cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ynformaasje
Ynformaasje-easken
It is wichtich om beskate ynformaasje op ‘e tiid troch te jaan, oars kin it bygelyks foarkomme dat de ynformaasje earst komt nei it stuit dat der ferlet fan is. (bygelyks: de ynformaasje dy’t foar in gearkomste nedich is wurdt earst nei de gearkomste levere).
It is wichtich om folsleine ynformaasje te jaan, oars kin it foarkomme dat der beskate ynformaasje net werjûn wurdt wat foar de iene faaks net wichtich is. Mar foar de oare kin it krekt wol wichtich wêze.
De ynformaasje moat net út it ferline helle wurde, it moat krekte ynformaasje wêze oer gegevens dy’t by de tiid binne. Dus oer hoe’t de siteaasje OP DIT STUIT is.
Jo moatte troch in beskate proseduere de ynformaasje notearje/stal jaan. Jo moatte bygelyks gjin siferlisten kontrotearje litte as de sifers noch net definityf binne. Dan feroarje de sifers bygelyks en kin it byld fan in learling hiel oars wurde.
In bekende Nederlânske siswize seit: "overdaad schaadt” By it generearjen fan ynformaasje giet it dus (ek) om de keunst fan it fuortlitten.
As jo freegje nei de winstsifers it lân, ha jo gjin ferlet fan in ûnderferdieling nei produktgroep.
Kanalen
Der binne ferskillende wizen foar it oerbringen fan ynformaasje. Dat kin troch wurden of gebearten. It medium dêr’t gebrûk fan makke wurdt by it oerbringen fan it boadskip wurdt it kanaal neamd. Wy kinne ferskillende groepen ûnderskiede: As jo neat sizze, kin dochs in part fan it boadskip oerbrocht wurde troch lichemstaal. Sels jo oanwêzigens, jo swijen of jo andert dat mar net komt kin in boadskip oan de oar jaan.
Rûs
Yn hokker mjitte de ynformaasje dy’t oerbrocht wurdt oankomt by de ûntfanger hinget fan ferskate faktoaren ôf. Faktoaren dy’t de ynformaasje-oerdracht negatyf beynfloedzje wurde rûs neamd. Der besteane ferskate soarten rûs.
Eksterne rûs
Under eksterne rûs wurde faktoaren ferstien dy’t de ûntfanger ôfliede wêr’t de ynformaasje-oerdracht troch fersteurd wurdt. Dat is bygelyks it gefal as jo in petear besykje te hâlden yn in omjouwing mei in soad leven.
Ynterne rûs
Under ynterne rûs wurde faktoaren ferstien dy’t lizze yn de ûntfanger of de stjoerder. Ynterne rûs kin ferskate oarsaken hawwe: It petear fynt plak yn in taal dy’t ien of beide praters net goed machtich binne Kulturele ferskillen Ien of beide praters binne emosjoneel De stjoerder drukt him ûndúdlik út of makket net genôch ûnderskied tusken haad- en bysaken De ûntfanger lûkt te gau konklúzjes of ynterpretearret de ynformaasje op in wize dy’t de stjoerende partij net oankommen seach De ûntfanger fynt de ynformaasje yrrelevant en ferwurket dy bewust of ûnbewust net De stjoerder jout mear ynformaasje as de ûntfangende partij ferwurkje kin (information overload).
Nivo’s
Ynformaasje kin op ynhâldsnivo en betrekkingsnivo stjoerd wurde. It ynhâldsnivo giet de konkrete ynhâldlike ynformaasje oan. Betrekkingsnivo is ynformaasje op meta-nivo: bygelyks ynformaasje oer hoe’t in boadkip opfette wurde moat en hoe’t de ferhâldings binne tusken de belutsenen yn in relaasje. Faak wurdt tagelyk in boadskip op ynhâldsnivo en betrekkingsnivo jûn.
Organisatoaryske ynformaasje
Yn in organisaasje (lykas in bedriuw) hawwe jo ferskillende soarten ynformaasje.
Hazze
De hazze (wittenskiplike namme: Lepus europaeus), om ûnderskie te meitsjen mei oare hazzesoarten ek wol de Jeropeeske hazze, de Jeraziatyske hazze of de gewoane hazze neamd, is in sûchdier út it skift fan 'e hazze-eftigen (Lagomorpha), de famylje fan 'e hazzen en kninen (Leporidae) en it skaai fan 'e echte hazzen. Mei njoggen oare hazzesoarten makket dit bist diel út fan it ûnderskaai fan 'e echte hazzen (Eulagos). It wyfke fan 'e hazze hjit in moerhazze en it mantsje is in raam. De hazze is lânseigen yn in grut diel fan kontinintaal Jeropa en teffens yn westlik Aazje. Yn Fryslân komt er hiel algemien foar. Hy liket in protte op 'e wylde knyn (Oryctolagus cuniculus), mar is grutter en hat langere earen en efterpoaten.
Fersprieding
De hazze is lânseigen yn hast hiele Jeropa (mei útsûndering fan Skandinaavje, de Britske Eilannen, it grutste part fan it Ibearysk Skiereilân en de eilannen yn 'e Middellânske See) en fierders yn Lyts-Aazje en yn parten fan Sintraal-Aazje en súdwestlik en súdlik-sintraal Sibearje. As eksoat komt er ek foar yn Ingelân, Wales en Skotlân, yn súdlik Sweden, op Korsika, yn in beheind part fan it easten fan 'e Feriene Steaten, yn it súdlikste trêdepart fan Súd-Amearika, yn eastlik en súdeastlik Austraalje, op Tasmaanje en yn hiele Nij-Seelân.
Uterlik
De kop-romplingte fan 'e hazze bedraacht likernôch 50–65 sm en de sturt heakket dêr nochris 81/2–12 sm oant ta. Syn gewicht fariëarret fan 21/2–6 kg. De efterpoaten, dy't er brûkt om him mei ôf te setten, binne folle grutter as de foarpoaten en hawwe in lingte fan 12–16 sm. De lange en tige draaibere earen binne 9–12 sm lang. De hazze is de wylde knyn net wanlyk, mar hat in foarser foarkommen, gruttere poaten en langere earen mei swarte puntsjes dy't wylde kninen net hawwe. Op 'e rêch is de hazze grizich brún of ljochtbrún en op 'e bealch witich. yn in heidebiotoop binne hazzen gauris wat dûnkerder fan kleur. De sturt wurdt ûnder it draven sa holden dat de donkerbrune of swartige boppekant te sjen is (wylst de knyn sines omheech hâldt en de wite ûnderkant toant). Hazzen en kninen wurde tsjintwurdich net mear ta de kjifdieren rekkene, al binne se lang wol as sadanich beskôge.
Fretten en lûd
Hazzen binne herbivoaren, dy't winterdeis benammentlik tarje op gers en simmerdeis op krûden lykas klaver. As hja der de kâns ta krije, ite se ek graach beskate lânbougewaaksen, lykas nôt, stynske weet, jirpels en earte. By hege snie stelle se har tefreden mei it fretten fan strewelletwigen en beamskoars. Se meitsje net in protte leven, al kinne se somtiden in gnoarjend of fluitsjend lûd fuortbringe.
Status
De hazze hat de IUCN-status fan "net bedrige", wat sizze wol dat der gjin kâns op útstjerren bestiet, mei't it ferspriedingsgebiet grut is en de populaasje oer it algemien stabyl. Likegoed giet de populaasje der yn in protte lannen stadich op efterút, mei't de hazze sjoen wurdt as in skealik bist en sadwaande faak bejage wurdt.
Undersoarten
Der binne 15 (stân fan saken anno 2015) erkende ûndersoarten fan 'e hazze (Lepus europaeus):
Hazze yn it Frysk taaleigen
Yn it Frysk binne der in protte sprekwurden en siswizen mei de hazze, dy't almeast ferwize nei syn ûnderstelde eangstme of leffens of nei syn fluggens.
Spring break
De spring break (letterlik: "maitydskoft") is in fakânsje fan ien wike op 'e Amerikaanske universiteiten dy't tradisjoneel om begjin maart hinne falt, mar yn alle gefallen tusken ein febrewaris en begjin april yn. De spring break stiet bekend om 'e lûdroftige fakânsjes, mank geand mei dronkenskip, drugsgebrûk en flechtich seksueel kontakt, dy't jonge studinten hâlde yn waarme baaiplakken as Daytona Beach, Miami Beach, South Beach en Panama City Beach, allegear yn Floarida, en fierders yn South Padre Island yn Teksas, Cancún en Acapulco yn Meksiko en ek wol op Jamaika.
Fan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch oant yn 'e jierren tachtich wie Fort Lauderdale, yn súdlik Floarida, noch it populêrste spring break-fakânsjeoard, mar de ynwenners dêre krigen úteinlik sa har nocht fan 'e skea dy't troch dronken studinten oanrjochte waard, dat de pleatslike autoriteiten yn 1985 ferskate beheinings ynfierde. Fan gefolgen krige Fort Lauderdale yn 1989 noch mar 20.000 spring break-gongers, in ôfname fan 94,3% yn ferliking mei de 350.000 út 1985. Tsjintwurdich binne yn 'e Feriene Steaten Panama City Beach, mei likernôch 300.000 spring break-gongers jiers, en Daytona Beach, mei sa'n 200.000, de wichtichste fakânsjebestimmings yn 'e foarjiersfakânsje. Bûten Floarida is it Teksaanske South Padre Island it populêrst, mei 80.000 oant 120.000 besikers.
Ek yn oare lannen komme spring breaks foar, û.m. yn Kanada, Sina, Súd-Koreä en Japan. Op 'e Kanadeeske universiteiten wurdt dit ferskynsel reading week neamd en falt it tusken ein febrewaris en begjin maart yn. Yn Japan wurdt spring break holden fan 'e ein fan it akademyske jier yn mids maart oant op 1 april it nije akademyske jier begjint.
Plysje
thumb|Boerd mei logo fan in Nederlânsk plysjeburo De plysje of polysje is yn in rjochtssteat de oerheidstsjinst dy't belêstge is mei de hanthavening fan 'e iepenbiere oarder en feilichheid, it ûndersykjen en bestraffen fan (potinsjeel) strafbere feiten, de opspoaring fan kriminelen, direkte helpferliening en it jaan fan advys oer in ferskaat fan ûnderwerpen, bgl. hoe't men jins hûs it bêste befeiligje kin tsjin ynbraak. Dêrby falt de plysje yn 'e regel ûnder it ministearje fan Binnenlânske Saken.
Yn (Jeropeesk) Nederlân wie de plysje fan 1945 oant 1993 opdield yn twa ferskillende organisaasjes, de gemeenteplysje en de ryksplysje. Fanôf 1993 is der noch mar ien, lanlike organisaasje, dy't oant 2013 opboud wie út 25 regiokorpsen en in Korps Lanlike Plysjetsjinsten (KLPD). Per 1 jannewaris 2013 waard de plysje reorganisearre, sadat der doe ien lanlik plysjekorps ûntstie, mei 10 regionale ienheden, in lanlike Ienheid en twa ûnderstypjende tsjinsten yn 'e foarm fan in plysjetsjinstesintrum en de stêf fan 'e korpslieding. Dêrnjonken hat Karibysk Nederlân it eigen Korps Plysje Karibysk Nederlân.
De plysje stiet by de hanthavening fan 'e iepenbiere oarder en by de útfiering fan 'e helpferlieningstaken ûnder it gesach fan 'e pleatslike boargemaster. As de plysje strafbere feiten ûndersiket en de dieders opspoart, stiet er ûnder it gesach fan 'e ofsier fan justysje (of, yn it gefal fan Karibysk Nederlân, ûnder it gesach fan 'e mienskiplike prokureur-generaal fan Kurasau, Sint-Marten en Karibysk Nederlân). De Keninklike Maresjesee, dy't ressortearret ûnder it ministearje fan Definsje, kin fanwegen syn publyklike plysjetaken ek as in plysjekorps beskôge wurde.
Fokker F27
De Fokker F27 "Friendship" is in passazjiersfleantúch dat ûntwurpen en boud is troch it Nederlânske fleantúchfabryk Fokker. Mei 793 tastellen, is it it bêst ferkochte West-Jeropeeske turboprop-passazjiersfleantúch fan alle tiden. It tastel waard ek yn lisinsje boud troch de Amerikaanske fleantúchmakker Fairchild.
Skiednis
De Fokker Friendship waard yn 1954 troch Fokker syn haadkonstrukteur Cees van Meerten ûntwurpen, as ferfanger foar de Douglas DC-3. Der waard keazen foar in heechdekker mei twa Rolls-Royce Dart motors en in drukkabine foar 28 passazjiers. It earste prototype, de PH-NIV, makke op 24 novimber 1955 syn earste flecht. It twadde prototype en teffens earste produksjemodel, wie benei in meter langer, meidat it earste prototype sturtlêstich blykte. It het langere tastel koe ek 32 minsken mear meinimme. Fierders foel de kar op Dart Mk 528 motors.
De propeller mei fjouwer blêden fan de F27 waard makke troch Dowty Rotol. De earste ferzjes hiene in rûn útein. Letter waard in stompe tip tapast om mear fermogen te krijen, mar dy makke mear leven. Om it lûd fan de propeller yn de kabine te ferleegjen brocht Fokker tuned vibration absorbers oan op de spanten fan de fleanmasine.
In protte romp- en fleugeldielen fan de Friendship waarden makke út ferlime aluminium sandwich-konstruksjes; yndertiid in revolúsjonêre menier om it gewicht leger te hâlden. Der waarden gjin klinkneils mear brûkt. De ûntjouwing fan de F27 koste doetiidsk 30 miljoen gûne, dat foar in part oan Fokker liend waard troch de Nederlânske Steat.
De earste ferzje fan de Friendship, de F27-100, koe 44 passazjiers meinimme en waard yn septimber 1958 as earste oan Aer Lingus levere. Rillegau kaam ek in ferzje mei Dart Mk 532 motors út, de F27-200. It bekendste type Friendship is de F27-500. De romp waard nochris langer makke sadat it tastel doe 52 passazjiers ferfiere koe. Der waard wer keazen foar Dart Mk 528 motor. Dy ferzje fan de F27 fleach fan novimber 1967 ôf oan.
Yn 1956 joech Fokker de Amerikaanske fleantúchbouwer Fairchild in lisinsje om it tastel yn de Feriene Steaten te meitsjen. Op 12 april 1958 wie de earste flecht mei de Fairchild F-27. Fairchild ûntwikkele letter sels in langere ferzje, de Fairchild F-227.
Fan de Friendship waarden totaal 786 stiks boud (206 troch Fairchild). De F27 is dêrom it meast súksesfolle West-Jropeeske turboproppassazjiersfleantúch ea. It waard tige populêr yn de Tredde Wrâld, om't it tastel gaadlik foar lytse net-befluorre start- en lâningsbanen wie en in breed lâningsgestel hie. Iere jierren tachtich waard de opfolger foar de Friendship betocht, de Fokker 50.
It Aviodrome yn Lelystêd hat it tredde tastel dat makke waard, en besit ek parten fan it prototype. Yn it Militêre Loftfeart Museum yn Soesterberg stiet in F27-300M Troopship. De F27 Friendship Association kocht yn 1995 de 'F-3', in prototype dat omboud waard ta ferkearsfleantúch en yn 1958 yn tsjinst kaam fan de Dútske LTU. It tastel stiet yn it Aviodrome, mar is net fleanree. In oare Friendship, de F-5, waard yn 2004 kocht yn Austraalje en makket sûnt 2005 omflechten. It is de âldste Fokker F27 dy't noch fleant.
Op 5 maaie 2006 waard bekend dat de Friendship keazen wie ta it Beste Nederlandse Design. It tastel krige 1844 fan de 5649 útbrochte stimen yn de fan de Premsela Stichting en NRC Handelsblad útskreaune wedstriid.
Farianten
thumb|250px|F27-300 mei [[Rolls-Royce plc|Rolls-Royce Dart motor]]
Technyske gegevens
Foar de F-27-200:
Jehannes de Dopertsjerke (Hilaard)
De Jehannes de Dopertsjerke oan it Skilpaed yn Hilaard is in tsjerkegebou fan de protestanske gemeente Hilaard-Húns-Leons.
Skiednis en beskriuwing
Foar de bou fan de hjoeddeiske tsjerke om 1450 hinne hat der nei alle gedachten in houten tsjerke stien. De goatyske tsjerke waard noch foar de reformaasje boud en wijd oan Jehannes de Doper. Alder is de fan kleastermoppen boude toer, dy't út 1245 datearret en yn 1865 waard renovearre. Mooglik dat by dy restauraasje oan de westlike kant fan it sealtek in klokgeveltsje waard oanbrocht. Op in âldere tekening út 1723 binne de beide gevels noch gelyk.
Oan de noardlike kant fan de tsjerke binne steunbearen oanboud en op in tekening út 1723 is dêr ek in tagong te sjen, dy't tsjintwurdich tichtmitsele is.
De sealtsjerke wurdt eastlik ôfsletten mei in fiifsidich koer.
Oargel
It twamanualige oargel waard yn 1880 boud troch L. van Dam en Soannen en ferfong doe in ynstrumint fan A. Hempenius út 1783. By in restauraasje troch W. Eppinga waard it front blau farve. Tagelyk waarden de dsiposysje feroare, de toetsen fan de manualen mei keunststof belein en de registers oerfarve. By de restauraasje fan de tsjerke yn 2000 waarden de oarspronklike kleuren fan it front hersteld. De oargelrestauraasje yn 2011 troch Bakker & Timmenga brocht it ynstrumint werom nei de oarspronklike sitewaasje. Ek waarden de registeropskriften op 'e nij skildere en is it keunststof belis op de toetsen ferfongen.
De Polsleatpolder
De Polsleatpolder (De Polslootpolder) wie in wetterskip súdlik fan Akkrum yn de destiidske Nederlânske gemeente Utingeradiel yn de provinsje Fryslân. It wie in selsstannich oerheidsorgaan fan 1912 oant 1968. It wetterskip hie in oerflakte fan sawat 100 bunder.
Nei't de polder yn de winter 1909-1910 suver ûnderstrûpt wie - allinnich troch in tydlike dykferheging koe dat tefoaren kommen wurde - waard yn 1910 it inisjatyf nommen ta oprjochting fan in wetterskip. De oprjochting wie yn 1912. In part fan it gebiet waard it hiele jier drûchholden, in part allinnich yn de simmer. Dêrta waard in simmerdyk oanlein. Op 1 juny 1968 waard it wetterskip by de earste provinsjale wetterskipskonsintraasje yn Fryslân opheft en gie it op yn wetterskip Boarnferd.
Nei noch in pear fúzjes falt it gebiet fan 2004 ôf oan ûnder Wetterskip Fryslân.
List fan planetoïden 72801-72900
Dit is in list fan planetoïden 72801-72900.
Bioskoop
In bioskoop is in iepenbier (tsjin betelling) tagonklike útgeansgelegenheid, dy't bedoeld is foar it fertoanen fan films. Dat wurdt dien op in grut 'wyt doek' foaryn in saneamde filmseal dy't folstiet mei oan 'e flier fêstskroefde stuollen, wêrfan't de sitting oer it algemien opklapber is. Heech efteryn de seal is in lyts rútsje mei dêrefter in hokje dêr't de projektor opsteld stiet, dy't rjochte is op it wite doek. De betsjinner fan 'e projektor wurdt de projeksjonist neamd. It wurd 'bioskoop' komt fan it Grykske βιος, bios ("libben") en σκοπειν, skopein ("sjen"), dus frij fertaald: "it sjen fan bewegende bylden". De alderearste bioskoop waard yn 1895 yn 'e Dútske haadstêd Berlyn iepene.
It tal besikers dat tagelyk yn ien bioskoop terjochte kin, hinget ôf fan it tal filmsealen en it tal sitplakken de seal. Nijere bioskopen beskikke, fral yn gruttere stêden (dêr't fanwegen de befolkingsgrutte mear publyk ferwachte wurde mei), oer mear en gruttere sealen. Yn âldere bioskopen, dêrfoaroer, binne de sealen oer it algemien lytser en de oantallen sitplakken de seal beheinder. Ek hawwe âldere bioskopen ornaris minder filmsealen (soms sels mar ien). By moderne bioskopen wurdt ûnderskie makke tusken in cityplex (oant 7 sealen), in multiplex (7-14 sealen) en in megaplex (mear as 14 sealen). Fral yn 'e Feriene Steaten besteane ek drive-inbioskopen, dêr't de film op in skerm fertoand wurdt dat foar in grut parkearterrein opsteld is, en dêr't de besikers de film fan harren auto út besjogge.
Yn 'e measte gefallen meie bioskoopbesikers nei it keapjen fan in tagongskaartsje sels in plakje yn 'e filmseal útsykje. Foarhinne wie it lykwols gauris wenst dat der in kaartsje foar in beskaat sitplak kocht waard, wêrby't kaartsjes foar de ferskillende stuollen yn priis ferskilden. Dan waard men troch in saneamde ûvreuze nei jins plak begelaat om al of net opsetlike fersinnen foar te kommen. Yn hiele sjike bioskopen wurkje hjoed de dei noch wol sokke ûvreuzes.
In soad lannen kenne yn 'e bioskoop in foarm fan sinsuer dy't basearre is op leeftyd. Dat systeem is bedoeld om bern te beskermjen tsjin bylden dy't net gaadlik of sels skealik foar harren achte wurde. Yn Nederlân wurde films op dat mêd beoardiele troch de Sjochwizer, dy't se yndielt yn 'e kategoryen gaadlik foar AL (alle leeftiden), 6 jier, 12 jier en 16 jier. Yn maart 2009 waard de kategory gaadlik foar 9 jier dêroan tafoege. Der jildt in wetlik ferbod (Wetboek fan Strafrjocht kêst 240a) foar bioskoopeksploitanten om jongerein fan ûnder de 16 ta te litten by in film yn 'e Sjochwizerkategory fan 16 jier en âlder. Dêrom wurdt der yn twifelgefallen by de kassa fan 'e bioskoop nei in identiteitsbewiis frege.
Nederlân hie yn 2008 127 reguliere bioskopen en likernôch 60 spesjalisearre seksbioskopen, dy't allinnich pornografyske films fertoane. Yn 1956 berikte it bioskoopbesyk yn Nederlân in hichtepunt fan 70 miljoen minsken jiers. Neitiid sakke dat stadichoan yn troch de opkomst fan 'e tillefyzje. It djiptepunt wie yn 1985, doe't der mar 15 miljoen minsken nei de bioskoop giene. Tsjin 'e ein fan 'e tweintichste iuw en yn it begjin fan 'e ienentweintichste iuw is it bioskoopbesyk wer licht tanommen, oant 30 miljoen minsken yn 't jier yn 2012. De helte fan alle Nederlanners giet teminsten ien kear jiers nei de bioskoop. Gemiddeld bioskooppublyk yn Nederlân docht dat fjouwer kear yn 't jier.
Shadowfell
Shadowfell is in fantasy-roman foar jongerein, skreaun troch de Nijseelânske auteur Juliet Marillier. De titel betsjut: "Skaadberch" of "Berch fan de Skaden". It boek, dat skreaun is yn it ik-perspektyf, fertelt it ferhaal fan 'e jonge Neryn, in mei boppenatuerlike talinten bejeftige famke yn in lân dêr't lju om sokke dingen ferfolge wurde. Shadowfell is it earste diel fan 'e Shadowfell-trilogy. De roman waard yn 2012 publisearre troch de Amerikaanske útjouwerij Knopf. Marillier wûn der yn 2013 in Tin Duck Award mei yn 'e kategory bêste spekulative fiksje. It boek waard yn 2012 yn it Nederlânsk oerset troch Selma Soester en ûnder de titel Verboden Magie publisearre troch Utjouwerij Luitingh-Sijthoff.
Ynhâld
It lân Alban wurdt regearre troch de wrede kening Keldec, dy't syn trewanten derop útstjoerd om eltsenien dy't boppenatuerlike jeften hat, te deadzjen. Slimmer noch binne de 'breinskrabers', tsjoenders dy't yn opdracht fan 'e kening wurkje, en dy't troch feroarings yn 'e psyche oprjochte lju ta gewillige tsjinners fan 'e kening meitsje of ta bernskens bringe kinne. Yn dat lân binne Neryn en har heit al ferskate jierren op 'e flecht, sûnt har beppe, dy't itselde soarte boppenatuerlike talinten hie as sy, it slachtoffer wurden is fan in breinskraber. Hoewol't it de tsjoender net slagge om beppe ta in tsjinneresse fan 'e kening te meitsjen, wie it âld minske neitiid harsels net mear, en libbe se noch mar koarte tiid.
Neryn en har heit swalkje sûnt dy tiid troch it lân, wêrby't se de Oftwingers, de elitesoldaten fan 'e kening, dy't nei Neryn op 'e siik binne, hieltyd mar in stap foarbliuwe. As Neryn har heit oan 'e westkust fan Alban by in oanfal fan 'e Oftwingers omkomt, bliuwt hja lykme-allinne efter, mei't har mem al stoarn is doe't se noch lyts wie, en har âldere broer earder al om hals brocht is. De iennichste reden dat Neryn it diskear sels net ek ôfleit, is dat in ûnbekende man, de mysterieuze Flint, har op 'e tiid helpt om te ûntkommen. Flint biedt oan har fierder te helpen, mar Neryn fertrout him net, en beslút om op eigen manneboet troch te reizgjen.
No't se alhiel allinnich op 'e wrâld is, beslút Neryn om nei de Skaadberch (Shadowfell) te gean, yn it bercheftige noarden fan it lân. De Skaadberch is in namme dy't troch de ynwenners fan Alban inkeld flústere wurdt, mei't it de basis is fan 'e lêste rebellen tsjin 'e tiranny fan Keldec. It bestean derfan is lykwols sa mei riedsels omklaaid, dat de measte lju it as in myte beskôgje. Dwers troch de wyldernis giet Neryn, mei't se har net op 'e wegen doar te weagjen, troch waar en wyn en noed en gefaren.
Underweis nei de Skaadberch kriget Neryn te meitsjen mei profesijen en beproevings en moetet se in machtich wêzen dat de Master fan de Skaden blykt te wêzen. Hja rekket slim siik en wurdt inkeld fan 'e dea rêden trochdat Flint wer opdûkt om har mei te nimmen nei in sideplak dêr't er har fersoarget oant se opbettere is. Neryn wit dat se nimmen mei har plannen fertrouwe moatte soe, mar der is wat yn har dat der nei langet om him yn betrouwen te nimmen.
Krektsa liket Flint har syn fertrouwen te skinken as er fertelt dat er as ien fan 'e lieders fan 'e Oftwingers in ynfloedrike posysje beklaait oan it Keninklik Hof. Neryn wifket tusken ôfkear en eat dat tige op leafde liket as er boppedat bekent dat er in breinskraber is, wierskynlik de lêste yn Alban mei dat talint dy't noch oplaat is op 'e wize sa't dat bedoeld wie, om geastlik sike minsken te genêzen. No is er as spion foar de opstannelingen de hoale fan 'e liuw ynkrongen en liedt er in gefaarlik en iensum libben. Lang om let komt Neryn by de Skaadberch oan en wurdt dêr opnommen yn it fermidden fan 'e rebellen dy't oanfierd wurde troch Flint syn freon Regan. Shadowfell einiget as Flint ôfset om him wer by de kening te jaan, en Neryn troch syn ôfwêzigens einlings beseft dat se fan him hâldt.
Finster (betsjuttingsside)
"Finster" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Marije-Himelfeartkatedraal (Moskou)
Skiednis
De earste stiennen katedraal op dit plak waard yn de 14e iuw boud tidens it regear fan Ivan I. Dizze fan wite stien boude katedraal ferfong in houten tsjerke en wie de earste stienen tsjerke fan Moskou. Nei ferrin fan tiid waard de tsjerke boufallich en yn 1471 waard útein set mei de bou fan in nije katedraal. Op 20 maaie 1474 waard Moskou troffen troch in ierdskodding en de noch net foltôge katedraal rekke sa swier skeind dat alles wat der noch stie wer ôfbrutsen wurde moast. Ivan III noege doe de Italjaanske arsjitekt Aristoteles Fioravanti út om in nije katedraal te bouwen. Dizze katedraal waard op 12 augustus 1479 troch de metropolyt Gerontius ynwijd. thumb|250px|Grûnplan Marije-Himelfeartkatedraal
Lokaasje
De katedraal stiet frij op it heechste plak fan de Kremlynheuvel oan de noardlike kant fan it Katedraal-Plein (Соборная площадь). Oan de noardlike kant wurdt de katedraal troch in smelle stege fan it Paleis fan de Patriarchen en de Tsjerke fan de Tolve Apostels skieden. Op it súdeasten fan de katedraal stiet de klokketoer fan Ivan de Grutte en súdlik, oan de oare kant fan it plein, de Katedraal fan de Aartsingel Michael. Súdwestlik fan de katedraal stiet it Fassettenpaleis.
Betsjutting foar de Russyske skiednis
thumb|left|250px|De kroaning fan Ruslân's lêste tsaar Nikolaas II yn de Himelfeartkatedraal (1898, Hermitage) Sûnt de earste tsjerke fan 1327 hie de katedraal in representative funksje foar wichtige oangelegenheden. Oant 1918 wie it de kroaningstsjerke fan de grutfoarsten fan Moskou en letter de tsaren fan Ruslân, ek nei't Sint-Petersburch de nije haadstêd fan it ryk woarn wie. De katedraal wie ek de haadtsjerke fan de Eparchy Moskou en de Russyske otterdoksy en hjir waarden fan 1589 ôf alle metropoliten en patriarchen wijd en oant 1721 ek begroeven. Op de grutte bestjutting fan de katedraal wiist ek it grutte grûnbesit, dat de tsjerke besiet oant de nasjonalisaasje dêrfan yn 1765 troch Katarina de Grutte.
De katedraal yn de Sovjet-tiid
Al gau nei de Oktoberrevolúsje waard de katedraal mei alle oare tsjerken yn it Kremlyn sletten foar de earetsjinst. De lêste otterdokske tsjinst waard op it otterdokske Peaskefeest op 5 maaie 1918 fierd. Yn 1922 naam it rezjym de tsjerkeskat yn beslach. De skat kaam foar in grut diel in musea telâne, mar guon foarwurpen waarden oan it bûtenlân ferkocht om sa oan devizen te kommen. Yn 1949-1950, 1960 en 1978 fûnen der restauraasjes oan de katedraal plak. Noch foar it Sovjet-systeem hielendal ynsakke fûn tidens de Perestrojka yn 1989 foar it earst wer in tsjerketsjinst plak. Yn 1991 waard de katedraal werom jûn oan de Russysk-Otterdokske Tsjerke.
Beskriuwing
thumb|250px|left|De beskildering fan it ynterieur De âldste dielen fan de rike beskildering bleaune bewarre yn de Kapel fan Marije's Lofprizing. Dy fresko's ûnstiene tusken 1479 en 1481. De oare fresko's yn de tsjerke datearje foar it measte út de jierren 1642-1643.
Ut it jier 1547 datearret de fiif ferdjippings tellende ikonostaze, dy't doedestiids in ienfâldiger ikonostaze út 1481 ferfong. De twa heechste lagen fan de ikonostaze waarden yn de jierren 1626 en 1653-1654 tidens in ferbouwing fan de tsjerke tafoege. It sulveren en brûnzen beslach op de ikonostaze waard net earder as nei de plondering fan de katedraal troch Napoleon's troepen oanbrocht. Yn de ikonosta'ze waarden ek de wichtichste ikoanen út de troch de Moskoviten ferovere stêden ferarbeide. Ien fan de âldste foarbylden is in ikoan mei Sint-Joris út de 12e iuw, dy't Ivan IV yn 1561 út Veliky Novgorod nei Moskou helje liet. Links fan de keningsdoar siet oant 1919 ien fan de meast ferearde ikoanen fan de Otterdokske Tsjerke, dat oarsponklik út Vladimir stamde. Dat ikoan fan de Mem fan God fan Vladimir is in byzantynsk wurk út it twadde fearn fan de 12e iuw en wurdt sûnt 1926 yn de kolleksje fan de Tretjavkov-Gallery bewarre.
Air Berlin
Air Berlin (offisjele namme: Air Berlin PLC & Co. Luftverkehrs KG), faak presintearre as airberlin, wie de twadgrutste loftfeartmaatskippij fan Dútslân efter Lufthansa. Air Berlin ferfierde passazjiers nei bestimmings yn Jeropa, Aazje, Afrika en Noard-Amearika.
Op 15 augustus 2017 frege it bedriuw fallissemint oan. De lêste passazjiersflecht wie op 27 oktober 2017.
Float
De float fan Air Berlin bestie op 25 july 2015 út 129 fleanmasines mei in gemiddelde âldens fan 7,2 jier.
Stroomstjitwapen
In stroomstjitwapen, ek wol in elektroskokwapen of soms in stun gun neamd, is in wapen dêr't elektryske skokken mei tatsjinne wurde kinne. Dit apparaat is yn 1974 ûntwikkele troch Jack Cover, in Amerikaanske wittenskipper fan de NASA. Lichte ferzjes, lykas de feepripper, bringe lichte skokken ta, dy't mear bedoeld binne om it slachtoffer skrikke te litten en sadwaande earder ferlike wurde kinne mei skriktried as mei in wier wapen. Sokke lichte stroomstjitwapens wurde brûkt troch feehâlders om grutfee (almeast kij) foarút te krijen as se it dêrtsjin yn 'e kant sette. Dêrby moat men tinke oan it twingen fan in ko om 'e laadbarte fan in feewein op te rinnen. Ek yn slachthuzen wurdt soksoarte ark wol brûkt.
Swierdere ferzjes fan stroomstjitwapens binne bedoeld om tsjin oare minsken ynset te wurden. (Yn Nederlân is soks inkeld foar de plysje tastien.) Dêrtroch ferliest it slachtoffer tydlik de behearsking oer syn of har spieren, sadat hy of sy oermastere wurde kin. De bekendste foarm fan sokke stroomstjitwapens is de taser, dy't anno 2017 yn omtinken nommen is om yn Nederlân as algemien plysjewapen ynfierd te wurden, sa't er yn bygelyks de Feriene Steaten al jierren yn gebrûk is. De oansjenlike elektryske skok dy't mei dit wapen tabrocht wurdt, hat as sydeffekt dat it slachtoffer ek slimme pine ûnderfynt. Hoewol't soks foar de measte minsken gjin duorjende skea opsmyt, kin de elektryske skok foar lju dy't hertproblemen hawwe, fatale gefolgen hawwen.
Yn 'e simpelste foarm bestiet in streamstjitwapen út in yn 'e hân holden, op in batterij wurkjend apparaatsje mei twa metalen pjukken dêr't elektrisiteit tusken komt te stean as men in knopke yndrukt. As men dy pjukken by immen tsjin 'e hûd oantriuwt en dan it knopke yndrukt, giet de elektrisiteit dy persoan troch de lea hinne. In feepripper hat foar de feilichheid fan 'e brûker faak in langere stâle, om't in ko wolris nei efteren ta wâdzje kin as men him in skokje tatsjinnet. Tasers hawwe de foarm fan in pistoal, kompleet mei kolf, loop en trekker. As men de trekker oerhellet, sjit it wapen twa pylkjes ôf dy't mei elektryske triedden mei it wapen ferbûn bliuwe, en krekt sa wurkje as de beide pjukken by ienfâldiger foarmen fan stroomstjitwapens. Hjirmei kin immen op in ôfstân fan trije oant fiif meter útskeakele wurde. Der binne ek elektroskokprojektilen ûntwikkele foar de lange ôfstân, dy't gjin triedden nedich binne en ôfsketten wurde kinne út in gewoan jachtgewear.
Saône
De Saône is in 480 km lange rivier yn it easten fan Frankryk, dy't yn de Fogezen ûntspringt en yn Lyon yn de Rône útrint. It ôfwetteringsgebiet beslacht 29.950 km².
Patrick Süskind
Patrick Süskind (Ambach, 26 maart 1949) is in Dútsk skriuwer fan literêre romans en koarte ferhalen, toanielstikken en senario's. Hy briek mids 1980-er jierren ynternasjonaal troch mei syn roman Das Parfum.
Jonkheid en oplieding
Süskind waard yn 1949 berne yn Ambach (yn 'e gemeente Münsing), oan 'e Starnberger See by de Beierske haadstêd München. Syn heit wie de auteur en sjoernalist Wilhelm Emanuel Süskind, dy't lang foar de krante Süddeutsche Zeitung wurke en bekend waard as mei-skriuwer fan it non-fiksjeboek Aus dem Wörterbuch des Unmenschen, in samling krityske essays oer it Dútske taalgebrûk yn 'e nazytiid. Syn mem wurke as sportdosinte. Syn âldere broer Martin E. Süskind folge yn syn heite fuotleasten as sjoernalist.
De legere skoalle en it fuortset ûnderwiis folge Süskind yn it Beierske doarp Holzhausen. Nei syn ferplichte Zivildienst ("mienskipstsjinst", dy't yn 't plak kaam fan syn tsjinstplicht) slagge er foar it talittingseksamen (Abitur) foar it heger ûnderwiis. Hy studearre neitiid fan 1968 oant 1974 Midsiuwske en moderne skiednis, earst oan 'e Universiteit fan München, en letter yn it Frânske Aix-en-Provence, mar dy stúdzje makke er nea ôf. Hy ferfear nei Parys, dêr't er op kosten fan syn begoedige âlden libbe, wylst er benammen koarte fiksje skreau dy't nea útjûn waard en lange senario's dy't nea ferfilme waarden.
Karriêre
Süskind belibbe syn earste súkses as skriuwer yn 1981 mei it toanielstik Der Kontrabaß, dat er oarspronklik skreaun hie as in harkspul. Yn it teäterseizoen fan 1984-1985 waard dat stik mear as fiifhûndert kear spile. It hat ien rol, dy fan in tragy-komyske orkestmuzikant. Mids 1980-er jierren wie Süskind ek súksesfol as senarioskriuwer foar tillefyzjeproduksjes, wêrûnder Monaco Franze (1983) en Kir Royal (1987). Foar syn senario foar de film Rossini, regissearre troch Helmut Dietl, wûn er yn 1996 de senariopriis fan it Dútske Ministearje fan Kultuer. Ferskate oare prizen, lykas de FAZ-Literaturpreis, de Tukan-Preis en de Gutenbergpreis, wiisde er lykwols ôf.
Ynternasjonaal briek Süskind yn 1985 troch mei de bestseller Das Parfum, oer in moardzjende parfummakker yn it Frankryk fan 'e achttjinde iuw. Dy roman stie njoggen jier lang op 'e bestsellerlist fan it Dútske wykblêd Der Spiegel, en waard yn 2006 ferfilme troch Tom Tykwer, ûnder de titel Das Parfum: Die Geschichte eines Mörders. Süskind wûn foar de magysk-reälistyske, fantasy-eftige eleminten yn it boek yn 1987 de World Fantasy Award. Oare bekende literêre wurken fan Süskind binne de novelles Die Taube, út 1988, en Die Geschichte von Herrn Sommer, út 1991, en de essaybondel Über Liebe und Tod, út 2006.
Priveelibben
Süskind wennet tsjintwurdich ôfwikseljend yn München en it Frânske Montolieu, en hat keazen foar in libben yn ôfsûndering. Der is sadwaande net in soad oer him bekend, mei't er him folslein weromlutsen hat út 'e Dútske literêre wrâld en gjin fraachpetearen of it nimmen fan foto's tastiet.
Swimmen op de Paralympyske Simmerspullen 1972
De IVe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.
Manlju
{| width=60%
Froulju
{| width=60%
Kodeks
Mei in kodeks wurdt in bûn boek út de Lette Aldheid of midsiuwen oantsjut. It wurd kodeks is ôflaat fan it Latynske caudex wat houtblok betsjut. De oarspronklike betsjutting fan kodeks yn de âldheid wie bedoeld as ûnderskied mei in papyrusrôle. In kodeks is ynbûn, lykas ek hjoeddeiske boeken en jo kinne der yn blêdzje. In rôle, lykas de Toara, rôlje jo lêzendewei ôf. In kodeks is dus in publikaasje yn bûne boekfoarm.
It binen fan boeken waard al lang foar it begjin fan ús jiertelling útfûn yn de sted Byblos (no yn Libanon. De Bibel hat syn namme dêr fan. De oarspronklike betsjutting fan it wurd Bibel is: ‘in boek lykas yn Byblos makke’.
Kodeks betsjut net manuskript. It wurd manuskript betsjut simpelwei: mei de hân skreaun. Likegoed wurdt it wurd kodeks in soad brûkt yn kombinaasje mei âlde manuskripten, om dêrmei oan te jaan dat se de foarm fan in ynbûn boek hiene.
De oantsjutting kodeks fine wy ûnder oare yn de folgjende publikaasjes:
Peter III fan Ruslân
Peter III Fjodorovitsj (Russysk: Пётр III Фёдорович, Pjotr III Fjodorovitsj; berne as Karel Peter Ulrich op 21 febrewaris 1728 yn Kiel, Dútslân, ferstoarn op 17 july 1762 yn Sint-Petersburch) folge yn 1762 tsarina Elizabeth op as hearsker oer it Russyske Ryk. Yn it koarte skoft dat er tsaar wie, makke er troch syn pro-prusyske polityk yn Ruslân in soad fijannen en al yn in heal jier tiid kaam der in ein oan syn bewâld. Oannommen wurdt dat Peter III, dy't hast gjin Russysk prate, fermoarde waard nei't er earder twongen waard de troan op te jaan. Peter III waard opfolge troch syn frou, dy't bekend waard as Katarina de Grutte.
Jonkheid
Peter Fjodorovitsj wie it iennich bern fan hartoch Karel Freark fan Sleeswyk-Holsein-Gottorp en Anna Petrovna, dochter fan tsaar Peter de Grutte en de âldere suster fan Elizabeth Petrovna. Syn âlders ferhûzen yn 1727 fan Sint-Petersburch nei it Dútske Kiel. Dêr ferstoar syn mem al trije moanne nei de berte fan har soan oan tuberkuloaze. Nei't ek syn heit yn 1739 ferstoar waard de alvejierrige wees hartoch fan Holstein-Gottorf, dat fanwegen it ferlies fan Sleeswyk oan de Deenske Kroan sûnt 1713 net in soad mear foarstelde. Om't syn muoike Elizabeth sels gjin bern hie wiisde hja op 18 novimber 1742 Peter oan as troanopfolger. De keizerin liet har Dútske muoikesizzer út Kiel helje; hy gyng oer op it russysk-otterdokse leauwe en waard yn de âldens fan 14 jier kening fan Finlân, nei't russyske troepen yn de Russysk-Sweedske Kriich fan 1741-1743 Finlân oermasteren.
Houlik
Keizerin Elizabeth regele foar Peter in houlik mei Sophia Augusta Frederica (de lettere Katarina de Grutte), dochter fan Christian August, prins fan Anhalt-Zerbst, en prinses Joanna Elizabeth fan Holstein-Gottorp. De jonge prinses gyng op it otterdokse leauwe oer en naam de namme Ekaterina Aleksejevna oan. Hja trouden op 21 augustus 1745, mar it houlik wie niet goed. Tegearre krigen se in soan, de lettere keizer Paul, en in dochter, Anna Petrovna (1757–1759). Letter ornearre Katarina dat Paul net in ferwekt wie troch har man en dat hja nea mienskip meiïnoar hân hiene. Katarina beskreau har man as in "idioat", de "dronkelap fan Holstein" dy't "goed foar neat" wie, ensafuorthinne. Yn de sechtjin jier dat se yn Oranienbaum residearre hie, Katarina in grut tal frijers. Peter hie in ferhâlding mei grevinne Elizabeth Vorontsova en soe fan doel west ha om nei syn kroaning Katarina te fermoardzjen en dan syn mêtresse ta tsarina te kroanen.
Bûtenlânske polityk
Peter waard tsaar op in stuit dat Ruslân yn de Sânjierrige Oarloch ferwikkele wie. De oarloch ferrûn ûnder keizerin Elizabeth foar Ruslân goed, mar op it stuit dat de striid tsjin Prusen hast beslist wie, ferstoar Elizabeth. Troanopfolger Peter wie in grut bewûnderer fan Freark II fan Prusen en hy liet nei de troansoerdracht fuort de troepen werom lûke; de pro-Prusyske keizer soarge foar in fredesferdrach en it grûngebiet dat Ruslân op Prusen ferovere hie joech er werom sûnder dêr wat foar werom te freegjen. De eardere fijân fan Ruslân krige fan tsaar Peter it útstel om in alliânsje te foarmjen en sa waard Prusen ûnder de nije tsaar ynienen in bûnsmaat. Dêrmei feroaren de ferhâldings yn Europa dramatysk. Tagelyk makke de "Dútske" tsaar mei dat ferspyljen fan russyske belangen fijannen yn it Ryk. Fuort dêrnei besocht er as hartoch fan Holstein-Gottorp Denemark de oarloch te ferklearjen om sa ferlerne dielen fan Sleeswyk wer by it hartochdom te foegjen. Yn Ruslân waard dy kriich troch mannichein as ûnpatriotysk sjoen, want wat wie it russyske belang yn in kriich mei Denemark? De Russyske troepen waarden yn Pommeren al mobilisearre, ree om de kriich tsjin Denemark te begjinnen as it lân him de gebieten net werom joech op de op 1 july 1762 te hâlden konferinsje yn Berlyn. Peter ferlear lykwols de troan, noch ear't de konferinsje oer de kwestje Sleeswyk yn Berlyn behannele wurde koe.
Ynlânske polityk
Yn syn koarte bewâld liet Peter 220 nije wetten ynstelle, dêr't er oan wurke hie doe't er noch kroanprins wie. Hy woe religieuze frijheid, in revolúsjonêre stap dy't sels yn it ûntwikkele West-Europa noch net bestie. Hy gyng de striid oan mei korrupsje yn it regear en stelde iepenbiere prosesfiering yn. Hy skafte de geheime plysje ôf, dy't Katarina letter wer op 'e nij ynstelde. Peter makke it ûnderwiis foar de aristokrasy ferplicht; alle aristokraten moasten harren bern tenei ûnderwize litte. Fierder krigen guon stêden technyske skoallen foar bern út de midden- en legere stannen. Ek it russyske leger waard modernisearre en reorganisearre. Prusen wie foar Peter III it grutte foarbyld en hy liet syn garderezjimint yn prusyske unifoarmen klaaie. Ien fan syn meast populêre herfoamings wie it manifest fan februaris 1762, dat de adel frijstelde fan ferplichte steats- en militêre tsjinst (ynfierd troch Peter de Grutte) en harren de frijheid joech om nei it bûtenlân te reizgjen. Doe't Peter it manifest presintearre wie it parlemint sa optein, dat se útstelde om in stânbyld fan suver goud foar him te meitsjen, mar Peter wegere en sei dat der wol bettere doelen wiene dêr't it goud foar brûkt wurde koe. De ekonomyske polityk fan Peter wjerspegele de tanimmende ynfloed fan it westerske kapitalisme en it ûntstean fan de "Tredde Klasse", de keaplju, dy't dêr mank mei gie. Hy stifte de earste steatsbank fan Ruslân en wiisde it monopoly op hannel fan de adel ôf en befoardere it merkantilisme troch de útfier fan nôt te fergrutsjen en de ynfier fan sûker en oare saken dy't Ruslân sels produsearre te ferbieden. Foar it earst waard it deadzjen fan in liifeigene troch in lâneigner in strafber delikt. Ek de Russysk-Otterdokse Tsjerke krige mei herfoarmings te meitsjen. Peter makke in begjin oan it plan fan Peter de Grutte om de tsjerke en kleasterbesitting te sekularisearjen.
Grutte Sû Naasje
De Grutte Sû Naasje (Ingelsk: Great Sioux Nation, útspr.: ['ɡɹe:t 'su: 'ne:ʃən]; Sû: Očhéthi Šakówiŋ, útspr.: [o'tʃʰe:tʰi ʃa'ko:wĩ]) is in algemiene term dy't yn 'e regel brûkt wurdt om alle Sû (Ingelsk: Sioux) ûnder te beflappen. De Sû, in lânseigen Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika, binne nammentlik in nochal ferskate etnyske groep, dy't útinoar falt yn trije grutte etnyske en linguïstyske kloften, nammentlik de Lakota, de Eastlike Dakota en de Westlike Dakota. Foarhinne spriek men gauris fan 'e Lakota, de Dakota (d.w.s. de Eastlike Dakota) en de Nakota, wêrby't dy lêste beneaming dan op 'e Westlike Dakota sloech, mar resint taalûndersyk hat útwiisd dat de Eastlike en Westlike Dakota eins nau besibbe binne, sadat de namme "Nakota" no inkeld noch mar brûkt wurdt foar twa folle minder nau besibbe folken (de Assiniboin en de Stony), dy't net ta de Sû rekkene wurde. De Sû kinne fierders neffens tradisjonele etnyske en dialektyske breklinen opdield wurde yn sân grutte stammen, wêrby't de Titon (Lakota) dan noch wer fierder opspjalten wurde kinne yn wichtige substammen.
Hjirûnder in oersichtlike opbou fan 'e Sû as folk, mei útlis wat de nammen yn 'e eigen taal fan 'e Sû betsjutte.
Peter III fan Ruslân
De fal en dea fan Peter III
Op 28 juny 1762 waard Peter mei help fan twa garde-rezjiminten oppakt en twongen om de troan op te jaan. Dêrnei waard de ôfsette tsaar oerbrocht nei Ropsja, dêr't er op 17 july 1762 ferstoar. In autopsy nei syn dea joech as offisjele oarsaak in tige slimme oanfal fan in aambeikolyk en in ynwindige blieding. Peter III waard op 3 augustus 1762 byset yn it Aleksander Nevski-kleaster yn Sint-Petersburch. Syn soan Paul I liet him wer opgrave om it oerskot yn de Petrus- en Pauluskatedraal by te setten.
Der binne ek boarnen dy't de broer fan de minnaar fan Katarina II, Aleksej Grigorjevitj Orlov, oanwize as de moardner fan Peter III. Dêrfan soe in brief fan Orlov oan Katarina II tsjûge ha. Fan dy brief bleau lykwols it orizjineel net bewarre en nei resint ûndersyk fan it wol bewarre ôfskrift wurdt dy brief as in ferfalsking beskôge. In oare teory is dat hy ferstoar nei in dronken gefjocht mei syn liifwacht, doe't er finzen siet nei Katarina's machtsgreep.
Marijetsjerke (Bears)
De Marijetsjerke yn Bears is in tsjerkegebou út de 13e iuw. Eigner fan de tsjerke is de Stifting Alde Fryske Tsjerken.
Skiednis
De ier-goatyske tsjerke waard yn de 13e iuw boud en wijd oan de hillige Jongfaam Marije. It fiifsidige koer stamt út de 14e iuw. It hjoeddeiske oansjen krige de tsjerke healwei de 19e iuw, doe't de tsjerke yn de jierren 1858-1859 ommitsele waard, in nij westwurk krige en de âlde midsiuwske sealtektoer ferlear, dy't ferfongen waard troch in nije toer mei in ynsnuorre spits. thumb|left|200px|Stien boppe portaal
De tsjerke rekke yn de jierren 1960 yn ferfal nei't it gebou net mear troch de herfoarme gemeente brûkt waard. Yn 1975 waard it gebou oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken, dy't de tsjerke begjin jierren 1980 restaurearje liet. De 19e-iuwske ommitseling fan it skip en it koer waard ferwidere en ferfongen troch in nije ommitseling yn âlde giele en reade bakstien. Oan de noarlike kant waarden ek in pear steunbearen ferwidere.
De súdlike tagong yn it tsjerkeskip is tichset. De noardelijke tagong hat boppe de doar in reliëf fan in monsterkop. Yn it noardlike diel fan it koer bleau in diels tichtset raam mei trasearing bewarre.
Yn de tsjerke is in besikerssintrum fan Uniastate ûnderbrocht.
Ynterieur
thumb|left|175px|Oargel De tsjerke hat foar in protestantske tsjerke in ryk ynterieur. It 18e-iuwske meubilêr bleau hast hielendal bewarre. De preekstoel stiet op it tradisjonele plak yn de dooptún oan de súdlike muorre en besit ryk fykwurk. Se is yn 1759 makke troch Eilardus Swalue út Ljouwert en fersierd mei allegoryske figuren. Op de kânsel leit in bibel út 1660. Ek de lambrisearring en de banken binne 18e iuwsk. De oerkape hearebank foar de preekstoel oer wie foar de famylje fan Aylva. De fersierings der fan binne yn de Frânske tiid fuorthelle. Ek de Aylvawapens oan it oargel en de preekstoel binne doe ferwidere.
By de restauraasje fan de jierren 1980 is de houten flier ferwidere en kamen de sarken wer oan it ljocht. De sark fan sânstien is fan in preestergrêf út 1546. Under de sark fan Meijnsma is in grêfkelder oanwêzich.
Oargel
It oargel waard yn 1880 troch Van Dam út Ljouwert boud mei gebrûk fan âlder materjaal fan it ynstrumint fan Pyter Sybes de Vries út 1750, dat yn 1786 renovearre en feroare waard troch Mathijs Hansen Hardorff. Ek it front stamt út 1880.
Snow White and the Huntsman
Snow White and the Huntsman is in Amerikaanske fantasy-aventoerefilm út 2012 ûnder rezjy fan Rupert Sanders. De titel betsjut "Sniewytsje en de Jager". De film is basearre op it bekende mearke Sniewytsje fan 'e bruorren Grimm, mei yn 'e haadrollen Kristen Stewart as Sniewytsje, Charlize Theron as de boaze styfmem en Chris Hemsworth as de jager. Foar de Britske akteur Bob Hoskins, dy't ien fan 'e dwergen spile, wie Snow White and the Huntsman syn lêste film foar't er ophold mei wurkjen om't er de sykte fan Parkinson hie. De film waard mei mingde resinsjes ûntfongen troch de filmkritisy, mar ûntjoech him yn 'e bioskoop ta in ûnbidich kommersjeel súkses. Yn 2013 waard Snow White and the Huntsman nominearre foar twa Oscars. In ferfolch, mei as titel The Huntsman: Winter's War, kaam yn 2016 út.
Plot
Wylst se in roas bewûnderet dy't by 't winter yn 'e bloei stiet, pripket keninginne Eleanor fan Thabor, dy't yn ferwachting is, har finger oan ien fan 'e toarnen. Drippen bloed falle yn 'e snie, en se winsket in dochter te krijen dy't wyt is as snie, mei lippen read as bloed, hier sa swart as ravenswjukken en in hert like sterk as de roas. Net folle letter bringt hja Sniewytsje te wrâld, mar in pear jier neitiid rekket hja siik en stjert.
Jierren letter kringt der in swart leger it lân yn, fan demoanyske soldaten makke fan glês. De heit fan Sniewytsje, kening Magnus, tsjocht út mei syn eigen leger om slach te leverjen, mar de glêzene golems kinne sûnder swierrichheden stikken slein wurde, wat de ferdigeners yn betizing efterlit. Yn it kamp fan it fijannige leger, yn in ôfsletten wein mei traaljes foar de finsters, ûntdekt Magnus in finzene dy't mei keatlings fêstset is. It is in jonge frou, Ravenna, dy't fan sa'n betsjoenende skientme is dat Magnus op slach fereale rekket en sa gau mooglik mei har trout.
It docht lykwols bliken dat Ravenna eins in machtige hekse is, en de masteresse fan it swarte leger. Op harren houliksnacht deadet se Magnus, om dêrnei har wiere leger, dat oanfierd wurdt troch har broer Finn, troch de poarten fan it keninklik kastiel te litten. William, de bêste freon fan Sniewytsje, wit mei syn heit, hartoch Hammond, en party folk út it kastiel te ûntkommen, mar Sniewytsje sels wurdt finzennommen en opsletten yn in keamer heech yn in toer, dêr't se jierren en jierren fêstholden wurdt.