cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siebold Hartkamp
Syn heit, Jan Hartkamp, wie dûmny yn ûnder oaren Alfen oan de Ryn en Den Helder. Siebold Hartkamp studearre yn 1965 ôf yn de rjochten oan de Frije Universiteit Amsterdam, wêrnei't er yn tsjinst gie as juridysk meiwurker op it ministearje fan Definsje yn De Haach. Dêrnei wurke er op it kabinet fan de Kommissaris fan de Keninginne yn Noard-Brabân en brocht it ta referendaris twadde klasse. Yn dy perioade wie hy ek polityk aktyf, sa wie hy yn de gemeente De Bosk gemeenteriedslid wêrby't hy diel útmakke fan de ARP/CHU-fraksje. Yn oktober 1971 folge syn beneaming ta boargemaster fan Frjentsjerteradiel. Hartkamp bleau dit ek nei de gemeentlike weryndieling fan 1984 doe't ûnder oaren de gemeente Frjentsjer derby kaam. Yn 1993 waard hy boargemaster fan Snits wat hy oant syn pinsjonearring yn novimber 2003 dwaan bliuwen soe.
Turkije
Media
Yn Turkije binne der sa'n 300 tillefyzjestjoerders - wêrfan inkelde tsientallen nasjonaal útstjoere - en mear as 1.000 radiostjoerders dy't de steatsradio TRT bekonkurrearje. Foar sjoernalisten binne tema's as Koerden, definsje en de politike islam gefoelige ûnderwerpen dy't liede kinne ta arrestaasje en ferfolging. Minskerjochtengroepen sizze dat sjoernalisten wol slein en opsletten binne troch de plysje. It is normaal wannear't in radio of tillefyzjestasjon in skoftke net mear útstjoere mei at se net dogge wat it regear seit. Omdat Turkije by de Europeeske Uny wol, lit it regear de sjoernalisten mear gewurde as foarhinne. Mar neffens in rapport fan de belangenorganisaasje Reporters Without Borders út Parys waarden sjoernalisten yn 2006 juridysk beheind. It is ferbean om de Turkske nasjonale identiteit te misledigjen. Dêrfoar binne sjoernalisten en publisisten ferfolge. Koerdysktalige stjoerders meie sûnt juny 2004 wer útstjoere as ûnderdiel fan de herfoarmings om oan de EU kritearia foar nasjonale minderheden te foldwaan. Der binne ek Koerdyske TV-stjoerders dy't fan bûten Turkije oer de satellyt útstjoere.
Keppeling om utens
🇪🇺
Hannewyk
De Hannewyk is in wyk yn de gemeente Opsterlân. De wyk rint healwei Bakkefean en Waskemar en stiet heaks op de Bakkefeanster Feart yn it Mandefjild.
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart, faak om turf ôf te fieren.De namme Hannewyk jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hannewijk.
Rotan
right|thumb|Rotan stoel thumb|Rotan troch de midden Rotan is in materiaal dat levere wurdt troch de rotanpalm (Calamus rotang). Fan de drûge stâlen wurde troch in frisseltechnyk bygelyks kuorren en meubels makke. Rotanmeubels binne by tiid en wile populêr en wurde bygelyks brûkt as túnmeubels, of meubels yn in sêre of op terraskes. Rotanstuollen hawwe as neidiel dat se frij skerpe útsteksels hawwe, dêr't froulju harren nylonhoazzen oan iepen helje kinne.
De kearn fan de stâlen wurdt ek brûkt. Dit hjit pitreid. Repen fan de hurde bûtenlaach fan de rotanstâlen hjitte frisselreid.
Oefenstok
Rotan is ek in oefenstok dy't brûkt wurdt by Eskrima. De stok is makke fan in spesjaal soarte bamboe of hurdhout, en wurdt brûkt om in swurd (kapmes) te ferfangen.
Henry Kellett
Sir Henry Kellett (2 novimber 1806 - 1 maart 1875) wie in Britsk marineoffisier en ûntdekkingsreizger.
Kellett gie by de Britske marine yn 1822. Hy brocht fiif jier troch yn West-Ynje en tsjinne dêrnei op ferkenningsskippen ûnder William Fitzwilliam Owen yn Afrika en as twadde offisier op HMS Sulphur ûnder Edward Belcher yn East-Ynje en yn de Opium Kriich mei Sina (1840–41).
Yn 1845 waard er beneamd as kaptein fan it ûndersyksskip HMS Herald; krige yn 1848 opdracht om mei te dwaan oan it sykjen nei Sir John Franklin (yn de Kanadeeske Arktyske eilannen). Op dy reis fear er troch de Bering Strjitte, stiek de Tsjoektsjen See oer en ûntduts doe Herald Eilân. Kellett lâne op dat eilân en neamde it nei syn skip. Hy hat doe ek it Wrangel-eilân oan de westlike kym lizzen sjoen. Yn 1852 wie Kellett befelfierder fan HMS Resolute (1850) en kaam doe Robert McClure te help, waans skip Investigator fêst siet yn it iis fan de Arktyk.
Kellett waard skout-by-nacht yn 1854 en besette dêrnei kommandoposten yn West-Ynje en Sina.
Annebuorren (It Hearrenfean)
thumb|Strjitnambuordsje fan Annebuorren. Annebuorren is in buorskip ûnder Aldskoat yn de gemeente It Hearrenfean.
Buorskip
Annebuorren is neamd nei Anne Siezes van der Kerk, dy't hjir yn de 19e iuw in pleats hie. Annebuorren leit oan de Skoatterlânskewei en rint fan Skoatterlânskewei 48A (eartiids âldereintehûs Ridejo) yn it westen oan de doarpsgrins mei Mildaam ta (sate Oranjehoeve).
Strjitte
Op 27 maaie 1998 is de namme Annebuorren offisjeel as strjitnamme fêstlein foar in stikje wei tusken de Skoatterlânskewei en De Kúnder. Dizze wei ferbinet Annebuorren mei de autodyk A32 (Meppel - Ljouwert).
Annaburen
Troch gebrek oan histoarysk besef wurdt it buorskip soms by fersin oantsjutten as Annaburen.
Warnserbuorren
De namme komt ek foar as Warnserburen en Waanserburen.
Neeltje Jacoba (rêdingsboat)
thumb|400px|De Neeltje Jacoba yn haven fan [[Inkhuzen]] De Neeltje Jacoba is in eardere motorrêdingsboat út 1929.
Oktober 2003 kaam it skip yn it nijs yn de affêre rûnom Mabel Wisse Smit en de swiere krimineel Klaas Bruinsma.
Skiednis
De Neeltje Jacoba waard yn 1929 boud. It wie it susterskip fan de Insulinde (1927), de earste selsoprjochtsjende motorrêdingboat, en waard ek troch de skipswerf Gebroeders Niestern te Delfsyl boud. It skip wie in geskink fan de Vereniging voor den Effectenhandel van Amsterdam (VE) oan de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij (NZHRM), en waard ferneamd nei Neeltje Jacoba Stroeve-Dros, de ferstoarne frou fan de doetiidske VE-foarsitter Stroeve.
De Neeltje Jacoba waard 7 desimber 1929 te wetter litten en wie fanôf 13 july 1930 stasjonearre by it rêdingstasjon IJmuiden. Yn 38 jier en goed 250 rêdingsaksjes soene totaal 206 minsken rêden wurde. Op 2 desimber 1950 waarden alle 30 opfarrenden rêden fan it Grykske frachtskip Metamorfosis troch de Neeltje Jacoba.
Op 14 septimber 1968 waard de Neeltje Jacoba reserve-skip fan stasjon IJmuiden. In jier letter waard sy ferkocht oan it Loadswêzen. It skip tsjinne yn De Helder as loadsboat ûnder de namme Zeeduiker en krige doe ek in sletten stjoerhûs. Yn 1973 kaam it skip yn partikuliere hannen. It wilens fertutearzge skip waard yn 1985 kocht troch Floor Kersten, dy’t har yn 1987 renovearje liet. De bûtenkant bleau itselde, mar fan binnen waard it ferboud ta plezierjacht mei twa hutten. Dat kaam op rekken fan in part fan de saneamde kyptanks, dy’t it skip by omslaan oerein helpe moasten. Yn 1989 krige de boat nije motors.
Itselde jier kocht Klaas Bruinsma it skip. Dy soe mei syn liifwacht Charlie da Silva op it skip wenne hawwe. Yn telefyzjeyntervieuw mei Peter R. de Vries, dat op 2 oktober 2003 útsjoerd waard, ferklearre Da Silva dat er Mabel Wisse Smit, dy’t letter troude mei prins Johan Friso,  oan board moete hie, en dat er Bruinsma en Wisse Smit it moarnsiten op bêd brocht hie. It yntervieuw joech in soad opskuor. De Neeltje Jacoba waard yn 1993 weromkocht troch Floor Kersten, dy’t it skip yn 1994 trochferkocht oan Harm Roosendaal. Dy brocht it ûnder yn de "Stichting Neeltje Jacoba 1929" te Inkhuzen. It waard doe brûkt as start- en finishskip en as fasilitêr skip by sylwedstriden.
Circuito de Jerez
De Circuito de Jerez is in sirkwy yn de buurt fan de Spaanske stêd Jerez de la Frontera yn Andalûsje. It sirkwy wurdt benammen brûkt foar de MotoGP, mar ek de Formule 1 hat te gast west op it sirkwy; fan 1986 oant en mei 1990 waard hjir de Grutte Priis fan Spanje riden en yn 1994 en 1997 hie de Grutte Priis fan Jeropa plak op dit sirkwy.
Neeltje Jacoba (rêdingsboat)
Skiednis
Anno 2011 is Jaap Boersma fan It Amelân eigner fan de Neeltje Jacoba; sy leit no yn museumhaven Zeemanshoop yn de Ballumerbocht. Boersma is fan doel om it skip te brûken foar fartochtsjes (mei oernachting) foar selskippen en foar trou- en rouplechtichheden.
Gerryt fan Camminga
Gerryt fan Cammingha (ek wol Gerrit, Gerrolt of Gerraut) (berne ± 1340) wie in neikommeling út in Frysk aadlik laach. Hy hearde ta de Fetkeapers en hat twa kear troud west. De earste kear mei syn folle nicht Hack. By har hat er twa soannen en ien dochter krigen. Alle trije binne sûnder bern ferstoarn. Nei it ferstjerren fan syn frou troude er mei Tjemck. Ut dit houlik kaam syn soan Piter fan Cammingha.
Neeltje Jacoba (rêdingsboat)
Tôgje
Nei alle publisiteit yn oktober, ferdwûn it skip op 26 desimber 2003 sûnder spoor út de haven fan Inkhuzen. Op 1 jannewaris 2004 die bliken dat it om in âldjiersstunt troch Aldjiersferiening Frijsteat Folgeren gie. It skip waard ûntfâlde foar Hotel Vreewijk yn De Folgeren ûnder Drachten. De stunt wie mei bedoeld om de Neeltje Jacoba wer op in goede namme te bringen neidat it skip yn 2003 middelpunt fan in skandaal west hie, ferklearre in wurdfierder fan de feriening.
Gerryt fan Camminga
Cammingha en Albrecht fan Beieren
Doe't de fijânskip tusken de Skieringers en Fetkeapers op 18 augustus 1397 opnij ta geweld late by Menaam ferlearen de Fetkeapers. Doe't dy swakker wurden wiene, sochten se steun by de greve Albrecht fan Beieren. Albrecht seach dêr in kâns yn om syn ynfloed yn Fryslân te fergrutsjen en hapte ta. Op 29 augustus waard de oerienkomst troch Albrecht fan Beieren en Gerrit fan Cammingha út namme fan de Fetkeapers besegele. Mei help fan Cammingha slagge it Albrecht fan Beieren de Skieringers derûnder te krijen. Fan Beieren, dy't no in soad ynfloed útoefene yn Fryslân, joech syn krekt krigen macht net op en boude ferskate stinzen om syn macht te konsolidearjen.
Beleanningen
Foar Fan Cammingha lei syn oerienkomst mei de Hollanners gjin wynaaien. Foar syn steun waard er troch de greve ta baljuw beneamd en yn de ridderstân ferheft. Dêrneist waard der foar him in tún oanlein dy't 20 Hollânske gûnen koste hie.
Protesten
De Friezen, noch altiten wend oan de ferneamde Fryske Frijheid moasten net folle ha fan de frjemde oerhearsking. Fan 1399 ôf ûntstie der wapene ferset tsjin de greve en Cammingha. Direkte oarsaak wie it ferdrach dat Cammingha op 27 maart yn De Haach sluten hie. Dêr wiene de krekte bepalingen yn opsteld dêr't Fan Beieren syn ynfloed op rjochtfeardige. De Skieringers hiene genôch fan de Hollanners en sochten help by de stêd Grins. Doe't de greve hjirfan hearde stjoerde er fuortdaliks syn beide soannen, Willem VI fan Hollân en Jan fan Beieren nei Fryslân om de boel yn de stringen te hâlden. It leger lâne by Starum, mar al gau gie it wer oan board en waard útwykt nei Seisbierrum.
Martinus fan Scheltinga
Martinus fan Scheltinga (Bûtenpost, 1656 of 1657 - dêre, 21 jannewaris 1726) wie de soan fan Livius fan Scheltinga, grytman fan Achtkarspelen en Wisckje fan Kinnema, liet him 11 maart 1675 ynskriuwe as juridysk studint oan de hegeskoalle yn Grins en promovearre yn Leien.
Gerryt fan Camminga
Ferrie fan Fan Cammingha
It Hollânske leger soe yn Seisbierrum de nacht trochbringe om de oare deis nei Holwert fierder te gean. De Friezen sieten lykwols net stil, en hiene in leger foarme. It plan wie om de Hollanners yn de nacht te oerfallen. It soe har ek slagge wêze, as Gerrit fan Cammingha net it Hollânske leger warskôge hie troch harren oandacht te lûken mei grutte fjurren. Doe't de Friezen oanfoelen hiene de Hollanners har taret. Yn in kreaze slachoarder waard it Fryske leger opwachte en swier ferslein. Nettsjinsteande de onversaechden moede fan de Friezen waarden se gedoot ende geslagen.
Martinus fan Scheltinga
Op 20 febrewaris 1679 waard hy oansteld as riedshear oan it Hof fan Fryslân, hy soe it amt 36 jier beklaaie. Neidat er yn 1715 syn rjochterlike betrekking oerjûn hie yn it belang fan syn soan Gajus fan Scheltinga, waard hy op 9 jannewaris 1715 grytman fan Aenjewier ynstee fan syn skoansoan (Jacobus van Bouricius, troud mei Wiskjen van Scheltinga). Mar al yn 1721 liet hy ek dizze betsjinning farre, foar syn pakesizzer Martinus fan Bouricius. Sels bleau hy, fanwege Martinus syn minderjierrichheid, substitút-grytman oant syn dea.
Gerryt fan Camminga
Beleanningen
Fan Cammingha hie dúdlik makke dat syn sympaty by de Hollânske Greve lei. Dy wie dêr tige erkentlik foar. Op 18 july 1399 waard er troch Albrecht om menighen trouwen dienst dien hij bewezen had ende noch oft God wil doen sal leanne. Hy krige sizzenskip oer de stêd Ljouwert mei dêrby de doarpen Wurdum, Stiens en Ferwert mei alle hearlikheden, fiskrjochten, brêgen, iepensteande boetes ensfh. dy't derby hearden. Yn ruil dêrfoar moast Cammingha wol belove altiten op eigen kosten 20 ruters te ûnderhâlden dy't Albrecht fan Beieren op alle tiden bystean koene yn in bûtenlânske oarloch.
Neisleep
Doe't yn 1400 de fijanlikheden tusken de Skieringers en de Fetkeapers wer oplôgen, wie Cammingha yn Starum dat er út namme de Hollanners tsjin de Friezen holp te beskermjen. Doe't der gjin help út Hollân kaam, wie er ien fan de earsten dy't út Fryslân wei nei Hollân flechte. In soad Fetkeapers soene syn foarbyld folgje. Dêr krige er foar syn ûnderhâld 200 Hollânske gûnen fan de greve. Doe't yn oktober 1401 in bestân tekene waard, koe er weromgean nei Fryslân. Neffens guon geskriften soe er sels yn 1445 noch libbe hawwe, wat betsjutte soe dat er105 jier âld wurden is.
Midwolda
Midwolda is in doarp in de Nederlânske gemeente Aldamt yn Grinslân. Midwolda hie yn 2019 2175 ynwenners.
Oant 1990 wie Midwolda in selsstannige gemeente, mar dêrnei waard Midwolda part fan de gemeente Scheemda. Yn 2010 waard it nei in gemeentlike weryndieling part fan de nije gemeente it Aldamt. Yn it âlde gemeentehûs sit sûnt 2005 in Ingelsk teehûs.
Fierder is it doarp bekend om it lânguod Ennemaboarch en de reedridersbaan, dêr't yn strange winters maratons op natoeriis ferriden wurde.
Tsjerke
It doarp hat in tsjerke út 1738 mei in ferneamd oargel fan de Dútske oargelbouwer Hinsz. Op it oargel wurde geregeldwei konserten jûn. Foar 1738 stie de tsjerke fan Midwolda benoarden fan it doarp.
Trivia
De sjongster Imca Marina wenne yn Midwolda, dêr't hja as amtner fan de boargerlike stân op har pleats houlikken slette. De boarch wurdt bewenne troch keunstnaresse Maya Wildevuur, dy't dêr ek har galery hat.
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 2020/Klassyk toernoai - froulju
It klassike basketbaltoernoai foar froulju op de Olympyske Simmerspullen 2020 fan de XXXIIe Olympiade waarden fan 25 july oant en mei 7 augustus 2021 hâlden yn Saitama. Yn de Saitama Super Arena De nûmers 1 en twa út de groepen giene streekrjocht troch nei de kwartfinalen ek de twa bêste nûmers trije giene troch.
Grinslânsk Museum
It gebou bestiet út trije parten en is troch in kombinaasje fan arsjitekten boud wurden. De ferantwurdlike arsjitekten binne: Alessandro Mendini (1931-2019), Philippe Starck, it duo Coop Himmelb(l)au en Michele de Lucchi. It gebou is delsetten yn de postmoderne boustyl. It eastlike paviljoen wurdt ek wol in foarbyld fan it dekonstruktivisme neamd.
De wikseljende eksposysjes bestrike it spektrum fan archeologyske fynsten oant en mei de moderne keunst. Yn it ferline binne der eksposysjes yn it Grinslânsk Museum hâlden dy't in soad folk luts. In foarbyld wie de samling wurken fan de Russyske skilder Ilja Repin, in eksposysje yn 2003, iepene troch de âld-presidint Michail Gorbatsjov. Yn it begjin fan 2006 wie der in útstalling fan Prof. Van Giffen, de ferneamde terpûndersiker. Yn 2020 waard in tentoanstelling oer The Rolling Stones The Rolling Stones: Unzipped iepene mar waard nei fjouwer wiken al wer sletten fanwegen de Koroana krisis. Yn de simmer fan 2023 kaam dizze tentoanstelling werom nei Grins.
Waver
200px|right|thumb|Waver yn Waalsk-Brabân
Waver (Frânsk en offisjeel: Wavre, Waalsk: Wåve; Nederlânsk: Waver) is de haadstêd fan de Belgyske provinsje Waalsk-Brabân (Brabant wallon). Gemeente Waver hat neistenby 33.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan neistenby 42 km².
Waver hat in attraksjepark, Walibi Belgium.
Gunnbjørn Ulfsson
Gunnbjørn Ulfsson (Yslânske stavering: Gunnbjörn Úlfsson), ek wol Gunnbjörn Ulf-Krakuson, wie de earste Jeropeaan dy’t Noard-Amearika sjoen hat.
Ulfsson wie fan koers rekke doe’t hy ûnderweis wie fan Noarwegen nei Yslân. Hy en syn manskippen seagen eilannen deunby Grienlân. Ulfsson kaam net oan lân. Grienlân, fysyk en kultureel part fan Noard-Amearika, wurdt skaat fan Ellesmere troch in smelle seestrjitte, dat de ûntdekking fan Ulfsson hat it earste kontakt tusken Jeropa en Noard-Amearika west. De krekte datum fan it barren is net fêstlein yn de sêgen. Ferskate boarnen neame datums fan 876 oant 932, mar dit moatte allegear rûzings wêze; Mar de iere 10e iuw is nei alle gedachten it meast wierskynlik. It earste besykjen om op Ulfsson syn lân oan lân te gean, waard dien troch Snaebjörn Galti om 978 hinne, folge troch syn soan Erik de Reade, dy’t ek it fêstelân fan Grienlân ferkende, en al gau delsettings begjinne soe. Beide manne moattte op beskriuwings fan Ulfsson fart hawwe. De heechste berch fan Grienlân, 3.694 meter heech hat de namme fan Ulfsson krigen om him te earen, de Gunnbjørn Fjeld.
Brekken (toponym)
It toponym Brekken betsjut safolle as 'troch it wetter brutsen lân'. It toponym komt in protte foar yn it Fryske leechfeangebiet, it 'Lege Midden'. Bygelyks de Grutte Brekken by De Lemmer. De wetters binne faak troch eroazje of ferfeanting ûntstien. It ferkavelingspatroan oan beide siden fan it wetter is meast itselde, wat der op tsjut dat it wetter earder lân wie.
Toponimen mei Brekken
wetters:
oare toponimen:
Miko Lee
Miko Lee, echte namme: Connie Kay Tchang (San Diego, 30 maart 1980), is in Amerikaansk neakenmodel, rêstend pornografysk aktrise en pornoprodusinte fan mingd Sineesk-Fjetnameesk komôf, dy't yn it ferline ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenamme Niko Lee.
Libben en karriêre
Miko Lee is hikke en tein yn San Diego, yn 'e steat Kalifornje. Se sette útein mei har karriêre doe't se fan 1998 ôf posearre foar neakenblêden en lyksoartige websiden. Yn 2000 makke se har debút yn in pornografyske film. Sûnt hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn mear as 140 pornofilms spile. Se waard goede freonen mei de swarte pornoakteur Lexington Steele en spile mei him yn ferskate fan syn produksjes. Njonken har aktearwurk spriek se û.m. ek de stim yn fan it personaazje Natsuno yn 'e hentai-animesearje Desert Island X. Yn 2004 loek se har nei it meitsjen fan 'e film Angels of Mercy werom út 'e pornoyndustry, mar yn 2011-2012 makke se in comeback, begjinnend mei de fideo How to Get a Better Grade foar de webside Big Tits at School fan 'e ynternetsite Brazzers. Yn 2011 rjochte Lee teffens in eigen produksjebedriuw op, mei de namme Miko Lee Productions. Se produsearre har earste pornofilm yn maart 2011.
Op persoanlik mêd sprekt Miko Lee floeiend Sineesk. Se is 1.75 m en weaget 55 kg. Yn fraachpetearen hat se oanjûn biseksueel te wêzen. Ferskate boarnen yn 'e pornoyndustry, wêrûnder regisseur Bud Lee, hawwe oanjûn dat Miko Lee in tige noflik persoan is om mei te wurkjen. Neffens wat Lee har kollega-pornostjer Mika Tan yn in ynterview oer har fertelde, besocht Lee har pornokarriêre yn 't earstoan geheim te hâlden foar har âldelju. Se bewearde dat se in baan yn in krudenierswinkel hie. Mar de moard kaam út doe't de lulke winkelman in stikmannich fan har foto's, dy't er fan it ynternet helle hie, oan har âldelju tamailde. Dat joech in hiel trelit yn huze Tchang, en it is ûndúdlik oft Miko Lee noch wol kontakt mei har famylje hat.
Adelaide Street Circuit
It Adelaide Street Circuit is in strjittesirkwy yn de Adelaide Park Lands Adelaide yn Austraalje.
It hast 4 km lange sirkwy waard iepene yn 1985, mar it waard yn 1995 sletten. Fan 1999 ôf wurdt in koartere ferzje fan it sirkwy wer brûkt foar it tal autosportûnderdielen. Fan 1985 oant en mei 1995 hie de Grutte Priis fan Austraalje plak op dit sirkwy.
Albert Egges van Giffen
thumb|Albert van Giffen (om 1935) thumb|Albert Egges van Giffen op de tinkstien by De Papeloze Kerk Albert Egges van Giffen (Noardhorn, 14 maart 1884 - Swol, 31 maaie 1973) wie in Nederlânsk archeolooch ferbûn oan de Ryksuniversiteit fan Grins. Mei syn ferneamde ûndersyk nei terpen yn Noard-Nederlân en de hunebêden yn Drinte waard it fûnemint lein foar de moderne Nederlânske archeology.
Van Giffen waard berne as soan fan in herfoarme dûmny en waard grutbrocht op yn Diever. Nei it gymnasium begûn der oan in stúdzje plant- en dierkunde yn Grins.
Terpen
Yn 1908 sette de doe 24-jierrige biologystudint Van Giffen út ein mei syn ûndersyk nei de terpen (yn Grinslân wierden neamd). In soad terpen waarden yn dy tiid ôfgroeven en wichtige ynformaasje út it ferline rekke sa wei. Dochs kamen der ek in bulte dingen foar it ljocht dy't bewarre waarden. Van Giffen ûndersocht de fynsten en gie nei terpôfgravings lykas dy yn Dorkwerd. Hy kaam as earste ta de konklúzje dat terpen wier wenhichten wienen.
Van Giffen waard ferneamd troch syn ôfgravings yn Ezinge. Hy lei as earste de struktuer fan in doarp troch de iuwen hinne sichtber. Mei dit projekt ûntwikkele hy de saneamde kwadrantmetoade, wêrby it te ûndersykjen gebiet sawol mei fertikale as horizontale sleuven ôfgroeven waard. Sa waard in maksimum oan gegevens krige mei minimale fersteuring. Oant dy tiid waard in archeologysk fynplak hielendal, laach foar laach, ôfgroeven. Mar troch de nije metoade bleau in part fan it fynplak yntakt.
Fryslân
Yn Fryslân ûndersocht Van Giffen ûnder oare de oerbliuwsels fan it kleaster Klaarkamp by Rinsumageast. Op guon grêffjilden út de betide Midsiuwen yn 'e omkriten fan Dokkum wie Van Giffen in bekende ferskining. Yn 'e tritiger jierren wie de professor belutsen by de archeologyske aktiviteiten by de grêfheuvels yn de Stellingwarfen. Tidens de Twadde Wrâldkriich hiene de alderearste bewennersspoaren yn de Fryske terpen de oandacht fan Van Giffen. Op basis fan syn gegevens koe letter de komôf fan de Friezen fêststeld wurde. Kontakten wiene der mei de Fryske archeologen H.J. Popping, H. Halbertsma en P.C.J.A. Boeles.
Hunebêden
right|thumb|200px|De Papeloze Kerk right|thumb|200px|De Papeloze Kerk Yn 1917 waard Van Giffen ek oansteld as konservator fan it Drintsk Museum yn Assen. Van Giffen hat yn dy tiid in protte opgravings dien by de hunebêden en hat ek in protte restaureare. Ek makke hy in ynventarisaasje fan alle noch besteande hunebêden yn Drinte. Yn 1928 publisearre hy hjiroer in boek dat noch altiten as in standertwurk oer de hunebêden sjoen wurd. Van Giffen bleau syn hiele libben belutsen by de hunebêden. Yn de Twadde Wrâldkriich hat der bygelyks de stiennen fan D53 by Havelte tydlik fuorthelle om't de dútsers dêr in fleanfjild hawwe woene, nei de oarloch koe Van Giffen de stienen wer tebeksette op it oarspronklike plak sadat dit hunebêd ek noch hieltiten te besjen is. Foaral yn de jierren fyftich en sechtich hat Van Giffen in protte hunebêden restaureare en noch ferskate opgravings dien. In bekend hunebêd is ek de Papeloze Kerk, in hunebêd by Schoonoord dêr t net folle fan oer wie. Van Giffen hat doe mei stiennen fan in twadde hunebêd dat net folle mear wie, in rekonstruksje makke hoe at in hunebêd der eartiids mei dekheuvel út sjoen hat. In part fan de dekheuvel is weilitten om de opbou fan it hunebêd sjen te litten.
Grins
Foar de stêdsarcheology fan de stêd Grins hat er ek wichtich wurk ferset. Yn 1928 ûndersocht hy de súdkant fan de Grutte Merk en yn de jierren fyftich hat hy in opgraving dien fan de Walburchtsjerke op in Martinitsjerkhof.
Ferskaat
Yn 1920 rjochte hy it Biologysk-Archeologysk Ynstitút op. Fierder wie der foarsitter fan de Feriening fan Terpenûndersyk, ynspekteur by it Grinzer Museum en al neamd konservator by it Drintsk Museum.
Yn 1932 waard hy keazen as lid fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen (KNAW).
Yn 1930 kocht er it bûten De Heezeberg by Diever wêr hy de rest fan syn libben wenne. Van Giffen ferstoar yn de âldens fan 89 jier op 31 maaie 1973 yn Swol.
Yn it Grinzer Museum wie fan desimber 2005 oant april 2006 in grutte tentoanstelling plak mei de namme: Professor van Giffen en it geheim fan de wierden
Kate More
Kate More, echte namme ûnbekend (Súd-Beierlân, 13 july 1978), is in rêstend Nederlânsk pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Kate Moore, Kate Moor, Rachel en Amanda.
Karriêre
More waard berne yn it doarp Súd-Beierlân, yn 'e Hoekske Waard, mar groeide op yn Rotterdam. Hja makke yn 1998, doe't se tweintich jier wie, har debút yn in pornografyske film. Datselde jiers noch wûn se de Hot d'Or, de wichtichste Jeropeeske pornografypriis, yn 'e kategory bêste Jeropeeske nijynkommelinge, foar har rol yn 'e film La Marionnette. Yn 1999 sleat se in eksklusyf kontrakt ôf mei it Sweedske Private-label. Letter ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se oan in stikmannich Amerikaanske pornofilms meiwurke. Yn 2006 loek se har úteinlik werom út 'e pornoyndustry; se hie doe neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn totaal yn 51 films spile.
Monomear
In monomear is yn de gemy in inkelfâldige molekule. Mono is Gryksk foar "ien", en meros foar "part". Monomear stiet tsjinoer dimear, oligomear en polymear, dy't elk ferwize nei molekulen of kompleksen dy't út mearder sokke monomearen opboud binne, ferbûn binne fia atoombinings.
Foarbylden fan natuerlike monomearen binne monosachariden foar de sûkers, en aminosoeren dy't as polymear aaiwiten meitsje. Folle ienfâldige organyske ferbinings wurden brûkt as monomear yn syntetyske polymearen.
Keppeling om utens
Molekula
Canum
Canum is in doarp yn de Dútske gemeente Krummhörn, dielsteat Nedersaksen, en hat 300 ynwenners (2006). It plak moat it fan it toerisme hawwe.
Tsjerke
thumb|left|Tsjerke fan Canum De tsjerke is yn de twadde helte 13e iuw yn letromaanske styl boud. De tsjerke hat ien romte en stiet op it heechste punt fan de terp. Apart yn de bouskiednis is dat de yngong in de rin fan de tiid hieltyd wer ferpleats waard. It gebou hat fierders ribferwulften. Yn 2010 krige de tsjerke in nij oargel.
Riboaze
thumb|Struktuer fan riboaze Riboaze is in monosacharide (in inkelfâldige sûker), dy't foarkomt yn guon nukleïnesoeren en as sadanich in stof is dy't yn spieren foarkomt.
Iselgoa
De Iselgoa, yn 1086 stavere as Islegowe (Aldsaksysk), earder ek as Iselgo (Aldfrysk) en ek wol bekend ûnder de nammen Hisloa, pagus Hisloi of pagus Isloi (Latyn), wie in Frankyske goa oan de Gelderske Isel yn de midsiuwen. It wichtichst wie Dimter, dêr't de biskop fan Utert noch in skoft residearre.
Hamswehrum
thumb|Kaart fan Krummhörn Hamswehrum is in plak yn de Dútske gemeente Krummhörn, East-Fryslân, dielsteat Nedersaksen. It doarp leit sa'n twa kilometer fan de Waadsee en hat 493 ynwenners (2008).
It plak wurdt foar it earst neamd yn in skriftlike boarne yn 1375; it is nei alle gedachten stifte troch de bewenners fan in plak dat ferdwûn is, "Hamswehr" of "Hayenswehr". Hieltiten wer dûkt yn de skiednis de namme Giele boarch op. Tsjintwurdich libbet de namme fan dy boarch allinne noch yn dy fan in pleats mei deselde namme. De 15e iuwske tsjerke waard yn 1967 ôfbrutsen, útsein it tuorke, en ferfongen troch in nijeren. De befolking moat it hawwe fan lânbou en toerisme.
thumb|left|Tsjerke fan Hamswehrum
P.C. Hooft
thumb|right|200px|Pieter Corneliszoon Hooft Pieter Corneliszoon Hooft, better bekend as P.C. Hooft (Amsterdam, 16 maart 1581 - Den Haach, 21 maaie 1647), wie in skiedkundige, dichter, toanielskriuwer en ek drost fan Muiden en baljuw fan Naarden.
Libben
Hooft wie de soan fan Cornelis Hooft, dy't tal fan funksjes yn it bestjoer fan Amsterdam hân hat, ûnder oare dy fan boargemaster. Hooft kin beskôge wurde as ien fan de grûnlizzers fan de serieuze literêre kultuer yn it Nederlânske taalgebiet, nei it foarbyld fan Frankryk en Itaalje.
Nei't er in reis troch Jeropa makke hie studearre er rjocht yn Leien. Hooft waard in eksponint fan de renêssânse yn Nederlân en hie humanstyske ideeën.
Hooft hat twa kear troud west. Yn 1610 boaske er mei Christina van Erp. Nei har dea yn 1624 troude er mei Leonora Hellemans yn 1627.
P.C. Hooft tsjintwurdich
De sjike P.C. Hooftstrjitte yn Amsterdam, meast alinnich "de PC" neamd, is nei Hooft ferneamd. Itselde jildt foar de prestizjeuske P.C. Hooft-priis.
Lost World
"Lost World", "Lost Worlds" of "The Lost World" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Sölvesborg (gemeente)
Gemeente Sölvesborg (Sweedsk: Sölvesborgs kommun) is in gemeente yn Blekinge län yn it suden fan Sweden. De gemeente leit yn it westen fan it lânskip Blekinge en grinzget oan de gemeenten Bromölla, Olofström en Karlshamn.
Stasjon Ljouwert Achter de Hoven
Stasjon Ljouwert Achter de Hoven (ôfkoarting: Adh, troch ProRail Achter de Hoven neamd en troch NS Ljouwert Achter de Hoven neamd) wie in treinhalte yn Ljouwert, dy't oan de spoarwei Ljouwert - Grins leit.
De halte waard iepene op 5 july 1915, mar op 19 maaie 1940 al wer sluten. Sûnt 3 oktober 1954 wie de halte wer iepen. Ljouwert Achter de Hoven wie gjin gewoan stasjon, der stie gjin stasjonsgebou of abry en ek wie der gjin kaartautomaat. Boppedat wie it net opnommen yn de tsjinstregeling. De trein stoppe der trije kear deis op dizze tiden: 7.52 fan Grins ôf en 16.03 en 17.03 oere fan Ljouwert ôf. De trein stoppe dêr foar de meiwurkers fan it molkfabryk fan Royal Friesland Foods dat der neist leit.
Hoewol't der mar ien spoar wie, wiene der dochs twa perrons. De twa perrons leine frij fier útinoar, hast wol in pear hûndert meter, mei dêrtusken in oerwei mei de Julianastrjitte en in twadde oerwei dy't op it terrein fan FrieslandCampina leit.
De NS woe yn it ferline fan de lytse halte ôf, mar troch in soad protesten fan bedriuwen út 'e buert waard der doe fan ôfsjoen.
Yn desimber 2006 waarden de treinen op it trajekt Ljouwert - Grins ferfongen troch lighttrainmaterieel (de GTW fan Stadler Rail); men ûndersocht de mooglikheid om Ljouwert Achter de Hoven fan dy tiid ôf as folweardich stasjon yn de tsjinstregeling op te nimmen.
Ein 2014 joech ProRail oan it stasjon slute te wollen. De provinsje joech Arriva tastimming om fan 3 septimber 2018 ôf te stopjen, dêrtroch't 31 augustus winliken de lêste dei waard dêr't treinen by it stasjon stopten.
Op freed 31 augustus 2018 stopte de lêste trein op it stasjon, dat dêrnei sleat. Oant it sluten fan it stasjon, wie it it minst brûkte stasjon fan Nederlân, mei sa'n 10 yn- en útstappers de dei.
Botter
thumb|250px|Botter BU130 - Trui In Botter is in platboaiem mei in bytsje útstekkende kyl.
Mei botters waard foaral op de eardere Sudersee fiske en wurde troch saakkundigen beskôge as in fiskersskip dat hurd sile kin. Botters waarden ek wol brûkt foar kustfiskerij op de Noardsee en de Waadsee. Dit boattype is ûntstien yn de earste helte fan de 19e iuw en is besibbe oan it wetterskip en de tochtskúte.
Jurassic Park (film)
Foar de werjefte fan 'e dinosauriërs makke Jurassic Park gebrûk fan baanbrekkende special effects. Fan 'e filmkritisy ûntfong de film tige loovjende resinsjes en yn 'e bioskopen wie it in reuseftich kommersjeel súkses en woeks Jurassic Park út ta de (doe) meast opbringende film aller tiden. De film waard bekroane mei trije Oscars, in BAFTA, fjouwer Saturn Awards, in Hugo Award en ferskate oare wichtige prizen. Yn 2018 waard Jurassic Park opnommen yn it Amerikaanske Nasjonaal Film Register. It súkses fan 'e film late wrâldwiid ta in raazje op it mêd fan dinosauriërs, en teffens ta it ûntstean fan 'e Jurassic Park-franchise, yn it ramt wêrfan't yn 2022 de fyfde ferfolchfilm útkaam. It direkte ferfolch op Jurassic Park wie The Lost World: Jurassic Park, út 1997.
Plot
De smoarrike Skotske sakeman John Hammond hat in safarypark fêstige op Isla Nublar, in (fiktyf) eilân yn 'e Stille Oseaan, dat 200 km foar de kust fan Kosta Rika leit. Hy hat it park, mei de namme Jurassic Park, befolke mei in grut tal ûnderskate soarten dinosauriërs dy't allegearre al miljoenen jierren lyn útstoarn binne. De bisten binne wer ta libben brocht troch it kloanen fan dinosaurus-DNA, dat oantroffen is yn bloeddrippen yn 'e lichems fan prehistoaryske langpoaten dy't bewarre bleaun binne yn fossilisearre beamsop, oftewol barnstien. De gatten yn it genoom fan 'e dinosauriërs binne neitiid troch genetyske manipulaasje opfolle mei it DNA fan kikkerts.
As de trije saakkundigen op Isla Nublar arrivearje sûnder dat Hammond se krekt fertelt hat hoe en wat, binne se alhiel feralterearre as se ûnderweis nei it besikerssintrum in libbene Brachiosaurus sjogge. Yn it besikerssintrum krije se in rûnlieding wêrby't harren útlein wurdt hoe't it team fan wittenskippers dat Hammond gearbrocht hat, it kloanen en de genetyske manipulaasje útfierd hat. Se binne tsjûge fan it út it aai kommen fan in Velociraptor en om't dy bisten sa gefaarlik binne dat Grant dêr ûngerêst fan wurdt, bringe se in besyk oan it Velociraptor-ferbliuw, ein in koai, dy't hermetysk ôfsletten is mei tige hege, tige sterke stekken dy't oanhâldend ûnder stroom steane.
De hiele rûnlieding ropt by de saakkundigen inkeld mear fragen op. Under de lunch is Malcolm it meast útsprutsen yn syn feroardieling fan Hammond syn dwaan, mei't er fynt dat de dinosauriërs har kâns hân hawwe, en dat se troch de natoer ôftanke binne, en dat it dêrom ûnfoechsum is om te besykjen en bring se werom. Boppedat, hoe kin Hammond miene dat it mooglik is om bisten yn 'e stringen te hâlden dy't al miljoenen jierren wei binne en dêr't we frijwol neat oer witte? Hammond leit út dat der soarchfâldich op ta sjoen is dat alle dinosauriërs op it eilân wyfkes binne, dat fuortplanting is ûnmooglik. Malcolm lit him net oertsjûgje, en hâldt út dat de natoer yn sokke sitewaasjes altyd wol foar in oplossing soarget. Ek fynt er it lakonike ynsetten fan genetyske manipulaasje troch Hammond-en-dy wat dat om problemen freget. Nei syn miening sil Jurassic Park yn triennen einigje. Grant en Sattler binne mylder as Malcolm, mar sjogge likemin yn hoe't dit wurkje kin. Inkeld Gennaro is nei it sjen fan 'e Brachiosaurus lôgjende entûsjast oer it park.
Nei it iten jouwe Hammond syn pakesizzers, it alvejierrige famke Lex en it sânjierrige jonkje Tim, har by de gasten foar in toer troch it safarypark. Hammond bliuwt efter yn it kontrôlesintrum, dat yn itselde gebou ûnderbrocht is as it besikerssintrum. Dêrwei hâldt er mei haadtechnikus Ray Arnold, haadparkwachter Robert Muldoon en haad automatisearring Dennis Nedry tafersjoch oer de toer. It sit Hammond net bot mei: de measte dinosauriërs bliuwe ferburgen yn 'e oerwâldfegetaasje as de selsridende elektryske auto's der lâns komme, en it iennichste libbene eksimplaar dat se sjogge, is in sike Triceratops. Ta oermjitte fan ramp leit Isla Nublar yn it paad fan in orkaan, dêr't Hammond fan hope hie dat er ôfbûge en it eilân misse soe. Dat bart lykwols net, sadat de toer oan 'e ein fan 'e middei hommels ôfbrutsen wurde moat. Wylst de measte wurknimmers fan it safarypark it eilân ferlitte op in fearboat nei it fêstelân fan Kosta Rika, keare de selsridende auto's werom nei it besikerssintrum mei alle gasten útsein Sattler, dy't langer by de Triceratops bliuwe wol en letter by it sintrum ôfset wurde sil troch bistedokter Harding.
Underwilens lêst haad automatisearring Dennis Nedry út in eigen skript. Hy hat finansjele swierrichheden, dy't er sels feroarsake hat, mar hy is fan miening dat er sa geniaal is en sok briljant wurk leveret, dat Hammond him better heart te beteljen. Mei't Hammond dat wegeret, wrokket Nedry tsjin syn baas en hat er him ta bedriuwsspionaazje omkeapje litten troch Dodgson, in man dy't foar Biosyn Genetics wurket, in konkurrint fan Hammond syn bedriuw InGen. Hy hat in spuitbus skearsjippe krigen mei dêryn in lyts kuolfek ferburgen, dêr't er in stikmannich stellen embryo's fan ûnderskate soarten dinosauriërs yn ferstopje kin. Om himsels tagong ta de embryo-opslach te jaan en neitiid mei it stellen guod by de fearboat te kommen, stelt Nedry in meastepart fan 'e automatisearre systemen fan it park bûten wurking. Troch dy sabotaazje reitsje de elektryske toerauto's strâne krekt foar it ferbliuw fan 'e Tyrannosaurus rex, in reuseftige rôfdinosaurus.
De Tyrannosaurus rex brekt troch de no net mear ûnder stroom steande stekken hinne. Gennaro naait út en siket beskûl yn in bouwurk dat in pear iepenbiere húskes befettet, mar de dinosaurus ferwoastget it gebou en ferslynt de abbekaat. De auto dêr't Lex en Tim yn efterbleaun binne, wurdt ek oanfallen troch de Tyrannosaurus rex, mar Grant en Malcolm komme harren te help. Malcolm rekket slim ferwûne en bliuwt efter, wylst Grant mei Lex op 'e rêch by in steile wand njonken it paad del klimt. De Tyrannosaurus rex triuwt de auto mei Tim der noch yn ek oer de râne, dy't op in hier nei boppe-op Grant en Lex falt en úteinlik hingjen bliuwt yn in beam. Nei't er mei Lex feilich de grûn berikt hat, klimt Grant yn 'e beam om Tim te rêden, wêrby't se op 'e nij oan 'e dea ûntsnappe as de auto losrekket en boppe-op harren falt.
Underwilens besiket Nedry mei syn bút fan dinosaurusembryo's de fearboat te berikken foar't dy ôfset, mar yn it tsjuster en de rein en wyn rekket er paadbjuster. As er mei syn Jeep út 'e bocht fljocht en útstapt om 'e auto mei de ynboude liere oan in beam wer flot te lûken, wurdt er oanfallen, deade en opfretten troch in Dilophosaurus.² Muldoon en Sattler geane derop út om 'e oare gasten te sykjen. Se treffe Malcolm ferwûne oan en fine fuotprinten werom fan Grant, Lex en Tim dy't by it autowrak ûnderoan 'e beam wei liede, mar moatte dan sjen dat se fuortkomme as de Tyrannosaurus rex weromkomt. It bist efterfolget harren wylst se yn in Jeep útpike, en se witte mar nauwerneed te ûntkommen. ²) De Dilophosaurus yn 'e film ferskilt sterk fan 'e echte Dilophosaurus. Hy waard yn 'e film folle lytser makke sadat it filmpublyk him net mei de Velociraptors betiizje soe, en de halskraach en it spuien fan gif binne folslein fiktyf.
Grant, dy't net goed mei bern omgean kin en oan Sattler ferteld hat dat er fynt dat se lûdroftich en ferfelend binne en stjonke, sit no ynienen mei twa bern oantangele dêr't er ferantwurdlik foar is. Hy nimt Lex en Tim mei djipper it park yn, by it territoarium fan 'e Tyrannosaurus rex wei, en se bringe de nacht troch heech yn in beam, dêr't se de oare moarns wekker makke wurde troch in blêde-itende Brachiosaurus. As se dy deis fierder tsjogge yn 'e rjochting fan it besikerssintrum, fine se in stikmannich útkommen dinosaurusaaien. Grant beseft dan dat Malcolm gelyk hie doe't er sei dat de natoer wol in oplossing betinke soe. Om't Hammond-en-dy it DNA fan 'e dinosauriërs oanlinge hawwe mei kikkert-DNA, en guon Westafrikaanske kikkerts spontaan fan geslacht feroarje kinne as se har earne befine dêr't allinne mar soartgenoaten fan itselde geslacht binne, kinne de dinosauriërs fan Isla Nublar dat no ek.
Mei't se net by steat binne om Nedry syn befeiliging fan it kompjûtersysteem te omsilen, beslute Hammond en Arnold om it hiele systeem út te setten en dan wer hielendal op 'e nij op te starten. Dêrfoar lûke Hammond, Arnold, Sattler, Muldoon en Malcolm har werom yn in bunker foar needgefallen. It útsetten fan it systeem giet poerbêst, mar it wer opstarten wol net om't de stoppen trochslein binne. It is ienfâldich genôch om dy wer om te setten. It probleem is allinnich dat de stoppen yn 'e kelder fan in gebou hielendal oan 'e oare kant fan it kompleks sitte. Arnold giet dêrhinne om it putsje op te knappen, mar hy komt net werom. Dêrom sette de mei in swier jachtgewear bewapene Muldoon en Sattler him efternei. Se ûntdekke dat troch it útsetten fan it systeem ek de noch funksjonearjende elektryske ôffredings deäktivearre binne, mei as gefolch dat de trije Velociraptors no frij omrinne.
Grant, Tim en Lex berikke ien fan 'e elektryske ôffredings, dêr't se oerhinne moatte om it besikerssintrum te berikken. Aldergeloks, sa sjogge se, is de stroom derôf helle, dat se begjinne te klimmen. Underwilens berikt Sattler de kelder mei de stoppekast, wylst Muldoon de Velociraptors ôfliedt. Mei't se oer de portofoan ynstruksjes fan Hammond en Malcolm ûntfangt, fynt se de juste kast en set se útein om 'e elektrisiteitsfoarsjenning yn it hiele park wer oan 'e gong te bringen. Grant en Lex berikke feilich de grûn, mar Tim leit efter en talmet boppe-oan it stek. As der in swaailjocht begjint te knipperjen ta teken dat de stroom der wer op komt, ropt Grant him ta dat er springe moat. Dêr wachtet er te lang mei, en as Sattler de elektrisiteit wer op alle ôffredings set, wurdt er troch de skok fan it stek smiten. Grant fangt him op, mar troch de skok hat er in hertstilstân krigen. Grant past by it jonkje hertmassaazje en mûle-op-mûlebeäzeming ta, wêrmei't er him wer bybringt.
De Velociraptors binne Muldoon te fluch ôf: wylst ien as lokkebrea fungearret, falt in oarenien him fan 'e sydkant oan. De parkwachter wurdt dêrby deamakke en opfretten. Yn 'e kelder ûntdekt Sattler, as dêr de lampen wer oangeane, wat der noch oer is fan it lyk fan Arnold, dy't ek troch in Velociraptor ferslynd is. Sels wurdt se troch de trêde Velociraptor oanfallen, mar se wit fuort te kommen en it bist yn 'e kelder op te sluten. Grant berikt mei Tim en Lex it besikerssintrum, dat se leech oantreffe. Hy lit Tim en Lex dêr efter yn 'e oertsjûging dat se der feilich wêze sille, en giet sels wer nei bûten om 'e oaren te sykjen. Hy fynt Sattler werom, dy't op dat stuit krekt weromkeart út 'e kelder mei de stoppen. Sy is derfan oertsjûge dat de Velociraptor dy't se yn 'e kelder opsletten hat, net ûntsnappe kin, of it moat wêze dat de bisten leard hawwe om doarren iepen te dwaan.
De beide Velociraptors dy't Muldoon deade hawwe, kringe it besikerssintrum binnen en efterfolgje Lex en Tim nei de koken, dêr't se demonstrearje dat se yndie tichte doarren iepenkrije kinne. Ien fan harren helpt himsels tydlik út 'e tiid troch mei de kop tsjin in kokenkastke oan te draven, wylst Tim de oare wit op te sluten yn 'e kuolsel. Lex en Tim jouwe har by Grant en Sattler, en de kompjûterwize nerd Lex kriget it kompjûtersysteem fan it park wer oan 'e gong, sadat de tillefoanen it wer dogge en Hammond it fêstelân skilje kin om in helikopter te stjoeren. Grant, Sattler en de bern wurde op 'e nij oanfallen troch de wer by besleur kommen Velociraptor út 'e koken en ûntkomme troch yn it systeemplafon te klimmen. Boppe-yn 'e grutte hal fan it besikerssintrum komme se wer foar 't ljocht en klimme dan fia in skelet fan in Tyrannosaurus rex, dat dêr opsteld stiet, nei ûnderen. Ienris op 'e grûn wurde se lykwols ynsletten troch de Velociraptor út 'e koken en de Velociraptor dy't Sattler yn 'e kelder opsletten tocht te hawwen.
It liket min mei harren te einigjen, as ynienen de libbene Tyrannosaurus rex it besikerssintrum binnenkringt en ien fan 'e Velociraptors grypt en deabyt. Wylst de oare Velociraptor de Tyrannosaurus rex oanfalt, glûpe Grant en Sattler mei de bern fuort. Bûtendoar wurde se opwachte troch Hammond en Malcolm yn in Jeep, wêrmei't se har nei it lâningsplatfoarm foar helikopters bejouwe. Yn 'e hal fan it besikerssintrum byt de Tyrannosaurus rex de lêste Velociraptor dea en lit dan syn boalderjend lûd hearre wylst in banier mei de tekst Doe't Dinosauriërs oer de Ierde Hearsken los skuort fan it plafon en foar him lâns omleech dwarrelet. Yn 'e helikopter nei it fêstelân krûpe Lex en Tim tsjin Grant oan en falle yn 'e sliep, wylst Sattler fertedere tasjocht.
Preproduksje
Regisseur Steven Spielberg rekke noch foar de publikaasje fan 'e roman yn 1990 op 'e hichte fan it bestean fan it ferhaal, mei't it te praat kaam doe't hy en Crichton in senario besprieken dat letter de sikehûssearje ER wurde soe. Warner Bros., Columbia Pictures, 20th Century Fox en Universal Pictures tongen allegear noch foar de publikaasje fan 'e roman nei de filmrjochten, wêrby't Universal, mei stipe fan Spielberg syn filmstudio Amblin Entertainment, úteinlik yn maaie 1990 as de winner út 'e bus kaam. Crichton liet him foar de filmrjochten in priis fan $1,5 miljoen betelje, mei dêroerhinne in persintaazje fan 'e winst út it filmprojekt.
Produksje
Foar Jurassic Park wurke Spielberg op basis fan in senario dat skreaun wie troch Michael Crichton en David Koepp. As produsinten wiene Kathleen Kennedy en Gerald R. Molen by it projekt belutsen foar Spielberg syn eigen filmstudio Amblin Entertainment. Foar de film wie in budget beskikber fan $63 miljoen, dat finansierd waard troch Universal. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Dean Cundey, en de filmmuzyk waard fersoarge troch John Williams.
Casting
De rol fan dr. Alan Grant waard earst oanbean oan akteur William Hurt, dy't it oanbod lykwols ôfsloech sûnder it senario lêzen te hawwen. Dêrnei waard Harrison Ford frege, dy't der likemin belangstelling foar hie. De Nijseelânske akteur Sam Neill waard úteinlik pas cast trije oant fjouwer wiken foar't de opnamen úteinsetten. Laura Dern wie de earste kar fan Steven Spielberg foar de rol fan dr. Ellie Sattler, hoewol't dyselde rol, foar't sy tahapte, ek oanbean waard oan Robin Wright, dy't derfoar betanke. It idee om Jeff Goldblum te casten as dr. Ian Malcolm kaam út 'e koker fan casting director Janet Hirshenson. Jim Carrey die ek audysje foar dy rol, en eltsenien wie fan syn aktearjen ûnder de yndruk, dêr net fan, mar men fûn dochs dat Goldblum better by de rol paste.
Ariana Richards, dy't de rol fan it jonge famke Lex Murphy spile, sei letter oer har casting: "Ik waard yn it castingkantoar roppen, en dêr woene se allinne mar dat ik in gjalp joech. Letter hearde ik dat Steven dy deis castingopnamen fan in pear famkes besjoen hie, en dat ik de iennichste wie dêr't syn frou, dy't op 'e bank lei te sliepen, wekker fan waard, en se kaam deroan draven troch de gong om te sjen oft der wat mei de bern wie." Foar deselde rol die Christina Ricci ek audysje. Joseph Mazzello, dy't Lex har jongere bruorke Tim spile, hie twa jier earder audysje dien foar in rol yn Hook (1991), mar waard doe noch te jong achte. Spielberg hie him doe ûnthjitten dat se yn 'e takomst oan in oare film gearwurkje soene.
Spielberg keas de doe noch ûnbekende Wayne Knight út foar de rol fan aaklike smjunt Dennis Nedry, nei't er him yn in lyts byroltsje as ofsier fan justysje sjoen hie yn 'e psychologyske skriller Basic Instinct (1992). Hy hie mei dat roltsje sa'n yndruk op Spielberg makke dat dy, sa seid er letter yn in fraachpetear, "wachte oant de ôftiteling en syn namme opskreau." Cameron Thor, dy't earder mei Spielberg gearwurke hie yn Hook, die audysje foar de rol fan Ian Malcolm, mar moast úteinlik genoegen nimme mei it lytse byroltsje fan Dodgson, de man dy't Nedry ynstruëarret oer de bedriuwsspionaazje en him in spuitbus skearsjippe jout om 'e stellen dinosaurusembryo's yn te ferbergjen. Hy sei dêroer: "Der stie yn it skript inkeld: 'spuitbus skearsjippe', dat ik brocht tiid sûnder ein troch yn in drogisterij om 'e meast fotosjenike te finen. Ik keas Barbasol út, en sa kaam dat yn 'e film telâne. Ik wie doe sa ta reapsein dat ik de spuitbus nei de audysje mei nei hûs naam om him op te brûken."