cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Demokrasy
Direkte demokrasy
right|thumb|250px|Landsgemeinde yn it kanton [[Glarus, Switserlân, 7 maaie 2006]] Dizze foarm fan demokrasy is de meast suvere foarm derfan: elkenien hat likefolle te sizzen by it meitsjen fan beslissingen en it tastân kommen fan wetten. Om praktyske redenen is sa'n demokratysk systeem yn distiid net mear mooglik. De demokratyske systemen yn in lân as Switserlân hawwe dêr noch it measte fan wei. Dêr is it sa regele dat it meastepart fan alle wetten troch in keazen parlemint ôfhandele wurde, mar dat it folk noch altyd de mooglikheid hat om fia in binend referindum der oer mei te beslissen.
De wichtige Frânske filosoof Rousseau wie in grut foarstanner fan dy foarm fan demokrasy. thumb|400px|Demokrasy-yndeks 2019
Represintative demokrasy
Represintative demokrasy wurdt ek wol parlemintêre demokrasy neamd. Dizze foarm fan demokrasy ûntstie as praktyske oplossing by it waaksend oantal minsken yn in demokrasy. By it berikken fan in bepaalde grutte is it net langer mooglik dat elkenien noch fuort oer alle ûnderwerpen meibeslisse kin. De measte westerske demokrasyen hawwe parleminten en dêrmei represintative demokrasyen.
Holikatsjûk
"Holikatsjûk" of "Holikachuk" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Underskower
In ûnderskower is in hok mei trije muorren en in dak. De foarkant is iepen of der sitte skodoarren foar. Wurdt op boerehiemen efterhûs brûkt foar it oppakken fan boerereau.
Slach by Oldenswort
De Slach by Oldenswort fûn plak op 29 juny 1252 by it Noard-Fryske doarp Oldenswort, dêr't de Noardfriezen yn it ferhef kamen tsjin de belestingferheging fan de Deenske kening Abel.
Foarskiednis
Yn de 11e en 12e iuw teagen groepen Friezen nei Noard-Fryslân. De Deenske gelearde Saxo Grammaticus skreau al yn 1180 yn de Gesta Danorum (de dieden fan de Denen) oer Fresia Minor (Lyts Fryslân, letter Noard-Fryslân) yn Jutlân. Yn de 'Gesta Danorum' omskriuwt er it gebiet as wie it eigendom fan de Friezen.
De belestings dy't de Noard-Friezen betelje moasten laten al yn 1151 ta de Slach by Mildeburch. Mei de beneaming fan hartoch Abel fan Sleeswyk ta kening fan Denemark kaam de âlde diskusje werom. De Noard-Friezen moasten neffens kening Abel fan Denemark mear belesting betelje en dy teach mei in strafekspedysje nei Eiderstedt yn 'e winter fan 1251/52, dy't net folle opsmiet.
De slach
thumb|Kening Abel Der binne trije boarnen dy't ferwize nei de Slach by Oldenswort. De Friezen hawwe de slach wûn en de Deenske kening Abel stoar. Oare saken dy't wis binne:
Altai-berchtme
It Altai-berchtme (Russysk: Алтай, Altaj; Kazachsk: Алтай Таулары, Altay Tawları; Mongoalsk: Алтайн Нуруу, Altajn Nuruu; Sineesk: 金山, Ā'ěrtài Shānmài) is in berchtme yn it binnenlân fan it Jeraziatyske kontinint, yn súdlik Sibearje, yn 'e krite dêr't de grinzen fan Ruslân, Kazachstan, Mongoalje en Sina gearkomme. De namme "Altai" betsjut yn 'e Altayske talen, dy't dernei ferneamd binne, letterlik "Gouden Berg(en)" (fan al, "read" of "goud", en tai of tag, "berch").
Slach by Oldenswort
Nijsgjirrichheden
Neffens Petrus Thaborita wie Sicko Sjaerdema ien fan de oanfierders fan de Friezen tsjin de Deenske kening.
Altai-berchtme
It grutste part fan it Altai-berchtme leit yn 'e Russyske Federaasje, en dêrbinnen yn 'e autonome republyk Altai, dy't bewenne wurde troch it folk fan 'e Altai. Utrinders fan it berchtme lizze lykwols binnen de grinzen fan eastlik Kazachstan, westlik Mongoalje en de Sineeske autonome regio Sinkiang-Oeigoerje. It heechste punt fan 'e Altai wurdt foarme troch de berch de Belucha, dêr't de beide toppen op 4.506, resp. 4.440 m hichte fan lizze. De op ien nei heechste berch is de Chüiten, yn Mongoalje, dy't in hichte fan 4.374 m hat. Oan 'e westkant grinzgje dizze bergen oan 'e leechlânske steppes fan Sintraal-Aazje en súdlik Sibearje, en yn it noardeasten geane se úteinlik oer yn it Sajan-berchtme fan sintraal Mongoalje. Yn it súdeasten wurde de Altai stadichoan leger oant se oergeane yn it hege plato fan 'e Gobywoastyn. Yn 'e Altai ûntspringe de Ob, ien fan 'e trije grutte rivieren fan Sibearje, en de Irtysj, ien fan 'e grutste rivieren fan Sintraal-Aazje. In diel fan 'e Altai, mei in oerflak fan 16.178 km², stiet op 'e wrâlderfgoedlist fan 'e UNESCO.
Sûnt de lêste iistiid hawwe de Altai-bergen in opmerklik stabyl klimaat hân. Yn 'e grotten fan 'e bergen binne de resten fan 'e Denisova-minske ûntdutsen, dy't genetysk ûnderskaat wie fan 'e oare bekende minskesoarten. Dizze hominide datearret fan likernôch 40.000 jier tebek, mar hoewol't de DNA-materiaal ûngewoan goed bewarre bleaun is yn 'e kâlde Altai-grotten, is der noch gjin folslein skelet fûn. Lykwols binne der yn dyseldichste Denisova-grot wol neändertalerbonken en ark dat makke is troch homo sapiens ûntdutsen, wat de Altai ta it iennichste bekende gebiet makket dêr't dy trije minskesoarten allegear op itselde plak libbe hawwe. Teffens binne yn 'e Razbojnitsja-grot de resten fûn fan in hûn-eftich bist dat datearret fan 33.000 jier lyn. DNA-ûndersyk hat útwiisd dat dit bist tichter by de hjoeddeistige domestisearre hûn stiet as by de (wylde) wolf.
Majorianus
Julius Falearius Majorianus (Latyn: Julius Valerius Maiorianus; sa. 420 – 7 augustus 461), almeast bekend as Maiorianus of Majorianus, wie keizer fan it Westromeinske Ryk fan 28 desimber 457 ôf oant 2 augustus 461. Hy hearske ynearsten allinnich oer Itaalje en slagge deryn ûnder syn regear it Romeinske gesach werom te bringen yn dielen fan Galje en Spanje.
Skiednis
thumb|250px|Munt fan Maiorianus Maiorianus hie foardat hy keizer waard opgong makke yn it Romeinske leger as generaal. Hy hie him dêrby ûnderskieden mei oerwinnings op de Franken en de Allemannen, lykas yn de Slach by Atert (448).
Nei de dea fan Valentinianus III besocht hy, lykwols sûnder súkses keizer te wurden, syn poging nei de dea fan syn foargonger Petronius Maksimus keizer te wurden mislearre: it poarper gong nei Avitus.
Yn 456 sette hy mei help fan de Germaanske generaal Risimer (dy't efter de skermen in protte feitlike macht hie) Avitus ôf as keizer, nei dizze keizer ferslein te hawwen by Piacenza. Seis moannen letter op 28 desimber waard Maiorianus sels. It eastlike part fan it Ryk woe him lykwols net erkenne.
Majorianus fersloech yn 458 de Fandalen by Kampanje, en yn 460 de Fisigoaten. Mar syn folgjende fjildtocht tsjin de Fandalen rûn út op in grut fiasko. Hy hie in grutte float byinoar samle foar Kartagena, dat troch in slûchslimme trúk fan de Fandalenkening Geiserik sawat hielendal ferneatige waard.
Nei dizze nederlaach sakke de reputaasje fan Majorianus by it leger hurd. By it Romeinske folk bleau hy lykwols populêr, benammen fanwege in oantal wetten dy't hy makke hie, lykas in wet dy machtsmisbrûk tsjin gong fan hege amtners. Al mei al wie it allegear net nei it sin fan Risimer, dy't it leger tsjin him opsette. Nei in ôpstan yn Lombardije waard Majorianus troch Risimer twongen op 2 augustus 461 ôf te treden. Fiif dagen letter waard hy fermoarde.
List fan planetoïden 43001-44000
Dit is in list fan planetoïden 43001-44000.
HaFaBra
HaFaBra is it muzyksjenre dat makke wurdt troch muzykkorpsen. De namme is in gearlûking fan 'e earste wurdlidden fan 'e ferskillende soarten muzykkorpsen. 'Ha' stiet foar harmony-orkest. Yn in harmony-orkest spylje houtblaasynstruminten (saksofoan, klarinet, dwersfluit, hobo en fagot) en koperblaasynstruminten (trompet, bugel, tromboane, tuba, ensafh.). 'Fa' stiet foar fanfare. Dêryn spylje ek hout- en koperblaasynstruminten, hoewol't dat yn earste eachopslach net sa is. Saksofoanen (de iennichste houtblaasynstruminten dy't by fanfares foarkomme) lykje foar de leek koperblaasynstruminten te wêzen, mar dat is net sa. 'Bra', ta einbeslút, stiet foar brassband. Dêryn spylje allinnich koperblaasynstruminten. Behalven blaasynstruminten hat elts HaFaBra-orkest ek slachwurk (trommen, pauken, drumstellen, triangels, ensfh.).
David van Goorle
David van Goorle ek bekend ûnder syn latinisearre namme David Gorlaeus, (Utert, 15 jannewaris 1591 - Koarnjum, 21 april 1612) wie in 17e-iuwsk Nederlânsk wittenskipper; hy wie ien fan de earste atomisten fan it betiid moderne tiidrek.
Van Goorle waard berne as de soan fan in protestantsk flechtling út Antwerpen, dy't doe skathâlder fan de Greve fan Meurs wie. Syn mem wie fan Fryske adel, de dochter fan Doecke fan Martena, in frijheidsfjochter en admiraal. Hoewol't Van Goorle himsels Ultrajectinus, fan Utert neamde, waard er grut by syn pake en beppe fan memme kant op harren stins yn Koarnjum. Yn 1606 waard er ynskreaun as studint yn de keunsten by de Universiteit fan Frjentsjer. Fan april 1611 ôf, studearre Van Goorle teology oan de Universiteit fan Leien, en foarme er syn atoomteoryen yn syn Ideae Physicae. Dêryn set er fraachtekens by de teoryen fan Aristoteles en jout er syn tinzen oer 'in tige lyts, ûndielber, partsje'.
De Universiteit fan Leien hat de Gorlaeus Laboratoriums nei Van Goorle neamd; dêr wurdt sawol les yn skiekunde jûn as gemysk ûndersyk dien.
List fan planetoïden 44001-45000
Dit is in list fan planetoïden 44001-45000.
Südschleswigscher Wählerverband
De Südschleswigsche Wählerverband (SSW) (Deensk:Sydslesvigsk Vælgerforening, Noardfrysk: Söödschlaswiksche Wäälerferbånd) is in regionale politike partij yn Sleeswyk-Holstein. As partij fan de Deensk/Fryske minderheid hat de SSW neffens § 3 alinea 1 sin 2 fan de kieswet sûnt 1955 frijstelling fan de fiif prosint kiesdrompel om yn it parlemint fan Sleeswyk-Holstein te kommen.
Maurits fan Oranje-Nassau
thumb|250px|Portret fan Maurits yn it [[Paleis op de Dam te Amsterdam.]] thumb|right|250px|Prins Maurits op in skilderij fan [[Jansz van Mierevelt]] thumb|250px|Maurits, nei syn dea
Südschleswigscher Wählerverband
Program
De partij is fertsjinwurdige yn Sleeswyk as in regionale partij en belangefertsjinwurdiger fan de Deenske minderheid, en ek fertsjinwurdiget de Friezen yn Noard-Fryslân. Yn Noard-Fryslân wurket de partij gear mei de 600 leden fan de Friisk Foriining. Yn 't politike spektrum hinget de partij yn 't politike midden, en folget de politike en maatskiplike ûntwikkelings yn Skandinaavje. Op dy wize stribbet de SSW federalisme nei, om de polityk sa ticht mooglik by de boarger te bringen
Maatskiplik program
Grûnslach fan it maatskiplike belied is it stribjen nei in lykwicht yn 'e maatskippij, de lykberjochting fan man en frou mei itselde salaris foar itselde wurk, in lange termyn emigrantebelied mei in minsklike asylpolityk. De grûnslach op kultureel mêd is it befoarderjen fan it Deenske, Fryske en Nederdútske kultuerferskaat. Fierders hâld de partij him dwaande mei lokale polityk, dêr't de gemeenten (Gemeinde) en kriten (Landkreis) mear foech krije moatte.
Maurits fan Oranje-Nassau
Syn jonge jierren
Maurits wurdt berne op slot Dillenburch yn it greefskip Nassau. Hy is soan út it twadde houlik fan Willem fan Oranje, mei Anna fan Saksen. Syn mem ferlit it kastiel yn de simmer fan 1568. Maurits soe har nea wer sjen. Syn heit ferbliuwt foaral yn de Nederlannen om dêr lieding te jaan oan de opstân tsjin Spanje. Syn opfieding krijt Maurits dan ek fan syn omke Jan fan Nassau, tegearre mei syn bern, bygelyks Willem Loadewyk, de lettere Steedhâlder fan Fryslân. De bern studearje yn Heidelberch fan 1575 oant 1577. Dêrnei giet Maurits nei Hollân. Yn 1582 wurdt hy studint yn Leien.
Südschleswigscher Wählerverband
Sosjaal-ekonomysk program
De SSW hâldt de begjinselen fan de frije merkekonomy heech, dat se yn 'e krekte betsjutting fan it wurd dwaan wolle. De partij hâldt him ek dwaande mei oare situaasjes; wêr't de merk ferlet fan hat en wêr't de steat stypje moat bygelyks. De SSW is tsjin reorganisaasjes fan it Dútske regear en it ferleegjen fan subsydzjes.
Maurits fan Oranje-Nassau
Folwoeksen
As Maurits yn 1585 achttjin jier âld is, wurdt hy troch oranje-oanhinger en Riedspinsjonaris fan Hollân, Johan van Oldenbarnevelt ta steedhâlder fan Hollân en Seelân beneamd. Ek mocht er him admiraal fan de float neame. Formeel wie hy ûnder it befel fan de greve fan Leicester, dy’t ta gûverneur-generaal fan de Nederlannen beneamd wie. Dit wie bard troch de Ingelske Elizabeth I fan Ingelân. De soevereiniteit oer de opstannige gewesten wie har yn 1585 jûn. Yn 1590 en 1591 wurdt Maurits ek noch steedhâlder fan Gelderlân en Utert. Pas yn 1618 krijt hy de titel Prins fan Oranje as syn âldere broer Filip Willem stjert. It libben fan Maurits stiet yn it teken fan de striid tsjin de Spanjoalen wêrby't hy grutte súksessen hat, sawol op it lân as op see. Maurits arbeide goed op mei Johan van Oldenbarnevelt. Van Oldenbarnevelt bespile de Hollânske Steaten en de Steaten-Generaal, en Maurits wie fjildhear. Syn earste grutte súkses wie de oermastering fan Breda mei it turfskip yn 1590. Dêrnei nimt er mear stêden yn lykas Nymwegen (1591), Sutfen (1591), Stienwyk(1592) en Koevorden (1592), Grins (1594), Oldenzaal, Ynskedee en Grol (1597). Troch it ynnimmen fan dizze stêden ferdûbelt it Nederlânske grûngebiet. Foar de belegeringstechniken fertrout hy op de útfiningen fan Simon Stevin, syn taktyk ûntlient hy oan de âldheid. Maurits wurdt yn hiel Jeropa ferneamd. Yn 1600 wurdt Prins Maurits troch de republyk der op útstjoerd om Dúnkerken te feroverjen. De Dúnkerker kapers bringe de republyk grutte skea ta op see. By de Nijpoart komt it ta in slach. Prins Maurits komt it Spaanske leger ûnder lieding fan hartoch Albrecht tsjin. De striid begjint om 2 july en wurdt wûn troch it leger fan Prins Maurits, mar hy kin de stêd Nijpoart net ynnimme. Prins Maurits komt poerrazend werom nei Nederlân. Hy wie altyd al tsjin de fjildtocht west, mar neffens Van Oldenbarnevelt moast it wol barre. Rebûlje siet yn de loft. Dan stiet ynienen Spinola mei in Leger yn de súdlike Nederlannen. Dit soarget foar grutte ûnrêst. Hieltyd mear minsken prate oer frede mei de Spanjoalen. Mar der binne ek foarstanders foar de oarloch lykas Prins Maurits en de Kalvinisten. Dizze Kalvinisten binne bang foar in te grutte ynfloed fan de Roomsk Katoliken. Van Oldenbarnevelt giet der tuskenyn sitten, hy wol graach bûtenlânske steun. Mar dat sit er net yn. Dêrom giet Prins Maurits tsjin syn sin nei Ryswyk ta. Tegearre mei syn healbroer Freark Hindrik en syn neef Willem Loadewyk. Dêr moetsje se Spinola Marques de sol Balbases. Frede wurdt der net sletten mar wol in wapenstilstân fan tolve jier. De sân gewesten meie alles hâlde wat se besitte en wurde frij ferklearre. De feart mei Ynje sil mei rêst litten wurde krektas de kaapfeart en oare winst opsmitende hannel. De Spanjoalen wienen tige ynskiklik. Dit hie te meitsjen mei de oerwinning fan Admiraal Jacob fan Heemskerck yn 1607 by Gibraltar.
Südschleswigscher Wählerverband
Sosjaal-ekonomysk program
In oar stribjen is it befoarderjen fan de ynvestearring en struktuerprograms foar it lânsdiel Sleeswyk. Benammen it ferbetterjen fan 'e ferkearsynfrastruktuer, bygelyks mei in autowei by de westkust lâns. De partij jout al omtinken oan natuer en miljeu.
Maurits fan Oranje-Nassau
Rebûlje
Van Oldenbarnevelt hie der foar soarge dat it Tolvejierrich bestân mei Spanje der kaam. De rapen wienen gear. Maurits liet it op rebûlje oan komme. Dit krigen sy troch in ferskil fan miening yn de striid tusken de remonstranten en de kontra-remonstranten. Maurits wie op de hân fan de kontra-remonstranten, mar Oldebarnevelt twong de tsjerke om de remonstranten te tolerearen. Mei de skerpe resolúsje (1617) waarden de Hollânske stêden troch de steaten machtige om hiertroepen oan te nimmen om ûnrêst foar te kommen. Dit wie in grutte provokaasje tsjin Maurits. Hy wie de baas fan it leger en dit gie direkt tsjin syn gesach yn. Maurits soarge derfoar dat de wet feroare waard en hy liet yn 1618 Oldebarnevelt, Hugo de Groot arresteare. In bysûndere rjochtbank feroardielde him ta de dea fanwege heechferried. Op 13 maaie 1619 waard Van Oldebarnevelt ûnthalze. Yn 1620, as Willem Loadewyk stjert, wurdt Maurits Steedhâlder fan Grinslân en Drinte. thumb|right|120px
Südschleswigscher Wählerverband
Sosjaal-ekonomysk program
De SSW pleitet foar in aktyf wurkgelegenheidsbeleid en sosjaal ferantwurdlike ekonomy. Fierders moatte der geunstige betingsten komme foar de lytse begjinnende ûndernimmer. Ekonomyske delgong mei net ta minder sosjaal bewâld liede. Der moat gearwurking fan pjutteboartersplakken, skoallen en sosjale foarsjennings mei de âlden wêze. En fleksibele wurktiden, foar it sosjale bederf fan famyljes.
Ralph Waldo Emerson
thumb|right|Fotogravuere fan Ralph Waldo Emerson
Ralph Waldo Emerson (Boston (Massachusetts), 25 maaie 1803 - Concord (Massachusetts), 27 april 1882) wie in Amerikaansk essayist, dichter en ien fan de tinkers mei de measte ynfloed fan de Feriene Steaten. Hy wie in soan fan William Emerson, in unitaristyske predikant. hy waard sels ek unitaristist, mar ûnjoech him letter ta in transendintalist, sa't ûnder oaren út syn boek Nature út 1836 bliken docht. In ferneamd sitaat fan Emerson is: 'What lies behind us and what lies before us, are tiny matters compared with what lies within us.'
Bibliografy
Karút:
La Prairie (Minnesota)
La Prairie is in plak (city) yn Itasca County, yn de steat Minnesota yn de Feriene Steaten. Yn 2010 wennen der 665 minsken ferdield oer 270 húshâldings en 184 famyljes.
Südschleswigscher Wählerverband
Underwiisprogram
Sintraal yn 't ûnderwiisbeleid stiet it ynfieren fan 't Skandinavyske model foar mienskipskoallen, en in wet oer it fierder studearjen yn 't beropsûnderwiis. Der moat teoretysk en praktysk (staazje) les jûn wurde.
In oar skaaimerk fan de SSW is it ferskaffen fan goedkeape bibleteken mei fergese ynternetoanslutings, dêr't elste boarger gbrûk fan meitsje kin.
Miljeuprogram
De SSW wol mear gebrûk meitsje fan duorsume enerzjy. Boppedat wol de SSW it lânskip hoedzje en noedzje, dêr’t de natoer har gerak krije kinne; de natoerparken wurde meiinoar ferbûn om mear romte oan bisten te jaan: gjin minsklike ynterferinsjes yn biologysk-ekologysk en geografysk-morfologysk wichtige gebieten. De SSW kin it lykfine mei gentechnyk, mar se jouwe ta dat it krektlikegoed kânsen as risiko’s opsmite kin.
De SSW is tsjin guont grutskalige projekten, lykas de klassifikaasje fan fûgelgebiet foar it skiereilân Eiderstedt.
1903
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1900-er jierren.
Südschleswigscher Wählerverband
Finansiën
Neffens Bundestag-dokumint 16/5230 hie de partij yn 2005 sa’n 500.000 euro, dêr’t 62.000 euro fan lidmaatskippen komme en 350.000 fan jeften. Likernôch 60.000 euro komt fan 'e steat. Yn 2005 hie de partij sa’n 67.000 tekoart. De partij krige yn 2005 sa’n 332.000 euro jeften út it bûtenlân.
Nine van der Schaaf
Nine van der Schaaf (folút: Trijntje van der Schaaf; Terherne, 29 april 1882 – Blommendaal 16 july 1973) wie in yn Frysk ûnderwizeresse, dichteresse, skriuwster en oersetster. Hja wie in sosjaliste, en bleau har hiele libben lang polityk belutsen. Hoewol't se yn it Nederlânsk skreau en it grutste part fan har libben om utens trochbrocht, hat Van der Schaaf yn har romans ek stof oer Fryslân ferwurke.
Südschleswigscher Wählerverband
Struktuer
De SSW hat in fertsjinwurdiging yn 't parlemint fan Sleeswyk-Holstein. De fjouwer noardlike kriten fan Sleeswyk-Holstein Noard-Fryslân, Sleeswyk-Flensburch, Rendsburch-Eckernförde en Flensburch. Meidat der op Hilgelân (dat ûnder krite Pinnenberch falt) ek Friezen wenje, is dêr ek in ôfdieling. Meiinoar hat de SSW 103 doarpsôfdielings yn ‘e boppeneamde kriten. De jongereinôfdieling hjit de SSW-Jugend.
Nine van der Schaaf
Libbensrin
Van der Schaaf waard yn 1882 yn Terherne berne as it trêde fan 'e fiif bern yn it gesin fan timmerman Sjoerd van der Schaaf († 1913) en dy syn frou Antje Thomas Boetje († 1942). Har pake wie doarpstimmerman yn Terherne. Har âlden hiene sosjalistyske sympatyen. Van der Schaaf gie nei de legere skoalle yn Akkrum, dêr't har heit winkelman wurden wie en letter ek yn branje hannele. Hja bedarre nei in pear jier thús west te hawwen yn De Haach, as tsjinstfaam by in dame dy't har by steat stelde om priveelessen te folgjen foar it ûnderwizerseksamen.
Südschleswigscher Wählerverband
Struktuer
Alle jierren komt in delegaasje fan 175 ôffeardigen gear yn Hüsem foar de jierliks partijdei fan de hiele SSW; dy ôffeardigen komme fan krite en doarpsôfdielings. Fierders binne der ek noch oare partijdagen.
Nine van der Schaaf
Libbensrin
Yn 1901 helle Van der Schaaf sadwaande de akte Leger Underwiis en teffens folge hja lessen Frânsk. Yn dy tiid publisearre se al koarte stikjes yn ferskate tydskriften. Har earste roman foltôge se yn 1903 yn Akkrum, dêr’t se weromkeard wie om't har heit siik wurden wie. Dêrnei ferfear se nei Amsterdam en lei se har ta op oersetwurk út it Ingelsk en it Dútsk, mar dat die finansjeel net folle fertuten. Yn 1905 publisearre Van der Schaaf foar it earst yn it sosjalistyske blêd De Beweging. Se wenne in skoft by Albert Verwey, yn Noardwyk, waard warber yn 'e sosjaal-demokratyske SDAP en krige lang om let in oanstelling as ûnderwizeresse yn Bueren, op it Amelân. Dêr stie se fan 1908 oant 1911 foar de klasse, mar moast se úteinlik ophâlde om't se oanhelle rekke wie mei tuberkuloaze. Neitiid moast hja trije jier kuere yn Driebergen en letter yn Switserlân, en yn dy tiid koe se neat oars dwaan as skriuwe. Nei't de tuberkuloaze oerbettere wie, hold Van der Schaaf noch jierrenlang lêst migrêne.
Südschleswigscher Wählerverband
Fertsjinwurdiging yn 'e regioparleminten
Nei de Kommunalferkeizings fan 2003 wiene yn ‘e Kreistag (parlemint fan in krite) yn Flensburch 11 fan de 43 leden fan de SSW. De partij hat ek seis sitten yn ‘e Kreistag fan Sleeswyk-Flensburch en fjouwer yn ‘e Kreistag fan Noard-Fryslân. Yn ‘e gemeenten dy’t by dy kriten heare binne der meiinoar 134 sitten yn ‘e kriten Noard-Fryslân, Sleeswyk-Flensburch, Rendsburch-Eckernförde.
Nine van der Schaaf
Libbensrin
Yn 1917 gie se by har mem yn, dy't nei de dea fan har heit yn 1913 nei Driebergen ferhuze wie. De folgjende jierren krige Van der Schaaf stipe fan it Tollensfûns, it Willem Kloos-Fûns en mefrou Verwey-Van Vloten. Yn febrewaris 1925 ferhûze hja mei har mem nei Santpoort, dêr't hja in soad kontakt hie mei it útjouwerspear Mees-Verwey. Yn dyseldichtste snuorje wie se ek in skoft lid fan 'e Kommunistyske Partij Hollân.
Südschleswigscher Wählerverband
Fertsjinwurdiging yn 'e regioparleminten
By de kommunalferkiezings is de SSW net fan ‘e 5 prosint kiesdrompel befrijt. Yn in protte gemeenten fan Sleeswyk-Holstein moatte der op syn minst 7 sitten helle wurde by de gemeenteferkiezings, dat is foar alle lytse partijen sa. Yn Denemark en yn oare bûnslannen yn Dútslân, meie partijen meiinoar mei ien list komme by de ferkiezings, mar it "kommunalkiesrjocht" yn Sleeswyk-Holstein lit dat net ta. Yn Denemark is dat jit better mei de Schleswigsche Partei, de Dútske partij benoarden de grins, dy’t net befrijt is fan de 2% kiesdrompel mar de mooglikheid hat om mei in oare partij gear te wurkjen en as ien partij yn in regionaal parlemint te kommen.
Nine van der Schaaf
Libbensrin
Under de Twadde Wrâldoarloch kaam Van der Schaaf yn Driebergen yn 'e kunde mei de dichter Pieter Nicolaas van Eyck en de frou. Fan septimber 1944 oant april 1945 brocht se in goed healjier as evakuee troch yn Haarlim. Dêrnei wenne se wer yn har hûs yn Santpoort.
Aung San
Aung San (Natmauk, 13 febrewaris 1915 – Rangoon, 19 july 1947) wie in Birmeesk revolúsjonêr, nasjonalist, militêr en politikus. Hy spile in wichtige rol yn de ûnôfhinklikens fan Birma en wurdt yn syn lân troch in protte lju as 'heit' fan de selsstannigens beskôge.
Nine van der Schaaf
Libbensrin
Nei de oarloch waard Van de Schaaf lid fan 'e nije PvdA en fan it Humanistysk Ferbûn. Nei 1958 waarden har eagen hurd minder, wat in gefolch wie fan 'e oantaasting fan 'e eachsenuwen troch de tbc. Al rillegau wie it doe foar har dien mei de skriuwerij, en letter waard se sels folslein blyn. Yn har lêste jierren liet se it noch wol yn har omgean en kear werom nei Fryslân, mar dat is der net mear fan kaam. Van der Schaaf stoar yn 1973 yn it Hollânske Blommendaal.
Südschleswigscher Wählerverband
Skiednis
De earste jierren fan har bestean krige de SSW in soad stimmen by de ferkiezings. Yn in stikmannich stêden koene de Deenske kandidaten fan 1946 politike mearderheden winne en yn Flensburch koene se de mearderheid in skoftlang hâlde. Doe't bliken die dat de Deensk-Dútske grins net nei it suden ferskowe soe, ferlear de partij in protte stimmen by de ferkiezings.
Aung San
Hy wie as studint ien fan de grûnlizzers fan de Thakin-beweging, dy't ûnôfhinklikens foarstie.
Nine van der Schaaf
Wurk
Van der Schaaf har wurk wurdt rekkene ta de neo-romantyk en it symbolisme. Har lettere wurk waard almar mear reälistysk. Wichtige kritisy fan dy tiid, lykas Verwey en Van Eijck, mar ek oaren, oardielen tige posityf oer har romans. De lêzers wiene der lykwols minder hyt op. Yn 1925 krige hja de Jacobson-priis, in fiifjierlikse literatuerpriis foar âldere letterkundigen, dy't datseldichste jier ynsteld wie troch it Tollensfûns. Van der Schaaf har sosjalistyske fisy op in bettere wrâld kaam ek yn har skriuwwurk ta utering. Leafde wie by har de driuwende krêft yn it universum, yn it libben en foar it yndividu, mar wie noch ûnfolslein.
Südschleswigscher Wählerverband
Skiednis
Sûnt de njoggentiger jierren krijt de partij wat mear stimmen.
Aung San
Aung San hie by syn frou Daw Khin Kyi trije bern. De meast ferneamde is dochter Aung San Suu Kyi, dy't mei om reden fan har efternamme sûnt 1988 in wichtige rol yn de Birmeeske polityk spilet mei har partij de NLD. De NLD wart har tsjin de militêre diktatuer en hopet it lân te demokratisearjen.
Nine van der Schaaf
Wurk
Eefkes miende se noch dat it Dútske nasjonaal-sosjalisme faaks ta de ienwurding fan Jeropa, dat ek ien fan har idealen wie, liede koe. Sadwaande skreau Van der Schaaf dêr ek al foar 1940 oer (Goed en Kwaad, net datearre). It kaam har op fûleindige krityk te stean, benammen fan skriuwer Evert Zandstra en Kitty Verwey. It stik – in suver teoretyske eksersysje, Van der Schaaf hie gjin inkelde bining mei de faksistyske ideology of organisaasjes – is nea publisearre. . (Los dêrfan koe de nasjonaal-sosjalistyske literatuerkritikus Jan van der Made it "folkske" yn it wurk fan Van der Schaaf, neffens him in skaaimerk fan alle grutte keunst, wol wurdearje, sa't bliken docht út syn kritiken yn De Waag. ) Wol melde hja har yn de oarloch by de Kulturkammer, krige se in skriuwersbeurs en publisearre se by útjouwerij Querido. Nei de oarloch hoegde se har dêrfoar lykwols net te ferantwurdzjen.
Nine van der Schaaf hat nei it ophâlden fan De Beweging yn alle goede letterkundige tydskriften publisearre, De Gids, Onze Eeuw, Groot-Nederland, Leven en Werken, Elsevier's Maandblad, Leiding, De Stem, De Nieuwe Stem en ferskate jierboeken. Anno 2010 is har wurk fierhinne fergetten, krekt as dat fan 'e tsientallen froulike skriuwers dy’t om 1900 hinne har debút makken, en dêr’t Carry van Bruggen, Augusta de Wit, Ina Boudier-Bakker en Top Naeff faaks de bekendsten fan bleaun binne.
Südschleswigscher Wählerverband
Skiednis
Yn 2000 karde de lândei in fernijing yn it kiesrjocht goed, dêr't de kiezer no in twadde kear mei stimme kin. In twadde saak dy't feroare mei de fernijing wie dat minsken yn Holstein no ek foar de SSW kieze kinne, dêr't in bulte krityk op west hat (Holstein hat nea Deensk-Frysk wengebiet west). Hilgelân en Rendsburch-Eckernförde binne gemeenten dêr't wol altiten Denen of Friezen wenne ha, dêr't de SSW no al fertsjinwurdige is.
In grut súkses wie it Friisk Gesäts dat op 11 novimber 2004 troch de lândei goedkard waard, dêr't de Noard-Friezen mear kulturele rjochten mei krigen.
825px
Jutphaas
thumb|Gemeente Jutphaas yn 1867 Jutphaas is in earder doarp en eardere gemeente yn de Nederlânske provinsje Utert. Sûnt 1971 is Jutphaas part fan Nieuwegein, dy't ûntstie nei it gearfoegjen fan de gemeenten Jutphaas en Vreeswijk.
Skiednis
Op it doarpsgebiet fan Jutphaas wie der 150.000 jier ferlyn al spoaren fan bewenning. Bonke-oerbliuwsels fan mammoeten, boskoaljefanten en wolhierrige noashoarnen binne dêr fûn, allyk guon stiennen gebrûksfoarwerpen fan minsken. Fynsten fan bewenning fan hûnderten jierren foar Kristus oant 300 n.Kr. waarden fûn. Jutphaas wurdt foar it earst yn 1165 neamd yn in oarkonde. Dêr wurdt it doarp as in karspel yn ferwiisd. Ambachtshear wie Durk fan Jutfaes (Iudifax). . It komôf fan de namme is net wis. Durk fan Jutfaes hie syn wente yn it kastiel Rijnenburg.
It doarp ûntstie yn de tolfde iuw om de tsjerke (Kerkveld - "tsjerkefjild"). De ynwenners bestiene benammen út boeren dy't stikken woaste grûn yn erflien krigen om it oan te meitsjen. De lânoanmakkerij waard út Houten wei úteinset, fan hegere sângrûn ôf yn it easten nei it legere feangrûn yn it westen. It oanmeitsjen fan lân sette útein yn it Overeind (boppeste ein) en sette dêrnei fuort yn it Nedereind (ûnderste ein). Dy waard foltôge yn de fjirtjinde iuw en doe waard de polder Lange Vliet oprjochte.
De karakter fan it doarp op it Kerkveld bleau agrarysk. Op de hegere grûn yn it Overeind waarden guon stinzen en oare fersterke hûzen boud. Oan de Vaartse Rijn ûntstie lintbebouwing. De bewenners dêre wiene ornearre op de skipfeart en de hannel.
Yn 1680 wie der in grutte brân yn it doarp en de bewenners besochten de kop fan de mûne fan it fjoer te rêden om dy op in wein te ferfieren.
Yn 1795 waarden de doarpsgerjochten van Nedereind en Overeind gearfoege en yn 1812 waard de gemeente Jutphaas oprjochte. De gemeente omfieme doe it Nedereind, Overeind, Oudenrijn, Papendorp, It Gein, en East- en Westraven. Yn 1825 krige it doarp syn earste boargemaster. It doarpssintrum ferpleatste him mear nei de Vaartse Rijn. De âlde doarpstsjerke waard yn 1820 ôfbrutsen en in nijen ien oan de Nedereindsewei boud. De katoliken hiene sûnt 1688 in skûltsjerke yn it Overeind, dy't yn 1875 ferfongen waard troch de hjoeddeistige Nikolaastsjerke. Dêr ûntstie in katolyk sintrum mei in jonges- en famkesskoalle, in kleaster en in pastorij.
Yn 1820 waard it Fort Jutphaas boud yn it ramt fan de Nije Hollânske Wetterliny.
By in gemeentlike weryndieling yn 1954 waarden East- en Westraven oan de stêd Utert ôfstien. De gemeente Jutphaas, dy't yn oerflak trije kear sa grut as Utert wie, ferlear krapoan 9.000 fan syn 12.000 ynwenners.
Yn de tweintichste iuw waard Jutphaas hieltyd mear in forinzegemeente fan de stêd Utert. Troch de wenningneed dy't nei de Twadde Wrâldkriich yn Nederlân ûntstie, wie der ferlet fan in soad nije wentebou. Om de stêd Utert te ûntlêsten kaam der yn Jutphaas en Vreeswijk in soad nijbou. Yn de 1960-er jierren besleaten de gemeenterieden fan Jutphaas en Vreeswyk om inoar sels op te heffen en yn 1971 foarmen se de nije gemeente Nieuwegein. It nije plak waard yn it ramt fan de Tredde Nota Romtlike Oardering oanwiisd as in groeikearn.
Fleanfjild
In fleanfjild is in flak terrein foar it opstigen en delkommen fan fleantugen.
Fryske fleanfjilden
Yn de provinsje Fryslân lizze de neikommende fleanfjilden:
De Eerste Prijs
De Eerste Prijs (Earste Priis) wie in Nederlânske priis foar opfallend jong talint yn 'e sektor ferdivedaasjekeunst en amusemint dy't alle jierren útrikt waard. De priis bestie sûnt 1978 en waard mooglik makke troch SNS REAAL Fonds. Fanwegen de tabakswet waard de namme fan 'e priis wizige. De âlde namme wie de Pall Mall Exportprijs, dit waard earst de British American Tobacco Prijs. De lettere namme waard fan 2006 ôf brûkt oant 2010, it lêste jier dat de priis útrikt waard.
It doel fan de priis wie om de ûntwikkeling fan jonge artysten te befoarderjen. De winner krige 15.000 euro en in replika fan in byld fan Yvonne Kracht.
Sjueryleden
De earste sjuery bestie út Wim Bary (foarsitter), Jasperina de Jong, Jip Golsteijn, Dick Kooiman, Hans van Willigenburg en Simone de Waard. Letter bestie de sjuery út:
Winners
thumb|Jasperina de Jong rikt de priis út oan Annemarie Henselmans (1982)
Tille
In Tille is in lytse, hege, brêge oer in wetter. Eartiids makke fan hout, letter fan stien en beton. Bygelyks: de Moarstertille oer de Moarster Feart en de Wetsemertille oer it Jellegat. De oantsjutting komt foar yn Fryslân (tille) en Grinslân (til).
In tille fan hout waard eartiids oan it begjin fan de winter faak ôfbrutsen om it hout drûch bewarje te kinnen. Yn de maitiid waarden de planken werom lein. In brêge waard beskôge as in fêste ferbining dy't it hiele jier troch brûkt wurde koe. Yn de rin fan de tiid binne tillen "brêgen" wurden, mar is de namme tille bestean bleaun.
Der binne plaknammen dy't nei de pleatslike tille neamd binne:
Omsk
Omsk (Russysk: Омск) is in Russyske stêd yn Sibearje, haadstêd fan de oblast Omsk. De stêd leit op it plak dêr't de rivieren de Irtysj en de Om byelkoar komme.
Under it Russysk keizerryk wie Omsk de sit fan de Gûverneur-generaal fan West-Sibearje en letter fan de Gûverneur-generaal fan de Steppen. Yn de Russyske boargeroarloch, yn 1918–1920, wie Omsk de haadstêd fan de anty-bolsjewistyske Sibearyske Republyk en waard de keizerlike goudreserve dêr bewarre. thumb|260px|Lokaasje dêr't Omsk leit thumb|260px|Skouboarch Omsk
Ekonomy
Omsk hat in wichtige haven en de Russyske oaljemaatskippij Sibneft sit dêr.
Ferkear en ferfier
Omsk is goed te berikken oer it wetter (Irtysj en Om) en hat oanslúting op wichtige wegen en it spoar. It Transsybearysk spoar en de autowei M5 ferbynt Omsk oer Tsjeljabinsk mei Moskou en it oerbliuwend part fan Jeropeesk Ruslân. Teffens hat de stêd in eigen lofthaven dy't troch mear as ien maatskippijen betsjinne wurdt en dy't de basis is fan Omskavia. It stedske iepenbier ferfier bestiet út trams, stedsbussen en trolleybussen.
Kultuer en ûnderwiis
As foaroansteand kultuer- en ûnderwiissintrum hat Omsk in tal museums, teaters, skouboargen en (heger)ûnderwiisynstituten.
De meast wichtige museums binne:
Teaters binne de Opera fan Omsk, it Dramateater Omsk, it Sirkus fan Omsk en in tal lytsere kulturele ynstellings.
Lekkanaal
It Lekkanaal is in kanaal yn de Nederlânske provinsje Utert. It kanaal is krapoan fjouwer kilometer lang en ferbynt it Amsterdam-Rynkanaal mei de rivier de Lek. It kanaal leit eastlik fan it Merwedekanaal en it plak Nieuwegein. In goed kilometer noardlik fan de oansluting mei de Lek lizze de slûzen fan de Prinses Beatrixsluizen. Dat slûzekompleks en it kanaal waarden op 4 augustus 1938 iepene.
Der lizze trije brêgen oer it kanaal hinne; ien eastlik fan de wyk Plettenburg en twa eastlik fan Vreeswijk.
Norwalk (Ohio)
Norwalk is in stêd'' yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Ohio. It is it haadplak fan Huron County. Yn 2010 hie Norwalk in ynwennertal fan 17.012 minsken. Norwalk leit sa'n 18 km besuden Lake Erie en ûngefear yn 'e midden tusken de stêden Cleveland en Toledo.
Norwalk yn 't nijs
Norwalk kaam yn 1968 yn it nijs om reden fan in gastro-enteritis- epidemy mei in doe noch ûnbekende oarsaak. Earst yn 1972 waard dúdlik dat in firus de feroarsaker west hie dat ynearsten Norwalk-Virus neamd waard en klassifisearre waard as fertsjintwurdiger fan in selsstannige groep fan de Caliciviridae; 2002 waard it firus omneamd yn Norofirus.
Okse
thumb|220px|[[Sebûoksen yn Mumbai, Yndia]] thumb|right|220px|Oksewein, Haselbach/[[Türingen ±1942]] In okse of oksebolle is in kastrearre (lobbe) manlik kobist (bolle). Oksen waarden yn Midden-Europa al yn de 6e iuw f.Kr. yn de lânbou brûkt. De okse is ien fan de âldste troch de minske brûkte lûkdieren. Sy tsjinnen om sliden, karren en weinen te lûken, om moles oan te driuwen, om te terskjen en waarden ek wol beriden.
Ferskate Aziatyske en Súd-Amerikaanske lannen wurdt de okse noch as wurkdier brûkt. By wize fan sport wurde oksen ek beriden en sy wurde hâlden foar de fleisproduksje.
De kastraasje bart meast by jonge bisten fanôf twa wiken âld. Troch de fermindere testosteron-produksje groeie oksen stadiger as bollen, mar sy wurde dêrtroch wol swierder as kij.
Gebrûk, fergelike mei it hynder
Oksen kinne swierdere ladingen lûke oer in langer skoft tiid as hynders, al hinget dat mei ôf fan waarsomstannichheden. Oan de oare kant binne sy stadicher, wat foar- en neidielen hat; sy wurkje rêstiger en evenrediger mar kinne yn in beskaat skoft tiid safolle wurk net fersette. Yn de lânbou wiene oksen faak geskikter foar swier dreech wurk, sa as it skuorren fan greide en it ploegjen fan wiete, swiere (klaai) grûn, mar it giet stadicher as mei in hynder.
Iuwenlang koene oksen ek swierdere ladingen as hynders oan troch it gebrûk fan in jok, dat goed paste by de anatomy fan in kobist, mar net sa goed by dat fan it hynder. Oant de útfining fan de sylbeage (hamme), koe in hynder (mei in jok) net al syn krêft ynsette.
Omgong fan Frankryk 1989
De 76ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 1 oant en mei 23 july 1989.
Startplak
De start wie yn Lúksemboarch, de haadstêd fan it lân mei deselde namme.
List fan planetoïden 45001-46000
Dit is in list fan planetoïden 45001-46000.
Fryske krûdkoeke
thumb|Fryske krûdkoeke Fryske krûdkoeke is in koeke dy't by de kofje iten wurdt. Der binne in soad farianten fan krûdkoeke; de Fryske krûdkoeke is in lokale fariant. Alle bakkers hawwe lykwols harren eigen resept, dat de Fryske krûdkoeke ferskilt de bakker. Eartiids waard de koeke ek wol yn oare resepten ferwurke, bygelyks yn fleisgerjochten. De moderne Fryske krûdkoeken hawwe ek wol oar soarte yngrediïnten as nútsjes en konfijte stikjes tropyske fruchten.
List fan keizers fan it Byzantynske Ryk
It Byzantynske Ryk is in fuortsetting fan it eastlike diel fan it Romeinske Ryk nei de fal fan it westlik diel yn 476. De splitsing fan it Romeinske Ryk begjint at Diokletianus yn 284 it Keizerryk yn in Westlik en Eastlik diel ferdielt foar bestjoerlike doeleinen. In djippere splitsing tusken East en West bart sûnt 364. De echte oanset foar it Byzantyske Ryk komt fan Konstantyn de Grutte dy't de haadstêd yn 330 fan Rome ferpleatst nei de Grykske stêd Byzantsium oan de Bosporus, it lettere Konstantinopel. De splitsing wie foarfêst yn 395 doe't de lêste keizer dy't oer it ûnferdielde ryk hearske stoar. Foar de list keizers sûnt it begjin fan it keizerryk oant de fal fan it westlike gedielte, sjoch Keizers fan Rome.
De Bilt (gemeente)
thumb|Topografyske gemeentekaart fan De Bilt De Bilt is in gemeente middenyn de provinsje Utert. De gemeente hat 43.506 ynwenners (2022) en in oerflak fan ± 67 km² (wêrfan amper wetter). It doarp De Bilt hat 10.925 ynwenners (1 jannewaris 2021).
Skiednis
De hjoeddeiske gemeente De Bilt is op 1 jannewaris 2001 ûntstien út in gearfoeging fan de gemeente De Bilt (De Bilt en Bilthoven) en de eardere gemeente Maartensdijk (Maartensdijk, Westbroek, Hollandsche Rading en Groenekan).
De Bilt hat 66 ryksmonuminten.
Ferfier
De gemeente hat twa spoarstasjons. Stasjon Bilthoven oan it spoar Utert-Amersfoort en stasjon Hollandsche Rading oan it spoar Utert-Hilfertsom. De autodiken A28 en A27 rinne ek lâns of troch de gemeente.
Ekonomy
It Keninklik Nederlânsk Meteorologysk Ynstitút sit al sûnt 1897 ten suden fan it plak De Bilt. In oare grutte wurkjouwer yn de gemeente is it RIVM.
Geografy
In diel fan de gemeente (De Bilt en Bilthoven) is ûnderdiel fan de agglomeraasje Utert. De gemeente grinzget yn it noarden oan Hilfertsom (NH), yn it noardeasten oan Baarn, yn it easten oan Seist, yn it súdwesten oan Utert en yn it noardwesten oan de gemeente Stichtske Fecht.
De Bilt moat net betize wurde mei de Fryske gemeente en streek It Bilt.
Sibearje
right|thumb|300px|Yn it donkerread it [[Federaal Distrikt Sibearje, yn it read de breedste definysje fan Sibearje. Yn ljochtread de rest fan Ruslân]] right|thumb|300px|Grutte parten fan Sibearje besteane út tichtbeboske taiga Sibearje (Russysk: Сиби́рь, Sibir) is de namme foar in grut diel fan Ruslân dat yn Aazje leit.
Geografysk hat Sibearje yn Ruslân in oerflakte fan 10.006.400 km². Dêrmei beslacht it 59% fan it totale oerflak fan Ruslân. It bestiet út de federale distrikten Oeral en Sibearje. Ek it noarden fan Kazakstan wurdt ta Sibearje rekkene. Earder waard de Russyske eastkust der ek ta rekkene, mar dat hjit no it Russyske Fiere Easten.
It gebiet wurdt trochstreamd troch inkele fan de grutste rivieren yn de wrâld; de Ob, de Jenisej en de Lena. Oare grutte rivieren binne ûnder oare de grinsrivieren Amoer, de Olenjok en de Indigirka. Utsein de Amoer streame al dizze rivieren nei de Arktyske Oseaan.
Sibearje is bekend troch de grutte klimaatferskillen. Sa kin it der winterdeis glûpende kâld wêze, wêrby't it oant fyftich graden frieze kin. Mar simmerdeis kin it maklik tritich graden wurde.
In soad grûn is sompich en net geskikt foar lânbou. Oare grutte gebieten, de taiga, binne beboske; noardlik dêrfan leit in gurdle bosktoendra en it noardlike part fan Sibearje bestiet út ekstreem kâlde toendra dêr't de ûndergrûn altyd fan beferzen is, permafrost.
Dirck Rembrandts van Nierop
thumb|Dirck Rembrandts van Nierop'' Dirck Rembrantsoan van Nierop (Nieuwe Niedorp, 1610 - dêre, 4 novimber 1682) wie in 17e-iuwske Nederlânske wiskundige, astrolooch en in fermoanner.
Betsjutting
Hy hat mear as tritich wittenskiplike publikaasjes op syn namme brocht, lykas Nieuw Nierper Graed-boeck, dat 1683 njoggen kear werprinte is. De Nieropper almanakken ferskine alle jierren fan 1655 oant 1683. Ek hat hy it sjoernaal fan Abel Tasman en Willem Barents (Nova Sembla) yn ien fan syn boeken publisearre. Boppedat wie hy warber as adviseur op it mêd fan navigaasjemiddelen en seekaarten foar de VOC. As ûnderwizer fan stjoerlju en skippers, wie hy learaar foar lettere beroemdheden as:
Hy ûnderhâlde freonskiplike en saaklike relaasjes mei ûnder oaren Christiaan Huygens, Nicolaas Witsen, Johannes Holwarda en Descartes. As kartograaf wurke hy yn de mande mei Willem Hessels de Vlamingh en Pieter Goos. De Europeeske paskaart, in waaksende seekaart út it jier 1658 stiet op syn namme.
Keulske Feart
thumb|Kaart fan de wetterwegen yn Nederlân yn 1878 De Keulske Feart (Keulse Vaart, âldmoadrich: Keulsche Vaart) wie in kanaal yn de njoggentjind iuw yn de Nederlânske provinsjes Noard-Hollân, Utert en Súd-Hollân. It kanaal ferbûn Amsterdam mei Utert mei de Lek by Vreeswijk. It ferlingde fan dy kanaal wie it Zederikkanaal tusken de Lek by Fianen en de Boppe-Merwede by Gorkum.
Yn 1821 waard troch kening Willem I in wet oannommen om it kanaal te graven. Yn 1825 wie it wurk ree. Foar it kanaal waarden besteande wetterwegen brûkt. De farrûte folge de Amstel, Weespertrekfeart, Gaasp, Smal Weesp, Fecht, de Utertske stedsgrêft en de Vaartse Rijn.
De wetterwegen waarden ferbrede en ferdjippe en besteande slûzen waarden fernijd, sa as dy yn Weesp en Vreeswijk. Ek waarden de brêgen beweechber makke. De ferbining wie gâns in ferbettering neffens de sitewaasje foarhinne. Dochs al in pear desenniums letter foldie it kanaal net mear oan de skipfeart fan dy tiid. Der waarden doe nije plannen taret foar in bettere ferbining tusken Amsterdam en de Ryn. Lang om let waard it kanaal part fan it Merwedekanaal. De namme "Keulske Feart" waard letter noch wolris foar dat kanaal brûkt.
Fryske Marreprojekt
thumb|Haven by [[De Skâns (doarp)|De Skâns oan 'e Lauwersmar.]] thumb|Akwadukt Jeltesleat is ien fan de fiif akwadukten dy't oanlein is yn it ramt fan it Fryske Marreprojekt. thumb|It Ie Akwadukt. It Fryske Marreprojekt is in grutskalich projekt fan de Provinsje Fryslân dat ta doel hat it wettersportgebiet yn Fryslân te ferbetterjen en dêrtroch wurk yn de toeristyske sektor te behâlden en út te wreidzjen. De provinsje is yn 2000 útein setten mei it projekt. It projekt hat in stik as wat doelen, de wurkgelegenheid yn de wettersportsektor moat mei 30% omheech en de libbenstierigens en it fêstigingsklimaat moat ferbettere, dat moat barre troch in bettere trochstreaming fan it weiferkear, koartere wachttiden foar de brêgen en it fersterkjen fan de natoer.
Yn it ramt fan it Fryske Marreprojekt wurde 500 kilometer oan kanalen en fearten útbaggele. Dêrnjonken wurde sa'n 50 fêste brêgen ferhege sadat dêr gruttere skippen farre kinne. Fierders wurdt der ek noch wurke oan it ferminderjen fan de wachttiden by brêgen. Op fiif plakken wurde de brêgen ferfongen troch in akwadukt. Der wurde ek 12 beweechbere brêgen oanpast. Der wurde 2000 oanlisplakken oanlein yn de doarpen en stêden, mei sanitêre foarsjennings. Dêrneist wurde der ferskate fytspaden oanlein.
Trajekten
It Fryske Marreprojekt is yn 13 trajekten ferparte:
Bad Sobernheim
Bad Sobernheim is in stêd oan de Nahe yn lânkring Bad Kreuznach yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Noardlik leit de Hunsrück en súdlike it Nordpfälzer Bergland.
Bestjoer
Bad Sobernheim is in Ortsgemeinde en heart sûnt 2020 by de ferbânsgemeente Nahe-Glan.
Heech
thumb|18e-iuwske wente thumb|[[Ielaak 'Korneliske Ykes II']] Heech (Nederlânsk: Heeg) is in doarp in de gemeente Súdwest-Fryslân, oan de noardkant fan de Hegemer Mar, súdwest fan Snits. Oant 2011 lei Heech yn de eardere gemeente Wymbritseradiel.
Bad Sobernheim
Fossilen
Bad Sobernheim bekend waard bekend troch de fynst fan twa lokaasjes foar fossilen troch de dûmny-natoergenêzer Emanuel Felke. Dûmny Felke stie fan 1915 oant 1925 yn Bad Sobernheim. Oan de noardlike stedsrâne leit op it plak fan de eardere stienfabryk (Ziegelei) Eimer de lokaasje dêr't in soad fossilen fan planten út it Perm fûn binne. Fierder noardlik by it stedsdiel Steinhardt wurde yn de sânôfgraving Barth yn de sânstien ek fossilen fûn fan beammeresten, lykas dinappels. Yn de omjouwing wurdt oan de foet fan de súdlike hellingen fan de Dissibodenberg ek noch wol ris by tafal agaat fûn. De lokaasjes binne net foar it publyk tagonklik.
Heech
Ielhannel
Troch de lizzing oan de Hegemer Mar wie lange tiid de ielfiskerij en -hannel belangryk yn Heech. Oant 1938 waard fanút Heech iel nei Londen eksportearre. De Hegemers koenen dêrby fergees gebrûk meitsje fan de Dutch Mooring (Nederlânske oanlis) oan de Teems, net fier fan de Toer fan Londen. De hannel wie sa wichtich foar it doarp dat der in tiid west hat dat de Hegemer bern op de legere skoalle al Ingelsk learden. It belang blykt ek út it wapen fan Heech, dêr't noch altyd in iel yn stiet.
Wettersport
Tsjintwurdich is Heech in bekend wettersportsintrum mei in ferskaat oan jachthavens en werven. Hjirfan is de werf foar platboadems fan Piersma de bekendste. Yn it sintrum fan it doarp steane noch in pear gebouwen út de 18e iuw wêrunder de herfoarme tsjerke út 1745.
Topografy
Ta Heech wurde ek de buorskippen Osingahuzen en Lytshuzen rekkene. Súdeastlik fan Heech lei earder it buorskip Easterwâlde.
Oer it lân jout De Skatting ferbining mei de twa buorskippen en fia de Alde Skatting mei Drylts. De Nijedyk jout ferbining mei De Gaastmar.
General Aircraft Hamilcar
thumb|left|In M22 Locust rôlet út de boechdoar fan in Hamilcar thumb|275px|GAL 58 Hamilcar X De General Aircraft GAL 49 Hamilcar of Hamilcar Mk.I wie it grutste alliearde frachtsweeffleantúch yn de Twadde Wrâldoarloch; de earste flecht wie yn 1942. Mei in laadfermogen fan sa'n acht ton koe de Hamilcar in lichte tank lykas de Mk VII Tetrarch, in M22 Locust of twa Bren Carriers ferfiere. It sweeffleantúch wie hast hielendal fan hout en waard tôge troch Stirling-, Lancaster- of Halifax- bommesmiters mei in maksimale snelheid fan 240 km/o.
Arzamas
Arzam a s (Russysk: Арзамас) is de op twa na grutste stêd yn de Russyske oblast Nizjni Novgorod en it bestjoerssintrum fan it distrikt Arzamasski. De stêd leit op de rjochterigge fan de rivier de Tesja (in sydrivier fan de Oka), sa'n 410 kilometer eastlik fan Moskou en 112 kilometer besuden Nizjni Novgorod. De stêd is in spoar- en wegenknooppunt en hat goed 100.000 ynwenners.