cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
In a Valley of Violence
In a Valley of Violence is in Amerikaanske westernfilm út 2016 ûnder rezjy fan Ti West, mei yn 'e haadrollen Ethan Hawke en Taissa Farmiga. De titel betsjut "Yn in Delling fan Geweld". It ferhaal giet oer in traumatisearre oarlochsfeteraan dy't yn in ôfhandich plak wraak nimt op 'e lju dy't syn hûn fermoarde hawwe. De film krige positive resinsjes fan 'e filmkritisy, benammen wat it aktearjen fan Hawke en, yn in byrol, fan John Travolta oangie. Kommersjeel mislearre In a Valley of Violence lykwols folslein.
Plot
In swalker dy't Paul hjit, siket syn paad troch in woastyn yn it Wylde Westen dat út nei Meksiko. Syn iennichste freonen en selskipslju binne syn hynder Lady en fral syn hûn Abbie. Se moetsje in roomske preester dy't ûnderweis is nei it stedsje Denton, dêr't neffens him in protte sielen binne dy't rêden wurde moatte. It mûldier fan 'e preester is kreupel, dat hy besiket ûnder bedriging mei in revolver Paul fan syn hynder te bestellen. Paul stjoert Abbie lykwols op 'e preester ôf, wêrnei't er him net deamakket yn ruil foar de kûgels út syn revolver en it wetter út syn fjildflesse. Dêrnei lit er de man fierders oan syn lot oer en riidt nei Denton ta om't er ferlet fan guon dingen hat, en ek om't it him dagen kostje soe en riidt om 'e delling hinne dêr't it stedsje middenyn leit.
Op it stuit dat Paul yn Denton arrivearret, is de pleatslike winkel krekt sletten om't de winkelman syn bargen fuorje moat. Paul giet nei de saloon om syn weromkommen ôf te wachtsjen. Dêr treft er Gilly Martin, in yrritante jongeman dy't slaanderij mei him besiket út te lokjen. Paul negearret him oant Gilly Abbie yn it fizier kriget. Dan komt er fanwegen en slacht Gilly mei ien klap bewusteleas. Wylst Gilly syn ferloofde Ellen har frijer oerein besiket te helpen, bejout Paul him nei it pleatslike hotel, dêr't Ellen har jongere sechstjinjierrige suster Mary-Anne, in widdo, him fuortendaliks lije mei as se foar it ferstân kriget dat er Gilly delslein hat. Se makket in bad ree foar him en Abbie, sadat Paul him foar it earst yn tiden ris waskje kin.
Dy nacht, as Paul yn 'e wyldernis syn kamp opslacht, wurdt er oerfallen troch Gilly en dy syn trewanten Roy, Tubby en Harris. Gilly is út op wraak foar de fernedering dy't Paul him oandien hat, dat hy deadet Abbie foar Paul syn eagen en lit Paul dêrnei troch de oare trije mannen fan in klif smite. De oare moarns komt Paul ûnderoan it klif wer by bewustwêzen; hy hat wûnder boppe wûnder inkeld wat skaafwûnen, kniezings en blauwe plakken oprûn fan syn fal, mar hy is breinroer fan lulkens. Nei't er Abbie begroeven hat, giet er mei wraak yn 't sin geandefoets werom nei Denton om't Gilly-en-dy ek Lady en al syn besittings stellen hawwe. Underweis komt er deselde preester fan earder tsjin, dy't ûnderwilens troch marshal Martin Denton út bonsjoerd is. Paul stelt de man syn revolver, de nije munysje dy't er yn Denton oanskaft hat, en syn mûldier.
Deunby Denton berikt Paul it boerespultsje dêr't Mary-Anne har sike heit fersoarget. As se heart wat der bard is, biedt se him har help oan. Se smeket Paul om, nei't er wraak nommen hat, te wachtsjen oant har heit stoarn is, sadat er har meinimme kin hjirwei. Hy stegeret har lykwols ôf en fertelt har dat er syn frou en dochter yn 'e steek litten hat en net fan doel is ea noch werom te gean. Nei wat er yn 'e oarloggen tsjin 'e Yndianen dien hat, kin er harren net wer ûnder eagen komme.
Yn it hotel treft Paul Roy yn bad en snijt him mei in skearmês de kiel troch. De marshal wurdt derby roppen as Ellen it lyk fynt. As er ûntdekt wat syn soan en dy syn maten útheeft hawwe, is er troch alles hinne lulk en jout er Gilly op 'e hûd mei syn gongelstôk. Wannear't er wer ta himsels kommen is, jout er Harris en Tubby opdracht om har ree te meitsjen foar in gefjocht, wylst er Gilly oarderet om Ellen en Mary-Anne nei in feilich plak te bringen en dêr by harren te bliuwen. Ienris te plak begjint de wrokjende Gilly tsjin 'e froulju út te farren, mei't wat der bard is de skuld is fan eltsenien útsein himsels. Mary-Anne blaft derút dat se wol wit wat er dien hat, wat fansels betsjut dat se mei Paul praat hat. Gilly beskuldiget har derfan dat se Paul helpt, mar Mary-Anne fertelt him dat er har help ôfslein hat. Ellen wurdt hinne en wer skuord tusken har ferloofde en har suster en fertelt Gilly dat se fan him swier rekke is.
Op it dak fan it kantoar fan 'e marshal komt Paul ûnderwilens Harris oer it mad, dy't er syn revolver tsjin 'e holle oan set en oarderet om Tubby en de marshal dea te sjitten as se de strjitte oerstekke. Harris wegeret, wêrnei't Paul him deasjit. Yn it kantoar fan 'e marshal docht bliken dat Tubby geastlik net oer de wei kin mei de dea fan syn maten. Hy bliuwt ferstive foar it finster stean oant Paul him delsjit. Neitiid is de marshal ree om te praten. Hy goait syn wapens fuort en komt bûtendoar, mar efter him komt Gilly ek út 'e hûs wei. Hy en Paul wolle inoar deasjitte, mar de marshal, dy't bang is syn soan te ferliezen, wol net tusken harren wei gean. Uteinlik begjinne Paul en Gilly likegoed opinoar te sjitten. Paul rekket ferwûne, mar de measte kûgels wurde opfongen troch de marshal, dy't deadlik rekke wurdt.
Paul siket beskûl yn in skuorre, dêr't er Lady weromfynt. As Gilly deryn komt, lit er in strûpe oer syn holle hinne falle, wêrnei't er him ophyst oan in bynt. Nei't er de heal smoarde Gilly loslitten hat, begjint er op him yn te slaan oant syn eigen ferwûnings him oermânsk wurde. Gilly komt wer oerein en lûkt in Bowiemês om 'e fuortkrûpende Paul tenei te kommen, mar op dat stuit wurdt er fan efteren deasketten troch Mary-Anne. Wylst hja Paul oerein helpt, wiist se him der fyntsjes op dat er har help blykber dochs goed brûke koe. Se mankepoatsje nei it hotel wylst efter harren Ellen in gjalp jout as se it lyk fan Gilly ûntdekt. Op dat stuit komt de preester Denton wer yn strompeljen, en Paul riedt him oan hjir te bliuwen, mei't der gâns wurk foar him is.
Produksje
In a Valley of Violence waard regissearre troch Ti West nei in senario dat er sels skreaun hie. As produsinten wiene Jason Blum, Jacob Jaffke en Peter Phok by de film belutsen, foar de studio Blumhouse Productions. It is net bekend hoe'n grut budget der beskikber wie. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Eric Robbins en de filmmuzyk waard fersoarge troch Jeff Grace. De opnamen setten op 23 juny 2014 útein yn 'e neite fan Santa Fe (Nij-Meksiko) en duorren 25 dagen, oant 26 july. As filmset waard op it grûngebiet fan 'e Cerro Pelon Ranch yn Galisteo in westerndoarp boud.
Distribúsje
De distribúsje fan In a Valley of Violence waard yn 'e Feriene Steaten fersoarge troch Focus Features en om utens troch Universal Pictures. De film waard foar it earst fertoand op 12 maart 2016 op it filmfestival South by Southwest yn Austin (Teksas). Op 28 maaie wie der ek in fertoaning op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Seattle. In a Valley of Violence draaide fan 21 oktober 2016 ôf mar yn 33 bioskopen. Foar de rest waard de film fia video on demand oer it ynternet útbrocht.
It soundtrackalbum fan 'e film waard op 21 oktober 2016 publisearre troch platemaatskippij Back Lot Music. De film ferskynde op 27 desimber fan dat jier op dvd en blu-ray. Yn oktober 2020 kaam In a Valley of Violence beskikber foar streaming op Netflix.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige In a Valley of Violence oer it algemien positive resinsjes, wêrby't de lof benammen útgie nei it aktearjen fan Ethan Hawke yn 'e haadrol en fan John Travolta yn in byrol. Ek de rezjy en it senario fan Ti West en de filmmuzyk fan Jeff Grace waarden priizge. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie In a Valley of Violence in goedkarringspersintaazje fan 77%, basearre op 69 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] biedt in slûchslim betocht earbetoan oan klassike westerns, dat útstiicht boppe in imitaasje, mei absurdistyske humor en in geweldige cast." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle In a Valley of Violence in goedkarringspersintaazje fan 64%, basearre op 20 resinsjes.
Resultaat
In a Valley of Violence brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten $61.797 op, wat delkaam op in folsleine kommersjele mislearring. Hoewol't ûnbekend is wat it budget fan 'e film wie, kin mei wissichheid steld wurde dat de produksje frijwat ferlies makke.
Noardwâlde (Grinslân)
Noardwâlde (Grinslannersk: Noordwòl; Nederlânsk: Noordwolde) is in doarp yn de gemeente It Hegelân yn de provinsje Grinslân.
It doarp leit oan de âlde wei fan Grins nei Bedum. Fan it doarp rint in tsjerkepaad fan in kilometer nei Plattenburg, in pear hûskes oan it Bûterdjip.
André Roelof Scholten
Libben en wurk
Scholten wie in soan fan de spoarwei-arbeider Koop Scholten (1872-1923) en Antje Gerbens (1870-1956); nei't syn heit wurk krige yn Fryslân hold er de rest fan syn libben yn dy provinsje ta, útsein syn stúdzjejierren. Yn 1923 gie er nei it Steds Gymnasium Ljouwert dêr't er yn 1929 foar it eineksamen slagge. Dêrnei studearre er teology oan de Universiteit Leien. Al yn 1929 skreau er in toanielstik, en yn dyselde tiid skreau er oer de lettere nammekundige en heechlearaar Fryske taal- en letterkunde Jelle Hindriks Brouwer (1900-1981). Syn earste dichtbondel ferskynde yn 1931. Yn 1935 sette er wurk fan Samuel Taylor Coleridge oer yn it Frysk. Fan 1936 ôf oan publisearre er yn it Frysk, en yn it Frysk jierboek. Boppedat wie er belutsen by de Kristlike Fryske Mienskip. Fierdersoan sammele en publisearre er gedichten op muzyk, 'foar it húsgesin'.
Noardwâlde (Grinslân)
It besjen wurdich
Yn it doarp stiet in romanogoatyske tsjerke út de 13e iuw. De toer fan it ryksmonumint wurdt bekroand mei in opfallende sipel.
André Roelof Scholten
Libben en wurk
Scholten wie (frijsinnich) Nederlânsk-Herfoarme predikant fan efterinoar Oldeholtwolde (1935), fan 1938 ôf Lippenhuzen en fan 1942 ôf Skingen; yn dat lêste plak ferstoar er yn 1944 nei in sykte yn de âldens fan 34 jier, nei't er yn augustus fan dat jier noch beroppen wie nei  de gemeente Bears-Jelsum.
De Nieuwe Encyclopedie van Fryslân beskriuwt him as in "lyrisch christelijk dichter en schrijver" en as mentor fan Anne Wadman. Hy is in broer fan de bibliotekaris Marten Koops Scholten (1904-1987) en in omke fan pedagooch Koop Scholten (1937).
Karmel fan Lisieux
Skiednis
It kleaster waard yn 1838 stifte. Foar de stifting waard in hûs mei tún oankocht. It hûs koe maklik ynrjochte wurde om fiif oant seis persoanen ûnder te bringen. Yn de jierren dêrnei waard it kleaster mei in pear bygebouwen útwreide en it slagge de mienskip der yn lytse stikken grûn njonken harren kleaster oan te keapjen. Yn 1848 waard de kleasterkapel foltôge.
Yn 1888 die Theresia Martin yn 'e âldens fan 15 jier har yntrede yn it kleaster. Earder al wiene har twa âldere susters Pauline (yn 1882) en Marie (yn 1886) yntreden. Hja soe nei har ferstjerren oer de hiele wrâld bekend wurde. Yn 1894 foege ek harren suster Céline Martin har by de mienskip. Net earder yn de skiednis fan de oarder wennen der fjouwer susters út ien en deselde famylje yn itselde kleaster. Nei de dea fan Theresia waarden har skriften bondele en as "Histoire d'une âme" útjûn. Mear as 500 miljoen eksimplaren binne dêr fan ferkocht en it kleaster krige alle jierren tûzenen brieven út de hiele wrâld. De skryn fan Theresia stiet yn de kapel fan it kleaster.
Nei de lannings yn Normandje yn juny 1944 kaam de stêd yn it front te lizzen. De stêd waard slim bombardearre troch de alliearden en de nonnen krigen fan harren religieuze superieuren de opdracht om foar it earst sûnt harren yntrede it kleaster te ferlitten en mei de hiele mienskip te skûljen yn de krypte fan de nije basilyk fan Lisieux. De ferballing út it kleaster duorre 80 dagen. Op 27 augustus kinne de susters werom nei de Karmel, twatredde fan Lisieux wie ferneatige mar de Karmel wie sparre.
Tsjin it ein fan de 20e iuw naam de oanwaaks fan nije nonnen ôf. De mienskip fergriizge en de karmeliten fregen harren ôf oft it sa wol duorje koe. Yn it ramt fan it 100-jierrich jubileum fan de stjerdei fan Sint-Theresia waard der mienskiplik neitocht oer de fraach hoe't de takomst der út moast komme te sjen. Der waard in oprop dien oan alle Karmels fan Frankryk om nonnen te freegjen harren by Lisieux oan te sluten. Nonnen út ferskillende kleasters fan Frankryk en oare lannen joegen gehoar oan dy oprop en der waard ek wurke oan it renovearjen fan de fersjennings fan it kleaster. Yn 2009 wennen der 24 nonnen yn 'e âldens fan 24 oant 92 jier.
Jim Hanks
James Mathew (Jim) Hanks (Shasta County, 15 juny 1961) is in Amerikaansk komyk en akteur. Jim is in broer fan akteur Tom Hanks
Grutte Priis Formule 1 fan Koreä 2013
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Koreä 2013 yn Yeongam op 6 oktober. It wie de fjirtjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2013. Hy waard op it sirkwy fan Koreä hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen, op it 5,6 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,6 kilometer. De Grutte Priis fan 2013 wie de lêste Grutte Priis Formule 1 fan Koreä.
List fan boargemasters fan East-Dongeradiel
Dit is in List fan boargemasters fan de eardere gemeente East-Dongeradiel (oant 1984). Yn 1984 ûntstie de gemeente Dongeradiel troch gearfoeging fan de gemeenten Dokkum, East-Dongeradiel en West-Dongeradiel.
Us-Leaffrouwekatedraal (Sion)
De Us-Leaffrouwekatedraal (Frânsk: Cathédrale Notre-Dame; Dútsk Kathedrale Unserer Lieben Frau) yn de Switserske Sion is de oan Marije wijde katedraal fan it bisdom Sion.
Skiednis
Tsjin it ein fan de 5e iuw ferhûze de biskopssit fan Martigny (Octodurum) nei Sion, mar fan de earste katedraal fan Sion is sels it plak net bekend. Oan it begjin fan de 9e iuw ûntstie de earste karolingyske tsjerke op it hjoeddeiske plak, dy't yn 1010 troch brân ferneatige waard. De toer fan de tsjerke ûntstie om de iuwwikseling nei de 13e iuw. Yn de bloeitiid fan de wrâldske macht fan de biskoppen fan Sion wiene de basilyk fan Valeria en de boarch de sit fan it domkapitel en de residinsje fan it foarstbisdom. De Us-Leaffrouwetsjerke hold lykwols de status fan katedraal.
Arsjitektuer en ynrjochting
De Us-Leaffrouwekatedraal fan Sion is in trijeskippige basilika mei dwersskip en in lang koer. De tsjerke hat lykas de tradysje is in eastlike oriïntaasje. Oan de westlike kant stiet de romaanske toer mei in kegelfoarmiche spits.
Boppe it portaal is in fresko fan Marije mei Bern oanbrocht, flankearre troch twa hillige biskoppen en de stifters. It wichtichste keunstwurk fan de ynrjochting is in letgoatysk fleugelalter mei in foarstelling dat de Beam fan Jesse útbyldet.
Gävleborgs län
Gävleborgs län (letterlik: "Provinsje Gävleborg") is in provinsje (län) yn it lânsdiel Norrland yn it easten fan Sweden. Op 31 desimber 2017 wennen der 285.637 minsken, wêrmei't de provinsje nei ynwennertal op it tsiende plak stiet.
It provinsjebestjoer is fêstige yn Gävle, de grutste stêd fan Gävleborgs län.
Plakken
Yn 2010 wienen neffens Statistika centralbyrån (Frysk: it Sintraal buro foar de statistyk) de fiif grutste plakken fan de provinsje:
Norrland
180px|thumb|Norrland op de kaart fan Sweden
Norrland (Frysk: Noardlân) is it meast noardlike en wat oerflak oanbelanget grutste fan de trije lânsdielen fan Sweden. Norrland bestiet út de njoggen lânskippen Gästrikland, Hälsingland, Härjedalen, Jämtland, Medelpad, Ångermanland, Västerbotten, Norrbotten en Lappland. Yn 2016 hie Norrland 1.175.039 ynwenners, sa'n 12 prosint fan it totale Sweedske ynwennertal. It lânsdiel grinzget yn it westen oan Noarwegen en yn it noarden oan Finlân.
Mei útsûndering fan it kustgebiet is Norrland tige tinbefolke. Hja fine der in protte nullebosken, rivieren en marren, en ek it heechste punt fan Sweden: de Kebnekaise, in berch mei in hichte fan 2.106 meter.
Firebrand
Firebrand is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Kristen Britain. De titel betsjut: "toartse", mar ek "stokelder". It boek ferfettet it ferhaal fan 'e keapmansdochter Karigan G'ladheon, dy't tsjin wil en tank ien fan 'e saneamde Griene Ruters wurden is, de keninklike koeriers yn it keninkryk Sacoridia, en almar djipper behelle rekket yn 'e stiid tsjin 'e kwea-aardige tsjoender Mornhavon de Swarte en dy syn trewanten. Firebrand is it sechsde diel fan 'e Green Rider-searje, en folget as sadanich op it foargeande diel Mirror Sight. Firebrand waard yn 2017 yn in hardcoveredysje publisearre troch de New Yorkske útjouwerij DAW Books, mei in omslach makke troch Donato Giancola. Datselde jiers kaam der in paperbackedysje út by de Londenske útjouwerij Victor Gollancz Ltd.
Ynhâld
De griene ruter (koerier) Karigan G'ladheon is noch net goed en wol bekommen fan har reis nei de takomst en it ferlies fan har dêr opdiene minner Cade Harlow (sjoch: Mirror Sight) as hja op in nije misje stjoerd wurdt. Har hear, kening Zachary fan Sacoridia, fertrout har in tige gefoelige saak ta: it opspoaren fan 'e mysterieuze p’ehdrose, wêzens dy't heal minske en heal eland binne, en dy't lang as mytysk beskôge waarden. Mar mei harren ûnderhold it Keninkryk Sacoridia, sa is koartby oan it ljocht kommen, yn 'e tiid fan 'e Lange Oarloch, tûzen jier lyn, in bûnsgenoatskip. No't de fijân út dy tiid, de tsjoender Mornhavon de Swarte, opstien is út 'e dea, en syn oanhingers ûnder de Sacoridiaanske befolking har feriene hawwe yn in organisaasje dy't himsels 'Twadde Ryk' neamd, wol kening Zachary besykje om it âlde bûnsgenoatskip nij libben yn te blazen. Karigan hat sels ek belang by dizze saak, mei't se yn 'e takomst Ghallos, de lêste haadman fan 'e útrûge p’ehdrose, as in opset museumstik tsjinkommen is.
Underwilens smeit Beppe, in tsjoenster dy't op ûnmeilydsume wize lieding jout oan Twadde Ryk, har eigen plannen. Se ropt in elemintêre geast fan snie en iis op, de Aureas Slee, dy't se útstjoert om kening Zachary te deadzjen. De earste wraam dy't de iisgeast op it Keninklik Paleis docht, wurdt ôfslein, mei troch de ynspannings fan Karigan en de jonge jiskefaam Anna. Mar de geast is yn 'e ban rekke fan 'e skientme fan keninginne Estora, dy't swier is fan in twilling. Nei't Karigan yn it selskip fan har freondinne Estral Andovian en de Eletiër Enver ôfset is nei it noarden, kringt de Aureas Slee fannijs it Paleis binnen. Diskear pakt er it mei ferdrach oan: hy ferballet kening Zachary nei syn eigen fiere iisgrot en nimt de foarm fan 'e kening oan sadat er yn 'e neite fan 'e keninginne tahâlde kin.
Underweis nei it noarden trotsearret Karigan alderhanne gefaren, dy't útinoar rinne fan it winterwaar en konfrontaasjes mei geasten fan 'e ferstoarnen, oant oanfallen troch wolven en oarkeftige grûnmiten. Fan har selskipslju kin Enver himsels goed rêde, en hy is in gids dêr't Karigan mear op fertrouwe moat as har leaf is, mei't se út ûnderfining wit dat de elfeftige Eletiërs harren eigen aginda hawwe. Estral, oan 'e oare kant, is alhiel net geskikt foar de barre tocht, mar hja wol fan gjin opjaan witte om't se har heit siket, de Hear Fiori, dy't de Gouden Beskermhear fan 'e universiteitsstêd Selium is. Fan him hat se al lange tiid neat mear fernommen, en se frezet it slimste. Dêropta siket se ek har eigen stim, dy't har ûntstellen is troch Beppe. As se trijeresom it Ienlike Wâld yn it uterste noarden fan Sacoridia benei komme, docht bliken dat it paad dat se folgje moatte, har dêr deun by lâns liedt. Karigan hat dêr in hekel oan, mei't se wit dat Beppe en in grut tal fan har folgelingen fan Twadde Ryk harren yn it wâld beskûl hâlde. Estral, oan 'e oare kant, wol krekt nei it Ienlike Wâld ta, om't se fermoedet dat har heit, as er noch libbet, in finzene fan Twadde Ryk is.
Yn it Keninklik Paleis yn Sacor-Stêd reitsje de neiste meiwurkers fan kening Zachary ûnderwilens wat langer wat mear ûntrêstge oer it frjemde hâlden en dragen fan 'e kening. As Laren Mapstone, de kaptein fan 'e Griene Ruters, mei har fermogen om troch leagens hinne te sjen, einlings en te'n lêsten yn 'e fertrekken fan 'e keninginne trochkringt, docht bliken dat it wêzen dat foar de kening trochgiet, Zachary hielendal net is. De Aureas Slee nimt kaptein Mapstone syn ûntmaskering net yn tank ôf, en de kaptein rekket slim ferwûne, mar net foar't se alaarm slein hat. Op 'e nij spilet de jiskefaam Anna in wichtige rol troch de iisgeast in brânende fakkel yn it gesicht te stekken. De 'Wapens', de keninklike liifwachten fan 'e Oarder fan 'e Swartskylden, meitsje dêrnei koarte metten mei it wêzen, al wit dat te ûntkommen ear't it alhiel út 'e ljochten holpen wurde kin.
De wiere kening Zachary ferkeart noch altyd yn 'e iisgrot fan 'e Aureas Slee, dêr't er yn 'e kunde kommen is mei de Eletyske frouwe Narivanine, dy't al hûnderten jierren troch de iisgeast finzen holden wurdt. As de Aureas Slee nei syn ûntmaskering yn ferswakke steat weromkeart, witte Zachary en Narivanine te ûntkommen, mar dêrby reitsje se inoar kwyt. Zachary wurdt al rillegau fannijs finzen nommen, diskear troch grûnmiten dy't him yn ruil foar iten en drinken oerdrage oan Twadde Ryk. Aldergeloks ken net ien de kening werom, ek Beppe net. As koarte tiid letter Estral Andovian op eigen manneboet it Ienlike Wâld ynslûpt mei de bedoeling om 'e kampeminten fan Twadde Ryk te bespionearjen om har heit te sykjen, en Karigan har efterneiset om har healwize plan tsjin te hâlden, wurde se allebeide finzen nommen troch Twadde Ryk. As griene ruter wurdt Karigan daliks oerdroegen oan Nyssa, Beppe har boal, dy't har mei in gisel de hiele rêch iepenslacht. Kening Zachary, dy't al jierrenlang hopeleas fereale is op Karigan, rekket alhiel breinroer en ferriedt himsels dêrmei. Mar de Eletiër Enver kringt nachts it kamp fan 'e fijân binnen en wit Karigan en Estral te befrijen. Nei ferskate dagen fan koarts en swakte ferbyt Karigan har pine en geane sy en Enver werom om ek kening Zachary en Estral har heit te rêden.
Kening Zachary lit de tichtbyste troepen fan syn leger, it Rivierrezjimint, opkomme om mei de oanhingers fan Twadde Ryk yn it Ienlike Wâld ôf te weven en de oare finzenen te befrijen. Underwilens makket Beppe plannen om in poarte nei de hel, deunby har kampemint, dy't se útgrave litten hat troch de finzenen, iepen te brekken. Hoewol't Twadde Ryk in strang monoteïstysk leauwe oanhinget, is se derfan oertsjûge dat it iepenjen fan sa'n hellepoarte de Sacoridiaanske god fan 'e dea Westrion twinge sil om syn avataar te stjoeren om 'e poarte wer te sluten. Beppe wol dy avataar fange en foar har eigen doelen brûke. De nacht dat kening Zachary oan it haad fan it Rivierrezjimint nei it Ienlike Wâld optsjocht, is deselde nacht dat Beppe de hellepoarte iepenbrekt. Krekt sa't earder alris bard, is, ferskynt Salvistar, it himelske hynder fan Westrion, oan Karigan. Hja moat opstiigje en wurdt beklaaid mei in wapenris fan stjerrestiel. Dêrnei driuwt se de ûntsnapte demoanen werom nei de hellepoarte, dy't se mei de krêft fan Westrion op 'e nij fersegelet. Op dat stuit lit Beppe, dy't deunby ferskûle siet, in net fan swarte magy oer har hinne falle, dêr't Karigan net oan ûntsnappe kin.
A.G. Wildervanckkanaal
thumb|It A.G. Wildervanckkanaal by it gemaal Mr. V.M. Vennix by [[Musselkanaal, mei it keunstwurk fan Kie Ellens Waving, not drowning]] It A.G. Wildervanckkanaal is in kanaal yn de Nederlânske provinsje Grinslân en is 32 kilometer lang. It waard yn de fyftiger jierren fan de tweintichste iuw oanlein as skipfeartkanaal foar de yndustry yn Feandam.
Firebrand
Ynhâld
Kening Zachary en syn troepen hawwe de oerwinning op Twadde Ryk behelle en alle finzenen befrijd, ynsafier't dy net it slachtoffer wurden wiene fan Beppe har swarte tsjoenderij. Aaron Fiori, de Gouden Beskermhear, is lykwols fallen yn 'e striid, en sadwaande set Estral nei it suden ta ôf mei de lykstaasje. Ek kening Zachary keart werom nei it suden om syn regear, dat yn 'e tuskentiid waarnommen is troch keninginne Estora, wer op te nimmen. Estora hat kaptein Mapstone befoardere ta kolonel, in rang dy't in kommandant fan 'e Griene Ruters noch nea fierd hat. Yn in fierdere feroaring hat kaptein Mapstone besletten om de jonge jiskefaam Anna, dy't sa graach in griene ruter wurde wol, mar dêrta gjin magyske rop heard hat, dochs op te nimmen yn 'e koerierstsjinst. De noch altyd fan har wûnen genêzende Karigan reizget mei Enver fierder nei in mei tsjoenderij ferburgen delling noardlik fan it Ienlike Wâld, dêr't de p’ehdrose tahâlde. Dyselden binne net bliid om yn harren freedsum bestean steurd te wurden, mar Karigan wit harren derfan te oertsjûgjen dat de tiid om har beskûl te hâlden foargoed foarby is. Op it stuit dat de p’ehdrose beslute en kom fanwegen, fielt Karigan in trie knappen fan in mooglike takomst (sjoch: Mirror Sight). Hja is foldien.
A.G. Wildervanckkanaal
It kanaal waard neamd nei Adriaan Geerts Wildervanck, de stifter fan de doarpen Feandam en Wildervank.
Rin
It kanaal rûn earst fan it Wynskoaterdjip by Súdbroek nei de Dalweg yn Wildervank. Yn de tachtiger jierren fan de tweintichste iuw waard it kanaal ferlinge mei in sydtakke fan Feandam nei Musselkanaal. It ferlingde part fan it kanaal begjint by de eardere striekartonfabryk De Vrijheid by Feandam en rint rjochting Ommelannerwyk. Dêrnei rint er nei it súdsúdeasten oant de útbuorren Hoetmansmeer by Boppe Pekela. Fan dêrwei bûcht er nei it súdeasten en rint er benoarden Stedskanaal. It krúst it natuergebiet De Veenhuizerstukken en foarmet de grins fan it rekreaasjegebiet Pagedal en fan dêrwei rint it kanaal parallel mei de N366. Dêrnei lizze Vledderveen en Mussel benoardeasten it kanaal en Musselkanaal leit besúdwesten dêrfan. It kanaal einiget yn it Mussel-Aa-kanaal. Op kilometer 7,3 fan it kanaal leit in skutslûs nei it Oosterdiep, nei it Stedskanaal, it Musselkanaal en it Ter Apelkanaal.
It ferlingde part waard ein tachtiger jierren oanlein om oerstallich reinwetter ôf te fieren en yn drûge tiid wetter foar de Iselmar oan te fieren. De Grinzer Feankoloanjes hawwe ferskate kearen te krijen hân mei ûnbidige reinfal dat ta oerfersêdzjen fan de ikkers late mei lytse oerstreamings en miswaaksen ta gefolch. It A.G. Wildervanckkanaal moast helpe en meitsje dêr in ein oan. thumb|center|500px|It A.G. Wildervanckkanaal by Hoetmansmeer
Blood Lite III: Aftertaste
Blood Lite III: Aftertaste is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske redakteur en auteur Kevin J. Anderson. It boek omfettet 30 koarte ferhalen fan it fantasysjenre, dy't fermaaklikens kombinearje mei it boppenatuerlike, benammen mei fampieren. De titel betsjut letterlik "Bloed Light" (yn 'e sin in produkt mei minder kaloryen as normaal). De tafoeging Aftertaste is it Ingelske wurd foar "neismaak". (Beide dielen fan 'e titel ferwize op komysk bedoelde wize nei fampieren.)
Kabaal
In kabaal is in groep persoanen dy't feriene binne oer in bepaald ûnderwerp, om harren eigen ynsichten of harren ideology yn in mienskip of steat fuort te sterkjen, gauris troch yntrige, dy't ornaris ûnbekend is by dyjingen om utens. It gebrûk fan it begryp hat ornaris in negative lading en is almeast besibbe oan in polityk doel of in temûke gearspanning.
De hannelingswizen fan in kabaal binne: yntriizje, kûperij, politike gearspanning.
In oare betsjutting fan it wurd yn it Frysk en Nederlânsk is: grut leven, gâns lawaai.
Oarsprong
It begryp komt fan it Hebriuwske wurd kabbalah, de Joadske ynterpretaasje fan it Hebriuwsk skrift (קַבָּלָה). Yn Hebriuwsk betsjut it "ûntfangst" of "tradysje". Yn de Jeropeeske kultuer waard it besibbe mei okkultisme.
Sjajinsk
It Sjajinsk (Ingelsk: Cheyenne, útspr.: [ʃejɛ:n]; Sjajinsk: Tséhesenéstsestotse, útspr.: [ʦɪhɪsɪnɪsʦɪstoʦɪ], gauris ferbastere ta Tsisinstsistots) is de lânseigen taal fan 'e Sjajinnen, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. It wurdt noch sprutsen yn 'e Amerikaanske steaten Montana en Oklahoma, mar it hat nearne in offisjele status, noch genietet it erkenning. Hoewol't it mei it Sjajinsk sûnt de ein fan 'e njoggentjinde iuw slim yn it neigean rekke is, is it mei in sprekkersoantal fan tusken de 2.500 en 3.000 dochs noch ien fan 'e gruttere Yndiaanske talen fan 'e Feriene Steaten.
Taalbesibskip en dialekten
It Sjajinsk heart ta de Algonkwynske talen, krekt as bygelyks it Odjibwe (Ojibwe), Ottawa, Kry (Cree), Potawatomy (Potawatomi), Swartfuotsk (Blackfoot), Sjâny (Shawnee) en Delawêr (Delaware). Mei it Swartfuotsk, it Arapaho, it Gro Wânt (Gros Ventre) en in stikmannich talen dy't no útstoarn binne, foarmet it de Flakte-Algonkwynske taalkloft. De neiste sibbe fan it Sjajinsk wie it Sûtajo (Sutaio), dat mooglik inkeld in ôfwikend dialekt wie, en dat om 1850 hinne útstoarn is. It Sjajinsk fan hjoed de dei kin opdield wurde yn twa dialekten, it Noardlik Sjajinsk en it Súdlik Sjajinsk, fan resp. de Noardlike Sjajinnen en de Súdlike Sjajinnen. Lykwols binne dy beide taalfoarmen sûnder folle muoite ûnderling fersteanber. It Noardlik Sjajinsk wurdt sprutsen yn Montana, en it Súdlik Sjajinsk yn Oklahoma.
Kabaal
Oarsprong
Yn it Nederlânsk hie it wurd kabaal, kabale of cabale yn de achttjinde iuw deselde betsjuttenis. De Friesche Kabaal (Fryske Kabaal) ferwiisde nei de Fryske eallju dy't foar it steedhâlderskip wiene en dêr in grutte ynfloed op hiene. Hja hiene benammen ynfloed op de steedhâlders Willem IV en Willem V en harren reginten en dus ek op it bestjoer fan de Republyk fan de Feriene Nederlannen. Harren ynfloed kaam ta in ein nei ûngeunstige persoanlike foarfallen. It begryp waard út it Frânsk wei oernommen en waard foar it earst yn 1845 neamd. It wurd betsjut hjoed-de-dei "grut leven" of "gâns lawaai".
Folgelingen fan de Amerikaanske gearspanningsteory QAnon ferwize nei de "kabaal" as in temûke organisaasje oer gâns de wrâld hinne dy't de demokrasy en frijheid ûndermynje wolle en besykje de wrâld ûnder harren kontrôle te krijen.
Sjajinsk
Tal en fersprieding fan sprekkers
Wat it tal Sjajinsktaligen oanbelanget, telde de taalkundewebside Ethnologue yn 2007 2.100 sprekkers. Mar dêrby liket inkeld nei de befolking fan 'e reservaten sjoen te wêzen, wylst grif ek in persintaazje fan 'e Sjajinnen dy't dêrbûten tahâlde de taal noch machtich wêze sil. De federaal erkende Noardlike Sjajinne Stamme hat likernôch 10.000 leden, fan wa't goed 4.900 permanint yn it Noardlike Sjajinne Yndianereservaat fan Montana wenje. Fan 'e Noardlike Sjajinnen yn it reservaat sprekke noch likernôch 1.200 de eigen taal. Hoefolle Noardlike Sjajinnen bûten it reservaat oft it Sjajinsk noch sprekke, dêr binne gjin sifers oer bekend, mar as dat deselde ferhâlding hat as binnen it reservaat, soene it der tusken de 1.200 en de 1.300 wêze moatte. Reälistysk sjoen sille it der lykwols minder wêze, mei't it almeast de jongerein is dy't fuorttsjocht en de âlderein dy't efterbliuwt, wylst ûnder de âlderein de measte Sjajinsksprekkers te finen binne. Fan 'e 8.000 Súdlike Sjajinnen yn Oklahoma sprekke likernôch 800 noch Sjajinsk. Dêrmei soe men op in totaal sprekkeroantal fan tusken de 2.500 en 3.000 útkomme. Hoewol't soks in sprekkerspersintaazje fan 24,5% foar de Noardlike Sjajinnen (allinnich de reservaatsbefolking) en 10% foar de Súdlike Sjajinnen opsmyt, is it Sjajinsk dêrmei dochs noch ien fan 'e gruttere Yndiaanske talen yn 'e Feriene Steaten.
Fonology
Der binne mar trije lûden: a ([a] as yn "ham"), e (dy't lykwols útsprutsen wurdt as [ɪ], lykas yn "fisk") en o ([o] as yn "bok"). Fan 'e bylûden wurdt de "š" útsprutsen as [ʃ] ("sj" yn "sjerp"), de "x" as de [x] ("ch" yn "berch") en de apostrof (’) as in glottisslach ([ʔ], de klank tusken de beide gelikense lûden yn "Aäron" of "koöperaasje"). As de "h" tusken en "e" en in "t" yn stiet, wurdt er útsprutsen as [s], en as er tusken in "e" en in "k" yn stiet, wurdt er útsprutsen as in [ʃ]. De diakrityske tekens op 'e lûden jouwe de toan oan, want krekt as it Sineesk is it Sjajinsk in tonale taal, wêrby't ferskillende toanen in wurd ferskillende betsjuttings jouwe. It Sjajinsk hat fiif ûnderskate toanen: heech (oanjûn mei in skerpteken: "é"); leech (oanjûn troch de ôfwêzigens fan in diakrityske teken: "e"); middelheech (oanjûn mei in makron: "ē"), leech hingjend (oanjûn mei in karon: "ǒ"); en opgeand (oanjûn mei in breedteken: "â"). Krekt as alle Algonkwynske talen hat it Sjajinsk in agglutinearjende morfology, wat betsjut dat it bykommende begripen in soad as foar-, tusken- en efterheaksels yntegrearret yn it haadbegryp.
Hobbe fan Burmania
Hobbe fan Burmania (doopt yn Ljouwert op 25 febrewaris 1705 - dêre, 12 febrewaris 1765) wie in grytman út it laach Fan Burmania.
Hobbe wie in soan fan Ulbe fan Burmania en Anna Maria fan Sminia. Hy wie grytman fan Ljouwerteradiel fan 23 july 1721 oant syn dea yn 1765. Hy gie op 25 jannewaris 1732 yn Ljouwert yn ûndertrou en boaske dêr op 3 febrewaris 1732 yn de Jakobinertsjerke mei Helena Emerentia Lucia fan Unia. Sy wie doopt yn Ljouwert op 14 oktober 1712 en stoar op 21 april 1743 en waard te hôf brocht yn Huzum. Se wie in dochter fan Jelte fan Unia (ek: Julius) en Helena Maria fan Aylva.
Neiteam
Bern fan Ulbe en Anna:
David LaChapelle
David LaChapelle (Konnektikut, 11 maart 1963) is in Amerikaansk fotograaf en regisseur.
LaChapelle is foaral bekend om syn fotografy, dy't faak ferwiisd nei temas út de keunstskiednis en somtiids in sosjale boadskip oerbringe wol. Syn fotografyske styl is beskreaun as "hyper-realistysk en slûchslim subversyf" en as "kitcherich pop surrealisme". Wol de 'Fellini fan de fotografy' neamd, hat LaChapelle meidien oan ynternasjonale publikaasjes en hat er syn wurk útstald yn kommersjele galerys en ynstellingen ynde hiele wrâld.
LaChapelle folge de Carolina School of the North Arts en de School of the Arts yn New York. Syn earste profesjonele opdracht as fotograaf wie foar Ynterview magazine, in kâns dy't er oanbean krige troch Andy Warhol. Syn wurken binne útjûn yn fjouwer boeken, LaChapelle Land, Hotel LaChapelle en Heaven to Hell, en befetsje beide sterke en bizarre portretten fan ferneamde lju. Yn 2006 waard Artists and Prostitutes útbrocht, in boek mei it hiele oeuvre fan LaChapelle. Dat boek kaam út yn in beheinde oplage.
Syn earste film Rize, in dokumintêre oer it dûnsfenomeen krumping hie syn premjêre by it Sundance Film Festival yn 2005 en waard yn deselde simmer útbrocht yn 'e bioskopen. Ek regissearre er in advertinsje foar H & M's nije denimkolleksje; dy commercial wie basearre op it ferhaal fan Romeo en Julia.
Muzykfideo's
Fideoregisseur fan de neifolgjende klips:
1997 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
2012
Fiktor fan Xanten
Fiktor fan Xanten is in yn de Roomsk-Katolike Tsjerke en Otterdokse Tsjerken fereare hillige. De reliken fan Fiktor wurde sûnt de 12e iuw in skryn bewarre, dy't tsjintwurdich ûnderdiel foarmet fan it heechalter fan de domtsjerke fan Xanten. De feestdei fan Fiktor is op 10 oktober.
Yn Fryslân stiet yn Penjum de Victoriustsjerke, dy't oarspronklik oan Sint-Fiktor wijd wie en yn it ramt fan de fúzje fan de grifformearden en herfoarmen de âlde katolike namme werom krige. Oarspronklik wie ek de Kûbaarder tsjerke wijd oan Sint-Fiktor, mar dy draacht hjoeddedei de namme fan Sint-Kristoffel.
Oerlevering
Neffens de oerlevering yn de 11e-iuwske Passio sanctorum Gereonis, Victoris, Cassi et Florentii Thebaeorum martyrum wie de kristlike praefectus cohortis Fiktor lid fan it Tebaanske Legioen. It legioen ûnder lieding fan Mauritius wie ôfkomstich út it tsjintwurdige Egypte en bestie út 6.600 (of 6.660) leden, dy't harren massaal ta it kristendom bekeard hiene. Neffens in oerlevering soe it legioen yn it besit west ha fan de Hillige Lâns, wermei't Jezus fan in romeinsk soldaat yn 'e side stutsen wie.
Doe't keizer Maksimianus it kamp opsloech yn Octodurum (tsjintwurdich: it Frânske Martigny) easke dy foar in súksesfolle striid tsjin de Bagauden oan de romeinske goaden te offerjen. Mauritius en syn legioen wegeren dat en gyngen nei Agaunum (tsjintwurdich: St. Maurice d’Agaune), dêr hja harren kamp opsloegen. Nei't hja ferge waarden om werom te kommen en te offerjen, waard it legioen foar straf oant twa kear desimearre en ôfslachte. Neffens de Passio Agaunensium martyrum fan Eucherius wie dat ek omreden dat it legioen fan Mauritius wegere om tsjin kristlike bruorren te fjochtsjen.
It kohort ûnder lieding fan Fiktor koe ynearsten oan de slachtings by St. Maurice d'Agaume ûntkomme (it tsjintwurdige Saint-Maurice yn Switserlân), mar waard yn Vetera by Xanten dochs noch oermastere om dêrnei ek de martlerdea te stjerren. Nei de slachting waard it lichem fan Fiktor yn in sompe smiten. Neffens it ferhaal soe keizerin Helena fan Konstantinopel de oerbliuwsels fan Fiktor en syn gesellen by inoar socht ha en liet hja ta oantinken oan de martlers in kapel bouwe.
Ferearing
Fiktor waard foar it earst troch biskop Gregoarius fan Tours neamd yn gearhing mei it opgraven fan de reliken fan in sekere Mallosus yn Birten by Xanten. Opgravings ûnder de Fiktortsjerke yn Xanten yn de jierren 1933-1934 leine in dûbelgrêf bleat, mei dêryn twa tamtearre minsken út it tiidrek 346-398 en dêrnei, yn 1966, in dekorearre grêf út 372-400 fan in man dy't ûnthalze wie. Oer de grêven wiene eartiids kapellen boud. Dêrmei is it bewiis levere dat al yn de 4e iuw yn Xanten in martlerferearing bestie.
De reliken fan Fiktor waarden yn it jier 863 nei Keulen oerbrocht om se foar de Wytsings feilich te stellen. De Wytsings makken mei harren plondertochten yn dy tiid it Ryngebiet ûnfeilich en ferneatigen dêrby ek de Fiktortsjerke fan Xanten. Yn de twadde helte fan de 8e iuw waard by de merovingyske tsjerke yn Xanten oer de grêven fan Fiktor en syn gesellen in kleaster boud. It kleaster krige de namme Ad Sanctos, "by de hilligen". De namme gyng oer op de delsetting dy't by it kleaster ûntstie en ûntwikkele him ta de tsjintwurdige plaknamme Xanten.
Alle jierren wurdt op de twadde snein yn oktober de Kleine Viktortracht organisearre. Yn prosesje wurdt dan reliken fan de hillige yn de lytse skryn fan Sint-Fiktor troch de strjitten fan Xanten droegen. De Große Viktortracht fynt allinne yn jubeljierren plak (foar it lêst yn 1936, 1966, 1991 en 2013). Yn prosesje wurdt dan de grutte skryn út 1150 fan Fiktor út it haadalter helle en troch de stêd en omkriten droegen. By de prossesje wurdt foar in goede rispinge en it behoedzjen foar epidemiën of hongersneed bidden.
De dei dat Fiktor wurdt betocht (10 oktober) is in net ferplichte feestdei yn de bisdommen Essen en Münster.
Betizing
De oerlevering fan Fiktor as lid fan it Thebaanske Legioen wurdt betize mei de oerleverings fan Fiktor fan Agaunum en Fiktor Solothurn. De martler Fiktor fan Agaunum wie net lid fan it legioen, mar syn lot wie wol nau mei dat fan it legioen ferbûn.
Súdwâlde (Grinslân)
Súdwâlde (offisjeel Zuidwolde, Grinslannersk: Zuudwòl) is in doarp yn de gemeente It Hegelân yn de provinsje Grinslân. Noardlik fan it doarp leit Noardwâlde, dat folle lytser is. Tusken Súdwâlde en Noardwâlde leit de strjitwei nei de Iemshaven en tusken de Grinzer wyk Beijum en Súdwâlde leit noch mar in lyts stikje grien.
Fiktor fan Xanten
Betizing
Om't de namme Fiktor yn de kontekst fan it Thebaanske Legioen foar ferskillende martlers brûkt wurdt, is it mooglik dat it yn de ferskillende ferzjes om deselde ferearing giet. Wierskynliker is lykwols de tapassing fan it wurd Viktor (latyns foar oerwinner) as titel, en dus net as namme, dy't oan martlers as Oerwinners fan Kristus takend waard.
Súdwâlde (Grinslân)
Om't Súdwâlde ûnder de reek fan de stêd leit witte in soad minsken dy't kuierje of fytse it doarp te finen. Súdwâlde leit oan it Bûterdjip en ek it doarpskafee Moeke Vaatstra draacht der oan by dat in soad minsken efkes yn Súdwâlde oanstekke.
Mûnen
Yn it poldergebiet om Súdwâlde hinne binne trije mûnen bewarre bleaun:
Hongaarske Opstân (1956)
De Hongaarske Opstân wie in massale folksopstân dy't duorre fan 23 oktober oant 10 novimber 1956. De opstân ûntstie spontaan en wie rjochte tsjin it stalinistyske bewâld yn Hongarije.
Oanrin
thumb|Bylden fan de Hongaarske Opstân De opstân sette útein as in freedsume demonstraasje fan inkele tûzenen studinten fan de Technyske universiteit fan Boedapest, dy't harren solidariteit toane woenen mei de ynwenners fan it Poalske Poznan, dêr't in bluoddrige opstân yn juny delslein wie. Yn it earstoan waarden (foarsichtige) leuzen roppen oer steun oan de Poalske demonstranten mar neigelang de sfear grimmitiger waard, waarden direkte anti-Sowjetleuzen roppen lykas "Russen nei Ruslân" en "Imre Nagy oan de macht". Wyls hiene tsientûzenen ynwenners fan Boedapest har spontaan oansluten by de studinten, dy't rjochting it parlemint rûnen.
Flaggen mei it steatswapen waarden delhelle en it embleem fan de folksrepublyk derút knipt. De hate reade stjerren op offisjele gebouwen waarden delhelle.
Op it sintrale Heldenplein yn Boedapest waard it stânbyld fan Stalin omfierhelle. Partijlieder Ernő Gerő hâlde op de radio in taspraak wêrtroch't de opstân oplôge, en fan de demonstraasje in revolúsje makke. Gerő neamde de demonstranten folksfijannen dy't de allinnich op út wiene om de "macht fan de arbeidersklasse te ûndergraven" en "de bannen tusken ús partij en de romrofte Sowjet-Uny te ferbrekken".
Koart dêrnei waard der foar it earst sjitten yn Boedapest. It leger begûn oan de opstannelingen wapens út te dielen en demonstranten kuollen harren lilkens op kazernes dêr't leden fan de hate ÁVH (Államvédelmi Hatóság, de geheime plysje) legere wiene. Troch gefjochten mei de opstannelingen waarden de oanwêzige Sowjet-troepen twongen har oant bûten Boedapest werom te lûken.
Oftreden regearing
De regearing koe de situaasje net oan en rôp de Sowjet-Uny te help. De oare dei op 24 oktober foelen betôgers lykwols it parlemint binnen en moast de regearing ôftrede. Ernő Gerő en András Hegedűs, op dat stuit premier, flechten nei de Sowjet-Uny. Imre Nagy waard de nije premier. De opstân like ein oktober, begjin novimber sels te slagjen: de nije regearing trede út it Warsjaupakt en kundige in neutrale status oan om de Sowjet-Uny gjin gesichtsferlies te besoargjen en net it gefoel te jaan dat se bedrige wurde soene. Wylst waarden ek de finzenissen bestoarme en finzenen, wêrûnder kardinaal József Mindszenty befrijd. Fan 28 oktober oant 4 novimber waard der ek net fochten.
Russyske ynfal op 4 novimber
De lieding fan de Sowjet-Uny koe lykwols in neutraal en potinsjeel op it Westen rjochte fijannich lân oan de Sowjetgrins net brûke. As earste maatregel waard op 3 novimber in Hongaarske delegaasje ûnder lieding fan minister fan Definsje Pál Maléter, dy't ûnderhanneljen kaam, arrestearre. In dei letter, op 4 novimber 1956, foelen de troepen fan it Warschaupakt it lân binnen, en sloegen de opstân, dy't al mei al 13 dagen duorre hie, del. De licht bewapene opstannelingen koenen net op tsjin de Sowjets dy't mar leafst 17 swierbewapene difyzjes ynsetten. Boedapest waard omsingele en de tanks rieden de strjitten binnen. Hongaren besochten se mei Molotovcocktails op te kearen, wylst de radio hieltiten yngeander it Westen om help frege. By de gefjochten kamen nei skatting fiifentweintichhûndert Hongaarske boargers om it libben. It oantal deaden oan de side fan de Sowjet-Uny wurdt rûsd op hast achthûndert.
Ynternasjonale reaksjes
In oare belemmerjende faktor wie de ynfal yn Egypte en besetting fan it Suezkanaal troch Israel, Grut-Brittanje en Frankryk. Diels waard de oandacht fan it Hongaarske konflikt ôflaat, diels ûntnom it de belutsen naasjes it morele gesach om de Sowjet-ynfal yn felle bewurdings te feroardielen, en eventueel aksje te ûndernimmen.
By de opstân rôp Radio Free Europe (RFE) de Hongaarske befolking op om har te fersetten. RFE wie in troch it westen ûndersteund radiostasjon dy't him rjochte op de befolking fan de satellytsteaten fan de Sowjet-Uny. Efterôf krige it stasjon de krityk dat se de yndruk jûn hawwe soenen dat de NAFO of de Feriene Naasjes Hongarije te help komme soene, en dat dêrom de opstannelingen trochfjochtsjen bleaune.
Nederlân besluet yn reaksje op de ynfal de Olympyske Spullen yn Melbourne te boykotten. Ek Spanje en Switserlân keazen hjirfoar.
Spytbewiis
Yn desimber 1991 bea de Sowjet-Uny offisjeel har ekskuses oan foar de ynfal. Dat die se yn de pre-ambule fan it ferdrach dat late ta de ûntmanteling fan de Sowjet-Uny. De Russyske presidint Boris Jeltsin soe de ekskuses werhelje yn in taspraak foar it Hongaarske parlemint yn 1992.
Uppsala län
Uppsala län (letterlik: "Provinsje Uppsala") is in provinsje (län) yn it easten fan lânsdiel Svealand yn Sweden. Op 31 desimber 2017 hie de provinsje 368.971 ynwenners.
It provinsjebestjoer is fêstige yn it lyknammige Uppsala, fierwei de grutste stêd fan de provinsje.
Plakken
Neffens Statistika centralbyrån (Frysk: it Sintraal buro foar de statistyk) wienen yn 2010 de fiif grutste plakken fan de provinsje:
Tsaritsyno
Tsaritsyno (Russysk: Царицыно) is de namme fan in gebiet yn de Russyske haadstêd Moskou mei in kompleks fan in grut neogoatysk slot, poarten en bygebouwen. It gebiet wurdt foarme troch in grut lânskipspark, it Birjûljovo-arboretum en fivers mei wetterfal mei in oangrinzgjend bosk. Yn de gebouwen fan it slot binne sûnt 1984 musea oer skiednis, arsjitektuer en keunst ûnderbrocht.
Skiednis
Sûnt 1793 waard fierder oan in twadde ûntwerp fan Matvej Kazakov wurke, de bou stûke lykwols doe't Katarina ferstoar. Har soan en opfolger Paul I hie fierder gjin ynteresse yn it paleis. Sadwaande bleaune it haadgebou en de wichtichste nevenbouwurken foar mear as de helte ûnfoltôge.
Yn de rin fan de 19e iuw waarden in pear lytsere nevengebouwen yn neoklassisistyske styl foltôge, mar it haadgebou bleau foar in diel dochs noch oant it begjin fan it nije millenium ûnfoltôge.
Yn de jierren 1980 waarden dielen fan it haadgebou as museum ynrjochte. Boppedat foarme it park mei de ruïnen in populêr rekreaasjegebiet. Yn dy tiid wie it gebiet noch steatsbesit, mar yn 2004 droech de steat it gebiet yn ruil foar in oar museum oan de stêd Moskou oer. Sûnt dy tiid boude de stêd Moskou fierder en begjin 2007 waard de restauraasje en foltôging fan it slot en de nevengebouwen ôfsletten.
Park
Yn it lânskipspark binne paviljoenen, pergola's, priëlen, grotten en brêgen oanlein. Foar it slot oer stiet de Tsjerke fan de Mem Gods fan de Boarne dy't libben jout. It atrium wurdt brûkt foar konserten. Ut de 11e oant 13e iuw stamme de grêfheuvels fan de Slavyske stam de Vjatitsjen. Ek is der in rekreaasjesintrum mei in restaurant.
Adjudant (rang)
In adjudant is de heechste ûnderofsier yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de marine, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers (koartom, alle kriichsmachtsûnderdielen). By lânmacht, marine, loftmacht en maresjesee hjit dizze rang folút: adjudant-ûnderofsier, en by de mariniers: adjudant-marinier. De oansprektitel is yn beide gefallen "adjudant", mar by de Operasjonele Tsjinst en Nautyske Tsjinst fan 'e marine wurdt om histoaryske redens de oansprektitel "opperskipper" (of "oerskipper") brûkt.
De boppelizzende rang is by de loftmacht en it grutste part fan 'e lânmacht faandrich en by de maresjesee en de lânmachtwapens fan 'e kavalery en de artillery is it kornet. By de marine is de boppelizzende rang luitenant-op-see 3e klasse en by de mariniers twadde luitenant. Direkt ûnder de rang fan adjudant stiet de sersjant-majoar of by de kavalery, artillery en maresjesee de opperwachtmaster. Dêrmei is adjudant de heechste ûnderofsiersrang.
Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e adjudantsrangen: