cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fridtjof Nansen
Ferskaat
De Flechtlinge-organisaasje fan de Feriene Naasjes (UNHCR) rikt alle moannen in priis út, de Nansen Refugee Award, neamd nei Nansen.
Byldestoarm
thumb|right|300px|Fersprieding fan de byldestoarm yn de Nederlannen.
De byldestoarm wie in aksje fan herfoarmden tsjin de roomsken wêrby't de rykdommen út de roomske tsjerken fernield waarden. Dit 'himmeljen' waard yn 1566 yn Fryslân fan hegerein regele en barde oarderlik. Yn 1578 en 1580 wienen der al útbarstings. Yn 1580 binne in soad kleasters fernield en leechrôfd.
Avon (Warwickshire)
De Upper Avon, faak gewoan Avon neamd, is in 136 km lange rivier, mei in streamgebiet fan 2 670 km², yn Ingelân, dy’t troch de greefskippen Northamptonshire, Warwickshire, Worcestershire en Gloucestershire nei de Midlands streamt. De rivier wurdt ek wolris Warwickshire Avon of Shakespeare's Avon neamd. De rivier wurdt sûnt 1719 ferdield yn de Lower Avon, foarby Evesham, en de Upper Avon, fan Evesham oant boppe Stratford-upon-Avon.
De Avon ûntspringt yn it noarden fan Northamptonshire by it doarp Naseby. De earste kilometers fan de Avon is ek de grins tusken Northamptonshire en Leicestershire. Dêrnei rint de Avon nei it westen de Cotswolds by lâns, troch Rugby, Leamington Spa, Stratford-upon-Avon en Pershore. Yn Tewkesbury streamt de Avon yn de Severn.
It wurd Avon is ôflaat fan it Keltyske wurd abona dat ‘rivier’ betsjut.
Juliaanske kalinder
Ynfiering
De Juliaanske kalinder is neamd nei Julius Caesar, dy't de kalinder yn 45 f.Kr. ynfierde yn syn hoedanichheid fan pontifeks maksimus (haad fan de Romeinske earetsjinst). It hie de finale korreksje wêze moatten op de Romeinske ferzje fan de Egyptyske kalinder, dy't earder al oer it hiele Middellânske Seegebiet ferspraat rekke wie ûnder ynfloed fan it Hellenisme.
Tropysk jier
Op advys fan de Aleksandrynske astronoom Sosigenes lei Caesar in jier fan 365 dagen fêst, lykas dat al yn de Egyptyske bepaald wie. Mar om de fjouwer jier waard in ekstra dei oan it jier tafoege. Dat jout in jier fan gemiddeld 365,25 dagen, in frij goede benadering fan it tropyske jier (it jier basearre op it ferrin fan de seizoenen). De lingte fan it tropyske jier wie yn Caesar syn tiid al wol persyzer bepaald as wêr't de Juliaanske kalinder rekken mei hâldt, mar it wie in simpel systeem en it hie krekt deselde presizens dy't de Romeinske kalinder yn dy tiid ek hawwe koe.
Ofwyking
De Juliaanske kalinder is totaal sa'n 11 minuten langer as it tropyske jier. Dêrtroch rint de kalinder yn tûzen jier 7,8 dagen efter op de sinne. Om dy ôfwiking te korrizjearjen en te ferminderen waard yn de 16e iuw de Gregoriaanske kalinder yntrodusearre.
Karein
Foarkommen
De Karein is tusken de 42 en 49 sm grut. De jerke fan de Karein is ûnder de jeropeeske einen goed te werkennen oan syn readbrune kop, swarte boarst en grize rêch en búk. Yn Noard-Amearika komme lykwols de Readkopein en de Grutte Karein foar, dy't der in protte op lykje. It wyfke hat in brúngrize kop en boarst en is fierder wat ljochter griis fan kleur.
Fersprieding
De Karein komt yn it grutste part fan Jeropa foar. Yn Nederlân is de fûgel it hiele jier te sjen. De fûgels út it easten fan Jeropa binne trekfûgels dy't winterdeis nei it suden lûke oant de Middellânske See en Noard-Afrika ta.
Iten
De Karein siket syn iten ûnder wetter en yt sawol plantaardich fiedsel lykas sied, blêden en woartels as ek dierlik fiedsel as slakken, wjirms en ynsekten.
Fersprieding
De Karein makket in nêst op de grûn of op wetterplanten fan reid en blêden, lykas de Markol. De Karein leit 6 oant 12 griengrize aaien. Nei trije wiken komme de jongen út, nei sa'n acht wiken kinne de jongen fleane.
Molukken
thumb|right|250px|Kaart fan de Molukken.
De Molukken is in arsjipel besteande út likernôch tûzen eilannen yn Yndoneezje, it is in part fan de Yndonesyske Arsjipel. It leit eastlik fan Sulawesi, westlik fan Nij-Guinee en noardlik fan Timor. Geografysk sjoen is it gebiet ûnderdiel fan Melaneezje, mar polityk is it fan Yndoneezje. It gebiet beslacht likernôch 74.505 kante kilometer, der wenje sa’n 2 miljoen minsken.
De measte eilannen fan de Molukken binne bercheftich, guon mei aktive fulkanen. Se hawwe in wiet klimaat. Der is in grut ferskaat yn fegetaasje op de smelle en lytse eilannen, sa is der reinwâld, sago, rys, en in soad speserijen as nútmuskaat en krûdnagel. De ynwenners wienen oarspronklik Melaneesk, mar in grut part fan de populaasje waard fermoarde yn de 17e iuw, benammen op de Banda Eilannen.
Fan 1950 oant 1999 wienen de Molukken in eigen provinsje. Yn 1999 de Noard-Molukken en Halmahera Tengah regintskippen waarden ôfsplitst as in selsstannige provinsje, dat de eilannen binne no twa provinsjes, Molukken en Noard-Molukken.
Tusken 1999 en 2002 wie it gebiet bekend troch de religieuze konflikten tusken moslims en kristenen. Oarsaak hjir fan wie ûnder oare de komt fan minsken fan Java, dy’t fan oare, ticht befolke eilannen fan Yndoneezje, nei it gebiet kamen. Op de Molukken is likernôch de helte fan it kristlik leauwe, wylst it meastepart fan Yndoneezje moslim is. Tusken de Molukkers ûnderling hat it nea in probleem west, mar mei de komst fan de strangere Javanen rûn it dochs út de hân. Yn de lêste jierren is it rêstich tusken de befolkingsgroepen.
Geografy
De Molukken binne ferdield yn twa provinsjes, dy’t wer ûnderferdield binne in fierdere eilannegroepen.
Ludi Bok
Ludi Brantwagt-Bok is in leararesse en byldzjend keunstner. Se is sûnt 1991 lid fan de keunstnersgroep 'Souza'.
Donald de Marcas
Donald de Marcas (Leien, 29 juny 1933 – Huizen, 24 maart 2023) wie in Nederlânske harkspulakteur, omropper/presintator, sjonger, kabaretier en nijslêzer.
Libben en wurk
thumb|left|De Marcas by de opname fan de fjirde searje Sprong in het heelal, 17 maart 2013 De Marcas waard grutbroch yn Leiden, yn in Joadsk gesin dat de Twadde Wrâldoarloch oerlibbe. Yn de oarlochsperioade wie er 2,5 jier lang ûnderdûkt, sûnder syn âlden. De fioellessen dy't er folge fan 1939 -1942 moast er dêrom ôfbrekke. Nei de oarloch ferruile er de fioele foar de piano, fan 1946 -1950. Dêrneist foltôge er de HBS-A yn 1952 en gied er Nederlânsk studearjen oan de Universiteit fan Leiden fan 1952 oant 1956, mar makke dy stúdzje net ôf.
Under syn stúdzje wie er ek aktyf by it Leids Studenten Zangkoor ûnder lieding fan Felix de Nobel. Omdat er selsstannich troch de tiid komme woe wie er as wurkstudint fan 1954 oant 1956 korrektor by Nieuwe Rotterdamse Courant, Algemeen Dagblad, De Maasbode en Rijn en Gouwe yn Rotterdam. Nei syn stúdzje begûn syn radiokarriêre.
De Marcas wie sûnt 1966 troud mei Sonja Bernd't, ûnder mear sjongster fan ynternasjonale folksliedsjes en Israelysk en Jiddysk repertoire, mei wa't er ek geregeld optrede. Hy hie ek in eigen sjongkarriêre.
Ludi Bok
Oant 2008 wurke se as dosint byldzjende fakken en KKF oan it Esdalkolleezje yn Klazienaveen. Neist har wurk wie se ek byldzjend aktyf. Se wurket meast mei akryl. Yn it earstoan abstrakt, letter foarmen lytse sketsen de oanset ta grutter wurk. Underwerpen binne dêrby faak stillibbens en lânskippen. Nei in slimme sykte leit se har de lêste tiid (2009) mear ta op figurative tema's en akwarel. Har ynspiraasje kin oeral weikomme, fan ljocht op it wetter, in detail fan it lichem fan in model of fan beppesizzers ûnder de beammen yn it gers. Troch it op ambachtlike wize kleurjen fan de waarnimming besiket se te ferwizen nei iere oantinkens. Hjirby brûkt se faak foto's dy't se yn har atelier yn de tún ferwurket. Se wurdt ûnder oare beynfloede troch keunstners fan de Noardlike Ekspresjonisten as De Kooning, mar ek troch Wiecher Blaauw, Van Gogh en de skilder Hopper.
Donald de Marcas
Libben en wurk
Op 24 maart 2023 ferstoar De Marcas, tegearre mei syn frou Sonja. Se besleaten tegearre út it libben te stappen.
Ludi Bok
Eksposysjes fan har wienen yn Assen, Beetstersweach, Emmen, Noardlaren, Reduzum en Slachharen.
Donald de Marcas
Radio
De Marcas syn radiokarriêre begûn by AVRO's Minjon -de Miniatuer Jeugd Omrop Nederlân- dêr't er fan de oprjochting yn 1953 oant 1965 lid fan wie. Yn 1957 organisearre de NRU (Nederlandse Radio Unie) in oplieding foar jonge (harkspul)akteurs ûnder lieding fan Rolien Numan en Georgette Rejewski dêr't De Marcas op ynskreau. Al nei koarte tiid krige er in kontrakt oanbean by de harkspulkearn fan de NRU. Hy bleau dêr yn fêste tsjinst oant 1966. Dêrnei gie er fierder as freelancer en hy spile hûnderten rollen, wêrfan't der yn alle gefallen 561 achterhelle binne. Syn rol fan hûsfeint Charlie yn de lêste twa searjes fan Paul Vlaanderen, útstjoerd troch de AVRO, is faaks wol de bekendste. Bekend dêrfan is syn útspraak Okidokie!
Hy wie tusken 1966 en 1982 ek radio-omropper, presintator, ferteller en kabaretier foar ferskate omroppen.
Yn de sechstiger jierren spriek er as stimakteur de rol yn fan Kuifke, fjouwer aventoeren fan elk fjirtjin minuten útjûn op grammofoanplaat troch De Gruijter/Trexop: Cokes in voorraad, De geheimzinnige ster, De juwelen van Bianca Castafiore en De schat van Scharlaken Rackham. De Marcas is op dy plaat te hearren njonken akteurs as Joop Doderer, Piet Ekel, Gerard Cox en de bruorren Lutz. Ek liende er syn stim oan mearkes-grammofoanplaten. Fierder spile De Marcas de haadrol fan Bram yn de harkspulsearje Het Verloren Feest neist akteurs as Ger Smit, Trudy Libosan, Ad Hoeymans en Jeanne Verstraete (1978, KRO)
Fan 1982 oant syn pinsjoen yn 1998 wie Donald de Marcas yn fêste tsjinst fan de omrop, diskear as nijslêzer. Hy wie alle dagen de stim fan de "Radionijs-tsjinst, fersoarge troch it ANP". Op 19 maaie 2009 lies er tegearre mei Arend Langenberg (1949–2012) noch ien kear it nijs by Radio Veronica, de ôfsluting fan in lange rige grapkes op dy stjoerder oer in ûnderstelde rivaliteit tusken Arend Langenberg en De Marcas.
Sûnt 1984 waard er ek geregeld frege foar it foarlêzen fan gedichten by (deade-)betinkingen. De Marcas spile noch lang nei syn pensjoen yn harkspullen. Bygelyks hied er in rol yn de searje Sprong yn it hielal - De terugkeer van Mars, dy't yn jannewaris 2014 by de KRO útstjoerd waard fia Radio 5 Nostalgia en Radio 1.
Telefyzje
thumb|Donald de Marcas yn syn tún Njonken syn radiowurk wie De Marcas te hearren by de neisyngronisaasje fan pop-, teken- en live-actionfilms. Hy die de stimkes yn bernesearjes, lykas Muskie yn de searje Brigadier Dog (99 ôfleverings) tegearre mei akteurs Aart Staartjes en Coen Flink, De Minimolen, Graaf Dukula, Five Feathers Falls en Japie Krekel yn de Nederlânske ferzjes fan Disney’s Pinokkio en Vrij en Vrolijk. Ek foarseach er tal fan dokumintêres fan voice-over-kommentaar.
Sjongkarriêre
Donald de Marcas folge fan 1961 oant 1963 sjonglessen by sjongpedagoge Bep Ogterop. Hy makke yn 1965-1966 goed 50 programma's mei ynternasjonale folkslietsjes begelaat troch Joop Stokkermans foar de NCRV-radio, en dêrnei alderhande folkslietjesprogramma’s mei orkest by de KRO en ferskes foar bern by de AVRO, VARA en TROS. Dêrneist hied er fan 1960 ôf eigen middeis- en jûnfoljende programma’s yn it lân mei kabaretferskes en koarte ferhalen, wêrby't er himsels op de piano begelate, faak tegearre mei syn frou, de sjongeres Sonja Bernd't. As sjonger/akteur wie er ferbûn oan de groep Studio Laren fan Marijke Ferguson dêr't er fan 1967 oant 1984 teksten foardroech en ferskes song út de midsiuwen en renêssânse en meiwurke oan konserten en muzykteäterprogramma's foar radio, telefyzje, grammofoanplaten en festivals yn ûnder oare Nederlân, België, Frankryk, Italië, Singapore, Yndonezië en Israel.
Corrie ten Boom
Cornelia (Corrie) ten Boom (Amsterdam, 15 april 1892 - Orange (Kalifornje), 15 april 1983) wie in Nederlânske horloazjemakster, evangeliste, auteur en fersetsstriidster yn de Twadde Wrâldkriich, dy't mei famyljeleden Joadske flechtingen ûnderdak joech. Se oerlibbe har arrestaasje en finzenskip. Oer har ûnderfiningen yn de oarloch waard troch John en Elizabeth Sherrill it boek The Hiding Place skreaun, dat ek ferfilme waard. Yn 1971 ferskynde de Nederlânske oersetting: De schuilplaats. Corrie ten Boom skreau sels ek boeken.
Underskiedingen
thumb|De horloazjewinkel yn de Barteljorisstrjitte is no it [[Corrie ten Boommuseum]] Corrie ten Boom waard yn 1962 beneamd ta ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Foar it helpen fan Joadske ûnderdûkers krige se yn 1967 de Yad Vashem-ûnderskieding 'Rjochtfeardige ûnder de Folken' fan de steat Israel. Heit Casper en suster Betsie krigen dy ûnderskiedingen postúm yn 2008.
Herodianus
Herodianus (± 170 oant 240) wie in Gryksktalige skriuwer dy't in skiednis beskreau fan it Romeinske Ryk dat it tiidrek beslacht tusken 180 en 238.
Skiednis
Fan Herodianus persoanlik libben is sawat neat bekend en wat wy al witte is basearre op ferûnderstellings. Hy wie fan Gryksk komôf, mooglik út Antiochje yn Syrje en kaam út ienfâldich laach. Yn de Romeinske haadstêd Rome beklaaide er, nei it skynt, in legere amtlikte funksje en hat ferskillende wichtige foarfallen út dy tiid sels meimakke.
Syn eigen herinneringen foarmje, mei de tsjûgenissen fan eachtsjûgen, de basis fan syn wurk. In inkele kear, bygelyks by de beskriuwing fan Septimius Severus syn suksesfolle kampagnes tsjin de Parten, liket der in boarne te wêze (yn dit gefal de Bôge fan Septimius Severus op it Forum Romanum). Nettsjinsteande dat er gjin tagong hie ta offisjele dokuminten jout syn skiednis in betrouber byld fan dy tiid.
Wurk
Yn it Gryksk skreau hy oer de Romeinske skiednis fan it regear fan keizer Markus Aurelius oan de troansbestiging fan Gordianus III. De ynhâld is wat ûnevenwichtich ferdield, de acht haadstikken wurde nei it ein hieltyd koarter en de meast oandacht giet út nei it fiifkeizersjier 193 en it seiskeizersjier 238.
It wurk fan him befettet in protte nijsgjirrige en wichtige details, bygelyks de skitterjende beskreauwing fan de troansbesiging fan Heliogabalus (218-222) tidens it yn Rome fierde Akitufestival. It ferslach dat Herodianus fan syn bewâld jout is gâns minder kleurd as dat fan syn tiidgenoat en kollega, de deftige senator Kassius Dio.
Omdat De skiednis fan it Romeinske Keizerryk sûnt Markus Aurelius skreaun is yn flot Gryksk, hat it altyd in protte lêzers hân. Lykwols hat syn reputaasje lange tiid in soad te lijen hân troch it feit dat er foar de earste helte fan syn wurk konkurrinsje hie yn de foarm fan Kassius Dio, dy't better oanskreaun stie. Mar yn distiid is dat sterk ferbettere en wurdt him net langer neidragen dat er by de maatskiplike elite hearde.
Hoek (buorskip)
Hoek is in buorskip yn de gemeente Ljouwert. Hoek leit yn de himrik fan de stêd Ljouwert en leit beëasten Himpens yn de polder It Lang Deel.
MKV '29
MKV '29 (Met Kracht Vooruit '29) is in fuotbalferiening út Ljouwert. De feriening is oprjochte op 28 april 1929 en spilet oan de Middelseeleane. De klubkrante hjit Klok.
Wrâldkampioenskip follybal
It Wrâldkampioenskip follybal is in kampioenskip foar lannen út de wrâld dat om de fjouwer jier organisearre wurdt troch de FIVB. De earste edysje fan it WK foar manlju waard hâlden yn 1949 yn Praach. It earste WK foar froulju wie der yn 1952 yn Moskou.
Arent de Beere
Arent Julianus Carel de Beere (berne om 1750 hinne) wie grytman fan Himmelumer Aldefurd, dykgraaf en ôffurdige fan de Steaten Generaal. Hy wie in fûl en hate patriot. Yn 1799 waard De Beere ien fan de lieders fan de Frjentsjerter tsjinregearing (1787). Hy kaam yn 1795 as de Fryske Robespierre op de foargrûn, mar rekke nei 1798 as federalist oan kant.
Mersey
Yn it eastlik diel fan it estuarium wurdt it wetter bot sâltich. De oanswettende "wetlands" is in natuergebiet fan belang.
Trivia
De rivier waard ynternasjonaal fral ferneamd troch de saneamde Merseybeat út de sechtiger jierren fan de 20e iuw, de popmuzyk fan groepen út de streek om Liverpool hinne sa as Gerry & the Pacemakers, mei har hit Ferry Cross the Mersey.
Fuotbalferiening De Monnik
Fuotbalferiening De Monnik is de fuotbalklup fan Skiermûntseach. De Monnik is oprjochte op 13 maart 1933 en spilet op it fjild oan it Dúnpaad.
Mytology
In mytology is in gearhingjende groep fan myten, dy't tegearre in religieus systeem befetsje. Mytologyen ferhelje meast fan it ûntstean fan de wrâld en de goaden en minsken yn dy wrâld. Somtiden komt ek de ein fan de wrâld der yn foar. By útwreiding wurde ek de sêgen, oer de libbens fan de helden fan de minsken, rekkene ta de mytology dêr't hja op basearre binne.
Willem Hielkema
Willem Hielkema (De Gordyk, 14 desimber 1887 - Ljouwert, 15 juny 1944) wie in Fryske sjoernalist, skriuwer, tekener en toanielregisseur.
Wurkpaad
Leeuwarder prentenboek, 1 desimber 1934: Barmhertichheid|thumb Willem Hielkema gie nei de hbs op it Hearrenfean. Dêrnei wurke er foar Nieuwsblad voor Friesland en it Leeuwarder Nieuwsblad mei bydragen fral op it mêd fan skiednis en folkloare. Sa skreau er ûnder oaren oer ulebuorden, mar ek oer de Fryske Bibelfertaling. Yn 1937 waard er haadredakteur fan it Nieuwsblad van Friesland.
As toaniellieder en algemien riedsman fan it "Ljouwter Toaniel Selskip" wie er ek ferantwurdlik foar it regissearjen fan de earste Fryske spylfilm "Kar út Twa". Ferskate akteurs út it toanielselskip dêr't Hielkema sûnt 1933 de lieding fan hie, spilen mei yn de film.
Hielkema wie yn 1935 ferantwurdlik foar de organisaasje fan de optochten troch Ljouwert by gelegenheid fan it 500 jierrich bestean fan Ljouwert as stêd dy't yn 1435 stedsrjochten krige. Ek wie er skriuwer en regisseur fan it iepenloftspul "Leeuwarden Eén", dat opfierd waard yn de Prinsetún by gelegenheid fan 500 jier Ljouwert.
As tekener makke er alle wiken in politike tekening "Leeuwarder Prentenboek" dy't yn it Leeuwarder Nieuwsblad ferskynde ûnder de skûlnamme 'Kraaiepootje'. Yn in fraachpetear sei Hielkema dat er leaver tekenlearaar wurden wie, mar dat dat neat wurden wie troch it drokke wurk foar de krante.
De parsereorganisaasje fan 12 septimber 1942 hie fan gefolch dat de Friesche Courant oprjochte waard, wêryn't de Ljouwerter Krante en it Leeuwarder Nieuwsblad opnaam waarden; Hielkema waard de plakferfangend haadredakteur.
Sûnt 1941 wie Hielkema teffens foarsitter fan it goa Fryslân fan it Verbond van Nederlandse Journalisten.
Hiemert
thumb|[[De Hiemerter Mole tusken Burchwert en Wytmarsum.]]
De namme komt ek foar as Iemird.
De Heide (buorskip)
De Heide is in buorskip yn de gemeente De Fryske Marren. Heide leit east fan Sint-Nyk yn de Westerpolders.
Striproman
Een striproman of byldroman (yn it ingelsk graphic novel) is in stripferhaal dat yn boekfoarm útjûn wurdt, meastal mei wiidweidige en somtiids yngewikkelde ferhaallinen en trochstrings makke foar folwoeksenen en mei in literêre ynslach.
Yn Jeropa wurdt De Ballade van de Sâlte See fan Hugo Pratt beskôge as de earste striproman (1975). Yn Amearika wurdt meastentiids A Contract with God fan Will Eisner oanwiisd as it earste ferskinen (1978). Stripromans binne tsjokke stripboeken mei mear siden as de gebrûklike 48 of 64 siden. Faak binne tekenings yn swart-wyt. Benammen útjouwerij Casterman joech yn tachtiger jierren in protte stripromans út yn de rige Wordt Vervolgd Novellen. Hjirby sieten riges lykas de Duistere Steden fan Francois Schuiten/Benoit Peeters en Guisseppe Bergman fan Milo Manara en losse ferhalen fan Loustal, Comez, Servais.
Tsjintwurdich ferskine der in protte autobiografyske stripromans by ferskate spesjalisearre útjouwers as Oog & Blik, Sherpa en Atlas. Casterman hat him foar it meastepart werom lutsen út dizze merk.
Fort Ellesdyk
thumb|Lotfoto fan de Westerskelde ôf. BeeldbankVenW.nl, Rykswettersteat.
It Ferdrach fan Londen (1839) is de oanlieding foar de bou fan it fort: Nederlân moast de tagong ta de haven fan Antwerpen oer de Westerskelde garandearje.
Ballina (Mayo)
Ballina is in plak yn it noarden fan it Ierske greefskip Mayo. Ballina hat in spoarfernining mei Dublin en in lyts fleanfjild, Ballina Airport en in haventsje oan de baai fan Killala. thumb|left|Sintrum fan ballina thumb|left|De Salmon Weir Bridge oer de rivier [[Moy (rivier)|Moy]]
Hugo Pratt
Hugo Pratt, berne as Ugo Eugenio Prat (Rimini, 15 juny 1927 – Lausanne, 20 augustus 1995) wie in Italjaanske striptekener dy't benammen bekend stie as de makker fan Corto Maltese.
It wurk fan dizze tige talintfolle tekener wurdt troch guon op ien line set mei dat fan grutte fertellers lykas Dumas, Conrad en London. Dat is net oerdreaun, want al syn ferhalen litte har lêze krektas in roman. By Pratt kaam de literatuer yn it byldferhaal terjochte en mei De Ballade fan de Sâlte See makke hy de earste striproman. Yn de ferhalen fan Pratt komme wûnderlike persoanen foar: fraaie gesichten, moaie froulju, ferdreaune swalkers en riedseleftige helden.
It wurk fan Pratt liket op earste oansjen wat oerflakkich, mar by it lêzen docht bliken dat syn ferhalen mysterieus en net te bedjipjen binne. De klam leit altyd op kammeraatskip, mar it gefoel fan kammeraatskip giet faak skûl efter irony, en by Pratt is irony in foarm fan hoedenens.
Dee (Wales)
thumb|250px||De Dee by Llangollen De Dee, Welsk: Afon Dyfrdwy, is in 110 km lange rivier yn noard-Wales, dy't útmûnet yn de Ierske See.
At de Dee it Welske berchlân ferlitten hat, rint er mei grutte bochten yn noardlike rjochting troch Cheshire op Chester oan; nei Chester is de rivier kanalisearre. De mûning fan de Dee is 19 km lang en 8 km breed en tige ûndjip, mei sânbanken en sompe. It grutste plak oan de mûning is Flint.
Omgong fan Frankryk 1923
De 17e edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 24 juny oant en mei 22 july 1923.
Sportferiening Mulier
Sportferiening Mulier is de fuotbalklup fan Wytmarsum. De klup is oprjochte op 13 novimber 1967 en is neamd nei de âld-Wytmarsumer Pim Mulier. By de oprjochting hie de feriening 92 leden. It earste alvetal spilet yn de Fjirde klasse sneon (2016/17).
Aldeweisterfeart
Aldeweisterfeart is in turfdelsetting yn de himrik fan Gersleat yn de gemeente It Hearrenfean.
De namme komt ek foar as d'Oude weg en Oudewegstervaart
Paulus Rodolphi
Paulus Rodolphi fan Rikstel, ek Johannes Gruyter wie in histoarikus út it begjin fan de 16e iuw. Hy wie in benediktiner mûnts yn it Sint Odulfuskleaster by Himmelum, tichtby Starum.
Bewurke en ferfolge in Latynske kronyk, begûn troch de abt Jakobus fan Oest, fan Oudewater. As net-Fries koe hy de foar Fryslân sa roerige jierren fan 1494 - 1518 frijwat objektyf beskriuwe en syn ferhaal wat iroanysk jaan, dat him goed lêze lit. It boek Proeliarius of Strijdboek, bevattende de jongste oorlogen in Frieschlant in het jaar 1518, waard yn 1855 útjûn.
Gnostyk
De Gnostyk is in iere streaming yn it kristendom.
De gnostyk as kristlike streaming is op 'e nij yn de belangstelling kaam troch de fynst fan 52 gnostyske skriften by Nag Hammady yn Egypte, yn 1945. Foar dy fynst wienen tsjerkehistoarisy meastentiids fan betinken dat de gnostyk beskôge wurde moast as ketterij, wat der op del kaam dat it in ôfwiking wie fan de haadstream fan it kristendom. Lykwols geane tsjintwurdige histoarisy hieltyd mear oer om de gnostyk in foaroansteande posysje te jaan yn de ûntjouwing fan it iere kristendom.
Kearntema
It kearntema fan de gnostyk is dat de minske folslein fergetten is wat er yn werklikheid is. De net ferloste minske is 'himsels kwyt'. As gefolch dêrfan hat sa'nien it kontakt my syn inerlik witten, de gnosis, ferlern. Wa't himsels kwyt is, libbet as in slaaf fan ûnpersoanlike machten. Dy steat fan ferfrjemding fan it wiere sels wurdt yn de gnostyske teksten op ferskillende wizen beskreaun. De meast brûkte term dêrfoar is 'de dwaling', yn de betsjutting fan 'it rjochte paad kwyt wêze'.
Jezus spilet yn de gnostyske teksten in folslein oare rol as yn it tradisjonele kristendom. Yn de gnostyk is Jezus in boadskipper dy't de minske opropt himsels wer yn it ûnthâld te bringen. De gnostyk jout net folle wearde oan it leauwe. Foar it leauwe stelt dy kristlike streaming de gnosis oer. Gnosis (Γνωσις) is it Grykske wurd foar kennis, en wurdt hjir brûkt yn de betsjutting fan kennis fan de wiere aard fan de minske.
In soad gnostyske teksten skriuwe dat Jezus foarstanner wie foar in radikale breuk mei it godsbyld út it Alde Testamint. De god fan leafde dêr't Jezus it oer hie koe ûnmooglik deselde wêze as de wraaksuchtige en wrede god út it Alde Testamint, leare dy teksten. Froulju hienen yn de gnostyske mienskippen in lykweardige posysje oan manlju en koenen ek sakramintele funksjes útoefenje.
Draai
In draai is in om in fertikale as draaiber brechje mei in lining, foaral foar fuotgongers.
Heidehuzen
thumb|De pleats Heydhuysen yn Heidehuzen Heidehuzen is in buorskip, besteand út in tal pleatsen, yn de gemeente Opsterlân sa'n twa kilometer eastlik en op de himrik fan Olterterp.
Noardeastlik fan Heidehuzen leit Oerterp. De buorskip leit oan de noardrâne fan de bosk fan Olterterp, tichtby it rivierke it Keningsdjip.
Ellewoutsdijk
thumb|right| Lizzing Ellewoutsdijk Ellewoutsdijk (Siuwsk Ellesdiek), is in doarp yn de gemeente Borsele, yn de provinsje Seelân. Oant 1 jannewaris 1970 wie it in selsstannige gemeente. It doarp is mei syn 410 ynwenners (2010) de lytste kearn fan de gemeente.
In opfallend plak yn de buorren hawwe twa hearehuzen yn in parkeftich lânskip, dy't troch de ambachtshear fan Ellewoutsdijkboud binne op it terrein fan in yn de Twadde Wrâldoarloch ferwoaste bûtenplak.
Op de fûneminten fan de let-goatyske doarpstsjerke waard yn 1950/51 it nije Tsjerkje fan Ellewoutsdijk boud. Meidat it sa'n lytse gemeente wie, kaam se yn 2001 by de gemeente Driewegen en kaam it tsjerkje leech te stean. Sûnttiids wurdt it brûkt foar oekumenyske tsjerketsjinsten en foar ferskate dialekt-aktiviteiten.
Gerry & the Pacemakers
Gerry & the Pacemakers is in popgroep út de jierren 60 (1959-1966) mei foaroanman Gerry Marsden (1942-2021). Neist Marsden bestie de band út Les Chadwick (bas), Arthur McMahon (artystenamme Arthur Mack) en Gerry syn broer, Freddie Marsden (drums). Fan 1961 wie Leslie Maguire de pianist.
Yn 1962 krigen Gerry and the Pacemakers in kontrakt by manager Brian Epstein, de Beatles wiene har dêr yn foargien. De band krige hits sa as Ferry Cross the Mersey en Don't Let the Sun Catch You Crying. In liet fan Rodgers & Hammerstein, You'll Never Walk Alone, dat bot yndruk makke op Marsden, neidat er de film Carousel sjoen hie yn syn jonge jierren, waard har grutste hit. It liet is faak covere en is al jierren it klupliet fan FC Liverpool; de titel fan dy hit is ek ferwurke yn it offisjele embleem fan Liverpool FC.
Rhode Island
Rhode Island (Ingelsk: Rhode Island; útspr.: [ɹoʊd a:i̭lənd], likernôch "rood aailund"), offisjeel de Steat fan de Rhode Island- en Providence-plantaazjes (Ingelsk: State of Rhode Island and Providence Plantations), is ien fan 'e fyftich steaten dy't mei-inoar de Feriene Steaten fan Amearika foarmje. Rhode Island, byneamd de Ocean State, leit yn it noardeastlike part fan it lân, oan 'e kust fan 'e Atlantyske Oseaan, en heart ta de regio Nij-Ingelân. De haadstêd is Providence, dat ek de grutste stêd is. Neffens in skatting út 2014 hie de steat doe krapoan 1,1 miljoen ynwenners, wêrmei't it kwa befolkingsgrutte de 43e steat fan 'e Feriene Steaten is. Oangeande oerflak is Rhode Island mei 3.140 km² de 50e en lytste steat.
Etymology
Nettsjinsteande de oantsjutting island ("eilân") yn 'e namme fan 'e steat, leit Rhode Island foar it oergrutte part op it fêstelân fan Noard-Amearika. De offisjele namme is 'Steat fan de Rhode Island- en Providence-plantaazjes', en tsjut op twa ferskillende gebieten, dy't oarspronklik aparte Britske koloanjes (mei in âlde oantsjutting: 'plantaazjes') wiene. It eigentlike 'Rhode Island' wie in koloanje op in lyts eilân yn 'e Narragansettbaai, foar de kust fan 'e hjoeddeistige steat, dat tsjintwurdich bekend stiet ûnder de namme Aquidneck. It (folle gruttere) diel fan 'e steat op it fêstelân foarme oarspronklik de koloanje Providence. De namme 'Rhode Island' is wierskynlik in ferbastering fan 'e iere Nederlânske namme foar Aquidneck, Rood Eiland.
Om't de lange namme fan 'e steat yn it deistich spraakgebrûk ôfkoarte wurdt ta 'Rhode Island', libbet bûten de Feriene Steaten by in protte lju it misferstân dat de hiele steat op in eilân leit. Yn 2010 waard der yn Rhode Island in referindum holden oer de fraach oft de lange steatsnamme feroare wurde moast yn koartwei 'Steat Rhode Island'. Dat útstel waard lykwols mei 78% tsjin 22% fuortstimd. De bynamme fan Rhode Island is de Ocean State, om't de steat oan 'e kust fan 'e Atlantyske Oseaan leit. De ynwenners neame harren steat ek wol the Biggest Little State ("de Grutste Lytse Steat").
Geografy
Rhode Island hat in oerflak fan 3.140 km², wêrfan't 13,9% út wetter bestiet. Dêrmei is it de lytste steat fan 'e Feriene Steaten. It mjit mar 48 km fan noard nei súd en 37 km fan east nei west, en leit yn 'e Eastlike Tiidsône (UTC –5, simmertiid –4). De steat grinzget yn it suden oan 'e Atlantyske Oseaan, yn it easten en noarden oan 'e Amerikaanske steat Massachusetts en yn it westen oan 'e steat Konettikut. Mei dy beide steaten en Maine, Nij-Hampshire en Fermont foarmet it de regio Nij-Ingelân. Fierders dielt Rhode Island yn it súdwesten in smelle maritime grins mei de steat New York.
Nettsjinsteande syn behindige oerflak hat Rhode Island in kustline fan 618 km oan 'e Atlantyske Oseaan en de Narragansettbaai. De grutste mar fan 'e steat is de Scituate-opslachmar. Rhode Island hat net in protte reliëf. It heechste punt yn 'e steat is Jerimoth Hill, op 247 m boppe seenivo, en it leechste punt is it strân oan 'e Atlantyske kust, dat op seenivo leit. Rhode Island hat twa geografyske regio's: it leechlân fan 'e Narragansettbaai yn it easten en oan 'e Atlantyske kust yn it suden, en de lege heuvels yn it noardwesten.
Yn 'e grutte Narragansettbaai, dy't yn eastlik Rhode Island djip it lân ynsnijt, lizze mear as tritich eilannen. De grutsten dêrfan binne Arquidneck, Conanicut en Prudence. It eilân Block, dat ferneamd is nei Adriaen Block, in Nederlânske ûntdekkingsreizger dy't dat eilân yn 1614 besocht, is it iennichste dat yn 'e Atlantyske Oseaan leit, op 19 km foar de súdkust fan 'e Rhode Island. De seestrjitte dy't Block fan it fêstelân skiedt, hjit de Block Island Sound. Rhode Island omfiemet ien inkeld Yndianereservaat, te witten it Narraganset Yndianereservaat.
Skiednis
Foarôfgeande oan 'e kolonisaasje fan it gebiet troch de blanken waard Rhode Island bewenne troch ferskate Yndiaanske folken, wêrfan't de Narraganset, de Pikwot en de Wampanoäch de wichtichsten wiene. Yn 1524 waard de kust fan it gebiet yn kaart brocht troch de Italjaanske ûntdekkingsreizger Giovanni da Verrazzano. De earste Jeropeeske kolonist wie de Ingelsman Roger Williams, dy't him yn 1636 nei wenjen sette oan 'e Narragansettbaai op lân dat er fan 'e Narraganset en Pikwot kocht hie, nei't er fanwegen syn ôfwikende religieuze ideeën út 'e Massachusettsbaaikoloanje ferballe wie.
Nei oerlis mei Williams setten har yn 1638 oare kolonisten dy't yn Massachusetts net wolkom wiene nei wenjen op it eilân Aquidneck. Yn 't earstoan wiene Providence (stifte troch Williams) en Portsmouth en Newport, beide op Aquidneck, allegear selsstannige koloanjes, mar yn 1644 waarden se gearfoege ta de koloanje Rhode Island en Providence. Under de sandeamde Oarloch fan Kening Filips (1675-1676), tusken de Ingelske kolonisten fan 'e Nijingelânske koloanjes oan 'e iene kant, en de Wampanoäch-Yndianen oan 'e oare kant, foel in legerke fan kolonisten út Massachusetts en Konettikut noardlik Rhode Island binnen, dêr't se op 19 desimber 1675 in fortifisearre Narraganset-doarp ynnamen en mei de grûn lyk makken, en in bloedbad ûnder de ynwenners oanrjochten. Ut wraak foel de Wampanoäch-lieder Metacomet, dy't troch de kolonisten oantsjut waard as 'Kening Filips', ferskate blanke delsettings yn Rhode Island oan, dy't er platbaarnde. Ek Providence sels waard twaris oanfallen.
Yn 1686, doe't de Ingelske kening Jakobus II besocht om syn gesach oer de autonome koloanjes yn Noard-Amearika fuort te sterkjen, gie Rhode Island op yn it dominion Nij-Ingelân. Nei't Jakobus yn 1688 by de Glorieuze Revolúsje ôfset wie, wûn Rhode Island syn selsbestjoer wer werom. Yn dyselde snuorje waarden foar it earst negerslaven yn 'e koloanje yntrodusearre, en neitiid fear Rhode Island wol by de slavehannel.
Yn Rhode Island fûn ien fan 'e earste militêre konfrontaasjes fan 'e Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch plak, doe't kolonisten yn 1772 in strâne Britsk sylskip oanfoelen en ôfbaarnden. Rhode Island wie de earste fan 'e trettjin koloanjes dy't de trou oan 'e Britske Kroan ôfswarde, op 4 maaie 1776. Under de oarloch waard Newport beset troch in Britsk garnizoen, dat lykwols by de Slach by Rhode Island, op 29 augustus 1778, ferslein waard troch in Amerikaansk leger ûnder lieding fan George Washington, yn gearwurking mei in Frânske float dy't oanfierd waard troch de greve fan Rochambeau. Op 29 maaie 1790 wie Rhode Island de lêste fan 'e trettjin oarspronklike koloanjes dy't de Amerikaanske Grûnwet ratifisearre; dêrmei trede it as trettjinde steat ta de Amerikaanske Uny ta.
Ek nei de foarming fan 'e Feriene Steaten wie Rhode Island noch ferskate jierren djip behelle yn 'e slavehannel, oant de slavernij der yn 1784 ôfskaft waard. Neitiid lei de steat him ta op yndustrialisaasje, wêrby't op in protte plakken de katoenferwurking en oare tekstylfabriken tige wichtich waarden. Lange tiid hiene yn Rhode Island inkeld blanke manlju dy't foar mear as $134 oan grûn besieten it stimrjocht. Geandewei de earste helte fan 'e njoggentjinde iuw kaam dêr almar mear ferset tsjin, mar de rike elite kearde foarstellen ta útwreiding fan it stimrjocht stiiffêst tsjin. Yn 1842 late dat ta it ûntstean fan in parallel steatsregear dat keazen waard by yllegale ferkiezings ûnder blanke manlju dy't gjin stimrjocht hiene. Under lieding fan Thomas W. Dorr kaam it ûnder de oanhingers fan it parallelle regear ta in wapene opstân (de Dorr-rebûlje) tsjin 'e fêstige oarder. Dorr waard úteinlik oppakt en foar ferrie tsjin 'e steat yn it tichthûs smiten, mar it Steatskongres fan Rhode Island wie al even goed kjel wurden, en datselde jiers noch waard it stimrjocht útwreide.
Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) wie Rhode Island de earste Noardlike steat dy't troepen stjoerde om tsjin 'e Súdlike Konfederaasje te fjochtsjen, dy't him fan 'e Feriene Steaten ôfskiede woe. Yn totaal tsjinnen 25.236 Rhode Islanders yn 'e oarloch, wêrfan't 1.685 kamen te sneuveljen. Fuort nei de oarloch, yn 1866, skafte Rhode Island de rassesegregaasje yn it ûnderwiis ôf.
Yn 'e Earste Wrâldoarloch tsjinnen krapoan 29.000 Rhode Islanders yn it Amerikaanske Leger, wêrfan't 612 sneuvelen. Oanslutend op dy oarloch waard de steat slim troffen troch de Spaanske gryp. Yn 'e 1920-er en 1930-er jierren wûn de rasistyske Ku Klux Klan (dy't net inkeld tsjin swarten wie, mar ek tsjin joaden en roomsen) in protte leden op it plattelân fan Rhode Island, benammen as reäksje op 'e ymmigraasje fan grutte oantallen (roomske) Italjanen en Portegezen. Yn 1986 waard it 350-jierrich jubileum fan 'e stifting fan 'e koloanje op swide wize fierd. Yn maart 2010 waard Rhode Island troffen troch de grutste oerstreaming út syn skiednis.
Bestjoer
It politike lânskip fan Rhode Island wurdt, lykas yn 'e measte Amerikaanske steaten it gefal is, folslein behearske troch de beide grutte Amerikaanske politike partijen, de Demokratyske Partij en de Republikeinske Partij. Dêrby is Rhode Island sûnt de Grutte Depresje yn 'e jierren tritich in Demokratysk bolwurk, dêr't de Demokratyske Partij fiif kear safolle leden hat as de Republikeinske Partij. De steat is foar Amerikaanske begripen progressyf; sa wie Rhode Island de twadde Amerikaanske steat dy't de deastraf ôfskafte en fierde it syn lêste deastraf út yn 'e 1840-er jierren. Oant novimber 2011 wie prostitúsje yn Rhode Island legaal salang't it binnendoar barde. Yn 2013 wie Rhode Island de achtste Amerikaanske steat dy't it homohoulik ynfierde.
Ekonomy
Yn 2000 bedroech it bruto steatsprodukt fan Rhode Island $33 miljard, wat delkaam op $29.685 per lid fan 'e befolking. De ekonomy fan Rhode Island stipe lange tiid benammen op 'e fiskerij. Tsjintwurdich is de tsjinstesektor fierwei it wichtichst, mei op it twadde plak de yndustry. Binnen de tsjinstesektor bringt de sûnenssoarch it measte op, folge troch it toerisme. De grutste wurkjouwer is de steat sels, mei 15.000 foltiidsbanen, folge troch de Lifespan Hospital Group, in koepel fan sikehuzen. Op it mêd fan 'e yndustry eksportearret Rhode Island fral juwiellen, metaalprodukten, elektryske apparatuer en masinery. Ek de skipsbou is fan belang. Lânbouprodukten binne benammen fokbisten, grienten, suvelprodukten en aaien.
Demografy
Neffens in offisjele rûzing troch it Amerikaanske Folkstellingsburo (op grûn fan gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010) hie Rhode Island yn 2014 1.055.173 ynwenners, wat in groei fan 0,3% is yn ferhâlding ta de stân fan saken yn 2010. De befolkingstichtens wie yn 2014 388 minsken de km², wat it ta de op ien nei tichtstbefolke steat makke. De grutste stêd fan 'e steat is Providence, mei 178.000 ynwenners yn 2010. Oare gruttere stêden binne: Warwick (83.000), Cranston (80.000), Pawtucket (71.000), East Providence (47.000) en Woonsocket (40.000). Fan 'e befolking fan Rhode Island wie yn 2010 58,7% berne yn 'e steat sels, wylst 26,2% berne wie yn in oare Amerikaanske steat, 2,0% yn Porto Riko of oare Amerikaanske territoaria, en 12,6% yn it bûtenlân.
Etnisiteit
Blanke Rhode Islanders binne fierhinne fan Súdjeropeesk en Britske orizjine, mei as grutste oarsprongsgroepen Italjanen (19,0% fan 'e totale steatsbefolking), Ieren (18,3%), Ingelsen (12,1%), Portegezen (8,2%), Frânsen (8,0%) en Frânsk-Kanadezen (6,4%). Rhode Island hat it heechste persintaazje lju fan Portegeesk komôf fan alle Amerikaanske steaten. Datselde is it gefal foar it persintaazje lju fan Kaapverdysk en Liberiaansk komôf.
De Latino's yn 'e steat binne foar it meastepart Dominikanen (3,3%), Portorikanen (3,3%) en Gûatemalteken (1,8%). De Aziatyske befolkingsgroep bestiet benammentlik út etnyske Sinezen (2,2%). Rhode Island omfiemet ien federaal erkende Yndianestam, de Narraganset Yndianestamme, dy't yn 'e steat syn eigen reservaat hat. Der binne yn Rhode Island gjin stammen mei inkeld erkenning op steatsnivo.
Taal
Rhode Island hat gjin inkele taal by wet fêstlein as de offisjele taal fan 'e steat, mar de facto fungearret it Ingelsk as sadanich. Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2000 wie doe foar 84% fan 'e befolking it Amerikaansk-Ingelsk de memmetaal. Fierders spriek 8,1% Spaansk, 3,8% Portegeesk, 2,0% Frânsk, 1,4% Italjaansk en 0,8% in oare taal as memmetaal.
Godstsjinst
Op it mêd fan godstsjinst bestie yn 2013 72,1% fan 'e befolking fan Rhode Island út kristenen, wêrûnder 43% roomsen, 28,5% protestanten en 1% eastersk-otterdoksen. De grutste protestantske denominaasjes wiene de Episkopaalske Tsjerke (Feriene Steaten) mei goed 19.000 leden en de Amerikaanske Baptistyske Tsjerken FSA mei 15.000 leden. Ateïsten en agnosten foarmen 23% fan 'e befolking. Oare godstsjinsten wiene it joadendom (1%), it boedisme (1%), de islaam (0,5%) en it hindoeïsme (0,5%).
Klimaat
It klimaat fan Rhode Island hâldt de midden tusken in fochtich subtropysk klimaat en in fochtich lânklimaat. De simmers binne waarm en reinich en de winters kâld. Rekôrtemperatueren wiene 40 °C, op 2 augustus 1975 yn Providence, en –31 °C op 5 febrewaris 1996 te Greene.
Moy (rivier)
De Moy is in rivier fan 110 km langte yn it noardwesten fan Ierlân, dy't yn de Atlantyske Oseaan útmûnet yn de Baai fan Killa.
Egypte
Egypte is in lân yn Noardeast-Afrika, wêrfan it skiereilân Sinai part is fan Súdwest-Aazje. De haadstêd is Kaïro en de presidint fan de it lân is sûnt juny 2012 Mohamed Morsi.
Lizzing
Egypte wurdt begrinzge troch:
Lânskip
Egypte grinzet yn it noarden oan de Middellânske See, yn it easten oan de Gazastripe, Israel en de Reade See, yn it suden oan Sûdan en yn it westen oan Lybje. Yn it easten fan Egypte leit de Sinaï wat in skiereilân is dat ta it Aziatyske wrâlddiel heart. Dat skiereilân is troch de lâningte fan Suez ferbûn mei de rest fan it lân.
It wichtichst is it gebiet dat foarme wurdt troch de ouwers en de delta fan de rivier de Nyl. Dat gebiet is hiel fruchtbêr en tige ticht befolke. It meastepart (96%) fan it lân heart ta de Saharawoastyn en is tin befolke. Yn it westen lizze lykwols noch in oantal oazes.
Stêden
De haadstêd is Kaïro (القاهرة - stêd 6.801.000, stêdekloft sa. 15 miljoen ynwenners). It is ek de grutste stêd fan it kontinint Afrika.
Oare stêden binne: Aleksanderje, Gizeh, Shubra-El-Khema, Port Said (472.300), Suez, El-Mahalla El-Kubra, Tanta, al-Mansurah, Luxor, Assioet, Assoean, Hurghada, Kom Ombo, Port Safaga, Port Said, Sharm el Sheikh, Zagazig.
Badplakken
Inkele badplakken yn Egypte binne:
Skiednis
left|thumb|250px|De Nyl yn Egypte. De jierlikse oerstreaming fan de Nyl smiet fruchtbere grûn op foar de lânbou, sadwaande setten minsken har al om 8000 f.Kr. nei wenjen yn dat gebiet. Om 3200 f.Kr. is der in kening Menes, dat de earste kening fan Egypte wurde soe. It duorre hast 3000 jier oant de tritichste en lêste dynasty bestean soe.
Yn 332 f.Kr. oermasterre Aleksander de Grutte Egypte. Nei syn dea falt syn ryk útinoar en wurdt ien fan syn fjildhearren, Ptolemaeus, kening fan de satrapy (provinsje) Egypte. Ptolomaeus I beneamt himsels ta Farao fan Egypte. Yn 30 f.Kr. ferliest it Ptolemaetyske Ryk har ûnôfhinklikens en wurdt in provinsje fan it Romeinske Ryk.
Yn de earste iuw brocht Sint Markus it Kristendom nei Egypte. Yn de 6e iuw wurdt it East-Romeinske ryk stadichoan it Byzantynske ryk dat hieltyd yn kriich is mei de Perzen. Yn 639 oerweldigen de Islamityske Arabieren Egypte, en wurdt de Islam it nije leauwen. Islamityske lieders keazen troch it Islamityske Kalyf holden yn de seis neikommende iuwen de macht yn hannen. Yn 1517 wurdt Egypte in part fan it Ottomaanske Ryk.
Yn 1798 waard it lân in njoggen moannen beset troch in Frânsk eskpedysjeleger mei ginneraal Napoleon Bonaparte. Nei't de Britten mei admiraal Horatio Nelson foar de kust lâns besochten de Frânsen op te kearen, flechte Napoleon fan Egypte wei en lit syn leger yn Egypte.
Nei de oanlis fan it Suez kanaal hie Egypte hege skulden by de Britten. Yn 1882 feroverje de Britten Egypte. Yn de Earste Wrâldkriich waard Egypte in Britsk protektoraat. Yn 1922 krige it lân mear foech, mar noch hieltyd mei in sterke Britske ynfloed. Wilens de Twadde Wrâldkriich krije de Britten help fan Egypte. Ek waarden út Egypte wei oanfallen tsjin de Dútsk-Italjaanske alliânsje. Yn 1942 ferliest it Afrika-korps fan Erwin Rommel de Slach om El Alamein. It Suez kanaal waard letter brûkt foar militêr transport nei Aazje, yn de tiid doe't der noch tsjin de Japanners fochten waard.
Nei in steatsgreep yn 1952 waard opp 18 juny 1953 waard de Egyptyske Republyk ferklearre, mei Mohammed Naguib as presidint. Yn 1954 waard Gamal Abdel Nasser, de wiere beweger by de steatsgreep 1952, keazen as presidint troch de Revolusjonêre Ried. Presidint Nasser ferklearre Egypte folslein ûnôfhinklik fan Grut-Brittanje op 18 juny 1956. Mei nasjonalisaasje fan it Suez kanaal sette de Suez Krisis yn 1956 útein.
Twiske 1958 en 1961 hiene Egypte en Syrje tegearre de Ferienige Arabysk Republyk (FAR) en in konfederaasje mei Noard-Jemen, de Feriene Arabyske Steaten (FAS). De FAR as de FAS waarden yn 1961 wer opheven omdat de lannen it net lykfine koenen mei it liederskip. Yn 'e Seisdeiske Kriich waard de Sinaï fan Israel beset. Wilens de Oktober Kriich yn 1973 woenen Syrje en Egypte wraak, mar dat mislearre.
Yn 1981 waarde presidint Anwar Sadat foar gearwurking mei de Amearikanen en frede mei Israel troch islamityske ekstremisten fermoarde. De fise presidint fan doe, Hosni Moebarak wie tenei diktator. Op 7 septimber 2005 wiene der ferkiezings dêr't Moebarak ek oan meidie. Moebarak krige 88% fan de stimmen.
Fan 25 jannewaris 2011 ôf brutsen der, nei de revolúsje yn Tuneezje, ûnrêsten út yn ferskate stêden yn Egypte. Nei achttsjin dagen fan protest, droech Moebarak op 11 febrewaris de macht oer oan it Egyptyske leger.
Taal
Arabysk (offisjële taal), Ingelsk, Frânsk (hannelstalen), Arabyske (Egyptysk, Soedaneesl e.o.), Nubyske en Berbertalen
Toerisme
right|thumb|250px|De Grutte Sfinks en de Piramide fan Gizeh De folgende gefallen binne toeristyske trekpleisters fan Egypte:
Menameradiel
Menameradiel (sûnt 1 jannewaris 2011 offisjeel Frysk; Nederlânsk: Menaldumadeel) wie in gemeente dy't yn it noardwesten fan 'e Nederlânske provinsje Fryslân lei, net fier fan Ljouwert ôf. Dizze gemeente hie op 30 april 2017 in befolking fan 13.439 minsken. It oerflak bedroech yn totaal 70,03 km², wêrfan't 1,2 km² út oerflaktewetter bestie. It gemeentehûs fan Menameradiel stie yn Menaam, mar it grutste plak fan 'e gemeente wie Dronryp. Menameradiel gie op 1 jannewaris 2018 op yn 'e nije fúzjegemeente De Waadhoeke.
Geografy
Menameradiel lei yn it noardwestlike part fan Fryslân en hearde foar it meastepart ta de Bouhoeke, mei útsûndering fan guon doarpen yn it súdeasten fan 'e gemeente, lykas Boksum en Blessum, dy't ûnderdiel fan 'e Greidhoeke foarmen. Menameradiel waard yn it noarden begrinzge troch de gemeente It Bilt, yn it westen troch Frjentsjerteradiel, yn it suden troch Littenseradiel, yn it easten troch Ljouwert en yn it noardeasten troch Ljouwerteradiel. Foar de gemeentlike weryndieling fan 1984 waard it yn it noarden begrinzge troch It Bilt, yn it noardwesten troch Barradiel, yn westen troch it âlde Frjentsjerteradiel, yn it súdwesten troch Hinnaarderadiel, yn it suden troch Baarderadiel, yn it easten troch Ljouwert en yn it noardeasten troch Ljouwerteradiel.
It plattelân fan Menameradiel hie in iepen karakter. It uterste noardeasten makke diel út fan 'e saneamde 'nijlannen', de oanslibbe en tusken 1200 en 1500 ynpoldere klaaigrûnen fan 'e âlde Middelsee. Mear westlik lei in kwelderwâl fan savelige grûn dy't fan it súdeasten nei it noardwesten troch de gemeente rûn en 80 sm oant 1.30 m heech is. Dêrop wiene fanôf inkele iuwen f.Kr. terpen opsmiten dy't letter ta de doarpe-rige Deinum, Marsum, Ingelum en Bitgum útwoeksen wiene. In twadde kwelderwâl rûn fan Dronryp nei Menaam en berikt in hichte fan likernôch 1 m. Menameradiel wettere ôf fia it Van Harinxmakanaal, de Menamer Feart en de Berltsumer Feart. It Van Harinxmakanaal rint by Dronryp en Deinum lâns en snie in lyts súdlik part fan 'e gemeente ôf fan 'e rest.
Skiednis
Yn it gebiet fan Menameradiel wie al yn 'e trêde iuw f.Kr. terpbewenning. Der wiene dan ek in protte argeologyske fynsten dien, wêrûnder kremaasjeresten út de Romeinske Tiid, urnen en potten út 'e Iere Midsiuwen en, yn Dronryp, in goudskat fan fjirtich muntstikken út 'e sânde iuw. Yn 'e Midsiuwen foarme Menameradiel de noardeastpunt fan Westergoa, dêr't de Middelsee oergie yn 'e Waadsee. Yn 'e tiid om 1100 hinne waard dêr de Hegedyk oanlein, dy't Westergoa beskerme tsjin 'e see.
Oarspronklik hearde Menameradiel binnen Westergoa ta de Frjentsjerter Fiifdielen, yn 'e mande mei Baarderadiel, Barradiel, Frjentsjerteradiel en Hinnaarderadiel. Doe't dat gebiet yn 'e rin fan 'e fjirtjinde iuw útinoar foel, ûntjoech Menameradiel him ta in selsstannige gritenij, dy't yn 1401 foar it earst yn in histoaryske boarne as sadanich neamd waard. Mei it tichtslykjen en ynpolderjen fan 'e Middelsee krige Menameradiel der eastlik fan 'e Hegedyk de Nijlannen by, mar it grutste part dêrfan heart hjoed de dei ta de gemeente Ljouwert.