cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reedriden
Baanriden
By it baanriden besiket eltse dielnimmer apart sa hurd mooglik in ôfstân te riden. Om't dielnimmers elts in eigen baan hawwe spilet taktyk net in grutte rol.
Groepstart
By de groepstart-dissiplines begjinne alle dielnimmers tagelyk en tegearre, en besiket eltsenien om foar de oaren oan te kommen. De faasje is hjir net it doel, mar it middel om de oaren foarút te kommen.
Sierriden
By it sierriden is net de faasje it doel, mar de bewegings. In sjuery beoardielt de styl fan riden fan de dielnimmers.
Oare iissporten
Der binne ek oare sporten op redens. Om't it riden dêr mar it middel is, wurde dy meast net ta it reedriden rekkene:
Bokking
thumb|Bokking thumb|Kipper Bokking, bokkem of bokken is gjin aparte fisksoarte, mar in bewurke rikke kulinêre fariëteit fan de hjerring.
Under de namme "bokking" wurdt rikke en sâlte hjerring oanbean. Yn it Ingelsk wurdt bokking ek wol bloater neamd, mar bloater is ek de namme foar de Coregonus hoyi of oar sorte houting dy't faak rikke ferkocht wurde (en iten). De term bokking wurdt allinnich brûkt foar de fariëteit makke fan hjerring.
Soarten
By gebrek oan konservearingsmooglikheden wienen oant de ein fan de njoggentjinde iuw bokkingen yn trije soarten te krijen: leffe bokking, taaie bokking en hurde bokking. Leffe bokking wie mar koart rikke en inkele dagen hâldber; taaie bokking inkele wiken en hurde bokking inkele moannen. Benammen de hurde bokking waard mei miljoenen yn oantal eksportearre, benammen nei Dútslân.
Tsjintwwurdich wurdt ûnderskied makke tusken stoombokking (waarmrikke) en spekbokking (kâldrikke). Kipper is ek rikke hjerring, mar dan iepenklapt en waarm rikke. In fjirde fariant is bakbokking, in bakte hjerring.
Mindere populariteit
Bokking hat iuwenlang folksfiedsel nûmer ien west, goedkeap te krijen en lang hâldber. Door de ferleging fan de fleisprizen oan de ein fan de njoggentjinde iuw ferdwûn dizz posysje. Tsjintwurdich wurdt bokking noch wol yn it bûtenlân iten, mar begjint yn Nederlân in marzjinaal bestean te lieden. Kulinêr binne der in soad mooglikheden mei bokking.
Abbegea
Abbegea (Nederlânsk: Abbega) is in terpdoarp yn Súdwest-Fryslân, mei likernôch 261 ynwenners (2011). Oant 2011 lei Abbegea yn de eardere gemeente Wymbritseradiel.
Oan de noardkant fan it doarp is in nijbouwyk. Men kin mei de boat oan Abbegea ta komme.
Skiednis
thumb|260px|Abbegea Abbegea is ûntstien op in terp tusken 1000 en 1200.
Eartiids wie hjir in parochy Gertrudistsjerke wijd oan de hillige Gertrudis. De herfoarme tsjerke is noch út de Midsiuwen. De toer hat in houten dakruter mei in klok út 1647. Sûnt 1989 is it âlde tsjerkepaad nei Westhim fernijd.
Gertrudislien
By testamint bepaalde pastoar Goffa Adema (†* july 1508 ) de bestimming fan it Sint-Gertrudislien. It jild út de ferhier fan in oantal pleatsen moast te'n goede komme oan de neisieten. Binne dy der net dan meie oaren dit brûke om foar doomny te learen. De gemeente is mei de tsjerkefâden it bestjoer. De stifting hat in moaie drinkhoarn yn besit. Sjoch hjirfoar ek it boek:
Wetterskip
It wetterskip Abbegea ûntstie doe't men oan it begjin fan de 20e iuw in bettere wetterbehearsking ha woe yn it gebiet fan it wetterskip De Skerwolder- en Moarra-Himmen.
Mienskip
Abbegea hat in feriening foar Doarpsbelang. De oranjeferiening fersoarget ien kear yn de twa jier de doarpsfeesten. Abbegea hat mei Folsgeare en Easthim it kontaktbledsje 'Kontakt'. Fierders hat it doarp in biljertferiening, frouljusklup "De Kwebbels", it Abbegeaster Skûtsje, wurkgroep Burenhulp, in âlderein- en jongereinsoas.
Yn 1983 krige Abbegea in nije basisskoalle: "Bernegea", dy't yn 2012 slute moast omreden it te lytse tal bern. De skoalle fusearre doe mei basiskoalle "East Kime" yn Easthim ta "East Kime/Bernegea". Yn 2015 moast dy skoalle lykwols ek slute en dy fusearre mei "De Gearrin" yn Folsgeare. Sûnt dy tiid hat dy skoalle it Yntegraal Bernesintrum (IKC) foar de trije doarpen west. Yn 2018 moast dy lykwols ek slute en fusearre mei dy fan Nijlân.
Strjitten yn Abbegea
260px|thumb|Tsjerkepaad tusken [[Feytebuorren en Abbegea]]
Gerard Slothouwer
Gerard Maria Slothouwer (Frjentsjer, 25 maaie 1860 - Utert, 27 oktober 1942) wie in learaar en histoarikus.
Promovearre op in dissertaasje oer Sikko fan Goslinga. Fan 1883 - 1888 wie er learaar oan it gymnasium fan Ljouwert. Skreau ferskate artikels oer de Fryske skiednis. Letter waard er direkteur fan de Ryks HBS yn Wageningen.
Skalsum
thumb|260px|right|De [[himrik fan Skalsum]] Skalsum is in doarp dat yn de gemeente De Waadhoeke leit. Skalsum leit noardeastlik fan Frjentsjer en súdwestlik fan Peins. De doarpskearn leit oan de Doarpsstrjitte, Tsjerkestrjitte en Frjentsjerterwei. De buorskip Molswert heart ek by Skalsum. Tegearre mei Boer, Sweins, Peins en Rie foarmet Skalsum it Frjentsjerter Fiifgea.
Op hie Skalsum  ynwenners.
Namme
In âlde foarm fan de namme is 'Scalkesum' (1275). De hjoeddeiske namme wurdt yn alle gefallen sûnt 1425 brûkt. Oan it ein fan de 16e iuw wie de Fryske fariant 'Scalzum. It earste diel komt fan de persoansnamme Skalk, dat oarspronklik 'feint' betjut. It twadde diel betsjut 'hiem'.
Skiednis en beskriuwing
It doarp foarmet mei de noardlike doarpen fan de lytse plattelânsgritenij Frjentsjerteradiel Boer, Rie, Peins en Sweins de saneamde Frjentsjerter Fiifgea. It liket in streekdoarp by de dyk nei Menameradiel lâns, mar it is in terpdoarp. Fan de bebouwingsstreek fan huzen en pleatsen ôf dy’t foaral noardlik fan de dyk leit, rint de Tsjerkestrjitte nei de terp. Dêr steane ek noch in pear húskes, mar de middelmjittich hege terp is foaral it poadium foar de tsjerke en har tsjerkhou. Foaroan de dyk, op de hoeke, stiet de mânske (eardere) pastorije, in eklektysk bouwurk út de 1870-1880. It bouwurk riist yn twa hege boulagen op, de wanden binne blokt stukadoare sadat it liket oft de wenning fan grutte blokken natoerstien boud is.
Oant 1939 stie der in mole yn Skalsum. East fan Skalsum stiet De Skalsumermole, in poldermole út 1801. thumb|260px|Skalsumermole'' De bekendste bolle fan Nederlân, Sunny Boy kaam fan Skalsum.
Sûnt 2018 leit Skalsum yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it yn de gemeente (nij) Frjentsjerteradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Frjentsjerteradiel (noardertrimdiel).
Mienskip
Oan de Doarpsstjitte stiet it doarpshûs.
Tjerke
De oan Nikolaas fan Myra wijde tsjerke is boud oan de ein fan de 12e of begjin 13e iuw. Der binne grutte spitsbôgefinsters yn de súdlike muorre, mar der binne ek spoaren fan lytse rûnbôgefinsters. Tsjin de muorre steane inkele steunbearen en der binne spoaren fan in rûnbôgige yngong. De muorre fertoant mingd moppemateriaal: giel en appelblossem. De noardmuorre is fernijd mei lytse gieltsjes dêr’t in pear grutte finsters yn stean. De kap is dekt mei blau glazuere Lucas IJsbrandpannen. It ynterieur hat in iken preekstoel mei sniene panelen fan 1711 en it oargel is út it begjin fan de 19e iuw. De toer hat in 19e iuwsk foarkommen trochdat er doe oan trije siden beklamme is. Yn de 18e iuw wie de toer noch begroeid mei klimop. Meidat dêr skealik fûgelguod yn húsmanne is dy roaid, mar lang hat it sechje noch klonken: ‘To Skalsum, yn’ e klimmerbean’.
Ferienings
De grutste feriening fan Skalsum is keatsferiening "Ons Genoegen". De op ien nei grutste feriening is de biljertferiening. Skalsum hat ek in skoft in fuotbalferiening hân mei de namme Freno, mar yn 1970 gyng dy tegearre mei de fuotbalklub fan Frjentsjer.
Befolkingsferrin
(Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2013, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)
Strjitten
Doarpsstrjitte, Frjentsjerterwei,, Tsjerkestrjitte, Peinserwei, Ryksstrjitwei.
Moskou (buorskip)
thumb|De Moskouwei yn Moskou (2020) Moskou is in buorskip yn 'e gemeenten Opsterlân en Eaststellingwerf.
Denzel Washington
thumb|Denzel Washington Denzel Jermaine Washington, Jr. (Mount Vernon New York, 28 desimber 1954) is in Amerikaansk akteur.
Santos
Santos (útspr.: [ˈsɐ̃tus]; ) is in stêd en gemeente yn Brazylje. It plak is stifte yn 1546.
Moskou (buorskip)
De namme komt wierskynlyk troch folkshumor, Petersburch lei ommers oan de oare kant fan de Opsterlânske Kompanjonsfeart. Efterôfplakjes krigen wol faker de namme fan in fier oarde, lykas Egypte efter Nijeberkeap.
Santos
Santos is it thús fan it Kofje Museum, dêr't eartiids ûnderhannele waard oer wrâldkofjeprizen. Der is ek in fuotbalmonumint, wijd oan 'e grutste spilers fan' e stêd, ûnder wa Pelé, dy't it grutste part fan syn karriêre trochbrocht by Santos Futebol Clube.
Moskou (buorskip)
De N381 rint yn it súdlike diel oer de Moskoureed dwers troch de buorskip hinne.
Seisbierrum
Skiednis
Seisbierrum ûntstie op in kwelderwâl oan 'e Waadsee.
Middelbuorren (Nyegea)
Middelbuorren (Nederlânsk: Middelburen) is in buorskip yn de gemeente Smellingerlân, yn 'e himrik fan Nyegea. Middelbuorren leit tusken Aldegea en Nyegea yn, dêrfandinne de namme. Op 'e kaart fan omtrint 1700 waard de namme stavere as 'Middelbuiren'.
Seisbierrum
Namme
Mooglik waard it doarp yn 1139 as Berum foar it earst neamd, in namme dy't ek letter noch wol opdûkte. Yn 1275 waard it doarp Sixtisberen neamd. Dêrnei folgen nammen as Sixtebeeren (1322), de Latynske namme Sixti Borum (1324), Sexberum (1371), Sixtiberum (1456) en sûnt it begjin fan de 16e iuw as Sexbierum. De Fryske fariant wie oan it ein fan de 16e iuw Sexbirom. It earste diel is ôfkomstich fan de namme hillige Sixtus, de patroanhillige fan Seisbierrum, it twadde diel is ôflaat fan it Aldfryske 'bêre', dat 'skuorre' of 'hûs' betsjut. De namme betsjut sadwaande 'de hûzen fan Sikstus'.
Om't de namme fan Seisbierrum likernôch tagelyk opkaam mei it ferdwinen fan de namme Westerbierrum, is it mooglik dat de namme doe feroare is. In oare mooglikheid is dat Westerbierrum yn de Waadsee ferdwûn is.
Liauckemastate
Yn it earste fearn fan de 14e iuw waard de Liauckemastins boud, ien fan de grutste states dy't Fryslân hie. Om't de Liauckema's hartoch Albrecht fan Saksen stipen, foelen Fetkeapers yn 1498 it kastiel oan. Yn 'e tiid fan de reformaasje bleaune de Liauckema's trou oan it katolike leauwe en om 't hja de kant fan de Spanjaarden keazen, plonderen geuzen yn 1580 it kastiel. Neitiid folge in grutte renovaasje en waarden in nije kapel en de hjoeddeiske poarte boud.
Yn 1824 waard it kastiel fanwegen de hege ûnderhâldkosten ôfbrutsen.
Ofskieding en doleânsje
Op 1 desimber 1835 ynstituearre Hendrik de Cock in Kristlike Ofskieden Gemeente yn Seisbierrum. Yn 1863 krige Seisbierrum in kristlike skoalle, weryn't de twa tsjerken fan Seisbierrum tegearre wurken dat bleau sa oant 1896, doe't der in skoalle op grifformearde grûnslach stifte waard. De groeiende gemeente kocht yn 1879 in hûs mei in foarse tún oan 'e Terp, dêr't in nije tsjerke boud waard. Tsjin it ein fan de 19e iuw brocht de doleânsje in nije weach oan leden. Yn Seisbierrum waard gjin aparte dolearjende tsjerke ynstituearre, mar de tsjerke slette him yn 1892 oan by de doe ûntstiene Grifformearde Tsjerke.
thumb|left|De grifformearde tsjerke út de jierren 1920 De tsjerke oan it Achterom wie wer te lyts, mar it duorre noch oant 1927 dat de earste stien foar nijbou lein waard. Yn 1931 waard boppedat in nije grifformearde skoalle iepene. De gefolgen fan de frijmakking fan 1944 bleaune foar Seisbierrum beheind ta it ferlies fan in pear leden. Yn 1962 folge in renovaasje fan de tsjerke en waarden nije kleurde ramen ynbrocht. Ek waard de âlde pastorij, in eardere notariswente, ôfbrusten en ferfongen troch nijbou. Dat wie ek in tiid dat de ûnttsjerkliking in begjin makke oan it ein fan de bloei fan de grifformearde mienskip fan Seisbierrum. Stadichoan ûntstiene der wer kontakten mei de herfoarme gemeente en yn 2007 waard besletten om oer te gean op ien Protestantske gemeente Seisbierrum-Pitersbierrum. Yn de ta 'De Terskflier' omneamde grifformearde tsjerke waard yn 2021 foar it lêst preke. It tsjerkegebou sil ferboud wurde ta apparteminten. It oargel waard ferkocht oan de Grifformearde Gemeente fan Veen (Noard-Brabân), dêr't yn 2022 útein set waard mei de bou fan in nije tsjerke.
Bestjoerlike yndieling
Sûnt 2018 leit Seisbierrum yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it yn de gemeente Frjentsjerteradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Barradiel.
Oarspronklik wie Minnertsgea it haadplak fan de gritenij Barradiel, mar sûnt 1832 waard Seisbierrum it haadplak. It gemeentehûs kaam yn Walburgastate, dat yn it oanbuorjende Pitersbierrum lei. Om it gemeentehûs yn it haadplak te krijen waard de grins tusken Seisbierrum en Pitersbierrum in lytse hûndert meter opskood, sadat Walburgastate yn Seisbierrum kaam te stean. Dat bleau sa oant 1984, doe't de twa doarpen by Frjentsjerteradiel yndield waarden en Seisbierrum gjin haadplak mear wie. De grins tusken Seisbierrum en Pitersbierrum is dêrby wer op it âlde plak wêrom lein en dêrmei einigen de strideraasjes oer de grinsferskowing.
Mûne en attraksjepark
thumb|left|Nôtmûne 'De Korenaar' Sûnt de 15e iuw hie Seisbierrum in nôtmûne. De herfoarme tsjerke liet yn 1868 de hjoeddeiske nôtmûne bouwe. Nei de Twadde Wrâldkriich rekke de mûne bûten gebrûk. De mûne is yn partikuliere hannen en kin besichtige wurde.
Sûnt 1987 hie Seisbierrum de piramide fan Aeolus (god fan de wyn). Aeolus is destiids boud as wyn-attraksjepark en besikerssintrum fanwege it nije wynmole-eksperiminteel park tichtby Seisbierrum (feitlik op de himrik fan Easterbierrum) dat oant 1994 duorre. Letter waard it in boartersparadys. It attraksjepark gie yn 2017 ticht en yn april 2022 waard de glêzen piramide ôfbrutsen. Op it plak fan it park komt in wenwyk.
Oars
Om it doarp ûnstie yn de lêste desinnia in soad kastúnbou.
Mienskip
Seisbierrumers wurde tradisjoneel foar sleeptoffels útmakke.
Skoalle
thumb|260px|Protestantsk-kristlike basisskoalle 'De Skeakel Sûnt de simmer fan 2017 is der noch mar ien skoalle oer yn Seisbierrum. De iepenbiere basisskoalle 'De Barraboech' moast doe de doarren slute fanwegen te min bern en in mislearre fúzje mei oare iepenbiere skoallen. De kristlike basisskoalle 'De Skeakel' is tsjintwurdich de iennige skoalle fan it doarp. De skoalle waard yn 2022-2023 ferboud en grutter makke. thumb|260px|Alde Buorren
Ferienings
( Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside)
thumb|260px|Nije Buorren
Befolkingsferrin
(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 2013, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)
Monuminten
thumb|left||''Gevelstien oan de Alde Buorren 3 fan in 17e-iuwske trijemaster
Ferskaat
Tusken 1903 en 1935 hie Seisbierrum in stasjon oan it spoar Stiens-Harns.
Fuotbalferiening Hurdegaryp
Fuotbalferiening Hurdegaryp is oprjochte op 10 oktober 1962. De klup spilet op akkomodaasje De Warren oan de Jintewarren yn Hurdegaryp. It klupblêd hjit "De Foltreffer".
Feddo Jan van Slooten
thumb|Silhûet fan Van Slooten Feddo Jan van Slooten, (Ealsum, 4 desimber 1750 - Dokkum, 22 april 1804), wie in jurist en boargemaster.
Hy wie in soan fan dûmny Adrianus van Slooten fan Ealsum en Johanna fan Ketel fan Grou.
Van Slooten studearre oan de Universiteit fan Frjentsjer en promovearre yn 1774. Wie abbekaat en boargemaster fan Dokkum.
Torquay
Torquay is in baaiplak yn it súd-Ingelske greefskip Devon. It leit oan de baai Torbay oan It Kanaal.
De pittoreske stêd hat in myld klimaat. Sadwaande lûkt it plak in protte toeristen. Torquay sels hat op it heden sa'n 55.000 ynwenners. De stêd hat him de baai bylâns útwreide en foarmet no mei de oanswettende gemeenten Paignton en Brixham de bestjoerlike ienheid (Unitary authority) Torbay, mei in ynwennertal fan likernôch 125.000.
It besjen wurdich
It museum fan de lokale natuerhistoaryske feriening hat in grutte kolleksje foarwerpen út it Paleolitikum, dy't ûnder mear út Kent's Cavern komme, in grot tichteby. Ek nijsgjirrich is de ruïne fan Torre Abbey, in abdij fan de premonstratinzers út 1196, it earste grutte gebou fan it plak.
Demografy
De folkstelling fan 2001 census lit fannijs sjen dat Torquay in soad âlderein hat, 26% fan de 63.998 ynwenners is boppe de 60 jier, yn hiel Ingelân is dat 21%. Lju ûnder de 20 jier foarmje 23% fan de befolking, yn hiel Ingelân is dat 25%.
De folgjende statistyk jildt foar hiel Torbay, dat mei Paignton en Brixham.
Piet van der Hem
thumb|left|Piet van der Hem yn 1950 (Nasjonaal Argyf) thumb|Portret fan [[Henri van Abbe troch Piet van der Hem, 1929]] Piet van der Hem (Wurdum, 9 septimber 1885 - De Haach, 24 april 1961) wie in keunstskilder, tekener en boekbânûntwerper.
Biografy
Van der Hem wie in soan fan de keapman Dirk van der Hem en Geertje Pieters Smids. Doe't er tolve wie waard er wees en waard er opnaam yn de húshâlding fan in omke en muoike yn Ljouwert. Nei fjouwer jier ryks-HBS yn dy stêd, besleat er, stimulearre troch syn tekenlearaar J. Bubberman, him ta te lizzen op de keunsten.
Hy folge in tekenoplieding oan de Ryksakademy foar Byldzjende Keunsten yn Amsterdam. Fan medio 1907 oant 1908 waard hy troch in keninklike subsydzje by steat steld in jier op Montmartre yn Parys te wenjen en te studearjen. Dêrnei gie er werom nei Amsterdam. Om 1910 hinne debutearre hy mei ferrassende tafrielen út it mondêne en Bohemien-libben, nachtkroegen, bars en, kabarets mei skilderingen fan bollefjochtsjen, yllustratyf nei opfetting, smaakvol en modern yn de ljochte kleur, realistysk en faak fel sarkastysk; wie doe mei Jan Sluyters, Leo Gestel en George Hogerwaard ien fan de meast talintfolle keunstskilders. Van der Hem ûndergie de ynfloed fan Paryske keunstners, mar joech in persoanlike foarm, yn wêzen mear skildereftich. De beloften fan syn jeugd binne net goed útkomd mar hy waard in treflik portretskilder mei wurken fan minister Cort van der Linden (1913), keninginne Wilhelmina, prins Hendrik en Baron P.A.V. van Harinxma thoe Slooten.
Yn 1914 gie er meiwurkjen oan De Nieuwe Amsterdammer mei nochal politike tekeningen, dy't net sûnder homor wienen. Yn 1923 gie er oan it wurk as polityk tekener foar De Haagsche Post. Syn politike printen yn de Earste Wrâldoarloch ferrasse troch in brede, flotte en stylfolle tekenwize.
Foar it blêd Sprokkelingen fan de firma Lindeteves makke Van der Hem tsientallen tekeningen wylst hy ek foar oare bedriuwen reklamefolders en boekbannen ûntwurp.
In de Vrijloop
thumb|right|200px|Yn de Frijloop thumb|right|200px|Efterkant Yn de Frijloop thumb|Gevelstien In de Vrijloop is in feriening op De Jouwer foar minsken dy't út it wurk wei binne. It is opsetten troch Douwe Egberts foar syn âld-wurknimmers. Letter is it gebou en de ynhâld foar it symboalyske bedrach fan ien gûne ferkocht oan de Stifting Yn de Frijloop. De Sosjaal Kulturele Kommisje (SCC) organisearret no foar alle Jousters in soad aktiviteiten, lykas: In sintraal plak yn it ferieningsgebou oan de Syl nimt it biljerten en kaartspyljen yn.
Troch Douwe Egberts binne in tal masines foar hout- en metaalbewurking skonken: draaibanken, freesbanken, skuormasines en oare masines.
In diel fan it gebou is ornearre foar de Omrinwinkel.
Zhang Hong
Zhang Hong ek bekend as Hong Zhang (Heilongjiang, 12 april 1988) is in earder Sineesk reedrydster.
Sy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip sprint en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 2014 en 2018). Sy waard by dizze kampioenskippen ien kear Olympysk kampioene en behelle in sulveren en in brûnzen medalje op it Wrâldkampioenskip sprint. Nei de spullen fan 2018 hold Zhang Hong op mei it reedriden op heech nivo.
Sybrecht Regtdoorzee Greup-Roldanus
Dr. Sybrecht Clasina Regtdoorzee Greup-Roldanus (Amsterdam, 24 septimber 1893 - 1984) wie in Nederlânsk skriuwster en histoarika.
Libben
Regtdoorzee waard berne yn Amsterdam, mar brocht in grut part fan har jeugd troch yn Middelburch. Hja woe it leafst sjongster wurde, mar dochs begûn se in stúdzje (ûnderwiisakte) Nederlânsk MO. Al mei jonge jierren skreau hja novellen, ûnder oaren yn it populêre blêd "Eigen Haard". Sy brûkte ûnder oaren de skûlnamme Sini Greup-Roldanus.
Hja waard lykwols learares en letterkundige. Yn 1922 troud hja mei de jurist Jan Regtdoorzee Greup. Yn 1925 is se learares Nederlânsk, skiednis en steatsrjocht oan it Gemeentlik Lyseum te Amsterdam. Oer it lesjaan seit hja: "... Ik fyn it wichtich dat de dosint syn of har stof behearsket, nee der boppe stiet, sadat jo har mei koartswyl bringe kinne. ...".
Yn 1936 promovearre hja cum laude op de Geschiedenis der Haarlemmer Bleekerijen. Yn dat jier waard hja ek bestjoerslid fan It Ynternasjonaal Argyf foar de Frouljusbeweging, dat yn 1935 oprjochte wie.
Yn har boek Sandra Tjallinga in het eeuwjaar 1700 jout hja in beskriuwing fan it libben yn de Akademystêd Frjentsjer.
Wurk
In kar.
Jarich van der Wielen
Nei't er in skoft oer de wrâld swalke hie, begûn er yn 1920 mei it opsetten fan praatjûnen foar manlju. Foar froulju wienen der gearkomsten oer húshâldskoallen en gesinsfersoarging. It gie him om de foarming fan de arbeider. Dy moast alles krije wat nedich wie om selsstannich yn it libben stean te kinnen.
Hy hat 22 jier oan de Folkshegeskoalle wurke en wenne yn it "Hûs mei it Each".
Boschoord
Boschoord  is in buorskip yn de gemeente Westerfjild, provinsje Drinte. De buorskip leit op de grins mei de provinsje Fryslân tusken Boyl en Doldersum.
Noard-Fryslân (distrikt)
Bestjoerlike distrikten
400px|right
Osvaldo Moles
Osvaldo Moles (Santos, 14 maart 1913 – São Paulo, 14 maaie 1967) wie in Brazyljaansk sjoernalist en publisist. Hy levere wichtige bydragen oan de Brazyljaanske radio, sjoernalistyk, literatuer en sinema.
Libben en karriêre
Moles waard yn 1913 berne yn Santos yn in famylje fan Italjaanske ymmigranten. Hy waard beynfloede troch de modernisten en begûn syn sjoernalistike karriêre by de Diário Nacional en ek by de Correio Paulistano.
Yn 1937 wied er belutsen by de oprjochting fan Rádio Tupi yn São Paulo, en yn 1941 moete er Adoniran Barbosa, lykas Tiro ao Álvaro en Trem das Onze. Tegearre skreaune se in protte lietteksten. Yn de 1940-er jierren joech de parse fan São Paulo Moles de bynamme "de makker fan miljoenen programma's".
Moles stoar yn 1967 troch selsmoard, mar de parse hold dat feit stil, sa't wenst wie yn 'e diktatuer. Mei't er in figuer efter de skermen bleaun wie, droech de stilte fan 'e parse deroan by dat syn wurk oan hjoed de dei ta fierhinne negearre is. ;
Bôge (boukunde)
thumb|Bôgekonstruksjes yn in [[Gevel|fasade Apteek De Liefde yn Utert)]] In bôgekonstruksje is in oerspanning yn in bûgde foarm, dy't in frije konstruksje oplevert tusken twa steunpunten. Faak is de bôge útfierd yn natuerstien en/of bakstien en binne de stienen fan de bôge keggefoarmich. Yn it krêftenspel jildt foar de meast brûkte bôgefoarmen: nammerste leger de bôge (de saneamde stek), nammerste grutter de sydwertse krêften (spatkrêften). In ferwulf is op te fetsjen as in trijediminsjonale tapassing fan in bôgekonstruksje. Yn de boukunde wurdt in bôge'' faak tapast, omdat it fan natuere in sterke konstruksje foarmet. Yn it ferline wie in bôgekonstruksje faak de ienige manier om grutte romtes te oerspannen, en der dêrnei wer boppe-op te bouwen. Pas sûnt de útfining fan de bôge as draachkonstruksje koenen gebouwen as katedralen boud wurde.
In alternatyf foar de bôge is de latei, in ynmitsele draachstien of draachbalke. Sûnt de útfining fan it wapene en foarspande beton wurdt de bôge net folle mear brûkt.
Romaanse bôgen binne sirkelfoarmich. Yn Europa wurde dizze bôgen útsein yn tsjerken en in soad oantroffen yn brêgen. Yn de goatyk waarden spitsbôgen tapast, it foar fan de spitsbôge mei de rûnbôge is ûnder mear de fariabel ferhâlding tusken hichte en oerspanning.
De Spaanske arsjitekt Antoni Gaudí (1852-1926), in grûnlizzer fan de organyske arsjitektuer, brûkte spesjale foarmen fan bôgen. Om te bepalen oft dizzen sterk genôch wiene, makke hy in skealmodel fan de bôge mei toutsjes, de shjitten kettingline. Dit model hong op syn kop. Mei gewichten simulearre Gaudí de krêften dy't op de bôgen wurkjen gean soenen. Hjirmei gie de toubôge út himsels yn de juste, stabile foarm hingjen.
Technyske begripen by bôgen
thumb|benamingen: 1=spanning of spanwiidte 2=rjochtstân 3=poarringpunt 4=top of krún 5=pylk, poarring of stek 6=oanset 7=berrte 8=bûtenbôgeline 9 binnenbôgeline
Folerwiik
thumb|Lizzing Folerwiik (Dútsk: Vollerwiek) is in gemeente yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Vollerwiek hat 48 ynwenners (2010).
Wapen fan Ferwerderadiel
thumb|Gemeentewapen Ferwerderadiel It gemeentewapen fan Ferwerderadiel waard op 25 maart 1818 fêststeld as ''In skyld fan lazuer beladen mei 7 stjerren fan goud, pealsgewiis setten 2, 3 en 2. It skyld dekt mei in gouden kroan.'' De kroan is in normale kroan fan trije blêden en twa pearels en gjin Fryske gritenijkroan.
De oarsprong is ûnbekend, mar it wapen komt al yn de 14e iuw foar. Fan de doarpen yn Ferwerdearadiel binne de doarpswapens beskreaun fan Bartlehiem en Hallum.
List fan planetoïden 5001-5100
Dit is in list fan planetoïden 5001-5100.
Gisèle Lestrange
Gisèle Lestrange of Gisèle de Lestrange, nei har trouwen, Gisèle Celan-Lestrange (Parys, 19 maart 1927 – 9 desimber 1991) wie in Frânsk grafysk ûntwerper.
Se studearre tekenjen en skilderjen oan de Académie Julian yn Parys fan 1945 oant 1949, en dêrnei etsjen oan Atelier Friedlaender yn Parys, fan 1954 oant 1957. Sy waard in ferneamd grafikus dy't nei 1964 foar atelier Lacourière-Frélaut yn Parys wurke. Har heit stoar yn 1943. Op 21 desimber 1952 boaske hja mei de dichter Paul Celan, dy't hja novimber 1951 moete hie. It pear krige twa soannen, Francois (b. 1953), dy't fuort nei de berte stoar, en Eric (b. 1955). Yn 1967 wennen sy en Celan lykwols apart. De keunstner stoar yn Parys.
Lestrange yllustrearre it wurk fan in tal ferneamde dichter. In protte fan har wurk makke sy by de gedichten fan Paul Celan.
Welt
thumb|Lizzing Welt is in gemeente yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Welt hat 215 ynwenners (2010).
Fåålst
thumb|Lizzing Fåålst (Dútsk: Vollstedt) is in gemeente yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Fåålst hat 165 ynwenners (2010).
7e iuw f.Kr.
De 7e iuw f.Kr. of sânde iuw foar Kristus rûn fan 1 jannewaris 700 f.Kr. oant 31 desimber 601 f.Kr.
Aleksander de Grutte
Jeugd
Aleksander waard berne yn Pella, yn it noarden fan it hjoeddeiske Grikelân, as soan fan de kening fan Masedoanje Filippus II en prinses Olympias. As jongfeint is Aleksander in goed hynsterider en kriget hy les fan de wiisgear Aristoteles. Al op syn 18de joech er lieding oan in legerûnderdiel yn de Slach by Kaeronea (338 f.K.) Yn dy slach waarden de losse stedsteaten fan Grikelân ferslein en kaam hiel Grikelân ûnder it bewâld fan syn heit Filippus de Twadde.
Fjildslaggen yn Perzje
By de Slach by Gaugamela waard it leger fan kening Darius III fan de Perzen foar de tredde kear ferneatige. Hoewol't Darius noch ûntkomme koe waard er letter troch ien fan syn eigen generaals fermoarde.
Oare fjildslaggen
Noch foar de Slach by Gaugamela naam Aleksander Egypte yn en liet himsels ta Farao beneame. Nei in fisioen lit er de earste plannen meitsje foar de bou fan de earste fan 30 stêden dy't nei him ferneamd wurde sille: Aleksandrje.
De ynwenners fan de stedsteat Tyros waanden harren feilich op it festingseilân dêr't hja wennen. Aleksander hie krekt syn float fuortdien, mar liet sjen út hokfoar hout oft er snien wie. Hy liet in daam fan 800 meter troch de Middellânske See oanlizze en op brute wize waard Tyrus opnommen yn it almar grutter wurdende Hellinistyske Ryk. De ynwenners waarden deaslein of ferkocht as slaaf. De hiele operaasje duorre sa'n sân moanne en dat wie de ûngeduldige Aleksander net nei it sin.
Letter waarden de stêden Babylon, Persepolis, Susan, Herat en Samarkand ynnommen, lykas de gebieten Meedje en Skytje. De Yndiaaske kening Porus fan Punjab waard ferslein mar troch it moannen oanien reinen woenen de soldaten net fjirder mei de oerwinningstocht en úteinlik loek Aleksander mei syn leger werom nei it westen.
Dea
thumb|500px|right|Kaart fan it ryk fan Aleksander de Grutte by syn ferstjerren yn [[323 f.Kr. (Klik op de kaart foar in grutter eksimplaar.)]] Yn 323 ferstoar Aleksander yn it paleis fan Nebukadnezar II yn Babylon. De reden fan ferstjerren is net rjocht dúdlik. Faaks waard er mei sin fergiftige troch in komplot fan syn eigen generaals. Feit wie dat syn lichem ferswakke wie troch ûnder oaren in swiere ferwûning yn it boarst troch in pylk, oprûn yn Yndia. In nijere teory jout as mooglike grûn foar it ferstjerren fan Aleksander it ferkeard brûken fan in medisyn troch syn doktors. Yn stee fan fertuten die in oerdoasis fan it Wrangkrûd syn deadlike wurk yn it ferswakke liif fan de kening. Fan Aleksander syn plannen om Araabje en Kartago oan te fallen kaam neat mear. Nei syn dea foel it grutte ryk hurd útinoar.
Gerda van der Kade-Koudijs
Gerda Johanna Marie van der Kade-Koudijs (Rotterdam, 29 oktober 1923 – Almelo, 19 maart 2015) wie in Nederlânsk atlete. Hja eksellearre op de sprint, de horden en by it fierspringen yn de perioade om de Twadde Wrâldoarloch.
Libben
Op grûn fan har prestaasjes hearde de Rotterdamske atlete sûnder mis thús yn it rychje fan atletes fan wrâldklasse. Se hie lykwols de pech dat se har topprestaasjes levere yn it tiidrek Fanny Blankers-Koen. Hjirtroch bleau se altiten wat yn it skaad fan de 'Fleanende Húsfrou' út Hoofddorp. Yllustratyf is bygelyks, dat Gerda van der Kade-Koudijs yn 1944 op de 100 yards mei 11,0 s mar twatsiende en op de 80 m horden mei 11,4 mar ientsiende boppe it WR bleau. Beide wrâldrekords wienen yn handen fan Fanny Blankers-Koen..
Har earste grutte ynternasjonale oerwinning helle Van der Kade-Koudijs yn 1946 doe't hja yn Oslo, by de earste Europeeske Kampioenskippen Atletyk nei de Twadde Wrâldoarloch, Europeesk kampioene fierspringen waard. Op de 100 m einige se as sechsde. In twadde gouden medalje ferovere se yn Oslo as lid fan de 4 x 100 m frouljusestafetteploech, mei Fanny Blankers-Koen, Martha Adema en Nettie Witziers-Timmer.
Gerda van der Kade-Koudijs wie trijeris lid fan in estafetteteam dat in wrâldrekord ferbettere. By nasjonale kampioenskipppen ferovere hja yn totaal njoggentjin medaljes, wêrfan der 'mar' trije goudkleure wienen, wat nochris de oerhearsking fan Fanny Blankers-Koen yn har tiidrek yllusterearret. Se sette yn 1953 in punt efter har atletykloopbaan, nei de berte fan har twadde dochter.
Yn har aktive tiid wie Van der Kade-Koudijs oansluten by it Rotterdamske Victoria. Se wie ien fan de mei-oprjiocht(st)ers fan Atletykferiening Impala yn Drachten.
Jelle Pieters Siebenga
Siebenga wie benammen aktyf op agrarysk mêd. Hy wie 27 jier bestjoerslid fan it wetterskip 'Mildaam East', wêrfan 23 jier as foarsitter. Mei troch syn tadwaan waard de Koöperative Boerelienbank Aldskoat oprjochte. Ek dêrfan wie hy lange tiid foarsitter. As foarsitter fan de feriening foar Pleatslik Belang joech hy syn krêften oan de foarútgong fan it doarp. Boppedat wie hy yn in lange rige fan jierren lid fan it bestjoer fan de begraffenisferiening en notabele fan de Nederlânsk Herfoarme gemeente.
Frederik Gerrit Slothouwer
Dr. Frederik Gerrit Slothouwer (De Kúnder, 28 augustus 1848 - Ljouwert, 26 febrewaris 1891) wie in Frysk histoarikus. Syn heit Dirk Slothouwer wie dûmny op De Kúnder en Frederik wie it tredde bern út syn houlik mei Geertruida Diehl.
As bern wie er faak siik. Hy krige syn oplieding yn Frjentsjer dêr't syn heit beroppen wie, en op de Latynske skoalle. Doe't syn heit spul krige mei de rektor gie Frederik yn Sutfen nei skoalle. Doe't syn heit hommels ferstoar ferfarde de grutte húshâlding nei Leien. Op 14 septimber 1868 studearre er Letteren en letter skiednis. by prof. Fruin. Hy is promovearre op Bijdrage in de Geschiedenis der Doelisten (1875). Dêrnei waard er beneamd oan de HBS fan Winterswyk en dêrnei oan it gymnasium en de H.B.S. yn Kampen.
Op 1 jannewaris 1879 kaam er oan it fernijde gymnasium yn Ljouwert. It Friesch Genootschap van geschied- oudheid- en taalkunde, dêr't er jûns hinne gie beneamde him op 15 oktober 1883 ta sekretaris. Soms wie er sels sprekker.
Molkfabryk De Gemeenschap
Molkfabryk De Gemeenschap wie in molkfabryk yn Bontebok.
Foarskiednis
In wichtich by-effekt fan de feanûntginning wie dat de woeste grûnen rendabel waarden foar de lânbou. De sângrûn dy't bleatlein waard by it ôfgraven fan de turf, waard mingd mei de bolster. Soks waard goede lânbougrûn. De lânbou koe him mei dêrtroch ûntjaan ta it wichtichste middel fan bestean yn de streek. De oergong fan de turfwinning nei in mear agraryske maatskippij gie stadichoan. De turfmakkers holden faak ek wat fee, meast in skiep of in geit. (De geit waard arbeidersko neamd.). De froulju fersoargen it fean. In inkeldenien kocht der in ko by en stadichoan wreide it oantal kij út. Der waard sels bûter tsjerne. Soks wie in sekuer wurkje, dat geregeldwei mislearre. De molke waard útsutele of ferkocht yn lytse winkeltsjes. Mei it oprjochtsjen fan molkfabriken wie it probleem fan it kwyt reitsjen fan de molke oer. Dat makke wer dat mear arbeiders in ko oantúgden.
Oprjochting
Yn de Bontebok waard op 25 april 1898 in koperative molkfabryk oprjochte. De oanlieding dêrta wie singelier. Yn De Hepkema waard nammentlik in advertinsje setten mei de tekst:
De veehouders van Katlijk worden ter vergadering opgeroepen (dag en uur) bij den kastelein I. Jelsma te teneinde een bespreking te houden over de eventuele oprichting van een boterfabriek.
De oprop wie net ûndertekene. Leafst 50 boeren ferskynden op de gearkomst. Mar de inisjatyfnimmer ferskynde nei lang wachtsjen lykwols net. De jongste fan de oanwêzige boeren, Wytze A. Nijenhuis, frege oan twa kear ta de inisjatyfnimmer om him bekend te meitsjen. Der gie lykwols net ien oerein en it sil altyd wol in riedsel bliuwe wa't de advertinsje setten hat. Middels bryfkes waard doe útmakke wa't de lieding fan de gearkomste hawwe soe. Nijenhuis waard keazen ta foarsitter en sekretaris. Der waard ûndersocht oft it mooglik wie. Nettsjinsteande it bestean fan partikuliere fabriken yn Langsweagen, Boppe-Knipe, It Mar en Mildaam, waard besluten om dochs in koperative molkfabryk op te setten. Op 25 april 1898 waard de oprjochtingsakte tekene troch 68 leden, en mei-inoar sa'n 500 kij. It fêstigingsplak waard Bontebok, omdat dat gaadlik lei oan de feart. Sadwaande koe de molke maklik oanfierd wurde. It waard de earste koperative molkfabryk yn de wide omkriten. Der waard earst allinnich bûter makke.
Produksje
Yn 1910 waard op kosten fan de koperaasje de modderreed ferhurde fan de dyk yn Ketlik nei it fabryk. Troch de ferbettere lizzing fan it fabryk en ferskate ferbouwings en modernisearrings kamen der mear leden en rûn de produksje hurd op.
Yn 1938 wiene der 270 leden en waard der bûter, tsiis en molkepoeier makke yn in foar de tiid hypermoderne fabryk. De oanfier fan de molke yn 1898/99 wie 1.220.326 kg. Yn 1938 wie dit oprûn ta 7.708.019 kg.
Swingel
Swingel is in Frysk tydskrift útjûn troch de Ried fan de Fryske Beweging. It earste nûmer ferskynde yn begjin 2000. It blêd wurdt útjûn mei stipe fan de provinsje Fryslân. Yn de begjinjierren ferskynde Swingel ûnregelmjittich, tsjintwurdich trije kear jiers. De stikken yn Swingel geane meast oer Fryske taal en kultuer yn de breedste sin fan it wurd.
It ‘full color magazine’ giet net allinne nei de stipers fan de Ried, mar wurdt ûnder oare ek ferspraat yn sikehuzen en biblioteken. De oplage is om de 600 stik hinne. Der is in fêste redaksje. Sûnt juny 2013 is Pier Bergsma einredakteur.
Keppeling om utens
Swingel
Woerden
200px|right|thumb|Lizzing fan Woerden
Woerden is in gemeente en stêd yn it westen fan de provinsje Utert. De gemeente hat 49.754 ynwenners (31-12-2010), boarne: CBS) en hat in oerflakte fan tsjin de 93 km² (wêrfan mar in minym bytsje wetter). Woerden krige yn 1372 stedsrjochten, wat as it begjin fan it gemeentlik bestjoer sjoen wurde kin.
Robert Kennedy
Robert Kennedy, ropnamme: Bobby; folút: Robert Francis Kennedy, en ek wol bekend ûnder syn inisjalen RFK (Brookline (Massachusetts), 20 novimber 1925 – Los Angeles (Kalifornje), 6 juny 1968), wie in Amerikaansk jurist, politikus en presidintskandidaat fan roomsk Iersk komôf. Hy wie in jongere broer fan 'e Amerikaanske presidint John F. Kennedy, en wie ûnder dy yn regear fan 1961 oant 1964 minister fan Justysje. Fan 1965 oant 1968 siet er foar de steat New York yn 'e Amerikaanske Senaat. Hy stie bekend om syn frijsinnige politike opfettings en wie ien fan 'e wichtichste kandidaten om foar Demokratyske Partij mei te dwaan oan 'e presidintsferkiezings fan 1968. Op 5 juny fan dat jier, doe't er yn Los Angeles op kampanje wie, waard er delsketten troch Sirhan Sirhan, en koart nei midsnacht de oare deis ferstoar er; hy waard 42 jier.
Jonkheid en oplieding
Robert Kennedy waard yn 1925 berne yn Brookline, yn 'e steat Massachusetts, as de trêde soan fan sakeman en politikus Joe Kennedy (1888-1969) en filantrope Rose Elizabeth Fitzgerald (1890-1995), in dochter fan John F. Fitzgerald (1863-1950), de boargemaster fan Boston. Alle fjouwer fan Kennedy syn pakes en beppes wiene bern fan Ierske ymmigranten. Kennedy groeide op as de sânde fan njoggen bern: fiif famkes en fjouwer jonges. Syn âldste broer Joe Kennedy kaam om yn 'e Twadde Wrâldoarloch, syn oare âldere broer wie John F. Kennedy, de lettere presidint (dy't yn 1963 fermoarde waard), en syn jongere broer wie Ted Kennedy, dy't desennia lang senator foar Masschusetts wie. thumb|left|200px|De bruorren Kennedy op in rychje: [[John F. Kennedy|John, Robert en Ted.]]
Syn earste twa jier brocht Kennedy troch yn Brookline; dêrnei wenne it gesin twa jier yn 'e Newyorkske wyk de Bronx, en yn 1929 ferhuzen se nei Bronxville, yn 'e steat New York. Syn ûnderwiis genoat er oan in opienfolging fan jongesskoallen yn Bronxville, oant er yn maart 1938, doe't er tolve jier wie, mei syn mem en fjouwer jongste bruorren en susters nei de Britske haadstêd Londen ferfear, dêr't syn heit doe de Amerikaanske ambassadeur wie. In jier letter, krekt foar it útbrekken fan 'e Twadde Wrâldoarloch, kearden se nei de Feriene Steaten werom, dêr't er syn oplieding fuortsette oan ferskate ynternaten yn Nij-Hampshire, Rhode Island en Massachusetts. Yn 1943, seis wiken foar't er achttjin jier waard, naam Kennedy tsjinst by de reserve fan 'e Amerikaanske Marine, mar krige ûntheffing fan aktive tsjinst oant er yn 1944 syn middelbere skoalle ôfrûne hie. Hy folge in oplieding ta marine-ofsier oan it Bates College yn Lewiston, yn Maine, en oan 'e Universiteit fan Harvard, te Cambridge, yn Massachusetts, en tsjinne fan febrewaris oant maaie 1946 op 'e nei syn âldste broer neamde torpedoboatjager USS Joseph P. Kennedy, Jr., foar't er earfol ûntslein waard.
Wapen fan Eaststellingwerf
It wapen is ôflaat fan it âlde segel fan Stellingwerf. It gebiet fan de hjoeddeiske gemeenten East- en Weststellingwerf makke him yn de rin fan de 14e iuw los fan it gesach fan de biskop fan Utert, de destiidske lânhear fan Drinte. It no frije gebiet skafte har al gau in segel oan. It âldste segel, mei ôfdrukken fan 1350 ôf, toane in ûndúdlik bist, de sturt tusken de poaten. Foar it bist (wolf, liuw, griffioen) stiet in sikel mei in fiifpuntige stjer ôfbylde.
Yn 1504 wurdt it gebiet ynlive by Fryslân, as twa ferskillende gritenijen, Stellingwerf Eastein en -Westein. Eaststellingwerf nimt dan de segelfiguer op as wapen. It is noch net dúdlik te sjen hokker bist it is. Yn 1597 wurdt de stjer as seispuntich ôfbylde. Yn 1622 wurdt it dúdlik dat it bist in griffioen betreft. De kleuren binne dan in fjild fan azuer, de griffioen fan goud, de srikel fan goud mei in seispuntige stjer fan sabel. De kleuren wizigje lykwols meardere kearen yn de rin fan de 17e en 18e iuw. Ek komt noch geregeldwei in fiifpuntige stjer foar.
Pas yn de rin fan de 18e iuw wurde de kleuren steefêst sulver en keel. It oantal punten fan de stjer bliuwt wikseljen. De gemeente freget yn 1817 it wapen oan mei in fiifpuntige stjer. De ûntstiene ôfbylding en omskriuwing binne net botte dúdlik. Yn 1962 wurdt besocht om it wapen te wizigjen. It gie dêrby benammen om lytse oanpassings. De Hege Ried fan Adel beslút dat der gjin dúdlike wizigingen frege wurde, en dat folstien wurde kin mei in nij wapendiploma. Dit diploma waard op 10 july 1962 útkeard. Yn 1980 beklage de Fryske Rie foar Heraldyk him oer de foarmjouwing fan it wapen, sa't dat op dat stuit fierd waard troch de gemeente. De gemeente fierde it wapen mei in min-ofte-mear stappende griffioen en sûnder de gersgrûn. De foarm fan de griffioen wie grif ôflaat fan it wapen sa't it foarkomt in de Koffie Hag-albums. Boppedat fûn de Rie dat de kroan eigentlik in offisjele gritenijkroan wêze moast, dat wol sizze mei twa blêden en twa kear trije pearels. De offisjele tekening yn it register jout lykwols in kroan mei twa inkele pearels. It wizigjen fan de kroan soe dus per Keninklik Beslút moatte en de fraach is oft de Hege Ried fan Adel dêrmei akkoard gien wêze soe; tsjintwurdich wurde noch komselden oare typen kroanen ferliend.
Wapen fan Flylân
thumb|Gemeentewapen fan Flylân It wapen fan de gemeente Flylân is offsjeel fan 13 septimber 1590. Yn in bewarre bleaune oarkonde, ûndertekene troch Johan fan Oldenbarnevelt, erkennen by dy gelegenheid 'De Ridderschap, Edelen ende Steeden van Holland ende Westvriesland' dat East-Flylân in eigen wapen fiere mei.
Yn 1958 waard it by keninklik beslút omskreaun as Yn sulver in omkearde seepink mei hyst grutseil yn natuerlike kleuren, mei op de efterstjûne in flagge besteande út trije horizontale banen fan read, wyt en blau, en silend op in út de skyldfoet útkommende see fan sinopel (grien). In seepink wie in type fiskersskip, in soad foarkommend yn de sechtjinde en santjinde iuw.
Robert Kennedy
Politike karriêre
thumb|right|200px|Robert Kennedy.
Iere politike karriêre
Yn novimber 1951 sette Robert Kennedy útein mei te wurkjen as jurist foar it Amerikaanske Ministearje fan Justysje, yn Washington, D.C. Yn febrewaris 1952 waard er oerpleatst nei de New Yorkske wyk Brooklyn, en yn juny naam er ûntslach om kampanjelieder te wurden foar syn broer John F. Kennedy, dy't dat jiers (mei súkses) besocht in sit yn 'e Amerikaanske Senaat te bemachtigjen. Yn desimber 1952 waard Robert Kennedy op oanstean fan syn heit troch de Republikeinske senator Joseph McCarthy beneamd as assistint-juridysk adviseur fan it Permaninte Subkomitee fan de Amerikaanske Senaat oangeande Undersiken (dat om 1950 hinne de heksejacht op kommunisten yn 'e Feriene Steaten bewurkmastere). Fan july 1953 oant febrewaris 1954 wied er assistint fan syn heit, mar dêrnei kearde er werom as juridysk adviseur by Subkomitee fan 'e Senaat.
Finske mytology
Yn dy ferzje komme ferskate mytologyske plakken foar:
Robert Kennedy
Iere politike karriêre
Under de presidintsferkiezings fan 1956 wurke Robert Kennedy as assistint foar de Demokratyske kandidaat Adlai Stevenson II, al stimde er sels op Dwight Eisenhower, dy't dat jiers werkeazen waard ta presidint. Fan 1957 oant 1959 wied er juridysk adviseur fan it senaatskomitee dat ûndersyk die nei fraude en korrupsje by de fakbûnen, wêrby't it ûnder it tsjûgenis fan fakbûnslieder Jimmy Hoffa ta in beruchte en dramatyske konfrontaasje tusken dyselde en Kennedy kaam. Ein 1959 naam Kennedy op 'e nij ûntslach, diskear om 'e lieding oer de presidintskampanje fan syn broer John F. Kennedy op him te nimmen.
Minister fan Justysje
Nei't John F. Kennedy de ferkiezings fan 1960 wûn hie, beneamde er Robert Kennedy ta minister fan Justysje. Der wurdt sein dat presidint Kennedy dat earst net woe, mar dat syn heit, famyljepatriarch Joe Kennedy sr., it him oplei. Yn 't earstoan waard Robert Kennedy syn ministerskip rûnom beskôge as in foarm fan nepotisme, mar al rillegau die bliken dat er bysûnder geskikt wie foar dat amt. Teffens is neitiid fêststeld dat gjin inkeld Amerikaansk minister fan Justysje foar of nei Kennedy ea sa'n macht útoefene hat (wat benammentlik it gefolch wie fan it simpele feit dat er de broer fan 'e presidint wie en dêrmei dy syn folsleine fertrouwen hie). Njonken syn rol as minister wied er ek syn broer syn neiste riedsman, dy't troch de presidint yn alle grutte beslissings belutsen waard, oft dy no wat mei justysje te krijen hiene of net. Sa arbeide Robert Kennedy nau mei syn broer op by de mislearre Ynfaazje fan de Bargebaai, yn Kuba, wêrby't in legerke fan rjochtse politike Kubaanske ballingen mei help fan 'e Amerikaanske feilichheidstsjinst CIA op 'e Kubaanske kust besocht te lânjen. En ek ferfolle er in krúsjale rol yn 'e Berlynkrisis fan 1961, doe't de Russen de Berlynske Muorre bouden, en yn 'e Kubakrisis fan 1962, doe't de Sovjet-Uny nukleêre wapens op Kuba stasjonearje woe. thumb|left|180px|Robert Kennedy sprekt bûten it Ministearje fan Justysje yn [[Washington, D.C. in kliber folk ta (1963).]]
As minister fan Justysje fierde Kennedy in ûnmeilydsume en oanhâldende striid mei de organisearre misdie yn 'e Feriene Steaten, fral de Italjaanske maffia. Under syn ministerskip giene de feroardielings fan lju dy't behelle wiene yn 'e organisearre misdie mei 800% omheech. De deilisskip tusken Kennedy en fakbûnsman Jimmy Hoffa, dy't ek konneksjes mei de maffia hie, begûn op in stuit suver op in persoanlike fendetta te lykjen, oant Hoffa yn 1964 efter de traaljes ferdwûn.
Senator
Nei de moard op presidint Kennedy, op 22 novimber 1963, dy't foar him as in freeslike skok kaam, bleau Robert Kennedy noch in hoart oan as minister ûnder it regear fan Lyndon B. Johnson, dy't doe as fise-presidint ynsward waard ta presidint. Njoggen moannen letter ferliet er it kabinet lykwols om him ferkiesber te stellen foar ien fan 'e beide senaatssitten fan 'e steat New York. By de ferkiezings fan 1964 fersloech er de sittende Republikeinske senator Kenneth Keating. As senator loek er him it lot oan fan 'e Afro-Amerikanen en oare ûnderdrukte minderheden, lykas de Yndianen en beskate ymmigrantegroepen. Hy sette de Demokratyske Partij ûnder druk om in agressiver belied te fieren tsjin alle foarmen fan rasisme en diskriminaasje. Yn 1966 besocht er Súd-Afrika, dêr't er him fûleindich tsjin it apartheidsrezjym kearde yn in tiid dat de measte bûtenlânske politisy har leaver de fingers net brâne woene oan ynterne Súdafrikaanske oangelegenheden.
Priveelibben
Robert Kennedy boaske op 17 juny 1950 te Greenwich, yn Konnetikut, oan Ethel Skakel, de dochter fan sakeman George Skakel. Hja krigen mar leafst alve bern (wêrfan't de lêste, Rory, te wrâld kaam yn desimber 1968, sân moanne nei har heite dea):
Robert Kennedy wie in djip leauwich lid fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke, hoewol't er troch de konservativen binnen dy tsjerke as in radikaal beskôge waard. Fierders wied er, fral yn 'e lêste jierren fan syn libben, in grut leafhawwer fan Aldgrykske literatuer, yn it bysûnder fan it wurk fan Aiskylos. Ek wied er in foarstanner fan it brûken fan 'e keunsttaal Esperanto. Dêroer seid er: "It is te ferwachtsjen dat in neutrale taal in soad bestjutte kin foar de kommunikaasje tusken de lannen fan 'e wrâld. It Esperanto is op dat mêd al lange tiid de foarnaamste kandidaat."