hjoeddeiske Snitser Mar op dizze lokaasje lei. Yn de folksmûle waard it eilân sûnt medio 1900 De Sweagen neamd, in stik mei greidlân dus. Sûnt de Twadde Wrâldoarloch neamt de lokale befolking it eilân it Starteilân.
De namme Starteilân ferwiist nei de funksje fan it eilân foar de wettersportferiening Keninklike Wettersportferiening Snits, dy't it eilân sûnt 1919 brûkt as kontrolesintrum by sylwedstriden op de Snitser Mar. It Kolmarslân in benammen bekend troch de sylwedstriden yn de Snitswike en it Skûtsjesilen.
Untwikkeling
It eilân hat yn de rin fan de jierren meardere gedaanteferwikselingen ûndergien. Begjin foarrige iuw waard der in gebou foar hoareka op it eilân boud, dat stiet der noch altiten en hjit sûnt 1970 It Foarûnder. Neist dizze horekagelegenheid binne op it eilân ek jachthavens en sanitêre foarsjennings foar besikers. Der is ek in kampearterrein en in snackbar.
De starttoer is it meast markante gebou en hat in lange skiednis. Yn de begjinjierren wie dizze toer in houten ferheging mei seinflaggen (it roekenêst), foar de oarloch is hjir in stiennen gebou en toer foar yn it plak komd. Tsjintwurdich is it gebou in modern wedstrydsintrum mei alle byhearrende elektroanika en romten. De starttoer sa't dy no op it eilân stiet is ûntstien nei in ferbouwing yn 1978. De Gemeente Snits hat yn 2010 it eilân in opknapbeurt jûn, ûnder mear de jachthaven is fergrutte en de oare foarsjennings binne modernisearre en útwreide.
Keninklik Besyk
Hare Majesteit Keninginne Beatrix brocht op 4 augustus 2010, by gelegenheid fan de 75e Snitswike, in besite oan it eilân. Hja sels oan het roer fan de Groene Draeck dy't har derhinne brocht.
Berikberheid
It Kolmarslân is alle dagen fan de fêste wâl ôf te berikken mei in feartsjinst dy't, yn de simermoannen, ôf en oan fart fan de Paviljoenwei ôf. Yn de Snitswike fart de Poieszboat nei it eilân en stoppet de Snitsermarbus by de ôffarplakken fan de feartsjinsten.
Marije Louise fan Hessen-Kassel
thumb|225px|right|Marije Louise fan Hessen-Kassel troch [[Louis Volders]] Marije Louise fan Hessen-Kassel of Maria Louise fan Hessen-Kassel (Kassel, 7 febrewaris 1688 - Ljouwert, 9 april 1765) wie in prinsesse fan Hessen-Kassel en troch houlik foarstinne fan Nassau-Dietz en prinsesse fan Oranje. Marie Louise, dy't troch har ûnderdienen mei de bynamme 'Marijke Meu' of 'Marijke Muoi' fereare waard, wie steedhâlderinne fan Fryslân, Grins en Drinte.
Houlik
Har heit stie goed bekend yn de Republyk: hy wie in wurdearre bûnsmaat yn de anti-Frânske koälysje, syn soannen wienen yn Steatske tsjinst en hy wie in omkesizzer fan Frederik I, de protestantske kening fan Prusen. Dat alles makke dat de mem fan de Fryske steedhâlder Johan Willem Friso, Henriette Amalia, yn de dochters fan Carl geskikte houlikskandidaten seach foar har soan. thumb|It Prinsessehof
Nei ferskate moetings mei Johan Willem Friso fan Nassau-Dietz wurdt besletten om te trouwen. Nei't skynt wie it by de earste moeting al echte leafde tusken beiden. Johan Willem Friso reizge yn 1709 nei Kassel ta om dêr syn glorieuze yntocht te dwaan. Mar hy hat pech, midden yn de stêd brekt in tsjil fan syn wein, sadat er net fol pracht en preal by syn breid foarride kin, mar rinnende nei it paleis ta moat. Op 26 april 1709 is yn Kassel it houlik. In moanne nei de brulloft set har man ôf nei syn legerûnderdiel fan it Nederlânsk-Ingelske, dat belutsen wie yn de Spaanske suksesjeoarloch. Marije Louise bleau by har âlden yn Kassel efter en pas yn jannewaris 1710 folge se har man nei Ljouwert, dêr't se plechtich ynhelle waard. It pear set har ta wenjen yn it steedhâlderlik Hof fan Ljouwert. Johan Willem Friso is net in soad thús meidat hy troch oarloch op it slachfjild wêze moat.
Har echtgenoat wie sûnt 1702 ferwikkele yn in dispút oer it testamint fan de yn dat jier sûnder bern ferstoarne stedhâlder-kening Willem III, dy't him ta syn universeel erfgenamt beneamd hie. Dat testamint wie daliks oanfochten troch - ûnder oaren – de Pruissyke kening Frederik I, in oare besibbe fan Willem III. Nei jierren fan ûnderhanneljen like yn 1711 in oplossing foar de kwestje yn sicht te wêzen – as Johan Willem Friso ûnderweis giet foar de lêste ûnderhannelingen mei Frederik I sels. Op 14 july 1711 komt er oan by Moerdijk. Hy wol oerstekke nei De Haach, om dêr de erfenis fan syn fiere neef, Kening-steedhâlder Willem III te regeljen. Mar de boat slaat troch in wynpûst yn it seil om en Johan Willem Friso ferdrinkt. Nei in houlik fan amper twa jier wie Marije Louise al widdo. Ut dat koarte houlik wie dochs noch ien bern berne: Anna Charlotte Amalia (1710-1777), troud mei Frederik fan Baden-Durlach (1703-1732). Anna Charlotte waard letter dwylsinnich.
Regintesse (1711-1731)
thumb|200px|left|Marije Louise mei har twa bern ± 1725 Achtenfjirtich dagen nei it ferstjerren fan har man wurdt noch in soan berne: Karel Hendrik Friso (1711-1751). Hy troude mei Anna fan Hannover (1709-1759). De tsjinslaggen sa koart efter elkoar – ek har mem ferstoar datselde jier - wienen in oanslach op de sûnens fan de prinsesse. De problemen waarden noch slimmer troch de oanwêzichheid fan har skoanmem Henriette Amalia, dy't nei Ljouwert kaam wie yn de ferwachting oansteld te wurden as regintesse en foudesse foar har lytse beppesizzer. De Steaten fan Fryslân joegen lykwols de foarkar oan Marije Louise, dêr't se better mei oerwei koenen. Marie Louise naam yn de perioade fan de minderjierrichheid fan har soan it steedhâlderskip fan Fryslân, Grinslân en Drinte waar as regintesse. Se rjochte alles op de krekte opfieding fan har bern, en yn it bysûnder dat fan har soan. Marije Louise wie net tarieden op de bestjoerlike taken dy't se ynienen ferfulle moast: se wie op 't lêst pas sa'n oardel jier yn Ljouwert en noch net echt thús yn de ferhâldingen binnen har hofhâlding, lit stean dy binnen de Republyk. Se hie te krijen mei de slepende erfeniskwestje, dy't pas yn 1732 troch har soan ôfrûne wurde soenen. Boppedat waard se konfrontearre mei beheinde ynkomsten en in grutte skuldelêst opboud troch har skoanmem. Mei help fan har heit, dy't ek foud oer har bern wie, besocht Marije Louise de finansjen op oarder te bringen en it kapitaal te fergrutsjen dat de basis foarmje moast foar de ambysjes fan de Fryske Nassaus, dy't se fan herte dielde. Regleminten foar de hofhâlding moasten de ûnkosten drukke, se beknibbele op it ûnderhâld fan ferskate bûtenpleatsen, en yn Amsterdam liet se inkele skilderijen út de erfenis fan Willem III feile. Marije Louise’s skoanmem gie op 't lêst werom nei Dútslân.
Middelbere leeftiid
Yn 1731 siet har taak as regintesse der op. Se sette har nei wenjen yn it Prinsessehof yn de Ljouwerter Grutte Tsjerkestrjitte, in hof dat yn 1731 oankocht wie. Marije Louise hie in wichtige porsleinkolleksje. Tsjintwurdich sit it Keramykmuseum Prinsessehof yn dat gebou. Yn 1732 waard mei de Prusyske sibben in akkoard sluten oer de erfenis en yn 1734 slagge it Marije Louise foar Willem in houlik te regeljen mei de Ingelske prinsesse prinses Anna fan Hannover, wat de famylje ynternasjonaal mear oansjen joech. Yn 1747 waard Willem IV, nei wat woelingen yn de Republyk, yn alle gewesten ta erfsteedhâlder beneamd en ferhuze hy mei syn hof nei De Haach. Yn de jierren dêrnei feriensume se. Har soan hie it smoardrok, en boppedat siet hy faak yn it fiere De Haach. Reizgjen nei De Haach waarden har te moedsum om faak te dwaan. Dêrneist koe se mar min oerwei mei har skoandochter Anna fan Hannover. By in werferdieling fan besittingen yn 1731 hie Willem IV syn mem de barony fan Iselstein as douarie skonken. Yn Iselstein hienen de piëtistyske greve fan Zinzendorf en syn folgelingen, de Herrnhutters, in wykplak socht, neidat se yn Dútslân yn swierrichheden komd wienen. Marije Louise hie in swak foar de Hernhutters, mar omdat soan Willem IV benaud wie foar politike problemen om dizze religieuze groep, moast de prinsesse hat ûnthâlde fan iepentlike steun oan harren. Wol soarge se derfoar dat se earne oars, op slot Zeist, ûnderdak krigen.
Doe't yn 1747 Willem IV fan Oranje-Nassau ek steedhâlder fan de oare gewesten fan de Republyk waard bleau hy permanint yn De Haach.
Regintesse (1759-1765)
Yn oktober 1750 kaam se foar it lêst by har soan op paleis it Loo. Doe't Willem IV yn 1751 ferstoar, wie syn soan Willem V noch mar trije jier âld. Ek Willem V syn suske Carolina wie doe noch minderjierrich. De mear as santichjierrige Marijke Muoi naam it regintskip oer fan har skoandochter, Anna fan Hannover, dy't yn 1759 ferstoar. Har sûnens wie yn dizze jierren al lange tiid min. Hja moast yn dit twadde regintskip gearwurkje mei de hartoch fan Brunswyk, dy't as foud oer har beppesizzers oansteld wie. Dit regintskip late ta konflikten mei har beppesizzer Carolina, dy't in oandiel yn de foudijskip fan har broer wold hie. Meardere kearen reizge se fan Ljouwert nei De Haach om op te kommen foar de belangen fan har neiteam. Doe't Willem yn 1765 santjin jier waard, besocht de anti-Brunswykgroep yn Fryslân om de jonge prins folwoeksen te ferklearjen en him ta steedhâlder te ferheffen. Marije Louise hat grif net begrepen dat dizze aksje rjochte wie tsjin Brunswijk, want se beskôge it foarstel as in mkoasje fan wantrouwen tsjin harsels. Nei har fûle reaksje waard it foarstel ynlutsen.
In lichte beroerte makke dat se de macht oer har rjochterhân ferlear. Op palmpeaske 1765 wie se noch oanwêzich yn de Grutte Tsjerke fan Ljouwert, wêrnei't se by it ferlitten fan de tsjerke safolle mooglik tsjerkegongers mei neidruk goedendei knikt. Op peaskesneon waard de âlde Marie Louise siik. Se woe net hawwe dat har sykte útlekte, omdat dan Peaske foar de minsken bedoarn wêze soe. Op twadde peaskedei, 9 april 1765 sliepte se wurch yn. Se wie 77 jier oud. Inkele wiken letter waard se bysetten yn de boppegrûnske kapel fan de Grêfkelder fan de Fryske Nassau's yn de Grutte Tsjerke fan Ljouwert, 54 jier neidat har man ferstoan wie.
Omdat hja yn Fryslân tige populêr wie, waard se troch de befolking ek wol 'Muoi' of 'Meu' neamd. Biografen en historisy beskriuwe har as godfruchtich en beskieden, en har optreden as ienfâldich en ynnimmend, mar fêsthâldend wat de steedhâlderlike ambysjes fan de fryske Nassaus oanbelange. Der binne ferskate biografyen en wiidweidige biografyske artikels oan har wijd. Yn 1970 ferwurke Dieuwke Winsemius har libben sels ta in roman. Yn de Jakobinertsjerke fan Ljouwert sit it "Marijke Muoi-raam". Omdat it wapen fan Marije Louise al yn it linker raam ôfbylde is, sit rjocht it wapen fan har âlden. Marijke Muoi is ôfbylde yn de midden, se giet dêr krekt efkes de koets út om lekkers oan de tastreamde bern út te dielen. (It ferhaal giet dat it eskorte fan tsientallen bern har wolris tefolle waard se stuts dan de holle út de koets en sei tsjin de bern "Berntsjes, gau nei hûs ta gean, jimme Mem bakt strou!"). De oanhinklikheid fan de befolking wurdt foarsteld troch in man dy't drok mei de Oranje-Blanje-Bleu flagge swaait. Boppe-yn it raam it ôfbyld fan it Prinsessehof, dat se oant har dea yn 1765 bewenne. De ûndergeande sinne tsjut der op dat se de lêste fan de Fryske steedhâlders wie dy't yn Ljouwert hof hâlde.
Houlik en bern
Marije Louise boaske op 26 april 1709 yn Kassel mei Johan Willem Friso (1687-1711). Ut dit houlik waarden berne:
Tikefeart
De Tikefeart is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De feart rint njonken de N31 besuden De Tike. It wetter rint út yn in grutte plasse oan de Suderleien.
De namme Tikefeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Tikevaart.
Hessel Vegelin fan Claerbergen (1655-1715)
Hessel Vegelin fan Claerbergen (19 oktober 1655 - Leien, 28 novimber 1715), soan fan Philip Ernst Vegelin fan Claerbergen en Fokje fan Sminia, grytman fan Utingeradiel.
Op 27 jannewaris 1683 grytman fan Utingeradiel. Ferwiksele dizze gritenij mei dy fan Haskerlân op 15 maart 1689 en die hjirfan ôfstân yn 1707 foar syn âldste soan. Yn 1683 wie hy ek lid fan Deputearre Steaten fan Fryslân. Ferstoar nei in operaasje. Troude op 7 novimber 1683 mei Anna Maria (* 1653), dochter fan Assuerus fan Viersen, rintmaster fan de domeinen, en Jisck fan Geersma, dy't him seis bern skonk en op 12 july 1696  ferstoar. Hessel Vegelin van Claerbergen hie sterke bannen mei it steedhâlderlik hûs en gie fertroulik om mei Maria Louise.
Eysingahûs
Oan de ein fan de santjinde iuw kocht hy it Eysingahûs oan de Turfmerk yn Ljouwert. Van Claerbergen brûkte it Eysingahûs foar gasten. Neidat er yn 1707 bestjoerder-ôf wurden wie wreide hy it pied-à-terre fan it Eysingahûs út mei oangrinzjende huzen oan de Keningsstrjitte en de Foarstreek. Syn soan Johan (1690-1773), dy't under mear deputearre en ôffeardige nei de Steaten-Generaal wie,brûkte it Eysingahûs ek as syn ûnderkommen yn de Fryske haadstêd.
Kob
De kob (Larus ridibundus) is 35-39 sm grutte fûgel út de famylje fan de seefûgels. De kob hat foar in grut part wite fearren. De boppekant fan de wjukken is griis, en de úteinen fan de wjukken binne swart. Fierder hat de fûgel in brune kop mei in readeftige snaffel en reade poaten. Yn it winterkleed is de kop wyt mei swarte plakjes op de wangen en om de eagen hinne. De kob kin wol sa'n 30 jier âld wurde.
Oare nammen
De kob wurdt yn Fryslân ek wol kôb, kobbe, kôbel(er) as fiskmiuw neamd.
Iten
De kobben ite lytse dieren, fisken, wjirms en ôffal.
Fuortplanting
De kobben briede fan april oant yn july. Se briede yn grutte koloanjes. It wyfke leit meastentiids sa'n trije 5 sm grutte aaien yn it nêst. Beide âlden briede de aaien yn 23-25 dagen út. Nei sa'n fjouwer oant fiif wike kinne de jonge fûgels fleane.
Tikesleat
De Tikesleat is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint besuden de ierdgaslokaasje oan de Sumarderwei nei it suden yn de rjochting fan De Tike. Foar De Leien spjalt de feart him yn in part dat súdlik yn de mar útrint, de westlike stream rint noch in kilometer nei it súdwesten en komt dan yn de Leien út.
De namme Tikesleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Tikevaart.
Gamma Ray
Gamma Ray is in Dútske powermetalband oprjochte yn 1989 yn Hamburch troch gitarist Kai Hansen, earder fan Helloween, en sjonger Ralf Scheepers, earder fan Tyran Pace. De band brocht yn 1990 syn debútalbum Heading for Tomorrow út. De teksten fan de band gean benammen oer science fiction, fantasy, polityk en religy. Gamma Ray hat alve studio-albums en sân live-albums útbrocht.
Skiednis
Yn 1988 ferliet Kai Hansen de band Helloween fanwegen konflikten binnen de band en mei de platemaatskippij. Hy die earst wat studiowurk mei in oare Dútske band, Blind Guardian. Dêrnei rjochte hy him tegearre mei Ralf Scheepers fan de band Tyran Pace op in twamansprojekt. Mei it tafoegjen fan bassist Uwe Wessel en drummer Mathias Burchard groeide it projekt út ta Gamma Ray. It lûd fan de band like in soad op dat fan Helloween, ek net sa frjemd om't Kai Hansen dêr ien fan de wichtige skriuwers wie.
Dêrnei ûndergie de band wer in feroaring yn de besetting. Sjonger Ralf Scheepers wenne op sa'n grutte ôfstân fan de oare bandleden dat der allinnich yn wykein repetearre wurde koe. Dêrby kaam dat Scheepers audysje dien hie by Judas Priest. Yn goed oerlis mei Hansen ferliet Scheepers de band en Hansen naam de sang oer.
Yn 2012 waard drummer Dan Zimmerman ferfongen troch Michael Ehré. Yn april 2013 hintte Kai Hansen op in nij album. Nettsjinsteande it ôfbaarnen fan de studio waard it album "Empire of the Undead" yn maart 2014 útbrocht.
12 desimber
Berne
thumb|right|120px|[[Frank Sinatra.]]
Koarnjum
Koarnjum is in doarp dat yn de gemeente Ljouwert leit. Koarnjum leit noardlik fan Jelsum en besuden Britsum. Yn 2022 hie Koarnjum 421 ynwenners. De doarpskearn fan Koarnjum leit benammen om de Martenawei.
Skiednis
Fynsten út it Proto-Fryske kultuertiidrek (400-200 f. Kr.) bewize dat it doarpsgebiet fan Koarnjum al foar de jiertelling bewenne waard. De lokaasje oan de eartiidske Middelsee makke hannel mooglik yn de midsiuwen. Oer dy tiid is lykwols net in soad bekend.
Sûnt 2018 leit Koarnjum yn de gemeente Ljouwert, dêrfoar lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Ljouwerteradiel.
E.S. de Jong
thumb|Fan in einekoer(1946), mei printsjes fan Jekke van Dyk thumb|rechtop=0.9|Romke dûkt ûnder(1946) Eelke Simens de Jong (Wânswert 12 july 1918 – Snits 10 april 2001) wie sjoernalist, skriuwer, learaar, helpdûmny en strider foar de Fryske taal.
Biografy
Nei de Mulo yn Ferwert folge De Jong de oplieding oan de Kweekskoalle yn Dokkum en waard, krekt santjin jier âld, ûnderwizer yn Wânswert. Hy waard ek ‘buormaster’ fan it doarp, in seremoniële funksje út namme fan de buorren, de buert, ûnder oare by trouwerijen en begraffenissen. Yn ‘e oarloch joech hy oer de post (as in foarinner foar de L.O.I.) kursussen Frysk, skriuwen en tekenjen. Yn 1946 waard er skoalmaster yn Wolvegea en yn 1947 redakteur fan it Bolswards Nieuwsblad, in útjefte fan A.J.Osinga. Oant hy yn 1984 mei pinsjoen gong fersoarge er de ynhâld fan ‘e krante. Hy hie dêrnjonken fêste rubriken yn in rige lokale kranten en periodiken dy’t yn Fryslân ferskynden (û.o. Folk en Tael, Friesch Landbouwblad, Het Volk), en hy wie korrespondint fan de Leeuwarder Courant, Friese Koerier, it Friesch Dagblad, Ons Noorden, Het Vrije Volk, De Telegraaf, it ANP en de Regionale Omroep Noord, RONO.
Koarnjum
Nikolaastsjerke
thumb|220px|left|Nikolaastsjerke
Oer de midsiuwske tsjerke fan Koarnjum is net in soad bekend. Foar de reformaasje wie de oarspronklik yn de 10e iuw boude tsjerke wijd oan Nikolaas fan Myra. Yn 1723 waard de tsjerke tekene as in ienskippich goatysk gebou mei in trijeliddige sealtektoer. De âlde tsjerke waard yn de jierren 1870 ôfbrutsen en ferfongen troch de tsjintwurdige tjerke.
Tsjin it ein fan de 19e iuw waar de terp fan Koarnjum fral oan de noardwestlike kant foar it measte ôfgroeven.
E.S. de Jong
Strider foar it Frysk
De Jong wie neist syn sjoernalistike wurk in produktive skriuwer. Hy rjochte him net op ‘e wurdearring fan literatuerkritisy, mar op sa grut as mooglik lêzerspublyk. Syn driuwfear dêrby wie suver edukatyf fan wêzen. Hy keas tagonklike ûnderwerpen en brûkte ienfâldige taal om de lês- en skriuwfeardigens yn it Frysk te stimulearjen. Syn Frysktalige berneboeken hearden dêrby, lêze begjint by beukers. De Jong seach wol ferbân mei de literatuer dy’t oan hege noarmen fan ‘e kritisy foldie: it wurk fan skriuwers as Anne Wadman hie in ‘ûnderbou’ fan in publyk nedich dat de Fryske taal goed behearsket. De Jong stelle him as doel dy grûnslach sa grut en sterk mooglik te meitsjen. Ek Fryske preken hearden by dat stribjen. As it mar heal koe, soarge De Jong derfoar dat syn tsjerketsjinsten yn it Frysk hâlden waarden.