cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Debby Ryan
Muzykkarriêre
Ryan is tige muzikaal oanlein en spilet ferskate ynstruminten, wêrûnder gitaar, piano en synthesizer. Hja is ek aktyf as lietsjeskriuwster, en wurket as sadanich gauris gear mei har âldere broer. De muzyk dy't se makket, rint útinoar fan jazz, folksmuzyk en country oant popmuzyk. Hja toande har muzikale talinten û.m. yn 'e ôflevering Beauty and the Fleeced, fan The Suite Life on Deck, en teffens yn 'e films 16 Wishes en Radio Rebel. Ek de iepeningsmeldij fan har eigen komeedzjerige Jessie is troch har skreaun en opnommen. Fierders fierde se yn in ôflevering út it earste seizoen fan dy searje it countrynûmer Texas Guys op. Yn 2013 stalde hja de band The Never Ending gear, mei harsels as lead-sjongster.
Priveelibben
Yn in fraachpetear út 2009 sei Ryan dat se opsjocht tsjin sokke aktrises as Meryl Streep en Anne Hathaway, en ek tsjin har Suite Life-kollega Brenda Song. Fan 2013 oant 2014 hie Ryan in relaasje mei Josh Dun, de drummer fan 'e band Twenty One Pilots. Yn maart 2015 fertelde se dat se besletten hie en stypje de Don't Look Away-kampanje tsjin húslik geweld om't se sels in relaasje hân hie dêr't se by mishannele waard; letter fertsjutske hja dat dat net de relaasje mei Dun wie.
Småland
Småland is in lânskip yn Götaland yn it suden fan Sweden en grinzget oan de lânskippen Blekinge, Halland, Skåne, Västergötland en Östergötland. It beslacht 29.330 kante kilometer en hat 754.535 ynwenners (2016). De Ölandbrêge ferbynt Småland sûnt 1972 mei de stêd Färjestaden op it eilân Öland. It heechste punt fan it lânskip, mei 377 meter boppe seenivo, is Tomtabacken.
Star Trek: The Next Generation
Untstean
De Star Trek-franchise ûntstie yn 'e 1960-er jierren mei Star Trek: The Original Series, dy't fan 1966 oant 1969 op 'e Amerikaanske tillefyzje brocht waard troch tillefyzjenetwurk NBC. Nei trije seizoenen waard dy searje stopset omreden fan ôffallende sjochsifers. By werhellings dy't yn earste helte fan 'e 1970-er jierren yn syndikaasje útstjoerd waarden, woeks de populariteit fan 'e searje lykwols tige by tige oan. Dat late earst ta de produksje fan in tekenfilmsearje, Star Trek: The Animated Series, yn 1973 en 1974, mei deselde cast as de oarspronklike searje. Dy cast waard ek ynset foar de produksje fan seis Star Trek-films tusken 1979 en 1991. By de earste fan dy films waard de oarspronklike cast eins suver al te âld achte foar de rollen en meitiid waard dat allinne mar minder.
Al yn 1972 naam tillefyzjestudio Paramount Television yn omtinken om in nije live action-Star Trek-tillefyzjesearje te meitsjen, mei in folslein nije cast. Earst waard dat op 'e lange baan skood troch de produksje fan Star Trek: The Animated Series. Yn 1975 begûnen Gene Roddenberry en de oare produsinten te risselwearjen foar in searje dy't Star Trek: Phase II komme moast te hjitten. Dy plannen rûnen lykwols op 'e non doe't de oprjochting fan 'e Paramount Television Service, dy't it eigen tillefyzjenetwurk fan filmstudio Paramount Pictures wurde moatten hie, ôfblaasd waard. Doe't yn 'e twadde helte fan 'e 1970-er jierren science fiction-films as Star Wars (1977) en Close Encounters of the Third Kind (1977) grut kommersjeel súkses hiene, besleat Paramount it senario foar de pilotôflevering fan Star Trek: Phase II om te wurkjen ta it filmskript fan Star Trek: The Motion Picture.
Tsjin 1986, mear as tweintich jier nei't Star Trek: The Original Series foar it earst op 'e Amerikaanske tillefyzje kommen wie, besauden de studiobazen by Paramount har oer de lange libbensfetberens fan 'e Star Trek-franchise. Nettsjinsteande it feit dat in nije tillefyzjesearje de populariteit fan 'e filmsearje mei de oarspronklike cast bedriigje kinne soe, waard dochs besletten ta it yn produksje nimmen fan in nije live action-tillefyzjesearje. Ien fan 'e trochslaande arguminten dêrfoar wie dat foar in nije searje ûnbekende akteurs ynset wurde koene, dy't net de grutte salarissen easkje koene dy't sa njonkelytsen oan 'e cast út 'e oarspronklike searje útbetelle wurde moasten. Op 10 oktober waarden de plannen foar de nije searje, dy't Star Trek: The Next Generation komme moast te hjitten, bekendmakke. De cast waard yn maaie 1987 foarsteld.
Produksje
Star Trek: The Next Generation bliek razend populêr te wêzen, net inkeld by de Amerikaanske tillefyzjesjoggers, mar ek om utens. Der waarden 7 seizoenen fan 'e searje makke, mei yn totaal 178 ôfleverings fan 44 minuten. Der wie in budget fan $1,3 miljoen de ôflevering beskikber. De searje waard op 'e Amerikaanske tillefyzje yn syndikaasje útstjoerd.
Paramount Television bea de searje dêrby fergees oan mear as 150 pleatslike en regionale tillefyzjestasjons oan, yn ruil foar 7 fan 'e 12 minuten tiid fan 'e beide reklameblokken middenyn it programma, dy't Paramount dan foar eigen ynkomsten ferkeapje mocht. Elts reklamespotsje fan 30 sekonden brocht $115.000 oant $150.000 op (fermannichfâldige mei 14 heale minuten en dan nochris mei 150 stjoerders), sadat men de kosten der gau út hie. De searje levere Paramount yn trochsneed elts seizoen 40% skjinne winst op fan alle jild dat deryn stoppe wie. Op dy manear wie de ferkeap fan 'e searje oan tillefyzjestjoerders om utens (dy't ek gie dat it slydjage) net iens nedich om in grut kommersjeel súkses te wêzen.
Gene Roddenberry, de betinker fan Star Trek, sloech yn 't earstoan in oanbod ôf om him mei de nije searje te bemuoien, mar nei't er ûntefreden rekke wie oer iere tariedings, kaam er dochs oan board as útfierend produsint. Roddenberry soe oant syn ferstjerren yn 1991 by de searje belutsen bliuwe. De oare útfierend produsint, Rick Berman, waard yn 1989 op Roddenberry syn fersyk troch Paramount Television oan it projekt tafoege. Berman soe syn posysje behâlde oan 'e ein fan 'e searje yn 1994 ta. De direkte lieding oer de produksje wie yn 'e hannen fan tillefyzjeprodusinten Maurice Hurley (1988-1989), Michael Piller (1989-1994) en Jeri Taylor (1993-1994).
Utgongspunt fan 'e plot
Star Trek: The Next Generation giet oer de bemanning fan 'e USS Enterprise, in romteskip fan 'e Stjerrefloat fan 'e Feriene Federaasje fan Planeten. De searje begjint yn it jier 2364, as de nije Enterprise (NCC-1701-D) oplevere wurdt, en folget de aventoeren fan 'e bemanning oant it jier 2370. Krekt as de eardere USS Enterprise út Star Trek: The Original Series hat de Enterprise-D de opdracht om 'e Molkewei te ferkennen. Oan it begjin fan eltse ôflevering wie foar it úteinsetten fan 'e begjintitels en de titelmuzyk earst in voice-over te hearren fan akteur Patrick Stewart, wêrby't dy de misje fan 'e USS Enterprise-D útinoar sette mei de wurden (oanpast fan in soartgelikense voice-over út Star Trek: The Original Series): "Space: the final frontier. These are the voyages of the starship Enterprise. Its continuing mission: to explore strange new worlds, to seek out new life and new civilizations, to boldly go where no man has gone before. ('It hielal: de uterste foargrins. Dit binne de reizen fan it romteskip de Enterprise. Syn oanhâldende misje: om frjemde nije wrâlden te ferkennen, om nij libben en nije beskavings te finen, om drystmoedich te gean dêr't noch nea earder in minske gien is.'" De gesachfierder fan 'e Enterprise is de Frânsman kaptein Jean-Luc Picard (spile troch Patrick Stewart), dy't bystien wurdt troch syn earste ofsier, kaptein-luitenant William T. Riker (Jonathan Frakes), waans famylje út Alaska komt. Riker ûnderhâldt in komplisearre leafdesrelaasje mei Deanna Troi (Marina Sirtis), dy't de skipspsychologe en neiste adviseur fan kaptein Picard is. Troi is heal-minsklik en heal-Bêtazoïdysk, wat makket dat se licht telepatysk is.
Oare ofsieren fan 'e Enterprise binne Data (Brent Spiner), in androïde dy't it produkt is fan 'e nuvere wittenskipper Noonien Soong; Worf (Michael Dorn), in Klingon-wees dy't grutbrocht is troch minsklike pleechâlden; en Geordi La Forge (LeVar Burton), in bline man dy't tarist is mei in 'fizier', in proteze dy't him sjen lit. Tasha Yar (Denise Crosby), dy't ûntsnapt is fan in yn folsleine anargy ferkearende planeet, is it haad befeiliging oant har dea tsjin 'e ein fan it earste seizoen. De skipsdokter is Beverly Crusher (Gates McFadden), wa har jonge soan Wesley (Will Wheaton) ek oan board is. Picard en Beverly Crusher fiele harren dúdlik ta-inoar oanlutsen, mar it komt nea ta wat tusken harren.
Fêste cast
Michael Dorn, dy't rol fan 'e Klingon Worf spile, fertolke dyselde rol ek yn seizoen 4 oant en mei 7 fan 'e searje Star Trek: Deep Space Nine. Mei dielname oan 282 ûnderskate ôfleverings fan 'e Star Trek-franchise is hy datoangeande rekôrhâlder. Hy spile ek in foarâlder fan Worf (dy't ek Worf hiet) yn 'e spylfilm Star Trek VI: The Undiscovered Country.
Denise Crosby ferliet de searje yn ôflevering 23 (Skin of Evil) fan seizoen 1, doe't har personaazje, Tasha Yar, omkaam. Yar kearde werom yn in oare tiidline yn it bekroande Yesterday's Enterprise (ôflevering 15 fan seizoen 3), en teffens yn 'e alderlêste ôflevering All Good Things… (ôflevering 25 en 26 fan seizoen 7). Dêrnjonken spile Crosby ek de rol fan Sela, Yar har antagonistyske heal-Romulaanske dochter yn 'e ôfleverings The Mind's Eye (ôfl. 24 fan seizoen 4), Redemption, Part II (ôfl. 1 fan seizoen 5) en Unification, Part II (ôfl. 8 fan seizoen 5).
Gates McFadden waard oan 'e ein fan it earste seizoen oan 'e dyk set en ferfongen troch Diana Muldaur, mar oan it begjin fan it trêde seizoen waard se dochs wer oannommen. Muldaur, dy't yn alle ôfleverings fan it twadde seizoen spile, krige nea in fermelding yn 'e begjintitels, mar waard altyd nei ôfrin dêrfan neamd as 'spesjale gaststjer'. Hja hie yn 'e 1960-er jierren in gastrol hân yn twa ôfleverings fan Star Trek: The Original Series.
Wil Wheaton, dy't Beverly Crusher har teenagersoan Wesley spile, hie in fêste rol yn 'e earste fjouwer seizoenen, foar't er ôfsette om in oplieding oan 'e militêre akademy fan 'e Stjerrefloat te folgjen. Dêrnei kearde er de lêste trije seizoenen sporadysk yn in gastrol werom.
Weromkearende byrollen
(yn alfabetyske folchoarder neffens de efternamme fan 'e akteurs)
Untfangst
Star Trek: The Next Generation wie in grut súkses en behold alle sân seizoenen troch hege sjochsifers, dy't de sjochsifers fan hitsearjes as Cheers en L.A. Law oertroffen. De searje wûn yn totaal achttjin kear in Emmy Award (de wichtichste Amerikaanske tillefyzjepriis) en yn syn lêste seizoen waard it de earste yn syndikaasje útstjoerde searje ea, dy't nominearre waard foar de Emmy foar bêste dramasearje. Star Trek: The Next Generation waard ek trije kear nominearre foar de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje en wûn dy priis twaris. Fierders wûn de searje fiif kear in Saturn Award en de ôflevering The Big Goodbye, út it earste seizoen, wûn de Peabody Award yn 'e kategory treflik tillefyzjeprogramma.
Rol binnen de franchise
Yn it lêste seizoen hie Star Trek: The Next Generation fan alle yn syndikaasje útstjoerde tillefyzjesearjes yn 'e Feriene Steaten de heechste sjochsifers. Dêrtroch koe de searje tsjinje as springplanke foar oare spin-offsearjes fan 'e Star Trek-franchise. In protte sitewaasjes en bûtenierdske rassen, en ek guon personaazjes, dy't yn 'e Star Trek: The Next Generation yntrodusearre wiene, foarmen letter de grûnslach foar ôfleverings fan Star Trek: Deep Space Nine en Star Trek: Voyager.
Fierders waarden op Star Trek: The Next Generation letter fjouwer spylfilms basearre, te witten:
De Fal fan Camelot
De Fal fan Camelot, yn it oarspronklike Ingelsk: Idylls of the King, is in syklus fan tolve ferheljende gedichten fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Ingelske dichter Alfred Lord Tennyson (1809-1892). Yn 'e gedichten wurdt de leginde fan kening Arthur op 'e nij ferteld, mei syn ridders fan 'e Rûne Tafel en syn tsjoender Merlyn, syn leafde foar Guinevere, har tragyske ferrie en oerhoer mei Lancelot, en de opkomst en ûndergong fan Arthur syn keninkryk. Idylls of the King, wêrfan't de ôfsûnderlike gedichten tusken 1856 en 1885 publisearre waarden, wurdt faak beskôge as in allegory fan 'e maatskiplike konflikten yn it Fiktoriaanske Grut-Brittanje. De Fryske oersetting fan Geart fan der Mear kaam út yn 2011.
Eftergrûn
Tennyson basearre syn Arthursyklus fierhinne op it klassike Le Morte d'Arthur, fan sir Thomas Malory, en op 'e Ier-Midsiuwske Welske Mabinogion, al foege er dêr eigen eleminten oan ta en wreide er guon passaazjes út. Ek feroare er hjir en dêr wat, lykas it lot fan Guinevere, dy't by Malory feroardiele wurdt om libben ferbaarnd te wurden, mar dan rêden wurdt troch Lancelot; yn Idylls of the King flechtet hja nei in kleaster, kriget ferjeffenis fan Arthur en dêrnei berou en bliuwt oan har dea ta yn it kleaster.
Tennyson hat desennialang oan Idylls of the King wurke, en de gedichten dy't úteinlik it gehiel opmakken, kamen dan ek net tagelyk út. Al yn 1835 wied er úteinset mei in Arthurleginde, dy't er sels seach as de oanset ta in grut wurk. Dat Arthurferhaal ferskynde yn 1842 ûnder de titel Morte d'Arthur. De ûntfangst wie lykwols net goed en sadwaande liet er it projekt neitiid mear as tsien jier rêste. In oanpaste en útwreide ferzje fan Morte d'Arthur soe úteinlik oan Idylls of the King tafoege wurde as it slotdicht, The Passing of Arthur. Pas yn 1859 waard de bondel The Idylls of the King publisearre, mei dêryn de gedichten Enid (letter midstwa spjalte ta The Marriage of Geraint en Geraint en Enid), Vivien, Elaine en (it letter noch útwreide) Guinevere. Yn 1869 folge in oare bondel, The Holy Grail and Other Poems, dêr't The Coming of Arthur, The Holy Grail, Pelleas and Ettare en The Passing of Arthur ta hearden. The Last Tournament waard yn 1871 publisearre yn Contemporary Review. Gareth and Lynette kaam it jiers dêrop út, en de samling Tiresias and Other Poems, út 1885, befette de lêste idylle, Balin and Balan.
De gedichten
De yndieling fan 'e ôfsûnderlike gedichten fan 'e syklus is sa (de Frysktalige nammen binne oernommen út 'e Fryske oersetting fan Geart fan der Mear):
The Coming of Arthur
Arthur wurdt te Camelot ta kening kroane en komt koarte tiid letter kening Leodogran fan Cameliard te help. Nei't er dy syn fijannen ferslein hat, freget er Leodogran om him syn dochter Guinevere ta frou te jaan. Lancelot wurdt stjoerd om Guinevere nei Camelot te begelieden.
Gareth and Lynette
Arthur syn omkesizzer Gareth reizget yn momkape nei Camelot ta, dêr't er in hoart as kokenjongen tsjinnet, mar úteinlik komt út wa't er is en dan wurdt er troch syn omke ta ridder slein. As Lynette, in sjegrinige jonkfrouwe wa har suster finzen holden wurdt, Arthur om 'e help fan Lancelot freget, kriget se ynstee de jonge Gareth mei, dy't himsels nettsjinsteande har tsjinakseljen op dizze kweeste bewiist.
The Marriage of Geraint
De earste geroften oer de oerhoer fan Lancelot en Guinevere geane oan it hof, en Geraint, de foarst fan Devon en ien fan Arthur syn fazallen, rekket dertroch obsedearre dat syn eigen frou Enid him ek bedraacht. Hy nimt har mei nei hûs en bewekket har dei en nacht, mar lit syn foarstedom fertutearzje, sadat men al gau de gek mei him hat. Om him te bewizen set er ôf op in kweeste mei inkeld syn frou as selskip.
Geraint and Enid
Op harren reis docht Enid der alles oan om ta fermoedsoening mei har man te kommen en kear op kear rêdt se syn libben, mar Geraint leit al har dieden ferkeard út en bliuwt like oergeunstich en sjegrinich. Mar as se finzen nommen wurde troch in rôfridder hâldt Geraint him dea en dan merkt er dat Enid, dy't mient dat er omkommen is, om him skriemt. Pas dan leaut er al har betsjûgings fan leafde. Nei't se tegearre ûnkommen binne, komt alles wer goed.
Balin and Balan
Arthur syn ridder Balan giet út om in demon yn it wâld te bejeien, wylst syn opljeppene broer Balin oan it hof bliuwt. Mar as Balin yn in opwâling fan razernij immen deadocht, flechtet er it wâld yn, dêr't er Vivien tsjinkomt. Dy fertelt him dat Guinevere Arthur bedraacht mei Lancelot. Balin wurdt dan sa breinroer dat er it útraast. Balan heart dy skriklike skreau en tinkt dat er de demon einlik fûn hat. Te let kenne de beide bruorren inoar wer en Balan stjert oan 'e wûnen dy't Balin him tabrocht hat.
Merlin and Vivien
De tsjoede Vivien kringt it hof fan Arthur binnen en as se de kening sels net ferliede kin, ferliedt se syn tsjoender Merlyn. Se ûntfytmannet him in tsjoendersspreuk, dy't se daliks tsjin him brûkt, sadat er foar ivich finzen rekket yn in holle ikebeam.
The Holy Grail
De ridders fan 'e Rûne Tafel dogge yn ôfwêzigens fan Arthur in eed om op 'e siik nei de Hillige Graal te gean, mar inkeld Galahad kriget dy te sjen, wylst Percivale en Lancelot de beiden in glimp fan opfange. De oaren sykje om 'e nocht. Lang om let keart mar in restant fan 'e ridders werom; de syktocht nei de Hillige Graal stiet symboal foar it ûndergean fan 'e Rûne Tafel, wat ien fan 'e wichtichste redens is foar de fal fan Camelot.
Pelleas and Ettare
De jonge ridder Pelleas rekket fereale op 'e frouwe Ettare, mar dy wol neat fan him witte. De ridder Gawain, dy't de reputaasje hat in rokkejager te wêzen, biedt Pelleas oan om yn syn plak (en mei sletten fizier) Ettare it hof te meitsjen, en Pelleas stimt ta. As er nei trije nachten noch neat fan Gawain heard hat, giet er it kastiel fan 'e frouwe yn en fynt har dêr sliepend yn Gawain syn earms. Pelleas lit syn swurd lizzend oer harren kielen efter, ta teken dat er harren deadzje kinnen hie mar it net dien hat. Dan wurdt Ettare einlings fereale op him, mar it is te let en hja kwynt fuort. Pelleas ferlit Arthur syn hof as in desyllúzjonearre man en wurdt de tsjoede Reade Ridder fan it Noarden.
The Last Tournament
Wylst Arthur en it meastepart fan syn ridders fuort binne om mei de Reade Ridder fan it Noarden ôf te weven, nimt Lancelot de lieding oer in toernoai oer, dat dêrop ferwurdt ta in farse fan ûnhoaskens, brutsene regels en misledigings. Tristram wint it toernoai en wol de priis, in robinen halskeatling, oan Isolt, de keninginne fan Cornwall en frou fan kening Mark jaan, mar op it stuit dat er dat docht, slacht Mark him dea.
Guinevere
De românse tusken Guinevere en Lanselot komt einlings en te'n lêsten oan it ljocht, en Guinevere naait út nei it kleaster Almesbury, dêr't se heart oer de oarloch tusken Arthur en Lancelot en hoe't Modred de troan grypt. Arthur komt yn Almesbury oan en ferjout har; as se sjocht hoe't er fuortgiet, kriget se berou. Hja bliuwt oant har dea yn it kleaster en wurdt der letter abdisse.
The Passing of Arthur
Yn 'e jammerdearlike lêste slach deadet Arthur Modred, mar rekket dêrby sels deadlik ferwûne. Alle ridders fan 'e Rûne Tafel binne omkommen, útsein de ridder Bedivere, dy't de kening nei in tsjerke ta bringt te Avalon. Dêr twingt Arthur Bevidere om syn swurd Excalibur werom te jaan oan 'e Frouwe fan 'e Mar. Dan stjert er.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Idylls of the King ferskynde yn 2011 ûnder de titel De Fal fan Camelot by Utjouwerij Elikser te Ljouwert, mei stipe fan 'e provinsje Fryslân. De Fryske fertaling wie fan 'e hân fan Geart fan der Mear, dy't it boek ek fan in ynformative ynlieding foarseach. Dêryn leit er û.m. út dat er guon fan 'e nammen ferfryske hat; Arthur staveret er bgl. as "Artur", Lancelot as "Lanselot" en Elaine as "Eleen". Guinevere (mei de klam op it earste wurdlid) hat er "Ginevra" (de Italjaanske foarm fan 'e namme, mei de klam op it twadde wurdlid) fan makke, om't him dat metrysk better útkaam.
Autonoom gebiet
In autonoom gebiet of in autonome regio is in subnasjonale krite binnen in ûnôfhinklik lân, wêrfan't it politike bestjoer troch de sintrale oerheid (oansjenlik) mear foech taparte krigen hat en útoefenje mei en kin as de bestjoeren fan oare regio's binnen datselde lân. Autonome gebieten wurde faak karakterisearre trochdat se bewenne wurde troch in etnyske minderheid en/of trochdat se tige ôfhandich lizze. It útsûnderlike foech dat troch it bestjoer fan in autonoom gebiet útoefene wurdt, kin troch de sintrale oerheid ferliend wurde fia in gewoane wet en/of fia de grûnwet.
Oare foarbylden fan autonome gebieten binne Grienlân binnen Denemark; Skotlân en yn mindere mjitte Wales binnen it Feriene Keninkryk; Madeara en de Azoaren binnen Portegal; Trentino-Súd-Tiroal, de Aostadelling, Friûly-Julysk Feneesje, Sardynje en Sisylje binnen Itaalje; Iraaksk-Koerdistan binnen Irak; Nevis binnen Sint-Kits en Nevis; en Sansibar binnen Tanzania. Ek binnen de Russyske Federaasje besteane in grut tal gebieten dy't yn namme autonoom binne, lykas Tsjetsjeenje, mar dêrfan is de autonomy sûnt likernôch 2000 oan wie troch ôfbroazele. Inselde soarte sitewaasje docht him foar yn 'e Folksrepublyk Sina, dêr't û.m. Tibet, Sinkiang-Oeigoerje en Binnen-Mongoalje op papier in autonome status hawwe, dy't yn 'e praktyk lykwols net folle foarsteld.
Nederlân hat gjin autonome gebieten, mei't de Nederlânske provinsjes mar in tige beheind bestjoersfoech hawwe, dy't boppedat foar alle provinsjes itselde is. Kurasau, Arûba en Sint-Marten kinne ek gjin autonome gebieten neamd wurde, om't dat steaten op harsels binne, dy't yn prinsipe los steane fan 'e steatsstruktuer fan it Jeropeeske diel fan Nederlân, en dêr inkeld yn it Keninkryk fan de Nederlannen min ofte mear op basis fan gelikensens mei ferbûn binne. As alle dielgebieten fan in lân in beskate foarm fan autonomy hawwe, sprekt men net mear fan autonome gebieten, mar fan in federaasje of in bûnssteat; dat is bgl. it gefal yn Belgje, Dútslân, Spanje, Kanada, de Feriene Steaten en Austraalje. As alle dielgebieten net inkeld autonoom, mar ek soeverein binne, sprekt men fan in konfederaasje of in steatebûn; in foarbyld dêrfan is Switserlân.
Passenger
"Passenger", "Passengers", "The Passenger" of "The Passengers" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Softbal op de Olympyske Simmerspullen 1996
De Olympyske Simmerspullen 1996, ek wol de XXVIe Olympiade neamd, waarden yn 1996 hâlden yn de Amerikaanske stêd Atlanta. It softbal waard hâlden yn it Golden Ball Park.
List fan planetoïden 86501-86600
Dit is in list fan planetoïden 86501-86600.
Dalsland
Dalsland is in lânskip yn Götaland yn it westen fan Sweden. It leit bewesten de Vänermar en grinzget oan Noarwegen en de lânskippen Bohuslän, Värmland en Västergötland. It grutste plak en iennichste stêd fan Dalsland is Åmål mei in ynwennertal fan 9.373 yn 2015.
Bohuslän
Bohuslän is in lânskip oan de westkust fan Sweden en makket diel út fan it lânsdiel Götaland. It grinzget yn it noarden oan Noarwegen en yn it easten oan de lânskippen Dalsland en Västergötland. Bohuslän hat gjin bestjoerlike funksje, mar is op it mêd fan kultuer wol fan betsjutting.
It lânskip beslacht 4.473 kante kilometer en hat krapoan 300.000 ynwenners (2016).
Koepeltsjerke (Sappemeer)
De Koepelsjerke is in tsjerkegebou oan de Noorderstraat yn it Grinslânske Sappemeer.
Skiednis
Mei it oanmeitsjen fan it feangebiet om it hjoeddeiske Sappemeer hinne waard oan it begjin fan de 17e iuw troch it stedsbestjoer fan Grins útein set. Yn 1653 krige in kommisje út de Grinzer ried de opdracht om in tsjerke te bouwen neffens it foarbyld fan de Koepeltsjerke yn it Brabânske Willemstêd. De boumaster wie Coenraet Roelofs.
Boppe de tagong fan de tsjerke is it stedswapen fan Grins oanbrocht en de tekst Ao SENATUS POPULUS QUE GRONINGANUS 1655 (ried en folk fan Grins). It dak fan it achthoekige bouwurk waard mei koper belein. De bou koste yn dy tiid goed 13.000 gûne.
Al gau die bliken dat de koepel de lantearne mei dêryn de klok net drage koe. Der waard apart fan de tsjerke in tuorke boud far de klok, mar tsjin it ein fan de 18e iuw drige de koepel dochs noch yn te stoarten. De tsjerke krige dêrom yn 1791 in hiel oar oansjen mei twa, inoar krusende, sealtekken. By de restauraasje fan 1990 krige de tsjerke de oarspronklike koepel werom.
Ynterieur
Yn de tsjerke binne fjouwer hearebanken. De brânskildere ramen mei bibelske foarstellings binne oan it begjin fan de jierren 1940 yn de tsjerke set.
Oargel
De tsjerke hat in twamanualich oargel fan de bruorren Van Oeckelen út 1875. Neitiid fûnen der gjin feroarings mear plak. It ynstrumint waard yn 2010 restaurearre troch oargelmakkerij Steendam út Roodeschool.
Seeslach (spul)
Seeslach (ek wol: Slachskip, mooglik fan 'e Ingelsktalige beneaming Battleship) is in riedspultsje foar twa spilers. It wurdt spile op rútsjespapier dêr’t de float fan elke spiler op oanjûn stiet. De lizzing fan de float is ferburgen foar de oare spiler. Spilers wikselje elkoar ôf en “sjitte” op de skippen fan de oare spiler. It doel is om de float fan de tsjinstanner te ferneatigjen. It spultsje waard yn de jierren tritich troch ferskate bedriuwen publisearre as in potlead-en-papier spul. Seeslach wurdt oer de hiele wrâld spile sûnt de Earste Wrâldoarloch. Yn 1967 waard it útbrocht as in plestik boerdspul. It spul late ta online ferzjes, fideogames, apps en in film.
Tarieding
Seeslach wurdt meastentiids spile op in fjild fan 10 x 10 hokjes, twa fjilden foar elke spiler. De hokjes fan it fjild wurde oanjûn mei in sifer en in letter, bygelyks A10 of D9.
Foarôf set elke spiler yn it geheim de eigen skippen op it earste ruster. Op dit boppeste ruster kinne letter ek de skotten fan de tsjinstanner oanjûn wurde. Op it oare ruster jout de spiler de eigen skotten oan dy’t er ôffjurre hat op de float fan de tsjinstanner.
Elk skip beslacht in oantal opienfolgjende fjouwerkante hokjes op it ruster. De skippen kinne elkoar net oerlaapje (der kin dus mar ien skip op in bepaald hokje fan it ruster lizze). De tastiene soarten en oantallen skippen binne foar beide spilers itselde.
Markus Tullius Sisero
Markus Tullius Sisero, ornaris koartwei Sisero neamd (Latyn: Marcus Tullius Cicero, klassike útspr.: ['ma:rkus 'tullius 'kikɛro:], likernôch "maarkûs tûlliûs kikèrroo"; Arpinum, 3 jannewaris 106 f.Kr. – Formiae, 7 desimber 43 f.Kr.) wie in Romeinsk filosoof, politikus, jurist, orator, politikolooch, teolooch en skriuwer. Hy wurdt beskôge as ien fan 'e wichtichste filosofen dy't it Romeinske Ryk fuortbrocht hat, en ferskate foaroansteande tinkers út 'e Ferljochting, lykas John Locke, Baruch de Spinoza en Charles-Louis de Montesquieu, borduerren fuort op syn ideeën.
Seeslach (spul)
Tarieding
Elke spiler mei op syn helte tsien skippen sette mei in lingte fan tusken de 2 en 5 opienfolgjende hokjes. It oantal fjouwerkanten foar elk skip wurdt bepaald troch it skipstype. Der kin ek spile wurde mei oare oantallen en lingtes mar de soarten en oantallen tastiene skippen binne binne foar beide spilers lyk. Skippen mei horizontaal of fertikaal stean, mar net diagonaal.
Meastentiids binne der 10 skippen, de meast brûkte skippen binne:
Markus Tullius Sisero
Sisero syn ynfloed op 'e Latynske taal wie sa ûnbidich dat wol sein wurdt dat de skiednis fan it proaza fan net inkeld it Latyn mar ek fan 'e dêrútfuortkommen Romaanske talen oant de njoggentjinde iuw neat oars wie as in reäksje tsjin of in weromkear nei syn skriuwstyl. Syn wurk wurdt noch altyd beskôge as de primêre histoaryske boarne foar de skiedskriuwing fan 'e lêste dagen fan 'e Romeinske Republyk.
Sels wie Sisero fan tinken dat syn politike karriêre syn grutste prestaasje wie. Hy wie lid fan 'e Romeinske Senaat en klom op ta de post fan konsul. As sadanich ûnderdrukte er in gearspanning en rêde er Rome fan in oanfal fan bûtenôf. Under de gaoatyske lêste helte fan 'e earste iuw f.Kr. wie Sisero de lieder fan 'e partij dy't tsjin it tij fan boargeroarloggen en de diktatuer fan Julius Caesar yn de âlde republyk besocht te behâlden. Uteinlik makke er him dêrmei ta in fijân fan 'e machtige Markus Antonius, dy't him yn 43 f.Kr. fermoardzje liet.
Seeslach (spul)
Tarieding
Yn in spul mei dizze skippen binne der krekt 26.509.655.816.984 (dat wol sizze ûngefear 26.5 triljoen) mooglikheden om de skippen del te setten. It oantal waard bepaald mei dynamyske programmearring.
Markus Tullius Sisero
Iere jierren
Sisero waard yn 106 f.Kr. berne yn Arpinum, in stedsje yn 'e heuvels, sa'n 100 km súdeastlik fan Rome. Syn heit, dy't ek Markus Tullius Sisero hiet, wie in begoedige lid fan 'e aristokrasy mei goede konneksjes yn Rome. Mei't er lichaamlik beheind wie, koed er him lykwols net yn it iepenbiere libben bejaan. Sadwaande lei er him by wize fan kompinsaasje sterk ta op stúdzje. Oer Sisero syn mem, dy't fan Helvia hiet, is net in soad bekend. Sisero hie in broer, Kwintius Tullius Sisero, dy't ek yn 'e polityk gie. As lid fan 'e Romeinske hegerein waard Sisero oplaat yn Latyn en Gryksk, filosofy, literatuer (benammen poëzij) en skiednis. Neffens de histoarikus Plutarchus toande Sisero him in tige talintearre learling, dy't de learmasters mar foar it útkiezen hie. Sadwaande studearre er rjochten ûnder de grutte Kwintius Musius Skevola, yn 'e mande mei û.m. de lettere jurist Servius Sulpisius Rufus en de lettere filosoof Titus Pomponius Attikus, dy't syn libbenslange freonen waarden.
Omtrint 81 f.Kr. sette Sisero útein mei in karriêre as jurist. Syn earste grutte saak wie de ferdigening fan Sekstus Roskius tsjin 'e oanklacht fan patriside of heitemoard, dêr't noch altyd in skriftlik ferslach fan bestiet. Heitemoard waard yn 'e Romeinske kultuer as eat grousums beskôge, en de lju dy't neffens Sisero eigentlik de moard op har gewisse hiene, wiene favoriten fan 'e diktator Lusius Kornelius Sulla, dy't de doe noch ûnbekende Sisero maklik út 'e wei romje litte kinnen hie. It wie dus in moedige set fan Sisero om dizze saak op him te nimmen, en noch knapper dat er Roskius ek wier-wier frijsprutsen wist te krijen.
Yn 79 f.Kr. ferliet Sisero Rome om in rûnreis te meitsjen troch Grikelân, Lyts-Aazje en Roados, mooglik om oan 'e grime fan Sulla te ûntkommen. Jierren earder, yn 87 f.Kr., wied er yn 'e besnijing rekke fan 'e filosofy fan 'e âlde Grykske masters, lykas Sokrates en Plato, doe't Filo fan Larissa, it haad fan 'e Akademy fan Atene, dy't trijehûndert jier earder troch Plato sels stifte wie, Rome besocht. Sadwaande is it oannimlik dat er Sisero op syn reis it oangename mei it needsaaklike kombinearre om him djipper yn syn leafhawwerij yn te libjen.
Seeslach (spul)
Spulregels
De boaten reitsje elkoar net, se lizze hielendal frij fan de oare skippen. Elk skip moat hielendal op it ruster stean en skippen meie inoar net oerlaapje. At it spul begûn is meie de skippen net mear fersetten wurde.
At de skippen te plak brocht binne ferrint it spul yn in oantal rondes. Yn elke ronde neame de spilers om bar in hokje yn it roaster fan de tsjinstanner om te besjitten. De tsjinstanner meldt oft it fekje beset wurdt troch in skip. De oanfallende spiler tekent de treffer of misser oan op it eigen "folch"roaster. Sa krije spilers in byld fan de fijânlike float. Doel is dat beide spelers troch doelbewust rieden besykje om as earste de lizzing fan alle skippen fan de tsjinstanner te finen.
Jesús Moncada
Jesús Moncada Estruga (Mequinenza, 1 desimber 1941 - Barcelona, 13 juny 2005) wie in Spaansk skriuwer yn it Katalaansk.
Seeslach (spul)
Spulregels
At alle koördinaten fan in skip rekke binne, is dat skip sonken. De eigener fan it skip seit dan bygelyks "Do hast myn slachskip sinke litten!". At alle skippen fan de tsjinstanner sonken binne, is it spul dien.
Farianten
Spilers kinne yn oerlis eigen spulregels ôfprate:
Jesús Moncada
Moncada wurdt Beskôge as ien fan 'e wichtichste Katalaanske auteurs fan syn tiid. Hy krige ferskate prizen foar syn oeuvre, ûnder mear de Premio Ciutat de Barcelona ("Priis fan 'e Stêd Barcelona") en de Premio Nacional de la Crítica ("Nasjonale Priis fan 'e Kritisy") yn 1989 foar Camí de Sirga ("It Jaachpaad"), en de Creu de Sant Jordi ("Krús fan Sint-Joaris"), útrikt troch de Generaliteit fan Kataloanje yn 2001. Yn 2004 waard him de Premio de las Letras Aragonesas ("Aragoneeske Literatuerpriis") takend, dy't er in pear moanne foar syn dea yn ûntfangst naam.
Markus Tullius Sisero
Priveelibben
Datselde jiers (79 f.Kr.), doe't er 27 jier wie, troude Sisero mei syn earste frou Terentia. Neffens de wizânsje fan 'e Romeinske hegerein út dy tiid wie dat in ferstânshoulik, dat lykwols fan beide kanten tritich jier lang yn harmony genoaten waard. By Terentia har famylje, wierskynlik it aadlik hûs fan 'e Terenti Varrones, siet jild, dat net inkeld wie hja sosjaal akseptabel, mar se koe Sisero syn politike ambysjes ek noch finansjeel ûnderstypje. Neffens Plutarchus wie Terentia in frou dy't der wol doarst te wêzen, en liet se har mear yn mei de politike karriêre fan har man as dat se syn bemuoienis mei de húshâlding taliet.
Seeslach (spul)
Oare oantallen
Yn oerlis mei de tsjinstanner kinne de nammen en de ôfmjittings fan de skippen oanpast wurde. Lytse skippen wurde faak keazen, wêrtroch’t de kâns op mis sjitten grutter wurdt en it spul langer duorret. It neidiel is dat troch de ‘ien-rútsje’skippen (meastentiids ûnderseeërs- it strategy-aspekt nei de eftergrûn ferdwynt. It kin barre dat de war om ien inkele net-trasearbere “ûnderseër" te ferneatigjen soarget dat de rest fan de fleat noch net troffen is. Om dy reden komt it faak del op in soarte ünderseeër-gefjocht, wêryn allinnich de kâns bepaald hokker spiler syn tsjinstanner rekket en dus it spul wint.
Oare skippen
Spilers kinne ôfprate om oare skipsfoarmen ta te litten, salang’t elk fjouwerkant teminsten gjin oare rútsjes fan dat skip rekket.
Skiednis
It ûntstean fan it spultsje is net op skrift fêstlein. De Germanist Warwitz toande oan dat it spul al oan de ein fan de njoggentjinde iuw bestiet.
L’Attaque
It spul “Slachskip” soe syn oarsprong hawwe yn it Frânske spul L'Attaque dat yn de Earste Wrâldoarloch spile waard, hoewol’t de parallellen ek oan E. I. Horsman syn fan 1890 Basilind west hawwe, en it spul wurdt ek taskreaun oan Russyske amtners dy’t it al foar de Earste Wrâldoarloch spilen.
Salvo
De earste kommersjele ferzje fan it spul wie Salvo, dat yn 1931 yn de Feriene Steaten útjûn waard troch it bedriuw ''Starex’’. Oare ferzjes fan it spul waarden printe yn de jierren 1930 en 1940, wêrûnder Combat: The Battleship Game (Strathmore Company), Broadsides: A Game of Naval Strategy (Milton Bradley) en Combat (Maurice L. Freedman's Warfare Naval). Games Co makke in ferzje mei de namme Wings: dêrby fleane fleantugen oer it Los Angeles Memorial Coliseum. Alle jonge edysjes bestiene út foardrukte reasters op papier.
Plestik ferzje
In 1967 yntrodusearre Milton Bradley in spulferzje mei plestik planken en pinnen. It wie betocht troch Ed Hutchins, spul wie op gatsjeboard en plestik skipkes.
Yn 1977 brocht Bradley in automatisearre Electronic Battleship út, folge troch Electronic Talking Battleship.
Yn 2008 waard in bywurke ferzje fan Seeslach frijjûn, gebrûk meitsjend fan seishoekige tegels. Yn de bywurke ferzje krige elke spiler in boerd mei ferskate eilannen dêr 't "finzene man" byldsjes setten wurde koenen. Skippen meie allinnich om de eilantsjes setten wurde, en allinnich yn de helte fan it boerd fan de spiler. Doe’t de film Battleship útbrocht waard, gie it boerdspul werom nei de oarspronklike styl fan 1967. De 2008 bywurke ferzje wie yn 2018 noch te keap as ‘’Battleship Islands’’.
Kompjûter
Slachschip wie ien fan de ierste games dy’t ferskynden as in kompjûterspultsje, mei in ferzje dy’t útbrocht waard foar de Z80 Compucolor yn 1979. In soad kompjûteredysjes fan it spul binne sûnttiids ferskynd. Yn Clubhouse Games foar de Nintendo DS, stiet Battleship bekend as Grid Attack. It wurdt spile op in 8 × 8 ruster, en befettet lytse fariaasjes, lykas 4-spiler gameplay, en ferskate skipsmaten en foarmen. Der ferskynden ek ferzjes fan Battleship op guon sosjale netwurktsjinsten.
In lytse ferzje fan Seeslach waard brûkt yn it tredde seizoen fan The Hub's Family Game Night, dy’t gebrûk makket fan in 5 × 5 ruster: it earste team dat trije skippen sinke liet hie wûn.
By Seeslach op de kompjûter wurde gjin koördinaten neamd, mar wurde besketten hokjes selektearre op it folchruster troch oanklikken of troch in touchscreen. Dan is fuortendaliks te sjen oft de treffer raak is of mis (rekke fekjes krije in reade kleur). Dêrby binne faak lûdseffekten te hearren, lykas "ploems" by in misser en "boem" by in treffer. Sadree’t in skip sonken is, wurdt dat melden. Hjirby wurdt ek oanjûn hokker skip sonken is. By it lûd kin ek in animaasje fan it sinkende skip toand wurde. De kompjûterferzje kin mei twa spilers spile wurde, mar ien spiler kin ek tsjin de kompjûter spylje.
Film
Yn 2012 waard it spul as basis brûkt foar de militêre sciencefictionfilm Battleship.
Göta älv
thumb|Rin fan de Göta älv De Göta älv is in Sweedske (kanalisearre) rivier yn de regio Götaland dy't it wetter fan de Vänermar yn it Kattegat en de Noardsee ôffiert.
Markus Tullius Sisero
Priveelibben
Yn 'e jierren fyftich f.Kr. waarden Sisero syn brieven oan Terentia koarter en kâlder fan toan. Hy klage by freonen dat se him ferret hie, mar joech dêrby net oan hoe dan. It is net ûnmooglik dat de houliksbân gewoan net bestân wie tsjin 'e druk dy't derop útoefene waard troch de politike opskuor yn it Rome fan dy tiid. De skieding liket yn 51 f.Kr. plakfûn te hawwen of koart dêrfoar. Yn 46 of 45 f.Kr. wertroude Sisero mei in jongfaam dy't fan Publilia hiet, en dy't earder syn fâd west hie. Der wurdt algemien oannommen dat de reden foar dit houlik wie dat Sisero yn jildneed siet, fral no't er ek nochris de breidsskat oant Terentia har folk werombetelje moast, en dat er dêrta Publilia har jild nedich wie. Hoe dan ek, dit twadde houlik duorre net lang.
Göta älv
De Göta älv mûnet by Göteborg oan de westkust fan Sweden yn it Kattegat út. Yn de omkriten fan de rivier wie yn it ferline in delsetting fan de Gauten. It Bohus Fort fan dy delsetting oan de rivier leit op de hichte fan de stêd Kungälv. Op dat plak spjalt de rivier him yn twaen; de noardlike stream hjit de Nördre älv en de súdlike hâldt de namme Göta älv.
Jesús Moncada
Moncada is ien fan 'e meast oersette auteurs yn 'e hjoeddeiske Katalaanske literatuer. Camí de Sirga is oerset yn fyftjin talen, wêrûnder it Japansk en it Fjetnameesk. Moncada hat ek tal fan wurken fan auteurs lykas Guillaume Apollinaire, Alexandre Dumas, Jules Verne en Boris Vian út it Spaansk, Frânsk en Ingelsk oerset nei it Katalaansk.
Markus Tullius Sisero
De ferfolging fan Gajus Verres
Sisero sette syn politike karriêre útein yn 75 f.Kr., yn 'e funksje fan quaestor fan westlik Sisylje. Hy bliek in earlik en ynteger bestjoerder te wêzen, en fan gefolgen fregen de ynwenners fan 'e provinsje him om Gajus Verres te ferfolgjen, in gûverneur fan Sisylje dy't it eilân foar eigen gewin útrûpele hie. Nei't er lange tiid tariedend wurk dien en bewiismateriaal op Sisylje sammele hie, wûn Sisero dy saak yn Rome yn in rige dramatyske konfrontaasjes yn 'e rjochtseal mei Verres syn (foaroansteande) abbekaat Kwintius Hortensius Hortalus. It wie dizze saak dêr't Sisero syn reputaasje as jurist en orator mei fêstige.
Göta älv
By Trollhättan leit de Trollhättefallen en is yn de rivier in keardaam oanlein mei sluzen anneks en twa wetterkrêftsintrales om enerzjy op te wekjen. De sluzen meitsje dat de rivier befarber is. It keunstmjitige part hjit Trollhättekanaal. De Göta älv en it Trollhättekanaal foarmje tegearre it Götakanaal dat oer de Vänermar en de Vättermar dwers troch it suden fan Sweden rint en sadwaande it Kattegat mei de Eastsee ferbynt.
De wetterkrêftsintrale levere enerzjy oan de swiere stielyndustry yn Trollhättan en levere dêrmei in bydrage oan de yndustriële revolúsje fan dy kontreien. Yn de simmermoannen wurde de sluzen in pear minuten deis iepenset foar de toeristen.
Lâns de rivier bestiet in kâns op ierdferskowingen. Der binne 15 fan bekend yn de skiednis. De grutste wiene in de jierren 1150, 1648, 1950 en 1957.
Markus Tullius Sisero
Ballingskip en weromkear
Yn 60 f.Kr. waard Sisero troch Julius Caesar, Pompejus en Krassus útnûge om as fjirde lid ta harren Earste Triumviraat ta te treden, mar dat wegere er om't er fermoede dat soks it fuortbestean fan 'e Romeinske Republyk ûndermynje soe. Twa jier letter, yn 58 f.Kr., furdige de tribún Publius Klaudius Pulcher in wet út (de Leges Clodiae), wêryn't ferballing ynfierd waard as straf foar in elk dy't in Romeinsk boarger sûnder foarm fan proses ta de dea brocht. Dy wet wie dúdlik tsjin Sisero rjochte, dy't besocht te riddenearjen dat de steat fan belis him de macht jûn hie om sokke deastraffen útfiere te litten. Doe't dat net holp, besleat er Rome te ûntflechtsjen en reizge er nei Tessaloniky, yn Grikelân, dêr't er yn maaie 58 f.Kr. oankaam. Nei't de doe nij keazen tribún Titus Annius Milo dêrta it inisjatyf nommen hie, stimde de Senaat in jier letter lykwols foar it útfurdigjen fan in útnûging oan Sisero om werom te kommen. Pulcher stimde dêr as iennichste tsjin. Sadwaande kearde Sisero yn augustus 57 f.Kr. triomfantlik werom.
Gerrit Nicolaas Mulier
Biografy
Mulier studearre Romeinsk en hjoeddeisk rjocht oan de Grinzer Hegeskoalle en promovearre yn 1811. Yn 1813 wie er ad interim maire fan Stynsgea. Hy fêstige him as advokaat yn Ljouwert. Hy wie dêr fâd fan de Steds Earmekeamer (1820-1823) en kontroleur fan ryks belestingen (1824-1825).
Markus Tullius Sisero
De oarloch fan Julius Caesar
Yn 50 f.Kr. rekken Julius Caesar en dy syn eardere bûnsmaat Pompejus deilis om macht yn Rome. Sisero keas yn dy striid partij foar Pompejus, dy't er seach as de ferdigener fan 'e Senaat en de republikeinske tradysje. Lykwols besocht er tagelyk om Caesar net iepentlik op 't sear te kommen. Doe't dyselde yn 49 f.Kr. mei syn provinsjale troepen Itaalje binnenfoel, besleat Siero lykwols dat it no it wiiste wie en spylje fan ruten. Sadwaande gloep er Rome út om beskûl te sykjen yn Dyrrachium, yn 'e provinsje Illyrje, dêr't Pompejus syn haadkertier fêstige wie. Yn 48 f.Kr. sleat er him oan by it leger fan Pompejus doe't dat opteach nei Farsalus, al wied er doe syn fertrouwen yn 'e rjochtfeardichheid fan Pompejus al oan it ferliezen.
Gerrit Nicolaas Mulier
Biografy
Mulier wie ek warber yn de polityk. Hy waard lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân yn 1831. Fan 24 maart 1835 oant 17 oktober 1836 wie er lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal. Yn 1840 kaam er werom yn de provinsjale polityk en wie fan 1846 oant 1851 ek gemeenteriedslid yn Ljouwert.
Houlik en bern
Mulier boaske yn 1821 yn Ljouwert oan Petronella Catharina Cats (1797-1837), it pear krige sân bern:
Markus Tullius Sisero
De oarloch fan Julius Caesar
Nei't Pompejus yn 'e Slach by Farsalis definityf ferslein wie troch Caesar, kearde Sisero hiel hoeden werom nei Rome, dêr't er ferjeffenis krige fan Caesar, mar net fan syn eardere bûnsgenoaten yn 'e Senaat. Kato de Jongere biet him ta dat er him in stik fertsjinstliker meitsje kinnen hie as er gewoan yn Rome bleaun wie, lykas de measte oare senators. Nettsjinsteande dat gie Sisero troch mei syn politike krewearjen yn 'e hope dat Caesar dochs de Republyk wer yn 'e âlde steat werombringe soe. Yn in brief oan Markus Terentius Farro stippele er datoangeande in hiele strategy út. De moard op Julius Caesar troch de saneamde Liberatores, op 'e idus fan maart 44 f.Kr. kaam him lykwols folslein oer it mad.
Sisero makke gjin diel út fan 'e gearspanning, mar de gearspanners wiene wis fan syn sympaty; Markus Junius Brutus rôp sels Sisero syn namme út en frege him om 'e Republyk werom te bringen, wylst er nei de moard syn mei bloed besmodzge mês omheech hold. In brief fan Sisero oan Trebonius, datearre yn febrewaris 43 f.Kr. begûn mei de wurden: "Hoe't ik net winskje dat jimme my útnûge hiene ta dat glorieuze buffet op 'e idus fan maart!" Yn 'e gaoatyske perioade dy't op 'e moard folge, wurp Sisero him op as ien fan 'e lieders fan Rome, en yn ruil foar amnesty foar de moardners bewurkmastere er dat Caesar net ta tiran útroppen waard, sadat Caesar syn oanhingers har fertsjintwurdiging yn 'e Senaat beholden en Caesar syn wetten en herfoarmings fan krêft bleaune. Mei dy polityk kaam Sisero rjocht foar Markus Antonius oer te stean, dy't krekt krewearre om wraak te nimmen op 'e moardners fan Caesar.
Wjerstân tsjin Markus Antonius en dea
Sisero en Markus Antonius moasten no gearwurkje, mei't Sisero de lieder fan 'e Senaat wie, wylst Markus Antonius it konsulskip besette. It slagge harren lykwols net om mei-inoar troch ien doar. Hja hiene nea freonen west, mar nei't Sisero Markus Antonius derfan betichte dat dyselde as offisjeus útfierder fan Caesar syn testamint it spul nei syn eigen hân besocht te setten, waard harren relaasje fluch minder. Doe't Caesar syn adoptearre soan Oktavianus (de lettere keizer Augustus) yn Itaalje weromkearde, besocht Sisero en spylje him út tsjin Markus Antonius. Hy priizge Oktavianus en sei dat de jonge perfoarst net deselde flaters meitsje soe as syn heit. Yn dyselde snuorje foel er Markus Antonius krekt oan yn in rige taspraken dy't bekend kommen binne te stean as de Filippinen (Philippicae), ferneamd nei de taspraken fan 'e Aldgrykske orator Demostenes tsjin kening Filippus II fan Masedoanje. Op dat stuit wie der gjin populêrder man yn Rome as Sisero, dat hy waande himsels ûnoantaastber.
Sisero stipe Desimus Junius Brutus as gûverneur fan 'e provinsje Sisalpynsk Galje (yn Noard-Itaalje), en krong der yn 'e Senaat op oan om Markus Antonius ta fijân fan 'e steat út te roppen. Troch de taspraak fan Lusius Kalpurnius Piso, de skoanheit fan Caesar, rûn de boel lykwols fertraging op. Letter waard Markus Antonius dochs noch ta fijân fan 'e steat útroppen doe't er wegere en jou it belis fan Mutina op, dat yn 'e hannen wie fan troepen dy't trou wiene oan Desimus Junius Brutus. Sisero syn plan om foargoed mei Markus Antonius ôf te weven, litte lykwols skipbrek doe't Oktavianus him mei Markus Antonius fermoedsoene. Mei Markus Emilius Lepidus foarmen dy beide neitiid it Twadde Triumviraat, dat de oerwinning behelle yn 'e slaggen by Foarum Galloarum en Mutina.
Doe't it triumviraat dêrmei de macht yn Rome yn 'e hannen krigen hie, begûn de trije mannen harren fijannen en potinsjele rivalen fûgelfaai te ferklearjen. Sawol Sisero as al syn oanhingers en lyksinnigen waarden ûnder de fijannen fan 'e steat skaard, hoewol't Oktavianus him dêr, sa is it sizzen, twa dagen lang tsjin fersette. Fan alle fûgelfaaien waard Sisero it fûleindichst ferfolge, krekt omdat er by in grut part fan it folk noch altyd op in protte sympaty rekkenje koe. Mei't de measte lju him net oanjaan woene, koed er in hoart op frije fuotten bliuwe, mar op 7 desimber 43 f.Kr. waard er opwachte doe't er him yn in tichte draachstoel út syn filla yn Formiae nei de kust bringe liet yn 'e hope om dêr skip te gean nei Masedoanje. Syn eigen slaven ûntstrieden dat se harren master sjoen hiene, mar Sisero waard ferret troch in Filologus, in frijlitten slaaf fan syn broer Kwintius.