cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blended
Plot
As Jim letter thúskomt, ûntdekt er lykwols dat de kassiêre harren creditcards omwiksele hat. Hy set nei Lauren har hûs ta om it spul rjocht te breidzjen, en is dêr sadwaande oanwêzich as Jen deryn komt en in hiel ferhaal ôfstekt oer har leafdeslibben. Se hat it útmakke mei har freon Dick, yn wa't Jim syn baas Dick Theodopoulos weromken. Dick bliek nammentlik fiif bern te hawwen dêr't er har noch nea oer ferteld hie, en de frijfochten Jen is net ree om op slach mem fan in hiele húshâlding te wurden. Sadwaande giet de reis nei Afrika net troch, dy't Dick foar harren beiden (tocht se) en de bern (sa bliek no) pland hie.
Jim, dy't fan syn bern al hiel wat krityk krigen hat om't se altyd te kampearjen en nea ris 'normaal' op fakânsje geane, sjocht syn kâns skoan. Noch ear't er wer by syn auto is, hat er syn baas al opskille om dy syn diel fan 'e reis oer te nimmen. Underwilens nimt Lauren Jen har diel fan 'e reis oer. Se ûntdekke pas wat de oare dien hat nei't se yn Súd-Afrika oankommen binne, dêr't se inoar en inoars bern wer treffe by it resort. Ek docht dêr pas bliken dat Dick de fakânsje brûke woe om Jen it hof te meitsjen. De beide húshâldings wurde sadwaande gearfoege foar in 'houliksreis foar it hiele gesin'.
Yn it lúkse resort wurde Jim en Lauren as in romantysk pearke beskôge, en as sadanich wurde se achte mei te dwaan oan aktiviteiten dêr't alle oare pearkes ek oan meidogge. De fêste tafelpartners fan Jim, Lauren en harren bern binne de Kanadeeske Eddy Warnick út Vancouver, syn jonge breid Ginger, dy't it stereotype domme blondsje is, en Eddy syn teenersoan Jake, út syn earste houlik, dy't mar seis jier jonger is as syn nije styfmem. Eddy en Ginger binne totaal oersekst, ta argewaasje fan Jake, op wa't Jim syn dochter Larry fuortendaliks smoarfereale rekket.
Underwilens meitsje de bern fan Jim en Lauren in nuvere yndruk opinoar. Brendan omskriuwt syn eigen mem as "seksy", en moat dan gau útlizze dat er dat net sà bedoelt, wylst Jim syn middelste dochter Espn (dy't ferneamd is nei Jim syn favorite sportstjoerder ESPN) oanhâldend beart dat se de geast fan har ferstoarne mem sjen kin (om't se noch net ree is om har mem los te litten). Tyler, Lauren har jongste soan, kriget eltse kear as wat mislearret, in freeslik driftbui, wylst Lou, de jongste dochter fan Jim, der niget oan hat om folwoeksenen kjel te meitsjen troch ynienen mei in hiel djippe stim te praten en te dwaan as is se beset fan in demon. Meitiid helje de bern lykwols de skouders op oer inoars eigenaardichheden.
Jim fynt yn Lauren har soannen willige dielnimmers oan ferskate sporten, dêr't er earder syn dochters hieltyd ta oantrúnje moast. Sa helpt er Tyler om goed honkbalspyljen te learen (al moatte se dêr yn Súd-Afrika in cricketkneppel foar brûke), en Brendan leart er te boksen. Lauren kriget ûnderwilens in swak foar Jim syn dochters, benammen Espn en de lytse Lou. Sadree't se de hopeleaze ferealens fan Larry op Jake ûntdekt, nimt se it fanke mei nei in kapsalon om har jongeseftich uterlik te feroarjen yn dat fan in seksy jonge frou. As Jake har neitiid sjocht, falt syn mûle iepen, en hy en Larry krije ferkearing. Jim is minder oer de feroarings te sprekken, mar hy leart dermei om te gean.
Fia inoars bern ûntwikkelet der him stadichoan in bân tusken Jim en Lauren. Nei ferrin fan tiid krije se sels aardichheid oan 'e aktiviteiten dêr't se yn it resort as 'romantysk pearke' oan ûnderwurpen wurde. As se op safary geane en in nacht yn tinten trochbringe, wol Lou troch Lauren op bêd brocht en ynstoppe wurde. Lauren sjongt dan foar it famke it ferske Somewhere over the Rainbow, dat sûnder dat se it wit, ek it ferske wie dat Jim syn frou silger altyd foar har dochters song. Dat is it momint dat Espn, dy't yn deselde tinte sliept, har mem begjint los te litten. Op 'e lêste jûn fan 'e fakânsje hat Jim mei help fan Mfana, de reislieder, in romantysk itentsje mei Lauren organisearre om't er harren mislearre blind date oerdwaan wol. Tsjin dy tiid hat Lou oan Lauren ferteld dat har mem, foar't se oan kanker stoar, bedriuwsliedster wie fan it Hooters-restaurant dêr't Jim har mei nei ta nommen hat, dat Lauren nimt him dat no net mear kwea-ôf. It itentsje ferrint poerbêst, mar as it op in tút oankomt, lûkt Jim him ynienen werom en seit er dat er "it net kin." It docht bliken dat hysels ek noch net alhiel ree is om syn frou te ferfangen.
Nei't se weromkeard binne yn 'e Feriene Steaten, beseft Jim lykwols dat er fereale rekke is op Lauren en dat er mei de net-tút in stomme fout begien hat. Espn fertelt him dat har mem tsjin har sein hat dat se it drok hat, en dêrom net sa faak mear oanwêzich wêze kin. Oantrune troch syn bern bejout Jim him yn syn ferklaaiersklean mei in boskje blommen nei Lauren har hûs. Dy blykt net thús te wêzen, mar har eks-man Mark wol. Hoewol't Mark syn houlik mei Lauren sels de fernieling yn holpen hat troch syn ûntrou, wurdt er jaloersk as er sjocht dat Lauren in frijer hat. Hy fertelt Jim dat hy en Lauren wer byinoar binne en lit him yn bedutsen, mar net mis te fersteane bewurdings merke dat syn oanwêzigens net op priis steld wurdt. Jim dript te lider slein ôf, en as Lauren neitiid thúskomt, beart Mark dat it bosk blommen fan himsels is. Hy besiket it dan yndie wer oan te lizzen mei Lauren, mar dy wol dêr neat fan witte, net inkeld om't er mei oare froulju omsloech, mar ek om't er in weardeleaze heit is dy't neat foar syn soannen oer hat.
Rolferdieling
De wrâldferneamde basketballer Shaquille O'Neal hie yn 'e film in cameo as Jim syn kollega Doug. Dan Patrick, de langjierrige nijslêzer fan it tillefyzjeprogramma SportsCenter, op ESPN, hie ek in cameo yn 'e rol fan Dick Theodopoulos, Jim syn baas. De Súdafrikaanske cricket-superstjer Dale Steyn hie in cameo as himsels op in cricketfjild dêr't Jim him betellet om werper te wêzen foar de jonge Tyler, dy't er honkbal leare wol mei in cricketkneppel.
Produksje
Blended waard regissearre troch Frank Coraci, dy't ek ferantwurdlik wie foar de rezjy fan The Wedding Singer, út 1998, de earste film wêryn't Adam Sandler en Drew Barrymore inoars tsjinspilers wiene. Foar Blended wurke er op basis fan in senario dat skreaun wie troch Clare Sera en Ivan Menchell. As produsinten wiene by de film belutsen Sandler sels, Jack Giarraputo en Mike Karz foar de filmstudio's Gulfstream Pictures, RatPac-Dune Entertainment en Sandler syn Happy Madison Productions. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Julio Macat, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Rupert Gregson-Williams.
Foar Blended wie in budget beskikber fan $40 miljoen. De opnamen fûnen foar in grut part plak op lokaasje yn it resort Sun City, yn Súd-Afrika. De Amerikaanske sênes waarden opnommen yn Buford, Gainesville en by de Lanier-mar yn 'e Amerikaanske steat Georgia. Yn july 2013 feroare Warner Bros. de titel fan 'e film fan Blended yn The Familymoon (in gearlûking fan family, "gesin", en honeymoon, "houliksreis"). Letter dat jier stapte men fan dat idee ôf en kaam de film wer ''Blended te hjitten.
Distribúsje
De distribúsje fan Blended waard fersoarge troch Warner Bros. De film iepene op 23 maaie 2014 yn 'e Amerikaanske bioskopen. Op 26 augustus fan dat jier kaam Blended út op dvd en blu-ray.
Untfangst
Blended krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy. Sa omskreau Hitfix de film mei in stek ûnder wetter as "[Net] Adam Sandlers minste [film]!" Op 'e webside RogerEbert.com joech Christy Lemire Blended mar oardel stjer fan fiif, en stelde fêst dat Sandler wat gemaksuchtich wurden wie en dat er wol better koe. Jocelyn Noveck skreau yn The National dat de film better wie as Sandler syn oare resinte wurk, mar heakke dêr daliks oan ta "mar dat wol net folle sizze."
Yn The New York Times ferskynde in tige negative resinsje fan A.O. Scott, dy't him beklage oer de "efterhelle geslachtsrollen" yn 'e film, de "fernedering fan bern", de "sentimintele skynhilligens oer it hâlden en dragen fan manlju" en de "kwasy-soölogyske ôfskildering fan Afrikanen as ûnderdienige, dûnsjende, trommespyljende ûnnoazelders". Hy sleat ôf mei in warskôging oan âldelju om harren bern net oan Blended bleat te stellen, mei't dy film "bern stom makket".
Oan 'e oare kant fan it spektrum skreau Graham Young yn 'e Birmingham Mail in tige positive resinsje, wêryn't er de Blended priizge foar de 'famyljewearden'. Hy fûn de film "waarm, grappich, leafdefol, serieus en, nettsjinsteande in pear ferwizings foar teenagers, frijwat âlderwetsk. Der komt gjin flokken yn foar, der wurdt net tajûn oan almar werhelle poep- en pisgrappen, en de merk foar gross-outfilms wurdt frijwol hielendal negearre. Ynstee dêrfan is der in protte echt grappige slapstick, songen sydlingse opmerkings en sterke aktearprestaasjes fan bern."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Blended in leech goedkarringspersintaazje fan 14%, basearre op 133 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] skuort hinne en wer tusken sentimintaliteit en slapstick sûnder himsels echt op ien fan beiden ta te lizzen, en besûndiget him dêrmei op foar Sandler seldsume wize oan it provosearjen fan net folle mear as ferfeling." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Blended in goedkarringspersintaazje fan 31%, basearre op 33 resinsjes. Amerikaanske bioskoopgongers dy't nei ôfrin fan it bioskoopbesyk befrege waarden, joegen Blended lykwols in 9 op in skaal fan 1 oant en mei 10.
Resultaat
Behalven dat de filmkritisy der oer it algemien net folle fan hiel lieten, die Blended it earst ek noch net iens goed yn 'e bioskopen. Dat bettere meitiid lykwols op, en úteinlik brocht de film yn 'e Feriene Steaten en Kanada $46,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $81,8 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrtroch út op $128 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $40 miljoen komt dat del op in winst fan $88 miljoen. Hoewol't dêr de marketingkosten noch fan ôfmoasten, betsjutte dat dat Blended in beskieden kommersjeel súkses wie.
Bella Thorne, Emma Fuhrmann, Alyvia Alyn Lind, Braxton Breckham en Kyle Red Silverstein, dy't de bern fan Jim en Lauren spilen, wûnen mei harren optreden yn Blended yn 2015 de Young Artist Award foar bêste jonge cast. Fuhrmann waard ek nominearre foar de Young Artist Award foar bêste byrol fan in aktrise. Fierders waard de film sels nominearre foar in Teen Choice Award foar favorite komeedzje, en Adam Sandler en Drew Barrymore foar favorite komeedzje-akteur, resp. -aktrise. Blended waard ek nominearre foar trije Golden Raspberry Awards foar de minste prestaasjes op it mêd fan film: yn 'e kategoryen minste akteur (Sandler), minste aktrise (Barrymore) en minste byrol fan in akteur (Shaquille O'Neal).
The Better Part of Valor
Eftergrûn
De Confederation-searje spilet yn in takomst wêryn't de minskheid him oansletten hat by de Konfederaasje, in ûnbidich grut steatsferbân mei tsientallen bûtenierdske rassen. De stifters fan 'e Konfederaasje binne de saneamde Aldere Rassen, dy't in nivo fan beskaving berikt hawwe dêr't geweld, om lykfol hokker reden, as ûntalitber beskôge wurdt. Sterker noch, hja grize fan geweld en kinne harsels der net iens mear ta bringe om geweld te begean. Nei de oprjochting waarden by de tiid lâns stadichoan oare rassen ta de Konfederaasje talitten sadree't dy itselde nivo fan beskaving berikt hiene. Dy letter talitten rassen binne de saneamde Middelrassen.
Ynhâld
Yn The Better Part of Valor wurdt sersjant Torin Kerr troch generaal Morris, mei wa't se earder in oanfarring hie (sjoch: Valor's Choice), útkeazen om diel út te meitsjen fan in ekspedysje fan it marinierskorps fan 'e Konfederaasje nei in reuseftich stilhingjend romteskip fan ûnbekende oarsprong, dat yn 'e gerjochtichheid fan 'e Konfederaasje ûntdutsen is. It skip is grut en giel, dat Torin neamt it by harsels 'Grut-en-Giel', in namme dy't al rillegau oernommen wurdt troch oaren. It skip is ûntdutsen troch Craig Ryder, in minsklike boarger dy't him taleit op 'e berging fan 'e wrakken fan troch oarlochfiering ferrinnewearre romteskippen fan 'e Konfederearre en Primatyske floaten. Behalven út Torin en Craig bestiet de ferkenningsmissy út tolve mariniers, tsien wittenskippers en de yrritante Katrien-sjoernaliste Presit a Tur durValintrisy en har kameraman. De hiele ûndernimming stiet ûnder lieding fan kaptein Travik.
Travik is in Krai, en dat in Krai de lieding taskood kriget, is gjin tafal. De Krai hawwe nammentlik de lêste tiid yn it parlemint fan 'e Konfederaasje foar problemen soarge om't se fine dat sy oerslein wurde foar de hegere rangen yn 'e marine en it marinierskorps. As dat net feroaret, driigje se de nije begrutting foar de kriichsmacht te blokkearjen. It marinierskorps hat dêrom kaptein Travik foar dizze missy útsocht mei de bedoeling om him in maklik putsje te jaan sadat er op basis fan 'e goede ôfhanneling in promoasje krije kin. It probleem is dat kaptein Travik in arrogante omkoal is, dy't fan himsels mient dat er geniaal is. Dy selsoerskatting fan him hat yn it ferline alris in hiele ôfdieling mariniers it libben koste, en fan gefolgen wurdt Travik troch de sljochtwei mariniers hate. Generaal Morris jout Torin de opdracht om te soargjen dat Travik himsels net om hals bringt mei in domme opstiging en om te soargjen dat er der oan 'e ein fan 'e missy foar de bûtenwacht útsjocht as in held. Wêrom't Morris Torin krekt foar dizze opdracht útsocht hat, leit er nea út, mar it is nei alle gedachten heal om heal wraak en fertrouwen.
Ienris oan board fan Grut-en-Giel wurdt it mystearje oangeande it romteskip, dat 20,8 km lang en 7,3 km breed is, allinnich mar grutter. Alles liket makke te wêzen fan in ûnbekend soarte plestik, besteande út polynûmerike molekulêre polyhydrokside alkoholiden. Fan 'e bûtenierdske wêzens dy't it romteskip boud hawwe, wurdt neat weromfûn; it skip liket leech en ferlitten te wêzen. Al rillegau feroarsaket ien fan 'e wittenskippers in ûntploffing as er troch in wand hinne boarje wol. Dêrby wurdt de luchtslûs totaal ferwuostge, ynklusyf de shuttle dêr't de leden fan 'e ekspedysje mei arrivearre binne op Grut-en-Giel. Boppedat komme acht wittenskippers en Presit har kameraman om it libben, wylst kaptein Travik swierferwûne en bûten bewustwêzen rekket. De lieding fan 'e ekspedysje komt dêrmei yn 'e hannen fan Torin.
De mariniers oerlibben de ûntploffing allegear om't se djipper yn Grut-en-Giel op ferkenning stjoerd wiene. Torin en Craig Ryder wiene wol yn deselde gong, mar koene op 'e tiid fuortdûke efter in krat mei apparatuer fan 'e wittenskippers. Neitiid sakje se lykwols letterlik troch de flier en komme se in ferdjipping leger telâne. Se ûntdekke dêrnei al rillegau dat se dêrby scand binne, mei't se romtes op it skip ûntdekke dy't sa út harren ûnthâld wei oernommen binne. De mariniers keare ûnderwilens op oarder fan Torin werom nei it plak fan 'e ûntploffing, dêr't se twa oare oerlibbenen fine: de wittenskippers Gytha a Tur calFinistraven, in Katrien, en harveer Niirantapajee, in Niln. Fia in liftskacht jouwe se har neitiid by Torin en Craig, dy't tsjin dy tiid Presit en kaptein Travik opspoard hawwe, dy't ek troch de flier sakke binne nei de legere ferdjipping. No't alle oerlibbenen fan 'e ekspedysje wer byinoar binne, bepaalt Torin dat it missydoel no is om de deunbyste funksjonearjende luchtslûs te berikken, 4 km fierderop en 7 ferdjippings leger.
It antwurd op dy fraach ûntdekke Torin-en-dy as se yn Grut-en-Giel op in ferkenningsmissy fan 'e fijân stjitte, besteande út ynsektoïde wêzens fan minskegrutte dy't de mariniers koartwei 'toarren' neame. De tocht nei de wurkjende luchtslûs rint út op in slepend gefjocht mei de toarren, dy't blykber ek dêrhinne ûnderweis binne. Torin fermoedet dat de toarren troch in marineskip fan 'e Primasy op Grut-en-Giel ôfset binne, mar dat it marineskip him dêrnei wer út 'e fuotten makke hat om't Grut-en-Giel him djip yn it territoarium fan 'e Konfederaasje befynt. Dêrút folget dat it fijannige marineskip ek wer weromkomme sil om 'e toarren wer op te pikken.
Underwilens hawwe de Berganitan en it marineskip fan 'e Primasy allebeide besocht om in shuttle nei de wurkjende luchtslûs te stjoeren, mar yn beide gefallen is dy troch de fijân opblaasd ear't er de luchtslûs berikke koe. In twadde kâns gunt Grut-en-Giel harren blykber net, want oare shuttles wolle net mear starte. As Torin-en-dy einlings de luchtslûs berikke, steane se dêrom foar in nij probleem. Kommunikaasje mei de Berganitan is ûnderwilens wer sporadysk mooglik, dat Torin wit teminsten hoe't it lân derhinne leit. In oplossing soe wêze kinne om de Promise, it bergingsfartúch fan Craig Ryder, yn te setten ynstee fan in shuttle. Dat hat mar in hiel lytse kabine, mar Torin ornearret dat de mariniers yn romtepakken de ôfstân fan Grut-en-Giel nei de Berganitan wol oerlibje kinne yn 'e iepen laadromte dy't bedoeld is foar skipswrakken. It probleem is allinnich dat Craig, dy't net sa'n bytsje paranoïde is as it giet om it bewekjen fan syn privacy, de Promise sa hermetysk ôfsletten hat dat nimmen útsein hysels deryn komme kin.
Op 'e weromreis nei de Berganitan wurdt troch fijannige gefjochtstastellen it efterste diel fan 'e laadromte fan 'e Promise derôf sketten, wat de kriichsfinzen toarren it libben kostet. Ek it lyk fan kaptein Travik giet dêrby ferlern. De rest fan 'e missy wit lykwols de Berganitan te berikken, dêr't de ferwûnen einlings en te'n lêsten fersoarge wurde kinne. Generaal Morris is tige tefreden oer de dramatyske helderol fan kaptein Travik, en Torin is noch tefredener dat it marinierskorps foargoed ferlost is fan Travik syn stommiteiten. Sy en Craig Ryder begjinne in hertstochtlike relaasje. Underwilens is eltsenien de rêdingskapsule fan Grut-en-Giel fergetten wêryn't Craig nei de Berganitan reizge is. It ding is ek nearne mear te finen. En net ien merkt de tolve grutte grize plestik containers op dy't yn 'e hangaar fan 'e Berganitan opsteapele steane.
Neiwurd
Huff foege oan The Better Part of Valor in neiwurd ta wêryn't se ferhellet oer de oanfal op 'e Japanske stellings op it eilân Peleliu, yn 'e arsjipel fan 'e Karolinen yn 'e Stille Súdsee, dy't de Amerikaanske 1e Mariniersdifyzje yn septimber 1944 yn it ramt fan 'e Twadde Wrâldoarloch útfierde. Troch brekme oan tiid en munysje hiene de besjittings fan it eilân troch de Amerikaanske Marine net folle úthelle, dat doe't de mariniers oan lân giene, waarden se opwachte troch 10.000 swierbewapene en goed tariste Japanske soldaten, dy't har yn it ûne-hjitte klimaat mank steile koraalkliffen en amper begeanbere mangrovemoerassen yngroeven hiene en as earsten de Amerikaanske ofsieren besochten út te skeakeljen.
List fan hearskers fan Kartago
Oant 308 f.Kr. waard it Kartaachske Ryk bestjoerd, alteast offisjeel, troch monargen, alteast yn de sin dat de macht útoefene waard troch ien persoan. Yn de sechde iuw f.Kr. kaam de macht yn de hannen fan de famylje fan de Magoniden. De bestjoerstitel waard doe nei alle gedachten suffeet.
Yn 480 f.Kr., nei de dea fan Hamilkar Mago, ferlear de kening it measte fan syn macht oan in autokratyske gearkomste fan rjochters en âlderlingen. Yn 308 f.Kr. besocht Bomilkar in steatsgreep te dwaan en krij de macht werom foar de monargen. Hy slagge der lykwols net yn en dat late der ta dat Kartago in republyk waard, of earder sein in oligargy.
Geastlike besetting
Geastlike besetting is in oantsjutting foar it leauwe dat geasten, demoanen of goaden besit nimme kinne fan it lichem fan in minske (of bist). De besettende geast kin dan bepale wat de oangeande persoan docht en seit, wat ta fersteuring fan it normale hâlden en dragen liede kin. In minder fiergeande foarm fan geastlike besetting is 'bûnens', wêrby't de oangeande persoan net beset wurdt troch de geastlike entiteit, mar der dochs yn beskate mjitte troch beynfloede wurdt. It bestean fan geastlike besetting spilet in rol yn in grut tal godstsjinsten, wêrûnder it kristendom, it boedisme, it hindoeïsme, de islaam, voodoo, wicca en natoerreligyen út Súdeast-Aazje, Afrika en de Amearika's. In wittenskiplik ûndersyk út 1969, dat útfierd waard troch it Amerikaanske National Institute of Mental Health, wiisde út dat geastlike besetting ûnderdiel is fan 74% fan 'e ûndersochte 488 kultueren út alle wynstreken fan 'e wrâld. De moderne wittenskip erkent it bestean fan geastlike besetting net, mar is ynstee fan miening dat it yn gefallen dy't dêrfoar oansjoen wurde oer it algemien giet om lju dy't lije oan geastlike sykten lykas skizofreny of psychopaty, of oan lichaamlike oandwanings as epilepsy of it syndroom fan Down.
Frijwillige of ûnwillige besetting
Ofhinklik fan 'e kontekst kin in geastlike besetting plakfine mei goedkarring fan 'e belutsen persoan of tsjin syn of har wil. Dêrmei gearhingjend kin it foardielige of neidielige gefolgen hawwe foar de belutsen persoan. As de besetting plakfynt mei ynstimming of op inisjatyf fan 'e belutsen persoan, giet it faak om in sjamaan, preester(esse) of medium dy't syn of har lichem tydlik 'útlient', faak oan 'e geast fan in ferstoarne persoan. It doel fan sa'n ritueel is ornaris dat in foarâlder of in oare ferstoarne oer it iene of oare befrege wurde kin. By orakels soe de orakelgeast besit fan it lichem fan in preester of preesteresse nimme om in foarsizzing te dwaan. Yn sokke omstannichheden komt geastlike besetting by froulju mear foar as by manlju.
As it om in besetting tsjin 'e wil fan 'e belutsen persoan giet, wurdt almeast sprutsen fan demoanyske besetting. Dat is de foarm dy't yn 'e Westerske wrâld oer it algemien it bekendst is, mei't ferskate gefallen derfan foarkommen yn it Nije Testamint, en it ferskynsel yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw popularisearre is yn Hollywood-films as The Exorcist. In foarbyld fan in passaazje út it Nije Testamint dêr't in gefal fan geastlike besetting behannele wurdt, is Lukas 4:33-35: "'No wie der yn 'e synagoge in man dy't in duvel yn hie en lûd raasde: 'Hui, wat hawwe Jo mei ús te meitsjen, Jezus fan Nazaret? Binne Jo kommen om ús te fergriemen? Ik wit wol wa't Jo binne: Gods Hillige.' Jezus spriek him foars oan, en sei: 'Hâld dy stil en gean út him wei.' Doe slingere de duvel him tusken de minsken en gie út him wei sûnder him yn it minst te besearen." In oare bekende passaazje oer demoanyske besetting stiet yn Markus 5:1-20, dêr't Jezus Kristus oan 'e eastkant fan 'e Mar fan Galileä in man befrijt dy't beset is troch in legioen demoanen, troch de demoanen yn in keppel bargen te jeien dy't neitiid yn 'e mar ferdrinke.
Cassian Andor
Cassian Andor (Ingelske útspr.: [ˈkæsiən ˈændɔɹ], likernôch: " kes -si-un en -dor") is in fiktyf minsklik personaazje út 'e Star Wars-franchise. Hy waard yntrodusearre yn 'e film Rogue One: A Star Wars Story (2016). De geastlike heit fan it personaazje wie special effects-technikus John Knoll, dy't al yn 2003 de plot fan Rogue One betocht. Cassian Andor is in piloat en kaptein by en in spion foar it Rebelleferbûn. Troch syn superieuren wurdt er belêstge mei de útskeakeling fan 'e wittenskipper Galen Erso. Letter giet er mei dy syn dochter Jyn op in wanhopige misje om 'e blaudrukken te stellen fan 'e Deadsstjer, in massaferneatigingswapen sa krêftich dat it hiele planeten ferdylgje kin. De rol fan Cassian waard yn 'e film spile troch de Meksikaanske akteur Diego Luna. Dyselde kroep fannijs yn 'e hûd fan it personaazje foar de live-action-spin-off-tillefyzjesearje Andor, dy't yn 2022 beskikber komt fia de streamingtsjinst Disney+.
Yn Rogue One
Yn it haadkertier fan it Rebelleferbûn op 'e moanne Yavin-IV is Cassian letter tsjûge fan in moeting fan 'e rebellelieders mei de jonge frou Jyn Erso, dy't út in Keizerlik wurkkamp op Wobani befrijd is om tsjin har wil nei Yavin-IV oerbrocht te wurden. Senator Mon Mothma, de polityk liedster fan 'e rebellen, bepraat Jyn om te helpen by in twafâldige misje. Yn it foarste plak moat der kontakt lein wurde mei Saw Gerrera, dy't jierren lyn al brutsen hat mei it Rebelleferbûn. Om't Jyn troch him grutbrocht is, tinkt men mei har in kâns te hawwen dat Gerrera harkje sil nei wat se te sizzen hawwe foar't er it fjoer iepenet. Fierders moat Jyn har heit, de wittenskipper Galen Erso, dy't oan 'e Deadsstjer meiwurke hat, befrijd wurde sadat er de rebellen fan ynformaasje foarsjen kin oer it wapen. Cassian en K-2SO, in werprogrammearre gefjochtsandroïde fan 'e Keizerlike Striidkrêften, wurde der mei Jyn op út stjoerd om dat allegear te berêden. Ear't se ôfsette, nimt generaal Davits Draven Cassian lykwols apart en seit dat er ferjitte moat wat er oant no ta allegear heard hat. Galen Erso is neat oars as in kollaborateur, en de wiere misje is om him te likwidearjen foar't er it Keizerlik wapenprogramma noch fierder foarút helpe kin.
Cassian, Jyn en K-2SO bejouwe har nei Jedha, dêr't Gerrera en syn partisanen yn en om 'e Hillige Stêd hinne in guerriljastriid tsjin 'e Keizerlike stoarmtroepers fiere. As Cassian en Jyn harren yn 'e stêd bejouwe, reitsje se dêr ûnbedoeld behelle yn in oanfal fan Gerrera syn mannen op in Keizerlik konfoai. Dat kostet harren op in hier nei it libben, mar se wurde rêden troch de bline kriger Chirrut Îmwe, ien fan 'e lêste Beskermers fan 'e Whills (leden fan in monastyske oarder) en dy syn freon, de hierling Baze Malbus. Om't se de oanfal yn it hûndert jage hawwe soene, wurde se alle fjouwer finzen nommen troch de partisanen, dy't harren meinimme nei harren basis yn in grot in ein bûten de Hillige Stêd. Dêr wurde Cassian, Chirrut en Baze opsletten yn in sel njonken dy fan 'e desertearre piloat Bodhi Rook, wylst Jyn by Gerrera brocht wurdt.
Underwilens jout grut-moff Wilhuff Tarkin, dy't troch keizer Palpatine stjoerd is om tafersjoch te hâlden oer de frijwol foltôge Deadsstjer, oan Orson Krennic, de direkteur fan it Keizerlik wapenprogramma, opdracht om by wize fan test de Hillige Stêd op Jedha te ferwoastgjen. De proef is in súkses en de stêd wurdt mei berch en al yn ien klap ferneatige. De konsintryske skokweagen wreidzje har dêrwei oer de hiele moanne út en ferdylgje alle libben. De partisanen fan Gerrera reitsje alhiel yn ûnstjoer, en yn alle trelit witte Cassian en de oaren harrensels te befrijen. Cassian nimt kontakt op mei K-2SO, dy't by harren romteskip efterbleaun is. Hy fynt Jyn werom by Gerrera en nimt har mei, dêrby oanfitere troch Gerrera, dy't sels lykwols wegeret om mei. K-2SO arrivearret mei it romteskip en pikt Cassian, Jyn, Chirrut, Baze en Bodhi op, foar't se krekt op 'e tiid fan Jedha ûntkomme.
De oandiene Jyn fertelt letter oan har selskipslju dat Gerrera har in holografysk boadskip fan har heit sjen litten hat, dat Bodhi him brocht hie. Dêryn fertelde Galen dat er, ynstee fan fierder utering te jaan oan syn opstannigens, de lêste fyftjin jier war dien hat om sa hearrich mooglik te lykjen, om't er besefte dat de Deadsstjer sûnder syn help ek wol makke wurde soe. Ynstee hat er syn posysje brûkt om it Keizerryk te ûndermynjen troch mei opsetsin in swak plak yn 'e Deadsstjer yn te bouwen. Oan Jyn joech er opdracht om 'e blaudrukken fan 'e Deadsstjer út it Keizerlik argyfkompeks op 'e planeet Scarif te heljen en dy troch te spyljen oan it Rebelleferbûn. Net ien hat der lykwols yn 'e gauwichheid fan 'e ûntsnapping om tocht om 'e bylddrager mei it boadskip mei te nimmen, dat it boadskip is ferlern gien yn 'e ferwoastging fan Jedha. Cassian foarseit dat Jyn sûnder de opname de lieders fan it Rebelleferbûn der nea fan oertsjûgje kinne sil om 'e misje nei Scarif yn omtinken te nimmen.
Bodhi liedt it rebelleteam nei de planeet Eadu, dêr't Galen Erso him befynt. Neffens Cassian is it no nammenste wichtiger om Jyn har heit te befrijen, sadat er sels de rebellelieders tasprekke kinne sil. Temûk is er lykwols noch altyd fan doel om Galen te fermoardzjen by de earste gelegenheid dy't him dêrta foardocht. Om't se ûnder de radar op Eadu binnenkomme wolle, fleane se te leech. Se reitsje in útstykjende rotspjuts en moatte by nacht en min waar in needlâning meitsje, dy't se aldergeloks allegear ûnskansearre oerlibje. Se ferlieze dêrtroch lykwols harren kommunikaasje mei de rebellebasis op Yavin-IV, mei as gefolch dat generaal Draven derfan útgiet dat se omkommen binne. Hy stjoert dêrop in squadron X-wjukjagers om 'e fasiliteit op Eadu te bombardearjen.
Werom op Yavin-IV slacht Jyn yn in gearkomste mei de lieding fan it Rebelleferbûn foar om 'e rebellefloat yn te setten foar in wraam op Scarif, om sa de blaudrukken fan 'e Deadsstjer te bemachtigjen. De rebellelieders binne lykwols ferdield en Mon Mothma stelt fêst dat se sûnder unanime stipe fan 'e oare lieders de misje net trochgean litte kin. Jyn is frustrearre troch de ûnwil fan 'e rebellelieders om har te stypjen, mar Chirrut, Baze en Bodhi bliuwe by har en Cassian komt mei in stik as tweintich oare frijwilligers oan, allegear yn 'e wol ferve rebellen dy't troch de jierren hinne dingen dien hawwe dêr't se net grutsk op binne. Se hawwe skjin har nocht fan it oanklauwen mei misjes dy't neat opsjitte en wolle noris wat dwaan dat it ferskil makket. De groep kaapt it Keizerlik frachtfear dat op Eadu bútmakke is en set dêrmei ôf tsjin 'e befellen fan 'e lieding fan it Rebelleferbûn yn.
Se bejouwe har nei Scarif, dêr't it Keizerryk in ûntrochkringber enerzjyskyld om 'e hiele planeet hinne makke hat, mei mar ien poarte, dy't iepene en sletten wurde kin. Underwilens komt Krennic ek op Scarif oan om 'e blaudrukken fan 'e Deadsstjer feilich te stellen. Nei't se op 'e tropyske planeet lâne binne, stelle Cassian en Jyn de unifoarmen fan inkele Keizerlike ofsieren dy't oan board komme om it fear te ynspektearjen. Yn 'e mande mei K-2SO ynfiltrearje se neitiid mei dy momkape it argyfkompleks. Chirrut, Baze en de rebellen fiere in koördinearre oanfal op it Keizerlik garnizoen út by wize fan ôfliedingsmaneuver. Dêrtroch wurde de stoarmtroepers dy't Cassian en Jyn it paad tichtsette, nei bûten ta stjoerd om 'e oanfal ôf te slaan.
Underwilens fangt it Rebelleferbûn op Yavin-IV kommunikaasje tusken Keizerlike troepen op dêr't yn sprutsen wurdt fan in rebelle-oanfal op Scarif. Mon Mothma beslút dat se foar in foldongen feit steld binne, en dat se no wol fjochtsje moatte. Admiraal Raddus is op dat stuit al oan board fan syn kruser om 'e float te risselwearjen foar in wraam op Scarif.
Cassian en Jyn geane it reuseftige Keizerlik Argyf binnen, wylst K-2SO efter bliuwt by de yngong om harren fia it kompjûtersysteem nei de juste data-opslach te lieden. Sadree't Krennic berjocht kriget dat de argyfklûs kompromittearre is, beseft er wêr't it de rebellen om te dwaan is. Hy stjoert daliks fersterkings nei it argyf ta. K-2SO wit gâns stoarmtroepers te deadzjen, mar lang om let wurde se him oermânsk. Hy offeret himsels op en wurdt ferneatige, mar net foar't er de argyfklûs fersegele en it kompjûtersysteem dat de klûs bestjoert, fernield hat. Jyn en Cassian helje de ynformaasjedrager mei de blaudrukken út 'e klûs en klimme dan by de rekken mei oare ynformaasjedragers op, fierder omheech yn 'e ûnbidich hege argyftoer. Krennic kringt de argyftoer fia in oare tagong binnen en besjit Cassian en Jyn. Cassian wurdt rekke, komt te fallen en stoart in ein nei ûnderen ta, dêr't er bewegingsleas lizzen bliuwt. Jyn klimt fierder nei boppen en ûntkomt út 'e toer troch in fentilaasjeskacht.
Se komt út by de grutte skûtelantenne, boppe-op 'e toer, dêr't se de ynformaasjedrager yn it kompjûtersysteem ynfiert. Om it ferstjoere te kinnen, moat se earst de rjochting oanpasse dy't de antenne útwiist. Tsjin 'e tiid dat se dat oprêden hat, berikt Krennic mei de lift it antenneplatfoarm. Dyselde hâldt fol dat hy wûn hat en risselwearret om Jyn dea te sjitten, mar hy wurdt sels fan efteren delsketten as in slim ferwûne Cassian it platfoarm berikt. Jyn ferstjoert de blaudrukken fan 'e Deadsstjer, dy't ûntfongen wurde op it ûnderwilens arrivearre flaggeskip fan admiraal Raddus. Frijwol daliks dêrnei ferskynt de Deadsstjer boppe Scarif. Grut-moff Tarkin lit it superlaserkanon fan 'e Deadsstjer op 'e nij in skot mei lege yntinsiteit ôfsjitte, dat Scarif yn see rekket, in ein foarby it argyfkompleks. De skokweach is lykwols op 'e nij genôch om alle libben op 'e planeet te ferdylgjen. Cassian en Jyn, dy't yn 'e tuskentiid de toer ferlitten hawwe, sjogge it oankommen wylst se tegearre op it strân sitte. Se hâlde inoars hân fêst yn 'e lêste mominten foar't se stjerre.
Yn Andor
Op 8 novimber 2018 waard oankundige dat der in live-actiontillefyzjesearje yn produksje nommen wie, dy't in spin-off wie fan 'e film Rogue One: A Star Wars Story. It gie om in prequelrige oer de aventoeren fan it personaazje Cassian Andor foarôfgeande oan 'e foarfallen yn 'e film. Akteur Diego Luna soe dêrfoar weromkeare yn 'e titelrol fan 'e searje, dy't Andor komme soe te hjitten. It wie de bedoeling dat de opnamen begjinne soene yn juny 2020, mar dat rûn bot fertraging op omreden fan 'e beheinings fan alles dy't ôftwongen waarden troch de koroanafiruspandemy. De opnamen setten lang om let yn desimber 2020 útein yn it Feriene Keninkryk.
Yn in fraachpetear fertelde Luna dat de searje likernôch fiif jier foar de foarfallen yn Rogue One spylje soe. Genevieve O'Reilly soe foar de searje fannijs yn 'e hûd krûpe fan Mon Mothma, de polityk liedster fan it Rebelleferbûn. Yn oare rollen waarden Stellan Skarsgård, Denise Gough, Kyle Soller en Adria Arjona cast. De searje sil yn it neijier fan 2022 beskikber komme fia Disney+, de eigen streamingtsjinst fan Disney.
Gal (opperhaad)
Gal (Lakota: Phizí, útspr.: [pʰi'zi:] (eins "Galblaas"); Ingelske oersetting: Gall; ±1840 – 5 desimber 1894) wie in opperhaad fan 'e Hûnkpapa-substamme fan 'e Lakota-Sû (Sioux), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy wie ien fan 'e lieders fan 'e Lakota yn 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876, en waard benammen bekend troch syn belutsenens by de ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't de Yndianen it Amerikaanske leger in ferpletterjende nederlaach tabrochten.
Iere jierren
Gal waard om 1840 hinne berne yn wat no de steat Súd-Dakota is, en kaam neffens it ferhaal oan syn namme troch de galblaas op te iten fan in bist dat troch in kampgenoat fan him sketten wie. Hy moat in bear fan in fint west hawwe, en weage krapoan 140 kg. As opslûpen jonge makke er al namme as kriger, en doe't er noch yn 'e tweintich wie, ûntjoech er him ûnder de Oarloch fan Reade Wolk (1866-1868) ta ien fan 'e kriichsopperhaden fan syn folk. Yn 1873 wied er fierders belutsen by it Yndiaanske ferset tsjin 'e Yellowstone-ekspedysje, dy't yn Montana nei in gaadlik rûte socht foar de oanlis fan it spoar fan 'e Northern Pacific Railway by de rivier de Yellowstone lâns. Trije jier letter, ûnder de Grutte Sû-Oarloch fan 1876, joech er mei û.o. Sittende Bolle en Mâl Hynder lieding oan it besykjen fan 'e Lakota om 'e Amerikanen út it hillige lân fan 'e Black Hills te ferdriuwen.
De Slach oan de Little Bighorn
Gal wie ien fan 'e lieders fan 'e Yndianen yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, op 25 juny 1876, wêrby't de Lakota en harren bûnsgenoaten, de Noardlike Sjajinnen en party Arapaho, it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer in ferpletterjende nederlaach tabrochten. Sûnt de earste helte fan 'e 1980-er jierren is der op it stee dêr't de fjildslach útfochten waard, wittenskiplik histoarysk ûndersyk ferrjochte, en op grûn fan 'e útkomsten dêrfan wurde no oan Gal ferskate besluten fan krúsjaal taktysk belang takend.
By de earste oanfal fan 'e Amerikanen op it grutte Yndiaanske doarp, troch de trije kompanjyen fan majoar Marcus Reno, kamen Gal syn beide froulju om, krekt as ferskate fan syn bern. Sels soed er dêr letter oer sizze: "Myn hert wie tige min, dy deis." Yn 'e begjinfaze fan 'e slach sloegen de Lakota en de Sjajinnen Reno syn oanfal ôf en dreaune se him werom by de súdeastlike ein fan it doarp wei. Gal wie ien fan 'e mar in pear Yndianen dy't fermoede dat it hjir om in twafâldige oanfal gie om harren fan twa kanten ôf yn 'e skjirre te nimmen, en hy wie fan miening dat it ûntdekken fan 'e oare helte fan Custer syn legermacht foar de Yndianen in saak fan libben of dea wie.
Sadwaande ried er sels op 'e sneup nei Custer nei it noardeasten, dêr't er Custer syn haadferkenner, Mitch Bouyer, yn it each krige doe't dy nei it begnuven fan it doarp weromkearde nei de haadmacht fan 'e 7de Kavalery. Gal folge him temûk en ûntdiek sa de lokaasje fan 'e fiif kompanjyen dy't oanfierd waarden troch Custer sels. Hy riddenearre dat de generaal nei alle gedachten oan 'e noardlike ein fan it doarp oanfalle woe troch mei macht de rivier de Little Bighorn oer te stekken, en dêr krige er gelyk oan. Dat hy ried werom nei it doarp en joech him by de Lakota en Sjajinnen dy't doe krekt werom oan it kearen wiene nei't se Reno-en-dy op 'e flecht jage hiene. Tegearre mei Mâl Hynder late er de krigers nei de noarderein fan it doarp ta, dêr't se Custer syn legermacht oer it mad kamen en de kompanjyen E en F rjocht nei it noarden troch in ûndjip ravyn jagen dat tsjintwurdich Calhoun Couley hjit. By it hjoeddeiske Finley Ridge twongen se Custer syn oare trije kompanjyen om in definsyf gefjocht oan te gean.
Gal hie it befel oer de krigers dy't de Amerikanen yn it noardeasten tsjinholden, wylst Mâl Hynder mei syn krigers in besingeljende aksje ûndernaam. Troch it ôfsnijen fan kompanjy L en in diel fan kompanjy C fan 'e rest fan 'e Amerikanen, koene se handich ôfweve mei dat relatyf lytse groepke soldaten, wylst de rest fan Custer syn manskippen twongen wie om harren fierder yn noardlike rjochting de heuvel op tebek te lûken, nei it punt dat bekend komme soe te stean as Custer's Last Stand. Dêr kamen se, folslein besingele, fêst te sitten, en mei't der op 'e keale heuveltop frijwol gjin beskutting wie, koene de Yndianen harren ien foar ien delsjitte. De lêste 28 oerlibbenen besochten noch yn 'e rjochting fan 'e rivier út te brekken, mar dat wie in wanhoopsbesykjen, en se kamen fêst te sitten yn in dearinnend ravyn dêr't se har ein fûnen.
Letter libben
De oerwinning holp de Yndianen lykwols net, want yn 'e neisleep fan harren fernederjend ferlies setten de Amerikanen alles op alles om 'e Yndianen derûnder te krijen. Tsjin ein 1876 wie de ferfolging sa fûleindich wurden dat Gal mei syn Hûnkpapa-troep oer de Kanadeeske grins gloep. Dêr hiene se der de folgjende jierren klauwen oan om te oerlibjen. Sittende Bolle flechte yn 1877 ek nei Kanada, mar úteinlik krigen Gal en hy spul, en yn 1880 brocht Gal syn troep werom oer de grins nei de Feriene Steaten, dêr't er him oerjoech oan 'e Amerikaanske autoriteiten.
Op 26 maaie 1881 waarden hy en syn folgelingen op in steamboat laden om streamôf nei it Standing Rock Yndianereservaat fan Súd-Dakota ta brocht te wurden. Yn 'e hjerst fan datselde jier die út 'e earste folsleine folkstelling yn dat reservaat bliken dat Gal syn troep út 52 gesinnen bestie, mei in totaal fan 230 minsken.
Bless the Child
Bless the Child is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Nightwish yn 2002 en útbrocht op it album Century Child fan Nightwish út 2002. Bless the Child wie it earste nûmer op it album en waard op 21 july 2002 útbrocht as twadde single fan it album.
Oer it nûmer
Bless the Child is skreaun troch Tuomas Holopainen. De singleferzje fan it nûmer is twa minúten koarter as it orizjineel op it album Century Child. Bless the Child betsjutte de trochbrek fan Nightwish by it gruttere ynternasjonale publyk.
Kolderveen
Kolderveen is in doarp yn de gemeente Meppel yn de Nederlânske provinsje Drinte. It doarp hie yn 2015 220 ynwenners. It doarp wie in delsetting yn in gebiet dêr't fanâlds fean oanmakke waard. De namme kaam yn 1362 foar as Coldervene en betsjut sokssawat as "by it kâlde fean". Kolderveen foarmet in twillingdoarp mei it oangrinzgjende Nijeveen.
thumb|left|Monumintale buorkerij yn Kolderveen út de 18e iuw thumb|left|De tsjerke fan Kolderveen Kolderveen wie eartiids in part fan it dingspel fan Diever. Hjoed-de-dei is de herfoarme gemeente fan Kolderveen meiïnoar gien mei dy fan it neiere Dinxterveen. Ek hearde Kolderveen by it wetterskip Nijeveen-Kolderveen, dat op 7 novimber 1862 oprjochte waard. Dat wetterskip gie yn 1996 op yn it wetterskip Wold en Wieden en yn 2000 yn it wetterskip Reest en Wieden.
Oant healwei de njoggentiger jierren wie Suvelfabryk De Venen fêstige yn Kolderveen. Nei it sluten yn 1998 kaam it fabryksgebou yn hannen fan koöperaasje De Venen en dy hat der wen- en wurkateliers en in eksposysjeromte yn boud. Ferskate keunstners hawwe harren yn it gebou fêstige.
Nijsgjirrich is de tsjerke fan Kolderveen, dy't net yn it doarp sels boud waard, mar oan 'e ein fan de 400 meter lange Thijs van Urklaan, itjinge in moai gesicht jout.
De útbuorren Kolderveense Bovenboer hearde eartiids by Kolderveen, mar is no part fan Nijeveen, dêr't Kolderveen no sels winliken ek by heard.
De Drintske skriuwer Klaas Kleine is berne yn Kolderveen.
List fan planetoïden 69001-69100
Dit is in list fan planetoïden 69001-69100.
Hawaï (eilân)
Hawaï (Ingelsk: Hawaii, útspr.: [hə'wɑ:i:], likernôch: "huh-ûaa-ii"; Hawaïaansk: Hawai‘i, útspr.: [hə'vaiʔi], likernôch "huh-vai-y") is it grutste eilân fan 'e Hawaï-arsjipel, in eilannegroep yn 'e midden fan 'e Stille Oseaan dy't nei dit eilân ferneamd is. Teffens is it it grutste eilân fan 'e Amerikaanske steat Hawaï, dy't nei de arsjipel ferneamd is. Mei in oerflak fan 10.432,5 km² is Hawaï grutter as alle oare Hawaï-eilannen mei-inoar. Feitliks is it nei de beide haadeilannen fan Nij-Seelân it grutste eilân fan hiele Polyneezje. Dêrfandinne stiet Hawaï ek wol bekend as the Big Island ("it Grutte Eilân"), in namme dy't faak brûkt wurdt om betizing mei de arsjipel of de steat foar te kommen. De grutste stêd op it eilân is Hilo, dat teffens it bestjoerssintrum is.
Geografy
It eilân Hawaï hat in totaal oerflak fan 13.170 km², wêrfan't 10.432,5 km² út lân en 2.737,5 km² út wetter bestiet. Dêrmei beslacht it eilân 62,7% fan alle lân yn 'e Amerikaanske steat Hawaï. It eilân mjit op it breedste punt 150 km fan east nei west, en omfiemet it súdlikste punt fan alle fyftich Amerikaanske steaten, nammentlik Ka Lae. Noardwestlik fan Hawaï, oare kant it ‘Alenuihāhā-kanaal, lizze de eilannen Maui en Kahoölawe. De fulkaan de Haleakalā, op Maui, is fanôf Hawaï te sjen. Oan 'e súdkant fan Hawaï is de tichtstbye drûge grûn te finen yn 'e Line-eilannen, dy't ta Kiribaty hearre. It eilân Hawaï waard 400.000 jier lyn foarme troch fulkanyske aktiviteit, en is dêrmei it jongste eilân fan 'e arsjipel, en it iennichste dat noch aktive fulkanen hat.
Der lizze fiif fulkanen fan op it eilân. De Kohala, yn it uterste noardwesten, is dea. De Mauna Kea, yn it noarden, dy't sliept, is de heechste berch fan 'e steat Hawaï, mei in hichte fan 4.205 m. Metten fan 'e (ûnderseeske) basis ôf is it eins de heechste berch fan 'e wrâld, mei't de basis fan 'e Mount Everest boppe seenivo leit. Yn it uterste westen fan it eilân Hawaï leit de lytse aktive fulkaan de Hualālai, en yn it uterste súdeasten de jongste fulkaan, de Kīlauea, dy't ek aktyf is, en feitlik sûnt 1983 sûnder ophâlden oan it útbarsten is. Mear as de helte fan it oerflak fan it eilân Hawaï wurdt lykwols yn beslach nommen troch de ûnbidich grutte aktive fulkaan de Mauna Loa, wêrfan't de top yn 'e midden fan it eilân leit.
Noardwestlik fan it eilân Hawaï leit de fulkaan de Māhukona, wêrfan't de top alwer ûnder de weagen ferdwûn is. Underwilens is op 35 km súdeastlik fan it eilân allegeduerigen de ûnderseeske fulkaan de Lō‘ihi aktyf, dy't no oant 980 m ûnder it see-oerflak rikt. It tinken is dat de Loihi tusken 10.000 en 100.000 jier fan no ôf troch it see-oerflak hinne brekke sil, sadat der in nij eilân ûntstiet. Troch de aktiviteit fan sawol de Mauna Loa as de Kīlauea groeit Hawaï noch altyd; tusken 1983 en 2002 kaam der sa'n 220 ha lân by. Lavastreamen hawwe ferskate doarpen folslein ferrinnewearre, wêrûnder Kapoho yn 1960 en Kalapana en Kaimu yn 1990.
Skiednis
Men wol hawwe dat Hawaï ferneamd is nei Hawai‘iloa, de legindaryske Polynezyske seefarder dy't it eilân as earste ûntdiek. Oaren miene dat de namme ôflaat is fan Hawaiki, it mytyske plak dêr't de Polynezyske folken oarspronklik wei kommen wêze soene. Hawai‘i, de Hawaïaanske namme foar it eilân, is troch prosessen fan klankferskowing etymologysk en linguïstysk ekwifalint oan Savaii yn it Samoaansk, dat de namme fan it grutste eilân fan Samoä is.
De earste blanke dy't it eilân Hawaï oandie, wie de Britske ûntdekkingsreizger James Cook, dy't de Hawaï-eilannen by syn earste besyk, yn 1778, de neitiid yn ûnbrûk rekke namme fan 'Sandwicheilannen' joech. By in twadde besyk oan it eilân Hawaï, op 14 febrewaris 1779, waard Cook op it strân fan 'e Kealakekua-baai deade doe't der opskuor ûntstie oer it meinimmen troch de lânseigen befolking fan in roeiboat, dat troch de Britten útlein waard as dieverij. It eilân Hawaï wie it berteplak fan 'e ali‘i (haadman) Pai‘ea Kamehameha, dy't alle Hawaï-eilannen yn 1795 ûnder syn hearskippij feriene en regearre ûnder de namme Kamehameha de Grutte. Hy wie it dy't de hiele arsjipel nei syn thúseilân ferneamde.
Op 2 april 1868 waard it eilân Hawaï troffen troch in slimme ierbeving fan nei skatting tusken de 7,5 en 7,9 op 'e Skaal fan Richter. Dat wie de meast ferneatigjende ierdbeving út 'e dokumintearre skiednis fan Hawaï. Der kamen 77 minsken om, 31 troch in ierdferskowing benoarden Pahala, en 46 oan 'e kust troch in tsûnamy, dy't heger rikte as de toppen fan 'e palmbeammen en op guon plakken goed 500 m it lân yn kaam. Fiif doarpen rekken slim skansearre. Op 29 novimber 1975 fûn der fannijs in swiere ierdbeving plak, diskear fan 7,2 op 'e Skaal fan Richter, wêrby't twa deaden foelen.
Slimmer wiene de tsûnamys dy't op 1 april 1946 en op 23 maaie 1960 feroarsake waarden troch ierdbevings yn Alaska, resp. Sily, en dy't slimme skea oanrjochten yn 'e stêd Hilo. Yn 1946 kamen yn Laupahoehoe 16 skoalbern en 5 ûnderwizers om doe't de floedweach de pleatslike skoalle trof. Yn maart 2011 rjochte in tsûnamy dy't feroarsake wie troch in ierdbeving oan 'e eastkust fan Japan midsmjittige skea oan op it eilân Hawaï, dy't likegoed foar iepenbiere gebouwen allinnich al sa'n $3 miljoen bedroech.
Bestjoer
It eilân Hawaï omfiemet ien county, dy't it hiele eilân beslacht, te witten Hawaï County, mei de stêd Hilo as haadplak. De county wurdt bestjoerd troch in boargemaster, dy't sûnt 2004 net mear ta ien fan 'e beide grutte Amerikaanske politike partijen (de Demokratyske Partij en de Republikeinske Partij) heart, mar polityk neutraal is. De county is ûnderferdield yn njoggen bestjoersdistrikten, dy't basearre binne op 'e moku, tradisjonele ferdielings fan lân yn it prekoloniale Hawaï.
Koekoek
De koekoek (Cuculus canorus) is de bekendste soarte fan de famylje fan de koekoekfûgels en it skaai fan de koekoeken. De griis ta blaugrize fûgel is 32-35 grut, sawat tusken in hôfdo en in Turkske toartel, mei in lange sturt en in streke bûk.
Hawaï (eilân)
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie it eilân Hawaï doe in befolking fan 185.000 minsken, wat delkomt op in befolkingstichtens fan 17,7 minsken de km². It grutste plak op it eilân is de countyhaadstêd Hilo, mei yn 2010 in befolking fan 43.000 minsken. Fan 'e eilânbefolking wie datselde jiers 13.5% âlder as 65 jier en 26,1% jonger as 18 jier. Fierders bestie 30,4% fan 'e húshâldings út ien persoan. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 34,5% blanken; 22,6% Aziaten; 12,4% lânseigen Hawaïanen en oare Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 11,8% Latino's; 0,7% swarten; 18,0% oaren of fan mingd etnysk komôf.