cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hilda Clark
Sy waard berne as dochter fan Lydia en Milton Edward Clark. As jong folwoeksene ferhuze Clark nei Boston om vaudevillesjongster en aktrise te wurden, mar Clark waard ferneamd as model doe't har gesicht op in Cola-blikje ferskynde. Fan 1895 oant 1903 wie hja it gesicht fan Coca-Cola oant hja yn febrewaris 1903 mei de miljonêr Frederick Stanton Flower (†1930) troude. Flower wie bankier en direkteur fan ferskate spoarmaatskippijen en boppedat in neef fan de gûverneur fan de steat New York, Roswell P. Flower.
List fan planetoïden 39601-39700
Dit is in list fan planetoïden 39601-39700.
Komeet fan Halley
thumb|250px|right|Alde ôfbylding fan de komeet fan Halley op it [[Tapyt fan Bayeux út 1068.]] De komeet 1P/Halley, better bekend as de komeet fan Halley, is ien fan de bekendste en helderste periodike kometen. De komeet is ferneamd nei Edmond Halley, de persoan dy't foar it earst fêststelde dat eardere kometen út de skiednis, neffens in seker patroan hieltyd werom komme en sadwaande deselde wêze moatte. Hy foarsei dat de komeet yn 1758 werom keare soe.
Dy foarsizzing kaam út. Op it eilân Hawaii wie de ferskining yn 1758 grut nijs: dêr waard de komeet sjoen as de oankundiging fan de takommende hearskippij fan kening Kamehameha I.
De komeet Halley hat in omrintiid fan likernôch 76 jier. De lêste kear dat er de ierde foarby kaam wie yn 1986, alhoewol't de komeet doe amper te sjen wie mei it bleate each. Troch de romtesonde Giotto binne der doe foto's makke dêr't de kearn op te sjen is. Yn 2061 komt de komeet wer tichteby ús planeet.
left|thumb|300px|Foto fan de Komeet fan Halley, makke op 8 maart 1986 (W. Liller)
Andreas Schelfhout
Andreas Schelfhout (De Haach, 16 febrewaris 1787 – dêre, 19 april 1870) wie in Nederlânsk lânskipsskilder, etser en litograaf. Schelfhout wie de soan fan de Gintske listemakker en fergulder Jean-Baptiste Schelfaut, dy't him yn 1788 yn De Haach nei wenjen sette. Hy wie dêr lid fan de Pulchri Studio.
Schelfhout heart ta de romantyk en wurdt beskôge as foarrinner fan de Haachske Skoalle. Syn wurkstyl is ynjûn troch dy fan Meindert Hobbema en Jakob fan Ruisdael. Foaral syn winterlânskippen mei reedriders wiene al by syn libben ferneamd.
Yn De Haach krige Schelfhout les fan Joannes Breckenheijmer, dy't toanieldekorateur by de Haachske Skouboarch wie. Yn 1811 die Schelfhout mei trije lytse wurken mei oan in útstalling en krige er omtinken fan it gruttere publyk.
Schelfhout wie de learmaster fan Johan Jongkind, Johan Hendrik Weissenbruch, Jan Willem van Borselen, Charles Leickert, Lodewijk Johannes Kleijn, Nicolaas Johannes Roosenboom en syn skoansoan Wijnand Nuyen.
Marklastins
Marklastins stie benoardeasten Hallum yn de bocht fan de Jousmabuertsterwei. It ûntstean fan de stins is ûnbekend, dat fan it goed leit yn de 11e iuw of earder. Yn 1718 wie neist de sate noch in stinswier; yn 1989 stie neist it terrein allinnich noch in hûs.
De âldste fermelding fan dit goed is út 1483. De haadling Jeppe Jeppema fan Westernijtsjerk liet yn dat jier Mercle guth oan syn frou Luts Feitsma as 'dowarie' nei. Yn de Dútske oersetting fan syn testamint hjit it: item Lutge sal haben Mercle guth, alzo als es ist, ewig und erblich, auszgescheyden funff marck renthen dy Ethie kindere darinn habenn en item Mercla guth, das Lutge haben sall, das sall Feye, Onthia und Gerit frey machen in alle rechten, auszgeschlossen dy funff marck renthen dy Ethie kinder darinn haben.
De namme Mercle of Markla is ûntliend oan dat fan de buorskip Mercelum of Merselum dêr't it goed ta hearde. Dy buorskip op de wyls ferdwûne, westlike terp oan de Jousmabuertsterwei wurdt al yn de om 1230 ta stân kommen libbensbeskriuwing fan abt Fredericus fan Mariengaarde (1163-1175) as wenplak fan in ealman neamd. De identifikaasje fan dit aadlike wenplak yn de lettere kleasterkronyk fan Sibrandus Leo (16e iuw) mei Marckla is fanwege de yn 1718 noch besteande stinswier te leauwen.
De stinswier fan Marckla lei yn 1718 op de terp fan Merselum. Dy terp lei op de kwelderwâl, dêr't de doarpen Hijum en Hallum op lizze en wêrop bewesten Hallum ek de terp fan Ondersmabuorren lei. Archeologysk ûndersyk is oant 2010 net dien, wol trof Tjamme Valk hjir in segelstimpel en stikken dowestien oan.
Fuotbalferiening Blauhûs
VV Blauhûs is de fuotbalklup fan Blauhûs yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Der binne 3 teams fan senioaren, 2 junioaren en 3 pupillen.
De feriening is oprjochte yn 1932 as BVC (Blauwhuister Voetbalclub), mei troch ynset fan kapelaan Amse. Omtrint de oarloch spile men op de "Hege Njoggende" oan de Blauhústerleane tusken Blauhûs en Greonterp. Om-ende-by 1950 waard de namme feroare yn VV Blauhûs. Midden jierren 50 ferhuze de klup nei it hjoeddeiske fjild oan de Gerben Rijpmastrjitte.
Tenu: griene shirts en sokken, wyt broekje.
Boargemaster De Hooppark
thumb|Yngong fan it park It Boargemaster De Hooppark is in natoerpark mei hartekamp fan ien hektare grut yn de stêd Snits.
Ten noarden wurdt it park begrinze troch de Ljouwerterdyk, ten easten troch de Sytsingawiersterleane, ten suden troch de Aldfeart en ten easten troch Sportpark Ljouwerterdyk. It park is neamd nei Petrus Jacobus de Hoop, eardere boargemaster fan Snits.
Yn it park binne in hartekamp, kuierpaden, it swimbad It Rak en oangrinzjend lizze ferskate jachthavens. Dêr't it noardlike diel fan it park mar bestiet út in langhalich kuierpaad, bestiet it diel om it swimbad út in mear beboske diel.
Joadsk Monumint
thumb|left|''It Joadske Monumint (2011). Yn it noardeasten fan it park, ter hichte fan de Boargemaster de Hoopstrjitte, stiet ien fan de Joadske monuminten fan de stêd Snits. It monumint hat as efterlizzende gedachte in betinkingsplak te bieden foar alle oait yn Snits wenjende joaden. Njonken it monumint is in Joadske begraafplak.
Iepenstelling
It park is frij tagonklik. It monumint is frij tagonklik, it Joadske begraafplak lykwols net.
Marylân
Marylân is in steat fan de Feriene Steaten fan Amearika en ferneamd nei de frou fan kening Karel I fan Ingelân. De haadstêd is Annapolis.
Skiednis
Marylân wie foarhinne in Britske koloanje, stifte troch George Calvert (Lord Baltimore), dy't op 25 maart 1634 de earste kolonisten nei it gebiet helle. It meastepart fan de ynwenners wie katolyk, wylst dat destiidsk by de measte oare kolonys net it gefal wie. De Maryland toleration act út 1649 wie ien fan de earste wetten dy't eksplisyt meardere (kristlike) leauwens tastie.
Marylân wie ien fan de trettjin koloanjes dy't yn opstân kamen tsjin de Britske kroan (sjoch Amerikaanske Revolúsje). Under de Amerikaanske Boargeroarloch hâlde Marylân, dat tusken de Uny- en de Konfederaasjesteaten yn lei, har foar it grutste part ôfsidich. Wol fûn der op 17 septimber 1862 de bluodderige fjildslach by Antietam plak.
Geografy
De steat Marylân is 32.160 km² grut en leit yn de Eastern tiidsône. It gebiet grinzet yn noarden oan Pennsylvania, yn it westen en suden oan West Firginia en Firginia, en yn it easten oan Delaware.
Anders Minnes Wijbenga
Libben
Yn 1908 wie hy ien fan de oprjochters fan it Kristlik Frysk Selskip. Yn dat selskip hat hy tige warber west. Yn 1923 binne syn psalmberimings yn opdracht fan it Selskip útjûn yn it Fryske psalmboek. It doel wie om dat yn 'e tsjerke te brûken. It hat lang sa west dat yn Fryske tsjinsten psalms en gesangen allinnich yn it Nederlânsk songen waarden. De bondel fan Wijbenga is net yn de tsjerken ynfierd. De beriming fan Fedde Schurer waard better fûn. Yn 1930 kaam der in bondeltsje fan Wijbenga's gedichten út mei as titel: 'Libbensgong'. Hy wie ek foarsitter fan de Kristlik Fryske Folksbibleteek (KFFB), dêr't er ta syn dea yn 1948 mei dwaande west hat. Nei syn dea yn 1948 is it bêste wurk fan Wijbenga sammele yn de bondel: 'Ljocht oer it fjild'.
Wybenga waar beïerdige op it hôf fan Wetsens
Biografy
🇦🇹, Yn eigen taal (2018)
Oars
Anders Minnes Rozendal is in pakesizzer fan Wijbenga.
Fuotbalferiening De Blesse
It earste alvetal spilet 3e Klasse KNVB.
Tenu: shirt: read-wyt fertikaal streke, wite broek en wite sokken.
Mockemastins (Ie)
thumb|250px|It stee fan de Mockemastins yn 2010 De Mockemastins stie oan de Humaldawei te Grut Midhuzen ûnder Ie, gemeente Dongeradiel. It stinsterrein is no greide, de stinswier is ôfgroeven.
Oer it ûntstean fan de stins is neat bekend. De Mockema's hienen oan de ein fan de 15e iuw stinzen yn Ealsum en Ie; neffens de tradysje kamen se oarspronklik fan Moarre (sjoch ek: Holdinga en Mockema yn Ealsum en *Oldhuystra yn Moarre). Mooglik wie Take Mockema om 1470 hinne al eigener fan dit hûs (it hûs yn Ealsum soe fan syn frou Doedt Holdinga komme kinne). Yn elk gefal wie de soan fan Takes, Popcke Mockema, yn 1501 eigener fan Mockema yn Ie. Yn dat jier lieten Popke en syn broer Gerbrant Mockema, dy't yn ballingskip wienen omdat se tsjinstanners fan it Saksyske bewâld wienen, it hûs troch tolve soldaten besette. Dat huys was dick ende sterk, mar mei swier kanonfjoer slagge it de lânshearlike soldaten it hûs yn te nimmen en dêrnei yn de brân te stekken en te fernielen. Yn 1511 ferpachte Popka Mockama in sate by Mockama huys en dêrneist in soad oar lân. Yn 1578 wenne Popke syn efterneef Taecke Bottes Mockema yn Ie. Yn 1700 waard de state mei de âld stins oan de pachter Jacob Mackes ferkocht. Sûnttiids wie Mockema in buorkerij. Yn 1718 wurdt it as pleats yn singels oanjûn, om 1850 joech Eekhoff it plak dêr't it hûs stien hie oan mei in stjerke. Yn 1849 waard de âlde pleats Mockemasate ôfbrutsen en gie de namme oer op de pleats njonken it stinsterrein fan de famylje Meindertsma.
Gerrit Hensens
Gerrit Hensens (Wynskoat, 15 juny 1930 - Havelte, 9 july 2022) wie in Nederlânsk politikus fan de PvdA.
Yn 1960 kaam Hensens yn tsjinst by de gemeente Ten Boer dêr't er wurke as waarnimmend gemeentesekretaris. Yn oktober 1964 waard Hensens beneamd ta boargemaster fan Nijeskâns, en ein 1970 folge syn beneaming ta boargemaster fan Havelte. Hy soe dêr (waarnimmend) boargemaster bliuwe oant dy gemeente op 1 jannewaris 1998 opgie yn de nije gemeente Westerfjild.
Gerrit Hensens ferstoar op 9 july 2022, yn 'e aldens fan 92 jier.
Swettebosk
De Swettebosk is in natoerpark yn it suden fan de stêd Snits, dat iepene waard yn 1970.
Yn it noarden wurdt it park begrinze troch de Snitser Aldfeart, beëasten troch de Ljuwerterdyk, yn it suden troch de Goeman Borgesiusleane en yn 't easten troch de Swette. It park is ûntstien yn it ramt fan de ruilferkaveling fan de Snitser Aldfeart. De beneaming 'bosk' is wat oerdreaun omdat it park net al te grut is. Yn it park binne ferskate foarsjennings en bysûndere plakken. Oan de kant fan de ljouwerterdyk leit de Dicky van der Werf Iisbaan. Besuden de iisbaan leit it Roomsk-Katolike Begraafplak mei dêrop een bysûndere kapel. Yn it park is ek in fitness-sône en it diere-asyl 'de Nomadenhof'.
Besikers kinne it park fergees yn by dage oant de sinneûndergong.
Aayla Secura
Aayla Secura (útspr.: [ˈeːlɑ səˈkuːɹɑ], likernôch: " ee -la suh- kûû -ra") is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Sy is in Jedi-master fan it bûtenierdske ras fan 'e Twi'leks. Aayla Secura waard yntrodusearre yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002). It personaazje waard yn dy film en yn it ferfolch en Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) spile troch aktrise Amy Allen. Yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020) waard de dialooch fan Secura ynsprutsen troch stimaktrise Jennifer Hale, dy't ek in stimcameo yn 'e film Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) foar har rekken naam.
Kloane-oarloggen
Dat treffen liedt ta it útbrekken fan 'e Kloane-oarloggen, en Secura wurdt in generaal yn Grutte Leger fan 'e Republyk, dat bestiet út 'e kloansoldaten dy't Jedi-master Sifo-Dyas mear as tsien jier earder op Kamino besteld hat. Hja kriget it befel oer it 327e Stjerrekorps en wurdt neitiid ynset op 'e dridzige planeet Escander, dêr't de separatisten in basis fêstige hawwe. Secura wurdt dêr finzen nommen troch de tsjustere Jedi Asajj Ventress, dy't har martelet foar ynformaasje, mar inkele oeren letter wurdt se befrijd troch de kloansoldaten fan har ienheid.
Op in letter stuit yn 'e oarloch wurdt it flottylje romteskippen fan Secura oanfallen yn 'e Slach by Quell. Har flaggeskip rekket swier skansearre en wurdt intere troch de oarlochsandroïden fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels, mar Secura en har kloansoldaten witte fol te hâlden oant se ûntset wurde troch Anakin Skywalker en syn padawan Ahsoka Tano. It romteskip stoart letter del op 'e planeet Maridun, dêr't Secura en Ahsoka de striid oanbine mei de separatistyske troepen fan generaal Lok Durd, om 'e pleatslike boargerbefolking te beskermjen.
Ek is Aayla Secura oanwêzich yn 'e Jedi Timpel op Coruscant as de preemjejager Cad Bane it Jedi-haadkertier ynfiltrearret om 'e Jedi Holochron te stellen (in list mei nammen fan Krêftgefoelige bern út it hiele Stjerrestelsel). Hja helpt master Yoda by it befjochtsjen fan it zillo-bist dat Bane by wize fan ôfliedingsmaneuver yn 'e Timpel loslitten hat.
Dea
Oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen, yn 19 f.Sl.Y., hat Aayla Secura de lieding oer de kloansoldaten fan 'e Galaktyske Republyk by de gefjochten op 'e planeet Felucia. Kânselier Palpatine, dy't eins de boasaardige Sith-master Darth Sidious is, furdiget Oarder 66 út, ta de útfiering wêrfan't de kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk troch tadwaan fan syn hantlanger greve Dooku foarprogrammearre binne. Dat befel hâldt de moard troch de kloanen op harren eigen Jedi-ofsieren yn, in foarfal dat letter bekend wurdt as de Grutte Suvering fan 'e Jedi. As Secura en har kloansoldaten risselwearje om in kolonne separatistyske spinnetanks oan te fallen, iepenje de kloanen sûnder warskôging it fjoer op har. Mei't se op dat stuit ôflaat wurdt troch in hommels opfleanende fûgel, hat se net iens de tiid om har ljochtsabel te lûken foar't se trochsingele wurdt mei skotten út ploffergewearen en dearekket.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Slafink
thumb|250px|Slaadfinken In slafink is in rôltsje bargegehak omwuolle mei spek. Dat wurdt sa yn de bûter of oalje bret yn in koekepanne en as fleis by it middeis- of jûnsmiel iten. It is belangryk dat it brieden op net te heech fjoer dien wurdt, oars is it spek oanbaarnd eardat it gehak gear is.
De slafink is ien fan de meast iten kant-en-kleare fleisprodukten yn Nederlân, nettsjinsteande de priis, want omrekkene de kilo, wurdt by de slaadfink meast foar it gehak betelle.
Oarspronklik wie in goede slafink omwuolle troch trije plakjes spek. Troch it kostenaspekt en de produksjetiid meitsje in soad slachters de slafinken tsjintwurdich mei ien of heechút twa plakjes spek.
De slaadfink is in fariant fan de oarspronklike bline fink.
Stedsregio Brussel
thumb|Stedsregio Brussel {{Legend|#1a8000|Agglomeraasjegemeenten}} {{Legend|#27c600|Foar in part agglomeraasjegemeenten}} {{Legend|#97ffb6|Foarstêden (Banlieue)}} {{Legend|lemonchiffon|Forinzegemeenten}}
Taheakjend oan de histoaryske stedskearn, de Fiifhoeke, ûntstiene yn de njoggentjinde iuw tichtbefolke stedske wiken yn Schaarbeek, Laken en Sint-Gillis. Mank 16 oare gemeenten foarmje se de kearnstêd, dy't oerienkomt mei it Brusselsk Haadstedsk Gewest en de Regio Brussel-Haadstêd. It stedsk gebiet rint oer de grinzen fan it gewest en bestiet út âlde stedsjes en doarpen dy't yn de rin fan de tweintichste iuw fergroeid binne mei de úttynjende stêd, lykas Vilvoorde, Halle, Zaventem en Waterloo. Yn dy agglomeraasje wenje likernôch 1,4 miljoen minsken. De bûtenste sône, besteande út foarstêden, banlieue troch de Frânsktaligen neamd, hat mear fersprate bewenning en mear griene romten en bestiet út de foarstêden lykas Kortenberg, Asse en Waver. De gânse stedsregio hat likernôch 1,8 miljoen ynwenners en is de grutste fan Belgje.
Leon Spilliaert
thumb|Portret fan Léon Spilliaert troch [[Willy Bosschem]] Leon Spilliaert (Oostende, 28 july 1881 – Brussel, 23 novimber 1946) wie in Flaamske symboalistyske keunstskilder en graveur. thumb|"Hulde oan L. Spilliaert" byld op de Seedyk te Oostende, makke neffens de tekening "Dûzeling"
Libben
Spilliaert waard berne yn Oostende as âldste fan sân bern fan Léonard-Hubert Spilliaert, dy't kapper en parfumeur wie, en Léonie Jonckheere. Fan jongs ôf oan hy er al niget oan keunst en tekenjen; hy wie yn 't foarste plak autodidakt. Hy wie in protte siik (astma) en wat op himsels, dat hy tekene in soad, sênes út it deistich libben en lânskippen. Doe't er 21 wie gie er oan 't wurk foar Edmond Demon, in Brusselsk útjouwer fan symboalistyske skriuwers, dy't Spilliaert dan yllustrearje moast. Hy bewûndere foaral it wurk fan Edgar Allan Poe. Hy rekke dêr befreone meien de Frânskskriuwende dichter en keunstkritikus Emile Verhaeren, dy't him tige oanmoedige yn syn wurk. Hy krige dêr ek ferkearing mei Paule, de dochter fan syn wurkjouwer, mar dat rûn op neat út en Spilliaert rekke slim teloarsteld en deprimearre, wat lange tiid oanhâlde.
Nei wat teloarstellende eksperiminten û.o yn Parys, brekt er yn 1911 troch mei in ynstjoering op de Salon des Indépendants fan Brussel.
Yn it tydskrift L'Art Moderne resinsearre Franz Hellens yn 1912 it ynstjoerde wurk fan Spilliaert yn de Brusselske salons Doe stil voort, Le Sillon en de Galerie Georges Giroux. In oare freon, Henri Vandeputte, iepene in galery mei wurk fan Spilliaert yn Parys.
Yn 1914 waard er mobilisearre by de Garde civique. Dat noaske him net en hy slagge deryn en ûntkom de tsjinst. Op 23 desimber 1916 troude er mei Rachel Vergison en yn maart fan 1916 sette se harren yn Brussel ta wenjen; op 15 novimber 1917 waard dochter Madeleine berne, harren iennichst bern.
Wilens besocht Spilliaert it Belgysk oarlochsgeweld te ûntflechtsjen en yn Switserlân te kommen. Yn de neifolgjende jierren krige er ynternasjonaal súkses, mei troch syn kunde oan ferskate keunstners yn it bûtenlân.
It ferstjerren fan syn heit yn 1927 holp him út de finansjele krapte. Fan doe ôf oan hat er hast neat mear ferkeapje wold. Foar P.-G. Van Hecke fersoarge er doe de tekstplaten fan it surrealistyske tydskrift Variétés. De bekende Brusselske Galerie Georges Giroux organisearre in wichtige Exposition Léon Spilliaert yn 1929.
Wurk
Akwarel, gouache, en houtskoal wiene de middels dêr't er syn bêste wurk yn begjin 20e iuw mei makke, ynklusyf in tal selsportretten yn swart kryt. Spilliaert waard tige beynfloede troch Odilon Redon, waans ekspressive wurk yn 't swart parallellen fint yn Spilliaerts eigen wurk. Hy bylde faak in iensume figuer út yn in wat dreameftich hear. Spilliaert's skilderijen roppe in gefoel fan stiltme en mankelikens op.
Yn syn lettere wurk lei er him mear ta op skilderjen fan see en strân. Hy stoar mei 65 jier yn Brussel.
Anne Jousma
Anne Jousma (Grins, 3 maart 1900 - De Haach, 22 july 1981) wie learaar en Frysk skriuwer. Anne Jousma waard berne yn Grins as soan fan timmerman Jan Annes Jousma en Geartsje Wessels Rozendaal fan Easternijtsjerk. Syn heit wurke doe yn Grins oan de bou fan de wyk Helpman. In pear moanne letter ferhuzen syn âlden werom nei Easternijtsjerk, dêr’t er opgroeide. Hy wie iennichst bern.
Fan 1915 oant 1919 learde er oan de rykskweekskoalle fan Grins ta ûnderwizer. Yn 1924 troude er mei Aukje Mook (Wommels, 1904 - De Haach, 1979), tegearre krigen se twa dochters, Anna en Geartsje, dy't beide ek yn it ûnderwiis bedarren. Hy stie oan skoalle yn Lunteren, Aldtsjerk, Alddyk ûnder Sint Jabik en fan 1929 oant syn pinsjoen yn 1965, yn De Haach. Yn De Haach hat er oan in pear muloskoallen les jûn yn ferskate fakken, letter wie er haad fan in mulo.
Jousma kaam te hôf yn Nijtsjerk, op syn grêfstien stiet:
Iistidemuseum
thumb|iistidenmuseum It Iistidemuseum is in museum foar archeology en geology yn Bûtenpost, dat yn 2004 oprjochte is.
Observeum
thumb|230px|Yngong en teleskoopkoepel It Observeum (earder Streekmuseum Folksstjerrewacht Burgum) is in edukatyf museum oan de Menno van Coehoornwei yn Burgum. It museum is yn 1989-1990 by de Folkstjerrewacht boud. It hat ûnder mear in samling swerfstienen fan L.B. Bos, dy't haad fan de iepenbiere skoalle fan Noardburgum west hat ("stientsje Bos"). Ek in tentoanstelling op it mêd fan fotografy, ynrjochte troch Douwe Franke (earder haad fan de iepenbiere skoalle Earnewâld) en in archeologyske samling fan in tal amateur-archeologen, sa as Pieter Horjus en Pieter Mudstra. Eksposysjes binne ek wijd oan geology, Burgumer sulver, streekskiednis, Hendrik Bulthuis, de Burgumer kapper dy't de BM-er ûntwurp.
By it streekmuseum stiet yn in koepel fan beton in kiker opsteld, dy't 360 graden draaie kin om de stjerrehimel besjen te kinnen. De flier is op driuwend sân boud om trillingen fan bûtenôf tsjin te gean. Om dy reden is it bgebou ek fan binnen kuolle en stiet de kiker los fan it gehiel. By helder waar kinne besikers troch de Miedema-teleskoop sels de romte tichterby helje. Alle wiken binne hjir publyksjûnen. Eksposysjes binne der fan stjerrekunde en romtefeart.
Koraal (betsjuttingsside)
"Koraal" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Iistidemuseum
In tal archeologen mei samlingen swerfstiennen en prehistoaryske foarwerpen joegen nei de iuwwikseling de oanset foar it museum. Ein 2005 kaam der in gebou oan de Skoalstrjitte. Der is in edukative ôfdieling en der wurde lêzings hâlden. Op 4 april 2008 waard it Archeologysk Stipepunt yn it museum iepene.
It grutste part part it museum archeology en dan benammen de stientiid út de prehistoarje fan foar it begjin fan de jiertelling. Yn it museum is te sjen hoe't yn de iistiden swerfstiennen nei Noard-Nederlân komd binne. Ien fan de grutste stiennen is dy fan 80 ton út Drinte.
De skiednis jout in byld fan de prehistoarje (14.000 jier lyn) oant no. Yn de swerfstiennen sitte by tiden fraaie kristallen en fossilen. Ek de pingoruïnes krije omtinken.
Exorcism (band)
Exorcism is in Switserske doommetalband oprjochte yn 2006 troch sjonger Csaba Zvekan. Yn 2014 brocht de band it album I Am God út.
Van Coehoornbosk
thumb|Tagong ta it eardere Meerenstein, de Van Coehoornbosk yn [[Wikel (plak)|Wikel]] thumb|left|Meerenstein yn 1721 De Van Coehoornbosk, ek wol Wikelerbosk neamd, is in âld oarspronklik yn Frânske styl oanlein leafbosk fan 11 hektare, mei skaaimerken fan de lettere Ingelske lânskipsstyl.
Menno baron fan Coehoorn wie direkteur-generaal fan de fortifikaasjes fan de Republyk en in ferneamd festingboukundige. De Van Coehoornbosk leit flak efter de tsjerke fan Wikel dêr't ek syn prealgrêf yn is, en waard oanlein om it lângoed Meerenstein fan de famylje Van Coehoorn. De hichte dêr't it bûtengebiet stiet sil in moai útsjoch jûn hawwe op it iepen lân, de Sleattemer Mar en mooglik de stêd Sleat, dêr't de festingwurken fan troch de baron ûntwurpen wienen. De Van Coehoornbosk is yn 1949 troch It Fryske Gea oankocht om de botanyske, histoaryske en rekreative wearden. De bosk is oarspronklik oanlein yn de Frânske geometryske formele styl: rjochte leanen dy't it ferdiele yn rjochthoekige fekken. Letter binne hjir eleminten út de Ingelske lânskipsstyl by koamd. De oanwêzige stinzefloara is grif in oerbliuwsel út dy tiid.
Sânbrún
Sânbrún is in kleur dy't yn 'e regel beskôge wurdt as in tint fan brún, hoewol't it ek niget nei giel en oranje. It kin omskreaun wurde as in oranjige kleur ljochtbrún. Namme sawol as tint binne basearre op 'e kleur fan 'e grûnsoarte sân.
Van Coehoornbosk
Natoer
Om de planterykdom te bewarjen, soarget It Fryske Gea foar in lichte grûnbewurking en wurdt der sa no en dan wat byplante. De beammen yn dat diel fan de bosk bestean fral út gewoane es en gewoane esdoarn. Efter it stee fan it eardere bûtenplak leit noch in heuveltsje mei âlde linebeammen. Dêr groeie in protte maaieklokjes.
Dr komme frijwat fûgelsoarten foar yn de bosk. Flak efter it fraaie tagongsstek sit yn de hege iken in roekekoloanje. Oare briedfûgels binne houtekster, grutte houtspjocht, blaumieske, readboarst, tomke, swartkop, hôfsjonger, toarnhipperke, bûnte lyster, grutte klyster, beamkrûper en hoarnûle. Oare bisten it de wikelerbosk binne flearmûzen, wêrûnder de burdflearmûs, de rosse flearmûs, de letflieger en de rûge dwerchflearmûs. Yn de bosk sit ek in bewenne dasseboarch.
Sânbrún
As kleur waard sânbrún foar it earst definiëarre yn 1987, doe't it yn gebrûk kaam as ien fan 'e X11-kleuren, dy't yn 'e iere 1990-er jierren bekend kamen te stean as webkleuren.
Sânbrún is by additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it mingen fan 'e trije primêre kleuren read, grien en blau. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it ek in tertiêre kleur, dy't yn teory produsearre wurdt troch de ferminging fan 'e primêre kleuren syaan, maginta en giel. Yn 'e praktyk wurdt lykwols ynstee fan syaan wat swart tafoege, om't dat bettere resultaten jout.
Sjoch ek
Shades of brown
Slach by Bargebur
De Slach by Bargebur hat west yn 1433 en gie tusken Fokko Ukena en de bruorren Ulrich en Edzard Sirksena. Yn de slach dy't plak fûn by Bargebur tichtby Norden yn Eastfryslân wurdt Fokko ferslein en komt foargoed in ein oan syn bewâld as machtichste haadling tusken Lauwers en Weser.
Eftergrûn
Oant 1430 wie Fokko Ukena oppermachtich yn de Fryske lannen. Hy hie syn grutste konkurrint Okko tom Brok útskeakele en hearske as in foarst. Lykwols keart it tij en ferskynt in oare haadlingefamylje mei in protte ynfloed op it toaniel, de Sirksena's. Dy famylje slute in ferbûn mei tsjinstanners fan Fokko en komme ek op foar de finzene Okko tom Brok. Fokko moat him werom lûke op syn sterke stins by Leer en dêr wurdt er yn 1431 troch in sterke striidmacht ynsletten. Syn soannen yn Eastfryslân kinne him gjin help biede, mar nachts slagget hy der wol yn om te ûntsnappen. Syn stins wurdt ferwoaste en oant de grûn ôfbrutsen.
Yn Eastfryslân stiet Fokko der min foar, as ek noch in protte fan syn ûnderdanen harren oanslute by de Sirksena's. Nettsjinsteande dizze tsjinslaggen besiket Fokko, fanút it Munsterske Sticht de tsjinstanners te bestriden. In tiidlang giet dat goed, mei help fan syn beide soannen en syn skoansoan Sibet Papinga ûndernimt Fokko gefaarlike strûptochten dy't him in protte bût opsmite en de bynamme 'fleanende' ruter. Mar dan sneuvelje yn 1433 syn beide soannen by de gefjochten mei tsjinstanners en wurdt Fokko stadichoan troch Ulrich en Edzard tebek dreaun.
De slach
De bruorren Sirksena setten in grut leger tsjin Ukko yn en by Bargebur wurdt Ukko ynsletten. Yn de slach by Bargebur moat Fokko belies jaan en rekket syn skoansoan Sibit slim ferwûne. Hy moat útwike nei Grinslân mei efterlitting fan alles wat er oan besittingen hat oan boargen en pleatsen yn Eastfryslân. De deadlik ferwûne Sibet Papinga stjert op syn state.
Stasjon De Vink
Stasjon De Vink (Dvnk) is in spoarweistasjon  yn de gemeente Leien yn de provinsje Súd-Hollân. En waard iepene yn 1906 oan de Alde line (Amsterdam Sintraal - Rotterdam Sintraal). Yn 1928 waard it stasjon sletten, mar yn 1985 waard it stasjon op 2 juny weriepene.
Skiednis
It stasjon is eartiids ferneamd nei in njonkenlizzende útspanning. Bûten de besteande wachterswenning wiene der gjin fierdere foarsjenningen en yn 1928 ferdwynt De Vink alwer út it Spoarboekje.
Yn de jierren 80 binne sawol Leien as Voorschoten sa groeid dat NS yn 1985 op hast itselde plak stasjon De Vink wer yn gebrûk nimt. De spoarline foarmet op 'e hichte fan it stasjon de gemeentegrins tusken beide plakken en dy krijt dêrom yn earsten gjin offisjele namme. Mei it each op de spoarferdûbeling tusken Leien en De Haach hat it stasjon de earste tiid nei de weriepening houten perrons, inkelde ienfâldige wachtromten en in ienfâldige brêge oer de spoaren.
Yn 1991 is de nije tunnel ûnder de spoaren klear en kin de tydlike brêge sloopt wurde. Yn 1995 binne de spoarferdûbeling en de nijbou fan it stasjon nei ûntwerp fan arsjitekt Theo Fikkers ree.
Treinûngelok by De Vink (1926)
200px|thumb|left|Kranteknipsel oer it treinûngelok Op 9 septimber 1926 ûntspoarde by De Vink, tusken Voorschoten en Leien, de om 14.21 oere út Rotterdam Delftsche Poort ôfsetten sneltrein 218, dy't ûnderweis wie nei Amsterdam Sintraal.
Nei it passearjen fan kastiel Duivenvoorde by Voorschoten bliek de stoomlokomotyf sterk te skommeljen. De masinist sleat dêrnei de stoomtafier ôf en hearde dêrnei in hurde knal, wêrnei't de lokomotyf sterk ôfremme. Hjirtroch rûn de lokomotyf fêst en kantele mei de tender nei links. De trein wie doe deunby De Vink yn doe noch de gemeente Voorschoten.
De bagaazjewein achter de lokomotyf kaam dwers op it spoar te stean, it earste rydtúch dêrefter glied foar in part fan de spoardyk ôf en bedarre yn in sleat. Fan it twadde houten rydtúch waard de foarwand ôfskuord en waard it dak fersplintere.
De masinist waard fan de lokomotyf slingere, mar seach kâns om efkes letter op de mashine werom te kommen en de stoom ûntsnappe te litten en it fjoer mei sân te dôvjen, wêrtroch't mooglik slimmere gefolgen foarkaam binne. Mar twa kollega's op de trein koene it ûngelok lykwols net mear neifertelle. Hja rekken bedobbe ûnder gleone koallen en ferbrânden troch stoom dy't by de ôfbrutsen stoomfluit ûntsnapte. De haadkondukteur waard út syn útkykpost slingere en bedarre yn in sleat.
Fuotbalferiening Blije
VV Blije is de fuotbalklup fan Blije. De feriening is oprjochte op 25 april 1985 en spilet op it fjild oan de Farrewei yn Blije.
Tenu: De klupkleur is giel.
Durk II fan Are
Durk II fan Are, ek: Dietrich von der Ahr, (? - Dimter, 5 desimber 1212) wie biskop fan Utert. Sûnt 1197 is er biskop fan Utert (sjoch Kondominium).
Durk fan Are wie proast fan Sint-Servaas yn Maastricht en wenne op it momint fan syn beneaming ta biskop oan it hof fan keizer Hindrik VI yn Palermo. Omdat it bisdom Utert grutte skulden hie by Romeinske bankiers, waard hy yn 1204 troch paus Innosentius III oansetten om mei te dwaan oan de opfolgingsstriid yn Hollân oan de side fan Loadewyk II fan Loan tsjin Willem I, yn de hope dat dit jildlike middels opleverje soe. Dirk sluet in ruiloerienkomst mei Hollân, wêrtroch al syn ministerialen en serven dy't op Hollânsk grûngebiet wennen oan Hollân skonken waarden en alle ministerialen en serven fan de greve fan Hollân dy't op Stichts grûngebiet wennen oan de biskop kamen. Ridders wienen fan de oerienkomst útsluten en bleauwen ferbûn oan harren oarspronklike tsjinsthear. Yn de opfolgingsstriid yn it Dútske Ryk waard hy troch de paus twongen ta steun oan Otto IV.
Oansocht as beskermer kaam er yn 1199 nei Fryslân ta en oefene gesach út troch belesting op te lizzen sûnder him fan greve Willem wat oan te lûken. Dizze naam him finzen, mar boargers fan Starum befrijden him. Nei it ôfgean fan Willem waard it kondominium wersteld yn 1204, mar Durk hâlde de Hollânske rjochten yn pân. Syn gesach blykt ek út it slaan fan munten.
Gau
Gau is ien fan de doarpen yn de De Legeaën, in lânstreek fan doarpen noardlik fan de Snitser Mar, yn 'e gemeente Súdwest-Fryslân. It leit yn 'e Lege Midden fan Fryslân in pear km noardeastlik fan Snits.
Skiednis
De earste bewenningspoaren komme út de 3e iuw, mar it doarp waard yn 1256 foar it earst neamd. Oare nammen fan Gau wiene Ghawe (1482), Ghawee, Gaeuw (1505), Clegaw en Gaw (1511) en Gauw (1543). De namme stamt út it Aldfrysk. De namme Clewage betsjut soks as 'feart dêr't it fee bylâns ferfierd wurdt. It doarp hat in delsetting oan de Gau, Geau of Gawe west. Oannommen wurdt dat de Aldfeart, dy't eartiids breder wie, ek de namme Gau hie.
De oarspronklik oan Nikolaas fan Myra wijde midsiuwske tsjerke waard yn 1685 ferfongen troch nijbou.
Mei de doarpen Goaiïngea, Loaiïngea, Offenwier en Skearnegoutum foarme Gau yn 'e midsiuwen it bûn Snitser Fiifgea. Yn it ferliene wie it doarp allinne oer de opfeart te berikken, dy't in ferbining mei de Aldfeart hat. Gau wie fral in boeredoarp, mar tsjintwurdich hat in grut part fan de bewenners it wurk earne oars.
Yn de tiid fan de doleânsje waard yn Gau yn 1888 in grifformearde needtsjerkje mei konsistoarje boud. Yn 1896 waard de needtsjerke ferfongen troch in stiennen tsjerke, dy't oant 1990 tsjinne en tsjintwurdich foar opslach brûkt wurdt. thumb|left|Tinkstien Willem Boeijenga Gau hat mar in hânfol strjitten en ien dêrfan waard ferneamd nei de yn de Twadde Wrâldoarloch deasketten bakker fan it doarp. Nei ferrie waard der by bakker Willem Boeijenga op 8 augustus 1944 in oerfal dien om te sykjen nei in ûnderdûkte Amsterdamske joadinne. De bakker wegere ynformaasje te jaan en wist nei mishanneling te flechtsjen troch de skytsleat en oer it hiem fan syn omke nei it haventsje, mar waard doe deasketten. De joadinne waard fûn en deportearre, mar oerlibbe de oarloch. Alle jierren wurdt der op 4 maaie by de tinkstien yn de muorre fan de tsjerketoer en by it grêf in betinking holden.
Steven H.P. de Jong
Steven H.P. de Jong (folút: Steven Hotse Pieter de Jong; Ljouwert, 12 febrewaris 1935 – Burgum, 31 augustus 2018) wie in Frysk skriuwer en dichter, dy’t in grut oeuvre op syn namme hie, mar foaral bekend wurden is troch de roman De Wuttelhaven Del, dêr’t er yn 1992 de Gysbert Japicxpriis mei wûn. Behalven yn it Frysk skreau er ek yn it Stedsk, en dêropta sette er Nederlânsktalich wurk oer nei it Frysk. De Jong wenne in skoft yn Gytsjerk en ferfear yn 2008 nei Burgum.
Gau
Skiednis
Foar de gemeentlike weryndieling fan 2011 hearde Gau ta de gemeente Wymbritseradiel, en foar de weryndieling fan 1984 makke it diel út fan it âlde Wymbritseradiel (1851-1984).
Steven H.P. de Jong
Libben
Steven Hotse Pieter de Jong waard yn 1935 berne yn Ljouwert. Nei syn ûnderwizersoplieding oan de kristlike kweekskoalle Mariënburch yn Ljouwert stie er in jiermannich yn Surhuzum oan 'e legere skoalle. De Jong makke him it Frysk eigen op de kweekskoalle, want thús waard nammens Nederlânsk en Ljouwertersk praat. Hy fûn it Frysk in moaie taal en woe him dat oanleare; dêr folge er sels noch lessen foar fan Eeltsje Boates Folkertsma.
Yn 1964 begûn De Jong mei syn stúdzje Nederlânske taal- en letterkunde yn Grins. Dêrnei wie er skoft lang ferbûn mei Kristlike Skoallemienskip Lienward Kolleezje yn Ljouwert. As dichter debutearre De Jong yn it eksperimintele tydskrift Quatrebras, dêr't er letter redakteur fan wurde soe.
Gau
Mienskip
thumb|left|Doarpshûs Us Gebou Ein 2007 is it doarpshûs Us Gebou fan Gau nei in opknapbeurt op 'en nij iepene. Yn it doarpshûs wurde in soad aktiviteiten organisearre lykas kaarten, biljerten, skaken en koersbal. De doarpskrante hjit de 'Gauster Doarpsstimme'.
Foar sporten giet men meast nei de sporthal 't Mingeltsje' en it sportfjild yn Sibrandabuorren of nei it keatsfjild yn Goaiïngea.
De 'Nacht fan Gau' wie earder op de earste dei fan de boufakfakânsje, mar no op de tredde sneon fan septimber. It waard opset om it doarpshûs te rêden, mar groeide út ta in evenemint dêr't de opbringsten fan nei de klubs en ferienings geane. thumb|Sibbeltsje Gjaltema In bekende Gauster wie Sibbeltsje Gjaltema (1682-1765). Ut har legaat krigen de earmsten eartiids fan de diakonij yn de doarpen Gau, Goaiïngea en Offenwier om de kryst hinne acht pûn gersbûter en in krintebôle taparte. Har byld stiet der noch en yn de tsjerketoer is har grêfstien ynmitsele.
Steven H.P. de Jong
Libben
Tusken 1965 en 1988 ferskynden der fiif fersebondels fan syn hân. Yn 1980 brocht er De Maagd fan Babylon út, dêr't neist fersen ek ferhalen yn stiene. De Jong publisearre syn earste roman yn 1989, De Wuttelhaven Del. Foar dy roman waard him yn 1992 de Gysbert Japicxpriis takend. De roman Groetenis fan Prakash ferskynde as Frysk Boekewikegeskink fan 2005. In jier letter ferskynde it boekje Neam my mar Willem dat in bewurking wie fan 'e wrâldferneamde fabel Van den Vos Reynaerde. It ferhaal wurdt ferteld troch in mearkeferteller oan de bewenners fan it Fryske doarp Gatzerka (Geatsjerk, tsjintwurdich Gytsjerk), dy't dêr typysk Frysk op reagearje. Yn 2011 waard de mânske bondel En de inket sil útrinne publisearre dêr't neist earder publisearre wurk út De Jong syn seis dichtbondels, allyksa poëzij opnommen wie dy't net earder ferskynd wie.
De Jong kaam yn 2018 thús yn Burgum te ferstjerren, yn 'e âlderdom fan 83 jier.
Burrito
thumb|right|250px|Burrito In burrito is in Meksikaansk gerjocht dat in oarsprong hat yn it noarden fan Meksiko of it súdwesten fan de Feriene Steaten fan Amearika.
Gau
Skoalle
Yn 1983 krige it doarp in nij skoalgebou foar Kristlike Basisskoalle 'De Twatine'. Dy skoalle moast fanwegen te min learlingen yn 2018 fusearje mei de basisskoallen fan 'e buordoarpen Sibrandabuorren en Tersoal. De nije Mienskipsskoalle De Legeaën kaam yn Sibrandabuorren te stean. Oant de nijbou klear wie (begjin 2020), bleau de skoalle yn Gau iepen. thumb|260px|Kipfeart
Burrito
In burrito bestiet út in tortilla, meastal opfold mei beannen en fleis (meast gehak of hin, soms ek tsiis), en oprôle sadat de folling yn de tortilla sit.
Gau
Feriening
thumb|260px|Stjelp Boeijengastrjitte
Burrito
De namme "burrito" komt fan it Spaanske burro, dat ezel betsjut. Dat in burrito is in ezeltsje. It is ek in delikatesse fan de Meksikaanske kultuer.
Gau
Berne
thumb|260px|Pleats oan de Clegauwe
Strjitten
Boeijengastrjitte, De Clegauwe, De Eker, De Kamp, De Skalter, Tsjemlân.
Jan Roos (artyst)
Yn it tillefoanboek stie hy ûnder de namme Roos, J. de, sjonger, Ferlingde Nijstrjitte 16b. En dat wie fout, neffens him. Want it moast wêze: Grut sjonger, en fierder: Syn Eksellinsje Jan de Roos.
Jan Roos wie oant syn ferstjerren in begryp yn Grinslân en omkriten. Mei syn slipjas, hege hoed, keatlingen en medailjes koe men him rûnom tsjinkomme. Hy hie in gongelstôk dêr't hy syn strofen krêft mei bysette, djip troch de knibbels bûgjend om syn hege halen te aksintuerjen en yn ûnneifolchber fibrato. "Ik mei graach trilje", fertroude hy yn dy jierren in ferslachjouwer ta "En dat troch de knibbels gean, dat doch ik foar de reklame. As jo fan sokke bûgings meitsje moatte se wol sjen".
Jan Roos song op strjitte yn de stêd Grins, mar ek yn Grinslân. Dêr wêr't men him frege, dêr wie Jan. Rûnom krige hy medaljes dy't hy op syn slipjas meitôge, hoewol't hy yn lettere jierren wolris wat thúslitte moast, omdat hy te swier beladen wie. Ek Willem Duys ûntfong him yn syn populêre telefyzjeprogramma De Vuist, dêr't hy einlik allinnich mar fertelle woe oer wat er song. En sjongen fansels.
De mieningen oer syn kwaliteiten as sjonger wiene ferdield. Guon fûnen it neat, wer oaren seagen him as in kleurryk fenomeen. himsels fûn Jan tige goed. Guon minsken laken om him, mar dêr luts hy him neat fan oan, want hy hâlde fan syn sang.
It Grinzer Museum krige yn oktober 2011 in gipsen holle fan de sjonger. It giet om in foarstúdzje fan in nea realisearre byld dat makke is troch keuntsner Jan Wagensfeld.
Trebonianus Gallus
right|thumb|180px|Buste fan Trebonianus Gallus
Gaius Fibius Trebonianus Gallus (± 206 - Augustus 253) wie keizer fan Rome fan juny 251 oant augustus 253. Tagelyk mei him regearden twa mei-keizers, earst Hostilianus en dêrnei Folusianus. Gallus stie net bekend as in geweldige keizer omdat er gjin stappen ûndernaam tsjin de problemen fan syn tiid.
Eftergrûn
Trebonianus Gallus waard berne yn Perugia, boaske mei Afinia Gemina Baebiana en hie twa bern: in soan Gaius Fibius Folusianus (de lettere keizer Folusianus) en in dochter Fibia Galla. Hy makke opgong troch senator te wurden, konsul, en wie ek gûverneur fan de provinsje Moesia Superior, yn hokker funksje hy belutsen wie by de krigen tsjin de Goatyske ynfallers.
Yn ien fan dizze krigen sneuvele keizer Desius mei syn soan en mei-keizer Herennius Etruskus by in fjildslach. It leger ferklearre fuort nei de slach Gallus as opfolger. Gallus adoptearre de oare soan fan Desius, Hostilianus, en erkende him as mei-keizer.
Bewâld (juny 251 - augustus 253)
Omdat er fuort nei Rome werom woe sleat Gallus in ûnfoardielige frede mei de Goaten, dy't harren bút hâlde mochten en boppedat alle jierren in som jild fan Rome ûntfongen. Ienris yn Rome dy bliken dat dêr de pokken útbrutsen wie, dêr't Hostilianus slachtoffer fan waard. Gallus beneamde doe syn soan Folusianus as mei-keizer. Nei't it skynt hat Gallus de befolking fan Rome goed holpen tidens de pokken-epidemy. Troch syn ynspannings waarden alle slachtoffers begroeven, ek dyjingen dy't in begraffenis sels net betelje koenen.
Neffens de skriftlike boarnen oer him wie hy fierders fral twifelriedich en dêrtroch gjin geweldige hearsker. Under syn bewâld ferlieze de Romeinen yn it easten de provinsjes Armenia en Syria oan de Perzen, wylst Gallus gjin stappen ûndernimt om dizze werom te feroveren.
Yn 253 wegere de gûverneur fan Moesia Superior Aemilius Aemilianus de jierlikse trubút oan de Goaten te beteljen en fersloech harren op it slachfjild. Troch syn troepen waard er fuort ta keizer ferklearre en marsjearde nei Rome. Gallus en Folusianus hawwe besocht him tsjin te hâlden mei in leger dy't yn 'e gauwens formearre waard, mar doe't dat leger hearde dat it folle grutte leger fan Aemilianus flakby kommen wie makkee it oproer en fermoarde de twa keizers.
Troch kristlike skriuwers is Gallus letter faak beskuldige fan Kristenferfolging, mar it ienige bewiis hjirfoar is de finzenisnimming fan paus Kornelius yn 252.
Bolswardia
Bolswardia ek: (CVV Bolswardia) is in kristlike fuotbalklup út Boalsert. De feriening is oprjochte op 23 septimber 1947 mei 400 leden (2008) en spilet op Sportpark It Bolwurk.
Gearwurking is der sûnt 2004 mei VV CAB (jeugd) en sûnt 2006 mei VV RES (frouljusfuotbal).
Fuotbalferiening Blue Boys
VV Blue Boys is de fuotbalklup fan Nij Beets. De feriening is oprjochte op 1 juny 1930 ûnder de namme DAS (Doe Aan Sport) mar feroare yn 1931 yn V.I.O.S. (Voorwaarts Is Ons Streven). By de oergong fan de FVB nei de KNVB bliek dat der yn De Haach al in klup wie mei de namme VIOS en waard de namme feroare yn Blue Boys. De fjilden lizze oan de Prikkewei.
Yn 1980 waard de sneonôfdieling oprjochte dy't yn 2008 yn de 4e klasse B spilet. Yn 2004 kaam der ek in damesalvetal.
Koersk (oblast)
De oblast Koersk (Russysk: Курская область; Koerskaja oblast) is in oblast yn it súdwestlike diel fan Ruslân. De oblast grinzget oan Oekraïne en leit geunstich oan de ferbining tusken Moskou en de tichtbefolke en yndustriële gebieten yn it easten fan de Oekraïne.
Geografy en ekonomy
thumb|250px|left|Hûs fan de Sovjets, Koersk It gebiet leit oan de westlike kant fan it Sintraal-Russysk Plato mei hichten fan 150 oant 300 meter en in oerflak fan 250 by 150 kilometer. De rivieren Sejm en Svapa ûntwetterje it gebiet en mûne út yn de Dnjepr. Yn it suden en easten soargje ek de Psel en de Oskol foar de ûntwettering. De haadstêd Koersk leit sintraal yn de oblast.
Yn de oblast wurdt izererts wûn. It Koersker bekken hat de grutst bekende foarried izererts, dy't de sterkste magnetyske anomaly fan 'e wrâld feroarsaket. Oare boaiemskatten binne goud, uranium en platina. Njonken de metaalferwurking binne gemyske en de fiedselyndustry sterk oanwêzich. De grûn bestiet út de fruchtbere swarte ierde en hat in heech agrarysk gebrûk.
By Koertsjtatov stiet de kearnsintrale Koersk.
Skiednis
Yn de Twadde Wrâldkriich folge yn de hjerst fan 1941 de besetting fan de oblast troch Nazy-Dútslân. De Slach om Koersk fûn tusken 5 july 1943 en 23 augustus 1943 plak en wie de grutste tankslach fan de Twadde Wrâldkriich.
Bestjoersyndieling en stêden
De oblast Koersk is ferdield yn 28 rajons en 5 stedsdistrikten. De grutste stêden binne njonken de haadstêd Koersk Zjelesnogorsk en Koertsjatov en Lgov. Meiïnoar hat de oblast 10 stêden en 22 plakken mei in stedsk karakter.
Jennifer Lopez
thumb|right|Jennifer Lopez 2019 thumb|right|Lopez (2006)
Jennifer Lynn Lopez (New York, 24 july 1969) is in Amerikaanske sjongster, aktrise, dûnseres, moadeûntwerpster en moade-ikoan. Har bynamme is J.Lo. Sy is fan Puerto Rikaanske komôf, mar groeide op yn de Bronks yn New York. Hja hâlde út dat hja fan 1970 wie, mar nei in arrestaasje waard har wiere bertejier bekend.
Mirante do Vale
thumb|280px|Mirante do Vale De Mirante do Vale is in wolkekliuwer yn São Paulo, Brazylje. It gebou is 170 meter heech. Der binne 51 ferdjippings. It gebou is in ûntwerp fan de arsjitekten Waldomiro Zarzur en Aron Kogan. De bou duorre fan 1959 oant 1960.
Libbe Kamminga
Libbe Kamminga, (Ljouwert, 1914 - ?), wie in ekonomysk-histoarysk publisist en kontroleur fan de Arbeidsynspeksje.
Arrondissemint Brussel-Haadstêd
thumb|It Arrondissemint Brussel mei syn 19 gemeenten It arrondissemint Brussel-Haadstêd (Nederlânsk: Arrondissement Brussel-Hoofdstad, Frânsk: Arrondissement de Bruxelles-Capitale, Dútsk: Verwaltingsbezirk Brüssel-Hauptstadt) is it iennige arrondissemint yn it Brusselsk Haadstedsk Gewest yn Belgje en om't it de iennige arrondissement yn dat gewest is, falle de grinzen tegearre mei dy fan it gewest. De haadstêd is de stêd Brussel, ien fan de 19 gemeenten fan it gewest en it arrondissemint.
Skiednis
It arrondissemint Brussel-Haadstêd, allyk mei it Brusselsk Haadstedsk Gewest bestiet út 19 gemeenten, dêr't de stêd Brussel de grutste fan is.
De gemeenten binne:
Alle gemeenten hawwe harrensels as dielgemeente útsein de stêd Brussel dy't sûnt 1921 de folgjende dielgemeenten hat:
Fryske ruter
thumb|Fryske ruter by it [[Belis fan Petersburch yn de Amerikaanske Boargerkriich]] thumb|Moderne ferzje mei stikeltried fan in Fryske ruter In Fryske ruter (ek wol Spaanske ruter) (Frânsk: cheval de frise) is in sûnt de midsiuwen brûkte, te fersetten militêr hindernis.
De ruter bestiet út in as fan lange balken fan hout of stiel dêr't pinnen, of spearen útstekke of dêr't stikeltried omhinne wuolle is. Faak rêste de balken op twa pear krúsfoarmige dwersbalkan oan de úteinen.
It ferdigeningsmiddel soe syn namme krigen hawwe yn de Tachtichjierrige Oarloch, doe't er troch de Spanjerts tapast waard om bestoarming troch ruters fan de stêd Grins foar te kommen. De ferwizing nei de Friezen soe de krijen hawwe mei it feit dat dy sels net folle kavalery hiene en oanwiisd wiene op ark dat fijannige ruters behinderje koe. De term waard letter ek brûkt foar elts obstakel mei skerpe punten, sa as muorren mei glêsdiggels derop mitsele.
De ruter wie oarspronklik bedoeld om kavalery de trochgong te behinderjen, mar no wurdt er ek tapast om ynfantery en licht reau op te kearen, dan meast as dykôfsetting. In fariant is it seispuntige anti-tank obstakel besteande út trije oan elkoar laske reels, al as net fêstset yn ierde of beton. Foar de Atlantic Wall waarden miljoenen fan dy behinderings oanlein.
Botanyske Tún De Kruidhof
Skiednis
Yn 1930 wurdt begûn mei in proeftún foar grienten en fruit. Letter rjochtet de proeftún har mear op it kweken fan krûden. Yn de jierren santich nimt de gemeente Achtkarspelen De Kruidhof oer. De tún krijt in mear toeristyske funksje. It tal tematunen wurdt dan ek útwreide. Sûnt 2000 is Botanyske Tún De Kruidhof lid fan de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen en registrearre as erkend museum.
SC Boarnburgum '80
SC Boarnburgum '80 is de fuotbalklup en gymnastykferiening fan Boarnburgum. De feriening is oprjochte op 26 juny 1980 en spilet op de fjilden oan de Jouke Jochemswei.