cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blûn hier
Blûn hier of blond hier (of mei âldere nammen ljocht hier of blij hier) is mei read hier ien fan 'e seldsumste soarten fan minsklik hier. Dizze hierkleur docht him foar yn in wiid ferskaat oan tinten, fan tsjin it brune oan, oant hast folslein wyt, mar kin yn 'e regel omskreaun wurde as gielich. Blûn hier ûnderskiedt him fan oare hiersoarten trochdat it minder fan sawol it dûnkere pigmint eumelanine as fan it bleke pigmint feomelanine befettet. Blûne hierren binne tinner as brune hierren. It hawwen fan blûn hier is in genetyske eigenskip dy't fuortkomt út in mutaasje dy't yn Jeropa ûnder de lêste iistiid by de minske plakfûn, likernôch 11.000 jier lyn.
Etymology
It wurd 'blûn' of 'blond' komt fan it Aldfrankyske blund, dat nei in kleur ferwiisde dy't de midden hold tusken goud en ljochtkastanjebrún. Yn in protte oare talen is dy term opnommen út it Latyn, nei't dat blund (yn 'e foarm blundus) út it Aldfrankysk liend hie. (In lytse minderheid fan 'e taalkundigen wol hawwe dat blundus gjin Aldfrankysk lienwurd wie, mar in fulgêre útspraak fan it oarspronklike Latynske wurd flavus, dat "giel" betsjut.)
Yn it Frysk is 'blond' in ridlik resint lienwurd út it Nederlânsk, mei't de oarspronklike Fryske oantsjuttings foar dizze hierkleur 'ljocht' of 'blij' wiene. 'Blûn' is dan fan oarsprong wer in hyperkorreksje om't alle Nederlânske wurden op -ond yn it Frysk op '-ûn' einigje (ferlykje rond – 'rûn', gezond – 'sûn', ensfh.). Yn it Ingelsk wie de oarspronklike beneaming foar blûn hier fair, fan it Angelsaksyske fæġer, dat letter ek brûkt waard om in ljochte hûdskleur oan te jaan. Dat wurd oerlibbet noch yn 'e Ingelske efternamme Fairfax, fan it Angelsaksyske fæġer-feahs, dat 'blûn hier' betsjut.
Fersprieding
Blûn hier komt it measte foar yn Skandinaavje (benammen Sweden stiet derom bekend) en de Baltyske lannen. Saakkundigen ornearje dat it gen foar wier blûn hier him yn dit gebiet ûntwikkele hat. Dêrnjonken komt blûnhierrigens ek in protte foar op 'e Britske Eilannen, yn Noardwest-Jeropa, Midden-Jeropa en East-Jeropa. It is net tafallich dat blûn hier yn Frankryk fierwei it measte foarkomt yn Normandje, dat yn 'e Iere Midsiuwen in fêstigingsgebiet fan Wytsingen út Skandinaavje wie.
Yn Súd-Jeropa, op 'e Balkan, yn 'e Kaukasus en yn 'e Fruchtbere Healmoanne fan it Midden-Easten is blûn hier net ûngewoan, en ek mank de Berbers fan 'e Magreb komt it foar (dêr't it wierskynlik brocht is troch de ynfluks fan 'e Germaanske Fandalen yn dat gebiet yn 'e lette Aldheid). Fan 'e befolking fan Kabylje, it Berberske hertlân yn noardlik Algerije, is 11% fan 'e befolking blûnhierrich. Mei kolonisten út noardlik Jeropa wei hat blûn hier him ek ferspraat nei Noard-Amearika, Súd-Afrika en Australaazje.
Los fan it oarsprongsgebiet yn Jeropa en fersprieding troch lju dêrwei komt blûnhierrigens en foar yn Aazje en Oseaanje, dêr't it benammen assosjearre is bern. Neigeraden dat de persoan yn kwestje âlder wurdt, dûnkeret it hier dan ornaris oan ta brunens.
Popkultuer
Froulju dy't blûn hier hawwe, wurde gauris oantsjut as blondines of blondsjes (blondine is de sjikere, Frânske foarm fan "blondsje"). Sokken wurde gauris stereotypysk beskreaun as oantrekliker foar manlju as froulju mei oare kleuren hier. Dat idee waard oan it begjin fan 'e tweintichste iuw popularisearre yn Gentlemen Prefer Blondes ("Hearen Jouwe de Foarkar oan Blondines"), fan Anita Loos, in roman dy't yn 1953 ûnder deselde titel ferfilme waard mei Marilyn Monroe yn 'e haadrol.
Fan blondines wurdt sein dat se mear wille hawwe (en minder earnstich binne), mar ek bestiet der in algemiene ferwachting dat se minder yntelligint binne, dy't û.m. ta utering komt yn moppen oer domme blondsjes. Yn guon dielen fan 'e wrâld wurdt dêrtroch op blondines delsjoen as seksueel promisku. De oarsprong fan 'e assosjaasje fan blûnhierrige froulju mei domheid giet werom op in achttjinde-iuwske Frânske blûne prostituee út Parys, in Rosalie Duthé, dy't sa tsjep en sa dom west hawwe soe dat se dêrmei it skriuwen fan in toanielstik oer har ynspirearre, mei as titel Les Curiosites de la Foire (1775).
Yn 'e tweintichste iuw hawwe beskate populêre aktrises oan 'e 'tsjep-mar-dom'-persepsje fan blondines bydroegen, lykas Marilyn Monroe, Judy Holliday, Jayne Mansfield, Goldie Hawn en Pamela Anderson. Ek resinter noch is troch Hollywood op dit stereotype fuortborduerre, û.m. mei de film Legally Blonde, út 2001, mei Reese Witherspoon yn 'e haadrol. Blûnhierrigens is no sa'n begeare lichemseigenskip wurden, dat grutte oantallen froulju harren hier geregeldwei yn in kapsalon blondearje litte (of dat gewoan sels thús dogge). Sokke blondines wurde ek wol 'peroksideblondsjes' neamd.
Underskate tinten fan blûn hier
Tinten fan blûn hier kinne wêze:
Wageningen University & Research
Skiednis
De skiednis fan Wageningen University & Research begûn yn 1876, doe't de Nederlânske oerheid de gemeentlike lânbouskoalle yn Wageningen oernaam en der in rykslânbouskoalle fan makke, dêr't neitiid learkrêften oplaat waarden foar de lânbou- en túnbouwinterskoallen. Yn 1896 krige it ynstitút de namme fan Hoogere Land- en Boschbouwschool, en yn 1904 kaam it Rijks Hoogere Land-, Tuin- en Boschbouwschool te hjitten. Yn 1918 waard de fierdere ûntwikkeling ta akademyske ynstelling by wet bekrêftige en ûntstie de Rijks Landbouw Hoogeschool. De offisjele diës natalis (dei fan oprjochting) fan WUR is dêrom 9 maart 1918.
Under de Twadde Wrâldoarloch rûn de Rykslânbouhegeskoalle troch de gefjochten yn it ramt fan Operaasje Market Garden en de Slach om Arnhim safolle skea op dat der yn 'e gebouwen gjin les mear jûn wurde koe. De laboratoaria en de aula, dy't ek de bibleteek omfette, wiene folslein ferwuostge, wylst it arboretum troch granaatfjoer skansearre rekke wie, mei as gefolch dat de planten yn 'e tropyske kassen de lêste oarlochswinter net oerlibben.
Yn 1980 ûntstie der op 'e lânbouhegeskoalle in grutte rebûlje ûnder de studinten, wêrby't dyselden, ûnder lieding fan 'e Wageningske Studinte Organisaasje (WSO) in moanne lang it bestjoersgebou oan it Salverdaplein beset holden yn harren striid foar demokratisearring fan 'e hegeskoalle. Dat barren kaam bekend te stean as de Wageningske Maityd. Troch it op 'e nij besjen fan 'e Wet op it Wittenskiplik Underwiis krigen fjouwer Nederlânske hegeskoallen (trije technyske hegeskoallen en de lânbouhegeskoalle) yn 1986 de status fan folweardige universiteit. Neitiid gie de WUR sadwaande troch it libben as de Landbouwuniversiteit Wageningen (LUW). (Yn tsjinstelling ta de hjoeddeistige hegeskoallen, dy't foar 1986 'hegere skoallen' hieten, wiene hegeskoallen doedestiden universiteiten mei mar ien stúdzjerjochting.)
Mids jierren '90 befelle de kommisje-Peper ûnder lieding fan Bram Peper oan om 'e Tsjinst Lânboukundich Undersyk (DLO) fan it Ministearje fan Lânbou opgean te litten yn 'e Lânbou-universiteit. Nei't de Twadde Keamer dêrmei ynstimd hie, joech de ferantwurdlik minister, Jozias van Aartsen, op 1 septimber 1997 opdracht foar de fúzje troch de beneaming fan ien ried fan bestjoer foar beide organisaasjes. Yn 2000 waard de namme Landbouwuniversiteit Wageningen feroare yn Wageningen Universiteit (WU). Wageningen Universiteit wie yn 2002 ien fan 'e earste Nederlânske universiteiten dy't it bachelor-mastersysteem ynfierde.
Yn 2006 gie Hegeskoalle Van Hall Larenstein, yn Ljouwert, yn 'e WU op. De bedoeling wie om nauwere gearwurking te skeppen tusken it praktykûnderwiis fan Van Hall Larenstein en it wittenskiplik ûndersyk yn Wageningen. Dat soe learlingen fan 'e hegeskoalle ek oanfiterje om nei it ôfrûnjen fan harren oplieding yn Ljouwert troch te learen yn Wageningen. Fanwegen ferskillen yn organisaasjekultuer en it net byinoar passen fan 'e metoaden fan twa hiel ferskillende foarmen fan heger ûnderwiis, kaam de sochte gearwurking lykwols nea echt fan 'e grûn. Yn 2012 waard besletten om der in punt efter te setten, en sadwaande waard Van Hall Larenstein yn novimber fan dat jier wer in folslein selsstannige ûnderwiisynstelling. Yn 'e maityd fan 2015 waard de skieding fan 'e beide ynstellings definityf troch de oerpleatsing fan 'e lêste opliedings fan Van Hall Larenstein út Wageningen wei.
Underwilens hie de ried fan bestjoer fan Wageningen Universiteit yn 'e simmer fan 2009 besletten om fan septimber fan dat jier ôf njonken de Nederlânske namme ek de Ingelsktalige namme Wageningen University te brûken. Om't de universiteit en de dêroan ferbûne ûndersyksynstituten besleaten om tenei noch mar ien merknamme te brûken, waard fan 6 septimber 2016 ôf allinnich noch de Ingelsktalige namme Wageningen University and Research brûkt. Dy namme waard tenei ôfkoarte as WUR, en net mear as Wageningen UR, wat foartiid gebrûklik wie. Op 9 maart 2018 fierde WUR syn hûndertjierrich bestean.
Universiteit
It universiteitsdiel fan Wageningen University & Research bestiet út ien fakulteit, dy't ferdield is yn fiif departeminten: Dizze departeminten hawwe wer harren eigen ûnderdielen; sa falt ûnder Dierwittenskippen bgl. de Dairy Campus yn Ljouwert. Alle fiif departeminten wurkje binnen de kennisienheden fan WUR gear mei de spesjalisearre ûndersyksynstituten fan 'e eardere DLO.
Dreamweaver's Dilemma (ferhalebondel)
Dreamweaver's Dilemma is in ferhalebondel fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold, hoewol't der ek non-fiksje fan oaren yn opnommen is. De titel is ûntlient oan 'e novelle Dreamweaver's Dilemma. It boek befettet trije koarte ferhalen en trije novellen, mei dêropta fiif essays, in fraachpetear en in ferskaat oan oare non-fiksje. De fiksje is foar it meastepart fan it science fiction-sjenre. Dreamweaver's Dilemma is gearstald ûnder de redaksje fan Suford Lewis. It boek waard yn febrewaris 1996 foar it earst publisearre troch de New England Science Fiction Association (NESFA) yn in beheinde oplaach fan 1.200 hardcovereksimplaren. Yn febrewaris 1997 brocht deselde útjouwerij in paperbackedysje op 'e merk.
Wageningen University & Research
Undersyksynstituten
Wageningen University & Research omfiemet njoggen spesjalisearre ûndersyksynstituten, dy't oant 1997 de Tsjinst Lânboukundich Undersyk (DLO) fan it Ministearje fan Lânbou foarmen:
Opliedings
Wageningen University & Research biedt opliedings oan op it mêd fan fieding en miljeu. De universiteit rjochtet him dêrby op trije kearntema's: Health, Lifestyle & Livelihood ("sûnens, libbenswize en breawinning"), Food & Food Production ("iten en itensproduksje") en Living Environment ("leefmiljeu"). It wittenskiplik ûnderwiisprogramma fan WUR omfette yn 2017 19 bacherloropliedings en 37 masteropliedings.
Masteropliedings
Alle masteropliedings duorje twa jier en binnen folslein Ingelsktalich.
Bekende alumny
Guon bekende persoanen dy't oan Wageningen University & Research studearre hawwe, binne presintator Jan Just Bos, politisy Gerrit Braks, Jeroen Dijsselbloem, Cees Veerman, Anne Vondeling, Joris Voorhoeve en Henk Vredeling, feroardiele moardner Volkert van der Graaf, waarlju Gerrit Hiemstra en Helga van Leur, yngenieur Sikke Smeding, kabaretier en komyk Rob Urgert, sjoernalist Frank Westerman en de eardere presidint fan Suriname Ramsewak Shankar.
FM Belfast
thumb|300px|FM Belfast, 2011 FM Belfast is in Yslânsk muzykband út Reykjavík, oprjochte yn 2005.
Tongue (rivier)
De term "Tongue (rivier)" of "Tongue River" hat yn de Wikipedy ferskate bestjuttings:
Hôpital Raymond-Poincaré
thumb|Haadyngong fan it sikehûs It Raymond-Poincaré Hospitaal (Hôpital Raymond-Poincaré) is in akademysk sikehûs yn Garches, Île-de-France.
It is in part fan it Assistance publique - Hôpitaux de Paris en in learklinyk fan Universiteit fan Versailles. It sikehûs waard yn 1936 stichte.
Senheim
It plak Senheim is in Ortsgemeinde, dy't diel útmakket fan de Verbandsgemeinde Cochem, yn de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts.
Senheim leit tusken wyngerds oan de Mûzel en foarmet mei it oan de oare kant fan de Mûzel lizzende Senhals ien gemeente. De beide dielen wurde sûnt 1967 troch in brêge ferbûn.
Skiednis
Yn 'e midsiuwen lei hjir in wichtige oergong yn de rivier foar de hannel út de Lege Lannen nei Frankfurt am Main en Augsburg. Wynbou wie ek yn dy tiid al in wichtige foarm fan bestean. thumb|150px|left|Romaanske wentoer (Senheim) Op 13 augustus 1839 waard Senheim troffen troch in grutte brân. It âlde, midsiuwske oansjen fan it plak mei ferdigeningsmuorren, tuorren en poarten gyng doe hast folslein ferlern. De tsjerke mei in pronkfol barok alter fan Januarius Zick, de pastorij en de romaanske wentoer wisten de ramp te trochstean. Senheim waard wer opboud mei in grutskalich strjittenplan. Tritich famyljes koene troch in tekoart oan romte net mear te plak yn harren âlde wenstee en moasten ferhûzje nei in nij stifte delsetting heger op de Hunsrück. Dit plak krige, nei de inisjatyfnimmer Friedrich Alexander Moritz, de namme Moritzheim.
Sûnt 1946 makket Senheim part út fan de nij stifte dielsteat Rynlân-palts. Op 7 novimber 1970 waard it plak by de ferbânsgemeente Cochem foege.
It besjen wurdich
Senheim en Senhals binne katolike plakken. Benammen de mei fresko's fersierde Maria Magadalenakapel yn Senhals is it besjen wurdich. Ek de barokke Katharinatsjerke fan Senheim mei de letromaanske toer foarmet in wichtich monumint. De wentoer út de earste helte fan de 13e iuw wie ea in diel fan in fersterke fâdij en waard yn 1307 mei de fâdij ûnderdiel fan de ferdigeningswurken.
Filmdistribúsje
Filmdistribúsje is alles dat te krijen hat mei it beskikber meitsjen fan films om besjoen te wurden troch it publyk. Dat proses is de taak fan in filmdistributeur, in bedriuw dat him dêr spesifyk op taleit. Filmdistributeurs kinne selsstannige bedriuwen wêze, dy't spesjaal foar it distribuëarjen fan films oprjochte binne, mar it binne ek faak ôfdielings fan grutte filmstudio's, dy't de distribúsje fan harren eigen films (en faak ek fan 'e films fan oare, lytsere studio's) fersoargje. In filmdistributeur stelt foar eltse film in aparte marketingstrategy op, dy't bestiet út filmpromoasje en it eigentlike distribúsjeproses.
De filmpromoasje omfettet reklamespotsjes, reklameposters en oare uterings fan reklame yn 'e iepenbiere romte, trailers dy't oan oare films taheakke wurde, fraachpetearen oer de nije film mei de akteurs dy't de haadrol spile hawwe, it fêststellen fan in gaadlike datum foar de premiêre, it organisearjen fan dy premiêre en it útnûgjen fan 'e media dêrfoar, ensfh. De eigentlike distribúsje wurdt dien troch eksimplaren fan 'e film te fersprieden nei bioskopen dêr't de film fertoand wurde sil. Letter folget it útbringen fan 'e film op dvd en blu-ray en as video-on-demand en download oer it ynternet, en it ferkeapjen fan 'e útstjoerrjochten oan tillefyzjestjoerders.
The Gambler (liet fan Kenny Rogers)
The Gambler is in Ingelsktalich liet fan 'e Amerikaanske sjonger Kenny Rogers, dat yn 1978 ûnderdiel útmakke fan syn album The Gambler. It is in countryliet oer de lêste rie fan in âldman, dat skreaun waard troch Don Schlitz. De titel betsjut: "De Gokker", wat neitiid in bynamme fan Rogers waard. The Gambler waard mids novimber 1978 útbrocht as single, en groeide út ta ien fan Rogers syn grutste hits. It liet berikte it earste plak yn 'e Amerikaanske Hot Country Singles-hitlist en waard yn Nij-Seelân sertifisearre as twa kear platina. Ek wûn Rogers der in Grammy Award mei, de wichtichste Amerikaanske priis op it mêd fan muzyk. The Gambler waard letter covere troch ferskate oare artysten, ûnder wa Johnny Cash.
Kankan
thumb|left|Sûnenssintrum fan Kankan Kankan (Maninka: Kánkàn) is in stêd yn it easten fan Guinee, oan de rivier de Milo (sydrivier fan de Niger) op likernôch 500 kilometer fan de haadstêd Konakry. It is it haadplak fan in regio mei deselde namme, de Kankan en fan de prefektuer Kankan yn dy regio. Yn 2009 wie it ynwennertal sa'n 200.000 rûsd. It is de tredsgrutte stêd fan it lân. De befolking bestiet fral út Mandinka.
The Gambler (liet fan Kenny Rogers)
Skiednis
Don Schlitz skreau The Gambler yn augustus 1976, doe't er 23 jier wie. It liet gie eins oer syn heit, dy't doe koartby stoarn wie. Hy besocht it twa jier lang om 'e noch oan 'e man te bringen yn Nashville, it sintrum fan 'e Amerikaanske countrymuzyk, foar't it úteinlik op oantrúnjen fan Shel Silverstein opnommen waard op it album Bare troch Bobby Bare. Dy ferzje sloech lykwols net oan en waard nea útbrocht as single. Schlitz besocht it doe mar sels, mar syn eigen ferzje kaam net heger as it 65e plak yn 'e Hot Country Singles. Dat soarge der lykwols al foar dat The Gambler opmurken waard troch oare countrymuzikanten. Johnny Cash naam it nûmer yn 1978 op foar syn album Gone Girl. Mar it wie de ferzje fan Kenny Rogers, produsearre troch Larry Butler foar United Artists Records, dy't úteinlik trochbriek as single.
Kankan
It plak waard yn de 17e iuw stichte troch de Soninke en wie letter de haadstêd fan it Bateeryk, en ek in wichtich hannelsplak, benammen yn kolanuten. Yn 1879 waard Kankan ferovere troch Samori Ture (de stichter fan it Wassoulouryk) en yn 1891 waard it fan de Frânsken beset.
The Gambler (liet fan Kenny Rogers)
Tekst
Yn The Gambler rekket de ik-persoan by in nachtlike treinrit oan 'e praat mei in âlde gokker. Dyselde kin oan 'e gesichtsútdrukkings fan 'e ik-persoan wol sjen kin dat er mei problemen ompakt, en yn ruil foar in slok fan syn whiskey en in sigaret biedt er oan om him rie te jaan. Dy rie bestiet út pokermetafoaren: "Moatst witte wannear'tst dyn kaarten fêsthâlde moatst, en wannear'tst se delsmite moatst, wannear'tst fuortrinne en wannear'tst drave moatst. Moatst nea dyn jild telle ast noch oan 'e tafel sitst; hast tiid genôch om it te tellen nei ôfrin fan it spul." En: "it geheim fan it oerlibjen is datst witst watst hâlde en watst fuortdwaan moatst, want eltse hân is in winner en eltse hân is in ferliezer, en it bêste dêr'tst op hoopje kinst is om te stjerren yn dyn sliep." As er dat sein hat, drukt de gokker syn sigarettepeuk út en jout er him del. It liet einiget as de ik-persoan fertelt dat de gokker "earne yn it tsjuster […] kyt spile" (d.w.s.: yn syn sliep ferstoar), mar yn syn lêste wurden fûn de ik-persoan in troefkaart om te bewarjen.
Kankan
De stêd hat in troch de centrale de coopération économique (CCCE; ûnderdiel fan de AFD) en Geocoton finansiere fabryk foar it egrenearjen fan katoen. Yn de omkriten fan de stêd wurdt njonken katoen ek sorghum, fruit en stynske weet boud.
The Gambler (liet fan Kenny Rogers)
Resultaten
Yn 'e ferzje fan Kenny Rogers wie The Gambler wie in trochslaand súkses. Hy berikte it earste plak yn 'e Amerikaanske Hot Country Singles-hitlist, en krong sels de pophitlist Billboard Hot 100 binnen (en helle dêr it 16e plak) yn in tiid dat soks countrylieten frijwol nea slagge. Rogers wûn mei de single in Grammy Award yn 'e kategory bêste manlike country-sang, en in Music City News Award foar single fan it jier.
Kankan
De stêd is it einpunt fan in smelspoarferbining fanôf Konakry. De N1 (nei it suden fan it lân) ferbynt Kankan mei Nzérékoré, de twadde stêd fan Guinee. Kankan hat de lofthaven Kankan en ek in haven.
The Gambler (liet fan Kenny Rogers)
Resultaten
Om utens berikte The Gambler plak nû. 2 yn 'e Kanadeeske Canada Country Tracks-hitlist fan it tydskrift RPM en plak 8 yn 'e Canada Top Singles-pophitlist, ek fan RPM. Yn Nij-Seelân waard de single sertifisearre as twa kear platina.
Kankan
De stêd is ferneamd fan syn universiteit (Université de Kankan), syn religieuze skoallen en syn mangobeammen. Teffens stiet dêr ien fan de âldste moskeeën fan West-Afrika. Sa'n 40 kilometer nei it noardeasten leit it religieuze Mandinka-plak Gberedou-Hamana (neamd nei de beide regio's dêre)
Sofonisba
300px|thumb|De stjerrende Sofonisba troch [[Guercino]] Sofonisba (Punysk: 𐤑𐤐𐤍𐤁𐤏𐤋 Ṣap̄anbaʿal) wie in Kartaachske ealfrou en dochter fan generaal Hasdrubal Gisko, dy't yn it tiidrek fan de Twadde Punyske Oarloch yn de tredde iuw f.Kr. libbe. Hja waard ferneamd om it foarfal dat se harsels leaver fergiftige as harsels krinkje te litten yn in Romeinske triomftocht.
Libbensrin
Sofonisba waard berne as in dochter fan Hasdrubal Gisko. Neffens de skriuwer Kassius Dio wie Sofonisba in kreas frommes en wie se oant 206 f.Kr. ferloofd mei de Eastnumidyske kening fan de Massyljers, Massinissa, mar doe't er yn dat jier in ferbûn sleat mei de Romeinen, waard dy ferloving ferbrutsen. Hasdrubal socht nei in nije bûnsmaat en wist de Westnumidyske kening fan de Massesyljers, Syffaks oer te heljen, dy't earder in bûnsmaat fan Rome wie. Syffaks en Hasdrubal waarden troch de Romeinske generaal Skipio Afrikanus en Massinissa ferslein yn de Slach op de Grutte Flakten. Sofonisba foel dêrby yn de hannen fan Massinissa. Dy rekke finaal fereale op har en boaske har. Doe't Skipio derefter kaam dat Sofonisba Syffaks oerhelle in ferbûn mei Kartago te sluten, fersette er tsjin harren houlik. Hy easke dat se harsels daliks oan him oerjoech, sa't er har meinimme koe yn syn triomftocht. Nettsjinsteande dat Massinissa fan Sofonisba hold, gie er der yn mei en ferlit har. Hy sei har dat er har net tsjin it finzenskip beskermje koe en frege har dêrom te stjerren as in wiere Kartaachske prinsesse. Dêropta pakte se de gifbeker en dronk it fergif op. Dêrnei ferstoar se en Massinissa brocht har lyk by Skipio.
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 2020
200px|thumb|right|200px|Olympic Gymnastics Centre
Kittitas County (Washington)
Kittitas County is in county yn it midden fan de steat Washington, Feriene Steaten. De haadstêd is Ellensburg en hat in oerflak fan 6042 km², wêrfan 93 km² wetter. De county hie yn 2012 neffens in rûzing 41.672 ynwenners, dus in befolkingstichtens fan 6,8 ynwenners/km². De county is neamd nei de yndianestam fan de Kittitas. De namme betsjut sokssawat as 'wite kryt' oant 'skealjestien' oant 'sânbank minsken' oant 'lân fan in soad'. Men wit net wis, mar alle fertalings hawwe in soarte wurdichheid yn harren.
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 2020
It Boccia by de  XVIe Paralympyske Simmerspullen hie plak fan 28 augustus oant en mei 4 septimber 2021 yn it Olympic Gymnastics Centre yn Tokio, Japan.
Kittitas County (Washington)
De county grinzet yn it noarden oan Chelan County, yn it noardeasten oan Douglas County, yn it easten wêr de rivier de Kolumbia de grins foarmet mei Grant County, yn it suden oan Yakima County, yn it súdwesten oan Pierce County en yn it westen oan King County.
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 2020
Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by boccia medaljes wûn ha by de Paralympyske Simmerspullen fan 2020.
Kittitas County (Washington)
De county waard yn 1884 foarme út Yakima County.
Geografy
It heechste punt is Mount Daniel (2642 m) op de grins fan Kittitas en King county's yn it Cascades berchtme. Dit berchtme rint fan noard nei súd en beslacht it westen fan de county. Oare hichtes binne de Wenatchee bergen yn it noarden en de Manastash Ridge heuvelrige yn it suden. Hjir tusken yn leit de Kittitas Fallei, in delling wêr de measte plakken lizze en in frjochtber gea is foar lânbougewoeksen. In protte healân is hjir, wêr benammen luserne en timotee ferboud wurde foar de útfier nei benammen lannen om de Grutte Oseaan hinne. Lânbou wurdt mooglik makke troch yrrigaasje, wêr wetter fan de rivier de Yakima fia groeven yrrigaasje sleatten nei it lân ferfieren wurde. Mynbou en houtseagerijen wiene yn it Cascades berchtme yn it begjin fan de 20e iuw in boarne fan ynkommen.
Wichtige rivieren binne:
Wichtige diken binne de rykswegen:
Demografy
Neffens de folkstelling fan 2000 wennen der 33.362 minsken mei in befolkingstichtens fan 6/km². Der wiene 16.475 wentes. Der wennen 91,77% blanken, 0,71% swarten, 0,91% yndianen, 2,19% Aziaten, 0,15% Pasifysk Eilanners. Etnysk wie 5% Hispanic of Latino. 93,2% hie Ingelsk en 4,5% hie Spaansk as memmetaal. Der wennen 13.382 húshâldings, wêrfan 26,2% bern hie ûnder 18 jier. 21,6% fan de befolking wie ûnder 18 jier en 11,6% âlder as 65 jier. It trochsneed húshâld ynkommen wie $32.546 en 15,6% libbe ûnder de earmoedgrins.
Plakken
Oare plakken (Census-designated):
Oare gemeentefrije plakken:
Speechwriter
In speechwriter (Ingelsk foar "skriuwer fan taspraken") is immen dy't ynhierd wurdt of oansteld is om taspraken te skriuwen dy't holden wurde sille troch in oare persoan. Sokke speechwriters wurde fral brûkt troch in protte hege politisy en oare lju mei in útfierende funksje yn it iepenbier bestjoer of de publike sektor.
It kin wêze dat it skriuwen fan in taspraak it wurk fan ien speechwriter is, mar it komt ek foar dat der ferskate speechwriters mei-inoar oer ien en deselde taspraak gear geane. Soms skriuwt ek de opdrachtjouwer sels mei, mar meastal is dat net it gefal. Wol hat de opdrachtjouwer altyd in beskate ynbring, fansels oangeande it ûnderwerp fan 'e taspraak, mar oan 'e ein fan it skriuwproses jout hy of sy der ek faak in eigen draai oan op it mêd fan wurdkar en sinsbou.
Readkapke
Ynhâld
It mearke fertelt it ferhaal fan in famke dat in read kapke fan har beppe krigen hat en sadwaande "Readkapke" neamd wurdt. Op in dei wurdt hja troch har mem mei in stik koeke en in flesse wyn nei beppe ta stjoerd, dy't wat heal is. Har mem drukt har op it hert om net fan it paad ôf. Dat Readkapke set mei de koeke en de wyn troch de bosk, want har beppe wennet in hiel ein bûtenút, midden yn it wâld. Se wurdt oansprutsen troch in wolf, dy't se oer har boadskip fertelt. De wolf makket har opmerksum op 'e skoandere blommen dy't yn 'e bosk groeie, en Readkapke ferjit dêrop wat har mem sein hat en giet fan it paad ôf om blommen foar beppe te plôkjen. Underwilens stoot de wolf gau nei beppe har hûs ta, fret yn ien hap beppe op, docht beppe har klean oan en har mûtse op en giet op beppe har bêd lizzen mei de gerdinen ticht.
As Readkapke eefkes letter by beppe oankomt, sjocht se yn it skimertsjuster mar kwealk wat, mar se fynt al dat beppe der nuver útsjocht. Oant fjouwer kear ta merkt se dêr wat oer op, earst oer beppe har grutte earen, dan oer beppe har grutte eagen, dêrnei oer beppe har grutte hannen en einlings oer beppe har grutte mûle. De wolf wit har trijeris gerêst te stellen, mar de fjirde kear grypt er har en fret har yn ien hap op. Dêrnei jout er him foldien del. Mar de jager, dy't tafalligerwize by beppe har hûs lâns komt, heart syn lûde snoarkjen en giet deryn om te sjen wat der oan 'e hân is. Wylst de wolf sliept, knipt er it bist mei in skjirre de bealch iepen en dêr komme Readkapke en beppe wer foar 't ljocht, sûn en wol. Ear't se de wolf de bealch wer tichtnaaie, stopje se him fol mei grutte stiennen. As de wolf wekker wurdt, sjocht er de jager. Hy wurdt kjel en sil fuortdrave, mar de stiennen binne sa swier dat er troch de poaten sakket en dea delfalt.
Yn 'e ferzje fan 'e bruorren Grimm folget oan 'e ein fan it eigentlike mearke noch in soarte fan tajefte of koda, wêryn't ferteld wurdt hoe't Readkapke in oare kears, doe't der wer in grutte boaze wolf wie dy't har besocht te ferlieden om fan it paad ôf, wól tocht om wat har mem sein hie, en braaf op it paad bleau. De moraal is dúdlik. Yn ferzjes dy't byhimmele binne om se gaadliker te meitsjen foar bern, wurdt beppe ornaris net opfretten, mar yn 'e kleankast opsletten, wylst Readkapke rêden wurdt troch de jager wylst de wolf har allinne noch mar bedrige hat.
Ierste ferzjes
It mearke Readkapke bestiet yn elts gefal al fan 'e tsiende iuw ôf, doe't it troch de Frânske boerebefolking ferteld waard. Yn Itaalje wie it teminsten al bekend fan 'e fjirtjinde iuw ôf. Guon eleminten lykje noch folle âlder te wêzen, lykas it petear tusken Readkapke en de wolf ("Heden, wat beppe grutte earen!" - "Sa kin ik dy better hearre", ensfh.), wêrfan't in parallelle foarm bekend is út 'e Aldiislânske Þrymskviða. Yn dy sêge hat de reus Þrymr Mjöllnir, de ûnmisbere hammer fan 'e god Thor, stellen en easket er dat de goadinne Freya him ta breid jûn wurdt yn ruil foar de weromjefte derfan. Ynstee fan oan syn eask te foldwaan, ferklaaie de goaden Thor as in jongfaam mei in wale foar en stjoere se him mei de slûchslimme god Loki dat út om 'e hammer werom te stellen. As de reuzen Thor syn no net daliks dameseftige blik, ytgedrach en manear fan drinken opmerke, wit Loki harren eltse kear wer del te bêdzjen troch út te lizzen dan Freya al yn gjin dagen sliept, iten of dronken hat om't se sa útseach nei de brulloft.
De ierst bekende ferzjes fan Readkapke wike gâns ôf fan it moderne Grimm-mearke en binne yn 'e regel folle bluodderiger en grousumer. De smjunt is net altiten in wolf, mar ek gauris in boaze reus of in wearwolf. Dy lit dan faak it bloed en fleis fan beppe troch Readkapke opite, sadat it fanke har sûnder erch skuldich makket oan kannibalisme. Fierders freget de wolf/reus/wearwolf Readkapke gauris om har út te klaaien en de klean yn it hurdfjoer te smiten. Yn guon ferzjes fret de wolf it famke op as se by him op bêd krûpt en einiget dan sûnder happy end. Yn oare ferzjes trochsjocht se krekt op 'e tiid syn momkape en wynt har der foar wei troch te sizzen dat se nei it húske moat. De smjunt lit har dan mei tsjinnichheid gean, mar bynt har in stik tou om it ankel of de pols of de mul, sadat se net fier komme kin. It famke bynt har ein fan it tou dan lykwols om wat oars hinne en naait dochs út. Yn dy ferzje ûntsnapt se dus sûnder help fan in folwoeksene.
Charles Perrault
De earste printe ferzje fan Readkapke stie yn 'e samling Histoires et Contes du Temps Passé, avec des Moralités: Contes de Ma Mère l'Oye ("Stoarjes en Ferhalen út Ferfleine Tiden, mei Moralen: Ferhalen fan Us Mem de Goes"), út 1697, fan 'e Frânske skriuwer Charles Perrault. Yn dy ferzje fan it mearke klimt Readkapke by de wolf op bêd en wurdt dan opfretten: ein fan 't ferhaal. Perrault syn moraal wie, dat kreaze fammensbern frjemden net fertrouwe moatte, want sa komt de wolf oan syn iten. Men is fan tinken dat de reade kleur fan it kapke in tafoeging fan Perrault is dy't fammebloed symbolisearret.
Bruorren Grimm
De ferzje fan Readkapke dy't hjoed de dei bekend is en alle oare foarmen sa goed as ferkrongen liket te hawwen, is dy dy't de bruorren Jacob en Wilhelm Grimm yn 1812 publisearren yn harren Kinder- und Hausmärchen ("Berne- en Hûsmearkes"), al krige it pas yn 'e edysje fan 1857 syn úteinlike foarm. It is iroanysk dat it Readkapke fan 'e bruorren Grimm no krekt in ferbastere foarm liket te wêzen. It begjin is ntl. krekt-en-gelyk as it Readkapke fan Perrault, en men tinkt dat de oerlevering derfan dêr ek op weromgean moat. Mar de ein liket as twa drippen wetter op 'e ein fan in oar mearke fan 'e bruorren Grimm, De Wolf en de Sân Geitsjes, en liket dêr ek oan ûntliend te wêzen. Fierders krigen de Grimms twa ferskillende ferzjes te hearren, ien fan Jeanette Hassenpflug (1791-1860) en de twadde fan Marie Hassenpflug (1788-1856). De earste waard it Readkapke fan 'e bruorren Grimm, wylst se de twadde deroan tafoegen as de boppeneamde koda.
Adaptaasjes
Der binne fan Readkapke withoefolle adaptaasjes makke ta oare media, mei dêrûnder romans, koarte ferhalen, poëzij, printeboeken, stripferhalen, toanielstikken, musicals, films, tillefyzje, fideospultsjes, muzyk en fideoklips.
St Mary-le-Bow
St Mary-le-Bow is in tsjerkegebou oan de Cheapside yn it sintrum fan de Ingelske haadstêd Londen. Neffens de tradysje mei immen himsels allinne in echte cockney neame as er berne is op in plak dêr't de klokken fan St Mary-le-Bow noch te hearren binne.
Skiednis
Argeologysk ûndersyk hat útwiisd dat op it plak al sûnt de Angelsaksyske tiid in tsjerke stien hat. Yn 1091 waard in tsjerke op it plak troch ûnwaar ferneatige en troch de nijbou fan in  Sancta Maria de Arcubus ferfongen, dy't fanwegen de twa bôgen ferneamd waard (Bôge yn it Latynsk arcus en yn it Ingelsk bow). Yn 1666 gyng de tsjerke by de Grutte Brân fan Londen ferlern.
Om't St Mary-le-Bow nei de St Paul's Cathedral de wichtichste tsjerke wie, waard it ek ien fan de earste tsjerken dy't nei de brân wer opboud waard. Dat barde neffens it ûntwerp fan sir Christopher Wren yn de jierren 1671-1673. De 68 meter hege tsjerketoer waard yn 1680 foltôge.
Sûnt it begjin fan de jierren 1940 waard in lûdsfragmint fan de klokken fan de tsjerke yn de pauzes fan de Ingelsktalige útstjoerings fan BBC World Service brûkt. It lûdsfragmint wurdt noch jimmeroan brûkt ear't guon Ingelsktalige útstjoerings begjinne.
Op 10 maaie 1941 waard de tsjerke op de bûtenmuorren nei folsein ferneatige troch Dútske bombardeminten op de stêd. Wylst de tsjerke útbaarnde stoartten ek de klokken nei ûnderen. De restauraasje fan de tsjerke sette yn 1956 útein. De klokken waarden yn 1956 getten en binne yn 1961 yn de toer ynstalearre.
Oargel
It oargel waard yn 2010 troch de oargelbouwer Kenneth Tickel (Northampton) boud mei behâld fan twa registers fan it âldere ynstrumint. It front datearret fan it jier 1964, dat foar de foargonger fan de oargelboufirma Rushworth & Dreaper's boud wurden waard en basearre is op de 18e iuwske oargels fan de oargelboufamylje Silbermann. Yn gearhing mei it front hat ek it ynstrumint sels in Frânsk-romantyske disposysje. It ynstrumint hat 31 registers op twa manualen en pedaal. De spyltraktueren binne mechanysk, de registertraktueren elektrysk.
Ferliking fan de Jeropeeske ferkearsbuorden
De ferkearsbuorden fan de Jeropeeske lannen ferskille yn oansjen, dochs binne yn grutte halen frij gelyk. Dat komt yn haadsaak troch it Ferdrach fan Wenen oangeande ferkearstekens fan 1968. Yn dat ferdrach stiet bygelyks dat in warskôgingsboerd in trijehoeke is mei in punt nei boppe mei reade râne deromhinne en in wite of giele eftergrûn of yn rjochthoekige diamantefoarm mei in swarte râne en in giele eftergrûn. Elts lân hat de romte en folje sels de ynhâld yn.
Ferskillen yn ienheden
It Feriene Keninkryk brûkt, ta tsjinstelling fan de rêst fan Jeropa, noch net folslein it metrysk stelsel. Ofstan en faasje wurde dêr noch hieltyd yn milen de oere, hichte en breedte yn yards, fuotten en inches oanjûn. Der komme stadichoan wol mear buorden dy't hichte en breedte ek yn meter en sintimeter oanjouwe.
Ely S. Parker
Ely S. Parker (folút: Ely Samuel Parker), berne as Hasanoanda, sûnt 1852 bejeftige mei de namme Donehogawa (Indian Falls (New York), 1828 – Fairfield (Konnetikut), 31 augustus 1895), wie in Amerikaansk abbekaat en yngenieur fan Seneka-Yndiaansk komôf. Yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch tsjinne er as neiste meiwurker fan 'e Noardlike generaal en lettere presidint Ulysses S. Grant, en berikte er úteinlik de rang fan brigadegeneraal. Hy wie oanwêzich yn it Gerjochtsgebou fan Appomattox, by de oerjefte fan 'e Súdlike Konfederaasje, en skreau eigener hân de úteinlike oerjeftebetingsten dy't ûndertekene waarden troch Grant en de Súdlike generaal Robert E. Lee. Under Grant syn presidintskip waard er beneamd as earste Yndiaanske kommissaris fan Yndiaanske Saken.
Komôf, jonkheid en oplieding
Parker waard berne yn 1828, as de sechsde fan sân bern yn it gesin fan William en Elizabeth Parker, dy't allebeide út foaroansteande Seneka-gesinnen kamen. Syn berteplak wie Indian Falls, yn 'e steat New York, dat doedestiden ûnderdiel útmakke fan it Tonawanda Yndianereservaat. Syn heit William wie in moolner en baptistysk predikant, en Parker krige ûnderwiis op in missyskoalle, sadat er folslein twatalich wie doe't er nei de universiteit gie om rjochten te studearjen. Fan gefolgen wied er net folslein mear thús yn it Seneka-reservaat, mar oan 'e oare kant bliek syn hûdskleur en etnyske identiteit kear op kear in stroffelstien dy't him behindere om foar hûndert prosint mei te dwaan yn 'e Amerikaanske maatskippij. Syn hiele libben lang brocht er troch yn dy ûnnoflike spagaat.
Yn 'e 1840-er jierren kaam Parker tafalligerwize yn in boekhannel yn 'e kunde mei Lewis Henry Morgan, in jonge abbekaat dy't behelle wie yn 'e oprjochting fan 'e Grutte Oarder fan de Irokezen, in feriening fan rike blanke jongemannen út it noarden fan 'e steat New York dy't it byld fan 'e Yndianen romantisearren en harsels dêrneffens werskeppe woene. Mei't de Seneka ien fan 'e stammen fan 'e echte Irokezen binne, wie Morgan tige yn Parker ynteressearre, en de beide jongemannen rekken befreone. Parker naam Morgan mei nei it Tonawanda Reservaat en waard Morgan syn primêre boarne fan ynformaasje oer de Irokezen, wêrby't er him teffens oan oare Seneka foarstelde en yn oare Irokeeske reservaten yntrodusearre. Morgan syn boek League of the Iroquois ("Konfederaasje fan de Irokezen"), dat yn 1851 útkaam, wie dan ek opdroegen oan Parker.
Mar de freonskip tusken de mannen wie gjin ienrjochtingsferkear, want wylst Parker Morgan holp om in pionier op it mêd fan 'e antropology te wurden, joegen Morgan syn konneksjes Parker de kâns om 'e foet tusken de doar te krijen by de bredere blanke maatskippij. Sa waard er op foarspraak fan Morgan talitten ta de stúdzje technyk oan it prestizjeuze Rensselaer Polytechnic Institute, yn Troy, dêr't er syn titel fan yngenieur behelle.
Iere karriêre
Nei it beëinigjen fan syn stúdzje sette Parker útein mei syn karriêre troch as tolk en diplomaat te wurkjen foar en mei de opperhaden fan 'e Seneka, yn harren ûnderhannelings mei de Amerikaanske oerheid oer û.m. lânrjochten. Yn 1852 waard er foar syn krewearjen sels beneamd ta in sachem (opperhaad), en waard er tagelyk bejeftige mei de namme Donehogawa, "Warder fan de Westlike Doar", wat in grutte eare wie.
Militêre karriêre
Doe't yn 1861 de Amerikaanske Boargeroarloch útbriek, woe Parker in rezjimint Irokeeske frijwilligers oprjochtsje om mei te fjochtsjen foar it Noarden, mar dêr stiek de Newyorkske gûverneur Edwin D. Morgan in stokje foar. Doe besocht er sels tsjinst yn it Noardlike leger te nimmen, mar fan 'e minister fan Oarloch Simon Cameron krige er it boadskip dat der gjin sprake fan wêze koe dat Yndianen yn it Amerikaanske leger tsjinnen. Uteinlik naam Parker kontakt op mei syn freon Ulysses Grant; dy hie in razend ferlet fan yngenieurs en alhiel gjin respekt foar burokrasy. Op dy manear krige Parker yn maaie 1863 in oanstelling as kaptein.
Parker tsjinne earst by de sjeny, ûnder brigadegeneraal John Eugene Smith, en naam yn dy hoedanichheid diel oan it Belis fan Vicksburg, oan 'e Mississippy. Doe't Grant it befel krige oer alle Noardlike troepen yn 'e Mississippydelling, stelde er Parker ûnder de Chattanoogakampanje oan as syn persoanlik adjudant. Neitiid waard Parker tegearre mei Grant oerpleatst, doe't dyselde algemien oerbefelhawwer fan it Noardlike leger waard en Parker adjudant fan it legerhaadkertier. Yn dy funksje wie Parker belutsen by de Wylderniskampanje en it Belis fan Peterburg, yn Firginia. Nei de ferovering fan Peterburg waard Parker Grant syn militêr siktaris, mei de rang fan luitenant-kolonel. As sadanich skreau er in grut diel fan Grant syn korrespondinsje.
Yn 1866 krige Parker koarte tiid in oanstelling by it Amerikaanske 2de Kavaleryrezjimint. Letter waard er op 'e nij militêr siktaris fan Grant, en yn dy hoedanichheid wied er lid fan 'e saneamde Súdlike Ferdrachskommisje, dy't op 'e nij ûnderhannelje moast oer de ferdraggen tusken it Amerikaanske regear en de Yndiaanske stammen dy't oan 'e kant fan it Suden fochten hiene (benammentlik yn Oklahoma). Yn 1867 krige er de rang fan brigadegeneraal yn it geregelde leger, en yn april 1969 swaaide er úteinlik ôf.
Nei-oarlochsk libben
Yn 1867 wie Parker ûnderwilens troud mei Minnie Orton Sackett (1849-1932). Hja krigen ien dochter, Maud Theresa Parker (1878-1956). Doe't Ulysses Grant presidint waard, beneamde er Parker as earste Yndiaan ta kommissaris fan Yndiaanske Saken. Yn dy funksje, dy't er fan 1869 oant 1871 beklaaide, wied er fierhinne ferantwurdlik foar it fredesbelied dat it regear fan Grant yn it Westen oangeande de Yndianen fierde. Mar de fêstige belangen wiene te grut, en troch passive tsjinwurking en aktive sabotaazje fan syn ûnderhearrigen krige er net in protte foarinoar.
Nei't er de polityk en oerheidstsjinst efter him litten hie, ynvestearre Parker yn 'e oandielemerk. Yn 't eartoan gie dat dat it slydjage, mar úteinlik ferlear er syn hiele fermogen 'e Beurskrach fan 1873. Fia syn hege konneksjes wist er doe in oanstelling te besetten yn 'e rie fan kommissarissen fan it Komitee fan Befoarrieding en Reparaasjes fan 'e Newyorkske plysje. Dat baantsje hie wol net folle om 'e hakken, mar Parker en syn gesin koene sa teminsten itende bliuwe. Syn lêste jierren brocht Parker troch yn earmoede. Hy stoar op 31 augustus 1895, doe't er 66 of 67 jier âld wie, te Fairfield, yn 'e steat Konnetikut, dêr't er ek begroeven waard. De Seneka fûnen lykwols in grêf yn Algonkwynske grûn net foechsum (de Algonkwynske en Irokeeske folken binne fan âlds erffijannen), dat op harren oanstean waard Parker syn stoflik omskot ferpleatst nei Buffalo, yn westlik New York, dêr't er njonken syn foarfaar Reade Jas leit.
Hasdrubal Gisko
Hasdrubal Gisko (ferstoarn yn 202 f.Kr.), dat in latinisearre foarm is fan de namme ʿAzrubaʿal soan fan Gersakkun (Punysk: 𐤏𐤆𐤓‬‬𐤁‬𐤏𐤋 𐤁𐤍 𐤂‬𐤓𐤎𐤊‬𐤍), wie in Kartaachske generaal dy't yn de Twadde Punyske Oarloch tsjin de Romeinen focht yn Ibearje (Hispania) en Afrika.
Libbensrin
Hasdrubal Gisko waard yn 214 f.Kr. nei Hispanje stjoerd nei't Hasdrubal Barka, de broer fan Hannibal, yn de maitiid fan 215 f.Kr. yn de Slach by Dertosa ferslein waard. My it oankommen fan Hasdrubal Gisko yn Hispanje betsjutte dat de ein fan de lieding fan de famylje Barka dêre. Yn 212 f.Kr. besleaten de Romeinske generaals yn Hispanje, de bruorren Publius Kornelius Skipio I en Gnaius Kornelius Skipio Kalvus, de Kartagers oan te fallen. Publius Skipio marske op nei de Kartaachske striidkrêften ûnder lieding fan Hasdrubal Gisko en Mago Barka, de jongere broer fan Hannibal en Hasdrubal Barka, dy't fersterke waarden troch de Numidyske kavalery ûnder lieding fan Massinissa. Yn de Slach by Castulo waarden de Romeinen ferslein en Publius Skipio sels sneuvele dêrby. Daliks dêrnei tôge Hasdrubal fluch nei it leger fan Hasdrubal Barka en stean him by. De meiïnoar foarme Kartaachske striidkrêften lokten Gnaius Skipio yn de fal by Ilorca en fersloegen de Romeinen fannijs, dêr't Gnaius ek sneuvele.
Nei't Hasdrubal Barka nei Itaalje ferfear nei't er de Slach by Baecula tsjin de Romeinen ferlear, garre Hasdrubal Gisko hierlingen út Lusitaanje wei. Yn 207 f.Kr. moete er Mago Barka fannijs by Gades yn it suden fan Hispanje. Yn 206 f.Kr. fersterke er syn ynfantery oant likernôch 70.000 manlju en syn kavalery oant 4.500 manlju. Nettsjinsteande dat waarden se troch Skipio Afrikanus, de soan fan Publius Skipio, oanfallen en ferpletterjend ferslein yn de Slach by Ilipa.
Hasdrubal flechte nei Noard-Afrika, dêr't er Syffaks, de kening fan de Berberske stamme fan de Massesyljers yn westlik Numydje, besocht oer te heljen in alliânsje mei Kartago oan te gean. Hasdrubal bea Syffaks syn dochter Sofonisba oan te boaskjen. Doe't Skipio yn 204 f.Kr. yn Afrika oankaam stie der foar de striidkrêften fan Syffaks en Hasdrubal, mei in ynfantery fan 80.000 manlju en in kavalery fan 13.000 manlju, oer. Wylst ûnderhannelings geande wiene stutsen Skipio en syn nije bûnsmaat Massinissa, in Numydjer dy't fan de Kartaachske nei de Romeinske kant oerstapte tagelyk dat Syffaks fan de Romeinske nei de Kartaachske kant oerstapte, it Kartaachsk-Numidysk kamp yn brân. Neffens Polybius ferlearen de Kartagers en de Numydjers dêrtroch goed 40.000 manlju
Syffaks waard mooglik troch syn frou Sofonisba oerhelle net op de haal te gean, en fersterke mei Hasdrubal it leger mei 4.000 Keltibearyske hierlingen. Hja giene fannijs op kriichspaad, mar waarden finaal ferslein troch Skipio en Massinissa yn de Slach op de Grutte Flakten. Hasdrubal gie werom nei Kartago dêr't er himsels yn 202 f.Kr. tekoart die om tefoaren te kommen troch in Kartaachske binde ophongen te wurden.
As in generaal wie er net yn deselde klasse as de bruorren Barka, alhoewol't Titus Livius him as "de bêste en meast ûnderskate generaal nei de trije soannen fan Hamilkar dy't út dizze kriich fuortkaam" beskreau.
Pols (lichemsdiel)
thumb|150px|left|[[Röntgenfoto fan in normale linkerpols]]
De pols (Latyn: carpus) is it diel fan it minsklik lichem (en fan it lichem fan guon bisten, lykas apen) dat de ûnderearm mei de hân ferbynt. Dêrby kin de oantsjutting 'pols' nei ferskate dingen ferwize: Meastal bedoelt men mei 'pols' lykwols de knier, dy't bewegings fan 'e hân mooglik makket dy't yn it medysk jargon oantsjut wurde as palmêrfleksje, dorsaalfleksje, radiaalabduksje en ulnêrabduksje. Palmêrfleksje is it bûgen fan 'e hânpalm nei de pols ta; Dorsaalfleksje is it bûgen fan 'e rêch fan 'e hân nei de pols ta; radiaalabduksje is de sydlingse beweging fan 'e tomme nei de pols ta; en ulnêrabduksje is de sydlingse beweging fan 'e pink nei de pols ta.
Om't oan 'e binnenkant fan 'e pols de slachier dy't bloed nei de hân ta liedt ticht oan it oerflak leit, is de hertslach by de pols goed waarnimber, mei't men it klopjen fan it hert (of eins it ritmysk opstowen fan it bloed feroarsake troch it gearlûken fan 'e hertspier) fiele kin as men in finger op 'e polsslachier leit. Omtrint 325 f.Kr. ûntdiek Praksagoras fan Kos dat it opnimmen fan dizze polsslach in nuttich helpmiddel wie foar de diagnoaze fan in ferskaat oan krupsjes.
Hûnskrigers
De Hûnskrigers (Sjajinsk: Hotamétaneo’o, útspr.; [hotamɪtanɪoʔo]; Ingelske oersetting: Dog Soldiers) wiene ien (en fierwei de machtichste) fan 'e seis krigersgenoatskippen fan 'e Sjajinnen (Cheyenne), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. De organisaasje ûntstie earne yn 'e tritiger jierren fan 'e njoggentjinde iuw, en ûntjoech him ûnder it oanhâldende opkringen fan 'e blanken úteinlik, oars as de oare Sjajinske krigersgenoatskippen, ta in selsstannige Yndianetroep op militaristyske grûnslach, dy't in krúsjale rol spile yn 'e wapene konflikten tusken de Sjajinnen en de Amerikanen yn wat no de Amerikaanske steaten Kansas, Nebraska, Kolorado en Wyoming binne.
Nei't de Masikota, ien fan 'e meast foaroansteande fan 'e tsien troepen fan 'e Sjajinnen, yn 1849 hast hielendal útrûge wiene troch in goalera-epidemy, waard harren sit yn 'e Rie fan Fjouwerenfjirtich, dy't min ofte mear it regear fan 'e Sjajinske naasje foarme, oernommen troch de Hûnskrigers, dy't tsjin 1850 frijwol in aparte troep wurden wiene. Under lieding fan mannen as Lange Bolle en Griis Burd kanten se har allegeduerigen oan tsjin fredesopperhaden lykas Swarte Tsjettel en Stiennen Keal, en namen it foartou yn 'e striid tsjin 'e blanke kolonisten en militêren. Troch de groeiende kleau tusken de Hûnskrigers en de Rie fan Fjouwerenfjirtich waard it genoatskip úteinlik suver ta in trêde diel fan 'e Sjajinske naasje, dat it lân beset hold dat tusken de wengebieten fan 'e Noardlike en de Súdlike Sjajinnen yn lei.
De Hûnskrigers wiene berucht om harren agressive (en dêrtroch ek tige effektive) manear fan fjochtsjen. Neffens ien tradysje soene se spesjale, lange muldoeken of "efterskelken" droegen hawwe, wêrfan't se yn 'e slach de útein oan 'e grûn fêstspeetsten, sadat se by wize fan sprekken oan it tsjoar stiene. Dat sil grif mear in symboalyske as praktyske betsjutting hân hawwe, mar it idee wie dat tebekwiken dêrtroch ûnmooglik waard. Tsjin 'e 1860-er jierren giene de Hûnskrigers in bûnsgenoatskip oan mei de Komansjen (Comanche) en de Kajowa (Kiowa), dat tradisjonele fijannen fan 'e Sjajinnen wiene. Yn 1869 waarden de Hûnskrigers troch it Amerikaanske leger hast oan 'e lêste man ta útrûge yn 'e Slach by Summit Springs, wat de ein fan it genoatskip as militêre macht betsjutte.