cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kylo Ren
Yn The Force Awakens
Kylo reizget dêrhinne en lit syn TIE-jagers de kastielruïne dêr't de kroech fêstige is, mei de grûn lyk meitsje. Wylst syn stoarmtroepers Solo, Chewbacca, Finn en BB-8 finzen nimme, fernimt Kylo sels in nije oanwêzigens yn 'e Krêft: Rey. Hy folget har it wâld yn en oermasteret har. As Poe Dameron in oanfal fan X-wjukjagers fan it Ferset liedt, witte Solo-en-dy wer frij te kommen wylst de stoarmtroepers tebekwike moatte. Mei de Krêft is Kylo lykwols út Rey har geast gewaarwurden dat se de stjerrekaart sjoen hat dy't de Earste Oarder siket. Hy beslút dêrop dat se de robot net mear nedich binne en nimt by syn ôftocht ynstee de bewusteleaze Rey mei. As se letter werom binne yn 'e Stjerredeaderbasis, besiket Kylo har te ûnderfreegjen troch de Krêft te brûken, sa't er dat earder mei Dameron ek mei súkses dien hat, om sa de ynformaasje fan 'e stjerrekaart út har ûnthâld te stellen. Oars as Dameron wjerstiet Rey him lykwols. Sterker noch, se begjint sýn tinzen te lêzen, wat him bot ûntrêstget en boppedat ta it besef bringt dat Rey tige sterk yn 'e Krêft is. Kylo rapportearret syn befinings oan Snoke, dy't him opdracht jout it fanke by him te bringen. Underwilens hat Rey krektlyk ûntdutsen dat se de Krêft brûke kin en se ûntsnapt út har sel troch in ferstânstrúk yn te setten tsjin in stoarmtroeper dy't op wacht stiet.
It Ferset stelt prikken yn it wurk om 'e Stjerredeaderbasis te ferneatigjen foar't dy tsjin harren ynset wurde kin. Solo, Chewbacca en Finn ynfiltrearje de basis mei as twafâldich doel om Rey te rêden en om it enerzjyskyld út te setten, sadat de piloaten fan it Ferset de termale ossilator, it swakste punt fan 'e basis, bombardearje kinne. Foar't se op dizze misje ôfsette, seit Leia tsjin Solo dat er harren soan, as er dy sjen mocht, mei werom nei hûs nimme moat. Nei't se de Stjerredeaderbasis ynfiltrearre hawwe, sjocht Solo Kylo yndie omrinnen; hy giet him efternei en sprekt him oan op in brêge boppe in grutte, djippe skacht. Solo besiket syn soan oer te heljen de tsjustere kant fan 'e Krêft yn 'e steek te litten en mei him nei hûs te gean. Kylo seit dat er yn in freeslike twastriid stiet en freget syn heit om him te helpen ta in beslút te kommen. Solo seit dat er alles wol foar him dwaan wol. Dêrop trochboarret Kylo him mei syn ljochtsabel en betanket him foar syn help. Solo stekt de hân út en aait syn soan oer it gesicht foar't er dea fan 'e brêge trûdelet en yn 'e djipte falt.
Chewbacca, dy't it hiele spul út 'e fierte wei sjoen hat, ûntstekt by de dea fan syn freon yn in skriklike razernij. Hy sjit Kylo yn 'e heup, deadet ferskate stoarmtroepers en bringt dan de eksplosiven ta ûntploffing dy't Solo en hy earder oanbrocht hawwe. In grut part fan 'e basis wurdt dêrtroch danich skansearre, en troch dy skea slagget it Poe Dameron om 'e termale ossilator fan binnenút te ferneatigjen. Finn en Rey witte mar nauwerneed te ûntkommen nei it oerflak fan 'e planeet, dy't himsels útinoar begjint te skuorren troch de keatlingreäksje dy't Dameron yn wurking set hat. In ferwûne Kylo wachtet harren yn in wintersk nullewâld op en set har it paad ticht nei harren romteskip, de Millennium Falcon. Finn besiket him te befjochtsjen mei de ljochtsabel fan Luke Skywalker, dy't Maz Kanata him earder meijûn hat foar Rey, mar Kylo slacht him bewusteleas. As er de Krêft brûkt om 'e ljochtsabel ta him te roppen, fljocht it wapen him lykwols roerdelings foarby nei de hân fan Rey. Der ûntjout him in nij duël, wêrby't Rey op ûnbeholpen wize de Krêft brûkt om Kylo te ferslaan. Foar't se him deadwaan kin, wurde se lykwols faninoar skaat troch in tawiidzjende kleau yn it oerflak fan 'e him útinoar ritende planeet.
Generaal Hux rapportearret ûnderwilens de oansteande ferneatiging fan 'e basis oan opperste lieder Snoke, dy't him befellet om 'e basis te ûntromjen en Kylo Ren by him te bringen, sadat er syn training foltôgje kin.
Yn The Last Jedi
Yn Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi (2017) efterfolgje de stjerreslachskippen fan 'e Earste Oarder, nei de ûntromming fan 'e fersetsbasis op D'Qar, de flechtsjende romteskippen fan it Ferset troch de hyperromte. As beide floaten de reële romte wer ynkomme, set de Earste Oarder daliks de oanfal yn. Dêrby jout Kylo Ren lieding oan 'e TIE-jagers dy't in wraam dogge op it flaggeskip fan it Ferset, de kruser Raddus. As er troch de Krêft de oanwêzigens fan syn mem Leia oan board gewaarwurdt, wifelet er om op it skip te sjitten. De oare piloaten fan 'e Earste Oarder hawwe net sokke skrupules en iepenje it fjoer. De brêge fan 'e Raddus wurdt rekke en slim skansearre, en alle oanwêzigen, wêrûnder de hiele lieding fan it Ferset, wurdt de romte yn blaasd as alle lucht út 'e brêge nei bûten ta ûntsnapt. Dêrby komme admiraal Ackbar en de oare fersetslieders om, mar Leia wit troch manipulaasje fan 'e Krêft te oerlibjen, hoewol't se slim ferwûne rekket.
Yvonne Nauta
Yvonne Nauta (Twellingea, 21 febrewaris 1991) is in Frysk reedrydster. Yn desimber 2013 wist Nauta har te pleatsen foar de Olympyske 5 km yn Sotsjy
Kylo Ren
Yn The Last Jedi
Underwilens is Rey nei de planeet Ahch-To reizge, dêr't Jedi-master Luke Skywalker yn selsopleine ballingskip libbet. Har besykjen om fan him help foar it Ferset los te krijen en in oplieding ta Jedi foar harsels, is yn 't earstoan omdôch. Uteinlik stimt Luke der lykwols yn ta om har trije lessen oer de Krêft te jaan. Nei de earste les blykt der in bân tusken Rey en Kylo te bestean, dy't harren fia de Krêft mei-inoar ferbynt. Se brekke har der allebeide de holle oer hoe't dat kin, mar it slagget harren net om der in ferklearring foar te betinken. Nei't Rey earst in tige ôfhâldige opstelling foar Kylo oer hat, begjint se njonkelytsen mei him te kommunisearjen.
It ferhaal dat Rey oer it ferfal fan Kylo ta de tsjustere kant fan 'e Krêft heard hat, is dat er ien fan 'e learlingen wie dy't syn omke Luke Skywalker oplate ta nije Jedi. Kylo liet him ferliede troch opperste lieder Snoke. Doe slachte er by nacht de helte fan syn mei-learlingen ôf, helle de rest oer om mei him oer te gean nei de tsjustere kant fan 'e Kreft, stiek de nije Jedi Timpel yn 'e brân en naaide út. By ien fan harren kontakten fertelt Kylo lykwols oan Rey dat Luke syn macht eange en him besocht te fermoardzjen, en dat dàt de reden wie dat er weromsloech en weiwaard. Rey konfrontearret Luke dêrmei, dy't tajout dat er op in nacht benaud waard foar it tsjuster yn 'e dreamen fan syn omkesizzer. In momint lang stied er yn bestân om 'e bedriging dy't de jonge foarme, op 'e alderienfâldichste manear op te lossen troch him dea te dwaan, mar dat stuit gie hiel gau foarby. Mar Kylo waard krekt doe wekker en seach Luke mei syn ljochtsabel boppe him stean en ferdigene himsels. Dêrom jout Luke himsels de skuld fan alles dat dêrnei bard is en hat er de Krêft ôfsward.
Rey is derfan oertsjûge dat Kylo ferlost wurde kin fan 'e tsjustere kant fan 'e Krêft, en ferlit Ahch-To mei Chewbacca en R2-D2 yn 'e Millennium Falcon. Se lit har yn in rêdingskapsule by de float fan 'e Earste Oarder ôfsette. Dêr wurdt se troch Kylo finzen nommen en foar opperste lieder Snoke brocht, dy't selsfoldien útleit dat se moai yn syn fâle rûn is. Hy is nammentlik dejinge dy't har geast mei dy fan Kylo ferbûn hat en de twifel yn Kylo oanfitere hat. De ûnwissichheid yn him dy't Rey waarnommen hat, is sadwaande neat oars as wat Snoke har fiele litte woe.
Snoke jout Kylo opdracht om Rey te fermoardzjen, mar Kylo fermoardet ynstee Snoke. Dêrnei ferslane Kylo en Rey tegearre de leden fan Snoke syn liifgarde. Rey mient dat Kylo de tsjustere kant fan 'e Krêft efter him litten hat, mar dat blykt net sa te wêzen. Kylo nimt ynstee it plak fan Snoke yn as opperste lieder fan 'e Earste Oarder. Hy wegeret Snoke syn befel ta de útrûging fan it Ferset yn te lûken en freget Rey om tegearre mei him it Stjerrestelsel te regearjen. Sy stegeret him ôf en se wrakselje om it besit fan 'e ljochtsabel fan Luke, wêrby't it wapen úteinlik midstwa rekket. Op dat stuit fiert fise-admiraal Holdo fan it Ferset in selsmoardoanfal út troch de Raddus nei de hyperromte springe te litten dwers troch de float fan 'e Earste Oarder hinne. It komt derop del dat se de fijannige float raamt mei de faasje fan it ljocht. It reuseftige flaggeskip fan Snoke, de Supremacy, giet dêrby troch de helte, wylst de stjerreslachskippen fan 'e Earste Oarder hielendal nei gychem reitsje. Rey ûntkomt oan 'e ferwoastging en wurdt oppikt troch Chewbacca en R2-D2 yn 'e Millennium Falcon.
Op 'e planeet Crait sykje de lêste 400 leden fan it Ferset, dy't foar Holdo har oanfal fan 'e Raddus ûntkommen binne, beskûl yn 'e âlde rebellebasis yn in berch oan 'e útein fan in útstrutsen sâltflakte. Kylo en generaal Hux liede de Earste Oarder dêrhinne en sette de oanfal yn mei AT-AT's en in belegeringskanon dat troch de swiere feilichheidsdoar fan 'e basis hinne komme kin. In kloft fersetslju, ûnder wa Poe Dameron, Finn en Rose Tico, besykje de fijân oan te fallen mei ferâldere lângliders dy't tritich jier efter de tiid binne en troch gebrek oan ûnderhâld suver útinoar falle. Kylo stjoert syn TIE-jagers op harren ôf, mar dy wurde troch Rey en Chewbacca yn 'e Millennium Falcon fuortlokke. Nettsjinsteande dat slagget it de fersetslju net om ticht genôch by it belegeringskanon te kommen om it skansearje te kinnen.
Wannear't de Earste Oarder mei it belegeringskanon troch de feilichheidsdoar hinne brekt, ferskynt lykwols ynienen Luke Skywalker op it toaniel. Hy giet lykme-allinne nei bûten ta om syn omkesizzer Kylo út te daagjen. Kylo lit earst it fjoer op him iepenje mei alle kanonnen dy't de Earste Oarder ta syn beskikking hat, mar as it stof oplûkt, is Luke ûnskeind. Dêrop giet Kylo him mei de ljochtsabel te liif yn in duël. Salang't er mei Luke lyk foar de stikkene feilichheidsdoar yn gefjocht is, kinne de stoarmtroepers fan 'e Earste Oarder de rebellebasis net yngean. Underwilens fine de fersetslju in oare útgong, en de grutte rotsblokken wêrmei't dy troch in ynstoarting blokkearre is, wurde troch Rey mei de Krêft út harren paad klearre. Op dy manear kinne se allegearre temûk 'e Millennium Falcon útpike sûnder dat de Earste Oarder it merkt.
By de yngong fan 'e basis ûntdekt Kylo einlings dat er Luke mei syn ljochtsabel net ferwûnje kin. Stadichoan kringt it besef ta him troch dat Luke hielendal net op Crait oanwêzich is. Hy hat it eilantsje op Ahch-To nea ferlitten en Kylo hat de hiele tiid tsjin in projeksje troch de Krêft oan it fjochtsjen west. As Luke fernimt dat de fersetslju ûntkommen binne, lit er de projektsje slûpe. Kylo is bûten himsels fan razernij. Troch himsels oer sa'n grutte ôfstân te projektearjen hat Luke himsels lykwols folslein útput. Hy ferstjert fredich en syn stoflik omskot ferdwynt spoarleas as er ien wurdt mei de Krêft.
Yn The Rise of Skywalker
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) wurdt yn it hiele Stjerrestelsel in radioberjocht ûntfongen, wêryn't keizer Palpatine, dy't mear as tritich jier lyn yn 'e Slach by Endor omkommen is, driget mei wraak. De Earste Oarder rekket yn dusoarder as de nije opperste lieder Kylo Ren koartseftich begjint te sykjen nei de oarsprong fan it berjocht om eltse rivaal foar syn nijwûne macht te eliminearjen. It docht bliken dat it berjocht fan 'e ûnbekende planeet Exegol komt, in ferburgen bolwurk fan 'e Sith, dat inkeld yn guon oerâlde geskriften neamd wurdt. Om Exegol te finen, hat men ferlet fan in artefakt dat in 'weifiner' hjit, en dêrfan besteane mar twa.
Kylo fynt ien fan 'e beide weifiners yn 'e ruïnes fan Fort Vader, de fêsting dy't syn pake Darth Vader op 'e fulkaanplaneet Mustafar boud hat. Hy reizget nei Exegol ta, wisberet om mei dejinge ôf te weven dy't keizer Palpatine neibeart. As er dêr oankomt, ûntdekt er lykwols dat Palpatine syn yngeande kennis fan 'e tsjustere kant fan de Krêft brûkt hat om wer út 'e dea op te stean. Hy is in útmergele meunster dat geande holden wurdt troch in mânske masine dy't syn lichemsprosessen foar him útfiert, mar hy libbet wer. En hy lit Kylo sjen dat er de lêste tritich jier net stil sitten hat. Op Exegol hearsket er oer de Ivige Sith, in grizelige kultus dy't oan him wijd is. De kultisten hawwe foar him de reuseftichste float fan stjerreslachskippen boud dy't it Stjerrestelsel ea sjoen hat – en elts skip is tarist mei superlaserkanon dat by steat is om in hiele planeet te ferneatigjen.
Palpatine bringt oan Kylo út dat hysels en nimmen oars ferantwurdlik is foar it oerheljen fan Kylo nei de tsjustere kant fan 'e Krêft. Opperste lieder Snoke wie gjin selsstannich wêzen, mar in kreaasje fan Palpatine. En de stim fan Darth Vader, dy't Kylo út en troch yn syn holle hearde? Dat wie Palpatine ek. De keizer biedt Kylo syn float fan stjerreslachskippen oan, dy't er de Lêste Oarder neamt, en dy't de hearskippij fan Kylo oer it Stjerrestelsel bewissigje sil. Yn ruil dêrfoar wol er dat Kylo foar him Rey opspoart en fermoardet, mei't hja op it punt stiet om 'e sieltôgjende Jedi Oarder nij libben yn te blazen.
De bân troch de Krêft, dy't Snoke tusken Kylo en Rey smeid hat, bestiet noch hieltyd, en Kylo nimt nei syn weromkear fan Exegol fia dy bân kontakt op mei Rey. Mei't se earder útfûn hawwe dat it mooglik is om fysike foarwerpen oaninoar troch te jaan fia de bân, skuort Kylo Rey in halskeatling ôf. Troch dat analysearje te litten, fynt er út dat se har op 'e planeet Pasaana befynt; dêr is op dat stuit in festival mank de lânseigen befolking yn folle gong wêrby't it wizânsje is om sokke halskeatlings út te dielen. Kylo stjoert de op Pasaana stasjonearre stoarmtroepers fan 'e Earste Oarder efter Rey en har selskipslju oan, mar hja witte guon fan dyselden ôf te skodzjen en deadzje de rest.
Kylo folget it spoar fan Rey-en-dy nei de planeet Kijimi, dêr't syn stoarmtroepers yn 'e lyknammige haadstêd doar-oan-doar geane op 'e siik nei harren. Hy inisjearret op 'e nij de bân troch de Krêft mei Rey. Sy wegeret mei te wurkjen, mar hy praat op har yn en besiket har belangstelling te wekjen troch oer har âlden út te wreidzjen. Hy hie har earder ferteld dat har âldelju minsken fan nul en gjinderlei betsjutting wiene, mar no bringt er út dat se dat út in bewuste kar wiene, om Rey te beskermjen. Ek lieten se har op Jakku yn 'e steek om har te ferbergjen. Ochi wie in trewant fan keizer Palpatine, dy't opdracht hie om harren te fermoardzjen, mei't Rey har heit de soan fan Palpatine wie. As Rey yn har ûntsetting by fersin in foarwerp omstompt, dat oan Kylo syn fuotten falt en troch him werkend wurdt as ien fan syn eigen besittings, beseft Kylo dat se syn stjerreslachskip ynfiltrearre hat. Rey-en-dy binne der nammentlik efter kommen dat Chewbacca noch libbet en finzen holden wurdt oan board fan Kylo syn skip, mar de fûgels binne flein, mei de befrijde Chewbacca by harren, foar't Kylo nei it stjerreslachskip weromkeare kin.
Op 'e nij folget Kylo it spoar fan Rey en har freonen, diskear nei de moanne Kef Bir, yn it planetestelsel Endor, de lokaasje fan 'e twadde 'weifiner'. Dat is ek it plak dêr't mear as tritich jier lyn de wrakstikken fan 'e twadde Deadsstjer delkommen binne, nei't dat romtestasjon en massaferneatigingswapen troch it Rebelleferbûn ferneatige wie yn 'e Slach by Endor. De weifiner blykt yn ien fan 'e reuseftige wrakstikken te sitten. Rey wit it oanbelangjende wrakstik fan 'e Deadsstjer te berikken en, mei muoite, de weifiner op te spoaren. Mar neitiid wachtet Kylo, dy't mei syn TIE-jager boppe-op it wrakstik lâne is, har op en fernielt har weifiner.
Se fjochtsje in duël mei de ljochtsabel út, wylst ûnderwilens yn 'e fersetsbasis op Ajan Kloss Leia Organa al har krêften ynset om fia de Krêft kontakt te lizzen mei har soan Ben, sa't Kylo oarspronklik hiet. Mei't er ôflaat wurdt as er syn mem gewaarwurdt, slagget it Rey om him mei har ljochtsabel troch it boppeliif hinne te stekken. Leia, dy't alles jûn hat dêr't se oer beskikt, ferstjert op it folgjende stuit fan útputting. As Rey dat fernimt, wurde skuldgefoelens har oermânsk. Se brûkt de Krêft om Kylo in diel fan har eigen libbensenerzjy te jaan en him sa te genêzen. Kylo hie Rey der earder op ferge dat se wifke om syn hân (en oanbod) oan te nimmen doe't er har earder oanbea om tegearre oan it haad fan 'e Earste Oarder it Stjerrestelsel te regearjen; no leit se him einlings út dat se graach de hân fan Ben Solo oannommen hie, mar net dy fan Kylo Ren. Dêrnei stelt se syn TIE-jager en set dêrmei ôf.
Kylo bliuwt fernuvere efter. Hy kriget in fizioen fan syn heit, Han Solo, dy't er earder fermoarde hat. Hy freget syn heit om ferjeffenis, mar Han seit tsjin him dat der neat te ferjaan falt. Ren smyt dêrop syn ljochtsabel fuort en nimt de namme Ben Solo wer oan. As er letter fernimt dat Rey nei Exegol reizget om mei Palpatine ôf te weven, set Ben har efternei. Hy folget har it haadkertier fan 'e weropstiene keizer yn, dêr't er lykwols opwachte wurdt troch syn eardere trewanten, de Ridders fan Ren. Yn it gefjocht tsjin harren driigje se him oermânsk te wurden. Ben inisjearret lykwols fannijs syn bân mei Rey, dy't him op dy wize ien fan har ljochtsabels jout, ek al binne se fier faninoar ferwidere. Bewapene mei in ljochtsabel weeft Ben gau ôf mei de Ridders fan Ren, wêrnei't er fierder nei binnen kringt en Rey helpt om 'e lêste leden fan Palpatine syn liifgarde te deadzjen.
Palpatine brûkt lykwols de tsjustere kant fan 'e Krêft om 'e libbensenerzjy út Rey en Ben te sûgen en sels op te nimmen. Om't se allebeide sa sterk yn 'e Krêft binne, slagget it him op dy wize om syn eigen kadaver fan in lichem te ferjongjen en wer hielendal wurkje te litten, sadat er gjin masines mear nedich is om yn libben te bliuwen. Ben komt as earste wer by sûpe en stút en besiket Palpatine oan te fallen, mar dyselde blaast him withoefier fuort. Rey wit de keizer lykwols te ferslaan en foargoed te deadzjen mei de help fan alle Jedi-masters út it ferline, dy't har nije krêften jouwe. Rey hâldt langernôch fol om der wis fan te wêzen dat der neat fan Palpatine syn lichem oer is, foar't se sels ynstoart en fan útputting stjert. In slim ferwûne Ben klaut himsels in paad tebek nei Rey har side en brûkt de Krêft om al syn restearjende libbenenerzjy oan Rey te jaan. Hja komt wer ta libben en se tútsje ienris, foar't Ben dea yninoar sakket.
Demerara (rivier)
thumb|Brêge oer de Demarara thumb|De Demarara Demerara is in rivier yn it easten fan Guyana en is sa'n 346 km lang. De rivier ûntspringt yn it tropysk reinwâld en mûnet út yn de Atlantyske Oseaan.
De haadstêd Georgetown, leit op de lofterigge fan de rivier. De rivier is ien fan de wichtichste ferkearsieren fan it lân en is oant 245 streamop befarber. De eilannen Inver, Borselem en Biesen lizze 18 oant 25 km fan de mûning ôf. Borselem (Borsele) wie ea it plak dêr't it haadplak fan de Nederlânske koloanje Demerary lei.
Lage Vuursche
Lage Vuursche is in doarp yn de gemeente Baarn yn de provinsje Utert. It doarp leit yn in boskrike omjouwing op de Utertse Heuvelrêch, tusken Baarn, Bilthoven en Hilfertsom. It doarp hat, ynklusyf de omjouwing en it Baarnske diel fan Soestdyk, 1460 ynwenners (2004).
Oant en mei 1857 hearde Lage Vuursche ta de gemeente De Vuursche. Yn 1840 hie it 190 ynwenners, dy't yn 15 huzen wennen. Ta de Vuursche hearde ek de buorskip Hooge Vuursche.
Kenmerken
Lage Vuursche hat in beskerme doarpsgesicht mei inkele achttjinde- en njoggentjinde-iuwske huzen. De herfoarme tsjerke (De Stulptsjerke) is fan 1650.
Lage Vuursche leit wol op de Utertse Heuvelrêch, mar oan de râne fan de Leechte fan Pijnenburg. Yn de omkriten lizze in tal lângoeden, wêrûnder Kastiel Drakesteyn en Lyts Drakestein (fuort by it doarp), Paleis Soestdyk, it lângoed Pijnenburg, de Ewijckshoeve en Kastiel de Hooge Vuursche. Oan de Kleasterleane stiet it eardere kleaster Kleaster Sint Elisabeth, ûntwurpen troch arsjitekt Van Ooijen, sûnt 1983 yn gebrûk as ferpleechhûs. It kompleks hat ûnder oare in kapel mei brânskildere ramen en in roomsk begraafplak.
De bosken by Lage Vuursche binne foar in part eigendom fan Steatsboskbehear en meitsje diel út fan de boskwachterij De Vuursche. Ek It Uterts Lânskip beheart ferskate gebieten, lykas de Maartensdykse bosk, de Ridderoardske Bosken en de Willem Arntsz-bosk.
Toerisme
It beskerme doarpsgesicht fan Lage Vuursche lûkt in soad deitoeristen. Toeristen komme net allinnich foar it doarp, mar ek foar de omkriten, wêrûnder it heidefjild De Stulp, de grutte bosken en it paleis, de kastielen en de lângoeden. Dêrneist lûke de restaurants in soad belangstellenden. Benammen pankoeken binne yn Lage Vuursche tige yn trek. It doarp en syn omkriten binne sa populêr, dat it wêze kin dat - yn moaie wykeinen - oan de râne fan it doarp en midden yn de bosk files stean.
Sietske Poepjes
Sietske Poepjes (Harns, 21 augustus 1979) is in Frysk CDA-politikus en juriste. Op dit stuit (2020) is Poepjes deputearre yn Provinsje Fryslân.
Oplieding en wurkpaad
Fan 2003 oant 2006 wie Poepjes beliedsmeiwurker romtlike oardening en fan 2006 oant 2011 juridysk controller by de gemeente Lemsterlân. Njonken dat wie se fan 2006 oant 2011 juridysk adviseur by de Stichting Duurzame Garnalenvisserij.
Politike karriêre
Fan 2007 oant 2011 wie Poepjes út namme fan it CDA lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Fan 2011 ôf is se foar it CDA lid fan de Deputearre Steaten fan Fryslân dêr't se Sjoerd Galema opfolge; dêrmei waard hja de jongste deputearre fan Nederlân. Sûnttiids hat se ferskate portefúljes hân, ûnder oare ferkear en ferfier en miljeu. Fan 2019 ôf oan hat se Klimaat, Enerzjy, Kultuer, Underwiis en taal, Fryslân 2028, Hannelsmissys en Waadfûns yn har portefúlje. Dêrneist is se 3e loko-kommissaris fan de Kening.
Persoanlik
Poepjes waard berne yn streeksikehûs Oranjeoard yn Harns, mar is hikke en tein yn Makkum en wennet dêr ek.
Graham Norton
thumb|Graham Norton yn 2004 Graham William Walker (Dublin, 4 april 1963), bekend ûnder syn artystenamme Graham Norton, is in Ierske akteur, komyk en telefyzjepresintator.
Hy waard bekend as programmamakker op it Britske Channel 4 en troch syn rol as preester Noel Furlong yn de Ierske telefyzjesearje Father Ted. Hoewol't er mar yn trije ôfleverings te sjen wie, wie er tige populêr by de sjoggers. Nei Channel 4 hat Norton in soad wurk ferset foar de BBC, mei programma's op BBC 1, BBC 2 en BBC Radio 2. By it grutte publyk is er bekend as presintator fan de Graham Norton Show. Norton is ek mei-eigner fan SO Television, de produksjemaatskippij fan syn telefyzjeprogramma's.
Persoanlik
thumb|Norton mei hûn yn 2006. Norton makket gjin geheim fan syn homoseksualiteit.
Norton hat te lijen fan vitiligo, in hûdsykte.
Yn 1988 waard er oanfallen, yn it boarst stutsen en foar dea op strjitte efterlitten.
Norton feroarsake striderij op 7 oktober 2006, doe't er ekstasy as "fantastic" oanpriizge.
Omgong fan Itaalje foar froulju
De Omgong fan Itaalje (Italjaansk: Giro Donne van 2013-2020 Giro Rosa) is in hurdfytswedstryd yn Itaalje foar froulju. Wurdt yn de simmer yn etappen troch gâns Itaalje fytst.
Skiednis
Yn de jierren 90 duorre de Omgong faak tolve dagen en waard yn de perioade 1995-1998 fjouwer kear op rige wûn troch de Italjaanske Fabiana Luperini dy't yn 2008 noch in fiifde oerwinning taheakke in rekôr dat noch altyd stiet (2022). Yn de earste jierren fan de 21e iuw bestie de Giro Donne meastal út in prolooch en njoggen etappen. Yn desimber 2012 waard bekend dat organisator Epinike him nei trije jier weromluts. Yn april 2013 waard lykwols in wertekene en oant acht ritten ynkoarte Omgong oankundige dy't yn july ferriden waard ûnder de nije namme Giro Rosa. Fan 2014 ôf duorret de Giro wer tsien dagen (prolooch of ploegetiidrit en njoggen etappen ), útsûndering wie 2020 mei njoggen etappen. Nei opnij in organisaasje wiksel waard de Omgong yn 2021 ferriden as de Giro d'Italia Internazionale Femminile en yn 2022 wer as de Giro Donne.
Measte oerwinningen
5x 4x 3x
Ronnie Pander
Ronus (Ronnie) Pander (De Harkema, 5 maart 1977) is in âld Nederlânsk proffuotballer.
Pander hat yn syn karriêre as proffuotballer 221 wedstriden spile en 24 doelpunten set. Hy spile yn alle nasjonale jongereinalvetallen fan ûnder de 16 oant en mei Jong Oranje. Mei dizze ploegen makke hy in Jeropeesk Kampioenskip en in Wrâldkampioenskip foar jongereinalvetallen mei.
Nei syn karriêre as proffuotballer gie Pander foar ACV út Assen fuotbaljen. Sûnt 2008 spilet hy foar Fuotbalferiening Harkema-De Pein, de klup wêr't hy yn syn jonge jierren ek foar útkaam.
Yn 1995 hie Pander de rol fan Abe Lenstra yn it toanielstik "Abe!", oer it libben fan Abe Lenstra.
Alaskamarmot
De Alaskamarmot (Latynske namme: Marmota broweri) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) en it skaai fan 'e marmotten (Marmota), dat yn syn fersprieding beheind is ta it Brooksberchtme yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Alaska en it noardwesten fan it Kanadeeske territoarium Yukon. It libbet dêr op berchskeanten fan tusken de 1.000 en 1.250 m hichte, dy't besteane út los pún, en fret benamme gers, blommen, beien, plantewoartels, moas, koarstmoas en út en troch ynsekten.
Uterlike skaaimerken
De Alaskamarmot hat trochinoar totale lichemslingte fan 54-65 sm en in gewicht fan 2½-4 kg. Wyfkes binne oere it generaal justjes lytser as mantsjes. By folwoeksen eksimplaren is de pels op 'e snút en de boppekant fan 'e kop ornaris dûnkerder as de rest fan it hier. De poaten kinne sawol ljocht as dûnker wêze, en binne koart en krêftich, mei lange, sterke klauwen om mei te graven. De earen binne lyts, de snút is stomp en sturt is sa tichtbehierre dat it hast wol in plomsturt liket. It netflues fan Alaskamarmotten hat hielendal gjin kegeltsjes, wat betsjut dat har nachtsicht tige min is.
Mo Yan
thumb|230px|right|Mo Yan Mo Yan (yn it Mandarynsk: 莫言) (17 febrewaris 1955) is in Sineesk skriuwer dy't yn it westen fral bekendheid krige troch twa fan syn romans dy't de basis foarmje fan de film It reade nôtfjild. Syn wurk is oerset yn in soad talen. Yn 2012 krige Mo Yan de Nobelpriis foar de Literatuer.
Biografy
Mo Yan waard berne yn in lânbouhúshâlding yn it Gaomi-distrikt yn de provinsje Shandong fan Sina. Hy ferliet de skoalle tidens de Kulturele revolúsje om te wurkjen yn in oaljeferwurkjend fabryk. Yn 'e âldens fan tweintich jier waard er soldaat fan it Folksbefrijingsleger. Yn 1981 begûn er te skriuwen wylst er noch tsjinne as soldaat. Trije jier letter waard er learaar oan de ôfdieling literatuer fan de Kulturele Akademy fan it leger.
Alaskamarmot
Hâlden en dragen
Alaskamarmotten binne tige sosjale bisten, dy't yn koloanjes fan soms wol 50 eksimplaren libje yn ien ûndergrûnsk hoalestelsel. Sokke koloanjes besteane út ferskate famyljegroepen fan in mantsje en in wyfke en harren jongen út ferskillende jierren, dy't byinoar yn ien nesthoale wenje. Yn 'e gruttere koloanjes bestiet faak in komplekse rûlaasje fan it ferfoljen fan wachtpostetsjinst; sokke wachtposten warskôgje de rest fan 'e koloanje mei hege fluittoanen as der gefaar driget. De hoalen grave se yn 'e regel ûnder rotsblokken om foar te kommen dat grizzlybearen har útgrave kinne.
Mo Yan
Pseudonym
"Mo Yan", dat yn it Sineesk "praat net" betsjut, is in pseudonym. Syn echte namme is Guan Moye (管谟业). Mo Yan hat ferklearre dat er dy auteursnamme keas doe't er syn earste roman skreau om himsels yn it sin te bringen om net te folle te sizzen, omdat yn Sina iepenens net wurdearre wurdt.
Alaskamarmot
Hâlden en dragen
Alaskamarmotten hâlde in lange wintersliep, dy't fan septimber oant maaie duorret. Dêrby lizze famyljegroepen tsjininoar oan om har lichemswaarmte te dielen en sadwaande enerzjy te besparjen. Koart nei de ein fan 'e wintersliep begjint de peartiid, wêrby't de wyfkes nei in draachtiid fan likernôch 6 wiken in nêst fan 3-8 (mar ornaris 4-5) jongen smite. Oars as by in protte iikhoarntsjesoarten is it mantsje fan 'e Alaskamarmot belutsen by it grutbringen fan 'e jongen. Dy wurde keal en blyn berne en krije pas mei 6 wiken in pels. Se bliuwe teminsten ien jier by har âlden, en binne pas mei twa jier folgroeid. Geslachtsripens berikke se pas mei 2-3 jier. It is net persiis bekend hoe âld oft Alaskamarmotten wurde kinne, mar men tinkt fan sa'n 13-15 jier.
Status
De Alaskamarmot hat de IUCN-status fan "net bedrige", hoewol't it tige dreech is om dizze soarte yn natuerlike biotoop te observearjen, sawol fanwegen de ôfhandige lokaasje as it strange klimaat. Dy lokaasje wurdt lykwols as in grut foardiel beskôge, mei't de minske de Alaskamarmot sadwaande oant no ta grutdiels gewurde litten hat. Inkeld de lânseigen Inûyt-befolking fan it gebiet makket tradisjoneel jacht op 'e bisten, mar de ynfloed dêrfan op 'e totale populaasje wurdt lyts oant ferwaarleazgber achte. Krektoarsom, de Alaskamarmot wurdt beskôge as de minst bedrige marmottesoarte fan allegear.
Fryske derby
De Fryske derby is in namme foar in oantal sportwedstriden yn Fryslân. It giet hjirby om twa klubs of ferienings út Fryslan dy't tsjin elkoar spylje.
Proffuotbal:
Amateurfuotbal:
Theunis Piersma
Theunis Piersma (Kûbaard, 14 juny 1952) is Frysk astronoom, wiskundige en learaar, dy't bekendheid krige as politikus fan 'e FNP.
Libben en karriêre
Piersma waard yn 1952 as boeresoan berne yn Kûbaard, yn it doetiidske Hinnaarderadiel. Hy studearre astronomy oan 'e Ryksuniversiteit Grins en begûn neitiid syn wurkpaad as dosint wiskunde oan ferskate HBU-opliedings yn Ljouwert. Yn 1994 waard er foar de FNP wethâlder yn Tytsjerksteradiel, wêrfoar't er syn baan as dosint oan 'e Thorbecke Akademy yn Ljouwert opjoech.
Mo Yan
Styl
Mo Yans wurken binne benammen in foarm fan sosjaal kommentaar. Hy wurdt sterk beynfloede troch de politike krityk fan Lu Xun en it magysk realisme fan Gabriel Garcia Marquez. Mei help fan skitterjende, komplekse en faak grafyske gewelddiedige bylden slagget it Mo Yan de lêzer yn de kaleidoskopyske universums fan syn ferhalen te loadsjen. In protte fan syn ferhalen spylje har ôf yn 'e omkriten syn berteplak Gaomi yn de provinsje Shandong.
Theunis Piersma
Libben en karriêre
Yn 2007 begûn Piersma oan syn tredde perioade as boargemaster fan Wûnseradiel, in termyn dy't er lykwols net folmeitsje koe om't de gemeente op 1 jannewaris 2011 opgie yn 'e nije fúzjegemeente Súdwest-Fryslân. Dêrmei kaam Piersma syn funsksje te ferfallen. Op 15 july 2017 waard er waarnimmend boargemaster fan Menameradiel, oant dy gemeente op 1 jannewaris 2018 opgie yn de nije fúzjegemeente De Waadhoeke.
Mo Yan
Styl
Mo Yan is tige produktyf: hy skreau syn roman Libben en dea putsje my út (Sineesk: 生死疲劳) yn mar 43 dagen. Ma Yan hat tsientallen koarte ferhalen en romans publisearre.
Jan Arendz
thumb|sêne út Arends’ Arendz thumb|sêne út Arends’ Arendz Jan Arendz (Jeth, 26 febrewaris 1952) is in Fryske akteur út Wytgaard dy't by Tryater spilet.
Jan Arendz komt út it amateurtoaniel en is dêryn ek aktyf as dosint, coach en sjuerylid. Arendz groeide op as âldste fan fiif bern op in pleats. Hy gie earst nei de MULO en dêrnei nei de HBS yn Snits. Nei noch twa jier Havo-top waard er röntgenlaborant yn it diakonessehûs yn Ljouwert. Yn Boazum spile er mei in groepke ienakters. Graach hie er nei de toanielskoalle wold, mar de menniste dûmny sei: "Er zijn goede en slechte akteurs. Er zit niks tussenin. Waar hoor jij bij?" Hy gie dus net nei de toanielskoalle en hat altiten nei dûmny hearre moatten. Arendz is troud mei Marijke Geertsma dy't ek by Tryater spilet. Hy wenne letter yn Ljouwert.
Yn 2010 krige er de Pyt van der Zee-priis. De priis waard him útrikt troch deputearre Jannewietske de Vries, dy't mei him in dialoochje spile yn de styl fan de kafeefoarstelling Twa.
Toaniel
Stikken dêr't Jan Arendz yn spile fan 1974 ôf:
Arendz fertelt mei syn frou yn it programma Fan skript ta foarstelling by ferienings oer harren wurk as toanielspilers.
Kriminaliteit
Kriminaliteit (fan it Latynske criminalis, in ferbûging fan crimen, "misdie") kin algemien definiearre wurde as: "alles wat troch de wet strafber steld is". Wat as kriminaliteit beskôge wurdt kin dusferskille fan maatskippij ta maatskippij, neigeraden de hearskjende noarmen.
Yn de kriminology wurde meardere definysjes fan it wurd "kriminaliteit" brûkt.
De gedrachswittenskip dy't it fenomeen kriminaliteit bestudearret is de kriminology; it techysk ûndersyk nei eventueel strafbere feiten hjit soms ek noch wol kriminalistyk of tsjintwurdich faker forensysk ûndersyk.
Kriminaliteit yn Nederlân
It Sosjaal en Kultureel Planburo hat, oan de hân fan slachtofferenkêtes, yn in ûndersyk fan april 2006 konkludearre dat de kriminaliteit yn Nederland yn de ôfrûne 25 jier tanomd is fan 3,9 nei 4,5 miljoen delikten.
Ut de Lanlike kriminaliteitskaart 2006, opsteld troch de Dienst Nationale Recherche Informatie, docht bliken dat fergelike mei 2005 de kriminaliteit mei 7 persint sakke. Slachtofferenkêtes toane oer dizze perioade lykwols gjin signifikant weromrinnen.
It oantal minsken dat him faak ûnfeilich fielt, sakke fan 7% yn 1995 nei 3% yn 2004.
As wy sjogge nei de fertochten, falt op dat in oantal befolkingsgroepen oerfertsjintwurdige binne. Sjoch de grafyk fan it CBS fan desimber 2008. It CBS hat dêrby sjoen hokker persintaazje fan in bepaalde befolkingsgroep yn kontakt komt mei plysje en/of justysje.
Duinrell
thumb|right|200px|Rick de Kikker Duinrell is in fakânsjepark yn Wassenaar, yn de provinsje Súd-Hollân dat oprjochte is yn 1935. Der lizze in bungalowpark en in camping, mar Duinrell is dochs foaral bekend om har attraksjepark mei it byhearrende swimbad it Tikibad.
Duinrell hat in kikkert as maskotte en har reklamekreet is "Duinrell, dêr kikkertst fan op". De maskotte hjit Rick de Kikkert en komt geregeld werom yn de reklames fan it park.
Oersjoch
thumb|250px|De achtbaan [[Falcon (Duinrell)|Falcon]]
Rick's Delight
Duinrell hie plannen om yn 2007 in nije achtbaan fan de Dútske firma Gerstlauer te iepenjen, mar krige gjin fergunning fan de gemeente. De fergunningsoanfraach foar de Rick's Delight is op 7 maaie 2008 troch de Ried fan Steat ôfwiisd fanwege fouten by ferskate mjittings yn it ûntwerp. Op 7 jannewaris 2009 is it bestimmingsplan dochs goedkard, wat betsjut dat der begûn wurde kin mei de bou fan de achtbaan, wêrnei't de bou útein sette. Op 14 maaie 2009 is de achtbaan iepen gien ûnder de namme: Falcon.
Batflyer
De Batflyer wie in hingjende achtbaan (Single Suspended Coaster) mei ien inkele rail en 850 meter lang. De Batflyer wie oplevere yn 1997, mar is yn 2002 sloopt, wylst er nea iepen west hat. De karkes (yn de foarm fan in flearmûs) gienen op sommige punten te hurd, en by de bocht foar it stasjon te stadich, sadat de karkes nea it stasjon berikten. De attraksje waard meardere kearen oanpast, mar koe net foldwaan oan de feilichheidseasken, en is sloopt yn 2002, mei in úteinlike skeapost fan 2 miljoen gûne. De firma fan de achtbaan, Caripro, gie by de bou fallyt.
Der binne wurkjende modellen fan it type Batflyer, mar mei dy yn Duinrell gie it mis, omdat dizze oars wie (mooglik om sa min mooglik beammen kappe te hoegen).
Fan de Batflyer is allinnich noch it stasjon oer, wêryn't no in stasjontsje sit foar in trein en der siet in souvenirwinkel. Yn it stasjon is noch in komplete regelynstallaasje te sjen.
Iten
Fan begjin 2009 ôf wurdt de hiele catering yn Duinrell, fersoarge troch La Place. Alle ytgelegenheden yn it park geane fia La Place.
European League follybal manlju 2010
De European League follybal manlju 2010 is de sande edysje fan it jierlikse European League follybal. Der dogge acht Europeeske lannen mei. De earste omloop waard spile fan 4 juny oant en mei 11 july, de finale waard yn Spanje hâlden op 16 en 17 july. Yn de earste omloop wiene de acht lannen ûnderferdield yn twa groepen fan fjouwer lannen. Yn de earste omloop waard der spile yn 6 ferskate omlopen. Yn totaal spile elts lân twaris tsjin itselde lân. De beide winners fan de groepen, de bêste nûmer 2 en it gastlân pleatsten har foar de finaleomloop. Yn dit gefal wie Spanje it gastlân, dus Spanje wie al pleatst foar de finaleomloop, mar wie ek nûmer ien yn groep A. Dêrtroch giene nêst Spanje, Portegal (winner fan groep B) Roemeenje en Turkije ek troch nei de finaleomloop. It evenemint wurdt organisearre troch it CEV, it Europeeske follybalbûn.
Kwalifisearre lannen
De folgjende teams binne kwalifisearre foar de finales:
Tony Alberda
Tony Alberda (Drachten, 23 maart 1974) is in âld Nederlânsk proffuotballer. Tsjintwurdich spilet hy foar HHC út Hurdenberch, yn de Sneons Haadklasse C.
Yn 2002 gie Alberda foar Fuotbalferiening Harkemase Boys fuotbaljen. Yn it fuotbaljier 2007/2008 luts hy nei ONS Snits, it jier dêrop kaam Alberda te spyljen by HHC Hardenberg. Ek hjir soe hy mar ien jier bliuwe, want yn it seizoen 2009/2010 gie Alberda wer fuotbaljen yn syn berteplak, by de Drachtster Boys. Sûnt it seizoen 2010/2011 is Alberda wer warber by de Harkemase Boys, útkommend yn de Topklasse.
Wânswert
Wânswert is in doarp dat yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Wânswert leit noardwestlik fan Burdaard, súdeastlik fan Marrum en besuden Ferwert. Wânswert hat  ynwenners. De doarpskearn leit rûn De Buorren, Skoallestrjitte en Oan’e Kamp om de terp fan Wânswert.
De buorskippen Tergrêft en Bartlehiem (diel) hearre ek by Wânswert. Earder hearde de útbuorren Wânswert oan de Streek ek by Wânswert, mar dy útbuorren is sûnt 1984 part fan Burdaard.
Skiednis
Archeologyske fynsten hawwe sjen litten dat it gebiet, dêr't Wânswert no leit, al tusken 8000 en 3000 foar Kr. út en troch bewenne west hat. By it begjin fan ús jiertelling kamen der fêste bewenners.
Wânswert gou as in ryk doarp. De âlde pastorij en de mânske tsjerke en toer, dy't oan Petrus wijd is, tsjûgje dêr fan. Der waard sels sein dat Wânswert sa ryk wie, dat der goud yn de klok ferwurke wie. Twa famyljes hawwe yn Wânswert in grutte rol spile: de Donia's, dy't de terp Doanjeterp by de Streek noch yn oantinken hâldt, en de Goslinga's. Yn de tsjerke is noch in sark fan Sipt fan Goslingha.
Yn de 19e iuw hat Wânswert ek in rol spile by de ôfskieding fan 1834. De Kristlik Ofskieden gemeente yn Wânswert hat, mei troch it geastlike klimaat dêr, wichtich west by de fuortgong fan de ôfskieding.
It gong mei Wânswert yn de lêste 50 jier fan de 20e iuw krekt sa as mei mear doarpen. Der kaam gjin nijbou mear en ek yn Wânswert moast de lêste winkel slute. De pastorij waard net mear troch in dûmny bewenne.
Oant 2019 lei Wânswert yn de gemeente Ferwerderadiel. Sûnt 2019 leit Wânswert yn de gemeente Noardeast-Fryslân.
Tsjerke
thumb|260px|Petrustsjerke De foarse Petrustsjerke waard yn de 16e iuw boud en stiet op de diels ôfgroeven terp út de izertiid. Yn it koer fan de tsjerke is dowestien oantroffen en dat betsjut dat dêr âldere boudielen oanwêzich binne. De tsjerke is op freed 27 septimber 2019 as de 52e tsjerke troch de PKN-gemeente oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken oerdroegen. Mei it gebou waard ek lân jûn, dêr't it ûnderhâld mei betelle wurde kin. De tsjerke wurdt út en troch noch brûkt foar tsjinsten.
De mûne
thumb|260px|Mûne 'De Fiktor' De wettermûne Fiktor is út 1867. Foar dy tiid moasten seis lytse boeremûnen en in trijetal tsjaskers it lân drûch hâlde. Lykas in soad oare mûnen waard ek de Fiktor yn de 20e iuw oerstallich. De Stichting De Fryske Mole hat de mûne yn 1978 oernommen en dy wurdt no brûkt as learmûne foar takomstige mûnders. De mûne is noch hielendal bedriuwsklear en kin by need it wetterskip helpe.
Mienskip
Oant 1974 wiene der noch winkels en oant 1983 wie der in skoalle yn it doarp. Oerbleaun is in hechte doarpsmienskip. De Wânswerters besykje sa folle as it kin de doarpsferienings yn libben te hâlden. De mienskipssin blykt út aktiviteiten as toulûken, doarpsfeest, toanieljûn en fiskdagen. Yn de buorren stiet de âlde skoalle út 1896, no it doarpshûs 'Eldorado'. Ek Doarpsbelang hat dêr syn gearkomsten.
Befolking
It ynwennertal fan Wânswert yn it ferline is net maklik nei te gean, om't de Streek der meastentiids by rekkene waard. Om 1840 hinne wienen der neffens Van der Aa 125 minsken dy't yn it doarp wennen.
Strjitten
thumb|260px|Tsjerkepaed
Wieringerrânemar
De Wieringerrânemar is in projekt fan de provinsje Noard-Hollân en de gemeenten Wieringen en Wieringermar om fan Wieringen wer in eilân te meitsjen. It projekt kostet sa'n 300 miljoen euro.
Skiednis
Yn 1999 makket de gemeente Wieringen bekend in ûndersyk út te fieren nei it grutter meitsjen fan it Amstelmarkanaal nei it saneamde Wieringerrânemar. Troch dit barren wurdt Wieringen mooglik wer in (skier)eilân.
Op 19 desimber 2007 ha de Deputearre Steaten fan Noard-Hollân it plan foar de oanlis fan it mar offisjeel goedkard. Allinnich de Provinsjale Staten fan Noard Hollân moat harren stim noch jaan oan it projekt. Dit bart op 17 maart 2008. De Provinsjale Staten stimme yn mei it plan en der kin definityf begûn wurde mei de oanlis fan de mar.
It mar en omkriten
De Wieringerrânemar komt yn ferbining te stean mei de Iselmar, de Waadsee en de Amstelmar. Hjirtroch ûntstiet in grut natuergebiet fan bosk en wetter dat him útstrekt fan de Waadsee nei de Iselmar. Dizze natuersône heart by it provinsjale projekt Noordboog.
Yn totaal hiet it oer in gebiet fan likernôch 2200 hektare. Wêrfan 250 hektare ynnaam wurdt troch wenten. It totale wetteroerflak komt del op sa’n 800 hektare. Ek wurdt der nochris 128 hektare nei bosk oanplante.
Oanlis
Mei de oanlis fan de mar moat yn 2010 begûn wurde. Foar it projekt moatte likernôch tritich buorkerijen plak meitsje foar de mar. De mar sels kin al nei fiif jier klear wêze. Mar it komplete proses duorret folle langer. Der wurdt ynskat dat de lêste wurksumheden pas klear binne rûnom 2030.
Doel
It Wieringerrânemar moat foar mear wurk yn de kop fan de provinsje Noard-Hollân soargje. Ek moatte de mar en de fasiliteiten dêr omhinne soargje foar in gruttere stream fan toeristen nei it gebiet.
Mario Vargas Llosa
thumb|230px|right|Mario Vargas Llosa
Jorge Mario Pedro Vargas Llosa (Arequipa, 28 maart 1936) is in Perûviaansk skriuwer. Hy wurdt beskôge as ien fan die liedende tinkers en skriuwers fan Latynsk-Amearika. Begjin jierren njoggentich emigrearre er nei Spanje, dêr't er yn Madrid wennet. Vargas Llosa wûn yn 2010 de Nobelpriis foar de Literatuer. Yn 2011 waard er troch de Spaanske kening Juan Carlos yn 'e adelstân ferheft, mei de erflike titel fan "markys fan Vargas Llosa".
1
Ferstoarn
0er
Wieringerrânemar
Keppeling om utens
Offisjele webstee oer de Wieringerrânemar
1924
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1920-er jierren.
Harm van der Pal
thumbnail|Harm van der Pal (1983) Harm van der Pal (19 maart 1959) wie in Fryske hurdrider.
Makke yn it allroundriden al op 16-jierige leeftiid syn debút yn Jong Oranje en waard twa jier letter as benjamin opnomd yn de kearnploech. Syn karrière waard tekene troch blessueres. Doe't er yn 1983 syn nekke bruts by in dûk yn de Tsjûkemar en nei in lange perioade fan refalidaasje ek noch ris de Sykte fan Pfeiffer krige wie syn karriêre dien. Van der Pal is no sportsjoernalist, túnker, wettersporter en mei Antje âlder fan harren reedridende dochter Jeske.
Koos Schuur
Jacobus Gerardus (Koos) Schuur (Veendam, 4 oktober 1915 – Almere, 1 desimber 1995) wie in Nederlânsksk dichter, skriuwer en oersetter. Hy wie ien fan de oprjochters fan tydskrift Het Woord en jildt as ien fan de paadsljochter fan de Fyftigers.
Biografy
Schuur wie in soan fan winkelman Jan Schuur en Elisabeth Huurman. Syn pake hie in boekhannel. Schuur gie nei de HBS yn Veendam en krige yn de fyfde klasse kunde oan Theo Mooij, de lettere dichter A. Marja. Thús wie der gjin jild foar in akademyske stúdzje, dat fan 1935 ôf gie Koos Schuur oant wurk as sjoernalist by it deiblêd de De Noord-Ooster yn Wildervank. Schuur debutearre 1938 as dichter yn Den Gulden Winckel. A. Marja stjoerde sûnder dat Schuur it wist dy syn gedicht Spiegelman nei De Gids, dêr't yn opnaam waard. Teffens ferskynde in gedicht fan Schuur yn Criterium. Troch Marja krige Schuur kunde oan ûnder oaren Max Dendermonde, Eddy Evenhuis, Ferdinand Langen, Ab Visser en Hendrik de Vries.
Yn de Twadde Wrâldoarloch siet Schuur by in fersetsgroep. Yn 1942 naam er ûntslach by De Noord-Ooster. Omdat de fersetsgroep infiltrearre rekke troch in ferrieder, ferfear Schuur augustus 1942 nei Amsterdam, dêr't hy ûnderdûkte om foar te kommen dat er as twangarbeider nei Dútslân moast. Yn Amsterdam moete er ûnder oaren Jan Elburg.
Nei de oarloch waard Schuur redakteur by útjouwerij De Bezige Bij en wie er mei Ferdinand Langen de redaksje fan it tydskrift Het Woord. Hy boaske oan de aktrise Caroline Bigot; sy krigen twa soannen, Jan en Kees. Yn 1951 waarden in stikmannich fan syn gedichten opnaam yn de bundel Atonaal. Itselde jier emigrearre de húshâlding Schuur nei Austraalje. Oer de begjintiid dêr skreau Schuur brieven dy't troch Jan Elburg en Salvador Hertog bondele waarden yn En de Kookaburra lacht (1953). Neidat syn houlik yn Austraalje op de non rûn wie, trochde Schuur opnij. Yn 1962 giet er werom nei Nederlân. Hy kriget wer wurk by De Bezige Bij en fan 1967 ôf wurket hy by de boekeclub ECI. Schuur sette wurk oer fan ûnder oaren Günter Grass, Heinrich Heine, Arthur Koestler, Ezra Pound, J.D. Salinger en Dylan Thomas. Pas yn 1980 ferskynt der wer in dichtbondel fan syn hân: Waar het was. 1990 folget Signalen, in karút syn wurk fan 1930 ôf oan.
Schuur troude 1968 treds en krige noch trije bern. Hy stoar yn de âldens fan 80 jier yn Almere Haven.
Ferskaat
Skilder Geert Schreuder makke yn 1998 in rige fan njoggen skilderijen mei de titel Novemberland by Schuur syn gedicht mei deselde titel.
Kachelotplaat
De Kachelotplaat (Dútsk: Kachelotplate) is in ûnbewenne waadeilân. It eilân beslacht in gebiet fan likernôch 260 hektare, it hat in lingte fan 2,5 kilometer en in breedte fan 1,3 kilometer. De Kachelotplaat leit sa’n 2,5 meter boppe de seespegel. It East-Fryske eilân leit yn tusken Boarkum, oarekant fan de Easteriems, en Júst, oarekant de Heaksgat. It leit inkele kilometers westlik fan Memmert, mei dêrtusken it Heaksgat-farwetter. De namme fan it eilân komt fan it Frânske wurd ‘cachelot’, dat potfisk betsjut.
Erkenning as eilân
De Kachelotplate hat oant in pear jier werom in sânplaat west. Mar trochdat de dunen grutter en heger waarden en der gers begûn te groeien op it eastlike part fan it eilân foldie de sânplaat oan de easken dy’t oan in eilân steld binne. Bygelyks in oerflak fan mear as 160 hektare en dat it eilân by gemiddeld heech wetter net mear oerstreamt. Sadwaande makke de Niedersächsischer Landesbetrieb für Wasserwirtschaft und Küstenschuts (NLWKN) op 28 july 2003 bekend dat de Kachelotplaat sa grut wurden wie dat it offisjeel as eilân yn de boeken kaam. Hjirtroch is de Kachelotplaat it jongste waadeilân.
It eilân groeit hieltyd tichter nei it eilân Memmert ta. Allinnich in smelle slinke soarget der foar dat de beide eilannen noch net oan elkoar groeid binne. Yn de takomst soene de eilannen oan elkoar groeie kinne, mar dit kin noch wol tsientallen jierren duorje. Dat dit ek definityf bart is net wis, mooglik ferdwynt it eilân sels wer yn de see troch in grutte stoarm. Sa hawwe swiere stoarmen yn 2006 en 2007 it eilân wer wat lytser makke.
thumb|right|400px|In satellytfoto fan de Kachelotplate. It eilân is it meast linkse (westlike) eilân op de foto. Fierder binne Júst, yn it noarden en Memmert dat súdlik fan Júst leit ek te sjen.