cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drankbestriding
Drankbestriding hie as doel om in ombûging fan de drinkgewoantes te befoarderjen yn dy sin, dat it brûken fan alkoholfrije dranken dat fan de alkoholhâldendedranken mear en mear ferkringe soe en it oansjen fan dejingen dy't har hielendal ûnthâlde fan it brûken fan alkohol as genot- of bedwelmingsmiddel, tanimme sil. De drankbestriding wie fanâlds in sterke Fryske Beweging. Fan alle Nederlânske organisaasjes hat de Fryske ôfdieling noch lang aktyf west as Algemiene Nederlânske Drankbestriding Organisaasje (ANDO). Dêrneist hie it as doel it befoarderjen fan kulturele ferheffing, it oankweken fan bruorskip, freonskip en ferdraachsumens, sawol nasjonaal as ynternasjonaal.
Cassandra (koart ferhaal)
Cassandra is in koart ferhaal fan it fantasysjenre fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster C.J. Cherryh. De titel ferwiist nei it personaazje Kassandra út 'e Ilias fan Homearus, dy't de jefte fan profetearjen hie, mar op wa't de flok rêste dat nimmen har warskôgings ea leauwe woe. Cassandra wie it twadde koarte ferhaal dat Cherryh ea skreau. It waard yn 1978 publisearre yn it tydskrift The Magazine of Fantasy & Science Fiction en wûn yn 1979 de prestizjeuze Hugo Award yn 'e kategory bêste koarte ferhaal. Cassandra is neitiid ferskate kearen werpublisearre. It ferhaal is oerset yn it Dútsk, Frânsk, Poalsk, Italjaansk en Roemeensk.
Eftergrûn
C.J. Cherryh is it bekendst om har romans op it mêd fan fantasy en science fiction, dy't fierwei it meastepart fan har oeuvre beslane. Koarte ferhalen skriuwt se oer it algemien inkeld as se dêr troch in útjouwer of in redakteur fan in blomlêzing om frege wurdt, of as se ynspiraasje hat foar it útwurkjen fan in idee dat himsels net lient foar de langere foarm fan in roman. Dat se mei Cassandra de Hugo Award wûn, kaam foar har sadwaande as in folsleine ferrassing.
Ynhâld
De jefte fan foarwittenskip is in flok foar Alis dêr't se gjin behearsking oer hat. Hja sjocht oanhâldend de takomst as in dúdliker wurklikheid as de tinne, dizenige sitewaasje fan no dêr't de bylden oerhinne lizze. Se kin dêr neat tsjin dwaan, en de takomst is skriklik. Eltse moarn ferlit se har baarnende appartemint en rint troch de ruïne fan in stêd nei it iennichste kafee dat alteast noch foar in diel oerein stiet. Oeral dêr't se giet, komt Alis minsken tsjin dy't der foar har as ferkoalde liken útsjogge. Se wit dat de bylden dy't se sjocht, wurklikheid wurde sille, mar se besiket net mear om dêrfoar te warskôgjen, want de lju beskôgje har as sljochtsinnich. As de bommen úteinlik falle, wit se har eigen libben te rêden troch beskûl te sykjen yn 'e kelder ûnder it kafee. Neitiid falle de bylden fan 'e ferwoastge stêd en de deade ynwenners gear mei de wurklikheid, en kin Alis einlings en te'n lêsten in 'normaal' bestean liede middenmank de ruïnes en de liken.
Homonymeflecht
Homonymeflecht is it besykjen troch oanpassing fan it taalgebrûk betizing tusken homonymen foar te kommen.
Homonymeflecht ûntstiet as wurden mei ûngelikense betsjutting in gelikense útspraak hawwe of krije (homonymen binne of wurde). Dêrom wurdt wol sein wy geane fan 'e jûn fuort ynstee fan wy geane jûn fuort, om't dan betizing field wurdt mei it dêryn foarkommende bywurd jûn en it haadwurd jûn.
Homonymeflecht kin ek ûntstean by in tafloed fan frjemde wurden.
Fiif speesjen
De fiif spesiën waarden yn it earstoan ferpachte, dat wol sizze dat dejinge dy’t it measte biede it rjocht fan ynjen krige. It pachtersoproer hie fan gefolgen dat de wize fan barren yn 1748 feroare waard,; it waard doe troch oanstelde ûntfangers bard. De oanslaggen waarden registrearre yn de saneamde spesykohieren.
Ek de yndirekte belestings en aksynzen waarden wol speesjen fan konsumpsjemiddelen neamd. Sa komme as Fiif speesjen ek de aksynzen op wyn, brandewyn, bier, turf, bisten en sâlt foar.
Taalwiksel
Taalwiksel is it oergean fan sprekkers op in oare taal. Dat is yn it algemien in gefolch fan frjemde oerhearsking. De oarspronklike taal wurdt dan substraattaal en de nije taal superstraattaal.
Taalwiksel kin liede ta taalferoaring yn de nije taal. Bart dat pleatslik, dan kin sa in nije taal ûntstean. Mûglik binne Heechdútsk, Ingelsk en Frysk sa ûntstien út it Westgermaansk.
Strjitten yn Wâldsein
De Strjitten yn Wâldsein:
Sint-Michaeltsjerke (Wâldsein)
De Sint-Michaeltsjerke is in roomsk tsjerkegebou oan de Merkstrjitte yn Wâldsein. It is ien fan de tsjerken fan de hillige Kristoffelparochy, dêr't roomsk Bakhuzen, Balk, De Jouwer, Sint-Nyk, Sleat en Wâldsein sûnt 1 jannewaris 2015 by oansletten binne. De Michaeltsjerke is de iennige noch besteande skûltsjerke fan it bisdom Grins-Ljouwert.
Skiednis
Yn 1337 waard op it plak fan de hjoeddeiske protestantske tsjerke in karmelitenkleaster stifte, dat oant 1593 bestie en yn dat jier opheven is. In diel fan de boeren yn 'e omkriten fan Wâldsein bleaune nei de reformaasje trou oan it âlde leauwe en yn it geheim fierden hja op pleatsen de misse. thumb|left|200px|It Gruisen-oargel (yn 1840 yn de tsjerke boud) De oan Sint-Michael wijde tsjerke waard boud yn 1792 yn in heal jier tiid. It is de earste roomske tsjerke fan Fryslân nei de reformaasje, dy't mooglik in eardere staasje ferfong. De goederjouwskens fan reders en rike Wâldseiners brochten it jild op foar de nije tsjerke, dy't oan in hiele rige betingsten foldwaan moast. Sa mocht de tsjerke gjin toer krije, it gebou mocht yn dy tiid noch gjin oargel ha en de tsjerke moast fierder sa ûnopfallend mooglik wêze. Anne Bruinsma út Ljouwert makke de tekenings foar de tsjerke en de oannimmer Nolle Anskens fierder it ûntwerp út.
De trijebeukige skûltsjerke waard yn 1933 ferboud. Oan de westside waard it skip (dekt troch in tonferwulft) mei twa traveeën ferlinge en in toer tafoege.
Beskriuwing
Yn de rin fan de tiid waard de ynearsten ienfâldige tsjerke ynrjochte. Oan wjerskanten fan it alter steane de bylden fan Jezus en de patroanhillige Michael. It alterskilderij fan 1824 is makke troch Otto de Boer (1797-1856) út Wâldsein en stelt de opwekking fan Lazarus foar. Hy skildere ek de krúswei yn 1852.
Oan de frijsteande pylders fan it skip steane de neogoatyske hilligebylden fan Isidoarus, Barbara, Theresia, Antonius, Marije en Joazef. It meubilêr waard yn 1909 troch Wolter te Riele setten.
Jacob Ydema skildere yn 1937 foar de noch iepen plakken fan it koer foarstellings fan de sûndefal, de krúsdea, opstanning en de oardieljende Kristus. De brânskildere ramen (1927-1933) fan hilligen en sakraminten binne makke troch atelier C. van Straaten. De kommunybank bleau nei de liturgyske feroarings fan 1960 bewarre en krige in plak yn de kreake fan it sjongkoar. Yn de tsjerke hinget in fotyfskip fan Silvius, de lêste fisker fan Wâldsein.
Oargel
It oargel út 1811 (setten yn 1840) is makke troch Albertus van Gruisen. Yn 2011 waard it oargel restaurearre.
Rottekleaster (falle)
In rottekleaster is in falle om rotten te fangen.
Rottekleasters waarden eartiids faak op nôtsouders setten. Sa’n kleaster wie in lange platte houten tichte bak. Dy bak wie opdield yn ferskate gongen en romten mei ien iepening, yn elke romte paste ien rôt. It wiene prachtige sliep- en nestelplakken foar rotten. De bisten krigen genôch fretten en sieten dêr waarm. Op fêste tiden waard it kleaster mei in skûf ticht dien en nei bûten brocht. Yn in stik lân kaam de skûf faak wer iepen. De rotten stoden mei faasje nei bûten, mar dan stie har libben op it spul. Foar dat iepen gat sieten in stikmannich wache hûnen dy't der foar soargen dat de rotten dan net fuort kamen.
Yn 'e figuerlike sin wurdt de beneaming "rottekleaster" yn it Frysk ek brûkt om in almeast gruteftich, mar yn elts gefal ferfallen gebou oan te tsjutten.
Beierske Alpen
thumb|300px|right|Beierske Alpen thumb|300px|Zugspitzmassyf mei [[Zugspitze; heechste berch yn Dútslân yn Boppebeieren]] De Beierske Alpen (Dútsk Bayerische Alpen) is de oantsjutting fan it part fan de Alpen dat yn de Dútske dielsteat Beieren leit. De Beierske Alpen hearre net by de yndieling fan de east-Alpen sa't de Dútske Alpeferienigingen dy hantearje.
Neffens de yndieling fan de Alpeferienings lizze de neifolgjende dielkriten fan de Alpen hielendal as foar in part op Beierske grûn:
De Beierske Alpen foarmje rûchwei de lânsgrins fan Eastenryk (Tirol) mei Dútslân. De heechste top is de Zugspitze (2962 m) op de grins mei Eastenryk.
The Meg
The Meg is in Amerikaansk-Sineesk-Hongkongske science fiction-horrorfilm út 2018 ûnder rezjy fan Jon Turteltaub, mei yn 'e haadrollen Jason Statham en Li Bingbing. De titel ferwiist nei it bist dêr't de film oer giet. It ferhaal folget in groep wittenskippers dy't op 'e boaiem fan 'e Marianentrôch yn 'e Stille Oseaan de 23 m lange megalodon ûntdekke, in haaiesoarte wêrfan't tocht waard dat dy al ferskate miljoenen jierren útstoarn wie. The Meg krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, mar wie in grut súkses yn 'e bioskopen.
Plot
In rêdingsteam ûnder lieding fan Jonas Taylor besiket op 'e boaiem fan 'e Súdsineeske See in groep seelju te rêden dy't fêstsitte yn in sonken nukleêre ûnderseeër. Under de rêdingsoperaasje sjocht Taylor hoe't de romp fan it skip yndûkt wurdt as it raamd wurdt troch in ûnbekend wêzen. Twa maten fan Taylor komme dêrtroch fêst te sitten yn 'e lek rekke ûnderseeër. Underwilens bringt Taylor in ferwûne matroas nei syn eigen dûkboat. Syn maten freegje him om werom te kommen om harren te helpen, mar Taylor beseft dat hy en de sân oerlibbenen fan 'e ûnderseeër ek omkomme sille as syn dûkboat noch mei de ûnderseeër ferbûn is as dy troch de wetterdruk ymplodearret. Dêrom nimt er it drege beslút om syn maten efter te litten en syn dûkboat los te meitsjen fan 'e ûnderseeër. Fuort dêrnei fynt yndie de ymploazje plak. Neitiid beweart Taylor dat in grut seewêzen de ûnderseeër raamd en de ramp feroarsake hawwe moat, mar syn teammaat dokter Heller ferwiist dat ferhaal nei it ryk fan 'e fabels en leaut dat Taylor lêst hie fan in troch druk feroarsake psychoaze. Hy beskuldiget him fan leffens en jout him de skuld fan 'e dea fan harren maten.
De Origin, in trijemansdûkboat, is al ûnderweis nei ûnderen, mei oan board Lori, Toshi en The Wall. De operaasje liket te gean dat it slydjaget. De dûkboat lit him troch de termokline wolk hinne sakje en begjint de ûndersee te ferkennen. Mar it spul rint mis as de Origin oanfallen wurdt troch in tige grut wêzen, wêrnei't it kontakt mei de Mana One ferlern giet. Dokter Heller, dy't foar sûnenssoarch oan 'e Mana One ferbûn is, ûntfangt lykwols noch wol fysiologyske data fan 'e Origin, dat hy sjocht dat de trije bemanningsleden noch libje. Tsjin 'e beswieren fan Heller en Suyin yn reizgje Zhang en syn foarman James "Mac" Mackreides ôf nei Tailân om 'e help yn te roppen fan Taylor, dy't yn 'e tuskenlizzende jierren oan legerwâl rekke is om't er oanhâldend ompakt mei de dea fan syn teammaten. Taylor wol neat witte fan in rêdingsoperaasje foar de Origin, oant Mac him ferteld dat Taylor syn eks-frou Lori ien fan 'e bemanningsleden is.
Underwilens wit The Wall (dy't sa neamd wurdt om't er in reuseftich grutte en grouwe keardel is) de enerzjyfoarsjenning fan 'e Origin te reparearjen. As de lampen fan 'e dûkboat oangeane, folget der lykwols in nije oanfal, wêrby't de dûkboat omrôlet en Lori slim ferwûne rekket trochdat se op in skroevedraaier delkomt. Yn 'e Mana One kin Heller oan har fysiologyske data sjen dat se deabliedt. Suyin beslút om harsels yn in ienpersoansdûkboatsje, in glider, nei de ûndersee sakje te litten en de Origin op sleeptou te nimmen. Wylst se noch ûnderweis is, keare yn 'e Mana One har heit en Mac werom mei Taylor. Nei in lulke konfrontaasje mei Heller set Taylor yn in trijemansdûkboat, de Evolution, efter Suyin oan, wêrby't er alle feilichheidsfoarskriften oan syn lears lapet om sa fluch mooglik de seeboaiem te berikken.
Underwilens arrivearret Suyin yn 'e ûndersee, dêr't se de Origin weromfynt en besiket in sleeptou fêst te meitsjen, mar ear't se dat foarinoar krije kin, wurdt har glider oanfallen troch in reuseftige pylkinketfisk. It bist oefenet sa'n druk út dat de glider op it punt stiet om dêrûnder te beswiken, mar dan wurdt de pylkinketfisk sels oanfallen en deabiten troch in megalodon, in haai fan 23 m lang dy't nei't men tocht ferskate miljoenen jierren lyn al útstoarn wie. Taylor berikt de termokline wolk en lit him dêrtrochhinne sakje. Hy hjit Suyin om 'e lampen fan har glider út te dwaan, mei't dy de haai oan lykje te lûken, mar it kompjûtersysteem fan 'e skansearre glider wegeret te reägearjen op Suyin har opdrachten. Taylor rêdt har libben troch de haai fuort te lokjen, sadat sy troch de termokline wolk út 'e ûndersee ûntkomme kin om werom te gean nei de Mana One.
Taylor slút it tagongslûk fan 'e Evolution oan op dat fan 'e Origin en wit sa Lori en The Wall oan board te krijen. As lykwols troch sonar dúdlik wurdt dat de megalodon weromkomt, slút Toshi it lûk fan syn kant ôf, sadat de Evolution fuortkomme kin ear't de haai de Origin wer oanfalt. Diskear nimt it bist de dûkboat alhiel yn 'e bek en byt him stikken. As dêrby in hydrotermale boarne op 'e seeboaiem rekke wurdt, folget der in reuseftige ûntploffing. Yn 'e Evolution berikke, Taylor, Lori en The Wall feilich de Mana One, dêr't Lori ûnder behanneling fan dokter Heller steld wurdt. Dyselde biedt neitiid oan Taylor syn ûntskuldigings oan om't er him earder net leaud hie, mar Taylor wiuwt dat fuort en seit dat se nearne mear oer prate sille as Heller Lori it libben rêdt.
Wylst de bemanning fan 'e Mana One him deroer besaut dat de megalodon noch bestiet, boartet Meiying, it dochterke fan Suyin, op ien fan 'e legere ûnderwetterferdjippings fan 'e ûndersyksfasiliteit, dêr't men in prachtich útsjoch wei hat op it libben yn see. Hja kriget de skrik fan har libben as in megalodon har besiket oan te fallen troch dwers troch in finster te biten. Dat slagget net, mar de toskleasten fan it bist steane dúdlik yn 'e wapene keunststof fan it rút. As it famke weromfûn wurdt troch Suyin, Taylor en Mac, sjogge se alle trije hoe't de Megalodon lyk foar it finster in walfisk ferslynt. De bemanning ûntdekt dat de ûntploffing fan 'e hydrotermale boarne in tydlike fersteuring fan 'e termokline wolk feroarsake hat, dy't it mooglik makke hat foar de megalodon om te ûntsnappen út 'e ûndersee dêr't de bisten al miljoenen jierren finzen sitte.
De megalodon komt dêr op ôf en Suyin wit him de ynjeksje ta te tsjinjen, mar de rôffisk nimt de haaiekoai yn 'e bek en driget dy yn syn gehiel troch te slokken. Ta oermjitte fan ramp rekket it dûkmasker fan Suyin stikken, sadat har soerstof begjint fuort te lekken. Taylor dûkt jitris yn see en befrijt Suyin mei gefaar foar eigen libben út 'e koai, wêrnei't er har mei werom nei it skip nimt om har dêre mei mûle-op-mûlebeäzeming wer by te bringen. It gif wurket en de megalodon giet dea. It reuseftige bist wurdt mei in kraan oan board fan it ûndersyksskip tilt. De bemanning is alhiel útskroeven om't de operaasje slagge is sûnder dat der deaden of ferwûnen by fallen binne, mar Taylor stelt fêst dat de bek fan 'e deade megalodon te lyts is om 'e toskleasten yn it rút fan 'e Mana One feroarsake te hawwen.
Op dat stuit springt der in oare, gruttere megalodon út it wetter, dy't The Wall ferslynt en him fêstbyt yn it kadaver fan 'e deade megalodon. Dat skuort er mei de see yn, mei as gefolch dat it ûndersyksskip kapseist. De hiele bemanning komt sa te wetter, dêr't Zhang slim ferwûne rekket as de rubberboat boppe-op him falt. Suyin, Mac, Morris en de swarte technikus D.J. witte op it ûnderstboppest driuwende skip te klimmen, dêr't Taylor him mei Zhang by harren jout. Dokter Heller en de froulike technikus Jaxx binne lykwols in hiel ein fan it skip ôf rekke. As de rêchfin fan 'e megalodon omkeart en weromkomt, oarderet Heller Jaxx om sa fluch mooglik nei it skip te swimmen, wylst er sels tagelyk safolle mooglik leven begjint te meitsjen. Dêrmei lokket er de megalodon nei him ta, dy't him opfret, wylst Jaxx op 'e tiid it skip wit te berikken. Neitiid swimt Mac nei de mei in bûtenboardmotor tariste rubberboat ta, wêrnei't de bemanning dêryn ûntkomt nei de Mana One, wylst se kilometers lang troch de megalodon efterfolge wurde. Underweis beswykt Zhang oan syn ferwûnings.
Werom oan board fan 'e Mana One makket Jack Morris bekend dat er kontakt opnommen hat mei de autoriteiten yn Sina, Fjetnam, Tailân, Yndoneezje en oare omlizzende lannen. De marines fan dy lannen sille de jacht op 'e megalodon oernimme, sadat de bemanning fan 'e Mana One der net mear efteroan hoecht. Koarte tiid dêrnei set er ôf yn in helikopter, sabeare om nei hûs. Oan board fan 'e helikopter docht lykwols bliken dat Morris sels efter de megalodon oan wol, mei't er deabenaud is foar skeaclaims fan slachtoffers of har djipdrôven. Mei in stikmannich hierlingen set er ôf yn in boat. By nacht miene se de megalodon fûn te hawwen en litte syn mannen út 'e helikopter wie eksplosiven falle. As it bist goed dea is, bejout Morris him yn in boat nei it driuwende kadaver ta, om't er in pear tosken fan it meunster hawwe wol. It docht lykwols bliken dat it kadaver gjin tosken hat: se hawwe in burdwalfisk deamakke. As Morris dêrop befel jout om sa fluch mooglik by it kadaver wei te farren, rûgelet er oerboard as de boat ynienen fol gas ôfset. Hy besiket op it kadaver te klimmen, mar wurdt troch de megalodon ferswolge as dy dêr in hap út nimt.
Dodi al-Fayed
thumb|Diana en Dodi (1998), by Harrods Emad El-Din Mohamed Abdel Moneim Fayed (Aleksandrje, 15 april 1955 — Parys, 31 augustus 1997) wie de soan fan Mohamed al-Fayed.
The Meg
Plot
Underwilens hat Mac ûntdutsen dat Morris harren foarliigd hat: de autoriteiten witte fan neat. It slagget him ek net om harren fan 'e earnst fan 'e sitewaasje te oertsjûgjen, mei't se him foar gek ferklearje as er seit dat der in prehistoaryske haai út 'e djipsee opdûkt is. As se foar it ferstân krije dat de megalodon ûnderweis is nei it drokbesochte strân fan 'e Sanyabaai op it Sineeske eilân Hainan, beslút de bemanning fan 'e Mana One der op 'e nij efteroan te gean, om't sy de iennichsten binne dy't in bloedbad foarkomme kinne. Dat se sette efter it bist oan mei it skip dat Morris chartere hie om 'e Mana One te evakuëarjen.
De megalodon arrivearret de oare deis earder as it skip yn 'e Sanyabaai, dêr't it bist ferskate strânbesikers opfret foar't er ôflaat wurdt troch it lûd fan in ferwûne walfisk dat Jaxx troch in ûnderwettermikrofoan ôfspilet. Taylor en Suyin risse harren gliders ta mei provisoaryske torpedo's en besykje it meunster te deadzjen. Dat slagget lykwols net, en Taylor syn dûkboatsje rekket slim skansearre. In pear helikopters mei filmcrews oan board besykje de ûngelikense striid yn ûndjip wetter te filmjen, mar de piloaten lette net goed op en de tastellen komme yn 'e loft mei-inoar yn botsing. Ien stoart del op it evakuaasjeskip, dat sinkt. De hiele bemanning rekket te wetter, de lytse Meiying ynbegrepen, mar hja kinne rêden wurde troch Suyin.
Dodi al-Fayed
Hy siet op it Institute Le Rosey yn Switserlân. Hy hâlde him benammen dwaande mei filmproduksjes; hy wie ien fan de produsinten fan de film Chariots of Fire (1981).
The Meg
Plot
Underwilens slagget it Taylor om mei in útstykjend, ferbûgd en fjoerskerp diel fan syn glider de megalodon in geweldige jaap yn syn búk ta te bringen. Gek fan pine byt de rôffisk him dêrnei fêst yn Taylor syn dûkboatsje, mar dyselde ûntkomt troch de stikkene koepel en stekt it bist yn it each mei in harpoen. Mear dea as libben sakket de megalodon dan nei de boaium. Al it bloed yn it wetter lûkt haaien fan alderhanne soarten oan, dy't harren reuseftige sibbe libben opfrette, dat er it bestjert. Neitiid jout Taylor him by Suyin en de oaren, dy't út it wetter helle binne troch in skip dat troch in ryk breidspear ôfhierd wie om op te trouwen. Tusken alle spanning troch is der wat moai groeid tusken Taylor en Suyin, en hja beslute dat se wol oan in fakânsje ta binne, dy't se mei har beiden en Meiying trochbringe wolle.
Dodi al-Fayed
Hy stoar by in autoûngemak yn Parys tegearre mei Diana, Prinses fan Wales, wylst se efterneisitten waarden troch paparazzi. Harren koarte relaasje kaam destiids yn opspraak doe't in oare frou kleemde dat se ferloofd west hie mei Dodi en dat sy dêrnei ferlitten wie foar Diana.
The Meg
Foarskiednis
The Meg is basearre op 'e roman Meg: A Novel of Deep Terror, fan Steve Alten, út 1997. De filmrjochten op dat boek waarden yn 1996 oankocht troch Hollywood Pictures, in dochterûndernimming fan The Walt Disney Company. De filmstudio liet de roman omwurkje ta in senario troch Tom Wheeler, mar it resultaat waard net goed genôch fûn. Neitiid krige Jeffrey Boam deselde opdracht, mar ek syn skript waard ûnder de maat befûn. Tsjin 1999 wie it projekt strâne, mei't de rjochten wer by Alten weromkommen wiene. Yn 2005 wie der sprake fan dat The Meg troch New Line Cinema makke wurde soe, mei Jan de Bont as regisseur, Guillermo del Toro as produsint en Shane Salerno as senarioskriuwer. Uteinlik skraste New Line Cinema it projekt lykwols, om't de studio besunigje moast. De rjochten kamen fannijs werom by Alten.
Produksje
Pas yn 2015 kaam der wer skot yn 'e saak, doe't Warner Bros. de filmrjochten op it boek fan Alten oankocht. The Meg soe regissearre wurde troch Eli Roth, mar dy ferliet de produksje omreden fan in kreätyf skeel mei de produsinten en waard ferfongen troch Jon Turteltaub. Dyselde wurke op basis fan in senario dat skreaun wie troch Dean Georgaris en bewurke troch Jon Hoeber en Erich Hoeber. As produsinten wiene Lorenzo di Bonaventura, Colin Wilson en Belle Avery by it projekt belutsen foar de filmstudio's Warner Bros., Gravity Pictures, Flagship Entertainment, Apelles Entertainment, Di Bonaventura Pictures en Maeday Productions. De film wie dêrmei in Amerikaansk-Sineesk-Hongkongske ko-produksje wurden. Foar de film wie in budget beskikber fan nei skatting $130 oant 178 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Tom Stern.
Dodi al-Fayed
Yn de media-gekte dy't útbruts nei it auto-ûngelok wienen der in soad spekulaasjes oer it karakter fan Dodi. Benammen syn kar fan froulik selskip en syn motiven om in relaasje oan te gean mei Diana waarden ûnder de loep nomd. Syn heit rjochte in monumint ta neitins fan Dodi en Diana op by Harrods, dêr't hy de eigener fan wie.
The Meg
Produksje
De opnamen setten op 13 oktober 2016 útein en duorren oant en mei 4 jannewaris 2017. Der waard filme yn û.m. Auckland (Nij-Seelân), Tokio (Japan), Sjanghai (Sina) en Sanya, op it Sineeske eilân Hainan. By de postproduksje waarden de filmmuzyk fan Harry Gregson-Williams en de special effects fan Sony Imageworks, Image Engine en Scanline VFX tafoege.
Distribúsje
De distribúsje fan The Meg waard fersoarge troch Warner Bros. yn 'e Feriene Steaten en troch Gravity Pictures yn Sina. Yn beide lannen gie de film op 10 augustus 2018 tagelyk yn premiêre. Op 30 oktober 2018 kaam The Meg beskikber as digitale download, en op 13 novimber fan dat jier waard de film útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Meg mingde resinsjes. Sa skreau Owen Gleiberman yn it tydskrift Variety dat de film "goed genôch noch min genôch" wie om botte fermaaklik te wêzen. Yn Forbes omskreau Scott Mendelson The Meg lykwols as "in glânzgjend opwreaune B-film dy't ôfleveret wat er ûnthjit." En Simon Abrams neamde de film yn The Hollywood Reporter "ferfrissend pretinsjeleas" en "in opluchting" yn ferhâlding ta de Sharknado-filmsearje.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The Meg in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 45%, basearre op 258 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] makket it publyk ree foar in goede âlderwetske B-film oer in minskeslinend meunster, mar hy mist de spanning – en ek de bluodderige bytwûnen – dy't mei dat sjenre mank geane, sadat er it eins net wurdich is om deryn te dûken." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Meg in goedkarringspersintaazje fan 46%, basearre op 46 resinsjes.
Ferfolchfilm
Yn april 2018 sei haadrolspiler Jason Statham dat der grif in ferfolchfilm op The Meg makke wurde soe as de film goed prestearre: "Neffens my is it lykas alles tsjintwurdich. As der jild mei te fertsjinjen falt, sil der fansels belangstelling wêze om mear jild te fertsjinjen. En as it ôffalt, sille se dizze film mei gauwens ûnder it flierkleed feie. Mar dat is no ienris hoe't it wurket yn Hollywood." Yn oktober 2018 makke útfierend produsinte Catherine Xujun Ying bekend dat in ferfolchfilm mei de titel Meg 2: The Trench yn 'e iere stadia fan 'e preproduksje ferkearde. Dy film sil nei alle gedachten yn 2023 yn 'e bioskoop komme.
Archeology
[[Ofbyld:Opgravingen Amsterdam nzkolk.jpg|thumb|right|300px|Opgravings yn Amsterdam, 2006. Boarne: bureau Monumenten & Archeologie, Amsterdam ]] Archeology of argeology (fan it Grykske αρχαιος, archaios, "âldheid", en λόγος, logos, "kennis") of âldheidkunde is de wittenskip dy't troch it bestudearje fan oerbliuwsels út it ferline (artefakten) en út de kontekst ynsjoch besiket te krijen yn de ûntwikkeling en fan wjerskante beynfloeding troch âlde kultueren. De archeology hat in praktyske kant en in teoretyske. Praktysk is it fjildwurk wêrûnder de opgravings; teoretysk binne de analyse, it datearjen en it konservearjen fan 'e fynsten, it op grûn fan de fynsten meitsje, ferbetterje, befêstigje of fuortsmite fan teoryen.
Sint-Salvatorkatedraal
De Sint-Salvatorskathedraal is de katedraal fan it Belgyske bisdom Brugge. De katedraal is wijd oan de Ferlosser Jezus Kristus en Sint-Donatius.
Skiednis
Oarspronklik wie de Sint-Salvator in romaanske stiennen tsjerke út de 19e iuw en net boud om katedraal fan it bisdom te wurden. Dat waard de Sint-Donatiustsjerke, dy't yn it hert fan Brugge oan it Burgplein stie. Mei it oanbrekken fan de Frânske tiid gie biskop Felix Brenart yn ballingskip, it bisdom waard opheft en de Sint-Donatiuskatedraal waard as nasjonaal besit ferkocht en yn 1799 ôfbrutsen.
Yn 1834 waard it bisdom Brugge op 'e nij ynsteld en waard de Gintske helpbiskop Frans René Boussen de nije biskop fan Brugge. De Sint-Salvatortsjerke waard as katedraal keazen, dy't tenei offisjeel de Sint-Salvator en Sint Donatiuskatedraal neamd waard. It gebou like lykwols net hielendal op in katedraal en makke noch minder yndruk as de tichtebylizzende Us Leaffrouwetsjerke. Dêrom moast de Sint-Salvator oan syn nije status oanpast wurde. Dat barde troch û.o. de keunstwurken fan de eardere Sint-Donatiuskatedraal in plak te jaan yn de nije katedraal.
Gebou
thumb|left|Ynterieur De romaansk-goatyske toer mei in hichte fan 79 meter hat noch in ûnderbou fan dowe- en sânstien fan de romaanske tsjerke út 1127-1166. Dat is it âldste diel fan de tsjerke. Trije galmgatten, spoaren fan de Skeldegotyk, waarden by reparaasjes yn 1992-1993 ûntdutsen en op 'e nij iepene.
It hege goatyske gebou hat gjin loftbôgen, mar swiere steunberen. De laterale druk fan de ferwulften wurdt opnommen troch de westlike toer, de sydskippen en de dwersskippen; genôch foar it relatyf koarte tsjerkeskip. De hoektuorren fan it dwersskip binne skaaimerken fan de Skeldegotyk.
Karakteristyk foar de heechgoatyske styl binne de folslein iepenbrutsen dwersskippen, mei ramen dy't fersierd binne mei ryk maaswurk.
De útwreiding fan 1480-1550 soarget foar de ûngewoane ferhâldings tusken de boudielen. It koer, de dwersskippen en de omgong mei de kapellekrâns beslagge mear as de helte fan it oerflak. Ynfloed fan de Brabânske letgoatyske styl is oan de bûtenkant te fernimmen troch de grutte ramen mei in ferskaat oan maaswurk en de útwurke kroanlist.
Bouskiednis
Lykas in soad oare midsieuske gebouwen ûndergie ek de Sint-Salvatorkatedraal yn de rin fan de tiid in soad feroarings:
9e iuw romaanske kapel
Neffens de oerlevering boude Sint-Eligius om 646 hinne in kapel. Histoarysk is Snellegem yn de hjoeddeiske gemeente Jabbeke de memmeparochy fan de yn de 9e iuw stifte parochy, dy't nei alle gedachten werom giet op Sint-Eligius. De lytse kapel waard yn 1089 in parochytsjerke.
1250-1350: Goatyske tsjerke
De belangrykste dielen hawwe skaaimerken fan de Skeldegotyk, in oergongsstyl tusken romaanske en goatyske styl. It koer, neffens it foarbyld fan dat fan Doarnik, waard bot beynfloede troch de Frânske heechgotyk. thumb|left|Alter
1834: katedraal
Njonken it súdlike skip waard yn 1837 útein set mei in nij kapittelgebou. In útstel fan Karel Verschelde om de toer ôf te brekken en it skip fan de tsjerke mei trije traveeën út te wreidzjen en ôf te meitsjen mei in nije toer gie net troch.
1912-2010
Yn 1912 waard it kapittelgebou út 1838 ôfbrutsen en waarden nei ûntwerp fan Adolf Duclos nije kapittel- en museumsealen boud. Biskop Hendrik Lamiroy iepene om liturgyske redenen yn 1935 it koer troch it doksaal en it oargel te ferhûzjen nei de westlike kant. Sûnt 1976 waard in fearnsiuw wurke oan de restauraasje fan de toer en bûtenkant fan de toer. Yn de tsjerke fûnen ek argeologyske opgravings plak.
Lisa Bonet
Lilakoi Moon (San Francisco, 16 novimber 1967), berne as Lisa Michelle Bonet en beropsmjittich bekend as Lisa Bonet, is in Amerikaansk tillefyzje- en filmaktrise. Hja waard yn 'e jierren tachtich ferneamd, ek bûten de Feriene Steaten, troch har spyljen fan Denise Huxtable Kendall yn 'e tillefyzjekomeedzjesearje The Cosby Show. Dat is noch altiten har bekendste rol. Dêrnjonken hie se yn 't earstoan de haadrol yn 'e spinoff-searje A Different World, en letter spile se noch yn in ferskaat oan films en searjes. Se is foar de twadde kear troud en hat trije bern.
Komôf en oplieding
Lisa Bonet waard op 16 novimber 1967 yn San Francisco, yn 'e steat Kalifornje, berne as Lisa Michelle Bonet (net as "Lisa Michelle Boney", sa't hjir en dêr op it ynternet te lêzen falt). Har Afro-Amerikaanske heit, Allen Bonet (1928-2008), wie in operasjonger fan Teksaanske komôf en har joadske mem, Arlene Litman (1930), is in pinsjonearre leararesse. Bonet hat ferskate jongere healbruorren en -susters.
Sint-Salvatorkatedraal
1912-2010
Yn 2011 waard útein set mei in wiidweidige renovaasje yn de tsjerke. Yn 2013 waard it skilderwurk yn it skip en de sydskippen foltôge. Soartgelikens wurk begûn yn 2014 oan it koer, it dwersskip, de omgong, de krânskapellen en de sakristy, dat yn 2017 foltôge waard. Dêrnei folge noch in kontroversjele restauraasje en opsplitsing fan it oargel yn twa oargels.
Oargels
thumb|left|Doksaal Yn de jierren 1717-1719 waard in nij oargel op it doksaal boud troch Jacobus van Eynde. It oargel waard yn 'e rin fan de tiid ferskillende kearen ferboud en fergrutte. Mei gebrûk fan âlde ûnderdielen boude de Dútske oargelbouwer Klais in nij oargel efter de histoaryske oargelkas. Yn 1957 feroare it oargelbedriuw Loncke it oargel.
Lisa Bonet
Komôf en oplieding
Se folge middelber ûnderwiis oan 'e Reseda High School yn Reseda, yn Kalifornje, en letter gie se nei de Celluloid Actors' Studio yn North Hollywood, dêr't se in akteursoplieding folge.
Aktearkarriêre
Bonet begûn al mei aktearjen doe't hja noch mar alve jier wie. Yn 't earstoan fral op audysjes en yn reklamespotsjes en mei in inkeld gastroltsje yn in tillefyzjesearje. Ek die se mei oan ferskate miss-ferkiezings. Yn 1984 waard se cast foar de rol fan Denise Huxtable, de op ien nei âldste fan 'e fjouwer dochters fan Bill Cosby en Phylicia Rashād yn 'e tillefyzjekomeedzjesearje The Cosby Show. Dat wie har grutste súkses en de rol dêr't se ferneamd mei waard, sawol yn de Feriene Steaten as derbûten.
Yn 1987 ferliet se foar koarte tiid The Cosby Show om 'e haadrol te spyljen yn 'e spinoff-rige A Different World, wêryn't it libben fan Denise Huxtable oan 'e universiteit sintraal stie. Datselde jier naam Bonet de rol fan Epiphany Proudfoot oan yn 'e spylfilm Angel Heart fan regisseur Alan Parker, dy't it tema voodoo behannelet. It joech frijwat opskuor doe't dy film útkaam en bliken die dat der in sêne yn siet wêryn't Bonet neaken ferskynt, wylst sy en har tsjinspiler Mickey Rourke yn in oare sêne op frijwat eksplisite wize de leafde bedriuwe. Sa dúdlik dat der in stikje útknipt wurde moast om troch de Amerikaanske sinsuer te kommen as film mei in R-klassifikaasje (bern ûnder de santjin inkeld talitten ûnder begelieding fan de âlden). Letter kaam der oars dochs noch in ferzje mei in X-klassifikaasje (gjin persoanen ûnder de santjin talitten) op 'e merk. Dêrmei besocht Bonet mei opset sin om fan har sûkerswiete Cosby Show-imago ôf te kommen, mar Bill Cosby wie oer dat alles not amused.
Sint-Salvatorkatedraal
Oargels
Yn 2010 waard besletten om it kombinearre oargel op it doksaal op te splitsen. It Klais-ynstrumint bleau op it hjoeddeiske doksaal, wylst de ûnderdielen fan it Van Eynde-ynstrumint ferhûze nei it rekonstruearre Van Eynde-oargel op in nij doksaal by de koeromgong yn it súdlike dwersskip. Dêrby krige it Klais-oargel in folslein nije en moderne oargelkas. Yn 2021 waard de restauraasje fan it Klais-oargel foltôge, yn 2022 einige ek de restauraasje fan it Van Eynde-oargel.
Lisa Bonet
Aktearkarriêre
Neidat sy wrâldkundich makke hie dat se yn ferwachting wie, ferliet Bonet datselde jiers noch A Different World. It jier dêrop (1988) kaam hja werom yn The Cosby Show, mar yn 1991 krige hja dien om't se allegeduerigen te let kaam en fanwegen ûnprofesjoneel hâlden en dragen.
Nei har definitive ôfskie fan The Cosby Show kaam Bonet yn troch de tiid mei aktearjen yn films dy't streekrjocht op fideo útbrocht waarden en yn tillefyzjefilms. Yn 1998 fertolke se in byrol yn it Will Smith-fehikel Enemy of the State en yn 2000 aktearre hja yn 'e spylfilm High Fidelity. Ek spile se yn 2003 de rol fan Queenie yn 'e film Biker Boyz, wêrby't har tsjinspiler har eardere kollega út A Different World Kadeem Hardison wie. Fierders hie Bonet ek rollen yn 'e film Whitepaddy, út 2006, en de Amerikaanske remake fan 'e Britske tillefyzjesearje Life on Mars.
Priveelibben
Op 16 novimber 1987, op har tweintichste jierdei, troude Bonet yn Las Vegas temûk mei de popsjonger Lenny Kravitz, dy't krekt as har in birasiale joadsk-Afro-Amerikaanske eftergrûn hat. Hja krigen in dochter, Zoe Isabella Kravitz, op 1 desimber 1988, mar harren relaasje beswiek úteinlik ûnder de druk fan 'e media-oandacht en troch de bewearde gefallen fan Kravitz syn ûntrou, dy't yn 'e tabloids breed útmetten waarden. Yn 'e rin fan 1992 giene Bonet en Kravitz útinoar en harren skieding waard offisjeel op 12 april 1993.
Sint-Salvatorkatedraal
Keunstwurken
It portret fan greve Karel de Goede, dy't yn 1127 fermoarde waard, komt oarspronklik út de Sint-Donatiuskatedraal.
It retabel fan it martlerdom fan de hillige Hippolytus fan Dirk Bouts en syn atelier hinget yn de skatkeamer. Hugo Hugo van der Goes skildere de stifters op it lofter paneel. Fierder is de noch in krusigingsgroep fan om 1520 hinne.
Lisa Bonet
Priveelibben
Underwilens wie Lisa Bonet doe al yn 1992 ynlutsen by har nije freon, de yogalearaar Bryan Kest. Datselde jiers (1992) liet Bonet ek har eigen namme offisjeel feroarje ta Lilakoi Moon, al hold se "Lisa Bonet" oan as artystenamme.
Yn 2005 mette se de akteur Jason Momoa, dy't fan mingd Hawaïaansk-Iersk-Dútsk komôf is en benammen bekend wurden is mei rollen yn tillefyzjesearjes as Baywatch, Stargate Atlantis en Game of Thrones, en yn 2011 de titelrol spile yn 'e remake fan 'e Hollywood-klassiker Conan the Barbarian. Sy beiden krigen in relaasje, trouden yn 2007 en op 23 july fan dat jier waard harren dochter Lola Iolani Momoa berne, folge troch harren soan Nakoa-Wolf Manakauapo Namakaeha Momoa op 15 desimber 2008.
Lisa Bonet stiet fierders bekend as boediste en om har fegetaryske libbensstyl. Se wennet mei har gesin yn 'e omkriten fan Los Angeles.
Sint-Salvatorkatedraal
Keunstwurken
De koerbanken stamme út de 15e iuw.
Rôf
Yn novimber 2009 waarden 19 keunstwurken stellen by in keunstrôf út de skatkeamer. De dieven ferneatigen triej befeilige fitrines en koene harren gong gean om 't it alarmsysteem net goed wurke. Der waarden û.o. sulveren tsjelken en monstrânsen út de 16e en 17e iuw stellen.
Mirjam Timmer
Mirjam Timmer (Ljouwert, 1 july 1982) is in Frysk sjongster. As aristenamme brûkt hja sûnt 2006 MIR.
Libben
Timmer komt út Wergea, dêr't hja har as bern al dwaande hâlde mei muzykmeitsjen en ferskes skriuwen. Tegearre mei har doarpsgenoat Johan van der Veen die hja mei oan talintejachten, ûnder oaren Liet, ûnder de namme Twarres. Dat hie súkses: yn 2000 skoarden hja in nûmer 1-hit yn Nederlân en Flaanderen mei Wêr Bisto. Dêrnei folgen noch singles as She Couldn't Laugh, Children en I Need To Know. Dêrneist helle it duo ek súkses mei in platina bekroane debútalbum neamd Stream en de opfolger CD².
Yn 2003 skreau Timmer muzyk foar de Frysktalige musical De lêste brief. Letter dat jier besleaten Van der Veen en Timmer op te hâlden as duo. Yn desimber 2004 fersoarge Timmer in tal optredens tegearre mei sjongster Plattèl. Yn Wergea wurke hja lange tiid oan ferskate ferskes foar in album. Yn 2004 wie it ûnwis oft de se ea wer op it poadium stean koe, doe't hja in earm bruts nei in fal fan in trep en dêrtroch lang net gitaarspylje koe. It ûngemak kaam hja te boppe en dêrnei wurke hja mei produsinten John Themis en Gregor Hamlintion yn Londen fierder oan har solodebút. As foarpreauke fan dat album ferskynde Timmer begjin 2006 ûnder de namme MIR, de earste single fan de sjongeres: Face To Face, wat in beskieden plak yn de hitlisten helle.
Nei har solo-album Files From London kaam der in nije singel: The Deep Blue Sea, in nûmer dêr't Timmer de fokalen foar dielde mei Simple Minds-sjonger Jim Kerr. Yn oktober 2006 ferskynde de singel The Shadow Of Me. Begjin 2007 starte hja, yn gearwurking mei ûnder oaren Julian Thomas en Syb van der Ploeg mei Motel Westcoast, in jûnfoljende popfoarstelling mei populêre Amerikaanske West Coast-nûmers.
Sûnt 2015 is Mirjam werom ûnder de âlde namme Twarres mei twa nije bendleden, Kristian en Julian.
Polderboskfeart
De Polderboskfeart is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint noardeast yn polder de Hoarnster Utgongen en rint fan Haskerhoarne ûnder de N7 troch oant de Mienskarwei. Oan de eastkant fan de feart groeie boskjes.
De namme Polderboskfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Polderboschvaart.
Piter Binneswyk
De Piter Binneswyk is in wyk yn de gemeente Achtkarspelen. De wyk rint sawat noard-súd tusken Boelensloane en Surhústerfean tusken de Blauhústerwei (N981) en De Trije Roeden.
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
De namme Piter Binneswyk' jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Pieter Binneswijk''.
Jochem de Gruijter
Jochem de Gruijter  (Leidschendam, 18 april 1978) is in Nederlânsk follyballer, dy't sawol as sealfollyballer as strânfollyballer ferskate prizen wûn hat.
Yn 2003 makke Jochem de Gruijter de oerstap nei it strânfollybal, hy foarmet sûnt dy tiid in duo mei Gijs Ronnes. Tegearre binne se trijeris Nederlânsk kampioen wurden. Yn 2006 waard it duo twadde op it Europeesk kampioenskip. It duo wie yn folle tarieding op de Olympyske Simmerspullen fan 2008 yn Peking, it slagge lykwols net om meidwaan oan dy Spullen. Dêrnei keas Jochem de Gruijter der foar om werom te gean nei de seal.
Sint-Nyk
Sint-Nyk is in Frysk doarp yn 'e gemeente De Fryske Marren. It leit moai tusken de marren en bosken fan it suden fan 'e provinsje yn, en de himrik omfiemet in diel fan 'e noardkust fan 'e Tsjûkemar, ynklusyf rekreaasjegebiet De Ulesprong. Foarôfgeande oan 'e gemeentlike weryndieling fan 2014 lei Sint-Nyk yn 'e gemeente Skarsterlân, en foar de weryndieling fan 1984 lei it yn Doanjewerstâl, dêr't it it grutste plak (mar net it haadplak) fan wie. Yn 2015 hie Sint-Nyk 3.360 ynwenners.
Geografy
Fia de N927 is Sint-Nyk goed berikber mei de auto, en hat it doarp nei it easten in ferbining mei de A6. Oer it wetter hat it doarp fia de Sint-Nykster Feart ferbining mei de Tsjûkemar. Yn it ferline lei Sint-Nyk oan in spoarline fan It Hearrenfean oer De Jouwer nei De Lemmer.
Skiednis
De âldste fermelding fan it doarp is út 1399 ûnder de namme Sinte Nyclaesga. By de herfoarming gie yn 1580 de pastoar fan Sint-Nyk, Nicolaus Hollandinus, yn ballingkip en gie de tsjerke, it tsjerkhôf en de besittings fan de pastorij yn oare hannen oer. De katoliken hawwe lange tiid harren godstsjinstoefeningen holden yn in skûltsjerke op de Heide. Pas yn 1835 waard in nije tsjerke yn it doarp boud, in wetterskipstsjerke, dy't tsjinst dien hat oant 1885. Doe waard begûn oan de bou fan de hjoeddeiske tsjerke, Sint-Nikolaastsjerke, in foar dizze streken tige bysûnder roomsk-katolyk tsjerkegebou. It is it beahûs fan de parochy, wêrfan Nicolaas van Myra de beskermhillige is. By it tsjerke stiet ek in lourdesgrot.
Mienskip
Stifting Sint-Nyk yn 'e kyk is de feriening foar doarpsbelang. It sealensintrum is in moetingsplak foar festiviteiten. Jeugdspoar sit yn Jeugdsoas de Wiksel. De Sakeman is it doarpsblêd. Elts jier yn july wurdt yn 'e himrik fan Sint-Nyk, yn rekreaasjegebiet De Ulesprong, oan 'e kust fan 'e Tsjûkemar, it muzykfestival Beachrockers Festival holden.
Strjitten
Alle strjitten yn Sint-Nyk.
Sjoch ek
Fryske doarpen
Kim Cattrall
thumb|300px|Kim Cattrall Kim Victoria Cattrall (Liverpool, 21 augustus 1956) is in yn 'e Feriene Steaten wenjend en wurkjend Kanadeesk aktrise en skriuwster fan Ingelsk komôf.
Catrall waard wrâldferneamd yn de jierren 1980 mei films sa as Porky's, Police Academy en Mannequin. Yn de jierren 1990-1999 gie it net sa bêst mei har karriêre, mar doe't hja yn 1998 de rol fan Samantha Jones yn de rige Sex and the City krige, makke har karriêre wer opgong.
Neidat Sex and the City tige slagge wie, skreau hja in boek oer it klear kommen by froulju. Dit boek Satisfaction of the female orgasm, waard yn Amearika in bestseller. Yn 2005 waard in nij boek fan har útbrocht, Sexual Intelligence. Dit boek giet oer it ûntstean fan seks, en hoe't it in taboe wurden is.
Washington, D.C.
Washington, D.C. is de haadstêd fan de Feriene Steaten fan Amearika. De ôfkoarting "D.C." stiet foar District of Columbia, de namme fan it spesjale federale distrikt dat yn it libben roppen is foar de Amerikaanske haadstêd, sadat dy net yn ien fan 'e steaten lizze soe. Washington, D.C. leit oan 'e rivier de Potomac, ynklamme tusken de steaten Firginia, yn suden en westen, en Marylân, yn it noarden en easten. Yn 2012 hie Washington, D.C. rûchwei 630.000 ynwenners, mar yn 'e stêdekloft dêr't it ta heard, dy't teffens dielen fan Firginia, Marylân en West-Firginia omfettet, wenje likernôch 5,7 miljoen minsken, wylst de gruttere ferstedske sône dêr't û.o. ek Baltimore ta rekkene wurdt, in befolking hat fan ûngefear 8,4 miljoen.
Steatkundige sitewaasje
Sa't yn 'e Amerikaanske Grûnwet fêstlein is, falt it federale District of Columbia, dat frijwol mei de stêd Washington lykslein wurde kin, ûnder de eksklusive jurisdiksje fan it Amerikaanske Kongres. Fan gefolgen is Washington, D.C. net fertsjintwurdige yn dat Kongres (dat ommers allinnich de steaten represintearret), en kinne ynwenners fan 'e stêd dus net stimme yn ferkiezings foar de Amerikaanske Senaat of it Hûs fan Offurdigen, wat in tear punt is foar de measte Washingtonsters. Foarhinne wie it noch minder, mei't de haadstedsjers doe likemin in stim hiene yn 'e ferkiezing fan 'e Amerikaanske presidint.
Desennialang protteljen oer dy sitewaasje soarge der yn 1961 foar dat mei it oannimmen fan it Trijeëntweintichste Amendemint de grûnwet sa oanpast waard dat de ynwenners fan Washington tenei ek meidwaan koene oan 'e Amerikaanske presidintsferkiezings. It haadstedske distrikt bringt dêr sûnt trije kiesmannen foar yn. Boppedat waard yn 1973 de saneamde Home Rule Act fan krêft, dy't derfoar soarge dat Washington, D.C. foar it earst in boargemaster en in gemeenterie krige, en dy't de oerdracht fan beskaat foech regele fan it Kongres nei it nije stedsbestjoer. It Kongres hat lykwols it rjocht holden om alle troch dat stedsbestjoer oannommen wetten te beoardieljen en sa nedich werom te draaien.
Skiednis
Troch it oannimmen fan 'e saneamde Residence Act besleat it Amerikaanske Kongres, dat oant dy tiid yn Philadelphia gearkaam, yn 1790, om in nije haadstêd bouwe te litten, yn in spesjaal dêrfoar yn it libben roppen federaal distrikt. De steaten Firginia en Marylân stiene dêrta elkmis in stik lân ôf, de al besteande plakken Georgetown (Marylân) en Alexandria (Firginia) ynbegrepen. De eigentlike stifting fan Washington fûn plak yn 1791, en de stêd waard neamd nei de earste presidint fan 'e Feriene Steaten, George Washington. Yn 1846 waard it súdlike part fan it District of Columbia, dat û.m. de stêd Alexandria omfette, troch in proses dat de Retrosesje neamd wurdt, troch it Kongres weromjûn oan Firginia. Sadwaande leit Washington, D.C. no hast hielendal benoarden de rivier de Potomac.
Funksje
Yn Washington, D.C. binne alle trije tûken fan it Amerikaanske federale regear fêstige: it Kongres, de presidint en it Heechgerjochtshôf. De fysike skieding fan 'e machten, út it âlde stedsplan fan 1791, kin men noch altiten goed gewaarwurde út 'e stedsyndieling: oan 'e iene kant fan 'e National Mall stiet it Wite Hûs], dêr't de presidint as haad fan 'e útfierende macht syn sit hat, en oan 'e oare kant stiet it Kapitoal, dêr't it Kongres, as wetjaande macht, residearret. Guon fan 'e bekendste Amerikaanske regearingsgebouwen, lykas it Pentagon, dêr't it Amerikaanske Ministearje fan Definsje syn sit hat, steane eins bûten it District of Columbia, yn 'e steat Firginia. Njonken regearingsgebouwen binne der yn Washington 176 bûtenlânske ambassades fêstige, in grut ferskaat oan haadkertieren fan ynternasjonale organisaasjes, fakbûnen, non-profitorganisaasjes en lobbygroepen, en withoefolle museä en monuminten.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Washington, D.C. yn 2012 in befolking fan 632.323 minsken. Dat kaam del op in befolkingstichtens fan 3.977 minsken de km². Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Washington, D.C. 13,0% âlder as 65 jier en 24,0% jonger as 18 jier. Fierders bestie sa'n 45% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2013 18,8% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 50,7% swarten; 34,8% blanken; 9,1% Latino's; 2,7% Aziaten; 0,3% Yndianen; 2,4% oaren of fan mingd etnysk komôf. Yn 2010 wennen der 81.734 ymmigranten yn Washinton, D.C., wêrfan't in protte ôfkomstich wiene út El Salvador, Fjetnam en Etioopje.
Klimaat
Washington, D.C. hat in fochtich subtropysk klimaat, mei hjitte, neare simmers, waarme maitiden en hjersten en koele oant kâlde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 31,3 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 6,3 °C. Rekôrtemperatueren wiene 41 °C op 20 july 1930 en –26 °C op 11 febrewaris 1899. Washington, D.C. kriget jiers trochinoar 1.009,4 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 39,1 sm snie.
Leen Pfrommer
Leen Pfrommer (Hurderwyk, 31 augustus 1935 – Utert, 10 maaie 2023) wie in Nederlânske sportoffisier en reedridersscoach.