cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Battle at Big Rock
Battle at Big Rock is in Amerikaanske science fiction-horrorfilm út 2019 yn 'e foarm fan in koarte film fan 10 minuten. De rezjy waard fierd troch Colin Trevorrow, en de wichtichtse rollen waarden spile troch André Holland en Natalie Martinez. De titel betsjut "Slach by Big Rock". De koarte film heart ta de Jurassic Park-filmsearje en kin yn 'e gronology fan dy searje pleatst wurde koart nei de ein fan 'e lange film Jurassic World: Fallen Kingdom (2018). It ferhaal folget in Amerikaansk gearstald gesin dat te kampearjen giet yn Noardlik Kalifornje en behelle rekket yn it earste treffen tusken de op it Amerikaanske fêstelân loslitten dinosauriërs en de minske. Battle at Big Rock belibbe syn premiêre op 'e Amerikaanske tillefyzjestjoerder FX en is no fergees te sjen op 'e webside fan filmstudio Amblin Entertainment.
Plot
In jier nei't der dinosauriërs yn 'e wyldernis fan it Amerikaanske fêstelân loslitten binne (sjocht: Jurassic World: Fallen Kingdom), giet in gearstald gesin yn in camper te kampearjen yn it (fiktive) Nasjonaal Park Big Rock yn Noardlik Kalifornje. De húshâlding bestiet út 'e swarte Dennis, syn Latino-frou Mariana, Dennis syn dochter út in eardere relaasje Kadasha fan tsien, Mariana har soan út in eardere relaasje Mateo fan acht en it bern fan Dennis en Mariana tegearre, in poppe.
Op in jûn nei tsjuster sit de húshâlding smûk yn 'e eigen camper op in kampearplak dêr't ek oare campers steane om in mienskiplik kampfjoer hinne. Se binne noch oan it iten as der op in stuit in mânske Nasutoceratops mei in jong op it kampfjoer ôf komt. Alle kampearders dy't noch bûten wiene, flechtsje harren campers yn. De húshâlding fan Dennis en Mariana sjocht út it rút fassinearre ta, op it stuit dat der ynienen in Allosaurus ferskynt, dy't besiket it Nasutoceratops-jong op te fretten. De mem beskermet har jong, dat midden tusken de campers ûntjout him in fjochtpartij tusken twa dinosauriërs.
De folwoeksen Nasutoceratops rekket ferwûne, en it sjocht der min foar it bist en har jong út, as der ynienen út 'e omlizzende bosken in trêde Nasutoceratops ferskynt, dy't harren te help komt. Twa fan 'e folwoeksen bisten kin de Allosaurus net oan, dat hy jout it oer, en de beide Nasutoceratops flechtsje mei it jong. De poppe fan Dennis en Mariana kiest dat stuit út om lûd te begjinnen mei gûlen.
Dat lokket de Allosaurus nei de camper fan it gesin ta, dy't er op 'e side rôlet. Dêrnei besiket er fan 'e efterkant nei binnen ta te brekken, wêrby't er op in hier nei de poppe berikt, dy't fêst sit yn 'e poppestoel. Dennis en Mariana witte it bern krekt op 'e tiid los te krijen. Underwilens flechtet Kadasha troch it stikkene dakrút, dat no oan 'e sydkant fan 'e camper sit, nei bûten ta. Dennis, Mariana, Mateo en de poppe sykje beskûl hielendal efteryn de camper, mar de Allosaurus begjint dy útinoar de brekken om by harren te kommen.
Op dat stuit wurdt der in pylk op 'e kop fan 'e Allosaurus ôfsketten, wat it bist net noflik fynt om't it deunby syn each ynslacht. As der noch ferskate oare pylken folgje, beslút de Allosaurus syn iten op in oar plak te sykjen en naait er út. Dennis en Mariana komme efter út 'e camper wei en sjogge troch it dakrút Kadasha mei in krúsbôge stean. Noch yn shock oer wat der yn in pear minuten tiid foarfallen is, krûpe se inoar oan.
Under de ôftiteling wurde der mei de mobile tillefoan opnommen bylden sjen litten dy't sabeare weromfûn binne. Dêryn is te sjen hoe't in kliber fan lytse, fierhinne ûngefaarlike Compsognathus efter in bang lyts famke oan draaft; hoe't in oerstekkende Stegosaurus op in berchwei feroarsaket dat in passearjende auto oer de râne fan in klif riidt; hoe't in boatsje mei angelfiskers fredich by in Parasaurolophus oan 'e riviersigge lâns komt; hoe't in Mosasaurus in wite haai ferslynt dy't in seeliuw ferslynt; en hoe't in wjukte Pteranodon in wite do ferskalket dy't loslitten wurdt by in trouwerij.
Opnamen
De opnamen foar Battle at Big Rock fûnen yn jannewaris 2019 plak yn Ierlân, dêr't in bosk mammoetbeammen krekt bûten Dublin sterk liek op 'e nasjonale parken yn it noarden fan Kalifornje. In grut diel fan 'e opnamen waard filme mei in hânkamera, mei't Trevorrow witte woe oft it publyk sa'n filmstyl yn 'e kontekst fan 'e Jurassic Park-filmsearje akseptearje soe (hy konkludearre neitiid dat dat yndie sa wie). De dinosauriërs waarden yn 'e postproduksje tafoege troch Industrial Light & Magic (ILM), it special effects-bedriuw fan George Lucas.
Distribúsje
De distribúsje fan Battle at Big Rock waard fersoarge troch Universal Pictures en NBCUniversal Television Distribution. It wie oarspronklik de bedoeling dat de koarte film yn augustus 2019 yn 'e bioskoop útkomme soe as foarfilm fan Hobbs & Shaw. Dat gie net troch. Yn septimber fan dat jier waard bekendmakke dat Battle at Big Rock ynstee op 15 septimber syn premiêre op 'e Amerikaanske tillefyzje belibje soe op it tillefyzjekanaal FX. Dêrnei kaam Battle at Big Rock fergees beskikber op it ynternet fia YouTube en de webside fan Amblin Entertainment. The Battle of Big Rock waard fan 2022 ôf ek ferspraat as bonusfilmke op 'e dvd en blu-ray fan 'e lange film Jurassic World: Dominion.
Untfangst
Troch sawol de filmkritisy as de fans fan Jurassic Park waard Battle at Big Rock oer it algemien posityf ûntfongen. Yn 'e Britske krante The Guardian neamde Stuart Heritage de koarte film sels "fierwei it bêste [diel] fan 'e [Jurassic World-]searje". En Josh Millican fan Dread Central omskreau Battle at Big Rock as "in smaaklike lytse traktaasje".
Rekreätive Oerkaping yn Moddergat
'Rekreätive Oerkaping' is in keunstwurk yn Moddergat dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
It keunstwurk út 2006 is ûnderdiel fan it projekt Waaddoarpen. By dat projekt wie it doel om it noardeasten fan de gemeente Dongeradel oantrekliker te meitsjen foar toeristen en de eigen befolking. Neffens keunstner Ids Willemsma hat syn keunstwurk oan de Foarstrjitte meardere funksjes. Sa kin it brûkt wurde as rêstplak foar fytsers, mar ek in gaadlik hingplak foar jongerein en âlderein.
Hotel Oostergoo
thumb|right| Hotel Oostergoo thumb|right| Hotel Oostergoo Hotel Oostergoo is in hotel-kafee-restaurant yn Grou en wurdt wol it âldste hotel fan Fryslân neamd. Yn 1857 boude Jan Sjoerds van Straalen, skuonmaker en kastlein fan in kofjehûs op  Boonstra's hoeke in loazjemint dat yn 1858 iepen gie. Der wurdt yn dy tiid skreaun dat it hast mei beide sydmuorren yn it wetter stiet, mei in smel paadsje der nêst. Yn dy begjinjierren wie de namme  Water en Veldzigt.
Yn 2010 ferskynde it jubileumboek Hotel Restaurant Oostergoo 150 jaar'. Hjiryn wurde alle eigeners neamd en wat feiten. Sa liet it hotel yn 1932 in eigen servys meitsje. Sa hâldt de sylferiening Oostergoo hjir al sûnt 1868 har jierlikse Algemiene Jierfergadering. Yn de gasteboeken komme ûnder oaren foar: keninginne Wilhelmina, en har man prins Hendrik en harren dochter Juliana yn 1917. Keninginne Beatrix stuts hjir oan by de reüny fan Rûne en Platboaiemjachten yn 2005. Oare bekende gasten wienen fuotballers Marco van Basten, Ruud Gullit (1992) en de kabaretier Herman Finkers (1986).
Klaas Duursma
Klaas Duursma (De Wylp, 1959) is in Nederlânsk skriuwer yn it Nedersaksysk.
Duursma is yn 1959 yn De Wylp berne. Hy skriuwt yn it Westerkertiersk en hat yn 2009 mei Swaarven zunder grenzen syn earste gedichtebondel útjûn.
List fan planetoïden 32601-32700
Dit is in list fan planetoïden 32601-32700.
Jan Meulendijks
Jan Meulendijks (Helmond, 18 augustus 1942) is in sjoernalist, útjouwer, puzelmakker en betinker fan telefyzjekwissen.
Libben
As soan fan in winkelman gie er nei it HBS-A eksamen en studearre er Nederlânsk oan de Katholieke Leergangen yn Tilburg. Hy wurke foar de Helmondse Courant en de Geïllustreerde Pers as mediasjoernalist. Yn 1968 makke hy syn earste krúswurdpuzel, yn 1978 ferskynde syn earste kryptogram yn De Volkskrant. Hy rjochte doe in eigen útjouwerij op dy't puzels levere oan ferskate kranten. Der wienen minsken dy't spesjaal foar syn kryptogram de krante kochten. Fierders makke er puzels foar Margriet en Nieuwe Revu. Yn 2008 fierde Jan syn 40-jierrich jubileum en ferskynde syn 25.000e puzel. Meulendijks begûn mei Bart Schuil yn in keammerke oan de Utertsedwersstrjitte yn Amsterdam.
Tegearre mei syn partner Schuil betocht er it earste belspultsje op telefyzje: Een horizontaal. Hy wie de betinker fan de measte bekende puzel- en kwiseftige programma's op telefyzje. Fierders levere hy puzels foar kranten, tydskriften en puzelboekjes. Yn it earstoan leveren se allinnich ideeën oan foar de telefyzje mar produsearren de programma's hieltiten faker.
Al gau rjochten se Win Tv Productions op. Se wienen dêrmei de earste telefyzjeprodusinten fan Nederlân. De programmaformats waarden in soad kopieard, wêrnei't se de formats fêstleinen yn Amearika en gie it harren finansjeel foar de wyn. Yn 1997 ferkochten se de saak oan Endemol en begûnen tegearre in hannel yn antyk. Harren hûs is dan ek hielendal resteaurearre yn 18e-iuwske styl.
Mei Bart Schuil betocht er:
Oer de rjochten fan Lingo en Babylonië hat eartiids in soad strideraasje west. De puzelboekjes waarden ferkocht oan Keesing. Hy organisearret yn syn Amsterdamske Staetshuys literêre jûnen en klassike konserten. Yn 2007 is er troud mei Bart Schuil. Se waarden as earste homospan riddere troch keninginne Beatrix foar harren fertsjinsten.
Grutte Tsjerke (Nijkerk)
thumb|Grutte- of Katarinetsjerke thumb|''De konsistoarje nei de renovaasje fan 2011, mei f.l.n.r. oan de muorre: skildering tsjerkeynterieur, portret fan dûmny Johannes Switterius, portret fan frou Switterius, listen mei foto's fan alle predikanten dy't de herfoarme gemeente tsjinnen.
De Grutte- of St. Katharinatsjerke yn de stêd Nijkerk is boud yn 1461 en werboud nei in stedsbrân yn 1540. De tsjerke bestiet út in middenskip, mei twa sydbeuken en in koar.
Mei Sint Katarina, dêr't de tsjerke nei neamd is, wurdt bedoeld de legindaryske Katarina fan Aleksanderje. Yn de hjoeddeiske roomske tsjerke fan Nijkerk stiet in âld byld fan dizze hillige, dat ea yn de grutte Tsjerke stien hawwe soe. Tsjintwurdich wurdt de tsjerke meastal 'Grutte Tsjerke' neamd en net mear 'Sint Katarinetsjerke'.
Skiednis en beskriuwing
Nei alle gedachten is der al sûnt it begjin fan de 13e iuw in tsjerke yn Nijkerk, op it plak fan de hjoeddeiske Grutte Tsjerke. De tsjerke dy't doe boud is, waard ‘Nije Kerck’ neamd; sa ûntstie de namme Nijkerk. Yn 1421 waard dy tsjerke ferwoaste.
De bou fan in nije tsjerke waard mei út einset yn 1461. By in stêdsbrân yn 1540 rekke it gebou swier skansearre. Nei de brân waard de tsjerke wer opboud. Yn de Grutte Tsjerke hinget in betinkingsboerd fan de brân. It is net dúdlik oft de tsjerke werboud is mei deselde foarmen. Der wurdt tocht dat it koar âlder is as de rest fan de tsjerke. Ek de basis fan de toer is âlder. De tsjerke hat 1.070 sitplakken.
Yn it boppeljocht boppe de haadyngong binne de slingers fan tabaksblêden te sjen, in dekoraasje dy't ek op oare plakken yn de tsjerke te finen binne, lykas op de preekstoel. Dit is dien doe't Nijkerk in wichtige stêd wie foar de tabakstylt. Boppe de haadyngong sit in tinkstien yn de muorre dy't tebinnen bringe wol dat de toer yn 1776 werboud is. t Ampt Nijkerk Dese Toren 1776 Herbouwt, stiet dêr te lêzen.
De tsjerke wurdt noch altiten brûkt. De Byldestoarm yn 1566 gie oan Nijkerk foarby. Yn 1594 waard de roomske tsjerke offisjeel protestantsl. De Herfoarme Gemeente Nijkerk heart ta de Protestantske Tsjerke yn Nederlân.
De tsjerke is in typysk Nederlânsk protestantsk, sober tsjerkegebou. Mar in pear saken wize op de tiid foar de reformaasje, lykas de fjouwer symboalen fan de evangelisten (Matteüs: ingel, Markus: liuw, Lukas: bolle en Jehannes: earn) as kraachstiennen ûnderoan de kolonetten dêr't de krúsribben op útrinne. Dêrneist binne der op twa fan de trije slútstiennen yn it koar, boppeyn dêr't de krúsribben by elkoar kommee, ôfbylden te sjen fan Kristus en fan de hillige Katerina, dêr't de tsjerke oan wijd wie.
Akoestyk
Foar de restauraasje fan it ynterieur yn 1966, wie de akoestyk net sa goed. Dit kaam ûnder oare troch it ûntbrekken fan in middenpaad, de oanwêzichheid fan in soad losse stuollen en de ûnregelmjittige opstelling fan de (tichte) banken. Yn 1966 waarden nije banken seten yn in logyske opstelling en sûnder kessens. Hjirtroch waard de akoestyk folle better. Mar by de restauraasje fan it ynterieur yn 1999, binne der lykwols wer hegere en tichtere banken komd. Boppedat waarden de sittingen beklaaid en waard de akoestyk wer minder as foarhinne.
Opfallende saken
Yn en om de tsjerke binne in tal nijsgjirrige saken.
Toer
thumb|left|200px|De toarren
Skiednis en beskriuwing
thumb|Skematyske werjefte fan de toeryndieling De basis fan de toer is grif it âldste stikje Nijkerk. By de bou fan de tsjerke binne grif de resten fan de âlde tsjerke út 1222 brûkt. Yn 1774 waard op de âlde ûnderbou in nij boppestik boud. In jier earder hie de Amsterdamse arsjitekt Jan Bolten al sein dat de âlde toerspits by in flinke stoarm fan boppe komme koe. Dat is, neist de fraach om romte foar in klokkespul, in oanlieding foar in nije boppebou.
De ûntwerper fan de toer hat dúdlik ynspiraasje fûn by de Amsterdamske tuorren. De toer hat ek wol wat fan dy fan Aldeboarn. Der komme klassisistyske eleminten yn foar, lykas de pilasters mei de Ioanyske bekroaning oan beide kanten fan de wizerplaten en it fronton dêrboppe. Dêr foaroer stiet lykwols de skeane belining fan de dûbele lantearne en de rûnding fan it fronton. De toer is ôfwurke mei inkele tige matige barokke eleminten, wêrby't de guirlandes fan tabaksblêden boppe de iepeningen fan de klokkelantearnen opfalle. De koppen, kroane mei (Pinkster-)fjoer dêr't wetter útrint, wolle mooglik de ferkundiging fan it evangeelje ferbyldzje. De toer is de ienige echte baroktoer fan Nederlân.
Liedklokken
Yn de toer hingje trije liedklokken:
De brijklok liedt trije kear deis: om 08.00 oere, 12.00 oere en 21.00 oere. Eartiids waarden hjirmei de skofttiden foar de Nijkerkse befolking oanjûn. Doe waard de klok ek om 18.00 oere lieden. Dizze tradysje is yn stân bleaun.
Sûnt 1956 hingje de liedklokken oan krukassen. Dêrfoar hongen se oan rjochte assen. Sûnt 1957 wurde de klokken net mear mei de hân lieden.
Skiednis en beskriuwing
Yn de toer sit in beiaard, dy't mei 51 klokken ien fan de grutste kariljons yn de provinsje Gelderlân is. It klokkespul is earst jitten troch Alexius Petit, mar Andreas Jozef van den Gheyn hat in oantal klokken opnij jitten omdat it wurk fan Petit net suver genôch wie. De klokken wienen ek net stimd, omdat Petit dit net koe. Van den Gheyn hat de grutste trije klokken (de hjoeddeiske liedklokken) gewurde litten. Nijkerk krige in klokkespul fan 37 klokken en Petit gie fallyt oan dizze operaasje.
Spyltromp
thumb|De spyltrommel foar it automatysk spul fan it klokkespul De spyltromp, dy't soarget foar it automatysk spul, is fan 1779.Der sitte 100 rigen fan 70 gatsjes yn, dus yn totaal 7000 gatsjes. De gatsjes binne der mei de hân út file. Twa kear jiers wurdt de tromp ferstutsen, dan komme der nije meldijen op. It is yn Nijkerk wizânsje dat der op it hiele oere in geastlik liet te hearren is, op it heale oere in wat stadiger deuntsje en op kertier oer en kertier foar in koart wyske.
Boeredeun
It ynhysen fan de klokken waard dien troch de boeren, dy't haren hynders hjirfoar beskikber stelden. Se betingen dêrby dat it kariljon op moandeitemoarn mei de feemerk bespile wurde soe. Dat wurdt de Boeredeun neamd. Dizze tradysje is oant hjoed de dei yn stân hâlden, wylst der al lang gjin feemerk mear hâlden wurdt.
Oargel
thumb|It oargel
It oargel fan de tsjerke is yn 1756 boud troch Matthijs van Deventer en heart ta de top fan de histoaryske oargels yn Nederlân.
Uterlik falt it benammen op troch it rynske houtfykwurk.
Ferbouwingen en restauraasjes
thumb|Jûns is de tsjerke ferljochte en by kariljonbespilingen baarnt der ljocht yn de lantearne
Finsterbuorren
Finsterbuorren is in delsetting súd fan Jelsum yn de gemeente Ljouwert. De namme komt ek foar as Vensterbuyren en Vensterburen. Fenne soe dêr in ferwizing nei finne wêze kinne.
Skiednis fan it Grinslânsk
It Grinslânsk, de streektaal fan de provinsje Grinslân en de gebieten der om hinne, is op in oare wize ûntstien as de measte talen en dialekten yn Nederlân. Foar de skiednis fan it Grinslânsk moat men dan ek kennis hawwe fan de skiednis fan de provinsje sels. De perioaden dy't hjirûnder beskreaun wurde, binne taalkundige perioaden, basearre op fynsten fan âlde teksten.
Aldfrysk (±1150 – ±1350)
Yn de Midsiuwen wie it hjoeddeiske Grinslân partsjen yn trije parten:
De Ommelannen en it Âldambt hearden doe by de Sân Fryske Seelannen. It fernuveret net dat ek yn 'e Ommelannen it Aldfrysk him om 1150 hinne begûn te ûntwikkeljen. Dit Âldfrysk kin oantsjut wurde as Ald-Easterlauwersk Frysk. Yn 'e stêd waard lykas yn de rest fan Drinte in dialekt fan it Aldsaksysk sprutsen, lykas yn Westerwâlde.
Wichtige Aldfryske boarnen yn it Aldfrysk út de Ommelannen binne it Hunsingoër Lânsrjocht, de Fivelgoër wetten, de stêdsrjochtenferklearing foar Appingedam en de runenhoutsjes fan Westeremden.
"Aldgrinslânsk" (±1350 – ±1600)
Yn de 13e iuw krige de stêd Grins hieltyd mear belangstelling foar it Fryske gebiet om de stêd hinne. Sa krigen de Ommelannen, dy't oant doe altyd as Lyts Fryslân oantsjut wienen. Om 1350 hinne wie dizze ynfloed sa grut wurden dat de measte Ommelanners harren taal, it dan al Midfrysk, omwikselt hienen foar it Nedersaksysk fan de stêd Grins. It Midfrysk hat in skoftke bestean yn 'e Ommelannen.
It "Aldgrinslânsk" stie as taal tusken it Midfrysk en it Middelnederdútsk fan Noard-Drinte yn. It hat de eigenskippen fan it Nedersaksysk, mar hat noch in soad Fryske ynfloeden yn de wurdskat. Bygelyks it wurdsje "geselschip", dêr't de i typysk Frysk is (Nijfrysk: selskip; Nijgrinslânsk: geselschop). Ek wurd de g noch as kh útsprutsen en hat de ks-s wiksel noch net folslein plak fûn. It politike omtinken wie benammen rjochte op it noardeasten, dêr't it Heegdútsk ek in ynfloed op it Grinslânsk hân hat.
It Westerwâldsk wie noch hieltyd in skjinne Westfaalske, Saksyske taal. In reden hjirfoar wie dat Westerwâlde hiel bot isolearre wie troch it feangebiet der om hinne. Ek wie it politike omtinken mear rjochte op it easten, Osnabruck, ynstee fan op it westen en noarden.
"Middelgrinslânsk" (±1600 – ±1800)
Fan 1600 ôf ûntstie der yn Grinslân, dat ûnderwilens in part fan de Nederlannen wie, út de polityk wei mear omtinken oan it súdwesten as oan it noardeasten. Hjirtroch hie de taal te lijen fan de nije standerttaal, it Nederlânsk. Ek it Middelnederdútsk, dat al in iuw earder yn Drinte ûntstean wie, wie no foar de ûntwikkeling fan it Grinslânsk fan belang.
Hjirtroch ûntstie der in taal dy't Middelgrinslânsk neamd wurde kinne soe. It liket bot op it Middelnederlânsk wat skriuwwize oanbelanget, mar benammen wat de wurdskat oanbelanget. In protte fan dy âlde Fryske en Heechdútske ynfloeden út it Aldgrinslânsk wei binne yn dy perioade ferlern gong, dêr't de Saksyske en Frankyske ynfloeden foar yn it plak kamen.
"Nijgrinslânsk" (±1800 – hjoed)
Om 1800 hinne ûntstie yn Grinslân in grutskens fan har eigen identiteit, ek wol provinsjalisme neamd. Dit soarge foar in sterke ûntwikkeling fan it Grinslânsk. Der ûntstienen lûden lykas ai, ou en ui, dy't eartiids jit ee, oo en uu wienen en dy't hjoed de dei Grinslânsk eigen binne. Ek it aksint dat men hjoed de dei wer sjocht as Grinslânsk ûntstie yn dizze rite.
Doe yn de 19e iuw de feankoloanjes ûntgonnen wienen en yn kultuer brocht wiene, kamen der in protte Fryske emigranten dy't har dêr ta wenjen setten. Dêrom is ek it Feankoloniaalsk troch it Fryske Substraat beynfloede is en dêrom ek it Feankoloniaalsk yn Drinte ta it Grinslânsk rekkene wurd.
Troch alle Fryske ynfloeden wurdt it Grinslânsk ek wol in Friso-Saksyske taal neamd.
Munnikesleat
De Munnekesleat is in sleat yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De sleat rint besuden Molkwar yn de polder De Flait. De feart rint east-west en komt út yn De Finke.
De namme Munnekesleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Monnikensloot.
Fersetsmonumint (De Like)
'Fersetsmonumint yn De Like' is in keunstwurk yn De Like dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. It waard ûntbleate op 29 april 1988 en warskôget tsjin fassisme en diskriminaasje.
Troch in tal ferfelende foarfallen yn De Like waard begjin tachtiger jierren it 'Jongereinkomitee tsjin Fassisme' oprjochte. It moast de jongerein wjerhâlde fan diskriminaasje en woe foarljochting jaan oer rjochten en plichten yn in demokratyske rjochtsteat. Fanút de jongerein waard jierliks in deadebetinking hâlden yn De Like. In komitee sammele jild yn foar in monumint. Mei stipe fan de gemeente kaam it monumint yn 1988 yn de buorren te stean, mar waard nei in werynrjochting fan it sintrum fersetten nei De Daam.
De skulptuer bestiet út 32 swarte balken fan metaal dy’t op elkoar lizze en ferspringe. De balken foarmje mei elkoar de letter V fan “Vrijheid” en “Verzet”. De swarte balken fan 12 sintimeter heech en 12 sintimeter breed bûge har earst oer de taskôger hinne, mar geane op healwei oer yn flerken dy’t wiid de loft yn stekke.
Joris Pieters van den Broeck
De Slach by Duins
thumb|125px|Foar de slach by Duins, [[Reinier Ooms]]
Yn de dagen foar de Slach by Duins hie Maarten Harpertssoan Tromp posysje keazen foar de kust by Dúntsjerk. Joris Pieters van den Broeck, dy't it kommando hie oer in Frysk roeifregat, de Rotterdam, wie ien fan syn kapteins. Fanwegen Tromp gong it skip op ferkenning út en waard de Spaanske float fûn by La Coruña. Nei it ferslach fan Van den Broeck besleat Tromp om oan 'e slach te gean. Yn de seeslach waard Van den Broeck nei Calais stjoerd om in nije foarrie krûd te heljen. Op in letter stuit slagge it Van den Broeck in Spaansk galjoen mei 140 man en achtjin kanonnen te feroverjen. In huzarestik, om't syn skip mar tsien stik geskut hie.
Oare aksjes
Op 18 oktober 1640 slagge it him om in fregat fan de Dúntsjerker kapers mei 72 man en acht kanons te feroverjen en werom te farren nei Dokkum. Yn maaie 1642 ferôvere er net allinne in stki as wat Dúntsjerker fiskersboaten, mar ek wer in Dúntsjerker fregat fan tachtich koppen en tolve kanons. Yn augustus 1642 twong er in fregat mei 14 kanons oan de grûn, mar ek ferôvere er in fregat mei 140 man en tweintich stikken, en dat mei in folle lytser skip. Yn 1644 waard Van den Broeck ekstra-ordinaris kapitein, in soarte fan fêste oprop, nei alle gedachten ek by de admiraliteit fan Fryslân.
De Slach by Plymouth
Yn de oanrin fan de Earste Ingelske Oarloch waard Van den Broeck op 3 maaie 1653 wer beneamd ta gewoan kaptein. Yn de Seeslach by Plymouth op 26 augustus 1652 farde er ûnder Michiel de Ruyter mei it skip De Westergo. De Ruyter wie fise-kommandeur fan it eskader, Van den Broeck wie mei de rang fan waarnimmend skout-by-nacht de twadde man. De jûns nei de slach, op 27 augustus stoar Van den Broeck oan de gefolgen fan in sykte.
Benito Mussolini
thumb|right|200px|Mussolini om 1930 hinne thumb|right|200px|Fan l. nei rj. de libbenleaze lichems fan 'e eardere kommunistyske politikus Nicola Bombacci, Benito Mussolini, syn trouwe leafste Clara Petacci, minister Alessandro Pavolini en de ferneamde faksistyske politikus Achille Starace, útstald op' e Plaza Loreto yn Milaan yn 1945 Benito Amilcare Andrea Mussolini bynamme "Il Duce", (29 july 1883 - 28 april 1945), wie de minister-presidint en diktator fan Itaalje fan 1922 oant 1943, doe't er ôfset waard. Hy hat in faksistysk rezjym opset dat nasjonalisme, militarisme, anty-liberalisme en anty-kommunisme kombinearre mei sensuer en propaganda.
Olympyske Winterspullen 1956
thumb|right|260px|De mar Misurina by Cortina d'Ampezzo dêr't it reedriden organisearre waard De Olympyske Winterspullen 1956, ek wol de VIIe Olympiade neamd, waarden yn 1956 yn Cortina d'Ampezzo, Itaalje hâlden. Dat wie fan 26 jannewaris oant en mei 5 febrewaris.
Benito Mussolini
Skiednis
Mussolini wie ôfkomstich út in revolúsjonêr sosjalistysk miljeu. Hy wie lid fan de Italjaanske sosjalistyske partij, mar waard om syn rjochtse ideeën yn 1914 út de partij setten. Nei 1918 rjochtet hy de faksistyske partij yn Itaalje op. Profitearjend fan de nei-oarlochske situaasje, slagget it Mussolini om nei de saneamde Mars nei Rome (28 oktober 1922) ta premier kieze te wurden (31 oktober 1922). It soe noch oant juny 1924 duorje ear't hy diktatoriale macht ferkriget troch de swiere krisis dy't folge op de moard op Matteotti. thumb|left|Mussolini by de mars nei Rome Hy brûkt dizze macht foar útskeakeljen fan syn politike tsjinstanners en in yngeande wiziging fan it Italjaansk grûnwettich systeem. De ynfiering fan in protte sosjale maatregels en grutte ûntginnings (û.o. de Pontyske sompen) joegen him in soad prestiizje by it Italjaanske folk.
Frysk StrjitFestival
It Frysk StrjitFestival (Nederlânsk en offisjeel: Fries StraatFestival), soms ôfkoarte ta FSF, is in kultureel evenemint dat elts jier yn it lêste wykein fan maaie yn 'e Ljouwerter binnenstêd holden wurdt. Dit barren is wijd oan strjitteäter en muzyk, en hat as bedoeling om in breder publyk yn 'e kunde te bringen mei de poadiumkeunsten. De organisaasje fan it Frysk StrjitFestival is yn 'e hannen fan Stedsskouboarch De Harmony.
Benito Mussolini
Skiednis
Mussolini wie allieard mei it Dútslân fan Adolf Hitler, op wa't er ynfloed hie. Itaalje die fan juny 1940 ôf mei oan de Twadde Wrâldkriich, wat trije jier letter late ta de ynfaazje fan Itaalje troch de Alliearden. Omdat Itaalje amperoan sukses hie yn de kriich kaam Mussolini nei in ynterne krisis yn konflikt mei de Italjaanske kening dy't "Il Duce" op 25 july 1943 finzen setten lit. Twa moannen letter waard hy troch Dútske parasjutisten befrije.
Yn Noard-Itaalje besiket Mussolini mei help fan de Dútsers yn de "Sosjale Republyk" fierder te regearen. Yn april 1945 at de Alliearden hieltyd tichterby komme besocht Mussolini nei it troch de Dútsers besette Eastenryk te flechtsjen, mar hy waard finzen naam en fermoarde troch kommunistyske partisanen yn de omkriten fan de Komomar.
Olympyske Winterspullen 1956
Sporten
Op de Spullen fan 1956 stiene fjouwer sporten op it programma en 24 ûnderdielen ferdield oer 8 dissiplines.
Medaljes
thumb|right|210px|Stânbyld foar Art Devlin dy't meidie oan de Spullen fan 1956
Dielnimmende lannen
Twaentritich lannen diene mei oan de Spullen. Trije lannen dienen foar it earst mei: Bolivia, Iran en de Sowjetuny. Lychtenstein, Turkije en Súd-Korea wiene nei fjouwer jier wer fan de partij. Fergelike mei de foarige edysje ûntbrutsen Argentynje, Denemark, Nij-Seelân en Portegal. Foar it earst diene de atleten fan East- en West-Dútslân yn ien ploech mei.
Frysk StrjitFestival
It Frysk StrjitFestival bestiet sûnt 1980. Om't it fergees tagonklik is, moat it bekoste wurde út subsydzjes dy't it kriget fan sawol de Provinsje Fryslân as de Gemeente Ljouwert. Jierrenlang wie it in trijedeisk evenemint, dat begûn op freedtejûns en einige op sneintemiddeis. Yn 2017 einige it festival foar it earst op sneontejûns, mei't der troch de subsidiëarjende ynstânsjes sa op 'e bydrage besunige wie dat der eins noch mar jild genôch wie om ien dei mei te bekostjen. It slagge de organisaasje lykwols mei help fan sponsors út 'e private sektor om 'e freedtejûn te behâlden.
Sint-Bonifatius Hospitaal
It Sint-Bonifatius Hospitaal, yn de folksmûle wol Bonnehos neamd, wie foarhinne in sikehûs yn Ljouwert.
Yn 1883 waard it sikehûs stifte troch trije Fransiskaanske nonnen út Dútslân as it Sint-Antoni Hospitaal. Yn 1887 krige it in plak yn 'e pastorij fan 'e Sint-Bonifatiustsjerke, oan de Foarstreek yn it sintrum fan de stêd. Dêrfandinne kaam it oan syn úteinlike namme.
Fanwege romtetekoart krige it sikehûs yn 1935 in nij ûnderkommen benoarden de binnenstêd oan de Mr. Piter Jelles Troelstrawei. It gebou lei yn in park en waard yn de jierren 60 flink útwreide mei nijbou.
Yn 1982 fusearren de trije Ljouwerter sikehûzen: Sint Bonifatius Hospitaal, Diakonessehûs en Triotel. De nije namme Medisch Centrum Leeuwarden (MCL). It Sint-Bonifatius Hospitaal krige dêrby de namme MCL-Noard.
Nei de fusy waard stadich oan alle medyske saken op de lokaasje fan it Triotel (MCL-súd) konsintrearre. Yn 2004 sleat MCL-noard de doaren, wylst it Diakonessenhûs (MCL-Midden) dat yn 1987 al dien hie.
Tsjintwurdich is it gebou oan de Mr. Piter Jelles Troelstrawei op in lyts stik nei ôfbrutsen. Op it terrein kaam in nije wenwyk, Sint Bonifatius Park.
Groei
'Groei', ek wol 'Fan bern oant folwoeksene' is in keunstwurk yn Snits dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
It tema 'groei' waard keazen omdat de learlingen yn de rin fan de jierren op it Bogermankolleezje opgroeie fan bern oant folwoeksene.
Fédération Internationale de Volleyball
De Fédération Internationale de Volleyball (FIVB) is it ynternasjonale bestjoersorgaan foar de sport follybal. It haadkantoar fan de FIVB is yn Lausanne, Switserlân.
Skiednis
De FIVB is yn 1947 oprjochte yn Parys, Frankryk. Foar de oprjochting fan de FIVB kaam der by ferskate Europeeske follybalbûnen it idee dat der ek in ynternasjonale oerkoepeljende federaasje komme moast foar de sport follybal. Troch de earste diskusjes dêroer waard der yn 1947 in Kongres hâlden. Fjirtjin nasjonale bûnen fertsjintwurdigen de fiif ferskate kontininten dy't oanwêzich wiene by dy gearkomsten. Ut dy gearkomsten waard de FIVB oprjochte mei de Frânsman Paul Libaud as earste presidint.
Ien fan de wichtichste doelstellings fan it Kongres yn 1947 waard twa jier letter helle mei de oprjochting fan it earste grutte ynternasjonale follybalevenemint, it Wrâldkampioenskip. De earste edysje wie allinne noch foar manlju, mar yn 1952 kaam der ek in edysje foar de froulju.
Yn 1964 stimde it Ynternasjonaal Olympysk Kommitee yn mei de taheakking fan it follybal ta it Olympysk program. Tsjin dy tiid wie it tal oansletten nasjonale bûnen útgroeid ta 89. Letter, yn 1969, waard der in nij ynternasjonaal evenemint ynfierd: de World Cup, dat yn 1991 omset wurde soe yn in kwalifikaasjewedstriid foar de Olympyske Spullen.
Nei't de hear Libaud mei pensioen gie waard de Meksikaan Rubén Acosta Hernandez keazen ta nije presidint fan de FIVB. It haadkantoar waard doe ferpleatst fan Parys nei Lausanne yn Switserlân. De FIVB woe doe dat it ynternasjonale follybal op in noch heger nivo komme soe, dat woe de FIVB berikke troch it ynstellen fan eveneminten dy't alle jierren hâlden wurde soene. Foar de manlju waard dat yn 1990 de World League en foar de froulju waard dat yn 1993 de World Grand Prix. Ek waard it strânfollybal yn 1996 akseptearre as Olympyske sport. Dêrneist makke de FIVB guon wizigings yn de spulregels fan it follybal om de sport wat moaier te meitsjen foar it publyk.
Yn 2020 binne der 222 nasjonale bûnen oansletten by de FIVB.
Kompetysjes
De wichtichste aktiviteit fan de FIVB is in mondiale planning en organisaasje fan follybal eveneminten, soms yn kombinaasje mei oare ynternasjonale bestjoersorganen lykas it YOK. De FIVB hâldt him dan ûnder oare dwaande mei de kwalifikaasje, de formules foar de toernoaien, de opstellings fan ploegen en de lokaasjes. De FIVB organisearret ûnder oare de folgjende ynternasjonale follybal toernoaien:
Neist de toernoaien foar senioaren organisearret de FIVB ek wrâldkampioenskippen foar jongerein. Ek is de FIVB ferantwurdlik foar follybal op regionale toernoaien lykas op de Aazje Spullen en op de Pan-Amerikaanske Spullen.
Oar
In oar punt fan soarch foar de FIVB is de promoasje fan de sport follybal op de wrâld. In part fan de aktiviteiten fan de FIVB op dat mêd bestiet út it oanlûken fan mediapartners en sponsors troch it ûnderhanneljen yn útstjoerrjochten en it berikken fan grutte eveneminten.
De FIVB ûnderhâldt ek wiidweidige spesjale programma's dy't rjochte binne op de opmars fan it follybal op de wrâld. Dat docht de FIVB troch it opsetten fan sintra yn gebieten dêr't it follybal noch net sa populêr is. Ek wurdt der stipe jûn oan organisaasjes dy't noch net oan de easken foldogge om meidwaan te kinnen oan ynternasjonale wedstriden.
De FIVB is ek ferantwurdlik foar de spulregels en it byhâlden fan dy regels. Yn de ôfrûne jierren binne der in protte wizigings trochfierd yn ferbân mei de promoasjefisy, ek fûn de FIVB it wichtich dat it publyk mear niget krige oan it sjen nei it follybal. Dêrneist binne der ek wizigings trochfierd om foldwaan te kinnen oan de easken fan sponsors en media-organisaasjes. De feroarings fariearje fan de ferplichting foar follyballers om in 'trendy' unifoarm te dragen om it oantrekliker te meitsjen foar it publyk, oant fiergeande feroarings lykas it ynfieren fan it rally-point systeem.
Organisaasje
400px|thumb|Kaart mei kontinintale federaasjes dy't oansletten binne by de FIVB De FIVB hat in tige wiidweidige bestjoerlike struktuer, dat bestiet út in Ried fan Bestjoer, in Utfierend Komitee en it tal kommisjes en rieden dy't har dwaande hâlde mei spesifike follybalsaken, lykas skiedsrjochters, toernoaien en finânsjes.
By de FIVB binne fiif kontinintale federaasjes oansletten:
Golf fan Kalifornje
De Golf fan Kalifornje of See fan Cortés (Spaansk Mar de Cortés / Golfo de California / Mar Bermejo, Ingelsk Gulf of California / sea of cortes, is in see fan de Grutte Oseaan, dy't it skiereilân Neder-Kalifornje (Baja California) fan it Mexikaanske fêstelân skiedet.
De Golf fan Kalifornje waard yn 1539 ûntdekt troch Francisco de Ulloa, dy't tocht dat er de trochgong fan de Grutte- nei de Atlantyske Oseaan fûn hie. Melchior Díaz ferkende it gebiet yn 1540 en konkludearre dat dit net sa wie. Díaz ûntduts wol de mûning fan de Kolorado.
Mûntsjerak
It Mûntsjerak is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint fan de Deelsbrêge tusken Haskerdiken en Akkrum yn de rjochting fan It Hearrenfean.
Golf fan Kalifornje
De golf hat in grut ferskaat oan floara en fauna. De eilannen en beskerme gebieten yn de Golf fan Kalifornje binne opnaam yn de list fan Wrâlderfgoed fan de UNESCO.
Lins (optyk)
thumb|right|100px|lins mei golfbewegingen In lins is in transparant, meastentiids glêzen foarwerp dêr't ljochtstrielen mei konvergearre dan wol divergearre wurde kinne. De measte linzen binne saneamde sfearyske linzen, linzen mei twa bolfoarmige oerflakken. Dêrneist binne der ek noch silindryske en oarsfoarmige linzen.
Linzen nei foarm
Linzen kinne ûnderskieden wurde nei uterlike foarm (bol of hol), en nei de wiskundige foarm (al as net sfearysk) fan it bolle of holle oerflak.
Bolle en holle lenzen
In holle (konkave) of negative lins is oan beide siden hol (4), oan ién side hol en oan de oare flak (5), of oan ién side hol en oan de oar sadanich bol dat de kromming oan de holle side grutter is as dy oan de bolle side (6). Yn it algemien dus in lins dy't yn 'e midden tinner is as oan de râne.
Yn de folksmûle wurdt in holle (dus negative) lins faak in ferlytsjende lins neamd. Neffens datselde spraakgebrûk soe in bolle (positive) lins altiten fergrutsje, mar dat kloppet net altitem.
Sfearyske linzen
Mei sfearyske linzen, dy't troch twa bolfoarmige oerflakken (of ién bolfoarmich en ien flak oerflak) begrinze wurde, kinne bylden fergrutte of ferlytse wurde. Foar in soad doeleinen wurde groepen fan linzen brûkt dy't neigeraden it tapassingsgebiet, meastal objektyf neamd wurde. Ek in okulêr fan in mikroscoop, teleskoop of oare optyske ynstruminten bestiet meastentiids út meardere linzen. It minsklik each hat ek in lins.
Foar tige grutte, sterke linzen, lykas yn fjoertuorren, skynsmiters en sa wurde meast saneamde Fresnellinzen brûkt. Dizzen leverje in grutte materiaalbesparring en dêrtroch ek gewichtsbesparring op. De measte Fresnellinzen binne yn begjinsel sfearysk fan foarm, mar der binne ek oare foarmen, lykas paraboalyske.
Asfearyske linzen
Der binne ek linzen wêrfan ien of beide oerflakken net-sfearyskbinne, bygelyks silindryske linzen
Dizzen binne makliker te meitsjen as paraboalyske. Yn de goedkeape foarm, faak fan keunststof, wurde se wol brûkt om skaalferdielingen better ôflêze te kinnen. Der besteane ek silindryske fergrutglêzen as lêslûp foar swaksjenden. Sommige rekkenlinialen hienen in loper yn de foarm fan in silindersegmint dat mei in yngenieuze konstruksje safier omheechlutsen wurde koe dat hy as in silindryske lûp wurke.
Brânpunten en brânpuntsôfstân
Elke lins hat twa brânpunten of fokussen. By in positive lins binne dat Omdat de ljochtwei omkearber is, komme 1) en 2) op itselde del.
By in negative lins binne it
De brânpuntsôfstân is yn beide gefallen de ôfstân tusken de brânpunten en de midden fan de lins. Mits de brekkingsindices fan de stoffen oan beide kanten fan de symmetryske lins lyk binne, binne ek de brânpuntsôfstannen oan beide kanten lyk.
Ravenna (stêd)
right|thumb|200px|Piazza di Populo yn Ravenna. Ravenna is in stêd yn eastlik Itaalje. It is haadstêd fan de provinsje Ravenna dy't deselde namme hat, en telt om-ende-by 159.000 ynwenners (2014).
Skiednis
Al yn de 5e iuw f.Kr. wie der al sprake fan in delsetting yn de omkriten fan Ravenna. Yn 89 f.Kr. waard de stêd Romeinsk en yn 402 de haadstêd fan it West-Romeinske Ryk. Nei it ôfsetten fan de lêste Romeinske keizer troch de Germaan Odoaker waard it de sit fan syn Keninkryk en letter doe't de Ostrogoaten fan Theodorik de Grutte (ek bekend as Diderik fan Bern) Itaalje oermasteren, op 'en nij haadstêd.
Lins (optyk)
Brânpunten en brânpuntsôfstân
Brânpuntsôfstannen kinne útienrinne fan inkele milimeters (opnimlinske yn in cd-spiler, mikroskoopobjectiven, fisheye-objektyf fan in fototastel), oant inkele meters (by in teleskooplins). Yn ûndersteande figuer (links) wurdt de brânpuntsôfstân f oanjûn. Te sjen is dat it ljocht fan in fiere ljochtboarne ( de lykstrekige reade linen) na passaazje troch de lins yn it brânpunt gearkomme (konvergeearje).
Ravenna (stêd)
Skiednis
Yn de Midsiuwen hat de stêd foar lange tiid de sit west fan de Byzantynske eksarch (in biskop mei syn sit fier fan it sintrum fan it Ryk) yn Itaalje.
Nijsgjirrichheden
Yn de stêd binne de Byzantynske ynfloeden noch hieltiten sichtber. Yn de ferneamde Basilyk fan San Vitale (bou úteinset yn 526) lizze prachtige mozaiken.
Lins (optyk)
Brânpunten en brânpuntsôfstân
Yn ûndersteande figuer (links) is te sjen dat it ljocht fan in fiere ljochtboarne, de redade lykstrekige linen oan de linkerkant fan de figuer, nei it passearen troch de lins út elkoar geane (divergearje). It firtuele brânpunt is it punt dêr't dizze divergearjende ljochtstrielen skynber wei komme.
Ravenna (stêd)
Nijsgjirrichheden
Yn Ravenna binne fierders ek grêfmonuminten te finen, lykas de tombe fan keizerin Galla Placidia.
Acht bouwurken út de eardere kristlike tiid yn Ravenna steane op de Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO:
Byzantium (betsjuttingsside)
"Byzantium" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Ravenna (stêd)
Nijsgjirrichheden
thumb|260px|[[Mausoleum Fan Galla Placidia]]
Oare nijsgjirrichheden yn Ravenna binne:
Kroan
In kroan of kroane (fan it Latynske corona) is it tradisjonele holdeksel dat droegen wurdt troch in regearjend monarch, dat in symboal is foar dy syn gesach, wetlikens, eare, gloarje en oerwinning. Teffens kin in kroan ûnstjerlikens, rjochtfeardichheid en de weropstanning út 'e dea fertsjintwurdigje. Sadwaande wurde ek godheden gauris ôfbylde mei in kroan op 'e holle. Yn skilderijen en oare keunstwurken kin men soms sjen hoe't in kening of keizer syn kroan oanbean kriget troch ien of mear ingels, wêrmei't útbylde wurdt dat sokken regearren by de graasje Gods (mei't ingels de tsjinners fan God hjitte te wêzen). Mei dêrom wurdt hearskers faak de kroan op 'e holle pleatst troch in biskop of oare geastlike, by in plechtige seremoanje dy't in kroaning neamd wurdt.
Hoewol't de oarsprong fan 'e kroan net alhiel wis is, wolle guon skiedkundigen hawwe dat er ûntstien is út 'e helmen dy't iere keningen yn 'e striid droegen. Sokke helmen hiene yn 'e regel mear fersierings as de helmen fan harren ûnderdienen. Oare saakkundige hâlde it derop dat de hjoeddeiske kroan fuortkommen is út in ienfâldige metalene holbân dy't bedoeld wie om in ealstien op 'e foarholle te dragen. De kroan yn syn ienfâldichste foarm is yndie sa'n ienfâldige rûnte fan ealmetaal (meastel goud), dy't fan boppen iepen is. Meitiid soe troch it stadichoan tanimmen fan it tal fersierings it model fan 'e iere tradisjonele kroan ûntstien wêze: in rûnte fan ealmetaal dy't noch altyd fan boppen iepen wie, mar gjin bân mear wie, mar in soarte fan platte sylinder, mei útstykjende pjukken nei boppen ta. Noch wer letter waard der ûnderoan in râne fan harmelingebûnt tafoege, wylst de kroan fan boppen tichtmakke waard mei ferwiel of satyn, en fjouwer of mear fan 'e pjukken nei-inoar tagroeiden, sadat se inoar yn 'e midden oan 'e boppekant fan 'e kroan metten en mei-inoar ferraanden. Dêrby waarden alle ealmetalene oerflakken op 't lêst suver ynlein mei ealstiennen en juwiellen.
Men sprekt fan in keningskroan as it om 'e kroan fan in kening giet, en fan in keizerskroan as it om 'e kroan fan in keizer giet. Ek de gemalinnen fan sokke regearjende monargen drage faak in kroantsje, dat lykwols lytser en finer fan foarm is as de kroan fan 'e monarch sels. As it om in regearjende keninginne of keizerinne giet, draacht de prins-gemaal lykwols net in kroan. De Nederlânske keningskroan waard yn 1816 fêststeld by Keninklik Beslút of kabinetsoarder (24.6.1816 nr. 77). Oars as by it ynstallearjen fan 'e measte oare foarsten, wurdt de Nederlânske kening(inne) mei dy kroan net kroane. Yn it Plakkaat fan Ferlitting, wêrby't yn 1581 de kening fan Spanje as lânshear ôfsward waard, is nammentlik steld dat de kening it folk tsjinnet, en dêrby past net in ynhuldiging wêrby't de kening mei in kroaning boppe it folk pleatst wurdt.
Der binne noch ferskate oare soarten kroanen. In diadeem is in lyts kroantsje yn 'e foarm fan in mei ealstiennen fersierde bân fan ealmetaal foar om 'e holle, dat troch froulju by tige formele gelegenheden wol droegen wurdt by wize fan sieraad. De tiara of trijekroan wie fan âlds de (trijefâldige) kroan fan 'e paus fan Rome. In tiara kin lykwols ek in diadeem yn 'e foarm fan in heale kroan wêze. By sportwedstriden wurdt de winner wolris in blommekrâns, guirlande of lauwerkrâns op 'e holle pleatst as symboalyske kroan.
Universiteit fan Kopenhagen
De Universiteit fan Kopenhagen (Deensk: Københavns Universitet) is de âldste en grutste universiteit fan Denemarken en ien fan de earsten fan Noard-Jeropa. De universiteit is ferspraat oer ferskate plakken yn en bûten de stêd; it âldste diel stiet yn it stedssintrum.
Fakulteiten
Nei tal fan feroarings yn de goed 500-jierrige skiednis hat de Universiteit fan Kopenhagen no seis fakulteiten:
Foeghelesangh
Foeghelesangh is in delsetting noard fan Easterwierrum yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Vogelsang, Foeglesanck en Fugela sang. Hy hâldt grif ferbân mei sjongende fûgels, de delsetting wie ferbûn mei it kleaster Blomkamp.
Wetterweagen
'Wetterweagen' is in keunstwurk yn Snits dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. De fjouwer mânske swartstielen reideftige foarmen ferwize nei wetterweagen.
Francis Drake
thumb|Francis Drake (Henry Bone) Sir Francis Drake, (Tavistock (Devon), Ingelân), ± 1540 - Portobelo (Panama), 28 jannewaris 1596), wie in Ingelsk seefarder. Drake wie de twadde seefarder dy't tusken 1577 en 1580 om de ierde sylde. De earste seeman dy't soks die wie de Portegeeske seefarder Fernão de Magãlhaes ± 1520.
Francis Drake en Walter Raleigh brûkten piraterij as middel om de skatten fan de Spanjerts en Portegezen yn hannen te krijen. Dy seelju oerfoelen tsientallen skippen en nommen alles fan wearde yn beslach: goud, kakao, jirpels en tomaten. Yn it thúslân waarden de piraten as helden ûntfongen.
Drake farde yn opdracht fan keninginne Elisabeth I tsjin de Spanjerts. Yn 1585 en 1586 plondere Francis Drake de Spaanske besittings op de Kaapverdyske Eilannen en West-Ynje. In jier letter ferbaarnde hy in diel fan de Spaanske fleat yn Cadiz. Yn 1588 wie Drake as fice-admiraal belutsen by de ferneatiging fan de Spaanske Armada foar de kust fan de Grevelingen.
Francis Drake brocht de jirpel nei Europa en makke de Europeanen ek bekend mei it smoken fan tabak. Meidat er in soad feroveringstochten makke, en troch syn súksessen yn oarlochsfiering op see wie Francis Drake fan grut belang foar Ingelân as grûnlizzer fan de Britske wrâldhearskippij. Dêrfoar waard er 1580 adele. Drake stoar yn jannewaris 1596 oan dysentery, nei in mislearre oanfal op San Juan, Puerto Riko.
Drake's Island is nei Francis Drake neamd, it eilân dat it begjin- en einpunt wie fan syn reis om de wrâld. It leit yn de Plymouth Sound, de natuerlike haven fan de Ingelske stêd Plymouth.
Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2018
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2018 yn Stavelot op 26 augustus. It wie de tretjinde race fan 21 races fan de Formule 1 yn 2018. Hy waard op it Sirkwy fan Spa-Francorchamps hâlden. De race waard hâlden oer 44 omgongen, op it 7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308 kilometer.
Force India
Nei ôfrin fan de foargeande Grutte Priis fan Hongarije waard it team fan Force India op 28 july ûnder ferskerpe finansjeel tafersjoch pleatst. Op 7 augustus waard it team ferkocht oan in konsortium fan sakelju ûnder lieding fan Lawrence Stroll, heit fan Williams-koereur Lance Stroll. Lange tiid bleau it lykwols ûnwis oft it team wol meidwaan mocht oan de Grutte Priis fan Belgje, om't de ynvestearders alle besittingen fan it team kochten, útsein it startbewiis. Op 23 augustus waard bekend dat it team ûnder de namme "Racing Point Force India" it seizoen ôfmeitsje sil. Om't it yn feite in nije ynskriuwing oanbelanget, ferfalle alle punten dy't it team oant de Grutte Priis fan Hongarije skoard hat. Alle punten dy't fan de Grutte Priis fan Belgje ôf skoard wurde, telle wol mei foar it konstrukteurskip. Koereurs Sergio Pérez en Esteban Ocon behâlde wol alle punten dy 't sy skoard hawwe yn it kûreurskampioenskip.