cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hotel Mumbai
Plot
Underwilens rûke Oberoi, Arjun en de oaren yn 'e Chambers Lounge de reek fan 'e brannen ek. Oberoi beslút dat de rêding te lang op him wachtsje lit; as se de hotelgasten net sels it hotel út krije, is de ûntsnappingsrûte aansten ôfsletten troch it fjoer. Ien fan 'e gasten, de waanwize sakeman Vijay Goswani, fynt dat it hotel him net de service jout dêr't er foar betelle hat, en skillet op syn mobile tillefoan de nijsmedia op om dêroer syn beklach te dwaan. Dêrby fertelt er persiis wêr't de groep hotelgasten him befynt, foar't Arjun him tillefoan ôfkriget en it ding stikken slacht. Mei Arjun foarop en Oberoi hielendal efteroan giet de hiele kloft gasten en personielsleden út 'e Chambers Lounge fia de personielsyngong de betsjindetreppen del. Underwilens heart "Broer Bull" op 'e tillefyzje, tanksij de ûntefreden hotelgast, dat in kloft gasten út 'e Chambers Lounge besiket út te brekken. Hy stjoert trije fan 'e terroristen dêr daliks op ôf, mar de mannen wurde opholden om't har eigenoanstutsen brân har it paad tichtset en se in omwei sykje moatte.
Underwilens kriget de efterbleaune Imran fan "Broer Bolle" opdracht en meitsje alle gizelders yn 'e hotelkeamer ôf. Hy sjit trije fan harren dea, ûnder wa David, dy't mei syn lêste wurden syn leafde oan Zahra betsjûget. As Imran Zahra deasjitte wol, rôlet Gordetsky nei him ta en byt him yn 'e haksine fan syn ferwûne skonk. Hy lit net wer los en it duorret in hoart ear't de omfallen en pinige Imran syn wapen yn 'e ûnhandige hoeke krije kin dy't nedich is om 'e Rus dea te sjitten. Wylst er leit te bekommen, begjint Zahra de ṣalāẗ op te sizzen, it islamitysk gebed. Imran, dy't alle hotelgasten en Ynjers as ûnleauwigen beskôget, fynt dat tige ûntrêstgjend en raast har ta op te hâlden, wat se wegeret. Hy skillet "Broer Bolle" wer op en seit dat der in frou mank de gizelders is dy't islamitysk is, mar "Broer Bolle" hjit him om har likegoed dea te sjitten. Imran kin himsels dêr lykwols net ta bringe en sjit twaris by Zahra lâns, foar't er mankepoatsjend de hotelkeamer ferlit.
De Domp (wyk)
Histoarje en bebouwing
De Domp krige syn namme troch de slûs op it punt dêr't de Aldfeart en de Griene Dyk elkoar krúsje. In domp betsjut yn it Ald-frysk daam mei dûker. De Domp I is om 1970 boud.
Hotel Mumbai
Plot
De oare trije terroristen berikke einlings de Chambers Lounge, dêr't se mei in hangranaat de swiere doarren opblaze. As se dat hearre, feroaret de hoedene slûptocht fan 'e hotelgasten en it personiel fia de betsjindetreppen yn in wylde flecht. Uteinlik wurde hotelgasten en personielsleden yn 'e kokens ynhelle troch de trije terroristen. Dyselden sjitte ferskaten fan 'e flechtsjenden del, mar wurde dan sels op 'e flecht jage as Yndiaaske kommando's it hotel fia de kokenyngong binnenkringe en weromsjitte, wêrby't ien fan 'e terroristen de dea fynt.
De Domp (wyk)
Histoarje en bebouwing
De yn de wyk lizzende Jachthaven De Domp is krektsa ferneamd, dy is noch altiten iepene. Oant 1950 stie ek Wettermûne de Domp tichtby de Griene Dyk. Ien fan de noch werkenbere gebouwen út dizze tiden is depleats De Domp, tichtby de wetterkearing. De Domp is yn de perioade oom 2010 flink útwreide ten noarden fan de Griene Dyk (efter de pleats), dit gebiet wurdt ek wol Domp II neamd.
Hotel Mumbai
Plot
Zahra, allinnich mei de deaden efterlitten yn 'e hotelkeamer, wit har hannen los te krijen. Se tutet David ta ôfskie en giet dan út 'e hotelkeamer wei, op 'e siik nei Sally en Cameron. Se siket de hotelkeamer op dy't David neamd hat, en sjocht dêr yn 'e kast, mar dy is leech, op in efterlitten romperke fan Cameron nei. Neitiid rekket Zahra ynsletten troch de brân. Se giet in lege hotelkeamer binnen, dêr't se it finster iepenbrekt om net troch de reek te stikken. Uteinlik wurdt se dêr troch de brânwacht mei in heechwurker rêden. Ienris bûtendoar siket Zahra fertwifele nei Sally en Cameron, en as se harren úteinlik fynt, folget in weriening yn triennen.
De Domp (wyk)
Histoarje en bebouwing
Yn de wyk is in buertferiening aktyf mei de namme Wykferiening De Domp. De feriening beheart it De 4 Wiken.
Hotel Mumbai
Plot
Underwilens kringe de kommando's djipper it hotel yn. As se in doelleas troch de gongen doarmjende Imran tsjinkomme, sjitte se him dea. De oare beide terroristen wurde ynsletten yn 'e lobby, efter de baalje fan 'e resepsje. De kommando's smite dêr in eksplosyf efter en bringe dat ta ûntploffing, wêrmei't se de beide terroristen deadzje. Arjun giet alhiel yn shock op 'e scooter werom nei hûs. Dêr wurdt er weriene mei syn frou, dy't de hiele nacht om him yn noed sitten hat, en harren dochterke. In tekst dy't foar it begjin fan 'e ôftiteling yn byld brocht wurdt, fertelt dat de einferantwurdliken foar de oanslaggen, lykas "Broer Bolle", nea pakt binne. It Taj Mahal Palace Hotel wie lykwols binnen in fearnsjier wer iepen.
Produksje
Hotel Mumbai waard regissearre troch Anthony Maras nei in senario fan himsels en John Collee op basis fan 'e wiere foarfallen yn it Taj Mahal Palace Hotel yn Bombay ûnder de oanslaggen dêre yn 2008. As produsinten wiene Basil Iwanyk, Gary Hamlilton, Andrew Ogilvie, Jomon Thomas, Mike Gabrawy, Julie Ryan, Brian Hayes en Shivani Rawat by it projekt belutsen foar de filmstudio's Thunder Road Films, Arclight Films, Electric Pictures, Xeitgeist Entertainment Group, ShivHans Pictures en Screen Australia. Dêrmei wie de film in Australysk-Amerikaansk-Yndiaaske ko-produksje. Der wie foar Hotel Mumbai in budget beskikber fan 25 miljoen Australyske dollar, wat omrekkene delkomt op 17,3 miljoen Amerikaanske dollar. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Nick Remy Matthews, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Volker Bertelmann.
Opnamen
De opnamen setten yn augustus 2016 útein. De binnendoarsênes waarden fierhinne filme yn 'e Adelaide Film Studios fan 'e South Australian Film Corporation yn Adelaide. Bûtendoarsênes waarden opnommen op lokaasje yn Bombay. Der wurdt yn 'e film sawol Ingelsk sprutsen (troch de hotelgasten en it personiel), as Oerdû (troch de terroristen).
Distribúsje
De distribúsje fan Hotel Mumbai waard yn Austraalje fersoarge troch Icon Productions; yn 'e Feriene Steaten troch Bleecker Street; en yn Yndia troch Purpose Entertainment. De Amerikaanske distribúsjerjochten waarden oarspronklik bemachtige troch The Weinstein Company, mar doe't eigner Harvey Weinstein troch seksueel oer de grins geand hâlden en dragen yn it ramt fan it #MeToo-skandaal yn opspraak rekke, waard troch de produsinten fan Hotel Mumbai it kontrakt mei syn bedriuw yn april 2018 opsein. Yn Yndia en oare dielen fan Súd-Aazje hie de distrbúsje dien wurde sillen troch Netflix, mar dat bedriuw loek him út himsels werom nei't der spul oer it kontrakt ûntstie mei de ûnderoannimmer foar Yndia, Plus Holdings.
Hotel Mumbai waard foar it earst fertoand op 7 septimber 2018 yn Kanada, op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto. Op 8 oktober fan dat jier wie de film ek te sjen op it Filmfestival fan Adelaide, yn it Australyske Adelaide, dêr't de film ek foar in grut part opnommen wie. Hotel Mumbai gie op 14 maart yn 2019 yn premiêre yn 'e Australyske bioskopen. Yn 'e Feriene Steaten kaam de film op 22 maart fan dat jier út, en yn Yndia pas op 29 novimber 2019.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Hotel Mumbai oer it algemien positive resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Hotel Mumbai in goedkarringspersintaazje fan 76%, basearre op 204 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't de ôfskildering fan wierbarde ferskrikkings guon as eksploitatyf oankomme sil, is [de film] dochs in knaphandich makke dramatisearring fan tragyske foarfallen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Hotel Mumbai in goedkarringspersintaazje fan 62%, basearre op 33 resinsjes.
Opbringst
Hotel Mumbai brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $9,7 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $11,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $21,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $17,3 miljoen betsjut dat in winst fan $3,9 miljoen. Mei't dêr de marketingkosten noch ôf moatte, liket it ûnwierskynlik dat Hotel Mumbai yn 'e bioskopen út 'e kosten kommen is.
Prizen
Hotel Mumbai waard by de AACTA Awards, de wichtichste Australyske filmprizen, yn 2019 nominearre yn 13 ûnderskate kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste regisseur, bêste akteur (Dev Patel), bêste aktrise (Nazanin Boniadi), bêste byrol fan in aktrise (Tilda Cobham-Hervey), bêste senario, bêste kamerarezjy, bêste filmmuzyk, bêste lûd, bêste produksje-ûntwerp, bêste kostúmûntwerp en bêste casting. De film wûn lykwols mar 1 AACTA Award, foar bêste filmmontaazje.
Kaydel Ko Connix
Kaydel Ko Connix is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise. Hja komt foar yn 'e trije films fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy, dy't tusken 2015 en 2019 makke waarden. Se is in froulike luitenant yn it Ferset tsjin 'e Earste Oarder. It personaazje fan Connix waard betocht troch J.J. Abrams, de regisseur fan it earste diel fan 'e ferfolchtrilogy, Star Wars: Episode VII – The Force Awakens. De rol fan Connix waard yn alle trije films spile troch aktrise Billie Lourd.
Eftergrûn
Aktrise Billie Lourd, dy't de rol fan Kaydel Ko Connix spile, is de dochter fan Carrie Fisher, dy wrâldferneamd waard as prinsesse Leia yn 'e oarspronklike Star War-trilogy. Hja die earst audysje foar de rol fan Rey, mar ferlear dêrby fan Daisy Ridley. J.J. Abrams, de regisseur fan Star Wars: Episode VII – The Force Awakens, it earste diel fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy, skoep doe spesjaal foar Lourd it personaazje fan Connix. Dat wurdt yn 'e trije films fan 'e ferfolchtrilogy inkeld "luitenant Connix" neamd, mar yn it companionboek Star Wars: The Force Awakens: The Visual Dictionary, dat skreaun waard troch Pablo Hidalgo, wurdt se identifisearre mei har folsleine namme as "Kaydel Ko Connix".
Yn The Force Awakens
Neffens Star Wars: The Force Awakens: The Visual Dictionary is Connix ôfkomstich fan 'e planeet Dulathia. Yn Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015), it earste diel fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy, wurdt se yntrodusearre as in ûnderofsier yn it floatkommando fan it Ferset, stasjonearre yn 'e basis op 'e planeet D'Qar. By de militêre operaasje om 'e Stjerredeaderbasis fan 'e Earste Oarder te ferneatigjen, is Connix belutsen as ferkearslieder.
Yn The Last Jedi
Yn Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi (2017) is Connix nei de krisis om 'e Stjerredeaderbasis hinne befoardere ta de rang fan luitenant. By de ûntromming fan 'e fersetsbasis op D'Qar hat sy de lieding oer de efterhoede. Sels ûntkomt se nauwerneed yn it alderlêste romteskip fan it planeetoerflak. Neitiid kriget se de funksje fan sensoroperaasje-ofsier oan board fan 'e kruser Raddus, it flaggeskip fan 'e fersetsfloat.
Dwershûspleats (De Rottefalle)
thumb|260px|''Dwershûspleats oan de Haven 3 yn Rottefalle De dwershûspleats oan de Haven 3 yn De Rottefalle is in monumintale pleats.
Kaydel Ko Connix
Yn The Last Jedi
Letter is Connix ien fan ferskate fersetsofsieren dy't de rebûlje fan Dameron tsjin Holdo stipet, om't se fan miening binne dat de plannen fan 'e fise-admiraal de delfal fan it Ferset betsjutte sille. De rebûlje wurdt lykwols delslein, en neitiid is Connix ien fan 'e oerbleaune 400 fersetslju dy't op 'e planeet Crait beskûl sykje yn in âlde basis fan it Rebelleferbûn út 'e Galaktyske Boargeroarloch. Dêr reitsje se ynsletten troch de troepen fan 'e Earste Oarder. Mei de oaren wurdt Connix úteinlik rêden troch Rey, om te ûntkommen yn 'e Millennium Falcon.
Yn The Rise of Skywalker
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) helpt Connix by it opsetten fan it nije haadkertier fan it Ferset op Ajan Kloss, wêrmei't se it fertrouwen fan generaal Leia Organa nei har dielname oan 'e rebûlje fan Poe Dameron werom wit te winnen. Letter fjochtet se yn 'e Slach om Exegol tsjin 'e float fan stjerreslachskippen fan 'e Lêste Oarder fan 'e út 'e dea opstiene keizer Palpatine. Dêrby nimt se oan board fan it fersetsskip Resurgent, yn 'e mande mei û.o. Rose Tico, diel oan 'e oanfal op 'e navigaasjetoer fan 'e Ivige Sith. Nei de oerwinning fiert se by weromkear op 'e basis feest mei de oare fersetslju.
Dwershûspleats (De Rottefalle)
De pleats komt út it begjin fan de 19e iuw en stie doe oan de noch net dimpte De Lits oan de Haven yn Rottefalle. It wengedielte fan de pleats stie oan de havenside en wie ferbûn mei de efterlizzende skuorre, dy't wyls sloopt is.
Melis Stoke
thumb|Melis Stoke oan it hof fan [[Jan II fan Avesnes, greve fan Hollân en Seelân]] right|thumb|200px|Earste side út de Rymkronyk Melis Stoke (~1235 - ~1305) wie in Nederlânsk skriuwer út de 13e iuw.
Biografy
Melis Stoke waard wierskynlik berne yn Seelân yn 1235 en is om 1305 hinne stoarn. Hy skreau in kronyk op rym oer de greven fan Hollân. Syn ferneamdste wurk is ien fan de earste boeken dy't yn it Nederlânsk ferskynden, de Rymkronyk. Melis basearre him op âldere skreaune boarnen, tsjûgeferklearrings en syn eigen waarnimmings.
Melis Stoke wie in klerk en wurke foar de Hollânske greve Floris V. Yn syn skriuwen is er altyd haatlik oer de Friezen en harren saneamde frijheid, want neffens Melis wy hjir gjin sprake fan. Stoke berymde de libbens fan de Hollânske greven troch in oersetting te meitsjen fan it yn Latyn skreaune Chronicon Egmundanum. Mei it matearial dat er yn dit kleasterkroanyk tsjinkaam koe er de rjochten fan de Hollanske greven op Mid-Fryslân oannimlik meitsje.
Magnus Forteman
Magnus Forteman is in legindarysk Frysk persoan ut de 9e iuw. Neffens de sêge wie hy befelhawwer fan in Frysk leger dy't harren libben yn tsjinst stelde fan keizer Karel de Grutte.
Leginde
Magnus soe oanfierder west ha fan in leger Friezen dat by de oermastering fan Rome oanwêzich wie. Sy gongen foarop yn de striid. As beleanning foar harren moed krigen Magnus en syn striders it frije saneamde Karelsprivileezje takend ek wol neamd Friezenprivileezje, Frijheidsprivileezje, libertas Frisonica of de Previlegii Frisiorum Caroli Magni neamd. It kaam der op del dat alle Friezen frij wêze soenen, dat sawol de belêsting oan de kening en tsjerklike lêsten beheind bliuwe soenen en dat sy sels harren rjochtspraak dwaan mochten. Troch de keizer waard dit rjocht fêstlein yn in oarkonde.
Oer it generaal wurdt dit ferhaal beskôge as in optinksel en it Karelsprivileezje as in ferfalsking. De figuer fan Magnus fynt nei alle gedachten syn oarsprong yn Sint Magnus.
Sint-Willibrord soe de Magnusfane jûn ha oan Magnus Forteman.
Frans Hals
right|260px|thumb|kopy fan in Selsportret right|260px|thumb|De fleurige drinker 1628-1630 right|260px|thumb|1624 right|260px|thumb|Sigeunerfamke 1628-1630 right|260px|thumb|Isaak Abrahamsz Massa 1626 Frans Hals (Antwerpen, ± 1583 - Haarlim, augustus 1666) jildt as ien fan de wichtichste Alde Hollânske Masters. Hy wurke syn hiele libben yn Haarlim en waard benammen bekend troch syn libbene en kleurrike skuttersstikken en ôfbylden fan tiidgenoaten.
Libben
Hals waard yn 1582 of 1583 berne yn Antwerpen mar de famylje kaam fan Mechelen. Syn heit wie roomsk en lid fan de skutterij. Lykas in soad Flamingen yn dy tiid ferhuze de húshâlding om 1586 hinne nei Haarlim. Dirck, syn jongste broer waard doopt yn in protestantske tsjerke. Frans Hals we oant 1603 in learling fan Carel van Mander, yn 1610 waard hy lid fan it Sint-Lucasgilde en syn ierst datearre wurk is út 1611 mar hy moat al folle earder folleard west hawwe. Yn 1616 reizge hy nei Antwerpen om it wurk fan Rubens en Antoon Van Dijck te bestudearjen. De reguliere tsjinsttiid in de pleatslike skutterij wie twa jier, mar Frans Hals tsjinne mar leafst fan 1612 - 1624. Yn 1616 skildere hy syn earste skutterstik en yn 1639 syn lêste. Hy makke diel út fan de Haarlimske rederikerskeamer.
Hals is twaris troud: om 1610 mei Anneke Harmensdochter en yn 1615 mei Lysbeth Reyniers. It lêste houlik waard foltrokken yn Spaarndam en in pear dagen letter waard syn dochter Sara berne. Hals hat fjirtjin bern dope littten en hat fjouwer of fiif soannen ta skilder oplaat. Om 1615 siet Hals yn sokke finansjele swierrichheden dat de fiedster him oankleide. Tusken 1620 en 1630 skilderde hy portretten fan de elite en late hy ferskate learlingen op, lykas Philips Wouwerman. Ien fan syn skuttersstikken, De Meagere Kompanjy, is ôfmakke troch Pieter Codde. Frans Hals stiet bekend om syn oermjittige styl mar yn syn lêste jierren waard dat minder. Op ûngefear 84-jierrige leeftiid, nei in karriêre fan hast in heale iuw ferstoar de keunstskilder yn 1666. Yn de âlde St. Bavo-tsjerke oan de Grote Markt yn Haarlim leit hy ûnder it koar begroeven. Yn de 18e iuw foel de artyst út de geunst mar yn 1968 waard hy ôfbylde op it Nederlânske bankbiljet fan 10 gûne.
Wurk
It is ûndúdlik hoefolle fan it wurk Hals oerbleaun is is, mar neffens de gesachhawwende oeuvrekatalogus fan Seymour Slive út 1970-1974 kinne noch 222 skilderijen oan Hals taskreaun wurde. In oare Hals-kenner, Claus Grimm, hâldt it yn ‘Frans Hals. Das Gesamtwerk’ (1989) op 145 stikken.
De keunstner skildere: It is like ûnbekend as ûnwierskynlik dat Frans Hals lânskippen, stillibbens of ferheljende stikken makke hat. In protte 17e-iuwske keunstners yn Hollân keazen foar spesjalisaasje, en dat wie ek by Hals it gefal.
Al yn de 17e iuw waarden minsken troffen troch de libbenheid fan Hals syn portretten. Sa notearre de Haarlimmer Theodorus Schrevelius, ien fan de manlju dy't hy portrettearre, dat der yn de wurken fan Hals 'sa'n krêft en libben' is dat de skilder ‘de natoer út liket te daagjen mei syn pinsiel’. En twa iuwen letter skreau Vincent van Gogh oan syn broer Theo: ‘Wat is it in geniet sa’n Frans Hals te sjen, wat is ’t hiel wat oars as de skilderijen – der binne der sáfolle – dêr't sekuer alles op deselde wize glêdstrutsen is.’ Mei dy observaasje slaat Van Gogh de spiker op 'e kop: Hals keas derfoar om in skilderij net glêd ôf te wurkjen, lykas hast al syn tiidbegenoaten dat diene, mar besocht it libben deryn te hâlden. Omt libben te werkennen is oan beweging, soarge hy derfoar dat de taskôger de yndruk krijt dat it portret yn beweging is. Wa't sjocht nei ien yn beweging, sjocht dy persoan net hielendal skerp: krijst net goed fet op wa't of wat him beweecht, der binne flekken, linen, stippen, grutte kleurflakken, amperoan details. En sa skildere Frans Hals syn portretten, benammen lettter, as hy hielendal op 'e gleed is. Hjirmei berikte Hals in oplossing foar in âld probleem: hoe makkest in libbensechte foarstelling op in plat flak? Al is it saneamde trompe-l'oeil ofwol it sa ekstreem mooglik glêdskilderjen ek in oplossing (lykas (Gerrit Dou en de Leidse school dienen) mar de kar fan Hals is tige bysûnder en hy wie mei dizze oanpak syn tiid fier foarút. Pas yn de 19e iuw krige hy echt folgelingen, benammen ûnder de saneamde ympresjonisten.
Technyk
Faak wurdt tocht dat Hals syn wurken ‘aus einem Guss’ – yn ien woarp – op het doek slingere mar út technysk en natuerwittenskiplik ûndersyk blykt dat er soks amper die. In inkel wurk is dan wol far in grut part sûnder ûndertekeningen of ûnderskildering ‘alla prima’ delsetten, mar de measte wurken ûntstiene dochs yn ferskillende lagen, lykas yn dy tiid wenst. Op in grûnlaach waard mei kryt of ferve in tekening makke, soms yn kleur soms yn it griis, dy't dan yn stadia ynfold waard. Wol liket syn ûnderskildering oer it generaal ek tige los opsetten te wêzen: hy wie fan begjin ôf oan firtuoas, benammen by syn lettere, ripe wurken. Hals doarde latitejn in soad oan. Hy koe syn hannen fan it doek (of paniel) weromlûke as de persoan wat him oanbelange de libben en wol op stie. Hy skildere se net deadsk, lykas in soad fan syn tiidgenoaten dat yn harren iver en sekuerens wol diene. Een onghemeyne (ongewone) manier van schilderen, die hem eyghen is, bynae alle (iedereen) over-treft, skreau syn earste biograaf Schrevelius yn de 17e iuw.
Learlingen
Frij maklik wurde skilders as learling fan Hals beskôge. Mar út neier ûndersyk blykt dat der op dat mêd in soad fraachtekens binne. Arnold Houbraken neamt yn syn ‘De Groote Schouburgh’ (1718-21) Adriaen Brouwer, Adriaen van Ostade en Dirck van Delen as learlingen. Nei alle gedachten wiene Frans syn broer Dirck Hals en syn eigen soannen by him yn de lear of hawwe se by him op it atelier wurke. Dan binne der noch Vincent Laurensz van der Vinne (neffens dy syn soan wie dizze in Hals-learling), en Pieter Gerritsz van Roestraten (neffens in notarieel dokumint) Van Roestraten waard oars syn skoansoan. Mooglik studearre de Haarlimmer portretskilder Johannes Verspronck (ien fan de ûngefear tsien konkurrearjende portrettisten yn it Haarlim fan doe) ek in skoft by Hals. It hantsjefol skilderijen dat oan Judith Leyster taskreaun wurdt steane kwa styl it tichtst by Hals en se jildt dan ek as in wierskynlike learling, krektas har oarehelte de skilder Jan Miense Molenaer. Der sille grif mear west hawwe, mar in soad skilders fan doe binne yn it ferjitboek rekke. Twa iuwen nei syn dea krige Hals noch in oantal ‘postume learlingen’. Claude Monet, Charles-François Daubigny, Max Liebermann, James Whistler, Gustave Courbet, en yn NederlânJacobus van Looy en Isaac Israëls, se hearre ta de ympresjonisten en realisten dy't har yn Hals ferdjippe hawwe, dy't har troch him ynspirearje litten hawwe en op him fuortbouden.
Echt of net echt
In soad oan Frans Hals taskreaune skilderijen wurdt de echtheid fan betwiste. Sjoch bygelyks Frans L. M. Dony: "Alle bekende schilderijen van Frans Hals" 1975. Kenlik is der gjin ynternasjonale toetsing fan syn wurk op echtheid lykas by Rembrandt of Johannes Vermeer. De ferfalskingen fan Van Meegeren hawwe de ûnsekerheid nochris fergrutte.
Yn 2006 is bygelyks fêststeld dat Portret van de Haarlemse kerkvoogd Jacobus Hendrick Zaffius in 17e-iuwske kopy is fan it ierst bekende wurk fan Hals. It ûndersyk wurdt útfierd troch Pieter Thiel, âld-direkteur fan de skilderijenkolleksje fan it Ryksmuseum yn Amsterdam.
Musea
It wurk fan Frans Hals is ûnder mear te bewûnderjen yn:
Douglas C-47 Skytrain
thumb|250px|De cockpit fan de Skytrain/Dakota Old Number 30 thumb|250px|Ynterieur fan in C-47 De Douglas C-47 Skytrain of Dakota (RAF-oantsjutting) is in militêr transportfleantúch ûntwikkele út de sivile Douglas DC-3. It tastel waard yn de Twadde Wrâldoarloch op grutte skaal brûkt troch de alliearden en bleau gâns jierren yn tsjinst by ferskate militêre brûkers. Sawat 100 ferskillende striidkrêften fan lannen hawwe de C-47 brûkt en der binne mear as 60 ferskillende farianten fan it fleantúch produsearre.
Untwerp en ûntjouwing
Yn de Twadde Wrâldoarloch brûkten de striidkrêften fan in soad lannen de C-47 en oanpaste DC-3's foar it ferfier fan troepen, fracht en ferwûnen. De Amerikaanske marinebeneaming wie R4D. Goed 10.000 fleantugen waarden produsearre yn Long Beach en Santa Monica, Kalifornje, en Oklahoma City, Oklahoma. Tusken maart 1943 en augustus 1945 produsearre it fabryk yn Oklahoma City 5.354 C-47's. De produksje fan de troepetransportferzje, de C-53 Skytrooper, begûn yn oktober 1941 yn de Douglas Aircraft fabryk yn Santa Monica. It tastel miste de frachtdoar, takelbefêstiging en fersterke flier fan de C-47. Yn totaal waarden der mar 380 tastellen produsearre, omdat it bliken die dat de C-47 folle mearsidiger wie.
Pieter Nieuwland
thumb|Leiensk heechlereareportret fan Pieter Nieuwland. Bysûndere Kolleksjes Universiteitsbibleteek Leien. Pieter Nieuwland (Diemermeer, 5 novimber 1764 - Leien, 14 novimber 1794) wie in Nederlânsk seefeartkundige en dichter. By syn libben wie er bekend as wûnderbern, en waard er wol de Nederlânske Isaac Newton neamd. Hy wie ien fan de seis leden fan de Hollânske Skiekundigen.
Douglas C-47 Skytrain
Twadde Wrâldoarloch
De C-47 wie fan fitaal belang foar it sukses fan gâns alliearde kampanjes, benammen dy by Guadalcanal en yn de jungles fan Nij-Guinea en Birma, dêr't de C-47 en syn marineferzje, de R4D, it alliearde troepen mooglik makken de mobiliteit fan it Japanske leger tsjin te gean. C-47's waarden brûkt foar lofttransporten nei de omsingele Amerikaanske troepen by de Slach om Bastogne yn België. De meast ynfloedrike rol yn de militêre loftfeart wie lykwols it fleanen fan "The Hump" fan Yndia nei Sina. De ûnderfining mei "The Hump" kaam letter goed tepas by de Berlynske loftbrêge, dêr't de C-47 in wichtige rol yn spile.
Pieter Nieuwland
Libbensrin
Pieter Nieuwland waard berne as soan fan de, doe al 56 jier âlde, timmerman Berend Nieuwland en Marretje Klinkert. Al mei jonge jierren pykte er der út mei syn learderigens en wakker ûnthâld. Heit Berend joech him ûnderrjocht yn de begjinsels fan de wiskunde. Doe't de jonge Pieter syn heit al rillegau oan 'e side kaam, waard syn ûnderwiis fuortset troch de wiskundige Henricus Aeneae.
Douglas C-47 Skytrain
Twadde Wrâldoarloch
Yn Europa waarden de C-47 en in spesjalisearre parasjutistefariant, de C-53 Skytrooper, yn grutte oantallen brûkt yn de lettere stadia fan de oarloch, benammen om sweeffleantugen te slepen en parasjutisten ôf te setten. By de ynvaazje fan Sisylje yn july 1943 dropten C-47's 4.381 alliearde parasjutisten. Goed 50.000 parasjutisten waarden troch C-47's yn de earste dagen fan de D-Day-kampanje dropt, ek bekend as de ynvaazje fan Normandië, Frankryk, yn juny 1944. Yn'e oarloch yn de Stille Oseaan waarden C-47's, mei gebrûk fan 'e lâningsbanen op 'e eilannen, brûkt om soldaten dy't yn 'e Stille Oseaan tsjinnen, werom te bringen nei de Feriene Steaten.
Pieter Nieuwland
Libbensrin
Nieuwland skreau mei sân jier al gedichten, en syn geny luts it omtinken fan de begoedige bruorren De Bosch, dy't yn de Watergraafsmeer in bûtenferbliuw hienen. Sy waarden Nieuwlan syn mesenas. Sy betellen syn stúdzje oan it Amsterdamske Athenaeum Illustre en Jeronimo De Bosch brocht him persoanlik it Latyn by.
Douglas C-47 Skytrain
Twadde Wrâldoarloch
Likernôch 2.000 C-47's (ûntfongen ûnder Lend-Lease) yn Britske en Gemenebest tsjinst krigen de namme "Dakota", mooglik ynspirearre troch it akronym "DACoTA" foar Douglas Aircraft Company Transport Aircraft.
Pieter Nieuwland
Libbensrin
Oan it atenaeum folge er ûnderrjocht yn de Letterkunde fan de heechlearaar Herman Tollius, sette er ferskate Grykske en Latynske wurken oer yn it Nederlânsk en skreaun en ferdigene er in dissertaasje oer de stoïsynske filosoof Gaius Musonius Rufus.
Douglas C-47 Skytrain
Nei de oarloch
It Strategic Air Command fan de Amerikaanske loftmacht hie Skytrains yn tsjinst fan 1946 oant 1967. It 6e Special Operations Squadron fan de Amerikaanske loftmacht fleach mei de C-47 oant 2008. Omdat al har fleantugen en piloaten diel útmakken fan de Yndiaaske loftmacht foar de ûnôfhinklikheid brûkten sawol de Yndiaaske loftmacht as de Pakistaanske loftmacht C-47's om foarrieden te ferfieren nei harren soldaten dy't fochten yn de Yndo-Pakistaanske oarloch fan 1947. Nei de Twadde Wrâldoarloch waarden tûzenen oerstallige C-47's omboud ta boargerloftfearttastellen, dêr't guon fan yn 2012 noch hieltyd yn bedriuw binne, ek militêr, en ek as priveefleantúch brûkt wurde.
Fjetnamoarloch
Ferskate C-47-farianten waarden yn de Fjetnamoarloch brûkt troch de Amerikaanske loftmacht, wêrûnder trije avansearre farianten foar elektroanyske oarlochsfiering, dy't soms "electric gooneys" neamd waarden, oantsjut as EC-47N, EC-47P of EC-47Q, ôfhinklik fan de brûkte motor. Boppedat waarden HC-47's brûkt troch it 9 th Special Operations Squadron foar psychologyske oarlochsfiering boppe Súd-Fjetnam en Laos. Miami Air International, Miami International Airport wie in USAF militêr depot dat brûkt waard om de kommersjele DC-3 s / C-47 s om te bouwen foar militêr gebrûk. Se waarden as kommersjele fleantugen kocht fan loftfeartmaatskippijen út de tredde wrâld en waarden folslein ôfbrutsen, fannijs boud en revisearre. Sy krigen brânstoftanks foar lange ôfstannen, ferbettere avionika en geskut. Se waarden as earsteklasse militêre fleantugen op ferskate missys yn de striid yn Fjetnam ynset. EC-47's waarden ek brûkt troch de Fjetnameeske, Laotiaanse en Kambodjaanske loftmacht.
Willem Claess. Heda
200px|thumb|Willem Claess. Heda Moarnsiten mei kraab, 1648 oaljeferve op doek, De [[De Hermitage|Hermitage, Sint-Petersburch]] Willem Claessoan Heda (1594 - ±1680) wie in keunstskilder út de Gouden Iuw dy't him spesjalisearre yn it skilderjen fan stillibbens.
Wurk
Heda wie master yn it werjaan fan de stofútdrukking fan de dingen. Faak hawwe syn komposysjes in trijehoekige opset, mei it heechste punt oan ien kant fan it doek. Heda brûkte net safolle kleur yn syn wurk, guon neame it wat monogroom. De stillibbens wurde wol oantsjut mei de term banketjes. Yn dat opsicht wurdt er wol fergelike mei Pieter Claess.. Heda brûkte ek faak deselde foarwurpen yn syn skilderijen.
Der binne sa'n 70 wurken fan Heda bekend, dy't ûnder oaren yn it Ryksmuseum yn Amsterdam, yn Museum Boijmans Van Beuningen yn Rotterdam, en in it Museum foar Skoandere Keunsten yn Gint te finen binne.
Jacobus Craandijk (1834-1912)
Jacobus Craandijk (Amsterdam, 7 septimber 1834 - Haarlim, 3 juny 1912) wie in Nederlânsk ûnderwizer, predikant, skriuwer en tekener.
Craandijk wie de pake fan Jacobus Craandijk (1896-1989), skriuwer fan jachtferhalen, en in healbroer fan Minister fan Oarloch Cool.
Craandijk wie in doperske predikant dy't yn Nederlân kuiere. Hy stie yn Borne (1859), Rotterdam (1862-1884) en Haarlim (1884-1900). Fan alle tochten hat er ferslach dien yn boeken mei de titel Wandelingen door Nederland. It earste diel dêrfan ferskynde yn 1875, it lêste diel kaam yn 1888 út. It wurk fan Craandijk jout in skat oan ynformaasje oer it tiidsbyld fan Nederlân yn de 19e iuw en syn skiednis.
Hy arbeide foar de searje Wandelingen door Nederland met pen en potlood nau op mei syn freon, de tekener Piet Schipperus.
Pierre Berthier
Pierre Berthier (Nemours, 3 july 1782 – 24 augustus 1861) wie in Frânsk mineralooch en geolooch.
Berthier studearre oan de École polytechnique en promovearre dêr yn 1798. 1801 gie er nei de École des Mines en waard dêr yngenieur. Berthier is bekend wurden troch syn ûntdekking fan in erts by Les Baux-de-Provence yn 1821. Hy ferneamde dat nei it fynplak, terre d'alumine des Baux. It aluminiumerts wurdt no bauksyt neamd. Fierder levere er bydragen oan metoades om metalen út ertsen te suverjen en om fosfaat te winnen foar bedonging.
Hy stoar yn de âldens fan 79 jier. Berthier is ien fan de 72 Frânsen waans nammen op de Eiffeltoer griffele stean.
List fan grytmannen fan Smellingerlân
List fan grytmannen fan Smellingerlân fan 1625 oant 1851.
De âldste fermelding fan in grytman yn Smellingerlân is dy fan Hera fan Smallen-Ee yn 1392. Hoewol't grytmannen keazen waarden, waard it mei de komst fan de family Van Haersma yn de praktyk in erflik amt. Dizze list start yn 1625, wannear't Arent Eerckes fan Haersma as grytman keazen wurdt. Martinus Manger Cats, de lêste grytman, waard yn 1851 de earste boargemaster fan Smellingerlân. thumb|Maurits Pico Diederik baron fan Harinxma thoe Slooten
Ben Nevis
thumb|250px|Ben Nevis Ben Nevis (Skotsk-Gaelysk: Beinn Nibheis) is de heechste berch fan Skotlân en leit yn it Grampian Berchtme yn it greefskip Inverness oan de yngong fan de Glenmore. De Ben Nevis is teffens de heechste berch fan it Feriene Keninkryk.
Ben Nevis is 1344 meter heech en leit ûnder Fort William, sa'n 160 km benoarden Glasgow. De berch bestiet út gneis en granyt, de top út porfier. De top sit trochstrings 355 dagen yn 't jier yn de wolken. Dat feit yn kombinaasje mei in delslach fan 4350 mm it jier makket dat it beklimmen fan de berch foar klimmers sûnder ûnderfining net sûnder risiko is. Tusken 1990 en 1995 binne teminsten 13 minsken omkaam (dêrfan wiene 8 rotsklimmers).
Op de top stiet de ruïne fan in waarstasjon (mei dêrop in skûlplak), dat fan oktober 1883 oant oktober 1904 permanint bemanne waard, en in oarlochsmonumint.
Viktor Kositsjkin
Viktor Ivanovitsj Kositsjkin (Mosjki, 25 febrewaris 1938 - Moskou, 30 maart 2012) wie in Russysk reedrider dy't útkaam foar de Sovjet-Uny
Hy die acht kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, fiif kear oan it Europeesk kampioenskip allround en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1960 en 1964). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear wrâldkampioen en Europeesk kampioen allround en ien kear Olympysk kampioen yn 1960 op de 5 kilometer. Viktor Kositsjkin ferstoar op 30 maart 2012, yn 'e âldens fan 74 jier.
Falleikanaal
thumb|right|It Falleikanaal yn [[Feanendaal'']] thumb|right|It Falleikanaal tusken Leusden en [[Scherpenzeel'']] thumb|right|It Falleikanaal yn [[Amersfoart'']] thumb|wetterkearing mei rjochts in fisktreppen It Falleikanaal is in kanaal fan ûngefear 40 km lang yn de provinsjes Utert en Gelderlân. De namme is ûntliend oan de Gelderske Fallei, dêr't it kanaal trochhinne streamt. It doel fan it kanaal is de ôfwettering fan dyselde fallei en dus it foarkommen fan wetteroerlêst. Oan de westkant fan it kanaal is in begroeide hege wâl, oan de eastkant rint in fytspaad fan Leusden oan Feanendaal ta.
Oanlis
It Falleikanaal yn syn hjoeddeiske foarm waard oanlein yn de perioade 1935-1941 yn it ramt fan de wurkferskaffing: diels ta fersterking fan de Grebbelynje, diels ta ferbettering fan de ôfwettering fan de Gelderske fallei. Dielen fan it kanaal bestean lykwols al folle langer, it stik tusken Renen en Feanendaal waard bygelyks al yn de Midsiuwen groeven en is sûnttiid bekend ûnder de namme Biskop Davids-grift of koartwei Grift. Op de hichte fan Wâldenberch folget it diels de eardere rin fan de Lunterske Beek, ter hichte fan Leusden dat fan de Modderbeek.
Fersmoarging
It kanaal hat in soad fersmoarge slib. By Overberch waard yn 2004 baggere om dit probleem op te lossen.
Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen (1774-1844)
thumb|Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen, 63 jier âld'' Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen (Ljouwert 24 july 1774 - De Jouwer, gemeente Haskerlân, 14 july 1844) wie grytman fan Haskerlân en lid fan de Steaten fan Fryslân.
Valerius wie de soan fan Pieter Benjamin Vegilin van Claerbergen en Louise Albertina van Glinstra. Boaske op 22 april 1798 oan Amelia Anna Maria Vegilin van Claerbergen ( 17 juny 1772 -15 febrewaris 1843), se krigen neist twa jong ferstoarne bern, in soan Pieter Benjamin Johan en 2 dochters. Yn 1814 waard hy opnomd yn de Fryske adel.
Yn 1814 waard er beneamd as frederjochter yn Akkrum. Op 29 augustus fan dat jier waard hy beneamd as lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân foar de ridderskip Haskerlân. Op 29 juny waard hy ûnder ûntslach as frederjochter ta grytman fan Haskerlân beneamd. Doe't troch in reglemintswiziging yn 1925 it tal steateleden werombrocht waard fan 84 nei 54, waard hy by syn earste ôfgean op 1 juny 1827 net werkeazen, mar op 1 juny 1831 furdige de ridderskip fan Fryslân him opnij nei de steaten ôf. Yn 1835 waard hy op eigen fersyk earfol ûntslein as grytman. By syn periodike ôfgean tsjin july 1843 frege hy as steatelid net mear yn oanmerking te kommen en waard op 1 juny ferfongen.
Hûsdokter
Hûsdokter is it yn it generaal in dokter dy't perifear wurket (net yn in sikehûs) en dy't ree is minsken mei sûnensproblemen te behanneljen.
Stúdzje
Yn Nederlân folget de hûsdokter nei de middelbere skoalle in doktoraal eksamen genêskunde, dernei wurket er/hja twa jier gear yn assisteskippen. Sûnt 1973 is der in hûsdoktersoplieding, dy't op it stuit trije jierren duorret. Yn 2005 is der in nije stúdzjestruktuur ynfierd, foar't jin basisdokter is binne der twa riten opliedings, in bachelor-faze fan trije jier, en in master-faze fan trije jier. Dêrnei kin dan de oplieding ta basisdokter folge wurde.
In hûsdokter is einlings in medysk spesjalist oer it generaal.
Wurksumheden
De hûsdokter is yn earste ynstânsje in oansprekpersoan foar pasjinten dy't sûnens problemen hawwe. Troch de wiidweidige oplieding kin hy likernôch 90% fan de gefallen sels oan en ferwiist er de oare 10% troch nei immen mei in spesjalistyske eftergrûn. Hjirtroch hat de hûsdokter bettere kunde fan de pasjint en wit krekt hoenear't:
It Kanaal
thumbnail|250px|Nau fan Kales, mei dêrûnder de Eurotunnel. It Kanaal is de see (of brede seestrjitte) tusken Grut-Brittanje en de Jeropeeske fêste wâl, en in ferbining tusken de Noardsee en de Atlantyske Oseaan. De middeldjipte fan it Kanaal is sa'n 60m, en healweis, tusken Dover en Kales, is in trochgong dy't mar 31km breed is, it Nau fan Kales.
Skipfeart
It kanaal wurdt yntensyf brûkt troch de skipfeart tusken Noard-Jeropa en Súd-Jeropa en fierder. It ferkear is sa drok dat der ferkearsbanen oanwiisd binne om botsings fan de grutte skippen, lykas de oaljeskippen foar Rotterdam, foar te kommen.
Tij
Om't it tij fan west nei east giet, rint it oan de súdwestkant in Kanaal yn, en wurdt dêrby fuortsterke troch de trachterfoarm fan de seestrjitte. Wat tichter by it Nau fan Kales, wat grutter it tijferskil. In oar gefolch hjirfan is dat benoarden it Nau en yn de súdlike Noardsee it tij letter is as it neffens de geografyske lingte wêze moatte soe.
Eurotunnel
Troch de Eurotunnel tusken Folkestone (Grut-Brittanje) en Sangatte (Frankryk) hat Grut-Brittanje sûnt 1994 in treinferbining mei de rest fan de Europeeske fêstewâl.
Skiednis
Yn de lêste iistiid wie de hichte fan it wetter sa likernôch 120 meter leger as hjoed de dei. Dêrtroch lei in grut part fan it kanaal drûch, wêrtroch de Britske eilannen mei de fêstewâl ferbûn wienen. Neffens ûndersiken wie der in grutte rivier dy't nei it súdwesten streamde en útmûne yn de Atlantyske Oseaan. Dy rivier wie ûnder oare ferbûn mei de Ryn, Seine en Teems.
Doe't it iis fuortteide ûntstie yn it súdlike diel fan de hjoeddeiske Noardsee in grutte swietwettermar. It teiwetter koe net nei it noarden omdat de Noardsee noch hieltyd tichtferzen wie. Sa'n 12.000 jier lyn koe it swietwetter troch it Nau fan Kales yn de Atlantyske Oseaan streame.
Joseph de Maistre
thumb|right|200px|Joseph, comte de Maistre Joseph, greve fan Maistre (Chambéry, 1 april 1753 – Turyn, 26 febrewaris 1821) wie in Savoyaarsk politikus, abbekaat, skriuwer en filosoof, dy beskôge wurdt as ien fan de yntellektuele grûnlizzers fan de Frânske kontrarevolúsje. Hy ferdigene hierargyske mienskippen en de monargy yn de tiid krekt nei de Frânske Revolúsje. Maistre tsjinne ûnder de kening fan Piedmont-Sardynje as lid fan de senaat fan Savoye (1787–1792), wie ambassadeur yn Ruslân (1803–1817) en minister fan steat oan it hof yn Turyn (1817–1821).
Frankyske Ryk
right|thumb|300px thumb|right|300px|Ekspânsje fan it Frankyske Ryk It Frankyske Ryk wie in Jeropeeske grutmacht tusken de 5e en de 9e iuw, dy't stadichoan foarme waard troch de Frankyske keningen, neidat de Franken en oare Germaanske folken harren yn de Romeinske provinsjes fan Galje festige hienen.
Oername fan it Romeinsk gesach
Yn de 4e iuw besochten de Romeinen ferskate kearen om de ynfallende Franken wer te ferdriuwen, lykas troch de lettere keizer Julianus Apostata, mar om 'e nocht. Yn 358 krigen de Salyske Franken fan de Romeinske keizer 'tastimming' harren as foederaty ('bûnsmaten') op Romeinsk gebiet oan de Skelde en tusken de grutte rivieren te festigjen. De status fan foederaty's joech de oanwêzigens fan de Franken in legitym tintsje mar feitlik hienen de Romeinen al gauris net folle mear te sizzen wêr't de Franken harren festigen. Healwei de 5e iuw stoarte it Romeinske gesach bûten Itaalje folslein yn inoar. De Franken namen de frijheid en besetten al gauris de hiele provinsje Neder-Germaanje (it tsjintwurdige Nederlân besuden fan it rivierengebiet, Belgje en it tsjintwurdige Rynlân) wêrby't de Romeinske en romanisearre bewenners op 'e flecht sloegen of harren ûnderwurpen oan de nije Frankyske elite. Harren ekspânsje rjochte har ferfolgens fierder nei it wolfarrende suden ta en sa stadichoan oermasteren sy Galje oan de Seine ta.
de Merovingen
Tjien jier nei it ôfsetten fan Romulus Augustulus as lêste Romeinske keizer yn West-Jeropa fersloech yn 486 de Merovingyske kening Klovis de 'Romeinske hearser' Syagrius by Soissons, sadat hiel Noard-Galje binnen syn lân foel. Klovis brocht syn hofhâlding oer nei Parys en makke dit ta sintrum fan syn macht. Yn 507 slagge hy deryn oer hiel Galje te hearskjen doe't hy de Fisigoaten fersloech yn de slach fan Fouillé. Yn de 6e oant de 8e iuw oermasteren de Franken ek de net troch de Romeinen besette Germaanske lânstreken eastlik fan de Ryn en Donau, it tsjintwurdige Dutslân, Eastenryk en Switserlân.
right|thumb|300px Nei de dea fan Klovis waard it Frankyske Ryk nei goed Germaansk rjocht ferdield ûnder syn fjouwer soannen. Dêrnei waard de ienheid by stuit ferhelpe, mar hieltiid laat de útlis fan it Salyske rjocht opnij ta skeel. Stadichoan woeks de macht fan de hofmeiers en lang om let naam Karel Martel it keningskip oer. Dit wie it begjin fan de dynasty fan de Karolingen.
de Karolingen
Under de Karolingyske dynasty makken de Franken in ein oan it Fryske ryk en ûnofhinklikens fan de Saksen (yn Noard-Dutslân) en feroveren sy ek in diel fan Noard-Spanje en hiel Noard- en Mids-Itaalje. Under Karel de Grutte waard it Frankyske Ryk de machtichste steat sûnt de ein fan it West-Romeinske Keizerryk en waard Karel ta Romeinske keizer kroand. Nei de dea fan Karel folget syn soan Loadewyk de Fromme him op as keizer. Yn 843 wurdt it ryk by it ferdrach fan Ferdun opnij ferdield. It ferdielde Frankyske ryk giet dêrnei gruttendiels fierder as Frankryk en it Hillige Roomske Ryk.
Ferdrach fan Ferdun
thumb|300px|Ferdieling neffens it Ferdrach fan Ferdun Yn 817 stelde keizer Loadewyk de Fromme it Ordinatio Imperii (Oardering fan it Ryk) op en ferdiel it Ryk oer syn soannen. Nei syn ferstjerren yn 840 rekken de trije soannen Lotarius I, Loadewyk de Dútser en Karel de Keale yn in boargerkriich belutsen. Yn 842 ûnthieten Loadewyk de Dútser en Karel de Keale de Eed fan Straasburch tsjin Lotarius. Yn 843 waard de frede tusken de trije bruorren mei it Ferdrach fan Ferdun tekene. It Ryk waard yn trije parten ferdield. Karel de Keale krige it westlike part, West-Frânsje; Loadewyk de Dútser krige it eastlike part, East-Frânsje en Lotarius krige it Middenryk en de keizerstitel.
Lettere ferdielings
Yn 855 ferdielde Lotarius syn keninkryk ûnder syn trije soannen flak foar syn dea mei it Ferdrach fan Prüm. Syn âldste soan Loadewyk II krige it Keninkryk Itaalje en de keizerstitel. Lotarius II krige Fryslân en it part fan Austraasje dy't syn heit tadield krige, dat it keninkryk Loataringen waard en Karel krige Provâns en it grutste part fan it eardere Keninkryk Boergonje.
Yn 870 mei it Ferdrach fan Meerssen waard it keninkryk Loataringen ferparte tusken Eas- en West-Frânsje, nei't Lotarius II in jier letter sûnder wetlike erfgenamten ferstoarn wie.
Mei it Ferdrach fan Ribemont yn 880 kaam gâns Loataringen oan East-Frânsje. Yn 884 waard Karel de Grouwe, de soan fan Loadewyk de Dútser, ta keizer kroand en feriene er it gânse ryk fannijs, mar foar mar in koart skoftke. Syn swakke optreden tsjin de Wytsingen die him te koart. Yn 887 kaam syn omkesizzer Arnulf fan Karintje yn opstân en naam de macht yn it easten oer. Greve Odo I fan Parys naam de macht yn it westen oer. Yn 911 ferstoar de lêste Karolinger, Loadewyk it Bern yn it easten en kaam de macht stadichoan yn hân fan de Ottoanen. Yn 962 waard Otto I ta keizer kroand en ûntstie it Roomsk-Dútske Ryk of it Hillige Roomske Ryk. Yn 987 ferstoar de lêste Karolinger yn it westen, Loadewyk V, en kaam de troan yn besit fan de Kapetingers ûnder Hugo Kapet. Dêrmei sette it Keninkryk Frankryk stadichoan útein.
Vladimir Solovjov (filosoof)
thumb|right|200px|Solovjov troch [[Ivan Kramskoj, 1885]] Vladimir Sergejevitsj Solovjov (Russysk: Владимир Сергеевич Соловьёв) (Moskou, 16 jannewaris/28 jannewaris 1853 - Moskou, 31 july/12 augustus 1900) wie in Russysk filosoof, skriuwer, dichter en kristlik mystikus. Solovjov oefene yngeand ynfloed út op de filosofy fan Nikolaj Berdjajev, Sergej Boelgakov en Pavel Florensky. Begjin 20e iuw is it tinken fan Solovjov ek werom te finen yn de poëzy fan de Russyske symbolisten Aleksander Blok, Vjatseslav Ivanov en Andrej Bely.
DVD
thumb|gewoane dûbelskiif (ûnderkant) De DVD, faak skreaun as dvd, yn it Ingelsk omskreaun as Digital Video/Versatile Disc, wurdt yn it Frysk ek wol dûbelskiif neamd. Om't de refleksjelaach op in dûbelskiif oars oanbrocht wurdt as op in kompaktskiif, kinne op dit stuit skiven mei maksimaal twa skriuwlagen de kant makke wurde. Op de ferzje mei fjouwer skriuwlagen kin de fabrikant in gigantysk oantal kompjûterkoaden kwyt. De skiif hat inselde grutte as de kompaktskiif.
De skriuwlaach bestiet út in spiraal, fan binnen nei bûten, fan putten (pits) en dammen (lands). By it lêzen wurdt de ljochtstriel sawol op boaiem fan de putten as op it plato fan de dammen konstant weromkeatst. Troch de sydkant fan in put wurdt it ljocht ferspraat en dan komt der dus minder werom. Sa is it ferskil tusken de nul- en de ienkoade op de skiif oanbrocht.
Hjoed-de-dei, 2007, hat de dûbelskiif yn Nederlân de fideobân al hast ferkrongen. Stees mear films dy't earder earst op fideo útkamen, komme no allinne mar op skiif út.
Mia Lelani
Mia Lelani, echte namme: Danielle Uiloni Fernandez (14 oktober 1982), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Filipynsk-Iersk-Libaneesk etnysk komôf, wa har artystenamme oft ek wol stavere wurdt as Mia Leilani. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63 m, mei in gewicht fan 57 kg en kupmaat 38D, dêr't se oan kommen is troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean.
Libben en karriêre
Mia Lelani waard yn 1982 berne yn 'e steat Kalifornje. Nei de middelbere skoalle wurke se seis jier lang yn in grientesaak foar't se yn 2005 mei 22 jier har debút makke yn in pornografyske film.
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat Lelani sûnt yn mear as 190 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, New Sensations, Zero Tolerance, Digital Playground, Elegant Angel, Jules Jordan Video, Hustler Video, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Pure Play Media, Devil's Film, Digital Sin, Third Degree Films, Adam & Eve, Diabolic Video, Red Light District en Sin City.
Ek hat se in protte wurke foar pornosites as Brazzers, Reality Kings en Muffia. Yn 2014 waard se nominearre foar in Xbiz Award yn 'e kategory bêste byrol fan in aktrise. Los fan har aktearwurk hat Lelani ek as neakenmodel posearre foar ferskate neakenblêden. Neffens eigen sizzen hâldt se fan Meksikaansk iten en fan snowboardzjen. Hja is fan doel om yn 'e neie takomst fierder te learen yn skiekunde.
Keppelings om utens
‎
Doanjumer Feart
De Doanjumer Feart is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint fan Frjentsjer nei it noarden en spltst him tusken Doanjum en Boer yn de De Rie en Tsjummearumer Feart.
De namme Dongjumer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Dongjumer Vaart.
1914
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1910-er jierren.
Isambard Kingdom Brunel
thumb|right|Isambard Kingdom Brunel (by de ankerkeatling fan de SS Great Eastern) Isambard Kingdom Brunel (Portsmouth, 9 april 1806 - Londen, 15 septimber 1859) wie in ferneamd Britsk yngenieur. Hy wie in soan fan de ek ferneamde yngenieur Marc Isambard Brunel.
Brunel boude wichtige brêgen, tunnels, skipsdokken en ek it earste Britske spoar, de Great Western Railway; fierders in rige stoomskippen, dêr't it earste transatlantyske stoomskip troch in skroef oandreaun ûnder wie, de SS Great Britain. Syn ûntwerpen betsjutten in revolúsje yn it iepenbier ferfier en yn moderne bou.
Hoewol't Brunel syn projekten net altyd slaggen, kaam er wol faak mei fernijende oplossingen foar al lang besteande technyske problemen.