cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galloway (ko)
Skaaimerken
De kij, dy't in sterk memmeynstinkt hawwe, kinne yn har libben 10-12 keallen krije. De keallen wage 25-30 kg by de berte. It is in gaadlik ras foar ekstinsive fleisproduksje. Yntinsifearje en byfuorje mei brokken kin net út. Mei trije jier is de Galloway klear foar de slacht. Sûnt de iere 19e iuw is de "Galloway-rib" ferneamd en wurdearre by de Londenske slachters. It Gallowayfleis befettet bysûndere fetten, nammentlik allinne de sûne Omega-3-fetsoeren.
In folwoeksen Galloway hat sa'n 1,5 hektare lân nedich.
Strjitten op De Westereen
De Strjitnammen op De Westereen sa't dy fêststeld binne op 18 novimber 2008:
Yanbian (ko)
Yanbian is in koweras dat fral foarkomt yn de lânbougebieten fan Noard-Sina, mar ek wol yn it noardeastlike provinsje Heilongjiang en Liaoning yn it suden dêr't in Koreaanske minderheid wennet.
1959
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1950-er jierren.
Wallia
thumb Wallia (sa. 385 – 419) wie kening fan de Fisigoaten tusken 415 oant 418. Under syn hearskippij waard it bûnsgenoatskip mei it Romeinske Ryk fernijd. Yn ruil foar in fêstigingsgebiet gienen de Fisigoaten werom yn Romeinske tsjinst. As generaal oan de side fan de Romeinen makket Wallia in ein oan de bedriging fan de Germaanske folken yn Spanje.
Skiednis
Under Wallia waard troch de Fisigoaten frede sletten mei de Westromeinske keizer Honorius. Hy tekene in fedrach mei de Romeinen en stjoerde Galla Plasidia, de suster fan de keizer dy't troch de Fisigoaten finzen hâlden waard tebek. As beleaning krige hy dêrfoar lân tawiisd yn Galje, wêr't de Fisigoaten harren as bûnsmaten (foederati) fan de Romeinen fêstigje mochten. Troch Wallia waard Tolosa (it hjoeddeiske Toulouse) as sit foar syn regear makke. De stêd bleau foar de rest fan de 5e iuw haadstêd fan de Fisigoaten.
Berltsumer Feart
De Berltsumer Feart is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De Berltsumer Feart rint tusken Berltsum en Menaam en is in ûnderdiel fan de Alvestêderûte.
Wallia
Skiednis
Yn 418 fiert hy yn opdracht fan de Romeinen kriich op it Ibearysk Skiereilân. Hy nimt it op tsjin de dêr oanwêzige Germaanske folken dy't inkele jierren earder it ryk ynkrongen wienen en foar oerlêst soargen. Under syn lieding waarden de Silingyske Fandalen en Alanen ferneatige en de Fandalen fan Gunderik betwongen.
Berltsumer Feart
De namme Berltsumer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Berlikumervaart.
Wallia
Skiednis
De klassike boarnen beskriuwe Wallia as in grut kriisman dy't him as steatsman foarsichtich manifestearre. Hy waard opfolge troch Diderik I, in bûtenechtlike soan fan kening Alarik.
Terry Pratchett
Pratchett wie hikke en tein yn Beaconsfield, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. Syn earste wurk publisearre er doe't er 13 wie, foar de skoalkrante.
Hy waard al sjoernalist doe't er syn middelbere skoalle noch net ôfrûne hie, en makke doe njonken syn baan de skoalle en in stúdzje ôf. Hy bleau oan it wurk as sjoernalist oan 1980. Yn dy tiid skreau er as Uncle Jim, 80 ferhalen foar de Children's Circle, in katern fan de krante. Yn 1968 hie er in fraachpetear mei Peter Bander van Duren, de ko-direkteur fan Colin Smythe Ltd. Pratchett fertelde dat er earder in manuskript skreaun hie foar in berneboek, en yn 1971 waard dat syn earste boek: The Carpet People. Dernei skreau er at er tiid hie út en troch fantasy.
Yn 1980 waard er kommunikaasjemeiwurker foar de Central Elictricity Generating Board, krekt yn de tiid dat kearnenerzjy in minne namme begûn te krijen. Yn 1983 kaam syn The Colour of Magic út. Al rillegau fûn er út dat de skriuwerij no mear jild opbrocht as syn wurk, dat hy waard foltiids skriuwer. Hy hat jierren lang sa'n twa boeken it jier skreaun. Foar in grut part wienen dat ferfolgen fan The Colour of Magic, komyske fantasyboeken oer de optochte wrâld Skiifwrâld (Discworld). Mar hy skreau ek oare boeken, benammen fan it sjenre science fiction, en teffens wurke er oan guon boeken gear mei oare skriuwers.
Yn de jierren 2000 begûn Pratchett ferskynsels te krijen fan Sykte fan Alzheimer. Dêr hat er noch in tal jierren mei libbe, mar stadichoan waard it fysike part fan de oandwaning slimmer. Yn 2015 is er ferstoarn.
Cornelis Vermuyden
Biografy
Vermuyden folge in oplieding ta lânmjitter en wurke yn de tiid fan it Tolvejierrich Bestân mei oan it bedykjen yn Siuwsk-Flaanderen en op de Bevelannen. Yn 1619 helle syn sweager him oer om nei Ingelân te kommen en hy yntrodusearre him oan it Ingelske hof. Koart skoft letter moast er in trochbrutsen dyk by Dagenham oan de Teems tichtsje en de keninklike tunen by Windsor Castle ûntwetterje. Hy waard ferneamd fan syn wurk yn Hatfield Chase en The Fens. Beide projekten liet er útfiere troch Siuwske en Hollânske arbeiders wat skeel mei de pleatslike befolking joech. Karel I adele him op 6 jannewaris 1629, sûnt is er yn Ingelân ferneamd as "Sir Cornelius Vermuyden".
Cornelis Vermuyden waard 1633 naturalisearre ta Ingelskman. Mei dat in stikmannich projekten finansjeel mislearren krige er skulden en bedarre er yn de finzenis. Hy waard op 15 oktober 1677 beïerdige yn Westminster.
Vermuyden syn wichtichste publikaasje is A Discourse touching the drayning the Great Fennes, lying within the severall counties of Lincolne, Northhampton, Huntington, Norfolke, Suffolke, Cambridge and the Isle of Ely (Londen 1642).
Twadde Steedhâlderleaze Tiidrek
Twadde Steedhâlderleaze Tiidrek is de beneaming foar de twadde perioade dat yn de goaen Hollân, Seelân, Utert, Gelderlân en Oerisel gjin steedhâlder beneamd waard.
De perioade duuorren fan 1702 oant 1747, as gefolch fan it ferstjerren fan kening-steedhâlder Willem III fan Oranje-Nassau yn 1702. Meidat de Steaten fan Hollân en Seelân it steedhâlderskip erflik ferklearre hienen foar de neisieten fan Willem III, en dy sûnder bern út de tiid rekke, waard ôfsjoen fan it beneamen fan on opfolger.
It steedhâlderleaze tiidrek gou lykwols net foar de goaen Fryslân en Grinslân. Nei de dea fan steedhâlder Johan Willem Friso yn 1711, waard syn soan Willem IV fan Oranje-Nassau, ûnder fâdij fan syn mem Maria Louise fan Hessen-Kassel, ta steedhâlder beneamd. Yn 1747 kaam der in ein oan it steedhâlderleaze tiidrek mei de beneaming fan Willem IV as steedhâlder en kaptein-generaal fan alle goaen en ferheffing ta erfsteedhâder.
Fjouwertaktmotor
Sa wurket in Fjouwertaktmotor (sjoch de ôfbylding rjochts). De motor wurdt earst mei de hân of troch in (elektryske) startmotor oan ‘e gong brocht. Dan draait de krukas (ûnderoan) en de beweging wurdt troch de driuwstange oerbrocht op ‘e sûger, dy’t dan yn ‘e silinder op en del skoot. Boppe links is de útlitklep te sjen en rjochts de ynlitklep. Dy beide kleppen wurde om bar troch in nokke-as (boppe-oan) iepen stjitten (delstjitten). Tusken dy beide sit de bûzjy, dy’t in lyts skoftke elektryske heechspannning krijt.
Fan de fjouwer slaggen fan de sûger is dus mar ien produktyf. Dêrtroch skokt de motor. Om him mear gelykmjittich rinne te litten, brûkt men fjouwer silinders, dy’t om bar de arbeidsslach hawwe (4-silindermotor).
Ottema-Kingma Stichting
De Ottema-Kingma Stchting waard oprjochte nei it ferstjerren fan notaris Nanne Ottema en hat as doelstelling "It befoarderjen fan keunst- en kultuerhistoarje yn Fryslân". De OKS hat mear as 30.000 objekten yn har besit, dy't oan withoefolle musea en erfgoedynstellings yn Fryslân yn brûklien jûn binne, wêrûnder It Prinsessehof en it Frysk Museum yn Ljouwert
De Ottema-Kingma Stichting bemachtiget ûndermear objekten en samlingen dy't fan belang binne foar de iepenbiere kolleksjes yn Fryslân. De fersiken yn dit ramt by de OKS binnen komme wurde troch it bestjoer sekuer hifke, wêrby't de ûnderbouwing fan in oanfraach toetst wurdt oan de doelstelling fan de betreffende ynstelling en it plak dat it objekt binnen de al oanwêzige kolleksje ferfulle kin. Oanfragen dy 't de strekking hawwe fan mear fan itselde' wurde as regel net honorearre. Likemin wurde foarwerpen oankocht dy't nei de opfetting fan it bestjoer te fier ôflizze fan de oare kolleksje fan de ynstelling of dy't net genôch kwaliteit hawwe. Ek keapet de Ottema-Kingma Stichting wol har oanbeane foarwerpen, sûnder dy a priori foar in bepaalde ynstelling bestimd te hawwen. Pas letter wurdt besjoen yn hokker kolleksje sa'n foarwerp dan it bêste passe soe.
Dêrneist stipet de Stichting wittenskiplik ûndersyk en ûndersteunt it relevante publikaasjes. Alle fersiken op wittenskiplik mêd en de útjefte fan publikaasjes dy 't by de stichting binnenkomme wurde hifke oan de doelstelling fan de stichting. Fierders wurdt sjoen nei it effekt op lange termyn en hoefier't tredden reewillich binne om yn it oangeande projekt diel te nimmen.
Ek it ûntsluten fan kolleksjes yn Fryslân foar in breed publyk, yn boekfoarm of digitaal op ynternet rekkent de OKS ta har taak.
Gjalt de Groot
Gjalt de Groot (Readtsjerk, 20 febrewaris 1945) is in Frysk skriuwer.
Biografy
Gjalt de Groot waard berne yn in boerehúshâlding yn Readstjerk. Nei in jier ULO gie er nei de legere en de middelbere lânbouskoalle, dêrnei buorke er seis jier op de pleats fan syn heit. Dêrnei begûn er wer te learen, hy folge de oplieding ‘dierveredeling middelbaar kader’ yn Almelo. Hy wurke by de foarljochtingstsjinst foar de mengfoerfabrikaazje en ek as bargeboer yn Holwert. Ek hat er bestjoerlik aktyf west, sa hat er in skoftke foarsitter west fan it BFVW. Nei't er ophâlden wie mei it buorkjen waard er poldermûnder en greidefûgelbeskermer, en hâldt er him dwaande mei skriuwen, fiskjen, ielrikjen en einekoerflechtsjen.
Gjalt de Groot is yn 2006 begûn mei it skriuwen doe't er seis wiken ferbleau yn de skriuwersarke fan Rink van der Velde op De Feanhoop. Yn de maitiid fan 2009 ferskynde syn debút: De jonge aaisiker fan Luctor et emergo, hy beskriuwt dêryn syn grutte leafde foar it ljipaaisykjen. Yn it boek leit er ûnder oare út dat aaisykjen hiel wat oars is as it ‘rapen van eieren’, en dat aaisykjen alles te meitsjen hat mei histoarysk besef en leafde foar de natoer. Yn it boek wurde bytiden tige detaillearre beskriuwings jûn. In jier letter kaam it twadde boek út, dat de titel It swetshok hat. Dat wie in plak dêr’t samar smoute ferhalen opkamen, in part dêrfan waarden bondele yn it boek. Wer in jier letter, yn 2011, ferskynde syn tredde boek: De aaisiker.
Yn augustus 2012 ferskynde it fjirde boek fan De Groot: It lêste aai. Yn datselde jier ferskynde der in twadde printinge fan it earst boek fan de hân fan De Groot, De jonge aaisiker fan Luctor et emergo.
World League follybal
De World League follybal is in kampioenskip follybal foar manlju, dat jierliks hâlden wurdt. It is it langste en rykste ynternasjonaal kampioenskip organisearre troch de FIVB. De earste edysje wie yn 1990. De World League follybal foar froulju hjit World Grand Prix follybal. Der dogge 16 lannen mei dy't fan fiif ferskate wrâlddielen komme.
Dielname
Brazylje en Itaalje binne de ienige lannen dy't oan alle edysjes fan de World League meidien hawwe.
1958
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1950-er jierren.
Kazimir Malevitsj
thumb|Kazimir Malevitsj, selsportret, 1933 Kazimir Severinovitsj Malevitsj (Russysk: Казимир Северинович Малевич; Oekraynsk: Казимир Северинович Малевич; Wytrussysk: Казіме́р Мале́віч; Poalsk: Kazimierz Malewicz; Dútsk: Kasimir Malewitsch) (Kiev, 23 febrewaris 1879 - Leningrad, 15 maaie 1935) wie in Oekraynsk keunstskilder dy't ferneamd waard yn West-Europa as dosint en as teöretikus fan it konstruktivisme en it suprematisme, as moderne keunstrjochtingen.
Biografy
Malevitsj waard berne yn de omkriten fan Kiev, de Oekraïne. Syn âlden, Seweryn en Ludwika Malewicz, wiene fan Poalsk komôf. Syn heit wie manager fan in sûkerfabryk. Kazimir wie de âldste fan 14 bern. De húshâlding ferhuze faak en Malevitsj brocht it grutste part fan syn jeugd troch yn doarpen by sûkerbiteplantaazjes fier fan de kulturele sintra.
Oant syn 12e of 13e wist er neat fan beropskeunstners, hoewol't de keunst fan boeren him yn syn jeugd oeral omjûn hie. Hy wie wei fan boereborduerwurk en fan bewurke muorren; hy koe sels ek yn de boerestyl skilderje. Hy studearre skilderjen yn Kiev fan 1895 oant 1896. Yn 1904, nei de dea fan syn heit, ferfear er nei Moskou. Dêr studearre er fan 1904 oant 1910 oan de Hegeskoalle foar Skilderkeunst, Plastyk en Arsjitektuer.
Oarspronklik liet Malevitsj' wurk ympresjonistyske en symbolistyske skaaimerken sjen, mar nei 1910 makke er de kar foar in geometryske foarmûntleding, dy't er kombinearre mei in lyrysk kleurebyld en dy't late soe ta syn bekende futuristyske figuraasje. Syn kegel- en silinderfoarmige figueren fynt men werom by de Frânske Fernand Léger, dy't yn deselde snuorje libbe en wurke. Om 1915 hinne definieart Malevitsj syn wurk as it Suprematisme, as "de absolute macht fan de byldzjende ekspresje". Malevitsj: "Under suprematisme ferstean ik de supremasy fan de suvere ûnderfining yn de byldzjende keunst".
Yn 1919 jout Malevitsj les oan de Folkskeunstskoalle yn Vitebsk, dêr't er mei in tal oare dosinten en learlingen syn tinken fierder útwurket yn de keunstnersferiening Unovis. Letter soe dit yn Petrograd fuortset wurde yn it ynstitút Ginchoek.
Mei syn teoretisearjende opfettings bedarre er yn de arsjitektuer en de yndustriële foarmjouwing en sa kaam er úteinlik telâne, yn 1927, te Berlyn by it Bauhaus, om syn ferhannelingen te publisearjen op de 'Berliner Große Kunstausstellung'.
Nei de ommekear yn de offisjele sovjetkeunstpolityk, nei 1928, waard it wurk fan Malevitsj as 'dekadint' en 'bougeois' klassifisearre. In protte fan syn wurk waard yn beslach naam. Sadwaande makke er dy min of mear figurative skilderijen dy't it boerebestean as tema hienen, opboud út tige elemintêre foarmen, dat wol. Letter yn syn libben krige er niget oan it Renessânse-potret; der ûntstiene doe lykwichtige portretten, û.o. fan him sels en fan syn frou.
Malevitsj stoar yn de âldens fan 58 jier oan prostaatkanker.
Skilderstyl
Malevitsj' bekendste wurk wurdt ta it suprematisme rekkene. Yn it wurk Suprematistysk skilderij út 1916 brûkte Malevitsj rjochthoeken yn swart, wyt en primêre kleuren. Der is in strange ferdieling fan foarmen en kleuren. Hy brûkte ek mingkleuren fan primêre kleuren makke; ferskillende toanen read en giel waarden ek tapast. Hy sette de foarmen skean del; de rjochthoeken kantele. Malevitsj brûkte geometryske foarmen, dy't net beheind bleaune ta horizontale en fertikale linen, sa as de Nederlânske skilder Piet Mondriaan meastentiids wol die.
Berltsumer Wiid
It Berltsumer Wiid is in wetter yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint tusken Berltsum en Rie en rint benoarden Kleaster Eanjum. It kanaal is ferbûn mei it Van Harinxmakanaal yn it súdwesten by Frjentsjer fia De Rie en yn it súdeasten by Ljouwert fia de Berltsumer Feart en de Menamer Feart. De feart is part fan de Alvestêdetochtrûte.
De namme Berltsumer Wiid jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Berlikumerwijd.
Hongaarsk
thumb|right|300px|De Hongaarske taal yn Midden-Jeropa Hongaarsk (Hongaarsk: magyar nyelv; letterlik: Hongaarske taal) is in taal mei sa'n fyftjin miljoen sprekkers. It is de offisjele taal fan Hongarije, en dêrmei ien fan de talen fan de Jeropeeske Uny.
Sibskip
Hongaarsk heart by de Oegryske talen fan de Finsk-Oegryske taalfamylje. Hongaarsk is dêrmei besibbe oan it Finsk en it Estysk.
Mohenjo-Daro
thumb|Mohenjo-Daro, 80 km súdwest fan [[Sukkur, wie it sintrum fan de Yndusbeskaving (2600-1700 f.Kr.).]] Mohenjo-Daro (Hindy:मोएन-जोदड़ो) wie in stêd yn de Yndusbeskaving, sa'n 80 km súdwestlik fan it tsjintwurdige Sukkur yn de provinsje Sindh fan Pakistan. Begjin jierren tweintich fan de 20e iuw waard it herûntdekt. Yn fergelyk mei Harappa, dat om 1900 hinne ûntdutsen waard, is Mohenjo-Daro better konservearre en jout mear ynformaasje op oer de beskaving dêr't beide út fuortkamen. Mohenjo-Daro leit fan Harappa 600 km de Yndus ôf.
Tiidrek
De stêd is boud om-ende-by 2600 f.Kr. en waard likernôch 1700 f.Kr. ferlitten. Dat de bewenners fuorttrutsen hie nei alle gedachten te krijen mei it him wizigjen fan de rin fan de rivier dêr't de stêd oan lei en dy't de hiele beskaving yn de omkriten fan wetter foarseach.
Namme
Yn it Sindy betsjut "Mohenjo-daro" "Deadenberch".
Bou
thumb|Stiennen búste fan in wichtige, as „prysterkening“ oantsjutte persoan fan de Yndusbeskaving út Mohenjodaro. Mohenjodaro liket goed sân kearen ferwoastge en op 'e nij boud te wêzen. Hieltyd waard de nije stêd dêrby boppe-op de âlde oanlein. Skiedkundigen tinke dat oerstreamings troch de Yndus de oarsaak fan de ferwoastgings binne.
De stêd bestie út twa parten, de saneamde "Sitadel" en de "Benedenstêd". It meastepart fan de benedenstêd is op it stuit noch net opgroeven, mar de sitadel beskikte hiel dúdlik oer in iepenbier bad, in grutte romte mei plak foar goed 5.000 minsken en twa grutte romten foar gearkomsten of om merk te hâlden.
Eurik
right|thumb|150px|stânbyld fan Eurik yn Madrid Eurik (± 440 – 28 desimber 484) wie kening fan de Fisigoaten tusken 466 en 484. Hy wie in krêftige kening ûnder waans bewâld de Fisigoaten alle formiele biningen mei it Romeinske Ryk ferbrutsen en it Fisigoatyske Ryk har grutste útwreiding berikke soe.
Skiednis
Eurik waard berne as tredde soan fan de Fisigoatyske kening Diderik I. Syn âldere bruorren Thorismund en Diderik II wienen syn foargongers as kening. Hie wie earsuchtich en die yn 466 in steatgreep tsjin syn broer Diderik II en it slagge him om de macht oer te nimmen. Bûten earsuchtich wie Eurik ek ûntwikkele. Hy wie de earste Germaanske kening dy't de wetten fan syn folk kodisearre yn in wetboek, de saneamde Codex Eurici.
Los fan it Romeinske Ryk
De krisis yn it Romeinske Ryk dy't ûntstie troch de ferpletterjende nederlaach fan de folsleine Romeinske float yn 468 tsjin Fandalen, wie foar Eurik de oanlieding him ta ûnôfhinklik foarst te ferklearjen. Syn leger foel Spanje yn en besette de stêden Merikda, Braga, Zaragona, Pamploma en Cluna, wêrmei in ein kaam oan de Romeinske hearskippij yn Spanje. Syn krewearjen om it noarden fan Galje te oermasterjen yn 469 mislearre lykwols. Krekt as syn foargonger ferlear hy fan de Romeinen by Orleans. Eurik slagge der wol yn om fêste foet te krijen yn de Provence (471) en ek foel Berry yn syn hannen. Allinnich yn Auvergne, it sintrum fan Galje hâlden de Romeinen stân tsjin him. Dit ferwar barde troch Avitus Ecidicius en Sidonius Apollinaris de soan en skoansoan fan de eardere keizer Avitus. Keizer Julius Nepos dy't de stipe fan Fisigoaten nedich hie, die lykwols ôfstân fan it gebiet yn 475. Letter waard dit noch bekrêftige troch it East-Romeinske Ryk.
De Fisigoaten oermachtich
Doe't yn 476 in ein kaam oan it Westromeinske Ryk, hearske Eurik fan de Strjitte fan Gibraltar oant de Loire. Hy hie trijekwart fan Spanje yn besit en de helte fan Galje. Syn tsjinstanners wienen Syagrius, dy't mei in Romeinsk leger ynklamme siet tusken de Germaanske folken, de Frankyske stammen, dy't yntern ferdield wienen, en de Boergonden yn de Rhôneflakte, dêr't op dat stuit om de macht striden waard.
Ein
Eurik ferstoar yn 484 en waard opfolge troch syn soan Alarik II.
Johannes Henricus Nieuwold
right Johannes Henricus Nieuwold (Gerkeskleaster, 17 novimber 1737 - Wergea, 30 juny 1812) wie in teolooch en ûnderwiisman.
Hy wie dûmny yn Aldeboarn en Wergea ± (1772-1812). Hie it belang fan it plattelân foarop troch herfoarming fan de lânbou en it ûnderwiis. Waard ek wol de 'Nederlânske Pestalozzi' neamd. Hy wie de earste dy't sûkerei boude en rustere yn Fryslân. Wegere yn 1799 'agint fan de nasjonale opfieding' (minster) te wurden. Yn 1801 waard er skoalynspekteur. Syn lêsmetoade mei boekjes Spelend Onderwijs (1806) slút oan by it bern; hy makke ek katigesaasjeboekjes.
Freonen fan Omrop Fryslân
thumb|It logo fan de Freonen fan Omrop Fryslân. De Feriening Freonen fan Omrop Fryslân (FOF), is de ‘fanclub’ fan Omrop Fryslân dy't 1981 oprjochte waard. It doel fan de feriening is it stribjen nei in goede publike Fryske omrop foar radio en telefyzje. De FOF soarget foar ynformaasje oer dy omrop en stipet de omrop by syn doelstellings en aktiviteiten. De FOF is ien fan de oansletten selskippen fan de Ried fan de Fryske Beweging.
Aktiviteiten
De FOF hâldt kontakt mei har leden fia it blêd Each en Ear, dat fjouwer kear jiers útkomt. Se organisearje ekskurzjes, fytstochten, lêzings en in jierfergadering yn kombinaasje mei besite oan in rjochtstreeks radio- of telefyzjeprogramma. Fia de Freonen fan Omrop Fryslân krije de leden ek faak koartings op Fryske boeken en CD's.
Vierverlaten
thumb|240px|Vierverlaten, brêge oer it [[Hoendjip (2009)]] Vierverlaten is in buorskip west fan Hoogkerk yn de gemeente Grins, yn Grinslân.
De buorskip leit op it plak dêr't it Hoendjip de skieding foarmet mei it súdlike Keningsdjip it noardlike Aduarderdjip.
De namme ferwiist nei de fjouwer (d.w.s. twapear) slûsdoarren fan it fallaat (= skutslûs) yn it Hoendjip oan de westside fan it Keningsdjip. Dus net, sa't wol tocht wurdt, nei fjouwer ferskillende slûzen dy't hjir lein hawwe soenen. It is ommers ûnwierskynlik dat der yn alle fjouwer earmen fan it krúspunt fan kanalen in syl lein hat. Ien of twa is feitlik genôch en it wetter dat fia it Keningsdjip fan Drinte moast ûnbehindere trochstreame kinne.
Dat der neist in slûs mei de namme Vierverlaten (it brûken fan it meartal foar in inkelfâldich ding komt yn dizze kontreien wol mear foar) in twadde slûs lein hat, bewiist de namme Kinderverlaat, dy't ek oan dit stee hinget. Dy slûs lei ek yn it Hoendjip en wol oan de eastside fan it Aduarderdjip. Fan slûzen op it plak is no neat mear werom te finen.
Benoarden de buorskip stiet de Súdwendinger Mole, in poldermole út 1819.
Yn april 2017 is benoarden it doarp in koöperatyf sinnepark realisearre mei 7.777 sinnepanielen. By iepening wie dit it grutste sinnepark fan de stêd Grins, wat sa bleau oant de iepening fan sinnepark Woldjerspoor yn septimber 2017.
Bob Richards
Robert Eugene (Bob) Richards (Champaign, Illinois, 20 febrewaris 1926 – Waco Teksas, 26 febrewaris 2023]) wie in Amerikaanske heechljepper en mearkamper. Hy die trije mei oan de Olympyske Winterspullen (yn 1948, 1952 en 1956). Hy waard twa kear Olympysk kampioen by it heechljeppen en behelle ien kear in brûnzen medalje op dit ûnderdiel.
Bob Richards ferstoar op 26 febrewaris 2023, yn 'e âldens fan 97 jier.
Sportferiening NOK
Sportferiening NOK is de fuotbalklup en omniferiening NOK fan Nijemardum. De letters steane foar Nijemardum "Oudemirdum" Kombinaasje. Tsjintwurdich komme de leden ek út Aldemardum, Riis, Sondel, Harich/Kippenburch en Balk. De omniferiening bestiet fierders út in gymnastyk- tennis- en folleybalôfdieling.
Yn 2008 wienen der mei-inoar 680 leden dy't inoar ek geregeldwei treffe yn klupgebou De Skelp. De fuotbalôfdieling hat twa spylfjilden en ien treningsfjild oan de Bosmastrjitte. It klupblêd NOK Nijs komt alle twa moannen út. It shirt is blau-wyt yn fertikale streken, broek en hoazen binne blau.
Skiednis
NOK is oprjochte op 1 july 1965. Op 1 febrewaris 1973 waard it in omniferiening. Earst wie der ek in wannelôfdieling mar dy is opheft troch te min leden. Begjin 21e iuw is der ek in tennisôfdieling by komd.
Sayaguesa
thumb|Sayaguesa-ko De Sayaguesa, ek wol Zamorana neamd, is in âld koweras út Sajago yn de provinsje Zamora yn it Spaanske autonome gebiet Kastylje en León.
Durk Embderveld
Durk Embderveld, ek wol Dirk Embdervelt, (Ljouwert 2 febrewaris 1722 – dêre, 1788) wie in stien- en byldhouwer yn Ljouwert.
Hy waard beneamd as lânskipsstienhouwer yn 1763.
Snijwurk fan him is te finen oan de preekstuollen te Ternaard (1768), Hallum (1773), Idaerd (1774) en it oargelfront yn Stiens (1777). It Stedhûs fan Frjentsjer hat stien- en byldhouwurk (1762) fan him en de wapenstien (1783) oan de herfoarme tsjerke fan Warten is ek fan Embderveld.
Greg Foster
Gregory (Greg) Foster  (Chicago, 4 april 1958 - Maywood, Illinois, 19 febrewaris 2023) wie in Amerikaansk atleet, dy't útkaam by it Horderinnen. Hy hat ienris meidien oan de Olympyske Simmerspullen en wûn doe in sulveren medalje. Hy waard op itselde ûnderdiel trij kear wrâldkampioen yn 1983, 1987 en 1991, yn 1991 waard er ek yndoar wrâldkampioen by it horderinnen.
Greg Foster ferstoar op 19 febrewaris 2023, yn 'e âldens fan 64 jier, nei in lang siikwêzen.
Soldatekeizers
300px|thumb|De soldatekeizer [[Desius liet him meastal ôfbyldzje yn soldateútrissing.]] De soldatekeizers is de beneaming dy't jûn wurdt oan de rige keizers dy't elkoar snel opfolgen yn it tiidrek fan de Romeinske krisis fan de 3e iuw en dy't foar it meastepart troch harren opstannige legioenen ta keizer útroppen waarden. De keizers wiene oars as de keizers út de foarige iuwen, sy kamen út de provinsjes en hiene dêrtroch in oare eftergrûn as harren foargongers.
Dy keizers hiene muoite om't de grinzen fan it Imperium Romanum te ferdigenjen. It ryk wie feroare, stabiliteit hie plak makke foar ûnwissens en ûnrêst. De druk op de grinzen wie tanommen en ynterne problemen soargen dêrfoar dat sy amper yn Rome ferbleaun ûnder harren - meastal koarte - bewâld. Faak stoaren dy keizers yn it harnas, hoewol't sy de macht ek faak wer kwyt rekken oan oare foaroanmannen dy't fan betinking wienen dat sy it ryk better ferdigenje koenen as de destiidske soldatekeizer.
Oan it tiidrek fan de soldatekeizers soe pas in ein komme troch keizer Aurelianus dy't de macht fan it ryk werstelle koe.
Hornhuizen
thumb|250px|Tsjerke fan Hornhuizen thumb|250px|Buorren Hornhuizen Hornhuizen (Grinslânsk: Hörnhoezen) is in doarp yn de gemeente It Hegelân (oant 2019 gemeente De Marne)  yn de provinsje Grinslân, Nederlân. It doarp hat likernôch 200 ynwenners.
De namme betsjut net: huzen yn de hoeke (horn), sa't wol faak tocht wurdt, mar ferwiisd nei it midsiuwske doarp Houwera, no noch De Houw neamd (ûnder Leens). It doarp leit yn de fierste westhoeke fan dy eardere gemeente. De toer fan de tsjerke is út de 15e iuw. Yn de 19e iuw is it dak ferfongen troch in saneamde `lantearne.' Eartiids hat de toer faaks tsjinne as beaken. De tsjerke is opnij boud yn 1850. Toer en tsjerke binne fan de Stichting Groninger Kerken.
Tsjintwurdich is der allinnich noch wurk yn de lânbou en is der in lytse middenstân.
Eartiids hie it doarp in boarch: de Tammingaboarch, ea de sterkste boarch yn de Ommelannen, mar dy is yn it begjin fan de 19e iuw ôfbrutsen. Allinne de namme fan in pleats docht der noch oan tinken: de Tammingaheerd.
Goffe Elzenga
Goffe Elzenga (Blije, 22 oktober 1856 - Kampen, 24 augustus 1918) wie in teolooch.
Elzenga wie in foaroansteand predikant yn de Kristlik Grifformearde Tsjerke (fan 1869), yn Stiens (1880-84), Snits (1884-91) en Kampen.
Hy hat in soad artikels skreaun.
Echte marmotten
De echte marmotten of echte bargemotten (wittenskiplike namme: Marmota) foarmje in ûnderskaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (Sciuromorpha), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae), de ûnderfamylje fan 'e grûniikhoarntsjes en Afrikaanske beamiikhoarntsjes (Xerinae), de tûke fan 'e grûniikhoarntsjes (Marmotini), de ûndertûke fan 'e marmoteftigen (Marmotina) en it skaai fan 'e marmotten (Marmota). Ta dit ûnderskaai hearre 11 soarten marmotten út Jeraazje en Noard-Amearika, wêrûnder de bekendste marmottesoarte, de Alpenmarmot (Marmota marmota).
Huitebuersterbûtenpolder
De Huitebuersterbûtenpolder is in bûtendykske polder fan 52 hektare tusken Nije- en Aldemardum. De hege sânkoppen oan de súdkant falle op, krektas de skrale begroeiing. De Bûtenwâlen heare ek ta dit gebiet oan de Sânfeartsdyk besuden Nijemardum dat beheard wurdt troch It Fryske Gea.
Dúntsjes yn de polder
De Suderseedúntsjes binne hege koppen dy't yn in grutte bocht fan de Iselmar lizze. Guon planten binne noch út de tiid fan de Sudersee en de grûn noch sâlt wie: krolstikel en klaversoarten as mûzeklaver, lytse en lizzende klaver. Troch de ferskraling fan it gebiet soene in soad seldsume planten weromkomme moatte. De streke klaver en seestikel binne troch de Gelderske Isel oanfierd en yn Gaasterlân ta waaksdom komd. Yn de Huitebuersterbûtenpolder sitte in soad kolguozzen, pauguozzen en winken. Sniefinken en strânljurken hâlde dêr yn lytsere groepkes ta. Yn de hjerst skytskoarje in soad trekfûgels der tsjinoan om it brede wetter nei de Noardeastpolder oer te stekken en dy sitte dan by hûnderten yn de polder. Yn bosk en greide tilt it dan op fan heidehipperts, readwjukken, ljurken en bytiden ek fjildûlen.
Fierders sitte oan de polderrânen in soad flinters en libellen. Ek de foks wurdt dêr wol sjoen.
Bidlersfeart
thumb|De Bidlersfeart by De Blokken (2019) De Bidlersfeart is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan de dyksfeart fan de Caspar de Roblesdyk nei it easten en komt besuden Kimswert út yn de Harnzer Feart. De Bidlersfeart leit benoarden de buorskip De Blokken en is in restant fan De Marne. Yn it lân is dizze âlde see-eroazjegeul noch werom te kennen oan de wat leger lizzende stikken lân oan beide kanten fan de feart.
Neidat it ôfwetteringskanaal de Bidlersfeart (in ferbastering fan Bodeleswertherfeart) yn de rin fan de 17e iuw ferbrede waard en sa ûnderdiel waard fan de drokke trekfeart tusken Boalsert en Harns kaam Kimswert ta ûntwikkeling. De namme jildt no allinnich foar it westlik part, dat gjin part fan de Harnzer Feart is.
De namme Bidlers Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Bedelaarsvaart.
Predestinaasje
Predestinaasje is in religeus begryp út it Kristendom en nau ferbûn mei de fersoeningslear fan Augustinus. It begryp hâldt yn dat it lot fan in minske en fan de hiele skepping al fêstleit, noch foardat er berne is. Wat der dus op delkomt dat ien neat mear dwaan kin om syn lot te feroarjen.
855
Foarfallen
thumb|200px|Ylluminaasje út in boek fan Drogo
Predestinaasje
Jehannes Kalvyn en Maarten Luter
De predestinaasjelear fan Jehannes Kalvyn en Maarten Luter, twa wichtige teologen en tjerkeherfoarmers út de 16e iuw hâlde yn dat God alles yn it foar bepaald en bestjoerd hie. Maarten Luter wie lykwols frijwat faach yn it omskriuwen wat de predestinaasje krekt ynhâlde foar it deistich libben.
Kalvyn wie jurist en dêrtroch better yn it omskriuwen fan it ûnderwerp. Hy definiearre de predestinaasje as decretum horribile ofwol grouwélich beslút en skreau wiidweidich oer it ûnderwerp. Hy fersmiet de gedachte dat predestinaasje liede moast ta in duldsume libbenshâlding en trúnde minsken oan hurd te wurkjen. Yn de Nederlânske Republyk foarme de predestinaasje yn de 17e iuw it grutte skeel tusken de remonstranten, dy't har fersmieten en de kontra-remonstranten, dy't har hanthavenje woene.
Alarik I
right|thumb|250px|De ynname fan Rome yn 410. Alarik I (Peuke, 370 - Konsenza, 410) wie kening fan de Fisigoaten tusken 395 en 410. Yn de funksje fan generaal tsjinne hy yn it Romeinske leger, letter kearde hy him tsjin it Romeinske Ryk. Oan de delgong fan dit ryk hat syn optreden yn de skiednis ek meidien. Hy wie de earste Germaanske leider dy't Rome ynnaam.
Opkomst
Alarik stamme ôf fan in âld Fisigoatysk keningslaach, de Balten en waard berne op it eilân Peuke oan de mûning fan de Donau. Doe't syn folk de súdlike grinzen fan it Romeinske ryk oerstutsen wie hy in jier of fyftjin âld. Hy die op jonge leeftyd al mei oan de striid tsjin de Romeinen, û.o. yn de Slach by Adrianopel en de gefjochten dêrnei.
Under keizer Teodosius de Grutte makke hy opgong yn it Romeinske leger. Yn 394 stried er tsjin de usupator Eugenius dy't yn de slach oan de Frigidus ferslein waard. Doe't yn jannewaris 395 Teodosius kaam te stjerren, hie syn oerbefelhawwer en plakferfanger regint Stilicho, lykwols de Fisigoaten fan Alarik net nedich en stjoerde se fuort nei harren wengebieten yn Moesja. Dat wie Alarik net nei it sin, omdat er sels ferwachte hie in hege posysje te krijen. Ynstee fan him fuort stjoere te litten kaam er mei syn folk yn opstân sa gau de situaasje dêr ree foar wie. De Fisigoaten keazen Alarik ta kening, wêrtroch hy sûnt de delgong fan it eardere keninkryk yn Roemeenje de earste offisjele kening waard dy’t troch alle stammen folge wurde soe.
De opstân tsjin de Romeinen
Yn 397 kaam Stilicho it easten te help. Hy sette syn leger mei skippen oer nei Korinte en hie it plonderjende Fisigoatyske leger fuort yn 'e knipe. Alarik siet yn de tange en moast him oerjaan. Brûk makkend fan de situaasje krong er by keizer Arkadius oan, Eutropius hinne te stjoeren en himsels as riedsman te nimmen. Doe't Arkadius syn foarstel ôfwiisde, keas Stilicho de fersleine Alarik as bûnsmaat.
De fjildslaggen yn Itaalje
In skoftlang hâlde Alarik him katoen. Mar doe't Eutropius yn it geheim kontakt mei him socht liet er him oerhelje mei syn hiele folk nei it westen te lûken. Yn 401 doe't it leger fan Stilicho op fjildtocht wie oan de Limes yn Pannoanje seach Alarik kâns Itaalje yn te fallen. Sûnder wjerstan koe hy oplûke en de stêd Milaan omsingele de residinsje fan de Keizer.
Stilicho makke in ein oan syn fjildtocht en fersterke it leger mei kontinginten út Galje en Brittanje. Milaan waard ûntset en op 6 april 402 troffen it Romeinske en Fisigoatyske leger inoar by Pollentia. Alarik ferlear de slach en moast him werom lûke nei de bergen fan Noricum en eastlik Raetia. Mar noch gjin jier letter hie Alarik syn leger alwer sadanich op sterkte dat er yn de simmer fan 403, wer in ynfal weage yn Itaalje. Krekt as foarhinne moete er it Romeinske leger fan Stilicho. Diskear fûn by Ferona en op 'e nij waard hy troch syn tsjinstanner ferslein. Mar ek diskear krige hy in frije ôftocht.
In ferklearring foar de riedselseleftige hâlding fan Stilicho mei de Fisigoaten moat sjoen wurde yn de plannen dy't hy hie mei Alarik. Stilicho, dy't sels in Fandaaal wie, seach yn opstannige Fisigoat in bûnsmaat yn syn moedsume relaasje mei de Romeinen. Yn dy tiid wie der in sterke nasjonale streaming yn it Romeinske Ryk tsjin Germanen dy't hege funskjes beklaaiden.
It belis fan Rome
left|thumb|200px|Alarik wurdt begroeven yn de bedding fan de [[Busento]] Yn 408 waard Stilicho, de grutte tsjinstanner fan Alarik, troch Romeinen fermoarde en ûntstie der rebûlje troch it leger yn Itaalje. Alarik makke op snoade wize gebrûk fan de situaasje en luts foar de tredde kear Itaalje yn. Noch itselde jier stie hy foar de poarten fan Rome. Foar in protte jild liet er him ôfskypje, mar hy kaam lykwols yn 410 werom en diskear oermastere hy de stêd. Syn leger sette it op in plonderjen. En dat wie foar it earst sûnt de Gallyske ynfal yn 390 f.Kr.
Dea en opfolging
Neidat er Rome plondere hie luts Alarik nei it suden fan Itaalje. Der hie hy te krijen mei fiedselkrapte en makke by de stêd Konsenza tariedings om mei it hiele folk oer te stekken nei Afrika. Mar noch foar dit plan útfierd wurde koe, kaam er te ferstjerren. Alarik waard begroeven yn in rivierbêding fan de Busento. Soldaten ferleinen de rin fan de rivier foar even, sadat syn lichem yn de drûchlizzende bêding begroeven wurde koe. Alarik waard opfolge troch syn sweager Ataulf.
Peter Mueller
Peter Alan Mueller (Madison, 27 july 1954) is in Amerikaansk reedrydtrainer en earder reedrider.
Hy die ien kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, sân kear oan it Wrâldkampioenskip sprint en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1976 en 1980). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear Olympysk kampioen. Nei de spullen fan 1980 hold Mueller op mei it reedriden op heech nivo.
Nei syn aktive karriêre as reedrider waard Mueller reedrydtrainer. Hy waard ûnder mear trainer yn Eastenryk, Dútslân, Frankryk, de Feriene Steaten, Nederlân en Noarwegen. Peter Mueller stiet bekend om syn "Mueller effect"; in soad reedriders boeke ûnder syn lieding faak in grutte progresje dy't lykwols nei 1 à 2 seizoenen útwurke is. Hy leit as trainer de klam op motivaasje en in hege trainingsyntinsiteit en driuwt reedriders yn trainingen faak oant oer it rântsje wêrtroch't in protte fan syn riders oertraind rekke binne.
Servysk
It Servysk is ien fan de standertfarianten fan it Servokroatysk, it heart ta de súdlike groep fan de Slavyske talen. Servysk wurdt it meast sprutsen yn Servje, Bosnje en Herzegovina, Montenegro en Kroaasje. It is de offisjele taal fan Servje en Bosnje en Herzegovina en is in erkende taal yn Montenegro, Kroaasje, Roemeenje, Masedoanje, Bulgarije en Hongarije.
De Servyske standerttaal is basearre op in Neostokavysk dialekt. Yn it súdeasten fan Servje wurdt ek Torlakysk sprutsen, wat as in soarte fan Servysk-Bulgaarsk grinsdialekt sjoen wurde kin.
Alfabet
Yn it Servysk wurdt sawol gebrûk makke fan it Latynske alfabet as it Sirillyske alfabet.
thumb|left|250px|Yn it giel it gebiet wêr't it Servysk in soad sprutsen wurdt.
Graham Greene (akteur)
Graham Greene (Ohsweken (Ontario), 22 juny 1952) is in Kanadeesk akteur en presintator fan Yndiaansk komôf, dy't sawol op it toaniel, foar de tillefyzje as yn films wurke hat. Hy briek yn 1990 ynternasjonaal troch mei syn rol yn 'e refizjonistyske western Dances with Wolves, dêr't er foar nominearre waard foar in Oscar yn 'e kategory bêste byrol fan in akteur. Greene spile ek yn films as Thunderheart, Maverick, Die Hard with a Vengeance, The Green Mile, The Twilight Saga: New Moon en Wind River. Hy wûn foar syn wurk twaris, yn 1995 en yn 2004 in Gemini Award. Yn 2015 waard Greene opnommen yn 'e Oarder fan Kanada.
Jonkheid en oplieding
Greene waard yn 1952 berne yn Ohsweken, it haadplak fan it Seis Naasjes Reservaat fan 'e Irokezen yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Ontario. Hy is in etnyske Oneida, ien fan 'e seis naasjes dêr't de Irokeeske folkegroep út bestiet. Syn âlden wiene John Greene, in ferpleechkundige en ûnderhâldsman, en dy syn frou Lillian. As jongeman wenne Greene yn Hamilton (Ontario). Hy kaam foar it earst mei de entertainmentyndustry yn oanrekking doe't er as lûdstechnikus foar rockbands yn Nijfûnlân wurke. Yn dy tiid stied er bekend ûnder de artystenamme Mabes. Yn 1974 studearre er ôf oan 'e Yndiaanske Teäterskoalle fan it Sintrum foar Yndiaansk Teäter yn Toronto.
Begjinjierren
Greene sette syn aktearkarriêre útein as toanielakteur yn Toronto en Ingelân. Syn debút op 'e Kanadeeske tillefyzje makke er yn 1979 yn in ôflevering fan 'e searje The Great Detective. Yn 1983 wied er mei in rol yn Running Brave foar it earst yn in film te sjen. Neitiid spile er yn films as Revolution (1985) en Powwow Highway (1989), en hied er gastrollen yn tillefyzjesearjes as Spirit Bay, The Campbells, Captain Power and the Soldiers of Fortune, Street Legal en 9B.
Trochbraak
Yn 1990 fertolke Greene ien fan 'e wichtichste byrollen yn 'e mei withoefolle prizen bekroande refizjonistyske western Dances with Wolves, mei Kevin Costner en Mary McDonnell yn 'e haadrollen. Hy spile Kicking Bird (Lakota: Ziŋtká Nagwáka), in Lakota-kriger dy't freonskip slút mei it personaazje fan Costner, dat in mei in posttraumatysk stress-syndroom oanhelle feteraan út 'e Amerikaanske Boargeroarloch is. Greene briek mei dy rol ynternasjonaal troch, en hy waard derfoar nominearre foar in Oscar yn 'e kategory bêste manlike byrol.
Datselde jiers hie Greene ek in rol yn 'e tillefyzjefilm Lost in the Barrens. Yn 1991 wied er te sjen as Arthur yn 'e film Clearcut en yn in gastrol yn 'e ôflevering Dances with Sharks fan 'e Amerikaanske rjochtbankdramasearje L.A. Law. Yn 1992 hied er in gastrol yn in oar populêr Amerikaansk programma, te witten de detektivesearje Murder, She Wrote, mei Angela Lansbury. Fierders spile er dat jiers ek de (histoaryske) rol fan Ishi, it lêste oerlibjende lid fan it Jahy-folk út Kalifornje, yn 'e biografyske tillefyzjefilm The Last of His Tribe, en wied er mei û.o. Val Kilmer te sjen as de lakonike reservaats-plysje Walter Crow Horse yn 'e dramafilm Thunderheart.
Yn 1992 en 1993 hie Greene ek in weromkearende rol as Leonard yn fiif ôfleverings fan 'e Kanadeeske tillefyzjesearje Northern Exposure. Yn 1993 spile er yn in ôflevering fan North of 60 en yn fjouwer tillefyzjefilms: Medicine River, Spirit Rider, Cooperstown en The Broken Chain, wêrfan't dy lêste gie oer it histoaryske Mohôk-opperhaad Joseph Brant (Thayendanegea), in rol fan Eric Schweig. Fan 1994 oant 1997 hie Greene in fêste rol as Mr. Crabby Tree yn it berneprogramma The Adventures of Dudley the Dragon, dêr't er syn earste Gemini Award foar wûn yn 'e kategory 'bêste optreden yn in berneprogramma of -searje'.
Yn 1994 spile Greene yn 'e komeedzjefilm North de Alaskaanske pleechheit fan it jonkje North, yn 'e westernsearje Lonesome Dove: The Series de Yndiaan Red Hawk, en yn 'e komyske westernfilm Maverick, mei Mel Gibson en Jodie Foster, it Yndiaanske opperhaad Joseph. Ek wied er foar de twadde kear te sjen yn in ôflevering fan Murder, She Wrote, en hied er in rol yn 'e film Camilla. Yn 1995 spile Greene in New Yorkske resjersjeur yn 'e aksjefilm Die Hard with a Vengeance, mei Bruce Willis en Samuel L. Jackson. Yn 1996 wied er te sjen yn in ôflevering fan 'e searje The Outer Limits en spile er it Mohikaanske opperhaad Chingachgook yn 'e tillefyzjefilm The Pathfinder.
Yn 1997 spile Greene yn 'e film The Education of Little Tree en de tillefyzjefilm The Hired Heart. Fierders presintearre er dat jiers in dokumintêresearje oer histoaryske misdieden, mei as titel Exhibit A: Secrets of Forensic Science. Hy rekke yn datselde jier lykwols ek wei yn in djippe klinyske depresje, en moast opnommen wurde nei't er in oanfarring mei de plysje hân hie. Hy klaude wer by de wâl op mei help fan Bruce Willis en Samuel L. Jackson, mei wa't er ûnder de opnamen fan Die Hard with a Vengeance befreone rekke wie. Yn 1998 spile er in resjersjeur yn Shattered Image, en yn 1999 wied er te sjen as Jim Bernard yn 'e film Grey Owl, mei yn 'e titelrol as de sabeare Yndiaan Grey Owl de Ierske akteur Pierce Brosnan, mei wa't Greene earder gearwurke hie yn The Broken Chain. Greene spile dat jiers, 1999, ek de rol fan Arlen Bitterbuck, in foar moard ta de deastraf feroardiele finzene, yn it foar in Oscar foar Bêste Film nominearre The Green Mile, mei Tom Hanks, David Morse en Michael Clarke Duncan yn 'e haadrollen.
Lettere jierren
Yn 2000 wie Greene te sjen yn in ôflevering fan Big Wolf on Campus en yn 'e film Desire. Hy spile yn 2000 en 2001 de rol fan Michael Nighthorse yn fjouwer ôfleverings fan 'e searje Cover Me, en fertolke ien fan 'e haadrollen yn 'e tillefyzjesearje Wolf Lake (2001-2002), dy't lykwols mar in koart libben beskern wie. Yn 2002 en 2004 hied er in rol yn twa tillefyzjefilms (The New Beachcombers en A Beachcomber's Christmas) dêr't mei besocht waard om 'e langrinnende Kanadeeske soapsearje The Beachcombers nij libben yn te blazen. Greene fertolke (yn 'e rol fan Slick Nakai) mei Adam Beach en Wes Studi ien fan 'e haadrollen yn 'e films Coyote Waits (2003) en A Thief of Time (2004), dy't beide adaptaasjes wiene fan romans fan Tony Hillerman en produsearre waarden troch Robert Redford. Yn 2004 waard Greene ek in twadde Gemini Award takend, yn 'e foarm fan 'e oeuvrepriis de Earle Gray Award.
Yn 2005 spile Greene as Calvin Many Goats the potinsjele frijer fan 'e froulike haadrol yn it komeedzjedrama Transamerica, spile troch Felicity Huffman. Hy wurke ek (as himsels) mei oan in parody op 'e yn 'e Kanada bekende reklame foar pinestillers fan it merk Lakota, dy't yn it tillefyzjeprogramma Rick Mercer Report op 'e tillefyzjestjoerder CBC te sjen wie. Fierders fertolke er yn 2005 de rol fan it Lakota-opperhaad Oerwinnende Bear yn 'e westernsearje Into the West, spile er yn 'e tillefyzjefilms Buffalo Dreams en Spirit Bear: The Simon Jackson Story, en hied er in gastrol yn 'e searje Numb3rs.
Greene presintearre yn 2006 de dokumintêrerige The War that Made America, oer de Frânske en Yndiaanske Oarloch fan 'e midden fan 'e achttjinde iuw, dy't it Noardamerikaanske front foarme fan 'e Sânjierrige Oarloch tusken Grut-Brittanje en Frankryk. Yn 2007 wied er te sjen yn 'e films All Hat, Just Buried en Breakfast with Scot; ek stied er dat jiers op 'e planken yn 'e rol fan Shylock yn 'e opfiering fan it toanielstik De Keapman fan Feneesje fan William Shakespeare op it Stratford Shakespeare Festival. Yn 2008 wurke Greene as stimakteur mei oan 'e tekenfilm Turok: Son of Stone. Yn juny fan dat jier ûntfong er in earedoktoraat fan 'e Wilfried Laurier Universiteit, dy't in kampus ûnderhâldt yn 'e neite fan syn berteplak Ohsweken. Ek wurke er mei in yn 't foar opnommen fertelstim mei oan it iepenloftspul Tecumseh! dat yn Ohio opfierd waard en it ferneamde Sjâny-opperhaad Tecumseh as ûnderwerp hie.
Greene spile yn 2009 Harry Clearwater yn 'e fantasyfilm The Twilight Saga: New Moon. Yn 2010 fertolke er de rol fan Bernie Sprague yn 'e film Casino Jack, en yn 2010 en 2011 hied er in weromkearende rol as dokter Arthur yn 'e tillefyzjesearje Being Erica. Yn 'e folgjende jierren spile er yn films as Chasing Shakespeare (2013), Maïna (2013), Winter's Tale (2014) en The Shack (2017). Hy hie fan 2013 oant 2015 in fêste rol as Rafe McCawley yn 'e searje Defiance, en wie fan 2014 oant 2017 trije seizoenen lang te sjen yn 'e neo-westernplysjesearje Longmire, as Malachi Strand, it haad befeiliging fan in Yndiaansk kasino. Foar dy lêste rol wûn er yn 2016 de RNCI Red Nation Award yn 'e kategory 'treflike byrol fan in akteur'. Underwilens wied er yn 2015 opnommen yn 'e Oarder fan Kanada, dat in keninklike ûnderskieding is (ferlykber mei de Oarder fan Oranje-Nassau yn Nederlân).
Yn 2017 spile Greene de rol fan kommissaris Ben Shoyo, it haad fan 'e Yndiaanske plysje yn it Wind River Yndianereservaat fan Wyoming yn 'e film Wind River. Yn 2018 liende er syn stim oan 'e yn it nau brochte Yndiaanske âldste Rains Fall yn it fideospultsje Red Dead Redemption II. Hy hie dat jier gastrollen yn 'e searjes Riverdale en The Detour en spile ek yn 'e film Through Black Spruce. Yn 2019 hied er de rol fan Littlecrow yn 'e searje Goliath. De film Antlers, dêr't er de rol fan Warren Stokes yn fertolket, is (ein 2019) yn 'e postproduksjefaze en sil yn 2020 útkomme.
Ald Holdingastate
thumb|250px|De foarein fan de pleats, wenhûs yn 2010 Holdingastate ek: Old Holdingha wie in state yn Grut Midhuzen by Ie yn de gemeente Dongeradiel. Op it stateterrein stiet noch in wenhûs, de stinswier is ôfgroeven. Oer it ûntstean fan de stins/state is neat bekend.
Holdingen (1511) of Old Holdingha (1640) yn Ie wie grif in âlder hûs fan de Holdinga's as Holdinga yn Eanjum. Gabbe Holdinga, dy't troud wie mei Tiemck Meckema, út de âldste famylje Meckema út Kollum, waard foar de earste kear yn 1444 neamd. Hy sluet doe mei oare haadlingen in ferdrach mei de stêd Grins. Yn 1449 wie Gabbe grytman fan East-Dongeradiel. Oft hy yn Ie of yn Eanjum wenne is ûnbekend. De ienige soan fan Gabbe en Tiemck, Botto, erve yn 1472 it wichtichste Holdinga-goed. 1474 wie Botto tegearre mei Gabbe Jaerla en jonge Jucke Wibalda fan Mitselwier yn Dokkum belutsen by de deaslach op Ede Hessels fan Boazum dy't op Tjaerda yn Rinsumageast yntroud wie. Yn 1491 fersette er him mei Feye Hessels (Remmersma), troud mei Botte syn nicht Tieth Meckema, tsjin de folmacht fan it Dokkumer stedsbestjoer oan Minne Jaerla om mei Grins te ûnderhanneljen.