cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Waalske Tsjerke (Ljouwert)
Oargel
Yn de Waalske tsjerke stiet in bysûnder oargel, dat troch Anna fan Hannover oan de tsjerke skonken waard. It instrumint waard yn 1740 boud troch de oargelmakker Johann Michael Schwartsburg, in learling fan Christian Müller, en it front is ryklik fersierd mei houtsnijwurk en de wapens fan Maria Louise fan Hessen-Kassel en Jehan Willem Friso fan Nassau-Dietz. It oargel waard yn 2001 restaurearre troch Bakker & Timmenga en doe werom brocht yn de steat fan 1854.
Moriah Mills
Moriah Mills, echte namme ûnbekend (New York, 17 oktober 1990), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf. Hja sette yn 2017 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films.
Libben en karriêre
Mills waard yn 1990 berne yn 'e wyk Queens fan 'e stêd New York, dêr't se ek opgroeide. Yn 2017, doe't se 27 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se ein 2018 yn mear as tweintich pornofilms spile. Dêrby hat se benammen yn 't spier west foar beskate pornowebsiden op it ynternet, lykas Reality Kings en Brazzers, hoewol't se ek wurke hat foar de foaroansteande filmstudio Digital Playground. Under har karriêre hat Mills gearwurke mei kollega-aktrises as Romi Rain en Nicolette Shea, en mei manlike tsjinspilers as Mick Blue, J-Mac, Sean Lawless, Keiran Lee en Ramon Nomar. Njonken har aktearwurk posearret Mills ek geregeldwei as neakenmodel foar fotoreportaazjes yn neakenblêden.
Lichemsskaaimerken
Moriah Mills is negroïde, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.62 m lang, mei in gewicht fan 57 kg, en kupmaat 34DDD (ek wol werjûn as 34F), dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Behalven de wenstinge gatsjes troch de earlellen hat se ek in nâlpiercing Fierders hat se in tatoeaazje fan twa roazen en in flinter op har rjochterstút.
Holdeksel
In holdeksel of kopdeksel is de oantsjutting foar lykfol hokker stik klean dat op 'e holle droegen wurdt.
Doelen
Holdeksels tsjinje in ferskaat oan doelen:
Underkening
In ûnderkening is in soarte fan regint of lânfâd dy't út namme fan in monarch oer in diel fan in ryk regearret, lykas in koloanje of in provinsje. Sa'n gebiet hjit in ûnderkeninkryk, en in froulike ûnderkening is in ûnderkeninginne. Soms wurdt ek de frou fan in ûnderkening sa neamd. De amtstitel 'ûnderkening' ymplisearret dat der in kening of keizer boppe sa'nent stiet; yn in lân mei in presidint as steatshaad sil immen mei itselde soarte funksje earder in gûverneur of gûverneur-generaal neamd wurde. Ek ymplisearret it amt fan ûnderkening dat it gebiet dêr't hy it bewâld oer fiert, grut of tichtbefolke genôch is om sa'n hege titel nedich te meitsjen.
Yn it iermoderne Keninkryk Spanje bestiene ferskate ûnderkeningen. Sa waarden oer de mânske koloanjes yn Amearika ûnderkeningen oansteld: yn 1535 oer Nij-Spanje (it lettere Meksiko), yn 1542 oer Perû (doe noch ynkl. Bolivia), yn 1717 oer Nij-Granada (no Kolombia, Fenezuëla en Ekwador) en yn 1776 oer Rio de la Plata (no Argentynje en Oerûguay). Mar ek yn 'e Jeropeeske dielen fan Spanje waarden ûnderkeningen oansteld, te witten oer de keninkriken Aragon, Falinsia, Kataloanje, Sardynje, Sisylje en Napels. De Nederlannen, dy't ek diel útmakken fan it Spaanske Ryk, mar dy't gjin apart keninkryk foarmen, waarden lykwols net bestjoerd troch in ûnderkening, mar troch in lânfâd.
It Keninkryk Portegal, dat fan 1580 oant 1640 sels regearre waard troch in Spaanske ûnderkening, stelde ûnderkenings oan oer Portegeesk-Ynje (sûnt 1505) en oer Brazylje (sûnt 1763). It Keninkryk Frankryk stelde tusken 1541 oant 1672 ûnderkenings oan oer Nij-Frankryk, de Frânske koloanje yn Noard-Amearika. Letter, fan 1858 oant 1947, waarden ek de gûverneurs-generaal fan Britsk-Ynje ûnderkening fan Ynje neamd (Ingelsk: Viceroy of India). Nei de Italjaanske ferovering fan Etioopje, yn de Twadde Abessynske Oarloch, hiene de bestjoerders fan Italjaansk East-Afrika fan 1936 oant 1941 de titel fan 'ûnderkening en gûverneur-generaal'. Ek yn it besette Albaanje stelden de Italjanen tusken 1939 en 1944 ûnderkenings oan.
Yn it moderne Nederlân tsjut men de fise-foarsitter fan 'e Rie fan Steat ynformeel wol oan as de 'ûnderkening fan Nederlân'.
Tytsiaan
thumbnail|200px|Selsportret fan Tytsiaan (1566) Tytsiaan (Pieve di Cadore, ±1488 – Feneesje, 27 augustus 1576), eins Tiziano Vecelli of Vecellio, wie in wichtige keunstskilder fan de Heech-Renessânse.
Ynfloed op oare skilders
Tintoretto wie nei alle gedachten ien fan Tytsiaans learlingen.
Titiaans wurk hie in protte ynfloed op ûnder oaren Antoon van Dyck.
De Fenus fan Urbino wie in wichtige ynspiraasjeboarne foar Édouard Manet syn kontroversjele wurk Olympia út 1863
Keppelings om utens
Alle websiden binne yn 't Ingelsk.
Koji Nakata
(9 july 1979) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Kashima Antlers, Olympique Marseille en Basel. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2000, it Confederations Cup 2001, it Confederations Cup 2003, it Confederations Cup 2005, it Wrâldkampioenskip 2002, it Wrâldkampioenskip 2006 en it Confederations Cup 2005.
Fjildtocht
In fjildtocht, militêre kampanje of offinsyf is in rige oanienslutende gefjochten (skermutselingen, fjildslaggen en/of belegerings) dy't útfierd wurde troch ien en deselde legermacht. It is mooglik dat de legermacht dy't op fjildtocht is tuskentiids fuortsterke wurdt mei farske troepen, en ek kin it wêze dat in fjildtocht útfierd wurdt troch ferskate legermachten dy't yn koördinaasje mei-inoar operearje. Mar it as ferskate legermachten folslein los faninoar operearje of as in legermacht út it fjild helle en folslein ferfongen wurdt, kin men net mear fan ien fjildtocht sprekke.
Faak falt in fjildtocht gear mei in beskate faze fan in oarloch, bygelyks as fijannich gebiet stapsgewiis ferovere wurdt. Net alle gefjochten yn in fjildtocht hoege wûn te wurden om 'e fjildtocht sels te winnen; it kin wêze dat men nei in tydlike tebeksetter dochs noch de einoerwinning behellet. In slimmen nederlaach betsjut lykwols yn 'e measte gefallen de ein fan 'e fjildtocht; men seit dan dat de fjildtocht 'fêstrûn' is. De tiidsdoer fan fjildtochten ferskilt. Sa'n operaasje moat sûnder mis ferskate dagen duorje om in fjildtocht neamd te wurden, mar kin ek maklik wiken of moannen duorje. Yn guon gefallen kin soks sels oprutsen wurde oant jierren.
Foarbylden fan bekende fjildtochten binne:
Erwin Zwart
Erwin Zwart (It Hearrenfean, 6 novimber 1990) is in Frysk kuorballer dy spilet foar LDODK út De Gordyk. Hy hat jierren yn it Nederlânske kuorbalteam spile, mar is sûnt septimber 2019 ynternasjonal ôf. Zwart is mei dy ploech trije kear Europeesk kampioen en twa kear wrâldkampioen wurden.
Syn broer André Zwart spilet ek by de ploech út De Gordyk.
Slach by Cedar Creek (Montana)
De Slach by Cedar Creek (soms ek wol de Slach by Big Dry Creek of de Slach by Big Dry River neamd) wie in wapene treffen yn it ramt fan 'e Grutte Sû-Oarloch, tusken de Lakota en it Amerikaanske Leger, dat plakfûn op 21 oktober 1876 oan 'e igge fan it beekje de Cedar Creek, yn súdlik Montana. Dizze skermutseling briek út nei't fredesûnderhannelings tusken kolonel Nelson A. Miles en it opperhaad Sittende Bolle op 'e non rûnen, en resultearre yn 'e oerjefte, seis dagen letter, fan 400 Lakota-tipys (likernôch 2.000 minsken).
Foarskiednis
Nei't de Lakota, en harren bûnsgenoaten, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, op 25 juny it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer in ferpletterjende nederlaach tabrocht hiene yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, waard kolonel Nelson A. Miles mei it Amerikaanske 5e Ynfanteryrezjimint út Fort Leavenworth, yn Kansas, nei it noarden ta stjoerd. Hy en syn troepen reizgen per rêdboat fan Yankton, yn Súd-Dakota, oer de rivier de Missoury nei de rivier de Yellowstone yn súdlik Montana. Dêr joech Miles him oan 'e rivier de Rosebud by de troepen fan brigadegeneraal Alfred Terry, wêrnei't se mei-inoar streamop marsjearren om har by de legermacht fan brigadegeneraal George Crook te foegjen.
Trijeresom teagen Miles, Terry en Crook dêrwei nei it easten, stieken de rivier de Tongue oer, en berikten sa de mûning fan 'e Powderrivier. Dêr gie Crook syn eigen wei en begûn er oan in fjildtocht nei it easten dy't bekend komme soe te stean as de Hynstefleismars. Terry en Miles teagen by de Dry Creek lâns nei it noarden, doe nei it westen en doe wer nei it suden, sadat se úteinlik oankamen yn wat letter de stêd Glendive wurde soe, oan 'e Yellowstone, dêr't Terry syn winterkamp opsloech. Miles riste syn troepen ta mei wintergereid en marsjearre dêrwei nei de mûning fan 'e rivier de Tongue, dêr't er sels in tydlik kamp makke. Terry stjoerde kolonel Elwell S. Otis oan it haad fan in bagaazjetrein om Miles syn troepen te befoarriedzjen, mar de karafaan kapweinen waard ûnderweis twaris, op 11 en op 15 oktober, oanfallen troch de Lakota. Uteinlik lieten de Yndianen de weinen troch op betingst dat Otis in útnûging oerbrocht oan kolonel Miles foar ûnderhannelings mei harren foaroanman Sittende Bolle.
It treffen
Koarte tiid letter briek der in gefjocht út, wêrby't tusken Miles syn soldaten en Sittende Bolle syn krigers oer en wer sketten waard. Nei in koarte mar fûleindige skermutseling loeken de Lakota har werom. Yn dit treffen, dat de Slach by Cedar Creek kaam te hjitten, fûnen oan Yndiaanske kant 6 krigers de dea, wylst ûnder Miles syn manskippen twa dea en nochris twa ferwûne rekken. Neitiid setten de Amerikanen in 68 km folholden efterfolging yn, dy't foar Sittende Bolle-en-dy útrûn op in ramp doe't de soldaten grutte foarrieden drûge fleis foar de winter, tipypeallen, kampgereid, mustangs en wapens bútmakken. In grut diel fan 'e Yndiaanske troep hie dêrtroch gjin reälistysk foarútsjoch om 'e strange winter op 'e noardlike Grutte Flakten troch te kommen. Sadwaande joegen har op 27 oktober goed 400 tipys (gesinnen) oer, yn totaal likernôch 2.000 manlju, froulju en bern. Sittende Bolle hearde lykwols net ta dy groep; hy sette de striid oant yn it foarjier fan 1877 fuort, en doe't dúdlik waard dat de Lakota definityf ferslein wiene, gied er yn ballingskip yn Kanada.
Hynstekeuring
In hynstekeuring is in ornaris op jierlikse basis holden en meastal publyk tagonklik barren, wêrby't jonge hynders beoardiele wurde troch in út saakkundigen besteande sjuery, mei it each op 'e seleksje foar it fokken en yn stân hâlden fan it oangeande hynsteras. It oantsjutting 'hynste-' yn 'hynstekeuring' kin yn dit ferbân sawol ferwize nei alle hynders fan in beskaat ras, as nei inkeld de hynsten. Yn it gefal fan it Keninklik Frysk Hynste Stamboek (KFHS) wurdt jiers bygelyks in aparte hynstekeuring en in aparte merjekeuring holden. De bedoeling fan sa'n keuring is om 'e meast gaadlike jonge hynders út te sykjen, dy't it bêste de sochte rasskaaimerken toane, sadat dêrmei trochfokt wurde kin.
Seksuology
De seksuology hat reitsflakken mei de biology, sosjology, kriminology, antropology, genêskunde en psychology. Algemiene ûnderwerpen dy't gauris oan 'e oarder komme, binne û.m. seksuële ûntwikkeling (yn 'e puberteit), seksuële oriïntaasje, geslachtsidentiteit, seksuële identiteit, minsklike seksuële aktiviteit, seksuële relaasjes, parafily en atypyske seksuële belangstelling. Fierders ferdjippet de seksuology him ek yn 'e seksualiteit fan spesifike leeftydsgroepen en oare sosjale kategoryen, lykas seksualiteit by bern, seksualiteit by pubers, seksualiteit by de âlderein en seksualiteit by lichaamlik beheinden. Ek it ûndersyk nei (en de behanneling fan) seksuële steurings, lykas ympotinsje, anorgasmy en pedofily, heart ta it wurkterrein fan 'e seksuology.
PEARL Award
De PEARL Awards binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier útrikt waarden foar de bêste fiksjewurken fan it foargeande jier op it mêd fan it paranormal romance-subsjenre ("boppenatuerlike romantyk", d.w.s. romantyk binnen de fantasyliteratuer, al wurdt science fiction yn dit gefal ek meinommen). De ôfkoarting stiet foar Paranormal Excellence Award for Romantic Literature ("Paranormale Treflikheidspriis foar Romantyske Literatuer"), en de prizen waarden fan 1999 oant en mei 2009 tawiisd troch de leden en útrikt troch it bestjoer fan 'e ParaNormal Romance Groups. Sûnt 2009 hat der gjin útrikking mear plakfûn.
De gadingmakkers foar de PEARL Awards moasten foldwaan oan 'e eask dat harren fiksje romantyk omfiemje moast, mei de klam op in sintraal steand leafdesferhaal, dat opboud wie út 'e him ûntjaande, emosjoneel belutsen relaasje fan twa haadpersonaazjes. Fierders moast it ferhaal in happy end hawwe om foar de prizen yn oanmerking te kommen. De PEARL Awards waarden takend yn in alvetal kategoryen: Under de winners fan 'e PEARL Awards wiene skriuwers as Nora Roberts, Jayne Ann Krentz, Kresley Cole, Linnea Sinclair en Christine Feehan, dy't har mei sin op dit sjenre taleine, mar ek guon skriuwers fan mear algemiene fantasy en science fiction, dy't min ofte mear by tafal of fersin foar de prizen yn oanmerking kamen, lykas Lois McMaster Bujold.
Boy Lornsen
Boy Lornsen (Keitum, Sylt, 7 augustus 1922 - dêre, 26 july 1995) wie in Dútsk byldhouwer en berneboekeskriuwer, dy't yn it Dútsk en yn it Nederdútsk skreau.
Lornsen tsjinne as piloat en radio-telegrafist by de Dútske Luftwaffe yn de Twadde Wrâldkriich. Nei de oarloch waard er byldhouwer yn Hanover. Dat wurk soe er oant yn sechticher dwaan bliuwe.
Yn 1967 publisearre er syn earste berneboek. Dat boek, Robbi, Tobbi und das Fliewatüüt, gie oer in jonge dy't in robot mei syn hûswurk helpt. It boek wie in súkses en waard yn 1972 foar telefyzje bewurke. Lornsen wie lid fan de P.E.N. fan 1981 ôf oan.
Lornsen syn boeken waarden yn tal fan talen oerset, ûnder mear yn it Gryksk, Japansk en Noarsk. Yn 1980 waard syn Jakobus Nimmersatt troch de Japanske studio Nippon Animaasje bewurke ta in telefyzjeferzje, Nodoka Mori no Dobutsu Daisakusen, regisearre troch Yoshio Kuroda. De special waard yn it Ingelsk útbrocht ûnder twa titels: Back to the Forest en Peter of Placid Forest.
Iglo
In iglo is in hutte dy't makke is fan snieblokken. It wurd betsjut 'hûs' yn it inuktitut, de taal fan de Inuit. Hoewol't iglo's stereotyp assosjearre wurde mei alle Inuit/Eskimofolken, waarden se fan âlds assosjearre mei minsken út it Sintrale Noardpoalgebiet fan Kanada en de Thule-krite fan Grienlân. Oare Eskimo's brûkten meastal snie om har huzen, dy't fan walfiskbonken en hûden boud wiene, te isolearjen. Snie wurdt brûkt om't de luchtkompartiminten dy't der yn opsletten sitte der in isolator fan meitsje. Oan de bûtenkant kin de temperatuer sa leech wêze as -45° C, mar oan de binnenkant kin de temperatuer fariearje fan -7° C oant 16° C as it allinne troch lichemswaarmte opwaarme wurdt.
Alpenmûtse
In Alpenmûtse of alpinopet is in baret dy't ornaris swart fan kleur is, mei in lyts los triedsje of 'sturtsje' (yn Frankryk de cabillou neamd) yn 'e midden fan 'e krún boppe-op. Dizze foarm fan 'e baret makket ûnderdiel út fan 'e nasjonale dracht fan 'e Frânsen en de Basken. De Alpenmûtse is oarspronklik net út 'e Alpen, mar út 'e Pyreneeën ôfkomstich. De assosjaasje mei de Alpen komt wierskynlik fuort út it feit dat sterk op Alpenmûtsen lykjende militêre baretten popularisearre waarden troch de Frânske alpinetroepen.
Skiednis
Oarspronklik wie de Alpenmûtse it tradisjonele holdeksel fan Aragoneeske en Navarreeske skiephoeders út 'e Ansó- en Roncal-dellingen fan 'e Pyreneeën, it berchtme dat it Ibearysk Skiereilân fan Frankryk skiedt. Meitiid wreide de dracht fan Alpenmûtsen him út oer Spaansk-Baskelân en oare dielen fan noardlik Spanje en súdlik Frankryk, dêr't se net inkeld mear troch skiephoeders, mar ek troch boeren, arbeiders, fiskers en ambachtslju droegen waarden.
Kommersjele produksje fan sokke holdeksels sette yn 'e santjinde iuw útein yn 'e Oloron-Sainte-Marie-krite fan Súd-Frankryk. Hoewol't it fan oarsprong in pleatslik ambacht wie, waard it meitsjen fan Alpenmûtsen yn 'e njoggentjinde iuw yndustrialisearre. De earste fabryk waard dêrta yn 1810 oprjochte. Tsjin 'e 1920-er jierren wiene Alpenmûtsen sterk assosjearre rekke mei de legere maatskiplike klassen fan Frankryk en Noard-Spanje. Yn 1928 wiene der mear as tweintich fabriken yn Frankryk en ferskate oaren yn Spanje en Itaalje deropta dy't jiers miljoenen Alpenmûtsen produsearren. Tsjin dy tiid rekke dit holdeksel ek bûten Frankryk en Spanje yn gebrûk, wêrûnder ek yn Fryslân.
Beret
Berthold Woltze
Berthold Woltze (Havelberg, 24 augustus 1829 - Weimar, 29 novimber 1896) wie in Dútske keunstskilder en yllustrator.
Berthold Woltze wie professor oan de Großherzoglich-Sächsischen Kunstschule Weimar. Tusken 1871 en 1878 publisearre Woltze in soad wurk yn it famyljetiidskrift "Die Gartenlaube".
It bekendste wurk fan Woltze is faaks "Der lästige Kavalier" (1874).
Berthold Woltze is de heit fan de keunstner Peter Woltze (1860–1925), dy't fral akwarellen fan gebouwen makke.
Salomon fan Bretanje
Salomon (Bretonsk: Salaün; Poher?, 8?? – Nantes?, 874) wie kening oer it Keninkryk Bretanje fan 857 oant syn dea yn 874. Hy bemachtige de troan troch de rjochtmjittige kening te fermoardzjen, en kaam dêrnei ferskate kearen yn opstân tsjin Karel de Keale, dy't syn wettige lienhear wie. Hy waard úteinlik sels ek fermoarde by in gearspanning troch ferskate foaroansteande eallju. Nei syn dea ferfoel Bretanje ta boargeroarloch en ûntstie der in ynterregnum. Salomon ûntjoech him neitiid ta in folkshillige dy't as kristlik martelder beskôge waard.
Steatsgreep en opstannen tsjin Karel de Keale
Tsjin 862 foarme Salomon fia syn yntrigearjen en stokeljen it mulpunt fan 'e opstân tsjin Karel de Keale, ek al hied er sels al sûnt 860 gjin oarloch mear fierd. Dat jiers naam er lykwols in troep Wytsinghierlingen yn 'e tsjinst om út syn namme tsjin Robert de Sterke te fjochtsjen, de stjoergreve fan Karel de Keale. Dy hie sels nammentlik ek Wytsinghierlingen yn 'e earm nommen. Salomon stjoerde ek in kontingint Bretonnen om Loadewyk de Stammerder tsjin Robert te helpen, mei't Loadewyk him ûnderwilens by de Frankyske rebellen oansletten hie. Yn 863 brocht Karel de Keale in leger op 'e foet dêr't er mei op Bretanje ta marsjearre, mar dat lân foel er lykwols net oan. Ynstee iepene er ûnderhannelings wylst er te Entrammes lei, en sleat in frede wêrby't Cotentin (oftewol westlik Normanje) ûnderdiel fan Bretanje waard en de Abdij fan 'e Hillige Aubin yn Angers yn 'e hannen fan Salomon kaam. Dêrop brocht dyselde hulde oan Karel en betelle er foar it earst yn jierren skatting.
De oarloch tsjin Robert de Sterke sette Salomon lykwols fuort, en yn 865 en 866 plonderen de Bretonnen en harren Wytsingbûnsgenoaten de omkriten fan Le Mans. Robert sneuvele yn 'e 866 tsjin harren yn 'e Slach by Brissarthe. Dat wie it begjin fan in nije opstân fan Salomon tsjin Karel de Keale. Yn 867 teach dy fannijs mei in leger op nei Bretanje, mar Salomon stjoerde syn skoansoan Pascweten om yn augustus te Compiègne frede te sluten. Hy wist dêrby de Frankyske provinsje Maine los te krijen, wêrnei't er op 'e nij in eed fan trou oan Karel swarde. Neitiid hold en droech Salomon him oan syn dea yn 874 ta as in trouwe fazal fan Karel. Der binne oanwizings dat Karel yn 868 sels de peetheit fan Salomon syn doe twajierrige soan Wigo waard.
Tsjerklike striid
Yn 'e midden fan 'e 860-er jierren die Salomon om 'e nocht war om it Bisdom Dol troch paus Nikolaas I ferheegje te litten ta in aartsbisdom. Formeel foel it nammentlik ûnder it Aartsbisdom Tours, wat de hearskers fan West-Frânsje frijwat ynfloed oer Bretanje joech. Dêrom waard dy bân yn Bretanje ek net erkend sûnt Erispoë syn heit Nominoë fyftjin jier earder fiif Bretonske biskoppen ôfset hie.
Dea
Yn 874 waard Salomon fermoarde by in gearspanning dêr't sawol syn skoansoan Pascweten as Gurvand (of Wrhwant), de skoansoan fan Erispoë, by belutsen wiene, en teffens Wigo, de soan fan greve Riwallon fan Cornouaille. Neitiid rekken Pascweten en Gurvand lykwols deilis en ûntstie der in boargeroarloch en in ynterregnum. Dat duorre oant 888, doe't Alan I, in broer fan Pascweten, Bretanje ûnder syn bewâld wist te ferienjen.
Marjolijn Kroon
Marjolijn Kroon (Maarssen, 2 april 1991) is in Nederlânsk âld-kuorballer fan it Nederlânske team en fan LDODK út de Gordyk.
Kroon spiele ûnder oaren foar OVVO út Maarssen, Fortuna út Delft en KZ út Koog aan de Zaan. Sûnt it seizoen 2016/2017 spile Kroon by LDODK yn de Korfbal League. Yn 2020 is sy stoppe mei kuorbaljen op it heechste nivo fan Nederlân.
Tsuneyasu Miyamoto
(7 febrewaris 1977) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Gamba Osaka, Red Bull Salzburg en Vissel Kobe. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2000, it Wrâldkampioenskip 2002, it Wrâldkampioenskip 2006, it Confederations Cup 2003, it Confederations Cup 2005 en it Aziatysk kampioenskip 2004.
Bassie en Adriaan
Bassie en Adriaan (Bas en Aad van Toor) wie in Nederlânsk artysteduo. Harren earste aktiviteiten ûnder dizze namme wienen yn 1976, mar se waarden foaral ferneamd mei ferskate telefyzjesearjes (1978-1996), foarstellings en 'merchandising'. De telefyzjesearjes wienen ôfgryslik populêr en binne noch hieltyd ien fan de ferneamdste Nederlânske bernesearjes.
Wurkoersjoch
In kar:
Telefyzjesearjes
De telefyzjesearjes hawwe yn de rin fan de tiid ferskate (nei)bewurkings hân.
Spesjale útstjoerings
In kar:
Havelberg
Havelberg is in hânzestêd yn de lânkring Stendal yn de Dútske dielsteat Saksen-Anhalt.
Skiednis
Havelberg krige yn it jier 1151 it stedsrjocht. Al sûnt de stifting fan de Hânze hearde Havelberg by it bûn.
Yn 1716 troffen de Russyske tsaar Peter de Grutte en de Prusyske kening Freark Willem I inoar yn Havelberg. Hja wikselen inoar geskinken út en Prusen joech de barnstienkeamer (yn Tsarskoje Selo), wylst Ruslân soldaten levere foar it Prusyske reuzenrezjimint de Lange Kerls (de lange keardels fanwegen harren ûngewoane lingte).
Geografy
De stêd leit yn it uterste noardeasten fan de dielsteat Saksen-Anhalt oan de Havel. Yn it noarden en easten grinzget Havelberg oan de trije lânkringen Prignitz, Ostprignitz-Ruppin en Havelland.
Fianen
Fianen (Nederlânsk en offisjeel: Vianen) is in stêd en in eardere gemeente yn de Nederlânske provinsje Utert. Oant 1 jannewaris 2002 lei it yn de provinsje Súd-Hollân.
Gemeentefúzje
Op 10 novimber 2015 waard bekend dat Fianen fusearje soe mei de tichteby lizzende Súd-Hollânske gemeenten Leerdam en Zederik ta in nij te foarmjen gemeente Vijfheerenlanden. De nije fúzjegemeente komt by de provinsje Utert. De weryndieling sil op 1 jannewaris 1919 syn beslach krije. Op 1 jannewaris 2018 waarden de amtlike organisaasje fan de trije gemeentes al gearfoege.
Lizzing
De stêd Fianen leit oan de Lek yn de Vijfheerenlanden en is útgroeid ta in grut forinzeplak, mei twa grutte Rykswegen, de A2 en de A27 dy 't troch it gebiet rinne.
André Zwart
André Zwart (It Hearrenfean, 16 maart 1988) is in Frysk kuorballer dy spilet foar LDODK út De Gordyk. Mei LDODK spilet hy in de Korfbal League. Yn it seizoen 2016/2017 en 2018/2019 spile de feriening de fjildfinale. Mar tsjin respektyflik Blauw-Wit út Amsterdam en Dos'46 út Nijeveen waard ferlern. Syn broer Erwin Zwart spilet ek by de ploech út De Gordyk.
Band
In band (útspr.: [bɛnt], likernôch: "bent"), fan it Ingelske band (útspr.: [bæ:nd], likernôch: "bênd"), is in groepke muzikanten dat popmuzyk spilet of ymprovisearret, mei-inoar optredens fersoarget en faak ek eigen muzyk publisearret yn 'e foarm fan albums en/of singles. De term 'band' ymplisearret dat alteast guon fan 'e leden fan sa'n muzykgroep muzykynstruminten bespylje; is dat net it gefal, dan sprekt men earder fan in popgroep as fan in band.
De meast foarkommende opstelling fan in band dy't popmuzyk spilet, bestiet út in gitarist (faak de lead-gitarist neamd), in basgitarist en in drummer. Dêropta kinne der noch bespilers fan oare ynstruminten wêze, lykas in synthesizer of in saksofoan. As de band gjin popmuzyk, mar jazz spilet, sjocht men faker in opstelling mei in piano, drumstel, trompet, saksofoan en kontrabas, wylst men yn 'e countrymuzyk faak ien of mear gitaren, in drumstel, in fioele en in pedaalstielgitaar brûkt, mei fral yn 'e bluegrass faak ek in banjo derby. De beneaming 'band' wurdt ek wol brûkt om in dûnsorkest oan te tsjutten.
Overasselt
Overasselt is in plak oan de Maas yn de Nederlânske gemeente Heumen yn de provinsje Gelderlân. Westlik fan Overasselt leit it doarp Nederasselt, eastlik leit Heumen en noardlik de stêd Nijmegen. Oarspronklik wie Overasselt in selstannige gemeente dêr't op 1 maaie 1923 de gemeente Balgoij by anneksearre waard. Op 1 july 1980 waard de gemeente sûnder it eartiids anneksearre Balgoij weryndield by de gemeente Heumen.
It besjen wurdich
Bûten de doarpskearn:
Priis fan de Nederlânske Letteren
De Priis fan de Nederlânske Letteren dy't sûnt 1956 alle trije jierren útrikt wurdt, is de wichtichste literêre priis fan Flaanders en Nederlân. De priis wurdt takend troch de Nederlânske Taaluny, dy't him dêrby advisearje lit troch in ûnôfhinklike sjury. De útrikking is om beurten yn België en Nederlân. De priis wurdt troch it steatshaad oerlange.
De priis is in jildbedrach oan ferbûn. Earder wie dat 16.000 euro. Nei protesten fan de Flaamske Auteursferiening en de Nederlânske Feriening fan Letterkundigen waard dat yn 2009 40.000 euro.
Winners
thumb|[[Hugo Claus (1986)]] thumb|[[Marnix Gijsen (1974)]] thumb|[[Herman Teirlinck (1956)]] De Priis fan de Nederlânske Letteren is sûnt 1956 takend oan de folgjende skriuwers:
Stins yn de Buorren
thumb|Stins yn de Buorren, ek:De Beyer De Stins yn de Buorren of de Stins in de Gebuierte stie yn Holwert, gemeente Dongeradiel. Fan de stins is neat werom te finen.
Skiednis
Oer it ûntstean is neat bekend. Yn de buorren fan Holwert stienen in tal huzen dy't as stins oantsjutten waarden. Yn de tiid fan de fêststelling fan in stimkohier (1640) wienen it huzen fan oansjen: der wie doe stimrjocht oan ferbûn. Yn 1640 wie de gritenijsekretaris dr. Cornelius Vermees eigener en bewenner. Hy hie dit stens huys ende langhuys, boomen ende plantagie, stecken mitsgaders leedighe plaetse inde gebuierte van Holwert, strekkende van de strate tot achter aende schipvaert yn 1631 kocht fan de erfgenamten fan jonker Worp fan Tjessens en dy syn frou Ursel fan Scheltema.
Ek de opfolgjende sekretarissen Zacharias Huber, Gerlacus fan Scheltinga en yn de 18e iuw Claes Jilles Hulshuijs wennen der. Yn 1640 wie der al in olde huijsinge ten westen van de stins bykocht en yn 1647 kocht Huber in hoff, tuin, bomen en plantagie ten suden fan syn hûs, ten noarden begrinze troch eigendom fan Hessel fan Meckema. By de keap fan it hûs yn 1645 wie dit omskreaun as 'seeckere stins en huijsinge, sampt koecken terzijde met de plaets ende hovinge daer bij zijnde' en oandiel oan de 'put ende steige'. Yn 1784 ferkocht in neisiet fan Cl. J. Hulshuijs de 'stins inde buuren' oan Jacob Reinders Bleinsma. It hûs waard doe omskreaun as in schoone, stemgeregtigde en rojale huysinge, voorsien met drie onder en drie boven camers, waaronder een groot zaale en een vertrek met een schoonen Sweedse vloer van wit albasten steenen. It hûs wie wilich ynrjochte en hie in koken, hynstestâl, weinhûs, twa putten, in dowetille, in grutte hovinge en tunen dy't mei in ringmuorre beskûl hienen. Under de Bleinsma's is it gebou yn ferfal rekke en brûkt as jeneverstokerij, dy't yn 1806 noch bestie (neffens it reëelkohier).
De oantsjutting 'met aandeel in de steeg en de put' en de omskriuwing 'met een keuken terzijde' docht fermoeden dat de stins op it stee stien hat dêr't no it pân nr. 7 stiet. Dat hat noch altiten in oanbou oan de sydmuorre en grinzet oan de oare side oan de stege. Fan midsiuwske fûneminten is neat te sjen.
Dawn Upshaw
Dawn Upshaw (Nashville (Tennessee), 17 july 1960) is in Amerikaansk sopraan. In protte komponisten hawwe stikken foar har skreaun, ûnder oaren Henri Dutilleux, Osvaldo Golijov, John Harbison, Esa-Pekka Salonen, John Adams en Kaija Saariaho.
Persoanlik libben
Sy is skieden en mem fan bern. Se wennet ûnder New York City. Yn 2006 waard boarstkanker yn in ier stadium by har fûn, wêr't se foar behannele waard.
Omaha (Nebraska)
Omaha is de grutste stêd fan 'e Amerikaanske steat Nebraska, en it haadplak fan Douglas County. It leit oan 'e eastgrins fan Nebraska, yn it Amerikaanske Midwesten, oan 'e igge fan 'e rivier de Missoury, sa'n 16 km benoarden it plak dêr't de rivier de Platte dêryn útmûnet. Neffens in offisjele skatting hie Omaha yn 2012 goed 420.000 ynwenners. As stêdekloft, mei alle foarstêden en de omlizzende heal ferstedske plattelânskrite derby (wêr't ek de stêd Council Bluffs ta heart, oare kant de Missoury, yn 'e steat Iowa), hat it sels in befolking fan rom 920.000 minsken.
Skiednis
It plak dêr't Omaha no leit, hearde foar de midden fan 'e njoggentjinde iuw ta it wengebiet fan ferskate Yndiaanske folken, wêrûnder de Omaha en de Ponka, dy't har der yn 'e iere santjinde iuw nei wenjen setten; en fierders de Pâny, de Oto, de Missoeria en de Iowa. Sa't men al út it boppesteande opmeitsje kin, is de stêd dus ferneamd nei de Omaha-Yndianen. It wurd "Omaha" (eins binne de beide lêste klanken nasaal: [umɑ̃hɑ̃]) betsjut "Klifbewenners". Oan it begjin fan 'e njoggentjinde iuw bouden de Amerikanen foar de pelshannel ferskate hannelsposten yn 'e krite fuort benoarden Omaha. Troch 26 aparte ferdraggen mei de ûnderskate Yndiaanske folken yn wat no de steat Nebraska is, waard harren it gebiet stadichoan ûntnadere, oant yn 1854 de krite om Omaha hinne yn Amerikaanske hannen kaam. Noch datselde jiers waard de delsetting Omaha stifte, en yn 1857 krige it de status fan stêd.
De ekonomy fan Omaha belibbe yn 'e iere jierren fan 'e stêd ûnlijige tiden. Yn it earstoan moast Omaha it fral hawwe fan kolonisten op trochreis nei it Westen, dy't yn Omaha foarrieden ynsloegen om 'e (doe noch) lege midden fan 'e Noard-Amearika te trochkrusen ûnderweis nei de westkust. Teffens kaam der wat hannel oer de rivier, ferfierd troch stoomboaten, soms alhiel út New Orleans wei, oan 'e mûning fan 'e Mississippy. De Pacific Railroad Act fan 1862 makke de wei frij foar de oanlis fan in spoarferbining tusken it Easten en de westkust. Yn 1866 krige de Union Pacific Railroad Company tastimming om dat spoar fanút Omaha oan te lizzen, wylst de Central Pacific Railroad Company út San Fransisko wei nei it easten ta ôfsette. Op 10 maaie 1869 kamen de beide spoaren gear by Promontory Summit, yn Utah, en wie it Earste Transkontinintale Spoar in feit. It earste jiers (1869-1870) reizgen 150.000 passazjiers mei de trein nei it Westen, dy't allegear troch Omaha kamen.
Ales stenar
right|400px|thumb|Ales stenar Ales Stenar (stiennen fan Ales) is in megalyt yn de omkriten fan Kåseberga yn it Súd Sweedske lânskip Skåne. Ales Stenar komt nei alle gedachten út 500 nei Kristus, dat is de ein fan de Noardske Izertiid. Neffens de folkloaristyske ferhalen leit kening Ale de Sterke dêr begroeven.
Omaha (Nebraska)
Skiednis
Yn 'e iere tweintichste iuw, doe't de befolking fan Omaha noch altiten sterk groeide, briek der allegeduerigen ferheftige rebûlje út yn 'e stêd, mei't de slachthúswurkers en de direksje in oanhâldend en djipgeand skeel hiene oer de leanen. It trelit sloech om yn rasiale opskuor doe't de slachthuzen Afro-Amerikanen ynsetten as stakingsbrekkers. By in rebûlje yn 1909 waard de buert Greek Town, syn Súd-Omaha, alhiel koart en klien slein troch blanke Amerikanen, en waard de Grykske mienskip folslein út Omaha ferdreaun. Tsien jier letter, yn 1919, ûntstie der in noch fûleindiger opskuor yn 'e saneamde Reade Simmer, wêrby't tûzenen blanken út Súd-Omaha wei opmarsjearren nei it gerjochtsgebou om in swarte man, Willy Brown, dy't fertocht waard fan it ferkrêftsjen fan in blanke frou, te lynchen. De kliber baarnde it gerjochtsgebou fan Douglas County plat om Brown yn 'e hannen te krijen, en rjochte op dy manear foar mear as $1 miljoen oan skea oan. Brown hongen se op, en neitiid stieken se syn lyk yn 'e brân. It stedsbestjoer moast it leger om help freegje, en troepen út Fort Omaha wei waarden ynset om 'e kliber útinoar te driuwen en de Afro-Amerikaanske mienskip te beskermjen. right|thumb|250px|De "Woastynkoepel" fan 'e [[Henry Doorly Zoo and Aquarium.]]
Ales stenar
Ales Stenar hat de foarm fan in skip, is 67 meter lang, 19 meter breed en bestiet út 59 sânstiennen blokken mei elk in gewicht fan ± 1,8 ton. Ales Stenar leit 37 meter boppe de seespegel op de heuvel Kåsehuvud.
Omaha (Nebraska)
Skiednis
Nei de delgong fan 'e Krisisjierren kikkere de ekonomy fan Omaha wer op doe't oan 'e ein fan 'e jierren tritich fuort besuden de stêd de Loftmachtbasis Offutt oanlein wurde moast. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch hie de Glenn L. Martin Company, in fleantúchbouwer, in fabryk yn Omaha, dêr't 521 bommesmiters fan it type B-29 Superfortress boud waarden, wêrûnder ek de Enola Gay en de Bockscar, dy't yn 1945 de atoombommen op 'e Japanske stêden Hiroshima en Nagasaky falle lieten. Yn 1948 waard fierders it Amerikaanske Strategysk Loftkommando oerbrocht nei Bellevue, in foarstêd fan Omaha, wat de pleatslike ekonomy ek wer in wichtige triuw yn 'e rêch joech. Njonken de slachthúsyndustry en de Amerikaanske Loftmacht ûntjoech it fersekeringswêzen him yn 'e fyftiger en sechstiger jierren ta in trêde wichtige sektor fan 'e ekonomy fan Omaha, wêrmei't it al rillegau oare fersekeringssintra, lykas Hartford, yn 'e steat Konnetikut, en Boston, yn Massachusetts, nei de kroan stiek. Oan 'e oare kant rekke it oan 'e ein fan 'e fyftiger jierren mei de fleisferwurkingsyndustry yn it neigean, al hie Omaha doe yn dy sektor Chicago al foarbystribbe. It duorre ferskate desennia ear't de pleatslike ekonomy him oanpast hie, sa ôfhinklik wie Omaha fan syn slachthuzen.
Ales stenar
Betsjutting
Lykas by oare megalityske monuminten is ek hjir in soad spekulearre oer de betsjutting fan it monumint. Faak wurdt er yn it gefal fan skipfoarmige monuminten tocht oan begraafplakken (fan keningen) en somtiden wurdt dat ek befêstige. Dat is bard op oare plakken yn Skandinaavje. Wol is wier dat der in fersierde ierden pot mei ferbaarnde minsklike bonken fûn is, mar dyn wurde dochs in stik letter datearre as it monumint sels en de ynhâld fan de pot fariearret ek yn âlderdom.. Fierders is der op dit stee neat fûn dat wiist op de funksje fan begraafplak. Oan de oare kant, der is mar in part fan it terrein archeologysk ûndersocht. Ek yn dit gefal is tocht oan in kalinderfunksje. De sinne stiet nammentlik op de langste- en de koartste dei yn in rjochte line mei de skerpe úteinen fan de stiennerige.
Omaha (Nebraska)
Omaha hjoed de dei
Hjoed de dei is de ekonomy fan Omaha net mear ôfhinklik fan ien inkele sektor, al bliuwe de banken en it fersekeringswêzen tige wichtich. It toerisme is yn Omaha noch yn opkomst, mei it elts jier yn 'e stêd organisearre honkbalevenemint de College World Series, en mei as wichtichste fêste trekpleister de Henry Doorly Zoo and Aquarium. In beweging foar histoarysk behâld hat yn Omaha in stikmannich histoaryske gebouwen en buerten rêden fan 'e slopershammer, al kaam dy beweging pas ta stân nei't de stêd yn 1989 it Jobbers Canyon Historic District mei de grûn lyk meitsje liet, de grutste buert dy't opnommen is yn it Nasjonaal Register dy't soks ea oerkommen is.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Omaha yn 2012 in befolking fan 421.570 minsken. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Omaha 11,4% âlder as 65 jier en 25,1% jonger as 18 jier. Fierders bestie 40,7% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 11,3% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 68,0% blanken; 13,7% swarten; 13,1% Latino's; 2,4% Aziaten; 0,8% Yndianen; 2,0% oaren of fan mingd etnysk komôf. De blanke befolking fan Omaha bestiet benammentlik út lju fan Iersk, Dútsk, Poalsk, Ingelsk, Joadsk, Italjaansk, Sweedsk en Deensk komôf. Sûnt 1995 hat him yn 'e stêd ek in grutte Súdsûdaneeske mienskip fan sa'n 8.500 minsken nei wenjen set. right|thumb|200px|De First National Tower, it heechste gebou fan Omaha (sûnt [[2002).]]
Klimaat
Troch syn lizzing yn it binnenlân fan it Noardamerikaanske kontinint, fier fan alle seeën mei harren bedimjende ynfloeden ôf, hat Omaha in fochtich lânklimaat (Dfa yn 'e klimaatklassifisearring fan Köppen), mei hjitte, fochtige simmers en kâlde, relatyf drûge winters. De waarmste moanne is july, mei oerdeis in trochsneed temperatuer fan 30,7 °C, wylst de kâldste moanne jannewaris is, wannear't it kwik sakket ta in deitemperatuer fan 0,8 °C. Rekôrtemperatueren wiene 46 °C op 25 july 1936, en –36 °C op 5 jannewaris 1884. Der falt yn Omaha trochstrings 777 mm delslach it jier; wat dêrfan yn 'e winter falt – en dat is net it measte – falt ornaris yn 'e foarm fan snie. De jierlikse trochsneed sniefal is 73 sm, ferdield oer de hiele winter. Omaha leit yn it diel fan 'e Feriene Steaten dêr't geregeldwei tornado's foarkomme.
Friso Boode
Friso Boode (Dronten, 1 desimber 1988) is in Nederlânsk âld-kuorbalspiler fan ûnder oare it Nederlânske team en LDODK út De Gordyk.
Hy is berne yn Dronten en spile dêr by ASVD. Dêrnei spile hy yn de Korfbal League by Nic. út Grins en TOP út Sassenheim. Yn it seizoen 2016/2017 gie Boode foar LDODK út De Gordyk spiljen. Boode naam yn 2020 ôfskie fan it topkuorbal.
Menhir
thumb|200px|Twa menhirs yn Bretagne, 11 en 9 meter lang thumb|200px|Megaliterigen by Carnac, Frankryk Menhir is de namme dy't (benammen yn it Frânske taalgebiet) jûn wurdt oan in grutte stien. Sa'n stien is net altyd ôfgryslike grut; in soad binne mar in meter heech. De menhirs binne troch prehistoaryske folken brûkt om formaasjes fan megaliten te meitsjen. Dizze formaasjes kinne linen wêze of rûnten. De namme "menhir" komt út it Bretonsk: "maen" betsjut stien en "hir" betsjut heech. Wêrom't de menhirs delsetten binne, is net mei wissichheid te sizzen. Menhirs waarden net allinnich yn stiensirkels delsetten, mar ek los yn it lânskip. Losse menhirs soene as hillichdom brûkt wêze, dêr't in religy beöefene waard.
Karnak
Karnak (yn Bretanje) is tige bekend om syn megaliten. Der steane dêr in pear tûzen op lykstrekige rigen dy't beëinige wurde troch in heale sirkel, ek wol Cromlech neamd.
Súd-Korsika
Menhirs komme ek foar op Korsika. Se binne in jier of wat ferlyn op ferskate plakken yn it suden fan it eilân opgroeven, ûnder oare yn Formatosa.
Asteriks en Obeliks
De menhir is algemien bekend wurden troch de stripferhalen fan Asteriks en Obeliks. Obeliks is sa sterk dat hy faak in menhir op syn rêch draacht.
Nasjonaal Monumint Pompeys Pillar
Op Pompeys Pillar binne Yndiaanske petroglifen by 't folop weromfûn, en argeologyske fynsten deunby de rotsformaasje wize derop dat it gebiet yn elts gefal al 11.000 jier troch de minske bewenne wurdt. Teffens draacht Pompeys Pillar in ynskripsje dy't makke is troch de Amerikaanske ûntdekkingsreizger William Clark, ien fan 'e lieders fan 'e ferneamde Ekspedysje fan Lewis en Clark, dy't tusken 1804 en 1806 de earste dokumintearre oerlânske reis nei de westkust fan 'e Feriene Steaten makke. De ynskripsje bestiet út 'e namme "W. Clark" en de datum "July 25, 1806". Dit is it iennichste duorjende bewiis fan it foarbykommen fan 'e ekspedysje dat by de hiele rûte lâns fan en nei de westkust fûn is.
Yn syn deiboek skreau Clark dat hy de rotsformaasje beklom en fan 'e platte top ôf in fier útsjoch hie nei alle rjochtings. Hy neamde de rotspylder 'Pompys Tower' ("Toer fan Pompy'), nei Jean-Baptiste, byneamd 'Pompy', it ienjierrich jonkje fan Sacajawea, de froulike Yndiaanske gids fan 'e ekspedysje. Yn 1814 krige de rotsformaasje syn hjoeddeiske namme. Geandewei de njoggentjinde iuw folgen withoefolle blanke kolonisten yn sintraal súdlik Montana it foarbyld fan Clark troch ek harren inisjalen yn 'e rots yn te kervjen.
Op 25 july 1965 waard Pompeys Pillar in nasjonaal histoarysk plak, en op 17 jannewaris 2001 krige it de status fan in nasjonaal monumint taparte. Behalven de rotsformaasje sels heart ek 20½ ha lân deromhinne ta it monumint, mar mei in totaal oerflak fan 21 ha is it noch altyd ien fan 'e lytste nasjonale monuminten yn 'e hiele Feriene Steaten. Pompeys Pillar is op 'e noed fan it Amerikaansk Buro fan Lânbehear (BLM).
Yn 2006 waard by it monumint in besikerssintrum iepene, it Pompeys Pillar Interpretive Center. Dat leit him benammen ta op 'e oerdracht fan ynformaasje (û.m. troch in tentoanstelling) oangeande de reis fan 'e Ekspedysje fan Lewis en Clark yn it algemien en harren passaazje troch de delling fan 'e Yellowstone yn it bysûnder. Pompeys Pillar is siteweare oan 'e autodyk Interstate 94, en sadwaande maklik berikber. Jiers komme der 50.000 besikers op ôf.
Ohioana Award
De Ohioana Awards of Ohioana Library Awards binne in groep Amerikaanske prizen dy't sûnt 1942 ienris yn it jier troch de Ohioana Library útrikt wurde oan talintearre ynwenners (of âld-ynwenners) fan Ohio, ta erkenning fan harren bydrage oan it literêre en/of kulturele libben yn dy Amerikaanske steat. (De namme "Ohioana" moat begrepen wurde yn deselde sin as "Americana" as it om 'e hiele Feriene Steaten giet.) Oant ein 2013 wie al oan goed 1.100 Ohioërs in Ohioana Award takend. Dêrby gie it foar it meastepart om skriuwers en dichters, mar der wiene ek keunstners, sjongers en muzikanten by. Fanwegen harren relatyf lange skiednis hearre de Ohioana Awards yn 'e Feriene Steaten ta de meast prestizjeuze prizen fan harren soarte.
De Ohioana Awards wurde yn ferskate kategoryen útrikt, wêrfan't de Ohioana Book Award de wichtichste en âldste is, mei as subkategoryen fiksje, non-fiksje, jongereinliteratuer, poëzij en boeken mei Ohio of in Ohioër as ûnderwerp. Nei 1944 waarden oare kategoryen tafoege, mei as bekendste en wichtichste de Ohioana Career Award, in oeuvrepriis. Under de winners wiene skriuwers as James Reston, Martin Joseph Freeman, Kenneth Patchen en Lois McMaster Bujold. De organisaasje fan 'e Ohioana Awards rikt elts jier ek in beurs út foar in Ohiooske skriuwer ûnder de tritich dy't syn earste boek noch útbringe moat.
Diego Velázquez
thumb|right|Selsportret fan Diego Velázquez, ±[[1643 (Galleria degli Uffizi, Firenze).]] thumb|200px|right|Vieja friendo huevos (1618, Alde frou oan 't aaisieden). National Gallery of Scotland, [[Edinboarch.]]
Diego Rodríguez de Silva y Velázquez, koart Velázquez (Sevilla, 6 juny 1599 - Madrid, 6 augustus 1660) wie in Spaanske keunstskilder dy't oan it hof fan kening Filips IV wurke dêr't er in protte portretten fan leden fan de keninklike famylje makke. Teffens produsearre er inkelde religieuske- en sjenrewurken.
Yn begjin 19e iuw stie it wurk fan Velásquez model foar de realistyske en impresjonistyske skilders, foaral Édouard Manet stie ûnder de ynfloed fan syn wurk. Sûnt hawwe mear moderne keunstners Velásquez ta foarbyld naam. De Spaanske skilder Pablo Picasso en Salvador Dalí, mar ek de Ingelsk-Ierske skilder Francis Bacon hawwe guon fan syn bekend wurk op 'en nij skildere en him sa eare.
Biografy
thumb|300px|left|Breda jout him oer (les Lanzas), Spinola kriget de kaaien fan de stêd, 1634-1635, Oaljeferve op doek, [[Museo del Prado, Madrid]] Velázquez waard yn Madrid ynspirearre troch it wurk fan Titiaan yn de keninklike samling en troch Rubens, dy't er yn 1628 moete. Hy wie yn Itaalje fan 1629 oant 1631 en fan 1648 oant 1651. Yn dy twadde peroade skildere er paus Innocentius X. Velázquez hearde ta de lege Spaanske adel, sûnder titel en waard opnomd yn de Oarder fan Sint Iago.
Skilderstyl
Syn betide wurk yn Sevilla lit in útsûnderlik realisme en weardigens, nocht en wille yn it skilderjen fan beskate struktueren, rikens oan kleuren en kontrasten fan ljocht en skaad sjen.
It oare wurk is tige basearre op it wiernimmen, dêrtroch binne er in soad oerienkomsten mei de Hollânske skildersskoalle fan Barokke keunstskilders. Velázquez hie niget oan in hiele protte kanten fan it bestean: foar it ljocht dat op in krúk, in lapke stof of in karaf mei wetter falt, foar kleurnuanses en skaden - mar foaral foar de blik yn de eagen fan minsken, foar de lytse fâlden om harren mûle, foar de linen yn harren antlit.
De myte bliuwt yn it wurk fan Velázquez hieltyd oanwêzich, mar noait sûnder irony of kommentaar. Bacchus wurdt eare troch fleurige, wyndrikende boeren. De goadinnen Athene en Arachne moatte nei de eftergrûn wike, de ienfâldige arbeidsters fan de spinnerij wurde op de foargrûn fan it skilderij helle.
Bekend wurk
thumb|Kening Filips IV, breahear fan Velázquez (c. 1631-1632)
Musea
Museums mei wurk fan Diego Velázquez:
Ridel
In ridel is in kloft bisten dy't yn in sosjale groep libje. Spesifyk wurdt de term brûkt foar groepen hûneftigen en groepen saneamd 'ealwyld': harten en gimzen. Net alle hûneftigen libje trouwens yn sokke sosjale groepen: de foks, bygelyks, libbet solitêr. De grutte fan in ridel hinget ôf fan 'e bistesoarte, mar ek fan it biotoop en fan 'e oanwêzigens fan genôch fretten. Dat lêste hinget faak wer gear mei de tiid fan 't jier. Oer it algemien kin steld wurde dat de measte ridels út fiif oant tweintich bisten besteane. As in ridel te grut wurdt, spjalte har faak in stikmannich leden ôf om in eigen ridel te foarmjen. Ek komt it geregeldwei foar dat ienlingen (benammen mantsjes) in ridel út frije wil ferlitte, of troch de dominante leden ferdreaun wurde. Oan 'e oare kant kin it ek wêze dat nije leden fan bûten de groep opnommen wurde, wat helpt om yntylt foar te kommen.
Yn ridels bestiet in sterke foarm fan hierargy, mei as gefolch dat elts lid fan 'e groep wit wat syn posysje yn 'e ridel is yn ferhâlding ta alle oare leden. De sosjale posysje fan 'e leden fan 'e ridel bepaalt ek wat de rol fan elts bist is by eltse groepsaktiviteit, lykas sliepen, weidzjen en flechtsjen (by harten en gimzen), en it bejeien en opfretten fan proaidieren (by hûneftigen).
By hûneftigen, lykas wolven, wurdt de ridel laat troch in dominant bistepear, de alfarikel en de alfateef. Faak is it sa dat inkeld dy beide bisten harren fuortplantsje meie. It bistepear fan in mantsje en in wyfke dat de op ien nei meast dominante posysje yn in ridel ynnimt, wurdt oantsjut mei de term bêta. Bisten dy't leger yn 'e rangoarder steane krije ornaris net sa'n oantsjutting, of it moat wêze dat der in lid fan 'e ridel is dy't troch alle oare leden skoudere wurdt en dúdlik de leechste yn rang is; dat is de omega.
Faak bestiet in ridel by wolven út in pearke (de alfa's) mei harren jongen en ferskate healwoeksen neikommelingen út foargeande jierren. De jonge wyfkes bliuwe faak langer yn 'e ridel om mei it grutbringen fan 'e jongen út lettere jierren te helpen, wylst de jonge mantsjes de ridel al ier ferlitte om in eigen ridel te stiftsjen. De alfarikel en de alfateef binne oer it algemien net oaninoar besibbe. It komt foar dat oare ûnbesibbe ienlingen har by in wolveridel jouwe. By hyenahûnen helpe de jonge mantsjes by it grutbringen fan 'e jongen en bliuwe harren hiele libben yn deselde ridel, wylst jonge wyfkes der op úttsjogge om harren by in oare ridel te jaan. Ek strjithûnen dy't troch harren minsklike baaskes yn 'e steek litten binne, foarmje ridels as se dêr de kâns ta krije.