cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Winfield S. Edgerly
Iere militêre karriêre
Neitiid waard Edgerly op 15 juny 1870 mei de rang fan twadde luitenant tafoege oan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint, dat doe yn Fort Riley, yn Kansas, legere wie, en fan 1873 ôf yn Fort Abraham Lincoln, yn 'e Dakota's. Edgerly wie gauris fan syn rezjimint detasjearre en tsjinne û.m. yn it westlike legerhaadkertier yn Fort Leavenworth, yn Kansas, mar ek yn Fort Snelling, yn Minnesota, en oan 'e Amerikaanske frontier, yn Fort Totten, yn Noard-Dakota.
Dêrnjonken makke Edgerly in hoart diel út fan 'e Noardlike besettingsmacht yn it yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch fersleine Suden, wêrby't er stasjonearre wie op Mount Vernon, yn Kentucky; yn Meridian, yn Mississippy; yn Chester, yn Súd-Karolina; yn Opelika, yn Alabama; en yn Memphis, yn Tennessee. Fierders waard er twaris as ûnderdiel fan in militêre eskorte tafoege oan 'e Northern Boundary Survey, de lânmjittersekspedysje dy't de grins fan 'e Feriene Steaten mei Kanada fêstlei.
Priveelibben
Edgerley troude op 27 oktober 1875 yn St. Paul, yn Minnesota, mei in Grace Corey Blume (1856-1939). Ut dat houlik kaam yn 1881 ien bern fuort, in jonkje, dat de namme Winifred krige, mar yn 1885 mei trije jier yn Fort Leavenworth kaam te ferstjerren.
Tsjinst ûnder de Grutte Sû-Oarloch fan 1876
Under de Grutte Sû-Oarloch naam Edgerly yn 1876 mei it 7e Kavaleryrezjimint diel oan 'e simmerkampanje tsjin 'e Lakota, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho. Dêrby tsjinne er as ûnderbefelhawwer fan D Kompanjy, ûnder kaptein Thomas Weir. Op 25 juny, doe't de Yndianen it 7e Kavaleryrezjimint in ferpletterjende nederlaach tabrochten yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, hearde D Kompanjy ta it detasjemint fan kaptein Frederick Benteen.
De Amerikanen hiene dy deis in grut Yndiaansk doarp oan 'e igge fan 'e rivier de Little Bighorn yn súdlik Montana ûntdutsen, en foelen dat fan twa kanten oan. De fjildkommandant fan 'e 7e Kavalery, luitenant-kolonel George Armstrong Custer, die mei fiif kompanjyen út it noarden wei in wraam, wylst majoar Marcus Reno mei trije kompanjyen út it suden wei oanfoel. Kaptein Benteen waard mei trije kompanjyen nei it súdwesten ta stjoerd, om 'e ferwachte flecht fan 'e Yndianen ôf te snijen. Mar de Yndianen flechten net en de oanfal fan Reno waard ôfslein, wylst Custer mei syn troepen op in heuveltop ynsletten en folslein ferdylge waard.
Nei sa'n twa oeren lang sûnder súkses it rûge heuvellân ôfsocht te hawwen nei flechtsjende Yndianen, ûntfong Benteen in boadskip fan Custer mei it befel dat er him mei syn detasjemint, de reservekompanjy fan kaptein Thomas McDougall en de bagaazjetrein fan it rezjimint sa fluch mooglik by Custer jaan moast. Doe't de trije kompanjyen fan Benteen lykwols tichterby it Yndiaanske doarp kamen, brocht de Krieske ferkenner Heal Giel Gesicht it boadskip oer dat majoar Reno nei syn oanfal op 'e súdkant fan it doarp mei swiere ferliezen tebekwike moatten hie en dat de oansleine oerlibbenen fan dy trije kompanjyen har no weromlutsen hiene op in heech klif oan 'e eastkant fan 'e rivier, dat letter Reno Hill komme soe te hjitten.
Benteen keas der op dat stuit foar om 'e troepen fan Reno te fersterkjen ynstee fan syn oarders út te fieren en troch te riden nei Custer. Koarte tiid letter joech ek kaptein McDougall him by Reno en Benteen mei Kompanjy B en de bagaazjetrein. Benteen hie goede redens om in direkt befel yn 'e wyn te slaan (hy beskôge it as selsmoard om te besykjen om Custer te berikken mei't de nûmerike oermacht fan 'e Yndianen fierstente grut wie), mar syn beslissing foel net goed by in diel fan syn ûnderhearrigen, wêrûnder Weir en Edgerly. Doe't der op it klif oanhâldend gewearfjoer heard waard dat út it noarden kaam, frege Weir oan Edgerly oft dy it mei him iens wie dat D Kompanjy optsjen moast om Custer te fersterkjen. Edgerly antwurde befêstigjend, en sadwaande setten Weir en Edgerly likernôch trije kertier nei oankomst op it klif, om 17.00 oere hinne, tsjin 'e befellen fan Reno en Benteen yn op eigen manneboet mei D Kompanjy ôf nei it noarden. De kompanjy teach likernôch oardel kilometer op, nei in hichte dy't tsjintwurdich Weir Ridge (of ek wol Weir Point) hjit.
Dêrwei koene Weir, Edgerly en harren mannen omtrint 17.25 oere tusken krûdwolken troch sjen hoe't krigers te hynder yn 'e fierte op foarwerpen skeaten dy't op 'e grûn leine. It is ûndúdlik wat dat krekt west hat; der is gauris fan útgien dat it Custer syn lêste gefjocht op 'e heuveltop west hawwe moat, mar dêrfoar doocht de tiid net. Guon moderne histoarisy hawwe oppenearre dat it mooglik it gefjocht op Calhoun Hill wie, dat ûnderdiel útmakke fan Custer syn weromtocht. Tsjûgeferslaggen fan Yndianen sprekke dat lykwols wer tsjin, en de kwestje is noch altyd net útiten.
Yn elts gefal besleaten Reno en Benteen úteinlik om Weir en Edgerly te folgjen, wêrby't Benteen foarop gie en folge waard troch Reno syn oansleine detasjemint, mei McDougall syn B Kompanjy en de bagaazjetrein yn 'e efterhoede. Oanwaaksende druk troch Yndiaanske oanfallen op 'e troepen op Weir Ridge twong lykwols alle sân kompanjyen om tebek te wiken nei Reno Hill, noch ear't de bagaazjetrein 400 m ôflein hie. Op it klif namen se har âlde posysjes wer yn, en waarden dêr noch in dei lang belegere. Se koene der net wei, mar de Yndianen koene ek net troch harren linys hinne brekke. Tsjin 'e ein fan 'e middei fan 26 juny koe fan it klif ôf waarnommen wurde hoe't de Yndianen harren doarp opbrieken. Om dyselde tiid hinne holden de oanfallen ek op. De reden dêrfoar wie it neieroankommen fan 'e farske troepen fan brigadegeneraal Alfred Terry en kolonel John Gibbon. Dy arrivearren ier op 27 juny op it slachfjild en ûntsetten doe de detasjeminten fan Reno en Benteen.
Tsjinst oan 'e frontier
Nei ôfrin fan 'e Slach oan de Little Bighorn waard Edgerly mei weromwurkjende krêft op 25 juny 1876 befoardere ta earste luitenant mei it befel oer L Kompanjy. Fan ein juny oant 14 novimber tsjinne er teffens as de kertiermaster fan 'e 7e Kavalery. Hy waard twaris yn Fort Abraham Lincoln legere en ienris yn Fort Totten. Fierders wied er in skoft ferantwurdlik foar it beskermjen fan 'e postkoetsrûte tusken Fort Abraham Lincoln en Deadwood, yn 'e Black Hills. Yn jannewaris 1877 waard er oerpleatst nei C Kompanjy.
Yn jannewaris 1879 tsjûge Edgerly yn Chicago foar it Hof fan Undersyk dat gearroppen wie op oanfraach fan majoar Reno, dy't beskuldige wie fan leffens en plichtsfersom ûnder de Slach oan de Little Bighorn en op dy wize syn namme suverje woe. Neitiid tsjinne Edgerly op 'e nij yn Fort Abraham Lincoln en yn Fort Yates en brocht er in skoft troch as ynspekteur fan kavaleryhynders. Teffens wied er fan jannewaris 1883 oant oktober 1884 aktyf as rekrutearringsofsier mei as stânplak Cincinnati, yn Ohio. Dêr waard er op 22 septimber 1883 befoardere ta de rang fan kaptein. Fan 1884 oant 1885 wie Edgerly wer stasjonearre yn Fort Leavenworth, wylst er fan 1885 oant 1886 yn Fort Keogh, yn Montana, tsjinne.
It Bloedbad fan Wounded Knee
Edgerly hie it befel oer C Kompanjy fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint ûnder it kweaferneamde Bloedbad fan Wounded Knee. Dêrby slachte it Amerikaanske Leger op 28 desimber 1890 ûnder barre winterske omstannichheden in grutte groep fan yn 't foar fierhinne ûntwapene oanhingers fan 'e Yndiaanske geastedûnsbeweging ôf, mei 297 deaden ta gefolch, meast froulju en bern. Neitiid rikkemandearre Edgerly sersjant Frederick E. Toy oan foar in Medal of Honor, de heechste Amerikaanske militêre ûnderskieding, foar "betoande dapperheid by it deasjitten fan fijannige Yndianen." (De ûnderskieding waard takend, mar Edgerly syn formulearring waard weilitten.)
Nei it Bloedbad fan Wounded Knee tsjinne Edgerly op oare plakken yn it doe stadichoan minder Wylde Westen. Fan 1892 oant 1895 lei er yn Teksas. Yn it skoaljier 1895-1896 wied er heechlearaar kriichskunde oan it Steatskolleezje fan Maine. En fan 1897 oant 1898 wied er ynstrukteur by de Nasjonale Garde fan Nij-Hampshire, yn Concord. Op 8 juny 1898 waard er befoardere ta luitenant-kolonel by de nasjonale garde mei de funksje fan ynspekteur-generaal. Fan juny 1898 oant jannewaris 1899 makke Edgerly diel út fan it Amerikaanske 2e Legerkorps, wêrby't er de funksjes fan ynspekteur-generaal en waarnimmend ynspekteur-generaal (yn dy folchoarder) ferfolle. Op 9 july 1898 waard er befoardere ta majoar yn it reguliere leger, en op 5 jannewaris 1899 waard er weromoerpleatst nei de 7e Kavalery.
Tsjinst om utens
Under de Spaansk-Amerikaanske Oarloch tsjinne Edgerly fan novimber 1899 ôf op Kuba, dêr't er legere wie yn Havana. Op 19 febrewaris 1901 waard er befoardere ta luitenant-kolonel yn it reguliere leger, hoewol't er by de 7e Kavalery oant maaie 1902 it befel hold oer in eskadron, wat eins in te beheind kommando wie foar ien fan syn nije rang. Neitiid waard er oerpleatst nei it 10e Kavaleryrezjimint. Dêrnjonken wied er fannijs aktyf as ynspekteur-generaal en ûndersocht er Spaanske oarlochsreparaasjes.
Yn july 1902 kearde Edgerly werom nei de Feriene Steaten, dêr't er oant 19 febrewaris 1903 wer by it 7e Kavaleryrezjimint tsjinne. Yn april fan dat jier folge in befoardering ta kolonel, wêrnei't er oant desimber 1903 kommandant fan 'e legerbasis Fort Myer wie, yn Firginia. Fan febrewaris 1904 oant jannewaris 1907 focht Edgerly ûnder de Filipynsk-Amerikaanske Oarloch op 'e Filipinen, in eardere Spaanske koloanje dy't de Amerikanen ûnder de Spaansk-Amerikaanske Oarloch ferovere hiene. Yn dy tiid fierde er efterinoar it befel oer de legerbases Camp Wallace de Union, Camp Stotsenburg en Camp McKinley. Op 23 juny 1905 waard er befoardere ta brigadegeneraal.
Lettere tsjinst
Nei't er weromkeard wie yn 'e Feriene Steaten hie Edgerly fan maart oant july 1907 it befel oer it militêre Departemint fan de Golf, wêrnei't er ôfreizge nei Dútslân om as waarnimmer oanwêzich te wêzen by de maneuvers fan it Dútske Keizerlike Leger. Letter hied er sit yn ferskate militêre kommisjes yn Washington, D.C., foar't er fan ein 1907 oant 1909 befelhawwer fan it militêre Departemint fan Dakota en kommandant fan 'e Amerikaanske Kavalery- en Artilleryskoalle yn Fort Riley wie. Fanwegen lichaamlike swierrichheden gied er op 29 septimber 1909 mei sikeferlof, dat in fearnsjier letter, op 29 desimber, omset waard yn in permaninte pinsjonearring.
Edgerly sette him doe wer nei wenjen yn syn berteplak Farmington, yn Nij-Hampshire. Doe't de Feriene Steaten yn 1916 behelle rekken yn 'e Earste Wrâldoarloch, kearde er koart werom yn aktive tsjinst en hied er fan 26 july oant 17 septimber 1917 it befel oer it mobilisaasjekamp fan it Amerikaanske Leger by Concord. Edgerly stoar tsien jier letter, op 10 septimber 1927, yn 'e âlderdom fan 81 jier yn syn berteplak Farmington. De deadsoarsaak wie groanyske nierûntstekking. Hy waard begroeven op it Nasjonaal Begraafplak Arlington, by Washington, D.C.
Red (film út 2010)
Red is in Amerikaanske aksjekomeedzje út 2010 fan 'e Dútske regisseur Robert Schwentke. De haadrollen waarden fertolke troch Bruce Willis en Mary-Louise Parker, mei John Malkovich, Helen Mirren, Brian Cox, Morgan Freeman, Karl Urban en Richard Dreyfuss yn ûnderstypjende rollen. De titel ferwiist nei in fiktive ôfkoarting dy't yn gebrûk wêze soe by de Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA, mei as betsjutting "Retired, Extremely Dangerous" ("Pinsjonearre, Ekstreem Gefaarlik"). De film wie it earste diel fan 'e Red-filmsearje. It ferhaal giet oer de pinsjonearre CIA-spion Frank Moses, dy't it doelwyt wurdt fan in rjochte moardkampanje troch syn eardere wurkjouwer. Hy is lykwols sa taai as hier en nei't er de earste konfrontaasje oerlibbe hat, giet er op 'e siik nei dejinge dy't de opdracht foar syn dea jûn hat. Red krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en waard nominearre foar de Golden Globe foar Bêste Musical of Komeedzje. Yn 'e bioskopen wie de film kommersjeel súksesfol. Yn 2013 kaam de ferfolchfilm Red 2 út.
Plot
Frank Moses is in pinsjonearre spion en spesjaal agint fan 'e Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA, dy't no de status red hat (Retired, Extremely Dangerous, "Pinsjonearre, Ekstreem Gefaarlik"). Hy wennet allinne yn Cleveland (Ohio), dêr't er gjin sosjale kontakten hat en him eins deaferfeelt. Ut iensumens ferskuort er kear op kear de sjeks foar syn útkearing dy't er ûntfangt fia de General Services Administration (GSA). Dan kin er beare dat er dy net krigen hat en hat er in reden om te skiljen mei Sarah Ross, de meiwurkster fan dy ynstânsje dy't oer syn dossier giet. Sarah mei graach fan him hearre, en hoewol't se wol foar it ferstân hat dat Moses liicht as er seit dat de sjeks net oankommen binne, spilet se it spultsje mei en fiere se lange petearen. De rest fan yn frije tiid follet Moses mei it lêzen fan pulpromantsjes oer spionnen om't Sarah ferslingere is oan dy boekjes.
Op in nacht falt in eliminaasjeteam de wente fan Moses binnen om him út 'e wei te romjen, mar hy weeft handich mei harren ôf en makket se allegear dea. Om't er beseft dat se perfoarst syn tillefoan ôfharke hawwe, hat er reden om oan te nimmen dat ek Sarah in doelwyt wêze sil. Dat hy reizget fuortendaliks nei Kansas City, dêr't it callcenter fan 'e GSA fêstige is, en kringt it hûs fan Sarah binnen. Dy is dêr net bot fan sjarmearre en besiket him ôf te poeierjen om't se neat fan syn ferhaal leaut. Moses hat dêrom (fynt er) gjin oare kar as om har foar har eigen goederbêst mei geweld te ûntfieren. Underwilens kriget CIA-agint William Cooper fan syn baas Cynthia Wilkes de opdracht om Frank Moses op te spoaren en út 'e ljochten te helpen.
Om út te finen wa't it op him foarsjoen hat, reizget Moses mei in fêstbûne Sarah efter yn 'e auto nei New Orleans, dêr't er syn âlde mentor, de pinsjonearre CIA-man Joe Matheson opsiket. De tachtichjierrige Matheson sit no yn it âldereintehûs en is oanhelle mei in terminale foarm fan kanker. Fia syn âlde kontakten binnen de ynljochtingemienskip hellet er boppe wetter dat it team dat Moses syn hûs binnenfoel, in groep Súdafrikaanske hiermoardners wie, dat ek ferantwurdlik holden wurdt foar de moard op in sjoernaliste fan The New York Times.
Underwilens wit Sarah, dy't troch Moses fêstbûn efterlitten is yn in motelkeamer, harsels te befrijen, wêrnei't se de plysje skillet. Neitiid besiket in CIA-agint dy't himsels foardocht as in plysjeman har te ûntfieren, mar Moses keart krekt op 'e tiid werom om dat tsjin te kearen. Hy ûntsnapt mei Sarah yn in plysje-auto, mar se wurde efterfolge troch Cooper. Moses wit dyselde ôf te skodzjen troch oer de plysjeradio fan it New Orleans Police Department troch te jaan dat der op in beskate lokaasje in plysjeman delsketten is troch immen mei it sinjalemint fan Cooper. As Cooper de plysje-auto op it troch Moses trochjûne plak efterlitten ûntdekt en it fiertúch neisjocht op oanwizings, wurdt er troch de út alle rjochtings tahastige plysje mei geweld oppakt.
Trijeresom sykje Moses, Sarah en Boggs de lêste libbene persoan op 'e list op, de piloat Gabriel Singer. Dy fertelt dat er yn 1981 in man út dat Gûatemalteekske doarp oppikt hat, mar ear't er mear sizze kin, wurdt er deasketten troch in skerpskutter yn in oerfleanende helikopter. Moses, Sarah en Boggs witte, nei't der ytlike deaden fallen en gâns skea oanrjochte is, te ûntsnappen. Boggs en Moses begripe no dat de opdracht foar harren eliminaasje út 'e boppeste regioanen fan 'e Amerikaanske oerheid komme moat, en dat se inkeld fierder komme kinne mei harren ûndersyk as se yn it CIA-haadkertier yn Langley (Firginia) yn it argyf it dossier oer de operaasje fan 1981 ynsjen kinne. Yn ruil foar in geunst fan Moses helpt de Russyske âld-KGB-spion op jierren Ivan Simanov him en Sarah om by de CIA yn te brekken. Ienris yn it argyf langet Henry, de stokâlde argivaris dy't in protte respekt foar Moses hat, him it betreffende dossier gewoan oer.
Nei't er fan Henry heard hat dat Cooper de deis tefoaren yn it argyf west hat om Moses syn persoanlike dossier yn te sjen, siket Moses Cooper yn dy syn eigen kantoar op om ferhaal te heljen. Se krije slaanderij, wêrby't Cooper in wan bruien kriget, mar Moses in skotwûne yn it skouder oprint. Mei Sarah wit er it gebou te ûntflechtsjen, en bûtendoar treffe se Boggs yn it selskip fan Matheson oan, dy't it âldereintehûs ûntflechte is nei't dêr in CIA-man delkaam om him te eliminearjen. Om't it blieden fan Moses syn wûne net ophâlde wol, sykje se neitiid beskûl yn 'e wente fan Victoria Winslow, oan 'e Chesapeakebaai. Hja is in âlde bekende fan Moses, Matheson en Boggs, en in skerpskutter en âld-aginte foar de Britske ynljochtingetsjinst MI6. Sy behannelet Moses syn wûne en ferwideret de kûgel.
De ynformaasje út it dossier liedt Moses-en-dy nei de wapenhanneler Alexander Dunning. Mei Matheson ferklaait as in Dzjibûtiaanske generaal en mooglike klant en Moses en Boggs as syn liifwachten kringe de trije mannen de filla fan Dunning binnen, wylst Victoria en Sarah bûtendoar de sitewaasje yn 'e rekken hâlde. As de trije âld-CIA-mannen dermei driigje om Dunning oan martelpraktiken te ûnderwerpen, bynt dyselde gau yn. Hy fertelt dan dat it bloedbad yn it Gûatemalteekske doarp oanrjochte wie troch luitenant Robert Stanton, waans heit, dy't senator wie, syn soan fia de tsjinsten fan Dunning út 'e sitewaasje weihelje liet om dêrnei de oarlochsmisdie út te wiskjen en de hiele saak yn 'e dôfpôt te stopjen. Dyselde Robert Stanton is no fise-presidint fan 'e Feriene Steaten, en hat opdracht jûn ta it út 'e wei romjen fan eltsenien mei weet oer it barren yn 1981, útsein himsels en Dunning.
De FBI, dy't Dunning al yn 'e rekken hold fanwegen in rinnend ûndersyk nei syn praktiken op it mêd fan 'e wapenhannel, ûntfangt in anonym tillefoantsje oer de oanwêzigens fan Moses-en-dy dêre. Cooper hastiget him nei de wente fan Dunning ta en besiket troch ûnderhanneljen de oerjefte fan Moses-en-dy te berikken, wêrby't er ûnthjit dat harren neat oerkomme sil. Moses fertelt him oer it ferrie fan 'e fise-presidint, mar dêr wol Cooper net nei harkje. Matheson, dy't opsjocht tsjin syn oankommende ferstjerren oan kanker, beslút himsels op te offerjen sadat Moses en Boggs ûntkomme kinne. Hy giet mei de hannen omheech troch de foardoar nei bûten ta, mar wurdt likwidearre troch in ûnbekende skutter, ta sichtbere konsternaasje fan Cooper.
Underwilens glûpe Moses en Boggs fuort troch de efterdoar en wurde dêrby dutsen troch Victoria mei har skerpskuttersgewear oant se de boskrâne berikke. Dêrnei pike Victoria en Sarah ek út, mar Sarah rûgelet yn 'e winterske bosk yn 'e snie by in lichte del en wurdt finzennommen troch de FBI. Moses, Boggs en Victoria wurde oppikt troch Simanov en ûntkomme. Nei't Sarah oerdroegen is oan 'e CIA, wurdt se troch in meiwurker fan Cooper ûnderfrege, mar se lit neat los. Cooper sels ûntfangt in tillefoantsje fan Moses. As de CIA neilûkt wêr't dat tillefoantsje weikomt, blykt Moses him yn it hûs fan Cooper te befinen, dêr't er tasjocht hoe't syn frou en beide lytse bern efterhûs op in beferzen poel oan it reedriden binne. Hy drukt Cooper op it hert om der goed foar te soargjen dat Sarah neat oerkomt, want nimmen wol de minsken ferlieze dêr't er fan hâldt. As Cooper en de tahastige plysje en CIA syn hûs berikke, is de fûgel al lang en breed flein, mar op syn salontafel treft Cooper it dossier oer de operaasje yn Gûatemala oan.
Neitiid giet Moses efter fise-presidint Stanton oan, wêrby't er mei help fan Boggs, Victoria en Simanov op yngenieuze wize sawol Cooper as de Secret Service te fluch ôf is. Nei't er Stanton ûntfierd hat, besiket er de man te ruiljen tsjin Sarah. Cooper ferskynt as earste op it ôfsprutsen plak, en hy is like ferheard as Moses wannear't Sarah yn in wite limûsine brocht wurdt troch Dunning en Cooper syn eigen baas Cynthia Wilkes. Stanton blykt dan mar in marionet fan Dunning te wêzen, dy't it wiere brein is efter de moarden. Wilkes hat har troch de smoarrike wapenhanneler omkeapje litten en Dunning besiket op deselde wize ek Cooper op syn hân te krijen. Dyselde beart dat er Moses arrestearret en hânboeiens omdocht foar't er him oerdraacht oan Dunning, mar bûten it sicht fan Dunning en Wilkes triuwt er Moses it kaaike fan 'e boeiens yn 'e hannen.
Wylst Moses op Dunning-en-dy tarint, lûkt Cooper syn pistoal en sjit de korrupte Wilkes dea, wêrnei't Victoria út in ferskûle posysje wei de oare trewanten fan Dunning delmeant. Moses docht de hânboeiens ôf en deadet Dunning troch him hurd op 'e strôte te slaan, sadat er stikt. Cooper lit Moses, Sarah en de oaren gean, mar de paranoïde Boggs jaget Dunning earst foar de wissichheid noch in kûgel troch de holle. Neitiid bringt Simanov Moses tebinnen dat dy him noch in geunst skuldich is. Hy hat in putsje yn Moldaavje dat eins gjin útstel lije kin. Sarah, dy't it echte bestean fan in spion noch opwinender fynt as de romantsjes dy't se der altyd oer lies, is entûsjast om mei dêrhinne.
Produksje
Red waard regissearre troch Robert Schwentke nei in senario fan Jon Hoeber en Erich Hoeber op basis fan 'e trijedielige stripsearje Red fan Warren Ellis en Cully Hamner út 2003-2004. As produsinten wiene Lorenzo di Bonaventura en Mark Vahradian by it projekt belutsen foar de filmstudio di Bonaventura Pictures. Foar de film wie in budget beskikber fan $58 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Florian Ballhaus, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Christophe Beck. De opnamen setten op 18 jannewaris 2010 útein yn Toronto. Yn maart fan dat jier waard der filme yn it French Quarter fan New Orleans.
Distribúsje
De distribúsje fan Red waard fersoarge troch Summit Entertainment. De film waard op 29 septimber 2010 foar it earst fertoand op it Fantastic Fest yn Austin (Teksas), en gie op 11 oktober fan dat jier yn premiêre yn Grauman's Chinese Theatre yn Hollywood. Op 15 oktober iepene er yn 'e Amerikaanske bioskopen. Red waard op 25 jannewaris 2011 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Red oer it algemien positive resinsjes. Yn it tydskrift Variety omskreau Justin Chang de film as "in fermaaklik, lichtfuottich aventoer oer in team fan CIA-feteranen op jierren dy't op wrede wize twongen wurde harren pinsjoen oan kant te skowen om wer oan it wurk." Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times, parte de film lykwols mar 2 fan 4 stjerren ta, en konkludearre dat it "noch in goede film, noch in minnenien" wie. Dêr heakke er oan ta: "Der sitte akteurs yn dy't we lije meie, dy't dingen dogge wêrfan't we wol woene dat se ynteressanter wiene." A.O. Scott fan The New York Times oardiele: "It is mooglik om fan Red te genietsjen, mar it is net in bjuster goede film. En dat besiket er eins ek net echt te wêzen […]." Yn 'e Los Angeles Times omskreau Kenneth Turan de film as sa "selsfoldien" dat it "yrritant" wie.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Red in boppegemiddeld goedkarringspersintaazje fan 72%, basearre op 208 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "It is miskien net de supersensaasje dy't jo ferwachtsje soene fan in aksjefilm mei in cast fan dit kaliber, mar [de film] stelt mei syn humor en styl noch altyd de measten fan syn bigbudget-wjergaders djip yn it skaad." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Red in goedkarringspersintaazje fan 60%, basearre op 38 resinsjes.
Prizen
Yn 2011 waard Red nominearre foar de Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje. De film sleepte ek nominaasjes yn 'e wacht foar trije Satellite Awards, trije Saturn Awards, in Critics' Choice Award, in NAACP Image Award en fjouwer Scream Awards, mar wûn gjin wichtige prizen.
Dick Cheney
Dick Cheney (folút: Richard Bruce Cheney; Lincoln (Nebraska), 30 jannewaris 1941), is in Amerikaansk Repulikeinsk politikus en sakeman fan mingd Ingelsk, Welsk, Iersk en hugenoatsk Frânsk etnysk komôf. Om utens krige er pas bekendheid doe't er fan 2001 oant 2009 ûnder George W. Bush de 46ste fise-presidint fan 'e Feriene Steaten wie; yn eigen lân spile er lykwols al folle langer yn 'e top fan 'e polityk mei, en wied er foartiid û.m. minister fan Definsje en stêfsjef fan it Wite Hûs. As fise-presidint waard er rûnom sjoen as de "tsjustere macht efter de troan", dy't yn it echt de beslissings naam, wylst Bush syn marionet wie. It is ûnwierskynlik dat it safier gie, mar in feit is dat er ien fan 'e ynfloedrykste fise-presidinten út 'e Amerikaanske skiednis wie. Mei dêrtroch, mar ek fanwegen it trochinoar griemen fan syn politike taken mei syn wurkpaad as ûndernimmer, is Cheney teffens ien fan 'e meast hate politisy fan 'e Feriene Steaten.
Jonkheid en oplieding
Cheney waard yn 1941 berne yn Lincoln, yn 'e steat Nebraska, as ien fan 'e trije bern fan Richard Herbert Cheney, in wurknimmer fan it Amerikaanske Ministearje fan Lânbou op it mêd fan grûnbehâld (d.w.s it tsjingean fan grûneroazje), en Marjorie Lorraine Dickey, dy't yn 'e 1930-er jierren in ferneamd softbalspylster wie. Cheney syn foarfaar William Cheney ymmigrearre yn 'e santjinde iuw fan Ingelân nei Massachusetts, en hy is in fiere neef fan twa Demokratyske presidinten fan 'e Feriene Steaten, Harry Truman en Barack Obama, dy't mei him in foarmem gemien hawwe yn Mareen Duvall, in hugenoate dy't yn 'e santjinde iuw Frankryk ûntflechte en har earst yn Ingelân en letter yn Marylân nei wenjen sette.
Syn bernetiid brocht Cheney foar it grutste part troch yn Sumner, yn Nebraska. Doe't er in jier as tsien wie, ferhuze it gesin nei Casper, yn 'e steat Wyoming, dêr't er de middelbere skoalle folge. Neitiid studearre er oan 'e prestizjeuze Universiteit fan Yale, yn New Haven, mar fanwegen oanpassingsswierrichheden briek er dêr twaris syn stúdzje ôf. Letter learde er fierder oan 'e Universiteit fan Wyoming, te Laramie, dêr't er in bachelors- en in masterstitel yn politikology behelle. Dêrnei sette er útein mei in doktoraalstúdzje oan 'e Universiteit fan Wiskonsin te Madison, mar makke dy net ôf. Hy waard oproppen foar militêre tsjinst (ûnder de Fjetnamoarloch wie yn Amearika de tsjinstplicht fan krêft), mar frege fiif kear útstel oan. Doe't him dêr yn in fraachpetear yn 1989 nei frege waard, antwurde er: "Ik hie yn 'e jierren sechstich oare prioriteiten as militêre tsjinst." left|thumb|250px|Presidint [[Gerald Ford (m.), mei syn stêfsjef fan it Wite Hûs Donald Rumsfeld (l.) en dy syn assistint Dick Cheney (rj.), yn april 1975.]]
Trouwen en húshâlding
Yn novimber 1962, doe't er 21 jier wie, waard Cheney arrestearre en letter feroardiele foar riden ûnder ynfloed. It jiers dêrop barde dat nochris. Neffens himsels holp de rjochtsferfolging him om fan 'e drank ôf te kommen. Yn 1964 troude er mei Lynne Vincent, syn faam fan 'e middelbere skoalle, dy't er foar it earst met hie doe't se allebeide fjirtjin jier wiene. Yn jannewaris 1966, doe't Cheney syn fyfde en lêste útstel fan militêre tsjinst oanfrege, wie syn frou tsien wiken swier fan harren earste bern, en waard er dêrfandinne foarearst útsûnder fan tsjinst fanwegen it feit dat er in gesin hie. It jiers dêrop waard er 26 en foel er bûten de tsjinsplicht, dy't er sadwaande nea ferfolle hat.
Cheney en de frou krigen twa bern, Elizabeth "Liz" Cheney, dy't troud is mei Philip J. Perry, in eardere hege amtner op it Amerikaanske Ministearje fan Thúslânbefeiliging, en Mary Cheney, in lesbiënne dy't mei har frou Heather Poe yn Great Falls, yn 'e steat Firginia, wennet. De Cheneys hawwe sân bernsbern. Fanwegen de homoseksualiteit fan syn jongste dochter rint Cheney wat út 'e pas mei de rest fan 'e Repulikeinske Partij, en is er sûnt 2004 in iepentlik foarstanner fan 'e ynfiering fan it homohoulik yn it hiele lân. right|thumb|200px|Cheney as minister fan Definsje.
Karriêre
Cheney begûn syn karriêre as Republikeinsk politikus yn 1969, yn 'e hoedanichheid fan stazjêr foar William A. Steiger, in lid fan it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen. Under de regearings fan Nixon en Ford klom er op ta in posysje yn 'e stêf fan it Wite Hûs, en ûnder Gerald Ford wied er fan 1975 oant 1977 sjef fan 'e stêf fan it Wite Hûs. Yn 1978 waard er keazen ta lid fan it Hûs fan Offurdigen foar syn thússteat Wyoming, in amt dêr't er fiif kear foar werkeazen waard en dat er fan 1979 oant 1989 ferfolle. Under it presidintskip fan George H.W. Bush wied er fan 1989 oant 1993 minister fan Definsje. Yn dy hoedanichheid joech er û.m. lieding oan 'e Amerikaanske ynfal yn Panama, yn 1989, wêrby't de yn 'e ynternasjonale drugshannel behelle Panameeske diktator Manuel Noriega ôfset en finzen nommen waard, en Operaasje Desert Storm, de Amerikaanske dielname oan 'e Earste Golfoarloch, om it troch Irak besette Koeweit te befrijen.
Nei't yn 1993 it regear fan Bush it fjild romje moatten hie foar de Demokratyske presidint Bill Clinton, sette Cheney útein mei in karriêre yn it sakelibben, en wied er fan 1995 oant 2000 direkteur fan 'e Halliburton Company, in grutte spiler yn 'e Amerikaanske en mondiale oaljeyndustry. It bedriuw ferhannelet sels gjin oalje, mar biedt tsjinsten oan dêr't men ferlet fan hat by it boarjen nei oalje. Cheney syn wurkpaad by Halliburton is net alhiel ûnbesmodzge, en hy waard letter neamd as ferklage by ferskate rjochtsaken tsjin it bedriuw, wêrûnder ien foar korrupsje dy't yn 2010 troch de Nigeriaanske steat oanspand waard (en bûten de rjochter om troch Halliburton foar $250 miljoen ôfkocht waard). Cheney syn fermogen, dat rûsd wurdt tusken de $19 en $86 miljoen, hat er fierhinne yn syn perioade by Halliburton opboud. left|thumb|250px|Presidint [[George W. Bush mei syn wichtichste adviseurs, minister fan Definsje Donald Rumsfeld (l.) en fise-presidint Dick Cheney (rj.).]]
Yn 2000 waard Cheney troch de Republikeinske presidintskandidaat George W. Bush frege om syn running mate (fise-presidintskandidaat) te wurden. Dêrop naam er ûntslach by Halliburton, wêrmei't er neffens himsels eltse belangeferminging foarkaam. Tegearre mei Bush waard er by de presidintsferkiezings it Demokratyske kandidaatspear Al Gore en Joseph Lieberman oermânsk, en yn 2004 waarden hy en Bush werkeazen nei't se John Kerry en John Edwards ferslein hiene. Sadwaande wie Cheney fan 2001 oant 2009 de 46ste fise-presidint fan 'e Feriene Steaten. Yn dy hoedanichheid makke er himsels geandewei ympopulêrder, oant er ien fan 'e meast hate persoanen yn 'e Amerikaanske polityk wie. De krityk op him wie fral rjochte op syn grutte ynfloed op it belied fan 'e regearing-Bush, dy't er nei de oanslaggen op 9/11 brûkte om 'e Twadde Golfoarloch en de Amerikaanske besetting fan Irak troch te setten. Dat by de weropbou fan Irak opdrachten fan in wearde dy't yn 'e miljarden rûn oan 'e Halliburton Company gund waarden, skeat withoefolle Amerikanen yn it ferkearde kielsgat, mei't dat sjoen waard as in frijwol iepentlike foarm fan freonepolityk en korrupsje. Fierders wie Cheney in grut en ûnberoulik foarstanner fan alle maatregels fan 'e regearing-Bush oangeande de bestriding fan terrorisme, wêrûnder net inkeld militêre aksje om utens, mar ek yllegale ôflústerpraktiken en saneamde "útwreide ûnderfregingstechniken" lykas waterboarding en oare foarmen fan marteling.
Op 27 febrewaris 2007, wylst Cheney in besyk brocht oan 'e Alliëarde loftmachtbasis op it Fleanfjild Bagram, fuort bûten de Afgaanske haadstêd Kabul, besocht in selsmoardterrorist tagong te krijen ta de basis, en brocht, doe't dat net slagge, syn bom ta ûntploffing, wêrby't 23 minsken omkamen en nochris 20 ferwûne rekken. De Taliban easken letter de ferantwurding foar de oanslach op en ferklearren dat Cheney it doelwyt west hie. right|thumb|180px|Dick Cheney yn [[2011.]]
Yn 2006 kaam Cheney yn it nijs doe't er by in jachtpartij yn it Teksaanske Kenedy County by fersin in kunde fan him, de 78-jierrige abbekaat Harry Whittington, fan in ôfstân fan 40 m mei hagel yn it gesicht en boarst skeat. De man waard daliks holpen troch it medysk personeel en de Secret Service-aginten dy't Cheney by him hie, en hoewol't er letter yn it sikehûs noch in hertoanfal krige om't teminsten ien hagelkerl yn of fuortby syn hert bedarre wie, bettere er wer hielendal op (al besleaten de dokters om in stik as tritich stikken hagel yn syn lichem te litten om't it fuortheljen dêrfan gruttere risiko's opsmiet as om se mar gewurde te litten). Sawol Cheney as Whittington hawwe befêstige dat it om in ûnnoazel ûngelok gie. Whittington wegere lykwols te antwurdzjen doe't him frege waard oft Cheney syn ûntskuldigings oanbean hie. De fise-presidint waard fanwegen dit ynsidint yn 'e media ûnmeilydsum op 'e hak nommen, en syn populariteitssifers dûkelen yn fjirtjin dagen tiid fan 23% nei 18%.
Lettere jierren
Hoewol't it suver wenst is dat in fise-presidint him nei de uterste termyn fan syn presidint ferkiesber steld foar it Amerikaanske presidintskip, seach Cheney dêr yn 2008 fanôf, mei it each op syn ympopulariteit en syn sûnensswierrichheden. Sûnt er begjin 2009 fise-presidint-ôf waard, hat er him ferskate kearen tige kritysk útlitten oer it belied fan 'e regearing-Obama. Yn 2011 ferskynde syn autobiografy, dy't er tegearre mei syn dochter Liz skreaun hie: In My Time: A Personal and Political Memoir.
Al desennia lang lijt Cheney oan slimme hertproblemen. Hy hat troch de jierren hinne fiif hertoanfallen hân, de earste yn 1978, doe't er noch mar 37 jier wie. De tweintich jier dêrfoar hied er likernôch trije pakjes sigaretten deis smookt; dat sil der grif wat mei te krijen hân hawwe. Lettere hertoanfallen hied er yn 1984, 1988, 2000 en 2010. Yn 1988 en twaris yn 2001 ûndergie er in hertoperaasje, en yn 2006 en nochris yn 2007 waard er operearre oan 'e ieren yn syn skonken, dêr't er bloedklûnten ûntwikkele hie. Yn 2012 ûndergie er einlings in folsleine herttransplantaasje. Presintator Pierce Morgan, dy't in praatprogramma hat op 'e stjoerder CNN, neamde Cheney yn 2013 "de lokkichste man op 'e wrâld", want "eltse kear as er it hàst ôfleit, fynt de medyske wittenskip wer wat nijs út dat him it libben rêdt."
Hanny Alders
Hanny Alders (Rotterdam, 18 juny 1946 - Skoarl, 22 july 2010) wie in skriuwster fan histoaryske romans. Yn 1987 publisearre hja har debútroman Non Nobis, oer de ûndergong fan de Timpeliers, dy't bekroane waard mei it Gouden Ezelsoor foar it bêst ferkochte debút. Sûnt brocht hja noch ferskate histoaryske romans dy't allegear ferfolging om it leauwe en konflikten tusk oarstinkenden as tema hawwe.
Alders har wurk waard ek foar in part yn it Dútsk oerset.
Beskermers fan de Whills
De term "Whills" wie oarspronklike in betinksel fan George Lucas, de geastlike heit fan Star Wars. Doe't er yn 'e earste helte fan 'e 1970-er jierren úteinsette mei it skriuwen fan 'e earste ferzje fan it senario foar wat úteinlik de film Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) wurde soe, neamde er dat Journal of the Whills, Part I. De Whills soene in kategory fan godlike wêzens wêze, lykas de Asen en Wanen út 'e Noardske mytology of de Titanen út 'e Grykske mytology. It Journal of the Whills (journal is "deiboek" of "lochboek") soe dan in Bibel-eftige hillige tekst wêze, dy't wijd wie oan it beskriuwen fan 'e ynfloed fan 'e Whills op it Stjerrestelsel.
Yn 'e film wurde de krimineel Jyn Erso en de rebel Cassian Andor yn 'e Hillige Stêd rêden troch de bline Beskermer fan 'e Whills Chirrut Îmwe en syn freon, de hierling (en eardere Beskermer) Baze Malbus, nei't se fersyld reitsje middenmank in oerfal fan 'e partisanen fan 'e ekstremistyske opstanneling Saw Gerrera op in konfoai fan stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk dat de lêste kyberkristallen út 'e timpel stelt. Neitiid beselskipje Chirrut en Baze Jyn en Cassian op in wanhopige misje om út it Keizerlik Argyf op 'e planeet Scarif de blaudrukken te stellen fan 'e Deadsstjer, in massaferneatigingswapen sa krêftich dat it hiele planeten ferdylgje kin.
De yntroduksje fan 'e personaazjes fan Chirrut (spile troch Donnie Yen) en Baze (Jiang Wen) krige in positive ûntfangst fan sawol filmkritisy as fans. Yn 2017 kaam oer harren in spin-off-roman út, mei as titel Star Wars: Guardians of the Whills, skreaun troch Greg Rucka.
Kirk Douglas
Kirk Douglas (wiere namme: Issur Danielovitch; Amsterdam (New York), 9 desimber 1916 – Beverly Hills (Kalifornje), 5 febrewaris 2020) wie in Amerikaansk akteur, filmprodusint, regisseur, filantroop en skriuwer. Hy groeide op yn earmoedige omstannichheden en tsjinne yn 'e Twadde Wrâldoarloch by de Amerikaanske Marine. Douglas makke syn debút as filmakteur yn 1946 en ûntjoech him yn 'e 1950-er jierren ta in Hollywoodstjer, mei rollen yn films as Champion, Young Man with a Horn, Detective Story, The Bad and the Beautiful, Lust for Life, Gunfight at the O.K. Corrall en The Vikings. Yn 'e 1960-er jierren belibbe er syn grutste súksessen, mei films as Spartacus, Lonely Are the Brave, Seven Days in May en The Heroes of Telemark. Douglas holp om 'e Swarte List fan Hollywood ûnder fuotten te heljen troch de as kommunist weisetten Dalton Trumbo iepentlik it senario skriuwe te litten foar Spartacus.
Yn 1963 spile Douglas op Broadway yn 'e toanieladaptaasje fan One Flew over the Cuckoo's Nest, dêr't er de filmrjochten op kocht. Dy droech er letter oer oan syn soan Michael, dy't der in mei ferskate Oscars bekroande film fan makke. Sels waard Douglas trije kear nominearre foar de Oscar foar bêste akteur. Dy wûn er nea, mar hy wûn wol in Golden Globe foar bêste akteur, en fierders oeuvreprizen as de Cecil B. DeMille Award, de Eare-Oscar en de Gouden Earebear. Op 'e ranglist fan Grutste Manlike Filmlegindes út Hollywood, fan it Amerikaansk Filmynstitút, nimt Douglas it santjinde plak yn. Mei syn twadde frou Anne Buydens joech er miljoenen dollars wei oan goede doelen. Hy oerlibbe in helikopterûngemak yn 1991 en in oerhaal yn 1996, en wie de lêste noch libjende stjer út it saneamde Gouden Tiidrek fan Hollywood. Douglas kaam yn 2020 yn 'e hege âlderdom fan 103 jier te ferstjerren.
Jonkheid en oplieding
Douglas waard yn 1916 berne yn Amsterdam, yn 'e Amerikaanske steat New York, as Issur Danielovitch (Jiddysk: איסר דניאלאָוויטש‎). Hy wie de soan fan Herschel "Harry" Danielovitch (1884-1950) en dy syn frou Bryna "Bertha" Sanglel (1884-1958), dy't allebeide etnysk Joadske emigranten wiene út Tsjavûsy, by Mogilev, yn it diel fan it Keizerryk Ruslân dat no Wyt-Ruslân foarmet. Douglas wie de iennichste jonge yn in húshâlding mei seis dochters dêr't yn 'e hûs Jiddysk sprutsen waard. In omke oan heitekant, dy't earder emigrearre wie, hie by oankomst yn 'e Feriene Steaten de efternamme Demsky oannommen, en Douglas syn heit hie dat foarbyld folge. Sadwaande groeide Douglas op as Izzy Demsky.
Nei't er yn 1934 slagge foar syn eineksamens yn it fuortset ûnderwiis oan 'e Amsterdam High School, woe Douglas fierder leare, mar dêr hied er it jild net foar. Dêrom prate er himsels nei binnen yn it kantoar fan 'e rektor fan 'e St. Lawrence Universiteit yn Canton, dy't er syn treflike siferlist fan 'e middelbere skoalle sjen liet. Hy wist foarinoar te krijen dat er om syn lesjild fan te beteljen in liening krige, dy't er werombetelle troch yn syn frije tiid op 'e universiteit as túnman en konsjerzje te wurkjen. Ek wied er in prominint lid fan it universitêr wrakselteam, en ien simmerfakânsje brocht Douglas troch mei wrakseljen op 'e merke om dêrmei jild te fertsjinjen. Yn 1939 rûne er syn stúdzje ôf mei it beheljen fan in bachelorgraad.
Neitiid krige Douglas omreden fan syn akteartalint in spesjale stúdzjebeurs fan 'e Amerikaanske Akademy foar Toanielkeunst (AADA) yn New York, dêr't er yn 'e kunde kaam mei syn earste frou, Diana Dill. In oarenien fan syn klasgenoaten dêre wie Betty Joan Perske, dy't letter wrâldferneamd wurde soe ûnder de namme Lauren Bacall, en dy't smoarfereale op Douglas rekke. It wie yn dy snuorje dat Douglas de artystenamme 'Kirk Douglas' betocht en syn namme ek formeel feroarje liet. Yn dy tiid wie it hiel gewoan foar lju út 'e entertainmentyndustry om ûngewoane of bûtenlânsk klinkende nammen te feroarjen, sa't bygelyks ek Douglas syn maat Karl Malden (Mladen Sekulovich) en lju as John Wayne (Marion Morrison), Cary Grant (Archibald Leach) en Fred Astaire (Frederick Austerlitz) diene.
Militêre tsjinst
Yn desimber 1941, koart nei't de Feriene Steaten troch de Japanske oanfal op Pearl Harbor by de Twadde Wrâldoarloch belutsen rekke wiene, naam Douglas tsjinst by de Amerikaanske Marine. Dêr tsjinne er as kommunikaasjeofsier by de bestriding fan dûkboaten op 'e USS PC-1139. Yn 1944 waard er earfol ûntslein fanwegen oarlochsferwûnings oprûn by in ûngemak mei in djiptebom.
Iere jierren
Nei de oarloch kearde Douglas werom yn New York, dêr't er wurk fûn as akteur op it toaniel en yn harkspullen en reklamespotsjes op 'e radio. De harkspullen dêr't er yn spile wiene oer it algemien soapsearjes fan 'e grutte radionetwurken ABC, NBC en CBS. Douglas seach dat as weardefolle oefening yn it gebrûk fan syn stim by it aktearjen. Syn trochbraak op it toaniel kaam doe't er de rol oernaam dy't earder troch Richard Widmark spile wie yn it toanielstik Kiss and Tell. Dêrnei waarden him foar it earst rollen oanbean.
Douglas wie eins fan doel west om toanielakteur te bliuwen, en it wie syn freondinne Lauren Bacall dy't him syn earste filmrol besoarge troch him oan te rikkemandearjen by filmprodusint Hal B. Wallis, doe't dy op 'e sneup wie nei nij manlik talint. Douglas makke yn 1946 syn filmdebút yn Wallis syn The Strange Love of Martha Ivers, mei yn 'e haadrol Hollywoodstjer Barbara Stanwyck. Hy spile yn dy film in jonge, jaloerske man dy't ûnwis fan himsels wie en waans libben behearske waard troch syn ûnmeilydsume frou, sadat er soelaas socht yn alkohol. Dat wie de earste en de lêste kear dat Douglas yn in film de rol fan in swakkeling fertolke.
Yn 1947 spile er yn 'e film noir Out of the Past (yn it Feriene Keninkryk útbrocht ûnder de titel Build My Gallows High), mei as tsjinspilers Robert Mitchum en Jane Greer. Datselde jiers wied er ek te sjen yn 'e dramafilm Mourning Becomes Electra, en yn 1948 kamen trije films fan him út: de film noir I Walk Alone, dêr't er foar it earst yn gearwurke mei akteur Burt Lancaster, it drama The Walls of Jericho en de komeedzjefilm My Dear Secretary, yn 1949 folge troch de romantyske film A Letter to Three Wives. Yn 1949 makke Douglas ek syn debút op Broadway, yn it stik Three Sisters, dat produsearre waard troch Katharine Cornell.
Trochbraak
Douglas fêstige syn imago as 'stoere keardel' mei syn achtste film, Champion, út 1949, dêr't er yn cast waard troch produsint Stanley Kramer. Hy spile yn dy film de egoïstyske bokser Midge Kelly. It wie foar Douglas in gok, om't er foar syn rol yn Champion it oanbod fan in rol yn 'e MGM-film The Great Sinner ôfwize moast, dêr't er it trijefâldige mei fertsjinne hawwe soe. Neffens filmhistoarikus Ray Didinger seach Douglas Champion as in grutter risiko, mar ek as in gruttere kâns, en dy kâns koed er net foarbygean litte. Mei de rol fan Kelly briek Douglas troch as filmakteur, en sleepte er syn earste nominaasje foar de Oscar foar bêste akteur yn 'e wacht. Fan dat stuit ôf besleat er dat er, as er slagje woe as Hollywoodstjer, syn bleuens fan him ôfsette en sterkere rollen kieze moast.
Yn 1950 spile Douglas de rol fan Rick Martin yn 'e biografyske film Young Man with a Horn, basearre op 'e roman mei deselde namme fan Dorothy Baker oer it libben fan 'e jazz-muzikant Bix Beiderbecke. Syn tsjinspylster wie Doris Day, yn de rol fan in jonge frou dy't fereale wie op Beiderbecke. Yn har autobiografy soe Day Douglas letter beskriuwe as "fatsoenlik, mar egosintryk" en it meitsjen fan 'e film as "totaal freugdeleas". Under de opnamen fan Young Man with a Horn, yn 1949, ferdwûn ien fan 'e figuranten, in Jean Spangler, sûnder in spoar nei te litten, en it is noch altyd ûndúdlik wat der fan har wurden is. Op 9 oktober 1949 waard it hântaske fan Spangler deunby de Fern Dell-yngoang fan it Griffith Park yn Los Angeles weromfûn, mei dêryn in bryfke rjochte oan in "Kirk", mei de ûnôfmakke tekst: "Kin net langer wachtsje. Gean nei dokter Scott. It kin it bêste no mar, no't mem fuort is." Dat late de plysje fansels nei Douglas ta, mar hoewol't er tajoech te witten wa't Spangler wie en ek wolris mei har praat te hawwe, ûntstried er yn alle toanaarden dat er de 'Kirk' út it bryfke wie. Kammeraatskes fan Spangler fertelden de plysje dat se op it stuit fan har ferdwining trije moannen swier wie, en dat feit yn kombinaasje mei de tekst fan it bryfke liket neffens ûndersikers te suggerearjen dat se fan doel wie in abortus útfiere te litten, wat yn dy tiid yllegaal wie.
Fan Douglas kaam yn 1950 ek de dramafilm The Glass Menagerie út. Yn 1951 spile er yn 'e western Along the Great Divide, as marshal Len Merrick, in plysjeman yn it Wylde Westen. It wie de earste film dêr't er yn hynsteride moast, mar hy learde it him oan en rekke al rillegau tige fertroud mei hynders. Datselde jier spile er de rol fan Chuck Tatum, in synyske, oer liken geande sjoernalist op 'e sneup nei in 'grut ferhaal' yn Ace in the Hole, fan regisseur Billy Wilder. Hoewol't dy film de priis foar bêste bûtenlânske film wûn op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje, wie it ûnderwerp doedestiden tige kontroversjeel, en it bioskooppublyk bleau wei. Yn lettere jierren waard Ace in the Hole gauris opnommen yn listen fan bêste films ea makke. In trêde film fan Douglas dy't yn 1951 útkaam, wie Detective Story, wêryn't er de New Yorkske resjersjeur Jim McLeod spile. Dy film foel better yn 'e smaak, en waard nominearre foar fjouwer Oscars. Douglas sels waard nominearre foar in Golden Globe yn 'e kategory 'bêste akteur' yn in dramafilm.
Heechtijdagen
Yn 1952 kamen op 'e nij trije films fan Douglas út: de westernfilms The Big Trees en The Big Sky, en it melodrama The Bad and the Beautiful. Yn dy lêste film spile er de rol fan Jonathan Shields, in ûnmeilydsume filmprodusint, dy't allegeduerigen akteurs, regisseurs en senarioskriuwers manipulearret. Douglas waard foar dy rol foar de twadde kear nominearre foar in Oscar foar bêste akteur. Nei The Story of Three Loves, The Juggler en Act of Love, dy't yn 1953 útkamen, wied er yn 1954 yn in komyske rol te sjen as seeman yn 'e aventoerefilm 20,000 Leagues Under the Sea, in adaptaasje fan 'e bekende roman Vingt Mille Lieues sous les Mers fan Jules Verne. Datselde jiers makke er ek syn tillefyzjedebút as in sjongende gast yn The Jack Benny Program. Yn 1955 spile Douglas yn it drama The Racers en ek yn Ulysses, in film dy't basearre wie op 'e Odyssee fan Homearus. Dêryn fertolke er de titelrol as Odysseus (ûnder dy syn latinisearre namme Ulysses), mei as tsjinspilers Silvana Mangano as Penelope en Kirke, en Anthony Quinn as Antinoüs.
Douglas joech in komyske draai oan syn rol as Dempsey Rae yn 'e western Man without a Star, út 1955. Datselde jiers rjochte er in eigen filmstudio op, sadat er tenei sels sizzenskip oer syn filmprojekten útoefenje koe. Hy neamde it bedriuw Bryna Productions, nei syn mem. De earste film dy't er foar syn eigen studio produsearre (en dêr't er teffens de haadrol yn spile), wie de western The Indian Fighter, dy't ek yn 1955 útkaam. In hiele oare rol hie Douglas yn 1956 yn Lust for Life, fan regisseur Vincente Minnelli, mei wa't er earder yn 1952 gearwurke hie oan The Bad and the Beautiful. Yn 'e biografyske film Lust for Life fertolke Douglas de rol fan 'e Nederlânske keunstskilder Vincent van Gogh. De film waard foar it meastepart op lokaasje yn Parys filme, mei Anthony Quinn yn 'e rol fan Paul Gauguin. Douglas wûn foar syn rol in Golden Globe foar bêste akteur yn in dramafilm en waard nominearre foar de Oscar foar bêste akteur, wylst Quinn de Oscar foar bêste byrol fan in akteur wûn.