cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blomlêzing
Blomlêzings besteane yn 'e regel út wurk fan mear as ien auteur, mar it is ek mooglik dat se út it oeuvre fan ien skriuwer gearstald binne. Se kinne wurk omfiemje út in beskate (literêre) perioade, fan in beskate literêre streaming of fan in beskaat sjenre. Ek kinne se tematysk fan aard wêze. Der wurdt ornaris keazen foar it bêste wurk fan in auteur, mei as beheining dat de smaak fan 'e gearstaller, de saneamde blomlêzer, fansels beskiedend is foar de gearstalling. Dêrfandinne dat blomlêzings in rol spylje by de foarming fan literêre kanons. By tematyske blomlêzings komt it trouwens ek faak foar dat skriuwers spesifyk frege wurde om dêrfoar in koart ferhaal of gedicht oan te leverjen. Yn sokke gefallen hoecht it fansels net om it bêste wurk fan 'e oangeande skriuwer te gean.
-fehn
It efterheaksel -fehn (ek -vehn, -venn, -fenn, -feen) yn in plaknamme, ferwiist, lykas it Fryske "-fean", nei in feanterij of in plak yn in feangebiet. Plaknammen mei dy útgong komme yn haadsaak yn East-Fryslân foar, mar ek yn it Ammerlân en oare parten fan Nedersaksen en Sleeswyk-Holstein.
Yn East-Fryslân, en oangrinzgjende gebieten, tsjut de namme almeast, dochs net altyd, op in spesjale foarm fan feandelsettingen yn it tiidek fan de santjinde oant en mei de njoggentjinde iuw, dy't by de feankanalen del ûntstien binne.
De folgjende plakken hawwe it foarheaksel 'fehn- of efterheaksel -fehn:
Augustfehn, Berumerfehn, Elisabethfehn, Fehnhusen, Friedrichsfehn, Großefehn, Ihlowerfehn, Jheringsfehn, Kamperfehn, Lammertsfehn, Nordgeorgsfehn, Petersfehn, Rhauderfehn, Südgeorgsfehn, Spetzerfehn, Veenhusen, Völlenerfehn, Warsingsfehn
Bloedbad
Foarbylden
Bloedbadden fine ornaris plak yn tiden fan oarloch of yn lannen dy't suchtsje ûnder repressive rezjyms. In bloedbad kin ûnderdiel útmeitsje fan in pogrom of fan in genoside, en wurdt yn sokke gefallen sjoen as in misdie tsjin 'e minsklikheid. As it as ûnderdiel fan oarlochfiering foarkomt, kin it ek beskôge wurde as in oarlochsmisdie. Foarbylden fan bekende bloedbadden binne:
Hoewol't in moardpartij dy't foar 'bloedbad' oanmurken wurdt, gauris in politike eftergrûn hat, is it net ûngewoan dat ek poer kriminele moardpartijen sa oantsjut wurde. Foarbylden dêrfan binne:
Soms wurdt de oantsjutting 'bloedbad' ek yn oerdrachtlike sin brûkt, lykas by:
Megadeth
Megadeth is in Amerikaanske thrashmetalband yn 1983 oprjochte troch Dave Mustaine, earder fan Metallica, en bassist David Ellefson. Yn 1985, brocht Megadeth syn debútalbum, "Killing Is My Business... and Business Is Good!" út.
Skiednis
Megadeth hat yn syn 38 - jierrige bestean withoefolle gitaristen, drummers en bassisten hân, wêrby 't Mustaine yntusken it iennichste oerbleaune orizjinele lid fan de band is. De band gie útinoar yn 2002 neidat Mustaine in earmblessuere oprûn. Yn 2004 waard de band opnij oprjochte mar sûnder bassist Ellefson, dy 't juridyske stappen tsjin Mustaine ûndernaam hie nei 't dy ûnder de namme Megadeth in cd útbringe wollen hie nei it útinoar gean fan de band. Ellefson skikte de saak bûten de rjochtbank om en kaam yn 2010 wer by de band, mar waard yn 2021 troch Mustaine ûntslein fanwegen beskuldigingen fan seksueel wangedrach, wat net strookte mei it kristlike werberte leauwen fan Mustaine. De hjoeddeiske line-up fan Megadeth omfettet Mustaine, gitarist Kiko Loureiro en drummer Dirk Verbeuren; earder bassist James LoMenzo fungearret op 't heden as touring bassist. Megadeth hat sûnt 1985 fyftjin studio-albums útbrocht, seis live-albums en der binne sân Megadeth kompilaasje-albums útbrocht.
Grifformearde tsjerke (Pretoria)
De grifformearde tsjerke yn Pretoria is in histoarysk grifformeard tsjerkegebou yn Súd-Afrika, dêr't de doedestiidske presidint Paul Kruger op syn jierdei op 10 oktober 1896 de hoekstien foar lein hat. It ûntwerp foar it bouwurk waard makke troch de arsjitekt Klaas van Rijsse, dy't yn dy tiid nau gearwurke mei Sytze Wierda om Pretoria in mear stedsk oansjen te jaan.
Foargonger
Krekt wat súdliker fan de hjoeddeiske tsjerke stie in ienfâldige tsjerke út de twadde helte fan de 19e iuw. De hoekstien fan dy tsjerke waard op 8 april 1867 troch presidint Marthinus Wessel Pretorius lein. De yngong fan de tsjerke wie oan de noardlike kant en de preekstoel stie tsjin de súdlike muorre. Al binnen fiif jier tiid wie de tsjerke te lyts en moasten in soad tsjerkegongers tidens it jûnsmiel bûten stean. Dwers op de besteande sealtsjerke waarden twa útwreidings oanboud, dy't de tsjerke in krúsfoarmich grûnplan joegen. It reiten tek fan de sealtsjerke waard ferfongen troch in sinken tek en bearen holden de muorren op it plak. Tsjin 1877 wie de earste útwreiding foltôge.
Yn de jierren 1884-1885 fûn in twadde útwreiding plak mei twa east-westlike krúsearms. Yn de tsjerke wie no plak foar 500 minsken. Op 16 oktober 1885 waard de fergrutte tsjerke iepene. Yn juny 1893 krige de tsjerke in Sauer-oargel út Dútslân. Ek tsjintwurdich is dit histoarykse oargel noch yn gebrûk. De tsjerke lykwols rekke nei de bou fan de hjoeddeiske tsjerke yn ferfal en waard yn 1910 oan de oerheid ferkocht en dêrnei ôfbrutsen.
Skiednis
Fanwegen de foarse taname fan it ynwennertal fan it doarp Pretoria yn de jierren 1890 kaam it probleem fan de te lytse tsjerke op de tafel fan de tsjerkeried telâne. In fûns foar de bou fan in nije tsjerke waard stifte, mar fanwegen ferskate tsjinslagen duorre it dochs noch oant 1896 ear't de earste stien foar de nijbou lein wurde koe. Dat barde troch Paul Kruger, de presidint fan de Súdafrikaanske Republyk, op syn 71e jierdei. De arsjitekt, Klaas van Rijsse, wie in âlderling fan de gemeente en kaam oarspronklik út Nederlân. As gûvernemintsingenieur en -arsjitekt wie Van Rijsse ferantwurdlik foar de bou fan in grut tal oerheidsgebouwen en hearehûzen. Tsjerke-arsjitektuer wie lykwols in foarleafde fan Van Rijsse. De bou waard oannommen troch de firma Daanen en Dorlas en de boukosten bedroegen £ 13.000, dêrfan droech de presidint sels £ 2.250 by. De nije grifformearde tsjerke waard nei't de presidint de doarren iepene op de earste krystdei fan 1897 yn gebrûk nommen. Yn de nijbou wie plak foar njoggenhûndert tsjerkegongers en de tsjerke hat neitiid nea wer te lyts west. De yn de styl fan de Nederlânske neo-renêssânse boude tsjerke beynfloede letter ek de bou fan oare tsjerken. De fan reade bakstien boude tsjrke hat in grûnplan fan in Gryksk krús mei in hege binnenromte sûnder bearen.
Yn 1983 waard de tsjerke in nasjonaal monumint, in bekroaning fan it krewearjen fan dûmny M.J. Booyens.
Ynterieur
Sintraal yn de preektsjerke stiet de iken preekstoel, dy't ryklik fersierd is en neffens in ûntwerp fan C.H. Eckhart yn Rotterdam waard makke. Foar de preekstoel oer steane yn it middendiel stuollen, dêr't eartiids de froulju mei de bern sieten. Yn de sydearms steane heaks op de preekstoel de banken, dêr de manlju foarhinne harren plak hiene. Mear nei efter ta steane de banken heger. Fan ôf it begjin hie de tsjerke elektryske beljochting en de kroanluchters waarden yn 1897 troch de firma Delfos Bros ophongen. In lyts keunstwurk foarmet it krúsferwulft by de haadyngong. Fan Sytze Wierda is de houten slingertrep dy't nei de kreake liedt.
Presidint Kruger en syn frou Gezina Kruger wiene lidmaten fan de tsjerke en de twa stuollen yn neo-rococostyl út 1890 dêr't hja doedestiids tidens de tsjinsten op sieten hawwe in plak krige ûnder de preekstoel en binne aparte monuminten.
Slein-troch-de-Ree
Slein-troch-de-Ree (Dakota: Padáŋya Pápi, útspr.: [pa'dã:ja 'pa:pi]; Ingelske oersetting: Struck-by-the-Ree; 1804 – 1888) wie in opperhaad fan 'e Jankton-substamme fan 'e Westlike Dakota-Sû (Sioux), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy waard ferneamd troch syn konneksje mei de romrofte Ekspedysje fan Lewis en Clark, en ûntjoech him letter ta in wichtich lieder fan syn folk.
Libben
Slein-troch-de-Ree waard berne yn 1804, yn 'e hjoeddeistige Amerikaanske steat Súd-Dakota. "Ree" is in alternative beneaming foar it folk fan 'e Arikara, en syn namme betsjut dus eins "Slein (of Troffen) troch de Arikara", al kaam de oersetting Strikes-the-Ree ("Slacht-de-Ree") inkeld ek wol foar.
Lewis en Clark
Slein-troch-de-Ree waard al hiel ier bekend, troch in foarfal doe't er noch in poppe wie. Yn 1804 kaam de ferneamde Ekspedysje fan Lewis en Clark, de earste Amerikaanske ûntdekkingstocht nei de kust fan 'e Stille Oseaan, troch it lettere Súd-Dakota, dêr't de leden útnûge waarden foar in feestlike powwow fan 'e Jankton. Doe't de ûntdekkingsreizgers Meriwether Lewis en William Clark te hearren krigen dat der koartby in jonkje berne wie, fregen se oft se de poppe sjen mochten. Se bewuollen him yn in Amerikaanske flagge, holden him omheech, en ferklearren dat er grif in "grutte Amerikaan" wurde soe. Neffens de oerlevering fan 'e Jankton wie dat jonkje Slein-troch-de-Ree.
It Ferdrach fan Washington
Doe't er folwoeksen wie, ûntjoech Slein-troch-de-Ree him ta in grut opperhaad fan syn folk. Yn 'e twadde helte fan 'e 1850-er wie de druk om Súd-Dakota foar kolonisaasje troch de blanken frij te jaan sa swier wurden, dat Slein-troch-de-Ree mei in Jankton-delegaasje nei de Amerikaanske haadstêd Washington ôfreizge om mei de Amerikaanske oerheid oer in ferdrach te ûnderhanneljen. In goed fearnsjier wiene se dêrmei besteld, en it Ferdrach fan Washington waard op 19 april 1858 tekene. Nei syn weromkear út it Easten sei Slein-troch-de-Ree tsjin syn folk dat de blanken sa machtich as maitsen wiene en dat it sinleas wie om har tsjin har te fersetten. Dat it wie foar de Jankton de baas om mar op 'e bêste betingsten in ferdrach mei de Amerikanen te sluten en har dan sa goed mooglik oan 'e nije tiden oan te passen.
Under it ferdrach, dat troch de Amerikanen yn febrewaris 1859 ratifisearre waard, joegen de Jankton harren tradisjonele wengebiet oan 'e noardoere fan 'e rivier de Missoury op yn ruil foar it Jankton Sû Yndianereservaat, yn it suden fan Súd-Dakota, en in bedrach fan $1,6 miljoen, út te kearen oer in perioade fan fyftich jier. It ferdrach betong fierders spesifyk dat de Amerikanen de Jankton helpe soene troch ûnderwiis op it mêd fan lânbou en ambachten. Yn july 1859 ferfearen de Jankton nei harren nije reservaat.
Ferstjerren
Foar syn krewearjen foar frede tusken de Yndianen en de blanken krige Slein-troch-de-Ree medaljes útrikt troch de presidinten Franklin Pierce, Ulysses S. Grant en James Garfield. Hy wie al frij jong ta it kristendom bekeard, en wie in from leauwige dy't war die om syn godstsjinst ûnder syn folk te fersprieden. Slein-troch-de-Ree ferstoar yn 1888, yn 'e âlderdom fan 84 jier. Hy hat noch libbene neiteam, wêrûnder de bekende etnolooch Leonard Bruguier en de muzikant Paul LaRoche, fan 'e rockband Brulé.
Kredytuny
In kredytuny is in koöperative feriening mei útsletten oanspraaklikheid sûnder winsteachmerk, wêryn't ûndernimmers har per regio of per brâns organisearje om inoar jild te lienen. Troch risikosprieding kinne ûndernimmers op in ferantwurde wize jild útliene of dat just foardieliger en makliker liene as by in bank. Sawol kredytjouwers as kredytnimmers binne lid en mei-eigner fan 'e koöperaasje. Dize manear fan wurkjen befoarderet de ûnderlinge solidariteit. Ek kinne de kredytjaande leden as finansjeel begelieder optrede foar de kredytnimmers, dy't faak begjinnende ûndernimmers binne. Alle leden fan 'e kredytuny diele oan 'e ein fan it jier yn in eventueel posityf saldo.
Yn Nederlân wie de oprjochting fan kredytunys oant 2014 ûnderwurpen oan tige yngeande regeljouwing en tafersjocheasken fan De Nederlânske Bank (DNB). Dat hie in beheinende wurking. Dit belied is feroare, en op 21 jannewaris 2014 waard de Kredytuny Midden-Nederlân (oprjochte op 2 oktober 2013) de earste kredytuny yn Nederlân dy't in troch de Autoriteit Finansjele Merken (AFM) ferliende ûntheffing fan kêst 4:3 fan 'e Wet Finansjeel Tafersjoch krige.
Vergil Dykstra
Vergil Dykstra (folút: Vergil Homer Dykstra; Harrison (Súd-Dakota), 1925 – Falls Church (Firginia), 31 desimber 2010) wie in Amerikaansk heechlearaar filosofy en ûnderwiisbestjoerder fan etnysk Frysk komôf. Hy wie in soan fan 'e yn Nederlânske ymmigrantefermiddens yn 'e Feriene Steaten bekende útjouwer, skriuwer en predikant Broer Doekeles Dykstra.
Libben en karriêre
Dykstra waard yn 1925 berne yn Harrison, yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota, as de achtste fan 'e njoggen oerlibjende bern fan 'e útjouwer, skriuwer en predikant Broer Doekeles Dykstra (1871-1955) en dy syn frou Nellie Schippers (1890-1975). Hy wie ferneamd nei twa literêre reuzen út 'e Klassike Aldheid: de Romeinske dichter Firgilius en de Aldgrykske skriuwer Homêros. Dykstra groeide op yn Iowa, en tsjinne ûnder de Twadde Wrâldoarloch fan 1943 oant 1946 by de Amerikaanske Marine. Yn 1949 studearre er cum laude ôf oan it Hope Kolleezje yn Holland, yn 'e steat Michigan. Letter behelle er in masterstitel en in doktoraat yn 'e filosofy oan 'e Universiteit fan Wiskonsin te Madison.
Dêrnei joech Dykstra les yn filosofy, etyk en logika oan 'e Universiteit fan Cincinnati yn Cincinnati. Hy wie heechlearaar filosofy oan 'e Universiteit fan Oregon, yn Eugene, en doe oan 'e Universiteit fan Minnesota, yn Minneapolis en St. Paul. Fan 1962 oant 1973 wied er as heechlearaar en fise-presidint-direkteur ferbûn oan 'e Steatsuniversiteit fan New York Binghamton (no de Binghamton Universiteit), yn Vestal. Fan 1973 oant 1977 wie Dykstra presidint-direkteur fan 'e George Mason Universiteit (GMU) yn Fairfax yn Firginia, ûnder de reek fan 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. Dat wie yn 1972 krekt in selsstannige ûnderwiisynstelling wurden nei de ôfskieding fan 'e Universiteit fan Firginia. Dykstra stie dêr oan it roer yn in tiid fan flugge útwreiding oangeande it tal studinten en stúdzjerjochtings en grutskalige nijbou op it mêd fan 'e ynfrastruktuer.
Nei't er de GMU ferlitten hie, wurke Dykstra fan 1978 oant syn pinsjoen, yn 1989, as fise-presidint-direkteur op it mêd fan bestjoerlike saken oan it Montgomery Kolleezje yn Rockville, yn Marylân. Doe't er offisjeel opholden wie mei wurkjen, bleau er noch aktyf as adviseur fan 'e Amerikaanske Feriening fan Steatskolleezjes en -Universiteiten (AASCU) en it Ynternasjonaal Korps foar Utfierende Tsjinsten (IESC). Dykstra wie twaris troud, earst mei Shirley Leslie, en dêrnei mei Wanda Rappaport, mar beide houliken einigen yn in skieding. Ut syn earste houlik hied er fjouwer bern: Leslie, Kevin, Lynne en Craig; syn twadde houlik bleau sûnder neiteam. By syn dea hied er fierders fiif pakesizzers en ien oerpakesizzer. Dykstra bleau oan op hege jierren yn Fairfax wenjen, mar op 't lêst moast er opnommen wurde yn it Capital Hospice, yn Falls Church. Dêr kaam er op âldjiersdei 2010, yn 'e âlderdom fan 85 jier, te ferstjerren oan 'e gefolgen fan in oerhaal.
Learling
In learling (froulike foarm: learlinge) is in persoan dy't ûnderwiis of in oplieding folget, bgl. fan in ûnderwizer, learaar of oare dosint. Yn 'e tiid fan de gilden waard mei 'learling' immen oantsjutten dy't yn 'e praktyk in oplieidng ta ambachtsman folge by in master en syn feinten. Yn it ferlingde dêrfan is learling no noch de earste graad yn de frijmitselderij.
Tsjintwurdich is 'learling' de gongbere beneaming foar skoalgeande bern op 'e basisskoalle (fan likernôch seis jier ôf) en yn it middelber ûnderwiis. De belangen fan sokke learlingen wurde yn Nederlân behertige troch it Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). Learlingen oan it heger ûnderwiis wurde yn 'e regel studinten neamd, wylst learlingen oan militêre akademys oantsjutten wurde as 'kadetten'. Soms wurdt mei it wurd 'learling' ek spesifyk ferwiisd nei lju dy't tagelyk in beropsoplieding folgje en in dêrby oanslutende baan hawwe, oftewol dy't in beropsbegeliedende learwei folgje (foarhinne bekend as it learlingwêzen).
Yn 'e religieuze sin kin mei 'learling' ek in dissipel fan in learmaster of goeroe bedoeld wurde, lykas de tolve learlingen fan Jezus Kristus.
Paul Tissandier
Paul Tissandier (19 febrewaris 1881 – 11 maart 1945) wie in Frânsk fleander út de pioniersdagen fan de loftfeart.
Biografy
Tissandier wie in soan fan fleander Gaston Tissandier (1843–1899) en neef fan Albert Tissandier, Gaston's broer.
Tissandier begûn syn karriêre as hjitte-luchtballonpiloat. Letter gie er oer op loftskippen en úteinlik fleantugen. Hy wie in learling fan de Amerikaan Wilbur Wright. Yn 'e mande mei greve Charles de Lambert Yn 1920 rjochte er yn 1920 it earste glydboatefabryk fan de wrâld op yn Nanterre.
De Aero Club Paul Tissandier út Saint-Cyr-l'École waard nei him ferneamd.
Paul Tissandier Diploma
It Paul Tissandier Diploma is in ynternasjonale priis dy't yn 1952 yn it libben roppen waard troch de Fédération Aéronautique Internationale ta oantins fan Tissandier dy't ponghâlder fan de FAI fanôf syn stichting oant 1919 en sekretaris-generaal fan 1913 oant 1945 wie. It diploma is ornearre foar persoanen dy't troch harren inisjatyf, wurk en tawijing de fleanderij foarút holpen hawwe, benammen de privee- en sportfleanderij.
Völlenerkönigsfehn
thumb|Tsjerke fan Völlenerkönigsfehn Völlenerkönigsfehn is in doarp yn it suden fan de gemeente Westoverledingen yn de lânkring Lier yn East-Fryslân. Sûnt de gemeentlike weryndieling is it doarp part fan it Ortsteil Völlen.
Untjouwing doarpsnamme
It doarp waard yn 1805 foar it earst nemad as Hondesteert. Fierdere oerleverings binne Hundemakerei, Hundesteert (1823) en Völlener Königsfehn, Hundemakerei of Hundesteert (1871). De namme Hondesteert waard ôflaat fan de hûnekarren, dêr't de earmste kolonisten harren yn ferfierden.
It besjen wurdich
Yn it doarp stiet de yn 1907 boude Kristustsjerke mei ynboude pastorij.
Dardanellen
De Dardanellen (Turksk: Çanakkale Boğazı; Gryksk: Δαρδανέλλια, Dardanéllia), histoarysk ek bekend as de Hellespont, is in smelle seestrjitte yn Turkije. Dit wetter skiedt, yn 'e mande mei de Bosporus en de See fan Marmara, de Balkan fan Lyts-Aazje, en dêrmei Jeropa fan Aazje. De Dardannellen foarmje ien 'e smelste see-ingten fan 'e wrâld dy't brûkt wurde foar de ynternasjonale skipfeart. It is datoangeande in wichtige farrûte, mei't it fan 'e Middellânske See tagong jout ta de Swarte See. Oan 'e Jeropeeske kant wurdt de seestrjitte begrinzge troch it Gallipoli-skiereilân. De grutste havenstêd oan 'e Dardanellen is Çanakkale, dat oan 'e Aziatyske kant leit.
Geografy
De Dardanellen foarmje in smelle, lange seestrjitte, dy't yn it súdwesten yn ferbining stiet mei de Egeyske See, in ûnderdiel fan it Eastlik Bekken fan 'e Middellânske See. Oan 'e noardeastkant komt er út yn 'e See fan Marmara, in binnensee dy't oan 'e noardeastkant ôfsletten wurdt troch in oare smelle seestrjitte, de Bosporus. Yn 'e mande mei de See fan Marmara en de Bosporus foarmje de Dardanellen de skieding fan twa lânmassa's. Yn it noardwesten leit East-Traasje, it Jeropeeske diel fan Turkije, dat ûnderdiel útmakket fan it grutte Balkanskiereilân, en yn it súdeasten leit Lyts-Aazje, dat in skiereilân fan Aazje is. De eigentlike kusten fan 'e Dardanellen wurde foarme troch twa lytsere skiereilannen: it Gallipoli-skiereilân, dat fan 'e súdkust fan East-Traasje ôf nei it súdwesten ta útstiket yn 'e Egeyske See, en it Troäs-skiereilân, dat oan 'e noardwestkust fan Lyts-Aazje nei it westen ta útstiket.
De Dardanellen binne 61 km lang fan súdwest nei noardeast, en 1,2 oant maksimaal 6 km breed fan noardwest nei súdeast. De seestrjitte is yn trochsneed 55 m djip, mei in maksimale djipte fan 103 m. De grutste havenstêd oan 'e Dardanellen is Çanakkale, op 'e Aziatyske kust, dat in befolking fan 110.000 minsken hat. Om't de Dardanellen, de See fan Marmara en de Bosporus de iennichste ferbining fan 'e Middellânske See mei de Swarte See foarmje, binne de Dardanellen tige wichtich foar de ynternasjonale skipfeart. Benammen foar lannen oan 'e Swarte See dy't gjin oare seehavens hawwe (Bulgarije, Roemeenje, de Oekraïne en Georgje) is it in hannelsrûte dy't fan krúsjaal belang is foar de nasjonale ekonomy.
Skiednis
Yn 'e Grykske Aldheid foarmen de Dardanellen al in wichtige skipfeartrûte fan Grikelân nei de Grykske koloanjes op 'e Krim. De seestrjitte is bekend út 'e myten om it Gouden Flues hinne, wêryn't Jason en de bemanning fan it skip de Argo (de Argonauten) fan Grikelân nei de Kaukasus fearen. Deun by de eastkust fan 'e seestrjitte lei de âlde stêd Troaje (dêr't it Troäs-skiereilân nei ferneamd is), en it wie dêr dat neffens de Ilias fan Homearus de Trojaanske Oarloch útfochten waard. Under de Perzyske Oarloggen stiek it leger fan kening Kserkses I fan Perzje yn 480 f.Kr. by de Dardanellen oer fan Aazje nei Jeropa om tsjin 'e Grykske stêdsteaten te striden. Yn 334 f.Kr. stiek it Grykske leger fan Aleksander de Grutte by de Dardanellen yn omkearde rjochting oer nei Aazje om it Perzyske Ryk te feroverjen.
Yn 'e Midsiuwen wie foar it Byzantynske Ryk de behearsking fan 'e Dardanellen fan krúsjaal belang foar de ferdigening fan 'e haadstêd Konstantinopel. Yn 1354 foel de seestrjitte lykwols yn 'e hannen fan it Osmaanske Ryk, en hoewol't it doe noch hast in iuw duorre ear't it Byzantynske Ryk der yn 1453 hielendal ûnder strûpte mei de Fal fan Konstantinopel, stie de úteinlike útkomst fan 'e slepende striid al lang dêrfoar fêst. Under de Napoleontyske Oarloggen fierde it Keizerryk Ruslân yn 1807 mei stipe fan it Feriene Keninkryk de Dardanellenoperaasje út, wêrby't de seestrjitte blokkearre waard.
Nei de Osmaanske nederlaach yn 'e Russysk-Turkske Oarloch fan 1828-1829 sette Ruslân it Osmaanske Ryk ûnder druk om it Ferdrach fan Hunkiar Iskelesi te ûndertekenjen. Dêryn wie fêstlein dat de Osmanen de Dardanellen tichtsette moasten foar útlânske marineskippen as Ruslân dêrom frege. De oare Jeropeeske grutmachten fûnen dat gjin goed idee, en úteinlik waard yn july 1841 yn Londen it Ferdrach fan 'e Dardanellen sletten. Dêrby waard Ruslân sels ûnder druk set troch it Feriene Keninkryk, Frankryk, Eastenryk en Prusen om akkoart te gean mei de ôfspraak dat yn tiden fan frede inkeld Osmaanske marineskippen troch de Bosporus en de Dardanellen farre mochten. Under de Krimoarloch fan 1853-1854 stjoerden it Feriene Keninkryk en Frankryk harren floaten troch de Dardanellen en de Bosporus nei de Swarte See om tsjin Ruslân te fjochtsjen, mar dat diene se as bûnsgenoaten fan it Osmaanske Ryk. Nei de Russyske nederlaach yn dy oarloch waarden troch it Kongres fan Parys de oerienkomsten fan 'e Ferdrach fan 'e Dardanellen nochris bekrêftige.
Yn 'e Earste Wrâldoarloch (1914-1918) wie it Osmaanske Ryk ien fan 'e Sintrale machten, dy't oan 'e kant fan it Keizerryk Dútslân fochten. De Alliëarden fetten it plan op om troch de Osmaanske blokkade fan 'e Dardanellen en de Bosporus hinne te brekken en sa in befoarriedingsrûte nei de Swarte See en harren bûnsgenoat Ruslân feilich te stellen. Om dat te berikken waarden op 25 april 1915 lânings útfierd op 'e kust fan it Gallipoli-skiereilân, oan 'e noardwestkust fan 'e Dardanellen. It idee wie dat de troepen opmarsjearje soene fia de kust fan 'e Dardanellen en de See fan Marmara om 'e Osmaanske haadstêd Konstantinopel te feroverjen. Dizze Gallipoli-kampanje rûn foar de Alliëarden lykwols út op in fiasko. De Britske, Frânske, Australyske, Nijseelânske, Britsk-Yndyske en Nijfûnlânske soldaten kamen fêst te sitten yn harren brêgehaden op 'e kust, wylst it binnenlân behearske waard troch Osmaanske troepen. It ûntaarde yn in bloedige rinfuorgestriid, dy't hast acht en in heale moanne duorre, oant de lêste Alliëarden begjin jannewaris 1916 fan it skiereilân evakuëarre waarden.
Nei ôfrin fan 'e Earste Wrâldoarloch, dy't úteinlik foar it Osmaanske Ryk op in nederlaach útrûn, waarden de Dardanellen en de Bosporus ûnder de ôfspraken fan it Ferdrach fan Sèvres, fan 1920, demilitarisearre en omfoarme ta ynternasjonale territoaria ûnder tafersjoch fan it Folkebûn. De Turkske Unôfhinklikheidsoarloch fan 1919-1923 rôle lykwols in grut part fan 'e beslissings fan it Ferdrach fan Sèvres werom. Under it Ferdrach fan Lausanne (1923) waard neitiid it moderne Turkije oprjochte. Dêrby waard de behearsking fan 'e beide seestrjitten oan 'e Turken weromjûn, op betingst dat it demilitarisearre gebieten bliuwe soene, dêr't bûtenlânske keapfardij- en marineskippen passearje mochten sûnder dat se tol hoegden te beteljen. Uteinlik wiisde Turkije dy ôfspraken ôf mei in berop op 'e nasjonale feilichheid, en oer in perioade fan in desennium waarden de beide seestrjitten stadichoan remilitarisearre. Nei yngeande diplomatike ûnderhannelings leine de oerwinners út 'e Earste Wrâldoarloch har by de status quo del, dy't yn july 1936 formalisearre waard ûnder de Konvinsje fan Montreux oangeande it Bewâld fan 'e Turkske Strjitten. Dat ferdrach, dat ek tsjintwurdich noch fan krêft is, tsjut de Dardanellen en de Bosporus oan as in ynternasjonale skipfeartrûte dêr't Turkije lykwols it rjocht hat om 'e bewegings fan marineskippen út oare lannen oan bannen te lizzen.
Under de Twadde Wrâldoarloch (1939-1945) bleau Turkije lange tiid neutraal, en hold it de Dardanellen en de Bosporus sletten foar alle skipfeart fan 'e oarlochfierende lannen. Pas yn febrewaris 1945 sleat it lân him by de Alliëarden oan en iepene it de seestrjitten foar Alliëarde skippen. Yn 1946 stelde de Sovjet-Uny oan Turkije foar om skipfeart út alle lannen troch de Dardanellen en de Bosporus oan bannen te lizzen, útsein út lannen oan 'e Swarte See (doedestiden Turkije, de Sovjet-Uny en de Sovjet-satellytsteaten Roemeenje en Bulgarije). Under druk fan 'e Feriene Steaten wiisde Turkije dat foarstel ôf. Yn 1952 waard Turkije lid fan 'e NATO en ûntjoech it lân him as sadanich ta in Amerikaanske bûnsgenoat. Sadwaande wie de behearsking fan 'e Dardanellen ûnder de Kâlde Oarloch fan noch grutter strategysk belang as earder.
Sûnt de ein fan 'e Kâlde Oarloch yn 1991 hawwe de Dardanellen en de Bosporus harren ûntjûn ta in tige wichtige skipfeartrûte foar de ynternasjonale ierdoaljehannel. Russyske oalje, út Swarte-Seehavens as Novorossijsk, wurdt mei tankers ekportearre en fia de beide seestrjitten nei West-Jeropa en Noard-Amearika ta fearn.
Tsjerke fan Suurhusen
De protestantsk-grifformearde tsjerke fan Suurhusen yn de Eastfryske gemeente Hinte, Dútslân, waard yn it midden fan de 13e iuw op in terp boud en is troch de skeane toer rûnom bekend wurden. De toer fan de Suurhusener tsjerke wurdt yn it Guinness-boek fermeld as de skeanste toer fan 'e wrâld.
Skiednis
Oarspronklik wie de Suurhuzener tsjerke in sealtsjerke sûnder toer en mei in apsis. De lingte wie eartiids 32 meter en de breedte 9,35 meter. Oan hokker hillige de tsjerke oarspronklik wijd west hat is net mear bekend. Oan de noardlike kant fan de sealtektoer is in portaal mei dêrboppe in nis mei in oanbrochte stien mei in wapen en in leelje, itjinge in oanwizing is dat in de tsjerke troch in haadling stifte is. thumb|left|200px|Romaansk doopfont Doe't om 1450 hinne oan it letromaanske skip in toer op de lytse terp boud waard, moast fanwegen romtegebrek it tsjerkeskip westlik mei in fearn ynkoarte wurde. Dat wie yn in tiid dat Suurhusen noch gefaar rûn foar heech wetter. Oan de toer betinkt in floedteken en oan de preekstoel in ynskrift de Alderheljenfloed fan 1570. Om't de boaiem by de westlike kant fan de toer net fêst genôch wie, begûn de toer letter te fersakjen. Dêr kaam nochris oerhinne dat it ûntwetterjen fan it lân om de tsjerke yn de 19e iuw in leger grûnwetterpeil fan gefolgen hie, wêrtroch't it fûnemint fan de iken peallen begûn te ferrotsjen. Yn 1855 waard de noardlike muorre ôfbrutsen en mei nije bakstiennen op 'e nij opboud. Ek de eastlike muorre waard foar in diel fernijd, de apsis waard sloopt en ferfongen troch in rjochte ôfsluting.
Om't de 27 meter hege toer jimmeroan mear fersakke en in part fan de tsjerke drige mei te skuorren, naam de gemeente yn 1975 it beslút om it gebou op te jaan. Der waard in nij tsjerklik sintrum boud dêr't de tsjinsten tenei fierd waarden, it oargel waard ferkocht en de ramen tichtspikere. Doe't de toer yn 1982 al 2,34 meter út it lead hong waard de toer mei acht boarpeallen oan de bûtenkant en trije oan de binnenkant ferstevige. In tal frijwilligers mei help fan spesjalisten makke dat de âlde tsjerke wer oplape waard, sadat de tsjerke op 14 oktober 1985 wer feestlik yn gebrûk nommen wurde koe. De toer bleau lykwols fierder sakjen en doe't hiele stikken fan de geveltoer ôfbrieken waard lang om let besletten om de toer mei in stielen korset feilich te stellen. De toer hinget no 2,47 meter út it lead en it liket der op dat de toer net mear fierder fersakket.
Yn 2004 waard by in restauraasje oan de súdlike muorre de hagioskoop werom fûn, wêrfan't it bestean net mear bekend wie.
In hûseftige oanbou by de yngong, dy't tsjintwurdich net mear bestiet, tsjinne yn de 15e iuw as latynske skoalle foar Nederlanners dy't fanwegen it leauwe flechtsje moasten.
Oargel
Yn de tsjerke waard yn 1857-1858 foar it earst in oargel boud troch Brond de Grave Winter, dat yn 1964 troch in ynstrumint fan Karl Schuke ferfongen waard. Dat oargel waard yn 1977 oan de grifformearde tsjerke fan Lengerich ferkocht. It hjoeddeiske oargel komt út de wurkplaats fan Gustav Brönstrup (1959) en hat sân registers op twa manualen en pedaal. It oargel stie earder yn de Pedagogyske Akadeemje yn Aldenburch en tsjinne dêrnei as hûsoargel yn Detern. Yn de jierren 1989-1990 ferhuze it ynstrumint nei de tsjerke fan Suurhusum, dêr't it renovearre en opsteld waard. It front is in nij ûntwerp.
Klokken
Eartiids hie de toer trije klokken. Twa âldere klokken waarden yn 1733 omraand. Ien dêrfan bleau oant de dei fan hjoed bewarre, de oare klok waard yn de Earste Wrâldkriich omraand.
Mayen-Koblenz
De lânkring (Landkreis) Mayen-Koblenz is in bestjoerlik distrikt yn it noarden fan de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It bestjoer fan it distrikt komt gear yn Koblenz, in kreisfrije stêd dy't net by de lânkring heart. De grutste stêd wat ynwennertal oanbelanget is Andernach. De lânkring is mei likernôch 215.000 ynwenners ien fan de grutste distrikten fan Rynlân-Palts.
Skiednis
Mayen-Koblenz waard yn 1973 troch gearfoeging fan de twa distrikten Mayen en Koblenz foarme.
Geografy
Oanbuorjende distrikten binne (fan it noarden mei de klok mei) Ahrweiler, Neuwied, Westerwaldkreis, Koblenz, Rhein-Lahn, Rhein-Hunsrück, Cochem-Zell en Vulkaneifel.
Carcass
Carcass is in Ingelske metalband dy't yn 1985 oprjochte waard.
Mayen-Koblenz
Geografy
De twa grutste rivieren yn Mayen-Koblenz binne de Ryn en de Mûzel, dy't yn de stêd by de Deutsches Eck yn Koblenz gearrinne. Yn it wêst fan de lânkring leit it Eifelgeberchte mei de Laacher See, in kratermar dat likernôch 12.000 jier lyn nei fulkanyske aktiviteit ûnstie.
Wapen
It wapen ferieniget eleminten fan de wapens fan de eardere distrikten. De beam is ûntliend fan it eardere distrikt Mayen. De wite golf ferwiist nei de twa rivieren Ryn en Mûzel en de kroan is in ferwizing nei it kiezen fan kening fan it Hillich Roomske Ryk yn Rhens.
Carcass
Skiednis
Carcass brocht yn 1988 syn debút-album "Reek Of Putrefaction" út. It album befette 22 nûmers mei in trochsneed lingte fan ûngefear oardel minut it nûmer. It album bliek trendsettend yn it grindcore sjenre te wêzen. Yn 1989 kaam it twadde album út. De nûmers op dat album "Symphonies Of Sickness" duorren 4:50 minuten, al in stik langer dan op harren debútalbum, en wie wat de muzyk oanbelanget al net mear folslein grindcore, mar gie al mear de kant út fan deathmetal. Op it tredde album "Necroticism - Descanting the Insalubrious" wie de grindcore styl hielendal út harren muzyk ferdwûn. Yn 1995 stopte de band der mei, mar yn 1996 kaam nettsjinsteande dat se net mear bestiene dochs noch harren fyfde album "Swansong"út dat se nog foar it opheffen fan de band opnaam hiene. It album wie troch gedoch tusken de bandleden en it label net earder útkaam. Yn 2007 begûnen de eardere bandleden wer meiïnoar te spyljen foar in reüny. Dat late ta it fannijs opstarten fan de band.
Grand Traversebaai
De Grand Traversebaai (Ingelsk: Grand Traverse Bay) is in wetter dat heart ta it systeem fan 'e Grutte Marren fan Noard-Amearika. It is in baai oan 'e noardwestkust fan Neder-Michigan, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e gruttere Michiganmar. De Grand Traversebaai wurdt fan it fêstelân fan Neder-Michigan skaat troch it Leelanau-skiereilân, dat fan 'e kust fan Neder-Michigan nei it noarden ta útstekt. Dit wetter moat net betize wurde mei de (folle lytsere) Grand Traversebaai oan 'e kust fan it Keweenaw-skiereilân, yn 'e Boppemar.
De Grand Traversebaai is 51 km lang fan noard nei súd en 16 km breed fan east nei west. It djiptemaksimum bedraacht 190 m. De baai wurdt ferdield yn twa earms troch it yn 'e midden út it suden wie útstekkende Old Mission-skiereilân. Oan 'e súdlike útein fan 'e Grand Traversebaai leit de stêd Traverse City op it punt dêr't de rivier de Boardman yn 'e baai útmûnet. Yn dy kontrei is it allegear kersehôven, wat de reden is dat Traverse City himsels de 'Kersehaadstêd fan 'e Wrâld' neamd.
Ferskate lytsere baaien meitsje ûnderdiel út fan 'e Grand Traversebaai. Dat binne de Northportbaai, de Suttonsbaai, Omenabaai, Bowers Harbor en de Old Missionbaai. Yn septimber 2007 waard troch ûnderwetterarcheologen yn 'e Grand Traversebaai in rotsblok fan 1,2 m by 5 m fûn dêr't in prehistoaryske ôfbylding fan in mastodont mei in spear yn syn side yn kurven wie.
Wolken (by Koblenz)
Wolken by Koblenz is in plak yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Wolken makket bestjoerlik diel út fan de Verbandsgemeinde Rhein-Mosel yn de lânkring Mayen-Koblenz en hat likernôch 1.050 ynwenners.
Romantyske film
De romantyske film is in sjenre fan films dêr’t romantyk yn sintraal stiet, ornaris yn 'e foarm fan 'e leafde tusken twa persoanen.
Beskriuwing
De plot fan in romantyske film giet yn 'e regel mank mei hertstocht en oare sterke emoasjes, en mei de siiktocht nei de wiere leafde. Om dy te berikken moatte obstakels oerwûn wurden, dy't bestean kinne út bygelyks finansjele problemen, psychologyske swierrichheden, in sykte, diskriminaasje of famyljeleden dy't op 'e relaasje tsjin binne. Ek wurde faak spannings út it aldendeiske libben, ferlieding (of oerhoer) en eventuële problemen op it mêd fan kompatibiliteit (oft men byinoar past) yn 'e plot behelle. Oare tema's dy’t gauris beljochte wurde, binne leafde op it earste gesicht, leeftydsferskillen, platoanyske leafde, obsessive leafde, ûnbeäntwurde leafde, ferbeane leafde en destruktive leafde. Men kin romantyske films beskôgje as in foarm fan eskapisme foar it filmpublyk, benammen as de haadpersoanen úteinlik alle obstakels oerwinne en de film mei in ôfslutende pea einiget yn in happy end, wêrnei't se, lykas yn mearkes, 'noch lang en gelokkich' libje.
Romantyske dramafilm
De romantyske dramafilm of it romantysk drama is de poerste foarm fan 'e romantyske film. Yn sokke films wurdt op earnstige wize yn byld brocht hokker obstakels oft de djippe en wiere leafde tusken twa minsken opkeare. De filmmuzyk wurdt faak brûkt om 'e gemoedstastân fan 'e haadpersoanen wer te jaan. Romantyske dramafilms hawwe lang net altyd in happy end, mar einigje ynstee net selden mei it ferstjerren fan ien fan 'e beide haadpersoanen. Foarbylden binne: An Affair to Remember (1957), Atonement (2007), The Bridges of Madison County (1995), Brokeback Mountain (2005), Casablanca (1942), Dark Victory (1939), The English Patient (1996), Last Tango in Paris (1972), Love Story (1970), Memoirs of a Geisha (2005), An Officer and a Gentleman (1982), Sommersby (1993), Titanic (1997) en The Way We Were (1973).
Histoaryske romantyske film
De histoaryske romantyske film is yn prinsipe itselde as de romantyske dramafilm, mar it ferhaal is yn sokke films tsjin in histoaryske eftergrûn pleatst. Foarbylden binne: Doctor Zhivago (1965), Gone with the Wind (1939), Sommersby (1993), Titanic (1997) en Wuthering Heights (1939).
Chickflick
De chickflick is in subsjenre fan 'e romantyske film dat rjochte is op in froulike doelgroep. Hoewol't in protte oare romantyske films ek op in yn haadsaak froulik publyk rjochte binne, is dat ornaris net it wichtichste skaaimerk fan sa'n film. Boppedat is it sa dat in chickflick net needsaaklikerwize in romantyske film hoe't te wêzen. Foarbylden fan (romantyske) chickflicks binne: Dear John (2010), Dirty Dancing (1987), The Notebook (2004), Romeo + Juliet (1996), Sleepless in Seattle (1993) en A Walk to Remember (2002).
Romantyske aksjefilm
De romantyske aksjefilm kombinearret romantyk mei it aksjesjenre. Foarbylden binne: The Bounty Hunter (2010), Killers (2010), Knight and Day (2010), Mr. and Mrs. Smith (2005) en This Means War (2012).
Romantyske fantasyfilm
De romantyske fantasyfilm kombinearret romantyk mei fantasy. In foarbylden binne: The Adjustment Bureau (2011), Ghost (1990) en Der Himmel über Berlin (1988).
Romantyske komeedzje
De romantyske komeedzje of romcom is in subsjenre fan 'e romantyske film dat romantyk kombinearret mei komeedzje. Sokke films hawwe in lichthertige, fermaaklike plot en geane der yn 'e regel fan út dat wiere leafde alles oerwinne kin. Sadwaande einigje romantyske komeedzjes hast altyd mei in happy end. Foarbylden fan sokke films binne: 50 First Dates (2004), Annie Hall (1977), As Good as It Gets (1997), Four Weddings and a Funeral (1994), Harold and Maude (1971), Love Actually (2003), Maid in Manhattan (2002), Moonstruck (1987), Notting Hill (1999) en When Harry Met Sally... (1989).
Grand Traverse Yndianereservaat
Skiednis
Under it Ferdrach fan Washington, út 1836, stiene de Odjibwe en Ottawa fan Grand Traverse harren oarspronklike lân yn it sintrale part fan Neder-Michigan ôf oan 'e Feriene Steaten. Yn 1855 waard der foar harren ûnder de betingsten fan it Ferdrach fan Detroit in reservaat skepen yn it Grand Traverse-gebiet, mar dat waard oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw troch it Amerikaanske regear opheft. Nei in wrakseling mei de Amerikaanske oerheid fan mear as in fyftich jier wist de Grand Traverse Troep yn 1980 einlings erkenning te krijen. Sadwaande waard op 27 maaie 1980 troch it Amerikaansk Ministearje fan Binnenlânske Saken foar de stamme it eigen Grand Traverse Yndianereservaat oprjochte.
Romantyske film
Romantyske filmmusical
De romantyske filmmusical is in romantyske film yn 'e foarm fan in musical, wêrby't it ferhaal dus út en troch ûnderbrutsen wurdt mei muzyk en dûns. Sokke films kinne romantyske dramafilms wêze, lykas: The Sound of Music (1965) en West Side Story (1961), mar ek romantyske komeedzjes, lykas Lady and the Tramp (1955) en Grease (1978).
Romantyske science fiction-film
De romantyske science fiction-film kombinearret romantyk mei science fiction. In foarbylden binne Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004) en Passengers (2016).
Grand Traverse Yndianereservaat
Geografy
It Grand Traverse Reservaat leit yn it noardwesten fan Neder-Michigan, oan 'e kust fan Michiganmar en de Grand Traversebaai, op 45°01′13″ noarderbreedte by 85°36′22″ westerlingte. It meastepart fan it grûngebiet fan it reservaat (hast 55%) beslacht in stikmannich net oaninoar grinzgjende stikken lân yn it easten fan Suttons Bay Township, yn Leelanau County. Dit eigentlike reservaat hat in oerflak fan 2,54 km² (of 627,46 acres). Fiif lytsere perselen bûtenreservaatsk beheargebiet lizze yn fjouwer oare countys fan Michigan: It totale oerflak oan lân fan it reservaat en alle bûtenreservaatske beheargebieten bedraacht 4,5 km² (of 1.100 acres). It haadplak is Peshawbestown, dat yn Suttons Bay Township leit. It tsjinstgebiet fan 'e Grand Traverse Troep beslacht tsjintwurdich in gebiet fan seis countys: Antrim, Benzie, Charlevoix, Grand Traverse, Leelanau en Manistee County.
Romantyske film
Romantyske skriller
De romantyske skriller of romantyske thriller kombinearret romantyk mei it skrillersjenre. Foarbylden binne: The Adjustment Bureau (2011), The Bodyguard (1992), The Phantom of the Opera (2004), The Tourist (2010), Unfaithful (2002) en Wicker Park (2004).
Grand Traverse Yndianereservaat
Ekonomy en foarsjennings
It Grand Traverse Reservaat is ryk oan natuerlike helpboarnen, wêrûnder swiet wetter yn oerfloed, yn 'e foarm fan 'e Michiganmar, de Grand Traversebaai, de Leelanau-mar, Elk Lake en ferskate lytsere rivieren en beken. Oare natuerlike helpboarnen binne ûnûntgûne wâldgebieten dy't brûkt wurde foar tradisjonele foarmen fan jacht, fiskerij en it sammeljen fan wylde planten om op te iten, om homeopatyske genêsmiddels fan te meitsjen of om te brûken as materiaal foar konstruksje of tradisjonele ambachten (kuorkjen, houtfykjen, ensfh.).
Mei't federaal reservaatlân net ûnder de steatswetjouwing fan Michigan falt, jildt yn it reservaat ek it steatsferbod op it organisearjen fan kânsspullen net. Om dêrfan te profitearjen hat de Grand Traverse Troep op syn lân twa kasino's oanlein: it Leelanau Sands Casino en it Turtle Creek Casino and Hotel. Teffens is der it Grand Traverse Resort & Spa fêstige, in resort en kueroard mei ûnder mear in grutte golfbaan en 600 hotelkeamers yn Acme.
Edward Turner Bennett
Edward Turner Bennett (ek wol bekend as E.T. Bennett; Hackney, 6 jannewaris 1797 – Londen, 21 augustus 1836) wie in Britsk soölooch en publisist, dy't him û.m. talei op 'e entomology en de ornitology. Hy wie de âldere broer fan 'e botanikus John Joseph Bennett.
Libben en karriêre
Bennett waard yn 1797 berne yn it Ingelske Hackney en groeide op yn in begoedige fermidden. Hy learde foar sjirurch en praktisearre ek, mar syn hert gie dochs altyd út nei de soölogy. Yn 1822 wied er belutsen by de oprjochting fan in entomologysk genoatskip yn it Feriene Keninkryk, in organisaasje dy't letter, yn ferbân mei it taksonomyske en natoerhistoaryske Linnaeysk Genoatskip fan Londen, ferbrede waard ta in soölogysk selskip. Dêr kaam yn 1826 dan wer it Soölogysk Genoatskip fan Londen út fuort, wêrfan't Bennett sels fan 1826 oant 1831 fise-siktaris wie, en fan 1831 oant 1836 siktaris.
De bekenste wurken fan Bennett binne The Tower Menagerie (1829) en The Gardens and Menageries of the Zoological Society (1831). Yn gearwurking mei G.T. Lay skreau er ek it stik oer fisken yn 'e Zoology of Beechey's Voyage, dat pas nei syn ferstjerren, yn 1839, útkaam. Boppedat droech er in grut tal artikels by oan faktydskriften út syn tiid. Ferneamd is ek it wurk White's Natural History and Antiquities of Selborne (1837), fan 'e dûmny en amateur-ornitolooch Gilbert White, dat troch Bennett besoarge waard, en wêrfan't yn 1875 in werprintinge útbrocht waard dy't op 'e nij besjoen wie troch J.E. Harting. Foar dit wurk brocht Bennett yn 1835 in besyk oan it Súdingelske Selborne, dêr't er in grutte hoemannichte kennis opdie dy't er letter yn White syn boek ferwurke. Foar't Selborne lykwols útkomme koe, kaam Bennett yn 1836 te ferstjerren. Hy waard 39 jier.
Folmacht (diplomaat)
In folmacht of chargé d'affaires (Nederlânsk: zaakgelastigde) is yn 'e diplomasy in funksjonaris dy't, yn 'e ôfwêzichheid fan in ambassadeur, in diplomatike missy liedt.
In folmacht fertsjintwurdiget syn of har thúslân yn it lân dêr't hy of sy yn oansteld is, en genietet deselde privileezjes en diplomatike ymmuniteit as in gewoane ambassadeur. Folmachten hawwe lykwols in legere rang as ambassadeurs, en sille by formele diplomatike plechtichheden alle ambassadeurs fan oare lannen foargean litte moatte. Yn 'e measte gefallen is de funksje fan folmacht in tydlikenien, om't de ambassadeur siik, stoarn, ôftreden, út syn amt set of om oare twingende redens ûnbeskikber is. Om yn sa'n oerbrêgingsskoft dochs in diplomatyk fertsjintwurdiger te hawwen wurdt dan faak foar ûnbeskate tiid in hege ambassadefunksjonaris as folmacht oansteld. Ek is it mooglik dat de relaasjes tusken de beide lannen sa min binne dat de ambassadeur weromroppen of it hawwen fan in diplomatike fertsjintwurdiging op heger nivo as ûnwinsklik beskôge wurdt. Yn sokke gefallen kinne folmachten foar langere tiid 'op 'e winkel passe' moatte.
Guillaume Farel
Guillaume Farel (Willem Farel; * 1489 yn Les Farelles by Gap yn it greefskip de Dauphiné; † 13 septimber 1565 yn Neuchatêl) wie in reformator yn Frankryk en yn it Frânsktalige diel fan Switserlân ek dûmny en meiwurker fan Jehannes Kalvyn.
Roeien op de Paralympyske Simmerspullen 2020
200px|thumb|right|200px|Tokio Gate Bridge
Guillaume Farel
Libben en wurk
Farel wie de soan fan de pauslike notaris Antoine Farel en Anastasie d'Orcières. Syn heit hie foar him in militêre takomst yn it sin, mar dêr hied er sels gjin nocht oan en yn 1509 sette er útein mei in stúdzje frije keunsten oan de Sorbonne yn Parys. Syn professor, de humanist Jacques Levrèbre d’Étaples (Jacob Faber Stapulensis), hie in soad ynfloed op Farel. Nei alle gedachten yn 1519 begûn Farel him, krekt lykas ek syn foarbyld Jacques Lefèvre d’Étaples, te ferdjipjen yn it Evangeelje. Hy holp syn professor ek by it oersetten fan it Nije Testamint yn it Frânsk (La Sainte Bible en français (1523–1530)).
Roeien op de Paralympyske Simmerspullen 2020
De  XVI Paralympyske Simmerspullen ha fan 24 augustus oant en mei 5 septimber 2021 west. It roeien hie plak by de Tokyo Gate Bridge.
Guillaume Farel
Libben en wurk
Moannenlang ferkundigen hja yn Parys sûnder grutte swierrichheden it Evangeelje, mar yn novimber 1519 moast Jacques Levrèbre d’Étaples de stêd ferlitte fanwegen it ferset tsjin syn lear. It nijs oer it dispút yn Leipzig tusken Maarten Luther en de roomske teoloog Jehannes Eck waard ek yn Parys bekend en de boppelaach dêr moast neat ha fan Luther's nije lear. Se lieten it wurk fan him yn april 1521 op de strjitten ferbaarne en sa gyng Farel yn dat jier nei Meaux, dêr't biskop Guillaume Briçonnet, in foarstanner fan in hoeden herfoarming, him berôp. Mar ek yn Meaux koe Farel net lang bliuwe en hy socht dêrnei syn heil yn Straasburch, Zürich, Bern en Basel. Farel ûnderskiede him yn 1524 tige goed by syn optreden yn it dispút fan Basel oer de ferskillen yn de lear fan de katolike en protestantske tsjerke. Dochs twongen syn tsjinstanners, dêr't ek Erasmus fan Rotterdam ûnder rekkene wurde koe, him werom te lûken. Farel kaam dêrnei de reformator Martin Bucer tsjin en preke dêrnei yn Metz en fierde de reformaasje yn Montbéliard (1525), Aigle (1526), Lausanne, Orbe, Grandson en Yverdon yn en de tarieding dêrfan yn Neuchatêl (1530) en omkriten.
Roeien op de Paralympyske Simmerspullen 2020
Medaljespegel
De top-7 fan lannen dy't by it roeien medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.
Guillaume Farel
Libben en wurk
Op 23 oktober 1530 fûn der nei in preek fan Farel in byldestoarm plak yn de katedraal fan Neuchatêl. Ek de preesters joegen harren mei it folk ôf om de katedraal te suverjen fan roomske saken. Om't grutte lagen fan de befolking it iens wie mei Farel slagge it de autoriteiten net om de byldestoarm del te bêdzjen. Ta oantinken dêrfan waard in messing-plakette makke.
Doe't yn 1538 de twa reformatoren fanwegen harren ûnbûgsemens net mear wolkom wienen yn Sjenêve, teach Farel nei Neuchatêl om dêr oant syn dea as dûmny te wurkjen. Farel stelde in helpprogram op foar de ferfolge protestanten yn Frankryk (1552), Locarno (1555) en for de Waldenzen yn Itaalje (1561). Troch de sindingsreizen yn Switzerlân, Dútslân en Frankryk rekke Farel tenein. Hy ferstoar yn 1565.
Wurk
De preken fan Farel wiene oriëntearre op Jezus Kristus, Syn ferlossende wurk en de frije genede fan God dy't troch it leauwen jûn waard. Lykas Huldrych Zwingli ferstie er it jûnsmiel as in symboalyske hanneling; hy leaude dat de bôle en wyn net mear as tekens wiene fan it fleis en it bloed fan Kristus. Dêrom naam er ek aktyf diel oan de Consensus Tigurinus fan 1549.