cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerrit Roorda
Libben en wurk
Nei de befrijing waard hy wer aktyf foar de CPN, mar Roorda fersette him tsjin ferskate stânpunten fan de partijlieding, wat him dêrmei yn hieltiten fûlder konflikt brocht. Roorda wie lykwols populêr, en wist opnij yn de gemeenteried en yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân keazen te wurden. Dochs ferhurde it konflikt en úteinlik waard Roorda by de ferkiezings yn 1949 út de partij setten, wêrnei't er him oansluet by de Sosjalistyske Uny. Dy partij rôp ein jierren fyftich op ta it lidmaatskip fan de Pasifistysk Sosjalistyske Partij (PSP), dêr't Roorda úteinlik yn 1966 foar betanke. Hy bleau him lykwols nau belutsen fielen by de wrâldpolityk fanút in kommunistyske fyzje, en engasjearre him ûnder mear mei it ferset tsjin de oarloch yn Fietnam.
Susquehanna (rivier)
De Susquehanna is in rivier yn it noardeasten fan de Feriene Steaten fan Amearika. Neffens de kaart fan John Smith út 1612 hjitte de stream oarspronklik "Sasquesahanough". De rivier wurdt foarme út twa rivieren. De North Branch Susquehanna dy't ûntspringt yn de steat New York en faak beskôge wurdt as de ferlinging fan de eigentlike rivier. De koartere West Branch Susquehanna ûntspringt yn it westen fan Pennsylvania ûnder McGees Milles justjes bewesten Curwensvillemar en Curwensville. De rivieren komme by elkoar yn de omkriten fan Northumberland yn sintraal Pennsylvania.
John Adams
thumb|right|John Adams 150px|right John Adams (Braintree. 30 oktober 1735 - (Quincy, 4 july 1826 ) wie in Amerikaansk gesant en letter de 2de Presidint fan de Feriene Steaten fan 1797 oant 1801.
York (rivier yn Firginia)
thumb|225px|Streamgebiet fan de rivier York
Susquehanna (rivier)
De Susquehanna rint troch de steaten Maryland, Pennsylvania en New York en is mei syn lingte fan 715 km de langste rivier oan de eastkust fan Noard-Amearika en de op 15 nei langste rivier fan de Feriene Steaten. De rivier mûnet yn it noarden fan de Chesapeakebaai, dy't feitlik in fuortsetting fan de mesozoyske rivierdelling yn see (in ria) is.
York (rivier yn Firginia)
De rivier York is in 64 km lange rivier yn it easten fan de Feriene Steaten fan Amearika, yn it easten fan de steat Firginia. De rivier begjint by West Point dêr't de rivieren Mattaponi en Pamunkey gearkomme. De York streamt út yn de Chesapeakebaai op in lytse 8 km eastlik fant Yorktown.
John Adams
Gesant
Adams gong yn de simmer fan 1780 nei Amsterdam om yn de Republyk fan de Feriene Nederlannen polityke en finansjele stipe te finen foar de Amerikaanske opstân tsjin de Ingelsen. Syn soanen John Quincy (13) en Charles (10) hâlden him selskip.
Susquehanna (rivier)
Geologysk besjoen is de rivier dus tige âld; faak wurdt sy mei har sydrivieren beskôge as de op ien nei âldste yn de wrâld. Lykas de Hudson, de Delaware en de Potomac, krigen streamgebiet en -delling har fêste foarm yn it Mesozoïkum. Teffens is it ien fan de meast fersmoarge rivieren yn de Feriene Steaten.
Under Harrisburg, de haadstad fan Pennsylvania, oerspant de Rockvillebrêge, de langste stiennen bôgebrêge fan de wrâld, de Susquehanna. Op dat plak leit it eilân Three Mile Island, mei de kearnsintrale Three Mile Island dêr't yn 1979 in slim ûngemak barde.
John Adams
Gesant
Adams frege yn 1781 talitting as gesant by de Steaten Generaal. De Fryske steaten sprutsen har fan alle gewesten as earste út foar syn talitting en foar in freonskips- en hannelsferdrach. Se erkenden sa de ûnôfhinklikheid fan Amearika. Dit beslút wie oanlieding ta it slaan fan in tinkpinning en foar feesten yn Frjentsjer. Fan Amerikaanske kant is yn it Provinsjehûs in tinkstien oanbrocht yn 1909.
De Jouwer (Gruttegast)
De Jouwer is in buorkip yn de gemeente Westerkertier. Hy leit east fan Gruttegast, wat súdliker as Kuzemerbalk.
De buorskip leit op ien fan de sânkoppen yn it súdlike Westerkertier. De pleatsen yn 'e buorskip wienen oarspronklik besit fan it kleaster yn Kuzemer. Nei de Reduksje fan Grins yn 1594 kamen de lannen yn hannen fan de provinsje. In diel dêrfan waard yn de 18e iuw kocht troch Danjel Onno de Hertoghe, dy't út De Jouwer wei besocht it omlizzende fean ôf te graven foar de winning fan turf. De arbeiders dy't hy dêrby oanluts waarden ûnderbrocht yn barakken dy't bekend stienen as De Tinten. De ferfeanting wie gjin súkses, mar in diel fan it gebiet stiet noch wol bekend as De Tinten.
De namme De Jouwer ferwiist faaks nei it Fryske hjouwer.
Molekulêre biology
Molekulêre biology is de stúdzje fan de biology op molekulêre skealje en is ûntstien yn de 30-er jierren fan de 20e iuw. It is besibbe oan tal fan oare biologyske stúdzjefjilden benammen oan genetika en biogemy. Molekulêre biology hâldt him benammen dwaande mei it ûndersykjen fan de ynteraksjes tusken de ferskate systemen yn in sel en hoe't dy regulearre wurde.
Beryllium
Untdekking
Nicolas-Louis Vauqelin kende beryllium it earst werom yn 1798 yn oksidyske foarm. Yn 1828 slaggen Friedrich Wöhler en Antoine Bussy der yn it metaal troch reduksje fan berylliumgloaride mei kalium klear te meitsjen. De namme beryllium is ôfkomstich fan it Grykske beryl, wat "blikke" betsjut. De namme ferwiist nei de blikke kleur fan it healedelstien Beryl.
Kabinet-Rutte II
It kabinet-Rutte II, ek wol it kabinet-Rutte-Asscher neamd, wie in Nederlânsk kabinet fan 5 novimber 2012 oant 26 oktober 2017. It bestie út de partijen VVD en PvdA en stie ûnder it foarsitterskip fan Mark Rutte; fise-premier wie Lodewijk Asscher. Yn de Earste Keamer hat it kabinet nea in mearderheid hân, en yn de Twadde Keamer allinnich oant 7 novimber 2016. It wie it earste Nederlânske kabinet sûnt 1998 dat de folsleine regearperioade folmakke en teffens it langstsittende Nederlânske kabinet sûnt de Twadde Wrâldkriich.
Märkisch-Oderland
Märkisch-Oderland is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Brandenboarch en hat 189.673 ynwenners. It waard oprjochte yn 1993.
Hynstesport op de Olympyske Simmerspullen 1948
De Olympyske Simmerspullen 1948, ek wol de XIVe Olympiade neamd waarden yn 1948 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De hynstesport waard hâlden op it Aldershot Command Central Sports Ground.
Dressuer
{| width=100%
Eventing
{| width=100%
Springe
{| width=100%
Diskwalifikaasje
Eins hie Sweden de Dressuerwedstriid foar lannen wûn mar in jier nei de Spullen die bliken dat ien fan de ruters net oan de rigels foldie, Gehnäll Persson wie net beidige ta offisier. En dêrom waard Sweden diskwalifisearre en moast harren medaljes werom jaan. Dizze diskwalifikaasje hat laat ta feroaring yn de rigels en nei dizze Spullen mochten ek boargers en froulju meidwaan oan de Hynstesport op de Spullen.
Feanhoopfestival
It Feanhoopfestival (Nederlânsk en offisjeel: Veenhoopfestival) is in muzykfestival yn it Fryske doarp De Feanhoop, yn 'e westlike punt fan 'e gemeente Smellingerlân. It duorret fjouwer dagen, fan freed oant en mei moandei, en beskikt oer in eigen kampearterrein dêr't de festivalbesikers oernachtsje kinne. Dit evenemint, dat foar it earst holden waard yn 1951, is ien fan 'e âldste popmuzykfestivals fan Fryslân. It wurdt elts jier holden yn begjin augustus, yn it earste wykein fan it SKS-skûtsjesilen. Yn 2018 wiene de kaartsjes foar it Feanhoopfestival foar it earst yn 'e skiednis fan it evenemint al yn 't foar folslein útferkocht.
Skiednis
It Feanhoopfestival giet werom op in barren yn 1951, doe't de pleatslike kuorbalferiening Altyd Kwyk oprjochte waard mei in feest fan twa dagen. Dat feest befoel sa goed, dat men besleat der in jierliks weromkearend evenemint fan te meitsjen. De Stifting Doarpsfeesten De Feanhoop waard oprjochte om 'e organisaasje te bewurkmasterjen. Fan dy tiid ôf groeide it festival elts jier grutter. It waard yn hiel Fryslân ferneamd troch optredens fan ynternasjonale artysten as Boney M, Joe Cocker, Electric Light Orchestra, Meatloaf en Status Quo. It hichtepunt fan it feest wie hast fjirtich jier lang elts jier wer it optreden fan 'e Achterhoekske rockband Normaal. Sûnt de ein fan 'e tweintichste iuw moast it Feanhoopfestival it dwaan mei in line-up fan minder ferneamde artysten, om't ynternasjonale bands en muzikanten net mear te beteljen wiene. En de optredens fan Normaal holden yn 2015 op, doe't sjonger Benny Jolink it fysyk net mear oankoe.
It Feanhoopfestival waard fierders berucht om it soarte besikers dat der op ôf kaam. Neffens Jan Feikema, dy't yn 2014 foarsitter fan 'e organisearjende stifting waard: "In bytsje rûch folk, de bou en de boeren." Der waard in ûnbidige soad dronken en smookt, en oan 'e ein fan 'e jûn wie it jierrenlang wizânsje dat de jonges en jongemannen inoar yn 'e feesttinte de T-shirts yn stikken fan it liif skuorden om dêr in grut springtou fan te meitsjen. Dêr waard dan yn dronken tastân mei toutsjesprongen. Ek waard der in soad mei bier smiten. Tsjin 'e tiid dat Feikema foarsitter waard, wie it safier kommen dat guon minsken it Feanhoopfestival begûnen te mijen om't it harren te mâl gie. En dat wie gjin ynbylding, want der wie geregeldwei ien dy't in ankel ferstûke of dy't in pols briek. Dat der minsken fuortjage waarden, wie foar it bestjoer net akseptabel, dat ûnder lieding fan Feikema waarden der foar it earst regels ynfierd dêr't alle besikers har oan hiene te hâlden.
Sadwaande waard yn 2014 it near lein op it 'toutsjespringen'. T-shirts dy't op 'e flier fan 'e tinte leine, waarden fan doe ôf oan daliks opromme. En fan oarmans klean moast men tenei alhielendal ôfbliuwe. Yn 2018 liet de organisaasje mei in knypeach nei it Me Too-skandaal T-shirts drukke mei de tekst: "Bliuw my fan de bealch ôf! #ikkenet". In oare regel wie dat bierfleskes op it festivalterrein net mear tastien wiene; fierstente riskant, mei al dat glês, fûn it bestjoer, en de doppen wiene te dreech op te rêden. De lju moasten mar bier yn blikjes meinimme. Fierders waard der op it kampearterrein in systeem fan boarchbetellings ynfierd, dat útinoar rûn fan €150 foar in grutte tinte of boat oant €50 foar meubilêr en €10 foar in matras. Dêrmei besocht de organisaasje foar te kommen dat de lju har eigen spul lizze lieten, of, slimmer noch, yn 'e brân stieken, wat foarhinne nochalris barde. Ek jildt der anno 2018 in smookferbod yn 'e feesttinte en by de bar, op lêst fan 'e Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), dy't by oertrêdings boetes fan tûzenen euro's útskriuwt, net oan 'e oertrêder, mar oan 'e organisaasje.
Albertus Adriani
Albertus Adriani (Ljouwert, 1803 - dêre, nei 1859 ) wie in tinjitter út Ljouwert. Adriani waard bekend troch syn wurkstikken dy't no yn it Frysk Museum te sjen binne.
Sentimintalistyske roman
De Sentimintalisyske roman heart by in romansjenre, it Sentimintalisme, dat yn de twadde helte fan de 18e iuw yn Ingelân opkaam. De wichtichste Ingelske skriuwer yn dat sjenre wie Laurence Sterne (1717-1768), waans romans Tristram Shandy (1759-1768) en A sentimental journey (1768), beide nea ôfmakke, in soad ynfloed hân hawwe. Yn Nederlân wie Rhijnvis Feith de wichtichste fertsjintwurdiger fan dizze literêre streaming. (Sjoch ek:Tsjerkhôfpoëzij; ing: Graveyard poetry.)
Faan (plak)
Yn de provinsje waard it doarp bekend troch de ferhalen om Rudolf de Mepsche dy't ek wol as de Mepsche fan Foan bekend stiet en dêr yn Hûs Bijma wenne. Faan leit oan it Hoendjip en de brêge yn de dyk fan Súdhorn nei Niekerk hjit dan ek de Fanerbrêge. Benoarden Faan leit it Niekerksterdjip.
Boksen op de Olympyske Simmerspullen 1968
200px|thumb|right|It Olympysk boksstadion fan Meksiko 1968
De Olympyske Simmerspullen 1968, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1968 yn Meksiko-Stêd, Meksiko hâlden. It boksen waard hâlden yn it Arena México.
Arena México
It Arena México waard boud yn 1956 it hie plak foar 16,236 taskôgers. De hal leit op in 12 km noardlik fan it Estadio Olímpico Universitario.
Medaljespegel
De top njoggen fan lannen dy't by it boksen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1968.
Mikroskoop
thumb|Ljochtmikroskoop In mikroskoop (âld Gryksk, mikros en skopein (μικρος, "lyts" en σκοπειν, "sekuer besjen, ûndersykje") is in ynstrumint om objekten mei te bestudearjen, dy't te lyts binne om goed mei it bleate each sjen te kinnen.
Houtseachmole
Yn Fryslân binne der noch trije:
Choptank (rivier)
thumb|De eastkust fan Maryland mei de Choptank yn 't donkerblau De Choptank is in rivier yn it noardeasten fan de Feriene Steaten dy't mûnet yn de Chesapeake Bay op it skiereilân Delmarva.
It streamgebiet yn MarylTan en Delaware beslacht 1004 km², dêr't 224 km² fan iepen wetter is (22% wetter). It meastepart fan dat gebiet is boerelân, sa'n 48%.
Cambridge en Denton binne de meast belangrike plakken oan dizze rivier.
Koerherne
Koerherne (Nederlânsk en offisjeel: Kornhorn) is in doarp mei 550 ynwenners (2008) yn de gemeente Westerkertier yn Grinslân.
It doarp Koerherne waard eartiids altyd ta Doezum rekkene. Yn 1596 waard it Curringehorne neamd. Earst yn 1930, 1 jannewaris, waard it doarp as selsstannich beskôge en hoechde it net langer as gat ûnder de jurisprudinsje fan Doezum te bestean.
Foarsjennings
Koerherne stiet benammen bekend om syn moaie gea. De saneamde 'Heakiep' lûkt yn de fakânsje in soad folk. Fan it natoergebiet der omhinne wurdt in soad gebrûk makke. De skoalle, 'Maranatha', brûkt it gebiet sels as leslokaal. Dêr wurde lessen biology ôfnomd. Hjirtroch wurdt de skoalle ta ien fan de 'grienste skoallen' fan Nederlân rekkene.
Yndustry en niverheid
Koerherne hat gjin yndustryterrein, mar der is wol in soad hannel. De bekendste ûndernimming is plomfeeslachterij Storteboom; it âlde famyljebedriuw slachtet hinnen. By smidterij De Wit wurdt sûnt 1898 ark makke, it tún- en wegenbou-ark wurdt tradisjoneel smeid. It ark wurdt wrâldwiid ferkocht.
thumb|right|Plattegrûn Koerherne thumb|right|Storteboom
Kultuer
Yn de jierlikse feestwike is der yn Koerherne in Solexrace op sneon. Fierders is der yn dy wike it 'plysje wielergala', dêr't plysjekorpsen út ferskate lannen it op de reesfyts tsjin elkoar opnimme om de 'Kor Dijkstra-bokaal'. Ek de galajûn fan de oare deis lûkt altyd in soad folk. Der steane trije tsjerken yn it doarp.
Dingostek
thumb|right|300px|De rin fan it Dingo Stek troch Austraalje.
It Dingostek, of Hûnestek (Ingelsk: Dingo Fenco of Dog Fence), is in stek dat boud is om skiep yn it súdeastlike part fan Austraalje tsjin dingo’s te beskermjen. Mei in lingte fan 5320 kilometer is it ien fan de langste bouwurken op ierde. Yn 1880 waard der begûn mei de bou fan it stek, yn 1885 wie de bou klear.
Der binne 23 minsken dy’t wurkje oan it stek. Elke wike wurdt yn twa ploegen in part fan 300 kilometer ûnderhâlden.
Rin
It stek rint fan Toowoomba oan de eastkust oant it Eyresskiereilân oan de Grutte Australyske Bocht. It rint foar likernôch 2.500 kilometer troch de steat Queensland. By de grins mei New South Wales folget it stek de grins foar 584 kilometer wêrnei it bouwurk foar de lêste 2.225 kilometer de steat South Australia yn giet.
Untwerp
Stikken fan it stek binne ferljochte troch tl-buizen. Dizze lampen krije stream fan batterijen dy’t oerdeis opladen wurde troch sinne-enerzjy.
thumb|right|250px|In part fan it Dingo Stek by Cooper Pedy.
Gefolgen yn de natuer
Troch it Dingo Stek naam de populaasje fan de dingo’s yn it suden ôf. Hjirtroch waarden der minder skiep deamakke troch de bisten. As gefolch fan de lytsere populaasje dingo’s naam it tal kangeroes en kninen hurd ta. Dit kaam trochdat dizze bisten minder natuerlike fijannen ha.
Oan de oare kant fan it stek liket it derop dat der minder kangeroes en emoes binne trochdat de dingo-populaasje dêr no konsintrearre is.
Apolloflinters
De Apolloflinters (Parnassiinae) binne in ûnderfamylje fan de Paazjes (Papilionidae).
Der binne ûngefear 50 soarten dy’t wyt of giel binne. De Apolloflinter is in flinter dy't op grutte hichten fleant. Se komme foar yn Aazje, Europa en Noard-Amearika.
Apolloflinters binne grutte flinters mei tin beskopte wjukken. Dielen fan de wjukken binne dan ek trochsichtich. Mantsjes fan dizze soarten binne echt sneupers. Se fleane de hiele dei troch harren territoarium op 'e siik nei wyfkes. Ûnder it pearjen wurdt in stof troch de mantsjes ôfskieden. Dizze stof wurdt hurd en bliuwt as in soart kapke op it wyfke sitten. De funksje fan dit kapke is net hielendal dúdlik. Yn elts gefal kin in wyfke mei in kapke net wer pearje. Mantsjes toane hielendal gjin belangstelling mear foar wyfkes dy’t peare hawwe, oft se no wol of net in kapke hawwe.
Der binne soarten Appoloflinters dy't aaikes lizze op plakken wêr't neat te sjen is. Letter yn it jier as de aaikes útkommen binne groeit op itselde plak in plant dêr't de rûpen fan ite kinne. De rûp sil earst net te folle ite. De rûp jout de plant de kâns om te groeien en om him te fermearderjen. Is de plant útbloeid dan yt de rûp de plant as in razende mei stâle en al op.
Klassifikaasje
thumb|250px|right|[[Apolloflinter]]
Fjoerflinters
De Fjoerflinters (Lycaeninae) binne in ûnderfamylje yn de famylje fan de Reachwjukflinters (Lycaenidae)
Klassifikaasje
thumb|right|260px|[[Lytse Fjoerflinter]]
thumb|left|300px|[[Grutte Fjoerflinter]]
De Tenten
De Tenten is in buorskip yn de gemeente Westerkertier yn it westen fan de provinsje Grinslân. It leit oan de wei De Tenten.
De Tenten leit yn it feangebiet fan Gruttegast. Healwei de 18e iuw begûn jonkhear Danjel Onno de Hertoghe, de hear fan de Rikkerdaboarch by Lytsegast dêr mei de turfwinning. De feanarbeiders waarden ûnderbrocht yn barakken dy't De Tenten neamd waarden. Dy barakken binne wyls ferdwûn, mar de namme foar it gebiet is bleaun.
Achterdiep
Achterdiep is in buorskip oan de strjitte en kanaal mei deselde namme by Nieuw-Weardinge yn de gemeente Emmen. Hy leit súdeast fan dat plak en komt út yn it nije sintrum fan de eardere feankoloanje Nieuw-Weardinge. Teffens de namme foar in ûntslutingswyk yn meardere feankoloanjes.
Fokwjuk
De fokwjuk is in wjuksysteem dat werom te finen is op in tal mûnen yn Nederlân, ek in Fryslân. It systeem is útfun troch yr. P. Fauël út Wassenaar (1891-1992). Dy wie wat oan it eksperimintearjen mei in fok op syn sylboat en betocht doe dat soks ek op 'e mole koe.
Fysiology
Fysiology is in ûnderdiel fan de biology dat him dwaande hâldt mei de meganyske, fysyke en biogemyske funksjes fan libbene organismen. Fysiology is te ferdielen yn plante-fysiology en biste-fysiology.
It fjild fan biste-fysiology brûkt de metoades en middels foar minsklike fysiology ek foar net minsklike wêzen. Plante-fysiology lient har techniken wer fan beide. De ûnderwerpen dy't bestudearre en ûndersocht wurde binne sa breed as de libbensbeam sels.
Oare wichtige wittenskiplike stúdzjefjilden dy't út de fysiology fuortkommen binne: biogemy, biofysika, biomeganika en molekulêre biology.
It wie de anatomist William Harvey dy't yn de 17e iuw de grûnslach lei foar de eksperimentele fysiology mei syn beskriuwing fan de bloedsirkulaasje.
List fan boargemasters fan Boarnsterhim
list fan boargemasters fan Boarnsterhim fan 1984.
Reachwjukflinters
thumb|right|240px|It [[Bleke Gersblaujurkje.]] De Reachwjukfinters (Lycaenidae) binne in famylje fan oerdeiflinters yn it skift fan de Flinters (Lepiodoptera).
De famylje fan de Reachwjukflinters bestiet út mear as 6.000 soarten. Dêrfan komme der yn Europa 92 foar. It binne faak lytse flinters mei opfallende kleuren of tekening. De rûpen hawwe ferskillende organen dy't stoffen ôfskiede wêrop eamels reagearje. Sommige soarten kinne in tsjirpend lûd meitsje dêr't de eamels op reagearje. Sommige soarten kinne net sûnder eamels. De rûpen hawwe faak in dikke taaie hûd en in lytse kop.
De rûpen hawwe oer it algemien ferlet fan aaiwytryk fiedsel. Inkele soarten libje fan blomknoppen en siedden. Ek ite se elkoar wol op.
Klassifikaasje
thumb|center|300px|[[Adonnis blaujurkje]]
Sello
right|thumb|200px|Underdielen fan de sello thumb|right|200px De sello (koarte namme foar violonsello, ek wol violonsel) heart by de groep fan de strykynstruminten. Troch de lege en waarme klank wurdt de sello ek wol de bariton ûnder de strykynstruminten neamd.
De oarsprong
De earste sello waard yn de 16e iuw boud en foar 't neist hat Gasparo da Salo (1540-1609) it ynstrumint syn definitive foarm jûn. As útfiner fan de sello wurdt Tardieu, in geastlike út Tarascon, sjoen.
It ynstrumint
De sello is sa'n 120 sm lang. Lytsere ôfmjittings fan de sello wurde oantsjut as 1/16, 1/8, 1/4, 1/2 en 3/4 sello's. De sello is bespand mei fjouwer snaren en hat twa f-gatten. De snaren fan de sello binne fan heech nei leech stimd: A, D, G, C. De snaren rinne fan it sturtstik ôf oer de kaam nei de stimkaaien oan de boppekant fan de hals, ûnder de krul. De kaam sit tusken de klankgatten op it boppeblêd. It stimmen wurdt dien troch mei de grutte stimknoppen oan de boppekant of, as se der binne, mei de sekuerstimmers oan de ûnderkant fan it sturtstik. It ynstrumint wurdt op de goede spylhichte brocht troch it útskowen fan de metalen sturtpin oan de ûnder kant.
It spyljen
De sello wurdt altyd sittend bespile, mei de pinne stypjend op 'e grûn. De techniken om de sello ta klinken te bringen, binne deselde as dy fan oare besnare strykynstruminten.
De útfiering
Yn it symfony-orkest hat de sello benammen in begeliedende rol. Yn in orkest sitte de sello's oan de rjochterhân fan de dirigint, mei dêrefter de kontrabassen. Op de sello wurdt meast klassike muzyk spile, mar ek yn popmuzyk en rockmuzyk wurdt it ynstrumint brûkt. Gauris hat de sello in begeliedende rol. By barokmuzyk nimt de sello faak de basso continuo partij foar syn rekken. Fierder is de sello ûnmisber yn in strykkwartet of in keamerorkest; meast ek yn in pianotrio. Ek binne der in soad konserten, sonates, suites ensfh. skreaun mei de sello as solo-ynstrumint.
Annemarie Jorritsma-Lebbink
thumb|200px|Mw. A. Jorritsma-Lebbink (op 4 juny 2009) Annemarie Jorritsma-Lebbink (Hingelo (Gelderlân), 1 juny 1950) is in Nederlânsk VVD-politika en bestjoerder. Annemarie Jorritsma is âld ynwenner fan Boalsert, dêr't hja ek yn de gemeenteried sitten hat. Se is sûnt 2015 fraksjefoarsitter fan de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) yn de Earste Keamer fan de Steaten-Generaal. Earder wie hja ûnder mear boargemaster fan Almeare en Minister fan Ekonomyske Saken.
Sello
De sello yn Jazz, Pop en metal
Sello in ynstrumint allinnich foar de klassike muzyk? Nee! It ynstrumint wurdt al jierren in soad brûkt yn (trystige) popballads. Yn Dútslân makket Wolfram Huschke as popsellist in soad CD's. Ek yn de jazz wurdt de sello hieltyd faker brûkt. Foaroprinner fan de sellojazz is de Nederlanner Ernst Reijseger.
De sello nimt ek in wichtich plak yn op de CD Nirvana Unplugged fan Nirvana, wêrby't de band foar dy gelegenheid útwreide waard mei in selliste. De rockband Therapy? foege ein njoggentiger jierren ek in sellist oan de besetting ta om in breder lûd te krijen. Dêrneist hat de sello in tige wichtige rol yn it nûmer Wonderwall fan Oasis. Ek de band Electric Light Orchestra (ELO) brûkt standert in soad sello's.
Biomeganika
Keppeling om utens
It oerkoepeljende orgaan foar dizze stúdzjerjochting is de International Society of Biomechanics.
Sello
De sello yn Jazz, Pop en metal
De Yslânske post-rockband Sigur Ros stiet ek bekend om it brûken fan de strykstrôk foar in sello. Frontman Jonsi brûkt yn in soad nûmers in e-bow om syn gitaar te bespyljen, mei dreamerige klanken as gefolch.
Klankproblemen
De sello hat in twatal relatyf seldsume klankferskynsels dy't net yn elke sello foarkomme. Dy ferskynsels ha foar de oantsjutting in bistenamme krigen:
Komposysjes
Foarbylden fan komposysjes foar de sello:
Aksessoires
Der binne in soad aksessoires foar de sello (guon binne wichtiger as oaren).
Sellobouwers (fioelbouwers)
In fioelbouwer is immen dy't besnare ynstruminten bout of reparearret. Dat kin fariearje fan gitaar oant kontrasbas. De bekendste fioelbouwers binne:
Bekende útfierders
Ferneamde sellisten binne:
Bekende Nederlânske sellisten binne:
Bekende Belgyske sellisten:
Bekende ensembles:
Adam Foulds
Foulds studearre yn Oxford en helle in graad Kreatyf Skriuwen oan de Universiteit fan East Anglia.
Lycaena
thumb|Brune Fjoerflinter De Lycaena is in skaai yn de ûnderfamylje fan de Fjoerflinters (Lycaeninae).
Mettmann (Kreis)
Mettmann is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen en hat 494.457 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1975.
Stêden
thumb|left|Gemeenten yn Mettmann De folgjende stêden lizze yn it Kreis:
Anatoli Karpov
Anatoli Jevgenevitsj Karpov (Zlato-oest, 23 maaie 1951) is in Russysk skaker. Hy is grutmaster en earder wrâldkampioen skaken.
Argon
Argon is in gemysk elemint mei symboal Ar en atoomnûmer 18. It is in kleurleas edelgas.
Anatoli Karpov
Yn 1969 waard hy jeugdwrâldkampioen. Yn 1971 wûn hy syn earste grutte toernoai yn de Sovjet-Uny, it Aljechin Memorial, en ek syn earste ynternasjonale toernoai, yn Hastings. Yn 1973 begûn hy oan in opmars nei it wrâldkampioenskip troch tegearre mei Viktor Kortsjnoj it Interzone-toernoai fan Leningrad te winnen. Yn 1974 fersloech hy yn de kandidatematches earst Lev Poloegajevski (5½-2½), doe Boris Spasski (7-4) en Kortsjnoj (12½-11½).
Argon
Untdekking
Yn 1785 ornearre de Britske wittenskipper Henry Cavendish dat Argon yn de loft wêze moatte soe, mar koe it net oantoane. Earst yn 1894 hawwe Lord Rayleigh en Sir William Ramsey oantoand dat argon wier yn 'e lucht foarkaam. De namme komt fan it Grykske argos, dat hja kinne oersette as 'loai' of 'net aktyf'. It ferwiist nei de ynerte eigenskippen fan it elemint.
Miesbach (Landkreis)
Miesbach is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 95.971 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1939.
Thomas Hardy
thumb|180px|Florence Hardy oan de kust, 1915 Thomas Hardy (Stinsford, Higher Bockhampton by Dorchester, greefskip Dorset), 2 juny 1840 – dêre, 11 jannewaris 1928) wie in Ingelsk romanskriuwer en dichter. Hy wurdt oer 't algemien beskôge as ien fan de grutste skriuwers yn de Ingelske literatuer.
Libben
Hardy waard berne as soan fan in stienhouwer en pleatslik ûndernimmer. Syn mem Jemima wie tige belêzen en ûnderwiisde him foar't er mei acht jier nei de legere skoalle yn Bockhampton gie. Fan master Last learde er Latyn en liet er al akademysk potensjeel sjen. Lykwols, syn famylje hie it jild net om him studearje litte te kinnen, dat skoalle hâlde op doe't er 16 jier wie. Hy folge fan 1862 – 1867 in oplieding ta arsjitekt yn Dorchester en kaam yn de lear by John Hicks, in pleatslik arsjtekt. It berop fan arsjitekt hat er in tal jierren útoefene yn Londen. Hy wûn twa arsjitektuerprizen, him takend troch de Royal Institute of British Architects en de ''Architectural Association.
Hardy hat him nea thús field yn Londen. Hy wie him altyd bewust fan klasseferskillen en fielde him maatskiplik minderweardich. Hy gie werom nei Dorset en besleat him hielendal ta te lizzen op de skriuwerij. Syn eftergrûn en ûnderfinings yn it arsjitektewurk is werom te finen yn syn boeken.
Dwaande mei in restauraasje oan de tsjerke fan St Juliot yn Cornwall, moete Hardy Emma Lavinia Gifford en rekke fereale; sy trouden yn 1874. Letter rekke er ferfrjemde fan Emma. Sy stoar yn 1912, har dea hie in traumatysk effekt op him. Nei har dea reizge Hardy nei Cornwall om de plakken út harren ferkearingstiid nochris te sjen. Syn Poems 1912–13 binne oantinkens oan har ferstjerren. Yn 1914 boaske Hardy mei syn sekretaresse Florence Emily Dugdale, dy't 39 jier jonger as him wie. Hy bleau lykwols dwaande mei syn earste frou en besocht syn berou oer te kommen troch oer syn ferlerne leafde te dichtsjen. Florence kaam sa yn Emma's skaad te stean en hat der in protte fertriet fan hân.
Hardy krige pleuritis yn desimber 1927 en stoar yn jannewaris 1928. Op syn stjerbêd hat er syn lêste gedicht oan syn frou diktearre. De begraffenis wie op 16 jannewaris yn Westminster Abbey. Dit wie in wat tsjinstridige saak, want Hardy en syn famylje en freonen hiene wollen dat er by syn earste frou Emma yn it grêf kaam yn Stinsford. Syn testemintêr-eksekuteur, Sir Sydney Carlyle Cockerell, stie der lykwols op dat Hardy byset waard yn de ferneamde Poets' Corner fan Westminster Abbey. Men berikte in kompromys troch syn hert yn Stinsford by Emma te bedobjen, en syn jiske yn de 'Dichters hoeke' by te setten. thumb|180px|Thomas Hardy monumint yn Dorchester
Wurk
Tusken 1871 en 1895 skreau Hardy 13 romans, dy't harren ôfspylje in it heal om heal optochte greefskip Wesseks. De earste, The Poor Man and the Lady, waard troch de útjouwers wegere; Hardy ferneatige doe it manuskript. Hy krige lykwols goerie en stipe fan ûnder oaren George Meredith en dat die him belúten om troch te gean. De twa folgjende boeken joech er syn namme net oan, bleau anonym. Nei trije publissearre romans hie Hardy de goede foarm en toan fûn en briek er troch mei Far from the Madding Crowd. Hy waard populêr en hie syn plak yn de literêre wrâld ferôvere.
Hardy stoppe mei it skriuwen fan proazawurk nei Jude the Obscure (1895). Krekas nei it ferskinen fan Tess of the d'Urbervilles (1891), krige er sa'n negative krytyk oer him hinne, dat hy doarste it net mear oan en skreau in nije roman. De krityk gie oer de anti-houlikse aspekten en de bûtenhoulikse leafdesferhâldings yn syn lêste romans dy't as ymmoreel sjoen waarden. Hardy rjochte him doe op in oare grutte leafde, de poëzy. Dêr hie er ek in soad súkses mei en syn gedichten hearre ta de bêsten fan de Ingelske 20e-iuwske poëzy.
Ununseptium
Ununseptium (Eka-Astatium) is de tydlike namme fan in gemysk elemint dat yn 2010 ûntdutsen is. It elemint, mei it symboal Uus, hat atoomnûmer 117 yn it Periodyk Systeem. Ununseptium is wierskynlik in elemint dat alinne keunstmjittich makke wurde kin.
Cornelis van Aerssen (1600-1662)
thumb|Cornelis van Aerssen troch [[Adriaen Hanneman (1658) Ryksmuseum Amsterdam]] Cornelis A. van Aerssen ( Parys, 1600 - De Haach?, 9 novimber 1662 ) wie hear fan Sommelsdyk en militêr dy't de prins tadien wie.
Hy wie in freon fan Willem Freark en die mei oan de Oanslach op Amsterdam yn 1650. Van Aerssen wie strang kalvinist en waard yn 1630 troch it houlik mei Lucia van Walta (1610 - 18 juny 1674) eigener fan Waltastate yn Wiuwert, dêr't fjouwer fan syn dochters harren oanslueten by de Labadisten. Syn soan Cornelis (1677 - 1688 ) kocht twatredde fan Suriname en joech de labadisten dêr ûnderdak.
De Fryske Boerepream
thumb|right|300px| Hurdsilen mei preammen by Terherne ± 1930 De Fryske Boerepream is in stichting dy't de boeresylpream wer yn eare herstelle wol. Hjirfoar binne klassefoarskiften opsteld, dy't der ta liede moatte dat it gehiel autentyk bliuwt. Der waard op 4 april 1996 begûn mei 4 preammen, letter waarden dat stadichoan mear. Yn oktober 2002 waard de stichting omsetten yn in feriening en yn 2009 bestiet de feriening út sa'n fyftich leden. De preammen farre alle jierren wedstriden dy't úteinlik liede ta in Frysk kampioenskip.
Skiednis fan de pream
300px|thumb|right| Hynder en meanmasine yn de pream Eartiids hienen in soad boeren yn midden en súdwest Fryslân lân dat allinnich oer wetter te berikken wie. De measte boeren wienen “Komelkers”. Se hienen in stik of wat kij en in bytsje lân (of hierden dat) dat faak fersnippere lei en fier fan elkoar ôf lei. Ark, bisten, hea, dong en fee moasten ferfierd wurde. Hjirfoar waarden faak preammen brûkt. Dy lieten se faak bouwe op pleatslike hellingen, lykas Bijlsma yn Warten of Westerdijk yn Terherne of by de pleatslike smid. De opdrachtgever joech dêrby de maten oan, dy't ôfstimd wienen op it oantal kij dat sa'n boer hie. Yn it foarjier waard it fee mei de pream nei it lân ta brocht. Der waarden ek hynders meinomd yn de pream. Op de weromreis koe it hea en de molke der wer by. As de pream troch sleatten moast waard de jaachline brûkt, de farboom of de trilker. Moast men oer puollen en marren dan koe it seil brûkt wurde. Net allinnich boeren hienen in pream, ek skippers dy't mei dong, turf of terpierde farden. De hannel waard dan faak ferkocht oan skûtsjeskippers. It koe ek oarsom, de lytsere preammen koenen faak better yn it achterlân komme. De preammen wienen yn it earstoan fan hout mar waarden al gau ferfongen troch izeren preammen dy't goedkeaper wienen, makliker te ûnderhâlden en langer mei gienen. Nei de Twadde Wrâldoarloch kamen der motors efter de pream en doe't begûn waard mei ruilferkaveling wie it gau dien mei de pream as wurkskip. De lannen kamen ommers tichter by elkoar lizzen en der waarden nije diken en brêgen oanlein. De measte preammen waarden as âld izer ferkocht en yn stikken seage of waarden brûkt as ûnderskip foar arken of as kasko foar in motorboat. Yn Terherne waard troch de VVV in pream as sylskip oanhâlden, as earebetoan oan de eardere brûkers krige dy de namme De Komelker.
Malabo
Malabo is de haadstêd en grutste stêd fan Ekwatoriaal-Guinee. De stêd wie foarhinne neamd Port Clarence en Santa Isabel. It ynwennertal leit op likernôch 100,000.
Waai
thumb|right|Waai Waai is de floeistof dy't ûntstiet by it klearmeitsjen fan tsiis toch it strjemmen fan de molke nei tafoeging fan strjemsel. It fêste diel dat oerbliuwt is wrongel (de foarrinner fan tsiis) neidat de waai ôftape is. Waai hat in gielgriene kleur en smakket in bytsje soer.
Gearstalling
Waai befetten noch in protte stoffen út molke benammen aaiwiten en ek noch fitaminen (benammen út de B-groep), molkesûker en mineralen. Waai befettet hast gjin fet. De gearstalling fan 'e waai hinget fansels ôf fan de molke wêrút it komt.
Ensafh
Fúzje tusken Farsk mei Hjir
Ensafh is yn 2009 ûntstien út de fúzje fan ynternet-tydskrift Farsk en it yn druk ferskinende tydskrift Hjir. Fan Ensafh komme alle jierren 20 ôfleveringen op ynternet út en 7 nûmers op papier. De webstee is frij tagonklik, foar de papieren nûmers moat betelle wurde. Dat kin troch in abonnemint te nimmen of yn de boekhannel te keapjen. De ynternet-ôfleveringen en de papieren nûmers ferskille ynhâldlik fan inoar, mar inkeld ris stiet der wat yn in papieren nûmer dat ek op ’e ynternetside te finen is en oarsom.
Owen Lars
Owen Lars is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in boer op 'e planeet Tatooine en de de styfomke en pleechheit fan 'e jonge Luke Skywalker. Syn frou hjit Beru. Owen Lars waard yntrodusearre yn Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, de ferboeking fan 'e earste Star Wars-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. It personaazje waard yn Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) spile troch Phil Brown en yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002), Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) en de tillefyzjesearje Obi-Wan Kenobi troch Joel Edgerton.
Fiktive biografy
Owen is op 'e woastynplaneet Tatooine berne as de soan fan Cliegg Lars en dy syn earste frou Aika. As syn heit nei it ferstjerren fan syn mem wertrout mei Shmi Skywalker, wurdt Owen de styfbroer fan 'e Jedi Anakin Skywalker. Dat bart yn 'e tsien jier romte dy't tusken de films Star Wars: Episode I – The Phantom Menace en Star Wars: Episode II – Attack of the Clones út 'e Star Wars-prequeltrilogy yn sit. Yn dyselde snuorje trout Owen sels mei Beru Whitesun.
Sa't toand wurdt yn Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith ferfalt Anakin yn 19 f.Sl.Y. ta de tsjustere kant fan de Krêft. Hy jout him by de boasaardige keizer Palpatine en nimt de Sith-namme Darth Vader oan. Padmé Amidala, mei wa't er yn it djipste geheim troud is, bringt fuort letter in twilling te wrâld, dy't se Luke en Leia neamt. Hja ferstjert net lang dêrnei yn it kreambêd. De Jedi Obi-Wan Kenobi en Yoda beslute de twillingen te ferbergjen foar Darth Vader en harren foar har eigen feilichheid útinoar te heljen. Obi-Wan nimt Luke mei nei Tatooine en jout de poppe dêr oan Owen en Beru om grut te bringen.
Yn 'e film Star Wars: Episode IV – A New Hope, as Luke njoggentjin jier is, keapet Owen fan 'e Jawa's in pear androïden, R2-D2 en C-3PO. Sûnder dat er it wit, befettet R2-D2 in boadskip fan Luke syn suster, prinsesse Leia Organa fan Alderaan, oan Obi-Wan. As Luke mei de androïde omnifelet, stjit er op dat boadskip. Hy wit net wa't "Obi-Wan Kenobi" is, mar ken wol in Ben Kenobi, dy't as klúzner yn 'e woastyn omhúsmannet. As R2-D2 útnaait en Luke him mei C-3PO efternei giet, bedarje se trijeresom by Obi-Wan.
Wylst Luke ôfwêzich is, wurdt de pleats oerfallen troch stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk, dy't op 'e siik binne nei de beide androïden. R2-D2 befettet nammentlik net inkeld in boadskip foar Obi-Wan, mar ek de troch it Rebelleferbûn stellen blaudrukken fan 'e Deadsstjer, it nije romtestasjon anneks massaferneatigingswapen fan keizer Palpatine. De stoarmtroepers fermoardzje Owen en Beru. As Luke letter syn omke en muoike dea oantreft, jout er him by Obi-Wan om as Jedi traint te wurden.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Tolve Apostels fan Ierlân
De Tolve Apostels fan Ierlân is in groep fan hilligen dy't allegearre learling west binne yn it troch Finnian fan Clonard, om 520, stifte kleaster fan Clonard.
It binne: Dizze list hat in wat symboalysk karakter. Kieran fan Saigher libbe ommers earder as Finnian fan Clonard. Op guon listen wurdt der oan de rige fan nammen noch taheakke:
King's Speech
"King's Speech" of "The King's Speech" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Goffe Jensma
Goffe Jensma (Kornhorn, 1956), is histoarikus en fan 16 july 2008 oant yn 2022 heechlearaar yn de Fryske taal- en letterkunde oan it Frysk Ynstitút fan de Fakulteit der Letteren fan de Ryksuniversiteit Grins (RUG).
Wetterhûn
De wetterhûn, ek wol Fryske krolhier of otterhûn neamd, is in hûneras dat syn oarsprong fynt yn Fryslân. Fan âlds kamen sokke hûnen benammen foar yn it Fryske marregebiet, dêr't se fokt waarden foar de jacht op wetterfûgelt, al waarden se ek wol ynset by de jacht op lytse sûchdieren, lykas mollen en murden. De wetterhûn dielt mei de Fryske stabij yn Nederlân in rasferiening.
Goffe Jensma
Op 5 septimber 2004 promovearre er cum laude mei it proefskrift De gemaskerde God, François Haverschmidt en het Oera Linda Boek. Dêrta hie er wiidweidich literêr-histoarysk ûndersyk nei it Oera Linda Boek dien. Hy krige dêrfoar de tsienjierlikse Mallinckrodtpriis, foar de bêste dissertaasje op it mêd fan teology en godstsjinstwittenskip yn Nederlân yn de ôfrûne tsien jier.
Wetterhûn
Skiednis
It foarâlderlike type wetterhûn ûntjoech him teminsten 400 jier lyn (om 1600 hinne) of mooglik noch earder yn it Fryske marregebiet. Saakkundigen spekulearje dat de moderne wetterhûn fuortkomt út krusings fan 'e âlde wetterhûn, in ras dat no net mear bestiet, mei hûnen dy't de Roma út East-Jeropa of Aazje wei nei West-Jeropa ta brochten.
Yn it Fryske wetterlân waarden wetterhûnen fan oarsprong fral brûkt foar de jacht op wetterfûgelt, dêr't se as steande hûnen by útstek geskikt foar binne. De hûn wachtet dêrby sûnder te ferwegen oant syn baas in fûgel sketten hat en hellet it deade of oansketten wyld dan swimmend en of dravend op. Dêrnjonken waarden wetterhûnen ek ynset foar de folle dregere en potinsjeel gefaarlike jacht op murden en otters. Letter waard it in hûn fan boeren, arbeiders en skippers. Hy waard noch altyd brûkt foar de murdejacht, mar ek wol by de jacht op mollen of gewoan as hiemhûn. Ek waard er wol ynset as lûkhûn, wêrby't er foar of ûnder de hûnekarre spand waard om bgl. molkbussen te lûken.
Goffe Jensma
Syn stúdzje ''Het rode tasje van Salverda. Burgerlijk bewustzijn en Friese identiteit in de negentiende eeuw'' (1998) hat in soad ynfloed op it tinken oer Fryske kultuer. Foar it boek krige er yn 2001 de Joast Halbertsmapriis fan de Provinsje Fryslân.
Wetterhûn
Skiednis
Hoewol't de wetterhûn ûnder de Twadde Wrâldoarloch as ras suver útstoar, wisten leafhawwers him nei de oarloch mei rjochte en foarsichtige fokkerij wer by de wâl op te helpen. Tsjintwurdich wurdt it stamboek fan 'e wetterhûn beheard troch de Nederlânske Feriening foar Stabij- en Wetterhûnen (NVSW) en de Wetterhûnferiening Nederlân (WVN). Wrâldwiid wurdt it ras erkend troch de Ynternasjonale Kynologyske Federaasje (FCI) as ûnderdiel fan rasgroep 8 (retrievers en wetterhûnen), seksje wetterhûnen, mei it rasnûmer 221. De Feriene Kennelklub (UKC) erkent de wetterhûn as in steande hûn. Om utens wurde wetterhûnen promoate as in seldsum ras dat ynteressant is foar lju dy't in ûngewoan húsdier sykje.
Goffe Jensma
Jensma siet mei Jetske Bilker en Jantsje Post yn de advyskommisje foar de Gysbert Japicxpriis 2013.
Wetterhûn
Lichemsskaaimerken
De wetterhûn is in middelgrutte hûn, mei in skofthichte fan 55-59 sm, en in gewicht fan 25-35 kg. Hy hat in krêftige en kompakte lichemsbou, en mei útsûndering fan de kop en de poaten is it hiele liif oerdutsen mei tsjûke krollen fan stevich, ticht hier. De yndividuële hierren binne frij grou is, en de pels as gehiel fielt fettich oan, in adaptaasje dy't wetterôfstjittend wurket en sadwaande de hûn drûch en waarm hâldt. De tekening komt yn twa farianten foar: swart-wyt en brún-wyt (bûnt).
De earen sitte relatyf fier útinoar en hingje slop by de sydkant fan 'e kop del. De sturt krollet strak fan it lichem ôf en wurdt ornaris boppe de rêch droegen. Troch de nochal aparte foarm fan 'e eagen liket it wol as hat dit ras altyd in frijwat grimmitige gesichtsútdrukking, wêrmei't it him dúdlik ûnderskiedt fan oare hûnerassen.
Miltenberg (Landkreis)
Miltenberg is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 127.823 ynwenners. It distrikt waard yn syn hjoeddeistige foarm oprjochte yn 1972.
Wetterhûn
Aard
De wetterhûn is in rêstige hûn mei in sêft aard, dy't in treflike steat fan tsjinst hat as steande hûn, sawol op it lân as yn it wetter. Hy is lykwols wat eigensinnich en net samar fertroud mei lykfolwa. In ier belearen is needsaaklik, oars kin er ûnbrûksum wurde. Oan 'e oare kant binne wetterhûnen fan natuere wach en betrouber en binne se yn 'e regel tige duldsum mei bern. Se kin treflik tsjinst dwaan as hiemhûn, mar binne perfoarst net agressyf foar besikers oer. Yn ferliking mei de Fryske stabij hâldt de wetterhûn der noch mear fan om bûtendoar te wêzen.
Boeing Model 1
De Boeing Model 1 of B & W Seaplane wie in Amerikaansk wetterfleantúch mei ien motor. It wie it earste produkt fan Boeing en krige de inisjalen fan syn ûntwerpers, William Boeing en George Conrad Westervelt yn de namme.
Untwerp
De earste B & W wie klear yn juny 1916 en waard boud yn Boeings boathûs-hangaar op Lake Union yn Seattle, Washington. It tastel wie fan hout, beklaaid mei linnen en hie lûktriedden. Hy like in protte op it Martin-trainingsfleantúch dat Boeing besiet, mar de B & W hie bettere driuwers en in sterkere motor. De earste B & W krige de namme Bluebill en de twadde Mallard. Sy fleagen foar it earst op 15 juny 1916 en letter yn novimber nochris.
YMCA
thumb|YMCA yn [[Seattle]] De YMCA (Young Men's Christian Association) is de grutste oekumenysk-kristlike jongereinorganisaasje fan de wrâld mei sa'n 45 miljoen leden út mear as 130 lannen. De YMCA waard oprjochte yn Londen op 6 juny 1844 troch George Williams.
De YMCA hat jeugdherbergen ferspraat oer de wrâld. Yn Amearika is de YMCA tige grut en bekend om de jeugdkampen en sportfasiliteiten foar jeugd en jongerein. Ek yn Jeropa is de YMCA foaral aktyf as jongereinorganisaasjee.
YMCA Nederân is in non-profitorganisaasje dy't oansletten is by it Wrâldbûn fan YMCA's en YMCA Jeropa. Der binne yn Nederlân ek in protte (lokale) ferienigings dy't ta de community fan de YMCA yn Nederlân hearre.
Peter Winnen
Peter Johannes Gertrudis Winnen (Iselstein, 5 septimber 1957), is in earder Nederlânsk hurdfytser. Winnen waard yn 1980 prof, yn dat jier waard hy as amateur noch twadde by de Omgong fan it Eastblok. Nei de Olympyske spullen fan datselde jier tekene hy in kontrakt by it Belgyske Iisboerke. Hy is yn totaal 12 jier professioneel hurdfytser west, wêrnei hy himsels op it skriuwen stoart hat.
As professional
Peter Winnen wie foaral in klimmer. Yn 1981, mei syn debút yn de Omgong fan Frankryk, wûn hy de rit nei de Alpe d'Huez. Hy einige doe foar Bernard Hinault, Lucien fan Impe en Robert Alban. Derneist behelle hy ek de wite trui, wat ynhâld dat hy de beste jongere wie fan de Omgong fan Frankryk fan dat jier. Mei in fiifde plak yn it einklassemint like Nederlân mei Winnen in grut omgong hurdfytser te hawwen. Yn de omgong fan Frankryk fan 1982 wûn hy de alpenrit nei Morzine en waard hy 4e yn it einklassiment, it jier dêrop waard er sels tredde en wûn hy alwer de etappe nei Alpe d'Huez. Troch in ûngemak yn 1984 is Winnen nea wer op syn âlde nivo kaam. Yn 1989 stapte hy op by Raleigh ploech fan Peter Post om yn 1990 te tekenen by de ploech fan Jan Raas. Hjir die hy wer fan him sprekken en waard yn 1990 sels Nederlânsk kampioen op de wei. Nei alwer in ûngemak kaam der frij ynienen in ein oan syn 12-jierrige karriêre. Hy behelle 3 etappe oerwinnings yn de Omgong fan Frankryk en 17 yn totaal as professional.
As skriuwer
Nei syn tiid as hurdfytser is Winnen kollumnist wurden foar û.o. it NRC handelsblad. Syn kollumns binne bondele yn in ferskate boeken. Mei it boek 'Van Santander naar Santander' yn 2000 waard hy entûsjast ûntfongen yn literêre kringen. Oare wurken fan him binne:
John Smith (ûntdekkingsreizger)
thumb|200px|John Smith Kapitein John Smith (doopt yn Willoughby (Lincolnshire), 1580 - Londen, 21 juny 1631) wie in Ingelske militêr, seeman en de earste 'Amerikaanske' auteur fan belang. He waard riddere foar syn tsjinsten oan Sigismund Bathory, Prins fan Transylvaanje en syn freon Mózes Székely.
John Smith wie de stichter en lieder (fan septimber 1608 oant augustus 1609) fan de earste Ingelske koloanje yn Noard-Amearika: Jamestown. Dat plak leit y it Firginia fan no. Smith wurdt faak yn ferbân brocht mei Pocahontas, in yndiaansk famke fan de Powhatan-stam en har heit Wahunsenacawh, it heechste haad fan de Powhatan. De kontakten tussen harren ûntstie yn de tiid fan konfrontaasjes tusken de Ingelsken en de Powhatan-stammekonfederaasje, neidat John Smith op ûntdekkingstocht gong de rivieren fan Firginia en de Chesapeakebaai by del.
List fan boargemasters fan Achtkarspelen
Dit is in list fan boargemasters fan Achtkarspelen fan 1851 ôf.
X-wjukjager
X-wjukjager of X-wjukstjerrejager (Ingelsk: X-wing fighter of X-wing starfighter) is de oantsjutting foar in rige fan besibbe modellen lytse militêre romteskippen út 'e Star Wars-franchise. Sokke tastellen binne ferlykber mei strieljagers en tankje harren namme oan 'e opfallende X-foarm dy't de (beweechbere) wjukken fan foarren en fan efteren hawwe as se yn 'e oanfalsstân set wurde. De X-wjukjager is in ienpersoans tastel, mei as bemanning ien piloat en ien astromeganisiên-robot. It tastel is 13.40 m lang (de T-65B) mei in breedte fan 11.76 m (ynkl. wjukken), in hichte fan 2.40 m en in gewicht fan 10 ton. X-wjukjagers binne net inkeld geskikt om har mei stadiger-as-ljochtfaasje troch de romte fuort te bewegen, mar kinne ek brûkt wurde foar sawol atmosfearysk fleanen as ynterstellêr flugger-as-ljochtreizgjen. Yn 'e atmosfear hawwe se in topfaasje fan 1.050 km/o.