cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rambo (film út 2008)
Produksje
Koarte tiid letter, doe't Stallone weromkommen wie op syn eardere beslút oangeande aksjefilms, krige de produksje fan in fjirde Rambo-film it griene ljocht. De film waard regissearre troch Stallone nei in senario fan himsels en Art Monterastelli. It hie oarspronklik de bedoeling west dat in oare regisseur de film meitsje soe, mar nei't dy omreden fan in kreätyf skeel de produksje ferliet, besleat Stallone mei tsjinnichheid sels op 'e regisseursstoel plak te nimmen. Syn tsjinnichheid kaam fan it feit dat er gjin fisy foar de film ûntwikkele hie, mar doe't er it idee krige om 'e film deselde persoanlikheid as John Rambo sels te jaan, waard er entûsjast. Fan gefolgen 'traktearre' er de cast eltse moarn op nije werskriuwings fan it senario.
Ploffer (Star Wars)
Gruttere ferzjes fan 'e ploffer binne plofferkanonnen of laserkanonnen, dêr't û.m. rinners mei tarist binne en ek X-wjukjagers en oare lytse romteskippen. It geskut fan 'e grutste romteskippen, lykas de stjerreslachskippen (star destroyers) en de deadsstjerren, wurdt foarme troch de swierste ploffers, dy't turbolasers neamd wurde.
Rambo (film út 2008)
Produksje
In ier idee foar it skript wie om Rambo nei Meksiko reizgje te litten om in ûntfierd famke te rêden. Stallone fûn dat wol in goed idee, mar socht in oar ûnderwerp foar dizze film, om't er in brêge hawwe moast fan Rambo as ferlerne siel dy't om utens omdoarmet nei Rambo dy't weromkeart nei hûs. (It idee foar de reis nei Meksiko waard letter útwurke en ferfilme as Rambo: Last Blood út 2019.) In besyk oan it Haadkertier fan 'e Feriene Naasjes yn New York brocht Stallone op it idee om 'e film yn Birma spylje te litten. In besyk oan in flechtlingekamp yn Tailân, dat bewenne waard troch Karen út Birma, helle de produsinten oer om dêryn mei te gean.
Ploffer (Star Wars)
In protte soarten ploffers waarden troch de produksje-ûntwerpers fan filmstudio Lucasfilm basearre op 'e ûntwerpen fan echte fjoerwapens. Sa waard de E-11 basearre op it Sterling-masinepistoal, dat yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw yn gebrûk wie by it Britske Leger. De DL-44 fan Han Solo waard basearre op 'e Mauser C96, in ier en tige súksesfol automatysk pistoal dat yn sawol de Earste Wrâldoarloch as de Twadde Wrâldoarloch brûkt waard troch de Dútsers. It lûd dat it ôfsjitten fan in ploffer feroarsaket, waard betocht troch produksje-ûntwerper Ben Burtt, dy't mei in hammer sloech op in tuikeabel fan 'e stjoertoer fan in radiostjoerder, en it resultearjende lûd fan deunby opnaam.
Rambo (film út 2008)
Produksje
As produsinten wiene Avi Lerner, Kevin King Templeton en John Thompson by it projekt belutsen foar Milennium, Nu Image en Equity Pictures Medienfonds GmbH. De film wie dêrmei in Amerikaansk-Dútske ko-produksje. Foar Rambo wie in budget beskikber fan $50 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Glen MacPherson, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Brian Tyler.
Casting
Dat Sylvester Stallone weromkeare soe yn 'e rol fan John Rambo stie yn 't foar fêst, want sûnder Stallone gjin Rambo. De rol fan 'e wichtichste antagonist waard yn Rambo spile troch Maung Maung Khin, in eardere Karenske frijheidsstrider. Dyselde wist dat der in kâns bestie dat guon fan syn famyljeleden yn Birma by wize fan represaille oppakt en finzenset wurde soene. Hy fûn it lykwols sa wichtich om omtinken te jaan oan 'e Saffraanrevolúsje en de Birmeeske Boargeroarloch, dat er de rol dochs oannaam.
Opnamen
De opnamen foar Rambo setten op 22 jannewaris 2007 útein en duorren oant en mei 4 maaie fan dat jier. Mei't de film fansels net yn Birma opnommen wurde koe, waard der benammen filme op lokaasje yn Chiang Mai, yn Tailân. Guon sênes waarden opnommen yn Meksiko en yn 'e Amerikaanske steaten Kalifornje en Arizona. Neffens Stallone wie it dreech om in memorabele film te meitsjen mei it (nei de mjitstêven fan 'e moderne filmyndustry fan Hollywood) relatyf lytse budget. Dêrom waard besletten om 'e film grafysk sa gewelddiedich mooglik te meitsjen, mei bloed en lichemsdielen dy't alle kant út fleagen. Yn in fraachpetear sei Stallone dêroer: "We sieten allegearre byinoar te prakkesearjen oer it lytse produksjebudget. Doe soe ik: 'Hee, nepbloed is goedkeap. Litte we der in bloedbad fan meitsje.' "
By opnamen deunby de Birmeeske grins fjurre it Birmeeske Leger op in stuit warskôgingsskotten ôf boppe de hollen fan 'e akteurs. Dat makke de militêre diktatuer yn dat lân der by Stallone net populêrder op, mar folle ferskil makke it ek net, nei't er, sa fertelde er yn in fraachpetear, yn 'e flechtlingekampen "oerlibbenen [sjoen hie] mei ôfhoude skonken en alderhanne ferwûnings fan lânminen, fan maaitsen optillende wûnen en ôfsniene earen."
Distribúsje
De distribúsje fan Rambo waard fersoarge troch Lionsgate Films en The Weinstein Company. De film gie op 25 jannewaris 2008 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 22 jannewaris by platemaatskippij Lions Gate Entertainment. Rambo waard op 27 maaie 2008 útbrocht op dvd en blu-ray. Yn 2008 waard der in extended cut fan Rambo makke, dy't syn debút hie op it Filmfestival fan Zürich, en yn 2009 op dvd en yn 2010 op blu-ray útbrocht waard.
Under filmkritisy
Fan 'e filmkritisy krige Rambo mingde resinsjes. Der wie oer it algemien lof foar de aksjesênes, mar krityk op it oerdiedige geweld yn 'e film. Yn The New York Times skreau A.O. Scott: "Stallone is slim genôch – of miskien dom genôch, hoewol't ik fermoedzje fan net – om 'e mytyske proporsjes fan it personaazje sûnder ûntskuldiging of irony te presintearjen. Syn antlit sjocht derút as in misfoarme brok granyt en syn aktearjen is mar kwealk ekspressiver, mar de man kriget de put derút. Wolkom werom." Yn 'e Fort Worth Business Press skreau Michael H. Price dat Stallone oan 'e rol fan John Rambo "in reälistyske akseptaasje fan it ferâlderingsproses meijoech", wat foar him assosjaasjes oprôp mei de rollen fan Humphrey Bogart yn The African Queen (1951) en Clint Eastwood yn Unforgiven (1992).
David Morrell, de skriuwer fan 'e roman First Blood, út 1972, dêr't de earste Rambo-film op basearre wie, sei oer de nije film Rambo: "Ik bin bliid om sizze te kinnen dat ik der oer it algemien tefreden bin. It nivo fan geweld is miskien net foar eltsenien, mar it hat in earnstige bedoeling. Dit is de earste kear dat de toan fan myn roman First Blood brûkt is yn in film. It komt sekuer oerien mei hoe't ik my it personaazje foarsteld hie – lulk, burned-out en folle mei selswalging om't Rambo hatet wat er is en dochs wit dat it it iennichste is dat er goed kin. […] Ik fyn dat eleminten [fan 'e film] better kinnen hiene, [mar] ik fyn dat dizze film maklik trije stjerren [fan fjouwer] fertsjinnet."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Rambo in ûndergemiddeld goedkarringspersintaazje fan 38%, basearre op 154 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Sylvester Stallone wit hoe't er aksjesênes staljaan moat, mar it ûngelikense tempo fan 'e film en it eksessive geweld (sels foar de franchise) is mear mislik meitsjend as ûnderhâldend." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Rambo in goedkarringspersintaazje fan 46%, basearre op 26 resinsjes.
Yn Birma
Om foar de hân lizzende redens waard Rambo ferbean troch de miltêre gûnta yn Birma. Nettsjinsteande dat skine der ûnder de Birmeeske befolking withoefolle yllegale kopyen fan 'e film yn omrin te wêzen. It Karenske Nasjonale Befrijingsleger (KNLA) dat yn 'e film in helderol ferfollet, hat sein dat de film in tige geunstich effekt hie op it moraal fan 'e frijheidsstriders. Guon rebellen skine sels dielen fan 'e dialooch út 'e film oernommen te hawwen, yn 't bysûnder Rambo syn wurden "Libje nearne foar of stjer earne foar". Stallone sei dêroer: "Dat is foar my ien fan 'e mominten út myn karriêre yn 'e filmyndustry dêr't ik it meast grutsk op bin."
Kef Bir
Kef Bir is in fiktyf himellichem út 'e Star Wars-franchise, dat yntrodusearre waard yn 'e film Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019), it ôfslutende diel fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy. It is in moanne fan 'e gasreus Tana en as sadanich in 'sustermoanne' fan Endor. Kef Bir makket diel út fan it planetestelsel dat ek Endor hjir, yn 'e Bûtenrâne fan it Stjerrestelsel. De moanne hat in diameter fan 3.725 km en in oerflak dat benammen bestiet út oseaan. Kef Bir wurdt dêrom ek wol de Oseaanmoanne fan Endor neamd. De namme Kef Bir komt út 'e taal fan 'e Ewoks, de lânseigen bûtenierdske wêzens op Endor, foar wa't Kef Bir in heldere stjer oan it himel wie.
De grutste oseaan op Kef Bir is de Kef Sur-oseaan. Foarhinne stie de moanne hast hielendal splis, op ferskate arsjipellen fan gerzige eilannen nei, lykas de Angkuadi-eilannen. Mar ferskate kataklysmyske foarfallen soargen der inkele desennia lyn foar dat der wetter ôfjûn waard út 'e atmosfear oan 'e romte, sadat de wetterstân ferlege waard. Tagelyk soargen deselde barrens foar tektoanyske opheffing fan 'e ierdkoarst, sadat der almar mear lân drûch kaam te lizzen. (De oarsaak fan dy foarfallen wie nei alle gedachten it delstoarten fan 'e reuseftige wrakstikken fan 'e twadde Deadsstjer op Kef Bir, nei't dat massaferneatigingswapen troch it Rebelleferbûn yn 'e Slach by Endor ferneatige wie.) Sa ûntstie in lânmassa dy't grutternôch is om in kontinint neamd te wurden, Shuduah. Troch de swiertekrêft dy't op 'e oseänen op Kef Bir útoefene wurdt troch Tana, kinne de weagen by floed sels sûnder stoarm in hichte fan 120 m berikke. Hoewol't him op Kef Bir in lânseigen, tsjin sâlt bestindige floara en fauna ûntjûn hat, ûntbrekt op 'e moanne in eigen soarte fan yntelliginte wêzens.
Montabaur (Verbandsgemeinde)
thumb|260px|Lokaasje ferbânsgemeente Montabaur (read) yn de Westerwaldkreis (Ynset lokaasje Westerwaldkreis yn 'e dielsteat Rynlân-Palts) Montabaur is in ferbânsgemeente yn 'e lânkring Westerwaldkreis yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It bestjoersintrum fan de ferbânsgemeente is Montabaur.
De ferbânsgemeente Montabaur bestiet njonken de stêd Montabaur út 24 Ortsgemeinden.
Kef Bir
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker ûntdekt in team fan it Ferset, besteande út Poe Dameron, Finn, Rey, de Wookiee Chewbacca en de robots BB-8, C-3PO en D-O dat de twadde (en lêste) 'weifiner' op Kef Bir is. De weifiner is in apparaat dat it paad wiist nei de ferburgen Sith-wrâld Exegol, dêr't de boasaardige, út 'e dea opstiene keizer Palpatine in reuseftige float stjerreslachskippen bouwe litten hat troch de grizelige, oan him wijde kultus fan 'e Ivige Sith. Dêrmei bedriget er it hiele Stjerrestelsel. It romteskip fan it team, de Millennium Falcon, rekket skansearre by de lâning op Kef Bir, en moat reparearre wurde. De weifiner blykt yn ien fan 'e reuseftige wrakstikken te sitten, dat deun foar de kust yn see leit.
Mei't de Millennium Falcon net daliks wer fleane kin en de tiid driuwt, weaget Rey har libben troch de ûnbidich hege weagen yn in lyts boatsje te trotsearjen. Yn it wrakstik fynt hja yndie de weifiner, mar de Sith-ridder Kylo Ren set syn TIE-jager boppe-op it wrakstik del, makket Rey de weifiner ôfhandich en fernielt dy. By in duël mei de ljochtsabels wit Rey Kylo te ferslaan, wêrnei't se syn tastel stelt, dêr't syn eigen weifiner yn sit. Underwilens komme Finn en de oaren by de Millennium Falcon yn 'e kunde mei in fjirtichtal op orbaks ridende minsken, oanfierd troch in jonge frou dy't Jannah hjit. Dyselden blike in desertearre ienheid stoarmtroepers fan 'e faksistoïde Earste Oarder te wêzen. De ienheid, Kompanjy 77, jout him neitiid by it Ferset.
Tsjerke fan de Hillige Martlers Leauwe, Hope en Leafde en harren mem Sofia (Moskou)
De Tsjerke fan de Hillige Martlers Leauwe, Hope en Leafde en harren wize mem Sofia (Russysk: Храм Святых мучениц Веры, Надежды, Любови и премудрой матери их Софии) is in tsjerkegebou yn de Russyske haadstêd Moskou. De tsjerke waard wijd oan de hillige Sofia en har, nei de trije kristlike deugden ferneamde, dochters dy't ûnder keizer Hadrianus de martlersdea ferstoaren om't hja wegeren oan de goaden fan de keizer te offerjen. It tsjerkegebou stiet yn it súdwestlik okrûg (stedsdistrikt) fan Moskou oan de krusing fan de Leninski Prospekt en de Ulitsa Mjklûcho-Mahlaja.
Yn de moannen febrewaris-april 2011 waarden de fundearings foar de nije tsjerke lein.
De tsjerke falt ûnder it bisdom Moskou fan de Russysk-Otterdokske Tsjerke en waard boud op fersyk fan de âlders fan de pasjinten fan it "Nasjonaal Medysk Undersykssintrum fan pediatryske hematology, onkology en ymmunology Dmitry Rogachev", in klinyk dy't spesjalisearre is yn it behanneljen fan in tal earnstige bernesyktes. thumb|left|250px| Ynterieur By de dekoraasjes fan de tsjerke hawwe de arsjitekten en keunstners rekken holden mei de jonge parochianen fan de tsjerke. Op in foar bern begryplike wize wurde de wichtichste ferhalen út de evangeeljes werjûn. De muorren fan de narteks lieten de keunstners lykwols keal, om se te reservearjen foar wurk fan de bern sels. Foar dat doel makken bern 30 tekenings oer it Skeppingsferhaal en dy tekenings binne mei help fan de keunstners troch de bern op de muorren as mozaïken of muorreskilderings oanbrocht.
De tsjerke is allinne tagonklik foar de pasjinten en harren âlders en artsen en frijwilligers fan de klinyk. Om ynfeksjes tefoarren te kommen is de tsjerke sletten foar oaren.
Slach by Loppersum
De Slach by Loppersum wie in gewelddiedich treffen tusken de haadlingefamyljes Abdena, Allena en Tom Brok. De slach wie ein 1380 begjin 1381 by Loppersum yn Eastfryslân en de útkomst dêrfan hie in tsiental jierren lange fete ta gefolch tusken de belutsen famyljes.
Eftergrûn en gefolch
De direkte oanlieding foar it konflikt wie de snelle machtsútwreiding fan de famylje Tom Brok yn Eastfryslân yn de '70 jierren fan de 14e iuw. De Abdenas út Emden fielden har hiel bot bedrige troch dizze famylje en benammen troch de ekspânsjedrift fan Okko I tom Brok dy't sûnt 1376 famyljehaad wurden wie. Okko besocht troch middel fan keap, houlikspolityk en rôvjen mear gebiet yn Emsingerlân yn besit te krijen. In oar haadlingelaach, de Allenas út Easterhusen dy't sels ek op mear macht út wiene, fielde har troch dizze polityk krektsa bedrige as de Abdenas en dizze haadlingefamyljes ferienigen har mei-elkoar. Doe't Okko hieltyd mear bûnsmaten fergarre yn de omjouwing fan Emden en fan doel wie om de stêd te bemachtigen ûntstie der iepentlike striid.
In legerke dat ûnder lieding stie fan Kampo Abdena en Folkmar Allena rekke yn de omkriten fan Loppersum yn gefjocht mei de striidmacht fan Okko tom Brok. Kampo sneuvele yn de slach en syn partij ferlear fan Okko. Goed njoggentich manlju fan Emden en Folkmar waarden deaslein of finzen nomd en in grut part fan Folkmar syn machtsbasis gie ferlern. De Abdenas en Allenas sochten help by de tsjinstanners fan de Onstas en Skieringers yn de Ommelannen en Westerlauwersk Fryslân. Okko slute him oan by de tsjinpartij, de Fetkeapers, de Onstas en de Bronkhorsten. Fan dat stuit ôf kaam yn sawat hiel Fryslân twaspjalt foar.
Strjitten yn Skearnegoutum
De Strjitten yn Skearnegoutum:
Aden (betsjuttingsside)
"Aden" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Fryske Nasjonale Partij
De Fryske Nasjonale Partij (ôfkoarte FNP) is in Fryske politike partij.
Begjin (1962-1966)
De Fryske beweging wie yn de 19e iuw en de earste helte fan de 20e iuw benammen in kulturele en literêre beweging dêr't net in soad omtinken wie foar polityk aktivisme. Op 16 desimber 1962 waard de Fryske Nasjonale Partij oprjochte troch de neven Pyt Kramer en Folkert Binnema. De FNP kaam op foar de Fryske taal, Fryske ekonomyske belangen, kultuer en mear foech foar de provinsje Fryslân. De beweging wie in reaksje op de grutte nasjonale partijen dy't neffens de stifters te bot rjochte wienen op de Rânestêd.
Earste suksessen (1966-1995)
By de steateferkiezings fan 1966 wûn de FNP mei 2,4 persint fan de stimmen syn earste sit en de listlûker Jan Bearn Singelsma wie earste FNP'er yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Itselde jier helle de partij ferskate sitten by de gemeenteriedsferkiezings. Sûnt de earste steateferkiezings en riedsferkiezings is de FNP sawol yn de Provinsjale Steaten as ek yn de measte Fryske gemeenten in politike faktor. By de gemeenteriedsferkiezings fan 1970 waard de FNP bestjoerderspartij yn trije gemeenten (dy't letter opheft binne): Baarderadiel, Raerderhim en Hylpen. Fan 1970 oant 1995 bliuwe de ferkiezingsresultaten stabyl tusken de 4,5 en 7,4 persint fan de stimmen lizzen.
Yn 1981 wie de FNP ien fan de mei-oprjochters fan de Jeropeeske Frije Alliânsje (EFA).
Groei nei 1995
Yn 1995 waard mei oare regionale partijen en De Grienen de Unôfhinklike Senaatsfraksje (OSF) oprjochte. Sadwaande wisten dy partijen in sit te krijen yn de Earste Keamer. Fan 1995 oant 2003 waard dy sit ynnommen troch yr. Marten Bierman fan De Grienen. Fan 2003 oant en mei 2011 wie de sit yn 'e Earste Keamer beset troch de FNP'er Hindrik ten Hoeve.
By de steateferkiezings fan 2003 waard de FNP de tredgrutste partij yn Fryslân. De ûnderhannelings nei de gemeenteriedsferkiezings fan 2010 smieten de partij njoggen wethâlders op.
Panhandle
In panhandle, letterlik: "panhânsel", is in ynformele Amerikaansk-Ingelske term foar in skerp útstykjend geografysk part fan in Amerikaanske steat. De oantsjutting is ûntliend oan in stâlpanne of in stropanne, dy't beide lange, fansiden útstykjende hânsels hawwe.
Fryske Nasjonale Partij
Groei nei 1995
By de steateferkiezings fan 2011 krige de FNP 9,2 persint fan de stimmen en waard dêrmei de fjirdgrutste politike partij yn de provinsje Fryslân. Nei de koalysje-ûnderhannelings mei de PvdA en it CDA kaam de FNP foar it earst yn de Deputearre Steaten; de earste FNP deputearre waard Johannes Kramer.
Panhandle
Amerikaanske panhandles
De Feriene Steaten telle tsien gebieten dy't wol omskreaun wurde as panhandles: Dêrby moat oantekene wurde dat de Panhandle fan Alaska ornaris bekend stiet as Súdeast-Alaska en dy fan Marylân as West-Marylân. Hoewol't ek de steat Utah yn it noardwesten in útstykjend diel hat, wurdt dat frjemd genôch nea in panhandle neamd.
Fryske Nasjonale Partij
Ferkiezingsútslaggen
Hjirûnder de histoaryske ferkiezingsútslaggen fan de FNP yn Provinsjale Steaten en de gemeenten yn de provinsje Fryslân (lêste kolom).
Panhandle
Oar gebrûk fan 'e term
It gebrûk fan 'e term panhandle is yn 'e regel beheind ta de Feriene Steaten. Soms wurdt yn Amerikaanske literatuer in útstykjend diel fan in oar lân of subnasjonaal gebiet foar in panhandle oanmurken, lykas it noardlike diel fan it Kanadeeske Yukon-territoarium, it westlike part fan Eastenryk (besteande út Foararlberch, Tiroal en Saltsburch) of de Kaprivy-stripe fan Namybje. As men nei de kaart fan Fryslân sjocht, dan soe bygelyks it âlde Skoatterlânske diel fan 'e gemeente It Hearrenfean (mei plakken as Nijhoarne en Jobbegea) foar in panhandle oanmurken wurde kinne. In skiereilân, dat op deselde manear útstykje kin, wurdt lykwols nea as panhandle oantsjutten; it gebrûk fan 'e term is beheind ta gebieten dy't (fierhinne) omjûn wurde troch lân.
Bootheels
In útstykjend diel fan in Amerikaanske steat dat minder breder is as dat it lang is, wurdt yn 'e regel net in panhandle, mar in bootheel ("learshakke") neamd. Foarbylden fan sokke kriten binne de Hakke fan Missoery, yn súdeastlik Missoery; de Hakke fan Alabama, yn súdwestlik Alabama; de Hakke fan Mississippy, yn súdeastlik Mississippy; en de Hakke fan Nij-Meksiko, yn súdwestlik Nij-Meksiko.
Fryske Nasjonale Partij
Kearnwearden
De FNP hat sân kearnwearden :
Biedwurd
Motto fan de partij by de gemeenteriedsferkiezings 2014 wie: 'minder Den Haach, mear Fryslân'. Yn it ferline wie it biedwurd ek wol 'Frysk, grien en sosjaal' en 'Frysk en federaal'. Yn 2019 by de provinsjale ferkiezings wie it biedwurd ' 'Jou ús de romte'!'
Provinsjale Steaten
By de steateferkiezings fan 1999 behelle de FNP fjouwer fan de 55 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Yn 2003 wist de partij ûnder lieding fan listlûker Johannes Kramer 7 fan de 55 sitten te bemasterjen. De FNP waard dêrtroch de tredgrutste partij yn de Steaten, mar kaam net yn de koalysje. By de Steateferkiezings fan 2007 waard it tal sitten fan de Steaten werombrocht fan 55 nei 43. De FNP behelle 5 fan de 43 sitten, wat delkomt op in lyts ferlies yn it tal prosinten. By de ferkiezings fan 2 maart 2011 hie de FNP in ferlies en krige 4 fan de 43 sitten.
Nei de provinsjale ferkiezings fan 2011 waard it dúdlik dat de PvdA, as grutste partij, earst prate woe foar in koalysje mei it CDA, GrienLinks en ek de FNP. Ynformateur waard Margreeth de Boer. Op 6 april stapte GrienLinks lykwols út de ûnderhannelings. Op 15 april waard in akkoart berikt, dêrmei kaam de FNP foar it earst yn de Deputearre Steaten.
Gemeenten
Nei de gemeenteriedsferkiezings fan 2014 hat de partij:
Europeeske Frije Alliânsje
De FNP wie yn 1981 ien fan de oprjochters fan de Europeeske Frije Alliânsje (EFA). De FNP is lid bleaun fan de EFA en hat in aparte EFA kommisje. By de ferkiezings fan it Europeesk Parlemint yn 2009 krige de EFA 7 ôffurdigen yn it parlemint, dy't 6 ferskillende partijen fertsjintwurdigje. De European Free Alliance hat foar it Europeesk Parlemint in listferbining mei De Grienen (The Greens). De Grienen en de European Free Alliance hawwe tegearre 55 sitten yn it Europeesk Parlemint.
Racoon
Racoon is in Nederlânske Popgroep oprjochte yn 1997 yn Goes, Seelân. De band brocht yn 2000 syn debútalbum Till Monkeys Fly út. Racoon begûn as poprockband mar liet de rockmuzyk al frij rap foar wat it wie en yn 2021 brochten se har earste folsleine Nederlânsktalige album út. Racoon hat njoggen studio-albums en trije live-albums útbrocht.
Fryske Nasjonale Partij
Unôfhinklike Senaatsfraksje
Sûnt 1995, doe’t de partij mei De Grienen en oare regionale partijen begûn gear te wurkjen, hat de partij ien sit yn de Earste Keamer krigen. Ald FNP-steatelid Hindrik ten Hoeve sit sûnt 2003 op dat plak.
Racoon
Harren grutste hits binne Love you more (2005), No mercy (2011), Oceaan (2012) en Het is al laat toch (2020)
Fryske Nasjonale Partij
Wetterskip
De FNP hat by de earste ferkiezing fan it Wetterskip Fryslân yn novimber 2008 twa fertsjinwurdigers yn it wetterskipsbestjoer.
Gemeentlik
De stimmers komme foar in grut part út it westen en noardeasten fan Fryslân. Yn Skarsterlân waard by de gemeenteriedsferkiezings yn 2010 troch 34% fan de stimmers op de FNP stimd. Nei Skarsterlân folgen Gaasterlân-Sleat (30%), Littenseradiel (24%), Achtkarspelen (24%), Kollumerlân (23%), Ferwerderadiel (21%) en Tytsjerksteradiel (20%). Dêrneist wienen der noch fiif oare gemeenten dêr't de FNP mear as 15 persint fan de stimmen krige.
Provinsjaal
By de ferkiezings foar Provinsjale Steaten yn 2011 krige de FNP yn hiel Fryslân 9,2 persint fan de stimmen. Yn 2007 wie dat noch 10,7 persint.
De grutste FNP-gemeenten by de ferkiezings foar Provinsjale Steaten yn 2011 wienen Skarsterlân (20,1%), Littenseradiel (19,9%) en Gaasterlân-Sleat (18,3%).
Warns 2000
Warns 2000 wie in frysksinnige aksjerûnte dy't oan 'e ein fan de tachtiger jierren fan de 20e iuw (1988-1989) aktyf wie. De rûnte wie anonym en bestie nei alle gedachten út sa'n 20 oant 50 persoanen, wêrûnder in tsiental studinten fan FFJ Bernlef.
Guon fan de aksjes dy't op harren konto komme binne
Kreisstadt
In Kreisstadt is in stêd yn Dútslân, dêr't it bestjoer fan in lânkring (Landkreis) of kring (Kreis) syn sit hat. Net alle lânkringen hawwe in Kreisstadt.
Kreishauptort
De útwurking fan in Kreisstadt is yn Dútslân net unifoarm en dat betsjut dat der tusken de dielsteaten lytse ferskillen wêze kinne. As it bestjoer fan in gemeente syn sit hat yn in plak dy't net de stedsstatus besit, wurdt dat plak Kreishauptort neamd. Dit bart lykwols net faak, en sûnt Westerstede offisjeel stêd wurden is, is allinne Garmisch-Partenkirchen yn Beieren oerbleun as Kreishauptort.
Lânkring
Derbinne ek lânkringen, der't it bestjoer syn sit fan hat yn in oanbuorjende stêd. Meastentiids joech dy stêd de namme oan de lânkring, wylst de stêd dêr sels gjin diel fan útmakket. In foarbyld dêrfan is de lânkring Heilbronn.
Große Kreisstadt
In aparte groep stêden foarmje de Große Kreisstädte. Dy groep hat yn in lânkring in bysûndere status mei't hja in tal taken fan de lânkring oernimme en foar de stêd sels útierd. De Große Kreisstadt is dus in tuskenfoarm fan de lânkring en de Kreisfreie Stadt.
Palestynske kriten
thumb|De besette Palestynske kriten en de [[Griene Line (Israel)|Griene Line]] De Palestynske kriten of Palestynske gebieten (Arabysk: الأراضي الفلسطينية al-Arāḍī al-Filasṭīniyya) binne de twa kriten fan it Britske Mandaatgebiet Palestina dy't net part fan Israel binne, mar waarden yn 1967 nei de Seisdagekriich troch Israel beset. Dy twa kriten binne de Gazastripe en it Westjordaanlân mei East-Jeruzalim. De beide kriten wurde sûnt 2012 troch de Feriene Naasjes ferwiisd as de steat Palestina.
Namme
It Ynternasjonaal Gerjochtshôf (ICJ) ferwiisde yn 2004 nei it Westjordaanlân, mei East-Jeruzalim ynbegrepen, as "beset Palestynsk gebiet" en brûkte dy term ek yn wetlike teksten. De Feriene Naasjes en oare ynternasjonale organisaasjes brûkten dy term tusken oktober 1999 en desimber 2012 foar de gebieten dy't troch de Palestynske Autoriteit bestjoerd waarden. Nei 2012 doe't Palestina as "waarnimmersteat-net lid" oannommen waard, begûn de Feriene Naasjes de term "steat Palestina" te brûken. De Jeropeeske Uny brûkt ek de termen "besette Palestynske gebieten" of "Kriten/gebieten fan de Palestynske Autoriteit".
Skiednis
It gebiet fan Palestina hearde oant 1917 ta it Osmaanske Ryk, doe't it troch de Britten beset waarden. It Osmaanske Ryk hearde ta de ferliezers yn de Earste Wrâldkriich en de Alliearden, de oerwinners, ferparten grutte parten fan dat Ryk. De Britten rjochten yn 1920 it Mandaatgebiet Palestina op. Neffens de Balfour-ferklearring fan 1917 moast der in "nasjonaal thús foar de Joaden" komme. Yn 1921 waard Abdullah I as emir fan Transjordaanje ferklearre, dy't yn 1946 de ûnôfhinklikens útropte. Yn 1947 waard Resolúsje 181 fan de Feriene Naasjes oannommen dy't it Mandaatgebiet Palestina ferparte yn in Joadske steat en Arabyske Steat. Jeruzalim en omkriten soe in enklave wurde mei in ynternasjonaal bestjoer. De Arabieren fielden neat foar it opspjalten fan it gebiet en fersmieten it plan. Sionistyske Joaden ropten yn 1948 iensidich de ûnôfhinklikens fan Israel út. Dat late ta it útbrekken fan de Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948. Dêrby besette Transjordaanje it Westjordaanlân en it easten fan Jeruzalim mei de Alde Stêd. Egypte besette de Gazastripe. Israel besette guon gebieten dy't ynearsten oan de Arabyske steat tawiisd waarden. Yn 1949 waard in wapenskoft sletten en waard it militêre front fan dat stuit as in demarkaasjeline, de Griene Line, fêststeld. Jeruzalim waard yn twaen spjalte.
Yn 1967 nei de Seisdagekriich besette Israel it Westjordaanlân en de Gazastripe en stelde in militêr bestjoer oan yn dy gebieten. Yn 1980 waard East-Jeruzalim]], neffens de Jeruzalimwet fan 1980 troch Israel anneksearre. Israel ferklearre dat Jeruzalim "folslein en feriene" as haadstêd fan Israel tsjinje soe. Dat waard net troch de ynternasjonale mienskip erkend, dy't East-Jeruzalim as part fan de Palestynske kriten sjocht. Israel sette ek útein mei it bouwen fan Israelyske delsettings yn de besette Palestynske kriten, itjinge ek as troch de ynternasjonale mienskip as yllegaal beskôge wurdt en dat boaze it Palestynsk-Israelysk konflikt allinnich mar oan.
thumb|Israelysk warskôgingsboerd dy't Israelyske boargers dêrfoar warskôget dat it yn Gebiet A binnenkommen ferbean en libbensgefaarlik is. Yn 1988 ferklearre de Palestynske Befrijingsorganisaasje (PLO), ûnder lieding fan Jasser Arafat, de Palestynske ûnôfhinklikens út. Jordaanje die doe ôfstân fan syn easken op it Westjordaanlân en East-Jeruzalim. Yn 1993 waarden de Oslo-akkoarten tekene troch Arafat en de Israelyske premier Yitzchak Rabin ûnder bemiddeljen fan de Amerikaanske presidint Bill Clinton. Dy akkoarten late ta it oerdragen fan parten fan de Palestynske kriten oan de Palestynske Autoriteit (Gebieten A en B). Israel bleau folle militêre en boargerlike kontrôle útoefenjen oer 61% fan it Westjordaanlân (Gebiet C). De Oslo-akkoarten makke tagong ta de see foar Gaza mooglik binnen 20 seemyl. Yn it ramt fan it Gaza-Israelysk konflikt waard dat ta 12 myl tebekbrocht. Yn oktober 2006 lei Israel in limyt fan 6 myl op en nei de Gazakriich fan 2008/2009 ta 3 myl. Dêrbûten is in ferbodsgebiet. Dat late ta dat yn 2015 mear as 3.000 Palestynske fiskers 85% fan de kustline, dy't yn 1995 oerienkaam wie, net brûke koene. Boppedat meie Palestinen it grutste part fan de Deade See ek net brûke.
Yn 2005 luts Israel him werom út de Gazastripe wei. Yn 2007 wûn terreurorganisaasje Hamas de ferkiezings yn de Gazastripe en naamit bestjoer dêr oer. Dat late ta it opspjalten fan it Palestynsk bestjoer. De partij Fatah fan Machmûd Abbas bestjoert noch hieltyd de parten fan it Westjordaanlân en wurdt ynternasjonaal erkend as de offisjele Palestynske Autoriteit. Yn 2009 beskôgen de Feriene Naasjes noch altyd dat de Palestynske kriten beset gebiet fan Israel wiene.
In soad lannen binne foar in ûnôfhinklike Palestynske steat. De ynternasjonale mienskip, wêrûnder de Feriene Naasjes, de Jeropeeske Uny en de Amerikaanske presidint Barack Obama trúnden yn 2012 oan op de grinzen, dus de Griene Line, fan foar 1967, fannijs as de skieding tusken Israel en de Palestinen yn te stellen. Israel bestriidt dat lykwols omreden de Joadske delsettings yn it Westjordaanlân en belûkt dy by Israel troch it bouwen fan de Israelyske barriêre dy't neffens harren sizzen Israel beskermet tsjin Palestynske terroristyske oanslaggen. Tsjinstanners dêrfan wize der op dat Israel ornearret de delsettings by Israel anneksearje te wollen. Premier Benjamin Netanyahu hat ferskate kearen oanjûn net foar in twa steate-oplossing te wêzen.
Op 29 novimber 2012 waard Palestina in "waarnimmende steat net lid" fan de Feriene Naasjes en waarden de Palestynske kriten ferwiisd as de "steat Palestina". De FN-Feiligensrie behannelet Palestina noch hieltyd net as in sûvereine ienheid, itjinge foarkomt dat Palestina folslein FN-lid wurdt. Sûnt de Palestynske ûnôfhinklikensferklearring fan 1988 hawwe 135 lannen de steat Palestina erkend, wylst it net troch Israel en de measte Westerske lannen, wêrûnder de Feriene Steaten en Nederlân, erkend wurdt.
Lois McMaster Bujold
Lois McMaster Bujold (Columbus (Ohio), 2 novimber 1949) is in Amerikaanske skriuwster fan mear as fjirtich romans, novellen, koarte ferhalen en essays. Har fiksje heart ta de science fiction- en fantasy-sjenres. (Har twadde efternamme wurdt op fonetysk Amerikaansk-Ingelske wize útsprutsen as /buʒo:ld/.) Bujold is skieden en hat twa folwoeksen bern. Se is hikke en tein yn Ohio, mar wennet yn Minnesota. Sûnt de publikaasje fan har earste boek, yn 1986, hat hja har ûntjûn ta ien fan 'e súksesfolste en meast bekroande skriuwers yn har sjenre. Sa hat se fjouwer kear de prestizjeuze Hugo Award foar de bêste roman wûn, wêrmei't se it rekôr fan de ferneamde Robert A. Heinlein silger beliket. Dêrnjonken hat se û.m. in Hugo Award foar de bêste novelle, trije Nebula Awards, trije Locus Awards en in Mythopoeic Award wûn. Boppedat hat se de Skylark Award takend krigen foar har hiele oeuvre. Bujold har wurk is oerset yn teminsten tweintich talen, wêrûnder it Frysk (ien boek) en it Nederlânsk (twa boeken).
Fierwei it grutste part fan Bujold har wurk kin opdield wurde yn trije searjes, wêrfan't The Vorkosigan Saga it grutste is mei fyftjin romans en fiif novellen (dy't oars allegearre los faninoar lêzen wurde kinne). It binne science fiction-ferhalen dy't likernôch njoggenhûndert jier yn 'e takomst spylje, mei almeast yn 'e haadrol de lichaamlik beheinde ealman, spion, admiraal en ryksauditeur Miles Vorkosigan. De oare beide rigen fan Bujold hearre beide ta it fantasy-sjenre. Yn The World of the Five Gods binne oant no ta trije romans en in stikmannich novellen ferskynd (ek los faninoar te lêzen), dy't spylje yn in Midsiuwskige wrâld dêr't fiif goaden direkte bemuoienis hawwe mei de libbens fan 'e minsken. Fierders is der dan noch de The Sharing Knife, fjouwer boeken (minder goed los faninoar te lêzen) dy't spylje yn in wrâld dy't wol wat wei hat fan in Amerikaansk pioniersdekôr (sis mar it Wylde Westen sûnder fjoerwapens, mar mei boppenatuerlike wêzens en -ferskynsels).
Komôf
Bujold waard berne op 2 novimber 1949, te Columbus, de haadstêd fan 'e Amerikaanske steat Ohio. Hja groeide op as jongste bern yn in gesin mei twa bruorren yn it plakje Delaware, op it plattelân yn 'e omkriten fan Columbus, yn in gebiet dat hjoed de dei heal ferstedske is, mar dêr't men doedestiden noch tolve myl ride moast om boadskippen te dwaan. Har beide âldere bruorren binne L. Roy McMaster, in ynvestearringsadviseur, en James A. "Jim" McMaster, in yngenieur dy't syn wurk hat op it mêd fan ûndersyk en ûntwikkeling fan gemyske produksjemetoaden.
Bujold is de dochter fan Laura Elizabeth Gerould McMaster (1912-2003) en Robert Charles "Bob" McMaster (1913-1986), dy't trouden yn 1937. Har heit, waans woartels yn Pittsburgh, yn 'e steat Pennsylvania leine, wie natuerkundige en yngenieur en letter perfester laskboukunde en elektroboukunde oan 'e Steatsuniversiteit fan Ohio (Ohio State University), te Columbus, mei mear as trijehûndert publikaasjes en njoggentjin oktroaien op syn namme. As pionier op it mêd fan net-destruktyf ûndersyk levere er as redakteur (wat fakentiden op it hielendal op 'e nij skriuwen fan 'e oanbeane stikken delkaam) in ûnbidich grutte bydrage oan sawol de earste as de twadde edysje fan it monumintale Nondestructive Testing Handbook (útjûn troch de American Society for Nondestructive Testing), dat yn 'e Amerikaanske wittenskiplike wrâld in begryp is en dat oerset is yn it Frânsk, Spaansk, Russysk en Sineesk. Yn 'e Feriene Steaten is it better bekend ûnder de nei Bujold har heit ferwizende ûnoffisjele titel McMaster on Materials.
Yn it neiwurd fan 'e omnibus Young Miles skriuwt Bujold dat har heit njonken syn ûndersyk en kolleezjes "bybeunde" (har wurd) as de twadde tillefyzjewaarman yn 'e Feriene Steaten, op Channel 10 Columbus (1950-1964). Hja seit dêroer fierders: "Doe't it programma foar it earst op 'e tillefyzje kaam, duorre it waarsegmint in kertier en hy soarge der dan altyd foar dat er dêr behalven de waarsfoarsizzing ek in koarte meteorologyles yn troppe. Hy wie sa goed, dat de piloaten fan it Strategysk Loftkommando op 'e Loftmachtbasis Lockbourne it foar de moade hiene en belje him op foar in waarberjocht foarôfgeande oan harren flechten, mei't se foar waarsfoarsizzings oan him de foarkar joegen boppe harren minder betroubere militêre boarnen, oant harren lieding derefter kaam en der it near op lei."
Jonkheid
Al fan jongs ôf oan wie Bujold in letterfretter; se "waard fereale" op it lêzen fan boeken yn 'e trêde klasse fan 'e legere skoalle. Dat barde frij abrupt nei't se op in stuit tafalligerwize ûntdiek dat se har net hoegde te beheinen ta de tinne boekjes mei mear plaatsjes as tekst, dy't by de fêste besiken oan 'e skoalbibleteek foar har klasse klearlein waarden, mar dat se elts boek útsykje mocht dat dêr yn 'e kasten stie. Dat hoegde har net twaris sein te wurden. Yn it begjin hiene benammen hynsteferhalen (bgl. fan Walter Farley) har foarkar, wat fuortkaam út har leafde foar har eigen skimmelponny, dy't se Sunny neamd hie. Mar op har njoggende begûn se science fiction foar folwoeksenen te lêzen, eat dat neffens har te witen is oan har heit. Dy mocht nammentlik graach science fiction-boeken en -tydskriften keapje om ûnderweis yn it fleantúch te lêzen as er earne as adviseur byroppen waard, wat gauris barde. Dy boeken en tydskriften tommelen dan letter thús om oant in lêsgraach jong famke se har taeigene. Letter wreide har smaak kwa lêsfoer him út ta û.m. fantasy, detektiveromans, reisferhalen, românses, skiednis, oarlochsromans en poëzij.
Bujold har earste besykjen ta skriuwen kaam oan it begjin fan 'e middelskoalle (junior high school of middle school), it skoalnivo dat yn 'e Feriene Steaten tusken it leger ûnderwiis (elementary school) en it fuortset ûnderwiis (high school) yn sit. Dêrby gie it yn it begjin noch fral om fragmintaryske imitaasjes fan har favorite auteurs.
Nei de middelskoalle gie Bujold nei de Upper Arlington High School yn Upper Arlington, in noardwestlike foarstêd fan Columbus, en behelle dêr yn 1967 har middelbere-skoaldiploma. De hiele middelbere skoalle troch wurke hja mei har bêste kammeraatske Lillian Stewart gear oan 'e ûntwikkeling alderlei lange ferhaallinen, dêr't se mar lytse stikjes fan útwurken, al monopolisearren se der faak de typmasine en bânrekorder fan har geduldige heit foar.
As hichtepunt fan har middelbere-skoaljierren beskôget Bujold de reis dy't se mei har âldelju en bruorren makke nei Jeropa, yn 1965. Sels seit Bujold dêroer: "Hoe't ik krekt as fyftjinjierrige tastimming losweakke om foarôfgeand [oan dy famyljefakânsje] trije wiken lang mei myn 21-jierrige broer troch Ingelân te liftsjen, dêrby de rûte fan 'e jongereinherbergen folgjend en libjend op fiif dollars deis, heucht my no net mear, hoewol't ik fermoedzje dat ús mem der foargoed troch traumatisearre rekke is." Se besochten û.m. Oxford, dêr't se sa let by de jongereinherberge arrivearren dat se foar de tichte doar kamen en de heale nacht op in bankje yn it park trochbringe moasten, oant in pleatslike bobby harren by de jongereinherberge oer de bûtenmuorre hinne holp omdat er de studint net fine koe dy't de kaai fan 'e bûtendoar hie. De oare deis giene se nei Stratford-upon-Avon, it berte- en stjerplak fan Shakespeare, dêr't se dy syn Leafde's Lêst Net Leanne (Love's Labour's Lost) seagen, opfierd troch de Royal Shakespeare Company, al ferdodze Bujold har broer it grutste part fan dat toanielstik. Bujold: "Letter op 'e reis metten we ús heit en mem yn Parys, en myn broer wie aardich opluchte dat er my by harren dumpe koe. Hy reizge dêrnei noardoan op 'e tomme om efter de Finske fammen oan, wylst wy yn in hierauto nei it suden setten."
Yn in boekhannel yn Rome kocht hja in twaddehâns boek dat Tolkien syn It Selskip fan de Ring bliek te wêzen. It wie in grutte teloarstelling foar har, want it ferhaal stoar op 'e ein samar wat fuort en nearne yn it boek (útsein ûnderoan fuortstoppe yn it stikje "oer de skriuwer", dat sy fansels net lies) waard fernijd dat it gie om it earste diel fan in trilogy. In healjier letter fûn se tafallich yn in boekhannel yn Columbus de byhearrende oare dielen, in momint dat har noch hierskerp bystiet om 'e oerstjalpjende blydskip dy't se doe fielde. It lêzen fan Master fan Alle Ringen (The Lord of the Rings) sette har der datselde jiers noch ta oan om te besykjen har eigen Tolkieneske epos te skriuwen (noch wol yn fersfoarm), mar it die bliken dat dat net libbensfetber wie.
Folwoeksen Libben Foarôfgeande oan 'e Skriuwkarriêre
Fan 1968 oant 1972 folge Bujold kolleezjes oan 'e Steatsuniversiteit fan Ohio, te Columbus. Fanwegen har sigesaagjende stúdzjekoerts, mei ferskate feroarings fan haadfak (Ingelske taal- en letterkunde, biology, ûnderwiiskunde en farmaseutyske genêskunde), ferliet se de universiteit ta ein beslút sûnder ôfstudearre te wêzen. "Myn hert lei yn it kreätive, en net yn it beoardieljende part fan 'e dingen," seit Bujold dêr sels oer. As har eigentlike oplieding beskôget se lykwols it lêzen fan fiif boeken wyks, tsien jier efterinoar, út 'e ûnbidich grutte universiteitsbibleteek, njonken wat se al lêzen hie ear't se op 'e universiteit kaam en wat se troch de jierren hinne fan har heit leard hie. Yn dyselde tiid makke hja fanwegen har belangstelling foar de libbene natoer en close-upfotografy ek in seis wike duorjende biologystúdzjereis nei East-Afrika.
Nei't se har stúdzje deroan jûn hie, wurke Bujold as aptekersassistinte yn it Steatsuniversiteitssikehûs fan Ohio (the Ohio State University Hospitals), wêrmei't se har tagong ta de universiteitsbibleteek behold. Fan skriuwen kaam yn dy jierren net in protte telâne, útsein de Sherlock Holmes-imitaasje The Adventure of the Lady on the Embankment, dy't úteinlik sechstich siden berikte.
Underwilens hie Bujold yn 1969 de subkultuer fan it science fiction-fandom ûntdutsen, dêr't se har daliks yn stoarten hie. Sa kaam hja yn 'e kunde mei in oare science fiction-leafhawwer, John Fredric Bujold, mei wa't se op har twaentweintichste, yn 1971 troude. Yn 1978 naam se ûntslach om mei him in gesin te stiftsjen en befoel in jier letter fan har dochter Anne. Har soan Paul waard yn 1981 berne. Fan 1980 ôf wenne se mei har gesin yn it stedsje Marion, yn Midden-Ohio, 80 km benoarden Columbus.
Iere Skriuwkarriêre
Yn dyselde snuorje begûn Bujold har âlde skoalkammeraatske, dy't tsjin dy tiid troch har eigen houlik Lillian Stewart Carl hiet, wer te skriuwen en wist al rillegau har earste boeken útjûn te krijen. Bujold seach dat en betocht dat sy dat sels ek wol oprêde koe. As húsfrou mei twa lytse bern hie se it oan 'e iene kant drokkernôch, mar oan 'e oare kant koe se fierhinne op eigen manneboet har dei yndiele en boppedat wie dit in hobby (sa't se it doe noch seach) dêr't foarôf gjin jild yn ynvestearre hoegde te wurden. Dat wie ek mar goed, want it jild wie har yn dy dagen krappernôch. It wie op Thanksgiving Day 1982, by in besyk oan har âldelju, dat se by wize fan it útprebearjen fan in nij stik boartersguod in pear alineä's typte op har heite nije typmasine. Dat wiene de earste (sij it letter fuortredigearre) wurden fan 'e novelle Dreamweaver's Dilemma, dy't se as oefening skreau ear't se noch datselde jiers serieus fan wâl stiek mei har skriuwkarriêre.
Se ûntdiek al mei gauwens dat it wurk har te dreech wie om der mar wat as hobby by te dwaan en besleat om inkeld mei serieuze professionele erkenning genoegen te nimmen. Sels seit se dêroer op har offisjele webside: "Wat der ek dien wurde moast, op it mêd fan skriuwen, werskriuwen, snijen, redaksjonele analyze en op 'e nij besykjen, ik wie wisberet om it te learen. Dit wie in ûnbidich fruchtbere perioade yn myn groei as skriuwster, en folslein ûnsichtber foar bûtensteanders."
Bujold skreau har earste roman, Shards of Honor, mei help en stipe fan Lillian Stewart Carl en in oare science fiction- en fantasy-skriuwster, Patricia "Pat" Collins Wrede. Stewart Carl hie dyselde kennen leard op 'e Worldcon (wrâldkonvinsje foar science fiction- en fantasy-literatuer) fan 1982, yn Chicago. Fia har kaam Bujold ek mei Pat Wrede yn 'e kunde, dy't ien fan har earste proeflêzers waard.
Shards of Honor kaam ôf yn 1983. Bujold har twadde roman, The Warrior's Apprentice, folge it jiers dêrop, har trêde roman, Ethan of Athos wer in jier letter, en tuskentroch skreau se ek noch in pear koarte ferhalen. Underwilens rekke hja behelle yn it pynlik stadige proses fan it sykjen nei in útjouwer. Ein 1984 slagge it har om Barter, it trêde fan har koarte ferhalen, publisearre te krijen yn The Twilight Zone Magazine, wat de alderearste kear wie dat har skriuwen jild opsmiet.
Ien fan 'e útjouwerijen dêr't Bujold The Warrior's Apprentice hinne stjoerd hie, wie Baen Books, fêstige yn New York. Net dat se wat fan dy útjouwerij ôfwist, mar Lillian Stewart Carl hie de doetiidske haadredaktrise fan Baen, Elizabeth "Betsy" Mitchell, op in konvinsje met, en hie Bujold sadwaande oantrune om it dêr ris te besykjen. Dat resultearre deryn dat James Patrick "Jim" Baen (1943-2006) Bujold yn oktober 1985 ynienen skille mei it berjocht dat er net inkeld The Warrior's Apprentice útjaan woe, mar teffens har beide oare romans, wylst er dy doedestiden noch net iens ûnder eagen hân hie. Yn har in-memoriam foar Jim Baen skreau Bujold: "Troch in opienfolging fan tillefoanpetearen — iksels ferbjustere en yn bytsje paranoïde, Jim tige geduldich — learde ik stadichwei de bysûnderheden en details fan hoe't it besoargjen fan in boek wurket, hoe't royaltyferslaggen wurkje, hoe't boeken oan 'e man brocht wurde, hoe't men oan omslachkeunst komt, en withoefolle oare professionele feardichheden." En sa kaam it dat Bujold har earste trije romans efterinoar útjûn waarden as paperbacks yn juny, augustus en desimber fan 1986 (sadat guon fans earst mar mienden dat hja elts fearnsjier in nij boek skreau).
Lettere jierren
It neidiel fan Bujold har súkses yn it publisearre krijen fan har earste trije boeken, wie dat se doe foar de fjirde roman te meitsjen krige mei yntimidearjende ferwachtings fan sawol har útjouwer as har fans, sa't se sels útleit yn it foarwurd fan 'e omnibus Miles, Mutants & Microbes. Likegoed sette se útein mei Falling Free, wêrfan't de haadpersoan, Leo Graf, in laskyngenieur is (om reden dat Bujold dan foar de technyske aspekten fan syn wurk te rie gean koe by har heit en har broer Jim). Se hie likernôch fiif haadstikken skreaun, doe't it needlot tasloech en har heit kaam te ferstjerren oan in hertoanfal. Om't Falling Free nau mei har heit ferbûn wie (Leo Graf is foar in grut part basearre op har heit), rûn hja der doe yn fêst.
One of Us (liet fan ABBA)
Oer it nûmer
One of Us waard skreaun troch Benny Andersson en Björn Ulvaeus. It nûmer giet oer in frou dy 't wer libben besiket te blazen yn in ferrûne relaasje. It nûmer lit de wat tsjustere kant fan de teksten fan Björn Ulvaeus en Benny Andersson sjen: de echtskiedingen fan de twa manlju binne dúdlik werom te hearren yn it nûmer.
Lois McMaster Bujold
Lettere jierren
Lokkigernôch frege Betsy Mitchell har op dat stuit om in novelle foar de troch har gear te stallen bondel Free Lancers te skriuwen, wêr't Bujold mei gragens op yngie. Sa ûntstie doe The Borders of Infinity, dêr't Bujold in pear moannen mei dwaande wie. Neitiid wie se safierhinne dat se wol wer fierder koe mei Falling Free, dat yn 'e winter fan 1987-1988 as fúljeton yn it tydskrift Analog Magazine ferskynde. Dêrmei wie Bujold fral tige ferguld om't Analog it favorite tydskrift fan har heit west hie. It wie dyseldichste roman dêr't hja har earste priis, in Nebula Award, mei wûn.
Datselde jiers rûn har houlik mei John Bujold op 'e klippen. In pear jier nei har skieding ferfear hja, op oantrúnjen fan ferskate freonen, mei har beide bern nei Edina, in súdwestlike foarstêd fan 'e metropoal Minneapolis, yn 'e steat Minnesota, dêr't se oant hjoed de dei ta wennet.
Yn 1995 hie Bujold har earste ûnderfining as blomlêster en redaktrise, doe't se tegearre mei Roland J. Green de koarte-ferhalebondel Women at War gearstalde, dy't letter dat jiers útjûn waard troch Tor Books.
Yn 1996 ferskynde de earste fan har romans as audioboek, te witten Falling Free. Yn it begjin hiene har audioboeken, krekt as alle oaren, te kampen mei in tige behindich distribúsjesysteem en in bombidich en ûnhandich fysyk mediaformat. Minder as tsien jier letter waard der lykwols in frijwol ûnbegrinzge distribúsje oangeande MP3-downloads oer it ynternet mooglik, wêrby't fysike mediaformats alhielendal gjin rol mear spilen. Sûnt 2004 hat Blackstone Audio Books al Bujold har titels yn in audioferzje beskikber makke (en de lêste pear jier foar de skriuwster mear jild yn 't laadsje brocht as papierrene boeken).