cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sicario: Day of the Soldado
Plot
It plan is om Isabel no werom te bringen nei Meksiko, dêr't se oan 'e Meksikaanske plysje oerdroegen wurde sil op in plak djip yn it territoarium fan it Matamoroskartel. Dat sil har heit twinge om har dêr op te heljen troch it gebiet fan 'e fijân binnen te kringen en him der dan wer in wei út te fjochtsjen. Graver-en-dy binne derfan oertsjûge dat soks in iepen oarloch tusken de kartels oan 'e gong bringe sil. Nei't se mei Isabel yn in kolonne fan fjouwer Humvees Meksiko binnenriden binne, krije se in eskorte fan 'e Meksikaanske plysje nei harren plak fan bestimming. Underweis docht lykwols bliken dat de leden fan 'e eskorte korrupte plysjes binne dy't yn 'e tsjinst steane fan it Matamoroskartel. Se lokje de Amerikanen yn in mûklaach en falle de Humvees oan, mar om't Graver-en-dy better bewapene binne, einiget de striid mei 25 deade Meksikaanske plysjes.
Underwilens hat Isabel der sa njonkelytsen lucht fan krigen dat der wat net doocht mei har ûntfiering en befrijing. Se fertrout Graver-en-dy dêrom net, en yn 'e gaos fan it gefjocht mei de plysjes sjocht se har kâns skoan en naait út, de woastyn yn. As Graver dat trochkriget, nei't de striid yn it foardiel fan 'e Amerikanen besljochte is, beslút er om te kearen en mei syn mannen werom te riden nei Teksas. Hy wol Isabel oan har lot oerlitte, mar Alejandro seit dat er de operaasje noch rêde kin, dat hy giet der allinnich op út om it fanke te sykjen. Graver jout him in GPS-tracker mei, dêr't de Amerikanen him mei lokalisearje kinne; dat miniskule apparaatsje moat er aktivearje as er deunby de grins is, sadat Graver-en-dy him oppikke kinne. Alejandro wit al rillegau Isabel op te spoaren, en hy rêdt har libben as se troch in lid fan it Matamoroskartel finzennommen wurdt. As se twaresom ôfsette op in lange reis werom nei de grins, docht al rillegau bliken dat Alejandro in oar motyf hie om efter Isabel oan as dat er Graver ferteld hat: hy hat him dúdlik hechte oan 'e dochter fan syn âlde fijân, dy't him blykber syn eigen fermoarde dochter tebinnenbringt.
Underwilens hat Graver werom yn Teksas oare swierrichheden. Undersyk hat oan it ljocht brocht dat de dieders fan 'e selsmoardoanslach yn Kansas City hielendal net it lân binnensmokkele binne, mar dat se eins lju wiene mei de Amerikaanske nasjonaliteit, dy't yn 'e Feriene Steaten opgroeid wiene. No't de spannings mei Meksiko heech oprinne omreden fan it feit dat Amerikanen yn dat lân fiifentweintich plysjes deasketten hawwe, klaut minister Riley tebek. Hy stjoert CIA-aginte Cynthia Foards om Graver nije oarders te jaan: de operaasje moat ôfblaasd wurde en Graver moat derfoar soargje dat de plausibele ûntkenberheid beholden bliuwt. Dat wol sizze dat der gjin inkeld bewiis bestean bliuwe mei dat de Amerikaanske oerheid ek mar yn 'e fierste fierte wat mei de foarfallen yn Meksiko te krijen hân hat. Mei oare wurden: Isabel moat dea, en Foards jout Graver eksplisyt befel om ek Alejandro út 'e ljochten te helpen sadree't er de GPS-tracker aktivearret. Graver nimt, sûnder dat syn bazen it witte, tillefoanysk kontakt op mei Alejandro, en oarderet him om it fanke te fermoardzjen en werom te kommen nei Teksas. As Alejandro wegeret, seit Graver dat er him fierder net helpe kin. Hy fertelt him lykwols neat oer de GPS-tracker.
Alejandro moat no sjen dat er himsels en Isabel sûnder fierdere stipe fan Graver feilich oer de grins hinne bringt. Hy kriget lykwols help fan Ángel, in dôve Meksikaanske boer, mei wa't er yn gebeartetaal kommunisearje kin. Op Isabel har fraach hoe't er gebeartetaal leard hat, antwurdet er dat syn dochter ek dôf wie. Sy wit dan wa't hy is, de fijân fan har heit, wat har paradoksaal genôch mear fertrouwen yn him jout. Alejandro beslút dat se de grins oerstekke sille as in pear yllegale ymmigranten, heit en dochter. Dêrta krije se gaadlike klean fan Ángel. Om te soargjen dat er Isabel net kwytreitsje kin, stoppet Alejandro de GPS-tracker yn har skoech en aktivearret er it ding. Graver wit dan wêr't se binne en fljocht mei syn team yn in pear helikopters nei Meksiko ta om skjin skip te meitsjen.
Yn in grinsplak jouwe Alejandro en Isabel har by oare yllegale ymmigranten nei't se de minskesmokkelders betelle hawwe (dy't hjir krekt as de drugssmokkelders foar it Matamoroskartel wurkje). Ear't se lykwols ôfsette kinne om de grins oer, wurdt Alejandro werkend troch Miguel, in opslûpen jonge fan Meksikaansk komôf dy't troch de minskesmokkelders rekrutearre is om't er in Amerikaansk paspoart hat en him dus frij oan beide kanten fan 'e grins bewege kin. De jonge is in pear dagen earder yn Teksas hast oanriden troch in plysje-auto, dêr't Alejandro yn siet. Hy jout troch oan syn baas dat der in plysjeman tusken de migranten sit, wêrnei't Alejandro en Isabel finzennommen wurde troch leden fan it Matamoroskartel. Syn baas twingt Miguel om Alejandro troch de holle te sjitten, en de minskesmokkelders litte him foar dea efter. Graver is dêr tsjûge fan troch bylden dy't him trochdien wurde troch in spionaazjefleantúch. Om't er de moard dêr't er ta twongen is foar himsels net goedkrije kin, springt Miguel neitiid út 'e laadbak fan in ridende auto en keart de minskesmokkelders de rêch ta.
Underwilens binne de helikopters fan Graver einlings arrivearre, en se hâlde de beide auto's mei minskesmokkelders op 'e wei steande, wêrnei't se de minskesmokkelders dy't harren fersette deasjitte, en dejingen dy't har oerjouwe stânrjochtlik eksekutearje. Wierskynlik om Alejandro negearret Graver dan lykwols syn oarders en nimt er Isabel libben mei werom nei de Feriene Steaten, dêr't er, sa seit er, har yn it tsjûgebeskermingsprogramma opnimme litte sil. Yn 'e tuskentiid is Alejandro wer by bewustwêzen kommen. De kûgel fan Miguel is him dwers troch de mûle gien, it iene wang yn en it oare wer út. Hy wit syn boeiens los te krijen, set geandefoets ôf en fynt de minskesmokkelders dy't troch Graver-en-dy deasketten binne. Hy nimt ien fan 'e auto's en riidt fuort.
In jier letter is Alejandro folslein opbettere. Hy hat Miguel opspoart, dy't trochgien is op it ynsleine paad, en no in behurde krimineel wurden is. Hy komt de jonge oer it mad en freget him: "Dus do woest hiermoardner wurde?" Dan seit er: "Litte we it ris oer dyn takomst hawwe," foar't er de doar tichtdocht.
Produksje
Yn septimber 2015 bestelde Lionsgate Films in ferfolch op it súksesfolle Sicario, dat draaie soe om it personaazje fan 'e hiermoardner Alejandro, spile troch Benicio del Toro. Taylor Sheridan, dy't ek foar de oarspronklike film it senario skreau, waard as senarist by it nije projekt belutsen. Denis Villeneuve, dy't de rezjy fan 'e earste film dien hie, soe earst ek de regisseur fan it ferfolch wêze. Nei ferrin fan tiid die lykwols bliken dat er fanwegen oare ferplichtings net oan 'e nije film meiwurkje kinne soe. Dêrom waard doe de Italjaanske regisseur Stefano Sollima oanlutsen. De opnamen setten op 8 novimber 2016 útein op lokaasje yn Nij-Meksiko.
De nije film soe oarspronklik Soldado hjitte. De produksje waard finansierd troch de filmstudio Black Label Media, dat in budget fan $35 miljoen (neffens de studio) oant 45 miljoen (neffens Deadline Hollywood) beskikber stelde. Thunder Road Films beävensearre de organisatoaryske eleminten. Filmprodusinten wiene Basil Iwanyk foar Thunder Road en Molly Smith, Thad Luckinbill, Trent Luckinbill en Edward L. McDonnell foar Black Label Media. As útfierend produsint wiene by de film belutsen Ellen H. Schwartz, Richard Middleton en Erica Lee. De kamerarezjy waard fersoarge troch de Poalske sinematograaf Dariusz Wolski, en de filmmuzyk wie fan 'e hân fan 'e Iislânske selliste en komponiste Hildur Guðnadóttir. Dyselde hie mei har lânsman Jóhann Jóhannsson gearwurke foar de filmmuzyk fan Sicario. Nei't Jóhannsson yn febrewaris 2018 ferstoar oan in by fersin ynnommen oerdoazis drugs, waard de nije film oan him opdroegen.
De filmdistribúsje soe dien wurde troch Lionsgate Films, mar in saaklik skeel tusken Black Label Media en Lionsgate hie as útkomst dat de distribúsjerjochten foar û.m. de Feriene Steaten en Kanada ferkocht waarden oan Columbia Pictures. Columbia feroarde dêrop de titel fan 'e film fan Soldado yn Sicario 2: Soldado, en letter yn Sicario: Day of the Soldado. Behalven yn Noard-Amearika die Columbia de distribúsje ek yn Latynsk-Amearika en Spanje, wylst Lionsgate de film distribuëarre yn 'e rest fan 'e wrâld. Yn it Feriene Keninkryk, Itaalje en de Filipinen waard de film útbrocht as Sicario 2: Soldado. De film hie syn premiêre op 29 juny 2018 en iepene dyselde deis yn 'e Amerikaanske bioskopen.
Sânhuzen (Weststellingwerf)
Sânhuzen (Stellingwerfsk): Zaandhuzen) is in lyts iesdoarp yn de gemeente Weststellingwerf. It doarp leit ten noarden fan Noardwâlde oan de N353 nei Aldeberkeap. Under Sânhûzen falt ek de buorskip it Reade Doarp.
Sicario: Day of the Soldado
Untfangst
Sicario: Day of the Soldado krige foar it meastepart positive kritiken. Yn it Amerikaanske tydskrift Variety neamde Peter Debruge de film "spannend, rûch en bytiden skokkend ûnmeilydsum." Hy skreau: "Soldado is miskien net sa masterlik as it orizjineel fan Villeneuve, mar [de film] set in wrâld oan mooglikheden op om út te wreidzjen oer in yngewikkeld konflikt dat fierstente mânsk is om yn twa oerkes op te lossen." Todd McCarthy fan The Hollywood Reporter priizge de film as in "weardich […] ferfolch", eat dat neffens him te tankjen wie oan it senario fan Sheridan, de rezjy fan Sollima en de aktearprestaasjes fan 'e haadrolspilers. Yn Entertainment Weekly joech Darren Franich Sicario: Day of the Soldado in B op in skaal fan A (bêst) nei D (minst). Hy priizge de aktearprestaasje fan Benicio del Toro, mar wie kritysk oer de plot fan 'e film: "Alejandro (spile troch Del Toro) fermoardet in kartelfunksjonaris op ljochtskyndei. […] Hy eksekutearret de man en fjurret syn wapen dêrby 417 kear ôf. Dus Sicario 2 is rommel, mar it is freeslik stylfolle rommel."
Sânhuzen (Weststellingwerf)
Sânhuzen hat  ynwenners.
Sicario: Day of the Soldado
Untfangst
Net eltsenien wie lykwols posityf oer Sicario: Day of the Soldado. Yn it tydskrift Time fûn Stephanie Zacharek dat de film der mar kwealk mei trochkoe. Se miste benammen in personaazje dêr't de sjogger him- of harsels mei identifisearje koe, lykas dat fan Emily Blunt yn 'e oarspronklike film. Se skreau: "Der is nearne in Blunt te bekennen, hoewol't machomanlju […] weromkeare." Neffens har hie Isabela Moner, yn 'e rol fan 'e jonge Isabel, "genôch tinersjagryn" om dy manlju allegear "in pak op 'e hûd te jaan, mar dat lit de film net ta." Yn in artikel foar NBC News skreau Ani Bundel dat de film "like ûnoannimlik as ûnferantwurdlik is". Ek hie hja krityk op it gebrûk fan negative stereotypen, konkludearjend dat de film "it minste soarte propaganda is." Op IndieWire omskreau Monica Castillo Sicario as "in ûnsympatike ôfskildering fan Meksikanen." It ferfolch rûn neffens har hielendal ta de spuigatten út, en wie neffens har mei syn "ksenofobyske absurditeit" in gefal fan "troch de steat goedkarde propaganda."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Sicario: Day of the Soldado in goedkarringspersintaazje fan 63%, basearre op 249 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelde: "Hoewol minder kontroversjeel as syn foargonger is Sicario: Day of the Soldado slagge as in stylfolle, dynamyske skriller – ek al is it grimmitich om it amorele machismo yn 'e film oan te sjen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Sicario: Day of the Soldado in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 50 resinsjes.
Sânhuzen (Weststellingwerf)
Skiednis
Mei de buorskippen Rysberkampen en Boekelte is Sânhuzen ien fan de iesdoarpen fan de gemeente Weststellingwerf. Oant 1989 wie Sânhuzen in buorskip fan Noardwâlde en it hjoeddeiske doarp is it plak dêr't Noardwâlde ea ûntstien is.
Yn 1920 fûnen ûndersikers by de tarieding fan de bougrûn foar sosjale wenningbou fan it streekje Reade Doarp it plak, dêr't de earste tsjerke fan Noardwâlde stien hat, in sealtsjerkje fan dowestien mei in healrûn koer mei dêromhinne in troch in grêft omfieme hôf mei in soad grêven. Dêrmei heart it tsjintwurdige Sânhuzen ta de âldste delsettings fan de gemeente. De tsjerke waard letter, mooglik tsjin it ein fan 'e 14e iuw, op in súdliker plak op 'e nij boud. De reden dêrfan is net bekend.
Yn in dokumint fan 1422 dy't ferbân hâldt mei it Klaarkampster kleaster waard skreaun dat Douwe Onnema hôfmaster yn 'Sandhuse' is. Mooglik dat de Klaarkampsers muontsen dêr in úthôf hiene foar de feanterij fan it kleaster.
Oan de noardeastlike grins fan 'e himrik leit de Bekhoftille. Dat wie it plak dêr't oer De Linde in ferbining fan Fryslân (oer Boyl, Boekelte en Aldeberkeap) mei Drinte lei. Yn de 17e iuw wie dêr in lytse skâns tsjin de troepen fan de biskop fan Munster, de romrofte Bommen Bearend. De Bekhofskâns is in natoergebiet fan it Fryske Gea en de skâns is yn 2007 wer sichtber makke.
Mienskip
De feriening Pleatslik Belang Sânhuzen-de Meente waard yn 1919 oprjochte.
Gea
thumb|Uitzicht over de Bekhofplas. Locatie, natuurterrein Beekdal|left|Bekhofdobbe Yn it doarpsgebiet lizze de natoergebieten it Sânhûster Fjild, dêr't de lêste Fryske populaasje fan it Gintsiaanblaujurkje libbe(t), en de Meentebosken, beide fan Steatsboskbehear. Yn de noardeastlike hoeke fan 'e himrik is by in djip sânwinningsgat bosk oanplante dat ek troch Steatsboskbehear beheard wurdt. Nearne oars yn de gemeente Weststellingwerf bloeit yn 'e maitiid op sa'n soad plakken yn 'e bermen fan de himrik de boskanemoan.
Strjitten
Aldeberkeaperwei, Bekhofwei, Frijheidswei, Ikenwei, It Reade Doarp, Liemwei, Meuleveldwei, Sânhuzerwei, Skâns, Skieppedrift.
Sicario: Day of the Soldado
Ferfolch
Yn juny 2018, noch ear't Sicario: Day of the Soldado yn premiêre gie, joech filmprodusint Trent Luckinbill te kennen dat der in twadde ferfolchfilm yn ûntwikkeling wie.
Yn 'e popkultuer
Yn jannewaris 2019 die de Amerikaanske presidint Donald Trump in stikmannich ûnwiere bewearings oer de grinsbefeiliging oan 'e Amerikaanske grins mei Meksiko. Hy woe û.m. hawwe dat islamistyske terroristen har beskûlholden mank flechtlingen dy't yllegaal de grins oerstieken, dat efterlitten islamityske gebedsmatten oantroffen wiene by de grins, en dat froulju fan wa't de mûle mei tape ôfplakt wie de grins oer smokkele waarden. Neitiid wiisden ferskate kommentators derop dat dat allegear plotpunten wiene út Sicario: Day of the Soldado, en waard der sadwaande oer spekulearre oft Trump syn belied soms basearre fiktive foarfallen út Hollywoodfilms.
Ivichduorjende Juliaanske kalinder
Dizze ivichduorjende Juliaanske kalinder jout oan wat de begjindei fan in beskaat jier is, en wat de dei fan de wike is fan in beskate datum.
Jierstyl
Dizze kalinder giet wat de jierstyl oanbelanget út fan de nijjierstyl, dêr't it jier op 1 jannewaris begjint. Troch hiel de Midsiuwen hawwe foar datums hieltiid ek oare jierstilen brûkt west. Fan sokke datums moat earst it jier yn nijjiersstyl bepaald wurde eart dizze kalinder brûkt wurde kin om de dei te finen.
Woodstock (muzykfestival)
thumb|250px|Woodstock 1969 thumb|Besikers fan it festival|250px thumb|250px|Joe Cocker op Woodstock ([[1969)]] It Woodstock Music and Art Festival wie in rockfestival dat op 15, 16 en 17 augustus 1969 ta stân kaam op in greide fan de greidboer Max Yasgur yn Bethel, New York, sa'n 65 km bûten Woodstock. It hast legindaryske festival, ûnder it motto "three days of peace and music" (Trije dagen fan frede en muzyk), wurdt troch in soad minsken beskôge as it wichtichste muzykfeest ea.
Hoewol't tsien- oant tweintichtûzen minsken ferwachte waarden, kamen der úteinlik tsjin de 500.000 besikers, dêr't de measten gjin yntreejild foar betelle hiene. (Ek wiene der noch sa'n trije miljoen minsken ûnderweis nei it festival.) Dêrom moasten de organisatoaren der earst op tajaan, mar troch de plateferkeap en de ynkomsten fan de Woodstockfilm koe it langelêst dochs noch út.
Lânkampioenskip
De lânkampioenskip of nasjonaal kampioenskip is it winnen fan in nasjonale kompetysje, faak yn sport. De kompetysje giet tusken dielnimmers fan inselde nasjonaliteit of lisinsje.
In nasjonaal kampioenskip kin yn tige ferskate foarmen organisearre wurde. Yn sporten as hurdfytsen wurdt foar de titel striden yn ien inkele wedstriid, yn sporten lykas fuotbal of basketbal giet de titel nei de winner fan in folsleine kompetysje. Lyksoartige kompetyses binnen in bepaalde sport kinne sa organisearre wurde dat in sporter yn meardere kompetysjes foar in titel stride kinne.
De lânkampioen mei de titel meastentiids in jier drage.
Holkerveen
250px|right|Lizzing Holkerveen 250px|right|Komboerd Holkerveen 250px|left|Skoalle Holkerveen Holkerveen is in doarp yn de gemeente Nijkerk yn de provinsje Gelderlân. It doarp hat 320 ynwenners (2004). Foar de postbesoargong falt it doarp ûnder Nijkerkerveen.
Avitus
thumb|250px|Avitus op in tremissis
Nathaniel Hawthorne
thumb|right|Nathaniel Hawthorne tussen 1860 en 1864 Nathaniel Hawthorne (Salem, Massachusetts 4 july 1804 - 18 maaie 1864) wie in Amerikaansk skriuwer fan romans en koarte ferhalen. Syn heit wie kaptein op de grutte feart. Hy wie in neisiet fan John Hathorne, ien fan de rjochters by de Hekseprosessen fan Salem. Om syn komôf te bemanteljen is de w yn de namme kaam.
Avitus
Marcus Maecilius Flavius Eparchius Avitus (berne tusken 380 en 395 – stoarn nei 17 oktober yn 456 of yn 457) wie West-Romeinske keizer fan 9 july 455 oant 17 oktober 456.
Nathaniel Hawthorne
Libben
In protte fan Hawthorne syn wurk draait om Nij Ingelân en befettet morele allegoryen mei in puritynske ynslach. Syn fiksje wurdt ta de Romantyske beweging rekkene, útsoarte it dark romanticism. De tema's yn syn wurk draaie faak om it kwea en de sûnde anneks oan it minskdom, en it wurk hat faak in moreel boadskip en in yngeande, komplekse psychology. It wurk dat publisearre waard bestiet út romans, koarte ferhalen en in biografy fan syn freon Franklin Pierce.
Avitus
Opkomst en ûndergong
Yn it Romeinske leger makke Avitus as militêr opgong. Under it regear fan keizer Petronius Maksimus waard hy ta Magister militum beneamd. Yn 456 doe't Avitus op in diplomatike missy wie oan it hôf fan kening Diderik II fan de Fisigoaten, waard de Romeinske haadstêd Rome oanfallen troch de Fandalen ûnder lieding fan har kening Geiserik en 14 dagen plondere. De Romeinske keizer Maksimus kaam hjirtroch ta fal. Yn Toulouse trune Teodorik Avitus oan om de keizerskroan foar himsels op te easkjen. Dit barde ten oerstean fan de Gallo-Romeinse senatoren. Op 9 july 455, waard Avitus troch syn soldaten ta keizer útroppen en kaam hy yn septimber oan yn Rome.
Avitus trof fuortendaliks tariedings om de striid oan te binen mei de Fandalen, mar dizze oarloch ferrûn foar him teloarstellend. Yn 456 sleaten de Fandalen nammentlik mei har float Rome ôf, sadat de fiedselfoarsjenning fan de stêd gefaar rûn. Avitus dy't net populêr wie by it folk, kaam hieltyd mear yn de problemen doe't hy fanwege jildpine syn soldaten gjin soldij mear betelje koe. Op it lêst kaam it leger, laat troch Risimer en Majorianus, yn opstân en waard hy ten fal brocht. Avitus flechte nei Arles en skrabbe dêr sa folle mooglik troepen by inoar en gie werom nei Itaalje. Mar by de Placentia waard hy ferslein en finzenen nommen. Syn libben bleau sparre en hy waard ta biskop makke fan Placentia op 17 of 18 oktober 456; net hielendal seker fan syn libben, besocht hy nei Galje ta flechten en stoar ûnderweis.
Guardians of the Galaxy (film)
Guardians of the Galaxy, soms mei weromwurkjende krêft Guardians of the Galaxy Vol. 1 neamd, is in Amerikaanske science fiction-superheldefilm út 2014 ûnder rezjy fan James Gunn, mei yn 'e haadrollen Chris Pratt, Zoe Saldaña, Bradley Cooper, Dave Bautista en Vin Diesel. De titel betsjut "Beskermers fan it Stjerrestelsel". De film is basearre op it team fan superhelden mei deselde namme. De plot folget in groepke bûtenierdske kriminelen dy't gearwurkje moatte om in gefaarlik artefakt te stellen. As se it ienris hawwe, komme se yn konflikt mei in kriichshear dy't it artefakt as wapen brûke wol om 'e planeet fan syn fijannen te ferneatigjen. Guardians of the Galaxy krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie yn 'e bioskopen in grut kommersjeel súkses. De film waard nominearre foar twa Oscars en wûn in Hugo Award, fjouwer Saturn Awards en in Empire Award. Guardians of the Galaxy makket diel út fan 'e Marvel Cinematic Universe-filmsearje en folget dêryn op Captain America: The Winter Soldier, út 2014. De film wurdt sels folge troch Avengers: Age of Ultron, út 2015, mar de ferhaalline fan 'e film giet fierder yn Guardians of the Galaxy Vol. 2, út 2017. In twadde ferfolch, Guardians of the Galaxy Vol. 3, kaam út yn 2023.
Plot
Seisentweintich jier letter stelt Quill op 'e ferlitten planeet Morag in mysterieuze bol. Hy wit sels net wat der yn sit, mar wol dat it wat djoers is, dat er lukratyf ferkeapje kin oan in heelder dy't foar de tsjeafte eins Yondu Udonta en syn Teheisterders ynhierd hie. Ear't er Morag mei de bol ferlitte kin, wurdt Quill oanfallen troch de trewanten fan 'e fanatike Kree-kriichshear Ronan de Beskuldiger, dy't de bol blykber ek hawwe wol. Quill wurdt finzen nommen troch Korath, de ûnderkommandant fan Ronan syn leger, mar wit te ûntsnappen en ûntkomt mei de bol. Yondu Udonta is poer as er foar it ferstân kriget dat Quill him te fluch ôf west hat en de bol stellen hat foar't er dêr sels de kâns ta hie. Hy bedriget Quill fia lange-ôfstânskommunikaasje, mar Quill is der net fan ûnder de yndruk. Wannear't Korath sûnder wat bedijd te hawwen by Ronan weromkeart, set de kriichshear in preemje op Quill syn holle. Ek stjoert er de grienhûdige hiermoardneresse Gamora út, wa har tsjinsten hy te lien hat fan har pleechheit, de sljochtsinnige titaan Thanos. Har taak is om him de bol te bringen.
As se yn 'e Une oankomme, wurdt Quill fuortendaliks it slachtoffer fan seksuele yntimidaasje troch in oare finzene, mar nei't Groot in wan bruien útdield hat, makket Rocket oan eltsenien dúdlik dat Quill fan him en Groot is, mei't se noch altyd wisberet binne en ynkassearje de preemje dy't op syn holle set is. It liket Quill foar syn eigen wolwêzen de baas en bleau foarearst mar yn 'e neite fan 'e beide preemjejagers. Underwilens hat Gamora noch gruttere swierrichheden, mei't de oare finzenen har werom kenne as de pleechdochter fan Thanos en de trewant fan Ronan, dy't beide ferantwurdlik binne foar in protte deaden. Ien fan 'e finzenen, Drax de Ferneatiger, makket de oaren dúdlik dat Gamora sines is om dea te meitsjen as wraak foar de moard op syn frou en dochterke troch Ronan de Beskuldiger. Quill bemuoit him mei de kwestje en wiist Drax derop dat er Gamora better as lokies foar Ronan brûke kin ynstee fan har te fermoardzjen. Mei dat argumint wit er bloedferjitten foar te kommen.
Gamora seit dat se nea in willige ûnderhearrige fan Thanos en Ronan west hat en dat se fan doel wie om 'e bol út Ronan syn hannen te hâlden, mei't hy der in hiele planeet mei ferwoastgje wol. Gamora hat in keaper foar de bol yn gedachten en wol mei de opbringst har ferdwining finansiere. Mei Quill, Rocket en Groot praat se ôf om it jild te dielen as se mei-inoar út 'e Une útbrekke kinne. De lichaamlik en geastlik skeinde Rocket beskikt oer in geniaal ferstân en hat al in ûntsnappingsplan ree. Hoewol't de ympulsive Groot dat hast bedjert, slagget it harren dochs om út te brekken, en Drax de Ferneatiger jout him by harren. Fiifresom ûntkomme se yn 'e Milano. Underwilens hat Ronan de Beskuldiger in moeting mei Gamora har pleechheit Thanos, wêrby't har ferrie besprutsen wurdt. Se stjoere Gamora har pleechsuster, de cyborg Nebula, efter har oan.
Op oanwizing fan Gamora berikke Quill-en-dy Knowhere, in ôfhandige, wetteleaze bûtenpost yn 'e romte, dy't boud is yn 'e reuseftige ûnthalze holle fan in himeling. Wylst Quill, Gamora, Rocket en Groot nei de sammelder Taneleer Tivan geane om 'e bol te ferkeapjen, nimt in dronken Drax kontakt op mei Ronan om him de lokaasje fan 'e groep te fertellen, sadat er einlings yn in gefjocht fan man tsjin man mei syn aartsfijân ôfweve kin. Tivan iepenet de bol en fertelt Quill-en-dy dat it artefakt yn 'e bol ien fan 'e Uneinichheidsstiennen is, in foarwerp fan ûnmjitlike krêft dat inkeld troch de machtichste wêzens brûkt wurde kin sûnder dat it harrensels ferneatiget. As se dat heart, grypt Carina, in slavinne fan Tivan, de stien om in ein oan har ellindich bestean te meitsjen. Dêrby feroarsaket se in ûntploffing dy't it mânske argyf fan Tivan ferrinnewearret en gâns slachtoffers makket. Quill en Gamora oerlibje it troch dekking te sykjen efter in stielen bak, wylst Groot mei Rocket ûnder de earm fier genôch fuort draaft om inkeld fan 'e sokken blaasd te wurden. Gamora docht de bol wer om 'e Uneinichheidsstien hinne en nimt it ding mei.
Dan arrivearret Ronan mei in kloft trewanten, ûnder wa Nebula. Drax hjit Ronan dat er him deadzje sil foar de moard op syn frou en dochter, mar Ronan ferslacht him mei gemak en seit dat Drax en syn gesin sa'n bytsje foar him betsjutte dat er him de dea fan syn frou en dochter net iens mear tebinnenbringe kin. Ronan lit Drax foar dea efter, mar Drax wurdt neitiid rêden troch Groot. Underwilens pykt Gamora yn in mynwurkersfartúch út mei de Uniennichhheidsstien. Nebula efterfolget har, ferneatiget it fartúch, stelt de bol mei de Uniennichheidsstien en lit Gamora driuwkeljend yn 'e romte efter. Quill nimt kontakt op mei Yondu Udonta om syn lokaasje troch te jaan, foar't er Gamora de romte yn folget en har libben rêdt mei syn beäzemingstastel. Se wurde rêden troch Udonta en de Teheisterders foar't harren soerstof oprekket. Rocket, Groot en in him oer syn misse set feroatmoedigjende Drax efterfolgje Udonta-en-dy yn 'e Milano en driigje it romteskip fan Udonta op te blazen as er Quill en Gamora net gean lit. Aldergeloks binne Quill en Udonta dan krekt ta oerienstimming kommen, dat de beide groepen smite de lapen gear.
It is dúdlik dat Ronan de Uneinichheidsstien brûke wol om 'e planeet Xandar te ferneatigjen. Quill, Gamora en Groot binne it deroer iens dat se dat net talitte kinne om't it moreel ferkeard is. Se sjogge wol yn dat se foar it neist in konfrontaasje mei Ronan net oerlibje sille, mar se kinne net neatdwaan wylst de dwylsinnige kriichshear hiele planeten útrûget. Fan Drax hat Ronan noch hieltyd wat te goede, al stelt er him nei syn kânsleaze nederlaach pragmatysker op. Hy beseft dat er freonen fûn hat en dat in man net sûnder freonen kin. As Rocket sjocht dat it de oaren mienen is, slút er him skodholjend en tsjin betterwitten yn by harren oan. Udonta seit de stipe fan syn Teheisterders ta yn ruil foar it ûnthjit fan Quill dat dy de Uniennichheidsstien nei it ferslaan fan Ronan oan him (Udonta) oerdrage sil. Quill stjoert in warskôging foar de plannen fan Ronan nei Rhomann Dey, in lid fan it Novakorps mei wa't er al ferskate kearen gedoente hân hat.
Oan board fan syn romteskip set Ronan de Uneinichheidsstien yn 'e kop fan syn kriichshammer. Hy hie oars tasein de stien oan Thanos ôf te stean, mar hy brekt syn ûnthjit. Mei Thanos nimt er kontakt op om te sizzen dat er, nei't er mei Xandar ôfweefd hat, fan doel is om Thanos lytsman te meitsjen, as ôfrekken foar de delbûgende wize dêr't Thanos him hieltyd op behannele hat. Nebula, dy't har pleechheit hatet, seit Ronan har help ta by beide ûndernimmings.
De ûnskansearre Ronan stiet op út it wrak fan syn romteskip en risselwearret om mei de Uniennichheidsstien de planeet te ferneatigjen, mar hy wurdt krekt langernôch troch Quill ôflaat dat Rocket in stikken laserwapen reparearje kin. Dêrmei sjit Drax net op Ronan, mar op syn kriichshammer, dy't desyntegrearret. De Uniennichheidsstien komt frij, en Quill en Ronan gripe der allebeide nei, mar Quill is krekt eefkes flugger. De stien is tefolle foar Quill, en hy begjint lichaamlik útinoar te fallen, mar Gamora biedt him har hân oan, en Quill, dy't wei is yn in fizioen fan syn stjerrende mem dy't har hân nei him útstekt, nimt har hân oan. Ek Gamora begjint te desyntegrearjen, mar Drax leit syn hân op it skouder fan Quill en Rocket grypt ien fan 'e fingers oan 'e oare hân fan Drax beet. Fjouweresom blike se ta alteraasje fan Ronan sterkernôch te wêzen om 'e Uneinichheidsstien te behearskjen. Se brûke de stien om Ronan dea te meitsjen en him te fergriemen oant der neat fan him oer is.
Yn 'e neisleep fan dy klimaktyske konfrontaasje easket Yondu Udonta de Uneinichheidsstien op, dy't no wer feilich yn 'e bol bewarre wurdt. Quill jout him it artefakt mei sichtbere tsjinnichheid, en stiet der by him op oan om nea de bol iepen te dwaan, om't er sjoen hat wat dêrfan komt. Nei't Udonta him ôfjûn hat, lit Quill oan Gamora sjen dat er de bol mei de Uneinichheidsstien noch altyd yn besit hat en dat er Udonta ôfkonfoaid hat mei in duplikaat fan 'e bol. Hy hopet mar dat Udonta de bol nea iepenje sil, want dan sil er net bliid wêze.
De bol mei de echte stien draacht Quill letter oer oan Irani Rael, de earste minister fan it Novaryk, dy't taseit derop tasjen te sillen dat nimmen de stien ea noch foar eigen doelen brûke kin. Hja seit dat it Novakorps de strafblêden fan Quill-en-dy wiske hat út tankberens foar harren help. Ek fertelt se dat by de medyske behanneling fan Quill nei de konfrontaasje mei Ronan bleken is dat hy mar heal-minsklik is: syn heit wie in lid fan in oerâld, noch ûnbekend ras fan bûtenierdske wêzens. Underwilens ferlitte de Teheisterders de planeet Xandar. Ien fan harren merkt tsjin Udonta op dat it goed útpakt hat dat se Quill net by syn heit ôflevere hawwe, dêr't se al dy jierren lyn foar ynhierd wiene. "Ja," antwurdet Udonta, "Dy fint wie in echte oetlul." Letter, wannear't de oare Teheisterders feestfiere, iepenet Udonta de bol dy't er fan Quill krigen hat, mei't er der frijwol wis fan is dat de Uneinichheidsstien der net yn sit. As er gelyk blykt te hawwen, glimket er as in grutske heit.
Quill-en-dy neame harsels no de Beskermers fan it Stjerrestelsel. It Novakorps hat ek Quill syn romteskip de Milano reparearre, en dêryn sette se ôf fan Xandar. Wylst se nei it skip rinne, seit Gamora tsjin Drax dat syn frou en dochter yn frede rêste kinne, no't Ronan dea is. Drax is it dêrmei iens. Dêr heakket er lykwols oan ta: "Mar Ronan wie winliken mar in marionet. Eins is it Thanos dy't ik deameitsje moat." Quill makket einlings en te'n lêsten it presintsje iepen dat er op har stjerdei fan syn mem krigen hat; der blykt in twadde kassettebantsje mei muzyk út 'e 1960-er jierren yn te sitten. Wylst de muzyk troch it skip skâlet, begjint in stek fan Groot, dy't yn in blompot mei modder útgroeit ta in miniatuerferzje fan syn eardere sels, temûk mei te swingen.
Produksje
Guardians of the Galaxy is basearre op it stripheldeteam fan Marvel Comics mei deselde namme yn 'e ferzje út 2008, fan Dan Abnett en Andy Lanning. Guardians of the Galaxy waard foar it earst yn 2010 neamd as mooglike stripferfilming. De film waard regissearre troch James Gunn nei in senario fan himsels en Nicole Perlman. As produsint wie Kevin Feige by it projekt belutsen foar de filmstudio Marvel Studios. Foar de film wie in budget beskikber fan mar leafst $232,3 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Ben Davis, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Tyler Bates.
Opnamen
De opnamen foar Guardians of the Galaxy setten op 6 july 2013 útein en duorren oant 12 oktober fan dat jier. De film waard foar it meastepart opnommen yn 'e Shepperton Studios en de Longcross Studios, beide yn it Ingelske greefskip Surrey. Om't it Disney, de memme-ûndernimming fan 'e Marvel Studios, safolle hannel nei it Feriene Keninkryk ta brocht hie, krige it bedriuw fan 'e Britske oerheid $36,4 miljoen koarting op 'e belesting. Reshoots, dy't in pear wiken duorren, fûnen yn maart 2014 plak yn 'e Walt Disney Studios yn Burbank (Kalifornje). Yn 'e postproduksje waarden oan it opnommen byldmateriaal 2.750 special effects-shots tafoege, dy't mei-inoar likernôch 90% fan 'e film foarmen.
Distribúsje
De distribúsje fan Guardians of the Galaxy waard fersoarge troch Walt Disney Studios Motion Pictures, de distribúsjepoat fan The Walt Disney Company, de memme-ûndernimming fan 'e Marvel Studios. De film gie op 21 july 2014 yn it Dolby Theatre yn Hollywood yn premiêre, en iepene dêrnei op 1 augustus yn 'e Amerikaanske bioskopen. Tuskentroch wie Guardians of the Galaxy doe op 31 july al yn 'e Britske bioskopen útkommen.
It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 29 july 2014 by platemaatskippij Hollywood Records. It omfette in protte hits út 'e 1960-er jierren, sa't dy yn 'e film te hearren binne op 'e kassettebantsjes fan Peter Quill. Dêrûnder wiene lieten as Ain't No Mountain High Enough fan Marvin Gaye en Tammi Terrell, Hooked on a Feeling fan Blue Swede, Go All the Way fan 'e Raspberries, Moonage Daydream fan David Bowie, Fooled Around and Fell in Love fan Elvin Bishop, I'm Not in Love fan 10cc, I Want You Back fan The Jackson 5, Come and Get Your Love fan Redbone en O-o-h Child fan 'e Five Stairsteps.
Guardians of the Galaxy kaam op 18 novimber 2014 beskikber as digitale download en waard op 24 novimber fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray. De digitale en blu-rayferzjes omfetsje efter-de-skermendokumintêres, audiokommentaar by de film, ferskate fuortknipte sênes, in bloopersekwinsje en in eksklusive foarútblik op 'e folgjende film út 'e Marvel Cinematic Universe-searje: Avengers: Age of Ultron.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Guardians of the Galaxy oer it algemien positive resinsjes. Sa omskreau Richard Roeper fan 'e Chicago Sun-Times de film as "in neisimmertraktaasje" en as "in foar it meastepart lichthertige […] stripferfilming mei withoefolle boem-bats-aksje, guon mominten dat jin it útskatterje fan it laitsjen, en ek in pear ferrassende moaie en oandwaanlike sênes". Yn 'e Los Angeles Times skreau Kenneth Turan dat Guardians of the Galaxy "seinge" wie mei "de siel fan in losse, anargistyske B-film, dy't jin oanfiteret om jin safolle mooglik te fermeitsjen, sels as men eefkes net folgje kin wat der bard". Neffens him hie de film mear as in bytsje fan Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977), "foar in diel om't der guon fan 'e ûngewoanste helden yn foarkomme diskant fan 'e Mos Eisley-kantine".
Yn The New York Times priizge Manohla Dargis de film, dy't de sjogger, neffens har, meisleepte troch de iene nei de oare healwize draai yn it ferhaal en him dêrby yn in folslein reälisearre hielal hold. Scott Foundas skreau yn it tydskrift Variety dat Guardians of the Galaxy te lang wie en te fol siet, en soms ek te graach it bioskooppublyk te wille wêze woe. Dêr heakke er lykwols oan ta dat "de brutale komyske toan" it spul driuwende hold. Foundas hie in protte lof foar hoe't de film derút seach, dêr't er kameraregisseur Ben Davis, produksje-ûntwerper Charles Wood en special effects-technikus David White foar yn it sintsje sette. Ek Justin Lowe fan The Hollywood Reporter hie moaie wurden foar it oansjen fan 'e film, wêrfan't er fierders ek it "goed oaninoar weage ensemble" fan akteurs, de "ûnderskiedende styl", "withoefolle spanning" en "gjin gebrek oan humor" priizge.
Jake Coyle fan parseburo Associated Press (AP) wie kritysker. Hy fûn dat Guardians of the Galaxy "fierstente foltroppe" wie, dat in protte fan 'e grappen "weiwurde yn in see fan special effects" en dat de film as gehiel "tefolle stipet op 'e […] jierren '70-lieten [sic] foar in orizjineel lûd". Boppedat fûn er dat geweldige akteurs as Glenn Close, John C. Reilly en Benicio del Toro mei harren petiterige roltsjes yn 'e film fierstente min brûkt wiene. Yn 'e San Francisco Chronicle roeide Mick LaSalle hielendal tsjin 'e stream yn, doe't er de film in negative resinsje joech. Hy skreau: "Yn it stee fan humor biedt Guardians of the Galaxy in soarte fan algemiene reewilligens om fermaaklik te wêzen, in sfear fan útskroevenens dy't oanfielt as pompe der withoefolle lju lucht yn in bân dêr't in gat yn sit. Men sjocht dat eltsenien taboddet, mar der bart útsoarte neat – en dochs is de ynspanning sa oerdúdlik dat men oanstriid fielt om dy te beleanjen."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Guardians of the Galaxy in tige heech goedkarringspersintaazje fan 91%, basearre op 328 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is krekt like ûnearbiedich as fans fan 'e gauris healwize stripferzje ferwachtsje soene, mar ek grappich, spannend, mei mear as genôch piid en smoarfol fisuele pracht." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Guardians of the Galaxy in goedkarringspersintaazje fan 76%, basearre op 53 resinsjes.
Opbringst
Guardians of the Galaxy brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $333,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $440,2 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $773,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $232,3 miljoen betsjut dat in winst fan $541,1 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Guardians of the Galaxy de op twa nei meast opbringende film fan 2014, nei de science fiction-film Tranformers: Age of Extinction en de fantasyfilm The Hobbit: The Battle of the Five Armies. De webside Deadline Hollywood berekkene de skjinne winst foar Guardians of the Galaxy op $204,2 miljoen.
Prizen
Yn 2015 waard Guardians of the Galaxy by de Oscars nominearre foar de prizen yn 'e kategoryen bêste fisazjy en hierstilearring en bêste fisuele effekten. De film waard ek nominearre foar de Grammy Award foar bêste kompilaasjesoundtrack foar fisuele media en wûn de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje (lange foarm). By de Saturn Awards waard Guardians of the Galaxy nominearre foar prizen yn 9 kategoryen, wêrûnder bêste senario, bêste filmmontaazje, bêste produksje-ûntwerp, bêste kostúmûntwerp en bêste special effects. De film wûn de Saturn Awards foar bêste stripferfilming, bêste regisseur, bêste akteur (Chris Pratt) en bêste fisazjy.
Guardians of the Galaxy waard ek by de Satellite Awards nominearre foar de priis foar bêste special effects. By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard de film nominearre yn 'e kategoryen bêste fisazjy en hierstilearring en bêste special effects. By de Empire Awards waard Guardians of the Galaxy nominearre foar de priis foar bêste science fiction- of fantasyfilm en wûn de film de priis foar bêste adaptearre senario. By de Critics' Choice Awards waard Guardians of the Galaxy nominearre foar 5 prizen, wêrûnder bêste akteur yn in aksjefilm (Chris Pratt), bêste aktrise yn in aksjefilm (Zoe Saldaña) en bêste fisuele effekten. De film wûn de Critics' Choice Awards foar bêste aksjefilm en bêste fisazjy. Fierders wiene der foar Guardians of the Galaxy nominaasjes foar 3 People's Choice Awards, 8 MTV Movie Awards en de Writers Guild of America Award foar bêste adaptearre senario.
Ferfolchfilms en tillefyzje-adaptaasjes
Guardians of the Galaxy makket diel út fan 'e Marvel Cinematic Universe-filmsearje en wurdt yn dy rige folge troch Avengers: Age of Ultron, út 2015. De ferhaalline oer de haadpersoanen út Guardians of the Galaxy giet lykwols pas fierder yn Guardians of the Galaxy Vol. 2, dat yn 2017 útbrocht waard. In twadde ferfolchfilm, Guardians of the Galaxy Vol. 3, kaam yn 2023 yn 'e bioskopen. Dêrnjonken waard yn 2022 oer deselde personaazjes ek The Guardians of the Galaxy Holiday Special makke, in tillefyzjespecial yn it ramt fan 'e kryst. In tekenfilmsearje, dy't ek Guardians of the Galaxy hiet, wie fan 2015 oant en mei 2019 op 'e tillefyzjestjoerder Disney XD te sjen. Fierders waard der yn 2020 en 2021 in rige koarte tekenfilms oer de stek fan Groot makke, mei as namme I Am Groot.
Untploffing fan de bunkers op It Hilgelân
De ûntploffing fan de bunkers op It Hilgelân fûn plak op 18 april 1947 om 13.00 oere. De eksplosiven dy't de Britten brûkten soene 6,7 kiloton swier west hawwe. Dat wie sa likernôch de heale sterkte fan atoombom Little Boy dy't yn augustus 1946 boppe Hiroshima ôfsmiten waard. Dêrmei wie it ek de grutste, troch minsken makke, net-nukleêre eksploazje ea. Doel fan de ûntploffing wie it te neate meitsjen fan de bunkers en oare militêre ynstallaasjes op It Hilgelân. Troch de grutte massa eksplosiven tochten de minsken dat it hiele eilân folslein ferneatige wurde koe. Lykwols koe it rotseilân mei syn poreuze sânstien de druk fan de ûntploffing opheine, allinnich de súdpunt fan it eilân waard fuortblaasd troch de eksploazje. De eksploazje waard troch de Britten Operation Big Bang as ek British Bang neamd.
Eftergrûn
Troch syn sintrale plak yn de Dútske Bocht, dêr't de Elbe en de Wezer yn útmûne en it Noard-Eastsee-Kanaal foar in direkt ferbining mei de Eastsee soarget, wie It Hilgelân yn ferskate krigen lykas de seeslaggen fan 1849, 1864, 1914 en 1917 in belangryk strategysk punt yn 'e striid. Yn 1807 waard it eilân beset troch it Feriene Keninkryk en Ierlân. Yn 1890 waard troch it Dútske Keizerryk de koloanje Sansibar ruile foar It Hilgelân, dat in strategysk havenplak foar de Dútske marine wurde moast. Yn 1938 begûn it Tredde Ryk mei it Projekt Hummerschere, in bouprojekt dat fan it eilân in grutte djippe marinehaven meitsje soe krekt as de Britten yn de bocht fan Scapa Flow hienen. De grutte marinehaven kaam der lykwols net. Wol kamen der bunkers foar dúkboaten en op Düne waard in lyts fleanfjild foar de Luftwaffe boud. De earste bom dy't yn de Twadde Wrâldkriich op Dútsk steatsgebiet foel trof It Hilgelân yn 1939. Nei de ein fan de Twadde Wrâldkriich waard it eilân wer beset troch de Britten en waard yn de jierren 1945-1952 brûkt as oefengebiet foar it Britske leger.
Untploffing
thumb|250px|It ûntploffen fan de bunkers fan It Hilgelân, fan it eilân Düne wei sjoen Yn 1945 waarden 3000 minsken fan it eilân helle. De eilânbewenners protestearren yn 1947 omdôch tsjin de plannen om It Hilgelân mei eksplosiven op te blazen. De dúkboatbunkers en de tunnels waarden folstood mei resten fan munysje út de beide wrâldkrigen. De tarieding foar de ûntploffing hie 31 maart 1947 klear wêze moatten, mar dêrfoar wie mear tiid nedich.
Op 18 april 1947 waarden de eksplosiven op it eilân troch de Royal Navy opblaasd. Twa jier dêrfoar hiene de Britten op krekt deselde dei in grutte oanfal op it eilân dien mei tûzen bommewerpers. Foar de ûntploffing fan april 1947 waarden 4.000 torpedokoppen, 9.000 wetterbommen en 91.000 granaten fan ferskate kalibers brûkt. De Britten dy't de eksplosiven opbliezen leinen mei de boat 9 kilometer fan it eilân ôf. Krapoan 20 sjoernalisten mochten op in oare boat nei de ûntploffing sjen. Foar de grutte eksploazje wie noch in lytsere ûntploffing om de fûgels fuort te reagjen. In minútmannich letter folge de grutte eksploazje. In ûnbidich grut fjoer en tonnen stien spatten doe ta de loft yn. De skok fan de eksploazje koe noch op 70 kilometer ôfstân yn Cuxhaven field wurde. De reekpoddestuol wie sa'n njoggen kilometer, neffens oare boarnen ien kilometer , heech.
Neirin
It grutste part fan it eilân bleau stean. Allinnich de rotsen oan de súdhoeke fan it eilân waarden dúdlik skeind troch de eksploazje. Foar de ûntploffing bestie It Hilgelân út in ûnder- en boppelân, út de stikkene rotsen oan de súdhoeke ûntstie troch de knal it middellân. Rûnom it eilân waard de steile rotskant fan it eilân skeind, mar it karakteristike byld fan de reade rotsen wie nei de knal noch foar in grut part yntakt. De haven en de muorre dy't eilân tsjin de see beskermet waarden amper skeind. It iennichste bouwurk dat nei de eksploazje noch oerien stie wie it loftôfwargeskut, de hjoeddeistige fjoertoer fan it eilân. De ûntploffing koe yn Dútslân seismografysk registrearre wurde en sa brûkt wurde foar ûndersyk nei de ierdkoarste.
De bewenners fan It Hilgelân wienen nei de Twadde Wrâldkriich fan it eilân helle. Sa likernôch 2.500 Hilgelanners waarden oer 150 ferskillende plakken yn it noarden fan Dútslân ûnderbrocht. It "Mitteilungsblatt Helgoland" waard brûkt as mienskiplik nijsblêd ûnder de Hilgelanners, wêrfan de letter ferneamd wurden skriuwer James Krüss de útjouwer wie. Pas yn 1952 mochten nei ferskate protesten de bewenners fan It Hilgelân wer nei it eilân ta. Hjoed-de-dei wurdt op de dei fan de grutte knal yn in eardere sivile bunker in tsjerketsjinst hâlden as oantinken oan de ûntploffing fan de bunkers op It Hilgelân.
Henk de Jong (prikslider)
Henk de Jong (De Jouwer, 12 maaie 1998) is in earder Frysk prikslider.
De Jong hat yn 1984 meidien oan de Paralympyske Winterspullen fan Innsbruck. Hy kaam dêr út op alle ôfstannen, mar wûn gjin medaljes. Nei syn aktive jierren as prikslider waard er trainer by it prikslydzjen yn Ljouwert en wie er yn syn deistich libben wiskundelearaar.
Leda
thumb|right|220px|By Lier rint de Leda (rjochts) yn de Iems thumb|left|220px|Wetterkearing "Ledasperrwerk" by Lier De Leda is in rivier yn Eastfryslân. It is in sydrivier fan de Iems en rint by Lier yn de Iems. De Leda hat in lingte fan 29 kilometer.
By de buorskip Roggenboarch noardlik fan it Sealterlân komt de Sealter Ie út yn it Elisabethfeankanaal en it Barsseler Djip. Uteinlik komme nei 0,56 kilometer dizze rivieren tegearre út yn de Leda. By Wiltshusen besuden fan Lier rint it sydrivier Jümme yn de Leda. By Lier leit in keardaam yn de Leda, it "Ledasperrwerk".
Trochdat de Iems úteinlik yn de Noardsee útkomt is yn de Leda it tij te fernimmen.
Folckerus
Folckerus wie in rike Fryske ealman út de 9e iuw. Op 8 novimber 855 skonk hy in vico qui dicitur Puthem oan de Abdij Werden (By Essen yn Dútslân). Under it in vico qui dicitur Puthem foelen ûnder oare Irminlo (Ermelo), Hornlo (Koudhoorn), Niutlo (Nulde) en Vunnilo (Huinen). Folckerus skonk de delsetting en de bosk om Putten hinne, wat yn dy tiid tige grut gebiet wie. Yn itselde stik wurdt ek it Fryske Hieslum foar it earst neamd. Yn it Gelderske Putten is in strjitte nei Folckerus neamd.
Gauke Cornelis Andriesse
Gauke Cornelis Andriesse (Grou, 25 maaie 1835 - Huzum 2 febrewaris 1897), wie blikker fan berop en dichter.
Hy wie troud mei Anna Wijga. Hy wie in waarm foarstanner fan de Fryske taal. Hy publisearre yn de Iduna, Bijekoer en Fryske Húsfrjeon (1854-64).
Vleteren (Belgje)
Vleteren is in plattelânsgemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen mei likernôch 3.700 ynwenners. De gemeente ûntstie yn 1977.
Yndieling gemeente
Vleteren bestiet út trije dielgemeenten, dy't allegear ien kearn ha. De doarpen Westvleteren en Oostvleteren lizze oan inoar, mar wurde skieden troch de Poperingefeart. Yn it súdeasten leit de kearn Woesten. Noardlik fan Oostvleteren leit oan de Izer it buorskip Elzendamme.
De doarpskearnen fan Oostvleteren en Woesten lizze oan de drokke N8, in dyk dy't Ieper mei Veurne ferbynt. De likernôch 3.700 ynwenners binne relatyf lykmjittich oer de trije dielgemeenten ferdield. It befolkingstal fan de gemeente wurdt stadichoan lytser en sûnt de lêste dessinia is dat mear as 10% sakke. Allinnich yn Woesten bleau de befolking stabyl en dat is no de grutste kearn (sitewaasje 2022). It gemeentehûs stiet yn Oostvleteren.