cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eustachius fan Rome
Libben
By in oare ferskining waard Eustachius ynformearre dat er, lykas ea ek Job, op de proef steld waard. Hy soe troffen wurde troch in pleach, dy't him alle feinten, fammen en fee fan syn hôf kostje soene. Dêrnei waard de delsetting fan Eustachius oerfallen troch rôvers. Alles waard Eustachius ôfnommen en nei't er dat oerlibbe hie flechte er mei syn hûshâlding op in skip nei Egypte. De skipper lykwols easke de kreaze frou fan Eustachius op as betelling foar de reis. Doe't Eustachius dêr neat fan witte woe smiet de skipper him mei syn twa soannen oer board. Hja wisten lykwols it lân te berikken mar ek dêr wachte harren nije besikings: by it oerstekken fan in rivier snipte in wolf ien fan syn soannen, wylst in liuw de oare ûntfierde. Eustachius gyng derfan út dat beide soannen stoarn wiene, mar de jonges waarden troch boeren weromfûn en yn harren doarpen grutbrocht. Eustachius wist dêr lykwols neat fan en fûn wurk as feint yn in oar doarp.
Doe't de keizer troch fijannen yn gefaar rekke, tocht er oan Placidius en stoerde der manlju op ôf om syn romrofte fjildhear Placidus werom te heljen. Nei lang sykjen waard Placidus fûn en weromhelle nei hûs. Yntusken hiene syn soannen tsjintsplicht as soldaat en by suver tafal kaam Eustachius wer tsjin. Dêrnjonken fûn er ek syn frou en syn mem wer en sa wie de famylje wer kompleet. Fanwegen in grutte oerwinning joech de keizer in grut feest mei as ûnderdiel it offerjen fan in bist. Mar as kristen wegere Eustachius oan dat heidensk feest mei te dwaan. De lilke Hadrianus liet Eustachius oppakke en syn famylje mei oare kristenen foar de liuwen smite om se ferskuorre te litten, mar dat mislearre want de liuwen rekken de hûshâlding fan Eustachius net oan. De keizer besocht se dêrnei de deadzjen troch se yn siedend wetter te goaien yn in brûnzen tsjettel dy't de foarm fan in bolle hie. Dat waard harren dea, mar harren lichems bleaune yntakt. Foar it martlerskip wurdt it jier 118 oanholden. It Martyrologium Romanum skriuwt op de datum fan 20 septimber:
Romae passio sanctorum Martyrum Eustachii et Theopistis uxoris, cum duobus filiis Agapito et Theopisto, qui, sub Hadriano Imperatore, damnati ad bestias, sed Dei ope ab iis nullatenus laesi, tandem, in bovem aeneum candentem inclusi, martyrium consummarunt ('Yn Rome it lijen fan de hillige martlers Eustachius en syn frou Theopistis mei harren soannen Agapitus en Theopistos, dy't troch keizer Hadrianus foar de bisten smiten waarden, mar God's help bleaune se yntakt. Yn stee dêrfan foltôgen se harren martlerskip yn in brûnzen okse).
Ferearing
Reliken fan Eustachius rêste yn in kostbere sark yn it haadalter fan Basilica di Sant'Eustachio yn Rome, dy't neffens de oerlevering op it plak fan syn hûs boud waard. Ek binne der reliken yn de nei him ferneamde tsjerke yn Parys.
Ikonografy
It romantyske en ferheffende ferhaal fan Eustachius en syn hûshâlding waard in relatyf populêr ûnderwerp yn de kristlike ikonografy. Lykas Sint-Hubertus wurdt de hillige fakentiden by in hert mei in krusifiks tusken de hoarnen útbylde. Dochs is Eustachius wol te ûnderskieden om't er fakentiden in soldate-unifoarm draacht. Hy wurdt ek faak yn in reade gloed útbylde mei in brûnzen bolle, in ferwizing nei syn martlerskip.
Feestdei
20 septimber is de datum dat Eustachius betocht wurdt. Yn 1969 waard Eustachius fanwegen twifel oft er wol echt bestien hat fan de Romeinske Kalinder skrast. Yn de lêste útjefte fan it Martyrologium Romanum wurdt de skiednis fan Eustachius sels in fabel neamd. Mooglik is it hiele ferhaal ea optocht om sa as foarbyld te tsjinjen. It ferhaal toant oerienkomsten mei de bibelske ferhalen oer de apostel Paulus (de bekearing), Biléam (in hart dy't tsjin Placidus praat en in ezel dy't stsjin Biléam praat) en de besikings en it ûnheil fan Job. Godsbetrouwen, geduld en hearrigens steane sintraal yn it ferhaal, dat, alhoewol't djip kristlik, ek motiven út de antike Grykske literatuer adoptearre liket te hawwen.
De Lytse Gaastmar
thumb|Tagongswei Lytse Gaastmar (2011) De Lytse Gaastmar (Nederlânsk: Kleine Gaastmeer) is in buorskip noard fan De Gaastmar yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De Lytse Gaastmar leit noardlik fan De Gaastmar oan de dyk nei Aldegea. De namme komt ek foar as Kleien Gaastmeer en yn âlde boarnen as (Het) Oosterend en Oostereynde. It sil dus út westlike rjochting wei ûntstien wêze út De Gaastmar. Oan de westkant is in fyts- en fuotfear oer De Grûns nei Nijhuzum.
Everhard Saxo
thumb|It greefskip Hamalân Everhard Saxo (om 830 - 898) wie greve fan Hamalân.
Everhard wurdt foar it earst neamd as er yn 881 meidocht oan in mislearre poging om Wytsingen út Nijmegen te ferdriuwen. Hy waard finzen naam en tsjin in losjild frijlitten. Yn 885 wied er ien fan de eallju dy't de oanslach op Godfryd de Noarman te Spijk útfierden. Everhard waard beleanne troch Karel de Dikke mei de funksje fan dux (militêr oerbefelhawwer, ek wol hartoch) fan de ferdigening Fryslân.
Ien fan de oare eallju dy't ek beleanne waarden foar harren rol yn dizze moard wie Gerulf. Gerulf syn soan Waldger besocht yn it rivieregebiet in eigen greefskip te kreëarjen, om Tiel hinne. Dit late ta tanimmende spanningen mei Everhard. Uteinlik waard Everhard yn 898 troch Waldger deadien. Nei de dea fan Everhard waard syn broer Meginhard III beneamd troch kening Arnulf yn syn plak as dux.
De âlden fan Everhard wiene mooglik Meginhard II (* ?- foar 880), greve fan Hamalân, en Evesa (* ?- nei 881). Meginhard II hie in broer Wichman II, dy't de heit wie fan Egbert Billung. Everhard hie in broer, Meginhard III (sa'n 915), troud mei Hildegard?, dux yn 898, dy't him yn Hamaland as greve opfolge, en in soan Meginhard IV, dy't ek greve fan Hamalân waard. Everhard Saxo hie fierder noch in soan Everhard, tusken 944 en 966 greve fan Drinte en Sallân. Hy wie troud mei Amalrade, in dochter fan Reginhilde en de Westsaksyske greve Diderik.
Coopersburg
thumb|340 px|Coopersburg fan de foarkant Coopersburg is in tehûs foar 44 âlden fan dagen oan de Ljouwerter Strjitwei yn Akkrum. It tehús waard op 8 maaie 1901 stiften troch Folkert Harmens Kuipers, letter liet er him Frank H. Cooper neame. It hûs wie in ûntwerp fan gemeente-arsjitekt Folkert Hoekstra. Nei 1970 kamen ek minsken allinnich yn oanmerking foar in húske yn Coopersburg.
Skiednis
Yn 1866 emigrearre de jonge ûndernimmende Folkert Harmens Kuipers (23 jier âld) út Akkrum wei nei de Feriene Steaten fan Amearika. By syn earste omswalkingen kaam er yn stêden as Buffalo en Chicago, dêr't er in ûndernimming begûn. Hy bedarre op 't lêst yn New Yorkotte yn New York, wêr't er tegearre mei in kompanjon in grut warehûs oprjochte dat noch altyd bestiet, fergelykber mei Harrods of La Fayette. Op dit gebou liet hy in fjoertoer sette, dy't jûns en nachts syn ljochtbondel oer New York skine liet om dit warehûs yn de belangstelling te setten. Yn lettere jierren is dizze fjoertoer weihelle troch oare ûndernimmers.
Oer Folkert Harmens Kuipers
Hy waard in begoedige sakeman, mar kaam dochs alle jierren werom nei syn bertedoarp om by syn âlden oan te gean. Hy wie rekke troch de earmoede fan de âlderein dy’t er om him hinne seach, en rjochte in stifting op. Dizze stifting hie as doel om earmelju ûnderdak en fersoarging te jaan yn in fersoargingstehûs dat yn 1900 klear wie en de namme fan de woldogger krige: Coopersburg. Kuipers hie him nammentlik yn Amearika omdope litten yn Frank H. Cooper. De âldere bewenners krigen sels alle wiken bûsjild, in unikum yn dy tiid.
Mausoleum
thumb|Mausoleum Coopersburg Efter en njonken Coopersburg is in mausoleum yn âlde steat, wêryn de beide lichems fan Kuipers en syn frou byset binne. Op de sydmuorren fan it mausoleum binne twa moarmeren platen oanbrocht mei de teksten: Alle minsken binn’ myn broerren! ’t Grootste geluk in deze wereld Is weggelegd voor hen die anderen’ Trachten gelukkig te maken en: Gezegend blijve beider aandenken En gezegend den Stichting Coopersburg So lang de wyn waeit De hoanne kraeit It gers groeit En de beam bloeit
Tige tafallich is dat se beide op 31 desimber ferstoarn binne, al is it net yn itselde jier. Boppe de yngong fan it mausoleum steane de byltnissen fan Kuipers en syn frou Antoinetta Gerardina de Graaff, berne op 8 novimber 1846 yn Middelburg.
Tún
De wenten fan Coopersburg stean yn in park mei in karperfiver. In soad Akkrumers tinke noch faak oan de tiid werom doe’t in soad pearkes op de bankjes ynprieeltsjes yn it park sieten.Der stiet ek in tige spesjale sinnewizer. De tiden binne ôf te lêzen troch de sinnestrielen en de hoeken fan dizze sinnewizer.
Lobotomy
thumb|right|In sûn minsklik brein
In lobotomy is in neurosjirurgyske proseduere, in foarm fan psychosjirurgy. De hanneling bestiet út it foar in part trochsnijen fan de ferbinings fan de frontale korteks mei de rest fan it brein (defrontalisaasje).
Tapassing
Lobotomys wurde no hast net mear tapast omt de mooglikheid fan medisinale terapy, sûnt om 1960 hinne, doe't it anty-psychoatyske middel gloarpromazine (Largactil®) beskikber kaam, der is. Teffens is er no in grut ferskaat oan psychologyske metoades om geastlike syktes en steurnissen te behanneljen. Ut en troch wurdt lobotomy anno 2009 noch tapast yn de slimste gefallen at neat oars helpe wol, bygelyks yn Belgje en de Feriene Steaten. Wol wurdt er dan in sterk ferfine operaasjemetoade tapast. Yn Nederlân wurdt de yndikaasjestelling oerlitten oan de Wurkgroep Neurofysiosjirurgy yn Utert mei it each op de etyske ymplikaasjes.
Tusken 1930 en 1950 waarden lobotomys op frij grutte skaal tapast yn gefal fan slimme mentale syktes, sa as skizofreny, klinyske depresje en eangststeuringen. It joech yn sa'n 25% fan de gefallen ferbettering, mar faak ek net en in grut tal pasjinten hie neitiids te lijen fan persoanlikheidsferoaringen. Ek is lobotomy tapast om sosjaal winslik gedrach ôf te twingen, faak sûnder it informed consent wat hjoed de dei foarskreaun is. It ûntbrekken fan in standert hânboek mei diagnostyske kritearia foar medisy, sa as de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) hat harres der ek ta dien.
Tsjintwurdich wurdt lobotomy as reguliere behanneling as ien fan de meast barbaarske flaters ea fan de medyske wittenskip sjoen. Ken Keseys roman One flew over the cuckoosnest (1962) beskriuwt de drastyske útwurking fan de operaasje op pasjinten, dy't net om sizzen jaan wolle. Yn 1975 is it boek ferfilme troch Milos Forman mei wrâldwiid súkses.
Walter Freeman en syn metoade
De technyk dy't úteinlik, nei ferskate eksperiminten, yn en bûten de FS, as de beste sjoen waard wie dy fan Walter Freeman. Ynspirearre troch it wurk fan de Italjaanske psychiater Amarro Fiamberti, besleat Freeman om fia de eachkassen de frontale kwabbe benei te kommen. Earder barde dat troch gatten te boarjen boppe de sliep, mar dy technyk frege in betûft sjirurch en koe sadwaande net oeral tapast wurde. Fierders hie net eltse klinyk de fasiliteiten om narkoaze te jaan. Freeman stelde dêrom út om de pasjinten te ferdôvjen troch elektro shock (elektrokonvulsive terapy, EKT). Yn 1945, naam Freeman in iispriem út syn eigen keuken en begûn de nije technyk op kadavers te besykjen. De technyk hjitte fan "transorbital lobotomy". Dat hâlde yn it optillen fan it boppeste eachlid en it dan pleatsen fan in tin sjirurgysk ynstrumint (de saneamde orbitoclast of leukotoom) tsjin de boppeste bonke fan de eachkas; dan waard de leukotoom mei in hammer troch de dêr tinne bonke dreaun, it brein yn. De leukotoom waard dan hinne en wer wrikke sadat de senuwferbinings tusken de frontale kwabbe en de thalamus trochsnien waarden. Men koe de leukotoom mear as minder djip ynbringe en sa mear as minder skea tabringe, al nei gelang de earnst fan yndikaasje en it ynsjoch fan de arts.
De lobotomy waard populêr makke yn de Feriene Steaten troch Walter Freeman. Tusken 1936 en 1960 priizge hy lobotomy oan als effektive behannelmetoade. Yn it begjin reizge er mei syn camper troch de Feriene Steaten om sjirurgen de operaasjetechyk by te bringen. Hy die doe somtiden 10 oant 25 operaasjes op in dei, wêrby't hy der wolris in soarte show fan makke neffens syn soan. Hy naam dan bygelyks nuvere hâldings oan of brûkte in gewoane timmermanshammer by ynbringen fan de priem, mei om de ienfâld fan de yngreep sjen te litten. Lobotomy waard sadwaande in skoft as in algemien brûkbere behannelmetoade foar allerhanne swierrichheden sjoen oant en mei 'wangedrach' fan bern. Freeman is mei lobotomy trochgien doe't it al as obsoleet beskôge waard.
Skaal
De measte lobotomyen binne yn de Feriene Steaten dien, by likernôch 40.000 persoanen (guon miene dat it der wol 100.000 west hawwe). Yn Grut Brittanje is de proseduere by sa'n 17,000 minsken tapast, en yn de trije Skandinavyske lannen meiinoar by likernôch 9.300 minsken. Yn Sweden allinnich teminsten 4.500 minsken tusken 1944 en 1966, fral froulju en ek jonge bern. Yn Noarwegen is de lêste lobotomy noch yn 1974 útfierd.
Johanna Zandstra-Giezen
Johanna Francina Zandstra-Giezen (Ljouwert, 7 septimber 1882 – Den Haach, 16 septimber 1993) wie fan 5 maart 1991 de âldste noch libjende ynwenner fan Nederlân, nei it ferstjerren fan Trijntje Jansma-Boskma. Sy hat dizze 'titel' 2 jier en 195 dagen droegen.
Zandstra-Giezen stoar yn de âldens fan 111 jier en 9 dagen. Op har lêste jierdei - hja moast doe al op bêd bliuwe - krige hja noch in flesse eau-de-cologne fan de Haachske boargemaster Ad Havermans. Har opfolger wie Ann Flower.
Geertje Roelinga-De Groot
Geertje Roelinga-De Groot (Weinterp (Wynjewâld), 29 juny 1887 – It Hearrenfean, 14 augustus 1997) wie sûnt 15 july 1996 de âldst libjende ynwenner fan Nederlân, nei it ferstjerren fan Cornelia Hendrikse-Maas. Hja hat dat 1 jier en 30 dagen west.
Roelinga-De Groot stoar mei 110 jier en 46 dagen. Har opfolger wie Catharina van Dam-Groeneveld.
De Knipe
De Knipe is in doarp yn de gemeente It Hearrenfean, east fan de flekke. Ynwenners wurde Knypsters neamd. De Knipe is de iennige plaknamme yn de gemeente It Hearrenfean mei in offisjeel Frysktalige namme.
Skiednis
By De Knipe is in romaansk-keltysk brûnzen byldsje fûn dat yn de 2e iuw of 3e iuw yn Ingelân makke is. It soe in oantinken wêze kinne fan ien dy't yn dy tiid tsjinne yn it Romeinske leger. By Holwert is ek alris sa'n byldsje fûn.
Yn de gemeente It Hearrenfean leine twa joadske begraafplakken. De âldste fan dy twa leit yn De Knipe (1860). It oare begraafplak leit yn Oranjewâld en is wat jonger en datearret fan 1883. Yn 1893 waard foar it lêst immen op it Knypster begraafplak begroeven.
Yn 1911 wie Anne Zernike de earste froulike dûmny fan Fryslân en Nederlân. Hja begûn as predikante yn de Minnistetsjerke yn Boppeknipe. Jan Mankes hat ek in tiid yn De Knipe wenne. Hy wie troud mei Anna Zernike. thumb|left|Klokkestoel
Mienskip
By de gearfoeging fan Boppeknipe en Benedenknipe yn 1970 waard der ien feriening foar Pleatslik Belang ynsteld. It doarpsblêd hjit De Compagnon. De Stifting Doarpshûs komt yn it multyfuksjoneel sintrum 'De Barte' gear. Fan dy stifting krige De Barte yn 2007 in grutte doarpsflagge.
Tsjerke
thumb|260px|Fermanje De Knipe foarmet mei Tsjalbert ien PKN-gemeente. Oant de tsjerkefúzje fan de grutte protestantske tsjerkegenoatskippen hie De Knipe ek in grifformearde tsjerke, dy't yn 1999 sletten en neitiid ferboud waard ta wente. Der wurdt om bar yn de twa doarpen tsjerke. Njonken de Nij Brongergea Tsjerke is der ek in Fermanje yn 'e Knipe, dêr't noch geregeld tsjinsten binne. Beide tsjerken binne ryksmonuminten.
Skoalle
De kristlike basisskoalle 'De Pream' waard yn 2018 sletten nei't it mislearre om in gearwurkingsskoalle mei de iepenbiere Kompanjonsskoalle op te rjochtsjen. Sûnt hat De Knipe allinne de iepenbiere Kompanjonsskoalle. De Lytse Kompanjon is it pjutteboartersplak.
Befolking
sifers 1940 oant en mei 1965 foar de Boppe- en Benedenknipe út "De Heeren en de Anderen", R. Boltendal (side 302) sifer 1970 foar De Knipe út "De Heeren en de Anderen", R. Boltendal (side 302) thumb|260px|Dûmny Veenwei
Berne
thumb|260px|Pleats Dûmny Veenwei 29
Aktiviteiten
Eartiids waard op de twadde moandei fan oktober in feemerk holden. Doe't dat minder waard besleat de merkekommisje yn 1932 in optocht fan fersierde boaten te hâlden. De optocht groeide nei de oarloch út op in grut mearkeseftich barren. Doe't de feart yn 1967 dimpt waard is noch besocht om mei fersierde weinen de sfear werom te krijen mar dat slagge net rjocht. In allegoryske optocht is der fan oerbleaun. Alle jierren dogge sa'n 15 fersierde weinen mei.
Yn it doarp wurde ek wedstriden Strjittenseiskamp hâlden.
Ferskaat
Op it begraafplak stiet ek ien fan de klokkestuollen yn Fryslân. Súdwestlik fan it doarp stiet in Amerikaanske wynmotor.
Reformaasjedei
Reformaasjedei of Herfoarmingsdei is in tsjerklike dei dy't op 31 oktober troch protestantske kristenen fierd wurdt. Op dy dei wurdt betocht dat Luther op 31 oktober 1517 syn 95 stellings oan de doar fan de Slotkapel yn Wittenberch spikere.
Yn 'e regel wurdt op reformaasjedei op dy datum of op de snein foar dy datum yn in soad protestantske tsjerken Luther's liet "In fêste Boarch is ús God" troch de gemeente songen. Fakentiden wurdt op dy dei preke út de brief fan Paulus oan de gemeente fan Rome preke.
Reformaasjedei is yn de Dútske dielsteaten Brandenburch, Bremen, Hamburch, Meklenburch-Foarpommeren, Nedersaksen, Saksen, Saksen-Anhalt, Sleeswyk-Holstein en Thüringen in offisjele frije dei. Yn Baden-Württemberg is it in fakânsjedei foar skoallen. Yn oare Dútske dielsteaten mei in lutherske befolking hat de herfoarmingsdei in bysûndere status as in "stille betinkingsdei". Yn it ramt fan de betinking fan de 500-jierrige Protestantske Herfoarming op 31 oktober 2017 wie de Reformaasje dei yn hiel Dútslan in offisjele fakânsjedei.
Bûten Dútslân wurdt Herfoarmingsdei yn Sloveenje en Sily as offisjele fakânsjedei fierd.
Foar de kalvinistyske tsjerke fan Switserlân is de earste snein yn novimber (dus de earste snein nei 31 oktober) in religieuze feestdei.
Eksteur
In eksteur wie yn de midsiuwen de earste plysjeman. De eksteurs fierden it befel fan de grytman út, dy't doetiids wetjaande foech hienen. Under in eksteur wurken de adstinten.
The Sisterhood of the Traveling Pants 2
The Sisterhood of the Traveling Pants 2 is in Amerikaansk romantysk komeedzjedrama út 2008 ûnder rezjy fan Sanaa Hamri, mei yn 'e haadrollen America Ferrera, Amber Tamblyn, Alexis Bledel en Blake Lively. De titel betsjut "De Susterskip fan 'e Reizgjende Broek 2". De film is benammen basearre op 'e roman Forever in Blue (2007), it fjirde diel fan 'e romansearje The Sisterhood of the Traveling Pants, fan Ann Brashares, hoewol't der ek ferhaallinen en eleminten út inkele oare dielen yn it ferhaal ferwurke sitte. The Sisterhood of the Traveling Pants 2 is it ferfolch op 'e film The Sisterhood of the Traveling Pants, út 2005. De plot folget de hertsfreondinnen Carmen, Tibby, Lena en Bridget as se foar de fjirde simmer it rûlearjende eigendom fan in âlde spikerbroek hawwe, dêr't se magyske krêften oan tatinke. No't se gjin famkes mear binne, mar jonge froulju, begjint it kwartet lykwols útinoar te groeien. The Sisterhood of the Traveling Pants 2 krige fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes en wie in beskieden kommersjeel súkses yn 'e bioskopen.
Plot
No binne de fjouwer freondinnen gjin famkes mear, mar jonge froulju. Se hawwe allegear it earste jier oan 'e universiteit ôfrûne, mar hoewol't har freondinnen har draai yn it nije fermidden al rillegau fûnen, gou dat net foar Carmen. Wat it spul noch minder makket, is dat Tibby, Lena en Bridget amper noch nei har omsjogge, mei't se drok mei harren eigen libben binne. Dêr komt noch by dat Carmen har mem Christina in nije man troffen hat, wertroud is en swier rekke is, sadat sy likemin folle tiid foar Carmen oer hat. Dat makket dat se har iensum fielt en wat langer wat mear ferfrjemde fan har freondinnen.
Carmen hie sadwaande de stille hope dat se fjouweresom de simmerfakânsje trochbringen koene om 'e bannen wer oan te heljen, en se ûnderfynt it as in rare snútslach as bliken docht dat de oare trije al lang plannen foar de fakânsje makke hawwe, dêr't sy gjin diel fan útmakket: Lena docht in simmerkursus tekenjen oan 'e Rhode Island School of Design yn Providence; Tibby bliuwt yn New York, dêr't se in oplieding ta filmmakker folget, om't se in tentamen yn senarioskriuwen ynhelje moat dêr't se foar sakke is; en Bridget sil meihelpe by in argeologyske opgraving yn Turkije. As de oaren har freegje wat sy dwaan sil, komt dat Carmen oer it mad mei't se de simmer frij holden hat foar de oaren. Mar se is frege om as toanielassistint efter de skermen mei te helpen by in Shakespeare-opfiering yn Vermont, dêr't se foar betanke hat, dat om har net kenne te litten, blaft se derút dat se dat dwaan sil. Der wurdt ôfpraat dat de fammen de broek wer rûngean litte sille lykas de trije foargeande simmers.
Lena, dy't fan Gryksk komôf is, hat in goed fearnsjier earder de ferkearing útmakke mei Kostas Dounas, har frijer yn Grikelân, omreden fan 'e swierrichheden fan it ûnderhâlden fan in relaasje op ôfstân. It is har no lykwols dúdlik dat se in rare flater begien hat, want se hâldt noch altyd fan him. As se yn Grikelân is foar de begraffenis fan har pake, moetet se Kostas wer. Se is fan doel om him te freegjen har werom te nimmen, mar dan docht bliken dat Kostas ûnderwilens al troud is mei in Melia, dy't fan him yn ferwachting is. Emosjoneel yn 'e war keart Lena werom nei de Feriene Steaten om mei har tekenkursus yn Providence útein te setten. Dêr moetet se de tige oantreklike Leo, dy't foar de kursus as neakenmodel fungearret.
Yn New York hat Tibby foar it earst folsleine seks mei har frijer Brian McBrian, mar neitiid docht bliken dat it kondoom knapt is. Dat stoart Tibby yn in emosjonele krisis, mei't se benaud is dat se swier reitsje sil. Se sit bot yn noed oer de ynfloed dy't dat op har fierdere libben hawwe sil. Se lûkt har yn harsels werom, negearret tillefoantsjes en e-mailtsjes fan har freondinnen en brekt de ferkearing mei Brian ôf.
Wylst se risselwearret om ôf te reizgjen nei Turkije, ûntdekt Bridget yn in rommelhok dêr't se tassen foar har bagaazje siket, in steapel brieven fan har beppe Greta, dy't oan har rjochte binne. As se har heit dêrmei konfrontearret, jout dy ta dat er har post fan Greta efterholden hat, om't har manysk-depressive mem, dy't jierren lyn selsmoard dien hat, spul mei har mem Greta hie en net woe dat Bridget kontakt mei har hie. Bridget is poer, mar har heit hâldt út dat er elts rjocht hie om har te beskermjen.
Carmen reizget nei Vermont mei har freondinne Julia Beckwith, in aspirearjend aktrise dy't se ken fan 'e Universiteit fan Yale, dêr't se allebeide studearje. It toanielstik fan Shakespeare dat yn Vermont opfierd wurde sil, is The Winter's Tale. Julia bringt Carmen yn 'e kunde mei Bill Kerr, de eksintrike regisseur, en teffens mei Ian, in profesjoneel akteur út Ingelân, dy't earder mei Kerr gearwurke hat en de manlike haadrol op nimme sil. Ian liket fan it begjin ôf oan tige yn Carmen ynteressearre. Hy riedt har oan om audysje te dwaan foar in rol, mar Carmen antwurdet dat hja efter de skermen thús heart. As de audysjes holden wurde, draait Ian it spul op pleagerige wize lykwols sa dat Carmen mei goed fatsoen net wegerje kin. Dat, se docht audysje mei Ian as tsjinspiler en tinkt der fierders neat fan.
Lena giet in pear kear út mei Leo en liket yn him in nije leafde fûn te hawwen. Dan komt op in stuit Kostas opdaagjen, dy't har útlizze wol wat der no eins mei him oan 'e hân wie. Nei't it útgien wie mei Lena, sloech er ien kear om mei Melia, en letter fertelde hja him dat se fan him swier rekke wie. Op 'e Grykske eilannen is dat noch reden om halje-trawalje te trouwen, dat sadwaande it oerhaste houlik. Troch de moeting mei Lena op har pake' begraffenis seach Melia lykwols dat Kostas noch altyd fan Lena hold. Neitiid bychte se oan him op dat se net swier wie, mar inkeld fereale op him en dat se dêrom mei him trouwe wollen hie foar't er fuortglûpe koe. Se hawwe dêrom it houlik neatich ferklearje litten en Kostas is wer frijfeint. Hy freget Lena om him te ferjaan, en sy docht dat daliks. Hy seit it net mei safolle wurden, mar de ymplikaasje dat er Lena weromhawwe wol, is dúdlik. Lena betanket him lykwols foar de útlis en lit it dêrby, mei't se leaut dat se net mear deselde minsken binne as doe't se fereale opinoar rekken. Kostas jout him teloarsteld ôf. Op har folgjende ôfspraakje mei Leo freget Lena him oft er leaut dat minsken foarbestimd binne om 'de wiere' te finen. Leo antwurdet dat der neffens him net ien wiere foar jin is, mar withoefolle ferskillende lju dêr't jin by passe kinne. Dat is net it antwurd dat Lena siket, en Leo merkt dat. Se beslute om mar gewoan freonen te bliuwen.
Underwilens wurdt Tibby foar it blok set troch Lena har jongere suster Effie, dy't wol in relaasje mei Brian hawwe wol as Tibby him net mear hoecht. Mei tsjinnichheid stimt Tibby mei dat plan yn, om't se gjin logyske reden betinke kin om har dertsjin oan te kantsjen. Tibby bychtet einlings har hiele problematyske sitewaasje op oan Lena, dy't delkomt mei in swierenstest. Lyk foar't se arrivearret, kriget Tibby lykwols de regels, dat de test hat se gjin ferlet mear fan. Hoewol't se opluchte is dat se net swier is, sit se noch altyd emosjoneel yn 'e knoop, eat dat der bepaald net better op makke wurdt troch Effie har fuortfarrende wize om Brian yn te palmjen. Tibby riidt nei Vermont om emosjonele stipe by Carmen te sykjen, mar fertelt dêrby neat oer de mooglikheid dat se swier rekke wie. Carmen, dy't foar har gefoel sels al hast in jier troch har freondinnen negearre is, hat der gjin nocht oan om no ynienen, no't Tibby relaasjeproblemen hat, emosjoneel byspringe te moatten, dat se wiist de ferbjustere Tibby it gat fan 'e doar.
Nei't se by de argeologyske opgraving yn Turkije de leafdefolle omgong fan professor Nasrin Mehani, dy't dêr de lieding hat, mei har man en dochter sjoen hat, beseft Bridget dat sy nea sa'n soarte bân mei har mem hân hat, en ek mei har heit is der altyd in beskate ôfstân, sadat se suver harsels opfiede moatten hat. Dy jûns makket se har beppe' brieven iepen om dy te lêzen. Foar't de dage oan 'e loft is, beslút se nei Alabama te reizgjen om beppe Greta te besykjen. Dyselde lit, as Bridget ynienen ûnoankundige by har foar de doar stiet, earst blike frijwat kwetst te wêzen dat se fyftjin jier lang troch Bridget negearre is, mar as Bridget har fertelt dat har heit de brieven foar har ferburgen hat, is it gau wer klear tusken harren. Fan Greta heart Bridget dat har mem by heech en by leech ûntkende dat se psychyske problemen hie, en dat eltsenien dy't net krekt dwaan woe as wie der neat oan 'e hân, út har libben band waard. Bridget har heit akseptearre har hâlden en dragen, mar Greta net, en dêrom woe Bridget har mem neat mear mei har te krijen hawwe. Bridget sit deroer yn hokfoar mem oft se sels wêze sil en oft se net deselde flaters werhelje sil dy't har mem ek makke hat. Mar Greta stelt har gerêst dat sy in folslein oar en psychysk folle sterker persoan is as har mem. Ek fertelt se har dat har memme leafde foar har de reden wie wêrom't har mem al net folle earder út it libben stapte. Neitiid giet Bridget nei hûs, dêr't se it goedmakket mei har heit en mei him ôfpraat dat se tenei mear byinoar belutsen wêze sille.
As by de Shakespeare-opfiering yn Vermont de rolferdieling bekend wurdt, blykt Carmen har aktearjende freondinne Julia mar in minuskúl roltsje mei amper dialooch krigen te hawwen, wylst Carmen de froulike haadrol fan Perdita taparte krigen hat. Carmen is der ynearsten fan oertsjûge dat dat in flater wêze moat, mar regisseur Bill Kerr bewissiget har derfan dat er mei opsetsin foar har keazen hat. Dat ropt de jaloerskens fan Julia op, dy't fynt dat de haadrol harsels takomt. Foar Carmen oer spilet se lykwols moai waar. Om't se wol foar it ferstân hat dat Carmen har bot oanlutsen fielt ta Ian, de manlike haadrolspiler, fertelt se Carmen dat Ian har (Julia) mei út frege hat op in ôfspraakje, om't er nei't it skynt alhiel fan har besleifere is. Carmen fielt har troch de flirterige Ian bedragen, mar om't se nea harren gefoelens foarinoar útsprutsen hawwe, kin se net bêst protest oantekenje as Ian mei in oar útgiet. Har toanielspyljen hat lykwols bot ûnder de sitewaasje te lijen en Carmen ferprutst ferskate repetysjes.
Krekt foar de generale repetysje kriget Carmen berjocht dat har mem Christina nei it sikehûs rekke is om't se befalle moat. Mei't se pas oer in pear wiken útrekkene is, ferkeart Carmen har nije styfheit David foar syn wurk noch yn it bûtenlân. Sels is Carmen ek te fier fuort en boppedat kin se de foarstelling net samar sitte litte, dat yn wanhoop skillet se Tibby op, dy't nei trije kear prebearjen einlings opnimt. Se leit de sitewaasje út, en Tibby hastiget har nei it sikehûs ta, dêr't se tsjûge is fan 'e berte fan Carmen har nije bruorke. It barren jout har in folslein nij perspektyf foar swierwêzen en befallen oer. Neitiid giet se nei Brian, ûntskuldiget har foar har eardere hâlden en dragen en bekent oan him dat se noch altyd fan him hâldt. Hy is yrritearre oer it feit dat se him oan 'e dyk set hat ynstee fan mei him oer har benearjende gefoelens te praten. Nettsjinsteande dat makket er it har net al te dreech en de ferkearing rekket wer oan.
Underwilens ferprutst Carmen de generale repetysje, ta argewaasje fan Kerr, dy't himsels begjint ôf te freegjen oft er soms in freeslike flater begien hat troch Carmen yn 'e haadrol te casten. Neitiid heart Carmen by tafal Julia mei Kerr praten, wêrby't Julia seit dat Carmen eins tige ûnwis fan harsels is en dêrtroch gjin echt akteursmateriaal, al hoe graach oft Julia har ek lije mei. Se biedt oan om Carmen te ferfangen as haadrolspylster, mei't sy de tekst fan Perdita likegoed ken. Kerr betanket har foar har oanbod, mar hy fielt him bûn oan syn eardere beslissing. Op dat stuit kriget Carmen foar it earst foar it ferstân wat der eins spilet. By in petear mei Ian docht bliken dat hy en Julia hielendal gjin relaasje hawwe, sa't Julia it foarkomme litten hat. Ynstee hat er ien kear mei har út west nei't se him dêr suver om smeekt hie. Ian makket dúdlik dat er romantysk inkeld yn Carmen ynteressearre is. As it stik einlings foar it earst opfierd wurdt, hat Carmen sadwaande har selsfertrouwen en niget oan aktearjen weromwûn en spilet se wer mei itselde oanberne talint dat Kerr by de audysje werkend hat. Kerr is bot opluchte en bliid, wylst Julia teloarsteld rekket oer it súkses fan Carmen. Nei de ein fan it toanielstik tutsje Carmen en Ian foar it earst. Carmen hat letter in petear mei Julia, wêrby't se har foar har ferrie op subtile wize it mannewaar opseit.
Effie, dy't lulk is dat Brian wer weromgien is nei Tibby, gaudievet út wraak de spikerbroek mei as se op besite by har beppe yn Grikelân giet. Underweis rekket de broek wiet, dat by beppe hinget se it ding oan 'e line. As se letter weromkomt, blykt er fuortwaaid te wêzen. Dêr binne de fjouwer freondinnen min oer te sprekken, en Lena reizget nei Grikelân om 'e broek te sykjen, mei't Effie har suske is en se har min ofte mear ferantwurdlik fielt. Effie, dy't har suster net ûnder eagen doar te kommen, pykt út nei Atene en skillet dêrwei de oare trije freondinnen op. Sa ûntdekke Carmen, Tibby en Bridget dat Kostas alhiel nei de Rhode Island reizge is om Lena werom te krijen, mar dat Lena him sitte litten hat. Se beslute Lena efternei te reizgjen ûnder it mom fan dat se meisykje wolle nei de spikerbroek. Eins is it harren der lykwols om te rêden om Lena en Kostas wer byinoar te krijen. Se beävensearje in moeting tusken dy beiden, mar Lena wegeret mei te wurkjen. Dy nachts, as se wekker leit wylst har trije freondinnen om har hinne djip yn 'e sliep binne, betinkt se har. Se draaft yn har nachthimd nei de haven ta en siket Kostas op yn syn fiskersboat op om it goed te meitsjen.
De fjouwer freondinnen bringe de lêste dagen fan 'e simmerfakânsje mei-inoar troch op it Grykske eilân dêr't Lena har famylje wei komt. Yn in voice-over fertelt Carmen dat se de magyske spikerbroek nea weromfûn hawwe. Mar hoewol't se útinoar lieken te groeien, brocht de syktocht nei de broek harren wer byinoar, en miskien wie dat wol it lêste geskink dat de spikerbroek harren te jaan hie.
Produksje
The Sisterhood of the Traveling Pants 2 waard regissearre troch Sanaa Hamri nei in senario fan Elizabeth Chandler. Dat wie yn grutte halen basearre op 'e roman Forever in Blue fan Ann Brashares, út 2007, mar omfieme ek sênes en ferhaallinen út 'e romans The Second Summer of the Sisterhood (2003) en Girls in Pants (2004).
As produsinten wiene Debra Martin Chase, Denise Di Novi, Broderick Johnson en Kira Davis by it projekt belutsen foar de filmstudio's Alcon Entertainment, Di Novi Pictures, Debra Martin Chase Productions en Alloy Entertainment. Foar de film wie in budget beskikber fan $27 miljoen, dat fierhinne ophoaste waard troch Warner Bros. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Jim Denault, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Rachel Portman.
Opnamen
De opnamen foar de sênes út The Sisterhood of the Traveling Pants 2 dy't yn Grikelân spylje, waarden dien op it eilân Santorini, yn 'e Egeyske See. De sênes oan 'e Rhode Island School of Design, dêr't Lena studearret, waarden opnommen op 'e kampus fan 'e Steatsuniversiteit fan Westlik Connecticut. De sênes mei Tibby en Carmen waarden filme yn New York.
Distribúsje
De distribúsje fan The Sisterhood of the Traveling Pants 2 waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 6 augustus 2008 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde dyselde deis by platemaatskippij Varèse Sarabande. The Sisterhood of the Traveling Pants 2 waard op 18 novimber 2008 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Sisterhood of the Traveling Pants 2 oer it algemien positive resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat de film in goedkarringspersintaazje fan 65%, basearre op 98 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "De maklik te fertarren gemy tusken de fjouwer haadrolspylsters yn kombinaasje mei it positive boadskip resultearje yn in ynnimmend twadde diel fan The Sisterhood of the Traveling Pants." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Sisterhood of the Traveling Pants 2 in goedkarringspersintaazje fan 63%, basearre op 26 resinsjes.
Opbringst
The Sisterhood of the Traveling Pants 2 brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $44,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $262.000. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $44,4 miljoen Ofset tsjin it budget fan $27 miljoen betsjut dat in winst fan $17,3 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Ferfolch
In trêde film yn 'e rige The Sisterhood of the Traveling Pants waard yn 2014 oankundige troch filmstudio Alloy Entertainment. Dat projekt stoar lykwols blykber in sêfte dea, mei't der hast tsien jier letter, anno 2023, neat mear fan fernommen is.
Olympyske Simmerspullen 1992
De Olympyske Simmerspullen 1992, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barcelona.
Dielnimmende lannen
200px|thumb|Dielnimmende Lannen Olympyske Simmerspullen 1992 169 lannen diene mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Barcelona. Ûnder har it Mienskiplik Team mei sporters út de eardere Sowjetuny, en de Yndividuele Olympyske dielnimmers mei sporters út Joegoslaavje.
Jelena Dementjeva
thumb|right|200px Jelena Vjatsjeslavovna Dementjeva of Elena Dementieva (Russysk: Елена Вячеславовна Дементьева; sekuere transliteraasje: Jeljena Vjačeslavovna Djemjenťeva) (Moskou, 15 oktober 1981) is in Russysk profesjoneel tennisster.
Kolfstrjitte
De Kolfstrjitte is in strjitte yn Grins, noardwest fan it Noarderplantsoen.
De strjitte begjint by de Tsjerkestrjitte, en rint krekt wat súdliker as west. Nei likernôch in tredde fan de strjitte, sa'n 75 m, is der in krúspunt mei de Selwerterstrjitte. De strjitte giet dêrfoarby streekrjocht noch sa'n 150 m fierder en einiget op de Plantsoenstrjitte. Gâns de strjitte is ienrjochtingsferkear.
De strjitte is ein 19e iuw oanlein en de huzen yn de strjitte binne doe ek boud. De strjitte is neamd nei de menistekolfbaan en -soasjeteit 'Welgelegen' oan de Tsjerkeleane (oant ± 1810). Lykas yn de oare strjitten fan de Plantsoenbuert, steane der in grut tal skippershuzen yn de strjitte.
Liepke Scheepstra
Liepke Scheepstra (Ljussens, 1 novimber 1918 – Amersfoart, 15 septimber 2002) wie in Nederlânsk fersetsman yn de Twadde Wrâldkriich. Hy brûkte de skûlnammen "Bob" en "Jelte".
Biografy
Liepke waard grutbrocht op Skiermûntseach en troude letter mei Frouwke Elizabet Dijk.
Scheepstra wie foar de oarloch tsjinstplichtich korporaal by it Korps Plysjetroepen. Yn 1943 wie er ien fan de oprjochters fan de Lanlike Knokploegen (LKP). Dy organisaasje wie warber mei oerfallen op distribúsjekantoaren, it fersprieden fan yllegale publikaasjes, it sykjen fan ûnderdûkadressen foar joaden en help oan delsketten piloaten. Hy wie as organisator belutsen by de oerfal op 11 maaie 1944 op de Arnhimse Koepelfinzenis, dêr't ûnder oaren Henk Kruithof en Frits de Zwerver befrijd waarden.
By de oerfal op it Hûs fan Bewar te Arnhim op 11 juny 1944, dêr't 54 finzenen by befrijd waarden, hie Scheepstra de lieding. It wie de grutste befrijingsaksje út de besettingstiid. Scheepstra hearde ta it fjouwermanskip dat de LKP late (wie koördinator foar East-Nederlân) en wurke mei oan it gearbringen fan de knokploegen, de Oardertsjinst en de Ried fan Ferset yn de Binnenlânske Striidkrêften.
Scheepstra waard op 1 oktober 1958 earfol út militêre tsjinst ûntslein en ûnderskieden mei de Militêre Willems-Oarder, dy't er earst op oanstean fan Keninginne Wilhelmina akseptearje koe "as plakferfangend foar al dy oaren".
Scheepstra hat nei de oarloch noch in tal bedriuwen yn kofje-apparatuer yn Assen en Amersfoart laat. Fierders sette er him yn foar de belangen fan neibesteanden fan sneuvele fersetsminsken, it fêstlizzen fan de skiednis fan it ferset en it oerbringen fan de motiven fan it ferset op lettere generaasjes.
Fryske giele stien
Fryske Giele stien wurdt makke fan in fan natuere gielbakkende klaaisoarte dy't ôfgroeven wurdt tusken Boalsert en Tsjom. Dêrom wurdt by hânfoarmen it brûken fan sân mijd. Meastentiids sit dizze klaai ûnder de saneamde knipklaai en bestiet út swiere kalkhâldende klaai mei in pear savelige laachjes. Fryske Giele Stiennen wurdt benammen foar gevels brûkt.
Tieme Klompe
Tieme Klompe (Roan, 8 april 1976) is in âld Nederlânsk proffuotballer. Hy spile de measte fan syn wedstriden as ferdigener.
As spiler
Klompe spile yn syn jonge libben by Fuotbalferiening Roden. Yn 1994 gie hy nei SC It Hearrenfean. Dêr kaam hy earst út foar it twadde alvetal fan de klup. Al nei in healjier by It Hearrenfean rekke Klompe swier blessearre oan 'e rjochterknibbel. Op 1 maart 1997 debutearre hy foar it earste fan It Hearrenfean tsjin Roda JC. Yn 2004 moast Klompe fuort by It Hearrenfean, omdat syn kontrakt net ferlinge waard. Dat wie omdat er de jierren dêrfoar net folle mear yn aksje komme koe fanwegen in pear swiere blessueren, wêrûnder oan de knibbel en de ljisk.
Yn it seizoen 2004/2005 kaam hy út foar RKC Waalwyk. Dêr bleau er ien jier. It seizoen dêrop kaam er as amateur út foar FK Grins. Foar Grins spile Klompe mar ien wedstriid, wêryn't er mei in reade kaart fan it fjild stjoerd waard.
Klompe hat yn syn karriêre 148 kompetysjewedstriden spile, wêryn't hy nea skoard hat.
As trainer
Nei syn karriêre as fuotballer, gie Klompe as trainer oan de slach by de jeugdoplieding fan SC It Hearrenfean. Yn 2012 helle Marco van Basten, dy't doe haadtrainer wie, Klompe as assistint by it earste alvetal fan de klup. Letter wie Klompe ek assistint fan Dwight Lodeweges, Foppe de Haan en Jurgen Streppel. Nei it seizoen 2016/2017 naam Klompe ôfskied by It Hearrenfean.
Yn 2018 begûn Klompe oan syn earste put as haadtrainer. Dat die er by Harkemase Boys, dy't yn de tredde difyzje spylje. Ein 2018 waard bekend dat Klompe op syn minst oant 2020 by de klup op De Harkema bliuwt.
Lytse Geast (Tsjerkgaast)
Lytse Geast is in buorskip eastnoardeast fan de stêd Sleat yn de gemeente De Fryske Marren. It leit yn 'e himrik fan Tsjerkgaast.
De namme komt ek foar as Kleingaast, Kleine gaast, Cleyne Gaast, Lythya gaest en Lyttye gast. It soe om 'e relaasje mei it noardliker lizzende Tsjerkgaast gean kinne.
Michael Staksrud
Michael Staksrud (Gran, 2 juny 1908 - Gjersjøen (mar) Akershus, 10 novimber 1940) wie in Noarsk reedrider.
Hy die trettjin kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, sân kear oan it Europeesk kampioenskip en trije kear oan deOlympyske Winterspullen (yn 1928, 1932 en 1936). Hy waard by dizze kampioenskippen trije kear wrâldkampioen en twa kear Europeesk kampioen.
Yn de hjerst fan 1940, in heal jier nei de Dútske ynfal yn Noarwegen, waard er dea fûn yn in wek yn it Gjersjøen, in mar yn de Noarske regio Akershus. De omstannichheden dêr't er by weirekke, binne nea hielendal dúdlik wurden. Syn broer Paul, dy't derby wie doe't er fûn waard, waard yn 1945 deasketten. Ek oer syn ferstjerren besteane ûndúdlikheden.
Carel Fabritius
Carel Fabritius (Middenbeemster, doopt 27 febrewaris 1622 - Delft, 12 oktober 1654) wie in Nederlânsk keunstskilder. Hy wie ien fan de meast bejeftige learlingen fan Rembrandt.
Biografy
Fabritius waaard berne yn de doe noch mar tsien jier âlde Beemster polder, as de soan fan in skoalmaster. Syn pake kaam fan Gint en wie dûmny. Earst waard Carel timmerman (= fabritius). Hy troude yn 1641 mei syn begoedige buorfamke, de suster fan de pleatslike dûmny en sette him ta wenjen yn Amsterdam, yn de Runstrjitte.
Yn de iere 1640er jierren waard er learling yn Rembrandt syn atelier yn Amsterdam, tegearre mei syn broer Barent Fabritius. Efkes nei 1650 ferhûze er nei Delft, en slette er him oan by it  Delftske  skildersgilde yn 1652. Fabritius stoar mei jonge jierren yn de grutte eksploasje fan it Delftske krûtmagazyn op 12 oktober 1654 dêr’t in fearns part fan dy stêd by ferneatige waard. Ek Fabritius syn skilderijen giene foar it grutste part ferlern, mar sa’n tolve hawwe it oerlibbe. Neffens Houbraken kamen syn learling  Mattias Spoors en de (tsjerke) deken Simon Decker tagelyk mei him om; sy wiene mei inoar dwaande oan in skildrij. Yn in gedicht fan Arnold Bon ta syn eare, wurdt er trouwens Karel  Faber neamd.
Fabritius wie de iennichste fan Rembrandt syn learlingen dy’t in eigen styl ûntwikkele hat. In portret yn de styl fan Rembrandt soe in wat tsjustere eftergrûn krigen hawwe mei in soarte fan ‘’spotlight’’ op it subject of in part dêrfan (claire-obscure). By Fabritius wurdt it kleuriger en fleuriger, mei kleuriger - en ljochtere eftergrûnnen. Fierders make er him los fan de Renêssansistyske ikoanografy en wie er nijsgierrich wat de technyske kant fan it skilderjen oanbelanget. Hy eksperimintearre mei it perspektyf wat somtiden wat oerdreaun waard, bygelyks yn Ít sicht op Delft, mei myzykynstruminteferkeapers kream’ (1652). In soad skaaimerken fan Fabritius syn wurk wurde ek fûn by Johannes Vermeer en Pieter de Hoogh, beide ek fan Delft. It liket derop dat Fabritius harren sterk beynfloede hat.
Grut-Ayngastate
Grut-Ayngastate of Anye goed is in eardere state dy't noardwestlik fan de tsjerke fan Jislum yn de gemeente Ferwerderadiel lei. Der is neat fan de state werom te finen.
Yn 1465 makke Romko Aynga syn testamint. Hy liet dêrby twa lângoeden en in stins (castrum unum et castristadium cum redditibus) nei. De stins is net te lokalisearjen; de beide goederen leinen yn Jislum. Foar it gemak oan te tsjutten as "Grut"- en "Lyts-" Aynga. Syn eigen goed Anye-goed (allodium Anye gued) ofwol Grut-Aynga liet hy nei oan Gayko Aynga, de soan fan syn broer. Op grûn fan de eigendomsferhâldingen sil dit nei alle gedachten sate FC1 wêze. It sil dan fia Kinsck Aynge, troud mei Kempo Itsma, harren dochter Tiets Itsma, troud mei Gabbo Scheltema, en de familys Scheltema en Aylva fererve wêze op Ulbe en Sioerd fan Aylva, de eigeners yn 1640. Yn 1543 waard it goed as Angia saete te Jeslum, takommende de erfgenamten fan Gabbe Scheltema neamd.
Yn 1698, 1700 en 1728 wie it goed, soe 80 pûnsmiet (sa'n 30 hektare) grut, eigendom fan Jeepke fan Douma, frou fan de ûntfanger jonker Sjuck fan Burmania en yn gebrûk by Sytse Wybes.
Blitsaerd Keimpe
Blitsaerd Keimpe (maaie 1956) wie in ferneamde bolle út de swartbûnt-fokkerij. Blitsaerd Keimpe kaam fan de fokstâl fan Sj. R. Brandsma fan Lekkum. Yn it foarjier fan 1957 gie er nei de k.y.-feriening Hollânsk Noarden yn Schagerbrug. It Nederlânsk Rundfee stamboek ûnderskiede him yn augustus 1964 mei it fokpredikaat "preferint twadde klasse", yn septimber 1968 "preferint earste klasse". It Frysk Rundfee Stamboek, eare de bolle postúm yn septimber 1974 mei it heechste fokpredikaat yn Fryslân: "preferint A".
Oant en mei 1970 waarden fan him 219 soannen as k.y.-bolle brûkt. Dat is mear is in komplete jiergong k.y.-bollen. Dêrneist waarden in soad pakesizzers fan Blitsaerd Keimpe yn de fokkerij brûkt.
Desmond Tutu
Desmond Mpilo Tutu (Klerksdorp (Transvaal), 7 oktober 1931 - Kaapstêd, 26 desimber 2021) is in Súdafrikaansk anglikaansk geastlike.
Hy wie de earste swarte aartsbiskop fan de Anglikaanske Tsjerke yn Kaapstêd. Hy krige foar syn ynspanningen yn de striid tsjin de apartheid op 16 oktober 1984 de Nobelpriis foar de Frede, en yn 2005 krige hy in earedoktoraat fan de Universiteit Gint. Hy wie foarsitter fan de Wierheids- en Fersoeningskommisje, dy't nei de fal fan it apartheidsrezjym dernei stribbe de ferskillende befolkingsgroepen yn frede mei elkoar libje te litten. In bekend sitaat fan him is: "Better as gerjochtichheid yn de foarm fan ferjilding is gerjochtichheid dy't ta fersoening liedet".
Tutu hat de minskenrjochtenskeiningen yn Simbabwe bekritisearre en hat Simbabwaanske presidint Robert Mugabe in karikatuer fan in Afrikaanske diktator neamd. Ek hat hy it belied fan stille diplomasy fan de Súd-Afrikaanske regearing yn dizze kwestje bekritisearre. Hy is drager fan de Oarder fan Fertsjinste fan Súd-Afrika.
Yn 2006 krige hy de Light of Truth Award; yn augustus 2009 krige hy fan presidint Barack Obama de Presidential Medal of Freedom.
Yn 2010 stiel hy de show by it iepeningskonscert fan it WK 2010 yn Súd-Afrika.
Yn septimber 2010 ferskynde der by Utjouwerij Benjamin de bernebibel Kinderen van God fan Desmond Tutu. Meiwurking waard ûnder oare ferliend troch de Nederlânske yllustrator Marijke ten Cate. Dy bernebibel ferskynde yn 14 talen - mei in earste oplage fan 150.000 eksimplaren.
Habyt
Yn 'e regel drage katolike muontsen in kape en in tunyk; in oant de fuotten rikkend himd fan dikkere stof mei om de mul in koarde. Oer de tunyk wurdt faak in skouderkleed ('scapulier') droegen. Ek de tapaste kleuren fan in habyt binne belangryk foar de werkenberens fan in oarde.
Drabbelkoek
thumb|It meitsjen drabbelkoeken yn Snits thumb|Hagafabryk yn Snits