cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johannes Siderius
Om 1953 hinne studearre er ôf yn de rjochten oan de Universiteit Utert en gie dêrnei oan't wurk by de griffy fan de provinsje Utert. Yn 1954 gong er werom nei Fryslân dêr't er wurkje soe by de gemeentesikretary fan Achtkarspelen. Yn 1958 makke er de oerstap nei de gemeente Leiden dêr't er wurkje soe by it kabinet fan de boargemaster. Yn april 1962 waard er beneamd ta de boargemaster fan It Amelân, as opfolger fan F.G.A. Huber, en begjin 1973 folge syn beneaming ta boargemaster fan Sleen. Dêrneist wie er yn 1980 in skoft waarnimmend boargemaster fan Zweeloo.
Waarmte
Neffens de earste wet fan 'e termodynamika kin waarmte te'n goede komme oan sawol de ynwindige enerzjy U fan it ûntfangende systeem as oan 'e troch dat systeem ferrjochte arbeid W op it om-en-by fan dat systeem. Ynwindige enerzjy kin ûnderferdield wurde yn termyske enerzjy Uth (dy't sit yn 'e willekeurige bewegings fan 'e gearstallende molekulen) en biningsenerzjy Up (as gefolch fan 'e krêften dy't de molekulen en de gearstallende dielen fan 'e molekulen op inoar útoefenje). De absolute temperatuer T is in mjitte foar de gemiddelde kinetyske enerzjy per molekúl en dêrmei foar Uth.
Johannes Siderius
Yn 1987 gie Siderius mei pensjoen en twa jier letter ferstoar er yn de âldens fan 67 jier.
Waarmte
Waarmte is likemin as arbeid in tastânsfunksje fan it systeem, mar ynwindige enerzjy, druk, temperatuer en folume binne dat wol. Hoe't tafierde waarmte ferdield wurdt oer Uth, Up en W (allegear útdrukt yn joule), en hoe't de tastânsfariabelen folume, temperatuer en druk feroarje, hinget folslein ôf fan it aard fan it ûntfangende systeem en de dêroan opleine rânebetingsten. By gassen sil de rol fan Up bygelyks sa goed as te ferwaarleazgjen wêze, mar by fêste stoffen net. Oan 'e oare kant sil W by fêste stoffen en floeistoffen fanwegen de folumeferoaring ferwaarleasber wêze. Der bestiet in nau mei waarmte ferbûn, mar yn essinsje ferskillend begryp: redusearre waarmte. Dat is wól in tastânsfunksje. Redusearre waarmte spilet in rol fan krúsjaal belang yn 'e formulearring fan 'e twadde wet fan 'e termodynamika. Foar isoterme prosessen is de redusearre waarmte gelyk oan \frac{Q}{T}. Foar alle oare prosessen is it.
FK Kuban Krasnodar
right
FK Kuban Krasnodar (Футбольный клуб "Кубань" Краснодар / Futbol'nyi klub Kuban' Krasnodar) is in profesjonele fuotbalklup yn Krasnodar yn Ruslân. De klup waard stifte yn 1928. De klup spilet yn it Kûbanstadion dêr't 32.000 minsken yn kinne.
2018 de klup gie fallyt.
Oviedo (stêd)
right|thumb|250px|Ayuntamiento yn Oviedo.
Oviedo (Asturysk: Uviéu) is haadstêd fan sawol de Spaanske regio Astuerje as de provinsje mei deselde namme Astuerje. Yn 2004 wennen der yn Oviedo 209.455 ynwenners.
Skiednis yn koart
Oviedo waard stifte troch Fruela I fan Astuerje op 25 novimber 761. Neffens de leginde wie hy mei syn folgelingen op jacht en socht in plak om dêr in stêd te bouwen dy 't tichtby syn jachtgebiet lei. Hy frege oan syn kompanen: "Wêr moatte wy in stêd bouwe?". Wêr't sy op anderen: "Ubi edo", "wêr en hokker". Op dizze wize soe de namme ûntstien wêze.
Treinramp by Ruinerwold
De treinramp by Ruinerwold barde op tiisdei 3 jannewaris 1888 om 21.30 oere net fier fan Stopplak Ruinerwold op it Spoar fan Meppel nei Grins. By de botsing wie in stoptrein en in flugge trein belutsen. By de botsing kamen 5 passazjiers om it libben en rekken tsien passazjiers ferwûne.
Belutsen treinen en omstannichheden
By de ramp wiene twa treinen belutsen
It spoar tusken Grins en Meppel wie doetiids inkeldspoar en waard betsjinne troch treinen dy't inoar op foarôf bepaalde stasjons krústen. Ien fan de fêste stasjons wie halte Echten. Op de jûn fan 3 jannewaris 1888 moasten de trein fan 19.35 út Grins wei en de sneltrein fan 20.15 út Swol wei inoar dêr kruse. De trein út Meppel wie lykwols in healoere fertrage, wêrtroch besletten waard om de treinen net yn Echten mar by Stasjon Koekange kruse te litten. Dat waard letter feroare yn in krusing by it Stopplak Ruinerwold. Dêrnei sette de trein út Grins wei, yn Echten fierder ôf rjochting Koekange en dêrnei nei Ruinerwold. De stasjonsjef fan Ruinerwold sette it sein foar de trein út Grins op feilich en foar dy út Swol op ûnfeilich. Sawol de masinist as stoker fan de trein út Swol hiene it sein ûnfeilich mist, wêrtroch't se te fluch it Stopplak Ruinerwold foarby rieden. De stasjonsjef besocht mei in ljochtseinen de bestjoerders te warskôgjen, wat net holp. Fan de oare kant kaam de trein út Grins, dy't al oan it ôfremjen wie foar de stop yn Ruinerwold. Op in ôfstân fan sa'n 200 meter fan it stopplak botsten de beide treinen op inoar. Fan beide treinen waarden de lokomotiven yninoar drukt en in tal reau folslein ferneatige, ien fan de lokomotiven kantele nei de botsing. Help kaam rap op gong en de ferwûnen waarden nei sikehuzen yn Grins en Meppel ferfierd. Nei ûndersyk die bliken dat de masinist fan de trein út Swol tefolle dronken hie.
Guillaume Robustelly
Guillaume Robustelly (Herzogenrath, tusken 1718 en 1725 - Luik, 1793) wie in oargelbouwer dy't yn Luik wurke. Hy wie learling en opfolger fan Jean-Baptiste le Picard en yn syn tiid ien fan de wichtichste ferttsjintwurdigers fan de Luikse Skoalle. Hy wie, nettsjinsteande syn namme dy't Italjaansk oandocht, fan oarsprong Dútkstalich.
De oargels wurde ta de klassike perioade rekkene mar net, lykas in protte Van Peteghem-oargels, ta de rokoko. Syn oargels wiene en binne foaral te finen yn it suden fan Nederlân en yn België. De Meinardstsjerke yn Minnertsgea hat in oargel fan syn hân.
thumb|175px|It Robustelly-orgel yn de Sint-Lambertustsjerke ([[Helmond)]]
Petrus Wierdsma
Petrus Wierdsma, (Ljouwert, doopt 11 septimber 1729 - dêre?, 31 desimber 1811), wie in jurist.
Prokureur-postulant by it steedlik nedergerjocht te Ljouwert (1749), talitten as notarius publicus (1751), auditeur militêr by de kriichsrie (1775). Krige opdracht fan de Steaten-Generaal ta gearstalling fan in militêr strafwetboek (1795), ta meiwurking oan in boargerlik en strafwetboek foar de Bataafske Republyk (1798). Sekretaris fan it departemintaal bestjoer (1802), asessor fan de lândrost fan Fryslân (1807). As rjochtsgelearde krige hy bliuwende fertsjinsten troch de útjefte (mei Petrus Brantsma) fan de Oude Friesche Wetten (twa stikken, 1782-1788)
169
Ferstoarn
160er
Unkel
Unkel is in stedsje yn de lânkring Neuwied yn it noarden fan Rynlân-Palts. Unkel is ek it haadplak fan de ferbânsgemeente mei deselde namme. It stedsje leit likernôch 20 kilometer súdlik fan Bonn oan de Ryn en foarmet ûnderdiel fan it natoerpark Rhein-Westerwald. By Unkel hearre ek de stedsdielen Scheuren en Heister.
It stedsje stiet bekend as Rotweinstadt en bekende politisi as Willy Brandt en Konrad Adenauer of skriuwers lykas Stefan Andres, Ferdinand Freiligrath en Annette von Droste-Hülshoff hawwe der wenne.
It besjen wurdich
De stêd hat in grut tal 17e, 18e en 19e iuwske fakwurkhûzen.
De Sint-Pantaléontsjerke is oarspronklik in romaansk gebou út likernôch 1200. Om 1300 hinne waard it romaanske koer troch in trijesidich [[Gotyk|iergoatysk koer ferfongen. Mei in ferheging en ferbreding fan de sydskippen yn 1502 waard de tsjerke útboud ta de hjoeddeiske letgoaytske halletsjerke. Yn de tsjerke oerhearsket de rike barokke ynrjochting, mar der is ek in romaansk doopbekken en in 15e-iuwske beskildere Pantaléonskryn. De skryn stiet lykas ek it romaanske doopbekken yn de kapel fan de Fjirtjin Needhelpers. Efter de tsjerke is in kriichsmonumint mei in foarstelling fan it Hillich Grêf.
thumb|left|''Oanfal op Unkel (1583) Yn 1553 krige de stêd muorren mei tuorren. Oan de kant fan de Ryn bleaune de muorren mei twa tuorren bewarre. De tuorren binne net mear lykas dy oarspronklik wiene. De Fronhof-toer waard yn 1803 yn neogoatyske styl ferboud, wylst de finzenistoer om 1700 hinne in nije barokke spits krige. De muorren stiene noch net sa lang doe't Unkel yn de Keulske Kriich yn 1583 belegere waard, mar it belis sûnder al te grutte skea trochstie. Yn de Tritichjierrige Kriich waard Unkel wol slim troffen, fral by in Sweedske oanfal yn it jier 1633.
It eardere Fronhof fan it Keulske stift Sint-Marij-ad-Gradus is yn de kearn midsiuwsk, mar waard yn de 19e iuw bot ferboud. Yn de stedsdielen Heister en Scheuren steane de Sint-Sebastiaankapel (1753) en de Sint-Joazefkapel (1500). Dêrnjonken hawwe de beide stedsdielen ek noch in tal fakwurkhûzen dy't it besjen wurdich binne.
Tsjalling fan Eysinga (1596-1653)
Tsjalling fan Eysinga (1596 - Marsum, 1653) wie in Frysk ealman en grytman fan Menameradiel.
Tsjalling wie de soan fan Tsjalling fan Eysinga (1562-1603) en dy syn earste frou Womck fan Heringa. As Frysk ealman folge hy yn july 1620 de lykstaasje fan greve Willem Loadewyk fan Nassau, waard 30 novimber 1639 beneamd ta grytman fan Menameradiel en folmacht op de lândei foar it kertier Westergoa. Yn 1647 waard hy kurator fan de Fryske hegeskoalle, yn 1650 ôffurdige nei de Grutte Gearkomst yn De Haach en yn datselde jier ried fan Admiraliteit fan Fryslân.
Hy ûndertekene op 23 july 1640 de resolúsje, wêrby't greve Willem Frederik fan Nassau troch de Steaten ta steedhâlder fan Fryslân keazen waard. Dy resolúsje is yn safiere foar it laach fan Eysinga nuver, dat se troch dizze Tsjalling foar Menameradiel, troch Hessel Roarda fan Eysinga foar Ljouwerteradiel, troch Tsjalling fan Eysinga foar Raarderhim, troch Frâns fan Eysinga foar Tytsjerksteradiel, troch Juw of Julius foar Barradiel en troch Ritske fan Eysinga foar Kollumerlân ûndertekene waard.
Hy hâlde ta op de troch syn heit stifte stins Heringastate yn Marsum en wie yn 1620 troud mei Eets fan Hiddema († 1667), dochter fan Andries en fan Aelcke fan Galama. Ut dit houlik kamen njoggen bern, wêrfan't seis jong ferstoarn binne, en in soan, it âldste bern, net-troud ferstoar. In dochter Aaltsje boaske mei Frâns fan Eysinga (1621-1673) fan Jouwsma; in oare, Anna, bewenne net-troud de Heringastate yn Marssum, dy't by har ferstjerren yn in oar laach oergien is (famylje Popta). De saneamde Popta-skat (in kolleksje fraai bewurke sulver) dy't no yn it Frysk Museum yn Louwert is, komt út it boelguod fan Heringastate.
Jopie Huisman
Jotje (Jopie) Huisman (Warkum, 18 oktober 1922 - dêre, 29 septimber 2000) wie skilder, foddeman en âldizerkeapman. left|150px
Hy wie jongste fan sân bern, heit wie boere-arbeider en syn mem hie in manifakturewinkeltsje. Nei de ambachtsskoalle wurke er oant 1950 benammen as skilder yn in Warkumer ierdewurkfabryk. Fan jongs ôf oan tekene Jopie Huisman in soad fan wat er om him hinne seach en wat him rekke. Portretten út syn jonge jierren toane foaral syn famylje. Letter tekene er ek stedsgenoaten út Warkum. It binne nea de pommeranten fan de stêd, mar altiten de gewoane man dy't syn belangstelling hawwe. As realistysk skilder besocht er altyd de emoasjes fan gewoane dingen en minsken wer te jaan. Hy wie autodidakt. Skilderijen ferkeapje woe er net: 'In bern ferkeapje jo dochs ek net'.
Yn 1986 is yn syn berteplak it Jopie Huisman Museum iepene dat sûnt dy tiid mear as 1,5 miljoen besikers luts.
Karibysk Nederlân
De BES-eilannen ek: Karibysk Nederlân is de beneaming fan de Nederlânske eilannen Bonêre, Sint Eustaasjes en Saba in de Karibyske See. De ôfkoarting BES ferwiist nei de earste letters fan de nammen fan de eilannen. Sûnt 10 oktober 2010 binne dizze eilannen bestjoerlik besjoen iepenbiere lichems dy't as bysûndere gemeenten wurkje binnen it lân Nederlân. Oant dy datum wienen de eilannen eilângebieten fan de Nederlânske Antillen, in earder lân binnen it Keninkryk fan de Nederlannen.
Bonaire leit ten easten fan Arûba en Kurasau, foar de kust fan Fenezuela. Sint Eustaasjes en Saba lizze ten suden fan Sint Maarten en ten noardwesten fan Sint Kits en Nevis. Karibysk Nederlân telt ± 18.000 ynwenners en in oerflakte fan 328 kante kilometer, respektivelik rom 1/1000 en wat minder as 1/100 fan Europees Nederlân. De tiidsône is UTC-4; it lânnûmer 599, dat foarearst noch dield wurdt mei Kurasau en Sint Maarten.
Herbert Joeks
thumb|225px|Herbert Joeks as Klukkluk yn [[Pipo de Clown yn 1973]] Herman Jozef van Hugten (Amsterdam, 26 novimber 1915 - dêre, 28 july 1993) wie in Nederlânsk akteur en sjonger dy't bekend waard ûnder de namme Herbert Joeks.
Libben en wurk
As bern hat Joeks al belangstelling foar toaniel en hy spilet yn syn jonkheid al gau rollen by it amateurtoaniel. Omdat er fan it amateurtoaniel net libje kin, waard er ferkeaper yn in moademagazyn. De besetting fan Nederlân troch Dútslân yn maaie 1940 docht him weromkommen nei syn âlde leafde; om oan de Arbeitseinsatz yn Dútslân te ûntkommen soe er by in kabaret wurkje. By it selskip Trianon dat ûnder lieding stie fan Dolly Dolores sjongt er Weenske lietsjes en hâldt konferênses. Mar syn nije karriêre duorre net lang; al gau moat er ûnderdûke.
Nei de befrijing hâldt Joeks foar fêst op mei it ferkeapjen fan klean. Rens van Dordt engagearret him foar syn revueselskip. Letter sjongt er by selskip fan Herman Tholen, Gerard Walden en Berry Kievits en by Faveur. Yn 1947 krijt er in fêst kontrakt by it Theater Plezier fan Floris Meslier, dêr't er trije jier wurke. Yn dyselde tiid treedt er ek in protte op foar de radio yn programma’s as De bonte dinsdagavondtrein, Mimoza en Negen heit de klok. As er yn 1951 opstapt by Meslier wurdt er troch de Snip en Snaprevue ynhierd. Yntusken komt de telefyzje ek op en yn 1955 sil Joeks wurkje by de fêste toanielkearn fan de NTS. Tusken 1955 en 1958 spilet er sa'n hûndert rollen yn ferskate produksjes. As de toanielkearn yn 1958 ûntbûn wurdt giet Joeks fierder as freelancer.
Joeks spile tal fan inoar ûntrinnende rollen yn Nederlânske telefyzjeriges en spylfilms, mar waard fral bekend troch sy rol as de yndiaan Klukkluk yn de telefyzjerige Pipo de Clown. Ek los fan dy searje bliuwt Joeks Klukkluk spyljen, ûnder oare yn spesjale foarstellingen foar bern. Tusken 1974 en 1980 spilet er noch yn it revueselskip fan Coos van de Velde.
Hy stoar 77 jier âld yn it Antoni van Leeuwenhoek Sikehûs yn Amsterdam.
Alan White (drummer)
Alan White (Pelton, 14 juny 1949 - 26 maaie 2022) wie in ingelsk drummer. Hy waard bekend as drummer fan Yes.
White begûn op syn trettjinde yn in lokale bands te spyljen. Nei de nedige bekendheid bemachtige te hawwen, waard him yn 1968 frege om te spyljen by Ginger Baker's Airforce (mei ûnder oaren Steve Winwood). In jier letter waard er troch John Lennon by de Plastic Ono Band frege. Ek wie er te hearren op it album All Things Must Pass fan George Harrison. Under in toer mei Joe Cocker yn 1972 waard White frege om by Yes spyljen te kommen as opfolger fan Bill Bruford, dy't nei King Crimson ôfset waard. White bleau oant syn ferstjerren lid fan de band en wie op alle offisjele albums fan Yes fan 1972 ôf oant syn ferstjerren te hearren. White wie net allinnich perkusjonist, mar spile ek fertsjinstlik piano. Yn 1975 brocht er it soloalbum Ramshackled út; yn 2006 in cd ûnder de groepsnamme White, mei deselde titel.
Op 26 maaie 2022 ferstoar White yn de âlderdom fan 72 jier yn syn hûs yn Seattle.
In het Voetspoor van Athanasius Kirche
In het Voetspoor van Athanasius Kirche is in film út 1974 fan Fryske regisseur om utens Pieter Verhoeff (1938-2019). De film is in dokumintêre oer de 17e-iuwske wittenskipper en fantast Athanasius Kircher. Bûten bylden fan gravueres út syn boeken, toant de film twa Dutske wurdfierders fan it Ynternasjonale Kircher Genoatskip, dy’t yn de fuotspoaren fan Kircher nei Rome ôfreizgje.
Henry Ford
thumb|right|200px|Henry Ford Henry Ford (Wayne County (Michigan), 30 july 1863 – Dearborn (Michigan), 7 april 1947) wie in Amerikaanske yndustrieel.
Ford begûn yn 1903 mei syn autofabryk, dêrfoar hied er al yn 1896 syn earste auto produsearre. Troch him waard de Detroit Automobile Company oprjochte, mar dy gong lykwols rillegau fallyt. Mei de Henry Ford Company dy't er dêrnei stifte koed er de merk net mei feroverje en troch de oandielhâlders waard er twongen om it bedriuw te ferlitten. Pas mei syn tredde bedriuw, de Ford Motor Company hied er súkses en dat súkses sette útein mei de yntroduksje fan de T-Ford.
Foardat Ford de T-Ford op de merk kaam, hied er al eardere modellen makke. Oer de T-Ford sei er dat dy yn alle kleuren te krijen wie, as it mar swart wie.
Yn syn fabriken yntrodusearre Ford it prinsipe fan de rinnende bân, in prinsipe dat er ôfsjoen hie by de grutte slachterijen. Dy ynnovaasje fan him makke de massaproduksje foar auto's en benammen syn T-Ford mooglik. Foar de yndustriële produskje bestjutte syn fynst in revolúsje.
Antisemitisme
Henry Ford, wie lange tiid in oertsjûge antisemyt. Fan 1919 ôf joech er de krante The Dearborn Independent út dêr't û.m. de antisemityske fisy fan Ford yn publisearre waard. Ford stoppe mei de krante yn 1927 en hy werrôp syn eardere antisemityske publikaasjes. Nettsjinsteande dat, wie Ford op 30 july 1938 de earste ûntfanger fan it Grosskreuz des Deutschen Adlerordens, de heechste Nazi-ûnderskieding foar bûtenlanners, troch syn ynspannings om betelbere auto's foar elkenien te meitsjen. Op 7 jannewaris 1942 skreau er in iepen brief oan de Anti-Defamation League, dêr't hy de joadehaat yn fersmiet en hope dat antisemitisme foar altyd einigje soe.
Modern leven
Modern leven is in fiifdielige dokumintêresearje fan filmmakker Pieter Verhoeff út (1979). Oer de 34-jierrige John en syn vrouw Gerda en de spannings yn harren houlik. Yn de tredde ôflevering (It Beslút) beslute John en Gerda om te skieden. Om dizze searje ûntstie destiids diskusje doe’t bliken die dat de skiedingssêne neispile is.
Tender (lokomotyf)
thumb|right|De tender fan lokomotyf 8 mei lokomotyf 13 yn [[it spoarweimuseum ]] In tender of koalewagon is in wein efter in stoomlokomotyf dêr't brânstof en wetter yn ferfierd waarden. De brânstof wie ornaris stienkoal, mar it koe ek stookoalje wêze.
Tender en lokomotyf wurde as ien gehiel beskôge. Yn normaal bedriuw wurde hja nea loskeppele. By revisys en grut ûnderhâld, lykwols, hat de tender in koartere trochrintiid as in lokomotyf, dat de tender koe soms mei in oare lokomotyf ôflevere wurde. Ek kamen sporadysk ferwikselingen fan tenders foar, benammen as foar beskate tsjinsten in gruttere tender nedich wie foar in gruttere foarried brânstof en wetter, of krekt in lytsere tender omwillen fan in lytsere draaiskiif.
Tenderlokomotyf
thumb|right|In lytse tenderlokomotyf Lytsere lokomotiven hawwe net in aparte tender. Koalen en wetter wurde op de lokomotyf sels ferfierd. Dy lokomotiven wurde wat betiizjend tenderlokomotyf neamd, omdat hja winliken besteane út de kombinaasje fan lokomotyf en tender.
Ekstremadoera
Ekstremadoera is ien fan de 17 autonome mienskippen fan Spanje, en is as sadanich oprjochte yn 1983. It leit yn it súdwesten fan Spanje en grinzet oan Portugal en de regio’s Kastylje-La Mansja, Kastylje en Leön en Andalûsje. Op 1 jannewaris 2005 hie Ekstremadoera in befolking fan 1.083.879. De haadstêd is Merida, mei om-ende-by 70.000 ynwenners, de grutste stêd is Badajoz mei sa'n 150.000 ynwenners.
Skiednis yn it koart
De omkriten fan Ekstremadoera steane al ûnder dizze namme bekend sûnt de Romeinske tiid en Merida (Emerita Augusta) wie doe al in wichtige stêd. Nei de Romeinen kamen de Germaanske oermasterders lykas de Fandalen en Fisigoaten, en nei harren kamen de Moaren.
Geografy
thumb|left|250px|[[Sierra de Gredos yn Ekstremadoera]] Yn Ekstremadoera komt net folle yndustry foar en dêrom is der noch in soad natuer werom te finen en komme trije grutte natuerparken foar, lykas de Siërra de Gredos, Park Nasjonal de Monfraguë. Fierders streame der twa wichtichste rivieren troch de regio, nammentlik de Taach yn it noarden en de Guadiana yn it suden.
It uterste noarden fan Ekstremadoera is bercheftich en lizze de sierras (berchketens) fan it Katyljaanske skiedingsberchtme (Spaansk: Sistema Sintral), dy't besteane út de Sierra de Gredos, de Sierra de Béjar mei de heechste piken en de Sierra de Gata dy't Ekstramadoera skiedet fan Kastilje.
Yn de midden lizze de Sierra de las Villuercas en de Sierra de San Pedro dy't in part foarme fan de bergen fan de Montes de Toledo. Yn it suden rize de Sierra Morena omheech dy't Ekstremadoera skiedt fan Andalûsje.
Yn de natuergebieten libben noch in protte seldsume dieren dy't mei útstjerren bedrige wurde, û.o. de Pardellynks of Spaanske lynks, de Grutte trap en de Wolf.
Nijsgjirrichheden
Ekstremadura ken trije monuminten dy't op 'e wrâlderfgoedlist fan de UNESCO steasn:
Bestjoerlike yndieling
Ekstremadoera bestiet út twa provinsjes:
Tsjalling fan Eysinga (1562-1603)
Tsjalling fan Eysinga (1562 - Marsum, 31 augustus 1603) wie grytman fan Menameradiel Soan fan Tsjalling fan Eysinga (1535) en fan Hylck fan Harinxma thoe Slooten.
Krektas syn heit wied er rjochtsgelearde. Fan syn hân bestiet noch in wurkje Commentarii breves in Institutiones Juris civilis (Frjentsjer, 1594). Hy waard op 26 maaie 1601 beaneamd as grytman fan Menameradiel en folmacht op de lândei foar it kertier Westergoa. Wie yn 1598 yn dy funksje lid fan de kommisje ta ûndersyk oangeande it behear fan de ûntfanger-generaal Taco fan Dyckstra, en yn 1602 fan de kommisje ta wersjenning fan de "landsordonnantiën".
Tsjalling hâlde ornaris ta op it troch him stifte slot Heringastate yn Marsum. Hy hat twaris troud west, earst mei Womck fan Heringa ( †2 septimber 1596), dochter fan Aede en fan Anna fan Roarda. Dêrnei mei Luts fan Dekama, dy't him oant 26 oktober 1652 oerlibbe, dochter fan Sicke en fan Hil fan Tamminga. Ut it earste houlik trije soannen, wêrfan twa jong ferstoarn binne, de tredde wie Tsjalling; út it twadde houlik in dochter Hylck, troud mei Frâns fan Eysinga (1594-1661). Syn skildere portret troch in ûnbekende hong by jonkhear Mr. F.J.J. fan Eysinga yn Ljouwert.
Kjeld
De leechste temperatuer dy't bestiet, is it absolute nulpunt, dat definiëarre wurdt as 0,00 K op 'e skaal fan Kelvin, dy't de absolute termodynamyske temperatuer werjout. Dat komt oerien mei –273,15 °C op 'e skaal fan Celsius en –459,67 °F op 'e skaal fan Fahrenheit. It wurklik wier berikken fan dy alderleechste temperatuer is oant no ta ûnmooglik bleken, mar it is wittenskippers wol slagge om in temperatuer krekt deroppe te berikken: 10–12 K.
Om't it begryp 'temperatuer' eins itselde is as de hoemannichte termyske enerzjy dêr't eat oer beskikt (d.w.s. de kinetyske enerzjy fan 'e willekeurige bewegings fan 'e gearstallende molekulen en molekúldielen), hat in foarwerp minder termyske enerzjy as it kâlder is en mear as it waarmer is. As it mooglik wêze soe om in stikje matearje ôf te kuoljen ta it absolute nulpunt, soe alle beweging op molekulêr nivo ophâlde. Alle gearstallende dieltsjes soene dan yn 'e klassike sin folslein yn rêst wêze en it stikje matearje soe hielendal net mear oer termyske enerzjy beskikke. De kwantummeganika leart lykwols dat matearje sels op it absolute nulpunt noch nulpuntenerzjy hat fanwegen it ûnwissichheidsprinsipe.
Tsjalling fan Eysinga (1535-1572)
Tsjalling fan Eysinga (1535 – Wesel, Noardryn-Westfalen, 1572) wie riedshear oan it Hof fan Fryslân.
Tsjalling is de broer fan Frans fan Eysinga (1545) en soan fan Aede fan Eysinga (1497-1551) en fan Tiedt fan Juckema. Hy wenne op huzinge Muntenburch yn Ljouwert en waard yn 1557, om syn grutte rjochtsgelearde kennis, ta riedshear yn it Hof fan Fryslân keazen, en soe dat amt beklaaie oant 1568. As herfoarme stie hy oan de side fan Willem fan Oranje en waard dêrom by de komst fan Alva yndage. Net ferskinende, waard op 22 oktober 1568 banne, en waarden syn eigendommen yn beslach nomd. Hy wie wyls út it lân en hâlde him op by Loadewyk fan Nassau, dy't hy as kommissaris fan de monstering en as tresorier-generaal tsjinne. Wyls hy Loadewyk op syn tocht troch Grinslân beselskippe, waard syn hûs yn Ljouwert, op lêst fan Alva, troch Aremberg ta de grûn ta ôfbrutsen. Eysinga dielde yn de wille oer de oerwinning by Heiligerlee, mar ek yn de drouwenis oer de nederlaach by Jemgum. Hy flechte nei Wezel, dêr't hy neffens in berjocht yn 1569 út ferdriet oer de gong fan saken ferstoar, mar neffens oare meidielingen pas yn 1572 troch in beroerte troffen waard, as gefolch fan it berjocht fan de Bartholomeusnacht. Syn lyk waard letter nei Raerd brocht en dêr yn de tsjerke begroeven.
Tsjalling wie troud mei Hylck fan Harinxma thoe Slooten, dy't 29 septimber 1594 ferstoar en yn Marsum begroeven waard. Hja wie in dochter fan Pieter en fan Hys fan Jouwsma. Hylck, krektas har mem, hienen har by de nije lear oansluten, en dêrom ek beide banne. Ut it houlik kamen twa soannen Tsjalling fan Eysinga (1562) en Pieter of Peter fan Eysinga.
Pieter Verhoeff
Pieter Verhoeff (De Lemmer, 4 febrewaris 1938 - Amsterdam, 17 april 2019) wie in Fryske film- en dokumintêreregisseur om utens.
Libben en wurk
Verhoeff folge de Nederlânske Filmakademy, dêr't er yn 1966 ôfstudearre. Hy waard yn 't foarste plak bekend fan de spylfilms Het teken van het beest (in ferfilming fan de roman De houn sil om jim bylje fan Rink van der Velde oer IJje Wijkstra, dy't yn 1929 fjouwer fjildwachters deaskeat), De Dream (oer de Hogerhuis-saak yn 1895), en Nynke (oer Nienke van Hichtum en Pieter Jelles Troelstra). Omdat dy films alle trije yn Fryslân splen, wie Verhoeff wolris benaud om as de streek-romancier van de Nederlandse film beskôge te wurden.
Njonken spylfilms makke Verhoeff fan de jierren santich ôf ek dokumintêres. Faaks is er ek de earste Nederlânske regisseur west dy't in pseudo-dokumintêre makke, Rudy Schokker huilt niet meer út 1972 ( mei in senario fan Gerben Hellinga). Ek regissearre er ôfleveringen fan Het Gat van Nederland en wie er de earste regisseur fan Jiskefet; hy wie ek de betinker fan de titel fan dat programma. Yn 1988 wie Verhoeff de gast yn it praatprogramma Zomergasten. Yn De fjoertoer, dy't him ôfspilet om de fjoertoer fan De Lemmer, ferhelle er in stik fan syn eigen skiednis en fan syn broer, in Ynjegonger dy't nei't er weromkaam wie net mear aardzje koe.
Yn 2007 regissearre er de telefysje-útstjoeringen fan Radio Bergeijk foar de VPRO. Yn 2008 ferskynde syn film De Brief voor de Koning, de ferfilming fan it boek De brief voor de koning fan Tonke Dragt. Dêrnei produsearre er ûnder mear Tokyo Trials, oer it proses fan Tokio en de rol fan Bert Röling. Yn 2017 wurke Verhoeff oan in film oer de Nederlânske skriuwer Herman Koch.
Filmografy
Sûnt juny 2009 wie er in Fryske spylfilm, licht basearre op de opera 'Carmen', oan it tarieden mei de tenoar Albert Bonnema.
Wisimar
Wisimar wie kening fan de Fandaalske Asdingen (?-335).
Under Wisimar wennen de Asdingen yn de omkriten fan West-Sânburgen oant 'e mei de Theiss, it westlike part fan de doe-der-tiidske Romeinske provinsje Daasje. Mei de Romeinen stiene sy min ofte mear op fredige foet en as buorlju hiene sy de Fisigoaten.
Wisimar wie in kriichsoanfierder. Hy sneuvele yn de Slach oan de Theiss yn 335, doe't de Fandalen te krijen hiene mei in ynfal troch de Fisigoaten. De slach waard lykwols wûn troch de Fandalen.
List fan Italjaansktalige skriuwers
Yn de rin fan iuwen hat in grut tal Italjaansktalige skriuwers bydroegen oan de Italjaanske literatuer. Hjirûnder in gronologyske list fan de wichtichste skriuwers, opdield nei iuwen.
Berne yn de 19e iuw
thumb|Antonio Gramsci
Vesoul
Vesoul is in stêd en gemeente yn de regio Boergonje-Franche-Comté (Frankryk). It is de haadstêd fan it departemint Haute-Saône.
Geografy
Vesoul leit yn it easten fan Frankryk, likernôch hûndert kilometer fan de grinzen fan Switserlân en Dútslân, tusken de bergen fan de Sjuera en de Fogezen. De stêd leit yn it sintrum fan it departemint Haute-Saône, yn it noarden fan 'e regio Boergonje-Franche-Comté. De stêd leit 45 kilometer fan Besançon en 314 kilometer eastlik fan Parys en leit oan it spoar fan Parys nei Mulhouse. It grûngebiet fan 'e stêd hat in oerflak fan 9,07 km².
Skiednis
Vesoul waard foar it earst neamd yn in oarkonde yn 899. Dy oarkonde neamt in boarch boud op 'e heuvel fan La Motte, Castrum Vesulium. Castrum betsjut "boarch" en Vesulium hat it wurdlid ves itjinge "heuvel" of "berch" betsjut yn in taal dy't foar de Kelten sprutsen waard. Hjoed-de-dei foarmet de boarch it sintrum fan de stêd. De earste hûzen waarden binnen de muorren fan de boarch boud. Yn de 13e iuw waard de stêd in wichtich kommersjeel sintrum. Haadstêd fan it baljuwskip fan Amont yn' e 14e iuw, ûnder Spaansk gesach yn de 16e en 17e iuw, waard it de prefektuer fan Haute-Saône op 12 maart 1800
Skermjen op de Olympyske Simmerspullen 1976
De Olympyske Simmerspullen 1976 ek wol de XXIe Olympiade neamd waarden yn 1976 yn Montreal, Kanada hâlden. It skermjen waard hâlden yn it Winter Stadium.
Vesoul
Skiednis
Hjoed-de-dei is ien fan de haadfabriken fan PSA Peugeot Citroën by Vesoul fêstige.
Skermjen op de Olympyske Simmerspullen 1976
Medaljespegel
De top-7 fan lannen dy't by it skermjen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1976.
Vesoul
Befolking
Befolking (Vesoul)
De Strijd om de Stad
De Strijd om de Stad is in film fan regisseur Pieter Verhoeff (1938-2019) út 1978.
It is in dramatisearre dokumintêre oer de stedsfernijing yn Amsterdam. De film lit de striid sjen fan in idealistysk amtner fan Folkshúsfêsting mei projektûntwikkelders, politisy en aksjefierders. Wa krijt gelyk oer de fraach wat der barre moat mei de fernijing fan de stêd? It senario foar dizze film skreau Pieter Verhoeff tegearre mei skriuwer Bernlef.
It Fryslân fan Pieter Verhoeff
It Fryslân fan Pieter Verhoeff is in film fan regisseur Pieter Verhoeff (1938-2019) út 1999. Seis filmmakers krije de opdracht om yn in persoanlike film harren fyzje te jaan op Fyslân. Pieter Verhoeff makke in portret fan teatermakster Dette Glashouwer fan Suver Nuver. Yn de film siket hy boppedat nei de fasinaasje fan Friezen mei harren memmetaal.
Alles Komt Ergens Van
Alles komt ergens van is in film út 2003 fan de Fryske regisseur-om-utens Pieter Verhoeff (1938-2019). De film foarmet in portret fan 73 minuten oer de yn 1996 ferstoarne akteur Gerard Thoolen. Yn in persoanlik en oandwaanlik dokumint jout Verhoeff in byld fan ien fan de grutste Nederlânske akteurs fan de lêste desennia fan de 20e iuw.
Ajax
De namme Ajax of Ajaks hat yn 'e Wikipedy ferskate betsjuttings. Sa kin de namme ferwize nei:
Erfgoedferiening Heemschut
De Erfgoedferiening Heemschut, oant 2010 it Bûn Heemschut neamd, is in Nederlânske feriening foar it behâld fan kultuermonuminten. De feriening is yn 1911 oprjochte en hâldt kantoar yn Amsterdam.
Heemschut is de grutste en ien fan de âldste partikuliere ferienings foar de beskerming fan kultuermonuminten. De feriening oppenearret him by fertutearzing as driigjende sloop fan monuminten en wannear't in histoarysk stedsgesicht oantaast driigd te wurden troch nijbou. Heemschut is teffens ien fan de mei-oprjochters fan de Federatie Instandhouding Monumenten (FIM).
Heemschut jout sûnt 1924 in ferieningsblêd út meidelde namme. Tusken 1940 en 1954 fierde it Bûn Heemschut de redaksje oer de Heemschutrige, in rige fan 74 dielen oer stêden, doarpen en ferskate aspekten fan de Nederlânske folkskeunst, dy't by útjouwerij Allert de Lange yn Amsterdam útjûn waard.
Coevorden
Coevorden (Nedersaksysk: Coevern) is in lytse stêd yn it súdeasten fan de Nederlânske provinsje Drinte, mei 15.485 ynwenners (2021). De stêd is it haadplak fan de gemeente Coevorden. Dy gemeente ûntstie yn 1998 by de gemeentlike weryndieling troch it gearfoegjen fan de eardere gemeente Coevorden mei de gemeenten Dalen, Sleen, Oosterhesselen en Zweeloo. De stêd Coevorden is ien fan de trije Drintske stêden mei histoaryske stedsrjochten, njonken Assen en Meppel.
Namme
De namme waard foar it earst neamd yn 1036 yn de namme fan Frederikus fan Coevorden. In oarkonde út 1148 neamt Coevoorde. De namme tsjut lykas bygelyks yn Oxford en Ochsenfurt op in plak dêr't boeren harren kij oer in trochgong (kofurde) troch in rivier gean litte. Ferlykje ek mei De Kûfurd en Kûfurderrige yn Fryslân. De namme Bosporus betsjut itselde, mar hat in mytologyske oarsprong.
Skiednis
Op 26 novimber 944 joech keizer Otto de Grutte it jachtrjocht yn de Pagus Trhriente oan biskop Balderik fan Utert. Dêrmei kaam it gebiet ûnder it bestjoer fan it Bisdom Utert.
Coevorden lei strategysk op de rûte tusken Fryslân en Múnster, dat it plak ta in woltierige fêstingsstêd makke. Biskop Hartbert fan Bierum stelde syn broer oan as boarchgreve fan Coevorden. Dy titel waard erflik. Nei it ferstjerren fan de biskop, waard de bining tusken it bisdom Utert en de Stêd en Hearlikheid Coevorden hieltyd minder sterk en dat late ta ferskate strideraasjes, wêrûnder de Slach by Ane, dêr't biskop Otto fan Lippe sneuvele, en de Frysk-Drintske Kriich. De Drinten, ûnder lieding fan Rudolf II fan Coevorden, laten de earste oerwinnings, mar moasten yn de Slach by Peize belies jaan. Rudolf II fan Coevorden waard finzennaam, martele en fermoarde.
Coevorden krige op 31 desimber 1407 stedsrjochten en is dêrmei de âldste stêd fan Drinte.
Coevorden rekke yn it begjin fan de sechtjinde iuw ek belutsen yn strideraasjes tusken legers fan Karel V en Karel fan Gelre, dêr't de Geldersken yn 1536 belies jaan moasten en Drinte part fan de Boergondyske en letter de Spaanske Nederlannen waard.
Coevorden rekke belutsen yn de striid tusken de Spanjerts en it Steatske leger ûnder lieding fan prins Maurits fan Oranje. Nei in stikmannich belegerings, wist Maurits de stêd te bemasterjen. De stêd wie lykwols platbaarnd yn dy strideraasjes en moast dus fannijs wer opboud wurde. De hjoed-de-dei noch besteande âlde gebouwen, fêstingwurk, strjittestruktuer en stjerfoarmige stedsgrêft komt foar it grutste part út 'e ein fan de sechtjinde en begjin santjinde iuw en waard ûntwurpen troch Menno van Coehoorn.
Op 30 juny 1672 waard Coevorden troch biskop Bernard von Galen fan Múnster bemastere, mar waard op 30 desimber fan dat jier wer ferdreaun. Yn 1673 besocht er it fannijs. Hy besocht begjin oktober 1673 in keardaam yn de Fecht by Gramsbergen te bouwen, sa't Coevorden ûnder wetter rinne koe. Fanwegen in swiere stoarm bruts de daam en der ferdronken 1400 Múnsterske soldaten en Coevorden waard sa rêden.
Nei de Twadde Wrâldkriich waard Emmen de wichtichste stêd yn de omkriten en in soad bedriuwen en ynstellings ferhûzen fan Coevorden nei dy stêd. Yn de tachtiger en njoggentiger jierren fan de tweintichste iuw krige de ekonomy yn Coevorden in lytse oantrún mei it kommen fan bistefoerfabryk IAMS en it oanlizzen fan in NAFO-depot. Dat depot is no yn gebrûk fan it Nederlânske leger.
Mei it Europark, dêr't de bou mid njoggentiger jierren fan úteinset waard, en foar in part op Dútsk grûngebiet oanlein wurdt, wol Coevorden de yndustry en it bedriuwslibben yn de omkriten in nije oantrún jaan.
Yn 1998 waard yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling yn Drinte it grûngebiet fan de gemeente útwreide mei de eardere gemeenten Dalen, Oosterhesselen, Sleen en Zweeloo.
Oare plakken
Aalden, Achterste Erm, Ballast, Benneveld, Bovensteenwijksmoer, Dalen, Dalerpeel, Dalerveen, De Bente, De Haar, De Kiel, De Mars, Den Hool, Diphoorn, Eldijk, Erm, Gees, Geesbrug, Grevenberg, 't Haantje, Holsloot, Hoogehaar, Kibbelveen, Klooster, Langerak, Meppen, Nieuwe Krim, Nieuwlande, Noord-Sleen, Oosterhesselen, Padhuis, Pikveld, Schimmelarij, Schoonoord, Sleen, Steenwijksmoer, Stieltjeskanaal, Valsteeg, Veenhuizen, Vlieghuis, Vossebelt, Wachtum, Weijerswold, Wezup, Wezuperbrug, Zweeloo en Zwinderen.
Ferfier
thumb|Tramstasjon fan DSM yn 1906 Coevorden leit oan de spoarline Swol-Emmen. Der binne stasjons yn Coevorden en Dalen, dêr't flugge treinen it stasjon Coevorden oandogge. Dy spoarline waard yn 1905 iepene. Yn 1910 waard de spoarline tusken Coevorden en Laarwald iepene, dy't sûnt 1939 allinne troch frachtferfier brûkt wurdt troch de Bentheimer Eisenbahn AG. It stasjongebou fan Coevorden waard yn 1976 ferfongen troch in nijmoadrich gebou.
Yn 1897 krige Coevorden syn earste stoomtramferbining. Yn 1947 waard ferfier mei de stoomtram opheft.
Lüderitz
Lüderitz is in stêd oan in baai op de súdwestkust fan Namybje. It is de earste Dútske delsetting yn Dútsk Súdwest-Afrika dy't yn de Dútske koloniale tiid yn de Namybjewoastyn stifte waard. De stifter wie keapman Adolf Lüderitz út Bremen, dy't de baai yn 1883 kocht en der in hannelspost ynrjochte. De baai hjitte destiids noch Angra Pequena. Yn de koloniale tiid waard ien fan de eilantsjes foar de kust fan de stêd troch de Dútsers yn gebrûk naam as finzeniseilân.
Ek waard dêr fiske en gûano wûn en útfierd. Nei 1909, it jier dat dêr diamanten fûn waard, naam te wolfeart fan de stêd bot ta. Tsjintwurdich wurde de measte diamanten op oare plakken fûn en út de kust en is it belang fan Lüderitz hurd minder wurden.
De ûndjippe haven is net gaadlik foar moderne skippen, dat Walfiskbaai is it sintrum fan de skipsyndustry wurden. Anno 2011 hat Lüdewitz lykwols in nije kade dy't moderne grutte fiskersboaten hawwe kin. Fierders docht de stêd har bêst om mear toeristen te lûken mei ûnder oaren in nije bûlevaar mei winkels en kantoaren. Lüderitz is bekend fan har koloniale arsjitektuer, yn ûnder oaren Art Nouveau-styl, en fanwege de natuer mei seehûnen, walfisken, penguins, flamingo's en strúsfûgels.
thumb|left|600px|Lüderitz (2007)
Tsjalling Aedo Johan Heringa fan Eysinga (1654-1690)
Tsjalling Aedo Johan Heringa fan Eysinga, (Wurdum?, 1654 - dêre, 2 jannewaris 1690), wie soan fan Frâns fan Eysinga (1621-1673) en fan Aeltje fan Eysinga.
Hy wie folmachtige op de Lândei foar it kertier Westergoa en monsterkommissaris fan Fryslân. Hy boaske op 29 maaie 1682 Syds Aebinga fan Humalda (1638-1700), dochter fan Sjuck en fan Catharina fan Hottinga. Hjirút kamen sân bern, wêrby Frans Julius Johan Heringa fan Eysinga; Baudina Lucia boaske (as widdo fan Tsjalling fan Sixma) yn 1718 mei Ulbo fan Burmania, ried yn it Hof fan Fryslân en ambassadeur yn Stockholm.
Monsterkommissaris
In monsterkommissaris is in kommissaris dy't tafersjoch hâldt op de betelling fan soldij.
Oant 1795 wienen yn it leger fan de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen en dus ek Fryslân de kompanjyen finansjeel ôfhinklik fan de kommandant (kapitein of ritmaster). De betellling fan de soldijen en trakteminten foel ek ûnder syn ferantwurdlikheid, krektas de administraasje hjiroer, dy't meast byhâlden waard troch in âldere ûnderoffisier. De oerheid dy'yt de soldij- en traktemintjilden ferstrekte, oefene tafersjoch út. Yn it earstoan barde soks middels de sa hjitten monsterkommissarissen. Letter waarden dy funksjonarissen ôfskaft en moast de kommandant ûnder mear skriftlik ferantwurdich ôflizze. In offsier fan administraasje by in rezjimint of bataljon bestie net.
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|De Paralympyske boccialokaasje fan Londen 2012
De XIVe Paralympyske Simmerspullen waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. Boccia waard hâlden yn de ExCeL London International Exhibition Centre.
Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by boccia medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.
Sjoerd de Vries (byldzjend keunstner)
Sjoerd de Vries (Aldehaske, 9 novimber 1941 - Ljouwert, 7 jannewaris 2020) wie in Frysk byldzjend keunstner.
Libben en wurk
De Vries hat syn jongesjierren yn Aldehaske trochbrocht. Nei de ambachtsskoalle gie er in blauwe moandei nei keunstakademy Minerva yn Grins, mar wie dêr min yn te passen. Werom yn Aldehaske arbeide er as hûsskilder, molkkontroleur en lânarbeider om troch de tiid te kommen. Yn syn jeugd wie de Vries ek in betûft hurdrinner en reedrider. Yn de fyftiger jierren kaam De Vries yn kontakt mei de autodidaktyske skilder Boele Bregman en de naïve skilder Jentsje van der Sloot. Yn 1963 ferhuze er nei Ljouwert, dêr't er noch altyd wennet. De earste eksposysje fan syn wurk yn 1962 brocht him erkenning. Letter folgen solotentoanstellingen yn it Singer Museum yn Laren (1996) en it Gemeentemuseum De Haach (2003). Yn 1964 boaske er en krige yn 1970 in dochter.
De Vries syn 'hannelsmerk' is de mingde technyk dy't er foar syn wurk brûkt: âld karton mei bonkelym tusken de lagen dat er ynsneit, bewurket mei in strykizer, beskildert (mei oaljeferve), op 'e nij mei it mes bewurket, ensfh.
Yn it ramt fan de BKR skilderde De Vries yn 1971 fanwege de gemeente Ljouwert portretten fan trije boargemasters fan nei de oarloch: mr. Adriaan Anne Marie van der Meulen (1946-1966), Wim Harmsma (1966-1967) en Johannes Brandsma (1967-1983). Dat jier ûntstie der rebûlje oer in portret dat de Vries fan âld-boargemaster Van der Meulen makke hie. Van der Meulen fûn dat it skilderij net goed like, syn earen soene te grut ôfbylde wêze. Fia de rjochter twong er in eksposysjeferbod foar it portret ôf oant tsien jier nei syn ferstjerren. Op freed 24 oktober 2003 rûn dat ultimatum ôf en waard it portret tentoansteld yn it Frysk Museum.
De Vries wie jierren oanhelle mei COPD. Hy stoar yn de âldens fan 78 jier.
Marijetsjerke (Boer)
De Marijetsjerke is in oarspronklik romaansk tsjerkegebou yn Boer. It is ien fan de tsjerken fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. Tsjerklik heart Boer by de Protestanske streekgemeente Ried-Skingen. De Marijetsjerke wurdt fral brûkt foar kulturele eveneminten. Ut en troch wurde der noch tsjerketsjinsten fierd. De âlde pastoarswente westlik fan de tsjerke wurdt ta de âldste wenhûzen fan Fryslân rekkene.
Skiednis
thumb|175px|left|Tagong It ienskippige gebou stamt út de tolfte iuw en waard oarspronklik oan de jongfaam Marije wijd. It skip waard yn de goatyske tiid ferhege en krige yn deselde tiid in nije kap en steunberen oan it koer, dat yn de kearn noch romaansk en healrûn is mar trijesidich eaget. Yn de 19e iuw waard de fan kleastermoppen boude tsjerke bepleistere. Nei alle gedachten stamt de toer ek út de goatyske tiid. It sealtek waard letter ferfongen troch in fjouwersidige spits. De súdlike omlisting fan de tagong út 1664 stamt oarspronklik fan de ôfbrutsen Elgersmastate, dy't eartiids tichteby de tsjerke stie.
De ûntfolking fan it plattelân makke dat de tsjerke yn de jierren 1970 bûten gebrûk rekke en letter oerdroegen waard oan de Stifing Alde Fryske Tsjerken. It tsjerkhôf bleau eigendom fan de protestanske gemeente Ried-Skingen.
Yn maaie 2007 waard nei in wachttiid fan mear as tritich jier útein set mei de restauraasje fan it ryksmonumint. By dy restauraasje waard ûntdutsen dat de bûtenmuorren fan de tsjerke eartiids in reade kleur hiene en besletten waard om dy op 'e nij oan te bringen.
Ynterieur
thumb|175px|left|Preekstoel It tonferwulft fan de tsjerke stamt út de tiid doe't de reformaasje him oantsjinne. De preekstoel stie foar 1914 oan de noardlike muorre en ferhûze by in modernisearing yn dat jier nei it koer. Yn 1750 waard preekstoel skonken troch Ignatius thou Kingma, hear fan Sweins. It wapenskyld fan Kingma oan de kûp waard yn de Frânske tiid fernield. De banken waarden yn twa rigen opsteld mei it sicht nei de preekstoel. Tsjintwurdich binne de banken ferfongen troch stuollen.
It oarspronklike patrosinium fan de tsjerke wurdt betocht troch in âld byld fan Marije, dat yn 2004 troch in ynwenner skonken waard. Yn de toer hinget in klok mei in diameter fan 79 sintmeter fan Willem Wegewaert de Aldere (Dimter) út 1561.
Oargel
De tsjerke hat nea in piipoargel kind, mar besit sûnt 1908 in grut harmoanium fan Rodolphe & Debain út Parys. Fan de histoarje fan it bysûndere ynstrumint is net in soad bekend. It harmoanium waard oan it ein fan de 19e iuw oankocht troch in hanneler, dy't it ferkocht oan de mennistegemeente fan Balk. Om't de mennisten in nij oargel fan Bakker & Timmenga kochten, koe de herfoarme gemeente fan Boer it oargel fan Bakker & Timmenga keapje. Nei't de tsjerke yn 1975 foar de earetsjinst sletten waard, rekke ek it harmoanium yn it neigean. Op it stuit is it oargel út de tsjerke ferwidere en wachtet it op in restauraasje.
De Tsjerne (jeugdhonk)
De Tsjerne is in jeugdhonk yn Easterein foar jongerein fan de middelbere skoalle oant sa'n 18 jier âld.
Durban (Súd-Afrika)
thumb|left|Lokaasje yn KwaZoeloe-Natal Durban (Sûlû: eThekwini) is in stêd yn Súd-Afrika. It is de grutste stêd fan de provinsje KwaZoeloe-Natal en de grutste havenstêd fan it lân. Durban werd in 1880 gesticht en hjitte earst Port Natal.
Yn 2010 wie Durban ien fan de stêden dêr't it WK fuotbal spile waard.
Keppeling om utens
thumb|center|700px|De [[stedssilhûet fan Durban]]
Markus Aurelius
thumb|right|175px|Buste fan Markus Aurelius right|thumb|175px|Pylder fan Markus Aurelius op de Piazza Colonna ('Pylderplein') yn Rome Markus Aurelius (26 april 121 - 17 maart 180) wie in Keizer fan Rome en regearde oer it Romeinske Ryk fan 161 oant 180 en wie de fiifde en lêste fan de adoptyfkeizers. Hy wie in tige rjochtfeardige en minsklike hearsker dy't lykwols in grut part fan syn regear besteegje moast oan it fieren fan oarloggen oan de grinzen, de wichtigste dêrfan wienen de Markomannenoarloggen.
Jeugd
Markus Aurelius waard yn 121 yn Rome berne as Markus Annius Ferus en wie in neef fan Faustina de Aldere. Syn heit kaam ier te ferstjerren en hy waard troch syn pake grutbrocht. Keizer Hadrianus learde him al jong kennen en wie ûnder de yndruk fan syn dwaan en litten.
Cowpasture (rivier)
De rivier Cowpasture is in sydrivier fan de rivier James (rivier) yn westlik Firginia yn de Feriene Steaten fan Amearika. De rivier hat in lingte fan 136 kilometer.
Frâns Julius Johan Heringa fan Eysinga
Frans Julius Johan Heringa fan Eysinga, (Wurdum?, 1683 - dêre, 17 febrewaris 1730), wie grytman fan Raarderhim.
Frans wie soan fan Tsjalling Aedo Johan Heringa fan Eysinga en fan Syds Aebinga fan Humalda. Hy wie in militêre tsjinst en waard 11 augustus 1714 befoardere ta kapitein, in betrekking dy't hy net lang beklaaide, omt hy al op 30 novimber dêrnei beneamd waard as grytman fan Raarderhim. Yn 1728 wie hy lid fan Deputearre Steaten. Yn 1729 die hy foar syn âldste soan ôfstân fan syn gritenij en ferstoar it jier dêrnei.
Hy boaske yn Dronryp op 18 oktober 1716 mei Catharina Lucia fan Heemstra (1690-1767), dochter fan Schelto en fan Lucia fan Burmania. Hja waard yn Raerd begroeven. Ut dit houlik kamen fiif bern: twa soannen Tjalling Aedo Johan Heringa fan Eysionga en Schelte Hessel Roarda fan Eysinga (1); de jongste dochter ferstoar net-troud, de âldste, Cecilia Johanna, boaske Cornelis fan Scheltinga; de twadde dochter Catharina Maria, mei Hessel Vegelin fan Claerbergen.