cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baltasar Oomkens fan Esens
Biografy en skiednis
Balthasar Oomkens fan Esens is in populêre figuer by de Friezen bleaun. Hy wurdt yn 't generaal te binnen brocht as "Junker Balthasar" yn Esens (dat er yn 1527 stedsrjochten jûn hawwe soe), en der is dêre in jierliks festival ta syn eare.
Algiers
thumb|250px|Basilyk Us Leaffrou fan Afrika
Algiers (Arabysk: الجزائر, Al-Jazā'ir) is de haadstêd fan Algerije yn it noarden fan Afrika. It leit oan de noardkust fan it lân, en hat in ynwennertal fan likernôch 1.500.000 miljoen. Yn de gânse stêdekloft wenje likernôch 3.500.000 minsken.
De stêd hat in seehaven en in wichtige tekstyl- en learyndustry. It is dêrneist benammen in universiteitsstêd. Algiers bestiet út twa dielen: in modern diel, op in flakte oan de seekust boud en de âlde stêd dy't tsjin de steile hichten leit mei ûnder oare de kasba of sitadel. Dy kasba stiet sûnt 1992 op de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO.
Skiednis
Algiers wie eartiids in seerôvernêst dêr't ek in soad Fryske seelju as galeislaaf lije moasten. Faak waard yn de tsjerke fan de Republyk kollektearre om slaven frijkeapje te kinnen. In Harnzer fregat die yn 1779 mei oan de tuchtiging fan Algiers.
Demografy
Algiers hat in befolking fan sa'n 2,072,993 (2007).
De etnyske ferdieling is: 59% mei in Arabysktalige eftergrûn, 38% fan Berber-talige komôf en 3% út it bûtenlân, meast út Sina, Fietnam, en Maly.
KNKB
thumb|Logo KNKB It Keninklike Nederlânske Keatsbûn of KNKB is it bûn dêr't de measte keatsferienings yn Nederlân by oansletten binne.
Skiednis
It KNKB is op Pinkstermoandei 7 juny 1897 as Fryske Keatsbûn oprjochte troch Willem Westra op inisjatyf fan keatsferiening Jan Bogtstra út Frjentsjer. Dy dei waard ek de earste Bûnspartij keatst. It bûn waard letter werneamd ta it Nederlânske Keatsbûn (NKB), en krige letter it predikaat Keninklik. Op 1 april 1994 is it KNKB fusearre mei it Kristlike bûn foar de Fryske Keatssport, CFK, mar behold de namme KNKB.
Aktiviteiten
Utsein de PC is it bûn formeel de organisator fan alle offisjele keatspartijen, wêrûnder de Nêderlanske kampioenskippen yn alle troch it bûn fêststelde kategoryen. It is it oerlisorgaan fan alle oansletten keatsferienings yn Nederlân, dy't ek wol ôfdielings neamd wurde. It soarget ek foar genôch, kwalitatyf goed materiaal, kaderfoarming en de bûnstreningen foar selektearre keatsers. It bûn is ek de behearder fan it Keatsmuseum, yn Frjentsjer.
Ynternasjonaal
It KNKB is oansletten by de ynternasjonale keatsfederaasje CIJB (Confederation Internationale du Jeu de Balle), dêr't ûnder oaren ek it Belgysk Keatsbûn, de Frânske Jeu de Paume federaasje, de Italiaanske Pelota Elastico federaasje en it Falensiaansk keatsbûn mei ferbûn binne.
Hannah Van Buren
thumb|right|Hannah Van Buren Hannah Hoes Van Buren (Kinderhook, 8 maart 1783 – Albany, 5 febrewaris 1819) wie in Amerikaanske frou dy't bekend wurden is omdat sy de frou fan de lettere, achtste presidint fan de Feriene Steaten Martin Van Buren west hat.
Fan 1807 oant har ferstjerren wie hja mei him troud. Sy stoar mei 35 jier oan tuberkuloaze, santjin jier foardat har man keazen waard as presidint. Dêrom hat hja ek nea de First Lady west. Martin Van Buren is net opnij troud. Yn syn amtsperioade naam syn skoandochter Angelica Van Buren de plichten fan First Lady op 'e noed.
Hannah Van Buren waard bedobbe yn har bertedoarp Kinderhook, dêr't har man ek berne wie en ek ferstjerre soe.
Iere jierren
Hannah's âlden hjitten Johannes Dircksen Hoes (1753-1789) en Maria Quakenbush (1754-1852). Hannah en Martin van Buren waarden tegearre grut yn Kinderhook. Hja gienen nei de pleatslike skoalle by juffer Vrouw Lange. Harren earste taal wie Nederlânsk.
Doelhôftsjerke
De Doelhôftsjerke is de tsjerke fan de protestantske gemeente fan Aldeboarn.
Skiednis
Neffens de Chronique van Vriesland (1622) fan Pierius Winsemius (1586-1644) soe de apostel Bonifatius yn it jier 754 yn Aldeboarn Friezen doopt ha út in boarne, dêr't letter in kapel oer hinne boud waard en noch wer letter in tsjerke fan dowestien. Yn de tiid doe't Winsemius syn kronyk skreau wie de boarne noch jimmeroan oanwêzich, mar letter moat de boarne sljochte wêze. Yn 1956 waard by in werynrjochting fan de tsjerke in put ûntdutsen, dêr't fierder gjin ûndersyk nei dien is.
Mei de ynfiering fan de reformaasje troch de Fryske Steaten op 31 maart 1580 waard de roomske leare ferbean en de tsjerke oerdroegen oan de protestanten. De lêste Boarnster pastoar Nicolaus waard ferfongen troch de grifformearde dûmny Johannis Alutarius en op 25 july 1596 fûn in earste protestantske tsjinst plak yn de Pankratiustsjerke.
thumb|left|Tagong fan de tsjerke Nei't yn 1723 de bliksem yn de toer fan de tsjerke sloech, waard besletten in nije toer te bouwen. De nije toer waard ien fan de heechste tsjerketuorren fan Fryslân en waard yn de jierren 1736-1737 boud. De mei de ôfbraak frijkommen dowestiennen waarden goed ferkocht en mei't de Boarnsters sels 25% fan de bousom opbrochten, foelen de begrutte kosten fan de toer bot ta. Yn 1752 folge ek de ôfbraak fan de midsiuwske tsjerke en tsjin de nije toer waard in ienfâldige sealtsjerke boud.
Ynterieur
Sintraal yn it ynterieur stiet de rokoko-preekstoel út 1753.Dy is yn 1753 boud troch de Boarnster timmerman Jan Binnes, wylst it fykwurk makke is troch Dirk Embderveld út Ljouwert. Foar de preekstoel oer stiet in hearebank (1655) mei foar in part fersierde pylders en in opsetstik mei in wapen. De Doelhôftsjerke hat in prachtich ferwulft mei de stjerrehimel en 46 ingeltsjes, dy't by de restauraasje fan de jierren 1960 ûnder in laach witerskalk foar it ljocht kaam. Der sit in tinkstien yn de gevel fan de toer. thumb|left|220px|It monumintale Van Dam-oargel Eartiids besiet de tsjerke alve brânskildere ramen fan Ype en Jurjen Staak út Snits. Unbekend is wannear't dy der út helle binne, mar de twa brânskildere ramen fan no binne modern. It raam rjochts yn it koer is ta neitins fan boargemaster Van Baerdt van Sminia oanbrocht, dy't op de dei fan de Fryske befrijing yn Dútslân deasketten waard foar in fersetsdie yn Akkrum. It raam lofts waard makke troch Jan Murk de Vries (1919-2015) út Furdgum en is yn 2003 oanbrocht yn it ramt fan it 250e jubileumjier fan it bestean fan de tsjerke.
Oargel
Yn 1779 boude Lambertus fan Dam in monumintaal oargel foar de doe nije tsjerke. De firma Van Dam ferboude it oargel en yn 1910 waard der in pneumatysk frij pedaal mei fjouwer stimmen oan it oargel tafoege. Bakker & Timmenga restaurearre it oargel yn 1966-1967 en brocht doe it oargel yn de oarspronklike steat werom.
Toer
De toer is eigendom fan de boargerlike gemeente. Oan de westside fan de toer is in fraai byldhoude yngongspartij yn Loadewyk XIV styl. Yn de bekroaning is it wapen fan Aldeboarn oanbrocht. De toer stiet 1,50 meter út it lead, mar fersakket net mear nei't de toer yn de jierren 1990 stabilisearre waard. Yn de toer hingje twa klokken. De grutte klok waard yn 1526 troch Geert fan Wou (1440-1527) getten. Yn de Twadde Wrâldkriich waarden de klokken út de toer helle om omraand te wurden, mar de grutte klok waard nei de kriich werom fûn en wer yn 'e toer hongen. De twadde klok dy't yn 1767 getten wie, is wol ferlern gien. Yn de jierren 1990 is dy klok ferfongen troch in nijere klok út 1953, dy't earder yn de herfoarme tsjerke fan Saandyk hong.
Jubileum
Yn it ramt fan it 250-jierrich jubileum ferskynde it "Kerke-boeck van Aldeboarn" fan Cor Waringa, âld-Boarnster en letter dûmny op De Jouwer. Hy giet yn syn wurk noch fierder werom as 250 jier. Yn de Aldheidkeamer wie in eksposysje en yn it doarpshûs in tentoanstelling fan Boarnster Sint-Merten lampions. By dy gelegenheid waard in sulveren betinkingsleppeltsje makke foar alle belidende leden, mei de tsjerke yn reliëftop. Op de efterkant fan de stâle stie de ynskripsje "250 jaar Doelhôftsjerke 11-11-2003". De twa earste leppeltsjes waarden oanbean oan de âldste ynwenner Aldeboarn, Hans Jansma (91), en it jongste gemeentelid, dopeling Elianne Marije Smedinga.
The Mandalorian
The Mandalorian is in Amerikaanske tillefyzjesearje dy't yn 2019 úteinsette en ûnderdiel útmakket fan 'e Star Wars-franchise. De searje heart ta de sjenres fan science fiction, fantasy, aksje en aventoer en it wurdt ek wol omskreaun as in romtewestern: in searje yn in science fiction-setting mar mei alle skaaimerken fan in westernsearje. The Mandalorian grypt benammen werom op 'e oarspronklike Star Wars-trilogy fan George Lucas. It wie de earste live-actionsearje fan 'e Star Wars-franchise. Yn 'e ynterne gronology fan Star Wars spilet The Mandalorian fiif jier nei de foarfallen yn 'e film Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi.
De titel ferwiist nei de haadpersoan, dy't in Mandaloriaan is en lange tiid sa neamd wurdt foar't syn namme úteinlik bekend makke wurdt. Hy is in ienlike preemjejager dy't ynhierd wurdt om it Krêftgefoelige bern Grogu te finen en oer te leverjen oan syn opdrachtjouwer. Ynstee naait er mei it bern út om it te beskermjen. The Mandalorian waard troch de tillefyzjekritisy mei tige positive resinsjes ûntfongen en hat anno 2023 fjirtjin Emmys, in Saturn Award en in Screen Actors Guild Award wûn. Ferskate ûnderling ferbûne spin-offsearjes binne út The Mandalorian fuortkommen: The Book of Boba Fett, Ahsoka en Star Wars: Skeleton Crew.
Untstean
Star Wars-betinker George Lucas sette yn 2009 al útein mei de ûntwikkeling fan in live-actiontillefyzjesearje yn it ramt fan syn mediafranchise, dy't Star Wars: Underworld komme moast te hjitten. Dat projekt rûn lykwols op 'e non om't it de finansjele middels fan syn filmstudio Lucasfilm te boppe bliek te gean. Yn oktober 2012 ferkocht er Lucasfilm oan The Walt Disney Company. Yn jannewaris 2013 begûn Disney, dat jild by 't folop hat, mei de earste tarieding foar in eigen live-action-Star Wars-searje. Yn novimber 2017 waard dat troch Bob Iger, de algemien direkteur fan Disney, buorkundich makke. Jon Favreau waard yn maart 2018 yn it projekt behelle om it fierder te ûntwikkeljen. Yn oktober 2018 waard bekendmakke dat de titel The Mandalorian wêze soe.
Produksje
The Mandalorian waard ûntwikkele troch Jon Favreau op basis fan 'e oarspronklike Star Wars-trilogy fan George Lucas. John Bartnicki wie as tillefyzjeprodusint by it projekt belutsen foar Lucasfilm, Fairview Entertainment en Golem Creations. Yn 'e mande mei Dave Filoni, Kathleen Kennedy en Colin Wilson hie Favreau as útfierend produsint it tafersjoch oer de hiele produksje. Foar it trêde seizoen joech Rick Famuyiwa him by dat kwartet.
De opnamen foar The Mandalorian fûnen plak op 'e MBS Media Campus yn Manhattan Beach (Kalifornje). De kamerarezjy waard fersoarge troch Greig Fraser, Baz Idoine, Matthew Jensen en David Klein. Special effects-bedriuw Industrial Light & Magic ûntwikkele de StageCraft-technology foar de searje, wêrby't firtuele filmsets brûkt wurde tsjin 'e eftergrûn fan in fideowand fan 360° om 'e setting fan 'e searje te kreëarjen. Dyselde technyk is sûnt ek ynset by de opnamen fan films en oare tillefyzjesearjes.
De titelmuzyk en de soundtrack fan The Mandalorian wiene it wurk fan 'e Sweedske komponist Ludwig Göransson. Yn seizoen 3 krige er fersterking fan Joseph Shirley. De distribúsje fan The Mandalorian waard fersoarge troch Disney Platform Distribution. De searje waard, fan novimber 2019 ôf, útslutend beskikber makke fia Disney+, de eigen streamingtsjinst fan Disney. Anno 2023 rint The Mandalorian trije seizoenen; de ûntwikkeling fan in fjirde seizoen waard yn maaie 2022 befêstige. Elts seizoen bestiet út 8 ôfleverings fan 30 oant 50 minuten it stik.
Utgongspunt fan 'e plot
Fia Greef Karga (Carl Weathers), de lieder fan it Preemjejagersgilde, akseptearret Djarin in opdracht fan in rike mar mysterieuze man, dy't inkeld bekend is as 'de Kliïnt' (Werner Herzog), om in 'bedriuwsmiddel' op te spoaren en by him ôf te leverjen. It wurdt al mei gauwens dúdlik dat de Kliïnt de restanten fan it Keizerryk fertsjintwurdiget. It 'bedriuwsmiddel' blykt in bern te wêzen fan itselde (net by namme neamde) ras fan bûtenierdske wêzens as de Jedi-master Yoda. It jonkje (David Acord) stiet lange tiid bekend as "it Bern" (hoewol't fans him al rillegau "Baby Yoda" doopten). Yn Chapter 13: The Jedi (de fyfde ôflevering fan it twadde seizoen) wurdt bekendmakke dat syn namme Grogu is.
Yn Chapter 2: The Child rêdt it Bern it libben fan Djarin troch it gebrûk fan de Krêft. Nettsjinsteande dat hâldt de preemjejager him oan 'e ôfspraken dy't fêstlein binne yn syn kontrakt en leveret er it Bern yn Chapter 3: The Sin ôf by de Kliïnt. Neitiid betinkt er him lykwols. Hy keart werom nei de basis fan 'e Kliïnt, rêdt it Bern en naait mei him út. Op 'e flecht foar sawol it Preemjejagersgilde fan Greef Karga as de restanten fan it Keizerryk û.l.f. moff Gideon (Giancarlo Esposito), beneamt Djarin himsels ta de offisjeuze fâd fan it Bern. Neitiid wurket er as hierling om him en syn beskermeling itende te hâlden.
Jenny Douwes
Jenny Douwes (De Harkema, 1 augustus 1978) is in Frysk ûndernimmer en waard lannelik bekend as dielnimmer yn it debat oer Swarte Pyt. Hja wie yn novimber 2017 de inisjatyfnimmer fan de autodykblokkade op de A7 by Aldehaske. Dy blokkade moast de bussen mei aktivisten fan Kick Out Zwarte Piet út Rotterdam en Amsterdam keare om tefoarren te kommen dat hja by de lanlike yntocht fan Sinteklaas yn Dokkum demonstrearje soene tsjin de persoan fan Swarte Pyt. .
Komôf
Jenny Douwes waard berne op 1 augustus yn 1978 op De Harkema. Hja is tige grutsk op har Fryske komôf en hâldt har dêr ek mei dwaande.
Bernetiid en oplieding
Douwes studearre heger laboratoariumsûnderwiis op de Hânzehegeskoalle yn Grins. Yn 2001 helle Douwes har diploma en gie oan it wurk as researchanalist yn it UMCG.
Karriêre
Yn 2007 begûn Douwes te wurkjen by famyljebedriuw “Douwes Materieel”, dêr ’t hja mei-eigener fan is.
Blokkade
Om de tiid fan de Sinteklaasyntocht yn Dokkum op 18 novimber 2017 sette Douwes in oprop op Facebook. Dêryn rôp sy minsken op om te behinderjen dat de demonstranten tsjin Swarte Pyt Dokkum berikke soene. Op fersyk fan de plysje moast Douwes de oprop fuorthelje, mar nettsjinsteande dat se de oprop fuorthelle hie, kamen der in soad minsken op ôf. Sympatisanten fan Douwes' oprop kearden de bussen, sadat dy net fierder ride koene.
Yn novimber moast Douwes tegearre mei 33 oaren, yn de media "blokkearfriezen" neamd, foar de rjochtbank ferskine. Hja waarden allegearre feroardiele. Douwes krige de heechste straf: 240 oeren taakstraf en in selstraf ûnder betingst fan in moanne fanwegen it begjinnen fan in demonstraasje. Yn heger berop waard de straf feroare nei in taakstraf fan 90 oeren.
Angelica Van Buren
Angelica Singleton Van Buren, berne as Sarah Angelica Singleton (13 febrewaris 1818 - 29 desimber 1877) wie de skoandochter fan de 8e presidint fan de Feriene Steaten Martin Van Buren. Sy wie boaske oan syn soan, Abraham Van Buren. Sy ferfolle de rol fan first lady om't de frou fan de presidint 17 jier earder ferstoarn wie en hy net op 'en nij troud wie.
Bûnte Hûn
Bûnte Hûn is in buorskip besuden Westergeast yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De buorskip leit op 'e hichte fan de Eelke Meindertswei.
Angelica Van Buren
Sarah Angelica Singleton waard berne yn Wedgefield, yn Súd-Karolina, as dochter fan Richard Singleton en syn wiif Rebecca Travis Coles.
Sy waard grutbrocht yn in heech maatskiplik fermidden en wie troch in houlik besibbe oan Dolley Madison, dat Angelica wist har rol as first lady in ferfine beskaafd alluere te jaan. Sy troude mei Abraham Van Buren op 27 novimber 1838, yn Wedgefield. It pear makke in grutte reis troch Europa en doe't sy yn 1839 weromkamen, naam sy de plichten fan gastfrou fan it Wite Hûs op 'e noed sa lang't har skoanheit presidint wie. Nei't Martin ferslein wie by de ferkiezing fan 1841, giene Angelica en har man nei Lindenwald, yn Kinderhook (New York). Fan 1848 oant har dea, wenne hja yn New York.
Richard Baxter
thumb|200px|Richard Baxter. Richard Baxter (12 novimber 1615 - 8 desimber 1691) wie in Ingelske Puriteinske tsjerkelieder, dichter, hymn-skriuwer, teolooch en polemikus, troch Arthur Penrhyn Stanley "de wichtichste fan de Ingelske Protestantske leararen" neamd. Nei inkelde falske starten waard er bekend fanwege syn predikantskip yn Kidderminster en ek yn dy snuorje begûn in lange en glânzjende karriêre as skriuwer fan teologyske wurken. Nei de Restoraasje wegere hy befoardering, wylst er in net-ôfskieden presbyteriaanske stânpunt foarstean bleau, en waard ien fan de meast ynfloedrike lieders fan de nonkonformisten, dy't in de finzenis troch bringe moast.
Santuario della Madonna del Divino Amore
De Santuario della Madonna del Divino Amore is in oan de Hillige Jongfaam wijde roomske beafeartstsjerke yn de Italjaanske haadstêd Rome. It gebou bestiet út twa tsjerken: in âlde tsjerke op de heuvel út 1745 en in nije tsjerke oan de foet fan de heuvel út 1999. Yn it jubeljier 2000 foege paus Jehannes Paulus II de tsjerke ta oan de list fan de Sân Pylgertsjerken fan Rome en ferfong dêrmei de San Sebastiano fuori le mura.
Skiednis
Yn 1295 wie de grûn dêr't de tsjerke op stiet fan de famylje Savelli-Orsini, dy't dêr in kastiel boude en it mei in wâl en seis oant acht tuorren fersterke. It eigendom wiksele yn de rin fan de tiid ferskate kearen en yn it begjin fan de 18e iuw stelde it lângoed neat mear foar en wie it in ruïne. Yn ien fan de tuorren wie in midsiuwsk fresko fan in Madonna en Bern mei boppe de foarstelling in do as symboal fan de Hillige Geast. Unbekend is wa't it fresko oanbrocht hie, mar yn dy tiid besochten hoeders út de omkriten regelmjittich de toer om dêr de roazekrâns te bidden. Doe't yn de maaitiid fan 1740 in pylger ûnderweis nei de Sint-Piter it paad bjuster rekke yn in de doe noch ûnherberchsume kontrijen, socht er help by minsken dy't by de ruïnes fan de ruïnes fan it kastiel wennen om it goede paad werom te finen. De man waard lykwols troch in ridel wylde hûnen oanfallen. De oerlevering wol ha dat de pylger de Hillige Jongfaam oanrôp en dat hja de hûnen delbêde. It ferhaal rekke al gau rûnom bekend en it fresko ferhûze nei it tichteby lizzende lângoed "La Falconiana", dêr't in lytse tsjerke stie dy't de namme Santa Maria ad Magos hie. Op Peaskemoandei 19 april 1745 waard it fresko werom brocht nei de âlde lokaasje, dêr't yntusken in nije tsjerke njonken de âlde toer boud wie. Op 31 maaie 1750 wijde kardinaal Carlo Rezzonico (letter paus Klemens XIII) it alter fan de nijbou oan Us-Leaffrouwe fan de Godlike Leafde.
De tsjerke waard in beafeartsplak en mei it tanimmen fan it tal besikers út de omkriten waard de soarch foar de tsjerke oerdroegen oan in hearemyt. Nei't der in ein oan de Pauslike Steat kaam en eigendommen fan de tsjerke yn beslach nommen waarden, briek der foar it hillichdom in tiid fan ferfal oan, ek al gyng de devoasje fan Us-Leaffrouwe fan de Godlike Leafde gewoan troch. Yn desimber 1932 waard de beafearttsjerke ek in parochytsjerke.
Nei bombardeminten yn de Twadde Wrâldkriich yn 1943 ferhûze it fresko nei Rome. It kaam telâne yn de San Lorenzo in Lucina, mar doe't paus Pius XII mei it naderjen fan de alliearre striidkrêften de romeinen oprôp om yn it Pinksteroktaaf by it fresko te bidden foar it sparjen fan de stêd, wie de oanrin sa grut, dat it fresko ferhûzje moast nei de gruttere Sant'Ignazio di Loyola. Op de jûn fan 4 juny, de dei wêrop't it oktaaf einige, ferlieten de Dútsers de stêd en koe Rome sûnder slach troch de Alliearden ynnommen wurde. Under grutte belangstelling liede paus Pius XII in misse fan tanksizzing yn de Sant'Ignazio en ferliende it fresko de titel Salvatrice dell'Urbe ("Hja dy't de stêd rêde").
Ynterieur
It mirakuleuze fresko is te sjen boppe it alter. De mozaïeken yn de apsis binne modern en toane Kristus yn it sintrum en it mirakel oan de lofter kant.
Yn de krypte is de tombe fan de silligen Luigi Beltrame Quattrocch en Maria Corsini Beltrame Quattrocchi. It echtpear stifte ferskate katolike organisaasjes, sette har yn foar earme bern en joegen yn de Twadde Wrâldkriich joaden en oare flechtlings in skûlplak yn harren hûs. Hy ferstoar yn 1951 en hja yn 1965. Nei harren dea waard it proses fan sillichferklearring útein set. Op 21 oktober ferklearre paus Jehannes Paulus II it echtpear sillich, de earste kear dat in echtpear tegearre sillich ferklearre waard. Harren reliken binne op 28 oktober 2001 nei de tsjerke brocht. It feest fan de silligen falt op 25 novimber, harren troudei.
Napoleon III fan Frankryk
thumb|right|200px|Napoleon III Napoleon III, offisjeel Karel Loadewyk Napoleon Bonaparte (Parys, 20 april 1808 - Chislehurst by Londen, 9 jannewaris 1873), wie keizer fan de Frânsen fan 1852 oant 1870.
Karel Loadewyk Napoleon wie de tredde soan fan Loadewyk Napoleon, kening fan Hollân, en Hortense de Beauharnais. Hy gie yn 1815 tegearre mei syn mem yn ballingskip. Hy stribbe nei de weroprjochting fan it Napoleonistyske ryk yn 'mear moderne geast'. Nei twa kear fergeef besykjen om troch steatsgrepen in ein te meitsjen oan it boargerkeningskip (Straatsburch 1636, Boulogne 1840) waard er ta finzenisstraf feroardele. By de presidintsferkiezings dy't nei de febrewarisrevolúsje fan 1848 holden waard, segefiere hy oer Cavaignac en waard op 20 desimber 1848 presidint fan de Twadde Republyk. In op 2 desimber 1851 (jierdei fan de keizerskroaning fan Napoleon I) ûndernommen steatsgreep makke him ta allinnich hearsker.
Op 2 desimber 1852 liet er him ta keizer fan de Frânsen útroppe en 29 jannewaris 1853 troude er mei Eugénie fan Montijo. As bûnsmaat fan de Feriene Keninkryk stipe hy de Ingelsken yn de Krimoarloch tsjin Ottomanen. Nei't de Italjaan Orsini in mislearre oanslach op syn libben die, stipe er de troch Cavour late Italjaanske frijheidsbeweging en fierde yn 1859 kriich tsjin Eastenryk dê't rtroch him oerwinnings behelle waarden by Magnenta en Solferino; yn 1860 live hy dêrfoar Savoye en Nizza by Frankryk yn. De Lúksemboarchske kwestje brocht him in nederlaach. Binnenlânsk besocht er, as gefolch fan tanimmende opposysje, yn 1870 syn diktatuer troch in parlemintêr ministearje te ferfangen.
Napoleon III boaske yn 1853 oan de Spaanske grevinne Eugénie de Montijo.
Geert Lageveen
Biografy
Wyls wie hy ek te sjen yn films as De Bunker (1992) mei ûnder oaren Thom Hoffman en Huub van der Lubbe, Richting Engeland (1993) mei Peter Faber dêr't hy in haadrol yn hie en Lang leve de koningin (1995), mei Monique van de Ven as de keninginne. Ek wie hy te sjen yn telefyzjesearjes as Baantjer, Unit 13, In naam der Koningin en Wilhelmina. Yn 2002 krige hy in wichtige haadrol yn de dramasearje Ernstige Delicten fan de VARA, dêr't hy twa seizoenen lang yn te sjen wie as resjersjeur Remco Doeksen. Fierders hie hy noch filmrollen yn Mariken (2000), Kees de jongen (2003) en Afblijven. Ek wie hy te sjen yn Fryske produksjes: yn 2006 as Jedde yn de film Sportman fan de ieu en in jier letter yn Dankert & Dankert.
As regisseur hat Lageveen ûnder oare twa foarstellings regissearre fan it kabaretduo Plien en Bianca. Hy fersoarget mei yngong fan it teaterseizoen 2008-2009 foar de tredde kear de rezjy foar Veldhuis en Kemper, dy't yn it nije seizoen mei de foarstelling Tijd heeft alle zonden op de planken stean sille.
Sûnt 2000 is hy ferbûn oan it toanielselskip Orkater, dêr't hy tegearre mei akteur Leopold Witte stikken foar skriuwt. Hjirta hearre ûnder mear Conijn van Olland, De Gouden Eeuw, IK en Bloedband, dêr't it duo tagelyk yn meispilet. Lageveen en Witte reizgen fan 29 april oant 15 maaie 2008 nei Uruzgan as tarieding op harren nije stik Kamp Holland, dat fan novimber ôf opfierd wurdt.
List fan bylden yn Harns
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Harns. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjonaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Harns, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
The Mandalorian
Utgongspunt fan 'e plot
Dêrby moetsje se û.o. Ugnaught-bouboer Kuiil (Nick Nolte), de preemjejager-androïde IG-11 (Taika Waititi), de hiermoardneresse Fennec Shand (Ming-Na Wen), de hierling Migs Mayfeld (Bill Burr), de monteur Peli Motto (Amy Sedaris), de âld-kommando fan it Rebelleferbûn Cara Dune (Gina Carano), de marshal fan in lyts plak op 'e planeet Tatooine Cobb Vanth (Timothy Olyphant), in pear X-wjukjagerpiloaten fan 'e Nije Republyk (Dave Filoni en Paul Sun-Hyung Lee), de liedster fan in Mandaloriaanske sekte (Emily Swallow), de Jedi-ridder Ahsoka Tano (Rosario Dawson), de deawaande preemjejager Boba Fett (Temuera Morrison) en de eardere hearskeresse oer de planeet Mandalore Bo-Katan Kryze (Katee Sackhoff).
(Sjoch foar in yngeandere beskriuwing fan 'e ûntwikkelings yn 'e searje it artikel oer Din Djarin.)
Untfangst en resultaat
The Mandalorian krige oer it algemien tige positive resinsjes fan 'e tillefyzjekritisy. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat it earste seizoen fan 'e searje in goedkarringspersintaazje fan 93%, basearre op 338 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet it earste seizoen in goedkarringspersintaazje fan 70%, basearre op 29 resinsjes. It twadde seizoen hat op Rotten Tomatoes in goedkarringspersintaazje fan 93% op basis fan 450 resinsjes, wylst it op Metacritic in goedkarringspersintaazje hellet fan 76% op basis fan 14 resinsjes.
Anno 2023 is The Mandalorian mar leafst 39 kear nominearre foar in Emmy Award, de wichtichste Amerikaanske priis op it mêd fan tillefyzje. Dêrfan hat de searje 14 kear wûn, allegearre yn 'e technyske kategoryen: twa kear elts foar bêste kamerarezjy, bêste muzykkomposysje, bêste lûdsmixing, bêste special effects en bêste stuntkoördinaasje en ien kear elts foar bêste produksje-ûntwerp, bêste lûdsmontaazje, bêste stunt en bêste protetyske fisazjy. The Mandalorian wûn fierders yn 2021 de Saturn Award foar bêste tillefyzjepresintaasje fan minder as 10 ôfleverings en de Screen Actors Guild Award foar bêste optreden fan in groep stuntlju yn in tillefyzjesearje.
Spin-off-searjes
Ut The Mandalorian binne ferskate spin-off-tillefyzjesearjes fuortkommen. The Book of Boba Fett, wêrfan't it earste seizoen yn desimber 2021 útbrocht waard, folget de personaazjes fan 'e preemjejager Boba Fett en de hiermoardneresse Fennec Shand by harren krewearjen om it misdiesyndikaat fan Jabba de Hutt oer te nimmen. Twa oare searjes, Ahsoka (oer de Jedi-ridder Ahsoka Tano) en it coming-of-ageferhaal Star Wars: Skeleton Crew, wurde yn 2023 ferwachte. In fjirde spin-off-searje, Rangers of the New Republic, waard yn desimber 2020 oankundige, mar dêrfan binne de opnamen anno febrewaris 2023 noch net begûn.
List fan planetoïden 28101-28200
Dit is in list fan planetoïden 28101-28200.
Kalkutta
Kalkutta (Bingaalsk: কলকাতা, Kolkata; oant 1 jannewaris 2001 offisjeel Ingelsk: Calcutta) is in stêd yn Yndia, it is de haadstêd fan de dielsteat West-Bingalen. Kalkutta leit oan de east-igge fan de rivier de Hooghly.
Yn Kalkutta wenje likernôch 4.580.544 ynwenners (2001) en yn de heule stêdekloft om de stêd hinne wenje 13.216.546 minsken (2001). Hjirmei is it de op twa nei grutste stêd fan it lân nei Bombay en Delhi en de njoggend grutste stêdekloft fan de wrâld nei de definysje fan de Feriene Naasjes.
Kalkutta is in yndustrystêd en in ferkearsknooppunt. Der is in soad kultuer yn de stêd mei universiteiten, teaters, bioskopen, museums en galeryen. Lykas oare grutte stêden yn Yndia hat Kalkutta te krijen mei earmoed, fersmoarging en ferkearsopstoppingen.
Namme
De namme is in ferbastering fan Kalikshetra: “It fjild fan Kali”.
De namme waard yn 2001 offisjeel feroare fan Kalkutta nei Kalkutta. De stêd waard altyd al sa neamd yn it Bengaalsk, Kalkutta is eins in feringelsking fan de namme. Yn de westerske wrâld is Kalkutta bot ynboargere, dat de Nederlânske Taaluny riedt it gebrûk fan de âlde namme oan.
Skiednis
thumb|left|200px|Kaart fan Kalkutta yn 1888.
By fynsten fan it deunby Kalkutta leine Chandraketugarh, in archeologysk fynplak, hat bewezen dat der al mear as twatûzen jier minsken wenje yn de omkriten. De moderne skiednis fan Kalkutta begjint mei de oankomst fan de Ingelske Eastyndyske Kompanjy yn 1690. Job Charnock, in wurknimmer fan de Kompanjy wurdt wol sjoen as de stifter fan de stêd. Alhoewol’t guon akademisy dat tsjinsprekke.
Yn dy tiid bestie Kalkutta út trije doarpen, ûnder it bewâld fan de Nawab fan Bengalen Siraj-Ud-Daulah. De doarpen wienen Kalikata, Govindapur en Sutanuti. Yn de tiid dat de Britten dêr oankamen wienen de Portegezen en Nederlanners dêr ek al warber. De Britten woenen yn 1696 yn de omkriten fan Gobindapur in fort bouwe om harren te beskermje tsjin de oare machten. Yn 1702 wie it fort ree, it krige de namme Fort William en waard brûkt as basis foar de soldaten en in regionale basis. Kalkutta waard in stêd fan Britsk Yndia en waard it haarkertier fan de Bengaalske part dêrfan. Doe’t der geregeld fochten waard mei Frankryk, waarden de forten yn 1756 fersterke. De lokale befolking wie hjir net bliid mei en foelen Fort William oan. Dit laad ta it Black Hole ynsidint. In leger fan de Kompanjy en it Britske leger, ûnder lieding fan Robert Clive, oermasteren de stêd in jier letter werom. Kalkutta waard de haadstêd fan Britsk Yndia yn 1772. Richard Wellesley, de Gûverneur-generaal fan 1797 oant 1805, hat in soad betsjutte foar de stêd wat it waaksjen fan de stêd en de arsjitektuer fan de stêd oanbelanget. Kalkutta krige dêrom letter de namme “Stêd fan de Paleizen”. De stêd wie it sintrum fan de hannel yn opium troch de Britske Eastyndyske Kompanjy yn de 18e en 19e iuw, dat lokaal produsearre waard en ferkocht waard yn Kalkutta om ferskipt te wurde nei Sina.
Yn 1912 waard it regear fan Kalkutta nei Delhi ferhuze, dat de stêd ferlearn in soad oan politike macht. Mar it die gjin ôfbraak oan de ekonomyske posysje fan de stêd, oant it stuit dat East-Pakistan, it hjoeddeiske Bangladesj, ûnôfhinklik waard. Benammen de oanfier fan jute, dat de ekonomy fan de stêd oan de gong huld, kaam stil te lizzen.
thumb|right|250px|De rivier Hooghly en KKalkutta olkata yn 1945.
Yn de Twadde Wrâldkriich waard de stêd en syn haven bombardearre troch de Japanners. Dat barde foar it earst op 20 desimber 1942, en foar it lêst op 24 desimber 1944. Yn de kriich ferstoarnen miljoenen minsken by de Bengaalske Hongersnead fan 1943. Yn 1946 kaam it ta in opstân fan de moslimmienskip, se woenen in moslimsteat stiftsje, dit laad ta in soad geweld wêryn 4.500 minsken om it libben kamen. De Dieling fan Yndia hie as gefolch dat der in grut folkerfarren op gong kaam, grutte mannichten moslims ferfarren nei East-Pakistan, wylst hûnderttûzenen hindûs nei de stêd flechten.
De jierren ’60 en ’70 fan de 20e iuw wienen de jierren fan elektrisiteitstekoarten, stakings en de opkomst fan de gewelddiedige beweging de Naxalities, dit allegear hie as resultaat dat de ynfrastruktuer skansearre rekke en de ekonomyske groei stagnearre. Yn 1971 kaam de ynfrastruktuer bot ûnder druk te stean nei dat tûzenen minsken nei de stêd flechten fanwegen de oarloch tusken Yndia en Pakistan fan dat jier. Kalkutta waard healwei de tachtiger jierren ynhelle troch Bombay as grutste stêd fan Yndia.
Kalkutta is in grut kommunistysk bolwurk, West-Bengalen wurdt al 32 jier regeare troch in kommunistyske partij, it is de wrâlds langst regearjende demokratysk keazen kommunistysk bestjoer. Stadichoan komt de stêd der wer boppe op. Nei de ekonomyske herfoarming yn Yndia yn healwei de jierren ’90 soarge foar groei. Sûnt 2000 hat de IT-sektor him setten yn de stêd, dizze sektor groeit mei 70% it jier, wêrtroch de ekonomy fierder groeie kin. Ek komt der in soad produksje wurk nei de stêd.
Geografy
thumb|right|250px|Satellytfoto fan Kalkutta.
Kalkutta is lein yn de Gangesdelta, oan de rivier de Hooghly op in hichte fan 1,5 oant 9 meter boppe de seespegel. Oan de oare kant fan it wetter leit Haora, de grutste foarstêd fan Kalkutta en faak ek de twalingstêd fan Kalkutta neamd.
In grut part fan de stêd is oarspronklik in útstrekte sompegebiet, dat yn de rin fan de iuwen drûchlein is om romte te meitsje foar de waaksende befolking. It Nasjonaal park Sundarbans skiedt it stêdlik gebiet fan de Golf fan Bengalen, 154 súdlik fan Kolkota.
Klimaat
Yn de simmermoannen, maaie/juny, leit de temperatuer yn de stêd trochstrings tusken de 26 en de 42 graden selsius. Yn de wintermoannen, desimber/jannewaris, leit de temperatuer trochstring tusken de 8 en 26 graden selsius.
Ynwennertal
thumb|right|200px|Drokte yn de strjitten fan Kalkutta. thumb|right|200px|VIP Road, de dyk dy't it fleanfjild mei Kalkutta ferbynt. thumb|right|200px|Gearkomst fan de kommunistyske partij. thumb|right|200px|St. Pauls Cathedral. thumb|right|200px|Yndysk Museum. thumb|right|200px|De Dakshineswar Kali Timpel.
De befolking fan Kalkutta hat him sûnt de 18e iuw sterk ûntwikkele. Yn 1710 libben der likernôch 12.000 minsken yn de stêd, en yn 1831 wie dat al groeit nei 187.000. Yn 1930 waard de grins fan in miljoen ynwenners slachte. Sûnt dy tiid hat him dat ferfjouwerdûbele nei in ynwennertal fan 4,58 miljoen minsken by de folkstelling fan 2001. De befolkingstichtens leit op 26.805 minsken de kante kilometer. It hjoeddeiske ynwennertal wurdt rûsd op 5,02 miljoen.
It grutste part fan de ynwenners is fan Bengaalske komôf, mar ek libje der minsken fan Sineeske, Tamyl, Armeenske, Tibetaanske en Persyske komôf. De meastsprutsen talen yn de stêd binne it Bengaalsk, Urdu, Hindy, Ingelsk en Bhojpuri.
Religy
It meastepart fan de ynwenners fan Kalkutta is hindoe, ek is der noch in grut part dat de islaam oanhinget. De oare leauwen komme net boppe it persint út.
It besjen wurdich
Kalkutta is it sintrum fan de Yndyske yntellektuelen en de keunst. De winner fan Nobelpriis foar de Literatuer fan 1913, Rabindranath Thakur (1861-1941) wurke hjir, lykas Mem Teresa (1910-1997), dy’t ek yn it westen ferneamd is. Se wûn yn 1979 de Nobelpriis foar de Frede. Ek de fisikus Satyendranath Bose (1894-1974) hat yn Kalkota wenne.
De Yndyske Nasjonale bibleteek, museums en teaters-, muzyk- en filmyndustry binne fierdere ûnderdielen fan de keunst en kultuer fan de stêd. Der binne universiteiten, wêroan wichtich ûndersyk dien wurdt.
Stêdebân
Kolkota hat stêdebannen mei:
Richard Bernard
thumb|right|250px|skilderij fan Richard Bernard troch [[Wenceslas Hollar]]
Richard Bernard (1568-1641) wie in Ingelske puriteinske geastlike en skriuwer.
Libben
Syn foargonger yn Batcombe wie in Dr. Bisse. Hy waard as predikant yn Batcombe troch de ferneamde Puriteinske teolooch Richard Alleine.
Sophie Hilbrand
Sophie Francine Hilbrand (Alkmaar, 5 oktober 1975) is in Nederlânske telefyzje- en radiopresintatrise en aktrise.
Sy hat havo en die dêrnei in jier Moadeakademy yn Eindhoven. Doe ferhuze Hilbrand nei Amsterdam en folge dêr in trijejierrige oplieding marketing en kommunikaasje.
Taylor Wane
Taylor Wane, echte namme: Joanna DuTremble (Gateshead (Ingelân), 27 augustus 1968), is in Britsk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise, pornoregisseur en kollumniste, dy't yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Joanna, Joanna G, Fayrin Heitz en Farran Heights. Har namme wurdt ek wol misstavere as Taylor Wayne. Hja sette yn 1990, nei't hja emigrearre wie nei de Feriene Steaten, útein mei in karriêre yn 'e pornoyndustry fan Hollywood. Sûnt hat Wane har ûntjûn ta ien fan 'e grutte nammen fan 'e Amerikaanske pornowrâld. Dêrnjonken hat se ek meiwurke oan fideoklips en reklamespotsjes, en teffens hat se optreden mei sjonger Kid Rock.
Libben en karriêre
Njonken har aktearjen en har wurk efter de skermen yn 'e pornoyndustry gie Wane ek troch mei posearjen foar neakenblêden. Sa stie se yn 1994 yn 'e Penthouse en wie se Penthouse Pet fan 'e moanne juny. Fral yn har heitelân Ingelân hawwe der artikels en fotoreportaazjes oer har yn frijwat kranten en bûlevaarblêden stien, lykas de The Independent, The Daily Sport, Best, The Sun, The Star en The News of the World. Fierdersoan skriuwt se ek kollums, sa't se dat fiif jier lang foar it tydskrift Swank Magazine dien hat. Kollums fan har hân binne fierders ek ferskynd yn LIPS, en artikels skreau se twa jier lang foar de Erotic Film Guide. Op it ynternet skriuwt se elts fearnsjier in artikel foar Insidethelair.com.
Wane is fierders ien fan 'e aktrises út 'e pornoyndustry dy't de measte saneamde crossovers (tydlike oerstappen of útstapkes nei mainstream-films of -tillefyzje) makke hat. Sa wie se bgl. te sjen yn fideoklips fan nûmers as Sastinas fan Glenn Danzig, The Soak Game fan Game Related en Fire Starter fan Gene Simmons. Ek stie se op 'e cover fan it album Front and Back – Greatasstits fan 'e band The Nobodys, dy't it nûmer Perfect skreaune as oade oan har. Wane hat in stúdzje dien oan 'e Charles Conrad Akteursskoalle te Burbank, en teffens hat se fiif jier lang sjonglessen nommen. Se brûkte de kennis dy't se dêrby opdie foar har optredens as stripper, dêr't se tsien jier lang de hiele Feriene Steaten en Kanada mei troch reizge. Yn 2003 trede hja op as dûnseresse mei de Amerikaanske sjonger Kid Rock, doe't dy in konsert hold yn it Universal Amphitheatre yn Los Angeles, as ûnderdiel fan syn American Bad Ass-toernee.
Ek op tillefyzje wie Taylor Wane gauris te sjen. Sa wurke se yn 2001 mei oan 'e HBO-searje The Mind of the Married Man. Yn 'e mande mei Samuel L. Jackson en Ron Jeremy makke se in promoasjespotsje foar de útrikking fan 'e MTV Awards. Fierders ferskynde se yn 1991 yn it geroftmeitsjende praatprogramma The Jerry Springer Show en in ferskaat oan oare praat- en realityprogramma's. Ek hie se in lyts roltsje yn 'e Hollywood-spylfilm 48 Hours (mei Eddie Murphy en Nick Nolte), út 1988, en spile se yn 1996 ien fan 'e haadrollen as in goede heks yn Cyberkidz, in pilot fan in tillefyzjesearje. Yn 2003 fêstige Wane in nij (ûnoffisjeel) wrâldrekôr foar it útfieren fan 'e measte stantsjes út 'e Kama Sutra binnen sechstich tellen, foar de Britske tillefyzjeprodusint The Unofficial Sexual World Records. Taylor Wane hat, ta ein beslút, ek noch har eigen stripboeksearje, dy't fan Vamptrix hjit.
Bighorn (rivier)
thumb|250px|Streamgebiet fan de Bighorn De Bighorn is in sydrivier fan de Yellowstone yn it westen fan de Feriene Steaten fan Amearika. De rivier is sa'n 461 kilometers lang en rint troch de steaten Wyoming en Montana.
De rivier krige syn namme yn 1805 fan de bonthanneler François Larocque, dy't dêr in protte Bighornskiep seach doe't er de Yellowstone oan it ûndersykjen wie.
De Little Bighorn rint tichteby de stêd Hardin yn de Bighorn út.
Poalsk-Russyske Oarloch (1919-1921)
thumb|right|275px|Grinzen nei oarloch De Poalsk-Russyske oarloch of Poalsk-Russyske kriich is de beneaming foar it konflikt dat nei de Earste Wrâldkriich ûntstie tusken de noch net konsolidearre Sowjetrussyske steat en it selsstannich wurden Poalen dat nei útwreiding fan grûngebiet stribbe.
Neidat de Poalske staffunksjonaris Plsudski yn april 1919 in ferdrach mei Oekraïne sleat set de Poalske opmars tsjin de Russen útein. Al gau waard de stêd Kiev troch harren ynnaam, mar yn juny waarden de Poalen al wer tebekslein en op 2 july begûn de Russen op har bar mei in offinsyf. De Russen hopen dat rûnom de revolúsje losbarste soe, mar de kommunistyske opstân yn Dútslân en de rest fan Jeropa bleau út. Op 16 augustus 1919 diene de Poalen mei help fan Frankryk yn de tsjinoanfal dat resultearre yn in nederlaach foar de Sowjettroepen. By de Frede fan Riga (1921) krige Poalen West-Oekraïne, Galysje en Wolhynje dêrby.
Aldlân (wyk)
220px|thumb|right|Aldlân East en West Aldlân wie oant 2018 in wyk fan Ljouwert mei in oerflakte fan 131 ha. en sa'n 6300 ynwenners (2008). Yn 2018 waard Aldlân gearfoege mei De Himrik (Bedriuweterrein-East) ta de wyk Aldlân-De Himrik. De wyk bestiet út Aldlân-West en Aldlân-East, mei dêr tuskenyn de Drachtsterwei.
De wyk neist Aldlân hjit Nijlân. Dit hat noch te krijen mei de Middelsee, dêr't it 'Aldlân', it âlde lân by is en it 'Nijlân', it nei de ôfsluting fan de Middelsee ûntstiene lân.
De wichtichste dyk dy't troch de wyk rint hjit yn Aldlân-West de Weidefloara, en yn Aldlân-East de Stinzefloara. De oare strjitten yn de dielen fan de wyk hawwe ek de nammen fan planten en gerssoarten dy't yn greiden groeie: (Raaigras, Kamgras, Beemdgras, ensfh.) en stinsen (Zenegroen, Lenteklokje, ensfh.).
De bou fan de wyk begûn om 1972 hinne. De wyk rint yn it noarden oant de Aldlânsdyk, yn it easten oant de Wide Greons, yn it suden oant it Van Harinxmakanaal, en yn it westen oant de Oeriselskewei.
Yn Aldlân-West stiet ek de iepenbiere middelbere skoalle Piter Jelles Aldlân.
Elisabeth Helena Korvezee
Elisabeth (Bets) Helena Korvezee (Winaam, 7 april 1898 – De Bosk, 19 july 1993) wie de earste froulike ryksargivaris fan Nederlân.
Komôf
Elisabeth Helena Korvezee waard berne waan yn Winaam, gemeente: Barradiel. Se is in dochter fan Willem Korvezee en Baukje Andringa. Elisabeth waard ferneamd nei har beppe fan de memmekant: Elisabeth Helena Cannegieter. Se hie ek in suster, Antonia Elisabeth 'Toos' Korvezee.
Bernetiid en oplieding
Doe 't se noch mar twa wie, ferhuzen se yn 1900 fanwege dat har heit sûnheidsproblemen hie. Har oerbeppe Cannegieter kaam by har yn wenjen.
Elisabeth waard opbrocht yn in húshâlding fan fjouwer froulju en ien man. It gesin wie keunstsinnich en frijsinnich. It wie in herfoarme predikantegesin. Doe't se fyftjin jier wie ferstoar har heit.
Elisabeth hat har legere skoalle ôfrûne en hat dêrnei nei in trijejierrige gemeentlike hegere boarger skoalle west mei har suske Antonia. De gemeentlike hbs wie benammen bekend as in hbs foar jonges. Mar hja gongen dêrhinne. Elisabeth en Antonia wiene beiden goede learlingen.
Yn 1918 troch 1924 begûn Elisabeth skiednis te studearjen yn Leiden en se studearre ek Nederlânske Letteren. En yn 1918 lei se in ' colloquium doctum ' Gryksk en Latyn ôf, hjirtroch koe se skiednis dus studearje.
Yn 1924 troch 1927 hie se ek in stúdzje dien oer wittenskiplik argifambter. Se rûn op har oplieding staazje op it Algemeen Rijksarchief yn Den Haag.
Neilittenskip
Brabânske biografyen.
Ek joech se lieding oan in projekt dat foar in grut publyk wichtich wie: klapperjen fan de Brabânske doop -, troud - en bedofregisters fan fóár 1811. It resultaat wie dat der mear as in miljoen kaartsjes tsjintwurdich online yn digitalisearre foarm beskikber is.
Formule 1 yn 2011
It Formule 1-seizoen 2011 wie it 65ste Formule 1-seizoen. De "Formule 1", offisjieel it "FIA Formula One World Championship", is de heechste klasse yn de autosport, sa is bepaald troch de FIA.
Klassemint by de koereurs
De top 10 klassearre auto's, krije punten,
Opmerkingen:
† — Koereur hat de finish net helle yn de GP, mar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch't er as klasearre notearre stiet.
Klassemint by de konstrukteurs
De top 10 klassearre auto's krije punten:
Opmerkingen:
† — Koereur hat de finish net helle yn de GP, mar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch't er as klasearre notearre stiet.
Lutske Vonk
Lutske Vonk-Migchels (Oerterp, 30 april 1891 - Opsterlân, 15 febrewaris 1983) wie in poppemakster.
Sy wie autodidakt mei foarleafde foar tekenjen. Begûn yn 1936 poppen te meitsjen mei in spesjale technyk foar it boetsearjen fan de koppen, dy't se sels beskildere. Untwurp kostúmpoppen en poppen makke nei in portret. Har wurk docht wat tinken oan de Käthe Krusepoppen.
Hja wie lid fan de Vereniging Friese Ambacht en Volkskunst.
Renée Soutendijk
Renée Soutendijk (folút: Renette Pauline Soutendijk; De Haach, 21 maaie 1957) is in Nederlânsk film-, tillefyzje- en toanielaktrise. Hja waard bekend troch har rol yn 'e film Spetters, fan regisseur Paul Verhoeven en briek troch as Hannie Schaft yn Het Meisje met het Rode Haar. Har skientme en blûne hier makken har yn 'e 1980-er jierren yn Nederlân ta sekssymboal. Bekende rollen yn oare films hie se yn Van de Koele Meren des Doods, De IJssalon en Op Hoop van Zegen. Har besykjen om yn Hollywood karriêre te meitsjen, rûn op neat út. Yn 'e ienentweintichste iuw wie Soutendijk benammen yn tillefyzjesearjes te sjen, lykas Meiden van De Wit en Moordvrouw.
Jonkheid en oplieding
Soutendijk waard yn 1957 berne yn De Haach. As famke hie se de ambysje om op Olympysk nivo te turnjen, mar op oanrieden fan har dûnslearaar besleat se ynstee in oplieding te folgjen oan 'e Haachske Akademy foar Poadiumfoarming.
Aktearkarriêre
Nei't se har aktearoplieding ôfrûne hie, spile Soutendijk yn ferskate teäterproduksjes, û.o. by de Teäteruny. Teffens wie se te sjen yn it toanielstik De Grote Liefde, fan regisseur Ger Thijs. Yn 1978 hie se foar it earst in rol yn in film, as Marie Bovenkamp yn Pastorale 1943. Soutendijk makke har debút op 'e tillefyzje mei de rol fan Klaasje Weenink yn 'e dramasearje Dagboek van een Herdershond, dy't se fan 1979 oant 1980 yn acht ôfleverings fertolke.
Soutendijk har karriêre sette pas echt útein doe't se yn 1980 fan regisseur Paul Verhoeven de rol fan Fientje tabedield krige yn 'e film Spetters, wêrmei't se har status as sekssymboal fêstige. Se wist der sels belangstelling mei te wekjen yn 'e Feriene Steaten, dêr't de New York Times har "stylfolle optreden" fan in "ynnimlik personaazje" beskôge as it mulpunt fan 'e film. Yn 'e jierren '80 wiene Soutendijk, Monique van de Ven en Willeke van Ammelrooy de trije meast ferneamde aktrises yn 'e Nederlânske sinema. De measte films út dy tiid hiene wol ien fan dy trije yn in haadrol cast.
De film dy't Soutendijk har trochbraak as aktrise besegele, wie Het Meisje met het Rode Haar, út 1981, wêryn't se de titelrol fertolke fan 'e Nederlânske fersetsstriidster Hannie Schaft. Yn 1982 hie se de haadrol fan Hedwig de Fontayne yn Van de Koele Meren des Doods, en yn 1983 wurke se fannijs gear mei Paul Verhoeven foar dy syn film De Vierde Man. Soutendijk har earste Ingelsktalige rol hie se yn 'e tillefyzjefilm Inside de Third Reich (1982), as Hitler syn oarehelte Eva Braun. Oare films dêr't Soutendijk yn 'e 1980-er jierren yn spile, wiene û.m. De IJssalon (1985), Op Hoop van Zegen (1986) en Een Maand Later (1987). Foar har rol yn De IJssalon wûn se yn 1985 it Gouden Keal yn 'e kategory bêste aktrise. Foar har rol yn Een Maand Later waard se nochris nominearre foar dyselde priis.
Fan 1981 oant 1982 hie Soutendijk fierders in rol yn komeedzjesearje Zeg 'ns Aaa, as Nancy van der Ploeg, de dochter fan 'e froulike haadpersoan, spile troch Sjoukje Hooymaayer. Yn 1986 wie se te sjen yn 'e histoaryske minysearje Peter the Great, oer tsaar Peter de Grutte, wêryn't se de rol fertolke fan waskfrou Anna Mons, de mêtresse fan 'e tsaar. En yn 1989 spile se Cyla, de frou fan Holokaustoerlibbene en nazyjager Simon Wiesenthal yn 'e tillefyzjefilm Murderers Among Us.