cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pigmint
Pigminten wurde brûkt foar it kleurjen fan û.m. ferve, inket, tekstyl, kosmetika, plestik en itenswaren. In betingst foar in pigmint is dat it yn hege mjitte kleur ôfjaan moat oan oare stoffen dêr't it mei yn kontakt komt. In oar betingst is dat it by keamertemperatuer in stabile fêste of eventueel floeibere foarm hawwe moat. De measte pigminten hawwe de foarm fan in fyn poeier. Om't sokke stoffen har faak min oan oare materialen hechtsje wolle, is gauris ferlet fan in bynmiddel (ek wol in 'fehikel' neamd), dat foar adheezje soarget. Pigminten dy't net in permaninte kleur ôfjouwe, wurde flechtich neamd. De kleuren dy't sokke stoffen ôfjouwe, ferdizenje troch ferrin fan tiid of troch bleatstelling oan sinneljocht. Ek komt it foar dat se krekt tadûnkerje en úteinlik swart wurde.
Kolgoejev
thumb|right|250px|Lokaasje Kolgoejev Kolgoejev (Russysk: Колгуев) is in Russysk eilân in de Barentssee, hearend ta it autonome distrikt Nenetsje. It eilân hat in rûne foarm en mjit sa'n 100 by 100 km; it leit 75 km út de kust. It iennige wenplak dat wat te betsjutten hat is Boegrino yn it suden. De langste rivier is de Pestsjanka. It eilân hat in poalklimaat, toendrabegroeiing en in grut tal marren en sompen. Fierders fynt men der morenehichten.
De befolking bestiet út likernôch 200 minsken, meast Nenetsen (eartiids faak Samojeden neamd), dy't rindierharders binne en ek wol fiskje. Der wurdt op Kolgoejev ek ierdoalje en ierdgas fûn. De see eastlik fan it eilân wurdt ek wol oantsjutten mei Petsjorasee.
Ferslach fan Trevor-Battye
It eilân waard yn 1894 ferkend troch de Britske natoerûndersiker Aubyn B.R. Trevor-Battye Hjir:. Hy lanne dêr mei in assistint mei it doel om it wyld, fral de fûgels, te bestudearjen. Troch technyske swierrichheden en misbegryp kamen sy op it eilân fêst te sitten. Dat hat 12 wiken duorre. Hy publisearre syn stúdzje fan de natuerlike histoarje en topografy op Kolgoejev yn 1895 mei as titel Ice-bound on Kolguev. It boek jout waarnimmings fan de Nenetsen dy't harren rindieren dêr simmerdeis weidzje litte, dêr guozzen fange dy't hja ferhannelje mei de Russen. Trevor-Battye ferliet it eilân beselskippe fan dizze rindierharders yn septimber 1894 en hat 1000 km rûn fan de rivier Petsjora nei Archangelsk. Dy aventoerlike reis hat er beskreaun yn: A northern highway of the Tsar (Trevor-Battye 1898).
Wisława Szymborska
thumb|Wisława Szymborska, oktober 2009 Wisława Szymborska, Maria Wisława Anna Szymborska (Bnin (Kórnik), 2 july 1923 – Krakau, 1 febrewaris 2012) wie in Poalske dichteresse.
Sy sette al útein mei dichtsjen doe't hja noch mar fjouwer jier wie. Sy wûn de Nobelpriis foar de Literatuer yn 1996. It wurk fan de 'Mozart fan de poëzy', sa't sy wol neamd is, wurdt skaaimerke troch in leafdefol sjen nei deistige saken. De gedichten fan Szymborska wurdt faak omskreaun as 'boartlik', 'iroanysk', 'paradoksaal' en 'ferrassend'. Foar de bondel Dwukropek krige hja yn 2006 de publyksferzje fan de Poalske Nike-literatuerpriis.
John Albert Jansen makke in dokumintêre oer Szymborska foar de útstjoering fan Het uur van de wolf fan 14 juny 2011.
Partij foar de Dieren
De Partij foar de Dieren, ôfkoarte PvdD fan it Nederlânske Partij voor de Dieren, is in Nederlânske politike partij mei as wichtichste punt it stribjen nei in dier- en miljeufreonliker oerheidsbelied. De partij waard 28 oktober 2002 oprjochte en wurdt laat troch Marianne Thieme. De partij is fertsjintwurdige yn de Earste en Twadde Keamer, it Europeesk Parlemint en ferskate provinsjes, gemeenten en wetterskippen.
William Turner
thumb|250px|Selsportret, oalje op kanvas, ± 1799 thumb|250px|right|Fiskers op see thumb|250px|It skipwrak fan de HMS Minotaur (1793), oalje op doek. thumb|250px|right|Chichester Canal's libbene kleuren kinne beynfloede wêze troch de erupsje fan Mount Tambora yn 1815. thumb|right|250px|Rein, stoom en faasje - The Great Western Railway(1844). thumb|250px|De lêste reis fan it oarlochsskip Téméraire thumb|250px|right|Dogana et Santa Maria della Salute, Venise, [[1843, 91,4 × 122 cm, National Gallery of Art, Washington D.C.]] thumb|right|250px|Brân fan it parlemintsgebou Joseph Mallord William Turner (Covent Garden (Londen), 23 april 1775 - Chelsea (Londen), 19 desimber 1851) wie in Ingelsk romantysk keunstskilder. Turner wurdt wol sjoen as ien fan de foaroprinners fan it Ympresjonisme yn de skilderkeunst.
Libben en wurk
Turner waard yn syn tiid beskôge as in kontroversjele figuer, mar wurdt tsjintwurdich sjoen as in keunstner dy't it lânskipskilderjen ta grutte hichte brocht hat; ta de hichte fan it histoarjeskilderij, wat doetiids as it heechst berikbere foar in skilder sjoen waard. Hoewol't Turner ferneamd is om syn oaljeskilderijen, wie er ek in master yn it akwarelearjen fan lânskippen. Hy wurdt algemien besjoen as de "the painter of light".
Turner syn heit wie in prûkmakker en barbier. Syn mem wie geastlik net sûn. Fermoedlik is Turner dêrom by in omke fan memmekant bedarre yn 1785 yn Brentford, in lytse stêd bewesten Londen oan de Thames. Dêr joech er foar it earst blyk fan niget oan skilderjen. In jier letter gie er nei skoalle yn Margate oan de noard-east kust fan Kent. Op dat stuit hie er al in protte tekeningen makke, dy't syn heit útstalde yn de etalaazje fan syn winkel.
Turner begûn lessen te nimmen op de Royal Academy of Art yn 1789, hy wie doe noch mar 14 jier, en waard in jier letter talitten op de akademy. Sir Joshua Reynolds, doetiids foarsitter fan de Keninklike Akademy, liet him ta. Yn 't earstoan hie Turner in soad niget oan arsjitektuer, mar him waard oanret om mei skilderlessen troch te gean by de arsjitekt Thomas Hardwick (junior). In akwarel fan Turner waard oannaam foar de simmereksposysje fan de Royal Academy yn 1790 doe't er dêr noch mar ien jier studearre hie. Hy stalde syn earste oaljeferve yn 1796 út, Fishermen at Sea, en hie dêrnei elts jier, syn libben lang, útstallings yn de akademy.
Turner reizge in soad troch Jeropa, earst nei Frankryk en Switserlân yn 1802 en studearre dat jier ek yn it Louvre yn Parys. Hy brocht besites oan Feneetsje. Dêr rekke er ûnder de yndruk fan it wurk fan Titiaan en Veronese. Yn 1807 ferskynde it earste fan in rige wurken troch Turner, Liber studiorum, yllustrearre mei eigen wurk, dêr't er syn fyzje op it lânskipskilderjen literêr stal jout.
Nei it lêzen fan it yn 1840 yn it Ingelsk oersette boek oer de kleurenlear fan Goethe brocht Turner de libbensprosessen in ferbining mei kleuren. Dizze teory oer de ferraning fan kleur hat laat ta hast abstrakte wurken fan grutte ôfmjittings, sa as it skilderij Rein, stoom en faasje (91x122 cm), wêrop men út dizige fierten yn reinwaar en stoarm in lytse stoomlokomotyf mei trein op de sjogger oankomt; loft, rein, reek en foarmen geane yn elkoar oer.
Turner hat nea troud west, mar hie wol in maîtresse, Sarah Danby, by wa't er twa dochters krige.
Op lettere jierren waard Turner wat nuver yn syn hâlden en dragen. Hy hie net folle freonen, mar syn heit wenne 30 jier by him yn en wie syn assistint yn it atelier. Turners heit stoar yn 1829, wêrnei't er geregeldwei fan depresjes te lijen krige. Turner stoar yn 1851 yn syn hûs yn Cheyne Walk, Chelsea, by Londen. Neffens syn winsk waard er beïerdige yn St Paul's Cathedral, dêr't er neist Sir Joshua Reynolds kaam te lizzen.
Turner liet in grut fortún nei, dat er ornearre hie om "decaying artists" te stypjen. Syn samling skilderijen kaam oan de Britske oerheid en hy woe dat der in spesjale galery foar syn wurk komme soe. Dat barde lykwols net fanwege skeel tusken de erfgenamten oer de rjochtsjildichheid fan syn testamint. Tweintich jier nei syn dea waarden de skilderijen oerdroegen oan it Britsk Museum. Dy kolleksje fan 300 oaljeferve skilderijen en sa'n 30.000 sketsen en akwarellen, mei 300 sketsboeken, hat de Tate Gallery yn Londen.
Oersjoch fan Turners wurk
thumb|J.M.W. Turner, Calais Pier
Poal
In poal is ien fan de twa plakken dêr't de rotaasje-as fan in himellichem it oerflak fan it himellichem snijt. De twa poalen binne de noardpoal en de súdpoal.
Oare himellichems
Foar oare himellichems kinne ek in noardpoal en in súdpoal oanwiisd wurde. Lykwols binne dêr twa mooglikheden foar, dy't beide brûkt wurde:
It ferskil tusken dizze twa wurdt sichtber by in planeet as Fenus, dy't krekt oarsom is as de Ierde. De earste definysje is basearre op de rotaasje fan de planeet, dat dan is it ferskil mei de Ierde dat Fenus ûndersteboppe hinget. De twadde definysje is basearre op de stân fan de planeet, dat dan is it ferskil mei de Ierde dat Fenus achterút draait. Beide definysjes hawwe foardielen en neidielen.
Satelliten
Foar satelliten dy't yn in draaiïnggelike rotaasje hawwe binne noch fjouwer poalen definiearre: Dizze trije pear tsjinpoalen, noard/súd, deun/fier en foar/efter, foarmje in trijediminsjonaal koördinatestelsel. Dêrmei soe elts punt fan de satellyt oantsjut wurde kinne, net allinnich elts punt óp de satellyt, mar wier elts punt fan de satellyt.
Planeten
Om't in draaiïnggelike rotaasje itselde is as in nauwegelike draaiïng, allinnich sjoen fan it oare himellichem út, kinne dizze poalen ek oanwiisd wurde foar in planeet mei in nauwegelike satellyt. Bygelyks, fan in nauwegelike keunstmoanne út kinne ek foar de Ierde dizze fjouwer poalen oanwiisd wurde.
Jezus Sirach
De Roomsk-Katolike Tsjerke, lykwols, rekkenet Jezus Sirach wol deeglik ta de kanon. Yn roomske bibels makket it sadwaande gewoan ûnderdiel út fan it Alde Testamint, en folget it mei de Wysheid fan Salomo, in oar deuterokanonyk boek, op it Heechliet. Itselde is it gefal yn 'e kanons fan 'e eastersk-otterdokse en oriïntaalsk-otterdokse tsjerken (lykas de Gryksk-Otterdokse, de Russysk-Otterdokse, de Georgysk-Otterdokse, de Armeensk-Otterdokse, de Syrysk-Otterdokse, de Etiopysk-Otterdokse en de Koptyske Tsjerke).
Jezus Sirach is in boek fan dichterlike wiisheid, dat yn it earste fearn fan 'e twadde iuw f.Kr. te Jeruzalim skreaun waard troch de Joadske klerk Jozua ben Sirach. De oarspronklike tekst wie frijwol wis yn it Hebriuwsk steld, mar is net bewarre bleaun. Wol binne der ferskate lettere Hebriuwsktalige ferzjes oerlevere. Neitiid waard it oerset yn it Gryksk troch de pakesizzer fan 'e skriuwer, dy't teffens in prolooch tafoege dêr't er yn fernijt dat er yn 132 f.Kr. nei Egypte ta ferfearn is.
Ynhâld
It boek Jezus Sirach is in samling etyske wiisheden dy't tapasber binne op alle fasetten fan it deistich libben en foar alle soarten lju: âldelju en bern, manlju en froulju, de jongerein, de riken en de earmen. Foar in grut part giet it dêrby om regels fan manearlikens en hoflikens, wylst in noch grutter part rie jout oangeande de plichten dy't in minske foar himsels, oaren en de maatskippij yn it algemien oer hat. Spesifyk wurdt dêrby yngien op 'e plichten foar de earmen en foar God oer.
Yn ben Sirach syn eagen is wiisheid as sadanich synonym mei godsfrezendheid. Syn útspraken binne fêstlein yn sekuere formulearrings en yllústrearre mei treffende byldspraak. Der sprekt in djip begryp út fan it minsklik hert en hoe't men desyllúzjonearre reitsje kin troch de opienheaping fan deistige ûnderfinings, en in tigen sympaty mei de earmen en de ferdrukten, mar tagelyk ek in ûnoerkomber wantrouwen foar froulju oer. Altemets makket ben Sirach sydsprongen om religieuze tinkbylden te bestriden dy't er gefaarlik fynt, lykas it leauwe dat de minske gjin frije wil hawwe soe om't alles yn 't foar al fêstleit (de predestinaasjelear), of dat God ûnferskillich is ûnder de dieden fan 'e minske en dat er deugd of goede dieden net beleanje soe. Guon fan dy wjerlizzings giet er tige wiidweidich op yn.
As in reade trie troch Jezus Sirach rint it gebed oan God om 'e fersille Joaden wer byinoar te garjen, de profesijen fan 'e profeten útkomme te litten en genede te hawwen foar de Joaden en harren Timpel. It boek beslút mei in tankliet en in útiensetting oer it oanlearen fan wiisheid.
Fryske oersetting
Gerben Colmjon sette yn 1863 in fragmint út Jezus Sirach oer yn it Frysk (Sir. 13:4-11), dat útjûn waard as taheakke by dy syn Beknopte Friesche Spraakkunst. Yn 'e Nije Fryske Bibeloersetting, dy't yn 1978 mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlim en de Katholieke Bijbelstichting te Bokstel útjûn waard, is Jezus Sirach yndield ûnder de apokrife of deuterokanonike boeken, oan 'e ein fan it Alde Testamint. Dy oersetting fan Jezus Sirach waard makke troch drs. H.J. Brouwer, dy't op taalkundich mêd ûnderstipe waard troch Paulus Akkerman.
Berchfytsen op de Olympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|Berchfyts lokaasje tidens de Spullen fan Londen 2012
De Olympyske Simmerspullen 2012 fan de XXXe Olympiade waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak. It berchfytsen hie plak op de Hadleigh Farm.
Evolúsje
Evolúsje  betsjut 'stadige ûntjouwing' en is it tsjinoerstelde fan revolúsje dat meastal brûkt wurdt om in feroaring dat plak fynt yn koarte tiid mei oan te tsjutten. It wurd is ôflaat fan it Latynse evolvere dat letterlik betsjut "him ûntrôlje" of "los-" of "ôfwikselje".
Tjeerd Annes Keikes
thumb|Komfoar T.A. Keikes  Frysk Skipfeart Museumn Tjeerd Annes Keikes (It Hearrenfean, 9 jannewaris 1804 - Ljouwert, 5 febrewaris 1886) wie in Nederlânsk sulversmid en medaljeur.
Keikes wie fan sa. 1830 ôf selsstannich sulversmid yn Ljouwert. Hy makke in soad wurk fanwege it Frysk patrysjaat, mar ek it Nederlânske en Frânske hof hearden ta syn klanten.
Yn 1852 waarden yn Nederlân de ûnderskiedingstekens foar in boargemaster by Keninklik Beslút fêststeld, mei de regels foar it dragen fan in amtskeatling. De Fryske kommissaris fan de kening Van Panhuys, riede de gemeentebestjoeren oan harren amtsketeatling meitsje te litten troch Keikes. Hy makke de keatlings foar ûnder oaren Ljouwert, Dokkum, Baarderadiel en Westdongeradiel.
It Frysk Skipfeart Museum hat ûnder oaren in troch Keikes makke sulveren komfoar (1853) en in betinkingsmedalje fan Wiardus Willem Buma (1868).
Keikes waard yn 1873 troch kening Willem III ta ridder yn de Oarder fan de Ikekroan beneamd.
Nienoard
thumb|300px|Borg Nienoord thumb|300px|Zijaanzicht van de borg Nienoord is in lângoed yn de De Like, dat foaral bekend is fan de eardere boarch Nienoard, op it plak dêr't no in 19e iuwske bûtenpleats is. Teffens binne it Nasjonaal Reaumuseum, it Swimkastiel, in kemping en it Famyljepark Nienoard op it lânguod fêstige. Fanâlds heard Nienoard ta de himrik fan Midwolde.
Skiednis
De oarspronklike boarch is boud yn 1525 troch de famylje Fan Ewsum dy't fan it Oord by Middelstum wienen. De namme oord tsjut op eilân, nammentlik it lân dat tusken it Startenhuistermaar en it Hogepandstermaar leit. De krite hjit no Oldenoord.
Fan Ewsum
Yn de Tachtichjierrige oarloch (1568-1648) waard de boarch ynnomd troch de Spanjerts. De manlju fan Wigbold fan Ewsum, hear fan Nienoard, belegeren de boarch. Lang om let slagge it har de flagge fan Nienoard wer op de boarch te krijen en lutsen de Spanjerts harren tebek. De oare deis kamen de Spanjerts werom, mar waarden opnij ferslein.
thumb|300px|De boarch foardat er troch brân ferwoastge waard yn 1846
Von Inn- und Knyphausen
De boarch Nienoord waard fan 1693 ôf bewenne troch de greven Von Inn- und Knyphausen. Georg Wilhelm von Inn- und Knyphausen wie nammentlik boaske oan Anna fan Ewsum en de boarch waard doe besit fan syn famylje. Ein 18e iuw waard Nienoord bewenne troch Ferdinand Folef von Inn- und Knyphausen en syn wiif Anna Maria Graafland, waans âlden op lângoed Weeresteyn te Loenen aan de Vecht wennen. Harren dochter Catharina Clara ferloofde har yn 1803 mei Justus Hendrik Ludovicus d'Aulnis de Bourouill ('s-Hertogenbosch, 1777-1832). Sy trouden op 9 oktober 1804 en setten harren nei wenjen op Hûs Bijma, ûnder De Like. Hy hie rjochten studearre yn Utert en waard frederjochter yn de kantons De Like en Súdhorn. Se kochten ek in hûs op Oude Boteringestraat 1 yn Grins, dêr't hja winterdeis wennen.
Yn 1842 bemachtige Ferdinand Folef baron von Inn- und Knyphausen de boarch; hy waard ek wol de 'dolle jonker' neamd fanwege syn tragyske skiednis. Yn 1846 fernielde er alle famyljeportretten. Yn itselde jier baarnde de boppeferdjipping fan de boarch ôf, wêrnei't er dy ferdjipping ôfbrekke liet. Yn 1850 baarnde de oranzjery ek ôf.
Elektrisiteit
thumb|right|Elektryske ûntlading. Elektrisiteit, yn de folksmûle ek wol stroom neamd, is lieden enerzjy dy't foar ferskate doelen brûkt wurde kin, bygelyks foar ferljochting. It wurd komt fan it Grykske wurd barnstien elektron. Statyske elektrisiteit kin nammentlik opwekt wurde troch in stik barnstien oer in wollen lape te wriuwen. Elektrisiteit ûntstiet troch elektroanen en protoanen dy't yn in atoom sitte en in positive of negative lading hawwe. Dy ladingen lûke inoar oan of stjitte inoar ôf en de krêft wêrmei't dat bart hjit elektrisiteit.
Nienoard
Van Panhuys
yn 1884 waard Nienoard eigendom fan Jonkhear mr. Johan Æmilius Abraham van Panhuys (1839-1907), dy't de boarch yn 1884 troch de Grinzer arsjitekt J. Maris opnij bouwe liet yn art nouveau en neoklassisistyske styl. Allinne de tagongspoarte út 1708 docht noch tinken oan de gloarje fan eartiids.
Elektrisiteit
Utsein elektrisiteit dy't troch minsken opwekt wurdt, komt it ek yn de natuer foar. It meast bekende foarbyld is wjerljocht.
Nienoard
Van Panhuys
Op 6 novimber 1907 rekke it reau dêr't de famylje Van Panhuys yn siet yn it wetter. Johan van Panhuys, syn frou, harren soan Hobbe en skoandochter Elske wienen ûnderweis nei Grins, sy fersûpten allegearre yn it Hoendjip by Hoogkerk. Ek de koetsier Meindert Van Wijk ferlear it.
Tsjintwurdich sit it Nasjonaal Reaumuseum yn de boarch. Fierders kin de skulpegrot besjoen wurde, dy't yn in gebou yn de roazetún sit. thumb|right|200px|It tuorke fan Nienoard
De jonkers fan Nienoard besieten in grut part fan it fean besuden De Like. In wichtich besit yn de tiid fan de grutte ûntginningen — turf smiet in soad jild op. It gebiet stiet bekend as it Nienoarterfean. De namme Jonkersfeart docht ek noch tinken oan it sizzenskip fan de hearen fan Nienoard yn dy kontreien.
Eigners fan Nienoard
'''1. sa. 1520-1528 Hear fan Nienoard:'''
Jonker Wigbold fan Ewsum (Middelstum, sa. 1474 - 1528), troud 1502 mei Beetke Aeylkema fan Rasquert (Rasquert, sa. 1475 - 1554). Beetke krige yn 1531 fan de buorlju fan Vredewold it erfgrytmanskip opdroegen. De rjochtstoel fan Fredewold waard sa 'steande'. Har neiteam koe har Hear of Frou fan Fredewold neame. Sy hienen acht bern:
2. 1555-1584 Hear fan Nienoard en Fredewold:
Jonker Wigbold II fan Ewsum (Nienoard, 1521 - Oterdum, 30-02-1584), troude 11-09-1554 mei Geertruida fan Willich (1528 - 1570). Sy hienen 8 bern:
Jonker Casper fan Ewsum (Nienoard, ? 1564 - dêre, 23-05-1639), troude 25-07-1600 mei Anna van der Does van Noordwijk (Noordwijk, 1572 - Nienoard, 1626). Sy hienen seis bern:
4. 1639-1643 Hear fan Nienoard, Fredewold en Noordwijk:
Jonker Willem fan Ewsum (Nienoard, 1601? - dêre, 07-05-1643), troude op 13-03-1643 mei Margaretha Beata von Freytagh zu Gödens (Löringhoff, 19-06-1621 - Nienoard, 12-04-1665). Ien dochter: De widdo Margaretha trout opnij 27-05-1645 mei Rudolph Willem ryksbaron von Inn- und Knyphausen (Lütetsburg, 1620 - dêre, 30-11-1666). Hja krige trije bern:
thumb|right|250px|Prielgrêf fan Carel Hieronymus von Inn- und Knyphausen in de tsjerke fan Midwolde'''5. 1643-1714 Frouwe fan Nienoard en Fredewold:'''
Anna fan Ewsum (Nienoard, 1640 - dêre, 06-11-1714), troude 02-06-1657 mei Carel Hieronymus ryksbaron von Inn- und Knyphausen (Lütetsburg, 28-10-1632 - Den Haach, 31-07-1664). Hja hienen gjin bern.
De widdo Anna trout opnij 04-05-1666 mei Georg Wilhelm ryksbaron/ryksgreve von Inn- und Knyphausen (Altenach, 23-12-1635 - Nienoord, 05-09-1709). Sy hienen trije bern:
6. 1714-1717 Hear fan Nienoard en Vredewold:
Carel Ferdinand rykgreve von Inn- und Knyphausen (Nienoard, 22-02-1669 - dêre, 28-12-1717), troude 25-11-1689 mei Francoise de Soete de Laecke de Villiers (Den Haach, 05-05-1674 - Huis Carelsveld, 04-04-1714). Der wienen sân bern:
7. 1717-1737 Hear van Asinga, Nienoard en Fredewold:
Johan Carel Ferdinand ryksbaron von Inn- en Knyphuizen (Nienoard, 28-04-1717 - Grins, 10-02-1737), soan fan Charlotte Maurice ryksgrevinne Von Inn- en Knyphuizen fan Nienoard (1697 - 1717) en Schelto Jan ryksbaron Von Inn- en Knyphuizen van Asinga (1694-1716).
8. 1737-1768 Hear van Asinga, Nienoard en Fredewold:
Willem ryksbaron Von Inn- en Knyphuizen (Asinga, 18-03-1668), troude 22-11-1750 mei Susanna Johanna Alberda (Pieterburen, 11-09-1718 - Grins, ??-01-1799), broer fan Schelto Jan ryksbaron von Inn- en Knyphuizen fan Asinga (1694-1716, sjoch by 7.)
9. 1768-1795 Hear fan Nienoard en Fredewold:
Hy is de soan fan Haro Caspar ryksbaron Van Inn- en Knyphuisen fan Asinga (widner fan Josina Geertruid ryksgrevinne von Inn- und Knyphausen) (sjoch 6.) en Petronella Anna fan Lewe fan Aduard.
Mr. Haro Caspar ryksbaron von Inn- en Knyphuizen (Asinga, 14-04-1777 - Nienoard, 03-01-1842), troude 11-06-1802 mei Susanna Elisabeth Alberda (Grins, 05-11-1769 - Nienoard, 30-12-1836). Sy krigen fiif bern:
11. 1842-1884 Hear fan Nienoard en Fredewold:
Mr. Ferdinand Folef baron von Inn- en Knyphuizen (Nienoard, 04-05-1804 - Grins, 23-11-1884).
12. 1884-1907 Hear fan Nienoard:
13. 1907-1950 Hear fan Nienoard:
Jonkhear Johan Æmilius Abraham fan Panhuys (Bennebroek 06-07-1894 - Cambridge/USA, 13-06-1960), troude 10-02-1921 mei/skieden 19-09-1924 fan Johanna Maria van Muijen (Alfen oan de Ryn, 14-11-1894 - Den Haach, 14-11-1974). Hy is 27-01-1925 troud mei/skieden 03-12-1936 fan Vera Craven (Brighton, 05-07-1901 - stoarn sa. 1979). Hy is troud 19-12-1936 mei Christian Beatrice Greenhill Gardyne (Londen, 13-10-1910 - Sarasota/USA, ??-??-????).
Hy is de pakesizzer fan Jonkhear mr. Johan Æmilius Abraham van Panhuys (sjoch by 12.) en soan fan Jonkhear mr. Hobbe van Panhuys (sjoch by 12.) en Elske de Blocq van Scheltinga.
14. 1950 - no Eigner fan Lânguod Nienoard:
Gemeente De Like.
Famyljepark
Op it bûten Nienoard leit it Familiepark Nienoord. It is foar in grut part in boarterstún en der is in modelspoarbaan, ién fan de grutste HO modelspoarbanen fan Nederlân. It is in Fleischmannbaan fan 100;m² dêr't stoomtreinen út de jierren 20, mar ek hegesnelheidstreinen, ride. Alles op HO-schaal, oftewol 1:87.
Fierder is der bûten in LGB-baan, mei Dútske, Switserske en Eastenrykske smelspoartreinen en trams yn G-skaal (1:22,5).
Neist dizze lytse modelspoarbanen binne der ek "grutte" modeltreinen. Der binne hjir twa spoarweibedriuwen aktyk. Nienoord Spoorwegen riidt yn skaal 1:8 oer in baan fan 400 meter lingte. Gewoanwei ride de lokomotiven op de motor, mar sneins wurdt der mei stoomloks riden. It oare spoarweibedriuw is Genzelbahn. Dit "bedriuw" is oprjochte troch de bruorren Paul en Kejo Genzel. Sy ride op snein en op hjeldagen mei treinen yn de skaal 1:7 oer in spoar fan 850 meter lang.
Moskwa
thumb|250px|De Moswa heart ta it streamgebiet fan de [[Wolga]] thumb|right|250px|Andrejewski-brêge by it Gorkipark, Moskou De Moskwa (Russysk: Москва-река) is in rivier yn de Sintraalrussyske oblasten Smolensk en Moskou en de stêd Moskou. De rivier is 502 km lang en rint út yn de rivier de Oka, sa'n 120 km súdeastlik fan de Russyske haadstêd.
Yn novimber - desimber befriest de rivier en it iis bliuwt lizzen oant ein maart - begjin april.
Binnenskipfeart op de Moskwa is mooglik. Moskou hat dan ek ferskate havens. Sûnt 1937 makket it 126 km. lange Moskou-Wolga-Kanaal skipfeart nei it noarden mooglik.
Alde Easterstrjitte
Alde Easterstrjitte, Oude Oosterstraat of Ouwe Oosjusstraat is in winkelstrjitte yn it sintrum fan Ljouwert. By echte Liwwaders better bekend as de Oosjusstraat. De strjitte leit eastlik fan it sintrum tusken Oer de kelders en de Easterkade en wurdt troch de Twibaksmerk healwei splitst yn de Alde en de Nije Easterstrjitte.
Borkumer Kleinbahn
thumb|240px| Borkumer Kleinbahn thumb|240px| Stasjon Reede De Borkumer Kleinbahn is in smelspoarbaan, mei in spoarwiidte fan 900 mm, fan sa'n 7,5 kilometer op it East-Fryske waadeilân Boarkum. It spoar ferbynt de fearboathaven mei de stêd Boarkum.
Skiednis
Neidat de âlde fjoertoer fan Boarkum troch brân ferwoastge wie, waard yn 1879 in hynstetramline oanlein. Dy line wie ornearre foar it ferfier fan boumaterialen foar de nije fjoertoer; hy roan fan de Waadsee nei it plak Boarkum. Fan 1883 ôf waarden ek stoomlokomotiven op it spoar brûkt. Yn de Twadde Wrâldkriich waard it spoar fral brûkt troch de marine. Nei de jierren 70 waard it spoar mear en mear wichtich foar it ferfier fan toeristen.
De eksplotaasje fan it spoar is tsjintwurdich yn hannen fan AG Ems.
Nije Easterstrjitte
Nije Easterstrjitte, Nieuwe Oosterstraat of Nije Oosjusstraat is in winkelstrjitte yn it sintrum fan Ljouwert. By echte Liwwadders better bekend as de Oosjusstraat. De strjitte leit eastlik fan it sintrum tusken de Easterkade en Twibaksmerk en wurdt troch de Twibaksmerk healwei splitst yn de Nije Easterstrjitte en Alde Easterstrjitte.
DENK
DENK (Turksk foar "lykweardich") is in Nederlânske politike partij dy't yn 2015 ûntstie út de fan de Partij fan de Arbeid ôfsplitste fraksje Groep Kuzu/Öztürk. De partij is mei trije sitten fertsjintwurdige yn de Twadde Keamer.
Charles Goodyear
thumb|right|Charles Goodyear, 1912 thumb|Charles Goodyear Charles Goodyear (New Haven (Konettikut), 29 desimber 1800 - New York City, 1 july 1860) is in Amerikaan dy't bekend wurden is troch syn útfining fan it fulkanisearen fan rubber. Op 15 juny 1844 krige hy in patint foar dizze útfining. Nei syn ferstjerren waard it bannefabryk Goodyear oprjochte, dat as in earebetoan oan him beskôge wurde kin.
Charles Goodyear hat lange jierren eksperimintearre mei de ferwurking fan rubber. Ynearsten brûkte hy de rubber fral om skuon fan te meitsjen dy't lykwols fan minne kwaliteit wiene oant hy yn 1838 ûntdekte dat fulkanisearjen mei swervel in folle stabiler en wurkberder produkt opsmiet.
Syn fulkanisaasjeproses waard lykwols troch de Britske útfiner Thomas Hancock oernomd doe't dizze yn besit kaam fan monsters dy't troch Goodyear nei Ingelân oerbrocht wiene. Hancock tsjinne goed 8 wiken earder in patintoanfraach yn as Goodyear dy't troch Goodyear betwiste waard.
Alabama (rivier)
thumb|Rin fan de Alabama thumb|De Alabama
De Alabama is in rivier yn de Amerikaanske steat Alabama. De rivier begjint by de gearrin fan de Coosa en de Tallapoosa. De breedte fan de rivier fariearet fan 46 oant 183 meter, en de djipte fan 1 oant 12 meter.
De rivier spile in rol fan belang yn de ekonomyske groei fan it gebiet yn de 19e iuw. Nei de oanlis fan it spoar en fan autodiken wurde lykwols allinne noch pleatslike lânbouprodukten ferfierd.
Gerritswyk
De Gerritswyk is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De wyk rint fan De Feart besuden Drachtster Kompenije nei it noardeasten oant it plak dêr't de gemeenten Gruttegast, Mearum en Smellingerlân by inoar komme: Puntpeal 13 oan de N358. It is ien fan de hiele soad wiken dy't yn noardeastlike rjochting rinne en yn de tiid fan de feanterij groeven binne. De Gerritswyk is ek de namme fan de dyk dernjonken.
Monako
Monako (Monegaskysk: Principatu de Munegu; Frânsk (de offisjele taal fan Monako: Principauté de Monaco) is in lân yn Súd-Jeropa. De haadstêd is ek Monako en de prins fan it foarstendom is sûnt 2005 Albert II. Monako wurdt begrinzge troch Frankryk yn it noarden en de Middellânske See yn it suden.
Monako is ûntstien op 8 jannewaris 1297. It lân is gjin lid fan de Jeropeeske Uny. Mei 15.250 ynwenners de km² (2013) is it ît tichstbefolke lân fan de wrâld.
Yn Monako wenje mear bûtenlanners as Monegasken. Fan de ynwenners is mar 17% Monegask; 28% hat de Frânske nasjonaliteit en fan de oare 55% is in grut part Italjaan.
Wiardus Willem Buma
thumb|Wiardus Willem Buma mei ridderoarder Wiardus Willem Buma (Ljouwert, 11 oktober 1802 - Ljouwert, 10 septimber 1873) wie in Frysk jurist, bestjoerder en publisist.
Libben en wurk
Buma wie in soan fan Mr. Bernhardus Buma en Rolina Maria Hora Siccama. Hy studearre oan de Latynske skoalle yn Ljouwert en sûnt 1819 rjochten oan de Grinzer Hegeskoalle. Hy promovearre yn 1823 op syn proefskrift de Jure Gratiae. Nei syn stúdzje fêstige hy him as abbekaat yn Ljouwert.
Mr. Buma troude yn 1823 mei Maria de With (1803-1878), dochter fan Jan Minnema de With en Catharina van Haersma. Ut harren houlik kamen tolve bern. Troch harren ferneamingsmetoade, wêrby't famyljeleden mei namme en tanamme ferneamd waarden, ûntstienen de nije famyljenammen Hopperus Buma, Van Haersma Buma en de Blocq van Haersma Buma. Se wienen de âlden fan ûnder oaren Bernhardus Hopperus Buma. As betinking fan harren 45-jierrich houliksjubileum yn 1868 makke sulversmid Tjeerd Annes Keikes in betinkingsmedalje.
Buma waard yn 1829 lid fan de Provinsjale Steaten en yn 1832 lid fan de Deputearre Steaten fan Fryslân. Hy trede yn 1845 werom as Deputearre en waard yn dat jier kurator fan it steedlik Gymnasium. Yn 1834 waard hy rjochter-plakferfanger by de rjochtbank fan earste oanlis yn Ljouwert. Hy waard dat jier keazen tot lid fan de Twadde Keamer, mar betanke foar de eare. Yn 1845 waard hie riedshear en yn 1863 presidint fan it Provinsjaal Gerjochtshof fan Fryslân.
Buma skreau in oantal brosjueres dy't te krijen hienen mei it tsjerklik rjocht en histoaryske artikels foar De Vrije Fries, tydskrift fan it Provinciaal Friesch Genootschap ter Beoefening van Friesche Geschied-, Oudheid- en Taalkunde.
Buma waard yn 1840 beneamd as Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw. Hy ferstoar op hast 72-jierrige leeftiid en waard begroeven op it begraafplak fan de famylje Buma yn Weidum.
Snitser Simmer
thumb|Snitser Simmer Snitser Simmer is in simmerfestival yn de binnenstêd fan de stêd Snits. It festival wurdt alle jierren holden fan juny oant en mei oktober foar de promoasje fan kultuer en as ferdivedaasje yn de toeristyske simmermoannen. Snitser Simmer wurdt organisearre troch Teater Snits en is yn 2005 foar it earst holden. It festival hat in tal fêste ûnderdielen:
Snitser Simmer 2011
Yn 2011 waard it Simmer Matinee fan 24 july mei Los Bomberos ôflast fanwege needwaar. Ek it optreden fan Dolmen ferreinde. It iepenloftoptreden fan the Pink Project luts 5.000 taskôgers. It optreden fan Corpus Acrobatics waard oanpast fanwege tonger en rein.
Snitser Simmer 2010
Yn 2010 hie it festival 36.000 besikers. De besikers wienen goed foar in direkte ekonomyske ympuls fan 8,3 ton euro.
Snitser Simmer 2009
Yn 2010 hie it festival 33.000 besikers.
Bam
thumb|Arg-e Bam Bam is in stêd yn de Iraanske provinsje Kerman. It is in moderne stêd mei in befolking fan likernôch 100.000 minsken en leit yn de omkriten fan de antike stêd Arg-e Bam.
Ierdskodding (2003)
Op 26 desimber 2003 waard Bam troffen troch in swiere ierdskodding om 01:26 UTC (5:26 lokale tiid yn Iran). De krêft fan de ierdskodding wie 6,3 op de skaal fan Richter. Goed 70% fan it moderne part fan Bam waard ferneatige, en 43.000 minsken skeaten it libben derby yn.
Yn 2004 waard Bam troch de UNESCO útroppen ta monumint op de Wrâlderfgoedlist.
300px|right|thumb|Bam nei de ierdskodding (Ofbyld fan USAID)
Rockall
thumb|right|250px|Lokaasje Rockall yn de Atlantyske Oseaan 250px|thumb|right|De rots thumb|right|250px|Winterske weagen brekke op Rockall yn 1943 Rockall is in rotspunt (granyt) yn de noardlike Atlantyske Oseaan op 480 km bewesten de Skotske Hebriden. De koördinaten binne 57° 35′ 48″ N, 13° 41′ 19″ W. De rots is de punt fan in dôve fulkaan. Hy stekt 22 meter boppe de seespegel út, en de breedte oan de foet is sa'n 25 meter. De rots rekket by stoarmwaar oerspield fan de weagen. Rockall wurdt net bewenne. Yn 1985 hat survival-saakkundige Tom McLean 40 dagen op it eilântsje wenne.
Etymology
De oarsprong fan de namme Rockall is ûnwis, mar der is wol útsteld dat it fan it Gaelyske Sgeir Rocail komt, dat 'seerots' betsjut, of 'rûzich' hoewol't rocail ek oerset wurde kin as "skuorre" of "ropje". Dan kin der ek noch in etymologysk ferbân wêze mei it Ald Noarske hrukka.
De earste skriftlike ferwizing nei it eilantsje wurdt makke yn Martin Martin syn A Description of the Western isles of Scotland (1703), dêr't it Rockol neamd wurdt. Dit boek jout in ferslach fan in reis nei St Kilda. De Kildianen neamden de rots Rockabarra (Rocabarraigh).
De namme Rocabarraigh wurdt ek brûkt yn de Gaelikske folkloare foar in mytyske rots dy't trije kear ferskine moatte soe, by de lêste kear is de wrâld ten ein:
Skiednis
De earste dokumintearre lanning op it eilantsje wie yn 1810 troch de Britske marineofsier Basil Hall; de twadde folge yn 1888. Het eilân is yn 1955 offisjeel anneksearre troch it Feriene Keninkryk, mar it wurdt ek opeaske troch Ierlân, Denemark/Faeröer en Yslân.
Bewenners
De iennige fêste bewenners binne alikrûken oare see-weakdieren. Lytse oantallen seefûgels brûke de rots om te rêsten. Ginten en skoeten briede der somtiden yn de simmer by kalm waar. Swiet wetter is der net.
Stairway to Heaven
thumb|left|200px|Jimmy Page syn Gibson EDS-1275 double-neck Stairway to Heaven is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Led Zeppelin tusken desimber 1970 en febrewaris 1971 yn de Island studios en útbrocht op it namleaze album Led Zeppelin IV út 1971. Stairway to Heaven wie it fjirde nûmer op it album en hoewol't it nûmer nea as single is útbrocht groeide it út ta in hardrock klassiker.
Oer it nûmer
Stairway to Heaven waard foar it grutste part skreaun troch Page, en it grutste part fan de akkoarnerige wie al útwurke doe 't de opnamen begûnen. De teksten binne skreaun troch Plant en giet oer in frou dy't alles naam sûnder iets werom te jaan. Page spile it nûmer mei ferskillen de gitaren yn. Om it nûmer dochs ek live spylje te kinnen brûkte Page by optredens in Gibson EDS-1275 double-neck.
Craig Mack
Craig Jamieson Mack (New York, 10 maaie 1970 – Walterboro yn Súd-Karolina, 12 maart 2018) wie in Amerikaansk rapper.
Craig Mack wie de earste artyst dy't tekene foar Bad Boy Records, it bekende platelabel fan Puff Daddy. Yn 1988 brocht er syn earste single út Just Rhymin, ûnder de namme MC EZ, mar dat waard gjin grut sukses. Under de namme Craig Mack kaam de earste sukses-single der yn 1994, Flava In Ya Ear. Op de remix fan dat nûmer is The Notorious B.I.G. ek te hearren; dy remix ferskynde in pear wiken nei't er debutearre mei Juicy.
Mack stoar yn 2018 yn de âldens fan 47 jier oan hertfalen.
Fytskrossen op de Olympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|Fytskross lokaasje tidens de Spullen fan Londen 2012
De Olympyske Simmerspullen 2012 fan de XXXe Olympiade waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak. It fytskrossen hie plak op de BMX track.
Skaal fan Richter
De skaal fan Richter is de wize dêr't de krêft fan in ierdskodding mei waarnomd wurdt. De skaal is opsteld troch de Amerikaanske seismolooch Charles Francis Richter yn 1935. It is in logaritmyske skaal fan de sterkte fan de trillings, lykas dy mjitten wurde op it seismogram.
De sterkte wurdt berekkene oan de hân fan de registraasje fan de maksimale útslach (amplitude) dy't de horizontale beweging fan de ierdskodding makket. De sterkte wurdt de magnitude neamd, krektas it begryp yn de stjerrekunde om de helderheid fan in stjer mei oan te jaan. Richter omskreau in ierdskodding mei magnitude 3 as in ierdskodding op de seismograaf in útwyk fan 1 mm sjen lit op in ôfstân fan 100 km fan it episintrum.
In ierdskodding mei in magnitude fan 2 op normale djipte kin ûnder optimale omstannichheden noch net field wurde. De ierdskoddings yn it noarden fan Nederlân lizze yn de regel tichter oan it ierdoerflak (oant maksimaal 3 kilometer djip) en kinne by in magnitude fan 1,2 al field wurde.
Feodalisme
Feodalisme, ek wol it lienstelsel neamd (it wurd is komt fan it Latynske feodum dat 'hearlikheid' of 'lien' betsjut) is in begryp yn de skied- en rjochtswittenskip en yn de sosjale wittenskippen dêr't in maatskiplike oarder mei oantsjutten wurdt. It giet om it yn lien jaan fan gebieten dêr't de ûnderlinge ferplichting ta trou, bystân en it beteljen fan skattings tsjinoer stiet.
Untstean
It feodalisme ûntstie yn de lette Romeinske tiid doe't de oerheid en de stêden hieltyd mear yn ferfal rekken, en de befolking twongen waard, om, yn ruil foar har frijheid, stipe te freegjen fan de lâns-eallju foar feiligens. It kaam ta folle waaksdom ûnder de midsiuwen. Skaaimerk foar dizze maatskippij wie, dat it bewâld grûne wie op in persoanlike bân tusken in lienhear en in lienman. De lienman wie de fazal fan de lienhear en moast de lienhear dêrom hulde dwaan. Dat woe sizzen dat er ferplichte wie ta in publyklike ûnderwerping oan 'e lienhear en it ferrjochtsjen fan beskate tsjinsten foar dyselde (benammen kriichstsjinsten). De hear joech him as beleanning in lien (feodum) dat meastentiids út in stik lân bestie, en dêr't de fazal de opbringst fan foar de eigen libbensûnderhâld brûke mocht.
Ut de fazallen fan de kening hawwe harren letter de foarsten fan de machtige liensteaten ûntwikkele. De gebieten dêr't dy fazallen oer hearsken waarden hearlikheden neamd. De grutste en machtichsten dêrfan, dêr't letter steaten út fuortkommen binne, hieten lânshearlikheden. Ynearsten wie it sa dat as in fazal ferstoar, syn lien tebek gie nei syn hear. It waard lykwols wenstich, dat de hear de âldste soan fan syn fazal ek mei it lien beliende. Dêrtroch waarden de lienen erflik, wat de ûntaarding fan it feodale stelsel ta gefolch hie. It lien waard as in rjochtmjittich besit beskôge fan de fazal en de persoanlike bân tusken hear en fazal rekke op de eftergrûn. By dat proses besochten de fazallen ûnôfhinklik te wurden. Yn Frankryk is dat stribjen misleare, yn Dútslân late it ta de folsleine ûntbining fan it Ryk. Wol slaggen de grutte Dútske fazallen deryn harren eigen fazallen te ûnderdrukken.
Fryslân
Fryslân tusken Fly en Wezer, en ûnderdiel fan it Dútske Ryk, hat in eigen ûntwikkeling trochmakke, de saneamde Fryske frijheid.
Ein
De opkomst fan de stêden en it ûntstean fan hierlingelegers hawwe in ein makke oan it feodalisme yn Jeropa. Yn Frankryk waard ûnder de Frânske revolúsje it lienstelsel ôfskaffe, it Dútske Ryk is oant syn ûndergong yn 1806 in liensteat bleaun, en yn Ingelân hat it feodalisme nea sa'n opgong makke as op it fêstelân. Yn de Nederlannen ferdwûn it lienstelsel op de ein fan de 18e iuw.
Blokhûspoarte
thumb|Blokhûspoarte (2010) De Blokhûspoarte is in âld gebou yn Ljouwert dat benammen bekend stie as it Hûs fan Bewar. It is boud om 1500 hinne en stiet op de súdeastlike hoeke fan de âlde binnenstêd. It hat troch de iuwen hinne in soad oanpassings en útwreidings ûndergien en wie sûnt 1580 in finzenis. Yn de foarm dy't it no hat is de finzenis 130 jier âld.
De Blokhûspoarte foldocht net mear oan de hjoeddeiske feilichheidseasken dy't steld wurde oan penitinsjêre ynrjochtings en dêrom is de finzenis sûnt desimber 2007 foargoed ticht. Der moat noch in beslút nommen wurde oer in nije funksje. Sa wurdt der tocht om der in ‘kultuerbûlevaar' fan te meitsjen en soenen der ferskate ynstellingen as it Fersetsmuseum, de Popakadeemje en/of keunstsintrum Parnas in plakje krije kinne.
Skiednis
De Fryske lannen wienen ein 15e iuw it striidtoaniel fan konflikten tusken de Skieringers en Fetkeapers. Dy twa partijen rekken hieltyd deilis mei elkoar. Yn 1498 krige de Saksyske hearsker Hartoch Albrecht III fan Saksen hearskippij oer Fryslân tawiisd troch Maksimiliaan I, keizer fan it grutte Romeinske Ryk. Benammen Skieringers ûntfongen Albrecht III fan Saksen mei iepen earms omdat dêrtroch de al mar groeiende macht fan de stêd Grins oer de Fryske lannen yndamme waard. Mar net alle Friezen wienen like bliid mei dizze komst en Ljouwert rûn foarop yn de striid tsjin de nije hearsker foardat de oername yn 1498 foarfêst in feit waard. Troch de grutte macht fan it grutte Hillige Roomske Ryk ûnder Maksimiliaan I wienen de ynwenners fan de stêd needsake om te ûnderhanneljen mei de greve fan de hartoch, Willebrord fan Schaumburch. Dy ûnderhannelings barden yn it Uniahûs dat yn de súdeasthoeke fan de stêd stiet. thumb|It Blokhûs begjin 16e iuw
Doe't de ûnderhannelings sa goed as dien wienen mar noch net hielendal ôfrûne, besocht Willebrord fan Schaumburch al fêst meardere middels fan fersekering binnen de stêd te bringen. Troch in list tocht hy syn doel te berikken; de krûdtûnen wienen mei bûter ynsmard en it geskut op de weinen waard mei reid ôfdutsen. Dizze boaze opset waard opmurken en tefoaren komd troch de Ljouwerters wêrby't it warleaze Uniahûs it ûntjilde moast. Der folge in njoggen wiken duorjend belis fan de stêd dat dapper trochstien waard mar úteinlik seagen de Ljouwerters de needsaak om har oan te sluten by Willebrord fan Schaumburch. Under strange betingsten waard oerien komd dat de greve tastien waard om in sterke festing te bouwen binnen de stêd.
Troch it duorjende gefaar om de stêd hinne en driigjende oanfallen en plonderings besluet de hartoch al gau nei de Oerjefte fan Ljouwert om in nij fort te bouwen. De noch mar in bytsje beboude súdeasthoeke fan de stêd waard it meast geskikt achte. It hûs en hof fan it aadlike geslacht Hania, dat yn it begjin fan de 15e iuw boud wie en ek de tún fan Jan Tammama, moasten hjirfoar oankocht en ôfbrutsen wurde. Neidat men healwei novimber 1498 begûn wie mei it rûgjen fan de beammen, de grûn te sljochtsjen en ôf te pealjen waard op 22 febrewaris 1499 begûn mei de bou fan "It Blokhûs". Ta it graven fan de grêft waarden tsjin fergoeding de neistlizzende gritenijen belêste. De stiennen fan it sloopte Uniahûs waarden brûkt foar de bou, mar ek waarden stiennen oanfierd fan troch Ljouwerters en Grinslanners fernielde stinzen fan guon Skieringer eallju. Der bestiet in plattegrûn fan Ljouwert om 1500 hinne, dêr't op te sjen falt dat it Blokhûs in samling fan gebouwen is, dêr't net ien fan, mei útsûndering fan de yn 1530 hielendal fernijde Kapel, oars as troch ôfmjittings in ein boppe de oare útstekt.
Yn 1562, '63 en '64 waard û.o. in sliepplak boud foar de maarskalk fan it fort. De oanfier fan grutte hoemannichten hout, spikers en stiennen tsjûget fan de mânske ferbouwings. Dúdlik blykt ek út de plattegrûnen fan de stêd dat It Blokhûs yn dizze perioade grutte uterlik feroarings ûndergie. Yn de dêrop folgjende jierren wienen it bakhûs, it krûdhûs, it slachthûs, „het huisken in des Heeren hof" en de rosmole oan bar; de wâl waard hjir en dêr duchtich ûnder hannen nomd. Ek waard de nije finzenis foarsjoen en fersterke mei „yseren doeren"  wêr nedich, wêrfoar't al yn 1554 materiaal oankocht wie.
Nei 1568 kamen de Nederlannen yn opstân tsjin it bestjoer fan Filips II dy't jimmeroan hegere belestingen ynfierde omdat de Spaanske kening sa goed as fallyt wie. Dêrmei begûn wat letter de "Tachtichjierrige oarloch" neamd wurde soe. De lanlike kastielen, forten, gewesten en plakken stienen ûnder it gesach fan maarskalken, greven, steedhâlders en de foarst. Caspar de Robles wie ûnder it gesach fan foarst Filips II steedhâlder fan Fryslân fan 1568 oant 1576. Yn 1579 tekenen in pear noardlike gewesten de Uny fan Utert, dêr't se yn ôfpraten om mei-inoar yn opstân tsjin de Spaanske oerhearsking te kommen. Dêrtroch krige elk gewest selsbeskikking. Ek de Steaten fan Fryslân tekenen dy oerienkomst en ferklearren har formeel ûnôfhinklik.
De maarskalk fan It Blokhûs, greve fan Rennenberg, twifele en wifele om it gebod op te folgjen. Dêrom besleaten de Steaten fan Fryslân om ta geweld oer te gean en Deputearren joegen oan Adje Lammerts, Boargemaster fan Ljouwert en kapitein fan de boargerwacht tastimming it Blokhûs mei list of geweld te feroverjen. Fan beide kanten waard It Blokhûs duchtich bestookt en Rennenberg gie frijwol daliks oer op ûnderhanneljen. Op 1 febrewaris 1580 waard de kapitulaasje tekene en namen de Steaten en de Stêd it kastiel yn besit. It Blokhûs waard al gau ynrjochte as in hûs fan arrest foar it Hof fan Fryslân. Tsjin de westlike gevel waard in skavot boud en foar it kriichsgerjocht waard foar it hûs in galge delsetten.
De wenbestimming fan It Blokhûs feroare ridlik gau. Yn 1580 krige it yntiden kastieleftige gebou, mids it wetter, in bestimming as finzenis. By it sljochtsjen fan It Blokhûs op 1 febrewaris 1580 bleaunen de eastlike en súdlike wâlen stean en mar ien fan de fjouwer rûndielen, nammentlik dat op de súdeastlike hoeke. Dat rûndiel, dat de namme hold fan "Pinichtoer", omdat de pynbank fan it Hof dêryn wie, komt noch op de 17e-iuwske plattegrûnen fan de stêd foar, û.o. ôfbylde op it alfte diel fan Eekhoff syn wurk (Plaat VII). Op de plaat fan J.H. Knoop (1760) wurdt it súd-eastlike rûndiel mei mear werjûn. By dizze sljochting waard ek in tinkpinning slein mei de befrijer Prins Willem fan Oranje as David der op.
Wopke Eekhoff fertelt yn syn skiedkundige beskriuwing fan Ljouwert dat yn 1783 de âlde westlike muorre hielendal fernijd waard mei in nije fraaie laach nei Toskaansk foarbyld. Dêrboppe waard it troch twa liuwen fêstholden wapenskyld fan de provinsje setten. Ek de haadpoarte yn de muorre fan de noardside waard fernijd en foarsjoen fan it "Byld fan de Gerjochtichheid". Ek binnenyn ûndergie it gebou de nedige feroarings om it sa better geskikt te meitsjen foar syn nije bestimming. Yn it gebou kamen 14 sellen, tsien keamers, sealen en wenkeamers wêrfan de "De Heareseal" (Eksaminaasjekeamer foar de Rieden fan de Hove) de foarnaamste wie. Dêrneist waarden keamers lykas de pinichkeamer oanpast, wêryn't eartiids de brûkte pynbank mei tabehear stie, de "Drôfkeamer", wêryn't ta dea feroardielden harren lêste oeren trochbrochten, de sivile finzenis (ek wol "de Gizeling" neamd), de "Studintekeamer", de "Utklaaikeamer" en de "Giselseal". Oan de souder fan dizze Giselseal hong hiel lang in opsette krokodil wêrfan sein waard dat dizze ea oan de Fryske kust fûn wie. It fertrek oan de westgevel joech tagong ta it omheinde skavot, wêrop de útspraken (regtsoefeningen) fan it Hof fan Justysje útfierd waarden. Yn 1661 wie efter it Blokhûs in Lâns Tucht- en Wurkhûs boud dat yn 1754 troch brân ferwoaste waard. Dizze waard fuort dêrnei wer opboud.
Yn 1824 waard It Blokhûs sels ferboud en as wenning foar de Kommandant fan de finzenis ynrjochte. Yn 1870 waard it úteinlik ôfbrutsen om romte te meitsjen foar de tsjintwurdige ryksfinzenis.