cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wurdfierder
Ek yn 'e polityk komme wurdfierders in soad foar. Sa hâldt de wurdfierder fan it Wite Hûs (d.w.s. fan 'e Amerikaanske presidint) suver eltse dei in parsekonferinsje. Yn Nederlân is de wurdfierder fan in fraksje immen dy't út namme fan dy partijfraksje yn 'e Earste of Twadde Keamer oer in beskaat ûnderwerp sprekt.
Leonard S. Mandamin
Leonard S. Mandamin (Wikwemikong (Ontario), 1944) is in Kanadeesk jurist en rjochter fan etnysk Yndiaansk komôf.
Libben en karriêre
Mandamin waard yn 1944 berne yn Wikwemikong, it haadplak fan it Wikwemikong Unôfstiene Yndianereservaat op it eilân Manitoulin yn 'e Hueronmar, dat ta de Kanadeeske provinsje Ontario heart. Hy is in etnyske Ottawa. Op 27 april 2007 waard Mandamin as rjochter oansteld oan it Kanadeesk Federaal Gerjochtshôf, dat yn it hiele lân jurisdiksje hat.
Wurdboarterij
In wurdboarterij is in kombinaasje fan wurden dêr't men bewust in komysk of retoarysk effekt mei neistribbet. It kin in literêre technyk wêze, in stylfiguer, in ynsinuaasje, in grap of in kombinaasje fan ien of mear fan dy dingen. As in wurdboarterij net inkeld bedoeld is om minsken oan it laitsjen te krijen, mar ek om in ûnderlizzend boadskip oer te bringen en de lju dêrmei oan it neitinken te setten, sprekt men fan in 'dûbele boaiem'. Soms binne wurdboarterijen mei opsetsin fiersocht, om 'e lêzer of taharker op 'e ferkearde foet te setten. In protte wurdboarterijen binne basearre op fonetyske oerienkomsten tusken wurden dy't fierders neat of net folle mei-inoar te krijen hawwe. Fierders binne wurdboarterijen taalspesifyk; d.w.s. wurdboarterijen dy't yn 'e iene taal wurkje, binne faak net oer te setten nei in oare taal, om't dêr net deselde fonetyske oerienkomsten besteane. Inkeld yn nau besibbe talen kinne wurdboarterijen soms fan 'e iene nei de oare taal oerset wurde.
Kulturele Priis fan Drinte
De Kulturele Priis fan Drinte waard yn 1954 ynsteld troch de Provinsjale Steaten fan Drinte.
De priis wurdt takend oan in persoan as ynstelling dy't him fertsjintlik makke hat op kultureel mêd yn Drinte. De leden fan de Commissie van Advies voor de toekenning van de culturele prijzen wurde beneamd troch Deputearre Steaten.
Yn it earstoan wie it de bedoeling dat de priis alle jierren takend wurde soe. Yn 1999 waard besletten de priis om de trije jier te jaan; sûnt 2010 wurdt de priis om de twa jier útrikt. De priis hat trije kategoryen: in yndividuele priis, in groepspriis en in jeugdpriis.
Elyne Mitchell
Elyne Mitchell (berne as: Sibyl Elyne Keith Chauvel; Melbourne, 30 desimber 1913 – Corryong (Fiktoaria), 4 maart 2002) wie in Australysk skriuwster fan berneboeken en jongereinliteratuer. Hja is fral bekend wurden mei har seisdielige Silver Brumby-rige foar tiners, oer in famylje fan brumbys, de ferwyldere hynders fan 'e Australyske Alpen. Dêrnjonken publisearre Mitchell ek ferskate non-fiksjewurken oer de skiednis en geografy fan Austraalje.
Jonkheid en oplieding
Mitchell waard yn 1913 berne yn Melbourne as de dochter fan generaal sir Henry George Chauvel, dy't fan Hugenoatsk komôf wie. Har heit hie it befel oer de lichte kavalery fan it ANZAC (de Australyske en Nijseelânske troepen dy't yn 'e Earste Wrâldoarloch yn Jeropa en it Midden-Easten fochten), en waard ferneamd troch syn sjarzje (kavalery-oanfal) by Beërsjeba. Mitchell trochrûn de middelbere skoalle oan 'e St. Catherine's School yn Toorak, en troude yn 1935 mei de abbekaat en it lettere parlemintslid Thomas Walter Mitchell. Hja krigen fjouwer bern: Walter Harry, John, Honnor en Indi.
Mei har man sette Mitchell har nei wenjen op 'e pleats Towong Hill, yn 'e Sniebergen, it heechste diel fan 'e Australyske Alpen, dêr't se learde te skyen. Yn 1938 wûn se it iepen Kanadeesk skykampioenskip op it ûnderdiel ôfdaling, en yn 1941 wie se de earste frou dy't by de hiele westlike skeante fan 'e Sniebergen delskyde. Under de Twadde Wrâldoarloch tsjinne har man by de Australyske 8e Difyzje yn Singapoer, dêr't er kriichsfinzen makke waard troch de Japanners. Hy oerlibbe de oarloch lykwols, en kearde neitiid werom nei syn frou en gesin.
Skriuwkarriêre
Mitchell makke diel út fan in weach fan nasjonalistyske Australyske literatuer dy't yn 'e 1930-er en 1940-er jierren opkaam. Yn har wurk beskreau hja yn detail it lânskip en de floara en fauna fan eastlik Austraalje yn it algemien en de Australyske Alpen yn it bysûnder. Bisten spylje dêrby altyd de haadrol, mar hoewol't dy mei-inoar kommunisearje, binne se net antropomorf (mei minsklike eigenskippen) werjûn. Mitchell sitewearre har measte boeken yn har eigen wengebiet, de krite fan 'e Sniebergen yn 'e Australyske Alpen, om 'e Mount Kosciuszko hinne, op 'e grins fan 'e steaten Nij-Súd-Wales en Fiktoaria.
Har trêde boek, The Silver Brumby, út 1958 (yn it Nederlânsk oerset as De Zilverhengst), waard in wiere bestseller. It giet oer de brumbys, de ferwyldere hynders fan Austraalje, en fertelt it ferhaal fan 'e wite hynst Thowra. Dizze roman waard yn 1993 ferfilme as The Silver Brumby (alternative titel The Silver Stallion: King of the Wild), mei yn 'e wichtichste (minsklike) rol akteur Russell Crowe. Nei dit earste boek skreau Mitchell noch fiif oare boeken oer Thowra en syn neiteam: Silver Brumby's Daughter (1960), Silver Brumbies of the South (1965), Silver Brumby Kingdom (1966), Silver Brumby Whirlwind (1973) en Son of the Whirlwind (1979). Der bestiet ek in Australyske tekenfilmsearje dy't loskes op 'e boeken basearre is.
Yn totaal skreau Mitchell 24 romans en in bondel koarte ferhalen, allegear foar bern tusken njoggen en fyftjin jier. Ek yn dizze oare fiksje spylje brumbys, dingo's, kakketoes en oare Australyske bisten de haadrol. De brumbyferhalen dy't net ta de Silver Brumby-rige hearre, hawwe dêr yn 'e regel wol reitsflakken mei, lykas personaazjes dy't neamd wurde of in "gastroltsje" spylje. It bekendst fan dit oare wurk fan Mitchell is de roman The Man from Snowy River (1982), dy't se skreau op grûn fan it senario fan 'e film meideselde namme, dat wer basearre wie op it lyknammige gedicht fan Banjo Paterson.
Behalven berneboeken en jongereinliteratuer skreau Mitchell ek ferskate non-fiksjewurken oer de skiednis en geografy fan har heitelân Austraalje, lykas Australia's Alps (1942), Light Horse: The Story of Australia's Mounted Troops (1978) en Discoverers of the Snowy Mountains (1985). Ek beljochte se it ferline fan har eigen famylje yn Chauvel Country - The Story of a Great Australian Pioneering Family (1983) en Towong Hill: Fifty Years on an Upper Murray Cattle Station (1989).
Veronica Rodriguez
Veronica Rodriguez, echte namme: Verónica Rodríguez Fiño (Maracay, 1 augustus 1991) is in Fenezolaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise. Se hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Barbie, Barbie Bree en Barbie Booty. Rodriguez sette yn 2011 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn in grut tal films. Se waard tsien kear nominearre foar in prestizjeuze AVN Award.
Libben en karriêre
Rodriguez waard yn 1991 berne yn Maracay, yn 'e Fenezolaanske steat Aragua. Nei't se yn 2009 mearderjierrich wurden wie, ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles. Yn 2011, doe't se tweintich jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se mids 2020 yn mear as 350 films spile.
Dêrby wurke Rodriguez û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Wicked Pictures, Digital Sin, Red Light District, Evil Angel, Hustler Video, New Sensations, Zero Tolerance, Jules Jordan Video, Elegant Angel en Digital Playground. Fierders wie se ek wol te sjen yn produksjes fan minder bekende studio's, lykas Third Degree Films, Mile High Media, Girlfriends Films en Pure Play Media. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America.
Under har karriêre hat Rodriguez gearwurke mei kollega-aktrises as Vicki Chase, Adriana Chechik, Ariella Ferrera, Dillion Harper, Marika Hase, Remy LaCroix, Alina Li, Kendra Lust, Kiara Mia, Gabriella Paltrova, Riley Reid, Megan Salinas, India Summer, Shae Summers en Jamie Valentine, en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Jordan Ash, Marco Banderas, Mick Blue, James Deen, Erik Everhard, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, Jules Jordan, Sean Lawless, Keiran Lee, J. Mac, Ramon Nomar, Johnny Sins, Criss Strokes, Voodoo, Vince Vouyer en Mark Wood. Ek waard Rodriguez al tsien kear nominearre foar in prestizjeuze AVN Award (de Oscars fan 'e pornowrâld).
Njonken har aktearwurk posearret Rodriguez ek geregeldwei foar neakenblêden. Fierders hat se pealdûnsjen leard en fersoarget se út en troch in optreden as stripper.
Lichemsskaaimerken
Veronica Rodriguez is blank, mei in Mediterrane hûdskleur, brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.54 m lang, mei in gewicht fan 43 kg, en in natuerlike cupmaat 32B. Se hat gjin tatoeaazjes. Njonken de wenstige gatsjes troch de earlellen hat se ek in nâlpiercing en in piercing troch har lofternoaswjuk.
Agnes fan Rome
Agnes fan Rome libbe yn it lêste diel fan de 3e en it begjin fan de 4e iuw en wie in jongfaam fan goede komôf, dy't yn de katolike, otterdokske en guon protestantske tsjerken as hillige fereare wurdt. Hja is ien fan de sân froulju dy't mei de Hillige Jongfaam neamd wurdt yn de Canon Missæ, it eucharistyske gebed neffens de romeinske ritus.
Yn de keunst wurdt Agnes ornaris mei in laam útbylde. Agnes is patroanhillige fan jongfammen, bern en túnkers. Har feestdei is op 21 jannewaris. De tsjerke fan Goutum is ferneamd nei Sint-Agnes.
Libben neffens oerlevering
Neffens de tradysje stamde Agnes út in aadlike romeinske famylje. Hja waard troch kristlike âlders grutbrocht yn de tiid doe't de kristenferfolger Diokletianus hearske. It wie in kreas famke, dêr't in soad manlju harren each op falle lieten. De trettjin jier âlde Agnes wiisde harren allegear ôf en sei dat hja har al mei Kristus ferlove hie. Sa waard Agnes by de prefekt oanklage dat se kristinne wie, dy't har foar it rjocht bringe liet. It driigjen fan rjochters helle lykwols neat út en ek nei de útstalling fan allegear martelreau om har skrik oan te jeijen bleau Agnes har ûnthjit oan Kristus trou. De prefekt joech doe opdracht om Agnes hielendal út te klaaien en har troch de strjitten nei in bordeel te slepen om har dêr troch wa't it mar woe te skeinen. Tal fan jonge manlju fleagen fan begearte gau nei it bordeel, mar doe't se it famke seagen doarsten se har net te naderjen. Neffens de Legenda aurea bedekten har lange lokken it hiele lichem en brocht in ingel har in kleed dat de hiele romte mei ljocht folle. Eltse man dy't har tenei komme woe waard op slach blyn en doe't de soan fan de prefekt it besocht rekke er dwylsinnich fan in demon en ferstoar. Agnes' gebed om him it libben werom te jaan waard ferheard, mar doe waard se beskuldige fan hekserij en woene se har op de brânstapel deadzje. It fjoer hold lykwols genôch ôfstân fan Agnes en op 'e nij like de eksekúsje te mislearjen. By eintsjebeslút pakte in romeinske soldaat syn swurd en ûnthalze Agnes op in wize sa't in laam slachte waard.
Agnes waard begroeven oan de Via Nomentana yn Rome, dêr't letter de Sant'Agnese fuori le mura oer hinne boud waard. In pear dagen nei har dea waard Emerentiana, de dochter fan Agnes' amme, biddend oantroffen by it grêf. Nei't se wegere it grêf te ferlitten waard se oppakt en stiennige. Ek Emerentiana waard letter hillich ferklearre. Fan de dochter fan Konstantyn, Konstantina, waard sein dat se fan melaatsens genêzen waard nei't se bidden hie by it grêf fan Agnes.
In iere beskriuwing oer de dea fan Agnes jout Ambrosius. Hy makket melding oer har âldens, stânfêstigens en keinens, mar ûnthâldt him fan de legindaryske ferhalen om har dea hinne.
Ferearing
De ferearing fan Agnes as hillige datearret al teminsten út de tiid fan Ambrosius. Se wurdt betocht yn de Depositio Martyrum fan Filokalus (354), de âldste list fan romeinske martlers.
Ikonografy
De âldste foarstelling fan Agnes is te finen yn de Sant'Agnese fuori le Mura. It is in 4e-iuwsk reliëf dat ôfkomstich is fan har grêf. Hja wurdt faak ôf- en útbylde mei in laam. De reden dêrfoar is dat har namme op it wurd agnus liket, latynsk foar laam. In oare reden soe wêze dat hja it martlerskip ûndergyng op de wize sa't in laam by slachting mei in mes de kiel trochsnien wurdt. Ek draacht Agnes de martlerspalm by har. It komt ek foar dat se foarsteld wurdt as in neakene frou yn in bordeel of as in frou op de brânstapel.
Sintraal Planburo
It Sintraal Planburo (Nederlânsk: Centraal Planbureau), gauris ôfkoarte ta it CPB, is in advysorgaan fan 'e Nederlânske oerheid dat ressortearret ûnder it Ministearje fan Ekonomyske Saken. Dizze ynstelling leit him ta op it meitsjen fan ekonomyske prognoazes en analyzes, en besiket dêrby safolle mooglik wittenskiplik ferantwurde en by de tiid te wêzen. It CPB is fêstige yn De Haach, en bestiet sûnt 1945.
Skiednis
It CPB waard yn 1945, fuort nei de befrijing fan 'e Dútske besetting fan Nederlân oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch, oprjochte troch Hein Vos, de doetiidske Nederlânske minister fan Hannel en Niverheid. Ekonoom Jan Tinbergen, de winner fan 'e Nobelpriis foar de Ekonomy, wie de earste direkteur fan it ynstitút. Oardel jier letter, yn 1947, krige it CPB syn wetlike grûnslach.
Foar de oarloch hiene Vos en Tinbergen yn 1935 foar de sosjaal-demokratyske SDAP it Plan fan de Arbeid skreaun. Mei Willem Drees, dy't nei de befrijing premier waard, wiene dy beiden foarstanners fan in planekonomy yn 'e sin fan in troch planning stjoerde ekonomy. Nei ferrin fan inkele jierren waard de rol fan it CPB lykwols minder taakstellend en mear advisearjend.
Hjoeddeiske sitewaasje
Belanghawwenden foar it ûndersyk troch it CPB binne net inkeld it regear en it parlemint, mar ek maatskiplike organisaasjes, lykas politike partijen, fakbûnen en wurkjouwersorganisaasjes. Oars as bygelyks it Sintraal Buro foar de Statistyk is it Sintraal Planburo gjin selsstannich bestjoersorgaan; it is ynstee in ûnderdiel fan it Nederlânske Ministearje fan Ekonomyske Saken. Sadwaande hat it tagong ta fertroulik beliedsynformaasje en kin it in oardiel jaan oer de beliedsmaatregels dy't troch it kabinet yn omtinken nommen binne. Tagelyk soarget de neutraliteit dy't it CPB heart te hawwen foar it fertrouwen dat oare ministearjes yn advizen fan it ynstitút hawwe.
Skandaal
Yn 2011 fierde it CPB in ûndersyk út nei de effekten dy't de ynfiering fan 'e euro foar Nederlân hân hie. De resultaten fan dat ûndersyk waarden û.m. publisearre yn it boek Europa in Crisis. Ien fan 'e konklúzjes wie dat de ynfiering fan 'e euro in foardiel ter grutte fan in wyksalaris brocht hie foar de trochsneed Nederlanner. Dêr kaam in protte krityk op, om't de measte minsken sterk it gefoel hiene dat se der troch de ynfiering fan 'e euro yn keapkrêft op efterút gien wiene. Yn maaie 2014 joech de eardere direkteur fan it CPB, Coen Teulings, yn in fraachpetear mei de krante De Telegraaf ta, dat ûnder syn lieding yn dat ûndersyk de positive effekten fan 'e ynfiering fan 'e euro wittens en mienens oerdreaun wiene.
Hillige Geasttsjerke (Kazan)
De Tsjerke fan de Hillige Geast is in (Russysk: Духосошественская церковь) russysk-otterdoks barok tsjerkegebou yn Kazan, Ruslân.
Skiednis
De tsjerke waard tusken 1731 en 1735 foar de arbeiders fan in lekkenfabryk boud en op 12 augustus 1735 ynwijd. Yn de 19e iuw waarden der ferskillende feroarings en útwreidings oan de tsjerke útfierd. Yn 1802 waard in stiennen stek om de tsjerke boud. Oan de súdeastlike kant fan dat muorre-stek waard yn 1895 in kapel mei fiif koepels yn pseudo-russyske styl boud. Oant de revolúsje fan 1917 hie de tsjerke de grutste parochy fan Kazan mei sa'n 4.000 leden.
Yn de Sovjettiid waard de tsjerke yn 1931 foar de earetsjinst sletten. De tsjerke waard oerdroegen oan in bioskoop en in dûnsskoalle en yn de rin fan de tiid fernielden feroarings en tafoegings it hiele oansjen fan de tsjerke. Fan de klokketoer waarden de ferdjippings sloopt en ek de frijsteande kapel út 1895 waard ôfbrutsen. Sûnt de jierren 1950 waard op de boppeferdjipping fan it eardere tsjerkegebou in poppeteäter ûnderbrocht. De rest fan it gebou waard ferdield yn wenromten. De bewenners fan de eardere tsjerke krigen yn 1970 oare hûzen tawiisd en fan doe ôf waard it hiele gebou in poppeteäter.
thumb|left|250px|De tsjerke as poppeteäter Yn 2008 begûnen leden fan de otterdokse mienskip fan Kazan harren te opponearjen yn otterdokse media tsjin de neffens har godslasterlike figueren oan de gevel fan de eardere tsjerke. Fral it ôfbyld fan in mytysk Tataarsk figuer, in soarte fan duvel, joech in soad argewaasje en de klagers fregen om it ferwiderjen fan dy figueren fan de gevel. It duorre lykwols noch oant 2012 doe't de tsjerke werom jûn waard oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke, nei't in nij gebou foar it poppeteäter foltôge waard. Op 31 maaie 2012 waarden de figueren fan de tsjerke ferwidere.
Nei't de presidint fan de Republyk Tatarije, Rûstam Noergalijevitsj Minnichanov, yn july 2012 in besite brocht oan de tsjerke naam dy it beslút om help te bieden by de renovaasje fan de tsjerke. Tagelyk mei de rekonstruksje en restauraasje fan de tsjerke waard ek de ferfallen Galeevski moskee út de jierren 1798-1801 rekonstruearre en renovearre. Fan 2012 oant 2015 waard 105 miljoen rûbel útjûn troch de oerheid om de Hillige Geasttsjerke te rekonstruearjen en te renovearjen en de omjouwing dêrfan op te knappen. Yn in njonken de tsjerke lizzende gebouwen, dat eartiids ek by de tsjerke wie, is tsjintwurdich it nei Sint-Gûri ferneamde Otterdokse Gymnasium fêstige.
Arminiustsjerke (Rotterdam)
De Arminiustsjerke yn it sintrum fan Rotterdam is it tsjerkegebou fan de remonstrantske gemeente. Tsjerke, oargel en konsistoarje binne oanwiisd as ryksmonumint.
Skiednis
De tsjerke waard tusken 1895 en 1897 boud en ferneamd nei de teolooch Jakobus Arminius.
Yn 1610 skieden de remonstranten harren ôf fan de Grifformearde Tsjerke. It wie foar in hiel skoft dêrnei foar remonstranten ferbean om yn it iepenbier tsjinsten te fieren. Sûnt 1632 hiene de remonstranten yn in eardere brouwerij in skûltsjerke oan de Vissersdijk. Ek nei de Frânske tiid, dy't foar de remonstranten frijheid fan godstsjinst brocht, bleau de gemeente gebrûk meitsjen fan harren skûltsjerke, dy't bûtendyksk stie. Pas nei't de tsjerke ferskate kearen ûnder wetter kaam te stean, waard der foar it earst yn 1879 oan nijbou tocht. Yn 1883 wie der in ûntwerp foar in tsjerke mei likernôch 1500 plakken, mar it waard net útfierd. Nei in nije oerstreaming yn 1894 krigen Henri Evers (1855-1929), arsjitekt fan it stedhûs fan Rotterdam, en Jacobus Stok (1862-1942) de opdracht foar in nij ûntwerp. Stok wie yn tsjinst fan de tsjerke en Evers wie yn 1889 troud mei de dochter fan de dûmny. De gemeente hie de grûn fan de remonstrantske skûltsjerke nedich foar in útwreidingsplan fan de Beurs en troch it ruiljen fan grûn krige de remonstrantske gemeente yn 1895 in nij stik bougrûn oan de Westersingel.
Yn 1895 setten de tariedings foar de nijbou útein en yn 1897 waard de rest fan de tsjerke foltôge. Op 23 maaie 1897 koe de tsjerke yn gebrûk nommen wurden en op 31 augustus 1898 waard it nije oargel ynwijd.
De tsjerke waard yn 1978 restaurearre.
Arsjitektuer
De tsjerke is in fjouwerkante sintraalbou mei in hege toer op de súdeastlike hoeke. Oan de westlike en noardlike kant wurdt de tsjerke fan oangrinzgjende bebouwing ynsletten. Oant 1965 wie it plein oan de Westersingel mei in smei-izeren hekwurk tusken pylders fan bakstien ôffrede.
Yn de bôge fan de tagong stiet de tekst Eenheid in het noodige, vrijheid in 't onzekere, in alles de liefde, oan wjerssiden fan de bôge binne byldhoude frouljusfigueren oanbrocht. Boppe it twadielige finster boppe de tagong is in mozaïek fan in ingel mei in iepenslaande Bibel en oan wjerskanten de wurden Geloof en Onderzoek. De hege toer lofts wurdt ôfsletten mei tuorkes op de hoeken en in achtsidige boppebou mei koepel. De rjochter toer is leech en ôfsletten fan in skylddak.
Ynterieur
De tsjerke is fan binnen in fjouwerkante sintraalbou mei in houten krúsferwulft op mitsele pylders en kolonetten op konsoles fan natoerstien. It muorrewurk is fan baksstien ôfwiksele fan natoerstiennen bannen yn de pylders en ûnder de ramen. De houten galerijen rêste op izeren pylders. Yn de sydromtes hingje brûzen ljochtkroanen. De tsjerke wurdt ferljochte troch glês-yn-leadramen mei fan L. de Contini. Hy makke ek de twa middelste ramen mei bibelske foarstellings foar de preekstoel oer. Yn de dekoraasjes is de ynfloed fan de Jugendstil te sjen, lykas yn it fykwurk fan de preekstoel, de ferljochting en de blommen yn de ramen.
Ek de tsjerkeriedskeamer en de hal oan de westlike kant binne foar it measte noch yn orizjinele steat.
Oargel
It oargel waard yn 1898 boud troch de firma Steenkuyl en Recourt. Oan it ynstrumint, dat oanspronklik 24 registers ferdield oer haadwurk, swelwurk en pedaal hie, waard yn de jierren 1930 en 1957 feroarings oanbrocht. By in restauraasje yn 2015-2016 troch Pels & Van Leeuwen waard it oarspronklike oargel as útgongspunt nommen, mei behâld fan letter tafoege weardefolle eleminten.
Alberto Taveira Corrêa
Alberto Taveira Corrêa (Nova Lima, 26 maaie 1950) is in Brazyljaansk Roomsk-katolyk geastlike. Hy wie fan 1991 oant 1996 help-biskop fan Brasília en dêrnei aartsbiskop fan Palmas. Hy is sûnt 2009 aartsbiskop fan Belém do Pará.
Libbensrin
Taveira Corrêa waard ta pryster wijd op 15 augstus 1973. Hy waard 24 april 1991 ta help-biskop fan Brasília beneamd en titulêr biskop fan Sinnipsa. 6 july 1991 waard er ta biskop wijd troch João Resende Costa, aartsbiskop emeritus fan Belo Horizonte, mei Serafim Fernandes de Araújo, aartsbiskop fan Belo Horizonte, en Arnaldo Ribeiro, aartsbiskop fan Ribeirão Preto, as ko-konsekrators.
27 maart 1996 waard hy ta aartsbiskop fan Palmas beneamd. 30 desimber 2009 waard hy ta aartsbiskop fan Belém do Pará beneamd en 25 maart 2010 ynstallearre.
Konsekrator
Hy wie konsekrator fan:
Hy wie ko-konsekrator fan:
Utika (Tuneezje)
thumb|Ruïnen fan Utika thumb|Ruïnen fan Utika Utika (Latyn: Utica) wie in âlde Fenisyske en Punyske stêd dy't oan de mûning fan de rivier de Medjerda yn de Middellânske See lei, tusken Kartago yn it suden en Hippo Diarrhytus (hjoed-de-de Bizerte) yn it noarden. It wie de earste Fenisyske koloanje yn Noard-Afrika. Nei de fal fan Kartago yn 146 f.Kr. troch de Romeinen yn de Punyske oarloggen waard Utika in wichtige Romeinske koloanje foar sân iuwen lang.
Hjoed-de-dei binne der allinnich noch ruïnen oer fan Utika en dy lizze yn it hjoeddeistige gûvernemint Bizerte yn Tuneezje en 37 km benoarden de Tunezyske haadstêd Tunis. Oarspronklik lei Utika oan see, mar troch eroazje, dat feroarsake waard troch ûntboskjen en de lânbou, yn de omkriten en it tichtslykjen fan de oarspronklike mûning leit Utika no sa'n 15 km it lân yn.
Namme
Utika (Klassyk Latyn: [ˈʊ.t̪ɪ.ka]) is net in gewoane latinisearring fan de Punyske namme ʿtq (𐤏𐤕𐤒‬) of ʿtg (𐤏𐤕𐤂‬). Dy komme wer fan it Fenisyske ˁAtiq (ʿtq), besibbe oan it Arabysk ˁatiqah (عَتِيقَة) en it Hebriuwske ˁatiq (עתיק). Dy betsjutte allegear "âld" ta tsjinstelling fan de lettere koloanje Kartago, dat "nije stêd" betsjut. De latinisearring mei de letter "U" wie net gewoan om't dy letter gauris de letter "W" oantsjutte. Dy letter wie ornaris de oersetting fan de Punyske letter 15px (waw).
Skiednis
thumb|Punyske tombe thumb|Ruïnen fan Utika thumb|Pylders fan Utika thumb|Fontein yn de foarm fan in skyldpod
Fenisyske koloanje
It is net alhiel wis wanear't Utika stifte waard. Skriuwers fan de Klassike Aldheid oppenearren dat de stifting om 1100 f.Kr. hinne wie, mar archeologysk ûndersyk liet lykwols sjen dat de stifting net earder as de achtste iuw f.Kr. wêze koe.
Utika waard stifte as in koloanje op de westlike hannelsrûte fan Fenysje nei de Strjitte fan Gibraltar en de Atlantyske Oseaan. It lei oan de wichtige hannelsdyk fan Kartago nei Hippo Diarrhytus, it hjoeddeistige Bizerte en waard de wichtichste Fenisyske hannelstêd yn it westlike Middellânske Seegebiet. It plak brûkte de noardeastlik lizzende rotskaap Rusucmona op de Kaap Farina as syn haven. De heuvels súdwestlik fan Utika befetten sulver en dy waarden nei alle gedachten troch de Fenysjers brûkt. Yn de sechde iuw f.Kr. waard it 40 km súdlik lizzende Kartago hieltyd machtiger en waard stadichoan Utika oermânsk. De westlike Fenisyske koloanjes en hannelsposten waarden troch Kartago oernommen en dy stêd stifte sels ek in stikmannich koloanjes. Alle Fenisyske koloanjes, útsein Utika, moasten harren muooren ôfbrekke en harren legers ûntbine. Ek moasten de stêden jild en troepen oan Kartago leverje.
Under Kartago
Utika koe oant 540 f.Kr. syn selsstannigens hâlde, mar kaam lang om let yn de fjirde iuw f.Kr. ûnder Kartaachske kontrôle. It koe as in bûnsmaat fan Kartago lykwols in soad autonomy hâlde. Yn 310 f.Kr. waard Utika ynnommen troch Agatokles fan Syracuse yn de kriich tusken Syracuse en Kartago. Utika bleau in bûnsmaat fan Kartago yn de Earste Punyske Oarloch, mar yn de Hierlingekriich fan 240-238 f.Kr. sleat Utica him, lykas Hippo Diarrhytus, oan by de opstannelingen ûnder lieding fan Mathô en waarden Kartaachske soldaten yn de stêd fermoarde. De Kartaachske generaal Hamilkar Barkas fersloech it opstannige hierlingeleger yn 238 f.Kr. by Leptis Parva. De stêden Utika en Hippo Diarrhytus waarden dêrnei nei in koarte belegering ynnommen.
Under Rome
Yn de Tredde Punyske Oarloch keas Utika de kant fan de Romeinen. Nei de ferwoastging fan Kartago troch Skipio Aemilianus krige Utika it gebiet fan Kartago oant Hippo Regius, it hjoeddeistige Annaba yn Algerije. Utika waard de haadstêd fan de nije Romeinske provinsje Afrika en woeks út ta in bloeiende provinsjestêd mei in Romeinsk garnizoen
Nei't Julius Caesar de slach by Thapsus yn 46 f.Kr. wûn hie yn de Romeinske boargerkriich, flechten Titus Labienus en Metellus Skipio nei Utika, dêr't se troch Kato de Jongere holpen waarden om te flechtsjen. Kato, dy't net mei de slach mei die, mar wol tsjin Caesar wie, bleau yn Utika, mar die himsels tekoart dêre, om't er net ûnder Caesar syn hearskippij libje woe. Troch de help dy't Utika oan de tsjinstanners fan Caesar joech, bestraffe er de stêd, mar waard lykwols net ferwoastge.
Bornholm (gemeente)
Bornholm is in gemeente yn Denemark dy't it eilân Bornholm omfiemet. De gemeente leit súdlik fan Sweden en noardlik fan Poalen en ûntstie op 1 jannewaris 2003, doe't de fiif gemeenten fan Bornholm, Allinge-Gudhjem, Hasle, Nexø, Rønne en Aakirkeby, gearfoege waarden ta ien gemeente. Fan 1 jannewaris 2003 oant 31 desimber 2006 tsjinne de gemeente ek as provinsje. Sûnt 1 jannewaris 2007, doe't de provinsjes waarden opheven, makket Borholm diel út fan de regio Haadstêd (Deensk: Region Hovedstaden).
Utika (Tuneezje)
Under Rome
Yn 36 f.Kr. waard Utika in munisipium, dêr't de bewenners it Romeinske boargerrjocht krigen. Dêrtroch krigen de boargers hast deselde rjochten en plichten as de Italyske stêden, útsein it stimrjocht. Under it bestjoer fan keizer Augustus waard Kartago de haadstêd fan Afrika, mar Utika bleau noch in lange tiid de grutste en wichtichste stêd fan Romeinsk Afrika. Yn de twadde iuw n.Kr. waarden der in stikmannich grutte bouwurken boud, lykas in amfiteäter, in hippodroom, in iepenloftteäter, in oerdutsen teäter, in timpel en termen. Om 200 n.Kr. hinne waard Utika ûnder de yn Afrika berne keizer Septimius Sevearus in colonia mei de namme Colonia Iulia Aelia Hadriana Augusta.
Bornholm (gemeente)
De befolking fan de gemeente Bornholm rint sûnt 1965 stadich werom. Yn 2014 sakke it ynwennertal foar it earst sûnt 100 jier ûnder de 40.000. Op 1 jannewaris 2018 bedroech it ynwennertal 39.632.
Utika (Tuneezje)
Under Rome
Op 24 augustus 258 waarden 300 kristenen fan Utika nei Kartago brocht, dêr't se de kar krigen Jupiter te earjen of yn in baarnende kalkûne smiten te wurden. De kristenen wifelen net en sprongen de ûne yn dêr't se ta wite jiske ferbaarnd waarden. Yn it oersicht fan de erkende hilligen, it Martyrologium Romanum, waarden se de Massa Candida (wite mannichte) neamd. Yn Kartago waard letter in basilika boud dy't oan harren wijd waard.
De stêd en it gebiet beëasten de Fossata Africae wie fan it begjin fan de tredde iuw ôf folslein romanisearre. Yn de fjirde en fyfde iuw spruts de befolking fan Utika Latyn en hongen it kristlike leauwe oan. Utika waard it sit fan in bisdom en wie ien fan de wichtichste bisdommen yn Romeinsk Afrika. It plak stiet op de Peutinger kaart fan dy tiid.
Neigean
Nettsjinsteande it tichtslykjen fan de haven yn de tredde iuw, wie Utika foar in lange tiid noch in wichtige stêd, ek nei't er yn 439 ûnder it bestjoer fan it Fandaalske Ryk kaam. Doe't de Byzantynske generaal Belisarius yn 533 yn de Fandaalske Oarloch Kartago oermastere, kaam gâns it Fandaalske gebiet ûnder it bestjoer fan it Byzantynske Ryk. Om 700 hinne waard Noard-Afrika troch de Arabieren bemastere en de measte havenstêden waarden ferwoastge, wêrûnder Utika yn 698. De stêd waard dêrnei net wer opboud.
Archeology
thumb|Kaart fan Utika út 1862 Yn de rin fan de iuwen troch de ôfsette slyk fan de rivier de Medjerda kaam Utika ûnder in fiif meter grouwe modderlaach te lizzen. De earste opgravings fûnen plak yn de njoggentjinde iuw en benammen tusken 1948 en 1958 fûnen de grutste opgravings plak. In grut Punysk begraafplak komt fan de sechde iuw f.Kr. It grutste part fan de stêd leit noch hieltyd bedobbe ûnder it sân, en de haven en de ûnderstêd lizze hjoed-de-dei ûnder wetter. Utika waard iuwenlang as stiengat brûkt, dêr't der troch net folle oerbliuwsels mear fan oer binne. Fan de muorren, teäters, timpels, termen en it foarum is hast neat mear te sjen. In Romeinsk huzeblok (insula) is opgroeven en dêryn lizze guon fan de âldste mozaïken fan Romeinsk Afrika. It lytse museum by Utika hat in samling Punyske en Romeinske foarwerpen, lykas diggelguod, byldsjes, munten, sieraden, stêlen, in âlde houten Punyske koffer en in grut maritym mozayk.
Little Big Man (film)
De plot giet oer in blanke jonge dy't yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw grutbrocht wurdt troch de Sjajinnen, en syn libbenslange wrakseling om syn beide erfskippen mei-inoar te fermoedsoenjen. Little Big Man is in refizjonistyske western, dy't de Yndianen as sympatyk en it Amerikaanske Leger as ûnsympatyk ôfskilderet, en dêr't satire en tragyk yn brûkt wurdt om foaroardielen en ûnrjocht te beljochtsjen. Dizze film út 1970 kin ek sjoen wurde as in yndirekt protest tsjin 'e doetiidske Amerikaanske belutsenens by de Fjetnamoarloch. Yn 2014 waard Little Big Man fanwegen "kulturele, histoaryske of estetyske wearde" troch de Library of Congress útorneare om opnommen te wurden yn it Nasjonaal Film Register.
Plot
Yn 1970 wennet de 121-jierrige Jack Crabb, de âldste man op 'e wrâld, yn in hospys dêr't er palliative soarch kriget. Hy wurdt dêr opsocht troch in nijsgjirrige histoarikus, dy't er oer syn aventoeren as jongeman fertelt. Crabb beweart in finzene fan sawol de Sjajinnen as it Amerikaanske Leger west te hawwen, pleechsoan fan in opperhaad en in predikant, assistint fan in wûnderdokter, winkelman, jager, klúzner, revolverman, in freon fan Wild Bill Hickok, in ferkenner foar luitenant-kolonel George Armstrong Custer en de iennichste blanke oerlibbene fan Custers Last Stand yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn. Hat hy ien fan 'e opmerklikste libbens aller tiden hân, of is er ien fan 'e bretaalste leageners dy't ea op 'e wrâld omrûn hawwe?
Jack begjint syn ferhaal yn 1859, as er as jonge fan tsien mei syn âldere suster Caroline in slachting oerlibbet dy't troch Yndiaanske krigers fan 'e Pâny (Pawnee) ûnder in selskip blanke kolonisten oanrjochte wurdt. Harren âlden komme dêrby om. Neitiid wurde de beide bern ûntdutsen troch de Sjajinske kriger Shadow, dy't harren meinimt nei syn folk. Caroline wit al rillegau te ûntkommen, mar Jack bliuwt efter mank de Sjajinnen (Cheyenne), en wurdt grutbrocht troch it goedhertige opperhaad Old Lodge Skins. Hy kriget de namme 'Little Big Man' ("Lytse Grutte Man") taparte, om't er koart fan stal mar dapper is. As er âlder wurdt, makket Jack sûnder erch in fijân fan in oare jonge, Younger Bear. Dyselde makket plannen om Jack wat oan te dwaan, mar nei't Jack syn libben rêdt yn in gefjocht mei de Pâny, jout Younger Bear syn wraakplannen mei tsjinnichheid op.
Yn 1865, as Jack sechstjin jier is, wurdt er by in skermutseling tusken de Sjajinnen en de Amerikaanske kavalery finzen nommen. Om himsels te rêden, moat er dan syn Sjajinske erfskip ôfswarre. Hy wurdt as pleechsoan yn 'e húshâlding fan 'e predikant Silas Pendrake pleatst. Dy syn seksueel frustrearre frou Louise besiket him te ferlieden, mar Jack wit har him fan it liif te hâlden. As er der net folle letter tsjûge fan is hoe't frou Pendrake oerhoer docht mei in oare man, naait Jack út, en lit er de Pendrakes, en tagelyk ek eltse foarm fan religy, efter him.
Noch wer in jier letter iepenet Jack mei in partner in winkel en trout er mei in jonge frou fan Sweedsk komôf dy't Olga hjit. It docht lykwols bliken dat Jack syn partner in oplichter is dy't mei it jild útnaait, sadat de winkel fajyt giet. Om dy tiid hinne moetet Jack lykwols de ferneamde ofsier George Armstrong Custer, dy't namme makke hat as oarlochsheld yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch. Dyselde riedt him oan om djipper yn it Wylde Westen in nij libben te begjinnen oan 'e Amerikaanske frontier. Dat Jack en Olga sette dy kant út, mar ûnderweis wurdt harren postkoets oerfallen troch Sjajinske krigers. Olga wurdt ûntfierd, en Jack set ôf om har te befrijen. Op syn syktocht fynt er Olga net werom, mar syn âlde pleechheit Old Lodge Skins wol. Ek Younger Bear sjocht er wer, dy't no in tsjinstelde wurden is, in sjamaan dy't alles efterstfoarst docht. Jack rekket befreone mei de twigeast Little Horse, mar set neitiid op 'e nij ôf om Olga te sykjen.
As er úteinlik sûnder wat bedijd te hawwen syn syktocht opjaan moat, jout Jack him by it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint, dat ûnder befel stiet fan George Armstrong Custer. Hy wurdt dêr in mûldierlieder om't Custer mient dat dat Jack syn oarspronklike berop wie. Yn syn nije funksje nimt Jack diel oan in fjildslach tsjin 'e Sjajinnen, mar as de Amerikaanske soldaten Yndiaanske froulju en bern begjinne te fermoardzjen, rint er oer en fjochtet er oan 'e Sjajinske kant. Under it gefjocht wurdt Jack oanfallen troch Shadow, de kriger dy't him as bern it libben rêden hat, mar dy't him no net weromken. Ear't se inoar wat oandwaan kinne, wurdt Shadow lykwols deasketten troch in Amerikaanske soldaat. Dêrnei ûntdekt Jack Shadow syn dochter, Sunshine, dy't op in sideplak ûnder de slach it libben skinkt oan in poppe.
Mei har en de poppe by him keart Jack werom nei it kamp fan Old Lodge Skins, dêr't er de man fan Sunshine en de heit fan har twadde bern wurdt. Jack moetet op 'e nij Younger Bear, dy't no gjin tsjinstelde mear is, mar folslein oerhearske wurdt troch syn blanke frou, dy't nimmen oars blykt te wêzen as Jack syn eardere frou Olga. Sy ken Jack net werom, en Jack beslút de saak fierder mar gewurde te litten en docht dêrom gjin muoite om har begripe te litten wa't hy is. Sunshine freget Jack om har trije susters, dy't widdo binne, yn syn húshâlding op te nimmen en mei harren te trouwen. Jack is dêr yn 't earstoan huverich foar, mar úteinlik jout er ta. Yn novimber 1868, as Jack 29 jier is, dogge Custer en syn 7e Kavalery in ferrassingsoanfal op it Sjajinske kamp oan 'e rivier de Washita. Jack rêdt it libben fan 'e no bline âldman Old Lodge Skins, mar Sunshine en har bern en al har susters wurde troch de Amerikanen deade. Neitiid besiket Jack it kamp fan Custer te ynfiltrearjen om wraak te nimmen op 'e man, mar op it lêste momint ûntsinkt de moed him en naait er út.
Dêrnei rekket Jack oan 'e drank en libbet er ferskate jierren in isolearre bestean yn Deadwood, yn Súd-Dakota. As er himsels wer ris hielendal dronken sûpt hat, wurdt er sjoen troch Wild Bill Hickok, dy't him weromken. Hy jout Jack wat jild om nije klean te keapjen en himsels ris waskje en skeare te litten. Net folle letter wurdt Hickok yn it bywêzen fan Jack deasketten as er poker spilet yn in saloon. Mei syn lêste siken freget er Jack om de rest fan syn jild nei de widdo ta te bringen mei wa't er in relaasje ûnderhold. Jack docht wat him frege wurdt en siket de widdo op, dy't eins in prostituee is en nimmen oars as Louise Pendrake blykt te wêzen, Jack syn eardere pleechmem. Jack jout har it jild dat Hickok foar har ornearre hie, mar as se it wer mei him besiket oan te lizzen, wiist er har fannijs ôf.
Jack lûkt him dêrnei alhiel werom út 'e minsklike maatskippij, en libbet in skoft as jager en klúzner yn 'e wyldernis. As er in lege fâle fynt mei in ôfskuorde bistepoat deryn, rekket er geastlik alhiel yn 'e war. Hy beslút om selsmoard te dwaan, mar op it lêste stuit betinkt er him om't er Custer en dy syn rezjimint foarbykommen sjocht. Hy nimt him foar om diskear troch te setten en wraak op Custer te nimmen. Dêrom meldt er him oan by it 7e Kavaleryrezjimint, en Custer nimt him oan as ferkenner. Hy wit wa't Jack is en wêr't Jack syn sympatyen lizze, mar ornearret dat er Jack brûke kin as in treflike omkearde barometer: fan alles dat Jack him fertelt, leaut Custer tenei persiis it tsjinstelde, en hannelet dêr ek nei. It duorret net lang ear't Jack dat trochhat, en as it 7e Kavaleryrezjimint oan 'e rivier de Little Bighorn in Yndiaansk kamp ûntdekt, bringt Jack Custer op 'e doele troch nei wierheid te fertellen dat der in oermacht oan krigers yn it kamp oanwêzich is en dat Custer beslist net oanfalle moat.
As syn troepen yn 'e dêropfolgjende Slach oan 'e Little Bighorn ôfslachte wurde troch de Lakota en de Sjajinnen, begjint Custer sels ûngearhingjende wartaal út te slaan. Jack rekket yn 'e striid ferwûne, en as er de geastlik net mear spoarende Custer tabyt dat er him stilhâlde moat, wol Custer him deasjitte. Ear't dat barre kin, wurdt Custer sels deade troch Younger Bear, dy't Jack dêrnei fan it slachfjild draacht. No't er einlings en te'n lêsten de skuld oan Jack (dy't him ommers as jonge it libben rêden hie) lykmakke hat, seit Younger Bear tsjin Jack dat er him de folgjende kear dat er him tsjinkomt, mei in gerêst hert deameitsje sil. Yn it Yndiaanske kamp, dêr't Younger Bear him hinne brocht hat, moetet Jack syn pleechheit Old Lodge Skins wer. Hy beselskippet it âlde opperhaad nei in heuveltop yn 'e neite fan it kamp, dêr't in Yndiaansk begraafplak leit. De âldman, dy't besletten hat en beëinigje syn libben mei weardichheid, biedt dêr syn geast oan 'e Grutte Geast oan en jout him dan del op 'e grûn, wachtsjend op 'e dea. Ynstee begjint it te reinen. Old Lodge Skins seit: "Soms wurket it en soms net," en komt wer oerein. Mei Jack keart er werom nei it Yndiaanske kamp om in hapke te iten.
Yn 1970 breidet Jack dêrmei in ein oan syn ferhaal, wêrnei't de histoarikus fuort giet. De âlde Jack bliuwt allinnich efter mei syn oantinkens oan in wrâld dy't net mear bestiet.
Produksje
Little Big Man waard regissearre troch Arthur Penn, nei in senario fan Calder Willingham op basis fan 'e roman Little Big Man fan Thomas Berger, út 1964. De filmprodusint wie Stuart Millar foar Cinema Center Films. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Harry Stradling jr. en de filmmuzyk waard fersoarge troch John P. Hammond. De distribúsje waard dien troch National General Pictures. Foar de film wie in budget beskikber fan $15 miljoen.
De haadrol fan Jack Crabb, oftewol Little Big Man, waard fertolke troch Dustin Hoffman yn syn sechsde filmoptreden. Om 'e stim fan in 121 jier âlde man te krijen raasde Hoffman yn syn klaaikeamer in oere lang sa lûd as er koe. De make-up foar de âldman waard fan skomlateks makke troch grimeur Dick Smith, en omfieme revolúsjonêre falske eachlidden dy't meibewege koene as Hoffman mei de eagen knippere. Fanwegen de filmmontaazje, en ta argewaasje fan Smith, komt dat yn 'e film net ien kear foar. Hoffman sei oer de make-up: "Ik daagje jim út om dy make-up op te dwaan en jim net âld te fielen."
Guon binnendoarsênes en oare opnamen waarden makke op sets yn Hollywood, wylst guon bûtendoarsênes yn stedsjes opnommen waarden yn Nevada City, yn 'e Amerikaanske steat Montana. Dat wie yn 1970 in plak dat foar it meastepart bestie út histoaryske njoggentjinde-iuwske gebouwen, dy't út oare plakken yn Montana dêrhinne oerbrocht wiene. De sênes dy't ferbân holden mei de Slach oan 'e Little Bighorn waarden op lokaasje filme yn 'e neite fan it Nasjonaal Monumint Slachfjild oan 'e Little Bighorn, by Crow Agency (Montana). Alle oare Yndiaanske sênes waarden opnommen deunby Calgary, yn 'e Kanadeeske provinsje Alberta.
Ferskil mei de roman
Yn 'e roman Little Big Man komt it âlde opperhaad Old Lodge Skins oan 'e ein fan it ferhaal te ferstjerren, mar yn 'e film bart dat net. Yn in fraachpetear sei regisseur Arthur Penn dêr letter oer: "We hawwe dêr lang en yngeand oer prakkesearre, en yn 'e earste ferzje fan it senario giet er wol deeglik dea, mar syn dea soe in elemint fan drôvens yntrodusearre hawwe yn 'e film, en dat woene we net. [...] Ik woe [...] sjen litte dat de Yndianen net inkeld ferneatige waarden, mar dat se ek feroardiele waarden om dêrmei te libjen."
Historisiteit
De werjefte yn 'e film fan 'e Slach oan 'e Washita as in klearebare slachtpartij fan Yndiaanske froulju en bern troch Amerikaanske soldaten ûnder lieding fan Custer, is net 100% korrekt, mei't der wol deeglik Yndiaanske krigers yn it kamp fan it Sjajinske opperhaad Swarte Tsjettel oanwêzich wiene. Dat nimt net wei dat it in ferriedlike ferrassingsoanfal wie fan Amerikaanske soldaten op in kamp fan freedsume Yndianen dy't harsels feilich waanden. De film jout datoangeande in byld dat oerienkomt mei oare histoaryske gefallen, wêrby't de Amerikaanske kavalery wachte oant de krigers op jacht gien wiene of wêrby't de krigers aktyf by harren kamp weilokke wiene, om dêrnei it warleaze kamp oan te fallen dêr't dan inkeld froulju, bern en âlden fan dagen oanwêzich wiene.
De represintaasje fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer yn Little Big Man, en yn 't bysûnder de foarstelling fan him as in heale gek yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn, wie bedoeld as in foarm fan satire. Dêrby moat oantekene wurde dat in grut tal fan 'e yn 'e film werjûne oanwensten en idelheden fan 'e man basearre wiene op wiere dingen. Custer syn fatale strategy oan 'e Little Bighorn wie folle yngewikkelder as yn 'e film werjûn wurdt, en hy waard beslist net troch in ferkenner yn 'e fâle lokke. Hoewol't it wol wer wier is dat syn ferkenners him mei klam ûntretten om it Yndiaanske kamp oan te fallen en Custer dy goede rie yn 'e wyn sloech. Yn 'e film wurdt Custer foarsteld as immen dy't dreaun wurdt troch in siedende hate foar de Yndianen, mar yn wurklikheid waard er benammen dreaun troch syn eigen withoe hege ambysje, dêr't alles foar wike moast. Guon histoarisy suggerearje sels dat er eins wol in beskate sympaty hie foar de Yndianen en harren lot.
De ûnderfinings fan it personaazje fan Jack Crabb as ferkenner foar it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint binne foar in diel basearre op 'e wiere ûnderfinings yn dy funksje fan Krolhier (Curley), ien fan Custer syn Krieske ferkenners. Krolhier bleau allinnich efter op in hichte, dêr't er wei taseach hoe't Custer en syn fiif kompanjyen troch in oermacht fan fijannen ûnder de foet rûn waarden. Nei't er tsjûge west hie fan 'e finale nederlaach fan Custer, ried Krolhier fuort om ferslach út te bringen oan Custer syn superieuren. Neitiid giene oer Krolhier ferskate ferhalen, bygelyks dat er him by Custer jûn hie en letter mei in Sjajinske tekken as momkape om fan it slachfjild ûntkomd wie. Hy waard yn lettere jierren ferskate kearen befrege troch histoarisy, en joech ferskillende ferslaggen fan 'e fjildslach. Guon fan syn lettere bewearings binne troch saakkundigen yn 'e kiif steld.
Untfangst
Doe't Little Big Man op 23 desimber 1970 yn premiêre gie, krige de film rûnom loovjende kritiken. Sa fong regisseur Penn neffens Vincent Canby fan The New York Times yn 'e "grappige en bittere [...] aventoeren" fan Jack Crabb "de essinsje fan it Amerikaanske erfskip." Yn 'e Chicago Sun-Times joech Roger Ebert Little Big Man fjouwer fan fjouwer stjerren, wylst er de film omskreau as "einleas ûnderhâldend" en "in epos yn 'e foarm fan in sterk ferhaal." Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't filmresinsjes sammelet, hat Little Big Man it ekstreem hege goedkarringspersintaazje fan 96% op basis fan 15 resinsjes. It Amerikaansk Film Ynstitút (AFI) hat de film mei 399 oaren nominearre foar de top 100 bêste Amerikaanske films aller tiden.
Resultaat
It is ûnbekend hoefolle oft Little Big Man wrâldwiid opbrocht, mar de opbringst yn 'e Feriene Steaten allinnich al bedroech $31.559.552. Ofset tsjin in budget fan $15 miljoen kaam de film dêrmei rom út 'e kosten.
Dan George waard foar syn rol fan Old Lodge Skins nominearre foar in Oscar yn 'e kategory bêste byrol fan in akteur. Hy wûn der ferskillende oare prizen mei, wêrûnder de National Society of Film Critics Award en de New York Film Critics Circle Award, beide foar bêste manlike byrol. Dustin Hoffman waard foar syn rol fan Jack Crabb nominearre foar in BAFTA Award foar bêste akteur.
Calder Willingham waard foar syn senario nominearre foar de Writers Guild of America Award foar bêste adaptearre drama. Little Big Man krige yn 1971 in earfolle fermelding op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Moskou. Yn 2014 waard de film troch de Amerikaanske Library of Congress fan kulturele, histoaryske of estetyske wearde achte, en dêrom útornearre om foar it neigeslacht preservearre te wurden as diel fan it Nasjonaal Film Register.
Stjer (film)
thumb|Freddy as Eamel de Hûnekop thumb|Eamel de Hûnekop as seksy Eamel de Hûnekop thumb|Eamel de Hûnekop as Eamel de Hûnekop thumb|Pisje Stjer is in Fryske film út 2021 fan Emiel Stoffers, sjonger fan de Fryske band De Hûnekop.
Wijster
Wijster (Drintsk: Wiester) is in esdoarp yn de provinsje Drinte; yn de gemeente Midden-Drinte. Wijster hat likernôch 1000 ynwenners.
Treinkaping 1975
Op 2 desimber 1975 waard ûnder Wijster in trein kape troch Súd-Moluksk jongfolk. It wie de earste treinkaping yn de wrâldskiednis. Yn 2007 waard der in film oer de kaping makke. De film hjit Wijster en waard op 29 maaie 2008 foar it earst op telefyzje útstjoerd.
VAM
Wijster is ek bekend fanwege de tichteby lizzend stoartberch en ôffalenerzjysintrale dy't eksploitearre wurdt troch Attero, earder Essent Milieu en dêrfoar de nv VAM. It stoart is mei 61 meter boppe NAP it heechste punt fan de provinsje.
Stjer (film)
Yn de aksjekomeedzje fan oardel oere sit in soad humor en muzyk fan Stoffers en De Hûnekopgitarist Jeroen Seinstra. Yn de film folgje slapstick humor, situaasjes, fisuele grappen en wurdgrappen elkoar yn heech tempo op. De film is net botte subtyl, der komme in tal hurde en klisjees foarby. De bedoeling fan de film is dan ek om minsken gewoan wer efkes laitsje te litten.