cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hollum
Mienskip
Sûnt 1948 bestiet de Feriening Doarpsbelang. De feriening wol bûten de eigen belangen ek it toerisme befoarderje. It doarp hie yn it earstoan in eigen VVV, dy't letter opgien is yn de VVV fan It Amelân. Sa waarden skulpepaadsjes oanlein, foarsjennings makke, strânfeesten en optochten organisearre. It Sinteklaasfeest wurdt yn Hollum noch as fanâlds dien. Op 4 desimber is it feest foar de bern, op 5 desimber foar boppe de achttjin jier. Allinnich jonges en manlju ferklaaie harren. Der wurdt dan op buffelhoarnen blaasd en men mei net weromkend wurde, ek net oan de stim. De saneamde baanfeiers feie alles wat frou hjitte kin fan de strjitte. De "Ouwe Sunderklazen" of "Omes" meie froulju en famkes twinge om te dûnsjen. De "Hollumer Gromkes" is in dweilorkest dat yn 1991 oprjochte is mei de Blauhúster Dakkapel as foarbyld. Ynstee fan de Fryske truien drage de muzikanten in trui mei it Amelanner wapen.
Strjitten
Alle strjitten fan Hollum.
Klaas Koopmans
Klaas Koopmans (Garyp, 7 augustus 1920 - Burgum, 20 jannewaris 2006) wie in Frysk keunstskilder. Hy wie ien fan de belangrykste ekspresjonisten út Fryslân.
Yn 2005 kaam der in byld fan him yn Garyp. Nei syn dea yn 2006 waard in eksposysje oan him wijd yn Museum Belvedêre.
Twarres
Twarres is in Frysk popmuzyk-duo, dat oarspronklik bestie út Mirjam Timmer en Johan van der Veen. De groep hie yn 2001 en 2002 yn hiel Nederlân grutte suksessen en hat de eare de earste en oant no ta ienige Frysktalige nûmer-ienhit behelle te hawwen.
Njonoksa
Njonoksa (Russysk: Нёнокса) is in doarp (selo) yn it noardwesten fan Ruslân yn it stedsdistrikt Severodvinsk yn de oblast Archangelsk. Noardlik fan it doarp is in raketbasis fan de Russyske marine.
Twarres
Wêr Bisto
Timmer en Van der Veen, allebeide berne yn Wergea, hienen al betiid meiïnoar songen doe't se yn 1999 it Fryske Liet wûnen mei de swiete ballade Wêr Bisto. It liet waard op single útbrocht, mar fierder as de tipparade kaam it net. Yn 2000 waard Twarres by televisjepresintator Paul de Leeuw útnûge en nei't se it liet dêr op 'e nij spile hienen, bea EMI harren in nij kontrakt oan en namen sy de single opnij op. No slagge it wol om yn de top-40 te kommen; nei in pear wike stiene se sels boppe-oan. Dêrmei is Wêr Bisto net allinnich it heechste notearre Fryske liet (dêrfoar wie dat In Nije Dei fan De Kast, #4), mar ek it heechste notearre liet yn in Nederlânske streektaal (oant dan wie dat Oerend hard fan Normaal, #2). Ek yn Belgje helle it liet it earste plak.
Band
It duo gong nei dit sukses fierder as in band. Yn juny 2001 kaam it album Stream út. Op Wêr Bisto nei wienen alle lieten yn it Ingelsk, mar de styl wie wol homogeen. De opfolger, CD2 neamd, die it net sa bêst, krekt as de singles dy't derfan lutsen wienen. Op 21 desimber 2003 joegen se har lêste konsert.
Njonoksa
Skiednis
Yn it jier 1553 lanne de Ingelske kaptein Richard Chancellor by it doarp, dy't foar de Ingelske hannelsfloat in noardeastlike rûte nei Sjina en Ynje socht. De lanning wie it begjin fan belangrike hannelskontakten tusken Ruslân en Ingelân en letter waard yn 1584 de stêd Archangelsk stifte.
Twarres
Band
Mirjam Timmer gong allinich fierder as MIR.
Njonoksa
Skiednis
Op 8 augustus 2019 wie der op it testgebiet fan de Russyske Marine yn de omkriten fan it doarp in nukleêre ramp, wêrby ferskillende minsken swier ferwûne rekken en stoaren.
It besjen wurdich
Yn Njonoksa steane de yn 1724 boude Trije-ienheidstsjerke (Троицкая церковь), de iennige houten tsjerke fan Ruslân mei fiif tintdaken, de yn 1763 boude Nikolaastsjerke (Никольская церковь) en de yn 1834 boude klokketoer. Sûnt 1990 wurdt der wurke oan de restauraasje fan it kompleks.
Twarres
In nij begjin
Op tongersdei 25 jannewaris 2007 kundige it duo oan dat se wer byelkoar wiene. Johan hie in kantoarbaan. Mirjam har solokarriêre wie net echt fan de grûn kaam. Se soenen no tegearre besykje om fan Twarres wer in sukses te meitsjen. Om reden fan sûnens moast Johan van der Veen lykwols ôfheakje. Twarres sette op 14 septimber wer útein, mar doe as Mirjam Timmer en Auke Busman.
Mirjam Timmer waard letter tegearre mei Kristian Dijkstra Twarres. Op 11 maart 2016 kaam in nije single út, Fûgelfrij. Op 4 novimber 2016 folge She won't let go. Dy single waard op it premiêrekonsert yn de Neushoorn yn Ljouwert útrikt troch Ernst Jansz.. Yn 2017 wie Twarres de "Friese ambassadeur van de vrijheid" en makke Twarres de titelsong fan de bioskoopfilm Spaak, mei de titel Tink Oan My, dy't útbrocht waard op 25 augustus 2017.
Njonoksa
Ferkear en ekonomy
Njonoksa wie oant yn de 19e iuw in wichtich sintrum fan sâltwinning en hie om 1890 hinne mear as 1200 ynwenners. Op't lêst brocht de winning troch de konkurrinsje fan de Oeral net mear genôch op en ien de 20e iuw kaam der in ein oan. No is de belangrykste wurkjouwer de militêre basis.
It doarp is net alle dagen yn 't jier te berikken mei de auto, mar der wurdt wurke oan in bettere ferbining. De belangrykste transport- en ferkearsoansluting bestiet oer it 65 kilometer lange spoar Isakogorga–Severodvinsk–Njonoksa.
Telefyzjenetwurk
In telefyzjenetwurk of tillefyzjenetwurk is in organisaasje dy't ferskillende telefyzjestasjons yn eigendom en/of behear hat en/of fan telefyzjeprogramma's foarsjocht. It is in begryp dat benammen in protte brûkt wurdt yn Noard-Amearika en Austraalje. Dêr biede sokke netwurken in programmearring dy't foar it hiele lân fierhinne itselde is, mar foar in diel taspitst op 'e regio, lykas nijsprogramma's en waarberjochten. Guon netwurken besitte sels in grut tal telefyzjestasjons, wylst oaren wurkje mei assosjearre stasjons dy't bestjoerlik selsstannich binne. It komt ek foar dat beide foarmen fan stasjons by ien netwurk oansletten binne. Bekende foarbylden fan telefyzjenetwurken binne ABC, CBS en NBC yn 'e Feriene Steaten, CBC yn Kanada, ABC yn Austraalje en de BBC en ITV yn it Feriene Keninkryk.
In soad tsjintwurdige telefyzjenetwurken binne oarspronklik ûntstien út eardere radionetwurken. In wichtich ferskil tusken in telefyzjenetwurk en it Nederlânske begryp omrop is dat in netwurk de hiele of hast de hiele programmearring fan mear as ien telefyzjestasjon fersoarget, wylst omroppen de útstjoertiid op ien telefyzjestasjon mei-inoar diele. Yn 'e Nederlânske kontekst kinne benammen RTL Nederlân en SBS Broadcasting (dy't de telefyzjestasjons RTL4, RTL5, RTL7 en RTL8, resp. Net5, SBS6, SBS9 en Veronica yn eigendom hawwe) wol as telefyzjenetwurken sjoen wurde, ek al wurdt dy term yn Nederlân mar selden brûkt.
Betuweline
De Betuweline is de spoarline fan Elst nei Doardt. De line waard oanlein troch de Steat fan de Nederlannen. De spoarline waard nei oanlieding fan in inisjatyf fan guon Doardtske notabelen oanlein troch de Steat neffens de wet fan 10 novimber 1875, ûnder de namme " Merwe- en Waalspoarwei".
Skiednis
De spoarline waard yn trije fazen iepene:
De spoarline hat de oant dan ta min berikbere Betuwe in ekonomyske ympuls jûn. Troch de flugge ferbiningen bloeide de regionale fruitkwekerij op. Yn de twadde helte fan de 20e iuw is dizze spoarline hieltyd mear yn ûnbrûk rekke. Ien fan de oarsaken dêrfan is troch de ferneatiging fan de spoarbrêge by Rhenen yn de Twadde Wrâldkriich de ferbining Kesteren - Amersfoart fuort foel.
It baanfak Elst - Tiel - Geldermalsen wurdt oantsjut as de "Eastlike Betuweline" en it baanfak Geldermalsen - Gorkum - Doardt wurdt oantsjut as de "Westlike Betuweline". Om't de betizing mei de Betuwerûte grut is, hat men de treintsjinst op de Westlike Betuweline de namme "MerwedeLingeline" jûn.
Frachtferfier
Om 't oare ferbiningen mei Dútslân foar it frachtferfier hieltyd swierder belêste rekken ûntstie ein jierren 80 it idee om dizze spoarline yntinsiver foar frachttreinen te brûken. Hieltyd fierder opskroefde prognoazes en protesten fan omwenners laten derta dat net dizze besteande spoarline oanpast is oan mear frachtferfier, mar dat parallel oan de besteande spoarline in folslein nije spoarline foar frachtferfier oanlein is. As ûnderskieding fan de Betuweline wurdt de frachtspoarline offisjeel as Betuwerûte oantsjut.
Elektrifikaasje
Sûnt 28 maaie 1978 is it baanfak Tiel - Geldermalsen elektrifisearre, it baanfak Geldermalsen - Doardt folge pas yn 1992. It part fan Elst nei Tiel wurdt betsjinne mei dieseltreinen.
Stasjons en gebouwen
Oan it spoar lizze hjoed-de-dei 19 stasjons: (kursyf: earder stasjon)
Noäch (boek)
Noäch is in ferlern giene en algemien as apokryf beskôge joadske religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel.
It wie in pseudepigraaf ûnder de namme fan 'e bibelske persoan Noäch, dy't inkeld oerlevere is troch sitaten yn 'e apokrife teksten Henoch en Jubileeën, en yn 'e foarm fan in stikmannich fragminten dy't healwei de tweintichste iuw mank de Deade-Seerôlen te Qumran fûn binne: 21 koarte fragmintsjes út Grot 1 en twa langere fragminten út Grot 4.
Ut alle oerlevere fragminten mei-inoar is lykwols net mei wissichheid op te meitsjen wêr't Noäch persiis oer gie, wa't de wiere skriuwer wie of wannear't it datearre wurde moat.
654
Foarfallen
thumb|170px|foarstelling fan de Kolossus
Tijmûning
thumb|De noarlike [[Amazône (rivier)|Amasônetijmûning]] In tijmûning of estuarium is in ferbrede, meast trachterfoarmige riviermûning, dêr't swiet rivierwetter en sâlt seewetter mei elkoar fermingd wurde ta brak wetter, en dêr't tijferskil te fernimmen is. At in rivier as in stelsel fan ôfsplissen yn see útmûnet wurdt fan in delta sprutsen.
Nederlân hat sûnt de Deltawurken noch twa natuerlike tijmûnings: de Westerskelde (mûning fan de Skelde) en de Iems-Dollard (mûning fan de Iems). Wat no it havengebiet oan de Nieuwe Waterweg fan Rotterdam is, wie ea de tijmûning fan de Maas, dêr't sûnt de Romeinske tiid ek de Ryn foar it meastepart yn útmûne (Waal-Merwede, Nederryn-Lek).
Oare tijmûnings yn Jeropa binne ûnder oaren de mûningen fan de Seine, Garonne en Dordogne (Gironde), Taach, Wezer, Elbe en de tijmûnings op de Britske eilannen. Benei alle Britske rivieren mûnje út yn tijmûnings: Teems, Severn (Kanaal fan Bristol), Humber en Mersey.
Tijmûnings hawwe faak in grutte wearde foar de natuer, mar hawwe faak ek tichtbefolke kriten mei grutte stêden rûnom. Dat hat dan wer faak in protte negative gefolgen foar de natuer.
Toxic Holocaust
Toxic Holocaust is in Amerikaanske metalband oprjochte yn 1999 yn Portland. De band begûn as in ienmansband fan Joel Grind. Foar de optredens hierde er sesje-muzikanten yn dy't de oare ynstruminten foar him bespilen, mar fanôf 2008 is de band in trije-mans formaasje. De band brocht yn 2003 syn debútalbum Evil Never Dies út. De teksten fan de band gean benammen oer de dea, kriich en moard. Toxic Holocaust hat seis studio-albums en twa live-albums útbrocht.
Eemnes
Geografy
Eemnes leit justjes eastlik fan it Goai, dêr't it net by heart, dochs gauris ta rekkene wurdt. De gemeente wurdt yn it noarden begrinzge Blaricum (NH), yn it noardeasten oan Zeewolde (Fl), yn it easten oan Bunschoten, yn it suden oan Baarn en yn it westen oan Laren (NH).
Skiednis
Yn de 12e iuw wie Eemnes in sompich gebiet oan de mûning fan de Eem, dat meastentiids ûnder wetter stie. By in stoarmfloed yn 1170 is der in gat slein yn de feanrich tusken Starum en Inkhuzen. Dêrtroch koe it wetter út Midden-Nederlân makliker weistreame nei de Waadsee. It gefolch wie dat ek om de Eemmûning it wetterpeil sakke. Sûnt dy tiid waard begûn mei de ûntginning fan it Eemnesser grûngebiet. Om 1200 ûntstie oan de eastouwer fan de Eem, dêr’t no Eembrugge leit, it doarp Ter Eem, fersterke mei Kastiel ter Eem. Koart dêrnei begûnen pioniers, dy’t Ter Eem bewennen, it sompegebiet west fan de Eem te ûntginnen, fan in lântonge yn de rivierbocht fan de Eem foar Ter Eem oer. Dêrút kin de namme fan Eemnes ferklearre wurde. 'Nes' betsjut nammentlik lântonge.
De ûntginders holden as wenplak Ter Eem. Se leinen in kaaidyk oan by de Eem lâns (de Simmerdyk) en dêrwei waarden kavels lân projektearre, fan east nei west. Men gie sa fier nei it westen as’t men nedich hie. As noardgrins waard in sydwende oanlein. Dit is in soarte brede dyk, dy’t yn east-west rjochting rûn fan de Eem oant it tsjintwurdige Laren. Dizze sydwende lei ten noarden fan de Eemnesser Feart op de hichte fan de Laarderwei. Troch boaiemsakking waard troch de ûntginders hieltyd fierder rjochting It Goai ûntgûn. Nei ± 1300 ferhuzen ek stees mear ûntginders fan Ter Eem nei de stripe dy’t no Wakkerendyk/Mientwei hjit. De ûntstean twa wenkearnen, dy’t letter Eemnes-Binnen en Eemnes-Bûten hjitte. It âldste dokumint wêryn de namme Eemnes weromfûn is, komt út it jier 1269.
Oant dan wie in kriik op it plak fan de hjoeddeiske Goaiersgrêft de ûnoffisjele grins tusken it Greefskip Hollân en it bisdom Utert. Yn de 14e iuw krige de Greve fan Hollân ek belangstelling foar it nije lân. Om 1325 liet hy mei peallen in grins markearje op it plak dêr’t no de Mientwei en de Wakkerendyk rinne. Dizze grins waard 'de rede' neamd en it Eemnesser gebiet ten westen fan de rede neamde de Greve East-Hollân. Op it plak fan de rede waard al gau in wei oanlein en yn koarte tiid ferhuzen in soad ûntginners fan Ter Eem en út de polder wei nei beide siden fan de nije wei. It hjoeddeiske Eemnes wie doe ûntstien. It waard in gerjocht dat yn 1339 al in eigen bestjoer hie mei 13 skepenen.
Yn 1342 waard Jan fan Arkel biskop fan Utert. Hy wie in krêftdiedich man en stelde him net tefreden mei dat in Greve fan Hollân him in diel fan it nije lân taeigene hie. Yn 1346 brocht hy East-Hollân ûnder it gesach fan de biskop en ferwoaste hy de doetiidske delsetting Eemnes, ynklusyf it krekt boude tsjerkje.
Nij begjin
Om de Eemnessers dochs oan him te binen joech hy Eemnes tusken 24 july en 7 septimber 1352 stedsrjochten. Boppedat mocht men in tsjerke bouwe op it stee fan it âlde tsjerkje (yn de hjoeddeiske Tsjerkestrjitte). Dizze tsjerke waard wijd oan de Hillige Nikolaas. Om de parochy fan Ter Eem net tefolle te beneidielen waard in soarte kompromis sletten dêr't it súdlike diel fan Eemnes by Ter Eem by bleau. De doetiidske nije grins fan Ter Eem is net goed bekend út de argiven. Wol waard letter de skiedsleat tusken de perselen Wakkerendyk 178 en 180 fêststeld as de grins tusken Eemnes-Binnen en Eemnes-Bûten.
Mento
Mento is in oan de ein fan de 19e iuw op Jamaika út folksmuzyk ûntstiene muzykstreaming. Mento, faak betize mei kalipso, is ûntstien op it plattelân fan Jamaika. De betide mento muzikanten brûkten meastentiids eigenmakke ynstruminten lykas saksofoans of klarinetten fan bamboe, banjo's, en in grut ferskaat oan ritmyske ynstruminten. De harmoanika en ferskate fluiten makken ek diel út fan de betide ynstrumintaasje. Mento is in sjênre mei in soad gesichten: it waard spile op brulloften oant begraffenissen ta.
Eemnes
Nij begjin
Noch gjin iuw letter, yn 1439, waard it gebiet besuden de skiedsleat dochs losmakke fan Ter Eem. Dit soe om strategyske redenen dien wêze. It gebiet krige stedsrjochten ûnder de namme Eemnes-Binnendyks. Men mocht in eigen tsjerke bouwe, dy’t wijd waard oan Sint Piter (yn de folksmûle ‘It dikke Tuorke’ neamd). By de tsjerke fan Eemnes-Bûten is de boustyl fan de toer ôflaat fan de Utertse Domtoer. In hast identike toer is boud yn Amerongen.
Mento
Yn de 20-er jierren fan de 20e iuw waarden de earste opnames fan dizze muzykstyl makke troch jazzbands. Yn de 50-er jierren soe mento op Jamaika de meast populêre muzyk wurde.
Eemnes
Nij begjin
Dat de grinsskelen tusken Hollân en Utert wyls noch altyd trochgienen, bewiisde in boerd, dat oant it begjin fan dizze iuw yn de herfoarme tsjerke fan Eemnes-Bûten hongen hat en yn 1981 opnij ophong waard. Hjirop stiet de tekst:
Mento
Mento begûn as typyske plattelânsmuzyk mar waard letter ek yn de stêden omearme. De eigenmakke ynstruminten waarden ferfongen troch profesjonele en ûnder ynfloed fan jazz ûntstiene mento-selskippen dy't spilen yn in wat glêdere dûns-band-styl.
Eemnes
Herfoarming
On de ein fan de 16e iuw gienen de tsjerken fan Eemnes-Bûten en Eemnes-Binnen oer yn herfoarme hannen. De herfoarmen tsjerken yn de Grutte of Sint-Nikolaastsjerke en de Pitertsjerke yn Eemnes-Binnen. In grut diel fan de Eemnesser befolking bleau lykwols Roomsk. Foar de earetsjinst kaam dizze groep gear yn in skuorretsjerke en letter yn in definityf tsjerkegebou op it plak dêr’t no de roomske Sint Nikolaastsjerke oan de Wakkerendyk stiet (it besteande tsjerkegebou yn 'waterstaats' styl is yn 1845 ree komd).
Mento
Oan it begjin fan 60-er jierren soe ûnder ynfloed fan benammen rhythm and blues út mento de moderner klinkende ska muzyk ûntstean en rekke mento geandewei mear op de eftergrûn.
Eemnes
Herfoarming
Yn 1589 waard de Eemnesser Feart groeven, wêrtroch't de ynwenners in ferbining krigen mei de rivier de Eem. Yn de simmerdyk waard doe in houten slûs makke. Al yn 1650 waard dizze houten slûs ferfongen troch in stiennen slûs dy’t no noch oan de ein fan de Eemnesser Feart stiet. Yn 1994 waard de restauraasje foltôge.
Lânfoarm
thumb|Dunen binne [[eolysk proses|eolyske lânfoarmen.|300px]]
Eemnes
Herfoarming
Fan de 17e iuw ôf krije de beide Eemnessen mear rêst. De measte ynwenners wienen boer en de froulju fertsjinnen wat by mei it spinnen. Op in stien yn it ‘Dikke Tuorke' stiet de tekst:
Yn 1811 waarden Eemnes-Bûten en Eemnes-Binnen gearfoege ta ien gemeente Eemnes mei 1.148 ynwenners. Yn lange tiid feroare der oan it eigene dykdoarp Eemnes net folle.
Fersoargingsplak Lemsterhop
Fersoargingsplak Lemsterhop is in fersoargingsplak oan de A6 De Jouwer-Muiderberg tusken ôfrit 17 en 16 tichtby De Lemmer, yn de gemeente Noardeastpolder.
Skelde
thumb|Rin fan Skelde en [[Maas troch Belgje]] right|thumb|200px|Skelde by Durme De Skelde, ek wol Skol (Nederlânsk: Schelde), is in rivier dy't ûntspringt yn Noard-Frankryk en troch Henegouwen en Flaanderen oer Antwerpen nei de Noardsee streamt. Fan dy havenstêd ôf rint de Skelde nei it westen. Eartiids ferparte de rivier har yn twa tûken, de Easterskelde en Westerskelde; de Easterskelde wie tenearsten de wichtichste tûke.
Lânfoarm
Foarbylden fan lânfoarmen
Lânfoarmen dy't fral ûntstien binne troch streamend wetter:
Lânfoarmen dy't fral ûntstien binne troch streamend wetter en tij:
Lânfoarmen dy't fral ûntstien binne troch wyn (waar):
thumb|350px|Fan glasiale as glasiofluviale prosessen ûntstiene lânfoarmen. Lânfoarmen fral ûntstiene troch llâniis en/of raanwetter:
Lânfoarmen dy't ûntstiene troch permafrost:
Lânfoarmen dy't ûntstiene troch it oplossen fan kalkstien (karst):
Lânfoarmen bot beynfloede troch it memmestientme, plus ynfloeden sa as tektonyk, eroazje en/of fulkanisme:
Fersoargingsplak Lemsterhop
Bewesten de A6 leit de Lemsterwei en beëasten leit de Hopwei. Beide diken komme fan De Lemmer, gemeente Lemsterlân. bylâns it fersoargingsplak rint de Lemster Feart, dy't útkomt yn de Iselmar.
Eemnes
Oanlis Rykswei A27
It oansjen fan Eemnes waard tige feroare sûnt ± 1970. Wentebou yn de Súd- en Noardbuert, de oanlis fan de A27, dwers troch it lanlik gebiet tusken de dyk en de gemeente Laren, en de ruilferkaveling brochten grutte feroarings. Yn it ramt fan de ruilferkaveling waarden sûnt sa'n 1990 molkfeehâlderijbedriuwen fan de Mientwei en Wakkerendyk ferpleatst nei plakken yn de grutte iepen polder. De pleatsen stean faak al wat heger as it omlizzende lân. Pleatsen dêr’t iuwenlang op buorke wie, faak generaasjes lang troch deselde famylje, waarden ferlitten. Se waarden ferkocht oan faak begoedige boargers dy’t der riante wenten fan makken.
Underwiis
Eemnes hie yn 2008 seis ûnderwiisynstellings, allegear basisskoallen. Ien dêrfan is protestantsk-kristlik, ien katolyk en twa iepenbier. Fierders binne der noch twa skoallen dy't it Jenaplan-prinsipe oanhingje.
Aldheidkeamer
Sûnt 1993 hat Eemnes in âldheidkeamer yn de earder brânwachtgaraazje oan de Riedhûsleane. Der binne aktiviteiten en der wurde tentoanstellings hâlden mei dokumintaasje oer it âlde Eemnes. De skiednis fan de pleatsen, de haven, de tsjerken, monuminten en Eemnesser famyljes en bygelyks de herbergen as 'De Lindeboom' en it 'Rode Kruis') krijt dêr omtinken.
List fan jachtfleanmasinen
Dit is in list fan jachtfleanmasinen.
Toxic Shock (Belgyske band)
Toxic Shock is in Belgyske metalband oprjochte yn 2010 yn Antwerpen. De band brocht yn 2013 syn debútalbum Daily Demons út. Yn 2015 brocht de band op Record Store Day, de albumleaze, single mei de titel Some Record Labels Are Pretentious Assholes on Record Store Day út. Toxic Shock hat twa studio-albums útbrocht.
Severodvinsk
Severodvinsk (Russysk: Северодвинск) is in grutte stêd yn de Russyske oblast Archangelsk. De stêd leit oan de Wite See by de delte fan de Noardlike Dvina en sa'n 35 kilometer westlik fan de stêd Archangelsk.
Skiednis
Op it plak fan de stêd leit al sûnt 1419, it jier dat it foar it earst yn de Russyske kroniken neamd wurdt, it Nikolo-Korelski kleaster. Op 24 augustus 1553 gyng in Ingelsk skip foar anker by it doarp Njonoska. It skip socht om in noardeastlike rûte nei Sjina en Ynje. Kapitein Richard Chancellor gyng nei Moskou foar in moeting mei Ivan de Grousume en sa ûnstiene de earste diplomatike relaasjes fan Ruslân mei Grut-Brittanje. Foar it kleaster oer op it eilang Jagry waard in ankerplak mei pakhûzen en wenten boud foar it lossen fan de skippen en it oerladen fan guod op lytsere skippen, dy't de ladingen nei Cholmogory brochten. Fan dêr wei waarden de saken fierder Ruslân yn transportearre.
Yn 1584 waard de stêd Novocholmogory stifte, sûnt 1613 bekend ûnder de namme Archangelsk en stadichoan mei de groei fan Archangelsk rekke it kleaster en de haven syn eardere kommersjele belang kwyt. It kleaster waard yn 1921 troch de bolsjewiken opheft, mar de katedraal stiet der noch.
De bou fan de stêd
De hjoeddeiske stêd waard yn 1936 mei in dekreet fan Joazef Stalin boud. It doel wie in werf oan te lizzen foar de noardlike float fan de Sovjet-marine. De earste wurklju kamen yn juny 1936 tichte by it kleaster oan. Nei de foltôging fan it spoar yn novimber 1936 sette de oanlis fan de werf útein.
Lykas yn in soad oare gebieten yn Noard-Ruslân en Sibearje fûn ek hjir it wurk plak troch twangarbeid fan tûzenen finzenen út de Gûlag. Fral út it net fier ôflizzende kamp Jagrinski-ITL mei sa'n 30.000 (neffens guon boarnen wol 50.000) finzenen waarden arbeiders helle. Rûsd wurdt dat by de oanlis fan de stêd tusken 1936 en 1953 sa'n 25.000 finzenen stoaren. De finzenen leine in haven oan, kapten hout en leine diken oan en bouden fabriken en wenkompleksen.
De stêd waard ferneamd nei Vjatsjeslav Molotov (1890-1986), fral bekend troch it Molotov-Ribbentroppakt en ek meiferantwurdlik foar de Holodomor en de Grutte Terreur fan de jierren 1930. Yn de Twadde Wrâldkriich wie Molotovsk (Молотовск) in wichtige haven foar alliearde transporten.
Op 12 septimber 1957 krige de stêd de tsjintwurdige namme, dy't ferwiist nei de lokaasje fan de stêd oan de Noardlike Dvina.
Severodvinsk is in wichtige basis foar atoomdûkboaten, dy't dêr ek boud en reparearre wurde. Yn 2006 waard útein set mei de bou fan in driuwende kearnsintrale, de earste fan 'e wrâld.
Befolkingsûntwikkeling
(* = Folkstellingen)
Lemster Feart
thumb|Lemster Feart De Lemster Feart is in kanaal fan 16 km langte yn Flevolân, dat ûntstie by de drûchlizzing fan 'e Noardeastpolder yn 1942. It kanaal rint fan Emmeloard nei De Lemmer en komt út yn de Iselmar. By Emmeloard is it kanaal ferbûn mei de Urkerfeart en de Swolske Feart.
Park Güell
right|frame|De yngong fan it park Park Güell, is in yn 1914 oprjochte park yn it Spaanske Barcelona yn it stedsdiel Gràcia, en hat, neffens de gemeentlike oantsjutting yn it park sels, in oerflakte fan 15 ha.
Eusebi Güell, lid fan in rike en aadlike famylje joech Antoni Gaudi yn 1900 de opdracht foar de oanlis fan in soartemint túndoarp op in stik braaklân yn it noardeasten fan de stêd Barcelona.
De eardere portierslôzje, oan de lofterside fan de yngong, is te besjen omdat dêryn de sûvenirwinkel fêstige is. De eardere portierswente, oan de rjochterside fan de yngong, herberget it kantoar fan de parkgidsen en is hiel soms tagonklik.
Yn it park stiet ek it Casa Museu Gaudi, in lyts Gaudi-museum.
It park is yn in tiidsbestek fan 14 jier boud, en stiet sûnt 1984 op de list mei wrâlderfgoed fan de UNESCO
Maidenhead
Maidenhead is in plak yn de besjoerlike krite Windsor en Maidenhead, yn it Ingelske greefskip Berkshire. Maidenhead hat likernôch 70.000 ynwenners. De stêd (town) leit oan de Teems, 41.4 km bewesten Charing Cross yn Londen.
Ut de skiednis
De namme Maidenhead', ferwiist nei in drokke krite oan de rivier, dêr't de New wharf as Maiden Hythe boud waard, faaks al yn de tiid fan de Angelsaksen. Guonts hawwe suggerearre dat de tichtby lizzende Great Hill of Taplow "Mai Dun" neamd waard troch de Britten yn de Izertiid. It plak fan it stedssintrum hjitte oarspronklik "South Ellington" en waard al neamd yn it Domesday Book.
Yn 1280 waard in brêge oer de rivier lein, yn it plak fan in fear, by wat doe de buorskip South Ellington hiet. De A4 road (Great West Road) nei Reading, Gloucester en Bristol waard ferlein oer de nije brêge. Rillegau ûntstie in werf neist de brêge en South Ellington kaam Maidenhythe ("nije werf") te hjitten. Maidenhead groeide en waard in stopplak foar postkoetsen ûnderweis fan Londen en Bath en yn de High Street kamen herbergen. De brêge fan Maidenhead fan no is fan 1777.
Doe't de Great Western Railway de stêd berikte, wreide de stêd him fierder út. Modderige diken waarden ferbettere en der kaam iepenbiere tsjinstferliening. De High Street krige fannijs in oar oansjen - oeral yn de stêd ferskynde Viktoriaanske reade bakstien-arsjitektuer. Maidenhead kaam 1894 op himsels te stean by de ôfskieding fan de civil parishes Bray en Cookham.
De Klaver
thumb|De Greate Klaver yn 2010 De Klaver, ek De Grutte Klaver neamd, is in poldermole tichtby de stêd Boalsert yn de gemeente Boalsert.
De Klaver is in spinnekopmole mei in flecht fan 12,00 m., dy't ûngefear in kilometer ten noardwesten fan Bolsward stiet oan de Wytmarsumer Feart. Hy waard yn 1802 boud foar it bemeallen fan de Weeshûspolder. Dizze bestie út 294 pûnsmiet lân (± 108 ha), wêrfan 50 pûnsmiet (rom 18 ha) eigendom wie fan it weeshûs fan Boalsert.
De Klaver hat wurke oant 1966, doe't in foarsjenning makke waard wêrmei't de fizel ek troch in trekker oandreaun wurde koe. Yn 1972 ferlear de mole syn funksje, wêrnei't er yn ferfal rekke. Yn 1980 waard De Klaver eigendom fan de Stifting De Fryske Mole, dy't him yn 1980/1981 restaurearje liet, wat fanwege de brekfallige steat feitlik betsjutte dat er werboud wurde moast. Sûnttiids is de mole wer mealree. Hy kin op ôfspraak besichtige wurde.
Mark David Chapman
thumb|It [[Dakota gebou yn New York]] Mark David Chapman (Fort Worth (Texas), 10 maaie 1955) is de moardner fan John Lennon fan The Beatles. De moard barde om 22:50 oere op 8 desimber 1980 foar it Dakotagebou yn New York, dêr't Lennon wenne.
Chapman wie jierrenlang in Beatles-fan en yn it bysûnder fan John Lennon. Chapman rekke nei in senuwynstoartng sa obsedearre troch Lennon dat hy troude mei in Amerikaansk-Japanske frou omdat hja him tinken die oan Lennon syn frou Yoko Ono. Hy is noch altiten mei har troud.
Mark Chapman sit no yn de Attica State Prison yn de buert fan Buffalo, yn de steat New York. Sûnt 2000 kin hy elke twa jier om eardere frijlitting freegje, wat oant no wegere is troch de kommisje dy't oer syn detinsje giet.
Willy Pétillon
thumb|right|400px|Willy & Adolf Pétillon om 1910 hinne Willy Pétillon, berne as Hendrika Willemina Mulder (Flissingen, 23 juny 1883 – De Haach, 13 april 1948) wie in Nederlânske skriuwster fan benammen famkesboeken. Sy skreau in protte foar opsketten famkes. Sy libbe yn deselde tiid as skriuwster Cissy van Marxveldt.
Bibliografy
Fan har âldste soan, H. Pétillon, is de titel
UEFA Euro 1996
It Jeropeesk kampioenskip fuotbal 1996 waard fan 8 juny oant en mei 30 juny 1996 yn Ingelân holden, ferspraat oer acht stadions. Dútslân waard foar de tredde kear Jeropeesk kampioen.
Stienhústermûne
De Stienhústermûne (Nederlânsk: Steenhuistermolen) is in poldermûne en ryksmonumint tichteby Stiens yn de gemeente Ljouwert. It is in houten achtkante mûne, mei stiennen fjildmuorren, reiddekt en in flecht fan 15,00 m.
Beskriuwing
De Stienhústermûne is in mealreeë muonts, dy't likernôch trije kilometer eastlik fan Stiens stiet. De mûne waard yn 1880 boud foar it bemeallen fan de Stienhústerpolder. Nei't de mûne yn 1952 troch in stoarm beskeadige wie, waard oerweage om him te ferfangen troch in wynmotor, mar dat plan waard wer oan de kant skood.
Yn 1962 bruts ien fan de roeden, wat yn 1967 wersteld waard. Twa jier letter ferlear de Stienhústermûne syn funksje, troch't meganysk bemeallen ynfierd waard. Yn 1985 waard de mûne eigendom fan de Stifting De Fryske Mole.
De mûne, dy't yn 2000 restaurearre waard, is op ôfspraak te besichtigjen.
Fersoargingsplak De Vonken
Fersoargingsplak De Vonken is in fersoargingsplak oan de A7 Zaandam-Bad Nieuweschans yn it gedielte tusken De Tynje en Beetstersweach op de hichte fan Terwispel yn de gemeente Opsterlân. It leit foar Fersoargingsplak De Wâlden oer. It plak hat in spesjaal spegelôfstelplak.
Olympyske Winterspullen 1994
De Olympyske Winterspullen 1994, ek wol de XVIIe Olympiade neamd, waarden yn 1994 hâlden yn it Noarske plak Lillehammer fan 12 oant en mei 27 febrewaris.
Akkommodaasjes
thumb|right|260px|It Vikingskipet foar it reedriden De sporten waarden foar it grutste part organisearre yn Lillehammer. Dêrneist waard yn Hamar reedriden; yn it Vikingskipet it langebaanriden en yn it Hamar OL-Amfi it shorttrack en it keunstriden. Yn Gjøvik waarden inkele iishokkywedstriden hâlden.
Sporten
thumb|right|260px|In postsegel oer de Spullen Op de Spullen fan 1994 stiene seis sporten op it programma en 61 ûnderdielen ferdield oer 12 dissiplines.
Dielnimmende lannen
In rekordoantal fan 67 lannen die mei oan de Spullen Dat wiene der trije mear as by de foarige edysje twa jier dêrfoar. De gearstalling fan de lannen liet grutte ferskillen sjen. Yn ferliking mei de foarige edysje ûntbrutsen Algerije, Bolivia, Kosta Rika, Hondueras, Ierlân, Yndia, Noard-Korea, Libanon, Marokko, de Nederlânske Antillen, de Filipinen en Swazilân. Joegoslaavje mocht fanwegen in ynternasjonale (sport)boykot net meidwaan.
Njoggen eardere Sowjet-steaten kamen net mear as in mienskiplik team út, mar as ôfsûnderlike lannen. Dat betsjutte it debút op de Winterspullen foar Armeenje, Georgië, Kazachstan, Kirgyzje, Moldaavje, Oekraïne, Oezbekistan en Wyt-Ruslân en de rentree fan Ruslân. Mei it útienfallen fan Tsjechoslowakije kamen no ek Tsjechje en Slowakije mei in eigen ploech en debutearren de lannen. Harren debút makke ek Amerikaansk-Samoa, Bosnje-Hersegovina, Israel, Trinidad en Tobago. Fidzjy en Portegal makken harren rentree. Nei de ynternasjonale boykot wie Súd-Afrika wer wolkom.
Ivohûs
thumb|Hear Ivohûs yn 1750 thumb|Hear Ivohûs yn 2006 thumb|Hear Ivohûs yn 2006 Hear Ivohûs is in hûs, earder mooglik in stins, op de hoeke fan it Hear Ivostrjitsje en de Grutte Tsjerkestrjitte nûmers 7 en 9 yn Ljouwert, tichtby it Aldehousterstsjerkhôf.
It oarspronklike hûs waard boud yn de 15e iuw of earder. De earste bewenster fan it pân dy't wy kenne hat frou Frouck Wnye (Oenia/Unia) west, oan it begjin fan de 16e iuw. Hja wie in pakesizzer fan Keympe Feyckes Unia en Frouck Amama. Yn of koart foar 1511 is sy ferstoarn, omdat dat jier it hûs troch de Burmania's en de Martena's oan de tsjerke fan Aldehou oerdroegen waard, as achterlaten van salighe Frouck Wnye, staende bij Oldehouw, der nu ter tyt opghetimmert is tot een Pastoers huus. Dat it hûs hat eigendom west fan de famylje Unia, mar foar de oerdracht hienen de erfgenamten it pân ferbouwe litten om it in represintatyf ûnderkommen foar de haadpastoar te meitsjen. Pastoar Ivo Johannes bewenne it pân oant 1581, it jier dat hy ferstoar. Under de Reformaasje yn 1579/1580 waarden de measte pastoars twongen protestant te wurden of fuort te gean. Pastoar Ivo Johannes net; hy wie in tige sosjaal en achtenearre man. Dêrom en omdat hy al âld wie krige hy tastimming om oant syn dea yn it hûs te wenjen.
Dêrnei kaam it hûs yn hannen fan de aadlike famylje Fan Donia. It hearde yn de earste helte fan de 17e iuw oan jonkhear Ernst fan Donia en syn frou Doedt fan Roorda. Nei de dea fan Ernst fan Donia yn 1643 ferkocht syn widdo it djippe diel fan it pân (it hjoeddeiske hoekpân, nûmer 7) oan Feye Tierks Heidema en it dwershûs (no nûmer 9) oan har suster Tjitske fan Roorda, wêrby't it pân earst splitst waard yn twa wenhuzen. Letter kaam ek dat dwershûs yn besit fan Feye Tierx syn soan dr. Tarquinus Heidema, abbekaat foar it Hof fan Fryslân, wêrtroch't de eardere splitsing fan it pân wer ûngedien makke waard.
Doe waard Hendrik fan Wyckel, sekretaris fan Deputearre Steaten eigener. De erfgenamten fan Fan Wyckel ferkochten it pân oan de keamerhear fan prinses Maria Louise fan Hessen-Kassel, jonkhear Robbert Hindrik fan Hambroick, dy't it pân yn 1766 oan de lettere grytman fan Ferwerderadiel, Emilius Josinus de Schepper en syn frou Amelia Coehoorn fan Scheltinga ferkocht.
Yn 1785 die Emilius ôfstân fan it pân en ferkocht it oan frou Georgina Francoise Lycklama à Nyeholt en har man Philip Hindrik Neering Bogel. Op 1 juny 1793 waarden der 1000 gouden dukaten útlove troch justysje foar de tip dy't liede soe ta de oanhâlding fan Neering Bogel wegens stellerij. Hy hie jild fertsjustere yn syn berop als Floreenrenten-inner (belesting ynjer). Meidat hy fallyt wie waard it hûs op 6 desimber 1793 ferkocht oan in abbekaat fan it Hof fan Fryslân, mr. Epeus Wielinga Huber en syn jonkfrou Anskje Doyes Vegelin fan Claerbergen. Ek yn de 19e en 20e iuw hawwe begoedige bewenners eigener west fan it pân. In grytman, in predikant en ferskate dokters, lykas yn 1948 de hear Scheltema.
J.D. Salinger
thumb|Salinger syn hantekening J.D. Salinger (folút: Jerome David Salinger; New York, 1 jannewaris 1919 - Cornish, Nij-Hampshire, 27 jannewaris 2010) wie in Amerikaanske skriuwer, dy't wrâldferneamd waard mei syn kontroverzjele debútroman The Catcher in the Rye ('De fanger yn de rogge') út 1951. Rillegau mijde er de media en bleau er tige op himsels. Syn lêste wurk ferskynde yn 1965 en hy joech syn lêste ynterview yn 1980.
Salinger hat by syn libben mar sa'n 35 ferhalen útbrocht, mar dochs jildt er as ien fan de meast lêzen en besprutsen Amerikaanske skriuwers fan nei 1945.
De ynfloed fan Salinger op oare skriuwers (Philip Roth, John Updike, Aimee Bender) is grut. Mei troch it isolemint dat er sels keas, krige syn literêr talint benei mytyske foarmen yn guon fermiddens.
Waaksens (Noardeast-Fryslân)
Waaksens (Nederlânsk en offisjeel: Waaxens) is in doarp dat yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Waaksens leit noardlik fan Brantgum, eastlik fan Blije, westlik fan Hantum en besuden Holwert. Waaksens hat  ynwenners. De doarpskearn leit oan de Tjessenswei (N356) op de terp fan Waaksens.
Fanâlds wurdt Waaksens rekkene ta de Holwerter Seis.
Skiednis
Waaksens is altiten in lyts doarpke bleaun; de hast 5 1/2 meter hege terp wie en is mar tin beboud. Der wurdt oannommen dat Waaksens yn 't begjin fan de jiertelling ûntstien wêze moat. Yn de 8e iuw wurdt Waaksens neamd as 'Wacheringe'. Wêr't de namme Waaksens wei komt en wat der betsjut is net dúdlik. Fanâlds waard Waaksens ta de Holwerter Seis rekkene. Dat binne de doarpen dy't oan de wei fan Holwert nei Dokkum lizze. Yn de jierren 1860 krige Waaksens súdlik fan it doarp in oansluting op de nije ferhurde dyk fan Holwert nei Dokkum. In iuw letter waard by de tsjerke lâns oer de terp de grutte dyk fan Holwert nei Dokkum oanlein.
Oars as op oare plakken is de terp fan Waaksens mar foar in lyts part ôfgroeven.
De Thomastsjerke
thumb|left|260px|Thomastsjerke
Neffens it siermitselwurk moat de goatyske tsjerke yn de 12e iuw boud wêze. Wa't de patroanhillige west hat is net hielendal dúdlik. Der binne guon dy't tinke dat it de apostel Thomas west hat. Op de tsjintwurdige klok is Jehannes de Doper ôfbyld. It geheim hjirfan sil lizze yn de ôfbylding dy't op de no ferdwûne klok stien hat. De herfoarme tsjerke is yn 1962-1963 restaurearre troch de arsjitekt A. Baart jr. By de restauraasje waard de bepleistering ferwidere.
De preekstoel en dooptún binne 17e-iuwsk.
Yn de tsjerke stiet in hearebank mei de wapens fan Harinxma thoe Slooten en Burmania. Opmerklik is it epitaaf út 1592 foar Douwe van Aylva dy't by Dimter sneuvele is. Yn 1234 is Botte Reinalda deaslein op it tsjerkhôf troch Jan Albada. De mannen hienen rûzje oer wa't earst it offer bringe mocht. Dat hat politike gefolgen hân. De saak moast útfochten wurde.
De pastorij
thumb|260px|Pastorij De Waaksensers binne der fan oertsjûge dat hja de moaiste pastorij fan Fryslân hawwe. It is ek in tige steatlik gebou. Sa kin in lyts doarp ek fan alluere wêze.
Dûmny Rinse Posthumus
Yn in eardere pastorij fan Waaksens hat dûmny Rinse Posthumus wenne. Posthumus kaam út Ternaard. Hy is dêr op 30 oktober 1790 berne út in boerelaach. Mar it blykte dat der yn Rinse gjin boer siet. Nei syn stúdzje yn Grins, waard hy yn 1813 helppreker yn Waaksens/Brantgum. Twa jier letter waard er dêr dûmny. Nei't er 44 jier lang it amt beklaaid hie, stoar er 22 septimber 1859. Posthumus wie in apart man. Hy kaam noait op de klassisgearkomsten, it útsje foar de dûmnys. Hy sei dat er syn tiid better brûke koe. Posthumus stie tige kritysk tsjinoer hoe't it der yn 'e tsjerke om tagie.
Posthumus wie befreone mei Joast Halbertsma. Posthumus hat in trijetal oersettings yn it Frysk fan stikken fan William Shakespeare op syn namme stean. Ek binne der twa dichtbondels en teologyske boeken fan him útjûn. Hy hat in net sa slagge begjin makke mei in Frysk wurdboek.
Tsjerke
Der is in herfoarme gemeente Brantgum-Waaksens dy't oansletten is by de PKN. De twa tsjerken fan Brantgum en Waaksens binne ûnderbrocht by de protestantske stifting Silean. Dy stifting draacht der sûnt 2018 soarch foar dat tsjerken ûnderholden wurde en ek foar de takomst de funksje as tsjerkegebou yn stân bliuwt.
Assur
De stêd lei oan de rjochter ouwer fan de Tigris benoarden de mûning fan de rivier Zab. Yn de stêd stie de timpel fan Assyryske oergod Assur dêr't de stêd har namme oan ûntliene soe (krekt as it lân en it folk). De stêd hat fan goed 2000 f.Kr. oant har ferneatiging yn 616 f.Kr. troch de Meden en Chaldejers en dêrnei yn de Partyske tiid (nei 250 f.Kr.) fan belang west. De ruïnes waarden yn 1821 fannijs ûntdekt.
Fersoargingsplak Breesândyk
thumb|Breesân Fersoargingsplak Breesândyk is in fersoargingsplak oan de A7 Zaandam-Bad Nieuweschans op de Ofslútdyk. It leit oan de westside fan de A7, mar te berikken foar beide rjochtingen troch in fiadukt. It heart ta de gemeente Súdwest-Fryslân.
It fersoargingsplak is neamd nei ien fan de fjouwer wurkeilannen dy't brûkt waarden foar de oanlis fan de Ofslútdyk: Breesân. Op dit eilân leit ek it doarpke Breesândyk dat 4 (2004) ynwenners hat.
By it fersoargingsplak leit in tankstasjon fan Texaco.
Spearsoerder
thumb|right De Spearsoerder (Rheumaptera hastata) is in nachtflinter. Dizze flinter is oerdeis foaral op waarme, sinnige dagen warber. Hy hat in foarwjoklingte tusken de 14 en 19 millimeter. Op it noardlik part fan it Noardlik healrûn kin men dizze soarte fine. Yn Nederlân is er foaral op de Feluwe te finen. Hy oerwinteret as pop.
Sjoch ek
Rheumaptera
Afke Hijlkema
Afke Hijlkema (Akkrum, 22 juny 1979) is in Frysk keatster. Nei de CIOS-oplieding gie se nei de ALO, de eardere sportakademy.
Clyde (rivier)
thumb|It streamgebiet fan de Clyde thumb|De Clyde yn Glasgow De Clyde (Skotsk-Gaelysk: Cluaidh) is ien fan de grutste en meast wichtige rivieren fan Skotlân. De rivier is 176 kilometer lang, hat in streamgebiet fan sa'n 4000 km². De rivier wie en is noch fan grut belang foar de yndustriële ûntjouwing fan Glasgow, dat oan de Clyde leit. Yn it ferline wiene der tal fan wichtige skipswerven oan de ouwers fan de rivier by Glasgow.
Afke Hijlkema
PC foar Froulju resultaten
Yn 2005 waard se Sportfrou fan it Jier fan Boarnsterhim.
Clyde (rivier)
De Clyde mûnet út yn de Firth of Clyde
Fersoargingsplak Wildinghe
thumb|Wildinghe Fersoargingsplak Wildinghe is ien fersoargingsplak oan de A7 rjochting Saandam tusken ôfrit 16 en 15 (Surch) yn de gemeente Súdwest-Fryslân.
By it fersoargingsplak stiet in tankstasjon fan Argos Oil.
Sa'n twahûndert 200 meter besuden de Rykswei by it doarp Wûns rint de Wildingheleane.
Oan de oare kant fan de sneldyk leit efkes fierderop Fersoargingsplak Hayum.
Ernst Gräfenberg
Ernst Gräfenberg (Adelebsen, 26 septimber 1881 — New York, 28 oktober 1957) wie in Dútsk gynekolooch dy't de seksuele fysiology ûndersocht. Yn 1981 'ûntduts' er de Gräfenberg-spot, of G-plak, en de ejakulaasje by froulju.
Fragen fan Ezra
De Fragen fan Ezra is in koarte kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel, dy't no algemien as apokryf beskôge wurdt. It is in pseudepigraaf ûnder de namme fan 'e bibelske preester Ezra, mar is eins fan folle letter datum, en kin ta foarbyld tsjinje oangeande hoe't kristlike skriuwers op 'e apokalyptyske literatuer fan it joadendom fuortborduere hawwe. De âldste oerlevere ferzje is in Armeensktalich manuskript út 1208. Fanwegen de beheindens fan 'e tekst is it ûnmooglik om 'e taal fan it orizjineel of de oarsprong derfan te bepalen, en in betroubere datearring kin likemin makke wurde. Bûten de Armeensk-Otterdokse Tsjerke hat dit geskrift gjin ynfloed hân.
De Fragen fan Ezra liket besibbe te wêzen mei de krektlyk apokrife teksten Ezra (Latyn) en de Grykske Iepenbiering fan Ezra. It is skreaun yn 'e foarm fan in dialooch tusken Ezra en in ingel fan God oer it lot fan 'e minsklike siel nei de dea. It geskrift jout û.m. in beskriuwing fan 'e troan fan God, omjûn troch in legermacht oan ingels, al is dêrby sterk de klam lein op 'e ûnmooglikheid fan it sjen fan Gods antlit. Teffens wurdt yn 'e Fragen fan Ezra neamd dat it foar de libbenen mooglik is om troch gebed de sielen fan 'e ferstoarnen út 'e hannen fan 'e duvel te rêden.
Flaanderen
right|thumb|200px|Flaanderen right|thumb|200px|Flaanderen (Vlaanderen) right|thumb|200px|Flaamske provinsjes right|thumb|200px|Lânkaart Flaanderen yn 1609 Flaanderen is it noardlike lânsdiel fan Belgje, dêr't benammen Nederlânsk sprutsen wurdt, wylst de fiertaal yn it súdlike part Walloanje Frânsk is. De offisjele namme is de Flaamske Mienskip en it Flaamsk Gewest. De Flaamske Mienskap omklammet ek de Flamingen yn de Stedsregio Brussel. Yn it noarden fan Frankryk leit Frânsk-Flaanderen en yn it suden fan Nederlân Siuwsk-Flaanderen.
Flaanderen omfiemet de provinsjes:
Klimaat en lânskip
Yn Flaanderen hearskje twa klimaattypen: oan de kust is der in echt seeklimaat en fierder it lân yn in lânklimaat. Oer it generaal wurdt it lânskip fan Flaanderen omskreaun as it lege part fan Belgje mei oan de kust strânen, folge troch in strook dunen mei polders. Nei it easten lizze de Kempen mei in protte bosken. De wichtichste rivier is de Skelde dy't by Nederlân yn de Noardsee útrint.
Oerheid
Flaanderen is in dielsteat fan Belgje, mei in eigen regearing, in eigen parlemint en in eigen begrutting. It Flaamsk Parlemint, dat om de 5 jierren op 'e nij ferkeazen wurdt, hat wetlik foech yn de regio Flaanderen. It foech fan de Belgyske federale oerheid en dat fan de Flaamske regearing wurde fêstlein troch demokratysk oerlis tusken de ferskate mienskippen en feroaret noch hieltyd.
Keardaam
thumb|280px|Hydraulysk te betsjinjen keardaam yn de [[Maas by Jambes (B), ûndediel fan de wurken dy't de Maas befarber hâlde]] thumb|280px|Hânbetsjinne keardaam yn de [[Maas by | Revin (F)]]
In keardaam (Ned.:stuw) is in wetterboukundich keunstwurk dat as doel hat om wetter yn in rin, streamke of rivier op te kearen.
Yn de grutte rivieren wurde keardamen net allinnich boud om ferdrûging fan heger lizzende gebieten te foarkommen, mar ek om foar de skipfeart it hiele jier troch in minimale wetterstân te garandearjen.
Fierders wurde keardamen oanlein om wetterstreamen te stjoeren. De keardamen dy't yn de Nederryn en de Lek boud binne, hawwe benammen as doel om wetter út de Ryn oer de Isel nei de Iselmar te stjoeren.
Oerlaat
In ienfâldige keardaam wurdt wol oerlaat neamd. In oerlaat kin de hichte net fan ynsteld wurde, it hat in fêste hichte.
It wurd 'oerlaat' wurdt ek brûkt foar keardamen dy't derfoar soargje dat it wetterpeil net boppe in bepaalde hichte komt. Sa kin it peil binnen beskate grinzen hâlden wurde; bygelyks as by in rivier it peil oer de 50 sm giet, kin it wetter in polder ynstreame of troch in oare wettergong (dêr't it gewoanwei net lânsrint) ôfrinne.
Fizioen fan Ezra
It Fizioen fan Ezra is in frij koart, algemien as apokryf beskôge joadsk religieus geskrift, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigraaf ûnder de namme fan 'e bibelske preester Ezra, mar eins is it it wurk fan in anonime skriuwer dy't folle letter libbe. De ierst oerlevere tekst is in Latynsk manuskript út 'e alfde iuw, wat in sekuere datearring fan dizze tekst dreech makket, al meitsje eigenaardichheden yn it taaleigen it wierskynlik dat er oarspronklik yn it Gryksk skreaun wie. Der besteane frijwat oerienkomsten tusken dit geskrift en de Grykske Iepenbiering fan Ezra, en boppedat linet it Fizioen fan Ezra swier op it boek Ezra (Latyn).
It Fizioen fan Ezra beskriuwt hoe't God in gebed fan Ezra om moed beäntwurdet troch him sân ingels te stjoeren dy't him rûnliede yn 'e himel. Ek litte se him de hel sjen, dêr't guon sûnders oan 'e eachlidden ophongen binne. Yn 'e himel geane de rjochtfeardigen ûnskeind troch in ûnbidich fjoer en by fjoerazemjende liuwen lâns. As sûnders de himel yn glûpe wolle, wurde se lykwols troch hûnen ferskuord en troch it fjoer ferbaarnd. In ingel fertelt Ezra dat it fergryp fan dyjingen wie, dat se "de Heare ûntkenden, en sûndigen mei froulju op 'e Dei fan 'e Heare."
Eembrugge
thumb|right|Eembrugge yn 2009 Eembrugge is in buorskip mei stedsrjochten yn de gemeente Baarn op de grins fan de gemeente Eemnes yn Utert.
It is ien fan de lytste plakken mei stedsrjochten. Eembrugge hat, bûten it yn de gemeente Eemnes lizzende diel, 130 ynwenners (2004). Ornaris wurdt it oantsjutten as in doarp of buorskip. Eembrugge leit oan de rivier de Eem.
Op it plak dêr't no Eembrugge leit ûntstie ± 1200 it tsjerkedoarp "Ter Eem", sûnt 1347 fersterke mei it Kastiel Ter Eem. Ut dit doarp wei waard de Eemfallei ûntgûn. Stadichoan liet Eemnes lykwols Ter Eem benefter, wat ynwennertal en ekonomyske aktiviteit oangie. Noch letter feroare de namme fan de delsetting yn Eembrugge, wat ferwiist nei de brêge oer de Eem dêr't de wei fan Baarn nei Bunschoten oerhinne rint. De eardere brêge, dy't út twa 'flappen' bestie (oan beide kanten fan de Eem ien), lei in 150 meter noardliker, by it wite húske rjochts op de foto. De âlde wei kaam út op de dyk nei Eemdijk en Spakenburch/Bunschoten. Foar de oarloch waard hjir ek tol heft. Yn 1960 is de hjoeddeiske brêge boud. Sûnt 2007 wurdt de brêge betsjinne út Weesp wei en is der gjin brêgewachter mear.