cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stoarm
In stoarm is in tige hurde wyn binnen in grutskalich waarsysteem, dat in depresje neamd wurdt. It gebiet binnen in depresje dêr't de wyn mei stoarmkrêft blaast, hjit it stoarmfjild. De wittenskiplike definysje fan it ferskynsel stoarm is in wyn mei wynkrêft 9 of mear op 'e skaal fan Beaufort, wat sizze wol dat de trochsneed faasje fan 'e wyn oer in tiidsspanne fan tsien minuten teminsten 75 km/h bedraacht. De wynkrêft is yn in stoarm nea konstant, mar nimt allegeduerigen ôf en wer ta. De heechste útsjitters fan wynkrêft neamt men wynfleagen of wynstjitten. Dy lizze by in stoarm oer it algemien inkele tsientallen km/h heger as it gemiddelde.
As de faasje fan 'e wyn oer tsien minuten yn trochsneed teminsten 90 km/h bedraacht, sprekt men fan in swiere stoarm (wynkrêft 10). By in trochsneed wynfaasje fan 103 km/h oer tsien minuten giet it om in tige swiere stoarm (wynkrêft 11). As der sprake is fan in trochsneed wynfaasje oer tsien minuten fan 117 km/h of mear neamt men it gjin stoarm mear, mar in orkaan (wynkrêft 12). Orkanen komme benammen faak yn 'e tropen foar, en ûntsteane dan út (en swakje letter wer ôf ta) tropyske stoarmen.
Yn Fryslân kinne stoarmen it hiele jier troch foarkomme, mar dogge se har meastentiids foar yn 'e hjerst en de maityd. Dêrfandinne de beneamings 'hjerststoarm' (of 'neijiersstoarm') en 'foarjiersstoarm'. Yn Noardwest-Jeropa waaie stoarmen oer it algemien út it westen, fan 'e Atlantyske Oseaan ôf. Men sprekt wol fan noardwesterstoarmen en súdwesterstoarmen, ôfhinklik fan 'e persize wynrjochting. Noardwesterstoarmen binne ekstra gefaarlik foar Fryslân en de rest fan 'e súdlike Noardseekusten yn Nederlân, Dútslân, Flaanderen en Ingelân, om't dêrby it wetter fan 'e Noardsee troch de stoarmwyn opdreaun wurdt ta in saneamde stoarmfloed. Yn kombinaasje mei springtij hawwe noardwesterstoarmen yn Nederlân ferantwurdlik west foar ferskate slimme dykbrekken en wettersneden, lykas de Sint-Elizabethsfloed fan 1421, de Stoarmfloed fan 1682, de Krystfloed fan 1717 en de Wettersneed fan 1953.
Windy Leigh
Windy Leigh, echte namme ûnbekend (Pittsburgh, 13 maaie 1973), is in Amerikaansk rêstend neakenmodel en stripper.
Libben en karriêre
Windy Leigh is hikke en tein yn Pittsburgh, yn 'e steat Pennsylvania, dêr't se opgroeide yn 'e binnenstêd. As bern wie hja wat in wyldkat. Yn har tinerjierren hie se der aardichheid oan om as monteur mei auto's om te pielen. Op 'e middelbere skoalle folge se sels twa jier lang klassen yn automeganika. Fuort nei't se slagge wie foar har eksamen, troude Leigh en ferhuze hja nei Altoona.
Yn 1991, doe't se achttjin jier wie, sette Leigh útein mei in karriêre as stripper. Fanôf de midden fan 'e jierren njoggentich waard se tige populêr, en reizge se as feature dancer by stripklubs yn 'e hiele Feriene Steaten lâns. Dêrnjonken wurke se ek in protte as neakenmodel foar manljusblêden. Sa stie hja ferskate kearen yn Score en Busty Beauties.
Ek fear se in kear (yn 2000) mei op 'e jierlikse Boob Cruise (in rûnfeart op in echt cruiseskip foar lêzers fan Score en oare belangstellenden wêrby't modellen net inkeld jûns optrede, mar harren ek oerdeis by de oare passazjiers jouwe, sadat dy echt mei harren yn 'e kunde komme kinne). Yn 2000 waard Windy Leigh útkeazen ta Miss Nude America. Hja wie te sjen yn 'e neakenfideo's Boob Cruise 2000 (út 2000) en Boobs Ahoy (2003), dy't beide útbrocht waarden troch The Score Group. Uteinlik hold Leigh om 2005 hinne op har wurk as neakenmodel en stripper.
Lichaamlike skaaimerken
Neffens har offisjele opjefte wie de blûnjierrige Windy Leigh ûnder har karriêre 1.73 m lang, mei in gewicht fan 56 kg en in natuerlike kupmaat 36B. Yn 1997 liet se har boarsten fergrutsje ta kup 38EE. Neitiid neamde se har boarsten nei't it skynt Jake en Elwood. Leigh hat in opfallende tatoeaazje fan in tigerkop op har lofterboppeskonk. Dêrnjonken hat se in lytsere tatoeaazje sette litten op har rjochterskouder, har rjochterheup en de middelfinger fan har lofterhân. Ek hat se in piercing troch har klitoris.
Nenad Maslovar
(20 febrewaris 1967) is in eardere Montenegrynsk fuotballer. Earder spile foar Spartak Subotica, Velež Mostar, Red Star Belgrade, JEF United Ichihara en Avispa Fukuoka.
Kôkdaai
Kôkdaai, sieddaai of soezedaai is in daai makke fan wetter, bûter, moal en aaien. It wurdt makke troch ien diel bûter yn twa dielen wetter te ranen op in hiel sêft fjoer, en hjir wat mear as ien diel moal by te dwaan. Dêrnei wurdt de panne fan it fjoer helle en wurde der stadichoan trije dielen aaien trochhinne rierd. Foar sâlte soeskes wurdt wat sâlt oan it daai tafoege.
It kôkdaai kin bygelyks as lytse boltsjes op in bakplaat yn de ûne bakt wurde, wêrby ’t rekken holden wurdt mei it feit dat de boltsjes flink opswolle. Trochdat it wetter yn it daai sieden giet en steam wurdt, sille de boltsjes grutter wurde, sûnder dat der riismiddel yn it daai brûkt is. Sa wurde soeskes makke, dy ’t iepenknipt wurde om te foljen, of troch in gatsje opspuite. Reepkoeke en eklêrs wurde ek fan kôkdaai makke.
Moarkoppen wurde makke op basis fan in gruttere bol kôkdaai.
De Vliegende Hollander (útjouwerij)
De Vliegende Hollander wie in Nederlânske útjouwerij dy't bestie fan 2009 oant 2011. It bedriuw makke diel út fan Dutch Media Uitgevers, en publisearre fertaalde stripalbums en fantasyliteratuer út 'e Feriene Steaten en it Feriene Keninkryk. Under de útjeften fan De Vliegende Hollander wiene klassike stripalbums as Watchmen, V for Vendetta en From Hell, striprigen as Hellboy en Y the Last Man, en romansearjes as The Dresden Files. Yn april 2011 waard de stekker út it min rinnende bedriuw lutsen. Guon publikaasjes waarden oerhevele nei oare ûnderdielen fan Dutch Media Uitgevers.
Ukunda
thumb|260px|Ukunda Mwakigwena, legere skoalle Ukunda is in baaiplak yn Kenia en it grutste plak yn Kwale County, sa'n 30 kilometer besuden Mombasa oan de A14 Mombasa – Lunga Lunga, de haadwei nei Tansania.
Ukunda hat in fleanfjild foar ynlânske flechten, dat fral fan belang is foar toeristen dy't nei de protte strânhotels oan it Diani-strân wolle. Njonken it toerisme is feehâlderij fan ekonomysk belang. Yndustry is der net. Der stiet in moskee.
Alpineskyen op de Olympyske Winterspullen 1980
200px|thumb|right|200px|De Olympyske alpineskylokaasje fan Lake Placid 1980
De Olympyske Winterspullen 1980, ek wol de XIIIe Olympiade neamd, waarden yn 1980 yn Lake Placid, de Feriene Steaten hâlden. Dat wie fan 13 oant en mei 24 febrewaris. It alpineskyen hie plak op de Whiteface Mountain.
Medaljespegel
De top-7 fan lannen dy't by it alpineskyen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 1980.
Kulturele Haadstêd fan Jeropa
thumb|Liverpool wie Kulturele Haadstêd fan Jeropa yn 2008. thumb|Linz wie Kulturele Haadstêd yn 2009. thumb|Postsegel út 1988, it jier dat Berlyn Kulturele Haadstêd wie. thumb|Ljouwert is Jeropeeske Haadstêd fan Kultuer yn 2018. De Kulturele Haadstêd fan Jeropa (fan 1985 oant en mei 1998 Jeropeeske Stêd fan Kultuer) is in stêd dy’t keazen is troch de Jeropeeske Uny foar ien kalinderjier. De stêd krijt dêrmei de mooglikheid om himsels kultureel te presentearjen en organisearret dêrfoar in ryk ferskaat oan kulturele eveneminten. Sûnt 2008 wurdt de titel Kulturele Haadstêd oan op syn minsten twa stêden jiers ferliend. Yn 2018 wie Ljouwert ien fan 'e Kulturele Haadstêden.
List fan Kulturele Haadstêden
1 Mei de Euroregio Saar-Lor-Lux 2 Fertsjintwurdiger fan in net EU-lân 3 Mei it Ruhrgebiet
Željko Petrović
(13 novimber 1965) is in eardere Montenegrynsk fuotballer. Earder spile foar Budućnost Titograd, Dinamo Zagreb, Sevilla, Den Bosch, RKC Waalwijk, PSV Eindhoven en Urawa Reds.
Beverley Minster
It Beverley Minster yn Beverley yn it Ingelske greefskip Yorkshire is in Anglikaanske parochytsjerke. De goatyske tsjerke is ien fan de grutste parochytsjerken fan it lân en grutter as mannich katedraal fan Ingelân.
Oarspronklik wie de tsjerke in kollegiale tsjerke, mar de tsjerke waard yn de tiid doe't de abdijen troch Hindrik VIII opheft waarden net útkeazen om as biskopstsjerke te funksjonearjen. Yn dy tiid ferlear de tsjerke it kapittelhûs en de oanbuorjende Martinustsjerke (Church of St Martin), mar it minster bleau as parochytsjerke iepen.
Foargongers
De minster hat it bestean te tankjen oan Jan fan Beverley, de biskop fan York (706–714?), dy't om 700 hinne op it plak in kleaster stifte. Syn reliken lizze noch altyd yn in grêf ûnder it skip. Argeologyske opgravings yn 1979-1982 wiisden út dat der fan likernôch 700 oant 850 ek al in grutte tsjerke stien hat op it plak fan de hjoeddeiske minster. It lêste jiertal soe wolris betsjutte kinne dat it kleaster troch Wytsings oerfallen waard.
In oare tradysje skriuwt oan kening Athelstone de weroplibbing fan it kleaster as in kollegiale tsjerke fan sekuliere koarhearen ta. De oprjochting fan in belangrike minster mei syn privileezjes wie nei alle gedachten in stadich proses, mar tsjin it begjin fan de 11e iuw wie it grêf fan biskop Jan in wichtich pylgersplak woarn. De biskop wie hillich ferklearre yn 1037 en syn ferearing droech by oan it ûntstean fan in stêd om de minster hinne.
Yn de 12e iuw folge der op de hillichferklearring in grutte ferbouwing. Aartsbiskop Kynesige (1051-1060) foege in hege stiennen toer ta, syn opfolger Ealdred (1060–1069) fergrutte de tsjerke mei in nij koer en liet in beskildere plafond fan it koer oant de toer ynbringe. Fan dy Angelsaksyske tsjerke is neat bewarre bleaun en fan de bou-aktiviteiten yn de Normandyske tiid binne fierder gjin ferslaggen bewarre bleaun. Der is lykwols in soad Normandysk mitselwurk fûn by opgravings yn de stêd en fjouwer grutte bôgen achter it trifoarium fan it skip binne gearstald fan fannijs brûkte Normandyske voussoirs.
Hjoeddeiske katedraal
In brân yn 1188 brocht grutte skea ta oan sawol it minster as de stêd, itjinge in folsleine weropbou nedich makke. Der waard jild ynsammele en al gau nei de brân waard der oan de eastlike kant útein set mei de nijbou. Foar boppe de fiering soe in nije lantearne boud wurde om it hillichdom fan de Sint-Jan better ferljochtsje te kinnen, mar de toer sakke yn en dêrom moast om 1219 hinne in diel fan de tsjerke op 'e nij boud wurde. Likernôch yn 1260 wiene it retrokoer, it koer, it kapittelhûs, de transepten en de fiering foltôge. It nije, romme gebou waard folle mei deiljocht en wie folslein oars as de âlde Saksyske en Normandyske bou dy't it ferfong. It wie it risseltaat fan nije boutechniken en in nije artistike ûntjouwing, dy't de woartels hiene yn Frankryk en tsjin it ein fan de 12e iuw oerwaaiden nei Ingelân. It wurk kaam lykwols net fierder as it earste travee fan it skip. Fan dy iergoatyske bou gyng allinne it kapittelhûs ferlern. De iennige wichtige feroaring oan de iergoatyske bou wie noch it letter ynbringen fan it grutte raam yn de eastlike muorre yn de perpendicular style, dat mooglik wie om't der yn 1416 jild neilitten wie.
Yn 1292 waard in nije skryn besteld foar Sint-Jan en op 25 oktober 1307 waarden de oerbliuwsels fan de hillige yn de nije skryn byset. Yn 1308 waard wer jild ynsammele foar de fierdere bou en yn 1311 begûn it wurk wer oan it tsjerkeskip. Dat barde yn in yntusken oare goatyske, rikere styl, de saneamde decorated style. De bou oan it skip gyng troch oant 1334 en einige yn 1348. Mooglik makke de Swarte Dea in ein oan it wurk, dy't doe yn Ingelân hûshold. Pas tsjin 1400 waarden it skip en westlike front mei de twa tuorren foltôge. Beide tuorren binne in treflik foarbyld fan de perpendicular style, de let-goatyske styl yn Ingelân. De tuorren foarmen de ynspiraasje fan de tsjintwurdige westlike tuorren fan Westminster Abbey, ûntwurpen troch Nicholas Hawksmoor. Oan it begjin fan de 15e iuw, mei de bou fan it noardlike portaal, wie de katedraal foltôge. Oare grutte feroarings wiene noch it ynbringen fan it grutte eastlike raam (1416), de tafoeging fan in kapel yn de noardeastlike hoeke fan de tsjerke (1490) en de koerbanken (1520).
Reformaasje
It minster rekke yn 1548 syn status kwyt as kollegiale tsjerke en waard doe degradearre ta in gewoane parochytsjerke. It kolleezje fan sekuliere koarhearen, dat noch út de Saksyske tiid datearre, waard ûntbûn en de skryn fan Sint-Jan waard sloopt. It kapittelhûs hie mei de ûntbining fan it kolleezje gjin funksje mear en waard ek ôfbrutsen. Oan it begjin fan de 17e iuw waard ek de oan de trije súdwestlike traveeën oanboude parochytsjerke fan Sint-Martinus ôfbrutsen.
Mei de feroarings yn de 16e iuw ûntstie der in soad deilis oer de godstsjinst en sa ek yn Beverley. De nije tsjerklike autoriteiten weefden lykwols hurd ôf mei dyjingen dy't neffens harren ûnderdiel útmakken fan "paapske gearspannings" dy't stridich wiene mei keninklike besluten. Under de leauwenden dy't trou bleaune oan Rome wiene ek trije geastliken fan de minster, dy't yn 1567 beskuldige waarden fan paapske praktiken. John Levet wie in earder lid fan it kolleezje en Richard Leven wie nei alle gedachten syn broer. Beide waarden út harren funksje as preester set fanwegen it besit fan boeken en roomske saken en beide mochten ek letter net wer yn Beverley en omkriten tsjinje. Oan it begjin fan de 18e iuw rekke de tsjerke yn slim ferfal. Foar it dragen fan it stiennen ferwulft wiene loftbôgen nedich, dy't útsein by it noardlike transept oeral oanbrocht wiene. Troch it ûntbrekken fan dy loftbôgen hong de transeptgevel 1,2 meter út it lead en wie it in kwestje fan tiid dat it noardlik transept ynstoartte en mei de fiering ferneatige wurde soe. Under lieding fan Nicholas Hawksmoor fûn der tusken 1717 en 1731 in restauraasje plak. William Thornton fan York, ien fan de opsichters fan it projekt, betocht in yngenieuze oplossing om de muorre mei in ûnbidich grut houten raamwurk wer yn it lead te setten. Tagelyk waarden de súdwestlike traveeën fan it skip, dêr't ea de Sint-Martinustsjerke oan fêstboud wie, op 'e nij boud op in wize dy't better by de rest fan it tsjerkeskip paste.
Ynrjochting
It portaal fan de westlike yngong datearret út de 18e iuw. Nicholas Hawksmoor ûntwurp foar it portaal fjouwer houten bylden fan de evangelisten. Westlik fan de súdlike kant stiet it doopfont, dat út 1170 stamt en noch yn de foargonger fan de hjoeddeiske tsjerke stien hat. It is houd út Frosterley-moarmer út Durham en as jo goed sjogge binne der fossilen yn te sjen. De hege houten toerdeksel boppe it doopfont is in ryk bewurke tafoeging út 1726. Twa út lead getten bylden (dy't oarspronklik by de yngong nei it koer stiene) út de 18e iuw steane hjoed-de-dei yn it súdlike sydskip foar de Hightgate-poarte oer opsteld. De bylden moatte Sint-Jan en kening Atelstan foarstelle, dy't de tsjerke út tankberens oer in oerwinning op de Denen yn 937 ryk mei privileezjes bedield hawwe soe. De bylden binne farve om't se sa better by de boustien útkomme.
It grêf fan Sint-Jan leit midden op it eastlike ein fan it middenskip en wurdt ôfdutsen mei in stiennen plaat mei in ferguld ynskrift. Lofts dêrfan stiet in 18e-iuwske kânsel.
It alter yn de fiering stamt út 1970. It oargel stiet boppe in houten doksaal út 1877–1880, in ûntwerp fan George Gilbert Scott en makke troch James Elwell út Beverley.
Ut de iere 16e iuw stamme de koerbanken mei 68 sitten en miserikordes, dy't grutte oerienkomsten hawwe mei dy fan de katedralen fan Manchester en Ripon. De baldekinen boppe de koerbanken waarden yn de 18e iuw tafoege en yn it begjin fan de 20e iuw oanfolle mei bylden. Yn it grutte eastlike raam is it âldste glês fan it minster te finen, dat datearret fan likernôch 1220 oant it begjin fan de 15e iuw. Yn de katedraal stiet in saneamde Frith Stool (Fredesstoel) út de tiid fan foar 1066. Fan sokke sitten binne der net in soad bewarre bleaun. De sit joech yn de Saksyske tiid minsken, dy't fanwegen in misstap socht waarden, kleminsje troch der op te sitten.
Yn de tsjerke steane meiïnoar santich midsiuwske, foar in part yn de reformaasje fernielde en letter restaurearre, bylden fan musikanten. Se drage 20 ferskillende soarten ynstruminten en binne somtiden fan stien en somtiden fan hout.
De trije kapellen fan it súdlike transept binne rezjimintskapellen fan it East Yorkshire Regiment en betinke de deaden fan de twa Wrâldkrigen.
It stiennen heechgoatyske baldekyn fan Percy (yn de noardlik koerbeuk) foarmet ien fan de masterwurken fan byldhouwurk yn de decorated style. Wa't dêr begroeven leit is net dúdlik, mar nei alle gedachten wie it Eleanor, de widdo fan Henry Percy, de 4e greve fan Northumberland, dy't ferstoar yn 1314. It ryk mei bylden dekorearre baldekyn waard yn de jierren 1340-1349 makke. Ek yn de noardlike koerbeuk binne de Percykapel (1490) en de stiennen trep dy't yn de kollegiale tiid nei it net mear besteande kapittelhûs liede.
Banga (laach)
Banga wie in Frysk laach dat bestjoerders fan Frjentsjer, in bekende genêshear en juristen opsmiten hat.
Skiednis
De stamrige begjint mei Harmen Sijdses (†1674) dy't masterskuonmakker yn Seisbierrum wie. Dy syn soan Sijds (1640-1698) waard lid fan de froedskip fan Frjentsjer en wie dêrmei de earste bestjoerder fan dy stêd út syn geslacht.
It laach waard yn 1935 opnaam yn it Nederland's Patriciaat.
Inkelde telgen
thumb|Dr. Jelle Banga (1786-1877) Sijds Harmens (1640-1698), learloaier en masterskuonmakker, lid fan de froedskip fan Frjentsjer
Boen
thumb|Kaart fan it Reiderlân It streekdoarp Boen leit yn it Eastfryske Reiderlân tusken de gongwei A31 en de Dútsk-Nederlânske grins yn in feangebiet. It doarp leit yn de gemeente Bunde yn it distrikt Lier en hat likernôch 460 ynwenners op in oerflak fan 8,79 km².
Skiednis
Boen hearde oant 1467 ta de proasdy Hatzum en foel ûnder it Bisdom Múnster en it hie in eigen tsjerke. Om 1500 hinne krige it doarp te lijen fan de oerstreamings fan de Doalert, dy't by de Twadde Kosmas- en Damianusfloed fan 1509 syn wiidste omfieming krige. De ynwenners flechten út de âlde delsetting wei nei heger grûn. De gemeente waard part fan de parochy fan Bunde.
Yn de earste helte fan de sechtjinde iuw waard dêrom de Ol Diek as ferdigeningsdyk tusken Bunde en Wymeer boud. Dy wie in fuortsetting fan de dyk by Dünebroek, dy mooglik foar it winnen fan lân tsjinne. Yn de santjinde iuw late it winnen fan lân ta in skeel mei de Eastfryske greven om de erfpacht. In langer skeel ûntwikkele yn 1699 algeduerigen mei de Grinslânske bewenners oan de grins, dy't lêst fan it ûntwetterjen hiene. Dat skeel koe yn 1824 by it "Ferdrach fan Meppen" bylein wurde. Yn 1833/1834 kaam it ta wapene konflikten mei ynwenners fan Bellingwolde nei in trochbraak fan in dyk yn de Westerwâldske Aa.
Tusken 1868 en 1910 ferfearen goed 30 ynwenners oerseesk.
Yn 1973 kaam Boen by de gearwurkingsgemeente Bunde en is sûnt 1 novimber 2001 part fan de nije ienheidsgemeente Bunde. Dêrnei is Boen wynliken in buorren fan Bunde.
Ekonomy
Yn de Midsiuwen wiene fiskjen en hanneljen de wichtichste boarnen fan ynkommen. Yn de sechtjinde iuw waard de lânbou oerhearskjend. Hjoed-de-dei wurdt Boen noch hieltyd skaaimerke mei syn moaie Eastfryske pleatsen, dêr't guon fan beskerme binne. Nettsjinsteande nimt it tal lânboubedriuwen ôf. Yn 1961 wiene der noch 51 pleatsen, yn 2005 wiene der noch 30 oer. Wurklju binne dreech te finen en dy binne benammen rjochte op Bunde.
Fan 1766 oant 1970 hie Boen in eigen skoalle. De Boenster Folksskoalle waard dêrnei sletten en tsjinne as tsjerke foar de Evangelische Bibelgemeinde Boenfoar in tal jierren. Yn 1990 waard it in doarpshûs.
Religy
Nei it ferwoastjen fan de tsjerke yn 1500, waard der nea wer in tsjerke boud yn Boen. Tsjerkegongers giene nei Wymeer of Bunde.
Ut in Bibeldiskusjekrite (1967) ûntstie yn 1989 de Freie evangelische Bibelgemeinde Boen, dy't hjoed-de-dei yn de eardere molkfabryk syn gearkomsten hâld.
Flint (Michigan)
Flint is in stêd yn de Amerikaanske steat Michigan mei 102.434 ynwenners yn 2010.
Grammy Award
De Grammy Awards (oarspronklik Gramophone Awards neamd), ynsteld yn 1959, wurde yn it generaal beskôge as ien fan de wichtichste muzykprizen fan de wrâld, ferlykber mei de Oscars (foar film), de Emmys (foar tillefyzje) en de Tonys (foar toaniel). Dizze ûnderskiedings wurde alle jierren yn de Feriene Steaten troch de National Academy of Recording Arts and Sciences (NARAS) utrikt om artistike en technyske prestaasjes op it mêd fan muzyk te earjen. De sjuery bestiet út artysten en profesjonele muzyktechnisy. Sy meitsje in kar út de nominearden: muzikanten, sjongers, sjongsters en bands, arranzjeurs, tekstskriuwers, produsinten, diriginten, komponisten en muzyktechnisy yn gâns kategoryen. Der is ek in kategory "sputsen wurd", foar ynsprekkers fan lústerboeken; ferneamde politisy as Jesse Jackson, Franklin D. Roosevelt, Martin Luther King, Bill Clinton en Hillary Clinton hawwe elts ea in Grammy yn dy kategory wûn.
Kategoryen
It tal kategoryen wikselet hast alle jierren. Maityd 2011 makke de Grammy-organisaasje buorkundich dat it tal kategoryen fan 2012 ôf bot beheind wurde soe. Yn 2011 waarden noch yn 109 kategoryen prizen takend, yn 2012 wienen dat noch mar 78. Neffens de NARAS wie dy reorganisaasje nedich meidat de mjitstêven yn guon katgoryen net hielendal dúdlik wiene, en om't der foar beskate kategoryen ienfâldichwei te min gadingmakkers wienen. Ferskate kategoryen waarden sadwaande gearfoege, bygelyks dy foar Best Male Pop Performance en Best Female Pop Performance dy't tegearre de nije kategory Best Pop Solo Performance kamen te foarmjen.
It foldie lykwols net, dat foar de útrikking fan 2013 waard it tal kategoryen dochs wer útwreide oant 81. Yn 2013 waarden de prizen yn de folgjende kategoryen ferdield:
(Alle prizen wurde takend oan útfierende artyst(en), útsein: (K) = komponist(en), (A) = arranzjeurs)
(It ferskil tusken Record of the Year en Song of the Year is: 'Record' giet om de technyske kwaliteit fan de opname, wylst it by 'Song' yn it foarste plak om de kwaliteit fan de komposysje giet)
Records
* = Artyst hat yn 2013 ien of mear Grammys oan syn/har totaal taheakke (dy binne meirekkene yn it totaal tal wûne prizen)
Hillerød
Hillerød is in stêd yn Denemark. It plak leit yn it sintrum fan Noard-Sjellân, sa'n 30 km. noardlik fan de haadstêd Kopenhagen. Hillerød is it haadplak fan de gemeente Hillerød en ek it bestjoerlike sintrum fan de Region Hovedstaden, ien fan de fiif regio's fan Denemark.
Om de stêd hinne lizze de eardere keninklike domeinen fan Gribskov nei it noarden ta en Store Dyrehave nei it suden ta.
Sankt Martini (Bremen)
De Sint-Martinytsjerke (Dútsk: St.Martini; Platdútsk: Sunte Marten) is in protestantske tsjerke yn de binnenstêd fan Bremen, Dútslân. De tsjerke stiet oan de Weser en heart ta de âldste tsjerken fan de stêd. De letgoatyske tsjerke hie yn 1944 slim te lijen fan de swiere bombardeminten op de stêd en waard nei de Twadde Wrâldoarloch wer opboud. Sûnt 1973 is de tsjerke in beskerme monumint.
Skiednis
De stifting fan de tsjerke giet werom op klachten fan de Bremer befolking dat de geastlike soarch net tarikkend wie. Dat hie benammen te krijen mei de oanlis fan de stedsmuorre tsjin it ein fan de 12e iuw. De stedsmuorre sleat in diel fan de stêd dat mear stream ôf lei út en dêrmei wie de St. Veit (Sint-Vitus) de iennige parochytsjerke yn de stêd woarn, dy't hyn ofte nei net de geastlike soarch foar de likernôch 15.000 sielen tellende befolking oan koe. Op 31 july 1227 joech paus Gregoarius IX de Bremer aartsbiskop Gerhard II opdracht om in ein te meitsjen oan dy misstân, dat yn 1229 ta de stifting fan trije nije parochy's liede. Ien fan dy nije parochy's wie de Martinyparochy. De earste dokumintearre fermelding fan de Martinyparochie as in selsstannige parochygemeente stamt sadwaande út 1229. De tsjerke waard ferneamd nei Martinus fan Tours, dy't yn 375 biskop fan Tours en letter de nasjonale hillige fan de Franken waard.
De ynearsten bûten de muorren boude kapel moast de skippers en keaplju ek nei it sluten fan de stedspoarte (porta piscatorum; de Fiskerpoarte) yn steat stelle om nei tsjerke te gean. De Martinytsjerke hie lykwols in ûnbeskerme en fanwegen it heechwettergefaar in ûnfeilige lokaasje krige. Noch oant de 19e iuw hie de tsjerke nettsjinsteande de bou fan in wearmuorre yn 1371 oan de kant fan de rivier en regelmjittige ferheging fan de flier yn de tsjerke lêst fan oerstreamings.
Iuwenlang wie de Sint-Martinus de tsjerke fan de keaplju. Yn de folksmûle hie de tsjerke de namme Ollermannskarken, nei de foarsitters fan it gilde dy't yn de tsjerke in eigen alter hiene (Ältermann yn it Dútsk).
Bou
De earste tsjerke wie in bakstiennen trijeskippige basilika. It wie mei in lingte fan 38,60 meter en maksimale breedte fan 24,50 de lytste fan de Bremer parochytsjerken. By it romaanske ûntwerp stiene twa tuorren foar de sydskippen of ien toer foar it middenskip. Der waard lykwols mar ien toer foar it noardlike sydskip boud, nei alle gedachten fanwegen de fundearringproblematyk troch driuwsân yn de buert fan de boulokaasje. Fanwegen de boufoech tusken de toer en it noardlike skip is de toer sa't it liket pas nei de bou fan de tsjerke realisearre. De tsjerke is folslein yn de goatyske styl útfierd en hat tsjintwurdich in hichte fan 62 meter (ynklusyf de 3,5 meter hege wynwizer). Yn 1384 waard de ferbouwing fan de basilyk ta in halletsjerke en in nij koer foltôge. Fanwegen de lokaasje oan de rivier moast de wetterkant by de bou fan de earste tsjerke ophege en fersterke wurde. Yn de rin fan de tiid kaam it ferskate kearen ta ynstoartingsgefaar. Hoe heech it wetter yn maart 1881 yn de tsjerke stie is te sjen yn it foarste diel fan it súdlike sydskip. Tusken 1887 en 1892 waard de Weser regulearre en dêrmei wie it probleem fan oerstreamingsgefaar ferholpen, mar it wie ûnfoldwaande foar de stabiliteit fan de op iken peallen en labile bougrûn steande tsjerke.
Yn oktober 1944 hie de letgoatyske tsjerke slim te lijen fan de nachtlike bombardeminten op de stêd. Alle dakken, hast alle krúsferwulften en de rige gevels oan de Weser leine nei it bombardemint yn pún. Ek de spits fan de toer en de klokken oerlibben de fjoerstoarm net. Allinne de bûtenmuorren bleaune stean.
De weropbou sette mei help fan de Bremer oerheid op 12 jannewaris 1952 útein. Op 17 desimber 1960 koe de tsjerke wer plechtich yn gebrûk nommen wurde. By de weropbou kamen de houten galerijen en it koerstuolte oan de noardlike kant fan de tsjerke net werom.
Ynklusyf de oanboude pastory hat de tsjerke hjoed-de-dei in lingte fan 60 meter en in breedte fan 31 meter.
Ynrjochting
In diel fan de ynrjochting fan de tsjerke bleau bewarre om't it yn de kriich op 'e tiid út de tsjerke helle en earne oars opslein wie. Dat jildt benammen ek foar it kleurrike oargelfront, de mei ryk fykwurk dekorearre preekstoel en de beide kroanluchters út de 17e iuw.
De eartiids wite ramen binne nei de weropbou troch kleurde ramen ferfongen. It Martinusraam yn it noardlike skip, de acht ramen yn it koer en it saneamde Hege Raam yn de súdlike muorre waarden troch de Bremer keunstner Elisabeth Steineke makke. De Wapenramen yn de sydskepen binne nije tafoegings fan de keunstner Werner Rohde († 1990).
Preekstoel
It wichtichste diel fan de midsiuwske ynrjochting is de preekstoel. Neffens in âld dokumint is de yn 1597 makke "nie predichstoel" út it atelier fan de Bremer houtfiker Hermen Wulff ôfkomstich. De preekstoel waard makke yn de gouden tiid fan Bremen fan de 16e nei de 17e iuw, doe't der yn Bremen in soad tsjintwurdich noch besteande keunstwurken makke binne. De namme Hermen Wulff wurdt yn 1583 foar it earst neamd en komt yn de rekkenboeken fan it riedshûs en de Sint-Martinustsjerke yn de jierren nei dy tiid noch regelmjittich foar. De kûp fan de preekstoel is fersierd mei de kristlike deugden. By it ferwiderjen fan de talrike farvelagen is der net keazen foar in nije beskildering fan de preekstoel.
Yn 1980 krige de preekstoel by in renovaasje fan it ynterieur it hjoeddeiske plak yn it midden fan it tsjerkeskip. Ek krige de kânsel in nije trep. Fan de âlde út 1601 stammende trep binne dielen yn de slingertrep nei de oargelgalerij ferwurke. Fan de eartiids as in kroan foarme klankboerd bleau it barokke fykwurk oan de rânen fan it klankboerd bewarre.
Oargel
De tsjerke hat al sûnt 1563 in oargel. Yn 1603 waard it ienmanualige ynstrumint troch de út Nederlân ôfkomstige oargelbouwer Marten de Mare fernijd en mei in register fergrutte. It front foar it fernijde ynstrumint waard yn 1603-1604 makke troch Hermen Wulff mei under den Orgelwerk ein Delenbret mit lysten darunder gehangen, dar wort ein sproeck up gemakt mit gulden letteren. It oargel fan De Mare bleau net lang, want al yn 1615 krige Christian Bockelmann de opdracht om in nij oargel mei twa manualen en pedaal te bouwen. Dêrby is ek wurke oan it front, al is it net dúdlik oft it front no ferboud is of folslein ferfongen. As der nei it fykwurk oan de preekstoel sjoen wurdt is de hân fan Hermen Wulff allinnich noch by in pear figueren werom te kennen en foar it eardere ienmanualige oargel wie it hjoeddeiske front yn alle gefallen fierstente grut.
It front mei de hege tuorren en de ôfwikseling yn djipte en kleuren behearskje de westlike muorre fan it ynterieur. Foarsteld wurdt de ferbining tusken it ierdske en it himelske Jeruzalim. Twa ingels en de psalmsjonger David bekroane it nei foarren springende, troch in sierlike pylder ûnderstipe rêchposityf. Dêrboppe troant de himelske stêd mei har tuorren.
It âlde oargelwurk (P. Furtwängler & Hammer, 1894) koe net útboud wurde en waard troch de gefolgen fan de bombardeminten yn 1944 folslein ferneatige. By de weropbou krige de tsjerke tsjin it ein fan de jierren 1950 in nei oargel fan Jürgen Ahrend en Gerhard Brunzema út it East-Fryske Lier. It hat trije manualen, in pedaal en 33 registers en besit in kleurrike, milde klank mei in markante basistoan en fantastyske boppetoanen en komt dêrmei tichteby it klankideaal fan de 17e en 18e iuw.
Yn de jierren 2004–2005 is it oargel renovearre en fan in Bach/Kellner-stimming foarsjoen. It is tsjintwurdich in oargel dêr't poerbêst de wurken fan Bach op spile wurde kin.
Krusigingsreliëfs
Twa goatyske krusigingsreliëfs binne te sjen yn de sydskepen en binne as kopy ek oan de bûtenkant fan de tsjerke oanbrocht. It âldere, mei in sinne en moanne oer de krusige Jezus en dêrnjonken Marije en Jehannes, waard om 1440 hinne makke. It twadde krusigingsreliëf draacht it dreech te lêzen ynskrift "Anno Domini 1474".
Klokken
De âlde klokken gyngen in de kriich ferlern en binne yn 1957 ferfongen troch nije liedklokken. Dêrnjonken hat de tsjerke in karriljon. Fan de meiïnoar 19 klokken binne der 17 klokken dy't by it karriljon hearre. Twa klokken binne suvere liedklokken, mar trije klokken fan it karriljon wurde ek brûkt as liedklok.
The Bourne Legacy (film)
The Bourne Legacy is in Amerikaanske spionaazje-aksjeskriller út 2012 ûnder rezjy fan Tony Gilroy, mei yn 'e haadrollen Jeremy Renner en Rachel Weisz. De titel betsjut "De Bourne-Neilittenskip". De film wie de fjirde yn 'e Bourne-filmsearje en folge as sadanich op The Bourne Ultimatum út 2007. Hoewol't The Bourne Legacy deselde titel hat as de roman fan Eric van Lustbader út 2004, is de plot folslein oars. Wylst it boek oer Jason Bourne giet, de mei ûnthâldsferlies oanhelle âld-agint fan 'e CIA, folget de film Aaron Cross, in kommando fan 'e Amerikaanske militêre ynljochtingetsjinst, dy't sjen moat te oerlibjen as Operaasje Outcome, dêr't er diel fan útmakket, omreden fan 'e dieden fan Jason Bourne yn 'e foargeande film opheft wurdt en alle belutsenen fan hegerhân eliminearre wurde. De film krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, mar wie kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen. In fyfde diel yn deselde filmsearje, Jason Bourne, kaam út yn 2016 mei yn 'e haadrol wer Matt Damon as Jason Bourne.
Plot
Seis wiken nei de ûntsnapping fan Jason Bourne út Moskou nei de foarfallen oan 'e ein fan The Bourne Supremacy, wurdt Aaron Cross nei Alaska ta stjoerd foar training. Hy is in agint fan in topgeheime 'swarte operaasje' fan it Amerikaansk Ministearje fan Definsje, dy't Operaasje Outcome hjit. Aginten dy't dêrby belutsen binne, brûke pillen om harren lichaamlike en mentale kapasiteiten te fergrutsjen. Cross wurdt troch syn oerhearrigen by wize fan bestraffing foar it feit dat er in pear dagen foar himsels nommen hat, twongen om ekstreem waar te trotsearjen en dreech terrein te bereizgjen. As er syn doel berikt, in post yn 'e foarm fan in blokhutte djip yn 'e Alaskaanske wyldernis, blykt dy bemanne te wurden troch in oare Outcome-agint, nûmer 3, dy't dêrhinne ferballe is om't er fereale rekke wie (wylst dat net tastien is).
Underwilens kriget kolonel b.tsj. Eric Byer fan Mark Turso, dy't oan it haad fan Operaasje Outcome stiet, de taak om 'e skea te beheinen dy't oan 'e swarte operaasjes fan it Ministearje fan Definsje tabrocht wurde kin troch it iepenbier meitsjen fan it bestean fan 'e soartgelikense operaasjes Treadstone en Blackbriar fan 'e ynljochtingetsjinst CIA. Ynformaasje oer dy projekten is nammentlik troch tadwaan fan Jason Bourne, in eardere slûpmoardner fan 'e CIA dy't oan ûnthâldsferlies lijt, en fan 'e yntegere adjunkt-direktrise Pamela Landy net inkeld by de tafersjochskommisje fan it Amerikaanske Kongres mar ek by de media belâne.
Byer hoecht net fier te sykjen om in direkte konneksje te finen tusken de CIA-programma's en Outcome: de beide medyske grûnlizzers fan 'e harsensspielings- en gedrachsferoaringspraktiken, Albert Hirsch (fan Treadstone en Blackbriar) en Dan Hillcott (fan Outcome) giene yn it iepenbier mei-inoar om en der steane ferskate fideo's fan sosjale gelegenheiden dêr't se tegearre oanwêzich wiene op YouTube. Om foar te kommen dat de media, of slimmer noch, de ûndersykskommisje fan 'e Senaat, lucht fan 'e swarte operaasjes fan Definsje kriget, oarderet Byer de opheffing fan Outcome en de eliminaasje fan eltsenien dy't by dy operaasje belutsen is. Dêrmei hopet er it wichtiger supersoldateprogramma LARX út 'e wyn te hâlden.
Om Cross en nûmer 3 út te skeakeljen yn 'e frijwol ûnberikbere wyldernis fan Alaska set Byer in drone yn, dy't mei in raket de blokhutte opblaast. Nûmer 3 komt om, mar Cross, dy't krekt nei bûten gien wie, oerlibbet de moardoanslach. Hy wit mei syn skerpskuttersgewear de drone del te sjitten, wêrnei't Byer in twaddenien stjoert. Yn 'e tuskentiid fangt Cross lykwols in wolf út 'e ridel dy't him by syn hiele trektocht troch de wyldernis op 'e hakken sitten hat, en twingt it bist it radiofrekwinsje-identifikaasjestjoerderke troch te slokken dat er by syn eigen heup ûnder de hûd wei snien hat. As de twadde drone arrivearret, spilet de wolf fan rutens troch de tichtbegroeide taiga; de drone efterfolget it bist en blaast it op. Byer-en-dy ferkeare neitiid yn 'e misse oertsjûging dat se Cross út 'e ljochten holpen hawwe.
Cross is ûnderwilens wer dwers troch de wyldernis nei de bewenne wrâld reizge. Hy stelt in fleantúch op in ôfhandich fleanfjild en brûkt dat om nei de legere 48 steaten te fleanen. Syn pillen binne hast op en syn earste prioriteit is sadwaande om oan nije te kommen. Om't er foar syn lichaamlike ûndersiken altyd by Sterisyn-Morlanta wêze moast, set er dêrhinne. Ut 'e media fernimt er fan 'e sjitpartij, en dan beseft er dat Operaasje Outcome opheft is en alle belutsenen ôftanke wurde. Byer stjoert in team fan fjouwer moardners dy't harren foardogge as FBI-aginten nei de filla fan Shearing, djip yn 'e bosken. As dy har besykje te fermoardzjen op sa'n manear dat it liket as hat se de hân oan harsels slein, wurde se ûnderbrutsen troch Cross, dy't de moardners deadet.
Nei't se it hûs yn 'e brân stutsen hawwe, naaie Cross en Shearing tegearre út. Shearing hat gjin pillen foar Cross, mar se fertelt him dat syn lichaamlike ferbetterings ûnderwilens permanint makke binne troch genetyske manipulaasje fia in keunstmjittich firus, en dat er de pillen foar syn fysike ferbetterings al in healjier net mear nedich is. Cross riddenearret dat him dat nea ferteld is om't syn oerhearrigen him ôfhinklik hâlde woene. Hy hat lykwols noch altyd ferlet fan 'e pillen foar mentale ferbetterings. Shearing kin him datoangeande net helpe, en se fertelt him dat it fabryk dêr't de pillen makke wurde yn Manilla stiet, yn 'e Filipinen.
Cross en de troch him oanhâldend fan op ôfstân coachte Shearing reizgje mei ferfalske paspoarten yn itselde fleantúch nei de Filipinen. Dêr oankommen, bluffe se harrensels nei binnen ta by it fabryk fan Sterisyn-Morlanta. Byer en syn team hawwe ûnderwilens yn it útbrânde hûs de stoflike omskotten fan it moardteam fûn. Troch bylden fan satelliten en befeiligingskamera's hawwe se Shearing folge nei de lofthaven. As se de foto's fan alle oare passazjiers fan itselde fleantúch besjogge, ûntdekke se dat Cross noch libbet. Se riddenearje út wat Cross yn Manilla moat en warskôgje de befeiliging fan it fabryk. Dy arrivearret lykwols te let om tsjin te kearen dat Shearing Cross ynjektearret mei it libbene firus. Shearing en Cross ûntsnappe út it fabryk en fine in ûnderdûkadres yn ien fan 'e sloppewiken fan Manilla. Underwilens aktivearret Byer LARX #3, in harsensspielde supersoldaat sûnder lykfol hokker skrupules of begrutsjen, dy't him op dat stuit yn Tailân befynt.
Cross rekket fan 'e wrâld troch gryp-eftige symptomen feroarsake troch it firus. Ear't er sa begjint te dwyljen dat er gjin sinnich wurd mear útbringe kin, fertelt er Shearing dat der yn 'e fuorring fan syn jas $40.000 yn kontanten en ferskate blanko paspoarten sitte. Hy drukt har op it hert om him efter te litten en op eigen manneboet út te naaien. Dat docht se lykwols net. As Cross de oare moarns in stik opbettere wekker wurdt, is er allinne, mar hy fynt in bryfke fan Shearing dat se om medisinen foar him út is. By de apteek dy't Shearing fûn hat, sjocht se in grutte plysjemacht foarbykommen. Se set der efteroan en ûntdekt dat de lokaasje fan Cross útlekt is. As de plysje op it ûnderdûkadres binnenfalt, ûntsnapt Cross oer de dakken fan 'e sloppewyk, efterfolge troch de ûnderwilens yn Manilla arrivearre LARX #3. Shearing moat ek drave foar har libben, efterfolge troch de plysje, mar Cross hellet har by en rêdt har as se ynsletten rekket.
Tegearre naaie se út op in stellen brommer, wêrnei't in wylde en lange efterfolging troch de plysje en LARX #3 op motors ûntstiet, dwers troch it drokke ferkear fan Manilla hinne. Cross en Shearing witte de plysje al rillegau ôf te skodzjen, mar LARX #3 ferwûnet Cross sa swier dat er op in stuit fan bloedferlies út 'e tiid rekket. Shearing wit de ûnderwilens ek swierferwûne rekke LARX #3 mei in goedpleatste skop tsjin syn motor op folle faasje tsjin in pylder oanride te litten, ear't ek sy en Cross ûnder fuotten reitsje. Dêrnei smeket hja in Filipynske boateigner om help.
Underwilens liicht Noah Vosen, de CIA-adjunkt-direkteur mei tafersjoch oer Operaasje Blackbriar, alles byinoar yn syn ferklearring oan 'e ûndersykskommisje fan 'e Senaat. Neffens him wie Blackbriar inkeld optuge om Jason Bourne op te spoaren en soe Pamela Landy lânferrie begien hawwe troch Bourne te helpen en de ynformaasje oer Treadstone en Blackbriar út te bringen oan 'e media. Landy komt troch syn ligerij sels yn 'e juridyske swierrichheden.
Produksje
It wie oarspronklike de bedoeling fan filmstudio Universal Pictures dat The Bourne Ultimatum út 2007, de trêde film fan 'e Bourne-rige, it lêste diel fan dy filmsearje wêze soe. Tsjin oktober 2008 wie der dochs al wer in nij diel yn preproduksje nommen, wêryn't de losse eintsjes út 'e earste trije films ôftriedde wurde soene. It wie de bedoeling dat George Nolfi it senario skriuwe soe. Matt Damon, dy't de rol fan Jason Bourne yn 'e earste trije films fertolke hie, sei mids 2009 dat er net beskikber wêze soe foar in fjirde film as dy troch in oare regisseur as Paul Greengrass makke wurde soe. Doe't Greengrass ein novimber 2009 bekendmakke de fjirde film net regissearje te wollen, liek dat de deastek foar de film te wêzen.
Yn juny 2010 waard lykwols Tony Gilroy by it projekt belutsen, dy't as senarioskriuwer meiwurke hie oan 'e trije foargeande films. Hy en syn broer Dan Gilroy betochten in nij ferhaal oer in nij personaazje, Aaron Cross, dy't yn 'e swierrichheden rekke troch de dieden fan Jason Bourne. Se besleaten de film The Bourne Legacy te neamen, om't dat in tapaslike titel wie, mar de plot hie hielendal neat te krijen mei de roman mei dyselde namme út 2004 fan Eric van Lustbader. As produsinten wiene Frank Marshall, Patrick Crowley, Jeffrey M. Weiner en Ben Smith yn it projekt behelle foar de produksjestudio's Relativity Media, The Kennedy/Marshall Company en Captivate Entertainment. Der wie foar de film in budget beskikber fan $125 miljoen.
De kamerarezjy fan The Bourne Legacy wie yn 'e hannen fan Robert Elswit, en de filmmuzyk waard fersoarge troch James Newton Howard. Hoewol't de film foar it meastepart yn en om Washington, D.C. spilet, wie dy stêd yn 'e film eins inkeld te sjen yn shots fan 'e skyline. De opnamen fûnen foar in grut part plak yn 'e Kaufman Astoria Studios yn 'e New Yorkske borough Queens. De âlde filla fan Shearing stie eins yn Hudson (New York), mar waard inkeld brûkt foar bûtendoarshots; de binnendoarsênes waarden yn 'e studio opnommen. De sênes yn 'e Alaskaanske wyldernis waarden filme yn it Kanadeeske Alberta. Op 'e Filipinen waard filme yn Manilla en yn 'e baai fan El Nido, op Palawan.
Distribúsje
De distribúsje fan The Bourne Legacy waard fersoarge troch Universal Pictures. De film gie op 30 july 2012 yn New York yn premiêre en iepene dêrnei op 10 augustus yn 'e Amerikaanske bioskopen. De Aziatyske premiêre fûn plak op 5 augustus yn Manilla. De soundtrack waard op 7 augustus as muzykalbum útbrocht troch platemaatskippij Varèse Sarabande. The Bourne Legacy kaam op 11 desimber 2012 út op dvd en blu-ray.
Untfangst
The Bourne Legacy krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy. Todd McCarthy fan The Hollywood Reporter skreau dat "de neilittenskip (legacy) fan 'e searje fermindere [wurdt] troch dizze adekwate, mar ûnynspirearrre fjirde ôflevering." Yn 'e Chicago Sun-Times joech Roger Ebert de film 21/2 fan 4 stjerren. Hy fûn: "The Bourne Legacy is altyd oangripend yn it momint sels. It probleem is om al dy mominten op te tellen en der wat sinnichs út te krijen. Ik jou grif ta dat ik teminsten de earste tritich minuten gjin dúdlik idee hie wêrom't alles barde. De dialooch sit gjin fleis tefolle oan, de kamerarezjy is boeiend, mar de plot is in dizenige tizeboel." Peter Debruge fan it tydskrift Variety skreau dat de kombinaasje fan 'e "elegante" kamerarezjy en de "feardige" filmmontaazje fan The Bourne Legacy in film makket dy't "makliker ta jin te nimmen is as Greengrass syn hyperkinetyske dokumintêre-eftige styl, mar it yngewikkelde senario bewissiget dat it it filmpublyk likegoed oer de meuch gean sil."
Yn 'e Los Angeles Times joech Kenneth Turan The Bourne Legacy lykwols in tige positive resinsje. Hy neamde de film "in foarbyldige spionaazjeskriller mei in sterk besef fan wat er berikke wol en hoe't er dêr komme moat." Lisa Schwarzbaum fan Entertainment Weekly joech de film in 91/2 op in skaal fan 1 oant 10 en skreau: "Gilroy, dy't as senarioskriuwer dizze filmrige fan it begjin ôf staljûn hat, ruilet de spande ritmes dy't yn 'e lêste beide ôfleverings troch Paul Greengrass fêstige waarden, yn foar eat dat mear reälistysk is en minder heechdravend. De feroaring is ferfrissend. De neilittenskip fan Jason Bourne is yn goede hannen."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Bourne Legacy in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 227 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hy is net alhiel like oangripend as de eardere trilogy, mar [dizze film] bewiist dat de franchise noch ferhalen hat om te fertellen – en ûnderfynt foardiel fan it magnetyske optreden fan Jeremy Renner yn 'e haadrol." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Bourne Legacy in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 42 resinsjes.
Resultaat
The Bourne Legacy brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $113,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $162,9 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $276,1 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $125 miljoen betsjut dat in winst fan $151,1 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Grutte Priis Formule 1 fan Eastenryk 2020
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Eastenryk 2020 yn Spielberg op 5 july 2020. It wie de earste race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2020. Hy waard op de Red Bull Ring hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,5 kilometer.
Klaas Banga
Klaas Banga (Frjentsjer, 15 septimber 1826 - Hilfertsom, 25 jannewaris 1911) wie in Nederlânsk jurist, rjochter en politikus fan Frysk komôf.
Biografy
Banga behearde ta de patrysjersfamylje Banga en wie in soan fan de Fryske genêshear en Frjentsjerter boargemaster dr. Jelle Banga (1786-1877) en Teatske van der Kooi (1787-1858). Hy boaske yn 1856 oan syn nicht Leuwkje Stinstra (1834-1924), dochter fan mr. Joannes Stinstra (1789-1842), griffier fan it fredegerjocht fan Frjentsjer, en Elisabeth Banga (1793-1879), suster fan syn heit, mei wa't er fiif bern krige.
Banga promovearre yn 1850 te Grins. Dêrnei waard er yn 1854 substitút-griffier fan de arrondissemintsrjochtbank fan Snits, oant er yn 1857 griffier fan it kantongerjocht Harns waard. Dy funksje ferruile er foar dy fan kantonrjochter dêre yn 1863, oant er dyselde funksje yn 1881 yn Hilfertsom krige, itjinge er oant 1900 bliuwe soe.
Banga wie fan 1865 oant 1881 lid fan de gemeenterie fan Harns en fan 1889 oant 1900 yn Hilfertsom.
Ferdrach fan St. Peters (1805)
It Ferdrach fan St. Peters fan 1805, ek wol bekend as it Ferdrach mei de Sû (Sioux) of de Oankeap fan Pike (Ingelsk: Pike's Purchase), wie in ferdrach tusken de Eastlike Dakota-Yndianen en de oerheid fan 'e Feriene Steaten. It waard op 23 septimber 1805 sletten yn it suden fan wat letter de Amerikaanske steat Minnesota wurde soe, op it plak dêr't no de stêd Mendota leit, oan 'e mûning fan 'e rivier de Minnesota (dy't doe de St. Peters River neamd waard) yn 'e Mississippy.
By it Ferdrach fan St. Peters waarden troch de oerheid fan 'e Feriene Steaten yn 'e persoan fan luitenant Zebulon Pike twa perselen grûn fan 'e Eastlike Dakota oankocht fan elts 14,5 km². It iene lei by de mûning fan 'e rivier de St. Croix yn 'e Mississippy, op it plak dêr't no Hastings (Minnesota) leit, en it oare lei by de mûning fan 'e rivier de Minnesota yn 'e Mississippy, dêr't no Mendota (Minnesota) leit. It doel wie om op dy plakken forten oan te lizzen foar it Amerikaanske Leger. Foar de Eastlike Dakota waard it ferdrach ûndertekene troch twa opperhaden dy't oantsjut waarden as Le Petit Carbeau en Way Aga Enogee.