cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiuw
In kiuw, foarhinne stavere as kieu, is ien fan in pear gelikense organen om mei te sykheljen, dy't foarkomme by in protte bisten dy't yn it wetter libje. De funksje fan dizze organen, dy't ornaris fuort efter de kop oan wjerskanten fan it lichem sitte, is om oploste soerstof oan wetter te ûntlûken en der koalstofdiokside oan ôf te jaan. Dêrmei binne se it ekwifalint by wetterdieren foar longen by lândieren. Kiuwen binne it bekendst fan fisken, mar ek oare wetterdieren hawwe se, lykas beskate ynsekten, guon lidpoatigen (krabben, kreeften, garnalen) en de larvale stadia fan amfibyen. De kiuwen fan guon fan sokke bisten, lykas de hearemytkreeft (Pagurus bernhardus), hawwe har sa ûntjûn dat der ek op it drûge mei azeme wurde kin, op betingst dat se fochtich holden wurde.
Apollinariskirche (Remagen)
Foargongers
Yn 1110 waard troch benediktinen fan de Sint-Michaelsabdij yn Siegburg in proasdij oprjochte. Tsjin it ein fan de 14e iuw waarden reliken fan de hillige Apollinaris nei Remagen brocht, dy't in soad pylgers opleveren. Wis is dat de Apollinarisberg sûnt 1384 in beafeartsplak wie. De sarkofaach yn de krypte fan de tsjerke mei dêryn de reliken stamt út de 14e iuw.
Kiuw
Kiuwen lizze efter de saneamde kiuwspjalten en wurde min ofte mear droegen troch de kiuwbôgen. Dat binne heakfoarmige struktueren fan bonke (by bienfiskeftigen en amfibyen) of fan kreakbien (by kreakbienfisken) dy't yn 'e wand tusken de kiuwspjalten lizze. Histoarysk hawwe har út sokke kiuwbôgen de earste kaken fan libbene organismen ûntwikkele. Eltse kiuwbôge draacht in stikmannich (soms wol in pear hûndert) opinoar steapele kiuwplaatsjes, en elts kiuwplaatsje draacht wer in grut tal sekundêre kiuwplaatsjes. Wetter dat út 'e kiuwholte wei troch de kiuwspjalten parse wurdt, streamt sadwaande troch de tusken de sekundêre kiuwplaatsjes leine kanaaltsjes. De mikroskopyske struktuer fan 'e kiuwen hat op dy manear in tige grut oerflakgebiet dêr't it soerstofrike wetter yn nau kontakt komt mei it soerstofearme bloed.
Apollinariskirche (Remagen)
Hjoeddeiske tsjerke
Yn de Frânske tiid waard de benediktynske proasdij opheft. Twa bruorren kochten de grûn mei de gebouwen yn 1807 op, dy't it yn 1836 trochferkochten oan greve Franz Egon von Fürstenberg-Stammheim. Syn plan om de âlde tsjerke mei nije beskildering te fersieren mislearre om 't de tsjerke te brekfallich wie, sadat it beslút nommen waard om it gebou ôf te brekken. thumb|left|185px|Ynterieur De greve frege oan de út Düsseldorf ôfkomstige arsjitekt Ernst Friedrich Zwirner in ûntwerp te meitsjen foar nijbou. Ynearsten makke de arsjitekt in neoromaansk ûntwerp, mar dy styl waard yn roomske Remagen te protestantsk beöardiele. Dêrom frege de opdrachtjouwer foar in nij ûntwerp yn de mear katolike neogoatyske styl.
Kiuw
Oan 'e binnenkant fan 'e kiuwen sitte de kiuwseven, dy't der by de measte fisken en oare bisten mei kiuwen foar soargje dat de kiuw net skansearre rekket troch smoargens en oar yn it wetter omdriuwkeljend materiaal. Sokke kiuwseven wurkje dus likernôch itselde as de noashierkes by bisten mei longen. By planktonitende fisken is de kiuwseef tige fyn. Sokke fisken nimme allegeduerigen fia de bek wetter yn, dat se troch de kiuwen wer nei bûten ta pompe, folle mear as dat se behoefte oan soerstof hawwe. Dêrby giet it har der om dat it plankton, dêr't se fan libje, efter de kiuwseven hingjen bliuwt. U.m. de grutste libbene fisk, de walfiskhaai (Rhincodon typus), is sa'n planktonfretter.
Apollinariskirche (Remagen)
Hjoeddeiske tsjerke
De earste stien waard op 22 july 1839 lein en op 24 maart 1857 waard de tsjerke ynwijd. Leden fan de Nazareners, in romantysk-religieuze streaming yn Dútslân, beskilderen it gebou.
Remagen waard troch de Ludendorffbrêge oer de Ryn yn de Twadde Wrâldkriich slim troffen troch it oarlochsgeweld. De tsjerke bleau sparre, mar in V2-raket dy't yn de omjouwing ynsloech skansearre de dakken en ramen fan de tsjerke en it kleaster. De reparaasjes fûnen pas yn 1947 plak, sadat focht de fresko's slim oanstaaste. De Fransiskanen stelden yn de kriichstiid harren gebouwen beskikber as skûlplak foar de befolking fan Remagen.
Tusken 25 maart 1857 oant 31 desimber soargen Fransiskanen foar de Apollinaristsjerke. Sûnt 2007 naam de Nederlânske oarder fan de Mienskip fan de krusige en ferrezen Leafde út Maastricht it behear fan de tsjerke oer. Yn 1972 waarden de âlde kleastergebouwen ôfbrutsen en ferfongen troch nijbou. Sûnt 1985 waard de tsjerke stadichoan restaurearre.
List fan planetoïden 11701-11800
Dit is in list fan planetoïden 11701-11800.
Keunstwurk (organisaasje)
Keunstwurk is sûnt 1993 it kennissintrum foar kultueredukaasje, amateurkeunst en profesjonele keunst yn Fryslân. It kantoar sit oan de Wissesdwinger yn Ljouwert.
Doelstelling :
Klanten fan Keunstwurk binne it basis- en fuortset ûnderwiis, mar ek gemeenten, maatskiplike ynstellings en kulturele organisaasjes. Binnen keunst en kultuer wurdt wurke oan de dissiplines muzyk, dûns, teäter, design en byldzjende keunst.
Mongoalske wylde ezel
De Mongoalske wylde ezel (Equus hemionus hemionus), Mongoalsk: Хулан) is in ûndersoarte fan de onager (Aziatyske wylde ezel). Dy ezelsoarte komt foar yn Mongoalje en noard-Sina, en waard eartiids en fûn yn Kazachstan oant it bist dêr útstoar troch de jacht.
It ferspriedingsgebiet fan de Mongoalse wylde ezel waard bot lytser yn jierren 90 fan de 20e iuw. Yn in ûndersyk fan 1994 oant 1997 waard fêststeld dat de populaasje út 33.000 oant 63.000 bisten. Yn 2003 is der fannijs ûndersyk dien en waard fêststeld dat der doe noch 20.000 ezels wienen yn súd-Mongoalje mei in ferspriedingsgebiet fan 177.563 km². Yn de ôfroanne jierren is de soarte 50% fan syn populaasje kwytrekke en it tal sakket noch hieltyd.
De oarsaken fan de delgong fan de soarte binne streupen en de konkurrinsje fan fee yn har ferspriedingsgebiet. Dat lêste komt mei trochdat nei politike feroarings yn de iere jierren 90 de stedsbefolking tastien waard om werom te gean nei nomadysk gebrûk fan har oarspronklik stamgebiet. Dat hat laat ta in grutte groei fan it tal minsken en libbene have op plakken fan it plattelân en ta skea fan de wylde fauna.
Sûnt 1953 hat de Mongoalske wylde ezel de status fan beskerme diersoarte yn Mongoalje.
Herat
thumb|Lizzing Herat yn Afganistan Herāt is de haadstêd fan de provinsje Herat yn Afganistan. It is de treds grutste stêd fan Afganistan mei in befolking fan sa'n 397,456 yn 2006. It plat leit yn de delling fan de rivier de Hari, dy't fan de bergen yn sintraal Afganistan nei de Karakumwoastyn yn Turkmenistan rint. Hearat is ferbûn mei Kandahar, Mazar-i Sharif en Kabûl fia it sirkulêre dikesysteem fan it lân.
Herāt leit yn in fruchtber gebiet, is al sa'n 2700 jier âld en fanâlds bekend om syn wyn. De stêd hat in soad histoaryske gebouwen, dy't lykwols te lijen hân hawwe fan de ferskate militêre konflikten fan de lêste tsientallen jierren. Yn de rin fan de Midsiuwen waard Herāt ien fan de belangrike stêden fan Khorasan; it wie bekend as de Pearel fan Khorasan.
Herāt leit oan de âlde hannelsrûtes fan it Heine Easten, Sintraal en Súd-Aazje. De wegen fan Herat nei Iran, Turkmenistan en oare parten fan it lân binne ek no noch fan strategysk belang. De stêd is de poarte nei Iran, dêr't in soad oan ynfierrjochten foar Afganistan bard wurdt. De Perzysk sprekkende Tajiks is de grutste befolkingsgroep yn de stêd en binne suver itselde folk as de Perzen fan East-Iran.
Skiednis
It ûntstean fan de stêd giet wierskynlik werom op de stêd Artacoana of Aria, dy't al 1000 jier f.Kr. bestie en ien fan de earste stêden fan de Ariërs wie.
Yn 330 f.Kr. waard it plak ynnaam troch Aleksander de Grutte dy't dêr in sitadel boude en de hjoeddeiske stêd stifte, dy't yn 't earstoan syn namme krige: Alexandria Ariana. Yn de 7e iuw waard de stêd troch Arabyske moslims ferôvere, dy't ek de islam ynbrochten.
Yn 1038 wurdt Herat troch de Seltsjoeken ferovere. De oermastering fan de Mongoalske kriichshear Djengis Khan yn 1221 soene benei alle ynwenners by omkaam wêze.
De Turkske feroverer Timoer Lenk ferwoastge Herat yn 1381, mar syn soan Shahrukh boude de stêd op ’en nij en makke har ta de bloeiende haadstêd fan it Timoeridenryk, dat foaral Perzje omfieme. Utsein in skoft ûnder de Oezbeken fan 1507 ôf, bleau de stêd oant 1747 Perzysk. Letter hawwe de Perzen en Afganen fjochte om de hearskippij oer de stêd en hawwe dêr om de beurt oan it bewâld west; dat feroare doe’t de Ingelsken har dêrmei bemuoien en de stêd yn 1857 foar altyd part fan Afganistan waard.
Stedsbyld
De foarneamste moskee fan Herat is de Masjid-i Jami of Freedmoskee dy't it âlde part fan de stêd dominearret. Fjouwer blauwe minaretten fersiere de wyt-mei-blauwe moskee, dy't fan 1200 is, mar sûnt mear as ien kear ferwostge, op 'en nij boud en restaurearre waard.
Strjitten yn Ternaard
De Strjitten yn Ternaard:
Mixed martial arts
Mixed martial arts (Ingelsk foar "mingde fjochtsporten"), gauris ôfkoarte ta MMA, is in fjochtsport dêr't in grut tal techniken út stjitsporten en wrakselsporten yn tastien binne.
De sport is begûn mei spesjalisten yn ferskate fjochtsporten, mar it die bliken dat sokke spesjalisten te swak binne by it befjochtsjen fan oare techniken. Dêrom wurdt der hieltyd mear treend op in mingeling fan stilen. De ûntwikkeling hat lykwols noch net laat ta suvere mingde-fjochtsportspesjalisten.
Dalanzadgad
thumb|250px|Strjitte Dalanzadgad Dalanzadgad (Даланзадгад) is de haadstêd fan de provinsje Ömnögovi Aimag yn it suden fan Mongoalje, net fier fan de grins mei Sina. It plak leit 540 km besuden de nasjonale haadstêd Ulaanbaatar op in hichte fan 1.470 meter.
Ferfier
Fanôf it fleanfjid fan Dalanzadgad binne flechten nei en fan Ulaanbaatar. Der is in aparte simmer- en winter tsjinstregeling. De flechten wurde fersoarge troch MIAT en oare lytsere maatskippijen. Omdat Dalanzadgad oan de grutte dyk nei de Goby leit, komme der ek sjarterflechten foar toeristen út Ulaanbaatar.
Yn 2007 krige it fleanfjild in ferhurde lâningsbaan, de langste fan it lân nei dy fan Dhengiz Khan International Airport. Earder wie der allinne in ûnferhurde baan.
thumb|left|500px|Joerten by Dalanzadgad
Klimaat
Dalanzadgad hat in kâld woastynklimaat (Köppen BWk) mei kâlde winters en hjitte simmers.
Ölgi
Ölgi is in stêd yn it fiere westen fan Mongoalje en is it haadplak fan de provinsje Bajan-Ölgi. Ölgi hie by de folkstelling fan 2000 28.060 ynwenners.
Ölgii hat in woastynklimaat (Köppen BWk) mei lange, tige skrokke, tige kâlde winters en koarte waarme simmers.
It fleanfjild fan Ölgii (ULG/ZMUL) hat ien lâningsbaan dy't net ferhurde is. Der binne geregeld flechten nei Ulaanbaatar (1255 km) en Almaty yn Kazachstan fia fleanfjild Oskemen.
thumb|left|De grutte moskee fan Ölgi
RITA Award
De RITA Awards binne in groep Amerikaanske literatuerprizen dy't sûnt 1982 elts jier útrikt wurde oan 'e skriuwer fan 'e bêste Ingelsktalige wurken op it mêd fan 'e romantyk. De tawizing en útrikking fan 'e prizen wurdt organisearre en ferrjochte troch de Romance Writers of America (RWA), in feriening fan Amerikaanske romantykskriuwers. De RITA Award is de wichtichtste priis fan 'e wrâld yn syn sjenre. De priis is ferneamd nei Rita Clay Estrada, de earste foarsitter fan 'e RWA.
Proseduere
Yn prinsipe kin in eltsenien in boek nominearje foar de RITA Awards, mar yn 'e regel wurdt soks dien troch de oangeande útjouwer. De beoardieling wurdt dien troch in fiifkoppige faksjuery, en de winners wurde elk jiers mids maart bekendmakke. De eigentlike útrikking fan 'e prizen fynt plak by in galaseremoanje op 'e lêste dei fan 'e jierliks Nasjonale Konferinsje fan 'e RWA, dy't ornaris yn july holden wurdt.
Kategoryen
De RITA Awards wurde sûnt 2014 útrikt yn 9 kategoryen:
Ofskafte kategoryen
Eardere kategoryen wiene:
Winners
Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Provinsjale Steaten fan Grinslân
thumb|right|200px|Wapen fan Grinslân
De Provinsjale Steaten fan Grinslân foarmje de folksfertsjintwurdigers fan de provinsje Grinslân. Dy folksfertsjinwurdiging is fêstige in it Provinsjehûs yn Grins. Ek de oare provinsjes fan Nederlân hawwe sa’n folksried.
De haadtaak fan de Steaten is it kontrolearjen fan de Deputearre Steaten fan Grinslân, dy't it deistich bestjoer fan de provinsje yn hannen hawwe.
De foarsitter fan de Steaten is de Kommissaris fan de Kening fan Grinslân. Sûnt 2016 is dat René Paas.
Sitferdieling
Oant de Steaten-ferkiezings fan 2007 wienen der 55 sitten te ferdielen yn de Provinsjale Steaten fan Grinslân. Sûnt dat jier is dat werom brocht ta 43 sitten.
De lêste ferkiezings wiene op 15 maart 2023. De sitferdieling fan de Provinsjale Steaten fan Grinsslân sjocht der sûnt 2007 sa út:
Untmanning
Untmanning is it ôfsnijen by in man fan sawol de penis as de testikels. Ofhinklik fan 'e kontekst kin dat in frijwillige lichemsferoaring wêze of, faker, in ûnfrijwillige genitale skeining. Untmanning moat net betize wurde mei kastraasje, dat inkeld de ferwidering fan 'e testikels omfiemet. Histoarysk gie kastraasje fan eunugen lykwols gauris mank mei it ôfsnijen fan 'e penis. Dat soarge foar in gruttere kâns op ferstjerren, direkt, troch deablieden, of yndirekt, troch ûntstekkings feroarsake troch pisjen. Eunugen by wa't ek de penis ôfsnien waard, wiene, as se de proseduere oerlibben, neitiid yn 'e regel foar it libben ynkontinint. Ek stiene se faak oanhâldend bleat oan ynfeksjes oan 'e urinewegen.
Yn guon kultueren, lykas dy fan it Byzantynske Ryk, waard sa'n ûntmanning sjoen as identyk oan 'e deastraf. Ek yn oare beskavings, lykas dy fan Sina en Fjetnam, waard ûntmanning wol as liifstraf útfierd. Yn it Jeropa fan 'e Midsiuwen waard dat ek wol dien, mar dan benammen as ûnderdiel fan 'e yn it iepenbier útfierde tramtearring foarôfgeande oan 'e deastraf. Yn it njoggentjinde-iuwske Ruslân fierde de kristlike sekte fan 'e skoptsy ûntmanning by harrensels út, om't se leauden dat Jezus Kristus in eunuch west hie. Om dyselde tiid hinne waarden yn 'e Arabyske slavehannel yn Afrika de ta slaaf makke manlju en jonges út East-Afrika gauris 'kastrearre' troch sawol harren testikels as harren penis ôf te snijen.
Fierders wie ûntmanning yn it ferline by guon folken dy't natoerreligyen oanhongen in brûkme mei in magysk-religieuze betsjutting, ferlykber mei kopperij en skalpearjen. It bekendst waard it yn dat ramt by de eartiids tige freze Afar, fan noardeastlik Etioopje, eastlik Eritreä en westlik Dzjibûty. Hoewol't dy al iuwen islamitysk wiene, waard ûntmanning, in oerbliuwsel fan harren pre-islamityske natoerreligy, troch harren nammentlik oant yn 'e tweintichste iuw praktisearre. As in oergongsritueel nei manlikheid waard fan in jonge ferwachte dat er in fijân deadzje soe, en as fijân foldie dêrby eltsenien dy't him op it lân fan 'e Afar weage. De trofee dy't in jonge kriger dêrfan meifierde, waard foarme troch de geslachtsorganen, dy't der in ûnwjerlisber bewiis foar wiene dat de ombrochte fijân in man west hie.
Hjoed de dei wurdt ûntmanning frijwillich ûndergien troch beskate leden fan 'e hijra's fan Yndia, Pakistan, Nepal en Bangladesj. Dat binne transseksuële manlju dy't harren as frou klaaie en hâlde en drage. Guon fan harren litte harren neffens de berjochten frijwillich ûntmanje by wize fan oergongsritueel dat se nirwaan neame. Fierders bestiet yn 'e Feriene Steaten in subkultuer dy't nullo hjit. Manlike leden dêrfan litte ek frijwillich harren geslachtdielen ferwiderje.
Municipal Waste
Municipal Waste is in Amerikaanske metalband oprjochte yn 2001 yn Richmond. De band brocht yn 2003 syn debútalbum Waste 'Em All út. De teksten fan de band gean benammen oer polityk, maatskippij en feesten. Municipal Waste hat sân studio-albums en ien live album útbrocht.
Sjamanisme
right|thumb|250px|Froulike Altay sjamaan Mei sjamanisme wurde alle fysike hannelings fan in sjamaan en alle leauwensopfettings om syn of har persoan hinne oantsjut.
Fersprieding
It lân dêr't it sjamanisme tsjintwurdich it measte foarkomt en dêr't it it minste mei oare godstsjinsten fermingd rekke is, is Súd-Korea. Hoewol't it troch it moderne ûnderwiis min of mear stigmatisearre is as byleauwe, is it dêre oant hjoed de dei ien fan 'e aktyfste kulturele krêften bleaun. Neffens offisjele sifers binne der mear as 40.000 sjamanen, dy't yn it Koreaansk mudang neamd wurde, mar nimmen twifelt deroan dat it der eins folle mear wêze moatte; om't de measte sjamanen har net registrearje litte, wurdt der rûsd dat harren echte oantal tichter by de 100.000 leit.
Korea
Dat it sjamanisme yn Korea noch bestiet en florearret, hat tsjin de ûnderdrukking yn west, dy't it sûnt 'e iere Yi-Dynasty (1392-1910) ûnderfûn hat. Hoewol't de measte Koreänen derop delsjogge, komme in hiel soad fan harren, ek as se oare religys oanhingje, yn tiid fan need by in mudang foar treast en help. It sjamanisme hat dan ek in grutte ynfloed hân op oare, útheemske religys yn Korea, lykas it Boedisme en it Kristendom.
Gûatemala
In oar gebiet dêr't it sjamanisme tsjin 'e ferdrukking yn stânholden hat, is noardlik Gûatemala. Trochdat allinne de strang-organisearre en heechlik spesjalisearre preesterstân by de May's de yngewikkelde matearje fan religy, astronomy, astrology, kalinder, gronology en skrift behearske, naam dy in kaaiposysje yn harren maatskippij yn. De ruïnes fan 'e âlde Maya-stêden, lykas Utatlán en Copán, wurde noch altiten besocht troch de sjamanen, dy't dêr harren iuwenlang ferburgen holden rituëlen útfiere. Yn in grot, ûnder de ruïnes fan Utatlán, bygelyks, bidde de preesters fan 'e Quiché-Maya ek no noch ta de ierde, de foarâlden en de âlde Maya-keningen.
Foarmen
It wurkgebiet fan sjamanen en bygelyks kristlike dûmnys mei inoar dan oerlaapje, by poer sjamanisme is der nea sprake fan in earetsjinst. Wol komt it by guon folken, lykas de Maya's, foar, dat de funksjes fan preester en sjamaan gearfoege binne.
Ornaris wurde der twa foarmen fan sjamanisme ûnderskaat. De earste is dy dêr't de sjamaan inkeld de funksje fan tolk by hat tusken de minske- en de geastewrâld. De oare is dy dêr't de sjamaan it fet is dat troch geasten folle wurde kin foar streekrjochte kommunikaasje mei de minsken.
Brêge tusken de minske- en de geastewrâld
Dizze foarm, dêr't de sjamaan inkeld de funksje fan tolk by hat tusken de minske- en de geastewrâld, kaam ûnder mear foar yn 'e prekristlike godstsjinst fan Fidzjy. Erflike haadlju en sjamanen waarden dêrby beskôge as fertsjintwurdigers fan 'e goaden en de sjamanen tsjinnen as media foar kommunikaasje tusken de goaden en de minsken. Ek yn Korea tsjinje de sjamanen as in brêge tusken de minske- en de geastewrâld. Harren bemiddeling wurdt útfierd troch seremoanjes dy't ornaris dûnsen, lieten en dramatyk omfetsje. De Maori's fan Nij-Seelân leauden yn in grut oantal goaden, dêr't allinne de sjamanen, de tohunga, mei kommunisearje koenen. Ek wienen dy de iennichsten dy't de krekte rituëlen by de offers koenen en útfierden.
Transendinte kommunikaasje
By transendinte kommunikaasje giet de sjamaan yn trâns, al of net mei help fan hallusinogene middels, dat ien of mear geasten besit nimme kinne fan syn of har lichem en op dy manear streekrjocht mei de minsken kommunisearje kinne. Dizze foarm is fral bekend wurden troch syn foarkommen by in grut tal Sibearyske en Noardsineeske folken. By de Eskimo's ûnderhâldt de sjamaan, de angakuk, de bannen mei de geastewrâld fia in geast fan in ferstoarne, in toornok, dêr't er in goede relaasje mei hat.
It gebrûk fan hallusinogene stoffen
By de Yanomami, fan noardwestlik Brazylje en súdlik Fenezuëla, kin de sjamaan by need troch it nimmen fan yakoana, in hallusinogeen krûdepoeier, goede geasten om help freegje. De sjamanen fan 'e Tarahumara, fan noardlik Meksiko, brûke foar harren seremoanjes peyote, in krêftich hallusinogeen dat ôfkomstich is fan 'e peyotl-plant.
De no fierhinne útstoarne Kalifornyske folken makken fral gebrûk fan in oar hallusinogeen, toloache, in Azteekske beneaming foar de Datura stramonium, in giftige plant dy't ek yn Jeropa al sûnt minskewitten brûkt wurdt foar seremoniële en medisinale doeleinen. By guon folken wie it gebrûk fan toloache útslutend foarbeholden oan 'e sjamanen, mar it kaam ek foar dat it troch groepen minsken ynnommen waard by kollektive seremoanjes. Ien fan dy seremoanjes ûntwikkele him ta de Noardkalifornyske Kuksu-kultus, om 'e skepper-held fan 'e Pomo hinne.
It gebrûk fan oare middels
De noiade, de sjamaan fan 'e Lappen fan noardlik Skandinaavje, brûkt gjin hallusinogene stoffen, mar slacht ritmysk mei in rendierbonke op in seremoniële tromme oant er yn trâns rekket. Ek de Noardamerikaanske folken fan it Grutte Bekken - de steat Nevada en omlizzende gebieten - brûkten gjin hallusinogene middels, foar't oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw it gebrûk fan peyote him út Meksiko wei nei it noarden fersprate. Boppenatoerlike boadskippen waarden by harren almeast oerbrocht yn ûnsochte, spontane dreamen.
By de Noardamerikaanske folken fan 'e flaktekultuer kamen hallusinogenen oarspronklik ek net foar. Yn stee dêrfan ûndergongen, en ûndergeane, sjamanen en oaren lichaamlike tramtaasjes om fisioenen en oare boppenatoerlike ûnderfinings op te roppen. Sa trochstiet by it saunaritueel fan 'e de swithutte in groep manlju ekstreme hitens, wylst se sjonge, dûnsje en harsels hoffenje mei tûken. In oar bekend ritueel is de Sinnedûns, dy't syn oarsprong fûn by de sedentêre Mandan fan 'e bopperin fan 'e Missouri, mar him meitiid ta de wichtichste seremoanje fan 'e hiele flaktekultuer ûntjoech. By de Sinnedûns, dy't oeral laat waard troch in manlike sjamaan, mar by de Blackfeet troch in frouliken, ferdroegen de manlju ôfgryslike tramtaasjes troch ophongen te wurden oan heakken dy't troch de hûd fan rêch en lidden hinne slein wienen, soms ferskate dagen efterinoar. De Amerikaanske oerheid ferbea de Sinnedûns om 1880 hinne, mar yn 1934 fûn der in weroplibbing plak. De Lakota (Westlike Sioux) en de Flakte-Ojibwa fierden yn 1959 ek de byhearrende lichaamlike tramtaasjes wer yn.
Metoaden en eftergrûnen
Behalven de middels rinne ek de sjamanistyske metoaden en de eftergrûnen dêrfan wiid útinoar. Sa binne neffens de Yanomami sykte en ûniennichheid it gefolch fan 'e aktiviteiten fan kweageasten, dy't mooglik stjoerd binne troch sjamanen fan oare stammen. De sjamanen fan 'e Yanomami genêze beide troch in miks fan genêskrêftige krûden, sjamanistyske dûnsen en it oplizzen fan hannen. Foar in grut part deselde metoaden wurde brûkt troch de ngaka, de sjamanen fan 'e Súdlike Sotho fan Lesoto. Neffens harren is kwea in konstant gefaar, dat feroarsake wurdt troch boloi, hekserij, en troch thkolosi, boartlike kweageasten.
By de Boerjaten en oare Mongoalske folken omfetsje de haadtaken fan 'e sjamanen it genêzen fan sykten dy't fuortkomme út it omswalkjen fan 'e siel bûten it lichem, it nei de oare wrâld lieden fan 'e sielen fan 'e deaden en it ferdigenjen fan 'e mienskip tsjin kweageasten. De wichtichste sjamanistyske seremoanje is by de harren it Grutte Offer, dat meastal op 'e trêde dei fan it nije moannejier holden wurdt en dêr't ferskate bisten by offere wurde oan 'e goaden.
By de Eskimo's binne de sjamanen ek holistyske genêzers, dy't sawol lichaamlike, geastlike, as spirituële symptomen behannelje en de jefte hawwe om 'e oarsaak fan sykte of tsjinslach yn 'e jacht te finen troch bemiddeling tusken minsken en geasten. Dêrta meitsje se gebrûk fan in skala oan behannelmetoaden, lykas útsûgjen, quamaneq of fisualisaasje fan it skelet, en qilaneq, in foarm fan wiersizzen op basis fan it gewicht fan in foarwerp yn 'e hân keppele oan it mûnlinge ûnderfreegjen fan 'e geasten.
De sjamanen fan 'e Yoruba, fan súdwestlik Nigearia en súdlik Benyn, meitsje gebrûk fan in wiersismetoade dy't nei gedachten fan Arabyske oarsprong is en dêr't troch kombinaasjes fan sechstjin basistekens de orakelgod Ifa by frege wurdt om foarsizzings te dwaan. De Yoruba-sjamanen resitearje op basis fan 'e útkomst spreuken út harren tradisjonele repertwaar, mar biede fierders gjin ynterpretaasje. In oare wiersismetoade kaam ûnder mear foar op it prekristlike Tahity en Hawaï, dêr't de sjamanen de wil fan 'e goaden ôfliezen út it yngewant fan 'e offerjeften.
De mudang fan Korea fiere harren rituëlen om in ferskaat fan redens út. Sa kinne se holden wurde om in lytse kwaal fuort te nimmen of oan it begjin fan in fiere reis. Dêrby wurdt troch de mudang in Pison útfierd: der wurdt troch de mudang wat iten offere en se seit se gebedens op. Slimmere swierrichheden, lykas djippe finansjele malêze, fereaskje in mear útwreide seremoanje, in Kosa. Dêrby bringt de mudang troch sang, dûns en muzyk fan trommen en symbalen in boadskip oer oan 'e geastewrâld. De Kut is de meast útwreide seremoanje, besteande út sang, dûns, muzyk, dramatyk en offerrituëlen, en foarbeholden oan 'e dreechste saken, lykas in slimme sykte of it feilich oerbringen fan 'e geast fan in famyljelid nei de geastewrâld. Ek is it mooglik dat doarpen op fêste tiden in kut hâlde om 'e feilichheid en it lok fan 'e ynwenners te garandearjen.
De seremoanjes fan 'e Midewiwin, it Grutte Medisyn-genoatkip, dat it geastlik libben fan 'e Noardamerikaanske stammen fan it westlike gebiet fan 'e Grutte Marren behearske, ferskilden per streek en stamme, mar foar it genoatskip as gehiel gou dat beskate etyske prinsipes, de winsk om lang te libjen en de ynterpretaasje fan dreamen en natoerferskynsels sintraal stienen. De grûnbegjinsels fan 'e Midewiwin holden yn dat krekt gedrach bydroech ta in lang libben en dat min gedrach de dieder úteinlik opbrekke soe. Stelle, lige en alkoholkomsumpsje wienen strang ferbean. Manlike leden waard leard respekt foar froulju en betochtsumens yn har dieden te hawwen. Ien fan 'e wichtichste doelen fan 'e Midewiwin wie fierders ek it fergearjen fan kennis fan genêskrêftige planten.
Njonken sokke frij normale metoaden, dy't by grutte oantallen natoerfolken foarkomme, besteane der ek minder algemiene sjamanistyske praktiken. Sa komt bygelyks by de Dajak-folken fan Borneo hillige prostitúsje fan froulike sjamanen foar.
Ek is it foar de sjamanen fan 'e Lappen net allinne wichtich om mei de geasten te kommunisearjen, mar ek mei de natoer as gehiel. Dat wurdt dien troch in Jojk te sjongen, in spontaan betocht liet oer in bist of plant yn it bysûnder of de natoer yn it algemien.
De Algonkin fan sintraal Kanada kenne de saneamde Skodzjende-tinteseremoanje, dêr't de sjamaan him boeid by opslute lit yn in tinte, dy't wyld hinne en wer skodde wurdt troch de geasten dy't him fan syn boeiens befrije.
En de sjamanen fan 'e Innu fan noardeastlik Kanada, ta beslút, steane derom bekend dat se, om foarútsichten yn te skatten of dreamen út te lizzen, gebrûk meitsje fan skapulimânsjerituëlen. Dêrby wurdt it skouderblêd fan in eland, kariboe of hazze boppe it fjoer holden, sadat der troch de hitens barstkes, plakken en skuorren yn komme, dy't dêrnei troch de sjamaan brûkt wurde as basis foar it jaan fan útlis of it dwaan fan foarsizzings. Dit aparte, mar oerâlde brûkme waard foar it earst beskreaun troch de jezuyt Paul Le Jeune, dy't de winter fan 1633 op 1634 trochbrocht by de Innu, en yn 'e hjerst fan 1989 waard it op film fêstlein troch de dokumintêremakker Hugh Brody, yn it kamp fan Pien Penashue fan 'e Eastlike Innu, by Goose Bay yn 'e provinsje Newfoundland.
Strjitten yn Tsjom
De Strjitten Fan Tsjom:
Ard Schenk
Adrianus (Ard) Schenk (Anna Paulowna, 16 septimber 1944) is in earder Nederlânsk reedrider. Schenk wûn tusken 1963 en 1974 meardere gouden medaljes by de Olympyske Winterspullen, Wrâldkampioenskippen en Europeeske kampioenskippen. De jierren dat Schenk syn reedrydsuksessen fierde, geane troch foar it tiidrek fan "Ard en Keessie". Mei Keessie wurdt Kees Verkerk bedoeld, syn wichtichste Nederlânske rivaal op it iis.
Oan de ein fan it seizoen 1972 stapte Schenk, tegearre mei in tal oare reedriders, oer nei it nij opstarte profsirkwy fan de International Speed Skating League en waard dêr ien kear wrâldkampioen. Oant 1976 stie Schenk boppe-oan de wrâldranglist fan alle tiden, de saneamde Adelskalinder.
Yn 2005 wie Schenk ien fan de fiif earste sporters dy't eare waarden mei de Fanny-Blankers-Koen-Troffee, in oeuvrepriis bedoeld foar sporters mei bûtengewoane fertsjinsten foar de Nederlânske sport.
Wookiees
Wookiees (inkeltal: Wookiee, útspr.: [ˈwukiː]; likernôch: " wû -kii" mei de w fan "skowe" ) binne in fiktyf ras fan humanoïde bûtenierdske wêzens út 'e Star Wars-franchise. Se binne ôfkomstich fan 'e planeet Kashyyyk (útspr.: [kɑˈʃiːk], likernôch: "ka- sjiik "), dy't in tropysk klimaat hat en foar it meastepart begroeid is mei wâlden. Se sprekke ferskate talen, wêrfan't Shyriiwook it meast brûkt wurdt. Minderheidstalen binne û.m. Thykarann en Xaczik. Wookiees fersteane wol Basaalsk, de lingua franca fan it Stjerrestelsel, mar harren stimbannen hawwe net de juste foarm om dy taal sprekke te kinnen. Wookiees steane oer it algemien wantrouwich foar leden fan oare rassen oer, en dêr hawwe se goede redens foar, mei't se gauris it slachtoffer west hawwe fan slavehellers. As har fertrouwen ienris wûn is, binne se lykwols tige tawijde freonen.
Wookiees ûnderskiede har troch in reuseftich lichemsstal, mei in trochsneed lingte fan 2.20 m. Boppedat binne se oer it hiele lichem begroeid mei in pels fan lang hier, dat ornaris brún fan kleur is, mar ek wyt of swart wêze kin. Mei't se hielendal oerdutsen binne troch har pels, drage Wookiees gjin klean. Oft se no yn 'e woastyn fan Tatooine ferkeare, of yn it tuskenbeiden reinwâld op 'e boskmoanne Endor, of op 'e snieflakten fan 'e iisplaneet Hoth, Wookiees wurde oeral tsjin hjittens en kjeld beskerme troch harren pels. Hoewol't der gjin boarnen binne dy't befêstigje dat George Lucas, de betinker fan Star Wars, harren dêrop basearre hat, lykje de Wookiees fan uterlik tige op hoe't de sasquatch út 'e Amerikaanske folkloare faak foarsteld wurdt.
De krêft fan Wookiees is suver sprekwurdlik. De bekendste Wookiee is Chewbacca, de freon en ko-piloat fan Han Solo yn it romteskip de Millennium Falcon. Han seit op in stuit yn 'e film Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) dat in Wookiee in minske samar de earms fan it liif skuorre kin as er lulk wurdt. Der is gjin ras fan bûtenierdske wêzens yn 'e Star Wars-kanon dy't de Wookiees belykje kin wat poere lichemskrêft oangiet. Wookiees hawwe ek skerpe sintugen; benammen harren rooksin is sterk ûntwikkele. Teffens hawwe se in hiel goede hân-eachkoördinaasje en binne se dêrom trochinoar treflike skerpskutters. It wapen dêr't Wookiees oer it algemien de foarkar oan jouwe, is de 'bôgesmiter' (Ingelsk: bowcaster), in foarm fan 'e krúsbôge, dêr't pylken mei ôfsketten wurde.
Wookiees hawwe in folle langere libbensspanne as minsken. As se net troch geweld of ûngemak oan har ein komme, kinne se ferskate iuwen libje. Chewbacca, bygelyks, is yn 'e oarspronklike Star Wars-trilogy likernôch twahûndert jier âld, mar hy is noch altyd op it hichtepunt fan syn kinnen. Hy is ek te sjen yn 'e film Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith fan 'e Star Wars-prequeltrilogy, dy't tweintich jier foarôfgeande oan 'e oarspronklike filmtrilogy spilet, en teffens yn 'e films fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy, dy't tritich jier letter spylje. Oer dy perioade fan fyftich jier binne der frijwol gjin waarnimbere tekens fan ferâldering by him te bespeuren.
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 1992
200px|thumb|right|It Olympysk Gymnastyk Stadion fan Barselona 1992 De Olympyske Simmerspullen 1992, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barselona. De gymnastyk waard hâlden yn it Palau Sant Jordi.
Strjitten yn Twizelerheide
De Strjitten yn Twizelerheide:
Keninklik Nederlânsk Meteorologysk Ynstitút
thumb|right|KNMY thumb|KNMY thumb||KNMY It KNMY, Keninklik Nederlânsk Meteorologysk Ynstitút (Nederlânsk: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, KNMI) is in Nederlânsk ynstitút dat ûnder oare de deistige waarfoarsizzings docht. It KNMY is in agintskip fan it Ministearje fan Ferkear en Wettersteat. Yn totaal wurkje der sa'n 500 minsken foar it ynstitút (2003).
Skiednis
It KNMY waard op 31 jannewaris 1854 ynsteld, by Keninklik Beslút fan kening Willem III. De oarspronklike lokaasje wie de stjerrewacht "Sonnenborgh" in Utert, mar yn 1897 ferhuze it ynstitút nei De Bilt.
De deistige ferwachtigings fan it KNMY begûnen yn 1924, doe noch fia in eigen stjoerder. Sûnt 1936 is de waarferwachting ûnderdiel fan it radionijs. Oan it begjin fan de Nederlânske telefyzje yn 1951 waard de ferwachting útstjoerd mei in waarman.
Taken
It KNMY rjochtet him op it waar, it klimaat en ierdskoddings. Dêrby jout it ynstitút spesjaal omtinken oan feiligens; it ynstitút jout in waaralaarm út by slim waar dat problemen of oerlêst jaan kin.
Warkings
Warkings is in ynternasjonale powermetalband oprjochte yn 2018 yn de Alperegio. De band brocht yn 2018 syn debútalbum Reborn út. De teksten fan de band gean benammen oer krigers en kriich. Warking hat fjouwer studio-albums útbrocht.
Riemie Huismans-Bosklopper
Riemie Huismans-Bosklopper (Peazens?, 1917 - Snits, 15 jannewaris 2005) wie de earste froulike waadrinner.
Tegearre mei har man Dirk Huismans (1915-1987) makke se yn de jierren fyftich de oertocht. Mei drûge klean berikten sy It Oerd op It Amelân. Foar dizze tocht hie it span al ferskillende ferkenningstochten makke. Letter naam se ek groepen mei it Waad op.
Huismans-Bosklopper kaam fan Ljouwert. Nei in lange tiid op Flylân wenne te hawwen, kaam se begjin jierren njoggentich werom nei de fêste wal. Sûnt wenne se yn Snits, noch altyd selsstannich. De lêste twa moanne gie har sûnens hurd efterút. Huismans-Bosklopper ferstoar op 89-jierrige leeftyd yn har wenplak Snits.
List fan planetoïden 50201-50300
Dit is in list fan planetoïden 50201-50300.
Streekbelang East- en Westhoek
Streekbelang East- en Westhoek, (Nederlânsk: Streekbelang Oost- en Westhoek) is in feriening dy't foar de belangen opkomt foar bewenners fan de Aldebiltdyk yn de gemeente It Bilt, fanôf hûsnûmer 1229 (Westhoek) oant en mei 504 (Easthoek).
Streekbelang waard oprjochte op 7 maart 1960. Yn 2007 is de Streekfyzje fêststeld, it basisdokumint wêrút projekten opstarten wurde. Streekbelang oerleit alle moannen mei de gemeente It Bilt.
De feriening jout sûnt 1979 twa kear yn it jier it streekblad Op 'e Rolling út. De namme ferwiist nei de skean oprinnende "muorkes", dy't foar sommige huzen te sjen binne. Troch ôfgraven fan de krún fan de dyk foar ferbreding fan de rydwei, kamen dy huzen "te heech" te stean. Om dat te ûnderfangen waarden de muorkes, de rollings, oanlein. Se binne noch te sken foar hûs nr. 1084 en by de huzen aan de east- en westkant fan de Boonweg. Yn 2010 hat Streekbelang East- en Westhoek it 50-jierrich bestean fierd mei in jubileumfeest foar alle leden, âld-leden en ynwenners fan de Alde-Biltdyk. Ek yn 2010 is derin monumint ûntbleate as oantinken oan de poerdersramp oan de seedyk yn de Westhoek. De poerdersramp wie yn 1935, hjirby foelen fjouwer slachtoffers. Mei it monumint wurde de rêders eare en de slachtoffers betocht.
Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke (patriargaat Moskou)
De Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke (patriargaat Moskou) (Oekraynsk: Українська Православна Церква; Russysk: Украинская Православная Церковь) is in autonome tsjerkemienskip fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke yn de Oekraïne mei it sintrum yn Kiëv.
Yn 988 waard yn de Kiëvske Rûs de Otterdokse Tsjerke as diel fan it Oekumenysk Patriargaat fan Konstantinopel stifte. Yn 1596 fûn der yn de oan Poalen-Litouwen fallende gebieten in skieding plak en ûntstie dêr de Gryksk-Katolike Tsjerke. Sûnt 1795 hearde it noardlike diel fan de Oekraïne by it Russyske Keizerryk en dêrmei by de Russysk-Otterdokse Tsjerke. Yn it stribjen nei mear autonomy ûnstie yn de jierren 1920 oan it ein yn 2018 de Autosefale Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke.
Under it kommunistyske rezjym waarden alle tsjerken mei de gryksk-otterdokse ritus yn de Oekraynske Sosjalistyske Sovjetrepublyk ûnder it gesach fan it eksargaat fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke set, ek de Uniearre Gryksk-Katolike Tsjerke. Yn maart 1946 waard troch in yn sêne setten synoade de Uny fan Brest út 1596 opsein.
Nei de ûnôfhinklikens fan de Ukraïne yn 1991 spjalte in diel fan de Oekraynske geastlikheid him ôf fan it Moskouse patriargaat en neamden harren tsjerklike organisaasje de "Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke fan it Patriargaat fan Kiëv". De oan it patriargaat fan Moskou trouwe tsjerke hold in autonome status, is foar in grut part selsstannich en hat allinne by it beneamen fan persoaniel mei Moskou te krijen. De oanhing fan de by it partriargaat fan Moskou oansletten tsjerken is benammen yn it easten fan it lân te finen.
Yn feite bestiene der yn de Oekraïne oant de fúzje fan de autosefalen mei de otterdoksen fan it patriargaat fan Kiëv yn 2018 trije grutte otterdokse tsjerken: dy fan it Moskouse patriagaat, dy fan it Kiëvske patriargaat en de autosefalen. Swierrichheden ûntstiene oer bygelyks de kanonike legitimiteit en oer de fraach oan wa't it ûnreplik guod lykas de tsjerken en kleasters takomme. Dêrnjonken is der ek noch ris striid mei de Oekraynsk-Katolike Tsjerke, dy't wol in byzantynske ritus folget, mar de paus fan Rome oan it haad hat.
De Oekraynske oerheid bemuoit him aktyf mei religieuze saken en set de oan Moskou loyale tsjerken yn it lân ûnder druk om harren oan te sluten by de nije Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke. Doe't bekend waard dat it Oekumenysk Patriargaat fan Konstantinopel de nije tsjerke erkenne soe, joech de Oekraynske oerheid de feilichheidstsjinsten opdracht om ynfallen te dwaan yn tsjerken dy't wegeren de bannen mei Moskou troch te snijen. Tsjerklike saken waarden yn beslach nommen en metropolyt Pavel fan it Petsjersk-lavra liet witte dat der nei preesters en biskoppen ta sprake wie fan yntimidaasje.
Yn jannewaris 2019 folge de erkenning fan de nije ûnder it patriargaat fan Kiëv fallende otterdokse tsjerke troch it Oekumenysk Patriargaat fan Konstantinopel. Yn 'e selde moanne stelde de Oekraynske oerheid mei in wet fêst, dat de tsjerke, dy't ûnder it patriargaat fan Moskou bliuwe wol, twongen wurde kin it wurd "Russysk" yn de namme op te nimmen.
Cane Hill (band)
Cane Hill is in Amerikaanske metalband oprjochte yn 2011 yn New Orleans. De band brocht yn 2016 syn debútalbum Smile út. Cane Hill hat twa studio-albums útbrocht.
Nielson (sjonger)
Nielson berne as Niels Littooij (Doardt, 28 desimber 1989) is in Nederlânsk sjonger. Nielson begûn as rapper en makke fan 2009 oant 2011 diel út fan de troch telefyzjestjoerder Nickelodeon oprjochten popgroep Zirkus Zirkus. Mei Zirkus Zirkus hat Nielson ien studio-album útbrocht. Nei it stoppen fan Zirkus Zirkus gie Nielson fierder as sjonger. Yn 2012 die Nielson mei oan de talintejacht De beste singer-songwriter van Nederland. Nielson brocht yn 2014 syn debútalbum as solo-artyst út. Nielson hat solo fjouwer studio-albums útbrocht.
Strjitten yn Winsum
De Strjitten yn Winsum:
Skjirrebôge
thumb|260px|Skjirrebôge yn de katedraal fan Wells In skjirrebôge (Ingelsk: scissor arche) is in arsjitektoanysk bouelemint yn de Ingelske gotyk. Mei in skjirrebôge wurde twa bôgen ornearre, werfan de boppeste bôge it spegelbyld is fan de ûnderste.
In skjirrebôge waard foar it earst yn 1320 yn de eastlike krusing fan de katedraal fan Salisbury tapast. De bekendsten is de skjirrebôge yn de katedraal fan Wells, dy't yn 1338 as loftbôge yn de krusing boud waard.
Hackney
Hackney (London Borough of Hackney) is sûnt 1965 in Ingelsk distrikt yn it greefskip Grut-Londen; it hat 202.824 ynwenners op in oerflak fan 19,1 km².
Fan de befolking is 9,3% âlder as 65 jier. De wurleazens beslacht 6,9% fan de beropsbefolking (folkstelling 2001).
Richard Brakenburg
thumb|225px|It Sinterklaasfeest. 1685. Ryksmuseum Amsterdam. Richard Mennessoan Brakenburg of Brakenburgh (Haarlim, 22 maaie (doopdatum) 1650 – dêre, 28 desimber 1702) wie in Nederlânsk keunstskilder dy't ta de Hollânske skoalle hearde.
Brakenburg waard berne yn Haarlim as tretjinde út in húshâlding fan fjirtjin bern. De famylje kaam oarspronklik út East-Fryslân. Hy wurke en wenne fan 1671 oant sa. 1690 yn Ljouwert; dêrnei gie er werom nei syn bertestêd Haarlim. Hy learde it fak fan de Haarlimske skilder Adriaan fan Ostade en wie as sjenreskilder in trou neifolger fan Jan Steen. Teffens krige syn namme in beskieden klank as portretskilder en als dichter. Yn Ljouwert wie er faaks learmaster fan de Fryske skilder fan seesichten Wigerus Vitringa.
Westerborkpaad
It Westerborkpaad is in kuierpaad fan 325 km fan Amsterdam nei it eardere konsintraasjekamp Westerbork.
Richard Brakenburg
Wurk fan Brakenburg is te sjen yn ûnder oaren it Ryksmuseum yn Amsterdam (sjoch ôfbyld), it Mauritshûs yn De Haach en it Szépművészeti Múzeum yn Boedapest.
Westerborkpaad
KNBLO Wandelsportorganisaasje Nederlân (KNBLO-NL) en it Herinneringssintrum Kamp Westerbork hawwe it paad yn 2012 yn de mande opsetten, neidat se sûnt 2007 al de jierlikse Kamp Westerbork Kuiertocht organisearre hiene.
Begjinpunt is de Hollânske Skouboarch yn Amsterdam, dêr't foar tûzenen joaden yn de Twadde Wrâldoarloch harren reis 'nei de ein' begûn. Einpunt is kamp Westerbork yn it Drintske Hooghalen, dêr't 93 treinen wei fertrokken nei de ferneatigingskampen. De rûte giet by in soad plakken en gebouwen mei herinneringen oan de joadeferfolging lâns. Under oaren Kamp Amersfoart, Joadske wurkkampen, oarlochsmonuminten en treinstasjons dy't as sammelplak foar joaden brûkt waarden, mar ek bekende ûnderdûkadressen. Ien fan de opsetters is Johan Vellinga út Ljouwert, dy't ek belutsen wie by it Grebbelinypaad, it Fryske Kustpaad en de Keninklike Wei fan De Haach nei Apeldoorn.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1992
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Barselona De Olympyske Simmerspullen 1992, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barcelona. De wetterpolokompetysje wie yn it Piscina Municipal de Montjuïc, de finales waarden hâlden yn it Piscines Bernat Picornell.
Dirty Dancing
Dirty Dancing is in Amerikaanske histoaryske romantyske dramafilm út 1987 ûnder rezjy fan Emile Ardolino, mei yn 'e haadrollen Jennifer Grey en Patrick Swayze. De titel betsjut "Smoarch Dûnsjen" (yn 'e sin fan seksualisearre dûnsjen). It ferhaal fan dizze ûnôfhinklike film folget Frances "Baby" Houseman, in teenagefamke út in begoedige sosjaal fermidden, dat yn 1963 mei har âldelju en âldere suster Lisa de simmer trochbringt yn in fakânsjeresort en fereale wurdt op 'e âldere, stoere dûnslearaar Johnny Castle. Se rekket behelle by it wol en wee fan Johnny en syn freonen en wurdt dêrby foar it earst yn har libben konfrontearre mei de twadieling dy't der bestiet tusken earm en ryk. Dirty Dancing waard foar it earst fertoand op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes. De film krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en waard in ûnbidich kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. It liet (I've Had) The Time of My Life, in duët fan Bill Medley en Jennifer Warnes, dat foar de film skreaun waard, groeide út ta in reuseftige hit en waard bekroane mei in Oscar, in Golden Globe en in Grammy Award. De populariteit fan 'e film soarge der ek foar dat neitiid ferskate adaptaasjes makke waarden.
Plot
De jûns nei't se oankommen binne, giet Baby op ferkenning út en is se der troch in doar dy't yn it kier stiet, tsjûge fan hoe't Kellerman ynstruksje jout oan syn obers. Dat binne allegear jonges út deselde maatskiplike klasse as de gasten, dy't Kellerman mei sin om dy reden oanlutsen hat fan 'e elitêre universiteiten (lykas Harvard en Yale), dêr't se studearje. Kellerman hjit de obers om derfoar te soargjen dat de gasten in oangename fakânsje hawwe, en dat betsjut dat se mei de dochters fan 'e gasten flirte moatte, ek al binne dy noch sa ûnoantreklik. De stêf dy't foar it eigentlike entertainment soargje moat, komt út 'e arbeidersklasse, en Kellerman hâldt en draacht him delbûgend yn harren rjochting. Ien fan 'e entertainers is Johnny Castle, in stoere dûnsynstrukteur fan yn 'e tweintich, ta wa't Baby har op slach oanlutsen fielt.
Lysterstrjitte (Feanwâlden)
De Lysterstrjitte is in strjitte yn Feanwâlden.
Dirty Dancing
Plot
Heit en mem Houseman en Lisa jouwe har entûsjast by de aktiviteiten dy't foar de gasten organisearre wurde, mar Baby fynt der net folle oan. It helpt net dat har heit en Kellerman har oerdúdlik besykje te keppeljen oan Kellerman syn waanwize pakesizzer Neal. Dyselde spant har de twadde jûns foar syn karke om mei te helpen by de organisaasje fan it fermaak, mar sadree't se kin, knypt Baby der tuskenút. Se doarmet bûtendoar oer it resortterrein en giet op lûde muzyk ôf. It blykt te gean om in klandestyn feestje fan 'e entertainmentstêf, dêr't "smoarch" (want seksualisearre) dûnse wurdt. Hoewol't dat eins net tastien is, nimt ien fan 'e jonges, dy't Billy hjit, Baby mei dêrhinne en stelt har foar oan Johnny, dy't syn neef is. Op it feest dûnset de bleue Baby in skoftke mei Johnny en sa rekket se smoarfereale op him.
Lysterstrjitte (Feanwâlden)
Lizzing
De Lysterstrjitte leit oan de eastkant fan Feanwâlden, en rint fan de Haadstrjitte nei de Ljiploane. De strjitte is neamd nei de Lyster, as ien fan de strjitten fan in fûgelbuert.
Buorre-ynsidint
De strjitte kaam yn jannewaris 2005 yn it nijs troch in eskalearre buorre-ynsidint. In húshâlding út de strjitte koe der blykber sa min oer dat harren buorlju út Somaalje kamen dat se dy buorlju narre hienen oant dy út it doarp fuortflechten. Dêr heart wol de kanttekening by, dat de narders en de buorlju dy't narre waarden yn it earstoan oates en toates wiene.
Dirty Dancing
Plot
No is Baby ien dy't besiket altyd it juste te dwaan en deryn leaut dat de wrâld better makke wurde kin. It wol har suver net oan dat der lju binne dy't oars tinke. Dat, se stapt nei Robbie ta, dy't ta har ferbjustering it hiele ferhaal befêstiget, al heakket er dêroan ta dat er net wis is oft it bern sines wol is, want sa'n slet giet fansels mei jan en alleman op bêd. Hy leit Baby út dat der twa soarten minsken yn 'e wrâld binne: guon dy't der ta dogge en oaren dy't der net ta dogge. En Penny is ien dy't der net ta docht, dat wêrom soed er yn 'e frede jild oan har besteegje? As se dat heart, ferliest Baby har gewoanlike kalmte alhiel. Se byt him ta dat er in walchlik mantsje is, en dat er mar better by har en Lisa wei bliuwe kin, oars sil se derfoar soargje dat er ûntslein wurdt. Dêrop giet Baby nei har heit, oan wa't se 250 dollar te lien freget, sûnder út te lizzen wêr't se dat foar brûke moat. Har heit freget har oft it wat yllegaals is, en sy liicht him tefoaren fan net. Hy jout har it jild, dat se dêrnei by Penny bringt.
Lysterstrjitte (Feanwâlden)
Buorre-ynsidint
De wenteboustifting, Wenteboustifting Dantumadiel, is in proseduere begûn om de narders út te setten, mar dat naam te folle tiid om de situaasje rêde te kinnen. De Somalyske húshâlding hat in skofke ûnderdûkt west, mar is úteinlik nei Ingelân nei famylje gongen.