cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tsjerke fan de Hillige Marije fan de Ingels (Chicago)
Arsjitektuer
Ein 1980-er jierren waard de Tsjerke fan 'e Hillige Marije fan 'e Ingels sletten om't it gebou fertuteaze rekke wie en net mear feilich achte waard. Der wiene plannen om 'e tsjerke te slopen, mar dêr kamen parochyleden en histoarisy tsjin yn ferset. Under de lieding fan 'e nije pastoar, John Twist, en dy syn opfolger, Hilary Mahaney, begûn de parochy wer te groeien. Sy krewearren ek o sa foar de restauraasje fan it tsjerkegebou, en wisten fan jeften fan partikulieren ferskate grutte reparaasjes en restauraasjes te bekostjen, û.m. oan 'e koepel, it dak en de glês-yn-leadruten. Yn 1997 waard it ynterieur fan 'e tsjerke oanpakt. Tsjin 1999, doe't it hûndertjierrich bestean fan 'e parochy fierd waard, wie de Tsjerke fan 'e Hillige Marije fan 'e Ingels folslein restaurearre, wêrby't mei-iens ek nije ferljochting, in lûdsprekkersysteem en nije doarren ynstallearre wiene. De 26 dakingels wiene hielendal op 'e nij makke en glinsteren wer fleurich op it dak fan 'e tsjerke. Yn 2002 waard oan 'e tsjerke in kapeltsje tafoege dat wijd is oan 'e hillige Josemaría Escrivá de Balaguer, de oprjochter fan Opus Dei.
Maarten van Traa
Maarten van Traa (Oegstgeest, 18 maaie 1945 – Amsterdam, 21 oktober 1997) wie in Nederlânsk politikus. Hy hie fan 1986 oant syn dea foar de PvdA sit yn 'e Twadde Keamer. Van Traa waard benammen bekend as de foarsitter fan 'e Parlemintêre Enkêtekommisje Opspoaringsmetoaden (ek wol de kommisje-Van Traa neamd), dy't ynsteld waard nei oanlieding fan 'e opsjochjaande IRT-affêre. Van Traa kaam yn 1997 om it libben by in ferkearsûngemak op 'e Ring om Amsterdam.
Manche
It departemint Manche is yn fan de fiif departeminten fan de regio Normandje. De haadstêd fan it departemint is Saint-Lô. It departemint is ferneamd nei It Kanaal, dat yn it Frânsk la Manche hjit.
Maarten van Traa
Jonkheid, oplieding en sjoernalistyk
Van Traa waard yn 1945 berne yn Oegstgeest as de soan fan heechlearaar ekonomy Piet van Traa en sjoernaliste Jet van der Burg. Nei it ferstjerren fan syn heit, yn 1988, kaam oan it ljocht dat er eins berne wie út in bûtenhoulikse relaasje fan syn mem mei har kollega Sybout Colenbrander. Foar Van Traa wie dat doe oanlieding om kontakt mei syn biologyske heit te sykjen, mei wa't er oant dy syn dea yn 1993 in goede ferstânhâlding hie.
Van Traa genoat middelber ûnderwiis oan it Stedsk Gymnasium yn Leien, en neitiid studearre er rjochten oan 'e Universiteit fan Amsterdam. Letter died er in stúdzje politike wittenskippen, earst fan 1967 oant 1968 yn Frankryk, en dêrnei fan 1970 oant 1972 yn 'e Feriene Steaten. Tuskentroch wurke Van Traa fan 1968 oant 1970 as sjoernalist foar it Algemien Hannelsblêd, en dêrnei wied er yn 'e Feriene Steaten oant 1972 njonken syn stúdzje korrespondint foar de Frânske krante Le Monde. Nei't er syn stúdzje ôfrûne hie, wurke er oant 1979 by de Nederlânske tillefyzje, sawol foar de VPRO as de NOS.
Manche
Skiednis
It departemint ûnstie as ien fan de 83 departeminten yn de Frânske Revolúsje. Oant 1796 wie Coutances de haadstêd fan it departemint. Om't Saint-Lô yn 1944 hast folslein platbombardearre wie, waard Coutances nei de Twadde Wrâldkriich op 'e nij foar in skoftke de prefektuer fan it departemint en dat bleau sa oant Saint-Lô wer opboud wie.
Maarten van Traa
Politike karriêre
Yn 1974 waard Van Traa lid fan 'e PvdA, en foar dy partij waard er yn 1979 ynternasjonaal siktaris. Dy funksje oefene er út oant april 1987. As lid fan it partijbestjoer rjochte er him yntinsyf op 'e fredesbeweging, en yn 't bysûnder op 'e gearwurking mei it tsjerklike IKV. Nei de oprjochting fan it Komitee Krúsraketten Nee, yn 1982, kaam er ek yn it bestjoer fan dat gearwurkingsferbân. By de Nederlânske ferkiezings fan 1986 waard Van Traa foar de PvdA yn 'e Twadde Keamer keazen, en op 3 juny fan dat jier naam er syn sit dêre yn. Dy sit soed er oan syn dea ta behâlde. Yn 'e Twadde Keamer wie Van Traa foar de PvdA-fraksje wurdfierder op it mêd fan bûtenlânske saken, en oant 1994 ek wurdfierder oangeande it frjemdlingebelied.
Kato (taal)
It Kato (Ingelsk: Cahto of Kato) is in útstoarne taal dy't sprutsen waard troch de Kato, in lânseigen Yndiaanske etnyske groep yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. It Kato hearde ta de Atapaskyske taalgroep binnen de Na-Dené-talen, en wie dêrmei yn 'e fierte besibbe oan bgl. it Navaho en de Apache-talen. Binnen de lytsere Pasifysk-Atapaskyske kloft waard it Kato ta de geografyske subgroep fan Kalifornje rekkene.
Maarten van Traa
Politike karriêre
De opsjochjaande IRT-affêre late yn juny 1994 ta it ynstellen fan in parlemintêre wurkgroep nei de opspoaringsmetoaden dy't hantearre waarden troch de Nederlânske plysje. Fan dy wurkgroep, dy't oant oktober 1994 bestie, waard Van Traa de foarsitter. Doe't der nei oanlieding fan 'e útkomsten fan it ûndersyk fan 'e wurkgroep besletten waard en hâldt in parlemintêre enkête, waard Van Traa ek de foarsitter fan 'e Parlemintêre Enkêtekommisje Opspoaringsmetoaden. Troch dy funksje krige er yn Nederlân grutte bekendheid. De kommisje konkludearre dat de opspoaringstsjinsten gebrûk makken fan yllegale metoaden, en die foarstellen om in stikmannich fan dy metoaden te legalisearjen, en de oaren út te bannen. Ut dy foarstellen kaam letter de Wet Bysûnder Opspoaringsfoech fuort.
Manche
Geografy
Oanbuorjende departeminten binne Calvados, Orne, Mayenne en Ille-et-Vilaine. Manche wurdt yn it westen, it noarden en it noardeasten omklamme troch It Kanaal. It noardlike part fan it departemint is in skiereilân dat Cotentin hjit. It departemint hat in kust fan 350 kilometer lang.
Rob Roy MacGregor
Rob Roy MacGregor (útspr.: [rɔ:b roi̭ mɛk'ɡrɛgər], likernôch: "rôb roi mekgregger"; folút: Robert Roy MacGregor; eins, Skotsk-Gaelysk: Raibeart Ruadh MacGriogair; Glengyle, doopt 7 maart 1671 – Balquhidder, 28 desimber 1734) wie in Skotsk boer, opstanneling en feedief dy't ferneamd waard as folksheld. As de laird fan Inversnaid wied er in lieder (hoewol net it haad) fan 'e Clan MacGregor, en yn dy hoedanichheid naam er diel oan 'e jakobityske opstannen fan 1689, 1715 en 1719. Rob Roy ûntjoech him ta in respektearre feehâlder oant er troch omstannichheden bûten syn macht yn 'e finansjele swierrichheden rekke. Syn besittings waarden yn beslach nommen om't er syn lienings net werombetelje koe en sels waard er fûgelfaai ferklearre. Neitiid libbe er ferskate jierren as bandyt en hold himsels en syn folgelingen mei dieverij fan fee itende. Rob Roy wurdt gauris beskôge as de Skotske wjergader fan 'e Ingelske folksheld Robin Hood.
Manche
Geografy
It UNESCO-wrâlderfgoed Mont Saint-Michel is foar toeristen oer de hiele wrâld bekend.
Rob Roy MacGregor
Jonkheid en komôf
Rob Roy waard yn 1671 berne te Glengyle, oan de noardkant fan Loch Katrine. Syn namme is in anglisearring fan it Skotsk-Gaelyske Raibeart Ruadh, dat letterlik "Reade Robert" betsjut, in oantsjutting dy't ornaris ferwiisd nei read hier. Hy wie de jongste soan fan Donald MacGregor fan Glengyle, de haadman fan 'e sept (subclan) Ciar Mhor fan 'e Clan Gregor (of MacGregor), en dy syn frou Margaret Campbell, dochter fan William Campbell fan Glenfalloch. Doe't er folwoeksen wie, waard Rob Roy it lângoed Inversnaid taparte, sadat er ek wol bekendstiet as MacGregor fan Inversnaid.
Manche
Bestjoerlike yndieling
Manche is te ferdielen yn fjouwer arrondisseminten:
Rob Roy MacGregor
Jakobityske Opstân fan 1689
De Clan Gregor wie fûleindich jakobitysk, en nei't kening Jakobus II en VII (fan Ingelân en Skotlân) yn 1688 by de Glorieuze Revolúsje troch syn dochter Marije II en har man Willem III fan Oranje ôfset wie, joegen de MacGregors har sadwaande by it leger fan John Graham fan Claverhouse, boarchgreve fan Dundee, dy't besocht Skotlân foar it Hûs Stuart te behâlden. Hoewol't de jakobiten yn 1689 de Slach by Killiecrankie wûnen, sneuvele Dundee, letter byneamd Bonnie Dundee, dêr op it slachfjild, wat de ein fan 'e jakobityske kampanje yn Skotlân betsjutte.
Manche
Bestjoerlike yndieling
De arrondisseminten binne ûnderferdield yn meiïnoar 27 kantons en 446 gemeenten.
Rob Roy MacGregor
Jakobityske Opstân fan 1689
Ek de jonge Rob Roy, dy't doe noch mar achttjin jier wie, focht mei by Killiecrankie, dêr't er syn earste oarlochsûnderfining opdie. Nei de slach waard syn heit Donald, as ien fan 'e lieders fan 'e MacGregors, troch it nije willemityske rezjym twa jier lang finzenset foar ferrie. Yn dy snuorje rekke it mei de sûnens fan Rob Roy syn mem yn 'e minnichte, en doe't Donald úteinlik yn 1691 frijlitten waard, wie syn frou al ferstoarn. Rob Roy syn heit wie dêrnei in brutsen man.
Manche
Demografy
Untwikkeling ynwennertal departemint Manche:
Rob Roy MacGregor
Gesin
Yn jannewaris 1693 troude Rob Roy op it boerespultsje Corrie Arklet, yn 'e neite fan Inversnaid, mei Mary Helen MacGregor, de dochter fan 'e laird MacGregor fan Comar. Hja krigen fjouwer soannen: James Roy MacGregor, byneamd James Mhor ("Grutte James"), Ranald, Coll en Robert, dy't bekendstie as Robin Oig ("Jonge Rob"). Rob Roy en de frou namen ek in jongere neef fan him oan, dy't fan Duncan MacGregor hiet.
Manche
Demografy
De fiif grutste plakken binne: Cherbourg-en-Cotentin, Saint-Lô, Granville, La Hague en Coutances.
Rob Roy MacGregor
Feehâlderij en fûgelfaaiens
Rob Roy ûntjoech him yn 'e 1690-er jierren ta in bekend feehâlder, dy't yn 'e Skotske Heechlannen heech yn oansjen stie yn in tiid dat de measte boeren it net sa nau namen mei de wet, en feedieverij en it ferkeapjen fan beskerming tsjin dieverij (in foarm fan sjantaazje) dêr skearing en ynslach wiene. Omtrint 1712 liende er in grut jildbedrach om syn eigen feebeslach te fergrutsjen, mar rekke yn 'e swierrichheden doe't syn foarman op 'e weromreis fan 'e merk dêr't in grut part fan it fee ferkocht wie, mei opbringst en al weiwaard. Der is gauris oer spekulearre wat der fan 'e man en it jild wurden is; hy soe útpykt wêze kinne en de boat nei Amearika nommen hawwe kind om dêr mei it jild in nij bestean op te bouwen, mar likegoed kin er oerfallen en fermoarde wêze, wylst it jild yn 'e bûsen fan strûkrôvers ferdwûn is.
Kato (taal)
It Kato waard oarspronklik sprutsen yn 'e krite fan Laytonville en Branscomb, oan 'e bopperin fan 'e Súdlike Ielrivier. It stoar dêr yn 'e rin fan 'e 1960-er jierren út. It Kato wie it naust besibbe oan it Hûpa (Hoopa), it Mattole (Bear River) en it Wailaky (Eel River), dêr't inkeld it Hûpa noch fan sprutsen wurdt (waard), mei 1 memmetaalsprekker yn 2012. Fan âlds wiene de measte etnyske Kato twatalich en sprieken se ek Noardlik Pomo, wylst guon dêrnjonken ek noch it Jûky (Yuki) machtich wiene.
De Hoop (Den Oever)
De Hoop yn Den Oever is in reiddutsen muonts út 1672. De mûne hat oant de jierren 1930 tsjinst dien as nôtmûne en is yn 1952 troch de stifting 'Oud Wieringen' ta behâld oankocht, dy't de mûne restaurearje liet.
Maarten van Traa
Priveelibben
Fan 1969 oant 1992 wie Van Traa troud mei de Fransêze Delphine de Pury, mei wa't er yn it Amsterdamske studintelibben yn 'e kunde kommen wie. Op 1 novimber 1996 wertroude er mei de eardere PSP-politika Andrée van Es, mei wa't er al fan 1990 ôf in relaasje hie.
De Hoop (Den Oever)
Hjoeddeiske eigner is de yn 1991 stifte feriening 'De Wieringer Molens'. Dy feriening hat de mûne tusken 1995 en 1998 op 'e nij restaurearje litten. By dy restauraasje is de kape ferfongen. De mûne hat in flecht fan 17 meter en der is nea wjukferbettering oanbrocht.
De mûne is regelmjittich oan it wurk en op tiisdeis en woansdeis te besjen.
Maarten van Traa
Ferstjerren
Maarten van Traa kaam op 21 oktober 1997 hommels om it libben by in ferkearsûngemak op 'e ôfslach fan 'e Ring om Amsterdam nei de Rykswei A4. Yn Nederlânske politike fermiddens hearske in skoftke it fermoeden dat der sabotaazje dien wie oan syn auto. De plysje stelde dêr in djipdollend ûndersyk nei yn, mar koe dêr gjin bewizen foar fine. Nei ynsjoch yn it plysjerapport joegen sawol VVD-politikus en jeugdfreon fan Van Traa Benk Korthals as KristenUny-politikus en lid fan 'e IRT-kommisje André Rouvoet oan dat se derfan oertsjûge wiene dat it om in 'gewoan' ûngelok gie.
Rob Roy MacGregor
Feehâlderij en fûgelfaaiens
Neffens ien ferhaal soe Rob Roy ris de rintmaster fan Montrose, in Graham fan Killearn, oer it mad kommen wêze yn in herberge dêr't dyselde de pacht fan 'e boeren dy't it lân fan 'e hartoch bewurken, oan it ynjen wie. Hoewol't Rob Roy by dy gelegenheid mar ien man by him hie, rôp er foar't er deryn gie mei lûde stim dat har twa mannen by elts finster, twa by eltse hoeke en fjouwer by elts fan 'e beide doarren opstelle moasten, sadat it foar de lju yn 'e herberge liek as wie it gebou besingele troch tweintich man. Dêrnei oardere Rob Roy alle oanwêzigen om sitten te bliuwen, stiel sa kalm as mar koe de pacht fan 'e rintmaster, en liet de rintmaster kwitânsjes oan 'e pachters útskriuwe dy't bewiisden dat se it jild betelle hiene dat se skuldich wiene. Dêrnei bestelde er iten, dinearre, dronk noch in pear rûntsjes mei de oanwêzigen, betelle doe foar allegear de rekken en joech him ôf. Deselde rintmaster (Skotsk-Ingelsk: factor), Graham fan Killearn, waard letter in hoart troch Rob Roy gizele holden op it saneamde Factor's Island yn Loch Katrine.
Jakobityske Opstân fan 1715
Under de Jakobityske Opstân fan 1715 fochten de MacGregors as clan net oan 'e side fan 'e opstannelingen, mar de sept Ciar Mhor, dêr't Rob Roy ta hearde, wol. De lieder fan 'e MacGregors wie hjirby net Rob Roy, mar syn omkesizzer Gregor MacGregor fan Glengyle, byneamd Ghlune Dhu, "Swartknibbel", nei in maal op syn knibbel dy't yn syn Heechlânske kilt altyd sichtber wie. Ek ferskate lju dy't net ta de Clan Gregor hearden, lykas Leckie fan Croylechie, dy't mei Rob Roy syn suster troud wie, joegen harren by har. It kin suver net misse dat Gregor MacGregor, dy't doe noch hiel jong wie, swier op 'e advizen fan syn omke stipe.
Yn 'e Slach by Sheriffmuir fochten de MacGregors fan Ciar Mhor ûnder John Erskine, greve fan Mar. Hja wiene yndield yn ien rezjimint mei leden fan 'e clans Macpherson en MacKinnon, dat op 'e uterste lofterfleugel fan it jakobityske leger sitewearre wie. Hoewol't de slach eins yn in ympasse einige, behellen de regearingstroepen, ûnder lieding fan John Campbell, 2e hartoch fan Argyll, in strategyske oerwinning, wat de ein fan 'e opstân betsjutte.
Under beskerming fan Argyll
Oars as by oare foaroansteande jakobiten dy't behelle wiene yn 'e Opstân fan 1715 it gefal wie, koene de besittings fan Rob Roy neitiid net ûnteigene wurde om't er al fûgelfaai wie. Lykwols waarden hy en de hiele Clan Gregor letter spesifyk útsletten dan 'e Amnestywet fan 1717, wêrmei't fierders in generaal pardon ôfkundige waard foar lju dy't oan 'e opstân dielnommen hiene.
Yn 1716 sette Rob Roy him nei wenjen yn Glen Shira, dêr't er ûnder beskerming stie fan John Campbell, 2e hartoch fan Argyll, de haadman fan 'e Clan Campbell. Dat wie deselde dêr't er by Sheriffmuir tsjin fochten hie, en in fier famyljelid fan syn mem. Argyll beävensearre foar Rob Roy in tydlike amnesty foar feedieverij en it net ôfbeteljen fan lienings yn ruil foar it opjaan fan syn wapens. Neffens de leginde soed er dêrfoar lykwols inkeld in grutte foarrie oan roastich âld wapenark krigen hawwe, dat al by minskewitten net mear yn 'e striid brûkt wie.
Jakobityske Opstân fan 1719
De Jakobityske Opstân fan 1719 wie in deaberne oangelegenheid wêrby't in Britsk leger yn 'e Slach by Glen Shiel koarte metten makke mei in healslachtige ynfal troch Spaanske troepen en de fûleindige jakobiten dy't har by dy útlanners jûn hiene. De MacGregors fan Ciar Mhor wiene hjirby op 'e nij fan 'e partij, en Rob Roy rekke yn 'e striid by Glen Shiel slim ferwûne.
Lettere jierren en dea
Neitiid wenne Rob Roy in skoft op 'e pleats Monachyle Tuarach, by Loch Doine, wylst er him letter op Inverlochlarig Beag fêstige, in boerespultsje yn 'e neite fan Balquhidder. Hy sette syn fete mei de hartoch fan Montrose troch oant 1722, doe't er twongen wie en jou him oer. Hy brocht ferskate jierren yn it tichthûs troch, mar fanwegen syn oanwaaksende ferneamdheid krige yn 1727 graasje fan kening George I, krekt foar't er nei de koloanjes deportearre wurde soe. Dêrnei kearde er werom nei Balquhidder, dêr't syn frou noch altyd tahold, en dêr't er sels yn 1734 kaam te ferstjerren. Syn ôfstammelingen setten har letter nei wenjen yn MacGregor, yn 'e Amerikaanske steat Iowa, dêr't yn 1849 Rob Roy syn segelring opdoek yn it besit fan in Alex MacGregor.
Rob Roy yn fiksje
Al by syn libben wie Rob Roy in leginde, en yn 1723, wylst er yn it tichthûs siet, waard der in romantisearre ferslach fan syn libben publisearre ûnder de titel The Highland Rogue ("De Heechlânske Skelm"). Yn 1803 skreau de Ingelske dichter William Wordsworth in gedicht oer him, mei as titel Rob Roy. De roman Rob Roy, fan sir Walter Scott, dy't útkaam yn 1817, makke de man noch bekender, en folle de gatten yn syn leginde op. Scott syn boek ynspirearre de komponist Hector Berlioz om in ûvertuere oan Rob Roy te wijen. Yn it tiidrek fan 'e film waard yn 1922 it ferhaal fan Rob Roy foar it earst ferfilme as de stomme film Rob Roy. Yn 1953 adaptearren de Disney-studio's de leginde ta de film Rob Roy, the Highland Rogue. De bekendste ferfilming is tsjintwurdich lykwols de film Rob Roy, fan regisseur Michael Caton-Jones, mei de Ierske akteur Liam Neeson yn 'e titelrol en Jessica Lange as Mary Helen MacGregor.
Bisdom Gurk-Klagenfurt
It bisdom Gurk (Latyn: Dioecesis Gurcensis, tsjintwurdich ek de Katolike Tsjerke fan Karinsje, Katholische Kirche Kärnten) is in roomsk bisdom fan de Eastenrykske tsjerkeprovinsje Salzburg. De biskopssit is yn Klagenfurt am Wörthersee en de grinzen fan it bisdom falle tegearre mei dy fan de dielsteat Karinsje.
Skiednis
Yn 1072 stifte aartsbiskop Gebhard fan Salzburg, tagelyk mei de Blasiusabdij fan Admont it bisdom Gurk as ien fan de earste Salzburger suffragane bisdommen. Dêrfoar liet er it troch Hemma fan Gurk stifte nonnekleaster opheffe, dat as materiele basis foar it bisdom tsjinje moast. De hillige Hemma jilt dêrom as ien fan de stifters fan it bisdom.
As earste biskop waard Günther von Krappfeld (1072–1090) wijd. De Gurker biskop wie ûnderhearrich oan Salzburg en net mear as in fikaris. Gurk wie en bleau in lyts bisdom mei beheinde rjochten. Lykas de biskoppen fan Chiemsee, Seckau en Lavant wie de belangrykste taak fan de Gurker biskoppen de aartsbiskop te fertsjintwurdigjen. Wylst dat foar oare biskoppen allinne gou yn de parochy's fan harren bisdom, hie de biskop fan Gurk it foarrjocht de aartsbiskop yn it hiele aartsbisdom te fertsjintwurdigjen.
De biskop hie syn residinsje net yn Gurk, mar yn it tichteby lizzende kastiel Strassburg. De biskop bleau dêr oant 1783 en dêrnei foar in skoftke yn it Slot Pöckstein.
Yn it ramt fan de herfoarmings ûnder keizer Joazef II waard it suffragane bisdom Gurk in selsstannich bisdom. De biskopssit ferhûze yn 1787 nei Klagenfurt en it grûngebiet fan it bisdom waard mei parochy's fan oare bisdommen foars útwreide. Sûnt in oare reorganisaasje yn 1859 falle de grinzen fan it bisdom tegearre mei dy fan de dielsteat Karinsje.
Beskermhillige
Karinsje's lânspatroanen binne de hillige Joazef en Hemma fan Gurk, de patroanhillige fan it bisdom is Jehannes de Doper.
Katedraal
De domtsjerke fan Klagenfurt is de biskopstsjerke fan it bisdom. Oant de ferhûzing fan it domkapitel nei Klagenfurt yn 1788 wie dat de domtsjerke fan Gurk.
Twataligens
Yn it súdlike diel wenje njonken de Dútsktalige mearderheid ek Slovenen. Dêrom is it bisdom offisjeel twatalich (Dútsk, Sloveensk). Yn 69 parochy's fan Súd-Karinsje foamet it Sloveensk njonken it Dútsk de liturgyske taal.
Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma
De Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma (Ingelsk: Cheyenne and Arapaho Tribe of Oklahoma) is in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten, dy't yn syn hjoeddeistige foarm oprjochte waard yn 1936. It haadkertier is fêstige yn Concho, yn Oklahoma, mar der is gjin eigen reservaat mear.
Demografy
De Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma hie yn 2011 12.000 leden, dy't besteane út etnyske Sjajinnen (Cheyenne) fan 'e substamme fan 'e Súdlike Sjajinnen, en Arapaho fan 'e substamme fan 'e Súdlike Arapaho. Yn 2003 identifisearren har likernôch 8.000 fan 'e leden as Sjajinnen en 4.000 as Arapaho, mar troch it oanhâldende yninoar omtrouwen wurdt it almar dreger om noch te sizzen wa't in Sjajinne en wa't in Arapaho is.
Dat wurdt ek wjerspegele yn 'e namme fan 'e stamme, dy't sûnt 2000 feroare is fan Súdlike Sjajinne en Arapaho Stammen fan Oklahoma (meartal) yn Sjajinne en Arapho Stamme fan Oklahoma (inkeltal). Guon Súdlike Sjajinnen iverje foar it winnen fan federale erkenning foar de Tradisjonele Súdlike Sjajinne Naasje (Traditional Southern Cheyenne Nation), it Sjajinske diel fan 'e organisaasje, krekt sa't guon Arapaho erkenning sykje foar de Arapaho Stamme fan Oklahoma (Arapaho Tribe of Oklahoma), it Arapaho-diel. Dit stribjen liket lykwols net bot te einjen.
Skiednis
De Súdlike Sjajinnen en Súdlike Arapaho waarden troch de Amerikaanske oerheid yn 1867 aparte reservaten tasein, mar de Súdlike Arapaho fûnen de lokaasje fan harren reservaat yn Kansas mar neat, en keazen ynstee foar in mienskiplik reservaat yn Oklahoma, it Sjajinne en Arapaho Yndianereservaat, mei harren tradisjonele bûnsgenoaten, de Súdlike Sjajinnen. Under de Wet-Dawes waard yn 1892 alle reservaatlân dat net yndividueel eigendom wie, frijjûn foar kolonisaasje troch de blanken. Mei de Wet-Curtis fan 1898 waarden alle Yndiaanske regearings yn Oklahoma opheft foarôfgeande oan it opnimmen yn 'e Amerikaanske Uny fan dat gebiet as in folweardige steat. Offisjeel hiet it dat Oklahoma oars sa'n soad reservaten hawwe soe, dat it ûnregearber wurde soe, mar eins wie it in ordinêr besykjen om 'e Yndianen te assimilearjen.
Yn 'e tweintichste iuw kaam Washington werom fan dat belied, mar tsjin dy tiid wie Oklahoma al in soevereine steat, en koe it nasjonaal regear Oklahoma net mear twinge om dy soevereiniteit werom te jaan oan 'e Yndianen. Likegoed besocht men manearen te finen om it wer wat goed te meitsjen, en in wichtige stap op dy wei wie it oannimmen fan 'e Oklahoma-Yndiaanske Wolwêzenswet fan 1936, dy't it begryp "eardere Yndiaanske reservaten yn Oklahoma" as in juridyske term yntrodusearre. Oan dy gebieten waarden tenei beskate foardielen takend dy't ek oan noch besteande reservaten tafoelen. As gefolch fan dizze wet koe yn 1937 de Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma oprjochte wurde, sûnder reservaat, mar mei as juridyske lânbasis it eardere Sjajinne- en Arapaho-reservaat.
Grutte Priis Formule 1 fan Eastenryk 2014
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Eastenryk 2014 yn Spielberg op 22 juny. It wie de achtste race fan 10 races fan de Formule 1 yn 2014. Hy waard op de Red Bull Ring hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,5 kilometer. It wie de earste Grutte Priis fan Eastenryk sûnt 2003.
Ira
"Ira" of "IRA" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Hendrikus Cornelis Marie van Beers
Hendrikus Cornelis Marie van Beers (Rotterdam, 17 july 1890 - Zeist, 2 jannewaris 1964) wie in Nederlânske arsjitekt.
Van Beers waard yn 1890 berne as soan fan de Rotterdamske arsjitekt Francis Jacobus Cornelis Josephus fan Beers en Agatha Johanna Cornelia Maria Minderop. Lykas syn heit waard er arsjitekt. Van Beers ûntwurp in tal roomsk-katolike tsjerkegebouwen ûnder mear yn Amstelfean, Haaksbergen, It Hearrenfean, Ljouwert en Soest.
De troch him yn de jierren tritich fan de 20e iuw ûntwurpen Sint-Dominikustsjerke yn Ljouwert, de Hillige Geasttsjerke op It Hearrenfean en de Sint-Willibrordustsjerke yn Achter-Drempt binne erkend as ryksmonumint.
De Carolus Borromeüstsjerke yn Soesterberg, de Sint-Annatsjerke yn Amstelfean, de kleasterkapel Sint-Jozef yn Arnhim en de Mariaskoalle yn Soest binne gemeentlike monuminten.
Van Beers troude op 21 jannewaris 1919 yn Brummen mei Theodora Agatha van de Loo, dochter fan in stienfabrikant. Hy ferstoar yn jannewaris 1964 yn de âldens fan 73 jier as gefolch fan in auto-ûngemak op de Oortseweg yn Zeist.
Reşat Amet
Biografy
Reşat Amet wie in etnyske Krimtataar en in steatsboarger fan 'e Oekraïne dy't yn 1975 berne waard. Hy wie troud mei in jonge frou, Zarina, mei wa't er trije bern hie, in soan (Ali) en twa dochters (Hatiğe en Húsniye).
Amet sette op 3 maart 2014 allinnich útein mei in freedsume protestaksje tsjin 'e Russyske besetting, troch op it Leninplein yn 'e Krimske haadstêd Simferopol foar it gebou fan 'e Rie fan Ministers te demonstrearjen. Dyseldichste deis noch waard er troch trije ûnidentifisearre manlju yn embleemleaze militêre unifoarmen fuortfierd.
Tolve dagen letter, op 15 maart, waard it stoflik omskot fan Amet troch de Krimske plysje weromfûn yn in bosk yn 'e neite fan it doarp Zemljanytsjne, op likernôch 60 km ôfstân fan Simferopol. Op it lichem waarden bewizen fan geweld en martelings oantroffen. Syn holle wie omwuolle mei ducttape en syn ankels wiene mei keatlings oaninoar set. In pear hânboeiens waard fuortby it stoflik omskot oantroffen. Neffens Amet syn broer Refat Amet wie de deadsoarsaak in stekwûne, oanbrocht troch in mês of in oar puntich foarwerp, dat ien fan 'e eagen trochboarre hie.
Amet waard op 18 maart 2014 begroeven op it Islamitysk Begraafplak Abdalı yn Simferopol. Syn dea is anno 2021 noch altyd ûnoplost, benammen om't de (Russyske) autoriteiten op 'e Krim der gjin ûndersyk nei dwaan wolle. Dyselde autoriteiten ûntkenne fierders eltse belutsenens by de moard. De dea fan Reşat Amet waard rûnom opfet as in warskôging oan it adres fan Krimtataarske mienskip om har net tsjin 'e Russyske besetting en de lettere Russyske anneksaasje fan 'e Krim te fersetten.
Marinus Krijger
thumb|Marinus Krijger
Marinus Krijger (Stad Hardenberg, 8 desimber 1903 – Follegea, 4 desimber 1957) wie in Nederlânske politikus fan de CHU en letter de PvdA.
Biografy
Krijger wie in soan fan Jan Machiel Krijger (1874-1951) en Johanna Huberdina Hupscher (1877-1940). Syn heit wie boargemaster fan Vriezenveen en Twadde Keamerlid.
Marinus Krijger studearre ôf yn de rjochten oan de Ryksuniversiteit Leien. Hy wie dêrnei partikulier sekretaris en folontêr by de gemeentesekretary fan Tubbergen. Yn 1935 folge er J.H. Slump op as boargemaster fan Lemsterlân nei't dy ferûngemakke wie. Krijger soe dat amt besette oant er ein 1957 by in ferkearsûngemak it libben ferlear. Hy wie doe 53 jier.
Nei de oarloch waard Krijger ferwiten dat er net genoch dien hie om foar te kommen dat ûnderdûkte Joaden arrestearre waarden. Yn it ramt fan de arbeidrjochtlike suveringsprosedueres waarden de measte beskuldigings lykwols as ûnbegrûne fersmiten. Wol waard Krijger ferantwurdlik holden foar de arrestaasje fan seis ûnderdûkers yn Ychten. Hy krige dêrfoar in selstraf fan seis moanne ûnder betingsten oplein.
Ferneaming
Nei de dea fan Krijger besluet de gemeenteried fan Lemsterlân lang om let, nettsjinsteande Krijger syn feroardieling, om de Markt op De Lemmer om te neamen ta it Burgemeester Krijgerplein. De PvdA fan Lemsterlân hat mear as ien kear besocht om in nammeferoaring op de aginda te krijen, mar dat slagge net. Yn maaie 2020 frege it kolleezje fan B en W fan De Fryske Marren, nei in petysje fan de Lemsters, it NIOD ûndersyk te dwaan. Dat smiet gjin nije feiten op, mar it NIOD wie wol fan betinken dat Krijger syn feroardieling swierder wage moatten hie as de útkomst fan de suveringsproseduere. Om dy reden krige it Krijgerplein yn 2021 syn âlde namme werom, Markt
Rikkerda
thumb|Rikkerda op de kaart fan Beckeringh út 1781. thumb| De monumintale pleats Rikkerda njonken it persiel dêr't de boarch stie Rikkerda wie in boarch yn it Grinslanner doarp Lytsegast. De boarch waard boud yn 1675 en waard oan it begjin fan de 19de iuw sloopt. Allinnich de kontoeren fan it boarchstee binne noch yn it lânskip werom te finen. Op it persiel njonken dat fan de eardere boarch stiet in pleats dy't ek Rikkerda hjit.
Skiednis
Yn 1649 makke in Caspar fan Aswede foar de bern fan syn broer Borchert fan Aswede oanspraak op de rjochten fan 'Rickerda Oost' en dêrnei yn 1651 op de rjochten fan 'Rickerda West'. Yn 1674 waard de pleats 'Ryckerda' mei lannen fan de ferstoarne luitenant Conraedt fan Aswede ferkocht oan dr. Schaick. Yn 1675 wiksele Rikkerda alwer fan eigener. Diskear kaam it yn besit fan Bernard Johan Prott, de ferdigener fan Boertange yn 1672 yn de tiid fan de Twadde Münsterske Oarloch. Syn earste frou Alberdina Lucretia Schnabel ferstoar yn Boertange troch in ferdwaalde granaat. Prott wenne yn Grins en liet yn Lytsegast in bûtenhûs sette. Hjirta liet hy op in gaadlik plak grêften grave en sa krige it bûtenhûs min ofte mear de status fan boarch. Sjoen syn drokke militêre wurkpaad sil hy net folle op Rikkerda wenne hawwe. Syn twadde frou Frederika Tjarda fan Starkenborgh ferstoar sûnder bern yn 1687. Prott wertroude yn 1688 mei Cecilia Elisabeth Tamminga, widdo fan Daniël de Hertoghe, de hear fan de boarch Feringa yn Grootegast. Prott ferstoar sûnder bern yn 1703 en liet al syn besit nei oan syn tredde frou.
Doe't Cecilia Elisabeth yn 1703 ferstoar, fêstige har soan Unico Michiel de Hertoghe him op Rikkerda. Unico Michiel ferstoar yn 1735, de boelskieding folge yn 1743. Dêrby kamen Rikkerda en Feringa yn besit fan syn soan Daniël Onno de Hertoghe. Hy troude mei Anna Habina Tjarda fan Starkenborgh. Daniël Onno ferstoar yn 1774 en blikens de 'Borgenkaart' fan Beckeringh bleau syn widdo op Rikkerda wenjen oant har dea yn 1799. Dêrnei kaam it yn besit fan Edzard Unico de Hertoghe. Hy wie troud mei Alegonda Clant fan Hanckema. Hja liet har yn 1799 fan him skiede fanwege syn drankgebrûk. Edzard Unico waard ûnder kuratele steld en hy ferstoar yn 1812. Dêrnei wennen syn nicht Anna Habina Alberda fan Menkema op Rikkerda mei har man Hemmo Heileco Nautaoant de erfgenamten fan Edzard Unico yn 1828 oergiene ta ferkeap fan Rikkerda mei hôven, leanen, singels, bosken ynklusyf lannen fan mear as 28 bunder, hearlikheden en twa hearebanken yn de tsjerke fan Lytsegast.
It gehiel waard kocht troch Berend Hayes Harkema, houtkeaper yn Warfhuizen. Hy hat de boarch yn 1828-1829 slope litten. Yn 1836 ferkocht Harkema 23 bunder fan de lannen. Eite Jans van der Veen en syn frou Anke Jans Wattema kochten dy lannen, ynklusyf de boarchpleats. Van der Veen wie ferfeanter en ûnderwizer yn Lytsegast. Yn 1848 begûn hy mei de bou fan in pleats njonken de eardere oprydleane nei de boarch. Dy pleats krige ek de namme Rikkerda en yn 1860 waard in nij foarhûs boud.
thumb|Kadasterkaart út 1832 mei links it doarp Lytsegast en rjochts de boarch Rikkerda.
Lizzing
Rikkerda stie oan de eastkant fan Lytsegast sa'n 200 meter besuden de Abel Tasmanwei. De boarch stie op in rjochthoekich boarchsteed fan sa'n 200 by 180 meter. It omgrêfte diel dêr't de boarch op stie, is noch ûndúdlik yn it lânskip werom te finen. Yn 1799 hie Rikkerda in ytseal, fjirtjin keamers, twa skathuzen, in brouhûs, koetshûs, oranjehûs en tsjernhûs. Dit makket dat de boarch in stik grutter wie as at it op de tekening fan Beckeringh liket.
Sitewaasje yn 21e iuw
De yn 1848 boude pleats Rikkerda mei in foarhûs út 1860 stiet noch altiten njonken it eardere persiel dêr't de boarch Rikkerda stie. Dy pleats gou as ien fan de grutste yn it Westerkertier. Rikkerda is in ryksmonumint sûnt 1978. Sûnt 1990 wurdt der net mear op buorke. Nei in ferbouwing waard de pleats sûnt 2004 brûkt as bêd en brochje.
Orne (departemint)
Orne is ien fan de fiif Normandyske departeminten yn Frankryk. It departemint is ferneamd nei de rivier de Orne.
Skiednis
It departemint is ien fan de 83 departeminten, dy't yn de tiid fan de Frânske Revolúsje foarme binne. It grutste diel fan it departemint hearde eartiids by de eardere provinsje Normandje, allinne it súdeastlike diel makke histoarysk diel út fan de provinsje Perche.
Geografy
Oanbuorjende departeminten fan Orne binne Eure, Eure-et-Loir, Sarthe, Mayenne, Manche en Calvados.
Orne bestiet út trije arrondisseminten:
De trije arrondisseminten binne ferdield yn meiïnoar 21 kantons en 385 gemeenten.
Lânskip
Grutte yndustriële sintra binne ôfwêzich en de Orne is fral in agrarysk en grien gebiet bleaun.
It departemint is heuvelich, útsein it flakke lânskip by Argentan. Der binne lânskiplik twa bysûndere regio's: Suisse Normande en de Alpes Mancelles. Dy dielen binne toeristysk fanwegen it troch de rivieren Orne en Sarthe foarme skildereftige lânskip.
It heechste punt fan it departemint is de Signal d'Écouves (413 meter), tagelyk it heechste punt fan Normandje. It leit yn it bosk fan Écouves, noardlik fan Alençon. De Butte Chaumont mei in hichte fan 378 meter is in oare heuvel yn it bosk Écouves.
Likernôch 17% fan it lân bestiet út bosk, wêrfan't it grutste diel út leafbeammen bestiet.
Demografyske ûntwikkeling sûnt 1962
De fiif grutste gemeenten wat ynwennertal oanbelanget binne Alençon, Flers, Argentan, L'Aigle en La Ferté-Macé.
Orne (rivier)
De Orne is in rivier yn it noardwesten fan Frankryk. De rivier streamt troch de twa departeminten Orne en Calvados. It is wat lingte oanbelanget nei de Seine de wichtichste rivier fan Normandje.
Melkfeehâlderij
De melkfeehâlderij is in tûke fan 'e lânbou wêrby't domestisearre fee holden wurdt troch boeren mei as doel om troch geregeld melken molke te krijen. Dat kin dan sels ferwurke wurde, of it kin foar bewurking ferkocht wurde oan in molkfabryk. De út 'e ferwurking resultearjende suvelprodukten binne bedoeld foar minsklike konsumpsje. Hoewol't ek skiep, geiten, hynders, ezels, kamielen, wetterbuffels en jaks foar de molke holden wurde, doelt men, alteast yn Fryslân, mei de term 'melkfeehâlderij' ornaris op it hâlden fan kij. De melkfeehâlderij hat in lange skiednis trochmakke fan hânmelken oant de melkrobot. Benammen yn 'e lêste iuw hawwe de ûntwikkelings inoar yn heech tempo opfolge.
Orne (rivier)
Nei't de rivier dwers troch de hichten fan Suisse Normande (Switsersk Normandje) streamt, fynt de rivier syn loop kanalisearre troch de stêd Caen en mûnet dan út yn It Kanaal, dêr't de rivier in estuarium foarmet mei in grutte ekologyske rykdom.
De Orne hat de namme jûn oan it departemint Orne en in soad plakken dêr't de rivier by lâns of troch streamt.
Melkfeehâlderij
Skiednis
Hoewol't kij al yn it njoggende milennium f.Kr. domsestisearre waarden as itensboarne, datearret it ierste bewiis foar it brûken fan domestisearre kij om te melken út it sânde milennium f.Kr., it iere Neolitikum, yn it noardwesten fan Lyts-Aazje. Yn 'e folgjende milennia ûntjoech de melkfeehâlderij him as in tûke fan 'e lânbou yn oare dielen fan 'e wrâld: yn it sechsde milennium f.Kr. yn East-Jeropa; yn it fyfde milennium f.Kr. yn Afrika en yn it fjirde milennium f.Kr. yn Midden-, Noardwest- en Noard-Jeropa en op 'e Britske Eilannen.
Pas sûnt de njoggentjinde iuw binne der lykwols gruttere boerebedriuwen ûntstien dy't har folslein op 'e melkfeehâlderij talizze. Yn 'e tiid foar't moderne konservearringsmetoaden fan molke útfûn waarden, wie grutskalige melkfeehâlderij inkeld útfierber as der grutte hoemannichten molke nedich wiene foar de produksje fan langer hâldbere foarmen fan suvel, lykas tsiis en bûter, of as der deunby in grutte merk bestie fan lju dy't op deistige of semy-deistige basis molke nedich wiene mar sels gjin kij holden. Yn 'e earste helte fan 'e njoggentjinde iuw riddenearre de foaroansteande Dútske ekonoom Johann Heinrich von Thünen dat der in straal fan likernôch 160 km om in grutte stêd hinne bestie dêr't sa'n befoarrieding mei farske molke ekonomysk libbensfetber wie.
Yn Fryslân waard de molke iuwenlang op 'e boerebedriuwen sels troch boerinnen yn 'e molkenkelder ta suvelprodukten bewurke. Yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw kamen de earste molkfabriken op, en sûnt waard de molke troch in saneamde molkrider by de boeren ophelle om yn molkbussen nei it fabryk brocht te wurden. Oant fier yn 'e 1970-er jierren waard soks dien mei in trekker mei in platte wein derefter. Pas tsjin 'e ein fan dat desennium waard dêrfoar yn Fryslân foar it earst in tankwein ynset. De molkbussen rekken doe yn ûnbrûk.
Yn 'e iere tweintichste iuw kamen yn 'e Feriene Steaten de earste melkmasines yn gebrûk. Yn Fryslân waard de melkmasine pas foar it earst yn 'e 1950-er jierren yntrodusearre. De earste melkmasines wiene elektryske apparaten dy't op melkamers pasten en oer fakuumsûgers beskikten dy't om 'e oeren fan 'e ko hinne dien waarden. De molke waard dan troch it apparaat út 'e ko sûgd en kaam yn 'e amer telâne, dy't neitiid hânmjittich yn in molktank lege waard. In folgjende stap wie in apparaat mei in eigen molkereservoir, dat oan in learene bân om 'e rêch fan 'e ko hongen waard, sadat it bist him ûnder it melken frij bewege koe sûnder dat er de melkamer omskoppe koe. It molkreservoir moast nei it melken noch altyd hânmjittich yn 'e tank lege wurde.
Dêrnei waard de melklieding útfûn, in metalene buis dy't oer de kowestâlen hinne rûn, en dêr't it melkapparaat mei in rubberne slang oan befêstige wurde koe. De molke waard doe streekrjocht fan 'e ko fia de melklieding nei de molktank ta pompt. It wie dit systeem dat de measte Fryske boeren yn 'e 1970-er jierren oanskaften. Dit soarge foar in grutte arbeidsbesparring en makke, yn 'e mande mei ekonomyske faktoaren, in hommelse skaalfergrutting fan 'e melkfeehâlderij mooglik. Wylst de kij foarhinne yn it bûthús op in tradisjonele gropstâl holden waarden, begûn men tsjin 'e ein fan 'e 1970-er jierren yn Fryslân foar it earst saneamde lisboksstâlen te setten. Dat binne frijsteande stâlgebouwen, yn 'e regel efter in pleats, dêr't de kij frij omrinne kinne op in flier fan roasters mei skreven dêr't de dong en jarre trochhinne falle yn in djippe jarrekolk dêrûnder. Yn lisboksstâlen koene folle mear kij holden wurde, en yn 'e ynboude of oanboude melkstâl koene se flugger molken wurde.
De melkstâl hie faak de foarm fan in melkput, wêrby't de kij oan wjerskanten op 'e 'normale' flier stiene om molken te wurden, wylst yn 'e midden de flier in meter leger wie, sadat de melker op 'e hichte fan 'e jaren stie en him by it melken net mear allegeduerigen hoegde te bûgen. In oare ûntwikkeling wie de draaimelkstâl of melkkarûssel, wêrby't de kij op in stadich draaiende skiif stappe om molken te wurden en by de boer lâns draaie, sadat dy gjin tiid mear ferdocht mei hinne en wer rinnen. In folgjende logyske stap wie de útfining fan 'e melkrobot, wêrmei't ek it skjinmeitsjen fan it jaar foar it melken en it ûnderhingjen en ôfheljen fan 'e sûgers automatisearre waard.
Hjoeddeistige sitewaasje
Tsjintwurdich stiet de melkfeehâlderij foar grutte útdagings, benammen op it mêd fan it miljeu. Sa draacht de sektor troch de útstjit fan û.m. metaan en ammoniak yn 'e trochgong fan 'e kij by oan it broeikaseffekt en de klimaatferoaring. Oare swierrichheden hawwe te krijen mei it gebrûk fan groeihormoanen (no fierhinne beheind ta de Feriene Steaten), mei útbraken fan 'e saneamde 'gekkekowesykte' BSE, tongblier en oare besmetlike oandwanings, mei de ôffier fan dong en jarre, en mei bistewolwêzen.
Yn Nederlân wiene yn 2009 likernôch 20.000 melkfeehâlders aktyf. Der wurdt rûsd dat dêrfan yn 2019 troch oanhâldende skaalfergrutting en automatisearring noch mar sa'n 10.000 oer binne. It Holstein-Friesian-koweras is wrâldwiid fierwei it meast brûkte melkfeeras. Ek de Jersey wurdt in soad molken, mar kij fan dat ras hawwe in heech fetgehalte en binne dêrom yn Jeropa minder populêr. Beide rassen binne lykwols 'melktypysk'; d.w.s. dat se in meagere lichemsbou hawwe en in genetyske oanlis om in soad molke te produsearjen.
Opstân
In opstân of rebûlje is in wegering om hearrich te wêzen oan 'e fêstige oarder. Soks kin in hiel skala oan foarmen oannimme, dy't der lykwols allegear op rjochte binne om in beskaat gesach (lykas in regear, presidint, monargy, finansjeel ynstitút of baas) te ferneatigjen of oer te nimmen. De metoaden dêrta kinne freedsum wêze, lykas boargerlike oerhearrigens, boargerlik ferset en ferset sûnder geweld, mar se kinne ek gewelddiedige foarmen oannimme, lykas sabotaazje, terrorisme of guerrilla-oarloch. Persoanen dy't dielnimme oan in opstân wurde opstannelingen of rebellen neamd. In pleatslike opstân wurdt ek wol oantsjut as in opskuor, wylst in grutskalige opstân faak in oarloch neamd wurdt. Fierders is in muiterij in opstân op in skip of yn it leger.
Bruce Venture
Bruce Venture, echte namme Garrett Don Couto (Fresno (Kalifornje), 5 juny 1985), is in Amerikaansk pornografysk akteur fan etnysk Portegeesk komôf. Hy sette yn 2010 útein mei in karriêre yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en hat sûnt grutte populariteit witten te winnen.
Libben en karriêre
Venture waard yn 1985 berne yn Fresno, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hy makke yn 2010, doe't er 25 jier wie, syn debút yn in pornografyske film. Fan syn skûlnamme ûntliende er 'Bruce' oan 'e namme fan syn hûn en oan it feit dat er in fan fan akteur en fjochtsporter Bruce Lee is, en 'Venture' oan 'e namme fan 'e middelbere skoalle dêr't er op sitten hat.
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie Venture tsjin ein 2015 yn 165 films spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as New Sensations, Wicked Pictures, Evil Angel, Hustler Video, Red Light District, Devil's Film, Digital Sin, Adam & Eve en Diabolic Video. Teffens hat Venture wol foar minder bekende studio's wurke, lykas Pure Play Media en Girlfriends Films. Dêrnjonken hat er ek in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder Brazzers, Kink.com en PornPros.
Under syn karriêre hat Venture û.m. wurke mei aktrises as A.J. Applegate, Briana Banks, Cassidy Banks, Summer Brielle, Casey Calvert, Mercedes Carrera, Lily Carter, Adriana Chechik, Tiffany Doll, Noelle Easton, Gina Gerson, Dillion Harper, Marica Hase, Tara Holiday, Diamond Jackson, Eva Karera, Diamond Kitty, Lisa Ann, Brandi Love, Valentina Nappi, Trinity St. Clair, Dakota Skye, Saya Song, Puma Swede, August Taylor, Jessie Volt en Jennifer White. Yn 2012 waard er nominearre foar in AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld) yn 'e kategory bêste manlike nijynkommeling. Teffens ûntfong er dat jiers in nominaasje foar in XRCO Award yn 'e kategory bêste nije dekhynst.
Lichemsskaaimerken
Bruce Venture is blank en hat brune eagen en brún hier. Neffens syn offisjele opjefte is er 1.88 m lang, mei in gewicht fan 84 kg. Hy hat gjin piercings of tatoeaazjes. Syn penis is yn ereksje likernôch 20 sm lang, en falt op trochdat er twakleurich is: de nút en útein, dêr't Venture besnien is, binne tige ljocht fan kleur, wylst de rest fan syn geslachtsdiel frij dûnker is, mei in skerpe demarkaasjeline tusken de beide kleurgebieten.
Tsjerke fan Niehove
De Tsjerke fan Niehove is in 13e-iuwsk tsjerkegebou yn Niehove (Grinslân). De tsjerke waard troch de PKN-gemeente Oldehove-Niehove oerdroegen oan Stichting Alde Grinslânske Tsjerken. It giet om in ienskepige goatyske tsjerke mei in trijesidich sletten koer. De tsjerke stiet sintraal op in wierde en wie foar lange tiid it iennige stiennen gebou fan it doarp. Yn de tsjerke is in besikerssintrum ûnderbrocht.
Skiednis
De hjoeddeiske tsjerke is de opfolger fan ien fan de earste houten tsjerken fan Grinslân, dy't om 800 hinne yn Suxwort, sa't Niehove doe hiet, stifte waard. Suxwort wie it haadplak fan it eilân Humsterlân, it gebiet dêr't de rôvers weikamen dy't yn 754 Bonifatius by Dokkum fermoarden. De opfolger fan Bonifatius, Willehadus, gyng yn 777 nei Suxwort om dêr fan de heidenen kristenen te meitsjen. Hy wist him dêrby mar krekt it libben te rêden want lilke ynwenners woene him deadzje, mar guon koene dat tefoarren komme en stelden út de goaden oer syn lot kedize te litten. Doe't bliken die dat de goaden Willehadus tadien wiene, krige de biskop de frijheid werom om it eilân te ferlitten. Letter slagge it Liudger wol de minsken ta it kristendom te bekearen en hy liet foar har in lyts tsjerkje bouwe, mooglik op it plak fan in heidensk hillichdom. Humsterlân waard fanôf 804 ûnderdiel fan it troch Liudger stifte bisdom Münster. It eilân waard bedike en yn Suxwort hie de proast syn sit, dêr't er de omkriten bestjoerde. De proast ferhûze om 1200 hinne nei Hummerze, it hjoeddeiske Oldehove, om dêr rjocht te sprekken. Yn de 14e iuw kearde de proast werom nei Niehove om him dêr nei wenjen te setten yn Ipkemaheard. Fanôf doe waard Suxwort wer it plak dêr de rjochtsstoel delset waard, it Nije Hôf of Nijehove.
Earder al wie der om 1230 hinne op it plak fan de houten tsjerke in lytse stiennen romaanske tsjerke boud. Fan dat earste stiennen gebou binne der yn de noardlike muorre noch romaanske rûnbôgefinsters te sjen. De tsjerke waard yn de 15e iuw langer makke en krige doe it hjoeddeiske uterlik mei it trijesidich sletten koer. Ut dy tiid datearje ek de grutte goatyske finsters. Yn 1619 waard de westlike gevel fernijd. Eartiids hiene de noardlike en súdlike gevel elts in rûnbôgige tagong dy't letter tichmitsele binne. Yn 1676 waard yn de dakruter de lytse 14-iuwske (mooglik 13e iuwske) klok ophongen mei in diameter 64,4 sintimeter. Mei dy fan Warfhuizen en Uitwierde heart de klok ta de âldste tsjerkeklkokken fan Grinslân. It mechanyske oerwurk waard makke troch Bonaventura Eijsbouts út Asten.
Ynterieur
De tsjerke waard as katolike tsjerke boud. Fan de katolike tiid bleau in nis foar it hillich sakramint en in part fan it sânstiennen alter bewarre.
De banken datearje út it lêste diel fan de 17e iuw. It oare tsjerkemeubilêr stamt nei alle gedachten út it begjin fan de 19e iuw. Mooglik waard by de bou fan de swart farve preekstoel âldere ûnderdielen brûkt. Oer de flier fan de tsjerke lizze likernôch fjirtich sarken. Tsien dêrfan binne noch út de katolike tiid, de âldste is fan 1557.
Yn ien fan de ramen fan de tsjerke is in brânsskilderd glês te sjen fan de tsjerke mei in earrebarrenêst.
Shanghai International Circuit
Shanghai International Circuit is in Sineesk sirwky foar autosport. It sirkwy waard yn 2004 oanlein yn opdracht fan de Sineeske oerheid. It sirkwy leit ûngefear 25 km noardwestlik fan it sintrum fan Shanghai. Neffens de eksploitant wie it ûntwerp fan de baan basearre op de foarm fan it Sineeske karakter shàng. 上 – “Heechút, nei boppen ta”. Op basis fan 'e stedsnamme Shanghai(上海 – "Oan de see"), dêr't 't teken ek yn foarkomt. Fanôf 2004 wurdt hjir de Grutte Priis fan Sina feriden. Op it Sirkwy hie tusken 2005 en 2008 fjouwer kear in MotoGP wedstriid plak.
Autódromo José Carlos Pace
Autódromo José Carlos Pace is in Brazyljaansk sirwky foar autosport. It sirkwy waard yn 1940 oanlein en hjitte oant 1985 Autódromo de Interlagos, mar krige doe de namme fan José Carlos Pace, in earder Formule 1 koereur dy't yn 1977 omkaam is by in fleantúchûngemak. Yn de folksmûle wurdt it sirkwy noch altyd Interlagos neamt, wat tusken de marren betsjut. Fanôf 1972 wurdt it sirkwy gauris brûkt foar de Grutte Priis fan Brazylje.
Slach by Sama
280px|thumb|De Slach by Sama troch [[Henri-Paul Motte út 1890]] De Slach by Sama Regia, of gewoanwei de Slach by Sama neamd, waard útfochten op 19 oktober 202 f.Kr. by it plak Sama Regia yn hjoeddeistich Tuneezje. In Romeinsk leger ûnder lieding fan Skipio Afrikanus, mei help fan de Numidyske kening Massinissa, fersloech it Kartaachsk leger ûnder lieding fan Hannibal. De slach makke in ein oan de Twadde Punyske Oarloch.