cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldtsjerk
De Klinze
Om 1680 hinne liet Hessel fan Aysma dizze Aysmastate sette. Der wiene yn dy tiid in soad aadlike lju dy't bûtenút wenje woenen. Yn 1722 waard der in oprydleane by makke. Tusken 1990 en 1995 is de state hielendal opknapt. Der leit in park omhinne mei bochtige paadsjes en brechjes (Ingelske lânskipsstyl). It is ûntwurpen troch arsjitekt Roodbaard yn 1834. De Klinze is no in hotel en konferinsjesintrum.
Iisherberch
It doarpskafee 'De Moarkswâl' wie in ferneamde iisherberch by de klapbrêge. De nammen fan de earste reedriders dy't út Ljouwert wei, oer De Moark en de Bonke, by it kafee oankamen waarden op de balken skreaun. Yn 1982 is it kafee lykwols ôfbrând. Yn it nije kafee is ek in nije balke oanbrocht.
Mienskip
thumb|260px|Van Sminiawei Al jierren organisearret de doarpsferiening mei it Feintebûn de doarpsfeesten. Fan it Feintebûn kinne allinnich frijfeinten oant 30-jier lid wêze. De jierlikse optocht rydt op it doarpsfeest troch hiel Trynwâlden. De Stifting Alde Kultuer Aldtsjerk wol de skiednis libben hâlde troch lêzingen, eksposysjes en klank- en diabylden. Foar sport is Aldtsjerk op Oentsjerk oanwiisd. Winkels hat it doarp net mear en de boadskippen kinne út Oentsjerk of Gytsjerk helle wurde.
Aldtsjerkermûne
thumb|260px|Aldtsjerkermûne
De Aldtsjerkermûne is in poldermole tichtby it doarp Aldtsjerk.
Strjitten
Aldemiedwei, Boerfinne, Eysingapaad, Freuleleane, Jonkerspaad, Klaas Douweswei, Marwei, Miedemawei, Rhaladyk, Sânhuzen, Van Sminiawei, Wierewei.
Ämesbel-Hoorbel
thumb|Lizzing Ämesbel-Hoorbel (Dútsk: Emmelsbüll-Horsbüll ) is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Ämesbel-Hoorbel hat 912 (26 ynw./km²) ynwenners (2014).
List fan planetoïden 40301-40400
Dit is in list fan planetoïden 40301-40400.
Naruhito
Naruhito (Japansk: 徳仁, útspr.: [na'ɾɯçi̥to], likernôch: "na- rû -hi-to"; Tokio, 23 febrewaris 1960) is sûnt 1 maaie 2019 de 126e keizer fan Japan. Hy is de âldste soan fan keizer Akihito en keizerin Michiko Shoda.
Skoatter Uterdiken
De Skoatter Uterdiken is in stripe lân tusken De Tsjonger en de Ychtendyk, mei in pear pleatsen. It leit oan de rjochter ûnderouwer fan De Tsjonger foar De Langelille oer.
Doe't it súdlike part fan Skoatterlân it Easterseesterlân waard, bleau de stripe grûn tusken Tsjonger en de dyk by Skoatterlân hearen. Fandêr ek de 'Skoattersyl', dêr't De Tsjonger de âlde seedyk krúst. It gebiet is by de gemeentelike weryndieling fan 1934 dochs by Lemsterlân kaam maar kaam letter yn De Fryske Marren te lizzen.
Doarp
It plak 'Aldegea' dat yn dit gebiet lei, waard yn 1515 ferwoastge troch Floaris fan Egmond, Steedhâlder fan Fryslân út reden fan Prins Karel. Wat oerbleau wie in streek mei in pear pleatsen. Ek sûnder buorren hat Skoatter Uterdiken noch lang doarpssteat hân, mar nei't it yn 1964 mar 21 ynwenners mear hie, is it oan Bantegea tafoege. De strjitte nei Bantegea hjit noch Skoatteruterdiken.
Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog
thumb|Lizzing Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog hat 168 ynwenners (2010).
Wiken en buerten yn It Hearrenfean
De gemeente It Hearrenfean is foar statistyskee doelen ûnderferparte yn wiken en buerten. De gemeente is ferparte yn de folgjende statistyske wiken:
In statistyske wyk kin bestean út meardere buerten. Understeande tabel jout de buertyndieling mei kentallen neffens it Sintraal Buro foar de Statistyk (2008):
Fresendelf
thumb|Lizzing Fresendelf is in plak en lytse gemeente yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Fresendelf hat 93 ynwenners (2010).
De plaknamme betsjut 'grêf fan Friezen' (Friesengraben) en waard foar it earst yn de 15e iuw yn dokuminten neamd.
Ubbena
Ubbena is in dykdoarp yn de gemeente Assen (oant 1998 Vries) benoarden Assen, besuden Vries en beëasten Zeijen.
Yn 1848-1865 Nieuw Ubbena neamd. De doarpsnamme is ôflaat fan de East-Fryske geslachtsnamme Ubbena.
It âlde (Huzinge) Ubbena stie oant mids 17e iuw yn Oudemolen op de linkerouwer fan it Oudemolensche Diep. Lâns de Asserwei giet de bebouwing fan Ubbena nei it suden oer yn dy fan Rhee, reden wêrom't ek wol sprutsen wurdt fan Rhee-Ubbena of Ubbena-Rhee. Ubbena ûntstie as streekdoarp fan medio 19e iuw ôf oan de earste rykswei yn Drinte. Eartiids wie dat in wichtige postweinrûte tusken Grins en Amsterdam. Doe al hie Ubbena in herberch, in stopplak op dy rûte.
Idaerderadiel
Skiednis
Idaerderadiel ûntstie as gemeente yn 1851, doe't troch de ynfiering fan 'e Gemeentewet fan Thorbecke alle gritenijen omfoarme waarden ta gemeenten. It wie in fuortsetting fan 'e âlde Gritenij Idaerderadiel, dy't tebek gie oant de fjirtjinde iuw. Idaerderadiel hearde ta it kertier Eastergoa.
By de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 1984 waard Idaerderadiel opheft en it gebiet fan 'e gemeente waard yn 'e mande mei dat fan Raerderhim en it grutste part fan Utingeradiel gearfoege ta de nije gemeente Boarnsterhim. Doe't Boarnsterhim by in nije gemeentlik weryndieling op 1 jannewaris 2014 opheft waard, kaam it hiele grûngebiet fan it eardere Idaerderadiel by de gemeente Ljouwert te hearren.
Plakken
It haadplak fan Idaerderadiel wie Grou, en de oare doarpen yn de gemeente wienen: Eagum, Friens, Idaerd, Reduzum, Warstiens, Warten en Wergea.
Gerrit van de Werfhorst
thumb|right|200px|Mokselsiker thumb|left|200px|Einen yn de flecht Gerrit van de Werfhorst (Swol, 12 july 1950) is in byldzjend keunstner en elektrotechnikus út it Siuwske Oost-Souburg.
Syn aktiviteiten besteane út skilderjen, fotografearjen en muzyk meitsjen. Gerrit is in autodidakt mei in foarkar foar realistysk wurk dat benammen bestiet út lânskippen en bisten yn de natoer. Sa skilderde hy bygelyks de Veerske Mar, Drinte, de koalmies, fleanende einen, mokselsiker, poddestuollen en stillibbens.
Oost-Souburg
De oarspronklik West-Souburgske mole De Pere (út 1725) kaam troch it graven fan dit kanaal op Oost-Souburgsk grûngebiet te lizzen. It doarpske karakter fan Oost-Souburg is beware bleaun, al is it plak mei 10.444 ynwenners yn grutte it sânde fan Seelân.
Friedrichstadt
thumb|Lizzing Friedrichstadt (Deensk: Frederiksstad; Noardfrysk: Fräärstää; Nederlânsk: Frederikstad aan de Eider)is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Friedrichstadt hat 2466 ynwenners (2015).
Dachau (stêd)
Dachau is in Beierske stêd noardlik fan München yn Dútslân.
Dachau is yn 'e 8e iuw ûntstien, en wie yn 'e 19e en 20e iuw populêr by de keunsters. De Dútske skriuwer Ludwig Thoma is berne yn Dachau.
Yn it histoarysk stêdsintrum fan Dachau stiet in 18e-iuwsk kastiel (sjoch foto).
Wylam-on-Tyne
Wylam-on-Tyne is in plak en civil parish mei 2.100 ynwenners, sa'n 16 km bewesten Newcastle upon Tyne, yn de bestjoerlike krite Northumberland, yn it Ingelske greefskip Northumberland.
Galmsbel
thumb|Lizzing Galmsbel (Dútsk: Galmsbüll) is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Galmsbel hat 664 ynwenners (2010).
Umeå
thumb|left|100px|Wapen fan Umeå Umeå is de haadstêd fan de gemeente Umeå y it lânskip Västerbotten en de provinsje Västerbottens län yn Sweden. It is ek de grutste stêd fan de Sweedske regio Norrland. De stêd hie 75.645 ynwenners yn 2005.
Umeå is al tsientallen jierren ien fan de fluchst groeiende stêden fan Sweden. Dy groei begûn fral nei 1965, doe't de universiteit yn de stêd stifte waard, ek no noch giet de groei troch. Der wurde sa'n 700 à 800 nije apparteminten it jier byboud.
De stêd stiet bekend as de 'bjirkestêd', omdat der in protte leanen mei bjirkebeammen binne. De rivier Ume älv mûnet tichtby Umeå út yn de Botnyske Golf. Umeå leit oan de Europeeske wei 4, de Europeeske wei 12 en it spoar.
Kultuer
Umeå wurdt beskôge as de meast belangrike kulturele stêd fan Noard-Sweden. De opera fan Noard-Sweden, de NorrlandsOperan, komt út de stêd. Eltse oktober of begjin novimber wurdt it Umeå Jazz Festival holden, ien fan de grutste festivals foar yn moderne jazz yn Skandinaavje. Inkele muzykbands út Umea binne de hardcore punkband Refused en de metalbands Meshuggah en Cult of Luna. Teffens hat de stêd ferskate museums, sa as it Sweedsk skymuseum, it provinsjemuseum fan Västerbottens län, it stedsmuseum fan Umeå en it bildmuseet dêr't ûnder mear moderne keunst te sjen is. Umeå stribbet der nei om yn 2014 kulturele haadstêd fan Europa te wurden.
Stasjon Amsterdam Amstel
Stasjon Amsterdam Amstel (Asa) is ien fan de spoarstasjons yn de Nederlânske stêd Amsterdam, yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1939 oan de Rhijnspoarwei (Amsterdam Sintraal - Elten).
Gebou
It waard yn gebrûk naam op 15 oktober 1939. It stasjonsgebou is in ûntwerp fan arsjitekt Schelling. It stasjon hat trije nivo’s en trije skieden plein dielen. Op it leechste nivo binne de tramhaltes. Dêrwei liedt in brede tunnel ûnder it Julianaplein troch nei de trep nei de grutte stasjonshal. De stasjonshal stiet leadrjocht op de spoarline. De twa oare tagongen binne oan wjerskanten fan it gebou. De noardkant biedt tagong út de binnenstêd wei, de parkearplakken foar taksy's en parkearfakken foar heljen en bringen fan reigers "Tút en derút". Boppe dizze grutte tagong is in brede luifel oanbrocht. It busstasjon is besuden it stasjonsgebou. Oan dizze kant sit in lange smelle luifel fan sa'n fyftich meter boppe de bus halten. Op de kopse kanten fan de stasjonshal binne muorreskilderingen te sjen. Dêr't ôfbyldingen op te sjen binne yn it ramt fan de fiering fan 100 jier spoarwegen yn Nederlân, wat tagelyk mei de iepening fan it stasjon foel, de wrâldwide betsjutting fan de spoarwegen en de technyske foarútgong derfan. De skilderling op de westlike muorre toant it moderne treinferkear. De eastlike muorre stiet yn it teken fan de ûntwikkeling fan de earste stoomlokomotyf oant it moderne materieel. De grutte rúten soargje foar in soad deiljocht yn it stasjonsgebou.
Arie Loef
Arie Cornelis Loef (Gorkum, 11 febrewaris 1969) is in earder Nederlânsk reedrider.
Hy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip sprint, en it Nederlânsk kampioenskip sprint en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1992 en 1994). Hy waard by dizze kampioenskippen twa kear Nederlânsk kampioen en yn 1993 waard er ek Nederlânsk kampioen op 'e koartebaan. Yn 1995 stopte Loef mei reedriden op heech nivo, om him te rjochtsjen op syn studzje oan de HTS yn Tilburch.
Jacoba Rauwerda
thumb|Jacoba Rauwerda yn 1888 Jacoba Rauwerda, ek bekend as Jakoba Frederika Weinthal (Ljouwert 3 oktober 1835 – Bussum 6 july 1919) wie in Amsterdamsk bordeelhâldster.
Libben en wurk
Jacoba wie in dochter fan Jurjentje Rauwerda (Oentsjerk, 1812- Amsterdam, 1877), bordeelhâldster yn Amsterdam. Wa't har heit wie is net wis. Yn de famylje waard ferteld dat hja in dochter fan monsieur Lejeune wie, in porseleinfabrikant út Parys.
Garding
thumb|Lizzing Garding (Platdútsk: Garn of Gaarn) is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Garding hat 2649 ynwenners (2010).
Jacoba Rauwerda
Libben en wurk
Faaks hat Jacoba har mem opfolge as madam van Maison Weinthal oan de Nieuwezijds Voorburgwal. Jacoba waard maitresse fan jonkhear Willem van Loon (út in bekend bankierslaach) en wenne yn in troch him foar har kocht hûs, Prinsengracht 845. In houlik koe earst net omdat Van Loon's âlden tsjin wienen en doe't sy weiwienen woe Jacoba net mear. Van Loon liet yn syn testamint fan 1877 fêstlizze dat Jacoba oant har dea ta jierliks 7200 gûne krije soe. Jacoba wie frijwat begoedige, neist húshâldlik personeel kaam der eltse wike in klokmakker om alle klokken op te winen.
Wol apart is ek dat Jacoba har de widdo J.F. Rauwerda neame liet. Sy wenne yn har lêste jierren yn in rêsthûs yn in Bussum. Sy ferstoar yn 1919 yn it Sint Gerardus Majella Sikehûs yn Bussum
Jacoba hie gjin bern.
Dotingastate (Dronryp)
thumb|Dotingastate yn 1723 Dotingastate ek Grut-Dotinga of It Readhûs, wie in state noard fan Dronryp, gemeente Menameradiel. Op it plak fan de state stiet yn 2010 in pleats.
Foar safier bekend is de state yn de 15e iuw boud. Yn 1529 wie Aelcke fan Hermana, widdo fan Lolle Heres fan Ockinga eigenaresse fan dit hûs, dat se grif fan har heit Hobbe Taeckes fan Hermana urven hie. Hja hie mei har earste man Lolle fan Ockinga op Fetzastate wenne. Lolle fan Ockinga stoar yn 1520 en waard begroeven yn de tsjerke fan Dronryp. Yn 1529 liet har twadde man Salvius fan Foppinga it swannerjocht registrearje fan it troch harren bewenne Foppingastate en ek dat fan Dotingastate wêrfan hy ferklearre dat it eigendom wie fan syn frou.
Neffens E.M. fan Burmania fermakke Wytze fan Cammingha yn febrewaris 1606 by testamint "Grut Dotinga" oan syn neef Frâns, soan út it earste houlik fan syn ferstoarne broer Sybrand mei Catharina fan Donia. Mocht neef Frans sûnder bern ferstjerre dan moast it guod oergean nei neef Jarich, soan út it twadde houlik fan Sybrand mei Margaritha fan Botnia. Wytze wie net troud en foar safier bekend is hy roomsk-katolyk bleaun. Om 1609 is hy yn Dútslân ferstoarn.
Letter yn de 17e iuw wie Dotingastate de "royale bûtenwenning" fan Sicco fan Groustins, riedshear oan it Hof fan Fryslân en yn 1700 is it neffens it Floreenkohier eigendom fan jonkfrou Jetske Mari fan Groustins en yn gebrûk by "hr. Heemstra c.s." Dat wie Schelte fan Heemstra. Yn 1722 is it eigendom fan sekretaris De Hertoghe dy't lykwols op it neistlizzende Schatzenburg wenne, dat hysels yn 1698 nei syn eigen smaak bouwe litten hie.
De state bestie yn 1718 noch yn syn folle gloarje. Neffens Van Burmania soe it sloopt wêze yn 1742. De "Tegenwoordige Staat" fermeldet lykwols: Groot Dotinga, in de wandeling ’t Roodhuis genoemd, was nog onlangs, hoewel zeer vervallen, in weezen; doch is thans, even als de voorgaande Staten" (dat binne Foppinga, Hommema en Fetza) "meer niet dan eene boereplaats.
Theodora Richards
Theodora Dupree Richards (18 maart 1985) is in Amerikaansk model en studinte tekenjen en skilderjen. Sy is in dochter fan Patti Hansen en Rolling Stones guitarist Keith Richards, en de âldere suster fan Alexandra Richards.
Stedhûs fan Brussel
It Stedhûs fan Brussel (Frânsk: Hôtel de Ville de Bruxelles, Nederlânsk: Stadhuis van Brussel) is it stedhûs it bestjoersplak fan de gemeente Brussel, de haadstêd fan Belgje. It stedhûs stiet oan it sintrale plein de Grutte Merk en is sûnt 1998 part fan it UNESCO-Wrâlderfgoed, dy't de gânse Grutte Merk omfiemet. Oan oare kant it plein stiet it neogoatyske Keningshûs/Breahûs, dêr't it Stedsmuseum fan Brussel yn fêstige is.
Skiednis
thumb|left|180px|It Stedhûs fan Brussel. Gravuere troch Abraham van Santvoort yn 1650 It Stedhûs waard yn fazen boud tusken 1401 en 1455 oan de súdkant fan de Grutte Merk. It is noch it iennichste midsiuwske gebou om it plein hinne. It âldste part is de eastlike fleugel (oan de lofterkant wannear't jin oan 'e foarkant stiet) en waard mei in lytsere toer tusken 1401 en 1421 boud, mooglik troch arsjitekt en ûntwerper Jacob van Thienen yn 'e mande mei Jean Bornoy. Ynearsten wiene de lettere útwreidings net foarsjoen, dochs troch it opnimmen fan de gilden yn it tradisjonele patrisyske stedsbestjoer moast der sjoen wurde nei mear romte yn it gebou. Yn 1444 waard úteinset mei de bou fan in justjes langere fleugel oan it besteande gebou. Yn 1455 waard de 96 meter hege toer dienmakke, dy't de âlde toer ferfong. Hy waard yn Brabânske goatyske styl boud en waard ûntwurpen troch Jan van Ruysbroeck, de hofarsjitekt fan hartoch Filips de Goede. De toer is boppe it tek in achtkantige iepene pinakel. Boppe op de toer is in fiif meter lange gouden metalen stânbyld fan de aartsingel Michael, de patroanhillige fan de stêd Brussel, dy't in draak delslacht. Neffens in leginde, doe't de arsjitekt ûntdiek dat de toer net alhiel yn it midden fan it gebou stie, die er himsels tekoart troch fan de toer ôf te springen. De wiere reden dat it Stedhûs assymetrysk is komt troch de ferskate tafoegings fan it gebou en brekme oan romte.
thumb|left|Brussel en syn stedhûs yn 'e brân nei it Frânske bombardemint yn 1695 Op 13 augustus 1695, yn de Njoggenjierrige Kriich sette in Frânsk leger fan 70.000 manlju útein mei in bombardemint op Brussel om legers fan de Liga fan Augsburg te twingen fan harren belegering fan Namen, dy't ûnder Frânske kontrôle stie, op te jaan. De Frânsken fjurren harren kanonnen ôf op it sintrum fan Brussel, dat ta grutte brannen op de Grutte Merk en omlizzend gebiet late. De brân skansearre de gânse binnenkant fan it Stedhûs, dêr't de samlings argiven en keunstwurk by ferlern giene, lykas skilderings fan Rogier van der Weyden. Allinnich de muorre en de toer bleaune stean, itjinge nijsgjirrich is, want dy wiene nammers it doelwyt fan it artilleryfjoer.
Nei de bombardemint, bekostige it stedsbestjoer it weropbouwen fan it Stedhûs troch lân- en hûzeferkeap. It ynterieur waard al rillegau weropboud en fergrutte troch arsjitekt-byldhouwer Corneille van Nerven, dy't fan 1706 oant 1717 trije efterfleugels yn U-foarm yn Loadewyk XIV-styl oer de ruïnen fan de eardere lekkenhal hinne bouwe liet dêr't it gebou fan in L-foarm feroare yn in fjouwerkant mei in binnenhof. Oant 1795 waarden dy fleugels brûkt troch de trije stannen (adel, geastlikheid en boargerij) fan de Steaten fan Brabân.
Yn de njoggentjinde iuw ûndergie it Stedhûs ferskate restauraasjes. De wichtichste arsjitekt yn dy snuorje wie Victor Jamaer dy't de Brusselske stedsarsjitekt wie. Hy rekonstruearre ek it Keningshûs/Breahûs oan oare kant de Grutte Merk. It ynterieur waard no dominearre troch neogotyk, lykas yn de Maksimiliaan-seal, de Brabânske Steateseal en harren festibule mei wântapiten dy't it libben fan Klovis werjaan, de gemeenteriedseal en de trouseal (earder de rjochtseal).
Ek yn dy snuorje waarden de measte bylden oanbrocht. Foartiids wie it Stedhûs net sa fersierd mei byldhouwurk as nei de restauraasje. Jamaer fernijde de foargevel mei in nije galery en in nij portaal. De sealen waarden oanfolle mei wântipen, skilderings, byldhouwurk, dy't almeast ûnderwerpen fan de pleatslike en regionale skiednis fertsjintwurdigje, allyk in brûnzen stânbyld fan de aartsingel Michael.
Arsjitektuer
thumb|left|De ruten fan de earste ferdjipping fan de rjochterfleugel thumb|left|150px|It portaal thumb|Toer en part fan foargevel De toer, mei in totale hichte fan 96 meter, bestiet út twa parten: it ûnderste part bestiet út in fjouwerkant mei twa ferdjippings dy't fan de earste faze fan de konstruksje stammet en dêrboppe in achtkantige iepen lantearnetoer stipe troch fjouwer hoektuorren dy't troch Jan van Ruysbroek krapoan in heal iuw letter boud waard. Boppe op de spits stiet in fiif meter lange stânbyld yn fergulde metaal fan de aartsingel Michael dy't in draak delslacht. It orizjinale stânbyld komt fan 1455 en waard ferskate kearen restaurearre, mar waard yn 1990 yn it Stedsmuseum fan Brussel pleatst en ferfongen troch in neimakken ien.
De foargevel bestiet út twa assymetryske fleugels mei achtkantige hoektuorren op 'e ein. Eltse fleugel bestiet út arkaden, in balkon en twa ferdjippings mei grutte montrale ruten. It dak is in hege sealtek dêr't ferskate dakkapellen op befêstige binne. Fierders is de foargevel fersierd mei ferskate bylden fan de pleatslike adel, lykas de hartoggen fan Brabân, geastliken en allegoryske figueren. Dy bylden stamje almeast fan de restauraasje fan de 19e iuw, wylst in soad fan de oarspronlike 15e iuwske bylden yn it Brusselske Stedsmuseum steane. De ûnderste ferdjipping is in galery fan arkaden dy't lykwols assymetrysk is; mei oan de lofterkant alve en oan de rjochter kant seis. De arkaden wurde stipe troch pylders, dy't fersierd binne mei bylden fan Brusselske eallju. Yn de galery oan de lofterkant stiet in portyk mei treppen en in stiennen balustrade en twa kolommen mei dêrboppe elts in sittende liuw dy't de wapen fan Brussel draacht. Dy liuwen waarden makke troch G. de Groot yn 1869 by de 19e iuwske restauraasje.
Under de toer is in portaal mei boppe oan in timpaan dêr't de aartsingel Michael yn ôfbylde is omkrige troch de hilligen Sebastiaan, Kristoffel, Joaris en Goarik, dy't neffens in leginde in kapel bouwe liet dat ta it ûntstean fan Brussel late. Oan wjerskanten fan de portaal steane stânbylden fan de fjouwer kardinale deugden: Prudentia (wiisheid en Iustitia (rjochtfeardigens) lofts en Fortitudo (moed) en Temperantia (selsbehearsking) rjochts. It timpaan komt lykwols fan de 19e iuw en net fan it eardere goatyske tiidrek.
Oan de ferskate muorren op it Stedhûs, de foarkant en oan it binnenhôf binne in hiele nust wetterspuiers, dy't minsklike, dierlike en fantasijefigueren foarstelle, oanbrocht. Ek op de achtkantige hoektuorren binne wetterspuiers op eltse ferdjipping oanbrocht.
Yn it binnenhôf is op de flier in stjer oanbrocht dy't nei it geografysk sintrum fan Brussel ferwiist. It is fersierd mei twa moarmeren fonteinen mei twa allegoaryse figueren dy't de rivieren de Skelde en de Maas foarstelle. De noardwestlike en súdeastlike gevels oan it binnenhôf hawwe twa ferdjippings mei lange rjochthoekige ruten mei houten montralen. De súdlike muorre hat op de grûnferdjipping in portaal mei in koerhânselfoarmige bôge.
Ynterieur
thumb|left|Goatyske seal thumb|Steateseal thumb|Trouseal De haadsalen binne op de grûnferdjipping. By de rjochteryngong komt jin yn de festibule, dy't ek as de Foarstegalery bekend stiet. Dêr hingje portretten fan de foarsten en lânfâden fan de Súdlike Nederlannen fan 1695 ôf en de Kening fan de Belgen. Ek is der in groepsportret fan de yntindanten fan it Kanaal fan Willebroek, mei in útsicht op Klein-Willebroek.
Yn de lange efterfleugel is de Steateseal, dy't yn de iere 18e iuw boud waard foar de Steaten fan Brabân en dêrnei troch de Brusselske gemeenterie brûkt waard. De wylderige dekoraasje is it wurk fan Victor Honoré Janssens. Hy makke de plafondskildering mei in Gearkomste fan 'e Goaden en ek de kartons fan de trije Brusselske wântapiten mei barrens út de skiednis fan Brabân. De trije skilderings tusken de finsters tsjin in gouden eftergrûn oan litte frouljusfigueren sjen dy't de stêden Antwerpen, Brussel en Leuven foarstelle moatte. De houten banken steane yn U-foarm.
thumb|left|Maksimiliaan-seal yn 1910 De Maksimiliaan-seal dêrnjonken is neamd nei in 19e iuwsk dûbelportret fan keizer Maksimiliaan I en Marije fan Boergonje. De romte wie ornearre foar de bestjoerders fan de Steaten fan Brabân en waard letter oernommen troch it kolleezje fan boargemasters en skepen. De wannen binne beklaaid mei fjouwer tapiten út de searje "Libben fan Klovis" dy't út acht parten bestiet, nei kartons fan de Frânske skilder Charles Poerson. De oare fjouwer fersiere de folgjende keamer. De Grangé-galery by de kant fan it binnenhôf del ferbynt al dy sealen en befettet 18e iuwske foarsteportretten skildere yn 1718 troch Louis Grangé.
It boargemasterskabinet is oan de kant fan de Rue Charles Bul/Karel Bulstraat. De wachtkeamer dy't ynearsten boud waard foar it sekretariaat fan de Steaten fan Brabân, is fersierd mei skilderings fan Jean-Baptiste van Moer. Dy binne yn de ikehouten lambrisearring ynwurke en litte it part fan Brussel sjen dat ornearre wie foar it slopen omreden de oerkaping fan de Senne.
De earetrep is der kommen fanwegen in ein 19e iuwske ferbouwing en meitsje in streekrjochte en monumintale tagong ta it boargemasterskabinet en de goatyske seal. De oarspronklike kapel moast dêrtroch fuorthelle wurde. Op de muorren en plafonds binne skildersdoeken fan Jacques de Lalaing oanbrocht. Yn de oergong steane busten fan de boargemasters.
De goatyske seal yn it âldste part fan it stedhûs is hast alhiel neogoatysk. De houten beklaaiïng is it wurk fan stedsarsjitekt Victor Jamaers. Yn de lange sydkanten bine wântapiten ferwurke fan it Mechelske atelier Braquenié nei ûntwerp fan Willem Geerts. Hja stelle de Brusselske ambachten foar. De twa wântapiten oan de koarte kant hawwe te krijen mei de wapengilden. Oarspronklik wie de seal it plak dêr't it heechste rjocht sprutsen waard. De lange muorre foar de Rue Charles Bul/Karel Bulstraat oer waard fersierd mei "De rjochtfeardigens fan Trajanus en Herkinbaldus", de ferneamde rjochtfeardigenspanielen fan Rogier van der Weyden, rekken ferlern by it Frânske bombardemint op Brussel.
Oan de kant fan de Grutte Merk is de trouseal ynrjochte. Ek waard dêr eartiids rjocht sprutsen en is in neogoatyske transformaasje trochfierd. Op de dakbalken is in Midnederlânsk gedicht oernommen dat al yn d e15e iuw weromtocht oan de manier om de stêd deugdlik te bestjoeren. De konsolen litte de wapenskylden fan de sân Brusselske aadlike skaaien sjen en it plafond dy fan de ambachten.
Ynfloed
It Brusselske stedhûs wie in foarbyld foar it wurk fan arsjitekten fan de neogotyk. De Eastenrykske arsjitekt Friedrich von Schmidt die ynspiraasje op fan it Brusselske stedhûs doe't er it Stedhûs fan Wenen ûntwurp. Georg von Hauberriser, doe't er it nije Stedhûs fan München boude, brûkte ek it Brabânske patroan as in arsjitektoanysk foarbyld.
Bo Derek
Bo Derek (berne as: Mary Cathleen Collins; Long Beach (Kalifornje), 20 novimber 1956), is in Amerikaansk aktrise en filmprodusinte en earder model en neakenmodel fan mingd Nederlânsk, Dútsk, Ingelsk, Iersk en Welsk etnysk komôf. Hja is miskien wol it bekendst wurden mei har rol yn 'e film 10, út 1979, dy't late ta withoe hege ferkeapsifers fan in poster fan har yn badpak. Dêrnei waard Derek ien fan 'e populêrste sekssymboalen fan 'e tachtiger jierren. Har lettere films moasten de resinsinten lykwols neat fan hawwe, en ek it gewoane publyk bleau wei. Tsjintwurdich wurket se noch mar út en troch ris as aktrise.
Jonkheid en oplieding
Bo Derek waard yn 1956 as Mary Cathleen Collins berne yn Long Beach, in foarstêd fan Los Angeles, yn it suden fan 'e steat Kalifornje. Har heit, Paul Collins, hie in liedingjaande funksje by de Hobie Cat Company, in produsint fan katamarans, wylst har mem, Norma Bass, de fisazjiste en kapster fan filmstjer Ann-Margret wie. Nei't har âlden útinoar gien wiene, wertroude har mem mei stuntman Bobby Bass.
Filmkarriêre
Tsjin 1976 hie John Derek syn frou in saneamde Hollywood makeover jûn; se hie har hier blûn ferve en de namme Bo Derek oannommen. Yn 1977 waard har in lyts roltsje yn 'e horrorfilm Orca taparte, dat regisseur Michael Anderson syn antwurd op Jaws wie. Hoewol't dat in flop waard, waard Derek yn 1979 útkeazen foar de rol fan Jenny Hanley yn 10, ek al makken bekendere aktrises, lykas Melanie Griffith en Heather Thomas, dêr ek gading op. 10 wie in tige populêre film fan regisseur Blake Edwards oer in man yn syn middeljierren, spile troch komyk Dudley Moore, dy't it personaazje fan Derek as de ideäle frou beskôget, wylst er ek fereale is op in âldere frou, spile troch Julie Andrews. De iepeningssêne, wêryn't Derek yn in dream fan Moore op him ta draafd yn in fleiskleurich badpak dat neat om it liif hat, waard in ikoanysk filmbyld en soarge foar Derek har trochbraak yn Hollywood.
Nei 10 spile Derek daliks yn A Change of Seasons (1980), mei û.o. Shirley MacLaine en Anthony Hopkins, oer in jonge studinte dy't in relaasje hat mei in folle âldere, troude learaar. Hoewol't de kritisy dy film leechleine, waard it dochs in beskieden súkses. Folle bekender waard Derek lykwols yn 'e rol fan Jane Parker yn Tarzan, the Ape Man (1981), in film dy't regisearre waard troch har man. Nettsjinsteande de titel gie dy film eins folle mear oer Jane en mar in hiel lyts bytsje oer Tarzan. Dit wie Derek har earste haadrol yn in mainstream-film, en de opnamen fûnen plak yn Afrika. Bo Derek ferskynde yn ferskate sênes yn klean dy't net folle oan 'e ferbylding oerlieten, en yn ien sêne sels neaken, wylst de froulju fan in Afrikaanske stamme dêr't sy en har selskip fan ûntdekkingsreizgers troch finzen nommen wiene, har wosken en letter wyt ferven. Op 'e nij wiene de resinsinten der net oer te sprekken, en John Derek en de studio MGM, dy't de film útbrocht, waarden sels oanklage troch de erven fan Edgar Rice Burroughs (de geastlike heit fan Tarzan), foar it brûken fan 'e namme fan Tarzan yn 'e titel fan in film dy't, neffens harren, dúdlik neat mei him út te stean hie. Likegoed waard Tarzan, the Ape Man kommersjeel wol deeglik in súkses, en wie it sels de op 14 nei bêstferkeapjende film fan 1981.
Neitiid berikte Bo Derek nea wer sa'n súkses, want mei har filmkarriêre gie it fan 1982 ôf de ferkearde kant út. Wol ferskynde se noch gauris (en faak op spraakmeitsjende wize) yn it iepenbier. Fierders stie se withoe faak op 'e omslaggen fan tydskriften, en yn augustus 1980 en septimber 1981 die se twa kear in neakenrapportaazje foar de Playboy. Yn 1984 makke se mei har man de film Bolero, oer it seksueel ûntweitsjen fan har personaazje, folge troch in wrâldreis op 'e sneup nei de perfekte earste minner. Dizze film waard tige min ûntfongen troch de kritisy, en de opbringsten derfan dieken de kosten net iens. Hoewol't it doedestiden Derek har minste aktearprestaasje ea neamd waard, is Bolero tsjintwurdich har populêrste film nei 10.
Nei in liddige perioade fan fiif jier kearde Derek yn 1989 werom as filmaktrise mei de haadrol yn Ghosts Can't Do It, op 'e nij ûnder rezjy fan har man. Ek dy film flopte. Neitiid spile Derek noch yn ferskate films, wêrûnder Woman of Desire (1994), mei Robert Mitchum, en dêrnjonken ek yn in pear tillefyzjefilms. De rouwe komeedzje Tommy Boy, út 1995, waard nettsjinsteande de minne kritiken dochs in kommersjeel súkses. Yn 1998 kaam John Derek hommels te ferstjerren oan in hertoanfal. Dêrnei lei Derek har fral ta op it spyljen fan gastrollen yn tillefyzjesearjes as Wind on Water, The Drew Carey Show, Family Law en Two Guys, a Girl and a Pizza Place. Ek hie se noch lytse rollen yn in pear films, wêrûnder Frozen with Fear en Malibu's Most Wanted.
Oare beuzichheden
Fierders is Derek al fan bern ôf oan in grut leafhawster fan hynsteriden en fan hynders. Se hat ferskate Andalusyske hynders yn besit en hat mei it Animal Welfare Institute, in bistebeskermingsorganisaasje, kampanje fierd om yn Kalifornje en yn 'e hiele Feriene Steaten it slachtsjen fan hynders by wet te ferbieden. Yn 2002 brocht Derek har autobiografy út, ûnder de titel Riding Lessons: Everything That Matters in Life I Learned from Horses ("Riidlessen: Alles Dat derta Docht yn it Libben Haw Ik fan Hynders Leard"). Ek set se har yn foar Amerikaanske oarlochsfeteranen, mei't har heit, styfheit en man silger alletrije feteranen wiene. Sûnt 2002 hat Bo Derek in relaasje mei de akteur John Corbett.
List fan planetoïden 3701-3800
Dit is in list fan planetoïden 3701-3800.
It Krúsrak
thumb|It Krúsrak It Krúsrak is in houten brêge oer de A7 by Snits. De brêge waard op 15 april 2009 iepene. It hout is coate mei in glêd laachje, sadat de smoargens der maklik ôf spielt. It wûn yn 2010 de houtynnovaasjespriis, takend troch Centrumhout.nl. It is de earste houten brêge dêr't ûnbeperkt frachtweinen oer ride meie. Hy is oplutsen út ferlime houten eleminten, allinnich it weidek is fan stiel. De brêge mei in oerspanning fan 32 meter, 12 meter breed en 16 meter heech, is in ûntwerp fan de Ljouwerter arsjitekt Hans Achterbosch, yn gearwurking mei it Ljouwerter arsjitektekantoar Onix yn Grins. Ein 2010 kaam in ein fierderop noch in (wat smellere) houten brêge te stean.
Dotingastate (Marsum)
thumb|350px|Dotingastate by Marsum Dotingastate of Grut-Dotinga wie in state ten westen fan de âlde Middelseedyk ûngefear healwei Marsum en Ritsumasyl, gemeente Menameradiel. De pleats dy't der no stiet is net te besichtigjen, it tichtbye Poptaslot is op ôfspraak te besichtigjen.
15e iuw
Dotingastate bestie al yn it begjin fan de 15e iuw. Yn 1439 makket Wpcka Doyema (Oepke Dotinga) syn testamint op en docht dêryn meardere skinkingen oan de tsjerken en geastliken yn de omjouwing.
Tritich jier letter, yn 1470, is Oefcke Dottyngha "greetman" (= skiedsrjochter) oer de Marsumer himrik op it nijlân yn de eardere Middelsee. Mei sa'n funksje yn dizze tiid fan de duorjende plonderingen fanút Ljouwert sil hy grif in sterke stins hân hawwe. Om 1500 is Oepke syn soan Fedde Dotinga eigener. K.J. van den Akker skriuwt yn syn boek "Van de mond der oude Middelzee" oer Grut-Dotinga: "Wij weten nog dat George van Saxen in 1515 zijn rechten op Friesland aan Karel V verkocht. Maar Friezen zijn nu eenmaal Friezen en in Keizer Karels dagen waren ze zo, dat niet iedereen maar direct was ingenomen met wat er van hem begeerd of aan hem opgelegd werd. Dat blijkt al dadelijk hieruit, dat ze pas in 1524 Karel als heer erkenden. Maar tussen 1515 en 1524 speelde zich hier nogal wat af. Dat ondervond ook Fedde Dotinga, de bewoner der stins. Deze behoorde tot de weerspannige onderdanen, wier huizen en stinzen door Karel V de 12de Februari 1517 verbeurd verklaard werden om afgebroken te worden ten behoeve der versterking van Leeuwarden".
Sadwaande foel Grut-Dotinga, dochs is it wer opstien, al is it dan yn in oare foarm. Wannear't soks barde is net bekend, mar de soad "âlde Friezen" (kleastermoppen) dy't no noch oan de foarein fûn wurde, wize der op, dat de fan de eartiidske stins komme. De skuorre is grif fan folle jongere datum (op in stien yn de muorre stiet it jiertal 1789), wylst de stalling yn de jongere tiid de wenstige modernisearring ûndergien hat. Fan eventuele âlde kelders, sa't dy wol by âlde boarchten oantroffen wurde, is hjir gjin spoar fan te ûntdekken.
16e iuw
Op it stee fan de stins is yndie in nij hûs setten, want yn 1543 wennet hjir Anle Abbes Dotinga en letter syn dochter Ymck fan Dotinga dy't troud is mei Wopcke Pieters Popta. Yn 1640 is de state neffens it stimkohier fan dat jier eigendom fan Watze fan Camminga en yn gebrûk by Olphert Gatzes.
17e iuw en 18e iuw
Tsjin de ein fan de 17e iuw is de state/pleats eigendom fan Wilco Holdinga baron thoe Schwartzenberg en Hohenlandsberg. Se bestie doe út "huizinge, schuur, hooiberg, bomen en plantagie" en 80 pûnsmiet lân. Dy liet dit besit yn 1691 ferkeapje en de lêste bieder "bij het uytgaen van de keerse" wie de hear B. Jelmers te Bitgum. Spitigernôch foar him makke abbekaat dr. Hendricus Popta, eigener fan it Poptaslot, as nêistlizzer gebrûk fan syn "recht van niaer" en waard dy besitter fan Grut-Dotinga foar it troch Jelmers útbrochte bod fan 67 goudgûnen en 7 stuorren de pûnsmiet. Blykber wie de Popta-stichting in goede lânhear, want nei Wijbe Hilbrands dy't der wenne fan 1712 - 1743 kaam Auke Doekles Tolsma en dy syn neisieten bleaunen der wenjen oant 1916: hast 2 iuwen!
Dotingastate / Grut-Dotinga yn Marsum wurdt troch guon skriuwers ek wol as Lyts-Dotinga fermelde, as ûnderskied fan Dotingastate / Grut-Dotinga ûnder Dronryp. Dit is lykwols fout. Lyts-Dotinga wie in pleats, op de kaart fan Schotanus en Halma (± 1700) fermeld as "Lutcke Dotinga". Dizzze pleats stie folle tichter by it doarp, ten easten fan de âlde seedyk, dus op it nijlân, skean foar Heringastate / Popta-slot oer. Mooglik is dizze pleats stifte troch Oefcke Dottyngha doe't dy om 1470 "greetman" wie oer dit diel fan it Marsumer grûngebiet.
Jacob Reitsma
thumb|J. Reitsma Jacob Reitsma (Wytmarsum, 5 augustus 1945) is in Nederlânsk politikus.
Yn de perioade 1986 - 2001 wie Reitsma lid fan de Twadde Keamer foar it CDA. Reitsma wie op in protte terreinen aktyf CDA-Twadde Keamerlid. Hy hâlde him ûnder mear dwaande mei finânsjes, ferkear en wettersteat, lânbou en beropsûnderwiis. Reitsma is ôfkomstich út de organisaasje fan de Kristlike plattelânsjongerein en Kristlike boeren en túnders.
Hy is in grut leafhawwer fan it reedriden. Fan 2001 oant 2006 wie er foarsitter fan it reedridersbûn KNSB. Syn jongste dochter, Mireille Reitsma, is in Nederlânsk langebaanrydster en maratonrydster. Op lokaal gebiet wie hy polityk aktyf yn de gemeente Noardeastpolder (ûnder mear as wethâlder). Sûnt 1 juny 2001 wied er boargemaster fan de Fryske gemeente Wymbritseradiel.
Op 1 jannewaris 2011 gie Wymbritseradiel op yn de nije gemeente Súdwest Fryslân, dêrtroch ferfoel syn funksje as boargemaster.
Evil Invaders
Evil Invaders is in Belgyske trashmetalband oprjochte yn 2007 yn Leopoldsburg. De band brocht yn 2015 syn debútalbum Pulses of Pleasure út. De teksten fan de band gean benammen oer alkohol en kriich. Evil Invaders hat trije studio-albums útbrocht.
Dronryp
Dronryp, of ek wol De Ryp, is in Frysk doarp yn de gemeente De Waadhoeke op 'e grins fan 'e Bouhoeke mei de Greidhoeke, ynklamme tusken de autosnelwei A31 (tusken Ljouwert en Frjentsjer) oan 'e noardkant en it Van Harinxmakanaal oan 'e súdkant. Dronryp is ek bûten Fryslân bekend as it berteplak fan 'e achttjinde-iuwske astronoom Eise Eisinga en de njoggentjinde-iuwske keunstskilder Lourens Alma-Tadema. It doarp hat in beskerme doarpsgesicht.
Deinum hat  ynwenners
Etymology
Wat de etymology fan 'e doarpsnamme oanbelanget, tinkt men wol dat de delsetting oarspronklik fêstige wurden is op in smelle stripe lân (in "ryp") tusken twa slinken yn. Dy "ryp" soe doe noch ophege wêze mei terpen, mei't de seediken pas yn 'e tsiende of alfde iuw oanlein waarden. Oer "dron-" sitte de saakkundigen eins wat mei de hannen yn 't hier, al wol ien teory hawwe dat it in gearlûking is fan 'e ier Fryske famyljenamme "Drenning".
Geografy
Dronryp hat foarhinne altyd ta de gemeente Menameradiel heard en, dêr't it mei likernôch 3.500 ynwenners (yn 2011) de grutste wenkearn fan wie, noch foàr it haadplak Menaam, oant it per 1 jannewaris 2018 ûnder de nije fúzjegemeente De Waadhoeke kaam te fallen. De Rypster himrik grinzget yn it noarden oan Menaam, yn it noardwesten oan Skingen en yn it easten oan Deinum en Blessum. Yn it westen grinzget Dronryp oan it doarp Sweins, en yn it suden (fan west nei east) oan 'e doarpen Wjelsryp, Baaium, Winsum, Húns en Hilaard. It doarp Dronryp sels leit ynklamme tusken de Rykswei 31 oan 'e noardkant en it Van Harinxmakanaal oan 'e súdkant, al stekt de beboude kom in lyts eintsje oer dat wetter hinne út. It lytse diel fan it doarp oan 'e súdkant fan it kanaal is mei de rest fan Dronryp ferbûn troch de (fierders nammeleaze) brêge oer it Van Harinxmakanaal, dy't yn 2018-2019 hielendal fernijd waard. In kilometer as twa besuden it doarp leit de útbuorren Hatsum, mei in eigen stasjon oan it spoar fan Ljouwert nei Harns. Eastlik fan 'e beboude kom, oan it Van Harinxmakanaal, leit De Puollen, dat foarhinne ek as in útbuorren beskôge waard.
Skiednis
Dronryp waard foarhinne wol "it Fryske Rome" neamd, net om't men der sa roomsk is (al is it noch altyd wol ien fan 'e meast roomske doarpen fan Fryslân), mar om't it krekt as Rome boud wie op sân heuvels, al wiene dy "heuvels" yn Fryslân fansels terpen. It is net bekend wannear't Dronryp stifte waard, mar dat moat foàr Kristus west hawwe, mei't by archeologyske opgravings yn 'e ûnderskate terpen in grut ferskaat oan âldheden út 'e Romeinske tiid út 'e grûn helle is. Sa kaam by De Puollen geometrysk fersierd ierdewurk foar 't ljocht dat datearre wurde moat om it begjin fan 'e jiertelling hinne, en smieten de beide Hatsumer terpen (de iene benoarden en de oare besuden it spoar) mar leafst 451 resp. 256 ferskillende Romeinske fynsten op. Dêrûnder wiene in itensiederspot, in gielgoudene ring út de trêde iuw, in byldsje fan de Romeinske oarlochsgod Mars en fierders dakpannen by 't kroadfol.
Yn 'e Midsiuwen, doe't yn 'e measte Fryske doarpen ien inkeld haadlingelaach foar master opsloech, lei dat yn Dronryp justjes oars. Der wiene teminsten sân states: Fetsastate, Grut-Dotingastate, Osingastate en Hobbemastate yn of fuort by de buorren, Foppingastate oan 'e súdkant fan de âlde Harnzer Trekfeart, Glinsstate (ek wol it Blauhûs neamd) by De Puollen, en Hommemastate op Hatsum. Om't men sadwaande yn Dronryp tichter op in protsje siet as dat op oare plakken wenst wie, moast der ek better gearwurke wurde om mei-inoar troch de tiid te kommen. Dat liket wûnderwol slagge te wêzen, mei't út 'e saneamde benifysjaalboeken fan it doarp bliken docht dat frijwol alle (lukrative) tsjerklike amten yn it doarp út 'e eigen rûnte wei beset waarden.
Yn 'e tiid fan 'e partijskippen tusken Skier en Fet stie Dronryp ienriedich oan kant fan 'e Skieringers, krektlyk as omlizzende doarpen lykas Berltsum, Bitgum, Marsum, Deinum, Blessum en Boksum. Dêrmei hearde dizze krite ta de ynfloedssfear fan it Skieringer Frjentsjer, en kanten de doarpen har oan tsjin it Fetkeaperske Ljouwert, dat doe ek al op útwreiding út wie. Lykwols hie Dronryp in stik minder te lijen ûnder de boargeroarloch as guon buordoarpen, wat nammers te krijen hie mei it feit dat der doe noch gjin himelsbrede lânferbining tusken Ljouwert en Frjentsjer oer Dronryp bestie. Ynstee rûn de âlde haadwei oer Marsum, Bitgum, Berltsum, Rie en Doanjum, dêr't er behearske waard troch de haadlingen dy't yn dy doarpen op harren stinzen sieten, in feit dat de Ljouwerters min nei 't sin wie. Mar likegoed wiene de Rypsters solidêr mei har buorlju en tekenen se yn 1496 yn 'e mande mei de oare doarpen in ferbûn mei de stêd Grins. Yn 1497 fûn der sels in gearkomste fan 'e Steaten fan Eastergoa en Westergoa yn Dronryp plak, wêrby't de stridende partijen in bestân sleaten. Mooglik wiist it plak fan gearkomste derop dat de Rypsters by de ûnderhannelings in rol as midsman ferfollen.
Yn 'e Slach by Frjentsjer sneuvele yn 1500 û.o. Heare Rynks, haadling te Dronryp, yn 'e striid tsjin 'e troepen fan Albrecht fan Saksen. Doe't de Saksers úteinlik har rjochten yn Fryslân oerdiene oan 'e Habsburgers die it bliken dat soks foar Dronryp gjin ferbettering brocht, want yn 1516 waard it doarp plondere en ferwuostge troch de troepen fan Floaris fan Egmond, de steedhâlder fan 'e Habsburchske lânshear Karel V, dy't de befolking útmoarden en de froulju ferkrêften. Doe't it yn 1524, nei hast tritich jier fan oanhâldende oarloch, wer frede waard, krige men nije swierrichheden op it mêd fan godstsjinst, mei't dat de tiid fan 'e reformaasje wie. De ûnrêst dy't dêrmei mank gie, hold in heale iuw oan, oant úteinlik ûnder de Tachtichjierrige Oarloch de bân mei Spanje trochsnien waard en de reformaasje yn 1580 formeel trochfierd wurde koe.
Neitiid rekken de âlde haadlingelagen fan Dronryp, foar safier't hja net útstoaren, yn jildpine, mei as gefolch dat de states fan it doarp stadichoan yn it neigean rekken. Fan Fetsastate bygelyks is bekend dat om 1700 hinne de doetiidske eigner, Teake Sybrand Camminga fan Burmania, de seis rigen ipebeammen oan 'e opreed, dy't de pronk fan it doarp wiene, foar heal jild foar it hout ferkeapje moast. Tsjin 1750 wie Fetsastate in ferfallen rottekleaster wurden. Ek Osingastate en Hommemastate waarden al ier wei, mar de oaren bleaune likemin sparre. Hobbemastate, dy't tsjin 'e ein fan 'e achttjinde iuw ôfbrutsen waard, hold it noch it langste út. Inkeld in folle jonger slot, Schatzenburg, dat yn 'e saneamde Kwestjebosk fuort benoarden it doarp stiet (oan 'e noardkant fan 'e A31) bestiet noch altyd. Schatzenburg (dat net betize wurde moat mei it rekreaasje-oard ûnder Menaam, dat dernei ferneamd is) waard yn 1698 boud yn opdracht fan Harmannus Huber, de siktaris fan 'e Steaten fan Fryslân.
Wat it sljochtwei folk oanbelange, dat hie it yn 'e achttjinde iuw net maklik, mei't Fryslân yn dy tiid troch de feepest troffen waard, in besmetlike feesykte dy't yn juny 1714 yn De Puollen by Dronryp foar it earst útbrutsen liket te wêzen. De sykte bleau jierrenlang omwaarjen, wêrby't ferskate boeren mear as ien kear yn har libben al it fee kwytrekken (yn in tiid dat fersekeringen noch net bestiene). Yn it boek Skiednis fan Menameradiel makket O. Santema melding fan in Piter Hindriks Hiemstra, dy't yn 1740 yn Ypekolsgea berne waard, boere-arbeider waard te Iens, troude mei in boeredochter en sadwaande yn Tsjom op 'e pleats kaam en dêr 37 jier buorke, mar twaris al syn bisten ferlear oan 'e feepest. Nei de twadde kear moast er fan 'e pleats ôf en waard er mei 60 jier kastlein yn Blauhûs, dêr't syn frou stoar. Fjouwer jier letter wied er wer opklaud ta pachtboer, diskear yn Dronryp, dêr't er nochris 33 jier buorke. Op syn 97ste, nei 70 jier boer west te hawwen, sette er him yn 1837 nei wenjen yn in boargerhúske yn 'e buorren, mar doe't dat ôfbrutsen wurde moast, gied er by de bernsbern yn, dêr't er úteinlik op 4 novimber 1844 yn 'e hege âlderdom fan 104 jier kaam te ferstjerren.
Tsjin dy tiid wie Dronryp troch de bank nommen in frij woltierich doarp, ek al sil it grif syn earmen hân hawwe. Mar yn 1850 krige it as ien fan 'e earste doarpen yn 'e wide omkriten strjitferljochting, neffens Santema "in healwizichheit, dêr't men yn oare doarpen it nut net fan ynseach en dat ek planút sei." Om deselde tiid hinne krige Dronryp in goede bibleteek en wie der in heech oanskreaune (iepenbiere) legere skoalle. Teffens naam de skipfeart oer de Harnzer Trekfeart ta, wêrfan't Dronryp profitearre. Yn 1951 kaam de ferbreding en ferjipping fan 'e feart ree, dy't him tagonklik meitsje moast foar de moderne skipfeart. De Harnzer Trekfeart waard doe omneamd ta it Van Harinxmakanaal. Yn 1863 kaam it spoar, en krige Dronryp daliks in stasjon (te Hatsum). Der waard in strjitwei oanlein fan Frjentsjer nei Ljouwert, dy't lâns d noardkant fan it doarp rint. Fan 1900 ôf ried dêr de tram en sûnt de 1930-er jierren de bus.
Gebouwen
Meiïnoar telt Dronryp 41 ryksmonuminten. Dêrfan is sûnder mis de protestantske Salviustsjerke, ek wol D'Alde Wite neamd, it wichtichste monumint.
Tsjerken
De byldbepalende tsjerke fan it doarp stiet ek op 'e doarpsflagge fan Dronryp. De tsjerke wie foar de herfoarming fan 1580 oan 'e hillige Salvius wijd. It is in ienbeukich tsjerkegebou út de tolfde iuw, oarspronklik yn 'e romaanske styl boud mei in houten tonferwulft. Yn 'e flier lizze ferskate grêfsarken. By in grutte ferbouwing yn 1504 hawwe benammen it koar en de súdmuorre in goatysk karakter krigen. Yn 'e midden fan 'e santjinde iuw is de tsjerke fan binnen sterk ferfraaid, fral troch de pleatsing fan in sântal sterk opinoar lykjende oerkape famyljebanken en in nije preekstoel en troch it oanbringen fan houtfykwurk. Ek is doe it oargel boud, dat út 1653 datearret en dêrmei it âldste oargel fan Fryslân is. It waard makke troch de bruorren Arnoldus en Tobias Bader, dy't der fiif jier oan wurken en dêr sa'n 4.900 Karolusgûnen oan fertsjinnen, noch bûten de oargelkast en it fykwurk. Yn 'e njoggentjinde iuw is it restaurearre troch Willem Hardorff, en yn 'e tweintichste iuw nochris troch Bakker & Timmenga.
De toer is yn 1544 boud en bestiet út sterk fersnijende lidden dy't bekroane binne mei in trêde lid dat in achtsidige, iepenwurke foarm hat dy't ek wol in "lantearne" neamd wurdt. Sokke tuorren komme wol mear foar yn Seelân, en ek yn Elst, yn 'e Betuwe, mar yn Fryslân sjocht men dizze foarm inkeld yn Pepergea werom. De súdyngong fan de toer hat in fronton mei in deadskop flankearre fan twa obelisken. Njonken de yngong is in tinkstien ta oantins oan Eise Eisinga. It fronton boppe de eastyngong hat trije bylden fan 'e kristlike deugden leauwe, hope en leafde. Yn 'e toer hongen foarhinne twa klokken, in grutten en in lytsen. De grutte, dy't der noch altyd hinget, waard yn 1493 getten troch Geert van Wou. De lytse klok datearre fan 1632 en wie getten troch Hans Falck van Neurenberg út Ljouwert, mar dy is yn 'e besettingstiid troch de Dútsers opfoardere en omraand.