cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Im Westen nichts Neues
Ynhâld
De fjildslaggen dy't útfochten wurde mei de fijân hawwe gjin nammen en hawwe gjin inkele ynfloed op 'e aldendeiske sitewaasje fan 'e soldaten, oft der no in oerwinning boekt of in nederlaach lit wurdt. Allinnich yn it persoanlike is de ynfloed fan 'e gefjochten fielber, as men ferwûne rekket of sneuvelet. As de Dútsers in slach winne, nimme se dêrby mar in miserabel lyts hoekje grûn yn, almeast net grutter as in fuotbalfjild, en dat giet yn in letter gefjocht dan ek noch gauris wer ferlern. Remarque ferwiist faak nei de libbene soldaten as âld en dea, emosjoneel opdrûge en skokt.
As Bäumer mei ferlof nei hûs giet, wurdt de priis dy't syn tsjinst oan it front easke hat, pas wier dúdlik. It stedsje dêr't er weikomt, is net feroare sûnt syn ôfreis, mar hy fielt him as is er yn in frjemde wrâld bedarre. Hy ûntdekt dat er gjin inkele bân mear fielt mei it meastepart fan 'e ynwenners. Syn heit stelt him fragen oer syn ûnderfinings oan it front dy't him emosjoneel yn 'e knipe bringe, en lit dêrmei in folslein ûnbegryp blike foar wat syn soan trochmakke hat. En in âlde skoalmaster fan Bäumer fertelt him dat hy en syn maten inkeld witte wat der oan harren lytse part fan it front bart, en dat it Dútske Leger no gau trochbrekke sil nei Parys. De iennichste persoan mei wa't Bäumer noch in bân fielt is syn mem, dy't op stjerren leit. De nachts foar't er werom moat nei it front, bliuwt er mei har op, mar hy komt ta de konklúzje dat it better west hie as er nea mei ferlof gien wie.
Werom oan it Westfront is Bäumer bliid dat er wer by syn maten is. Koarte tiid letter meldt er him oan as frijwilliger om op patrûlje te gean, en it is dan dat er foar it earst in fijannige soldaat deadet yn in hân-tsjin-hângefjocht. Neitiid sjocht er oerenlang ta hoe't de man pynlik ferstjert oan 'e ferwûnings dy't Bäumer him tabrocht hat. Hy fielt berou en freget ferjeffenis oan it lyk fan 'e man. Werom by syn maten bychtet er oan Kropp en Kat op wat der bard is; de oaren besykje him te treastgjen en him derfan te oertsjûgjen dat sokke dingen no ienris barre yn in tiid fan oarloch.
Letter wurdt Bäumer mei syn peloton útstjoerd om in opslachdepot te bewekjen yn in doarp wêrfan't de befolking evakuëarre wurde moat fanwegen de neite ta it front. Foar it earst yn tiden hawwe de soldaten dan genôch te iten, mei't der yn 'e rinfuorgen altyd itenskrapte hearsket. De mannen kinne boppedat genietsje fan lúkse dingen lykas sigaren, dy't se út 'e huzen fan it doarp stelle. As se de doarpsbewenners (fijannige boargers) ûnder twang evakuëarje, wurde se by fersin troch de artillery fan 'e fijân besketten. Bäumer en Kropp reitsje ferwûne, en as se letter mei de trein ûnderweis binne nei in sikehûs fier efter it front, wurdt it mei Kropp hurd minder, oant foar eltsenien dúdlik wurdt dat er daliks help hawwe moat. Hy wurdt dan fan 'e trein helle en nei in legerhospitaal yn beset gebiet brocht. Bäumer brûkt in kombinaasje fan ûnderhanneling en manipulaasje om by syn maat te bliuwen. Uteinlik wurdt by Kropp in skonk ôfset, wylst Bäumer sels al rillegau wer opbetteret en werom moat nei it front.
Tsjin dy tiid rint de oarloch op syn ein en lûkt it Dútske Leger him almar fierder tebek. Wylst de wanhope taslacht, moat Bäumer tasjen hoe't syn maten ien foar ien komme te sneuveljen. It is lykwols de dea fan Kat dy't him derta bringt dat er sels ek neat mear om it libben jout. Yn it lêste haadstik lit Remarque syn haadpersoan sizze dat de frede no gau komme sil, mar dat er gjin hope foar de takomst hat. Yn oktober 1918, oan 'e foarjûn fan 'e frede, komt Bäumer einlings sels om, op in fierders opmerklik freedsume dei. Yn it militêre rapport fan dy dei, opsteld troch de lieding fan it Dútske Leger, stiet lykwols: "Gjin nijs fan it Westfront" (dêrfandinne de titel fan it boek).
Adaptaasjes
Im Westen nichts Neues is twa kear ferfilme: Oare adaptaasjes wiene in stripferhaal út 1952 en in harkspul foar de BBC-radio út 2008.
Jan Keuning
Jan Keuning (Ie, 7 maart 1850 – Grins, 17 augustus 1926) wie in Nederlânske ûnderwizer, skriuwer en sjoernalist fan Frysk komôf.
Biografy
Keuning wie in soan fan timmerman Hendrik Pieters Keuning en Elisabeth Jans Slagman fan Ternaard. Hy wie troud mei Elisabeth Wormser, dochter fan de kantoarman Hendrik Wormser en Magdalena Arends út Hellendoorn. Ien fan harren soannen wie Willem Eduard Keuning (1887-1939), dy't ûnder it pseudonym Willem de Mérode in ferneamd dichter wurde soe.
Keuning wie fan 1870-1874 ûnderwizer yn Nijverdal. Hy stie fan 1874-1884 as boppemaster te Nieuwe Pekela as opfolger fan de haadûnderwizer K. Nieboer. Hy rjochte dêr in sjongferiening op. Keuning behearde letter ta de middenstân. Nei't er koarte tiid yn Gerkeskleaster en Langerak stien hie, waard er haad fan de Kristlik Grifformearde legere skoalle yn Spijk. Yn dy tiid hat er tsientallen gearspraken en inkele histoaryske romans skreaun. Ek wie er yn 1893 de oprjochter fan it wykblêd De Keuvelaar, dat oant 1924 bestien hat. Yn dat blêd stried er foar de sosjale posysje fan de boere-arbeider yn syn streek en learde er de gewoane, kristlike man it ien en oar oer de lânspolityk. Yn 1902 ferfear er nei Grins en rjochte him dêr op de sjoernalistyk. Yn Grins wie er fan 1909 oant 1911 aktyf lid fan de gemeenteried foar de ARP.
Keuning stoar yn Grins yn de âlderdom fan 76 jier.
Jeraziatyske lynks
De lynks (Latynske namme: Lynx lynx), om betizing mei de trije oare lynksesoarten foar te kommen ornaris de Jeraziatyske lynks neamd, is in sûchdier út 'e famylje fan 'e kateftigen (Felidae) en it skaai fan 'e lynksen (Lynx), dat foarkomt yn grutte dielen fan noardlik Jeropa, Sibearje en Sintraal-Aazje. Yn Nederlân is er al mear as in iuw útstoarn, mar sûnt koarten wurdt er hjir út en troch wer synjalearre, mei't de populaasje yn Dútslân stadichoan dizze kant útkomt. Op guon oare plakken yn West-Jeropa wurdt de lynks mei sin yn it wyld reyntrodusearre. De Jeraziatyske lynks is de grutste fan 'e fjouwer lynksesoarten.
Fersprieding
De Jeraziatyske lynks is lânseigen yn hiele Jeropa, útsein it Ibearysk Skiereilân, dat it domein is fan 'e nau besibbe Ibearyske lynks. Lykwols komt er allinne noch mar yn Skandinaavje (Yslân en Denemark net meirekkene), de Baltyske steaten, Wyt-Ruslân en sintraal en noardlik Ruslân rûnom foar. Yn hast hiel de rest fan syn Jeropeeske areaal is er útstoarn, op lytse restpopulaasjes nei dy't har weromlutsen hawwe yn ôfhandige lânsdouwen, lykas de Karpaten en de bergen fan 'e westlike Balkan. De populaasjes lynksen dy't har it tichtst by Fryslân befine, libje yn it Dútske Harzberchtme en de Belgyske Ardinnen.
Bûten Jeropa binne der ek restpopulaasjes yn Lyts-Aazje, de Kaukasus en noardlik Iraan. In grut oaniensletten ferspriedingsgebiet beslacht it eastlike part fan Sintraal-Aazje, de Himalaya, Tibet, dielen fan Sina, Mongoalje en Noard-Koreä, en hiele Sibearje útsein it Arktyske noarden. thumb|left|300px|In lynks yn it Nasjonaal Park It Beierske Wâld, yn [[Dútslân.]]
Uterlike skaaimerken
Fan alle kateftigen is de lynks miskien wol de meast opfallende, troch syn koarte sturtsje, syn yn ferhâlding lange skonken, de toefkes oan syn earpunten en syn oergrutte poaten, dy't fungearje as snieskuon en wêrmei't er treflik oer in sniedek rinne of drave kin. Hy is de grutste fan 'e fjouwer lynksesoarten, mei trochinoar in kop-romplingte fan 80-130 sm, in skouderhichte fan 70 sm, in sturtlingte fan 11-25 sm en in gewicht fan 8-21 (♀) of 18-30 (♂) kg. Mantsjelynksen út Sibearje, dêr't se de grutste lichemsomfang berikke, kinne oant 38 kg weagje (mei ien raportearre gefal fan 45 kg).
Simmerdeis hat de Jeraziatyske lynks in relatyf koarte, rodzige of brune pels, dy't wat feller fan kleur is wat fierder oft men yn it suden fan it ferspriedingsgebiet komt. By 't winter hat er lykwols in folle tsjûkere behierring fan sidich bûnt dat útinoar rint fan sulvergriis oant griisbrunich. De bealch en hals fan 'e lynks bliuwe it hiel jier troch wyt. De pels is eins altiten oerdutsen mei swarte stippen.
Biotoop
De Jeraziatyske lynks is in wâldbewenner dy't allinne foarkomt yn gebieten dêr't genôch beskûl is yn 'e foarm fan beamte of opgeand leechhout. Hy libbet sawol yn boskrike steppegebieten, nuddelwâlden, mingde wâlden as berchwâlden. Yn 'e mear bercheftige dielen fan syn ferspriedingsgebiet folget er by 't winter syn proaidieren omleech nei de dellingen, sadat er de djipste snie mijt.
Hâlden en dragen
Ek al jaget er wol deis as it fretten krap is, de Jeraziatyske lynks is fierhinne in nachtdier, dat ornaris pas aktyf wurdt as it begjint te skimerjen. Hy libbet in solitêr bestean yn in territoarium dat 20-450 km² beslaan kin, ôfhingjend fan it terrein. Mantsjes hawwe folle gruttere territoaria as wyfkes. De Jeraziatyske lynks kin wol 20 km de nacht ôflizze, al is 10 km wenstiger. Hy patrûljearret geregeldwei troch syn hiele territoarium en lit geurflaggen yn 'e foarm fan miich, stront of klaumerken efter om it ôf te beakenjen.
It pearseizoen rint foar de Jeraziatyske lynks fan jannewaris oant april. It wyfke wurdt yn dy snuorje yn 'e regel mar ienris maartsk, wat 4-7 dagen duorje kin, mar as om lykfol hokker reden it earste nêst jongen it net rêdt, kin in twadde maartskens foarkomme. Oars as de nau besibbe Kanadeeske lynks liket de Jeraziatyske lynks net by steat te wêzen en pas syn fuortplantingsgedrach oan op grûn fan 'e beskikberens fan proaidieren.
thumb|right|200px|In Jeraziatyske lynks. thumb|left|250px|In Jeraziatysk lynksejong. Drachtige wyfkes lizze op ôfskerme plakken nêsten oan, faak ûnder leechhingjende tûken of yn holtes tusken beamwoartels. De draachtiid duorret 67-74 dagen en resultearret yn 'e berte fan 1-4 jongen. De jongen, dy't yn 't earstoan blyn en helpleas binne en 240-430 g weagje, hawwe in effen griisbrune pels oant se op 'e âldens fan likernôch 11 wiken de folwoeksen kleuring krije. De eachjes geane iepen nei 10-12 dagen en de jongkatsjes begjinne fêst fretten te beplúzjen as se 6-7 wiken âld binne en foar it earst it nêst ferlitte, mar wurde pas folslein ûntwûn as se 5-6 moannen binne. De jongen bliuwe by harren mem oant se 10 moannen âld binne en de folgjende peartiid begjint. Nei 2 of 3 jier binne se geslachtsryp. Yn finzenskip binne Jeraziatyske lynksen oant 21 jier wurden.
Fretten
Jeraziatyske lynksen snippe in grut ferskaat oan proaien, wêrûnder hazzen, kninen, marmotten, iikhoarntsjes, sânsliepers, oare kjifdieren, fazanten en oare fûgels, foksen, everswinen, gimzen, elanden, reaharten, rindieren, reeën en oare evenhoevigen. Hoewol't der in grutter risiko ferbûn is oan it bejeien fan in gruttere proai, is de priis ek nammenste grutter. Dêrom jout de Jeraziatyske lynks gauris de foarkar oan grutte evenhoevigen (harteftigen en everswinen), benammen winterdeis, as lytsere proaien minder beskikber binne. De Jeraziatyske lynks is de iennichste lynksesoart wêrby't dat sa is. De metoade dy't er brûkt foar it pakken fan sokke grutte proaidieren is beslûpe en bespringe. Op dy manear kin er sels folwoeksen harteftigen mei in gewicht fan 150 kg oer.
Relaasje mei oare rôfdieren
De grutste konkurrint fan 'e Jeraziatyske lynks is de wolf. Lynksen komme minder foar yn gebieten dêr't in protte wolven omhúsmanje, en by in moeting deadzje wolven lynksen en frette harren soms sels op as se net op 'e tiid in beam yn flechtsje. In oare konkurrint is de warch, de grutste fan 'e martereftigen en besibbe oan 'e murd, de wezeling en de harmeling. Wargen kinne lynksen net deadzje, mar it binne sokke ferheftige fjochters dat it harren gauris slagget en pak in lynks syn proai ôf. Lynksen geane sadwaande wargen almeast út 'e wei, mar geane soms it gefjocht oan as se jongen op 'e noed hawwe. Yn Sibearje moatte lynksen ek goed tinke om Sibearyske tigers, want ûndersyk fan 'e mageynhâld fan dyselden hat útwiisd dat se bytiden lynksen lytsman meitsje. Op it mêd fan 'e bejaging fan proaidieren moat de lynks it opnimme tsjin wolven, wargen, foksen, oehoes, keningsearnen, en yn beheinde dielen fan syn ferspriedingsgebiet, Sibearyske tigers, loaihoarsen en snieloaihoarsen.
Status
thumb|right|240px|De Jeraziatyske lynks op in [[postsegel út 'e Sovjet-Uny (1988).]] De Jeraziatyske lynks hat de IUCN-status fan "net bedrige", wat sizze wol dat der wrâldwiid gjin kâns op útstjerren bestiet. Dat nimt net wei dat er yn it grutste part fan Jeropa net mear foarkomt of noch mar in sieltôgjend bestean yn ôfhandige úthoeken liedt. Sûnt de santiger jierren besiket men de lynks te reyntrodusearjen yn gaadlike gebieten dêr't er net mear foarkomt, lykas de Harz en it Beierske Wâld yn Dútslân, de Fogezen en de Pyreneeën yn Frankryk en de Alpen yn Switserlân.
Opsomming fan ûndersoarten
Der persize klassifikaasje fan 'e Jeraziatyske lynks is men it noch net alhiel oer iens, mar op grûn fan it meast gongbere hjoeddeiske ynsjoch kinne der 10 ûndersoarten ûnderskaat wurde:
Dartford
Dartford is in plak yn it bestjoerlik gebiet Dartford, yn it Ingelske greefskip Kent. It plak hat sa'n 57.000 ynwenners. De stêd leit deun tsjin Greater London oan.
Liski
Liski (Russysk: Лиски) is in stêd yn Ruslân. It is de haadstêd fan it rajon Liski yn it oblast Voronezj.
Geografy
De stêd leit oan de linker kant fan de rivier de Don, 80 kilometer súdeastlik fan Voronezj en 547 kilometer súdeastlik fan de Russyske haadstêd Moskou.
De tichtstbylizzende stêden binne Ostrogozjsk (westlik), Bobrov (eastlik) en Novovoronesj (noardwestlik).
Sa'n tsien kilometer westlik fan Liski leit it natoergebiet Divnogorje mei it Marije-Himelfeartkleaster. It natoergebiet stiet bekend om de krytrotsen mei harren karakteristike eroazjefoarmen.
It klimaat yn Liski is tuskenbeiden kontinentaal. De trochsnit delslach alle jierren bedraacht 430 oant 560 mm.
Skiednis
Liski ûntstie yn 1571 as in wachtpost tsjin mooglike oanfallen fan Krim-Tataren op it tsaardom Ruslân. Yn it begjin wie it bekend as Novaja Pokrovka (Новая Покровка); de lettere namme Liski ferwiist nei it rivierke de Liska.
Mei de bou fan in stasjon oan it û.o. nei Voronezj en Rostov oan de Don rinnende spoar fan it Súdeasttrajekt krige it plak wat mear ekonomyske betsjutting. Yn 1928 waard it nije rajon Liski foarme, dêr't Liski it bestjoerlike sintrum fan is. Liski krige yn 1937 stedsrjochten.
Sawol yn de Russyske Boargerkriich as ek yn de Twadde Wrâldkriich waard der fochten by Liski. Yn de Twadde Wrâldkriich lei yn july 1942 oan de oare kant fan de Don by Liski in ienheid fan de Wehrmacht stasjonearre. Nei de kriich krige Liski yndustry en spile de stêd in jimmeroan gruttere rol as agrarsyk sintrum.
Liski hiet yn de Sovjet-tiid fan 1928 oant 1943 Liski Svoboda (Свобода, letterlik "frijheid") en tusken 1965 en 1991 Georgiû-Dezj (Георгиу-Деж; nei de Roemeenske politikus Gheorghe Gheorghiu-Dej).
Atletyk op de Paralympyske Simmerspullen 2000
De XIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 2000 te Sydney yn Austraalje hâlden.
Estafette
{| width=60%
4x100 m T38
{| width=60%
4x100 m T54
{| width=60%
4x400 m T38
{| width=60%
Shae Summers
Shae Summers, echte namme ûnbekend (Fort Lauderdale (Floarida), 24 novimber 1994), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Iersk-Sineesk etnysk komôf. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57 m lang, mei in gewicht fan 45 kg en in natuerlike kupmaat 32DD.
Libben en karriêre
Summers waard yn 1994 berne yn Fort Lauderdale, yn it suden fan 'e steat Floarida. Hja hat in mem dy't fan Iersk komôf is, en in heit dy't foar it meastepart Sineesk bloed hat. Foar't se har karriêre yn 'e pornoyndustry úteinsette, wurke hja as siktaresse en masseuze.
Yn 2013, doe't se njoggentjin jier wie, makke Summers har debút yn in pornografyske film. Sûnt hat hja neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn in tolvetal pornofilms spile, benammen fan 'e foaroansteande studio's Reality Kings en Brazzers. Dêrnjonken hat se ek as yn 't spier west foar de ynternetsites fan dy beide labels, en teffens wurket hja geregeldwei as neakenmodel.
Frjentsjerter Omgong
De Frjentsjerter Omgong (Nederlânsk en offisjeel: Franeker Ronde) is in sportevemint dat sûnt 2016 elts jier holden wurdt yn 'e Fryske stêd Frjentsjer. It fynt plak yn it ramt fan 'e Agraryske Dagen, op in tongersdeitejûn yn 'e twadde helte fan 'e moanne septimber. It parkoers rint troch de binnenstêd fan Frjentsjer. De organisaasje is yn 'e hannen fan 'e Atletykferiening Spartacus út Tsjom, yn gearwurking mei de sportkommisje fan 'e Agraryske Dagen.
Underdielen
De Frjentsjerter Omgong bestiet út ferskate ûnderdielen. Foar bern jonger as 16 jier is der de Kids-run, dy't bestiet út: Foar dielnimmers fan 16 jier en âlder is der
Fenisysk alfabet
400px|thumb|It Fenisysk Alfabet It Fenisysk alfabet is it alfabet, of eins in konsonanteskrift, dat troch de Fenysjers brûkt waard om yn harren taal te skriuwen. It is ôflaat fan it Protosinaïtysk skrift. It Fenisysk alfabet waard fan om 1050 f.Kr. hinne ôf brûkt en it Gryksk alfabet en it Arameesk alfabet binne fan it Fenisysk alfabet ôflaat. It Fenisysk alfabet lei suver it grûnwurk foar hast alle moderne alfabetten.
It Paleo-Hebriuwske skrift komt sterk oerien mei it Fenisysk Alfabet. Ek it Moäbitysk waard mei in soksoarte alfabet skreaun. Nei in stikmannich iuwen waard foar it Hebriuwsk it Arameesk alfabet brûkt, dat ek wol it kwadraatskrift neamd waard om't syn fjouwerkantige foarm fan in soad fan syn letters. Beide alfabetten besteane allinnich mar út bylûden.
De letters fan it Fenisysk alfabet wiene oarspronklik piktogrammen, sa as bygelyks de earste letter, alef dat "kobist" betsjut. Yn it teken kin de kop en de hoarnen fan in kobist werom sjoen wurde. As de haadletter "A" út it Latynsk alfabet op 'e kop setten wurdt, kin dat ek noch sjoen wurde. It wurd samekh betsjut "fisk". Yn de Fenisyske letter samekh is in rêchbonke fan in fisk werom te kennen.
Fenisyske ynskripsjes binne op ferskate archeologyske plakken om de Middellânske See hinne fûn, lykas yn Libanon, Tuneezje, Algerije, Sisylje en Spanje. Yn 1960 waard yn noardlik Itaalje de saneamde Pyrgi-tabletten fûn, dy't in op gouden blêden optekene hannelsferdrach tusken Kartago en de Etrusken wiene. De tekst waard yn it Fenisysk en Etruskysk skreaun en wie fan krúsjaal belang foar it ûntsiferjen fan de Etruskyske taal.
Yn 2005 waard it Fenisysk alfabet as in Dokumintêr Wrâlderfgoed yn Libanon registrearre.
Skiednis
It Protosinaïtysk skrift waard om 1850 f.Kr. hinne yn gebrûk naam yn it Sinaï-skiereilân troch Kanaänitysktaligen. Der binne ynskripsjes fan fûn yn Kanaän fan de mid en lette brûnstiid. Dat skrift waard net in soad brûkt foar it opkommen fan de nije Semityske keninkriken yn de trettjinde en tolfde iuw f.Kr.
It skrift waard oant it midden fan de alfde iuw f.Kr. it "Protokanaänitysk skrift" neamd en dêrnei as "Fenisysk" oantsjut.
De Fenysjers pasten it skrift oan en it waard fan de njoggende iuw f.Kr. ôf om de Middellânske See hinne brûkt. It skrift waard ek yn oare talen brûkt fanwegen de fonetyske aard dêrfan. It wie it earste alfabet dêr't in lûd troch in symboal yn foarsteld waard. Oare skriften, lykas de Egyptyske hieroglifen, hiene yngewikkelde karakters en wiene dreech om te learen.
It Fenisysk alfabet
De nammen fan de Fenisyske letters waarden basearre op deselde letters yn de eardere skriften en binne ôflaat fan de oarspronklike hieroglifen. It oarspronklike wurd waard út it Egyptysk nei de Semityske talen oersetten en it begjinlûd fan it oersetten wurd waard dan brûkt as de namme fan de letter.
Doe't de Griken begûnen te skriuwen, hawwe se deselde letterfoarmen brûkt en dêr fokalen oan taheakke. Der wiene lykwols ferskate farianten yn de ferskillende streken fan Grikelân, benammen yn de manier hoe't de letters brûkt waarden, dêr't der gjin krekte lûd foar wie yn it Gryksk. De iene werjefte hat him yn it Gryksk alfabet ûntjûn en in oarenien yn it Latynsk alfabet.
List fan planetoïden 81001-81100
Dit is in list fan planetoïden 81001-81100.
Nathan Burns
(7 maaie 1988) is in Australysk fuotballer. Earder spile foar Adelaide United, AEK Atenas, Kerkyra, Incheon United, Newcastle United Jets, Wellington Phoenix en FC Tokyo.
Conspirator (roman)
Conspirator is it tsiende diel fan 'e Foreigner-searje fan 'e Amerikaanske skriuwster C.J. Cherryh. De titel betsjut: "Gearspanner". It is in science fiction-roman dy't skreaun is yn it personele perspektyf. Conspirator ferhellet oer de tolk Bren Cameron, dy't belêstge is mei it ûnderhâlden fan 'e kontakten tusken de bûtenierdske atevi en de minsklike koloanje dy't him om histoaryske redens op 'e wrâld fan 'e atevi fêstige hat. It boek waard foar it earst publisearre yn 2009, troch de New Yorkske útjouwerij DAW Books, mei in omslach makke troch Todd Lockwood. Krekt as de oare dielen fan 'e Foreigner-rige wie Conspirator tige súksesfol en krige it loovjende kritiken fan 'e resinsinten.
Wat foarôf gie
Conspirator spilet likernôch trettjin jier nei de ûnferwachtse weromkear fan it minsklike romteskip de Phoenix by de Ierde fan 'e atevi. Dêr hie tsjin dy tiid de minsklike koloanje op it eilân Mospheira, dy't dêr twahûndert jier earder troch it skip plante wie, in stabyl lykwicht ûntjûn mei de wrâldseigen atevi-befolking. Dat lykwicht wie lykwols berikt nei't eardere frije kontakten troch kulturele en biologyske misferstannen tusken harren ta in oarloch laat hiene dy't op in hier nei einige mei de útrûging fan alle minsken op 'e planeet. Neitiid rint alle kontakt fia ien persoan, de paidhi (tolk), in funksje dy't no beklaaid wurdt troch Bren Cameron.
Sûnt de weromkear fan 'e Phoenix hawwe de minsken fan Mospheira op in nea earder fertoande wize gearwurke mei de atevi om in romtefeartprogramma te ûntwikkeljen, en dêrnei om it yn ferfal rekke, want al twahûndert jier ûnbemanne romtestasjon op te kallefaterjen en de Phoenix fan nije brânstof te foarsjen. De driuwende krêft efter al dat wurk wie it nijs dat de Phoenix it ûnder syn ôfwêzichheid oan 'e stôk krigen hie mei in oar ras fan bûtenierdske wêzens, dy't Reunion, it twadde romtestasjon dat it skip omfierrens boud hie, by in oanfal ferwuostge hawwe soene. Doe't nei it ferstjerren fan Stani Ramirez, de heechste fan 'e fjouwer kapteins fan 'e Phoenix, oan it ljocht kaam dat der noch oerlibbenen wiene op Reunion (sjoch: Defender), in feit dat oant dy tiid soarchfâldich geheim holden wie, sels foar Bren, waard der ûnder lieding fan 'e trêde en fjirde kapteins, Josefa Sabin en Jase Graham, in rêdingsmissy ûndernommen.
Op dy reis (sjoch: Explorer) giene ek fertsjintwurdigers fan 'e atevi en Mospheira mei, wêrûnder de paidhi Bren Cameron, de aiji-dûairiêre Ilisidi, de krebintige mar net stikken te krijen âlde beppe fan Tabini, de aiji (hearsker) fan 'e Westlike Assosjaasje (de atevi-steat dy't njoggen-tsiende fan 'e wrâld beslacht), en de seisjierrige Cajeiri, de soan en erfgenamt fan Tabini. De sitewaasje by Reunion wie net sa ienfâldich as men hope hie, mar benammen troch tadwaan fan Bren en Ilisidi koe it stasjon ûntromme wurde en koene der diplomatike relaasjes oanknope wurde mei de kyo, it ras fan bûtenierdske wêzens dêr't de Phoenix en Reunion hast in oarloch mei feroarsake hiene.
Conspirator
Conspirator iepenet as it maityd wurdt yn Shejidan, de haadstêd fan 'e Westlike Assosjaasje, de atevi-steat dy't nettsjinsteande de (histoaryske) namme njoggentsiende part fan 'e wrâld omfiemet. De residinsje fan 'e aiji yn it Bu-javid, it ûnbidich grutte regearingskompleks yn Shejidan, is noch altyd ûnbewenber fanwegen de skea dy't dêr ûnder de steatsgreep oanrjochte is. Tabini hâldt dêrom foarearst ta yn it appartemint fan syn beppe Ilisidi. Bren Cameron syn eigen, oanswettende wente is beset troch de Farai-clan, suderlingen nota bene, dy't dêr oanspraak op meitsje fia in yngewikkelde erfskipsrelaasje mei de Maladesi, de útstoarne clan fan wa't it appartemint oarspronklik wie. Tabini soe de ûnbetroubere Farai der it leafst útsette, mar om't hja ûnder de kontrarevolúsje oerrûn binne en de poarten fan it Bu-javid iependien hawwe foar Tabini syn oanhingers, kin er dat polityk net alhiel ferantwurdzje. Sadwaande útfanhuzet Bren ûnderwilens yn it appartemint fan Tatiseigi, de aartskonservative hear fan 'e Atageini, wylst de âldman sels op syn bûtenpleats Tirnamardi, yn 'e Padi-delling, residearret.
As Tatiseigi lykwols oanjout wer fan syn appartemint yn it Bu-javid gebrûk meitsje te wollen, moat Bren op 'e siik nei in oar ûnderkommen. Om't syn fysike oanwêzichheid yn Shejidan op it stuit net nedich is, beslút er him foarearst werom te lûken op syn eigen bûtenpleats Najida, oan 'e westkust. Dêr ûntfangt er syn broer Toby, dy't mei syn jacht de Brighter Days oerfart fan Mospheira. Bren en Toby kinne dan einlings en te'n lêsten beskate famyljeproblemen útprate, lykas de sykte en dea fan harren mem, dêr't Bren Toby allinnich mei sitte litten hat, om't hy op dat stuit mei de Phoenix ûnderweis wie nei it romtestasjon Reunion. Toby bringt syn freondinne Barb Letterman mei, dy't foarhinne Bren syn ferloofde wie. Bren hat gjin inkele romantyske ynteresse mear yn Barb, want hy ûnderhâldt no al mear as tsien jier lang in stabile relaasje mei syn froulike atevi-liifwacht Jago. Likegoed soarget Barb har oanwêzichheid en har (tige minsklike) hâlden en dragen, dêr't se it atevi-tsjinstfolk fan Najida mei skandalisearret, foar in spande sitewaasje.
Underwilens ferfeelt Cajeiri, de achtjierrige en eigenwize soan fan Tabini, him dea yn it Bu-javid. Syn âlden hawwe it sa drok dat se amper nei him omsjogge, hy mei (foar syn eigen feilichheid) frijwol neat, en no is Bren-paidhi ek noch ôfreizge nei Najida. Syn hope dat syn oerbeppe Ilisidi, dy't mei syn oerâldomke Tatiseigi út Tirnamardi wei arrivearret, in hoart yn Shejidan bliuwe sil, ferfljocht as se him fertelt dat se inkeld op trochreis is en dat se moarnsier al wer ôfsette sil nei Malguri, har residinsje yn it Easten. Dat is tefolle foar Cajeiri. Dat, gebrûkmeitsjend fan 'e betizing dy't feroarsake wurdt troch de minne gearwurking tusken it befeiligingspersoneel fan syn heit en de liifwachten fan syn oerbeppe, pykt er út, mei by him inkeld syn ûnbelearde tinerliifwachten Jegari en Antaro. It trijetal ûntkomt út it Bû-javid fia it treinstasjon yn 'e tunnels dêrûnder, stapt oer op in ranzjearterrein yn noardlik Shejidan en reizget klandestyn mei in frachttrein nei de kust ta.
Tabini is dêr beslist net bliid mei, en skillet Bren op om 'e fersteklingen fan 'e trein te heljen. Om't er lykwols wol in bytsje begryp opbringe kin foar de druk dêr't syn soan mei te krijen hat, jout er tastimming dat de jonge in wike te Najida bliuwe mei. Bren beslút om 'e jonge delinkwinten en Toby en Barb de oare deis mei op see út te angelfiskjen te nimmen op syn eigen jacht, mar de oare moarns betiid komt der in tillefoantsje út Mospheira fan Toby syn eks-frou Jill dat harren dochter in ûngemak hân hat en mei in brutsten earm en skonk yn 't sikehûs leit. Hoewol't Toby yn oerlis mei Jill beslút dat syn oanwêzichheid yn it sikehûs neat oan 'e sitewaasje bydrage kin, nimt Barb op dramatyske wize oanstjit oan 'e freonlike toan fan it petear. Wylst Bren besiket en bemiddelje yn dy sitewaasje, wurdt Cajeiri, dy't mei syn beide trewanten it hûs al útglûpt is en by de boatestiger omsneupt, ûngeduldich.
Om't it jacht fan Toby en Barb oan 'e stiger leit, is Bren syn eigen jacht in eintsje dêrfanôf foar anker gien. Cajeiri beslút om op eigen manneboet mei de tender nei Bren syn jacht te farren en oan board te gean. Hy wit lykwols neat fan silen ôf en syn beide liifwachten komme út it wâldlân fan Taiben en hawwe de see noch nea sjoen. As de wyn it seil fangt, misse se Bren syn jacht en knoffelje ta de haven út it iepen wetter fan 'e baai op, dêr't se fongen wurde troch it útgeande tij. Tsjin 'e tiid dat Bren-en-dy Cajeiri misse en foar 't ferstân krije wat der bard is, binne Cajeiri-en-dy al út it sicht ferdwûn. Der wurdt in sykaksje opstarten, wêrby't Bren mei syn liifwachten Banichi, Tano en Algini op syn eigen jacht de see opgiet, wylst Toby en Barb, dy't harren ûnnoazele rûzje troch dit needgefal ferjitte, mei Jago op 'e Brighter Days derop útgeane. Tsjin it fallen fan it tsjuster en mei min waar op komst freget Bren oer de radio de pleatslike fiskerslju en syn buorman, hear Baiji, om help, en it is úteinlik Baiji dy't op 'e radar in synjaal oppikt, oan 'e hân wêrfan't Bren sels de tender mei Cajeiri-en-dy yn in almar rûger wurdende see fine kin.
Underwilens wie Ilisidi de moarns tefoaren mei it fleantúch ôfset nei Malguri, mar doe't har it berjocht berikte fan Cajeiri syn ûntsnapping per frachttrein wie se weromkeard nei Shejidan. De oare moarns wie se fannijs ôfset, mar moast se it fleantúch op 'e nij healwei omkeare litte fanwegen Cajeiri syn eskapade yn 'e tender. De aiji-dûairiêre hat sadwaande gjin goed sin as se dy jûns te Najida oankomt. Dat wurdt der net better op as se heart hokker rol oft Baiji by de rêding fan har oerbeppesizzer spile hat. Baiji is de omkesizzer fan hear Geigi, in tige goede bûnsmaat (en freon soe men hast sizze, as atevi freonen hiene) fan Bren, dy't de lieding hat oer it atevi-diel fan it romtestasjon. Hy hie syn syklike healsuster Tejo it tafersjoch oer syn bûtenpleats te Kajiminda jûn, mar dy is likernôch in jier lyn hommels kommen te ferstjerren, sadat har soan Baiji it dêr no foar it sizzen hat. Nei't de usurpator Murini ûnder fuotten helle wie en Tabini-aiji wer oan 'e macht kaam, hawwe de measte hearen fan 'e Assosjaasje oan it hof yn Shejidan har opwachting makke om trou te swarren oan Tabini, mar Baiji hat noch neat fan him hearre litten. Fierders kriget Bren fan Ramaso, syn majordomo yn Najida, te hearren dat Baiji noch grutte útsteande skulden yn Najida hat. Hoewol't der fanwegen Baiji syn rol by de rêding fan Cajeiri in beskate foarm fan tank útsprutsen wurde moat, is it dus saak om dat tige omsichtich te dwaan, mei't der ferskate oare gefoelige kwestjes spylje.
Sadwaande set Bren de oare moarns mei Banichi en Jago ôf nei Kajiminda foar in besite út fatsoen. Mei him geane Cajeiri en syn beide jonge liifwachten, mar net de aiji-dûairiêre, om't dy Baiji net erkenne kin salang't de man Tabini net as hearsker erkend hat. Underweis binne der alderhanne tekens fan efterstallich ûnderhâld, en ienris te Kajiminda arrivearre, hâldt en draacht Baiji him eigenaardich en fertocht. Op in hânsynjaal fan Banichi beslút Bren it besyk ôf te brekken, mar wylst se derút sille, smeket Baiji Bren om him oan te hearren en bekent er dat er gedoente hân hat mei de Marid, de suderlingen dy't de usurpator Murini oan 'e macht holpen hiene. Op 'e nij besykje Bren-en-dy om fuort, mar bûten kommen wurde se besketten troch immen op it dak. Harren sjauffeur rekket slim ferwûne, mar Jago wit Bren yn 'e bus te krijen en Banichi sleept de jammerjende Baiji mei. Yn 'e betizing binne se lykwols Cajeiri en syn jonge liifwachten kwytrekke.
Wylst Bren-en-dy mei harren finzene nei Najida weromkeare, hâlde Cajeiri, Jegari en Antaro har beskûl yn 'e wyngerd fan Kajiminda. Yn Najida bekent de ûnnoazele Baiji syn hiele skiednis fan ferrie oan 'e aiji-dûairiêre. It docht bliken dat Baiji syn stêf totaal ynfiltrearre is troch suderlingen, en dat er sels yn syn eigen domein al langere tiid frijwol neat mear te fertellen hie. Bren en Ilisidi freegje harren ôf oft de syklike Tejo, Baiji syn mem, wol in natuerlike dea stoarn is of dat de suderlingen de natuer in hantsje holpen hawwe om yn Kajiminda dizze omkoal oan it bewâld te bringen. As it tsjuster fallen is, witte Cajeiri-en-dy fuort te kommen út Kajiminda en rinne dan rjocht yn 'e earmen fan it befeiligingspersoneel fan Ilisidi, dat yn 'e mande mei Bren syn liifwachten in operaasje tsjin Kajiminda úteinset is.
Werom yn Najida hâlde Bren, Ilisidi en Cajeiri har beskûl wylst slûpmoardners yn 'e tsjinst fan 'e Marid de bûtenpleats besykje yn te kringen. Twa fan Ilisidi har mannen komme om, mar de ynkringers wurde deasketten troch Tano en Algini. Bren hie Toby en Barb yn harren jacht de Brighter Days de baai opstjoerd yn 'e ûnderstelling dat se dêr feiliger wêze soene, mar dêr wurde se oanfallen troch in oare boat. Toby, dy't de Baai fan Najida likegoed ken as syn broeksbûse, lokket de efterfolgers op 'e ûnderseeske rotsen sadat harren boat sinkt. De Brighter Days hat lykwols kûgelgatten oprûn ûnder de wetterline, en kin mar krekt op 'e tiid Najida wer berikke. Moarns keare Banichi en Jago werom mei it nijs dat Kajiminda no stevich yn 'e hannen is fan troepen dy't loyaal binne oan Tabini. Hast tagelyk arrivearje Lucasi en Vejico, twa leden fan it Slûpmoardnersgilde dy't troch Tabini oansteld binne as persoanlike liifwachten fan syn soan Cajeiri, om't dy dêr blykber net sûnder kin.
Underwilens freget Bren him ôf hoe't it mooglik is dat hy en syn liifwachten sûnder euvelmoed yn sa'n gefaarlike sitewaasje fersyld reitsje koene. De pleatslike befolking moast dochs perfoarst aan hân hawwe fan Baiji syn nuvere opstigings en syn kontakten mei de Marid? Mar blykber hie de pleatslike befolking soks net trochjûn oan Bren syn majordomo Ramaso yn Najida. Hy komt ta de konklúzje dat de pleatslike befolking, dy't bestiet út etnyske Edi, him net fertrout. De Edi binne eins de oarspronklike bewenners fan it eilân Mospheira, dat nei de Oarloch fan 'e Lâning oan 'e minsken jûn is as plak om har te fêstigjen. Sûnt binne de Edi, dy't no de súdwestkust fan it fêstelân bewenje, ballingen, sûnder parlemintêre fertsjintwurdiging. Itselde jildt foar de Gan oan 'e noardwestkust. Bren begrypt hoe't der mank sok folk in beskate wjerstân tsjin in minske lykas himsels bestean kinne soe. Boppedat is er troch syn jierrenlange ôfwêzichheid net bepaald bekend yn it distrikt. Hy beslút om dat sa gau mooglik te feroarjen, en freget in gearkomste oan mei de doarpsâldste fan Najida-doarp. De Edi stimme dêryn ta, mar nûgje ek Ilisidi en Cajeiri út. As hja harren dy jûns nei de gearkomste bejouwe, stelt Ilisidi ynienen oan 'e doarpsâldste Aieso foar, sûnder ienich foarôfgeand oerlis mei Bren (of Tabini), dat de Edi en de Gan elts in sit yn it parlemint fan 'e Westlike Assosjaasje krije moatte. Dat betsjut in politike ierdferskowing yn 'e atevi-polityk, mei't Bren foar syn eagen barren sjocht hoe't der in bûnsgenoatskip smeid wurdt tusken it uterste Easten (Ilisidi) en it uterste Westen (de Edi en de Gan). Hy begrypt dat mei dy pear wurden fan 'e aiji-dûairiêre de hiele takomst fan 'e wrâld feroare is, en hy hat gjin idee hoe't er dat foar Tabini oer ferantwurdzje moat.
Grand Central Publishing
Grand Central Publishing is in Amerikaanske útjouwerij, dy't yn maart 2006 oprjochte waard as in difyzje fan 'e Hachette Book Group. Foartiid makke de ynfrastruktuer fan dit bedriuw ûnderdiel út fan 'e Time Warner Book Group, in ôfdieling fan Time Warner, dy't yn 2006 oerdien waard oan Hachette Livre.
Guon ferneamde auteurs dy't harren wurken by Grand Central Publishing publisearre hawwe, binne David Baldacci, Jane Goodall, Gwyneth Paltrow en Jacqueline Carey.
Ymprints
Behalven Grand Central Publishing sels omfiemet de difyzje fjouwer ymprints:
Henry Seebohm
Henry Seebohm (Bradford, 12 july 1832 - Londen, 26 novimber 1895) wie in Britsk stielfabrikant, ûntdekkingsreizger en amateur-ornitolooch (naturalist).
Heinrich Gätke
Heinrich Gätke (Pritzwalk, 19 maaie as 19 maart 1814 - Helgolân, 1 jannewaris 1897) wie in Dútsk ornitolooch en keunstskilder.
Hy wie de soan fan in bakker dy't yn Berlyn in hannelsoplieding folge, mar leaver skilder waard. Yn 1837 reizge er foar it earst nei Helgolân. Yn 1841 sette er him nei wenjen op dat eilân en fan 1843 bestudearre er de fûgels dêre. Hy studearre ornitology, as autodidakt, en makke in fûgelsamling. Yn 1891 waard der in obserfaasjestasjon op Helgolân set. Gätke syn fûgelkolleksje waard kocht troch de Prusyske regearing foar it Noardseemuseum op it eilân. It grutste part fan de samling gie yn 1944 ferlern by in bombardemint. It oerbliuwend part is te besjen yn it Wattenmeerhaus fan it Ynstitút foar Fûgelstúdzje yn Wilhelmshaven.
Henry Seebohm
De niget oan fûgels brocht him ta in protte reizgjen; hy reizge troch Grikelân, Skandinaavje, Siberië, Turkije en Súd-Afrika, mar ek nei Helgolân dêr't er de Dútske ornitolooch Heinrich Gätke besocht. Syn ekspedysjes troch de Jenisej-toendra's fan Sibearje laten ta twa publikaasjes dy't nei syn dea yn ien boek útjûn waarden. Seebohm wie de earste dy't yn Europa it systeem fan trijefâldige (trinomiaal) wittenskiplike nammen foar ûndersoarten ynbrocht.
Der binne in tal fûgelsoarten nei Seebohm ferneamd, ûnder oaren de sjongfûgel Dromaeocercus seebohmi (troch Richard Bowdler Sharpe).
List fan Yslânske ambassadeurs yn Japan
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn Japan.
Pophernsterbrêge
De Pophernsterbrêge is in fêste brêge oer de Frjentsjerter Feart, yn de Stêdrûnwei Noard fan Snits. De brêge is oanlein by de konstruksje fan dat part fan de rûnwei om Snits, lêste fearn 20e iuw. De Pophernsterbrêge is neamd nei it buorskip Popherne, krekt wat nei it noardwesten.
Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk 1984
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk 1984 yn Dijon op 20 maaie 1984. It wie de fjirde race fan 16 races fan de Formule 1 yn 1984. It wie de 33ste offisjele Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk, en waard op it Sirkwy fan Dijon-Prenois ferriden. De race waard hâlden oer 79 rûntsjes op it 3,887 km lange sirkwy foar in race ôfstân fan 307.073 kilometer. It wie de lêste Grutte Priis Formule 1 op it sirkwy fan Dijon.
Kwalifikaasje
* François Hesnault kwalifisearre 14e mei in tiid fan 1:05.850 yn 'e earste kwalifikaasje sesje. Lykwols, Ligier luts syn dielname werom, om harren nr.1 koereur Andrea de Cesaris starte te litten, neidat de tiid fan freed fan 'e Italiaan skrast waard. ta gefolch fan in lêge brânblusser yn syn JS23 en hy net yn steat wie in rappe tiid del te setten yn de fereinde lêste kwalifikaasje.
Tsjerke fan Odsun
De Tsjerke fan Odzun (ek Kleaster fan Odzun; Armeensk Օձունի վանք) is in 6e iuwsk tsjerkegebou yn it doarp Odzun yn de Armeenske provinsje Lori.
Skiednis
Alhoewol't histoaryske boarnen ûntbrekke oer de krekte âldens fan it gebou, wurdt op grûn fan ûndersyk oer de konstruksje, in ynskripsje, de dekoraasje yn de tsjerke en guon arsjitektoanyske details rûsd dat de tsjerke earne yn it midden fan de 6e iuw boud waard. Yn de rin fan de tiid waard de tsjerke ferskate kearen wer opboud en restaurearre. De lêste restauraasje waard mei help fan it Polytechnyske Universiteit fan Milaan útfierd yn 2012-2014.
It oansjen fan de hjoeddeiske tsjerke datearret út in weropbou fan de 8e iuw. De trijeskippige tsjerke mei smelle sydskippen is boud fan roze felsyt wylst yn de tsjerke basalt brûkt is. De tsjerke waard oan de noardlike, súdlike en westlike kant omklamme troch in kleastergong, wêrfan't hjoeddedei allinne de súdlike en noardlike noch steane. De súdlike kleastergong is mei bôgen iepen, wylst de westlike bestiet út in rûnbôgige tagong en in bline muorre sûnder iepenings.
De tsjerke hat in tonferwulft, wylst de tamboer in ribferwulft hat. Oan de gevel binne ferskillende reliëfs te sjen, dy't foar in part dreech te tsjutten binne.
De lytse klokketuorkes oan de westlike kant fan de tsjerke binne 19e iuwske tafoegings.
Grêfmonumint
Njonken it grutte tal grêfstiennen om de tsjerke hinne is der ek in nijsgjirrich grêfmonumint. Yn de bôgefoarmige iepenings fan it mei ûnbidich grutte blokken stien boude monumint steane twa obelisken mei byldhouwurk. Oan de eastlike en westlike kant fan it monumint binne reliëfs te sjen fan bibelske foarstellings en fan de ynfiering fan it kristendom yn Armeenje. De noardlike en súdlike kant litte geometryske en florale dekoraasjes sjen. Ofgeande op de styl soe it monumint út de 6e iuw datearje kinne. It monumint waard skonken troch in Yndiaaske kening út tankberens foar de help fan in Armeenske generaal dy't út Odzun ôfkomstich wie. In soartgelikens monumint is te sjen in Aghudi yn de súdlike Armeenske provinsje Syunik.
Hurde science fiction
Definysje
Likemin as sêfte science fiction is hurde science fiction in bot sekuere term. It ferskil tusken 'sêft' en 'hurd' leit net fêst en wurdt ek net troch eltsenien as sadanich erkend. Boppedat omfiemet in science fiction-ferhaal gauris eleminten fan sawol hurde as sêfte science fiction. Men kin dêrom faak net mei wissichheid sizze ta hokker subsjenre of kategory oft sa'n ferhaal heart. It fierst dat men op dat mêd dan gean kin is troch te sizzen dat dit ferhaal mear skaaimerken fan hurde science fiction hat, wylst dat ferhaal mear skaaimerken omfettet fan sêfte science fiction.
It hat ek te krijen mei persoanlike opfettings. Guon (natuerkundich ûnderleine) lêzers sille eltse ôfwiking fan it mooglike of wierskynlike (lykas flugger-as-ljochtreizgjen) beskôgje as in skaaimerk fan sêfte science fiction, wylst oaren in klam op karakterûnwikkeling of op 'e maatskiplike ymplikaasjes fan 'e ynfiering fan folslein mooglike mar nije technology as in ôfwiking beskôgje kinne fan 'e fokus op wittenskip en technology dêr't yn harren eagen hurde science fiction om heart te draaien.
Skiednis
De ierste ferhalen wêryn't wittenskip en technology sekuer werjûn waarden, ferskynden yn 'e rin fan 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw. Men kin dan bygelyks tinke oan romans fan Jules Verne, lykas In Reis nei de Moanne (1865) en In Wrâldreis yn Tachtich Dagen (1872). De oandacht foar wittenskiplike details dy't Verne oan 'en dei lei, waard letter in boarne fan ynspiraasje foar skriuwers fan hurde science fiction, hoewol't Verne sels trouwens ûntstried dat er serieus besocht om takomstige technology sekuer te beskriuwen.
Yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw wie de Lúksemboarchske skriuwer en redakteur Hugo Gernsback in grut foarstanner fan hurde science fiction. Hy fûn dat science fiction-literatuer in ûnderrjochtsjende funksje hawwe moast, en wie fan miening dat it oars gjin sin hie om sokke ferhalen te skriuwen. Nettsjinsteande dat wied er, om lêzers te lûken, twongen om yn syn tydskrift Amazing Stories ek fantasy en ûnwittenskiplike science fiction te printsjen.
Hurde science fiction, al hiet it doe noch net sa, berikte syn hichtepunt ûnder it saneamde Gouden Tiidrek fan de Science Fiction, dat duorre fan 'e twadde helte fan 'e 1930-er jierren oant de midden fan 'e 1940-er jierren. It sjenre makke doe in ûnbidige sprong foarút op it mêd fan 'e kwaliteit fan 'e skreaune romans en ferhalen. Bekende auteurs fan hurde science fiction binne û.o. Arthur C. Clarke, Isaac Asimov, Larry Niven, Robert A. Heinlein, Poul Anderson en Kim Stanley Robinson.
Gerbrich de Jong
Gerbrich A. de Jong (1989) is in learares Frysk en puzelmakster.
Karriêre
Sûnt 2016 wurket Gerbrich de Jong as lerare-oplieder Nederlânsk en Frysk oan NHL Stenden Hogeskoalle. Dêr dosearret hja 'Fryske Taalfeardigens I en II' en 'Frysk as Minderheidstaal'.
Foar it kennisfermiddel 'Fitale Fakdidaktyk' ferdjippe se har yn de fakdidaktyk Frysk en meartalich ûnderwiis om rjocht te dwaan oan it Frysk as skoalfak.
Mei de auteurs Henk Wolf en Babs Gezelle Meerburg skreau se yn 2018 in folslein nije ferzje fan de ‘kennisbasis Frysk’ foar it hbû. Dêryn stiet wat in learaar Frysk heart te witten.
Yn 2019 wie De Jong sjuerylid op de 'Lange Koartproazajûn', dy’t organsearre waard troch it Frysk literêr tydskrift Ensafh.
MOOC
Yn 2016 sette De Jong foar de Ryksuniversiteit Grins de Ingelske online kurus 'Frysk MOOC' (Massive Open Online Course) op dêr’t minsken út de hiele wrâld oan meidien hawwe. De online kursus Frysk wie basearre op de fariant 'Introduction to Dutch', dy't yn 2015 sa'n 70.000 ynskriuwings hie. Foar de Fryske kursus soene har úteinlik sa'n 6500 minsken ynskriuwe. De kursus fan trije wiken wie fan 26 septimber oant en mei 10 oktober 2016. Alle moandeis kaam in nij kursusdiel beskikber. Op in foarum koenen minsken ek fragen stelle, bygelyks oer hoe't wurden no krekt útsprutsen wurde moatte. Foar guon minsken wie it in aardige yntroduksje yn de Fryske taal, foar oaren wie it in opstapke om op in heger nivo Frysk te learen. Soks koe dan in ferfolch krije by de AFUK, by de NHL of de Universiteit fan Grins. De dielnimmers learden ek oer de Fryske kultuer en it Fryske lânskip.
Regio Hannover
De Regio Hannover ûnstie op 1 novimber 2001, doe't de Kreisfreie Stadt Hannover en de lânkring Hannover gearfoege waarden.
Geografy
De Regio Hannover grinzget yn it westen oan de lânkringen Schaumburg en Nienburg, yn it noarden oan de lânkringen Heidekreis en Celle, yn it easten oan de lânkringen Gifhorn en Peine en oan Hildesheim en Hameln-Pyrmont yn it suden.
Neffens ynwennertal is Hannove de grutste stêd en wat oerflak oanbelanget is Neustadt am Rübenberge dat.
De Regio Hannover makket die út fan de Metropoalregio Hannover-Braunschweig-Göttingen.
De regio leit yn it oergongsgebiet tusken de Lüneburger Heide en middenberchtme. Yn it westen leit de Steinhuder Mar, de grutste mar fan Nedersaksen, yn it súdwesten it Calenberger Lân en de berchkaam Deister.
Stêden en gemeenten
Alle stêden en gemeenten yn de Regio Hannover binne saneamde ienheidsgemeenten.
Bêd
In bêd is in meubelstik dat bedoeld is as in plak foar minsken om te sliepen en út te rêsten, en dat ek it gebrûklike plak is om geslachtsmienskip te bedriuwen. In bêd stiet ornaris yn 'e sliepkeamer. De term 'bêd' wurdt tsjintwurdich ek (as pars pro toto-stylfiguer) brûkt om in plak yn in fersoargingsynrjochting of in sliepplak yn in hotel mei oan te tsjutten.
Fan oarsoartige bêden moat yn it foarste plak de widze neamd wurde, dat in spesjaal lyts bêd foar in poppe is. In harmonikabêd kin men ynskowe en in opklapbêd of optearbêd kin men yninoar klappe. In stretcher is in beskate foarm fan in licht, smel opklapbêd. In sofabêd is in bank dy't ta in bêd útklapt wurde kin. In boxspring is in bêd mei in ledikant dat syn eigen binnenfearring hat, in wetterbêd is in bêd mei in matras dat folle wurdt mei wetter, en in luchtbêd is in opblaasber luchtmatras.
In kûsjette is in bêd oan board fan in trein of skip, en in koai is in sliepplak op in skip of boat. In heechslieper is in ferhege bêd dat bygelyks boppe in buro past (om romte út te sparjen). In steapelbêd is in bêd mei twa (of trije) matrasboaiems en matrassen boppe inoar, wêrby't it boppeste it boppebêd hjit en it ûnderste it ûnderbêd (en eventueel it middelste it middelbêd). In himelbêd is in útsûnderlik rom bêd mei fjouwer lange stilen oan 'e hoeken dy't fan boppen in stoffene bêdhimel ûnderstypje. De romte tusken de stilen kin dêrby faak ôfsletten wurde mei gordinen om siging, nijsgjirrige blikken en fleanende ynsekten tsjin te gean. Yn 'e tropen brûkt men tsjin ynsekten in klamboe, dat in soarte fan net is dat men fan boppenôf oer it bêd hinne sakje lit.
Faak wurde ek oarsoartige sliepplakken yn it deistich taalgebrûk wol oantsjut as 'bêd', lykas in bedsteed, in brits, in hingmatte of in striebêd (dat inkeld út spraat strie bestiet, net te betiizjen mei in striematras, in matras foar in gewoan bêd dat folle is mei strie). Ta in bêd wurde soms ek byhearrende meubelstikken rekkene, lykas nachtkastkes oan ien kant of oan wjerskanten fan it hollenein en (foarhinne) in tekkenkiste oan it fuottenein.