cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rey (Star Wars)
Yn The Last Jedi
Underwilens blykt der in bân tusken Rey en Kylo Ren te bestean, dy't harren fia de Krêft mei-inoar ferbynt. Se brekke har der allebeide de holle oer hoe't dat kin, mar it slagget harren net om der in ferklearring foar te betinken. Nei't Rey earst in tige ôfhâldige opstelling foar Kylo oer hat, begjint se njonkelytsen mei him te kommunisearjen. It ferhaal dat Rey oer it ferfal fan Kylo Ren ta de tsjustere kant fan 'e Krêft heard hat, is dat er ien fan 'e learlingen wie dy't syn omke Luke Skywalker oplate ta nije Jedi. Kylo liet him ferliede troch opperste lieder Snoke, slachte by nacht syn mei-learlingen ôf, stiek de nije Jedi Timpel yn 'e brân en naaide út. By ien fan harren kontakten fertelt Kylo lykwols oan Rey dat Luke syn macht eange en him besocht te fermoardzjen, en dat dàt de reden wie dat er weromsloech en útpykte. Rey konfrontearret Luke dêrmei, dy't tajout dat er op in nacht benaud waard foar it tsjuster yn 'e dreamen fan syn omkesizzer. In momint lang stied er yn bestân om 'e bedriging dy't de jonge foarme, op 'e alderienfâldichste manear op te lossen troch him dea te dwaan, mar dat stuit gie hiel gau foarby. Mar Kylo waard krekt doe wekker en seach Luke mei syn ljochtsabel boppe him stean en ferdigene himsels. Dêrom jout Luke himsels de skuld fan alles dat dêrnei bard is en hat er de Krêft ôfsward.
Rey is derfan oertsjûge dat Kylo ferlost wurde kin fan 'e tsjustere kant fan 'e Krêft, en ferlit Ahch-To mei Chewbacca en R2-D2, nei't se de âldste geskriften fan 'e Jedi stellen hat út 'e oerâlde holle beam op it eilantsje dêr't se bewarre wurde (en dy't Luke letter platbaarnt). Se lit har troch Chewbacca yn in rêdingskapsule by de float fan 'e Earste Oarder ôfsette. Dêr wurdt se troch Kylo Ren finzen nommen en foar opperste lieder Snoke brocht, dy't selsfoldien útleit dat se moai yn syn fâle rûn is. Hy is nammentlik dejinge dy't har geast mei dy fan Kylo ferbûn hat en de twifel yn Kylo oanfitere hat. De ûnwissichheid yn him dy't Rey waarnommen hat, is sadwaande neat oars as wat Snoke har fiele litte woe. Fierders befreget Snoke Rey oer de lokaasje fan Luke, en hoewol't se him neat fertelle wol, wurdt er troch it gebrûk fan 'e Krêft de wierheid út har tinzen gewaar.
Snoke jout Kylo opdracht om Rey te fermoardzjen, mar Kylo fermoardet ynstee Snoke. Dêrnei ferslane Kylo en Rey tegearre de leden fan Snoke syn liifgarde. Rey mient dat Kylo de tsjustere kant fan 'e Krêft efter him litten hat, mar dat blykt net sa te wêzen. Kylo nimt ynstee it plak fan Snoke yn as opperste lieder fan 'e Earste Oarder. Hy wegeret Snoke syn befel ta de útrûging fan it Ferset yn te lûken en freget Rey om tegearre mei him it Stjerrestelsel te regearjen. Sy wegeret en se wrakselje om it besit fan 'e ljochtsabel fan Luke, wêrby't it wapen úteinlik midstwa rekket. Op dat stuit wurdt de float fan 'e Earste Oarder fierhinne ferneatige en it reuseftige romteskip fan Snoke midstwa brutsen troch de oanfal fan fise-admiraal Holdo fan it Ferset. Rey ûntkomt oan 'e ferwoastging en wurdt oppikt troch Chewbacca en R2-D2 yn 'e Millennium Falcon.
Se folgje de oare leden fan it Ferset, dy't op 'e planeet Crait beskûl sykje yn in âlde rebellebasis yn it binnenste fan in berch. Dy datearret noch út 'e tiid fan 'e striid fan it Rebelleferbûn tsjin it Galaktysk Keizerryk, mear as tritich jier earder. As Poe Dameron, Finn en Rose Tico lieding jouwe oan in ferdigeningsaksje mei stokâlde lângliders, lokje Rey en Chewbacca yn 'e Millennium Falcon de TIE-jagers fan 'e Earste Oarder by de oare fersetslju wei. It Ferset komt lykwols ynsletten te sitten yn 'e basis, dy't mar oer ien útgong beskikt, mei't de oare tichtset is troch in ynstoarting. Rey brûkt de Krêft om 'e rotsblokken fansiden sweve te litten, sadat alle oerlibjende fersetslju ûntsnappe kinne út 'e basis om oan board fan 'e Millennium Falcon te ûntkommen.
Yn The Rise of Skywalker
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) ûntdekt Kylo Ren op 'e ferburgen Sith-planeet Exegol dat keizer Palpatine, dy't mear as tritich jier lyn yn 'e Slach by Endor omkommen is, wer opstien is út 'e dea. Fan him kriget Kylo opdracht om Rey op te spoaren en te deadzjen. It Ferset kriget lucht fan it bestean fan Exegol en de weropstanning fan Palpatine, en Rey set mei Finn, Poe Dameron, Chewbacca en de robots BB-8 en C-3PO yn 'e Millennium Falcon ôf nei de woastynplaneet Pasaana, op 'e siik nei ien fan 'e twa saneamde 'weifiners', apparaten dy't de wei wize nei Exegol.
Op Pasaana oankommen, wurdt de groep al rillegau efterfolge troch stoarmtroepers fan 'e Earst Oarder. Se wurde finzen nommen, mar daliks wer befrijd troch in mysterieuze frjemdling mei in gesichtsbedekkende helm op, dy't Lando Calrissian blykt te wêzen, in held út 'e Galaktyske Boargeroarloch. Dyselde fertelt Rey-en-dy dat hy en Luke yn it ferline op Pasaana tegearre omdôch socht hawwe nei in artefakt dat harren de lokaasje fan 'e twadde weifiner ferklappe soe. Se bedarren op Pasaana om't se in agint fan 'e Sith folgen, in Ochi fan Bestoon. Dy syn spoar rekken se lykwols op Pasaana bjuster; it is ûnbekend wat der fan him wurden is, mei't syn romteskip noch altyd yn 'e woastyn stiet. Rey-en-dy beslute dat se it skip fan Ochi trochsykje moatte. Ear't se it berikke kinne, komme se lykwols allegearre fêst yn driuwsân. Se kinne harsels net befrije en geane ien foar ien kopke-ûnder.
Ynstee dat se deageane, sakje Rey-en-dy lykwols dwers troch it plafon by in ûndergrûnsk gongestelstel nei binnen. Dêre fine se it bonkerak fan Ochi werom, dy't lang ferlyn blykber itselde oerkommen is, en dy't dúdlik nea wer in útgong fine kinnen hat. Yn syn besit treffe se it artefakt oan dat se sykje: in dagge mei op it limmet in ynskripsje yn 'e taal fan 'e Sith. C-3PO is de iennichste dy't it lêze kin, en hy bewissiget de oaren derfan dat er persiis wit wat der stiet, mar syn programmatuer ferbiedt him lykwols om dingen út 'e Sith-taal oer te setten, sadat er harren net fertelle kin wat de ynskripsje ynhâldt. Wannear't it selskip úteinset mei in syktocht nei in útgong út it gongestelsel, komt it bist dat de tunnels groeven hat, in reuseftige achteagige slange, harren oer it mad. Rey giet lykwols ûnferfeard op it bist ôf, en as se sjocht dat it in iepen wûne hat, genêst se dy troch de Krêft te brûken om wat fan har eigen libbensenerzjy nei it bist oer te heveljen. De slange lit har en har freonen dêrnei gewurde, en ûnder it fuortgean slacht er mei syn sturt in gat yn in tunnel nei de iepen loft ta.
Om't se net werom kinne om 'e Millennium Falcon op te heljen, mei't it dêr no sûnder mis optilt fan 'e stoarmtroepers, beslút de groep om 'e planeet mei it romteskip fan Ochi te ferlitten. Sadree't se it skip fan deunby sjocht, ken Rey it wer as it skip dêr't har âldelju yn ôfset binne doe't se har as lyts famke yn 'e steek lieten. Wylst de oaren it âlde skip ree meitsje foar de ôfreis, wurdt Rey de oanwêzigens fan Kylo Ren op Pasaana gewaar. Se giet in ein by de oaren wei om in konfrontaasje mei him oan te gean en lit syn TIE-jager delstoarte yn 'e woastyn. As de oaren it romteskip fleanklear hawwe, giet Chewbacca efter har oan, mar de trewanten fan Kylo komme him oer it mad. Finn sjocht hoe't er as finzene yn in romtefear laden wurdt. Hy skrept nei Rey ta, en as der in romtefear opstiget, ropt er har ta dat Chewbacca dêryn sit. Rey brûkt de Krêft om it romtefear werom nei de planeet te lûken, mar Kylo, dy't syn delstoarten fierhinne ûnskansearre oerlibbe hat, brûkt de Krêft om har tsjin te kearen. Dy ynspanning is tefolle foar Rey, en se ferliest de behearking oer de Krêft. In ûntlading fan Krêftwjerljocht, heech yn loft, soarget derfoar dat it romtefear ûntploft. Rey is raar gesteld, mei't se mient dat se Chewbacca ombrocht hat.
De dagge mei de ynskripsje hie Chewbacca by him, dat dy is ek ferlern gien. Aldergeloks hat C-3PO de tekst noch yn syn ûnthâld, mar nimmen dy't dêrby kin, of it moat wêze dat syn ûnthâld fierders hielendal wiske wurde soe. Nei't se fêststeld hawwe dat R2-D2, dy't op 'e fersetsbasis by generaal Leia Organa efterbleaun is, geregeldwei in back-up makket fan it ûnthâld fan C-3PO, beslute Rey, Dameron en Finn dat yn dit gefal it doel de middels hilliget. Mei de oaren reizget Rey yn it romteskip fan Ochi nei de planeet Kijimi, dêr't Poe Dameron in ekspêr yn roboatika ken dy't in ûnthâldswisking útfiere kin. De ynskripsje blykt te bestean út 'e koördinaten fan 'e lokaasje fan 'e twadde weifiner. Rey fernimt op Kijimi wer de oanwêzigens fan Kylo Ren, waans stjerreslachskip krekt yn in baan om planeet arrivearre is. Mar se wurdt ek de oanwêzigens fan Chewbacca gewaar, dy't oan board fan dat stjerreslachskip is. Sy en de oaren riddenearje dan út dat der op Pasaana twa romtefearen west hawwe moatte: ien dêr't Finn Chewbacca yn gean seach, en in oarenien dy't Rey by fersin ferneatige hat. De groep beslút om in rêdingsmisje te ûndernimmen.
Nei't se it stjerreslachskip ynfiltrearre hawwe, fynt Rey dêr de Sith-dagge werom. As se it ding beetkriget, hat se in fizioen wêryn't Ochi fan Bestoon har âldelju fermoardet. Kylo foarmet op 'e nij in bân troch de Krêft mei Rey om har lokaasje te witten te kommen. Sy wegeret mei te wurkjen, mar hy praat op har yn en besiket har belangstelling te wekjen troch oer har âlden út te wreidzjen. Hy hie har earder ferteld dat har âldelju minsken fan nul en gjinderlei betsjutting wiene, mar no bringt er út dat se dat út in bewuste kar wiene, om Rey te beskermjen. Se lieten har op Jakku yn 'e steek om har te ferbergjen. Ochi wie in trewant fan keizer Palpatine, dy't opdracht hie om harren te fermoardzjen, mei't Rey har heit de soan fan Palpatine wie. Rey wit oan Kylo te ûntkommen en mei Finn en Dameron en de befrijde Chewbacca pykt se út yn 'e Millennium Falcon, dy't se yn in hangaar fan it stjerreslachskip weromfine.
Se bejouwe har nei de koördinaten út 'e ynskripsje op 'e Sith-dagge, dy't in plak oantsjutte op 'e moanne Kef Bir, yn it planetestelsel Endor. Dat is it plak dêr't mear as tritich jier lyn de wrakstikken fan 'e twadde Deadsstjer delkommen binne, nei't dat romtestasjon en massaferneatigingswapen troch it Rebelleferbûn ferneatige wie yn 'e Slach by Endor. De weifiner blykt yn ien fan 'e reuseftige wrakstikken te sitten. Kef Bir is in wrâld dy't foar it meastepart oerdutsen wurdt troch oseänen. It wrakstik dêr't it om giet, leit flak foar de kust fan ien fan 'e seldsume kontininten, mar is frijwol ûnberikber troch de reuseftige weagen. Mei't de Millennium Falcon op Kef Bir in needlâning meitsje moatten hat en stikken rekke is, set Rey út tiidneed yn in lyts boatsje nei it wrak ta, dat se troch har behearsking fan 'e Krêft wit te berikken.
Yn it wrak fan 'e Deadsstjer wit Rey mei muoite de weifiner op te spoaren, mar Kylo lânet mei syn TIE-jager boppe-op it wrak en fernielt har weifiner. Neitiid begjinne se in duël mei de ljochtsabel. Underwilens brûkt yn 'e fersetsbasis prinsesse Leia, Kylo syn mem, al har krêften om fia de Krêft kontakt te lizzen mei har soan Ben Solo, sa't Kylo eins hjit. Mei't er ôflaat wurdt as er syn mem gewaarwurdt, slagget it Rey om him mei har ljochtsabel troch it boppeliif te stekken. Leia, dy't alles jûn hat dêr't se oer beskikt, beswykt it folgjende stuit fan útputting. As Rey it ferstjerren fan Leia troch de Krêft fernimt, wurde skuldgefoelens har oermânsk. Se brûkt de Krêft om Kylo in diel fan har eigen libbensenerzjy te jaan en him sa te genêzen. Earder hat er har derop ferge dat se nei de dea fan Snoke wifke om syn hân (en oanbod om tegearre oer it Stjerrestelsel te regearjen) oan te nimmen. No leit se him einlings út dat se graach de hân fan Ben Solo oannommen hie, mar net dy fan Kylo Ren. Dêrnei stelt se syn TIE-jager en set dêrmei ôf.
Rey flechtet nei Ahch-To, dêr't se foargoed yn selsopleine ballingskip bliuwe wol. Nei't se der arrivearre is, stekt se de TIE-jager fan Kylo yn 'e brân. Luke, dy't no in geast yn 'e Krêft is, sprekt har lykwols oan en leit har út dat it fout fan har is om har út it hielal werom te lûken, krekt sa't it fout fan himsels wie. Hy praat har moed yn en wiist har it plak dêr't er de ljochtsabel fan syn twillingsuster Leia ferburgen hat. Mei de Krêft tilt er syn âlde X-wjukjager út 'e see. Rey hellet de ûnskansearre weifiner út it wrak fan 'e TIE-jager en set koers nei Exegol. Se ferstjoert de koördinaten fan har rûte nei R2-D2. It Ferset, no oanfierd troch Dameron en Finn, komt fanwegen mei alle skippen dêr't it oer beskikt en folget har nei Exegol.
Ben komt as earste wer by sûpe en stút en besiket Palpatine oan te fallen, mar dyselde blaast him withoefier fuort. Dêrnei brûkt er Krêftwjerljocht om yn 'e loft boppe him de romteskippen fan it Ferset oan te fallen. Rey is sa ferswakke dat se dêr neat tsjin dwaan kin, mar as se om help freget, wurdt se antwurde troch de stimmen fan Luke en dy syn heit Anakin Skywalker, Obi-Wan Kenobi, Yoda, Qui-Gon Jinn, Mace Windu, Ahsoka Tano, Kanan Jarrus, Luminara Unduli, Aayla Secura, Adi Gallia en alle Jedi-masters út it ferline, dy't har nije krêften skinke. Rey brûkt de Krêft om 'e delfallen ljochtsabels fan Luke en Leia ta har te roppen. Palpatine falt har oan mei Krêftwjerljocht, mar Rey wjerkeatst dy troch de beide ljochtsabels krúslings foar har te hâlden. Mei't syn oanfal op himsels weromslacht, begjint Palpatine syn ferjonge lichem útinoar te skuorren. Nei in lange striid komt er einlings (wer) te stjerren. Rey hâldt langernôch fol om der wis fan te wêzen dat der neat fan Palpatine syn lichem oer is, foar't se sels ynstoart en fan útputting stjert. In slimferwûne Ben klaut himsels in paad tebek nei Rey har side en brûkt de Krêft om al syn restearjende libbenenerzjy oan Rey te jaan. Hja komt wer ta libben en se tútsje ienris, foar't Ben dea yninoar sakket.
Tera Patrick
Tera Patrick, echte namme: Linda Ann Hopkins (Great Falls (Montana), 25 july 1976), is in rêstend Amerikaansk fotomodel, neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise, pornografyfilmprodusinte, mainstream-aktrise en presintatrise fan mingd Ingelsk-Nederlânsk-Taisk etnysk komôf. Har namme wurdt ek wol (mis)stavere as Tara Patrick, en yn it begjin fan har karriêre hat hja ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Sadie Jordan, Brooke Thomas en Tera Hopkins. Patrick waard ûntdutsen troch de bekende neakenfotografe Suze Randall, en wie in Playboy Playmate en in Penthouse Pet ear't se as pornoaktrise begûn te wurkjen. Se sette yn 1999 útein mei in karriêre yn 'e Amerikaanske pornoyndustry, hold yn 2002 op, mar makke yn 2003 in comeback. Patrick hie grut súkses en wie ien fan 'e populêrste pornoaktrises fan 'e 2000-er jierren. Yn 2008 loek se har foargoed út 'e pornoyndustry werom.
Jonkheid
Tera Patrick waard berne yn Great Falls, yn 'e steat Montana, út in Taiske mem en in Ingelsk-Nederlânske heit. It gesin ferfear al rillegau nei har berte nei San Fransisko, yn 'e steat Kalifornje, dêr't Patrick grutbrocht waard troch har heit, in legerdokter, mei't har mem koart nei de ferhuzing man en bern yn 'e steek liet en weromkearde nei Tailân. Doe't Patrick op har trettjinde oer de ferneamde Fisherman's Wharf kuiere, waard se sjoen troch in talinteskout fan Morning Sun, dat ûnderdiel útmakket fan it prestizjeuze Ford Modeling Agency. Der waard har in kontrakt oanbean, dêr't se grif op yn gie. Se ferfear nei New York dêr't se fiif jier lang wurke as fotomodel. Op har achttjinde joech se dat wurk deroan om te studearjen oan 'e Steatsuniversiteit fan Boise, te Boise, de haadstêd fan 'e steat Idaho. Dêr behelle se in Associate Degree yn ferpleechkunde en in bachelorstitel yn mikrobiology. Se studearre ôf doe't se twaentweintich wie en ferfear doe nei Los Angeles, mei de bedoeling om fierder te studearjen oan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje.
Pornokarriêre
Yn Los Angeles mette se de ferneamde neakenfotografe Suze Randall, en om finansjele redens begûn Patrick doe as neakenmodel te wurkjen. Se posearre û.m. as Playmate foar de Playboy en as Pet foar de Penthouse, wêrby't se de Penthouse Pet fan 'e moanne febrewaris 2000 wie en it twadde plak behelle yn 'e Pet of the Year-ferkiezing. Underwilens hie se yn 1999, op har fiifentweintichste, har debút makke yn in pornografyske film, sij it in sêft-pornografysken-ien, fan 'e súksesfolle regisseur Andrew Blake. Koart dêrnei spile se yn har earste hurd-pornografyske film.
Tera Patrick rekke hiel gau hiel populêr, en waard ien fan 'e grutte nammen fan 'e Amerikaanske pornoyndustry yn it earste desennium fan 'e ienentweintichste iuw. Se joech hiel wat opsjoch doe't se yn 2002 oankundige dat se har weromloek út 'e pornoyndustry, nammenste mear om't se doedestiden noch foar fiif jier ûnder kontrakt stie by it label Digital Playground. Nei in jier fan ôfwêzigens kearde se yn 2003 werom yn 'e pornowrâld troch in twajierrich kontrakt ôf te sluten mei Vivid Entertainment. Oant se yn 2008 ophold mei aktearjen, spile Patrick neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn hast 120 films. Dêrmei wûn se seis AVN Awards (de Oskars fan 'e pornowrâld), wylst se fierders noch alve nominaasjes foar in AVN Award yn 'e wacht sleepte, en ek noch in Hot d'Or, de wichtichste Jeropeeske pornografypriis, wist te winnen. Yn 2006 rjochte Patrick in talinteburo op, it Tera Patrick Agency, foar pornoakteurs en -aktrises en neakenmodellen. Se is teffens eigner fan in eigen filmstudio, dy't Teravision hjit. Fan 2008 ôf presintearre se op 'e Amerikaanske betelstjoerder Playboy TV in eroatysk ynstruksjeprogramma, mei de titel School of Sex.
Mainstream-karriêre
Yn 2010 spile Patrick yn 'e Yndonezyske horrorfilm Rintihan Kuntilanak Perawan ("It Kreunjen fan 'e Keine Geast"). Datselde jiers kaam har autobiografy Sinner Takes All (in wurdspiling op winner takes all) út, dy't mei-skreaun wie troch sjoernaliste Carrie Borzillo. Dêryn beskriuwt Patrick û.m. hoe't se ta in fermoedsoening kaam mei har mem.
Priveelibben
Op 9 jannewaris 2004 troude Patrick mei kollega-pornoakteur Evan Seinfeld. Har relaasje mei him liket de oarsaak west te hawwen foar har úttreden út 'e pornoyndustry yn 2002 en har súksesfolle ferbrekken fan har kontrakt mei Digital Playground, want yn har nije kontrakt mei Vivid, liet se yn 2003 fêstlizze dat se inkeld mei har man en mei froulju hoege soe te wurkjen. Seinfeld wie ek mei-oprjochter fan it Tera Patrick Agency en fan Teravision. Op 30 septimber 2009 rûn it houlik fan Patrick mei Seinfeld út op in skieding, al giene se as freonen útinoar en bleaune se sakepartners. Neitiid krige Patrick in relaasje mei de keunstner Tony Acosta, mei wa't se op 25 febrewaris 2012, doe't se fiifentritich wie, in dochter krige (har earste bern), dy't se Sophie Evelia neamden.
Warber Fryslân
It earste projekt fan Warber Fryslân is it meitsjen fan in kompaktskiif mei Frysktalige ferskes foar Sinteklaas. Op dy skiif steane 10 besteande ferskes dy't oersetten binne út it Hollânsk. Ek steane der 11 nije ferskes op dy't skreaun binne troch û.o. Piter Wilkens, Doede Veeman, Gurbe Douwstra, Meindert Talma, Remon de Jong, Fokke Miedema, Adri de Boer en Hindrik van der Meer.
Yn 2009 waard oan it Sinteklaasprojekt in ferfolch jûn troch by trije fan de nûmers in fideoklip te meitsjen.
Normandje
thumb|250px|Rotskust tichtby Etretat Normandje (Frânsk: Normandie, Normandysk: Normaundie) is in bestjoerlike regio yn it noardwesten fan Frankryk, dy't tsjin it Kanaal oan leit tusken Pikardje en Bretanje. Oant 2016 bestie de krite út twa bestjoerlike regio's, Opper-Normandje oan de mûning fan de Seine, dêr't de Pont de Normandje de rivier de Seine oerkrúst en it westliker lizzend regio Neder-Normandje mei it skiereilân Cotentin. By Opper-Normandje hearden de departeminten Seine-Maritime en Eure, wylst Neder-Normandje út de departeminten Orne, Calvados en Manche bestie. Op 1 jannewaris 2016 waarden beide administrative regio's gearfoege ta ien Normandje.
Skiednis
De namme Normandje stamt fan de Noarmannen ôf. Harren lieder Rollo krige yn 911 it hartochdom Normandje yn lien tawiisd fan de Westfrankyske kening Karel de Ienfâldige. Dat wienen Germanen ôfkomstich út Skandinaavje dy't in Noard-Germaanske taal sprutsen. Lykwols wienen sy net grutsk yn tal dat inkeld in lytske boppelaach hearske oer de oarspronklike befolking fan Normandje, dat sûnt de tiid fan de Romeinen Romaansk-talich wienen. Binnen in pear generaasjes sprutsen alle neisieten fan de Noarmannen noch inkeld de taal fan de befolking dat letter oantsjutten wurde soe mei 'Normandysk'. In neisiet fan Rollo, Willem de Oermasterder oerweldige yn 1066 Ingelân. De Normandyske eallju dy't ek de nije toplaach fan Ingelân foarmje soenen, hawwe de Angelsaksyske taal mei harren eigen Normandyske dialekt lykwols djip beynfloede dat it moderne Ingelsk in soad Romaanske (Frânske) wurden ken. Nei de slach by Bouvines (1214) ferlear de Ingelske kening Jan sûnder Lân (dy't ek hartoch fan Normandje wie) it hartochdom oan de Frânske kening.
Omdat Ingelân fan Normandje út oermasterre wie, is Ingelân noch iuwen lang op papier in lien west fan de Frânske keningen, mar feitlik wie dêr neat fan te merken.
De Ingelsen soenen Normandje yn 1346, oan it begjin fan de Hûndertjierrige Oarloch, nei de slach by Kresy, en yn 1415, nei de slach by Azinkoert feroverje, om it yn de lêste desennia fan de kriich alhiel te ferliezen. De Kanaaleilannen, dy't by Normandje hearden, soenen lykwols foarfêst by Ingelân bliuwe.
Normandje spile yn de Twadde Wrâldkriich in tige wichtige rol fanwege de lanning fan de gealliearde troepen op D-Day (6 juny 1944). Yn de dêr opfolgjende gefjochten hawwe benammen de stêden Caen en Saint-Lô in protte skea oprûn.
Demografy
Yn Normandje wenje 3,2 miljoen minsken. De grutste stêden binne Rouen, Le Havre, Caen, Cherbourg en Évreux. Rouen wie ea de haadstêd fan hiel Normandje. Tsjintwurdich is it dat fan Opper-Normandje, wylst Caen de haadstêd fan Neder-Normandje is.
Kultuer
De omkrite fan Normandje is bekend fan de tsizen krektas camembert, de pont l'Évêque en de livarot, fan de Appels en fan dranken as calvados en sider. In lyts part fan de bewenners sprekt noch hieltyd de Normandyske streektaal.
Berg en Dal
300px|thumb|Lizzing fan de gemeente 300px|thumb|Gemeentekaart fan Berg en Dal Berg en Dal is in gemeente yn it suden fan de Nederlânske provinsje Gelderlân oan de Dútske grins. De gemeente hat  ynwenners (, boarne: CBS) op in oerflak fan 	93,28 km².
De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2015 nei in fúzje fan de gemeenten Groesbeek, Millingen oan de Ryn en Tubbergen. It haadplak en grutste plak fan de gemeente is Groesbeek. De gemeente heart by de Stedsregio Arnhim-Nimwegen.
Geografy
300px|thumb|Heuvelgea by Groesbeek In part fan de gemeente leit op it heger part fan de Nederrynske Heuvelrêch dêr't de doarpen Berg en Dal, Groesbeek en Beek lizze, wylst it leger lizzende gebiet by de rivier de Wal leit dêr't de doarpen Ooij, Leuth en Millingen lizze. It heechste punt fan de gemeente leit op goed 100 meter boppe seenivo.
Plakken
De gemeente bestiet út 11 doarpen:
Frysk-Hollânske ko
De Frysk-Hollânske ko (FH) is in koweras dat yn Nederlân har oarsprong hat.
Bünting-Gruppe
thumb|Logo fan Bünting De Bünting-Gruppe is in handelsûndernimming yn it noardwesten fan Dútslân, fêstige yn Leer (East-Fryslân). Mei mear as 9.500 meiwurkers is Bunting, wat de ynkomsten oanbelanget en it oantal wurknimmers ien fan de grutste bedriuwen en ien fan de wichtichste East-Fryske bedriuwen yn de regio ûntstien. By it bedriuw is in teemuseum. Yn maaie 2006 bestie Bunting twahûndert jier.
Moermansk (oblast)
De oblast Moermansk (Russysk: Мурманская область; Moermanskaja oblast) is in bestjoerlike ienheid yn it noardwesten fan Ruslân.
Skiednis
De Samen foarmje de oarspronklike befolking fan it gebiet, mar binne tsjintwurdich in lytse minderheid. Al yn de 12e iuw wiene de Russen de kuststreken fan de Wite See oan it ferkennen, mar it gebiet bleau lang efter. Yn de 20e iuw krige Ruslân it skiereilân Kola as militêr strategysk gebiet yn 'e lampe. Moermansk waard pas yn 1916 stifte, it wie de lêste stêd, dy't yn de tiid fan it Russyske Keizerryk stifte waard. Fanwegen de Earste Wrâldkriich wie der fan Petrozavodsk in ferbining mei in iisfrije haven nedich, om it mooglik te meitsjen militêre help yn te fieren. It einpunt fan it spoar krige al gau de namme Moermanstasjon, en al gau waard der in haven, in marinebasis en in stêd oanlein. thumb|left|250px|Moermansk yn 1942 Yn 1934 waard de Noardlike Float oprjochte. Ek yn de Twadde Wrâldkriich wie de stêd foar de Sovjet-Uny in wichtige ferbining mei de alliearde bûnsmaten. Der waard in soad militêre stipe yn 'e haven oerslein
Yn 1941 foelen út Finlân wei Dútske troepen de stêd oan yn it ramt fan de Operaasje Silberfuchs. De Luftwaffe bombardearre de stêd yn de kriich 792 kear en Moermansk waard foar in grut part ferneatige op in skaal dy't allinne te ferlikenjen wie mei Leningrad en Stalingrad. It fûle ferset fan de Sovjetkant soarge dat de Dútsers der net yn slaggen om de stêd yn te nimmen en ôf te snijen fan de foar Ruslân tige wichtige iisfrije haven.
Geografy
thumb|left|250px|Kandalaksja baai yn 'e oblast Moermansk De oblast leit yn it noardeasten fan Europa en ek it skiereilân Kola heart dêr by. Yn it noarden leit de Barentssee, yn it easten de Wite See. Yn it suden grinzget de oblast oan de autonome republyk Kareelje, yn it westen dielt de oblast de lânsgrins mei Finlân en Noarwegen.
It oerflak fan de oblast is foar it meast heuveleftich, it heechste berchtme wurdt foarme troch de Chibinen mei in maksimale hichte fan 1191 meter. Troch de see en de golfstream wurdt it kâlde klimaat wat dimme.
Ekonomy
Yn de oblast wurdt apatyt, nikkel, izererts, koper en oare boaiemrykdom fûn. Dêrnjonken is de fiskerij en de houtyndustry wichtich. Troch de golfstream is de haven fan Moermansk iisfrij, alhoewol't dy't noardlik fan de poalsirkel leit.
Klaudius
thumb|right|200px|Keizer Klaudius I Klaudius Caesar Augustus Germanikus, koartsein keizer Klaudius I (1 augustus 10 f.Kr. - 13 oktober 54 n.Kr. wie nei Augustus de tredde keizer ("princeps") fan it Romeinske Ryk. Syn foargonger wie keizer Kaligula, dy't yn 41 fermoarde waard. Klaudius wie in omke fan Kaligula, en al goed fyftich jier doe't er it keizerskip krige.
Foarskiednis
Klaudius syn mem wie Antonia Augusta en hy beppesizzer fan Livia Drusilla, de lêste frou fan keizer Augustus. Hy wie behept mei wat lichaamlike ûngemakken. Hy rûn wat mank, stammere en wie nei alle gedachten ek licht spastysk, wêrtroch in soad fan syn tiidgenoaten him as achterlik beskôgen, hoewol't him geastlik neat mankearre. Troch syn neiste famylje waard er links lizzen litten; hoewol't syn âldomke keizer Augustus wol in soad wille oan him belibbe om't er tige yntelligint wie. Hy wie dan ek faak by de keizer. Syn mem woe yn alle gefallen neat mei him te krijen hawwe.
Doe't er folwoeksen waard mocht er gjin iepenbiere amten beklaaie, wat yn dy tiid gewoan wie foar in jonge út syn miljeu. Nei alle gedachten hat er letter dêroan te tankjen dat er noch yn libben wie, doe't it meastepart fan syn famylje útrûge wie. Troch de omjouwing waard er nea sjoen as in serieuze rivaal foar de macht. De mear ambisjeuze leden fan syn famylje sneuvelen faak al op jonge leeftyd ûnder frjemde omstannigens, lykas syn populêre broer Germanikus. Klaudius sels fûn it net slim dat er net belutsen waard yn de protte yntriges dy't yn de famylje spilen en troch it ûntbrekken fan ferantwurdlikens koe hy him wije oan syn leafhawwerijen lykas skiednis, literatuer en it studearjen yn it generaal.
Keizer
Nei de dea fan keizer Kaligula drige de praetorjaanske garde opheft te wurden, wylst de senaat mei inoar yn debat wienen oer de mooglikheden de Romeinske Republyk te werstellen. It pretorjaanske kamp makke brûk fan de situaasje troch Klaudius, as ienich oerbleaun manlike familylid, gau as nije keizer yn it poarper te hysjen. De senaat lei har nei in oantal dagen del by de kar foar Klaudius. Under it bewâld fan Klaudius hawwe ferskate senatoaren fergees besocht in steatsgreep te pligen. Om dizze reden waarden tidens syn regear mear as 35 senatoaren terjochtsteld.
Klaudius stiet yn de skiednis bekend as in kundige bestjoerder. Meastentiids hie der gau in oplossing foar de bestjoerlike problemen dêr't er mei konfrontearre waard en dat te krijen hie mei syn geleardens. Hy fergrutte en ferbettere de organisaasje fan it amtnersapparaat. Tige wichtich foar Rome wie it fergrutsjen fan de haven yn Ostia, dêr't it nôt foar de haadstêd út de provinsjes wei binnenkaam sadat de nôtfoarsjenning better waarboarge wie.
In grut wapenfeit fan Klaudius wie de Romeinske ynvaazje fan Brittanje yn 43. Yn de tiid fan Julius Caesar hienen de Romeinen in earste ferkenning dien fan it eilân, mar de tachtich dêrnei wie gjin Romein mear west. Klaudius woe graach in ferovering op syn namme hawwe en besluet it eilân, dêr't geregeldwei piraten fanôf lêst feroarsaken oan de Romeinske kuststreken, te 'pasifisearjen' en yn te liivjen. Under syn regear waard it suden ferovere en de opfolgers hawwe it dêrnei foltôge, útsein de Skotske Heechlannen dêr't de Pikten te sterk blykten te wêzen.
As leafhawwer fan wittenskip, stúdzje en boeken oer it generaal joech Klaudius geregeld grutte sommen jild fuort oan bibleteken, û.o. de ferneamde bibleteek fan Aleksandrje.
Houliken en dea
Klaudius hie gjin gelokkich houlikslibben. Hy troude yn totaal fjouwer kear. Benammen syn houlik mei de tredde frou Messalina wie striemin. Sy wie in wyld minsk dat Klaudius graach foar skut sette mocht mei har seksuele útspattings. Omdat syn posysje dêr ûnder te lijen hie, liet hy har úteinlik eksekutearje.
Nei har dea troude Klaudius mei Julia Agrippina, de dochter fan syn broer Germanikus. Agrippina hellet him oer om har soan út in earder houlik te adoptearjen. Dizze soan wie de letter berucht wurden keizer Nearo, dy't op syn sechtjinde as opfolger oanwiisd waard. Klaudius passearde hjirmei syn eigen soan Britannikus. Dizze kar soe Klaudius needlottich wurde, want al nei in jier waard er troch Nearo fergiftige.
Keunstkrityk
Keunstkrityk is de diskusje en evaluaasje fan alle keunstfoarmen. Der wurdt faak krityk jûn yn in estetyske kontekst. It ferskaat oan úteringen yn de keunst laat ta in ûnderferdieling fan de krityk. Der wurdt ûnderskied makke tusken skiedkundige krityk en evaluaasje fan keunstners fan no.
Keunstkrityk feroaret bot mei de tiid. Kritisy út it ferline wurde faak net earnstich mear naam, omdat sy keunstners ferheften, bygelyks de let-19e-iuwske akademyske keunststreaming, of artysten de grûn yn boare lykas de iere ympresjonisten dy't not bot wurdearre wurde.
Keunstners steane faak fijannich foar de kritisy oer, omdat sy harren ferneamdens meast oan dy lju te tankjen hawwe. Foarbylden yn de skiednis fan keunstners en harren wurk dy't net begrepen waarden en earst generaasjes letter erkenning krigen binne net seldsum.
Hjoeddeiske keunstkrityk
Keunstkritisy en keunstteoretisy publisearje tsjintwurdich harren kritiken en ferslaggen yn sawol blêden en kranten as online, benammen op spesjalisearre blogs. Sy wurkje faak as kurator en jouwe les oan akademys as universiteiten. Keunstkritisy hawwe in eigen UNESCO-organisaasje, de Ynternasjonale Feriening fan Keunstkritisy.
All My Life (liet fan Foo Fighters)
All My Life is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Foo Fighters yn 2002 en útbrocht op it fjirde album fan Foo Fighters One by One út itselde jier. All My Life is it earste nûmer op it album en waard op 22 oktober 2002 útbrocht as earste single fan it fjirde album. It wie de earste Foo Fighters single mei gitarist Chris Shiflett.
Oer it nûmer
All My Life wie oarspronklik in ynstrumintaal nûmer, mar krige ferskate ferzjes. Ynearsten wie it ûnharmoanysk en lûdroftich, wêrby't it midden as Wipe Out (fan The Surfaris) klonk. Grohl hie gjin idee hoe't er it nûmer ynsjonge moast. Uteinlik is it in stevich hardrocknûmer wurden mei in tekst dy't oer seks giet.
Harmeling
De harmeling (wittenskiplike namme: Mustela erminea), ek wol grutte wezeling, wite wezeling of (it) harmke of hermke neamd, is in lyts sûchdier út it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora), de famylje fan 'e martereftigen (Mustelidae) en it skaai fan 'e lytse marters (Mustela). Dizze soarte is lânseigen yn grutte dielen fan noardlik Jeraazje (wêrûnder ek Fryslân) en Noard-Amearika. Hy liket in protte op 'e wezeling, dêr't er nau oan besibbe is, mar kin dêrfan ûnderskaat wurde troch syn gruttere stal en it swarte puntsje oan 'e sturt. De harmeling stiet derom bekend dat er winterdeis syn brune hier ferliest en ynstee in wite winterpels kriget, útsein de sturtpunt, dy't swart bliuwt. Yn it ferline wie wyt harmelingebûnt tige djoer en waarden der keningsmantels fan makke. De IUCN klassifisearret de harmeling as net bedrige.
Carnation
Carnation is in Belgyske deathmetalband oprjochte yn 2013 yn Heist-op-den-Berg, Antwerpen troch gitarist Jonathan Verstrepen. De band brocht yn 2018 syn debútalbum Chapel of Abhorrence út. De teksten fan de band gean benammen oer gaos, lijen tamtearjen en haat. Carnation hat twa studio-albums en twa live-albums útbrocht.
Harmeling
Taksonomy
Foarhinne waard tocht dat de harmeling it naust besibbe wie oan 'e langsturtwezeling (Neogale frenata, foarh. Mustela frenata) út 'e Amearika's, mar troch nij ûndersyk op basis fan DNA fan 'e bisten kamen biologen yn 2021 ta de konklúzje dat de langsturtwezeling nauwer besibbe is oan oar groepke martereftigen, de wezelingen fan 'e Nije Wrâld (Neogale), wêrûnder de Amerikaanske nerts (Neogale vison, foarh. Neovison vison). Tagelyk die út nij ûndersyk ek bliken dat twa fan 'e ûndersoarten fan 'e harmeling, te witten: de Amerikaanske harmeling (Mustela richardsonii) en de Keninginne Sjarlotte-eilânske harmeling (Mustela haidarum), eins selsstannige soarten wiene. Sadwaande waard it meastepart fan 'e fersprieding en populaasje yn Noard-Amearika fan 'e harmeling ôfspjalten.
Fersprieding
De harmeling is lânseigen yn hast hiel Jeropa, wêrûnder Fryslân, dêr't er rûnom foarkomt, mar selden sjoen wurdt om't er lyts en fluch is en minsken yn 'e regel al fan fierrens oankommen heart. Yn it noarden fan Jeropa libbet er op 'e Britske Eilannen oant en mei de Sjetlâneilannen, mar ûntbrekt er lykwols op Iislân en de Fêreu-eilannen. De súdgrins fan it ferspriedingsgebiet rint troch it noarden fan Portegal en Spanje fan 'e westkust nei de eastkust fan it Ibearysk Skiereilân. It suden fan 'e Provâns, de Lears fan Itaalje, de eilannen yn 'e Middellânske See, de súdlike Balkan, de Krim en de hegere dielen fan 'e Kaukasus yn súdlik Ruslân falle ek bûten it areaal fan 'e harmeling.
Wol komt dizze soarte foar yn hast hiel Sibearje, Mongoalje en Mantsjoerije, yn rûchwei de noardlike helte fan Kazachstan en yn dielen fan súdeastlik Sintraal-Aazje, Sinkiang-Oeigoerje en de westlike Himalaya. Der besteane isolearre populaasjes yn noardeastlik Sina, op 'e eilannen Sachalin en Wrangel yn it Russyske Fiere Easten en op Hokkaido en yn it berchlân fan noardlik Honsjû yn Japan.
Yn it noardwesten fan Noard-Amearika komt de harmeling foar yn hast hiel Alaska útsein de Panhandle en de Alexanderarsjipel. Fierders omfettet syn ferspriedingsgebiet op it fêstelân fan Kanada it westen fan 'e Yukon, it noarden fan 'e Noardwestlike Territoaria en it noardwesten fan Nûnavût. Ek de Arktyske Arsjipel heart der hast hielendal ta, útsein Baffinlân en de eilannen súdlik dêrfan. Op Grienlân komt de harmeling foar oan 'e kusten fan 'e Lincolnsee (yn it noarden) en de Grienlânsee (yn it easten).
As eksoat libbet de harmeling fierders ek noch op sawol it Noardereilân as it Sudereilân fan Nij-Seelân. Dêre is dit bist oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw troch de minske yntrodusearre om 'e (ek troch de minske yntrodusearre) wylde kninen, dy't in pleach wurden wiene, te bejeien. De harmeling fûn lykwols makliker proaien yn 'e lânseigen fauna, dy't tsjin him gjin ferwar hie. Sûnt syn yntroduksje hat er yn Nij-Seelân grutte ekologyske skea oanrjochte.
Uterlike skaaimerken
De harmeling hat in kop-romplingte fan 211/2–29 sm lang, mei in sturtlingte fan 8–12 sm en in gewicht fan 1,4–4,5 kg. Mantsjes binne wat foarser as wyfkes. De kop-romplingte fan in mantsje is trochinoar 261/2 sm, de sturtlingte 101/2 sm en it lichemsgewicht likernôch 3 kg. It wyfke hat in kop-romplingte fan trochinoar 24 sm, in sturtlingte fan 9 sm en in gewicht fan 2,1 kg. Noardlike populaasjes binne lytser fan stal en de harmelingen yn Ierlân binne de lytsten fan allegearre.
De harmeling is besibbe oan 'e wezeling (Mustela nivalis) en liket dêr in protte op, mar hy is grutter fan stal. Hy hat in rank, langhalich lichem mei koarte poatsjes. De pels is simmerdeis op 'e rêch kastanjebrún fan kleur, en op 'e bealch krêmkleurich wyt. Harmelingen steane derom bekend dat har simmer- en winterpels ferskillend binne. By ’t winter is de pels wyt, op 'e swarte sturtpunt nei, dy't nea fan kleur feroaret. Dêrby moat oantekene wurde dat de harmeling yn it suden fan syn ferspriedingsgebiet, dêr't winterdeis gjin of mar amperoan snie falt, mar in stikhinne wyt wurdt. Yn earder tiden waarden de winterfeltsjes fan harmelingen massaal ferwurke yn de bûntôfsettings fan keningsmantels: dêrfandinne de oerdiedige swarte stippen dêrop (dy't de sturtpuntsjes binne).
Biotoop
Harmelingen komme eins foar yn alle lânskipstypes, salang't der mar genôch beskûl is. Se binne te finen fan 'e kust oant de bergen, yn moerasgebieten en op flakten. Yn wâlden hâlde se har fral oan 'e rânen op. De harmeling komt mear as de wezeling (Mustela nivalis) foar yn wiete gebieten, lykas by sleatskanten lâns en yn reidfjilden en moerasbosken.
Hâlden en dragen
De harmeling is sawol deis as nachts aktyf, hoewol't it oerdeis benammentlik om wyfkes giet dy't jongen grutbringe moatte. Dêrom kin de harmeling ornaris wol as nachtdier beskôge wurde. Harmelingen binne solitêr libjende bisten mei territoaria fan 4–50 ha, ôfhinklik fan 'e terreinsgesteldheid en de foarriedichheid fan proaien. Yn ien territoarium ûnderhâlde se 2–10 nêsten dêr't se har yn relative feilichheid weromlûke kinne. Foar sokke nêsten brûke se in holle beam, in romte tusken rotsen of ûnder beamwoartels of in ferlitten hoale fan in oar bist, bgl. fan proaidieren lykas wylde kninen. It nêst wurdt bedutsen mei it ôfskuorde hier fan proaidieren, sadat de harmeling syn lange liif yn 'e rêst behaachlik waarm hâlde kin.
All My Life (liet fan Foo Fighters)
Oer it nûmer
Yn 2003 wûn de band in Grammy yn de kategory Best Hard Rock Performance foar it nûmer.
Oer de fideoklip
De fideoklip waard regissearre troch Dave Grohl himsels; yn de fideosklip spilet de band it nûmer op it poadium foar in fideoskerm yn The Forum in Inglewood, Kalifornje, yn 'e omkriten fan Los Angeles (de fideo is eins opnommen yn Bakersfield's Mechanics Bank Arena, dy 't doe Centennial Garden hiet). Oan 'e ein wurdt dúdlik dat se optreden hiene yn stadion sûnder publyk.
Harmeling
Fretten
De harmeling is in karnivoar, dy't yn haadsaak op kjifdieren en wrotmûzen jaget, al yt er ek wol amfibyen en út en troch ris fûgelaaien. Ek fûgels, wylde kninen en hazzen, dy't grutter binne as hysels, makket de harmeling lytsman. Mantsjes deadzje gruttere proaidieren as wyfkes. De proaidieren wurde troch in byt yn 'e nekke út 'e ljochten holpen. It leit foar de hân dat in harmeling in proai as in knyn net yn ien kear op kin; dêrom slacht er soms fretten op foar letter.
Status
De harmeling hat de IUCN-status fan "net bedrige", wat sizze wol dat der foar wat dit bist oanbelanget, gjin kâns op útstjerren bestiet. Yn Nederlân mei der net mear op harmelingen jage wurde. Oars as foarhinne beskôget men de harmeling hjoed de dei as in geunstige ynfloed op syn proaidieren, mei't er krekt as oare rôfdieren de sike, swakke en ûnoanpaste proaien it earst pakt, sadat de populaasjes fan syn proaidiersoarten sûn en sterk holden wurde.
Opsomming fan ûndersoarten
Yn 2021 waarden de Amerikaanske harmeling en de Keninginne Sjarlotte-eilânske harmeling, dy't earder beskôge wiene as ûndersoarten fan 'e harmeling, op basis fan nij DNA-ûndersyk erkend as selsstannige soarten, mei sels ek wer in rige ûndersoarten. Dat betsjut dat der no noch 17 erkende ûndersoarten (stân fan saken yn 2021) fan 'e harmeling (Mustela erminea) binne:
Cornelis den Besten
Cornelis den Besten (Minnertsgea, 21 septimber 1894 - ûnbekend) wie in Nederlânske jurist en nasjonaalsosjalistyske politikus.
Den Besten wie Dútsksinnich en sleat him yn 1933 oan by de NSB. Foar't Den Besten op 10 july 1941 ynstallearre waard as boargemaster fan Apeldoorn wie er jurist yn Utert, dêr't de dichter Hendrik Marsman syn kantoargenoat wie. Fanwegen in kûlante hâlding tsjinoer Joaden waard Den Besten op 20 augustus 1942 ûntslein en opfolge troch Dirk Pont. Nei de oarloch waard Den Besten troch it Tribunaal fan Apeldoorn feroardiele, mar waard er nei it proses fuortendaliks yn frijheid steld. Hy ferlear wol syn kiesrjochten.
Den Besten troude twaris en hie trije bern. Soan Ad den Besten (1923-2015) wie dichter, essayist en útjouwer fan poëzy.
Midy-Pyreneeën
Midy-Pyreneeën (Frânsk: Midi-Pyrénées, Oksitaansk: Miègjorn-Pirenèus, Gaskoansk: Miegjorn-Pirenèus) wie fan 1982 oant 2016 in bestjoerlike regio yn it suden fan Frankryk. Sûnt 1 jannewaris 2016 foarmet dit gebiet, yn 'e mande mei it oanbuorjende Languedoc-Roussillon, de nije bestjoerlike regio Oksitaanje.
Felix Wankel
Felix Wankel (Lahr, 13 augustus 1902 – Heidelberch, 9 oktober 1988) wie in Dútsk wurktúchboukundich yngenieur en útfiner fan de nei him neamde wankelmotor.
Fryslân Ferbynt
Fryslân Ferbynt ûnderhâldt en fasilitearret it wrâldwide netwurk foar elkenien dy't him ferbûn fielt mei Fryslân. Dêrta biedt Fryslân Ferbynt in moetingsplak en organisearret aktiviteiten foar partikulieren en ûndernimmers binnen en bûten Fryslân. It is in plak om ûnderfiningen en ferhalen te dielen, om (ynternasjonale) kontakten te lizzen, help te jaan en te krijen, saken te dwaan, tsjinsten en produkten sjen te litten en it moaie fan Fryslân te toanen.
Jan de Vries (koereur)
thumb|Skealmodel fan de Van Veen-Kreidler dêr't Jan de Vries yn 1971 wrâldkampioen 50 cc weirace mei waard Jan de Vries (Sint-Jabik, 5 jannewaris 1944 - Purmerend, 14 jannewaris 2021) wie in motorkoereur (50 CC) en teammanager by Kreidler.
Fryslân Ferbynt
Aktiviteiten
Fryslân Ferbynt ûndernimt tal fan aktiviteiten dêr’t de kultuer en de ekonomy fan Fryslân mei stimulearre wurde. It projektburo koördinearret al dy aktiviteiten en ûntwikkelet nije inisjativen. Mei stipe fan de provinsje en yn gearwurking mei ûnderskate partners binne as aktiviteiten fêststeld:
Jan de Vries (koereur)
Hy ferskynde fan 1960-1965 faak op in soad gersbaanrezen yn Fryslân, en einige dan meast by de earste fjouwer. Yn 1967 waard er Nederlânsk Kampioen. By de wrâldkampioenskippen yn 1969 waard er fjirde, 1970 fiifde (ien oerwinning), 1971 earste (likefolle punten as nûmer ien) en yn 1973 wer earste mei op 'e nij fiif earste plakken. Sûnttiids is er stoppe mei motorrezen.
Fryslân Ferbynt
Pylders
Fryslân Ferbynt basearret syn aktiviteiten op twa útgongspunten:
Jan de Vries (koereur)
Ein jierren sechtich tekene Jan de Vries in kontrakt by Van Veen, de Amsterdamske ymporteur fan Kreidler. De bedoeling wie in goai nei de wrâldtitel yn de 50 cc klasse te dwaan. De Vries wie ien fan de Nederlanners dy't ein jierren sechtich, begjin jierren santich, grutte súksessen helle yn de lichtste klasse fan de motorsport. Oaren wienen Jan Huberts, Cees van Dongen, Paul Lodewijkx, Jos Schurgers, Henk van Kessel en de team-genoat fan De Vries, Aalt Toersen. Ek de Brit Barry Sheene ried yn dy dagen noch in de 'buorrelgleskesklasse'. Mar de grutste konkurrint foar de wrâldtitel wie de Spanjaard Angel Nieto. Jan de Vries waard úteinlik nei Egbert Streuer de meast súksesfolle Nederlânsk motorkoereur oer alle tiden, mei wol 14 GP-oerwinnings en twa wrâldtitels yn de 50 cc, in 1971 en 1973.
Nei syn súksessen as koereur wurke De Vries noch in tsiental jierren foar Van Veen, as tuner fan racemotors.
Fryslân Ferbynt
Pylders
Friezen hawwe in sterke bân mei it ‘heitelân’. Ek Friezen bûten Fryslân bliuwe tige ynteressearre yn en ferbûn mei harren roots (‘ienris in Fries, altyd in Fries’). As Friezen elkoar tsjinkomme, wurdt gau nei ferbinings socht: fia famylje, freonen, stêd en doarp.
Fryslân hat in goede namme yn ’e wrâld. It Frysk en Fryslân wurde assosjearre mei kearnwearden as kwaliteit, oarspronklik, betrouber en autentyk. Fryslân Ferbynt is in stifting en hat dêrom gjin winsteachmerk. De aktiviteiten wurde oanstjoerd troch it bestjoer, dat dêryn advisearre wurdt troch de rie fan advys. It deistich wurk wurdt dien troch it projektburo. Dêrneist wurkje ûnderskate frijwilligers mei om it sukses fierder út te bouwen.
Neder-Normandje
Neder-Normandje of Leech-Normandje (Frânsk: Basse-Normandie, Normandysk: Basse-Normaundie) wie fan 1982 oant 2016 in regio yn it noardwesten fan Frankryk. Op 1 jannewaris 2016 waard dizze krite mei it oanswettende Neder-Normandje gearfoege ta de nije regio Normandje.
Skiednis
Dizze regio waard yn 1956 opjrochte, en bestie út trije departeminten: Calvados, Manche en Orne. Neder-Normandje komt oerien it westlik part fan de eardere provinsje Normandje.
Fleanfjilden
It fleanfjild fan Caen-Carpiquet is wat it reizgerstal oanbelanget fierwei it wichtigste fleanfjild fan Normandje. De fêste linen nei Lyon soargje derfoar dat men ynternasjonaal ferbûn is.
De fleanfjilden fan Deauville-Saint-Gatien en Cherbourg-Maupertus fersoargje inkelde ferbinings mei Ingelân.
FIFA
De FIFA, folút de Fédération Internationale de Football Association (Ynternasjonale fuotbalfederaasje), in in ynternasjonale organisaasje foar it fuotbal. De FIFA organisearret en beheart grutte ynternasjonale fuotbaltoernoaien, wêrûnder it Wrâldkampioenskip fuotbal (manlju en froulju) en it Wrâldkampioenskip fuotbal foar klups.
Vice-foarsitters
De foarsitters fan de 6 konfideraasjes binne ek de vice-foarsitters fan de FIFA. Alinne de UEFA leverert trije vice-foarsitters.
Leden
Utsein Monako, Fatikaanstêd, Mikroneezje, Kiribaty, de Marshalleilannen, Naurû, Palau en Tuvalu, dy't wol elk in nasjonale ploech hawwe, binne alle ûnôfhinklike lannen lid fan de FIFA. Dêrneist is in oantal ôfhinklike gebieten ek lid fan de organisaasje. De fjouwer lânrekken fan it Feriene Keninkryk hawwe elk in apart bûn en fungearje as in selsstannich optredend lân (Wales, Noard-Ierlân, Ingelân en Skotlân). Dat is ûnder de oansluting fan dizze fuotbalbûnen as betingst steld. Yn 2016 waarden Kosovo en Gibraltar talitten as respektyflik 210e en 211e lid fan de FIFA.
Konfederaasjes
De FIFA hat seis kontinintale bûnen as lid:
Korrupsje
Nei jierrenlange geroften fan korrupsje en fraude binnen de organisaasje waarden op 27 maaie 2015 meardere FIFA-bestjoerders oppakt op fertinking fan omkeaping, ôfparsing en it wytwaskjen fan jild. Ek waard der troch de Switserske plysje in ynfal op it haadkantoar fan de organisaasje dien en waarden der dokuminten meinaam. Yn 2015 trede fjouwer dagen nei syn werferkiezing Sepp Blatter as FIFA-foarsitter. As reden joech er dat it foar him net fielde dat er fan de hiele fuotbalwrâld de stipe hie om fierder te gean. Op 21 desimber fan dat jier skorste de tuchtkeamer fan de etyske kommisje fan de FIFA Sepp Blatter en Michel Platini foar acht jier fanwegen oertrêding fan de etyske koade. Blatter krigge boppedat noch in jildboete fan 50.000 Switserske frank en Platini moast 80.000 Switserske frank betelje. Beiden waarden útsletten fan alle fuotbal relatearre aktiviteiten op nasjonaal en ynternasjonaal nivo.