cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paralympyske Winterspullen 1994
Sporten
By dizze Spullen stiene der fiif sporten op it programma. Slidehockey stie foar it earst op it programma.
749
thumb|160px|Johannes Damaskenus
O Brother, Where Art Thou?
O Brother, Where Art Thou? is in Amerikaansk-Britsk-Frânsk histoarysk komeedzjedrama út 2000 ûnder rezjy fan Joel Coen, mei yn 'e haadrollen George Clooney, John Turturro en Tim Blake Nelson. De film is moderne satire dy't loskes basearre is op 'e Odyssee, it Aldgrykske epos fan Homearus. Sa komme der sirenen en in sykloop yn foar, wylst Ulysses de earste foarnamme is fan it personaazje fan Clooney. ("Ulysses" is de Latynske foarm en "Odysseus", de namme fan 'e haadpersoan fan 'e Odyssee.) It ferhaal giet oer trije ûntsnapte finzenen dy't yn it Mississippy fan 'e 1930-er jierren nei in ferburgen skat sykje, wylst de plysje harren op 'e hakken sit. Op harren omswalkings belibje se alderhanne nuvere dingen en komme se aparte figueren tsjin. De soundtrack fan O Brother, Where Art Thou? bestiet foar in grut part út countrymuzyk út 'e perioade dêr't de film yn spilet, dy't troch de film wer populêr waard. O Brother, Where Art Thou? krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie ek kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen. De film waard nominearre foar twa Oscars en wûn in Golden Globe (foar George Clooney) en twa Grammy Awards (foar de filmmuzyk).
Titel
De titel fan 'e film betsjut "O Broer, Wêr Binne Jy?" It set net sa maklik oer nei it Frysk, om't it Frysk eins net sokke heechdravende taal hat. Dêrom giet der by de fertaling frijwat oan betsjutting ferlern. It set better oer nei it Nederlânsk, dêr't it "O Broeder, Waar Zijt Gij?" wurde soe. De titel is in ferwizing nei de Amerikaanske film Sullivan's Travels, út 1941, wêryn't de protagonist in regisseur is dy't it fiktive boek O Brother, Where Art Thou? oer de Grutte Depresje ferfilmje wol. Dat moat in "kommentaar [wurde] op 'e moderne omstannichheden, neaken reälisme, en de swierrichheden dêr't de gewoane man mei te krijen hat". Om't er sels op dat mêd gjin inkele ûnderfining hat, set de regisseur ôf op in reis om soks sels foar it earst libbensliif te ûndergean, mar syn krewearjen wurdt sabotearre troch syn filmstudio, dy't frijwat senuweftich is oer syn ôfwiken fan 'e wenstige manear om films te meitsjen.
Plot
De finzenen út in tichthûs yn 'e Súdlike Amerikaanske steat Mississippy wurde ûnder de Grutte Depresje fan 'e 1930-er jierren as twangarbeiders bûtendoar oan it wurk set, wêrby't se by trijen oan in keatling sitte. Ien fan 'e mannen, Ulysses Everett McGill, dy't himsels Everett neame lit, fertelt de beide finzenen dêr't er oan fêst sit, dy't Pete en Delmar hjitte, dat er in finzenisstraf útsit foar in bankoerfal wêrby't er $1,2 miljoen bútmakke hat. Dat jild hat er ferstoppe op syn hiem, mei de bedoeling om it wer op te dobjen as er frijkomt. No hat er lykwols heard dat de delling dêr't syn hûs stiet, oer in dei as fiif ûnder wetter set wurde sil om in opslachmar te kreëarjen sadat by in keardaam hydro-elektrisiteit opwekke wurde kin. Mei oare wurden: hy moat sjen dat er binnen fiif dagen de bút opsiket, oars leit it op 'e boaiem fan 'e opslachmar en is er it kwyt. Sadwaande ûnthjit er Pete en Delmar elts in trêdepart fan 'e bút as se him helpe te ûntsnappen. Dêr hawwe de oare beide mannen wol earen nei, dat trijeresom pike se út.
As se by in spoarline komme, krije se in lift fan in âlde bline swarte man op in hânkarre. Dyselde blykt oer profetyske jeften te beskikken, en foarseit dat se nei gâns omdoarmings in skat fine sille, mar in oarenien as dêr't se nei sykje. It trijetal wit de wente fan Washington Bartholomew Hogwallop te berikken, byneamd Wash, in neef fan Pete. Dyselde makket harren boeiens los en set harren in miel foar, wêrnei't se har deljouwe yn it hea op 'e hynstetilingen boppe de skuorre. Midden yn 'e nacht wurde se rou wekker makke as de ûnmeilydsume sheriff Cooley en syn helpsheriffs de skuorre besingele hawwe. It docht bliken dat Wash it trio oanjûn hat om 'e preemje te ynkassearjen dy't harren op 'e holle set is. As se har net gau genôch oerjouwe, lit Cooley de skuorre yn 'e brân stekke. It trio wurdt lykwols rêden troch Wash syn jonge soan Boy, dy't neat fan 'e plysje hawwe moat en fynt dat syn heit in nuver misslach makke hat troch famylje oan 'e autoriteiten te ferrieden.
Mei de stellen auto fan Wash reizgje de trije ûntsnapten fierder. Op in krúspunt yn nearnehuzen pikke se de jonge swarte muzikant Tommy Johnson op, dy't beweart dat er de ôfrûne nacht syn siel ferkocht hat oan 'e duvel yn ruil foar it fermogen om treflik gitaarspylje te kinnen. Hy wol no by in radiostjoerder dy kusten út in liet opnimme litte, mei't er heard hat dat de manager fan it radiostasjon dêr goed jild foar betellet. Everett-en-dy hawwe ek ferlet fan jild, dat se beslute mei Tommy te gean. Fjouweresom nimme se foar Lund, de bline manager, it countryliet Man of Constant Sorrow op. As Lund nei de namme fan harren band fernimt, tinkt Everett foar de hân wei de namme "The Soggy Bottom Boys" op. Dy nachts bliuwe se oer yn in ferlitten skuorre, mar om't it dêr stjonkt, beslute se yn 'e iepen loft te sliepen. Dat komt goed út, want Cooley en syn helpsheriffs hawwe harren spoar folge en besingelje de skuorre. Tommy pykt fuortendaliks út en Everett, Pete en Delmar beslute ek fan ruten te spyljen as dúdlik wurdt dat de auto as ferlern beskôge wurde moat.
De oare deis reizgje Everett, Pete en Delmar geandefoets fierder, oant se in lift krije fan in man yn in auto dy't sels ek troch de plysje efterfolge blykt te wurden. It is de manysk-depressive bankrôver Baby Face Nelson (al wurdt er tige lulk as er mei dy ûnwinske bynamme oantsjut wurdt). Tsjin wil en tank makket er Everett-en-dy mandélich oan in bankoerfal. Dy jûns, as er yn ien fan syn depressive riten ferkeart, skinkt er Everett-en-dy de hiele opbringst fan 'e oerfal fan dy deis en jout er him ôf. Underwilens groeit Man of Constant Sorrow, sûnder dat Everett en syn maten it witte, op 'e radio út ta in reuseftige hit. Der komme hieltyd mear fragen oer wa't dy mysterieuze 'Soggy Bottom Boys' wêze kinne. Inkeld de politike kampanje foar it gûverneurskip fan Mississippy, dy't giet tusken de sittende gûverneur "Pappy" O'Daniel en syn útdager Homer Stokes, is likefolle yn it nijs. O'Daniel is in grouwe âldkeardel en in troch en troch korrupt stik sjagryn, wylst Stokes in sympatike man yn syn middeljierren is, dy't stiet foar in yntegere foarm fan it bedriuwen fan polityk. Yn 'e opinypeilings leit O'Daniel fier efter op Stokes, ta syn eigen oanhâldende argewaasje.
By in benzinestasjon stelle Everett-en-dy in oare auto. Neitiid hearre se sjongen by in rivier. Se hâlde ho en ûntdekke trije jonge tsjeppe waskfroulju dy't op 'e rotsen oan 'e igge klean oan it waskjen binne. De mannen, dy't troch harren jierren fan finzenskip net folle wend binne op it mêd fan froulike skientme, reitsje alhiel oerémis en litte harren troch de ferliedlike froulju drogearje mei maïswhiskey oant se bewusteleas reitsje. As Delmar en Everett wer by sûpe en stút komme, fine se fan Pete inkeld syn klean werom, dy't njonken harren lizze yn 'e foarm fan in man, mar sûnder man deryn. As der in pod útkrûpt, bepraat Delmar himsels en letter ek Everett derfan dat de froulju heksen wiene, dy't Pete betsjoend en yn in pod feroare hawwe. Hy bewarret de pod soarchfâldich yn in âld skuondoaze, deabenaud dat er Pete hielendal kwytreitsje sil.
Yn in restaurant treffe Everett en Delmar de ieneagige bibelferkeaper Big Dan Teague, dy't harren oanpraat om it bestelde iten mei te nimmen foar in picknick en him dêr dan sels foar útnûget. Nei't er it iten efter de kiezzen hat, brekt Big Dan in stevige tûke fan in beam, dêr't er Delmar in wan bruien mei jout en Everett bewusteleas mei slacht. Dêrnei berôvet er harren fan alle jild fan 'e bankoerfal mei Baby Face Nelson. Hy fermoedet dat se yn 'e skuondoaze, dy't se sa sekuer bewekje, noch mear jild hawwe, mar as er dêr inkeld in pod yn oantreft, is er sa lulk dat er it bistke, ta grutte konsternaasje fan Delmar, deaknypt.
Om't Big Dan ek harren stellen auto stellen hat, moatte Everett en Delmar neitiid meiliftsje mei oaren om har bestimming op 'e tiid te berikken. Underweis sjocht Everett Pete mei oare finzenen twangarbeid ferrjochtsjen, mar it is mar in glimp yn it foarbygean en hy hâldt it foar gesichtsbedroch. Ienris oankommen yn Everett syn wenplak, sjogge se by in kampanjegearkomste fan Homer Stokes trije jonge famkes optreden as The Wharvey Gals. Everett wurdt dêr alhiel opsternaat fan. It docht bliken dat trije famkes syn dochters binne, dy't McGill hjitte. Syn frou Penny hat har lykwols fan him skiede litten nei't er yn 'e finzenis kaam, en lit syn dochters no blykber oantsjutte mei har famkesnamme Wharvey. Hy wurdt noch lulker as er fan syn dochterkes heart dat Penny harren ferteld hat dat hy dea wie. Everett siket Penny op en konfrontearret har dêrmei, mar sy hâldt him foar dat er yn 'e finzenis gjin kostwinner wêze kin wylst sy en harren seis, ûnderwilens sân dochters dochs ite moatte. Dêrom hat se in skieding oanfrege en om har hinne sjoen nei in bettere man en in nije heit foar de famkes. Dy hat se fûn yn Vernon T. Waldrip, de kampanjelieder fan Homer Stokes, mei wa't se moarn trouwe sil. Everett wynt him dêr sa oer op dat er slaanderij mei Vernon kriget, wêrby't er it gefjocht kânsleas ferliest.
Om 'e sinnen wat te fersetten geane Everett en Delmar nei de pleatslike bioskoop, dêr't troch harren sipiers ek in kloft yn keatlings boeide finzenen binnenbrocht wurdt. Diskear is der gjin twifel mooglik: ien fan 'e finzenen is Pete. Dy nachts brekke Everett en Delmar yn 'e barak yn dêr't de finzenen sliepe en befrije harren maat. Pete leit út dat de trije waskfroulju him ek drogearre hiene, wêrnei't se him fuortsleepten om him oan te jaan yn ruil foar de preemje dy't him op 'e holle set wie. Hy bychtet ek op dat er harren plan ferret hat. Doe't sheriff Cooley him mei de swipe joech, liet er gjin wurd los oer de skat dy't se opdolle sille, mar doe't der in stroppe foar him klearhongen waard, sloech er troch en hat er alles ferteld. Cooley en syn posse sille harren sadwaande perfoarst opwachtsje by Everett syn âlde hûs. Dêrop bychtet Everett op dat it neat útmakket, want der hat nea in skat west. Hy siet nammentlik net yn it tichthûs foar in bankoerfal, mar om't er him foar abbekaat útjûn hie sûnder dat er dêr de fereaske diploma's foar hie. Mar hy hie heard dat syn frou Penny mei fiif dagen wertrouwe soe, en hy moast sjen dat er dat tsjinkearde. Om Pete en Delmar mei te krijen, oan wa't er ommers mei keatlings fêstsiet, hong er sadwaande in ferhaal oer in skat op. De oaren, fral Pete, binne poerlulk oer dat bedroch. Pete hoegde noch mat twa wiken út te sitten en hy stelt him foar dat er foar it útbrekken noch grif fyftich jier derby krije sil.
De wurden dy't it trio dêroer hat ferstomje lykwols as se by fersin in gearkomste fan 'e rasistyske Ku Klux Klan (KKK) trappearje, mei grut baarnend krús en al. It docht bliken dat de Klanleden de swarte muzikant Tommy Johnson finzen nommen hawwe, dy't se fan doel binne te lynchen troch him op te hingen. Everett-en-dy komme in trijetal Klanleden oer it mad, slane dyselden bewusteleas en stelle harren wite mantels en maskere puntmûtsen. Ferklaaid as Klanleden ynfiltrearje se de gearkomste om Tommy te rêden. Mar Big Dan Teague, dy't ek in lid fan 'e Ku Klux Klan blykt te wêzen, rûkt de hierkrêm dy't de idelteuterige Everett altyd brûkt, skuort it trijetal de mûtsen ôf en makket harren bekend as ynkringers. Troch harren smoarge gesichten sjocht de readbemantele grand wizard, dy't de lieding oer de gearkomste hat, harren oan foar mulatten. Yn 'e gaos dy't dan ûntstiet, witte Everett, Pete en Delmar Tommy te befrijen. As se efterfolge drige te wurden, knipt Everett in keabel troch dêr't it reuseftige baarnende krús mei oerein holden wurdt. It krús komt del en ferplettereret Big Dan Teague. Everett-en-dy witte mei Tommy te ûntkommen.
Neitiid slagget it Everett om Pete, Delmar en Tommy te bepraten en help him om syn frou werom te winnen. Yn in bespotlike momkape as muzikanten mei lange grize burden ynfiltrearje se dyselde jûns in kampanjediner fan Homer Stokes, dêr't Penny ek is om't har ferloofde Vernon ommers by de kampanje Stokes belutsen is. Underwilens kringt ek Stokes syn politike rivaal Pappy O'Daniel dêr binnen, dy't it him yn 'e holle helle hat dat Vernon de reden is dat it mei de kampanje fan Stokes giet dat it slydjaget. Syn oplossing is om Vernon in baan by syn eigen kampanje oan te bieden, in oanbod dat Vernon lykwols wisberet ôfstegeret. Wylst Pete, Delmar en Tommy in ferske sjonge, dat live op 'e radio útstjoerd wurdt, besiket Everett om Penny, dy't fuort by it poadium sit, oer te heljen om 'e trouwerij fan moarn ôf te sizzen en by him werom te kommen. Al syn praten is lykwols om 'e nocht. As it orkest Man of Constant Sorrow ynset, moat Everett meisjonge. It publyk, sawol yn 'e seal as thús by de radio, ken him en syn maten dan mei-iens werom as de Soggy Bottom Boys en reägearret entûsjast.
Underwilens is ek Homer Stokes arrivearre, dy't let makke is troch trelit by syn foargeande gearkomste. Yn 'e auto docht er de reade mantel fan in grand wizard fan 'e Ku Klux Klan út. As er de seal binnen komt, ken er Everett-en-dy daliks werom as de ynkringers dy't de KKK-gearkomste yn 'e bulten jage hawwe. Hy lit de muzyk stil lizze en easket dat se arrestearre wurde. Dêrby komt er earlik út foar syn ekstreem-rjochtse rasistyske ideeën, dy't er beskôget as sa normaal dat it net nedich is om der in wurd oan te wijen. Hy wit syn gehoar oars altyd moai te bespyljen, mar diskear kriget er it publyk net mei. De minsken wolle nei The Soggy Bottom Boys harkje en Stokes bringt himsels hieltyd fierder yn 'e swierichheden, oant syn eigen oanhingers him mei iten begjinne te bekûgeljen. In kloft jongemannen pakt him op en smyt him it stedsje út, wêrnei't Everett-en-dy ûnder lûd jûchhei fan it publyk fierder gean kinne mei Man of Constant Sorrow. Pappy O'Daniel hat mei ferbjustering mar oanwaaksende blydskip tasjoen by wat der bard is. As it ferske út is, grypt er syn kâns om it publyk yn 'e seal en foar de radio foar him te winnen troch syn stipe út te sprekken foar Everett-en-dy en harren amnesty te jaan foar alle misdriuwen dy't se begien hawwe.
Mei Stokes is ek syn kampanjelieder Vernon út 'e graasje rekke, en fan in trouwerij tusken him en Penny kin no gjin sprake mear wêze. Ynstee seit Penny ta dat se wertrouwe sil mei Everett, op it betingst dat er har oarspronklike trouring ophellet, dy't se yn it buro yn harren âlde hûs lizze litten hat. Dat, de oare moarns sette Everett, Pete, Delmar en Tommy ôf nei Everett syn âlde hûs. Dêr lizze sheriff Cooley en syn mannen noch altyd op 'e loer, en de mannen wurde daliks finzen nommen. Cooley hat no syn nocht fan harren opstigings, dat hy lit trije grêven grave en is fan doel om harren daliks op te hingjen. Everett-en-dy protestearje dat se amnesty krige hawwe fan 'e gûverneur, mar kinne dêrfan gjin bewiis sjen litte. Se sizze dat it live útstjoerd is oer de radio, mar Cooley en syn mannen beskikke net oer in radio. Yn wanhope bidde de trije mannen ynmoedich oan God om harren te rêden. Fuort dêrnei wurde sy, Tommy, sheriff Cooley en syn posse en ek Everett syn âlde hûs fuortspield troch in tsûnamy fan wetter.
As se wer boppe wetter komme, beskôgje Pete en Delmar dat as it antwurd fan God op harren gebed, mar no't syn libben net mear direkt gefaar rint, ornearret Everett dat it gewoan it ommers al oankundige ûnder wetter setten fan 'e delling foar de opslachmar wie. Tommy klampet him fêst oan in buro dat foarby driuwt en dêr fynt Everett de ring yn. As er it sieraad lykwols oan Penny presintearret, blykt it net har trouring te wêzen, mar in er erfstik fan in muoike fan harres. Se ferklearret dat se allinne mar mei him trouwe wol mei har echte trouring. Everett besiket út te lizzen dat dy no op 'e boaiem fan in mar leit, mar it is om 'e nocht: hy sil derom dûke moatte.
Rolferdieling
1) basearre op Odysseus út 'e Odyssee 2) dielt in namme mei Menelaos, in personaazje út sawol de Ilias as de Odyssee, mar yn 'e film spilet er de rol dy't de god Zeus yn Odyssee ferfollet; eins basearre op 'e Teksaanske gûverneur W. Lee "Pappy" O'Daniel 3) ek fan 'e echte bluesmuzikant Tommy Johnson wie it sizzen dat er op it krúspunt syn siel oan 'e duvel ferkocht hie om sa goed muzyk meitsje te kinnen; itselde ferhaal wurdt ek wol ferteld oer in oare muzikant, Robert Johnson 4) basearre op 'e sykloop Polyfemus út 'e Odyssee 5) basearre op Penélopé út 'e Odyssee 6) Baby Face Nelson wie yn 'e 1930-er jierren in echte, beruchte bankoerfaller 7) basearre op 'e god Poseidon út 'e Odyssee 8) basearre op 'e Frijers fan Penélopé út 'e Odyssee 9) basearre op Homearus sels 10) basearre op Tiresias út 'e Odyssee 11) basearre op 'e sirenen út 'e Odyssee
Produksje
O Brother, Where Art Thou? waard regissearre troch Joel Coen nei in senario fan himsels en syn broer Ethan Coen. De film begûn as in spontaan projekt doe't de bruorren Coen yn desimber 1997 úteinsetten mei in skript wêrfan't op dat stuit net dúdlik wie oft it ea ferfilme wurde soe. It wie hiel loskes basearre op it Aldgrykske epos de Odyssee, in wurk fan 'e dichter Homearus út omtrint 850 f.Kr. Opmerklik is dat de bruorren Coen eins de Odyssee nea lêzen hiene en it epos inkeld koene út oare adaptaasjes en de withoefolle ferwizings dernei yn 'e moderne Westerske popkultuer. Neffens harrensels wie akteur Tim Blake Nelson, dy't as klassikus ôfstudearre wie oan 'e Brown Universiteit yn Providence (Rhode Island), de iennichste op 'e hiele filmset dy't echt de Odyssee lêzen hie.
As produsint wie Ethan Coen by it projekt belutsen foar de filmstudio's Touchstone Pictures (in dochterûndernimming fan Disney), Universal Pictures, Groupe Canal+, Working Title Films en Blind Bard Pictures. Dêrmei wie O Brother, Where Art Thou? in Amerikaansk-Britsk-Frânske ko-produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan $26 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Roger Deakins, dy't yn oerlis mei de bruorren Coen in kleurekorreksje brûkte om 'e film in sepia (brúneftich) oansjen te jaan. Neffens Joel Coen waard dat dien om't de set "griener as Ierlân" wie, wylst sy in drûch, fertoarre lânskip toane woene mei goudene sinne-ûndergongen. De filmmuzyk waard fersoarge troch T Bone Burnett, dy't de soundtrack foar in grut part gearstalde út countrymuzyk út 'e 1930-er jierren.
Casting
Yn in fraachpetear mei de webside IndieWire fertelde Joel Coen yn 2000 dat er nei Phoenix (Arizona) reizge wie om akteur George Clooney persoanlik foar de haadrol yn O Brother, Where Art Thou? te freegjen. Clooney stimde dêr daliks mei yn, noch foar't er it senario lêzen hie, mei't er hold fan sels de minst súksesfolle fan 'e films fan 'e bruorren Coen. Om't er lykwols net daliks oanfielde hoe't er it personaazje fan Ulysses Everett McGill spylje moast, stjoerde er it skript op oan syn omke Jack yn Kentucky, dy't it foar him ynspriek op kassettebantsjes. Sa koe Clooney it him ûnder it autoriden eigen meitsje. Pas op 'e filmset die bliken dat omke Jack, dy't in fromme baptist wie, alle krêftwurden út it skript weilitten hie.
De cast fan O Brother, Where Art Thou? bestie fierders foar in grut part út âlde bekenden fan 'e bruorren Coen. Sa wie it de fjirde kear dat John Turturro yn ien fan harren films spile. Oare akteurs dy't earder yn harren films te sjen west hiene, wiene John Goodman (trije kear), Holly Hunter (twa kear), Charles Durning (twa kear) en Michael Badalucco (ien kear).
Opnamen
De opnamen foar O Brother, Where Art Thou? fûnen plak yn 'e simmer fan 1999. De film waard hielendal op lokaasje opnommen yn 'e omkriten fan Canton (Mississippy) en Florence (Súd-Karolina).
Distribúsje
De distribúsje fan O Brother, Where Art Thou? waard yn 'e Feriene Steaten en Kanada fersoarge troch Buena Vista Pictures Distribution; yn it Feriene Keninkryk troch Universal Pictures y.g.m. Momentum Pictures; yn Frankryk troch BAC Films; yn Dútslân en Itaalje troch Buena Vista Pictures Distribution y.g.m. Universal Pictures; en yn 'e measte oare lannen en territoaria troch United International Pictures. De film waard foar it earst fertoand op 13 maaie 2000 op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes, en dêrnei op 19 oktober fan dat jier op 'e fiering fan it Amerikaansk Film Ynstitút (AFI). Op 22 desimber 2000 gied er yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 5 desimber by Lost Highway, in label fan 'e Universal Music Group Nashville en by platemaatskippij Mercury Records.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige O Brother, Where Art Thou? oer it algemien positive resinsjes. De foaroansteande resinsint Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times wie it dêr net mei iens en parte de film mar 21/2 fan 4 stjerren ta. Hy skreau dat alle sênes yn 'e film "op har eigen wize prachtich wiene, en dochs ferliet ik de film ûnwis en ûntefreden." Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat O Brother, Where Art Thou? lykwols in goedkarringspersintaazje fan 78%, basearre op 154 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol er net sa goed is as de klassikers fan 'e bruorren Coen, lykas Blood Simple, is it hearlik eksintrike O Brother, Where Art Thou? dochs noch hiel leuk." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet O Brother, Where Art Thou? in goedkarringspersintaazje fan 69%, basearre op 30 resinsjes.
Opbringst
O Brother, Where Art Thou? brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $45,5 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $26,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $71,9 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $26 miljoen betsjut dat in winst fan $45,9 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Yn 2001 waard O Brother, Where Art Thou? by de Oscars nominearre foar de prizen yn 'e kategoryen bêste adaptearre senario en bêste kamerarezjy. By de Golden Globes waard de film nominearre foar de priis foar bêste film (musical of komeedzje). Haadrolspiler George Clooney wûn de Golden Globe foar bêste akteur yn in musical of komeedzje. De soundtrack fan O Brother, Where Art Thou? wûn de Grammy Awards foar album fan it jier en bêste kompilaasjesoundtrackalbum foar fisuele media, en krige in earfolle fermelding by de BMI Film & TV Awards. Fierders waard de film nominearre foar de Gouden Palm op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes, 3 BAFTA's, 5 Satellite Awards en 2 MTV Movie Awards.
Ynfloed op 'e muzyk
The Soggy Bottom Boys binne de fiktive band dy't de haadpersoanen yn O Brother, Where Art Thou? foarmje, earst om wat jild te fertsjinjen en letter sadat Everett yn 'e buert fan syn eks-frou Penny komme kin. Der is wol suggerearre dat de namme eins in oade is oan 'e Foggy Mountain Boys, in echte bluegrassband fan û.o. Lester Flatt en Earl Scruggs. Yn 'e film binne de ferskes fan 'e Soggy Bottom Boys neisyngronisearre mei it stimlûd fan echte sjongers, útsein dat akteur Tim Blake Nelson echt sjongt yn it liet In the Jailhouse Now.
De hit fan 'e Soggy Bottom Boys yn 'e film is it liet Man of Constant Sorrow fan Dick Burnett, dat al langer bestie en foarôfgeande oan 'e premiêre fan 'e film in protte súkses hân hie. Nei it útkommen fan O Brother, Where Art Thou? waarden de fiktive Soggy Bottom Boys sa populêr, dat de countrymuzikanten dy't oan 'e film meiwurke hiene mei-inoar de Feriene Steaten troch reizgen op it toernee Down from the Mountain. Fan 'e konserten waarden tillefyzjeregistraasjes makke en kamen dvd's út. De dielnimmers oan it toernee wiene û.o. Emmylou Harris, John Hartford, Alison Krauss, Chris Sharp, Ralph Stanley, Dan Tyminski en Gillian Welch.
Stasjon Koarnjum
Halte Cornjum (Cj) wie in stopplak oan de it eardere spoar fan Ljouwert nei Eanjum. It stasjon fan Koarnjum wie iepen fan 22 oktober 1901 oant 5 oktober 1930.
Slow architecture
Slow Architecture is in arsjitektuerstyl of arsjitektueropfetting dêr't de gearhing mei it neistlizzend en de omkriten in wichtige rol spilet.
Slow Architecture is ek it starich en mei ferdrach bouwen, yn tsjinstelling mei it yn ien kear setten fan in gebou. Sa'n wize fan bouwen kin neffens de foarstanders ek jild besparje.
It gebrûkmeitsjen fan de mooglikheden en kwaliteiten fan besteande struktueren moat it nije gebou in sterkere bân mei de wenkrite en mienskip jaan. It besteande is it resultaat fan in spul fan in protte faktoaren, dy't mei-inoar in proses libben hâlde dêr't it hjoeddeistige it gefolch fan is.
Gebrûk meitsje fan de kontekst jout ek in kâns om pleatslike boutradysjes en unike bylden (fan doarp, stêd, lânskip) te behâlden. Net om te konservearjen, mar krekt om fuortgong yn in kontinu proses te ferankerjen.
Pappegaai-eftigen
Ta dit skift hearre 4 famyljes fan fûgels, nammentlik de Nijseelânske parkiten (Strigopidae), de kakketoes (Cacatuidae) út Austraalje en Súdeast-Aazje, de Westerske parkiten (Psittacidae) út Amearika en Afrika en de Easterske parkiten (Psittaculidae) út East-Afrika, Aazje en Austraalje. De ûnderferdieling tusken de Westerske en de Easterske parkiten is earst yn 2014 algemien aksepteare.
Antropology
Antropology is de stúdzje of lear fan de minske: oer alle minsken fan alle tiid en oer alle fasetten fan it minskdom. It sintrale konsept yn de antropology is kultuer. Oars sein: dat ús soarte de keunst ûntwikkele hat om ús wrâld yn symboalen te sjen en dat we dy symboalen sosjaal oanleare en trochjaan kinne én dat we de wrâld (en ússels) op grûn fan dy symboalen feroarje kinne.
Antropology wurdt troch de American Anthropological Association (AAA) yn fjouwer gebieten ûnderferdield. Yn Noard-Amearika krije antropology studinten dan ek yn al dizze fjilden ûnderwiis, wylst yn Jeropa foar alle dielgebieten in aparte oplieding bestiet. De dielgebieten binne.
Dêrneist binne dêr ek noch oare dielgebieten te ûnderskieden:
Aksum
thumb|Nijbou yn Aksum Aksum, Aksoem of Axum (Tigrinja: አክሱም, Akhsum) is in stêd yn it fierste noarden fan Etioopje, yn de sône Mehakelegnaw fan de regio Tigray, net sa fier fan de grins mei Eritrea. De stêd wie eartiids it middelpunt fan it keninkryk fan Aksum, in see- en hannelsmacht, dy't de krite behearske fan sa'n 400 f.Kr. oant yn de 10e iuw. Guon gelearden identifisearje it keninkryk mei it 'Abyssynje', 'Etioopje' en 'Yndia' út midsiuwske beskriuwings.
Aksum stiet sûnt 1980 op de wrâlderfgoedlist fan UNESCO.
Skinkeskâns
thumb|De buert Swette-Skinkeskâns yn [[Ljouwert (stêd).]] Skinkeskâns wie in buorskip oan de Harnzer Trekfeart en De Swette. It lei diels ûnder Deinum, diels ûnder Ljouwert. Der siet in stienfabryk, in houtseagerij en oare yndustry. Letter is der in dwinger komd. Hjoed-de-dei is it bekend as yndustrypark De Swette III-Skinkeskâns.
Njoggentjinde-iuwske kaarten jouwe de namme foar de bebouwing om it plak dêr't de Swette yn de farwei fan Ljouwert nei Ritsumasyl útkomt. De kaart fan 1700 jout hjir Schenkeschans. De namme dûkt foar it earst op yn 1638 as Schenke Schans as in gongberder namme nei foaren komt as Swettehorne (wat oars net op itselde plak leit). It soe hjir om in ferneamingsnamme gean nei de festing Schenkenschans by de skieding fan Maas en Waal dy't yn 1636 troch Freark Hindrik op de Spanjerts werovere wie en dêrtroch bekend wurden wie. Van der Aa (1840) skriuwt lykwols dat de namme ûntliend is oan Georg Schenk fan Toutenburch († 1540), steedhâlder fan Fryslân, Grinslân en Drinte, dy't foar dit plak oer it slot Toutenburch bewenne hawwe soe. Dat is lykwols in misferstân, want in hûs mei dy namme waard troch him yn 1532 yn Ryptsjerk boud.
Skinkeskâns waard it earste yndustryterrein fan de stêd Ljouwert. It waard part fan Bedriuweterrein-West as De Swette III-Skinkeskâns en sûnt 2018 is it part fan de wyk Nijlân-De Swette.
Stasjon Jelsum
250px|thumb|Stasjon Jelsum Halte Jelsum (Js) wie in stopplak oan it eardere spoar fan Ljouwert nei Eanjum. De halte waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 1 desimber 1940 nei't it swier skansearre rekke wie troch in bombardemint.
Dit stasjon is boud nei it stajonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It waard yn 1900 boud en yn 1944 ôfbrutsen. It stasjon Jelsum foel binnen it type NFLS halte 3e klasse.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1992
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Barselona De Olympyske Simmerspullen 1992, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barcelona. It swimmen waard hâlden yn it Piscines Bernat Picornell. It swimbad waard yn 1970 boud foar it Europeeske Kampioenskip Swimmen en yn 1990 ferboud foar de Olympyske Simmerspullen fan 1992
1500 meter Frije Slach
{| width=100%
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1992.
Martinus Schuil
Martinus Schuil (Harns, 26 april 1842 - Drachten, 22 maart 1899) wie in Frysk komponist en ûnder mear direkteur fan de Harnzer Muzykskoalle en sjongferiening 'Euterpe'. Hy kreau sjongspullen en berne-operettes; syn wurk De Woudkoningin is oersetten yn it Frânsk, Dútsk en Ingelsk.
Biografy
Hy wie soan fan Jouke Boltom / Bolton Schuil en Akke Zijlstra. Syn heit, dy't muzykûnderwizer en oargelist yn Ljouwert wie en in krystkantate komponearre, ferstoar yn Martinus earste libbensjier (9 oktober 1842). Hysels wie troud mei Martha van der Meulen. Dochter Anna Cornelia Schuil wie sjongeres; soan Jouke Broer, troud mei Amalia Jacoba Hol, dochter fan komponist Richard Hol en sjongpedagoge, waard skriuwer fan berneboeken.
Nei it ferstjerren fan Jouke Schuil ferfear de famylje nei Frjentsjer. Der folgen lessen fan pleatslike organisten, ûnder oare fan Jac. Velds út Snits, en ek lessen yn Ljouwert. Troch in finansjele bydrage fan tredden koe er oant 1862 trije jier studearje oan it Brusselsk Konservatoarium; hy krige der ûnderrjocht fan François-Joseph Fétis en Dupont yn fakken fioele, piano en muzykteory. Dêr ûntwikkele er him mei ta tenor en koe ek in sit nimme yn it orkest fan de opera.
Hy gie werom nei Nederlân en fêstige him wer yn Ljouwert en waard yn 1864 oargelist te Frjentsjer en dirigint fan "Euphonia". Yn 1875 wie er werom yn syn bertestêd dêr't er oant syn dea organist wie fan de Menistetsjerke, kapelmaster fan de skutterij en koardirigint fan "Euterpe", dat er sels oprjochte hie. Hy brocht dêrmei yn in gebiet dat amper grutte útfieringen koe, opfieringen fan Het onderhuis fan Richard Hol en De wereld in fan Peter Benoit ta stân; foar dy lêste wiene 250 bern en grut orkest nedich.
Hy wenne oant syn ferstjerren yn Harns, mar ferstoar by in sweager yn Drachten; hy wie doe al in goed jier siik.
Top level domain
In top level domain of TLD is it meast rjochtse part fan in ynternet domeinnamme. It wurdt troch de ICANN u.o. takend oan unôfhinklike lânnen. Sa hawwe de meast Nederlânske websiden .nl as lêste part fan har URL; dêryn is nl it TLD. It type TLD bestiet út 2 letters en stimt meast oerien mei ISO 3166-1.
Der is in ferskaat oan soarten TLD's:
Generyke TLD's binne (eksklusyf de punt dy't oanjûn is foar dúdlikens):
Niet-gesponsorde TLD's
Sponsorre TLD's binne:
Lânlike TLD's binne (eksklusyf de punt dy't oanjûn is foar dúdlikens):
Sigge
thumb|Plomsigge Sigge (Carex) is een skaai fan sawol blêdferliezende as grienbliuwende oerbliuwende krûden mei in gerseftige groeifoarm, hearrend ta de sypergerzenfamylje (Cyperaceae). It skaai Carex is mei mear as 2000 soarten ien fan de grutste skaaien fan de bedektsieddigen. In soad foarkommende sigge is de plomsigge (Carex paniculata).
De tuorrebout (famylje) (Typha), wurdt yn Fryslân ek wol Sigge neamd.
Sokoban
thumb|200px|''In screenshot fan in Sokobanklean. De spiler moat de reade "doazen" nei de griene doelen triuwe. Sokoban (倉庫番 Sōkoban, "magazynwurker" yn it Japansk) is in puzel dêr't de spiler doazen troch in doalhôf (fan boppen sjoen) fersette moat, sadat dy op bepaalde doelen setten wurde. Der kin mar ien doaze tagelyk fersetten wurde, en de doazen kinne allinnich treaun, en net lutsen wurde. De doazen kinne allinnich horizontaal of fertikaal ferskowe, net diagonaal. De útdaging hjirby is dat allegeduerigen mijd wurde moat om ûnoplosbre sitaasjes ('deadlocks') te meitsjen, wêryn de spiler net mear efter in doaze komme kin om dy te triuwen; bygelyks in doaze dy't én links én boppe tsjin in muorre oanleit. Sels yn it earste oankommen maklike spulsituaasjes kinne dochs min op te lossen wêze. In bykommende útdaging is de taak yn sa min mooglik setten of yn sa koart mooglike tiid dien te krijen.
Sokoban is yn 1982 útfûn troch Hiroyuki Imabayashi, en it spul is doe útjûn troch Thinking Rabbit, in softwarefirma út Takarazuka, Japan. Troch Thinking Rabbit binne letter moch ferskate ferfolgen útjûn lykas Boxxle, Sokoban Perfect en Sokoban Revenge.
Op ynternet binne ûntelbere kloanen fan Sokoban te finen, foar hast elk kompjûterplatform.
Wiskundige analyze
Sokoban kin bestudearre wurde middels de kompjûtasjonele kompleksiteitsteory. It is bewiisd dat it oplossen fan in spulnivo fan Sokoban in probleem is mei kompleksiteitsgraad NP-slim ; it is ek bewiisd dat Sokoban PSPACE-kompleet is.
It probleem fan Sokoban is in planningsprobleem, fergelykber mei dat fan in robot dy't doazen yn in magazyn oarderje moat. De fertakkingsfaktor fan Sokoban is te fergelykjen mei dy fan skaak, mar de djipte fan de sykbeam kin by Sokoban enoarm grut wêze: yn guon niveaus binne mear as 1000 bewegingen nedich. Sykmetoaden út de keunstmjittige yntelliginsje, lykas it A*-algoritme, kinne brûkt wurde om in kompjûterprogramma te meitsjen dat Sokobanniveaus oplosse kin. Mar om effisjint te wêzen moatte dy metoaden ferfine wurde mei domeinspesifike kennis, krektas minsklike spilers heuristiken brûke en by it spyljen fan Sokoban. In foarbyldd fan in automatyske Sokobanoplosser is Rolling Stone, ûntwikkele troch de GAMES-groep oan de Universiteit fan Alberta yn Kanada. En dôchs is dat programma net by steat om alle 90 standertniveaus fan Sokoban op te lossen.
Dunegeaster- en Follegeasterpolder
De Dunegeaster- en Follegeasterpolder is in natoergebiet fan It Fryske Gea fan 8 hektare oan de westouwer fan de Tsjûkemar yn de gemeente Lemsterlân.
It is de bedoeling it gebiet te ûntwikkeljen ta in djerreblomhaailân, reidlân en moerasouwer. Fan it skrale boerelân dat yn de bloeitiid fol stiet mei djerreblom, soere surk en echte koekútsblom is yn Fryslân net folle mear oer. Untwettering, te min skjin wetter en sypwetter dat ryk is oan mineralen, de bedonging en fersoering hawwe funest west. It gebiet sil dêrom wieter makke wurde en minder bedonge wurde.
Ynformatika
Yn de meast generale sin is ynformatika de stúdzje fan kompjûterisaasje en ynformaasjeferwurking, sawol wat de apparatuer (hardware) as de programmatuer (software) oanbelanget. Yn de praktyk omfiemet ynformatika in grut ferskaat oan stúdzjefjilden dy't bining hawwe mei kompjûters.
De ynformatica bestudearret wat programma's wol en net kinne, keunstmjittige yntelliginsje, hoe't programma's it effisjintste in spesifike taak útfiere kinne, hoe't programma's ynformaasje opslaan en wer ophelje kinne en hoe't programma's har mei brûkers en oare programma's ûnderhâlde (brûkers ynteraksje en programmeartalen).
De earste universiteit mei in fakulteit Ynformatika wie yn 1962 de Purdue University.
Stasjon Feinsum
thumb|250px|Stasjon Feinsum Feinsum (Fk) wie in stopplak oan it eardere spoar spoar fan Ljouwert nei Eanjum. It stopplak fan Feinsum waard iepene op 22 april 1901 en sluten op 22 maaie 1932. It stasjonsgebou bestie fan 1901 oant 1931.
Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standaardtype NFLS, dy't benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon Blije foel binnen it type NFLS halte 3e klasse.
Kadaster
thumb|Haadkantoar Kadaster Nederlân, Apeldoarn In kadaster is in fanwege de oerheid byhâlden iepenbier register fan fêste saken en de dêrop festige rjochten. It wurd wurdt ek brûkt om de tsjinst oan te tsjutten dy’t it bewâld fan sa’n register hat. It Kadaster is de ynformaasjeboarne foar dejingen dy’t feiten fan beskate perselen witte wolle.
Wêr’t de namme kadaster krekt wei komt is net hielendal wis; it wurd stammet fan it midsiuwske latynske catastrum, dat of fan it Grykske καταστιχον (katastichon), list, of it Latynske capitastrum (holle), in Romeinske haadlike belesting basearre op it hawwen fan ûnreplik goed.
Ryksdeigebou
thumb|It earde Racsynskpaleis om 1880 hinne thumb|Foargevel fan de Ryksdei thumb|Ryksdei rûn 1900 thumb|Ryksdei skansearre nei de Twadde Wrâldkriich It Ryksdeigebou (Dútsk: Reichstaggebäude) is it Dútske parlemintsgebou yn de haadstêd Berlyn en stiet op it Plein fan de Republyk (Platz der Republik). Yn 1884 waard mei de bou úteinset en yn 1894 wie de bou foltôge. It gebou hat de funksje fan parlemint hân ûnder it Dútske Keizerryk, de Weimarrepublyk en it Tredde Ryk. It gebou krige syn folsleine funksje werom yn 1999 foar it parlemint fan de Bûnsrepublyk Dútslân.
Kadaster
Skiednis
Oant de ein fan de 18e iuw ta kende it gebiet fan it Keninkryk fan de Nederlannen fan no gjin lykfoarmige administraasje fan fêst goed. Hoewol’t al earder besocht wie dat te feroarjen, bleau de administraasje datearre en wat in soadsje. Dêrtroch wie it net mûglik om in sekuere weardebepaling en belestingoanslaggen te jaan.
Hollânsk Kadaster
Earst mei it ta stân kommen fan de ienheidssteat Nederlân yn 1798 waard, neffens it Frânske ideaal fan 'egalité', besocht in rjochtfeardige belestingheffing yn te fieren. Om it safier te krijen waard in administrative organisaasje foar els departemint opset.
Yn 1810 en 1811 waard it hiele grûngebiet yn kaart brocht, mei dêrby in oersjoch fan feiten oer it soart perseel, de eigner en it oerflak. It projekt mislearre lykwols en de kaarten waarden yn 1811 ôfkard foar it gebrûk yn it kadaster nei Frânsk model, omdat sy net systematysk genôch en yn opset te ûnfolslein wiene.
Méthodique Samling
Neidat it Keninkryk Hollân yn 1810 definityf ynlive waard by it Frânske keizerryk, jilden de Frânske wetten ek yn Nederlân. Dat betsjutte dat Nederlân ek in unifoarme belestingwetjouwing hawwe moast. Omdat de besteande registraasjes yn de Hollânske departeminten net foldienen oan de easken fan it Frânske Recueil Méthodique, waard yn oktober 1811 it kadaster op Frânske wize yn gebrûk naam. Der kaam in twatalige edysje fan de Frânske wetjouwing mei de namme Méthodique Verzameling der Wetten, Decreten, Reglementen, Instructiën en Decisiën, betrekkelijk het Cadaster van het Fransche Rijk, yn’t koart Méthodique Verzameling.
Ryksdeigebou
Kâlde Kriich
It swier skansearre gebou kaam nei it ferpartsjen fan Dútslân en Berlyn yn West-Berlyn te lizzen, net fier fan de Berlynske Muorre ôf. It gebou waard wer opholpen, mar wie net langer symboal foar ien Dútslân, mar foar in ferdield lân en in ferdielde haadstêd. Mei de tins dat in weriening fan Dútslân noch lang duorje soe, waard it gebou fan 1971 ôf net mear foar politike doelen brûkt, mar krige it de funksje fan in Dútsk Histoarysk Ynstitút en útstallings.
Nei de weriening
Doe't yn oktober 1990 Dútslân fannijs werienige, waard men warber en brûk it Ryksdeigebou wer foar it parlemint. Lang om let waard it yn 1999 nei jierrenlange restauraasjes wer folslein yn gebrûk naam en waard alles foargoed fan Bonn nei Berlyn ferhûze. Arsjitekt Norman Foster ûntwurp wiid fiemjende oanpassings, mei benammen de koepel op it tek fan it gebou. Men kin fan it tek ôf troch dy koepel sjen nei de haadferdjipping, dêr't it parlemint gearkomt. It trochskinen dêrfan wurdt as in metafoar foar de hjoeddeiske demokrasy sjoen. De kombinaasje fan âlde en nije arsjitektuer wurdt sjoen as in foarbyld fan itpostmodernisme yn de arsjitektuer. In part fan de Russyske graffiti en kûgelgatten út 1945 is efter pleksyglês bewarre. Foar de westlike yngong wappert de Flagge fan de Ienheid, dat in grutte ferzje fan de Dútske flagge is. thumb|Ryksdei hjoed-de-dei
Kadaster
Kadastrearring oant 1832
Hoewol’t Nederlân inkelde jierren letter wer ûnôfhinklik fan Frankryk waard, bleaunen de Frânske foarskriften jilden. It proses fan kadastrearing ferrûn stadich. Earst yn 1825 koe avensearre wurde mei de ynfiering fan it nije Boargerlik Wetboek, dêr’t it plan foar ynfiering fan de gearhing tusken grûnboekhâlding en hypotekêre boekhâlding yn regele waard.
Tusken 1826 en de ynfiering fan it kadaster op 1 jannewaris 1832 waard der gong makke mei de kartering, mar de kaarten út dy perioade wienen fan folle minder kwaliteit as de kaarten fan foar 1825.
Fêste saken
Yn Nederlân registrearret de Tsjinst foar it kadaster en de iepenbiere registers sûnt 1832 feiten oer in beskaat stik fêst goed (it perseel) en alle wizigingen dy’t har dêryn foardogge.
De namme fan de eigner of fruchtgebrûker wurdt fêstlein. Teffens plak, ôfmjittingen, gebrûk fan it perseel, miljeukanten fan de boaiem en ek oft der in hypoteek of erftsjinstberheden op sitte. In perseel wurdt oantsjut mei de kadastrale oantsjutting, dy’t altyd bestiet ut de namme fan de kadastrale gemeente, de letter fan de seksje en it nûmer fan it perseel, sa nedich oanfold mei de appartemintsindeks at it perseel splitst is yn appartemintsrjochten. In noch net útmetten part fan in kadastraal perseel hjit in dielperseel, bygelyks yn gefal fan in part fan in perseel dat ferkocht is. De grinzen fan de nije perselen (it ferkochte en it oerbliuwende part) moatte dan noch oanwiisd en opnaam wurde.
Skippen en fleanmasines
It kadaster fersoarget ek de registraasje fan de eigendommen en de hypoteken op saneamde registergoederen sa as skippen en fleanmasines. Skippen komme yn it Skipsregister.
Lânynrjochting
Lânynrjochtingsprojekten lykas ruilferkaveling hearre ek ta de taken fan it kadaster.
Topografyske kartearing
Sûnt 2004 is de Topografyske Tsjinst part fan it Kadaster, no ûnder de namme Kadaster Geo-Ynformaasje.
Stelsel fan de Rykstrijehoeksmjitting
It Kadaster ûnderhâdt it Nederlânske koördinaatsysteem, de Rykstrijehoekskoördinaten (RT).
Keppelings om utens
Kiinteistörekisteri
Oranjestêd (Arûba)
Oranjestêd (Nederlânsk en offisjeel: Oranjestad) is de haadstêd fan Arûba. De stêd leit oan de westkante fan it eilân, der wenje likernôch 30.000 ynwenners it grutste plak fan it eilân en wurdt op it eilân ek wol Playa neamd.
Skiednis
Foar 1790 wie it súdliker lizzende Savaneta de haadstêd fan Arûba, mar Oranjestêd wie foar skippen better berikber. De stêd is boud om Fort Zoutman, dat yn 1796 troch de Nederlanners boud is om it eilân te ferdigenjen. Earst hie de stêd gjin offisjele namme, it stie bekend as de Hynstebaai. It kaam oan dy namme omdat it in plak wie dêr’t in soad hynders ferskippe waarden nei Kurasau. It fort is tsjintwurdich noch ien fan de grutte toeristenlûkers fan it eilân. Oare plakken dêr’t in soad toeristen op ôfkomme binne de belêstingfrije haven en de Willem III Toer, dat deunby it fort stiet.
Oranjestêd is neamd nei kening Willem I fan de Nederlannen, de earste erfgenamt fan it Hûs fan Oranje. De namme waard yn 1820 oan de stêd jûn doe’t de ynteresse yn Arûba grutter waard nei de fynst fan goud op it eilân.
thumb|right|250px|Nederlânske arsjitektuer yn Oranjestêd.
Lytse parten fan de stêd binne foarme troch it winnen fan lân op de see. De hjoeddeiske Renêssânce Merke en it Keninginne Wilhelmina Park lizze yn dit gebiet.
Nederlânske koloniale arsjitektuer is minder oanwêzich as op Kurasau, mar ferskate nijmoadrige gebouwen binne boud yn dy styl, wêrûnder it winkelsintrum by Royal Plaza, en in stik as wat gebouwen by de haadstrjitte en it sintrale plein. Trochdat de oerheid no mear dwaande is mei it behâld fan it histoaryske erfgoed, binne ferskate âlde gebouwen en huzen yn it sintrum fan de stêd feroare yn kleurfolle lânmerken, bygelyks de sivile rjochtbank oan de Wilhelminastrjitte.
Ferkear
Tichtby Oranjestêd, op likernôch 2,5 kilometer, leit de ynternasjonale lofthaven Keninginne Beatrix Ynternasjonaal Fleanfjild.
De wichtigste winkelstrjitte is Caya G. F. Betico Croes, ferneamd nei de politikus Betico Croes, dy’t yn 1986 ferstoar. Mar hieltyd mear minsken geane nei de Lloyd G. Smith Bûlevaar. Dit omdat it tichter by de haven leit.
Oranjestêd hat de grutste haven fan it eilân, dat fiif grutte skippen tagelyk losse kin. Yn 2003, binne mear as 200 kontenerskippen lost troch de haven. In lytsere haven foar lytsere skippen is by Barcadera, fiif kilometer nei it easten. Der binne plannen om de kapasiteit fan de havens út te wreidzjen en om mear romte te meitsjen foar de plesierfeart en fiskersboaten.
It ferkear yn it sintrum fan de stêd wurdt mei de jierren in grutter probleem foar de forinzen. De oerheid wurdt ûnder druk setten om hjir wat oan te dwaan. Ein 2006 waarden der plannen ûntwikkele om in rotonde te meitsjen by de haadbûlevaar by it belêstingfrije gebiet, dat ien fan de drokste krúspunten fan it eilân is. De plannen binne yn 2008 ôfmakke. Yn de tuskentiid binne ferskate bedriuwen en oerheidsôfdielingen ferfard nei plakken bûten it sintrum fan de stêd, dat soarge foar in foarútgong yn de bou en modernisearring fan gebouwen.
Underwiis
Oranjestêd is it thús fan de Universiteit fan Arûba, dat stúdzjes jout op it mêd fan rjocht en ekonomy. Yn Oranjestêd stiet ek de grutste middelbere skoalle fan it eilân, Colegio Arubano.
De All Saints Universiteit fan de Medisinen is ek fêstige yn Oranjestêd. Der wurdt yn it Ingelsk les jûn.
Dobben Hurdegarypsterwarren
thumb|Tagong nei wannelpaad De Dobben Hurdegarypsterwarren binne restanten út de lêste iistiid en lizze oan de Lange Leane tusken Hurdegaryp en Burgum. De stripen tusken de dobben en eardere pingo’s wurde brûkt was kuierpaad en binne bûten it briedseizoen (1 april - 1 july) frij tagonklik. It gebiet fan 33 hektare wurdt beheard troch It Fryske Gea. De dobben binne pingoruïnes, oerbliuwsels út de lêste iistiid, rom 20.000 jier lyn. Yn de stientiid waarden hjir kampen opsetten troch de rindierjagers. Destiids wie it klimaat wat mylder wurden en wienen de iislinzen raand ta markes. Yn de rin fan de jierren binne in soad pingoruïnes ferlern gien. Guon binne tichtsmiten mei ôffal. Yn it ramt fan ruilferkaveling binne de measten natoergebietsjes wurden, hjirfan binne tolve oan It Fryske Gea oerdroegen.
Lukretius
Lukretius (folút: Titus Lukretius Karus; ±99 f.Kr. – 55 f.Kr.) moat ien fan Rome's grutste dichters en filosofen west hawwe, mar der is frijwol neat oer him bekend. Syn iennichste oerlevere wurk is it leardicht De Rerum Natura ("Oer it Aard fan de Dingen"), dat de ideeën fan 'e epikuristyske filosofy behannelet.