cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Annael of Lânboek
Opdracht ta it skriuwen hjirfan joegen op 27 febrewaris 1528 de Steaten fan Fryslân oan Keimpe fan Martena, dy't hjir trije jier oan wurke. It Annael siet yn in kiste mei trije slotten, dy't wer yn in oare kiste stie mei wer trije slotten. It waard bewarre yn Frjentsjer en is letter yn it Sjarterboek (II, 1-208) ôfdrukt. Der wurde û.o ordonnânsjes, ynstruksjes, belestingsteaten yn beskreaun.
Mason Moore
Mason Moore, echte namme: Megan Morrison (Granada Hills (Kalifornje), 1 febrewaris 1985), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise.
Libben en karriêre
Moore is hikke en tein yn Granada Hills, in buert yn 'e San Fernandodelling fan Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Yn 2002, op har santjinde, ferfalske se har identiteitsbewiis om as stripper wurkje te kinnen.
Yn 2008, doe't se 23 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Sûnt spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn likernôch 130 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as New Sensations en Evil Angel. Ek wurke se in protte foar pornosites as Brazzers, BangBros, Reality Kings en Naughty America. Tusken 2010 en 2012 sleepte se dêrby sân nominaasjes foar in AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld) yn 'e wacht.
Njonken har aktearwurk posearre se ek foar neakenblêden. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65 m, mei in gewicht fan 64 kg. Mids 2012 makke se op har Twitteraccount bekend dat se yn ferwachting wie en by har freon ynlutsen wie, en dat se har dêrom weromloek út 'e pornoyndustry.
Pinkpop
Pinkpop is in popfestival fan trije dagen dat alle jierren yn Landgraaf holden wurdt. Sûnt 1970 is it gewoan wei yn it Pinksterwykein.
It festival duorret sûnt 1996 trije dagen en lûkt sawat 68.000 minsken deis. Sûnt de earste edysje hat it festival mear as 1,5 miljoen besikers hân en ha mear as 500 ferskate artysten en bands der spile.
Deiskema
Pinkpop is sûnt 1996 in festival fan trije dagen. It fynt plak op sneon, snein en Pinkstermoandei. De moandei, Twadde Pinksterdei, is tradisjoneel de dei wêrop oft de measte en meast ferneamde bands optrede. Yn jierren as it festival net wurdt holden yn it Pinksterwykein, fynt it plak op freed, sneon en snein en dan komme de measte en meast ferneamde bands op snein. Moandei is dan nammentlik gjin frije dei foar de measte minsken. Oant de edysje fan 2005 koene de sneon en snein fan it festival allinich mei in kaart foar it hiele festival besocht wurde. Sûnt de edysje fan 2006 is it mooglik om losse deikaarten te keapjen.
Takomst
Op 1 juni 2019 waard bekend dat Pinkpop fan 2020 oant 2029 net mei Pinkster is, mar yn it twadde wykein fan juny. De reden is dat Pinkster te betiid yn it jier falt yn dit desennium. Dêrtroch soe Pinkpop te folle lêst ha fan konkurrinsje út Amearika.
Oprjochting en groei
thumb| Pinkpop yn 1978 thumb| It Pinkpopterrein nei't it publyk fuort is (1993) Hans van Beers, Wim Wennekes, Jan Smeets en Frits van Reysen binne de oprjochters fan Pinkpop. Yn 1969 waard in popfestival organisearre troch Hans van Beers en Wim Wennekes op 'e Gulperberch. It orizjinele plan, in talintesjo, waard al gau mei opholden. It evenemint waard in echt lokaal popfestival dêr't benammen Limburgse bands spilen en de besikers har eigen iten meinommen. De opset fan it evenemint yn kombinaasje mei de datum wêrop oft it plakfûn (Twadde Pinksterdei, 26 maaie 1969) late ta de namme Pinknick.
In jier letter waard it evenemint grutter oanpakt. It begon mei Jan Smeets en Frits van Reysen dy't graach in ynternasjonale artyst nei Limboarch helje woene. Se keazen foar Melanie. Dat konsert waard annulearre om't Melanie's siik wie. De fjouwer oprjochters besletten om as alternatyf in twadde edysje fan Pinknick te organisearjen, no grutter ynsteld en op in oare lokaasje: it Burgemeester Damen Sportpark yn Geleen. De namme waard feroare yn 'Pinkpop'. De earste edysje fan Pinkpop wie yn maaie 1970, yn feite de twadde edysje fan Pinknick. Yn 1971 frege Frits van Reysen oan Wim Claessen om by de organisaasje te kommen.
Yn 1976 wie it festival foar it earst útferkocht. Dit wie ek it gefal foar de fiif folgjende edysjes.
By it 25-jierrich jubileum yn 1994 waard it festival omfoarme en krige twa bûtenpoadia en ien poadium yn in tinte. Boppedat wie it evenemint net mear allinnich op de Pinkstermoandei, mar ek op de snein dêrfoar. Sûnt 1996 duorret it festival trije dagen.
Fred Veenstra
thumb|Fred Veenstra (2015) Fred Veenstra (8 novimber 1962) is in Nederlânsk politikus fan it CDA.
Veenstra waard berne yn Grinslân, mar waard grut yn de Fryske gemeente Achtkarspelen. Hy studearre bestjoersrjocht en wurke dêrnei as amtlik sekretaris fan it buro foar kristlik ûnderwiis yn Enskede, dêr't er ek yn de gemeenteried siet. Letter waard er juridysk konsultant by Metrium Onderwijsdiensterverlening yn Ljouwert. Yn de perioade wie er CDA-fraksjefoarsitter yn Drachten en yn 2002 waard er wethâlder yn de gemeente Smellingerlân. Fan 2010 oant 27 novimber 2015 wie er boargemaster fan Frjentsjerteradiel. Neijier 2015 folge syn beneaming ta boargemaster fan De Fryske Marren.
Kurt Gerron
thumb|Kurt Gerron, Marcel Krols aas Merijntje Gijzen en [[A.M. de Jong (film 1936)]] Kurt Gerron (Berlyn, 11 maaie 1897 – Auschwitz, 15 novimber 1944) wie in Dútsk-joadske akteur en filmregisseur.
Biografy
Kurt Gerron kaam út in begoedige Joadske keapljusfamylje yn Berlyn. Gerron wie syn artistenamme, syn wiere namme wie Gerson. Gerron studearre ynearsten genêskunde, mar waard yn 1920 akteur. Hy tsjinne yn de Earste Wrâldoarloch by Ieper, rekke swier ferwûne mei ympotinsje fan gefolgen. Dêrnei hie er as begjinnend studint genêskunde medyske taken. Hy trede op yn films lykas Der blaue Engel mei Marlene Dietrich as tsjinspylster en op it toaniel yn de rol fan Brown (it haad fan de plysje yn Londen) yn de premiêre fan de Dreigroschenoper yn Berlyn yn 1928. Yn dy opera song er de oarspronklike ferzje fan it lettere wrâldferneamde nûmer Die Moritat vom Räuber Mackie Messer (Mack the knife). Kurt Gerron soe yn mear as 70 films spylje.
Gerron krige yn 1933, nei't de nazy's de macht yn Dútslân oernaam hiene, in reis oanbean nei Hollywood, mar hy wegere en bleau yn Europa achter. Hy ferliet Dútslân en reizge earst nei Frankryk en letter nei Nederlân. Yn de perioade 1933 oant 1940 wurke er oan ferskate Nederlânske films mei. Nei't it Dútske leger Nederlân nei 10 maaie 1940 beset hie, waard er ynternearre yn it Kamp Westerbork foar't er op transport set waard nei it konsintraasjekamp Theresienstadt. Hy fersoarge dêr in kabaret mei de namme The Karussell foar de kampbewenners.
Filmografy
Foar in wiidweidige filmografy sjoch Kurt Gerron
Pine Hollow Reservoir
Pine Hollow Reservoir is in opslachmar fan it wetter út de beken Threemile Creek en Pine Hollow Creek oan de eastlike helling fan it Cascadesberchtme yn Wasco County yn Oregon yn de Feriene Steaten. De opslachmar waard yn de 1960-er jierren boud foar it opslach fan irrigaasjewetter. Hy leit op lân dat yn priveebesit is 19 km noardwestlik fan Maupin op de grins fan it Mount Hood National Forest. De mar hat in totale kustline fan 5,1 km en fiskjen en iepenbier tagong is tastien oan de gânse kustline.
Fisken dy't yn de mar foarkomme binne ûnder oaren reinbôgeforellen, brune dwerchmarfallen, forelbearzen en blauwe bearzen.
Wynmotor Aldlemmer 6
De Wynmotor Aldlemmer 5 is in poldermole fan it type wynmotor by it Stellingwerfske doarp Aldlemmer.
See fan Amakusa
thumb|De See fan Amakusa leit westlik fan it eilân Kyushu De See fan Amakusa (yn it Japansk letterlik:'Amakusa de iepen see') is in see yn it noardwesten fan de Eastsineeske See, part fan de westlike Stille Oseaan.
De see hat Japanske kusten rûnom.
Wynmotor Aldlemmer 6
De mole hat in wynrêd fan 12 blêden en in diameter fan 3,5 meter. It boujier fan de mole is net bekend. De mole stiet by de Aldlemstersleat yn polder de Hellingen. De wynmotor is net-mealree en is net iepene foar publyk.
Keppeling om utens
De Hollandsche Molen
Bert Kuiper
G.J. (Bert) Kuiper (Arnhim, 2 febrewaris 1946) is in Nederlânsk politikus fan it CDA.
Hy is oplaat oan de UTS (foarrinner technyske skoalle) en hat tsien jier wurksum west yn de wegenbou. Om 1980 hinne waard er wethâlder fan Kultuer, Rekreaasje, Sport en Jeugdsaken yn syn berteplak Arnhim, en dêrneist joech er noch altiten lieding oan it troch him oprjochte bedriuw wat him dwaande hâlde mei de kwaliteitskontrole fan asfaltwegen. Ein 1985 waard Kuiper boargemaster fan Muiden en fan oktober 1990 ôf wied er boargemaster fan de Fryske gemeente Skarsterlân wat hy bleau oant syn pinsjoen begjin 2011. Hy waard yn Skarsterlân op 1 febrewaris 2011 opfolge troch Mary Looman-Struijs fan de PvdA, dy't foar twa jier beneamd waar as waarnimmend boargemaster. Op 1 jannewaris 2014 gie de gemeente op yn de nije gemeente De Fryske Marren.
Kuiper is beskermhear fan Muziekvereniging Crescendo Muiden.
Koarosee
thumb|400px|De Koarosee De Koarosee of See fan Koaro is in see yn de Stille Oseaan tusken Viti Levu yn it westen en de Lau-eilannen yn it easten, omjûn troch de eilannen fan de Fidzjyarsjipel.
It wetter is neamd nei it eilân Koaro. thumb|left|Lizzing Fidzjyeilannen
De Dream
De Dream is in Frysktalige film út 1985 fan Pieter Verhoeff (1938-2019). De film fan 93 minuten ûnder rezjy fan Verhoeff en muzyk fan Cees Bijlstra gie op 3 augustus 1985 yn premiêre.
Plot
De film is basearre op de Hogerhuissaak wêrby't de trije bruorren Hogerhuis troch de rjochtbank fan Ljouwert feroardield waarden ta selstraffen fan seis, alve en tolve jier fanwegen ynbraak en besykjen fan deaslach. Oant de ein fan de rjochtsaak hâlden se fol dat se ûnskuldich wiene. Haadpersoan fan de film waard de âldste en swierst strafte broer Wybren Hogerhuis, in steile en stege Fries. Wybren hat in relaasje mei de húshâldster fan in oerfallene boer, dielt mei har it bêdstee mar bliuwt har houlikfoarstellen ôfwizen. De ôfwiisde Ymkje sjocht har dream yn 't wetter fallen en wreket har troch him by de plysje oan te wizen as dieder. Yn it earstoan fol fertrouwen, dan mei ûnleauwen en op 't lêst ferbittere sjocht Wybren hoe't it needlot him om him en syn bruorren slút. Te grutsk om sels de nammen fan de echte dieders te neamen -leden fan de sosjalistyske beweging- moat hy oansjen hoe't solidariteitsgefoelens oaren behinderje om dat te dwaan. De krêft fan de beweging is tagelyk har swakkens: yndividuele belangen wurde opoffere oan de mienskiplike saak. Ymkjes dream en de 'reade' dream resultearje yn in nachtmerje foar de Hogerhuisbruorren.
Blaas of Glory
Blaas of Glory is in Nederlânske hardrockfanfare oprjochte yn 2007 yn Swol. Yn 2011 brocht de band it album Highway To Hell út. Yn 2017 folge it live album Blaas Of Glory – Live.
Blaas of Glory is in akoestyske parody-coverband dy 't ûntstien is doe 't de reguliere band Blaze of Glory dermei ophold yn 2007. De band spilet benammen âlde hardrocknummers, lykas Livin' on a Prayer fan Bon Jovi en The Final Countdown fan Europe, mar spilet dizze mei HaFaBra-ynstrumenten. De band had meardere kearen op Dokk'em Open Air spile en yn 2018 spilen se op Oerrock.
Moordvrouw
Moordvrouw is in Nederlânske plysjerige dy't him ôfspilet yn Ljouwert en wurdt sûnt 20 jannewaris 2012 útsjoerd troch RTL 4. De titel referearret oan haadpersoan Fenna Kremer, spile troch Wendy van Dijk. Seizoen 4 sil maitiid fan 2015 op it skerm ferskine. De rige wurdt yn Belgje útstjoerd troch de Flaamske stjoerder Vtm.
Produksje
Nei it stopjen fan Baantjer en it súkses fan Flikken Maastricht besleaten Endemol en RTL 4 in plysjerige te meitsjen mei deselde ynfalshoek, allinnich soene se dan net it suden opsykje mar it noarden. Uiteinlik waard Fryslân keazen, want Endemol krige Fryslân Marketing as sponsor.
Gearfetting
Wendy van Dijk spilet resjersjeur Fenna Kremer dy't nei in traumatysk barren oerpleatst is nei in plysjeburo yn Ljouwert. Har oanpak is oars, ûnotterdoks en konfrontearjend foar it hiele team. Mar Fenna hat it fertrouwen fan kommissaris Vreeswijk (Renée Soutendijk), dy't wol dat de resjersjeurs in manier fine om mei elkoar gear te wurkjen. Soks is makliker sein as dien mei de stûfe Evert (Thijs Römer) en de jonge Bram (Achmed Akkabi) - de iene is frijwat kritysk op har manier fan wurkjen en de oare hat de grutste muoite om Fenna te folgjen. Mar hoe lestich guon kollega's har wurkwize ek fine: it wurket. Yn tsien ôfleveringen is te sjen wat it resjerzjeteam meimakket. Mei ûnder oare rollen fan Chava Voor in 't Holt (Simone Blok) en Porgy Franssen (Menno de Waard).
Slot Zuylen
thumb|Slot Zuylen mei slangemuorre thumb|Slot Zuylen It Kastiel fan Zuylen, meast Slot Zuylen, is in kastiel yn Ald-Zuilen, oan de rivier de Fecht yn de gemeente Stichtske Fecht, yn de provinsje Utert, tichtby de stêd Utert. It kastiel waard boud yn de 13e iuw.
Yn de 13e iuw liet in hear Fan Sulens, stamfaar fan de famylje Fan Zuylen fan Nijevelt, in toer bouwe dy't yn de 14e iuw útwreide waard mei in grutte keamer. Yn it begjin fan de 15e iuw, doe't it laach Van Zuylen gjin manlike erfgenamten hie, wurdt it yn hannen jûn fan Van Borssele, famylje fan hege adel út Seelân. Frank fan Borselen ervet it yn 1422, mar hat der net folle foardiel fan: yn dat jier, as ûnderdiel fan de Tsierderijen fan Hoeken en Kabbeljauwen, nimme de Hoeksken it kastiel yn. Tusken 1510 en 1522 lit de hear Willem fan Rennenberg it kastiel restaurearje. De eigener fan it kastiel krijt in fêste sit yn de ried fan it Prinsdom fan Utert. Syn neikommelingen, wêrûnder George fan Lalaing en it hûs fan Egmont, wurdt eigener oant 1610, doe waard it kastiel ferkocht oan in rike keapman út Amsterdam, Jasper Quinget. Seis jier letter, ferkocht dy it kastiel oan syn kollega Adam fan Lockhorst.
It kastiel yn de achttjinde iuw
Dêrnei keapet de famylje Van Tuyll Serooskerken it kastiel en it domein. De lêste grutte feroarings yn it haadgebou wurde yn 1752 dien. Sûnttiids is it haadgebou net folle feroare. It kastiel is noch altiten eigendom fan dy famylje, yn it jier 1950, Frederik Christiaan Constantijn van Tuyll van Serooskerken feriene it kastiel mei de tunen. Dêrnei hawwe der in soad restauraasjes west. Tsjintwurdich is der in museum yn fêstige.
Bekende ynwenners
It kastiel leit yn in park fan ûngefear 1,5 ha, mei in slangemuorre der omhinne fan ûngefear 120 m lingte. Tusken it kastiel en de rivier de Fecht is in tsjerkje, ek in histoarysk monumint, boud op basis fan in âlde kapel dy't by it kastiel hearde, mar baarnde ôf yn 1847. Om 2000 hinne waard ûnder de flier fan dit tsjerkje in grêfstien fûn fan Lord Van Rennenberg.
Befolking
Under befolking wurde alle ynwenners fan in bepaald gebiet rekkene. Dat gebiet kin bygelyks in lân, in regio of in stêd wêze. De befolking wurdt ek wol populaasje neamd. De eleminten fan de befolking binne de ynwenners. Faak wurdt it wurd befolking brûkt as synonym foar ynwennertal: it tal fan minsken dy't wenje yn it gebiet.
Oflate begripen
De befolkingstichtens jout oan hoefolle minsken op in oerflakte-ienheid wenne.
Befolking en befolkingstichtens fan in gebiet binne statistyske gegevens dy't op tal fan plakken werom te finen binne, bygelyks yn atlassen. Ofhinklik fan hoe't dy gegevens brûkt wurde sille, kinne de sifers opsplitst wurde nei befolkingsgroepen, âldens of geslacht. In oersjoch fan de sifers dy't nei in bepaalde eigenskip opsplitst binne is in befolkingsgearstalling.
In gebiet mei relatyf in bytsje befolking hjit tinbefolke, en mei in protte befolking tichtbefolke. Nederlân is in foarbyld fan in tichtbefolke gebiet. Binnen Nederlân is dan de Rânestêd wer tichtbefolke en it noard-easten fan Nederlân (Fryslân, Grinslân, Drinte) tinbefolke.
Sjoch ek
Penduduk
Utertske Fecht
thumb|Rin fan de Fecht De Fecht is in Nederlânske rivier fan sa'n 42 km langte dy't by de Weerdslûs yn de stêd Utert begjint en by Muiden yn it IJmar mûnet. Hy wurdt ek wol Utertske Fecht neamd om ûnderskied te meitsjen mei de Oeriselske Fecht.
Broersmastate
Broersmastate wie in state yn Westergeast. It ûntstean is ûnbekend Yn 1885 kin notaris mr. Andreae al net mear oanwize wêr't dizze state stien hat. Dochs soe der in state stien hawwe moatte as ûnderkommen fan mr. Tjepcke Hessels dy't earst substitút-grytman en letter sekretaris fan Kollumerlân wie. Tige lukrative funksjes dy't foar in soad jild kocht wurde moasten en dy't gewoan raasden om in represintatyf ûnderkommen. Syn soan mr. Hessel Tjepckes wie in eigenerfd man fan oansjen dy't troude mei Wijcke Broersma, wierskynlik in dochter fan Gatze Broersma te Kollum. Op 10 novimber 1581 stoar de Eersame ende geleerde Hessel Tjepckesz. en waard yn de tsjerke fan Westergeast begroeven. Syn frou oerlibbe him 30 jier en stoar yn desimber 1611.
De soan fan Hessel en Wijcke, Gadie/Gatze neamd, waard berne yn 1581, itselde jier dat syn heit ferstoar. Hy naam de famyljenamme fan syn mem oan en boaske letter mei Jetscke Bauckesdr.. Dit span hie gjin bern, dêrom beneamde Gadie yn 1638 Gajus fan Botnia, soan fan syn folle neef Jarich fan Botnia, ta syn erfgenamt ûnder betingst dat hy de namme Broersma oan syn famyljenamme taheakje soe. Neamde Jarich wie in soan fan Hendrik fan Botnia en Wisck Tjepkesdr., in dochter fan boppeneamde Tjecke Hessels, dy't yn Kollum wenenn. Gajus Botnia fan Broersma wenne by Kollum op Rosemastate en wie gritenijsekretaris fan Kollumerlân.
Utertske Fecht
De Fecht rint by de plakken Maarssen, Breukelen, Loenen en Weesp del. Yn 1996 is it behear en ûnderhâd fan de Fecht troch it Ryk oerdroegen oan it Wetterskip Amstel, Goai en Fecht.
Golf fan Alaska
De Golf fan Alaska is in part fan de Grutte Oseaan besuden Alaska tusken de Aleksanderarsjipel yn it easten en Kodiakeilân yn it westen. 250px|left|thumb|In [[satellytbyld fan 'e Golf fan Alaska.]]
De kust fan Alaska oan de Golf wurdt skaaimerke fan rûge bergen, bosken en inkelde oan de Golf grinzjende gletsjers; ûnder oaren de twa grutste fan Alaska: Malaspinagletsjer en Beringgletsjer. Boppe de Golf fan Alaska foarmje har faak (snie)stoarmen dy't de westkust fan Noard-Amearika bydel lûke nei it suden oant Meksiko ta. Ek de measte rein fan it noard- en súdwesten fan de Feriene Steaten ûnstiet boppe de Golf fan Alaska.
Yn de Lituyabaai is grutste tsûnamy út de skiednis registrearre, mar it is ek in populêr ankerplak yn de lijte foar fiskersskippen.
Volodymyr Zelensky
Volodymyr Oleksandrovytsj Zelensky (Oekraynsk: Володимир Олександрович Зеленський) (Kryvy Rih, 25 jannewaris 1978) is in Oekraynsk politikus, komyk, akteur en auteur. Sûnt 20 maaie 2019 is er de sechsde presidint fan 'e Oekraïne. Ear't er him kandidaat stelde foar it presidintskip, wie er net aktyf yn 'e polityk.
Jonkheid
Zelensky waard berne yn in Russysk-Joadske famylje yn Kryvy Rih yn de oblast Dnjepropetrovsk, yn it súdeasten fan Oekraïne. Syn pake, dy't yn it Reade Leger tsjinne hie, ferlear trije bruorren yn de Holokaust. Syn heit is heechlearaar oan de fakulteit foar cybernetika en kompjûterhardware fan it Ekonomysk Ynstitút yn Kryvyi Rih, syn mem is yngenieur. As bern wenne er mei syn âlden fjouwer jier yn Mongoalje. Nei it weromkommen yn 'e Oekraïne die Zelensky it gymnasium, dêrnei folge er in stúdzje rjochten.
Akteur en komediant
Yn syn skoaltiid hold Zelensky him al dwaande mei komeedzje. Yn 1997 rjochte er kabaretgroep Kwartal 95 op (Wenblok 95). Ut Moskou wei, dêr't er fiif jier lang wenne, toerde er mei syn kabaretprogramma it Russyske diel fan de eardere Sovjet-Uny. Yn 2006 krige Zelensky lanlike bekendheid troch syn dielnimming oan de Oekraynske ferzje fan Dancing with the Stars. Fierders spile er yn ferskate komeedzjes. Mei de kollega's út de kabaretgroep rjochte Zelensky ek in produksjebedriuw op foar it meitsjen fan telefyzjeprogramma's wêrmei't syn films, kabaretoptredens en telefyzjesearjes nei 21 lannen ferkocht waarden. Dat makke Zelensky ta miljonêr.
De grûnslach foar syn lettere presidintskandidatuer waard lein yn 2015. Yn dat jier sette de telefyzjesatire Tsjinner fan it Folk útein, wêryn't krityk jûn waard op de korrupsje en it minne funksjonearjen fan 'e oerheid. Yn dy searje spile er Wassil Holoborodko, in skiednislearaar dy't ta presidint fan it lân útroppen wurdt, nei 't in filmke fan him online firaal gie dêr't er him yn útlit oer de korrupsje yn de Oekraynske polityk.
Zelensky spruts de stim yn fan Bearke Paddington yn it Oekraynsk. Dat die er sawol yn Paddington as yn it ferfolch Paddington 2.
Presidintskip
260px|thumb|Offisjeel portret fan Zelensky yn 2019
Ferkiezingen
Op 31 desimber 2018 makke Zelensky wrâldkundich dat er him út namme fan in nije partij mei de namme Tsjinner fan it Folk (Slûha Narodû) ek echt kandidaat stelde foar de presidintsferkiezingen yn 2019. Yn dy ferkiezingen naam er it ûnder oaren op tsjin de sittende presidint Petro Porosjenko, dy't sûnt 2014 oan ’e macht wie, en âld-premier Jûlia Tymosjenko. Nei syn winst yn 'e earste omgong fan 'e ferkiezingen op 1 april 2019 waard Zelensky de favoryt foar it presidintskip.
Populariteit
Zelensky syn partij wie by syn ferkiezing noch net yn it parlemint fertsjintwurdige. Syn earste died as presidint wie it útskriuwen fan nije ferkiezingen dy't op 21 july 2019 plakfûnen. Syn partij Tsjinner fan it Folk koe by dy ferkiezingen in absolute mearderheid helje. Twa jier letter, ein 2021, waard er noch mar troch 25% fan de befolking stipe. De befolking wie ûntefreden oer it bestriden fan 'e koronapandemy, de ekonomy en de taseine bestriding fan korrupsje. Wat dêrby net holp, is dat syn namme opdûkte yn de Pandora Papers.
Telefoanpetear mei Donald Trump
Op 25 july 2019 fierde de doetiidske Amerikaanske presidint Donald Trump in telefoanpetear mei Zelensky. Yn dat petear frege Trump oan Zelensky om yn 'e Oekraïne ûndersyk te dwaan nei Trump syn politike tsjinstanner foar de kommende ferkiezingen fan 2020, Joe Biden. Biden soe neffens Trump as âld-fise-presidint syn ynfloed brûkt hawwe om foar te kommen dat der yn 'e Oekraïne ferfolging ynsteld wurde soe tsjin in bedriuw dêr't Joe Biden syn soan Hunter Biden by belutsen wie. Om druk op Zelensky út te oefenjen, sei Trump de militêre stipe oan 'e Oekraïne tydlik ho te hâlden.
It petear, dat troch in Amerikaanske klokkelieder nei bûten brocht waard, late ta in ôfsettingsproseduere tsjin Trump. Yn it impeachment-proses dat dêrop folge, waard steld dat Trump yn dat telefoanpetear misbrûk makke hie fan syn machtsposysje troch presidint Zelensky foar kleare persoanlike belangen ûnder druk te setten.
Russysk-Oekraynsk konflikt
thumb|left|By it konflikt droech Zelensky militêre klean ynstee fan pak mei strik Begjin july 2019 prate Zelensky foar it earst mei de Russyske presidint Vladimir Pûtin oer de oarloch yn East-Oekraïne. Dêrneist soene de twa ek praat hawwe oer it frijlitten fan finzenen en oer it fuortsetten fan de petearen op ekspertnivo. Yn Zelensky syn presidintskip eskalearre de Russysk-Oekraynske Oarloch mei it konflikt yn 2021, dat yn 2022 late ta in ynvaazje fan Oekraïne troch Ruslân. Foarôfgeand oan de ynvaazje, by de opbou fan Russyske troepen om de Oekraynske grins hinne, rôp Zelensky noch op ta kalmte. Hy distansjearre him fan warskôgingen fan it Westen dat der in nije oarloch mei Ruslân komme soe. Wol frege er de NAFO-lannen om wapens te stjoeren. De earste wapenleveringen waarden ûnder oaren dien troch de Feriene Steaten en it Feriene Keninkryk. thumb|Presidint Zelensky yn in militêr hospitaal Yn 'e moarntiid fan tongersdei 24 febrewaris 2022 kundige presidint Pûtin in 'spesjale militêre operaasje' yn ’e Donbas oan. Russyske raketten troffen ferskate militêre doelen yn 'e Oekraïne. Zelensky kundige de steat fan belis ôf. Hy kundige ek oan dat de diplomatike bân mei Ruslân fuortendaliks ferbrutsen waarden. Letter dy dei kundige er in algemiene mobilisaasje oan. Op freed 25 febrewaris sei Zelensky dat nettsjinsteande de bewearing fan Ruslân dat it allinnich militêre doelen oanfoel, der ek boargerdoelen troffen waarden. Yn in betide taspraak dy deis sei Zelensky dat syn ynljochtingetsjinsten him identifisearre hiene as it wichtichste doel fan Ruslân, mar dat er yn Kiev bliuwe soe. Syn famylje waard op in oar plak yn it lân ûnderbrocht. "Se wolle Oekraïne polityk ferneatigje troch it steatshaad te ferneatigjen", die er te witten.
Zelensky krige erkenning fan oer de hiele wrâld as de oarlochslieder fan 'e Oekraïne yn 'e Russyske ynvaazje. De Harvard Political Review skreau dat Zelensky "de krêft fan 'e sosjale media brûkt hat om de earste echte online oarlochslieder yn 'e skiednis te wurden, dêrby bûten de tradisjonele nijskanalen omgiet en it ynternet brûkt om de minsken streekrjocht oan te sprekken." BBC News en The Guardian berjochten dat Zelensky syn reäksje op de ynvaazje sels troch eardere kritisy priizge waard.
Trije moardoanslaggen op Zelensky waarden behindere troch tips fan Russyske FSB-meiwurkers dy't tsjin de ynvaazje wiene. Twa oanslaggen waarden útfierd troch de Wagnergroep, in Russyske paramilitêre groep, en ien troch de persoanlike garde fan 'e Tsjetsjeenske lieder Ramzan Kadyrov.
Oer in fideoferbining hold Zelensky yn maart en april ferskate koarte taspraken foar oare parleminten, om sa grutter draachflak foar ynternasjonale stipe oan 'e Oekraïne te meitsjen.
De Wite Klok
De Wite Klok is it multyfunksjonele gebou yn Aldebiltsyl. It gebou hat romte foar wikseleksposysjes en in fêste presintaasje oer de bediking fan It Bilt yn it archeologysk stipepunt.
It Minnistetsjerkje is part fan it kompleks. It is in unyk gebou omdat de tsjerke tsjin de dyk oanboud is en al yn 1636 as fermanje brûkt waard. Pas yn 1906 krige it tsjerkje in houten tuorke. In aardige anekdoate is dat de Aldebiltsylsters yn 1909 sa bliid wienen dat prinsesse Juliana berne wie, dat se de klok sa fûleinich letten dat dy stikken rekke. Troch in skinking fan it Keninklik Hûs koe der in nije klok komme. Dêrom hjit de tsjerke no noch altyd ‘Julianatsjerke'.
Gerlof Hamersma
thumb|200px| sûnder titel (1994), [[Sappemeer]] Gerlof Wytze Hamersma (Ljouwert, 17 oktober 1953) is in Frysk keunstner.
Hamersma folge in oplieding oan ABK Vredeman de Vries yn Ljouwert (1975-1980) en studearre ôf yn de rjochting Monumintale Foarmjouwing. Hy brûkt as byldhouwer ferskate materialen, dy't hy yn syn wurk kombinearret. In oantal fan syn wurken (yn Grins, Meppel en Sappemeer) steane yn it wetter. Hy is mei-oprjochter fan keunstnersinisjatyf Foarhinne De Gemeente (Ljouwert).
Midden-Jutlân
thumb|400px|Gemeenten yn Midden-Jutlân
De Deenske regio Midden-Jutlân (Deensk: Midtjylland) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it midden fan it Deenske skiereilân Jutlân. De haadstêd fan Midden-Jutlân is Viborg.
Frysk Lieteboek
alt=Omslach Frysk Lieteboek 1979|thumb|Omslach Frysk Lieteboek út 1979 It Frysk Lieteboek is in bondel mei 73 Fryske lieten, samle troch J. van Loon en mei M. de Boer yn twa- trije- en fjouwerstimmige setting mei pianobegelieding troch M. de Boer.
Skiednis
Yn 1876 ferskynde de foarste printinge fan it "It Lieteboek", dat yn de lettere drukken fan 1899, 1914 en 1930 "Frysk Lieteboek" kaam te hiten. De twadde printinge waard besoarge troch Tsjalling Eeltsjes Halbertsma en Wynsen Scheltes Faber fermeardere mei inkele lieten fan D.A.G. Draper, mei 104 lieten, troch lêstneamde twa mei J. Paardekoper (1930).
It "Nij Frysk Lieteboek" kaam foar it earst út yn 1886, werprintingen ferskynden yn 1905, 1916 en 1922.
Doe't tsjin 1940 oan al dizze útjeften útferkocht rekken, joech it bestjoer fan de Fryske Akademy oan syn Musikologysk Wurkferbân opdracht, in nij en modern lieteboek gear te stallen. Dat boek ferskynde yn 1948 ûnder de namme "Lieteboek". It is al jierren útferkocht. Doe't de útjouwer Osinga fan Boalsert him yn 1977 ree ferklearre de útjefte fan in twadde printinge op syn noed te nimmen, frege it Akademy-bestjoer op 'en nij oan de Musikologyske Wurkgroep, dit wurk ta te rieden. De wurkgroep seach al gau dat it mei in revyzje fan it Lieteboek 1948 net ta koe, dêrfoar wie der tefolle krityk op dy útjefte ynkommen, benammen wat de begeliedings en de kar fan de lieten oangie.
Noard-Jutlân
De Deenske regio Noard-Jutlân (Deensk: Nordjylland) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it noarden fan it Deenske skiereilân Jutlân. De haadstêd fan Noard-Jutlân is Aalborg.
Pyter Jentsjes Rollema
Rollema wie de soan fan Jentje Heerkes Rollema en Angenieske Pyters Augustinus. Hy boaske yn 1808 oan Antje Lieuwes de Vries (1783-1852) fan De Gaastmar.
Yn 1826 wurdt er arsjitekt yn tsjinst fan de stêd Snits en ûntwerpt hy ferskate ferneamde gebouwen. In protte fan syn gebouwen binne der noch en binne wilens ryksmonumint wurden. Fan syn hân binne ûnder oaren de gebouwen dy't hjoed-de-dei tsjinje as Frysk Skipfeart Museum, it pân Kleinzand 32 (Weduwe Joustra®-bearenburch), de Rjochtbank Snits en de Doperske tsjerke oan de Singel.
Nei syn ferstjerren waard er opfolge troch arsjitekt Meinse Molenaar.
Njonken arsjitekt wie Rollema ek regint fan it Steds Earmhûs yn Snits.
Willem Röell
Biografy
Willem (ek wol Guilielmus) Röell wie de soan fan Herman Alexander Röell, professor yn de teology oan de Universiteit fan Frjentsjer. Yn 1725 promovearre hy by Boerhaave. Yn 1727 krige de doe 89-jierrige professor Frederik Ruysch in assistint yn de persoan fan Röell, dy't de anatomyske kolleezjes foar de sjirurgyns oernaam by it Collegium Medicum. Johannes Burman fersoarge de botanyske kolleazjes yn de Hortus Botanicus. Yn 1731 waard hy beneamd ta professor yn de anatomy en praelector yn de sjirurgy oan it Athenaeum Illustre fan Amsterdam. In 1733 troude hij mei Elisabeth de Famars. In 1739 kocht er in hûs op de Keizersgracht, net fier fan de Leidsegracht. Yn 1735 moete hy Linnaeus, dy't hy holp mei it opbouwen fan de kolleksje fan George Clifford op de Hartekamp by Heemstede. Yn 1746 kocht hy sels in lânguod en bewenne tweintich jier lang yn de simmer Kastiel Keukenhof by Lisse.
As bewâldhawwer fan de WIC beneamde hy yn 1753 in nij te wetter litten skip Keukenhof, dat yn 1770 'ôflein' waard. Yn 1754 waard hy beneamd as direkteur fan de Soasjeteit fan Suriname. Hy tsjinne 19 jier en levere medisinen en krûden. Röell wie eigener fan in twa plantaazjes yn de Berbice, yn it hjoeddeise Britsk Guiana. Röell ferwaarloaze syn kolleezjes en waard yn 1762 as anatoom opfolge troch Petrus Camper. Yn 1774 wie hy de ienige bewâldhawwer fan de Surinaamse Mineralen Compagnie.
Tjeerd Kuipers
Hy ûntwurp tusken 1888-1928 mear as fyftich, benammen grifformearde tsjerken. Tseard wurke by arsjitektenburo Salm en letter by Sanders en Berlage. (Sjoch Hendrik Petrus Berlage). Neidat earst in oantal ûntwerpen net útfierd waarden, û.o. foar tsjerken yn Katwyk oan See en Amsterdam, en in oannimmer syn ûntwerp foar in tsjerke yn Haarlim plagiearre, boude Kuipers yn 1888 syn earste tsjerke yn Makkum. Kuipers brûkte yn syn karriêre ferskate boustilen.
Syn ierste wurk fan ± 1896, is oer it generaal yn neorenêssânse styl. Dêrnei ûntwerpt hy in tal tsjerken mei ynfloeden út de romaanske styl en de gotyk kombinearre wurde mei it rasjonalisme fan Berlage. Fan 1899 ôf fiert dat rasjonalisme de boppetoan. In oantal fan syn lêste tsjerken yn de jierren 1920 is yn in ynholden ekspresjonistyske styl. Neist it ûntwerpen fan nije tsjerken fergrutte Kuipers ek in oantal besteande tsjerken, ûnder mear yn Hardenberg en Rijssen.
Njonken tsjerken, ûntwurp Kuipers ek profane wurken, lykas in skoalle yn Buiksloot yn 1886. Ien fan syn bekendste wurken is in rige fan sân huzen yn de Amsterdamske Roemer Visscherstrjitte, dêr't yn elts hûs in boustyl út in oar Europeesk lân ferwurke is.
Westerwâldsk
Westerwâldsk is it Grinslânske dialekt dat yn Westerwâlde praat wurdt en dat it meast op it Dútsk liket. Der binne yn it Westerwâldsk grutte analogiên mei it Nedersaksysk yn it oangrinzgjende Dútslân, mar in protte fan dy wurden wurde hjoed de dei net mear brûkt. Yn dit Ommelân wie yn histoaryske tiden gjin Frysk praat. De ferbûnskip mei it dialekt út it Iemslân is midlikerwys feroarzake trochdat Westerwâlde lang part wêst hat fan Westfalen, dêr't it Iemslân doedestiids ek ta hearde. It eigen karakter fan it dialekt fan Westerwâlde is fierder fersterke trochdat it letter in aparte hearlikheid wêst hat. Ek spile de isolearre lizzing fan it gebiet dêrby in wichtige rol. Dy situaasje feroare doe't it Bourtangermoeras ûntgûn waard. De iennige doarpen dêr't noch Westerwâldsk sprutsen wurdt, binne Onstwedde en Sellingen. Tusken dizze doarpen bestiet ek noch in lytse fariëteit.
Skaaimerken
It Grinslânsk is in Friso-Saksyske taal. It Westerwâldsk is in Saksyske taal en hat dan ek meer oerien mei it Westfaalsk, as mei it Frysk. Wurden lykas nich foar "net" (Twintsk: nich) en schoof foar in skeau (Twintsk: schoof) ferdúdlikt de relaasje mei it Westfaalsk. In skaaimerk dat it Westerwâldsk dúdlik Grinslânsk makket, is it aksint, dat net op dat fan it Westfaalsk liket, mar op dat fan de oare Grinslânske dialekten. Troch de hjoeddeiske ynfloed fan de njonkenlizzende Grinslânske dialekten, Aldambtsk en Feankoloniaalsk, hat it Westerwâldsk yndirekt wol in lytse ynfloed fan it Frysk ûndergean.
oa of ao
Yn it Westerwâldsk wurde beide foarmen brúkt. De foarkar gong yn it ferline nei ao, mar is yn de rin fan de skiednis nei de oa gean, lykas de stavering fan de oare Grinslânske dialekten.
Nôtmole
300px|thumb|Selskruier mei selsswichting en houten achtkant op stiennen foet 300px|thumb|Selskruier mei selsswichting en houten tolwekant op stiennen foet In nôtmole is in mole wêrmei't út nôt moal meald wurdt. Eartiids wienen der saneamde banmoles of twangmoles dêr't men ferplichte wie it nôt meale te litten.
Al yn de âldheid mealden minsken harren nôt; yn it earstoan mei twa oer elkoar wriuwende stiennen, letter mei rûndraaiende hânmoles of kwearns, wer letter mei wettermoles of wynmoles. It binne de beide molestiennen dy't yn de nôtmole it eigentlike mealwurk dogge. De ûnderste stien, de lizzer, sit fêst oan de flier fan de stiensouder, mei dêrboppe mei in lytse tuskenromte de loper (de mealstien dy't draaie kin). Dêr tuskenyn falt it nôt troch it kropgat yn de draaiende loper op de lizzer. De ôfstân tusken de twa stiennen is troch de moolner sekuer yn te stellen troch in spesjaal meganisme, dat it 'hynder' neamd wurdt. Mei de lichtstôk wurde troch de moolner 2 of 3 balken troch hefboomwurking op of del litten, wêrtroch't de loper heger of leger komt te stean. Om it wurk fan de moolner te ferlichtsjen is yn in soad moles in regulateur makke, dy't mei middelpuntwikende krêft middels gewichten oandreaun wurdt en sa meihelpt de loper op de goede hichte ten opsichte fan de lizzer draaie te litten. De hichte fan de ôfstelling hinget ûnder oare ôf fan de oandriuwkrêft, fan it te mealen produkt en de winske finens fan it moal. De bêste mealsnelheid wurdt by in wynmole berikt as it wjukkekrús 60 einen (wjukken) yn de minút rûndraait. Troch skerpsel (groeven) yn de stiennen wurdt it nôt nei de bûtenside fan de stiennen dreaun en dêrtroch meald.
It te mealen nôt wurdt earst yn it kaar boppe-op de mealkûp of mealstoel stoarten. Troch in útstreamiepening, dy't iepen of tichtsetten wurde kin, komt it nôt yn de skoddebak. Dy bak wurdt troch in stienspil hinne-ende-wer beweegd, wêrtroch't it nôt dosearre yn it kropgat falt. Yn de houten stienkûp wurdt it moal, troch in oan de loper fêstmakke oanjager meinomd oant it it gat fan de mealring passeart om dêrnei yn de moalpiip te fallen. Dêrnei wurdt it op de moalsouder opfong yn de mealbak, dêr't in moalsek ûnder hinget (sjoch foto hjirûnder).
Westerwâldsk
Tiidwurdferfoeging
It Westerwâldsk kriget, krekt as it Drintsk en it Twintsk, in -t by de meerfâldsfoarmen. Ek dit leit de klam op it Saksyske/Westfaalske karakter fan it Westerwâldsk.
Ferlytswurden
Yn it Westerwâldsk wurdt in ferlytswurd foarme mei -ken, wat oars is as de Hegelânner -ke en -je, it Grinzer -ien en it Feankoloniaalske -chie. It foamjen fan ferlytswurden mei -ken komt ek foar yn it oangrinzgjende de Iemslânsk, mar dêrby hat it al in ûmlautfokaal, dy't yn it Westerwâldsk net foar komt.
Nôtmole
Keppeling om utens
طاحونة ܪܚܝܐ
Westerwâldsk
Foarbyld
Zoowat daardehaalf stiege jaor leden luipt zi up Dreikeuningen noch up Westerwoolde mit de steern rund. Dei wörde veur heur oet draogen as n laange stok, daor n schienvatken an hung dat t eiwege licht verbeelden mus. De drei keuningen zölf haar laange, witte gewaoden an, n goldpampieren krone up de kop en n staf in de haand. Zi zungt n wunderliek leidken van de geboorte van os leiwe Heer. As t leidken daon waar, kreegt zi van de vrou n stôk spek of n metwôrst.
Auckland Grammar School
right|thumb|270px|Auckland Grammar School De Auckland Grammar School, oprjochte yn 1868, is in middelbere skoalle foar allinne jonges yn Auckland, Nij-Seelân. It is ien fan de grutste skoallen yn Nij-Seelân. De akteur Russel Crowe en de berchbeklimmer Edmund Hillary binne ferneamde persoanen dy't op dizze skoalle gien hawwe. It hjoeddeistige skoalgebou datearret fan 1916.
Orjol (oblast)
De oblast Orjol (Russysk: Орловская область; Orlovskaja oblast) is in oblast yn it wêst fan Ruslân.
Geografy
thumb|left|250px|De Oka yn Orjol oblast De oblast leit yn it Federaasje Distrikt Sintraal. De oblast grinzget mei de klok mei fanôf it noarden oan de oblasten Kalûga, Tûla, Lipetsk, Koersk en lang om let yn wêst oan Brjansk.
Fan de noardlike grins oant de súdlike grins is de oblast 150 kilometer lang en fan it wêst nei it easten 20 kilometer. De oblast Orjol is ien fan de lytste oblasten fan de Russyske Federaasje. trochsnit
De belangrykste rivier fan de oblast is de Oka, in sydrivier fan de Wolga. Winterdeis binne de trochsnit timperatueren fan −8 oant −10 graden yn jannewaris en simmerdeis likernôch +18 oant +19 graden selsius.
De boaijem is fruchtber en de lânbou spilet in grutte rol yn de ekonomy.
Skiednis
De stêden Mtsensk, Livny en Novisil waarden al yn de 12e iuw stifte, mar de haadstêd Orjol pas yn 1566. Fan de 11e oant yn de 14e iuw hearde it gebiet earst by it Foarstendom Tsjernigov en dêrnei by it Foarstendom Brjansk. Sûnt de ynfallen fan de Mongoalen wie ek dit gebiet skatplichtich. Mei de Slach oan de Irpen yn 1321 feroare dat troch't it gebiet yn de ynfloedsfear fan it Gruthartochdom Litouwen kaam te lizzen. Yn tsjinstelling ta oare gebieten foel it lykwols net ûnder it direkte bestjoer fan Litouen. It duorre oant yn 1427, doe't it gebiet yn de Verchoski-foarstendommen ferdield wiene en ûnder it regintskip fan it Gruthartochdom Litouwen kaam.
Nei de Russysk-Litouske Kriich fan 1500-1503 waard it gebiet by it Grutfoarstendom Moskou foege. Sûnt bleau it by Ruslân. thumb|left|250px|Famylje yn tradisjonele klean (1904) Orjol hearde by de sântjin regio's dy't by de hongersneed fan 1891-1892 troch in kombinaasje fan in droege hjerst, ierynfallende en strange froast en in droege maitiid en simmer swier troffen waarden.
Yn 1918 ûnstie ûnder lieding fan de boer Ivan Iljitsj Kljopov opstân tsjin de bolsjewiken. De stêd Livny waard ynnommen troch de rebellen, dy't in pear dagen letter troch bolsjewistyske fersterkings út Orjol ferslein waarden. Yn oktober 1919 waard der yn it gebiet slim fochten tusken de readen en de witen.
Yn de tiid fan de Grutte Terreur waarden der massa-eksekúsjes yn de oblast Orjol útfierd. In monumint yn Lipovtsjik waard op ien fan dy massagrêven oanlein en betinkt de slachtoffers út dy tiid.
De Dútske besetting fan de oblast yn de Twadde Wrâldkriich folge op 2 oktober 1941 mei de oermastering fan Kromy. In dei letter wiene de Dútsers yn Orjol en Mtsensk foel op 11 oktober. De Sovjet-troepen besochten yn febrewaris 1943 de kontrôle oer de oblast werom te krijen, mar slaggen dêr net yn. Yn 'e simmer fan 1943 waard de oblast befrijd, op 5 augustus kaam der yn Orjol in ein oan de Dútske besetting.
Bestjoer en stêden
Tusken 1928 en 1930 wie de Orjol Okrûg in bestjoerlike ienheid fan de Ekonomyske Regio Sintrale Swarte Ierde fan de Russyske Sosjalistyske Federative Sovjetrepublyk. Op 23 july 1930 waard it okrûg ûntbûn en it gebiet foel streekrjocht ûnder it Regionale Sintrum fan de Sintrale Regio fan Tsjernobyl. De measte rajons binne yn 1938 wer opnommen yn it tsjintwurdige oblast Orjol. Op 6 jannewaris 1954 waard de stêd Jelets mei njoggen rajons fanút de oblast Orjal by it nij stifte oblast Lipetsk yndield.
De oblast Orjol bestiet út 24 rajons en trije stedsdistrikten. Orjol is de haadstêd en de iennige stêd mei mear as 100.000 ynwenners. Oare grutte plakken binne de stêden Mtsensk en Livny. Meiïnoar hat de oblast sân stêden en 13 plakken mei in stedsk karakter.
List stêden/plakken mei in stedsk karakter (te ferlikenjen mei in flekke)
thumb|260px|Epifanytsjerke fan Orjol
Frans Hoekstra
Frans Hoekstra (Frjentsjer, 23 novimber 1926 – dêre, 2 augustus 1983) wie in Nederlânsk predikant en letter politikus fan de PvdA.
Syn heit wie direkteur fan it postkantoar fan Frjentsjer. Nei it steedlik gymnasium fan Ljouwert studearre hy earst oan de Ryksuniversiteit Grins en dêrnei noch fiif jier oan de Universiteit fan Amsterdam. Nei dêr yn de teology ôfstudearre te wêzen waard hy herfoarme predikant. Yn 1953 waard hy loftmachtpredikant op de Fleanbasis Ljouwert en sûnt maaie 1955 wie hy fiif jier predikant yn Rie, Boer en Doanjum. Dêrneist wie Hoekstra fan 1957 - 1960 skriba fan de Provinsjale Tsjerkegearkomst. Yn april 1960 waard Hoekstra yn Rotterdam direkteur fan de diakonale ynstelling Tsjerklike Sosjale Arbeid. Yn 1966 gie hy nei Apeldoorn dêr't hy directeur waard fan it Opbouorgaan Apeldoorn en as PvdA'er yn de gemeenteried kaam. Op 1 noviember 1972 waard Hoekstra boargemaster fan Hoevelaken en presys acht jier letter folge syn beneaming ta boargemaster fan Lochem. Yn oktober 1982 gie hy mei sykteferlof en kaam net werom. Koart neidat hy nei Frjentsjer ferhuze wie ferstoar hy dêr yn augustus 1983, 56-jier âld.
Ouddorp
200px|thumb|De gemeente Goeree-Oerflakkee. 200px|thumb|Lokaasje fan Ouddorp yn 'e eardere gemeente Goedereede.
Ouddorp (Siuwsk: Ouwdurp) is in doarp yn de gemeente Goeree-Overflakkee, yn it súdlike diel fan de provinsje Súd-Hollân. Ouddorp hat neistenby 6.000 ynwenners (2009) en is in fiskers- en toeristeplak.
Seelân (Deenske regio)
De regio Seelân (Deensk: Sjælland) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it Deenske haadeilân Seelân mei de eilannen Lollân, Falster en Møn. De haadstêd fan de regio Seelân is Sorø.
François-Marie Luzel
François-Marie Luzel (Bretonsk: Fañch an Uhel; Plouaret, 6 juny 1821 – Quimper, 26 febrewaris 1895) wie in Frânsk dichter en folklorist fan etnysk Bretonsk komôf. Hy makke in begjin mei it fêstlizzen fan 'e rike folkloare fan syn heitelân Bretanje troch it optekenjen fan folksferhalen en ferskes.
Jonkheid en oplieding
Luzel waard yn 1821 berne op 'e lânerijen fan it lânhûs Keramborgne, dat doe ûnderdiel útmakke fan 'e gemeente Plouaret (no yn 'e gemeente Le Vieux-Marché), yn it Frânske departemint Côtes-du-Nord (no Côtes-d'Armor). Syn heit, dy't ek François (of eins Fañch) hiet, en syn mem, Rosalie Le Gac, wiene pachtboeren, en Luzel waard yn earmoede grutbrocht. Hy hie lykwols, sa't er letter beskreau, in fredige jonkheid mei in protte freonen, ûnder wa de lettere keunstskilder Yan Dargent. It stie him letter fral noch goed by hoe faak oft er in veillée besocht hie, in tradisjoneel feest op it Bretonske plattelân wêrby't de pleatslike befolking gearkaam om 'e lange winterjûnen troch te bringen mei muzyk, dûnsjen en it harkjen nei âlde, mûnling oerlevere folksferhalen.
Tanksij tuskenkomst fan syn omke, Julien-Marie Huërou, wie it foar Luzel mooglik om nei de legere skoalle troch te learen oan it Keninklik Kolleezje fan Rennes, dêr't Huërou dosint wie. Dêr siet er yn deselde klasse as û.o. de lettere skiedkundige Arthur de La Borderie en Émile Grimaud, dy't haadredakteur wurde soe fan it tydskrift Revue de Bretagne et de Vendée. As opslûpen jonge koestere Luzel de dream om dokter by de Frânske Marine te wurden, dat doe't er fan it Keninklik Kolleezje ôf kaam, sette er útein mei in stúdzje medisinen yn Brest. Doe't dat op 'e non rûn, folge er ynstee in oplieding ta letterkundige.
Karriêre
Nei't er syn stúdzje ôfrûne hie, socht Luzel nei in plak oan in universiteit yn Bretanje dêr't er lesjaan koe, mar hy koe gjin fêste post besette, sadat syn bestean frijwat nomadysk waard. In moeting mei Aldolphe Orain, in folklorist yn Opper-Bretanje, wie in kearpunt yn syn libben. Neitiid wist Luzel mei de stipe fan Ernest Renan, in foaroansteande Bretonske wittenskipper op ferskate wurkmêden, in oanstelling te bemachtigjen dy't betelle waard troch it Frânsk Ministearje fan Underwiis om âlde literêre wurken te sammeljen yn Neder-Bretanje. It slagge him troch de jierren hinne om as folklorist in ûnbidich grut korpus oan ferskes, folksferhalen, leginden en toanielstikken gear te fandeljen, foar it meastepart út Tréguier en omkriten. Hy hie dêrsanne kunde oan ferskate ynformanten dy't er útkloarke, fan wa't Marguerite Philippe (yn it Bretonsk Marc'harit Fulup) it bekendst wurden is.
Nei't Luzel yn 1865 foar it earst in dichtbondel mei eigen wurk útbrocht hie, mei as titel Bepred Breizad, publisearre er yn 1868 in earste seleksje fan 'e Bretonske folkloare dy't er sammele hie, in meardielich wurk dat er Chants et chansons populaires de la Basse-Bretagne ("Meldijen en Folksferskes fan Neder-Bretanje") neamde. In jier letter liet er in soartemint ferfolch útjaan, Contes et Récits populaires des Bretons armoricains ("Folksferhalen en Foardrachten fan 'e Armoarikaanske Bretonnen").
Yn 1872 feroarsake Luzel opskuor troch op 'e gearkomste fan 'e Bretonske Feriening (AB), yn Saint-Brieuc, de autentisiteit yn 'e kiif te stellen fan guon fan 'e folksferskes dy't Théodore Hersart de la Villemarqué 33 jier earder publisearre hie yn syn Barzaz Breiz. De Bretonske Feriening wiisde syn fertochtmakkings ôf, mar de kontroverse omtrint Barzaz Breiz soe mear as in iuw oanhâlde. Yn 1960 skreau de Bretonske letterkundige Francis Gourvil nei ûndersyk yn syn proefskrift dat Luzel gelyk hie. Yn 1989 bewiisde de musikus en taalkundige Donatien Laurent yn in eigen proefskrift op basis fan 'e manuskripten fan Hersart de Villemarqué dat sels al hie Hersart de Villemarqué de lietteksten oanpast, dochs basearre er him altyd op folksferskes dy't er sels mank it miene folk fan Bretanje sammele hie.
Yn 1874 begûn Luzel mei it skriuwen fan politike opinystikken foar de republikeinske krante l'Avenir de Morlaix, yn Morlaix, dêr't er oant 1880 wurkje soe. Hy waard letter ek as republikein yn 'e gemeenteried fan Quimper keazen. Nei 1880 wied er in skoftke frederjochter yn Daoulas. Yn 1881 krige er yn Quimper in fêste oanstelling as konservator fan 'e Departemintale Argiven fan Finistère. Dêr mette er Anatole Le Braz, foar wa't er in soarte fan mentor waard, en dy't nei syn dea it garjen fan 'e Bretonske folkloare fuortsette soe. Yn 1883 waard er fise-foarsitter fan it Argeologysk Genoatskip fan Finistère, dat jierren earder noch troch Hersart de Villemarqué stifte wie.