cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dru Berrymore
Dru Berrymore, echte namme: Nicole Tanja Hilbig (Berlyn, 11 augustus 1969), is in rêstend Dútsk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise, pornoregisseur en mainstream-aktrise dy't yn 'e 1990-er jierren en de jierren 2000 yn 'e Feriene Steaten karriêre makke. Har skûlnamme 'Dru Berrymore' is in fonetyske stavering fan 'e namme fan 'e bekende Hollywood-aktrise Drew Barrymore. Yn 2008 beëinige Berrymore har wurkpaad as pornoaktrise.
Pornokarriêre
Dru Berrymore is hikke en tein yn 'e Dútske haadstêd Berlyn, mar ferfear yn 1989 nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles, yn it suden fan 'e steat Kalifornje, mei as doel om karriêre te meitsjen yn 'e filmyndustry fan Hollywood. Doe't dat net slagje woe, fûn se earst wurk as dekôrbouster, mar letter begûn se as stripper te wurkjen yn stripklubs, wylst se ek belutsen rekke by it saneamde 'eroatysk wrakseljen'.
Yn 1994, doe't se 25 jier wie, makke Berrymore har debút yn in pornografyske film. Nei't se yn 'e Amerikaanske pornoyndustry in namme opboud hie as Dru Berrymore, kearde se yn 'e twadde helte fan 'e njoggentiger jierren werom nei Dútslân, dêr't se yn 1998 by de Dútske pornoprodusint Oliver Chezc fan har foargongster Monique Covét de haadrol yn 'e Helen Duval-filmrige oernaam, dy't Covét trije jier earder fan 'e wiere Helen Duval oernommen hie.
Neitiid wurke Berrymore ôfwikseljend yn 'e Feriene Steaten en Dútslân. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se dêrby yn krapoan 400 pornofilms, foar it Dútske Multi Media Verlag, it Sweedske Private en it Frânske Vidéo Marc Dorcel, mar ek foar sokke foaroansteande Amerikaanske studio's as VCA Pictures, Elegant Angel, Adam & Eve, Seymore Butts Home Movies, Jill Kelly Productions, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Evil Angel, ClubJenna, Hustler Video, Sin City, Devil's Film en Extreme Associates.
Dêrnjonken regisearre Berrymore sels twa pornofilms, ien yn Dútslân, yn 2000 (Kuhles Leder, Starke Ketten, Dominante Huren, foar it label Ribu Video), en ien yn Amearika, yn 2001 (Anal Adventure, foar de lytse studio Notorious). Yn 2004 wûn Berrymore trije AVN Awards (de Oskars fan 'e pornowrâld), wylst se foar in fjirden nominearre waard. Uteinlik hold se yn 2008 op mei aktearjen. Dêrnei lei se har ta op it sykjen nei nij talint foar de Dútske pornoyndustry, wylst se fia har webside har films oan 'e man besocht te bringen. Nei in hoartsje sette se fierders in escort service op, dêr't in elk terjochte kin foar seksuële tsjinsten, wylst se ek pornofilmkes op fersyk makket.
Mainstream-karriêre
Berrymore hat troch de jierren hinne in stik as wat lytse roltsjes yn mainstream-films hân. Sa wie se in kear eefkes te sjen yn 'e Amerikaanske searje Baywatch, en hie se in hiel lyts roltsje yn 'e Hollywood-film Die Hard 2, út 1990, mei Bruce Willis, as de siktaresse fan lofthavenplysjesjef Dennis Franz. Ek hie se in roltsje dat sa lyts wie dat se net iens op 'e ôftiteling fernijd stiet yn 'e film Lost Highway, fan regisseur David Lynch, út 1997. Yn har heitelân Dútslân krige Berrymore bredere maatskiplike bekendheid troch in eigen rubryk yn it wyklikse programma Wa(h)re Liebe, op 'e stjoerder VOX.
Lichemsskaaimerken
Dru Berrymore is blank, mei brune eagen en (fan natuere) blûn hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m lang, mei (alteast ûnder har karriêre as pornoaktrise) in gewicht fan 55 kg, en in natuerlike kupmaat 34B. Behalven troch har earlellen hat se gjin piercings, en likemin hat se tatoeaazjes.
Under de Toer
Under de Toer (de offisjele namme is Frysktalich) wie in evenemint dat fan febrewaris oant novimber 2018 yn 'e Nederlânske provinsje Fryslân holden waard yn it ramt fan it projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018. Dêrby waarden 31 pleatslike folksferhalen (oarspronklik 32, sjoch hjir) yn 'e foarm fan teäter ta libben brocht yn foarstellings dy't oer de hiele provinsje ferspraat plakfûnen, fan Hylpen oant Wetsens en fan Hoarn op Skylge oant Aldeberkeap. Mienskiplik hiene al dy ferhalen dat se wat mei in pleatslike toer te krijen hiene: se giene bgl. oer persoanen dy't in bân mei in toer hiene, oer ferneamde foarfallen by in toer of oer foarwerpen yn in toer.
Organisaasje
Under de Toer waard organisearre troch de Stichting Under de Toer yn nauwe gearwurking mei de organisaasje fan Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018. It projekt waard mei mooglik makke troch finansjele stipe troch LF 2018 en fan it Prins Bernhard Kultuerfûns. De artistike lieding wie yn 'e hannen fan in projektgroep, besteande út inisjatyfnimmers Jos Thie en Bouke Oldenhof, en fierders Tamara Schoppert, Freek van Duijn en Sjoeke-Marije Wallendal.
Underdielen
(op folchoarder fan datum)
Net ûnderdiel fan Under de Toer
Oarspronklik wie it de bedoeling dat Under de Toer 32 foarstellings bringe soe. De Stichting Grut Hermana, dy't it stik De Bestimming yn Minnertsgea produsearre, heakke healwei 2018 lykwols ôf. De opfiering gie wol troch, mar los fan Under de Toer. Brekpunt wie dat Grut Hermana net fierder woe mei de harren troch Under de Toer taskikte regisseur Anne van Slaggeren. Sijtze Sijens, de foarsitter fan Grut Hermana, ljochte dat yn 'e Ljouwerter Krante ta mei de wurden: "Wy seagen oankommen dat de foarstelling kwalitatyf net sa wurde soe as wy dat wend binne. It moat hûndert prosint wêze. Wy binne der hiel bewust útstapt." Neffens Under de Toer koe fan harren kant de artistike lieding fan it projekt him net fine yn it skript sa't dat troch Grut Hermana útfierd waard. It gefolch fan 'e brek wie dat Grut Hermana de fia Under de Toer ûntfongen €9.000 subsydzje fan it Prins Bernhard Kultuerfûns weromstoarte moast. De foarstelling yn Minnertsgea waard doe út oare boarnen finansierd. Wol mocht Grut Hermana foar de foarstelling noch gebrûk meitsje fan it LF2018-logo.
Sifers
Fan 'e 31 stikken fan Under de Toer waarden yn totaal 254 foarstellings spile, dêr't 5.121 minsken foar en efter de skermen oan meiwurken. Der kamen 52.721 besikers op ôf, in oantal dat folle heger útpakke kinnen hie, mei't alle foarstellings binnen de koartste kearen útferkocht wiene. Om't in protte foarstellings yn lytseftige doarpstsjerken opfierd waarden, bepaalde de grutte fan 'e tsjerke yn in protte gefallen hoefolle publyk oft by ien foarstelling oanwêzich wêze koe. Foar it hiele projekt Under de Toer wie in budget beskikber fan €2,5 miljoen, dat royaal mar lang net folslein ûnderstipe waard troch it Prins Bernhard Kultuerfûns. De djoerste fan 'e 31 stikken wie Marijke-Muoi, dat hast €900.000 koste en 64 opfierd waard foar goed 10.000 besikers. It twadde plak wie foar Het Heilige Hert van Cambuur, mei in budget fan €157.000 en 2.000 besikers, en it trêde plak foar Lûd fan de Middelsee, dêr't €130.000 oan bestege waard. Dy trije stikken waarden allegear opfierd yn Ljouwert. Bûten de haadstêd hie Ryptsjerk it grutste budget foar Yn it Skaad fan de Toer, dat €95.000 koste. Oer Under de Toer ferskynde in weromblikboek mei as titel Under de Toer: Een Ode aan de Verhalen, dat op 'e jûn fan 14 febrewaris 2019 yn 'e Grutte of Jakobinertsjerke yn Ljouwert presintearre waard. It boekwurk omfieme 31 orizjinele werfertellings fan 'e hân fan Bouke Oldenhof, 31 ympresjefoto's fan fotografe Heleen Haijtema, en sifers oangeande kosten, meiwurkers en besikersoantallen fan alle 31 foarstellings.
Mark Kellogg (sjoernalist)
Mark Kellogg (folút: Marcus Henry Kellogg; Brighton (Ontario), 31 maart 1831 – oan 'e rivier de Little Bighorn (Montana), 25 juny 1876) wie in Kanadeesk-Amerikaansk sjoernalist dy't yn 1876, ûnder de Grutte Sû-Oarloch, troch luitenant-kolonel George Armstrong Custer útnûge waard om him by it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint te jaan, sadat er de oarlochshannelings fan deunby ferslaan kinne soe. Kellogg sneuvele sadwaande mei Custer en in grut diel fan dy syn rezjimint yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn. Hy wurdt beskôge as de earste korrespondint fan it parseburo Associated Press dy't it libben liet ûnder it útoefenjen fan syn wurk.
Jonkheid en oplieding
Kellogg waard yn 1831 berne yn Brighton, yn 'e Britske koloanje Opper-Kanada, dy't yn 1867 ûnder de namme Ontario in provinsje fan Kanada waard. Hy wie de op twa nei âldste yn in gesin mei tsien bern. Syn âlden ferhuzen yn syn jonkheid ferskate kearen, en setten har úteinlik nei wenjen yn La Crosse, yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin. Dêr learde Kellogg hoe't er mei de tillegraaf omgean moast en wurke er foar sawol de Northwestern Telegraph Company as de Atlantic and Pacific Telegraph Company.
Mitsunori Yoshida
(8 maart 1962) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Júbilo Iwata. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Aziatysk kampioenskip 1992.
Mark Kellogg (sjoernalist)
Karriêre
Nei't yn 1867 syn frou kaam te fertsjerren, liet Kellogg syn dochters efter oan 'e soargen fan in muoike fan sines, en sette er útein mei in swalktocht troch it hegere Midwesten. Dêrby wurke er as sjoernalist en redakteur yn plakken as Council Bluffs, yn Iowa, en yn Brainerd, yn Minnesota. Yn 'e snuorje dat er yn Brainerd tahold, stelde er him ferkiesber foar it Steatskongres fan Minnesota, mar waard net keazen. Dêrnjonken wurke er as fêst korrespondint foar de grutte krante de St. Paul Dispatch, út St. Paul, wêrby't er syn artikels publisearre ûnder de skûlnamme 'Frontier'.
Begjin 1870-er jierren ferfear Kellogg nei Bismarck, yn wat letter de steat Noard-Dakota wurde soe, dêr't er yn 1873 mei redakteur Clement A. Lounsberry de krante de Bismarck Tribune oprjochte. Hoewol't Kellogg offisjeel mar in assistint-redakteur wie, ferfong er Lounsberry as haadredakteur by de twadde, trêde en fjirde edysje fan it deiblêd.
Under de Grutte Sû-Oarloch waard Lounsberry troch luitenant-kolonel George Armstrong Custer, de fjildkommandant fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint, útnûge om him te beselskipjen op 'e simmerkampanje fan 1876 tsjin 'e Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho. Lounsberry stimde dêr grif mei yn, krekt foar't er fuort soe, rekke syn frou slim siik, dat dêrom frege er Kellogg om foar him yn 't plak te gean. Sadwaande sette Kellogg op 17 maaie mei it rezjimint ôf út Fort Abraham Lincoln. Noch Lounsberry, noch hysels ferwachten wat oars as dat er ferslach dwaan soe fan in spektakulêre oerwinning fan 'e Amerikaanske kavalery.
Wylst er mei de 7e Kavalery opteach, stjoerde Kellogg trije koarte berjochten werom nei Lounsberry, wêrfan't de lêste datearre wie op 21 juny, fjouwer dagen foar de Slach oan de Little Bighorn, doe't it rezjimint him oan 'e mûning fan 'e rivier de Rosebud befûn. Yn syn lêste berjocht skreau er: "Tsjin 'e tiid dat dit dy berikt, sille wy de reade duvels met en befochten hawwe, mei hokker resultaat, dat sille wy sjen. Ik gean mei Custer en sil by de dea wêze." (Dat klinkt wat apart, mar it wie in term dy't ûntliend wie oan 'e foksejacht; "de dea" wie it momint dat de foks troch de hûnen ferskuord waard, en Kellogg, dy't de Yndianen mei de foks ferliek, hie dus noch altyd gjin inkele twifel dat de Amerikanen in oerwinning behelje soene.)
Op 25 juny foel it 7e Kavaleryrezjimint in grut Yndiaansk doarp oan, dat oan 'e igge fan de rivier de Little Bighorn ûntdutsen wie, yn súdlik Montana. Foarôfgeande oan de slach dielde Custer syn rezjimint yn fjouwer parten op, en as Kellogg him by de detasjeminten fan majoar Marcus Reno of kaptein Frederick Benteen jûn hie, of as er by de bagaazjetrein bleaun wie, hied er in treflike kâns makke om 'e fjildslach te oerlibjen. Mar hy hold wurd en bleau by Custer, waans fiif kompanjyen troch de Yndianen oan 'e lêste man ta útrûge waarden.
Neisleep
Doe't Clement Lounsberry op 'e hichte steld waard fan Custer syn nederlaach en Kellogg syn dea, wurke er de nacht troch om in spesjale edysje fan 'e Bismarck Tribune te produsearjen, dy't útkaam op 6 july 1876. Dêryn stie de earste folsleine beskriuwing fan 'e Slach oan de Little Bighorn. Lounsberry tillegrafearre it nijs, Kellogg syn berjochten ynbegrepen, nei ferskate kranten yn it easten fan 'e Feriene Steaten, wêrûnder de New York Herald. Twa brieven fan Kellogg waarden op 11 july folslein ôfprinte yn 'e Herald. As sjoernalist waans berjochten ferskynden yn kranten út it hiele lân wurdt Kellogg beskôge as de earste korrespondint fan it parseburo Associated Press dy't ûnder it útoefenjen fan syn wurk omkaam.
Nooit Gedagt (Woudrichem)
De Nooit Gedagt is in nôtmûne op it bolwurk fan de Brabânske stêd Woudrichem. De achtkante, stiennen en foar in part bepleistere stellingmûne is yn de jierren 1990 op 'e nij boud. De mûne is regelmjittich yn bedriuw en yn de mûne is in winkel mei produkten fan de mûne ûnderbrocht.
Skiednis
In stiennen mûne op it plak waard om 1662 hinne op it bolwurk boud, dat Willem fan Oranje yn 1583 troch Adriaan Antonis as ûnderdiel fan de ferdigeningswurken om de stêd oanlizze liet. Oant 1862 hie de mûne in houten achtkant op de stiennen romp, dy't doe ferfongen waard troch in stiennen boppebou.
Op 21 april 1945 blaasden de Dútsers de mûne op. Yn de jierren 1980 ûnstie it plan om de mûne wer op te bouwen. Foar dat doel waard yn 1984 de Stichting Herbouw Molen Nooit Gedagt stifte. Om't der hast gjin technyske ynformaasje fan de âlde mûne oanwêzich wie, koste it boutechnyske ûndersyk in soad tiid en lieten se ynearsten yn harren omgean om in Belgyske mûne oan te keapjen. It waard dochs in rekonstruksje en yn 1989 wie genôch jild ynsammele op it projekt stal te jaan. Dêrmei waard op 5 maaie 1990 útein set.
De weropbou fan de mûne wie fan 5 maaie 1990 ôf en op 31 maaie 1996 waard de nije mûne offisjeel iepene. De hjoeddeiske mûne stiet likernôch 5 meter eastlik fan de histoaryske mûne. Oan it patroan yn de strjitte is it krekte plak te sjen dêr't de âlde Nooit Gedagt ea stien hat.
Nithard
Nithard (mooglik Aken, om 795 hinne - by Angoulême, 14 juny 844 wie in Frankyske skiedkundige, lekenabt en diplomaat. Hy wie de soan fan Angilbert en Berta, dochter fan Karel de Grutte.
Libbensrin
Nithard wie berne justjes foar de kroaning fan Karel de Grutte ta keizer yn desimber 800. Hy waard wierskynlik grutbrocht yn de Keningspalts fan Karel de Grutte yn Aken, dêr't syn mem wenjen bleau oant de dea fan de keizer, of yn de abdij fan St. Riquier, dêr't syn heit in lekenabt wie. Hy soe syn ûnderwiis nei alle gedachten yn de keizerlike schola krigen hawwe, dêr't fan bekend is dat er ûnderwiis fan heech kwaliteit yn militêre en literêre saken krige. Nithard sels waard letter ek in lekenabt yn de abdij fan St. Riquier. Hy tsjinne ûnder syn neef Karel de Keale, dêr't er twa misjes nei it hof fan Lotarius I útfierde en hy focht mei yn de Slach by Fontenoy yn juny 841. It is wierskynlik dat er ferstoar oan de ferwûnings dy't er opdien hie wylst er tsjin de Wytsingen focht by Angoulême. De datum fan syn ferstjerren hat bestriden west, mar der is no oerienstimming dat it op 14 juny 844 wie. Yn de alfde iuw waard syn stoflik omskot, mei de fatale wûne noch hieltyd te sjen, fûn yn it grêf fan syn heit, Angilbert.
Mont Ventoux
thumb|280px|right|De súdkante fan de top fan Mont Ventoux.
De Mont Ventoux (Oksitaansk: Mont Ventor) is in berch yn it departemint Vaucluse yn it suden fan Frankryk. De berch leit op likernôch 20 kilometer noardeastlik fan Carpentras. Oan de noardkante fan de berch foarmet it de grins mei it departemint Drôme. It is de heechste berch yn de omkriten en hat de bynamme “Reus fan de Provence” of “De Keale Berch”. De top fan de Mont Ventoux leit op 1912 meter hichte. It hichteferskil mei de foet fan de berch is 1614 meter. Op de top fan de berch stiet in waarstasjon mei in grutte stjoermêst.
Sa’t de Frânske namme al tinken docht, venteux betsjut wynderich yn it Frânsk, kin it bot waaie oan de top, benammen yn de tiid fan de mistral. Wynsnelheden sa heech as 320 kilometer it oere binne mjitten. De wyn waait 90+ km/oere op 240 dagen yn it jier. De wei oer de berch is faak ticht fanwegen de hurde wyn. Benammen de “col de tempêtes” (stoarm pas) krekt foar de top is ferneamd om syn hurde winen. De wiere boarne fan de namme fan de berch giet nei alle gedachten werom oant de 1e of 2e iuw nei Kristus, doe’t de berch Vintur neamd waard, nei de Gallyske god fan de top, of Ven-Top, wat “snie-top” betsjut yn de âlde Gallyske taal. Yn de 10e iuw kamen de nammen Mons Ventosus en Mons Ventorius foar.
Geologysk sjoen heart de Mont Ventoux ta de Alpen, mar it wurdt dêr faak apart fan sjoen omdat der gjin bergen fan deselde hichte yn de omkriten binne. De top fan de berch bestiet út kalkstien, sûnder fegetaasje of beammen, wêrtroch't it fan in ôfstân krekt liket as of de berch mei snie bedekt is it heule jier troch. De isolearre posysje fan de berch en it útsjoch oer de delling fan de Rhône soarget derfoar dat de berch it lânskip folslein dominearret, de Mont Ventoux kin sjoen wurde fan grutte ôfstannen.
De Mont Ventoux is ferneamd rekke trochdat it in stik as wat kearen opnaam is yn it parkoer fan de Tour de France, fanwegen de swierrichheid en it keale lânskip. De beklimming fan de berch te foet waard yn de Renêssânse al beskreaun troch Francesco Petrarca yn syn wurk Beklimming fan de Mont Ventoux.
Untstean
Yn it Trias waard in sedimintaasjebekken foarme yn wat no súdeast Frankryk is. Yn it Juratiidrek ûntstie der troch boaiemdelgong in ferbining mei de al oanwêzige see op it plak dêr’t no de Alpen lizze. Dat is de Tethyssee. De see hie ûnderseeske rêgen (de hjoeddeiske Vercors en Mont Ventoux) en delten (de saneamde ‘fosse voconcienne’). Yn dizze delten waarden tsjokke lagen sediminten ôfsetten. Yn it Kryttiidrek rekke dit bekken fol en troch it tropyske klimaat ûntstienen koraalriffen.
Yn eardere tiden wie dit foar de befolking in hillige berch. Sa soe it ek heul oannimlik wêze kinne dat “Mont Ventoux” de betsjutting “Berch fan alle geesten” hat.
Lokaasje
thumb|right|250px|De Mont Ventoux, sjoen fan Avignon ôf.
De Mont Ventoux hat syn karakteristiken te tanken oan de frijlizzende posysje yn it lânskip fan dit part fan de Provence. Benammen fan it suden en súdwesten út is de top by helder waar op grutte ôfstân te sjen. Oan de noardside wurdt it Ventouxmassyf fan de Montagne de Bluye (1062 meter) skieden troch de djippe delling fan de Toulourenc. Yn it suden foarmje de Gorges de la Nesque de skieding mei de Monts de Vaucluse en yn it easten foarmet de delte om Sault de skieding mei de Montagne de Lure. Yn it westen is it bekken fan de Malaucène de oergongssône nei de Dentelles de Montmirail (heechste punt op 734 meter). Karakteristyk foar de Mont Ventoux is de a-symmetryske foarm fan it massyf. De noardhelling is steiler as de mear stadich ôfrinnende súdhelling.
Skiednis
De Italiaanske dichter en gelearde Francesco Petrarca beklom, tegearre mei syn broer, de Mont Ventoux op 26 april 1336 (de preker Jean Buridan hat him lykwols earder yn de 14e iuw mooglik al nei de top fan de berch wurke as earste nijmoadrige berchbeklimmer). Petrarca kleemde de earste te wêzen dy’t de berch om ‘e wille beklom sûnt de âldheid. De beklimming fan Petrarca, fêstlein yn in brief dat letter de namme Beklimming fan de Mont Ventoux krige, hat útdrukking jûn oan in nije natuer- en lânskipserfaring wêrby estetyske en kontemplative sjenswizen mei mekoar ferbûn rekken. Guon ûndersikers beskôgje de beklimming lykwols as in wichtich barren yn de oergong fan de Midsiuwen nei it nijmoadrige tiidrek. Petrarca syn dokumintaasje wurdt dêrnjonken sjoen as it begjin fan it alpinisme, omdat hjir foar it earst de betsjutting fan sa't wy it alpinisme beskriuwe beskreaun waard:
"Den höchsten Berg dieser Gegend, den man nicht unverdient Ventosus, den Windumbrausten, nennt, habe ich am heutigen Tage bestiegen, einzig von der Begierde getrieben, diese ungewöhnliche Höhenregion mit eigenen Augen zu sehen." ("Ik haw hjoed de heechste berch fan de omkriten beklom, dy’t net foar neat de Ventosus, de Winerige, neamd wurdt. Ik waard dreaun troch myn begearte om it ûngewoane berchgebiet hjir mei myn eigen eagen te sjen.")
Francesco Petrarca
Francesco Petrarca is troch in soad oare tinkers opfolge, wêrûnder de Provensaalske dichter Frédéric Mistral, dy’t yn 1859 in nachtlike ekspedysje ûndernaam om fan de berchtop ôf nei de sinneopkomst te sjen. Letter skreaun hy syn erfaring op:
"Nous vîmes le soleil surgir, tel un superbe roi de gloire, entre les cimes éblouissantes des Alpes couvertes de neige". (“Wy hawwe de sinne op sjen kommen, sa’n skitterjende kening fan gloarje, tusken de Alpen syn my sniebedekte skitterjende toppen."
Frédéric Mistral
Al yn de 15e iuw waard in kapel op de top fan de berch boud, wijd oan it Hillige Krús.
Yn 1882, waard in meteorologysk stasjon op de top fan de Mont Ventoux boud. Hjoed de dei is dizze net mear yn gebrûk. Yn de jierren ’60 waard in 50 meter hege telekommunikaasjemêst boud.
Geografy
It útrekte kalkstienfjild ûnderoan de berchtop is earst mei de ûntginning fan de pleatslike bosken bleatlein. Lykas op oare plakken yn de Provence binne de beamen dy’t dêr groeiden al sûnt de 12e iuw troch skipswerven yn Toulon en letter ek troch it Ancient Régime foar skipsbou-aktiviteiten brûkt. Al yn de tiid fan Jean-Henri Fabre waard nei de Mont Ventoux as in keale berch ferwiisd. Mei tank oan it inisjatyf fan M. Tichadou, in ynspekteur fan Eaux et Forêts, is yn de 1860’s mei in program fan bebosking útein setten. It projekt hat benammen Atlas-seders út Noard-Afrika op de berch plante, dizze beam docht it yn it pleatslike klimaat goed. Hjoed de dei binne guon parten fan de berch wer mei bosken beplante, en ferskate soarten fan syn oarspronklike floara wurde goed fersoarge en binne oan de noardside fan de berch lâns de kuierrûte fan GR 9 te sjen.
Fanwegen de grutte ôfstân nei oare berchtoppen yn it gebiet – de Signal de Lure mei in hichte fan 1.826 meter leit op 40 kilometer eastlik fan de Mont Ventoux – docht it foarkommen dat de berch in stik heger is as dat hy wier is. Op in heldere dei jout de berch in machtich útsjoch oer de Alpen, de Middellânske See, de Camargue, de Rhône-delling yn de rjochting fan Avignon, de Cévennes-berchrige, it Sintraalmassyf en sels de tsjerke Notre-Dame-de-la-Garde yn Marseille is te sjen.
Mikroklimaat
thumb|left|250px|Utsjoch fan de Mont Ventoux ôf.
It grutte hichteferskil tusken de top fan de Mont Ventoux en de omkriten én de foar it meastepart west-eastferrinnende rjochting fan it Ventouxmassyf feroarsaket in grut ferskaat oan klimatologyske omstannichheden.
De súdwestflank fan it massyf (grinzjend oan de flakte fan Bedoin) hat oant likernôch 1000 meter hichte in benammen mediterraan klimaat. Troch de lizzing krijt dizze kante in soad sinne. De eastflank is mear bleatsteld oan de steurings en hat dêrom in kâlder en wieter klimaat. It massyf sels is ferantwurdlik foar in krêftige omheechgeande beweging fan de loftmassa, wêrtroch de delslachmannichten grut binne.
Yn de simmer skommelje de temperatueren yn de sônes heger as 1000 meter tusken de 10º en 18 °C. Op trochstrings 100 dagen yn it jier is de top fan de berch wei yn dize en leech hingjende bewolking. Yn de winter is de top oersljochte mei snie (trochstrings 50 dagen yn it jier) en de temperatuer kin dan sakje oant -27 °C.
Wyn is nau besibbe mei de Mont Ventoux. Benammen de mistral (relatyf kâld en drûch) kin soargje foar wyn dy’t hommels opstekt. Yn it lânskip om de Mont Ventoux hinne is goed te sjen hoe grut de ynfloed fan dizze krêftige noardewyn is.
Wetterreservoir
Hoe toar de toppe fan de Mont Ventoux ek liket, de berch docht tsjinst as in grut wetterreservoir. Rein- en raanwetter wurde tige gau troch it kalkstien opnomd. It wetter fynt dan har eigen paad troch in netwurk fan ûndergrûnske wetterrinnen om dêrnei op ferskate plakken as boarne wer op te dûken; de boarne Groseau yn Malaucène bygelyks, of de ferneamde welle Fontaine-de-Vaucluse oan de súdkante fan it massyf. Ek de noardside fan de Mont Ventoux hat tal fan boarnen. Se lizze tusken de 1000 en 1788 meter, bygelyks de Fontfiole (1788 meter), de Font-du-Contrat (1400 meter) en de Fontaine-Froide (1000 meter).
Terrasselânskip
Benammen oan de súdlike hellings fan it Ventouxmassyf kin noch op ferskate plakken in terrasselânskip oantroffen wurde. Lokale nammen foar dizze terrassen mei harren typyske muorren fan steapele stiennen binne ûnder oare ‘restanques’ en ‘bancaous’. Se binne faak iuwen âld, al is de krekte âlderdom net mei wissichheid te sizzen. Nei dat de oarspronklike fegetaasje ferdwûn, waarden muorren fan likernôch 2 meter heech boud. Op de wakker flakke terrassen waard in grut ferskaat oan agraryske kultueres fûn: oliif- en mangelbeammen, nôtferbou, abrikoas, miede en jujube. Dit ferskaat makke de lokale befolking foar in grut part ûnôfhinklik fan bûten. Troch de opkommende meganisaasje en rasjonalisaasje yn de lânbou ferlearen de terrassen harren agraryske funksje. Se waarden hieltyd mear ferlitten en ferrinnewearre. De ôfwêzichheid fan agraryske kultueres yn kombinaasje mei de ferwurden en dus ôfbroazeljende terrasmuorkes fersnelde it eroazjeproses. Hellings kinne minder goed it reinwetter fêsthâlde en grûn spielt gauwer fuort. Op in tal plakken binne hja om dizze redenen begûn mei it bymeitsjen fan de terrassen. De oerheid hat hjirfoar ûnder foarwaarden subsydzje frij jûn.
Floara
thumb|right|250px|Utsjoch op it moannelânskip fan de top fan de Mont Ventoux. De berchtop wurdt troch in ekstreem klimaat skaaimerke, hjir libje sels soarten dy’t ornaris yn arktyske klimaten foarkomme. Fan in grut tal beskerme planten groeie guon allinnich op de Mont Ventoux. Gjin plant op de berch mei ploaitse wurde, sels al wurdt it soarte net beskerme. UNESCO hat it libbensromte fan seldsume planten yn 1990 ta biosfearreservaat útroppen, ûnder de namme Réserve de Biosphère du Mont Ventoux. It reservaat omfiemet de berch en syn omjouwing yn en rekt him út oer in gebiet fan 90.000 hektare mei likernôch 38.000 ynwenners.
Yn de rin fan de iuwen hat de fegetaasje op it berchmassyf feroarings ûndergien. Benammen yn de 19e iuw waard in soad fan de bosken op de Mont Ventoux folslein fuort kapt. Yn 1836 wie de berch hast folslein skjin fan bosk. Yn 1861 waard begûn mei it werbeboskjen fan de súdkante en fan 1888 ôf waard begûn mei de noardkante. Hjoed de dei is hast de folsleine berch wer beboske, útsein de keale top. Troch de hichteferskillen en de byhearrende fariaasjes yn it mikroklimaat is de ferskiedenheid oan beammen grut. Fan de leafbeammen kin men de sêfte iik, de stieniik en de bûk fine. Fan de nuddelbeammen binne ûnder oare de seedin (karakteristyk foar in mediterraan klimaat) oanwêzich, njonken de Atlasseder. Beammen dy’t goed oer in soad wyn kinne, bygelyks de Eastenrykske din of de berchdin, binne goed oanpast oan it rûge waar op it berchmassyf.
In karakteristike plantesoarte dy’t op de Mont Ventoux foarkomt is bygelyks it absintkrûd (Artemisia absinthium), dy’t bekendheid krigen hat mei tank oan it absint-ekstrakt, in aperityf dat fanwegen syn toksyske effekten sûnt 1915 yn Frankryk net mear distillearre wurde mei. It krûd groeit hjoed de dei oan de eastlike kante fan de Mont Ventoux.
Toerisme
De berch hat fan de measte rjochtingen út in kegelfoarmige foarm. Omdat dit sa’n machtige, ienlike berchreus is en fan fier sjoen wurde kin, hat de ymposante Mont Ventoux foar de bewenners yn de omjouwing en besikers in bysûndere betsjutting. De berch is ien fan de pear plakken fan wêrôf men op in heldere dei in machtich útsjoch hat oer de Middellânske See, en de heechste piken fan de Pyreneeën en de Alpen. De “hillige” berch fan de Provence is in berch dêr’t motortoeristen graach hinne komme mei harren motors fan de doarpen Malaucène, Sault of Bédoin út nei de top te gean, mar ek foar fytsers is de berch in pree.
Besikers kinne it toeristepaad ferlitte en de Mont Ventoux op fuotpaden ferkenne. Twa fan de karakteristike Frânske sentiers de grande randonnée of grutte nasjonale kuierpaden, de GR 9 en de GR 4, krúsje mekoar op de Mont Ventoux.
Fan desimber oant april is de berchtop mei snie oersljochte. Lawines komme somtiden noch foar oant yn maaie, en besikers moatte it heule jier troch rekkenskip hâlde mei fûle wyn, dy’t yn de simmer as tige kâld oanfiele kin. Temperatueren op de top binne oer it algemien sa’n 10 °C kâlder as oan de foet fan de Mont Ventoux.
Autoracerij
Koart nei dat de earste ferhurde diken nei de top fan de Mont Ventoux lein wienen, de earste yn 1882, ûntstie it idee om wedstriden tsjin de berch op de hâlden foar auto’s. De klassike rûte foar de race wie dy fan Bédoin nei de top oer in ôfstân fan 21,5 kilometer mei in te oerwinnen hichteferskil fan 1589 meter. De earste race hie plak yn 1898. Yn 1900 berikten trije auto’s fan it type De Dion-Bouton de top yn 2,5 oere. Yn 1902 wûn in Panhard-Levassor yn de tiid fan 27 minuten en 17 sekonden (in trochsneed snelheid fan 47,5 kilometer it oere). Fan dat jier ôf oant 1977 waarden út en troch wedstriden organisearre wêroan de grutte automerken meidienen. Yn 1957 trochbruts in Maserati de 100 kilometer it oere grins en by de lêste race yn 1976 waard in trochsneed snelheid fan 149,192 kilometer it oere helle. Hja hawwe lykwols foar dizze lêste race it parkoer ynkoarten. De einstreek wie by Chalet-Reynard, in ôfstân oer 15,4 kilometer. Dit plak waard yn 6 minuten en 11 sekonden berikt. Foar de feiligens is nei 1977 ôfsjoen fan noch mear rekordbesyksels. Wol waarden út en troch foar oldtimers rally’s organisearre. Hjoed de dei wurde de limiten fan auto’s noch test troch op topsnelheid nei boppe te riden.
Hurdfytsen
Foar hurdfytsers binne der trije mooglikheden om nei de top fan de Mont Ventoux te fytsen. Dizze rûtes binne:
Elk jier wurde amateurraces fersoarge om sa gau mooglik of sa faak mooglik yn 24 oeren nei de top fan de Mont Ventoux te fytsen, de Ventoux Masterseries en Les Cinglés du Mont Ventoux. Op 16 maaie 2006 bruts Jean-Pascal Roux it rekord tal beklimming yn 24 oeren tiid, hy beklom de berch alve kear fan Bédoin út.
Tour de France
De Mont Ventoux is legindarysk wurden nei de tige swiere beklimmings yn de Tour de France, de berch is sûnt 1951 fjirtjin kear beklom. It paad dat folge wurdt is meastentiids it paad troch Bédoin. De faam dy’t de Mont Ventoux krigen hat troch de Tour de France hat de berch in grutte magneet makke foar hurdfytsers fan oer de heule wrâld.
Winners fan ritten fan de Tour de France mei de finish op de top
Der binne acht Tour de France-etappes op de Mont Ventoux einige. De einstreek leit op 1909 meter hichte, lykwols einigen de etappes fan 1965, 1967, 1972 en 1974 leger, op 1895 meter.
Yn septimber 2008 waard troch Claude Haut, de presidint fan Vaucluse, dat yn 2009 de Tour de France wer nei de Mont Ventoux kaam, nei in absinsje fan sân jier. Ungewoan dizze kear wie it stuit wêrop de Tour del kaam, it wie op de ien nei lêste dei, op 25 july 2009, de dei foar dat it peloton nei Parys ôfreizge.
Tour de France etappes oer de Mont Ventoux
De Tour de France hat seis etappes hân wêryn de etappe oer de Mont Ventoux kaam.
Oare hurdfytswedstriden
Njonken de Tour de France hawwe ek de Dauphiné Libéré en de klassiker Parys-Nice de Mont Ventoux feskate kearen yn it parkoer opnommen. De meast resinte winner wie Sylwester Szmyd yn de Dauphiné Libéré fan 2009 en Cadel Evans yn Parys-Nice fan 2008.
Skyen
Oan de noardkante fan de Mont Ventoux is der de mooglikheid om te skyen. Fûle wyn en de stadige helling soarge derfoar dat de tiid dat der skyd wurde kin beheind bliuwt foar it publyk.
Jan Schenkman
thumb|Jan Schenkman Jan Schenkman (Amsterdam, 1 oktober 1806 – dêre, 4 maaie 1863) wie in Nederlânsk ûnderwizer, dichter, auteur fan berneboeken en humorist.
Jan Schenkman wie oant 1849 skoalmaster oan syn partikulire skoalle op de Anjeliersgrêft. Hy wie in foaroansteand lid fan de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen. Schenkman hat it moderne Sinteklaasfeest foar it earst yn in gearhingjend ferhaal yn printeboek werjûn. It boekje Sint Nikolaas en zijn knecht (Amsterdam, 1850 en opnij printe oant 1907) ferwurke er bekende eleminten yn lykas it hynder, it riden oer dakken, it skinken fan kado's (óf it krijen fan de roede) troch de skoarstien en dat Sinteklaas út Spanje kaam. Hy brocht lykwols ek nije eleminten yn: de stoomboat wêrmei't Sinteklaas yn Amsterdam oankomt en de swarte paazje as helper fan de Sint.
Publikaasjes
thumb|Sprookjes van Moeder De Gans, fertaald troch Jan Schenkman, boekbânûntwerp fan [[Gustaaf van de Wall Perné]]
William Hudson
William Hudson (Kendal, 1730 - Westminster, Londen, 23 maaie 1793) wie in botanikus en apteker. Hy wie ien fan de earste Britske botanisy en mykologen, dy't in mânske publikaasje oer lânseigen poddestuollen útbrocht hat. Tusken 1765 en 1771 wie er demonstrateur en direkteur fan de Chelsea Physic Garden.
Hudson waard berne tusken 1730 en 1732 yn de White Lion Inn yn Kendal, dy't troch syn heit beheard waard. Hy folge de grammar school fan Kendal en learde dêrnei fierder by in apteker yn Londen.
Yn 1757 waard er adjunkt-bibliotekaris by it Britsk Museum en op 5 novimber 1761, waard er Fellow of the Royal Society.
Hudson syn meast wichtige publikaasje, Flora Anglica, waard yn 1762 útbrocht. Yn 1778 ferskynde in tige útwreide edysje fan de Floara en yn dy snuorje hie er ek plannen foar in Fauna Britannica. Yn 1783 lykwols fleach syn hûs yn Panton Street yn 'e brân en waarden syn samlingen ynsekten en in soad fan syn planten ferneatige. Hudson ferhuze dêrnei nei Jermyn Street.
Hy wurke fan 1765 tot 1771 mei oan de publikaasje Praefectus Horte en makke de yndieling neffens de klassifikaasje fan Carl Linnaeus fan de troch John Ray (1627-1705) beskreaune planten. Hy briefke ek mei Linnaeus.
Sûnt 1791 wie er lid fan de Linnean Society of London.
Yoshiaki Sato
(19 juny 1969) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Gamba Osaka, Urawa Reds en Kyoto Purple Sanga.
Sineeske namme
In Sineeske namme is de namme fan persoanen yn 'e Folksrepublyk Sina, Hongkong, Makau en Taiwan en fan lju fan etnysk Sineesk komôf om utens. Fanwegen de histoaryske dominânsje fan Sina yn 'e kultuer fan East-Aazje en Súdeast-Aazje binne in soad Koreaanske nammen en Fjetnameeske nammen eins adaptaasjes fan Sineeske nammen, of binne alteast histoarysk woartele yn 'e Sineeske taal. Foarhinne hiene Sinezen in soad ferskillende nammen, lykas de tatenamme, skoalnamme, hoflikheidsnamme en postume namme. Dat hong foar in part gear mei taboes oangeande wa't wa yn 'e tradisjonele Sineeske kultuer by namme neame mocht, sels as de neamde persoan net oanwêzich wie. Tsjintwurdich bestiet de Sineeske namme allinne noch út in famyljenamme, almeast besteande út ien wurdlid, en in foarnamme, almeast besteande út twa wurdlidden, wêrby't de famyljenamme foàr de foarnamme pleatst wurdt. Yn in bekende namme as Mao Zedong is dus 'Mao' de famyljenamme, en 'Zedong' de foarnamme.
Iere skiednis
Yn 'e earste helte fan it lêste milennium f.Kr., ûnder it regear fan 'e Zhou-dynasty, koene leden fan 'e Sineeske adel wol fjouwer ferskillende nammen hawwe: in foarnamme (名, míng), in klannamme (姓, xìng), in geslachtsnamme (氏, shì) en in hoflikheidsnamme of stylnamme (字, zì). Dêropta hiene se dan ek noch twa titels: in standerttitel (爵, jué) en in postume titel (諡, shì, of 諡號, shìhào). Sljochtwei folk hie mar ien namme, de 'foarnamme' (míng), mar it konsept fan foar- en efternammen bestie doe noch hielendal net, ek net mank de adel. Pas fan likernôch 500 f.Kr. ôf, yn it saneamde Tiidrek fan Maityd en Hjerst, begûnen de âlde geslachts- en klannammen har te ûntjaan ta famyljenammen yn 'e moderne betsjutting fan dat wurd. Dat proses duorre lykwols ferskate iuwen en pas oan 'e ein fan 'e Han-dynasty, yn 'e earste iuw f.Kr., hiene alle Sinezen famyljenammen oannommen.
Sineeske famyljenammen
De Sineeske famyljenamme (oftewol efternamme) stiet foàr de foarnamme. Utsein dyjingen dy't bûten Sina, Taiwan en Súdeast-Aazje wenje of lju dy't faak of lang om utens reizgje, passe Sinezen harren nammefolchoarder frijwol nea oan 'e Westerske wizânsje oan (earst foarnamme, dan famyljenamme). En Westerske publikaasjes behâlde by it werjaan fan Sineeske nammen frijwol altyd de Sineeske nammefolchoarder (earst famyljenamme, dan foarnamme). Dêrmei ferskille Sinezen fan Japanners, want hoewol't yn it Japansk ek de famyljenamme foàr de foarnamme stiet, is it wenst dat Japanners yn it bûtenlân (of yn kommunikaasje mei it bûtenlân) dy folchoarder omdraaie. Ek yn Westerske publikaasjes wurde Japanske nammen frijwol altyd werjûn mei de foarnamme foàr de famyljenamme.
Hoewol't der tsjintwurdich yn Sina mear as 4.000 ûnderskate Sineeske famyljenammen (姓, xìng) yn gebrûk binne, dielt 85% fan 'e oardel miljard ynwenners fan it lân 100 famyljenammen. De top 3 allinnich al, Wang (王), Li (李) en Zhang (張), beslacht mear as 20% fan 'e befolking. Dy homogeniteit komt fuort út it feit dat de grutte mearderheid fan 'e Sineeske famyljenammen út mar ien inkeld karakter (en dus út ien inkeld wurdlid) bestiet, wylst famyljenammen fan mear as ien wurdlid oer it algemien foarbeholden binne oan 'e ferskate etnyske minderheden yn Sina, lykas de Mongoalen, de Tibetanen en de Oeigoeren. Dat hat yn 'e skiednis fan Sina net altyd sa west: tusken de earste en de fyfde iuw nei Kristus waarden troch in wet tsjin foarnammen dy't út mear as ien wurdlid bestiene, foar in perioade fan in pear iuwen mearwurdliddige famyljenammen populêr. Ferskate foaroansteande persoanen út dy snuorje, lykas Zhuge Liang en Sima Qian, hiene dan ek in famyljenamme dy't út twa wurdlidden en in foarnamme dy't út ien wurdlid bestie, persiis it tsjinstelde fan 'e hjoeddeiske sitewaasje.
De Sineeske famyljenamme komt fuort út twa ûnderskate prehistoaryske tradysjes: de klannamme (姓, xìng) en de geslachtsnamme (氏, shì). De oarspronklike dragers fan in klannamme wiene ferskate famyljes mei keizerlik bloed oan it hof fan 'e Shang-dynasty, fan wa't de namme fanwegen harren ôfstamming yn 'e froulike line fan it keizershûs altyd de 'frou'-radikaal (女) omfieme. De oarspronklike dragers fan in geslachtsnamme wiene gjin famyljes, mar de opienfolgjende hearskers oer beskate lienen en de opienfolgjende dragers fan beskate aadlike titels dy't troch it hof fan 'e Shang-dynasty útrikt waarden. Mei útsûndering fan Jiang (姜) en Yao (姚) binne de oarspronklike klannammen neitiid alhiel ferdwûn. Iroanyskernôch hawwe de oantsjuttings xìng en shì fan betsjutting wiksele, mei't xìng no brûkt wurdt om famyljenammen oan te tsjutten dy't foar it meastepart fuortkomme út 'e oarspronklike geslachtsnammen, wylst shì yn 'e moderne kontekts ferwiist nei de famyljenammen fan troude froulju.
Famkesnammen fan troude froulju
Tradisjoneel hâldt in Sineeske frou by har trouwen har eigen famyljenamme, sûnder tafoegings of oanpassings. Ek nimt se net de famyljenamme fan har man as bykommende famyljenamme oan. Fan in ûnderskie tusken famyljenammen en de famkesnammen fan troude froulju, sa dat yn 'e Westerske wrâld bestiet, is yn Sina dus eins gjin sprake. Bern dy't út in houlik berne wurde, krije de famyljenamme fan 'e heit. Dizze sitewaasje is tsjintwurdich noch altyd wizânsje yn 'e Folksrepublyk Sina, hoewol't yn 'e moderne wetjouwing omtrint it famyljerjocht eksplisyt fêstlein is dat in bern ek de famyljenamme fan 'e mem drage mei. Dêrnjonken is it ek mooglik (mar komt it mar selden foar) dat in bern de famyljenammen fan beide âlden kombinearret. Fanwegen Westerske ynfloed is it yn Hongkong en Makau, regio's dy't lange tiid koloanjes fan it Feriene Keninkryk, resp. Portegal west hawwe, wol wenst wurden dat troude froulju de famyljenamme fan harren man oannimme, dy't dan foàr de eigen famyljenamme set wurdt.
Sineeske foarnammen
Sineeske foarnammen (名, míng, of 名字, míngzi) beslane in folle grutter ferskaat as Sineeske famyljenammen, ek al binne se frijwol allegear beheind ta twa wurdlidden. Farianten ynbegrepen binne der teminsten 106.000 ferskillende Sineeske karakters, mar anno 2006 koene dêrfan yn 'e Folksrepublyk Sina mar 32.000 digitaal ynfierd wurde. It oandiel fan karakters dy't gongber binne (d.w.s. geregeldwei troch in oansjenlik diel fan 'e befolking brûkt wurde), is sels noch behindiger. Sineeske foarnammen wurde keazen op grûn fan in stikmannich faktoaren, lykas it hawwen fan in oangename klank en toan (it Sineesk is in tonale taal), it hawwen fan positive assosjaasjes of it skreaun wurden mei in karakter mei in elegante foarm. It komt rûnom foar dat de beide wurdlidden op dy kritearia folslein los faninoar keazen wurde, mar dochs is de op dy wize ûntstiene foarnamme altyd in ienheid wêrfan't de beide wurdlidden net los faninoar bestean kinne, ek al hawwe se yn 'e ûntstiene kombinaasje gjin betsjutting mear. (Dizze sitewaasje is ferlykber mei Fryske nammen: 'Wil-' en '-lem' foarmje ien namme, 'Willem', ek al binne it twa wurdlidden.)
Hjoed oan 'e dei meitsje foarnammen dy't út twa karakters en dus wurdlidden besteane mear as 80% út fan alle Sineeske foarnammen. Dat is lykwols in sitewaasje dy't pas sûnt de Ming-dynasty (1368-1644) sa is. Under de iere Han-dynasty (206 f.Kr.-9|9 n.Kr.) bestie 70% fan alle foarnammen út mar ien karakter. Under de Xin-dynasty (9-23) gie dat persintaazje omheech oant 98%, nei't keizer Wang Mang alle twawurdliddige foarnammen ferbea. Hoewol't de Xin-dynasty mar fjirtjin jier duorre, bleau dy wet mear as fjouwer iuwen fan krêft, oant troch ynvaazjes út it noarden en de winsk fan 'e hegerein foar it stiftsjen fan geslachten de belangstelling foar sokke langere foarnammen wer tanaam. Pas ûnder de Tang-dynasty (618-907) en de Song-dynasty (960-1279) krige it meastepart fan 'e Sineeske befolking in foarnamme dy't út twa karakters bestie, mar de Liao-dynasty (907-1125) en de etnysk Mongoalske Yuan-dynasty (1271-1368) joegen wer sterk de foarkar oan foarnammen fan ien karakter. De restauraasje fan 'e etnysk Sineeske dominânsje ûnder de Ming-dynasty (1368-1644) en de promoasje fan 'e etnysk Sineeske kultuer ûnder de etnysk Mantsjoeske Qing-dynasty (1636-1911) soargen neitiid yn 'e mande mei de opkomst fan generaasjenammen foar de fêstiging fan 'e hjoeddeistige tradysjes.
Sineeske foarnammen wurde faak jûn op basis fan 'e manlike of froulike kwaliteiten dy't men der yn trochklinken heart, wêrby't manlju ferbûn wurde mei krêft en strangheid en froulju mei skientme en blommen. It is gongberder om in ferlytsingsfoarm ta te foegjen oan famkesnammen as oan jongesnammen. Sokke ferlytsingsfoarmen binne bgl. it wurd xiǎo, dat "lyts" of "jong" betsjut of in ferdûbeling fan 'e karakters, lykas yn nammen as Mingming of Meimei. Der besteane lykwols ek foarbylden fan bekende manlju dy't sa'n soarte namme hawwe, lykas de kommunistyske foaroanman Deng Xiaoping en de keunstner en dissidint Ai Weiwei. Lju fan it plattelân hiene foarhinne gauris nammen dêr't it plattelânslibben yn trochklonk, lykas Daniu (大牛, "grutte okse") of Dazhu (大柱, "grutte peal"), mar sokke nammen begjinne tsjintwurdich ûngewoan te wurden.
Fierders wurdt it yn Sina, oars as yn it Westen, beskôge as wat dat net heart om in bern nei in bekend persoan te ferneamen. Dat nimt net wei dat tsientûzenen lju in tige gongbere namme as dy fan horderinner Liu Xiang diele kinne, salang't se mar net spesifyk nei him ferneamd binne. It is yn Sina ek tige ûngewoan om in bern te ferneamen nei in famyljelid, wat te krijen hat mei tradisjonele nammetaboes. As men in bern nei bgl. syn pake ferneamt, sille ommers oare jongere leden fan 'e famylje altyd de namme fan 'e pake brûke moatte om dat bern oan te sprekken, en it wurdt yn Sina beskôge as hiel ûnfatsoenlik as jongere famyljeleden de foarnamme fan in âlder famyljelid útsprekke, ek as dy der sels net by binne. Foarâlden kinne wol op in oare wize ynfloed útoefenje op 'e nammejouwing fan Sineeske bern, ntl. troch de saneamde generaasjenamme. Dêrby dielt elts bern út ien generaasje fan in famylje ien fan 'e beide karakters fan 'e foarnamme. Sechstjin, tweintich, twaentritich of noch mear generaasjenammen waarden dan yn 't foar fêstlein, sadat dy mei-inoar in gedicht foarmen. It gedicht dat yn 1737 foar tweintich neikommende generaasjes fan 'e famylje fan Mao Zedong fêstlein waard, gie bgl. sa: Dat gedicht wie mei Mao sels yn 'e fjirtjinde generaasje oanbelâne, doe't er dermei briek en syn soannen ynstee de generaasjenamme An (岸, "grutsk") joech. In selde wizânsje bestie foarhinne oangeande de artystenammen fan 'e sjongers fan 'e Sineeske opera: alle studinten dy't yn itselde jier oan 'e trening oan in ynstitút begûnen, namen dan itselde earste karakter oan foar harren nije foarnammen. Ofhinklik fan 'e regio en de tradysjes fan 'e oangeande famylje waarden dochters faak net yn 'e famyljeregisters opnommen en dielden dêrom net de generaasjenamme fan 'e soannen, hoewol't it skoan mooglik wie dat se in eigen generaasjenamme hiene.
Sels as der gjin generaasjenammen brûkt wurde, bestiet der net selden in ferbân tusken de (karakters fan 'e) foarnammen dy't oan 'e bern út ien húshâlding jûn wurde. Sa komt it gauris foar dat in jonge dy't fan Sōng (松, "nullebeam") hjit, in suster hat dy't fan Méi (梅, "prom") hjit (dêrby giet it net om 'e betsjutting, mar om 'e oerienkomstige foarm fan 'e karakters). Yn guon húshâldings hawwe de nammen fan alle bern deselde radikaal. Yn 'e famylje Jia (贾), bygelyks, yn Dream fan de Reade Keamer, in roman dy't de opkomst en ûndergong fan 'e Qing-dynasty folget, bestiet de earste generaasje út Zheng (政), She (赦) en Min (敏); de twadde generaasje út Lian (琏), Zhen (珍) en Huan (环); en de trêde generaasje út Yun (芸), Qin (芹) en Lan (兰; doe skreaun as 蘭).
Yn resintere tiden binne generaasjenammen minder gewoan wurden, mar noch altyd binne Sineeske foarnammen sterk ferbûn mei de histoaryske perioade. Sa krigen nei de oerwinning fan 'e kommunisten yn 'e Sineeske Boargeroarloch en de fêstiging fan 'e Folksrepublyk Sina yn 1949 in soad bern 'revolúsjonêre' nammen, lykas Qiangguo (強國, "Sterke Naasje") of Dongfeng (東風, "Eastewyn"). Op deselde manear wie it op Taiwan, dat nei de Boargeroarloch it taflechtsoard waard fan 'e kapitalistyske Republyk Sina, lange tiid wenst om ien fan 'e fjouwer karakters fan 'e namme Zhōnghuá Mínguó (中華民國, "Republyk Sina") yn 'e foarnammen fan jonges op te nimmen. Ek komme nammen op basis fan tydlike raazjes foar, lykas Aoyun ("Olympyske Spullen") krekt foar en nei de Olympyske Spullen fan Peking, yn 2008. Yn ferbân dêrmei bestiet der yn Sina ek in trend troch lju dy't ûntefreden binne oer harren foarnamme om in wiersizzer yn te hieren, dy't dan in nije namme bepale kin dy't yn oerienstimming is mei de tradysjes fan it taoïsme en/of it Sineesk universalisme.