cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Intruder (roman fan C.J. Cherryh)
Intruder
Komaji, de hear fan 'e Ajuri-clan, Damiri har heit en Cajeiri syn pake, is ûnderwilens ûnderweis nei it Bu-javid, dêr't er útnûge is foar in diner mei syn dochter en har gesin. Tabini lûkt dy útnûging yn as Komaji al yn it Bu-javid is. De lulke hear besiket dan de gearkomste ta ûndertekening fan it ferdrach binnen te kommen om dêr ferhaal te heljen. Bren besiket de man ta rede te bringen, mar Komaji, dy't neat fan minsken hawwe moat, falt net mei te riddenearjen. Ynstee komt it ta in wurdewikseling tusken de hear fan 'e Ajuri en de aiji-dûairiêre, wêrby't Ilisidi de man goed it mannewaar opseit en him dan út it Bu-javid sette lit. Neitiid kin einlings en te'n lêsten de ûndertekening fan it ferdrach tusken it Suden en it Easten plakfine, wêrmei't de Westlike Assosjaasje (en dêrmei de wrâld) nei twahûndert jier fan oanhâldende ûnrêst yn 'e Marid in nije wei fan frede ynslacht.
3e milennium
|-
It 3e milennium of tredde milennium sil fan 1 jannewaris 2001 oant 31 desimber 3000 rinne.
Mem Gods fan Kazan
De Mem Gods fan Kazan, ek Us-Leaffrou fan Kazan, (Russysk: Казанская Богоматерь; Kazanskaja Bogomater), wie in tige hillich ikoan fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. De ikoan stelde de Jongfaam Marije foar as beskerm- en patroanhillige fan de stêd Kazan. De Mem Gods fan Kazan hie foar it lân in nasjonale status as de Hillige Beskermster fan Ruslân.
Neffens de leginde wie de ikoan oarspronklik ôfkomstich út Konstantinopel. De ikoan gyng ferlern yn 1438 en waard 140 jier letter yn Kazan op wûnderlike wize werom fûn yn 1579 troch in famke op in plak, dat har yn in dream troch de Mem Gods oanwiisd wie. Op it plak fan de fynst waard noch itselde jier in kleaster stifte, it Bogoroditski-kleaster.
Neffens russyske kommandanten lykas Dmitri Pozjarski yn de 17e iuw en Michail Kûzûtov yn de 19e iuw wie it te tankjen oan it oanroppen fan de Mem Gods fan Kazan dat it lân de Poalske ynfaazje fan 1612, de Sweedske ynfaazje fan 1709 en de Frânske ynfaazje fan 1812 wist ôf te slaan. De Kazan-ikoan waard alderheislikst populêr yn it lân en njonken de orizjinele ikoan wiene der nochris njoggen (of tsien) wûnderdiedige replika's fan dit ikoan-type.
De orizjinele ikoan waard yn 1904 út de katedraal fan it Bogoroditski-kleaster yn Kazan stellen. Oer it lot fan de ikoan is fierder neat mear fernommen, mooglik wie it de dief allinne te dwaan om de kostbere list fan de ikoan en is de ikoan sels neitiid ferneatige. Yn Ruslân binne twa tige ynternasjonaal bekende katedralen wijd oan de Mem Gods fan Kazan: de Kazan-katedraal yn Moskou en de Kazan-katedraal yn Sint-Petersburch. Yn dy katedralen wurde, lykas ek yn oare oan de Mem Gods fan Kazan wijde tsjerken, ikoanen bewarre dy't styloerienkomsten hawwe mei de oarspronklike ikoan.
Yn 1953 kocht de ingelske skriuwer en aventurier Frederick Albert Mitchell-Hedges in replika fan de ikoan yn in westerske keunstwinkel, dy't yn 1917 yn Sint-Petersburch stellen waard. Undersyk wiisde út dat de ikoan it wurk wie fan in betûfte ikoaneskilder út de 16e iuw. De ikoan waard letter kocht foar de byzantynske tsjerke yn Fátima, Portugal. Dêr bleau it oant 1993, doe't de ikoan nei it Fatikaan brocht waard. Paus Jehannes Paulus II joech de ikoan yn 2004 werom oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke, dy't de ikoan oan it weriepene Bogoroditski-kleaster yn Kazan oerdroech.
Ikoanen fan de Mem Gods fan Kazan binne ek yn katolike tsjerken te finen. De feestdagen fan de Mem Gods fan Kazan falle op 21 july en op de dei fan de Nasjonale Ienheid yn Ruslân op 4 novimber.
Rhyse Richards
Rhyse Richards, echte namme: Ashtyn Dawn Tyler (Orange County (Kalifornje), 11 juny 1972), is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Rhyeese Richards en Rhyse Richardson. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.60 m lang, mei in gewicht fan 50 kg en kupmaat 54DD, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hie. Har jongere styfsuster Rhylee Richards is ek wurksum as pornoaktrise.
Mark Bowen
(7 desimber 1963) is in eardere Welsk fuotballer. Earder spile foar Tottenham Hotspur, Norwich City, West Ham United, Shimizu S-Pulse, Charlton Athletic en Wigan Athletic.
Jurgen Streppel
thumb|Jurgen Streppel Jurgen Streppel (Voorst, 25 juny 1969) is in Nederlânsk fuotbaltrener en earder betelle fuotbalspiler. Maart 2016 tekene hy in kontrakt foar twa jier by It Hearrenfean, dêr't er Foppe de Haan opfolge as haadtrener. Dêrfoar wie er yn deselde funksje aktyf by Willem II.
Streppel begûn syn spilerskarriêre yn 1990 by Helmond Sport yn 'e earste divyzje. Nei twa seizoenen feruze er nei RKC Waalwyk, wêrmei't er oant 1997 yn 'e earedivyzje spile. Yn it seizoen 1993/94 waard Streppel ferhierd oan Telstar; fan 1997 oant 2005 spile er op 'e nij foar Helmond Sport.
Papillon (pornografysk aktrise)
Papillon, echte namme ûnbekend (Los Angeles, 16 augustus 1975), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Dútsk-Filipynsk etnysk komôf. Har artystenamme Papillon, it Frânske wurd foar "flinter", wurdt soms ek wol ferhaspele ta Papillion. Hja moat net betize wurde mei Kascha Papillon, dat in oare rêstende pornoaktrise is.
Libben en karriêre
Papillon waard yn 1975 berne yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje, dêr't hja ek opgroeide. Yn 1996, doe't se 21 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se dêrnei yn 108 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Sin City, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, VCA Pictures, New Sensations, Evil Angel, Devil's Film, Anabolic Video en Elegant Angel. Dêrby lei Papillon har benammen ta op it spyljen yn anale sekssênes. Njonken har aktearwurk posearre se ek as neakenmodel foar ferskate neakenblêden. Yn 2004 loek se har úteinlik nei acht jier út 'e pornoyndustry werom.
Lichemsskaaimerken
Neffens har offisjele opjefte wie Papillon ûnder har pornokarriêre 1.65 m lang, mei in gewicht fan 52 kg en in natuerlike kupmaat 36D. Hja foel op troch in grutte tatoeaazje fan in flinter (papillon) fuort boppe har fagina. Fierders hie se lytsere tatoeaazjes op 'e binnenkant fan har rjochterankel en de bûtenkant fan har lofterankel, en in bântatoeaazje om har lofterboppe-earm. Papillon hie ek piercings yn har tonge en har klitoris.
José Palmeira Lessa
Libbensrin
Palmeira Lessa waard ta pryster wijd op 3 july 1968. Hy waard 21 juny 1982 ta help-biskop fan São Sebastião do Rio de Janeiro beneamd en titulêr biskop fan Sita. 24 augustus 1982 waard er ta biskop wijd troch Eugênio kardinaal de Araújo Sales, aartsbiskop fan São Sebastião do Rio de Janeiro, mei José Alberto Lopes de Castro Pinto, biskop fan Guaxupé, en Celso José Pinto da Silva, biskop fan Vitória da Conquista, as ko-konsekrators. Op 30 oktober 1987 waard hy ta biskop fan Propriá beneamd.
Konsekrator
Hy wie konsekrator fan:
Hy wie ko-konsekrator fan:
Samson Kry Naasje
De Samson Kry Naasje (Ingelsk: Samson Cree Nation; Kry: ᓃᐱᓰᐦᑯᐹᕽ, Nîpisîhkopâhk) is in Yndiaanske stamme-organisaasje yn Kanada, mei eigen reservaten yn it sintrale part fan 'e provinsje Alberta. De Samson Kry Naasje bestiet út etnyske Kry (Cree) en is ferneamd nei it njoggentjinde-iuwske opperhaad Samson (eins: Kanataksu). It haadkertier fan 'e stamme is fêstige yn it plak Maskwacis (foarhinne Hobbema).
Skiednis
De Samson-troep, dy't him yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw omneame soe ta de Samson Kry Naasje, waard de facto troch de autoriteiten as stamme erkend yn septimber 1876, doe't it opperhaad Samson (dy't yn it Kry Kanataksu hiet) it Ferdrach Nû. 6 ûndertekene. Dat ferdrach wie ien fan 'e saneamde Nûmere Ferdraggen tusken it Britske koloniale regear fan Kanada en ferskate groepen Yndianen. It Ferdrach Nû. 6 besloech sintraal Alberta en sintraal Saskatchewan.
De reservaten fan 'e Samson- en Ermineskin-troepen waarden yn oktober fan dat jier oprjochte. It Pigeon Lake Reservaat 138A waard yn july 1896 yn it libben roppen foar alle Yndianen fan it Hobbema-agintskip. It wie oarspronklik útslutend bedoeld as gebiet dêr't de Kry-troepen fiskje koene.
Opperhaad Samson (Kanataksu) kaam yn desimber 1898 te ferstjerren en waard opfolge troch syn soan Joe Samson, dy't de Samson-troep late oant syn eigen dea yn febrewaris 1942. Yn novimber 1968 waarden de reservaten om Hobbema hinne oansletten op it Kanadeeske tillefoannetwurk. Op 14 jannewaris 1976 waard yn Hobbema in middelbere skoalle iepene, it Maskwachees Cultural College. Op 17 july 1987 gie de klinyk fan 'e Hobbema Indian Health Services iepen. Op 20 novimber fan datselde jier waard de Samson Bingo Hall iepene, in bingoseal yn it Samson Reservaat 137. En op 1 maart 1996 gie it winkelsintrum de Samson Mall, yn Hobbema, iepen.
Geografy en reservaat
De Samson Kry Naasje is sitewearre yn it sintrale diel fan 'e Kanadeeske provinsje Alberta, súdlik fan Wetaskiwin, oan 'e súdkant fan it stedsje Maskwacis (foarhinne Hobbema). De stamme hat twa eigen Yndianereservaten: it Samson Reservaat 137, mei in oerflak fan goed 127 km², en it folle lytsere Samson Reservaat 137A. Fierders is der ek noch it Pigeon Lake Reservaat 138A, dat de Samson Kry Naasje dielt mei trije oare Kry-stammen út 'e omkriten fan Maskwacis.
Demografy
De leden fan 'e Samson Kry Naasje besteane út etnyske Kry (Cree), in Algonkwynsktalich folk dat de grutste Yndiaanske etnyske groep fan Kanada is. De Kry fan 'e Samson Kry Naasje kinne etnografysk spesifiker omskreaun wurde as Flakte-Kry. Yn 2015 hie de Samson Kry Naasje 8.109 leden. Yn 2009 skatte de Kanadeeske oerheid dat der fan 'e leden fan 'e Samson Kry Naasje 5.550 lju yn in Yndianereservaat wennen, wêrmei't de stamme de op twa nei grutste reservaatsbefolking fan Alberta hie.
Neffens gegevens fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2011 wennen doe fan alle leden fan 'e Samson Kry Naasje 3.746 yn it Samson Reservaat 137, 38 yn it Samson Reservaat 137A en 483 yn it Pigeon Lake Reservaat 138A. Dêrnjonken wennen 2.843 leden fan 'e Samson Kry Naasje yn oare Yndianereservaten, wylst 999 bûten de reservaten wennen. Dêrmei wenne 87,7% fan 'e leden fan 'e Samson Kry Naasje yn in reservaat, en 52,6% yn ien fan 'e eigen reservaten fan 'e stamme.
Pigeon Lake Reservaat 138A
It Pigeon Lake Reservaat 138A (Ingelsk: Pigeon Lake 138A Reserve) is in mienskiplik Yndianereservaat fan ferskate stammen yn it sintrale part fan 'e Kanadeeske provinsje Alberta. It waard yn july 1896 stifte sadat de Kry (Cree) út 'e omkriten fan Maskwacis (doe noch Hobbema neamd) in plak hawwe soene dêr't se op eigen gerjochtichheid fiskje koene. It reservaat wurdt dield troch:
Geografy
It Pigeon Lake Reservaat 138A is sitewearre yn it sintrale diel fan Alberta, 39 km bewesten it plak Wetaskiwin, oan 'e igge fan 'e mar Pigeon Lake. It leit op in hichte fan 860 m boppe seenivo en beslacht in oerflak fan 19,21 km².
Demografy
It wie oarspronklik net de bedoeling dat it Pigeon Lake Reservaat 138A permaninte bewenners krije soe, mar dat is meitiid dochs bard. Neffens ynformaasje fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2011 hie it reservaat doe 483 permaninte bewenners. Dat wiene hast allegear leden fan 'e Samson Kry Naasje, dat fierwei de grutste fan 'e fjouwer stammen is dy't it gebrûksrjocht fan it reservaat hawwe. De befolkingstichtens fan it Pigeon Lake Reservaat 138A bedroech dêrmei 25,2 minsken de km². De bewenners fan it reservaat binne allegearre etnyske Kry (Cree), in Algonkwynsktalich folk dat de talrykste Yndiaanske groep fan Kanada foarmet.
Ichtustsjerke (Heech)
De krústsjerke yn neorenêssânse styl út 1891 is boud neffens in ûntwerp fan Tjeerd Kuipers. De grifformearde tsjerke, mei in toer yn de súdeasthoeke, is yn 1967 ferboud. It ynterieur hat in tonneferwulft. It oargel is makke troch Bakker & Timmenga. thumb|left|150px|Ynterieur
Store Norske Spitsbergen Kulkompani
Store Norske Spitsbergen Kulkompani (SNSK), of yn 't koart Store Norske, is in Noarsk stienkoalmynboubedriuw op Spitsbergen. It bedriuw ûntstie yn 1916, nei de Noarske oername fan de Amerikaanske Arctic Coal Company (ACC) fan John Munroe Longyear.
De ûndernimming hat 360 minsken yn it wurk en ekploitearret twa stienkoalminen. De grutste myn is dy yn Sveagruva, sa'n 60 km besuden Longyearbyen. De Svea Nord-myn produsearret alle jierren 2 oant 3 miljoen ton bitumenstienkoal. In tredde part dêrfan wurdt brûkt foar metallurgyske doelen. Der wurdt rûsd dat op dat plak sa'n 72,5 miljoen ton stienkoal sit; 32 miljoen ton soe de winning fan kommersjeel útkinne, sadwaande soe de myn noch likernôch 25 jier yn it wurk bliuwe kinne.
Direkteur fan de Store Norske Spitsbergen Kulkompani is Per Andersson.
List fan boargemasters fan Simpelveld
List fan boargemasters fan Simpelveld, Limburch fan 1799.
Bernard Fullenius (1565-1636)
Biografy
Fullenius studearre oan de kalvinistyske hegeskoalle yn Herborn en de akademy yn Wittenberg. Hy waard doktor yn de teology. Yn 1593 waard er foar fêst predikant yn Ljouwert. Fryslân die in berop op syn kunde fan easterske talen en hy waard beneamd ta revisor foar de oersetting fan it Nije Testamint en letter ek yn't plak fan de ferstoarne Sibrandus Lubbertus foar it Alde Testamint.
Alpineskyen op de Olympyske Winterspullen 2002
200px|thumb|right|200px|De Olympyske alpineskylokaasje fan Salt Lake City 2002
De Olympyske Winterspullen 2002, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 2002 hâlden yn de Amerikaanske stêd Salt Lake City fan 8 oant en mei 24 febrewaris. It alpineskyen hie plak yn de Deer Valley.
Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it alpineskyen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2002.
Wite Tsjerke (De Himrik)
De Wite Tsjerke is de tsjerke fan De Himrik yn de gemeente Opsterlân.
Skiednis
De foarhinne oan de apostel Andreas wijde tsjerke waard yn 1739 boud op de fûneminten fan in midsieuwske tsjerke. Archeologyske fynsten by de lêste restauraasje fan de tsjerke ferdútsten dat hjir al sûnt 14e iuw in lytser tsjerkje stien hat. Der waarden munten, kleastermoppen, tegeltsjes en âlde grêven fûn.
De herfoarme tsjerke fan Lippenhuzen en De Himrik slagge der yn de jierren 1990 net mear yn om twa tsjerkegebouwen te ûnderhâlden en moast de tsjerke fan De Himrik ôfstjitte. It gebou ôfbrekke wie gjin opsje en al gau die it Karmelkomitee út Drachten bliken fan it hawwen fan belangstelling foar it gebou. Tegearre mei in troch pleatslik belang gearstalde kommisje waard de Stichting Beheer Witte Kerk oprjochte. Dy stifting is hoeddedei de eigner fan it ryksmonumint.
Yn de jierren 2001-2002 waard de tsjerke restaurearre. De muorren fan de tsjerke waarden ûnder hannen nommen, it gebou krige nije dakpannen en de tsjerkebanken waarden opknapt. Fierdersoan waarden der oanpassingen dien om de tsjerke ek foar oare aktiviteiten geskikt te meitsjen.
Yn stee fan in toer stiet der op it tsjerkhôf in klokkestoel mei in wulfdak. Yn de klokkestoel hinget in klok fan Geart fan Wou út 1494. De trochsneed fan de 650 kg. swiere klok mjit 100 cm. en hat as opskrift Sanctus Andreas is myn naem/Myn gheludt sy gode bequaem/Gerhardus de Wou me fecit/Anno domini MCCCCXCIV (1494). Op it tsjerkhôf waard yn 1860 in grêfkelder boud yn opdracht fan Jan Alles v.d. Sluis. Hjir rêste 36 minsken.
Ynrjochting
De kânsel yn de tsjerke stamt út de 17e iuw. It oargel waard yn 1940 troch Bakker & Timmenga boud. Dêrby brûkten de oargelbouwers ûnderdielen fan in âlder oargel út 1839 út Wâldsein.
Gebrûk
Yn de tsjerke fine tal fan kulturele aktiviteiten plak. Dêrnjonken is it in offisjele troulokaasje fan de gemeente. Ek wurdt it gebou noch foar tsjerketsjinsten en begraffenissen brûkt.
Maatstaf (tydskrift)
Maatstaf wie in literêr tydskrift dat yn Nederlân fan 1953 oant 1999 ferskynde, earst by útjouwerij Bert Bakker-Daamen en fan 1969 ôf oan by De Arbeiderspers.
Skiednis
De útjouwer Bert Bakker naam it inisjatyf ta it útjaan fan Maatstaf en hie ek de redaksje. Rillegau spile Maatstaf in foaroansteande rol yn de Nederlânske literêre wrâld, mei geregeldwei bydragen fan skriuwers en dichters út alle generaasje. Under oaren skreaune Annie Salomons, Adriaan Roland Holst, Simon Vestdijk, Gerrit Achterberg, Lucebert, Ed. Hoornik, Theun de Vries, Hendrik de Vries, Hans Vlek en Hans van de Waarsenburg stikken yn it blêd. Yn 1964 wie Maatstaf mei goed 4000 abonnees it grutste literêre tydskrift yn Nederlân en it iennige dat gjin subsydzje krige.
Yn 1969 naam Bert Bakker ôfskied as redakteur en waard de útjefte oernaam troch De Arbeiderspers. Maatstaf hie yn 1969 noch 3100 abonnees, en kaam ûnder de redaksje fan Martin Ros, Theo Sontrop, Gerrit Komrij, William D. Kuik en Mensje van Keulen. Skriuwers lykas Maarten 't Hart en F.B. Hotz debutearren yn it blêd.
Tsjin de ein fan de tweintichste iuw kaam Maatstaf, dat wilens wol oerheidssubsydzje krige, ûnder druk te stean. Neffens it Literêr Produksjefûns, dat it jaan fan subsydzje beöardielde, liet jiergong 1998 "geen visie, samenhang en redactioneel beleid" sjen. Teffens wie it fûns fan betinken dat "het niveau van de opgenomen creatieve bijdragen laag" wie. Sadwaande waard de subsydzje fan 25.000 gûne it jier ynlutsen. De Arbeiderspers besleat doe te stopjen mei it blêd, hoewol't de doetiidske redaksje poer wie (Mirjam Rotenstreich, Esther Jansma, André Klukhuhn, Ilja Leonard Pfeijffer en Janita Monna). .
Lorentzmedalje
De Lorentzmedalje is in wittenskipspriis dy't yn 1926 ynsteld is by gelegenheid fan it fyftichjirrich doktorsjubileum fan it Akademylid en Nobelpriiswinner H.A. Lorentz. De medalje wurdt ienris de fjouwer jier takend oan ûndersikers op it mêd fan de teoretyske natuerkunde. In net-permaninte kommissy fan de Ofdieling Natuerkunde fan de KNAW beoardielt de kandidaten dy't foardroegen binne. De earste medaljee waard yn 1927 takend oan Max Planck.
Stimakteur
Ien fan 'e meast ferneamde stimakteurs aller tiden is Mel Blanc, dy't de stimmen fan 'e klassike tekenfilmfigueren Bugs Bunny, Daffy Duck en Woody Woodpecker die. Tsjintwurdich is it noch mar selden sa dat akteurs har ta stimakteur spesjalisearje; de measte stimakteurs ferrjochtsje ek, en meastal yn haadsaak, oar aktearwurk.
Tennis op de Paralympyske Simmerspullen 2020
200px|thumb|right|200px|Ariake Tennis Park
It Tennis by de  XVIe Paralympyske Simmerspullen hie plak fan 27 augustus oant en mei 4 septimber 2021 yn it Ariake Tennis Park.
Medaljespegel
De top-5 fan lannen dy't by it tafeltennis medaljes wûn ha by de Paralympyske Simmerspullen fan 2020.
Jay Bothroyd
(5 maaie 1982) is in Ingelsk fuotballer. Earder spile foar Coventry City, Perugia, Blackburn Rovers, Charlton Athletic, Wolverhampton Wanderers, Stoke City, Cardiff City, Queens Park Rangers, Sheffield Wednesday, Muangthong United en Júbilo Iwata.
De Tille (boekhannel)
De Tille wie in boekhannel yn Ljouwert, dy't lang rûnom as dé boekhannel fan Fryslân beskôge waard. Dizze winkel waard yn 1948 oprjochte en wie fan 1978 ôf fêstige oan it Ruterskertier. Ferkearde beslissings en ynskattingsflaters op it mêd fan bedriuwsbelied laten úteinlik nei mear as sechstich jier, yn 'e mande mei de algemiene ûntlêzing, ta it opdoeken fan 'e boekhannel.
Begjin
De foarskiednis fan De Tille begûn fuort nei de Twadde Wrâldoarloch. Skipperssoan Sipke Dykstra naam doe ûntslach as notarisklerk om't er utering jaan woe oan syn leafde foar it Frysktalige boek troch in eigen boekhannel te begjinnen dy't him spesifyk talei op dat mêd. Hy wie net folslein nij yn it boekferkeapersfak, mei't er al fan 1936 ôf belutsen wie by de ferkeap fan Fryske literatuer troch it Kristlik Frysk Selskip (KFS). Nei't er syn Fryske Boekhandel oprjochte hie, dy't fêstige wie oan 'e Prins Hindrikstrjitte yn Ljouwert, ûntdiek er lykwols al rillegau dat er fan allinnich de ferkeap fan Frysktalige boeken net bestean koe. Sadwaande besleat Dykstra in algemiene boekhannel te begjinnen mei dêrby yn in antikwariaat. Dat waard De Tille, dy't yn 1948 syn doarren iepene oan 'e Wurdumerdyk. De namme fan 'e boekhannel, dy't ferwiist nei in soarte fan brêge, ûntliende Dykstra oan it Frânske wurd le pont, yn 'e betsjutting fan 'e skeakel tusken de boekhannelbrâns en de lêzer.
Heechtijdagen
Ek yn dizze nije saak lei Dykstra lykwols de klam op Fryske literatuer. Hy wie dêr sa oan ferslingere, dat der fan 1968 oant yn 'e 1980-er jierren ek in lytse útjouwerij oan De Tille ferbûn wie, dêr't yn totaal likernôch 150 titels ferskynden. Foarbylden fan útjeften fan De Tille wiene de samle fersen fan Fedde Schurer, Obe Postma en Piter Jelles Troelstra en in klassiker as De Sûnde fan Haitze Holwerda fan Ulbe van Houten, mar ek de trijedielige ornitologyske bestsellerrige Vogels in Friesland, it Hindelooper Schilderboek en it Elfstedenlogboek út 1986, dêr't tsientûzenen eksimplaren fan ferkocht waarden.
Yn 1978 ferfear De Tille nei it Ruterskertier, hoewol't de winkel dêr yn 'e folksmûle oan it Saailân fêstige wie, fuort njonken de 'efterkant' fan V&D. Dêr kaam de boekhannel yn in rom pân dat hierd waard fan 'e Doopsgesinde Tsjerke fan Ljouwert. Jierrenlang wie dêr behalven de boekhannel, dy't yn 1983 oernommen wie troch Dykstra syn soan Thys Dykstra, ek in eksposysjeromte foar Fryske keunstners. De boekhannel hie in protte súkses mei boekpresintaasjes fan wurk fan skriuwers as Jan Wolkers, Geert Mak en Connie Palmen. It antikwariaat, dêr't Dykstra syn oare soan Gerben Dykstra de skepter swaaide, wie ûnderwilens yn 1958 ferhuze nei in pân oan 'e Weard. Dit bedriuw soe bestean bliuwe oant it yn 2009 syn doarren sleat.
Yn 'e 1980-er jierren wurke bibliofyl Michaël Zeeman by de De Tille. Hy brûkte de winkel, nei't it skynt mei goedkarring fan Dykstra, as in soarte fan bibleteek, mar in ymposante hoemannichte 'liende' boeken brocht er nea werom. Dat late úteinlik ta Zeeman syn ûntslach en ta in rjochtsaak dy't yn 1986 begûn en yn 1993 sûnder feroardieling skikt waard. Ton van Dijk skreau oer dizze kwestje it yn 1995 ferskynde boek Hier Gebeurt Nooit Iets. Yn 2018 sei Thys Dykstra dêroer yn 'e Ljouwerter Krante dat dat wat him oanbelange it lêste wurd oer de saak west hie, mar nettsjinsteande dat efterfolge it him noch jierren, om't "Zeeman mar net ophold him te manifestearjen."
Delgong en ein
Thys Dykstra ferkocht De Tille yn 1999 oan Van Dijk Educatie yn Kampen, dy't de ferkeap fan skoalboeken yn Ljouwert behold en de rest fan 'e boekhannel trochferkocht oan Boekhannels Groep Nederlân (BGN). Fan dat punt ôf rekke De Tille yn 'e nederklits, mei't de boekhannel sûnder de skoalboekeferkeap eins mar kwealk bestean koe. Yn 2016 feroare de BGN syn namme yn Selexyz; De Tille waard doe 'selexyz De Tille'. De boekhannelkeatling rekke lykwols yn swierwaar om't men net op 'e tiid meigien wie yn 'e ferkeap fan boeken oer it ynternet, en sadwaande in grut diel fan 'e merk kwytrekke (benammen oan Bol.com).
Doe't de merk foar boeken troch de algemiene ûntlêzing yn 'e folgjende jierren noch sterk kromp, moast Selexyz ein maart 2012 útstel fan betelling oanfreegje. Uteinlik gie it bedriuw mids 2012 oer de kop. Op it alderlêst waarden de boekhannels fan Selexyz oernommen troch De Slegte, in keatling fan antikwariaten, dy't ek yn Ljouwert in fêstiging hie, oan 'e stille kant fan 'e Nijstêd. De Tille makke doe in trochstart as 'De Tille/De Slegte', en it antikwariaat fan De Slegte loek yn it gebou oan it Ruterskertier by de boekhannel yn. Op 27 juny 2013 waard foar De Slegte en de dêrtroch oernommen boekhannels de nije namme Polare yntrodusearre. De Slegte hie lykwols tefolle hea op 'e foarke nommen, en kaam troch de oername sels yn 'e swierrichheden. Begjin jannewaris 2014 moast Polare útstel fan 'e betelling oanfreegje en op 28 jannewaris giene alle winkels fan 'e keatling ticht. Dat wie de definitive ein foar De Tille, dy't neitiid oernommen waard troch konkurrint Boekhannel Van der Velde en dêr folslein yn opgie.
Argyf
Neitiid waard it argyf fan 'e boekhannel, it antikwariaat en de útjouwerij (de Dykstra's hiene sûnt de Twadde Wrâldoarloch neat weismiten) oerdroegen oan Tresoar. Dêr wie argivaris Barteld de Vries trije jier dwaande mei it meitsjen fan in wiidweidige ynhâldsopjefte fan 'e 21 m argyfstikken fan boekhannel en útjouwerij en nochris 3 m fan it antikwariaat. Ek de persoanlike korrespondinsje fan Sipke Dykstra mei persoanen út de Fryske literêre wrâld (lykas Eeltsje Boates Folkertsma en Berend Joukes Fridsma) siet dêrby yn, sadat it argyf in ynkyk jout yn 'e wrâld fan 'e Fryske literatuer fan nei de Twadde Wrâldoarloch. Op freed 19 jannewaris 2018 fûn der by Tresoar in iepenbiere plechtichheid plak dêr't by fierd waard dat de ynventarisaasje ôf en it argyf frij tagonklik wie, útsein de prosesstikken fan 'e saak-Zeeman, dy't fanwegen regels op it mêd fan iepenbierheid oant 2042 inkeld foar wittenskiplik ûndersyk tagonklik binne.
Gary Lineker
(30 novimber 1960) is in eardere Ingelsk fuotballer. Earder spile foar Leicester City, Everton, Barcelona, Tottenham Hotspur en Nagoya Grampus Eight.
1e milennium f.Kr.
|-
It 1e milennium f.Kr. of earste milennium foar Kristus rûn fan 1 jannewaris 1000 f.Kr. oant 31 desimber 1 f.Kr.
Debby Petter
Priveelibben
Nei't se yn Nederlân weromkeard wie, learde Petter har earste man kennen, mei wa't se har dochter Sterre krige. Nei't dat houlik yn 1985 op in skieding útrûn wie, wurke hja in hoart as ferkeapster yn in boekhannel yn 'e Amsterdamske P.C. Hooftstraat. Dêr ûntdiek bierbrouwer Freddy Heineken (1923-2002) har, dy't daliks smoar wie. Hoewol't se mear as tritich jier skeelden, fielde Petter har flaaike troch syn belangstelling en gie se ien kear mei him fuort. Neitiid bleau de man har lykwols lestich fallen. As se syn blindearre auto wer oankommen seach, ferskûle Petter har yn it kelderke fan 'e boekhannel, mar dêr liet Heineken him net troch tsjinhâlde. Sels sei se dêr yn 2015 oer: "Ik bin noch ien kear meigien nei in lunch, om te sizzen dat er no echt út wêze moast. 'Wêrom giest net mei nei Frankryk?' sei er. Doe bin ik opstapt, en midden op 'e dyk pakte er my beet en tute er my echt rjocht op 'e freet. Ik skamme my dea foar al dy minsken. Ik skuorde my los, mar hy rôp: 'Mar ik bin smoar op dy!' Midden op 'e dyk. Ik skamme my dea. Mar him koe it gjin reet skele. Hy wie skamteleas."
Tsjin dy tiid hie Petter fannijs in relaasje krigen mei Van 't Hek. Dy gie doe nei Heineken ta mei it boadskip dat er Petter gewurde litte moast, oars soed er as kabaretier wolris hiel ferfelende dingen sizze kinne, dingen dy't Heineken yn 'e beurs reitsje soene. Dat die it him, neffens Petter. De saneamde Buckler-kwestje kaam letter, mar waard hjir yn 'e media wol altyd mei ferbûn. (Buckler, it earste alkoholfrije bier fan Heineken, waard troch Van 't Hek yn syn âldjierskonferânse fan 1989 mei trije wurden – dat gereformeerde bier – sa slim skansearre dat it net lang dêrnei fallyt gie.) Yn dyseldichste snuorje kaam akteur Maarten Spanjer ek gauris del yn 'e P.C. Hooftstraat. Petter hie doe noch gjin idee dat er spesjaal om har hielendal fan 'e oare kant fan Amsterdam kaam; dat lies hja yn 2014 yn syn autobiografy. Yn elts gefal wertroude Petter mei Youp van 't Hek, mei wa't se noch twa bern krige: Anna en Julius.
Karriêre
Fanôf begjin jierren njoggentich wie Petter wurksum as presintatrise op 'e tillefyzje, wêrby't se úteinsette by de lokale Amsterdamske stjoerder AT5. Fan 1993 ôf presintearre se by de KRO in hoart it programma Spoorloos, en yn 1996 by de Wrâldomrop it programma Studio NL. Bekendheid by in breder publyk krige Petter doe't se fan 1996 oant 2002 as nijslêzeresse fan it NOS Journaal aktyf wie. Oanslutend wurke se foar BVN, de satellytstjoerder fan 'e Wrâldomrop. Doe't dat ophold, joech se ferskate jierren Nederlânske les oan bûtenlanners.
Yn febrewaris 2009 kaam Petter har earste boek Ik Ben Er Nog út, wêryn't hja it libbensferhaal fan har Joadske mem beskreau. Toanielregisseur Thomas Verbogt wurke dat om ta in toanielfoarstelling, dy't produsearre waard troch Hekwerk Theaterprodocties (fan Youp van 't Hek) en útfierd troch Petter sels. Sa stie se yn 2011 foar it earst sûnt har tinerjierren wer op 'e planken, wêrfoar't se nei eigen sizzen by elke nije rige foarstellings in freeslike plankekoarts oerwinne moat. Yn 2013 folge de foarstelling Gaandeweg, en yn 2015 Bed & Breakfast, wêrfoar't Petter eltse kear gearwurke mei Verbogt. Sawol Gaandeweg as Bed & Breakfast wiene solofoarstellings dy't basearre wiene op Petter har eigen boeken. Yn 2017-2018 stie hja op de planken mei de solofoarstelling In mijn hoofd, in ferhaal oer in syklike leagener.
Paulus- en Petruskatedraal (Kazan)
De Petrus en Pauluskatedraal (Russysk: Петропавловский собор) is in russysk-otterdokse katedraal yn de Russyske stêd Kazan.
Skiednis
De tsjerke waard boud op kosten fan de rike eigner fan in lekkenfabryk, Ivan Afanasievitsj Michljaev. Tsaar Peter I die by syn fjildtocht tsjin Perzje foar de tredde kear Kazan oan en útfanhuze doe yn it stiennen hûs fan de keapman, dat njonken de âlde houten katedraal stie. Ta neitins dêr oan joech de keapman yn 1723 opdracht om de houten Petrus- en Paulustsjerke ôf te brekken en in nije stiennen katedraal te bouwen yn de styl fan de saneamde Narysjkin-barok. De gong fan de bou siet der goed yn en al yn 1726 koe de tsjerke ynwijd wurde. Yn itselde jier waard ek de frijsteande klokketoer foltôge. Under de toer waard in grêfkelder foar de famylje Michljaev oanlein, dêr't yn 1728 de keapman sels yn begroeven waard.
De katedraal oerlibbe in grut tal brannen (1742, 1749, 1774, 1815 en 1842) mar waard jimmeroan wer restaurearre.
Tsjin it ein fan de 19e iuw rekke de katedraal brekfallich en ek de toer begûn te fersakjen. Under lieding fan de arsjitekt Michael Nilovitsj Litvinov moast dêrom yn de jierren 1888-1890 in grutte restauraasje útfierd wurde. Dêrby waard de katedraal safolle mooglik yn de oarspronklike steat werombrocht. Mei help fan âlde tekenings waarden lettere feroarings ferwidere en net mear besteande eleminten wer oanfolle.
Sovjet-tiid
De katedraal bleau yn de Sovjet-tiid noch iepen oant 1939. Nei it sluten foar de earetsjinst bleau de tsjerke in monumint dy't beskerming fan de oerheid hie. Fanôf de jierren 1950 wie der in planetarium yn de katedraal ûnderbrocht.
Weriepening
Yn 1989 waard de ferfallen katedraal nei mienskiplike aksjes fan de otterdokse mienskip en de Kazaner intelligintia, fral ek troch de haadredakteur fan de meast ynfloedrike stedskrante fan Kazan, oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke werom jûn. Mear as in heale iuw hie de katedraal sletten west foar de earetsjinst, mar de sân ferdjippings hege ikonostaze út 1723-1726 (nei de brân fan 1815 restaurearre) is al dy tiid bewarre bleaun. De katedraal waard nei de weromjefte restaurearre en yn âlde gloarje werom brocht.
Johannes Schlaf
thumb|220px|Johannes Schlaf yn 1910 Johannes Schlaf (Querfurt, 21 juny 1862 – dêre 2 febrewaris 1941) wie in Dútsk toanielskriuwer, skriuwer en oersetter, hy wie in wichtige eksponint fan it naturalisme. As oersetter wie er wichtich omdat er wurken fan ûnder oare Walt Whitman, Emile Verhaeren en Émile Zola yn it Dútsk oerset hat. Dêrneist is er bekend as oprjochter fan de "Whitman Cult" yn Dútslân. Syn literêre prestaasjes lizze fral yn skildereftige dialogen en yn it formalisearjen fan de literêre streaming it ympresjonisme. Hy hat ek bydroegen oan de opkomst fan it "yntime teater".
Guon fan syn gedichten binne op muzyk set troch de komponisten Alban Berg and Arnold Schoenberg.
Abraham Cahan
Yn Litouwen die Cahan mei oan anty-tsaristyske aktiviteiten en flechte út eangst om arrestearre te wurden yn 1882 nei de Feriene Steaten. Dêr wurke er as sjoernalist en skreau artikels foar it Joadske Arbeiter Zeitung. Yn 1896 publisearre er de Ingelsktalige roman Yekl: it boek giet oer de ferneamde getto fan New York City, dêr't de sitewaasje fan Joadske ymmigranten op in naturalistyske wize yn behannele wurdt. De roman The Rise of David Levinsky (1917) hat dat ek as tema, it boek wurdt hjoed de dei beskôge as ien fan de grutste romans oer de ûnderfiningen fan ymmigranten yn de Feriene Steaten.
Op 22 april 1897 rjochte Cahan de Jiddyske krante Der Forverts (Ingelsk: The Forward) op, dy't syn heechtiden in oplage helle fan in kwart miljoen eksimplaren en is dêrmei de grutste net-Ingelsktalige krante yn de Feriene Steaten. Hjoed de dei ferskynt de krante noch hieltiten, yn it Ingelsk, Jiddysk en Russysk.
Tusken 1926 en 1931 publisearre er syn fiifdielige autobiografy.
Sjitten
Sjitten is it ûntladen fan in projektyl út in projektylwapen, lykas in gewear, pistoal, kanon, mortier, slinger, kattepûl, bôge of krúsbôge. By fjoerwapens wurdt dat ûntladen it fjurjen of ôffjurjen neamd, om't dêrfoar in ferbrâningsproses needsaaklik is. Ek de lansearring fan in raketwapen kin omskreaun wurde as sjitten of ôfsjitten. Immen dy't sjit, is in skutter of sjitter. As men dêr tige goed yn is, wurdt men in skerpskutter neamd. As men ferskûle leit by it sjitten is men in slûpskutter.
Sjitten wurdt dien as ûnderdiel fan oarlochfiering, misdie, jacht en sport. In lytsskalige konfrontaasje wêrby't sketten wurdt, bygelyks tusken de plysje en kriminelen, hjit in sjitpartij of in fjoergefjocht. In spesifike foarm fan 'e sjitpartij is in drive-by shooting, wêrby't yn it foarbygean út in ridende auto wei sketten wurdt. De sport fan it sjitten mei fjoerwapens is sportsjitten. Ek by beskate oare sporten, lykas biatlon, spilet sjitten in rol. It sjitten mei pylk-en-bôge wurdt hjoed de dei hast altyd spesifyk bôgesjitten neamd, om't sjitten mei fjoerwapens de noarm is.
Kian (bolle)
Kian (eins folút: Andriessoan Kian; Maria-Hoop (Limburch), 11 juny 1997 – Gytsjerk, 26 juny 2013) wie in readbûnte Holstein-Friesian-bolle dy't jierrenlang ien 'e meast brûkte fokbollen fan 'e wrâld wie. Boppedat ûntjoech er him ta de bêste en súksesfolste readbûnte fokbolle aller tiden.
Libben
Kian waard populêr as fokbolle om't syn sperma ekonomysk heechweardige kij produsearre, mei sûne jaren, sterke skonken, in lange libbensferwachting en in treflike fet-aaiwytferhâlding yn 'e molke. De mei syn sied befruchte kij keallen ek maklik ôf, wat ideaal wie foar rierren. Oars as de measte Holstein-Friesian-kij (dy't swartbûnt binne) wie Kian readbûnt, mei't er foar 25% Maas-Ryn-Isel-bloed hie. Dat er foar in fjirdepart fan oar komôf wie, waard yn Nederlân net as in neidiel sjoen. Krektoarsom, it waard as weardefol nij bloed beskôge dat yntylt tsjingie. Mei't swartbûntens in dominante genetyske eigenskip is, wie syn readbûnte kleur likemin in behindering om him te brûken foar swartbûnte kij.
Yn 2002 briek Kian troch as fokbolle. Neitiid stied er jierrenlang yn 'e Nederlânske top 5 fan meast brûkte bollen. Fjouwer jier efterinoar helle er datoangeande sels it earste plak. Behalven yn Nederlân waard Kian syn sperma ek in protte brûkt yn Flaanderen, en fierders waard it útfierd nei lannen as Dútslân, Súd-Afrika, Brazylje, de Feriene Steaten, Tsjechje en Nij-Seelân. Foar de eksport foarme syn MRI-bloed wol in beskate barriêre, en der soe om utens grif mear fan ferkocht wêze as er in rassuvere Holstein-Friesian west hie.
Likegoed waard Kian yn 2008 de earste readbûnte fokbolle ea wêrfan't mear as 1 miljoen doazes sperma ferkocht wiene. Hoewol't er oant op hege jierren (foar kij) sûn bleau en aktyf as fokbolle, foel yn 2013 úteinlik it doek foar Kian. Doe't medyske swierrichheden krige, besleat de CRV him ôfmeitsje te litten. Der wiene doe yn totaal 1,4 miljoen doazes fan syn sperma ferkocht. Ek Kian syn soannen Delta Fidelity, Apina Curtis en Van de Peul Kylian en syn pakesizzer Delta Maicon ûntjoegen har ta tige populêre fokbollen.
Bep Turksma
Hulda Elisabeth (Bep) Turksma (Rotterdam, 11 maaie 1917 – Antwerpen, 21 septimber 1987) wie in Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich en ien fan de 48 froulike Ingelânfarders.
Turksma wie de âldste dochter fan de joadske keapman David Simon Turksma en Sara Israël Katan. Heit stoar doe't hja sechtjin wie.
Oarlochsjierren
Op 8 febrewaris 1943 ferliet se Nederlân en gie mei de trein nei Parys, sûnder swierrichheden. Dêr bleau se oant 27 maart. In Frânske frou brocht har oer Bordeaux nei Langon, dêr't se de demarkaasjeline mei Vichy-Frankryk oerset waard. Op 1 april waard Turksma lykwols oanholden yn Pau. Sy siet in moanne fêst en waard doe nei it kamp yn Gurs brocht. Ein maaie 1943 slagge it hat har en flechtsje. Yn Lyon krige se nije falske papieren. Op 17 septimber ferfear se nei Mauléon. In passeur brocht har oer de Pyreneeën. Yn Isaba waard se opnij arrestearre en yn Pamplona fêstholden, mar op 14 oktober mocht se har reis nei Madrid ferfolgje. Op 13 april 1944 koe se nei Lissabon reizgje om op 17 april nei Ingelân te fleanen. Yn Londen waard se gastfrou yn sosiëteit Oranjehaven.
Nei de oarloch
Nei de oarloch fernaam Turksma dat har broer Salomon, dy't as pasjint yn Het Apeldoornsche Bosch opnaam wie, yn jannewaris 1943 yn Auschwitz fermoarde wie, en har mem yn juny 1943 yn Sobibor.
Se waard sekretaresse fan it Nederlands-Indisch Rubberfonds yn Yndoneezje, en dêrnei sekretaresse fan de Nederlânske ambassades yn Lima, Warsjau en Nairoby. Om reden fan sûnens moast se werom nei Nederlân en gie dêr oan it wurk foar it departemint fan Bûtenlânske Saken. Yn 1966 stichte Turksma yn Baarn in oplieding yn it sels meitsjen fan haute couture neffens in metoade dy't se yn Perû fan in Argentynske learares leard hie. Wilens hie se har oarlochsûnderfiningen op papier set en woe dy yn 1958 publisearje. Se fûn doe lykwols gjin útjouwer en oardiele sels yn 1966 dat it "een heel slecht boek" wie. Mei troch it omtinken dat de Weinreb-affêre dêrnei luts, waard har manuskript yn 1971 dochs publisearre ûnder de titel Vraag me niet waarom ....
De Weinreb-affêre
Friedrich Weinreb skreau yn "Het Land der Blinden" (1969), it earste diel fan syn memoires Collaboratie en Verzet, dat er yn septimber 1942 ferret wie troch in joadsk famke dat Bep Turksma hjitte. Yn juny 1969 liet Turksma yn it Nieuw Israelietisch Weekblad skreauwe dat hja nea kunde oan Weinreb hân hie. Yn wat letter de Weinreb-affêre hjitte soe, waard Turksma ûnder oaren stipe troch Willem Frederik Hermans. De rjochtsaak dy't se tsjin Weinreb en Renate Rubinstein oanspande ferlear se, mar in 1976 waard hja yn in rapport fan it Ryksynstitút foar Oarlochsdokumintaasje frijpleite fan alle oantigings.
Turksma wenne oan de ein fan har libben yn Antwerpen-Berchem, dêr't se yn de âldens fan 70 jier stoar.
Ingelânfarder
Ingelânfarders (Engelandvaarder) wie de oantsjutting fan minsken dy't yn de Twadde Wrâldoarloch út beset gebiet nei Ingelân (of in oar Allieard gebiet) ûntkamen om harren by de Alliearden oan te sluten en sa fierder te fjochtsjen tsjint de Assteaten (Dútslân, Italië en Japan). Dat barde yn de perioade tusken de kapitulaasje fan Nederlân op 15 maaie 1940 en de Alliearde ynvaazje yn Normandje op 6 juny 1944 (D-Day).
July 1940 ûnkamen trije manlju yn in lytse boat út beset Nederlân troch de Noardsee oer te stekken nei Ingelân. Sy waarden "Engelandvaarders" nemd. Dêrnei slagge it mear Nederlanners om Ingelân te berikken, net allinne oer see, mar ek mei in fleanmasine en oer lân fia de neutrale lannen Switserlân, Portugal, Spanje en Sweden.
Goed 1.700 Nederlânske manlju en froulju slagge it en reizgje nei Ingelân of in oar Allieard lân; 332 giene it leger (Prinses Irene Brigade) yn, 118 by de loftmacht, 397 by de marine, 176 bedarren by it KNYL, 164 by de keapfardij, 111 waarden geheim agint en 129 tsjinnen by it Nederlânsk regear om utens yn Londen. Ik krekte tal Ingelânfarders is oars net bekend.
Lykwols helle in grut tal minsken Ingelân net, waarden ûndeweis deadien of arrestearre. Guon waarden fusillieare, mar de measten kamen yn in konsintraasjekamp te lâne. Guon koene út finzenskip ûntsnappe, lykas Bram van der Stok, de meast súksesfolle Nederlânske jachtfleander yn de Twadde Wrâldoarloch, dy't mei Bodo Sandberg en fjouwer oare Ingelânfarders út it kriichsfinzenekamp Stalag Luft III yn de stellen auto fan de kampkommandant ûntkamen. In protte oaren waarden deportearre nei konsintraaskekampen dêr't mar in hantsjefol fan nei de befrijding werom yn Nederlân kamen.
Nei't sy by oankomst ferhoard wiene yn de Patriotic School, waarden de Ingelânfarders nei Londen brocht. In protte Ingelânfarders waarden ûnderskieden mei it Brûnzen Krús (BK) of it Krús fan Fertsjinst (KV) troch keningin Wilhelmina.
Museum Ingelânfarders
Op 4 septimber 2015 iepene kening Willem-Alexander it Museum Engelandvaarders yn Noardwyk ta oantins fan de Ingelânfarders. It museum húsmannet yn in eardere munysjebunker fan it Atlantikwall-kompleks oan de Boskwei.
Pius XI
Paus Pius XI, berne as Ambrogio Damiano Achille Ratti yn Desio yn de Noard-Italjaanske provinsje Monza op 31 maaie 1857 en stoarn op 10 febrewaris 1939 yn Fatikaanstêd, wie fan 6 febrewaris 1922 oant syn ferstjerren de lieder fan de Roomsk-Katolike Tsjerke. Syn hiele pontifikaat lei tusken de Earste en de Twadde Wrâldkriich. It ein fan syn pontifikaat stie yn it ramt fan syn wjeraksel tsjin Hitler en Mussolini en de striid tsjin de ynbreuk op it katolike libben en ûnderwiis.
Ensykliken
Pius XI produsearre in soad ensykliken. De ensyklyk "Studiorum ducem" (29 juny 1923) waard oan it 600-jierrich jubileum fan de hillichferklearring fan Tomas fan Akwino wijd; dy syn wurk en tinken stiet ek hjoeddedei sintraal yn de katolike filosofy en teology. Hy publisearre yn 1931, fjirtich jier nei de earste sosjale ensyklyk "Rerum novarum" fan paus Leo XIII, "Quadragesimo anno" (Latyn foar Fjirtich jier letter"), in ensyklyk oer it ynklouske kapitalisme fan it ynternasjonale jild-wêzen en sosjale rjochtfeardigens. "Quas primas" (Latyn foar "Yn de earste") wie in op 11 desimber 1925 troch paus Pius XI útfeardige ensyklyk, wêrmei't er as réaksje op it anty-klerikalisme it heechfeest Kristus-Kening yntrodusearre.
Konkordaten
Om de posysje fan de Roomsk-Katolike Tsjerke fuort te sterkjen sleat Pius XI in rekord tal konkordaten. De paus sleat yn 1933 it Reichskonkordat mei nazy-Dutslân. Mei dat Rykskonkordaat ûnthieten de nazy's de katolike tsjerke yn Dútslân mei rêst te litten. "Mit brennender Sorge", dêr't ek Dútske biskoppen oan skreaun hiene, waard nei alle biskoppen yn Dútslân stjoerd om de wurden te dielen mei de Dútske katolike befolking.
Pius XI makke ek in ein oan de sûnt 1870 fijannige sitewaasje tusken it Fatikaan en it Italjaanske regear. Under Pius XI waard yn 1929 it Lateraansk Ferdrach mei Itaalje sletten. Itaalje erkende de soereiniteit fan Fatikaanstêd mei de paus as haad fan de steat. In konkordaat regele de ferhâldings mei privileezjes tusken de Katolike Tsjerke en Itaalje en in finansjele paragraaf kompinsearre de Fatikaanske besittings dy't troch Itaalje yn 1870 yn beslach nommen wiene.
It slagge Pius XI lykwols net om in ein oan de ferfolging fan de Tsjerke en it fermoardzjen fan geastliken yn Meksiko, Spanje en de Sovjet-Uny te meitsjen.
Oars
It pontifikaat fan Pius XI Pius XI trune ek de foarming fan ynheemske geastliken yn missygebieten oan, faak tsjin it sin fan de Europeeske missy-oersten yn dy lannen. Syn noftere en praktyske bestjoerskrêft joech de Roomsk-Katolike Tsjerke foar de Twadde Wrâldkriich in mondiaal organisearre sintralisaasje, dy't noch lang nei syn pontifaat wurkjen bleau. Ek hie Pius XI in grutte ynteresse yn it befoarderjen fan de partisipaasje fan leken yn de Roomsk-Katolike Tsjerke, fral yn de Katolike Aksje, in beweging tsjin de sekularisaasje fan de maatskippij troch anty-klerikale oerheden.
Hillichferkearrings
Paus Pius XI ferklearre in rige ferneamde hilligen Thomas More, Peter Canisius, Bernadette fan Lourdes en Don Bosko hillich. Pius XI hie in tige grutte bewûndering foar Thérèse de Lisieux en ferklearre har sillich en hillich. In oar ferneamd persoan dy't Pius XI hillich ferklearre wie de Dútske filosoof Albertus Magnus, dy't er krekt as Thérèse de Lisieux de status fan tsjerkelearaar joech.
Ferstjerren
Op 25 novimber 1938 waard paus Pius XI troffen troch twa hertoanfallen. Sûnt begjin febrewaris 1939 waard it hurd minder mei de paus. Op 7 febrewaris waard kardinaal Pacelli tynge dien dat it der op like dat it ein gaueftich tichterby kaam en op 10 febrewaris 1939 om 05:31 ferstoar de paus troch in nije hertoanfal yn it Apostoalysk Paleis. De paus waard yn de krypte fan de Sint-Piter yn Rome byset. Mussolini's réaksje op de dea fan Pius XI wie: "dy âlde koppige man is dea en dat soe tiid wurde".
Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2012
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2012 yn São Paulo op 25 novimber. It wie de tweintichste race fan 20 races fan de Formule 1 yn 2012. Hy waard op Interlagos hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306 kilometer.
Loren L. Coleman
Loren L. Coleman (Longview (Washington), 1968) is in Amerikaansk skriuwer fan science fiction en fantasy dy't in protte bydragen levere hat oan romansearjes dy't troch ferskate auteurs skreaun wurde, wêrûnder BattleTech, Magic: The Gathering en Star Trek. Coleman moat net betize wurde mei de kryptosoölooch, skriuwer en presintator Loren Coleman.
Libben
Coleman waard yn 1968 berne yn Longview, yn 'e steat Washington, dêr't er ek opgroeide. Nei syn tsjinsttiid as beropsmilitêr by de Amerikaanske Marine sette er útein mei in nije karriêre as skriuwer. It earste boek dat er publisearre wie Double-Blind, út 1997, dat ta it subsjenre fan 'e militêre science fiction heart. Krekt as in protte fan syn oare publikaasjes foarme it ûnderdiel fan 'e BattleTech-rige, dy't fuortbordueret op it kompjûterspultsje mei deselde namme.
Coleman skreau ek in "fjildhânlieding" foar BattleTech, titele Capellan Confederation. Fierders wied er aktyf as auteur fan ferskate Magic: The Gathering-boeken en in pear Star Trek-romans. Dêrnjonken hat er ek koarte ferhalen en ferskate op harsels steande romans op syn namme stean. Dêrûnder is de Legends of Kern-trilogy, besteande út Blood of Wolves, Cimmerian Rage en Songs of Victory, dy't yn 2005 útkaam en spilet yn 'e klassike fantasywrâld fan Conan de Barbaar, dy't betocht is troch Robert E. Howard.
Letter krige Coleman it idee om ûnder lisinsje BattleTech-romans oer it "klassike tiidrek" (fan dy wrâld) te publisearjen fia in webside dêr't men jin op abbonearje moat. De betinker fan BattleTech, Randall N. Bills liek dat skoan ta, en sadwaande koe Coleman yn 2002 mei syn frou Heather, Bills en dy syn frou Tara en Philip DeLuca InMediaRes opsette, in bedriuw dat de foarneamde webside runt. Coleman wennet noch altyd yn 'e steat Washington, mei syn frou en trije bern.