cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iikhoarntsje
Status
Sadwaande is it gewoane iikhoarntsje yn Ingelân en Wales no weromkrongen ta ferskate ûntwiken dêr't it grize iikhoarntsje troch de minske aktyf warre wurdt, lykas it eilân Wight, foar de Ingelske súdkust (dêr't it grize iikhoarntsje nea trochkrongen is), en it eilân Anglesey (Ynys Môn), foar de kust fan noardwestlik Wales, dêr't grize iikhoarntsjes yn 1998 útrûge binne. Fierders binne der yn 2012 en 2013 gewoane iikhoarntsjes útset yn it wyld op it eilantsje Tresco, ien fan 'e Scilly-eilannen, foar de kust fan Cornwall. Dêr kamen se oars fan natuere net foar, mar natoerbeskermers binne fan doel om dat eilân, dêr't it iikhoarntsje gjin natuerlike fijannen hat, te brûken as fokplak foar in populaasje dy't dan letter wer oerbrocht wurde kin nei it fêstelân fan Ingelân.
Opsomming fan ûndersoarten
Der binne 23 erkende ûndersoarten fan it iikhoarntsje:
Reide
Reide wie in buorskip yn Grinslân tusken Doalert en Iems by Termunten. It lei yn Reiderlân tusken Grinslân en Dútslân op de Punt fan Reide, dêr't eartiids ek de Reiderskâns lei. Yn de midsiuwen leine dêr tichteby de plakken Westerreide en Easterreide dy't nei alle gedachten ferdwûn binne yn de Doalert.
Östersund
Östersund is in stêd yn de gemeenten Östersund en Krokom yn it lânskip Jämtland en de provinsje Jämtlands län yn Sweden. Östersund is de haadstêd fan de gemeente Östersund en de provinsje Jämtlands län, it is ek de grutste stêd fan it noarwesten fan Sweden.
Reide
Skiednis
Yn de sechtjinde iuw moat der in tsjerke stien hawwe, want oom dy tsjerke hinne bouden de Spanjerts yn 1580 twa fersterke skânsen. Dy skânsen waarden op 24 juny 1589 troch greve Willem Loadewyk fan Nassau oermastere en omboud ta in better te ferdigenjen skâns mei fjouwer bastions. De Admiraliteit fan Fryslân liet dêr in Frysk garnizoen pleatse. Om dat garnizoen te finansierjen waarden dêr tusken 1591 en 1597 Fryske munten slein. De munten dy't slein waarden, wiene liuwedaalders, earnsryksdaalders en Hongaarske dukaten. Nei de Reduksje fan Grins op 22 july 1594 naam it strategysk belang fan de Reiderskâns ôf. Nei in swiere stoarmfloed yn 'e hjerstmis fan 1597 rekke de skâns foar it grutste part swier skeind. Dat betsjutte ek de ein fan de muntslâch dêre.
Yn de tsjerkeboeken fan Termunten wurdt Reide noch hieltyd as buert neamd. Oant yn de njoggentjinde iuw stiene der noch huzen op de Punt fan Reide.
Östersund
Östersund is stifte yn 1786 troch kening Gustav III fan Sweden. Östersund ûntjoech him de earste hûndert jier mar stadich, mar nei de komst fan it spoar yn 1879, begûn de stêd te groeien.
De stêd leit oan de eastkant fan de útrinner Brunfloviken fan de Storsjön ('de grutte mar'). Neffens de leginde libbet der in meunster yn dy mar: Storsjödjuret; lykas by it Monster fan Loch Ness besykje se dat te kultivearjen, mar de Sweden wolle der eigentlik net oan. Tsjinoer Östersund leit de wyk Frösö op it eilân Frösön. Op itselde eilân leit ek de “Åre Östersund Airport” foar sawol nasjonale as ynternasjonale flechten.
Winterdeis kin it yn Östersund -30 of -40 °C wurde, wylst temperatueren fan +25 °C simmers net ûngewoan binne; fanwege it protte wetter yn de omkriten hearsket dêr soms in miggepleach.
De Mittuniversiteit hat in kampus yn de stêd. It sintrum fan Östersund hat 300 winkels, 20 galeryen en likernôch 50 restaurants. It Jamtli, it provinsjaalmuseum fan Jämtland, is in iepenloftmuseum oer de 18e en 19e iuw.
Kırşehir (stêd)
thumb|Seldsum âld gebedstapyt út Kırşehir Mausoleum fan [[Jalal ad-Din Rumi yn Konya, Turkije ]] Kırşehir, earder Makissus (ek wol Mokissus) en Justinianopolis, is in stêd yn Turkije mei 108.628 ynwenners.
It is de haadstêd fan de provinsje Kırşehir en distrikt Kırşehir.
It besjen wurdich
It besjen wurdich yn Kırşehir binne:
Fuotbalklup
Yeni Kırşehirspor
Jirnsum
Jirnsum is in doarp oan de âlde wei nei Oerisel yn de gemeente Ljouwert. Nei in grutte doarpsrenovaasje is de âlde buorren in moai foarbyld fan in lintdoarp. It trochgeande ferkear wurdt no oan de westkant om it doarp hinne laat. Oant 2013 hearde Jirnsum by de doe ophefte gemeente Boarnsterhim). Foar 1984 wie Jirnsum part fan de eardere gemeente Raerderhim.
Gebiet
thumb|left|[[Mauritiustsjerke (Jirnsum)|Mauritiustsjerke]] It doarpsgebiet fan Jirnsum wurdt oan de eastlike begrinze troch de De Boarn, oan de súdlike kant de Nije Wjittering en de Sâlte Grêft, de westlike kant de Krúsbrekken en de Flânsumer Feart en it doarpsgebiet fan Raerd. Yn dat gebiet lizze ek de buorskippen Abbenwier, Fjouwerhuzen en Foutebuorren. De beboude kom fan Jirnsum leit oan de eastlike râne fan 'e himrik.
Wetter by Jirnsum
Jirnsum leit oan de Boarn. Dy hjit dêr Rak fan Ungemak om't de meänders súdlik fan Jirnsum oant Aldskou sa min te besilen wiene. Sûnt maaie 1951, doe it Prinses Margrietkanaal iepene waard, giet de beropsfeart net mear troch de Grou en it Rak fan Ungemak en dus ek net mear by Jirnsum lâns. Jirnsum is nei it súdeasten útwreide mei in yndustrygebiet oan it wetter, mei ûnder oaren skipswerven en in soad boatsjeferhierders.
Terp
thumb|left|250px|De tsjintwurdige iisbaan op it plak fan de eardere terp De omkriten fan Jirnsum hawwe al sûnt it begjin fan de jiertelling bewenne west, mar oant yn de 11e iuw de Leppedyk en de Himdyk oanlein waarden, wie der allinnich bewenning op terpen. It âlde Jirnsum, dat al sûnt de midsiuwen bestiet, wie ek in terpdoarp. De tsjerke en de huzen stiene op in terp oan de noardwestside fan it hjoeddeiske doarp. Yn de rin fan de tiid hat it doarp him ferlein nei de dyk en de Boarn ta, sadat op it lêst hast allinne de tsjerke op de terp oerbleau. Yn 1879 is ek de âlde tsjerke ôfbrutsen en fan 1902 ôf is doe it grutste part fan de terp ôfgroeven. Allinne it hôf fan de eardere tsjerke en in stikmennich âlde wenninkjes lizze noch op de âlde terp. Op it plak fan de eardere terp leit tsjintwurdich in iisbaan.
Belang fan Jirnsum
Yn 734 ferlearen de Friezen harren frijheid doe't se yn de Slach by Jirnsum ferslein waarden troch Karel Martel en ûnderhearrich waarden oan de Franken. Jirnsum hat ek in bluodderich oandiel hân yn de partijtiid en in rol spile yn de Spaanske tiid. Dat hie te meitsjen mei de strategyske lokaasje fan Jirnsum. De Himdyk en de Leppedyk wiene twa wichtige wegen, wylst de Alde Wjittering in grins en in farwei wie. Oer it wetter koe men nei it noarden nei Ljouwert komme en nei it suden nei Snits en de Súdwesthoeke. Fan oarsprong wie Jirnsum in ier midsiuwsk, agrarysk terpdoarp, mar dat karakter gie alhiel ferlern nei't it doarp 'oan 'e kuier' gie en in dykdoarp waard.
Bebouwingslint
Yn it lêst fan de 18e iuw, doe't de tsjerke noch op de terp stie en de bebouwing op 'e tsjerkebuorren te finen wie, waard Jirnsum sa beskreaun: Hier is een needrige buurt, door welke de meergemelde rydweg naar de Schouw loopt, en in het Oosten naby deeze buurt heeft men het algemeene vaarwater der Groote schepen, die van Leeuwarden, door de Lemmer of Stavoren, naar andere Provinciën willen. It doarp leit westlik fan de Boarn en it hat dêrtroch rjochtstreekse ferbiningen nei alle rjochtingen. It doarp strekte him út by de kant fan de Boarn en de trochgeande rydwei lâns mei bebouwing oan beide kanten. Nei de ferbettering fan de dyk ta ryksstrjitwei yn 1826-1828 waard de bebouwing tichter en koe it doarp him fierder útstrekke. Dêr tuskenyn steane opfallend fraaie boargerhuzen út de desennia om 1900 hinne; de wolstân fan de Jirnsumers is derfan ôf te lêzen. thumb|left|250px|''Jirnsum yn de earste helte fan de 20e iuw Yn dat bebouwingslint kamen sa healwei de tsjerken te stean fan de net lytse roomske mienskip en de skûltsjerke fan de menisten. De fermanje stiet der noch, in ein efter de roailine. It is in ienfâldige sealtsjerke mei in aardige neoklassisistyske tagongspartij. De roomske Sint-Markustsjerke út 1709 wie tige ienfâldich en is yn 1864 ferfongen troch in neogoatyske tsjerke dy ‘t oan it noardein fan it doarp kaam te stean en yn 1966 ferfongen troch in moderne tsjerke. Wilens naam de betsjutting fan de Kerkebuert sterk ôf. De midsiuwske terptsjerke, wijd oan de hillige Mauritius, hie in sealtektoer en is yn it lêst fan de 19e iuw fanwege boufalligens ôfbrutsen en op in oare lokaasje ferfongen troch nijbou oan it súdlike ein fan de streek fan de Rykswei. It tsjerkhôf bleau sûnder tsjerke efter op de Tsjerkebuorren. Inkeld de strjitnamme Kerkebuurt is in neitins oan de âlde sitewaasje.
Suvelkoöperaasje
Jirnsum wie ien fan de earste doarpen dêr't in koöperative Tsiis- en Bûterfabryk ta stân kaam. Yn 1888 stutsen seis boeren út Raerderhim, Utingeradiel en Idaerderadiel de koppen byinoar en rjochten it "Coöperatieve Kaas- en Roomboterfabriek" op. Fanwege de lizzing fan Jirnsum oan de Boarn en de Rykswei koe de molke sawol oer it wetter as oer de dyk oanfierd wurde út omlizzende doarpen dêr't noch gjin fabryk wie. De koperaasje soe de krisisjierren fan de 20e iuw lykwols net oerlibje. Op de âlde maaie fan 1938 waard it fabryk sletten. De boeren sleaten har oan by de koperaasje fan Sibrandabuorren.
It gebou hat noch in skoft bestean. Earst as opslach fan Douwe Egberts en letter siet der in piano- en oargelhanneler yn. Yn 1981 kaam it gebou yn hannen fan de gemeente, dy't it tsjin de flakte goaide en dêr wenten sette liet. De direkteurswente stiet der noch en de gevelstien mei de nammen fan de oprjochters is werom te finen yn in bank oan de Boarn.
Rabobank
In oare Jirnsumer koöperaasje dy't it wat langer folhâlden hat, wie de “Coöperatieve Boerenleenbank Oudeschouw W.A.” oprjochte op 1 maaie 1920. Yn 1970 gie de Boerelienbank op yn de Rabobankorganisaasje, in fúzje fan (hast) alle Boerelienbanken en Raiffeissenbanken yn Nederlân. Op 1 oktober 1977 fusearre de Rabobank Aldeskou, dy't destiids lykas de fúzjepartner út Aldeboarn in bykantoar yn Akkrum hie, ta Rabobank Boorneschouw mei it haadkantoar yn Akkrum. Op 1 july 1990 fusearre dy wer mei de Rabobank op It Hearrenfean. Oan de ein fan de jierren 1990 waard it kantoar yn Jirnsum sletten en ferfongen troch in mobyl kantoar dat oant april 2007 yn bedriuw west hat.
Mienskip
Jirnsum hat in feriening foar Pleatslike Belang. De Jirnsumer doarpskrante hjit 'De Stim jan Jim'. Sûnt 1973 wurdt de âlde skoalle brûkt as doarpshûs. Nei in yngripende ferbouwing hjit it sûnt 1991 'It Kattehûs' (nei de skelnamme 'Jirnsumer katten'). De jongereinklub hat dêr it hinnekommen en de pjutten hawwe ûnderdak yn 'It Kattekuorke'.
Tsjerken
thumb|260px|Fermanje Alle trije tsjerken fan Jirnsum hawwe tsjintwurdich in sekuliere funksje krigen. De Jirnsumer Fermanje waard al yn 2006 sletten, de herfoarme Mauritiustsjerke folge yn juny 2010 en yn 2015 waard foar it lêst in eucharistyfiering yn de Sint-Markustsjerke fierd. De Mauritiustsjerke en de Fermanje wurde brûkt troch partikulieren, wylst de Sint-Markustsjerke ûnderbrocht is yn in stifting. In diel fan de Markustsjerke docht lykwols noch tsjinst as kapel. De menisten binne ûnderbrocht by de gemeente Mid-Fryslân. (webstee), de herfoarmen by de PKN Jirnsum-Grou (webstee) en de katoliken by de Sint-Fitusparochy (webstee). thumb|260px|Sint-Markustsjerke
Skoallen
thumb|260px|Brede skoalle
Sûnt 2013 binne de twa skoallen ûnderbrocht yn in brede skoalle.
Ferienings
thumb|260px|Rykswei
Strjitten
Alle strjitten fan Jirnsum.
Ferskaat
thumb|260px|De Twa Gemeenten
Rheged
thumb|right|Noard-Brittanje yn de 6e iuw
Odo Botnia
Libben
Neffens de 16e iuwske boarne wie Odo de soan fan Feicko Botnia, in ealman fan Marrum, dy't dêr op de stins Botnia wenne. Hy wie in neisiet fan de âlde Odo Botnia, dy't al yn it jier 900 yn Marrum in stins boude. Dy stins waard yn it jier 1708 noch bewenne troch Helena Botnia, as lêste fan de Botnia's.
Ellen Fjæstad
Ellen Elise Fjæstad (Stockholm, 11 febrewaris 1986) is in Sweedske aktrise dy't yn Nederlân ferneamd wurden is troch de telefyzjerol Eva Strömdahl yn de bernerige Eva & Adam. Fjæstad spile fan 1999 oant en mei 2002 yn dy searje. 2001 kaam der ek in bioskoopfilm út mei de titel Eva & Adam – Vier verjaardagen en een blunder.
Filmografy
In kar:
Odo Botnia
Libben
De skieringers Sytse Dekama en Gale Hania wienen nei sân jier tsjinst yn it bûtenlân by frjemde steaten weromkomd. By harren weromkommen fûnen se harren stinzen yn Weidum troch de fetkeapers ferwoaste. Dat wie de oanlieding foar it gefjocht op de Menamer mieden.
Op 18 augustus 1397 wie it gefjocht op de Menamer mieden tusken Marsum en Dronryp, dêr't Odo Botnia slim by ferwûne rekke. Hy waard letter opfolge troch Sjoerd Wiarda.
Situearring
Yn dizze perioade wienen der swiere godstsjinstige twisten tusken de Skieringers en de Fetkeapers.
Arabyske See
Lannen dy't oan de kust fan de Arabyske See lizze binne Yndia, Iran, Oman, Pakistan, Jemen en de Feriene Arabyske Emiraten (FAE). Grutte stêden oan de kust binne û.o. Bombay yn Yndia en Karachy yn Pakistan.
Odessa (stêd)
thumb|200px|De Potjomkintrappen (1834-41) Odessa (Oekraynsk: Одеса, Russysk: Одесса) is in havenstêd yn Oekraïne oan de Swarte See. It ynwennertal berint sa'n 1,1 miljoen. Odessa leit op de hichten om in lytse haven hinne; it is op fjouwer nei de grutste stêd yn de Oekraïne en de grutste oan de Swarte See. Odessa is ek it bestjoerlike sintrum fan de oblast Odessa.
Berne yn Odessa
800px| Sintraal Odessa, fan de Swarte See ôf sjoen
Rheged
Rheged wurdt beskreaun yn poëtyske boarnen as ien fan de keninkriken fan Hen Ogledd ("It âlde noarden"), de Brytonysk-sprekkende regio yn wat no Noard-Ingelân en Súd-Skotlân yn de Iere-Midsiuwen. Grinzen fan dit ryk wurde net beskreaun yn de gedichten, mar gelearden wol hawwe dat it gebiet sa'n bytsje oerkomd mei it Kumbria yn Noarwest-Ingelân fan no oant yn Lancashire en Skotlân. De bewenners fan Rheged sprieken Kumbrysk, in Britonsk dialekt nau besibbe oan it Ald Welsk.
Der is net in protte bekend oer dit ryk, mar de Welske dichter Taliesin neamt de legindaryske kening Urien. Yn de 8e iuw (± 730) waard it ynlive troch it Angelsaksyske Northumbria, mooglik nei it houlik fan Oswiu fan Northumbria mei prinsesse Riemmelth út Rheged. Dêrnei waard harren taal ek stadichoan ferfongen troch Aldingelsk.
Keningen fan Rheged
De tradisjonele keninklike stambeam fan Urien en syn opfolgers giet werom op Coel Hen (alias King Cole), dy't faaks oer in grut part fan noard-Ingelân hearske yn de iere 5e iuw. Fan alle neamde hearskers fan Rheged kin it bestean fan mar trije ferifiearre wurde yn oare boarnen:
Ieren yn Rheged
Der is aardich wat bewiis foar de oanwêzigens fan Ieren yn Rheged. It is witten dat Ierske misjonarissen warber wienen yn dy tiid yn Kumbria (hoewol't dy kriten yn namme al kristlik wienen, sels al yn de Romeinske tiid), dit blykt út it opdragen fan ferskate ier stifte tsjerken oan Sint Kolumba (ien fan de Tolve Apostels fan Ierlân). Fierders hawwe dêr wierskynlik ek Ierske keaplju, piraten en lânferhuzers sûnder bân mei de tsjerke ûnder west.
Schelto Patijn
Schelto Patijn (De Haach, 13 augustus 1936 - Amsterdam, 15 july 2007) wie in Nederlânske politikus. Hy wie boargemaster fan de gemeente Amsterdam en lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten Generaal foar de Partij fan de Arbeid.
Schelto Patijn is berne yn in aristokratysk fermidden, wêr't al hiel wat keamerleden en bestjoerders út wei komd binne. Hy hat rjochten studearre yn Utert. By dizze stúdzje waard Schelto grepen troch de Jeropeeske gedachte. In logyske stap wie dan ek dat hy nei de stúdzje en militêre tsjinst him mei Jeropa dwaande hâlde soe. Earst as amtner op it ministearje fan bûtenlânske saken en dêrnei oan it Jeropeeske Ynstitút wêr't hy yn 1971 direkteur fan waard. Yn 1973 waard hy ek Twadde Keamerlid foar de PvdA, in funksje dy't hy kombinearre mei it lidmaatskip fan it Jeropeesk Parlemint.
Yn 1984 hie hy it hân mei de Twadde Keamer en gie hy syn oerpake efternei, Hy waard kommissaris fan de Keninginne yn Súd-Hollân, in funksje dy’t hy tsien jier dien hat. In grutte winsk, boargemaster wurde fan in grutte stêd, wie doe noch net yn ferfolling gien. Yn 1982 hie Schelto Patijn al in goai dien nei it boargemasterskip fan Rotterdam, mar hy ferlear de striid doe fan partijgenoat Bram Peper. Hy krige syn dreambaan dochs noch doe’t hy yn 1994 boargemaster waard fan Amsterdam.
As gjin oare boargemaster hat Schelto Patijn him sterk makke foar in bettere ynternasjonale reputaasje fan de haadstêd. Amsterdam moast ôfrekkenje mei it imago fan seks, drugs en rock & roll. Hy soarge derfoar dat der bygelyks in strjitteferbod kaam foar pornografyske kaarten en fierde in fergunningstelsel yn foar kofjeshops en bordielen.
Hy hat faak sein dat hy oant syn pinsjoen boargemaster fan Amsterdam bliuwe woe. Mar dochs foel it him swier. Yn 1997 koe hy trije moanne net wurkje fanwege reariem. Yn maaie 1999 moast der by him in min wurkjende nier út. Koar dêrnei waard by him kanker ûntdekt. Hy hat der in healjier út west. Dochs hat er syn wurk ôfmakke en is hy mei syn fiifensechstichste mei pensjoen gien. Dat wie yn 2001.
Syn heit Conny Patijn hat syn eigen soan oerlibbe.
Joke Tjalsma
Joke Tjalsma (Nijlân, 1 juny 1957) is in Nederlânsk aktrise fan Frysk komôf út Amsterdam dy't op toaniel en telefyzje te sjen is. Groeide op oan de Willem Loadewykstrjitte yn Snits en folge nei de detailhannelskoalle yn Snits de Hafû. Sy studearre ôf yn 1983 oan de Toanielskoalle Maastricht.
Spile rollen by ferskate teaterselskippen en hat sy ek eigen teaterfoarstellings makke. Dit die sy yn 'e mande mei Tom de Ket en Dirk Groenveld ûnder de namme 'Balieproduksjes'. Wurke fierders by selskippen as Carver, it Zuidelijk Toneel, Hollandia, Oostpool, it Onafhankelijk Toneel en it Noard Nederlânsk Toaniel. Ek wiene der gearwurking mei ûnder oare Suver Nuver, Alex d'Electric en mei Freek de Jonge yn 'Kerst van een Clown'en 'Kortgehouden'.
Sy wie ek te sjen yn films sa as De Dream en Nynke en hja hie rollen yn telefyzjesearjes, û.o. Hertenkamp, De Daltons en it mei in Nipkow-skiif bekroande '30 minuten'. Ein 2006 is hja fannijs te sjen yn in film: Wild Romance, oer it libben fan Herman Brood. Hja spilet de rol fan Herman syn mem. De film komt nei't ferwachte wurdt op 5 novimber 2009 út.
Yn 2008 siet Joke Tjalsma as Joke yn de dramasearje Gooische Vrouwen (fjirde seizoen).
Deastraf
thumb|right|In kaart fan de wrâld mei dêr op de lannen dêr't de deastraf wol en net útfierd wurdt.
De deastraf is de wettige terjochtstelling fan in minske as swierste straf foar in misdied. Yn in soad lannen, bygelyks yn de Feriene Steaten, Sina en Yndoneezje, wurdt de deastraf útfierd.
Foar it útfieren fan de deastraf wurdt in ferskaat oan metoaden brûkt. Neffens Amnesty International wurdt der it meast brûk makke fan de deadlike ynjeksje, de elektryske stoel, de gaskeamer, it fjoerwapen, ophingjen, ûnthaadzjen en stiennigjen.
De deastraf yn Fryslân
De drekte deastraf kaam yn de Midsiuwen yn Fryslân net foar. By misdriuwen tsjin it folk (lânferrie, munteferfalsking) waard de dieder "fredeleas" makke: elts koe him samar deameitsje.
De drekte deastraf kaam pas ûnder it Saksyske bewâld (yn guon stêden justjes earder) en is sûnttiid yn Fryslân geregeld útfierd, meastentiids yn Ljouwert. Soms waard de straf om de befolking ôf te skrikken ek wol op it plak fan de misdie útfierd, mar it wie wol altyd yn it iepenbier. Freed, 23 maart 1860 is op it tsjintwurdige Wilhelminaplein yn Ljouwert it lêste deafûnis middels ophingjen útfierd en wol oan Ype Baukes de Graaf.
Martijn Huting
Syn wurk sit tusken abstrakt en relatyf yn, mar ek tusken dream en werklikheid en tusken hjoed en it ferline. It wurk bestiet út tekeningen, oaljepastels, kollaazjes en polaroids. Der sitte eleminten yn fan arsjitektuer, keunstskiednis en literatuer.
Eksposysjes fan syn wurk wienen ûnder oare te sjen yn galerys yn Amsterdam, Rotterdam en Delft.
Gruytemastins
It gebou is setten yn 1396, grif as twangboarch, mooglik troch Albrecht fan Beieren (1336-1404). Dy Greve fan Hollân dy't him by de Fetkeapers oansluten hie, hie it monopoalje op bier yn de stêd Snits en hie de earste bewenner fan it pân, Aylof die Grutter, oansteld as kastlein fan it pân. Die Grutter wie opfallend genôch net fan aadlike komôf. It gebou waard ek brûkt as greeflik steunpunt. Opfallend is dat in gebou de folksopstân fan 1396 trochstien hat, eat dat bygelyks de Rodenburch net slagge. Nei alle gedachten hie de stins in merkantile funksje. It hiele terrein mei de stins wie omgrêfte.
Lettere bewenners wienen ûnder mear Age Harinxma en Sicco fan Dekema. Hjirtroch stie it gebou letter ek bekend as de Dekemastins. Nei in rjochtssaak, oanspand troch de Vroomheid tsjin de sloop, waard it gebou yn 1632 mei de grûn lyk makke. Yn 1610 woe Sicco fan Dekema de stins ôfbrekke, mar dit waard troch de froedskip ferbean "om redenen, dat het merkelijk tot ontsieringe des Stads zoude strekken". In oantal jierren letter krijt de famylje it dochs klear it gebou foar in gedielte ôf te brekken, nei in rjochtsaak foar it Hof fan Fryslân. It gebou bestie doe wyls út twa dielen: de "Grutstins" en de "Cleynstins". Allinnich de "Grutstins" waard doe ôfbrutsen, wylst de "Cleynstins" noch fan 1641 - 1761 as winterferbliuw fan de famylje Fan Burmania brûkt is. De famylje Burmania wenne yn de simmer op Epemastate yn it tichtbije Ysbrechtum. De lege kavel waard ferkocht oan Gualtherus Gualtheri. Hy liet dêr, neist syn Cleynstins, in útwreiding fan dizze pânen sette.
Hessel Rienks
Hessel Rienks (Weidum, 4 maart 1932 - Swol, 23 desimber 2014) wie in Nederlânsk politikus fan Frysk komôf út namme fan de PfdA.
Libben en wurk
Nei de hbs foltôge Rienks yn 1957 syn akademyske stúdzje ekonomy oan de Gemeentlike Universiteit fan Amsterdam.
Rienks wurke oant 1974 as direksje-assistint by in gemysk bedriuw en as haad ekonomyske ôfdieling by de gemeente Swol. Ek wie er foarsitter fan de PfdA yn Oerisel.
Yn 1974 waard Rienks lid fan de Twadde Keamer. Yn de Twadde Keamer wie er ûnder mear dwaande mei finânsjes legere oerheden, binnenlânske saken, ekonomyske saken (benammen regionaal-ekonomysk belied), romtlike oardening, ferkeer en loftfeart. Tegearre mei PfdA-er Frits Castricum pleite er foar de oanlis fan de Hânzeline. Fan 1977 oant 1989 wie Rienks lid en foarsitter fan de Boubegeliedingskommissy fan de Twadde Keamer. Dêrneist wie er tuskentiidsk foarsitter fan fjouwer oare kommissys, dêr't de fêste kommissys foar Binnenlânske Saken en Ferkear en Wettersteat, en ûnderfoarsitter foar de kommissy foar Ferkear en Wettersteat by wiene. Yn septimber 1989 ferliet Rienks de Twadde Keamer.
Fuotbalferiening Easterlittens
Fuotbalferiening Easterlittens (VVO) is oprjochte op 31 jannewaris 1935 en spilet oan It Hynstewaed yn Easterlittens.
Bräist
Bräist (Deensk: Bredsted, Dútsk: Bredstedt) is in stêd yn Noard-Fryslân, Sleeswyk-Holstein. De stêd leit oan de autodyk B5 besuden de Stolberch (Dútsk: Stollberg), ien fan de heechste punten fan de Noard-Fryske fêstewâl, en sa likernôch 16 kilometer noardlik fan Hüsem.
Kulturele ynstellings
It Nordfriisk Instituut yn Bräist is it wittenskiplik sintrum dêr't ûndersyk dien wurdt nei de Noardfryske taal, kultuer en skiednis. Yn it ynstitút is in mânske biblioteek ûnderbrocht mei sawol Fryske wurken as ek wurken oer de Deenske en Sorbyske skiednis en kultuer. Yn de stedsbiblioteek is in ôfdieling mei Deenske boeken dy't ûnderhâlden wurdt troch de Deenske Sintrale Bibleteek foar Súdsleeswyk (Dútsk: Dänische Zentralbibliothek für Südschleswig).
It Friisk hüs is in hûs yn it sintrum fan Bräist dêr't de Friisk Foriining, de Noardfryske Feriening, en de seksje noard fan de Fryske Rie kantoar hâlde. It Friisk hüs is fêstige yn it âldste gebou fan de stêd.
New wave
New wave ('nije weach') is in beweging yn benammen de Amearikaanske en Britske popmuzyk, ûntstien oan de ein fan de santiger- begjin tachtiger jierren yn de New Yorkse muzykwrâld mei as min-ofte-mear sintraal punt de club CBGB. thumb|200 px|[[Nina Hagen op in konsert yn Aalborg (Denemark)]] De term New Wave sels is in boarne fan betizing. Yn it begjin wie new wave identyk oan punkrock mar al gauweftich waarden mei new wave meardere besibbe muzykstreamen oantsjutten. Uteinlik wurdt de term new wave brûkt foar groepen dy't de tradysje fan de punk folgje, sûnder it punk-kredo wat hurder en lûder, wat better. De bands liene fan in ferskaat oan stilen en sjânres, mar wat se mienskiplik hawwe is dat der omraak op harren muzyk dûnse wurde kin. New wave is minder lûd en mear pop-eftich as de besibbe post punk dat brûkt wurdt foar de mear artistike, minder troch pop beynfloede groepen. Alhoewol ferskillend, binne sawol punk, new wave as post punk alle trije in enerzjike reaksje op de ûnynspirearre popmuzyk fan de santiger jierren; in soad groepen falle yn de rin fan harren bestean mei gemak yn twa of sels trije fan de neamde kategoriën.
Joe Jackson en de Talking Heads binne foarbylden fan guon dy't mei new wave wrâldferneamd waarden. Yn Nederlân wiene Gruppo Sportivo en The Nits de meast yn it each (en ear) rinnende eksponinten fan de streaming. Ek yn Fryslân ûntstiene in tal new wave-groepen. Dêrfan wie The Visitor, mei as foaroanman Ernst Langhout, de bekendste.
Noch altyd wurde popmuzikanten troch de new wave beynfloede: Sa klinkt it lûd út it begjin fan de tachtiger jierren bygelyks troch yn guon nûmers fan de Grinzer Fries Meindert Talma.
Keppeling om utens
thumb|right|30px|''[[Kwissypedy|>]]
Paleolitikum
It Paleolitikum of de âlde stientiid (fan it âldgryksk: paleo = âld, lithos = stien) is it tiidrek fan it ûntstean en de evolúsje fan de earste minskeftigen en har materiele kultuer. Dizze perioade begjint mei it ûntstean fan de Homo habilis, sa'n twa en in heal miljoen jier lyn en einiget mei it begjin fan it mesolitikum, achttûzen jier lyn.
Periodisearring
Op grûn fan it archeologyske materiaal wurdt it paleolitikum yn trije subtiidrekken ûnderferparte :
Ald-paleolitikum: perioade fan 2,5 miljoen jier oant 300.000 jier lyn. Dizze perioade wurdt karakterisearre troch it gebrûk fan kearnark: choppers, chopping tools, wapens lykas speren, swurden en fûstbilen.
Midden-paleolitikum: perioade fan 300.000 jier oant 35.000 jier lyn. Perioade wêryn gebrûk makke wurdt fan debitaazjetechniken: wat ynhâldt dat stienôfslaggen produsearre wurde, wat barre koe neffens ferskate systemen: Levallois of Diskoïdaal.
Jong-paleolitikum: perioade fan 35.000 jier oant 10.000 jier lyn. Yn dit tiidrek wurde klingtechniken produsearre.
King of Kings
"King of Kings" of "The King of Kings" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Genemuiden
thumb|260px|De havenyngong fan Genemuiden, 2008 Genemuiden (Nedersaksysk: Gællemuun) is in stêd yn de gemeente Swartewetterlân yn de provinsje Oerisel. Genemuiden leit oan it Swarte Wetter en hat likernôch 10.000 ynwenners.
Oan it begjin fan de jiertelling wie dêr in delsetting, dy't troch de Romeinen Navalia neamd waard. Om 500 hinne hie men it oer Gelmuda. Yn 1275 krige it plak stedsrjochten fan Jan fan Nassau, biskop fan Utert. Oant 2001 wie Genemuiden in selsstannige gemeente. Dêrnei gie it mei Hasselt en Swartslûs op yn de gemeente Swartewetterlân.
Griis iikhoarntsje
Algemien foarkommen
It grize iikhoarntsje is lânseigen yn frijwol de hiele eastlike helte fan 'e Feriene Steaten, mei útsûndering fan in stik fan sintraal Floarida en beskate dielen fan 'e Mississippydelta yn súdlik Louisiana en fan it uterste noarden fan Minnesota en Maine. De westgrins fan syn areaal rint fan Teksas yn it suden oer de Grutte Flakten nei Noard-Dakota yn it noarden. Yn Kanada komt it grize iikhoarntsje foar it uterste suden fan Nij-Breunswyk, súdlike dielen fan Kebek en Ontario en yn in gebiet yn 'e sintrale provinsjes Manitoba, Saskatchewan en Alberta, dat rûchwei lykslein wurde kin mei de Kanadeeske prêrjes. Der bestiet ek in populaasje yn Nij-Skotlân, yn 'e Kanadeeske Kustprovinsjes, mar it is ûndúdlik oft it grize iikhoarntsje dêr fan natuere foarkomt of dat er dêr troch de minske yntrodusearre is.
Yn it westen fan 'e Feriene Steaten binne grize iikhoarntsjes yn elts gefal wol deeglik eksoaten, dy't har dêr mei minsklike help fêstige hawwe. Om't it bisten binne dy't har maklik oanpasse oan nije libbensomstannichheden, florearje dy nije populaasjes, û.m. yn 'e omkriten fan San Fransisko, Los Angeles, Portland, Seattle, Tacoma en Spokane. Yn Jeropa waarden tusken 1876 en 1921 yn ferskate stadia mei opsetsin grize iikhoarntsjes útset yn Ingelân, Skotlân en Ierlân. Underwilens hat it grize iikhoarntsje dêr it grutste part fan Grut-Brittanje en de eastlike helte fan Ierlân kolonisearre en it lânseigen (gewoane of reade) iikhoarntsje (Sciurus vulgaris) dêr ferkrongen. Yn 1948 ûntsnapten fierders yn it Noarditaljaanske Piëmont twa pearkes út finzenskip, dy't yn dat gebiet sûnt in florearjende populaasje fêstige hawwe. Fierders hat it grize iikhoarntsje him ek ferspraat nei Súd-Afrika, dêr't er troch de Britske koloniaal Cecil Rhodes ymportearre en yn 'e krite om Kaapstêd hinne yntrodusearre waard, en Austraalje, al waard er dêre yn 1973 wer útrûge.
Foarkommen yn Nederlân
Grize iikhoarntsjes komme sporadysk ek yn Nederlân yn it wyld foar. Hjirby giet it om ûntsnapte eksimplaren út dieretunen of priveekolleksjes. Der hat him lykwols yn Nederlân noch gjin fuortplantingspopulaasje fêstige. Tusken 2008 en 2015 wiene der twa waarnimmings fan grize iikhoarntsjes: ien op 'e eastlike Feluwe, yn 'e omkriten fan Apeldoarn, en ien yn it súdlike Goai, tsjin 'e grins mei Utert oan.
Uterlike skaaimerken
It grize iikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan 23-29 sm, mei in sturtlingte fan 19-24 sm en in gewicht fan 400-720 g. De geslachten binne like grut, mar it gewicht is sterk ôfhinklik fan 'e tiid fan 't jier en de dêrmei gearhingjende beskikberens fan fretten. De pels is griis mei brune plakken op 'e rêch, en simmerdeis sitte der ek kastanjebrune plakken op 'e fangen en poaten. De bealch is grizich wyt, en de typearjende plomsturt hat gauris wat ljochtere bûtenrânen. Oer it gehiel nommen ferskilt it grize iikhoarntsje net sa'n rare soad fan it gewoane iikhoarntsje (Sciurus vulgaris), nammenste mear om't der wat kleurfariaasje bestiet, sadat der ek eksimplaren binne dy't mear rodzich as griis binne. Mar it grize iikhoarntsje is dúdlik in slach grutter as it gewoane iikhoarntsje, en fierders ûntbrekke by dizze soarte de eartoefkes.
Biotoop
Grize iikhoarntsjes komme foar yn in ferskaat oan wâldbiotopen, mar jouwe de foarkar oan leafwâld. Dêrnjonken sette se har ek wol nei wenjen yn mingd wâld, houtwâlen, parken, grutte tunen en oan 'e rânen fan stêden. Nullewâld mije se lykwols meastal, wat der yn Grut-Brittanje ta laat hat dat de nullewâlden fan 'e Skotske Heechlannen in taflechtsoard foar it gewoane iikhoarntsje wurden binne.
Hâlden en dragen
It grize iikhoarntsje is benammen yn 'e skimerperioaden yn 't spier, en hâldt nachts rêst, wylst er op 'e midden fan 'e dei likemin botte aktyf is. Hy is in treflike klimmer, wat fansels ek wol ferwachte wurde mei fan in bist dat it grutste part fan 'e tiid yn 'e beammen trochbringt, mar yn ferhâlding ta it gewoane iikhoarntsje (Sciurus vulgaris) ferpleatst er him folle mear en oer gruttere ôfstannen oer de grûn. De omfang fan it wengebiet fan in griis iikhoarntsje fariëarret neffens it biotoop, mar bedraacht yn leafwâld sa'n 4½-11½ ha. Binnen sa'n wengebiet hat er in folle lytser kearngebiet dat foar territoarium oanmurken wurde kin, en dêr't er it grutste diel fan 'e tiid te finen is. By 't maityd en simmerdeis wreidzje mantsjes har wengebiet út, wylst dat fan wyfkes itselde bliuwt.
Grize iikhoarntsjes hâlde gjin wintersliep, mar lizze by 't winter bolfoarmige nêsten oan fan blêden, moas en oar plantaardich materiaal, dy't heech yn 'e beammen yn strampels sitewearre binne, ornaris mear as 6 m fan 'e grûn. Simmerdeis besteane de nêsten mear út platfoarms dy't opboud binne út gearfrissele twiichjes. It grize iikhoarntsje leit syn nêst ek wol yn holle of fermôge beammen oan, wêrby't de iepening (mei in trochsneed fan 7-10 sm) en de hoale sels sa nedich (fierder) útgnauwe wurde. Yn ferliking mei it gewoane iikhoarntsje libje grize iikhoarntsjes tichter opinoar en binne se sosjaler. De populaasjetichtheid bedraacht gauris mear as 2 bisten de ha (yn Súdingelske ikebosken ±7 de ha), en binne altyd grutter as dy fan it gewoane iikhoarntsje yn ferlykbere biotopen, behalven yn nullewâld, dêr't it gewoane iikhoarntsje him folle better thúsfielt as it grize iikhoarntsje.
De peartiid falt by it grize iikhoarntsje meastal fan desimber oant febrewaris en nochris yn maaie/juny. Nei in draachtiid fan likernôch 44 dagen bringt it wyfke 2-4 (mei útsjitters oant 6) jongen te wrâld, dy't nei 70 dagen ôfwûn wurde. Jonge wyfkes produsearje yn 'e regel mar ien nêst jiers, wylst twajierrige of âldere bisten tusken febrewaris en augustus faak twa nêsten jiers smite. By fersteuring bringt it wyfke har jongen yn 'e bek nei in oar nêst. Sadree't der in nij nêst jongen te wrâld komt, wurde de âldere jongen fuortjage, mar as de nije jongen ôfwûn binne, komt it foar dat de âldere jongen foar in skoftke weromkeare. Wyfkes bringe gauris de winter troch yn in mienskiplik nêst mei de jongen út ferskillende smeten fan it ôfrûne jier. As se lykwols wer drachtich reitsje, wurde alle jongen ferdreaun. De stjerte ûnder jongen fan it grize iikhoarntsje is tige heech; mar in fjirdepart hellet it twadde libbensjier. De maksimale libbensferwachting is 9 jier. Natuerlike fijannen binne ferskate soarten hauken, ûlen en slangen en fierders de wezeling, waskbear, foks en de hûskat. Ek de minske is foar grize iikhoarntsjes gefaarlik: yn Jeropa om't se dêr as skealike eksoaten sjoen wurde, en yn Noard-Amearika om't dêr wol jacht op iikhoarntsjes makke wurdt foar it fleis en de pels.
Fretten
Grize iikhoarntsjes frette benammen sieden fan sawol leaf- as nullebeammen en oar plantaardich guod. Se foerazjearje mear op 'e grûn as gewoane iikhoarntsjes, yn it bysûnder yn it winterhealjier. Krekt as it gewoane iikhoarntsje leit ek it grize iikhoarntsje hjerstmis itensfoarrieden, fral besteande út nuten, foar de winter oan, wêrby't er dy bedobbet yn 'e wâldboaiem. Om't net altyd de hiele foarrie opmakke wurdt, of om't er net alle plakken ûnthâldt dêr't er spul begroeven hat, spilet sok hâlden en dragen in wichtige rol by de fersprieding fan beskate beammesoarten yn it areaal fan it grize iikhoarntsje.
Status
It grize iikhoarntsje hat de IUCN-status fan "net bedrige", om't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en syn populaasje stabyl is. Krektoarsom, der bestiet soarch dat dizze soarte him nei nije gebieten ferspriede en dêr lânseigen bisten (lykas it gewoane iikhoarntsje) ferkringe sil. Yn Grut-Brittanje hat men der klauwen oan om it grize iikhoarntsje werom te kringen, sadat it gewoane iikhoarntsje dêr wer in kâns kriget. Yn wittenskiplike fermiddens frezet men dat de populaasje dy't no yn noardlik Itaalje op it Jeropeeske fêstelân libbet, en him út Piëmont wei al ferspraat hat nei de oanbuorjende regio Liguerje, syn areaal fierder oer it kontinint útwreidzje sil.
Undersoarten
Der binne fiif erkende ûndersoarten fan it grize iikhoarntsje:
Monic Hendrickx
Monic Hendrickx (Stevensbeek, 3 desimber 1966) is in Nederlânske aktrise.
Wurkpaad
Sy krige bekendheid mei rollen yn De Poalske Breid en Nynke. Beide films waarden troch Nederlân ynstjoerd foar in Oscars, mar krigen gjin nominaasje. Zus & Zo fan Paula van der Oest waard yn 2002 wol nominearre yn de kategory 'bêste bûtenlânske film', mar dizze Oscar gie nei Nowhere in Africa (Nirgendwo in Afrika). Hendrickx wûn wol trije Gouden Kealen en ferskate bûtenlânske ûnderskiedings, sa as de Australyske Inside Film Award foar har rol yn Unfinished Sky yn 2008. Itselde jier wie hja earegast by it Nederlands Film Festival.
Yn 2012 spile hja solo ferskate rollen yn it stik Oxytocine fan Rogier Schippers, begelaat fan twa muzikanten en in sjongster.
Priveelibben
Hendrickx wennet mei har man Ralph Vermeesch en harren yn 2001 berne dochter 'Javaj' yn Saandam.
Arie Aalberts
A. (Arie) Aalberts (Nij Loasdrecht, 27 juny 1952) is in politikus en is sûnt 1 jannewaris 2014 waarnimmend boargemaster fan de gemeente De Fryske Marren.
Arie Aalberts wie earder sûnt septimber 2004 boargemaster fan Dantumadiel en opfolger fan de hear J.L.Eggens. Hy wennet op dit suit yn Feanwâlden. Fan 1 febrewaris 2007 ôf hat hy ek tydlik oansteld west as waarnimmend boargemaster yn de gemeente Gaasterlân-Sleat. Aalberts is lid fan it CDA en siet foarhinne yn it deistich bestjoer fan Wetterskip Fryslân. Fierder wie er foarsitter fan de Rie fan Kommissarissen fan it hjoeddeistige Friesland Foods yn Meppel en fan de koöperaasje de Sân Provinsjes.
Rottige Meente
thumb|right|250px|Rottige Meente De Rottige Meente (ek Rottige Meenthe) is in natuerreservaat, op de grins fan Fryslân en Oerisel. It is yn de 19e iuw en 20e iuw ûntstien troch turfwinning. De namme betsjut wierskynlik "minne mienskiplike greide". It gebiet is ûnderdiel fan de ekologyske haadstruktuer en is Habitatrjochtlinegebiet. It is yn besit fan Steatsboskbehear.
Mei de Rottige Meente waard eartiids in folle lytser gebiet besuden Nijetrine oantsjutten. It wie gerslân fan minne kwaliteit. Om 1900 hinne begûn hjir de ûntginning, dy't oan de fyftiger jierren fuortset waard. Troch it weigraven fan it fean kaam it gebiet leger te lizzen, wêrtroch it oerbleaune leechfean drige te ferdrûgjen.
Om de Grutte Fjoerflinter en de Jeropeeske otter te beskermjen waarden yn juny 1955 in pear persielen oankocht. Letter binne noch ferskate dielen folge, ek yn it ramt fan in ruilverkaveling. By it fyftichjierrich bestean yn 2005 hie it reservaat in totale oerflakte fan ûngefear 1000 ha. Petgaten en stripen bringe de turfwinning yn it ûnthâld. It gebiet bestiet fierders út lytse stikjes greide, trilfeanen en feanmoasreidlannen. De seldsume Grienknolorchis is der te finen.
It gebiet leit tusken de rivierkes De Tsjonger en Linde en wurdt trochsnien troch De Scheene. It wurdt yn it westen begrinze troch de doarpen Munnikebuorren, Skerpenseel en Spangea. Midden yn it gebiet leit Nijetrine. Yn de jierren fyftich waard dwers troch de Rottige Meente in wei oanlein, fan Wolvegea nei Kuunder en de Noardeastpolder; de hjoeddeiske N 351 (Pieter Stuyvesantwei).
Fuotbalferiening Eastermar
Fuotbalferiening Eastermar is oprjochte op 5 juny 1969 en spilet op Sportpark Burgerkamp yn Eastermar.
De klup spilet fan âlds yn in giel shirt mei in blauwe baan. Sûnt 1995 is der in nij blau-giel shirt mei in blau-giele broek.
Darkane
Darkane is in Sweedske metalband oprjochte yn 1998 yn Helsingborg. De band brocht yn 1999 syn debútalbum Rusted Angel út. De teksten fan de band gean benammen oer it libben, psychology en inerlike striid. Darkane hat seis studio-albums en ien live-album útbrocht.
Nij Jaarsmastate
thumb|Wenten op it plak dêr't Nij-Jaarsmastate stie Nij Jaarsmastate wie in state besuden Mitselwier, gemeente Dongeradiel. Op in diel fan it stateterrein stiet in tal wenten.
Oer it ûntstean fan de state is neat bekend. Yn 1698 ferhierden de bern fan Hobbo Esaias fan Aylva it hoarnleger fan Jaersmastate en noch trije oare sates ûnder Mitselwier. Yn 1728 wie dit besit - noch oangroeid mei Helbada sate - eigendom fan jonker Julius Jelte fan Unia.
De súdlik fan Wibaldastate lizzende pleats, dy't op de kadastrale minút de foarm fan in kop-hals-romppleats hat, moat Nij-Jaersma hjitten hawwe. Mooglik wie se boud op ien fan boppeneamde hiemen. Yn 1832 wie dy pleats ek besit fan Ulbo van Burmania.
It grutte Jaersmastate sil yn 1771 ôfbrutsen wêze, doe't de boelguod hâlden waard fan de boumaterialen fan it ôfbrutsen hûs fan frelle Fan Burmania yn Mitselwier. De namme Jaersma waard doe, of al earder by it gongber wurden fan de namme Unia, op sate FC9 lein (Nij-Jaersma), dy't ek diel útmakke fan it Aylva-Unia-kompleks.
Oosthalen
Oosthalen is in buorskip yn de gemeente Midden-Drinte (oant 1998 Beilen, oant 2000 Middenveld), tusken Hooghalen (westen) en it Herinneringssintrum fan Kamp Westerbork en de brântoer fan Boskwachterij Hooghalen (easten). It leit oan de lykneamde dyk; ien fan de pleatsen hjit ek Oosthalen.
Alyssa Milano
thumb|right|200px|Milano yn juny 2003 thumb|200px|Milano yn New York City Yn july 2008
Yn Nederlân is Milano fral bekend om har rol fan 'Samantha' yn de telefyzjerige Who's the boss. Nei't mei Who's the Boss nei acht seizoenen yn 1992 stoppe waard, betsjutte dat ek de ein fan Milano's populêrens. Hja hat noch wol in wichtige rol hân yn Charmed (1998-2006).
Yn Japan is Milano in populêr sjongster. Hja hat dêr ferskate albums útbrocht dy't yn Jeropa en de Feriene Steaten nea oanslein binne.
Dûbelkleaster
In dûbelkleaster is in manljuskleaster mei op in ôfstân in frouljusôfdieling ûnder gesach fan de abt. Dûbelkleasters kamen foar by benediktinen, sistersjenzers en augustiner koarhearen. Se wienen meastentiids nedich omt de froulju foar harren grûnbesit manljuswurk net misse koenen. Sûnt de 12e iuw waarden de measte dûbelkleasters skieden troch stifting fan nije frouljus- en manljuskleasters (Flearbosk). Barrakonvint bleau bygelyks in dûbelkleaster.
Arkum
Arkum is in buorskip yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Arkum heart ta de himrik fan Tsjerkwert. Oan de eastkant leit 'e buorskip Jonkershuzen. Oan de westside lizze de Warkumer Trekfeart en de N359.
Archeology
Jannewaris 2012 is by Arkum archeologysk ûndersyk dien oan in hûsterpke troch it Grinzer Ynstitút foar Archeology. De fynsten (diggelguod, bonken, kowekiezen, wetterputten, ensfh.) detaerje út de earste trije iuwen fan de jiertelling, de Romeinske tiid.
Heinrich Schliemann
thumb|right|200px|Dr. H. Schliemann thumb|Schliemann en [[Wilhelm Dörpfeld|Dörpfeld by de 'Liuwepoarte' in Mysene]] Johann Ludwig Heinrich Julius Schliemann (Neubuckow, 6 jannewaris 1822 - Napels, 26 desimber 1890) wie in Dútsk archeolooch. Hy is bekend wurden troch syn fynst fan it âlde Troaje en jildt as ien fan de pioniers op dat flak.
Biografy
Schliemann waard berne as soan fan in dûmny en makke sels karriêre as hanneler. Yn 1841 waard hy op hannelsmissy nei Fenezuela stjoerd, mar hie skipbrek foar de Nederlânske kust, en waard hanneler foar in Amsterdamske firma. Yn 1846 waard hy de agint fan de firma yn Sint Petersburch, yn Ruslân. Hy wie dêrby sa suksesfol dat hy it jier derop syn eigen hannelsfirma oprjochtsje koe. Under mear yn it Kalifornje fan de goudkoarts en yn de Krimoarloch wreide er syn kapitaal noch iens tige út.
Yn 1864 luts Schliemann him út de hannel werom. Hy makke in wrâldreis, studearre oan de Sorbonne yn Parys, en yn 1868 besocht er Grikelân en Turkije. Nei eigen sizzen seach er Pınarbaşi oan, dat op dat stuit troch de measte eksperts foar Troaje holden waard, besleat dat it net mei de Ilias oerien kaam, en socht ferfolgens nei in bettere kandidaat, dy't er fûn yn de foarm fan Hisarlık. Oft dat ek werklik sa gongen is, is net wis; it is ek mooglik dat it net Schliemanns eigen fêststellings wienen, mar dat er troch Frank Calvert oerhelle is om by Hisarlık sykjen te gean.
Yn alle gefallen, nei inkele proefopgravings yn 1870, begûn Schliemann yn 1871 mei de opgravings yn Hisarlık, dat yndied Troaje blykte te wêzen. Hy die ferskate opwinende fynsten, de meast ferneamde dêrfan is de 'goudskat fan Priamus', dy't ûnrjochtlik troch Schliemann sa neamd waard - yn werklikheid wie de laach dêr't er sels fan tocht dat it Troaje wie, fan de Trojaanske Kriich, mear as 1000 jierren âlder. Hy fûn dizze laach tsjin de ein fan syn earste rige opgravings yn Troaje, yn 1873.
Dêrnei teach Schliemann nei Mysene, wêr't hy it grêf fan Agamemnon hope te finen. Hy fûn op 'e nij grutte skatten, wêrûnder it 'deademasker fan Agamemnon', alhoewol't yn dat gefal op 'e nij bliken die dat syn fynsten dúdlik âlder wienen as de Trojaanske Kriich.
Yn 1878-1879 groef Schliemann wer yn Troaje, yn 1880-1881 wie de stêd Orchomenus yn Boeotsje oan de beurt. Dêrnei soe der noch twa kear opgravings dwaan yn Troaje (1882 en 1890) en socht er yn Tiryns (1884-1885). Hy die ek noch wat lytsere proefopgravings op oare plakken.
Troch syn opgravings hie Schliemann in tige grutte samling archeologyske fynsten yn syn besit, dy't er weijoech oan it Dútske Ryk, sadat syn kolleksje yn har totaliteit toand wurde koe yn in oantal nei him ferneamde sealen yn it "Königlich-Preußischen Völkerkundemuseum" yn Berlyn.
Beoardieling
It wurk fan Schlieman hat tige wichtich west foar de archeology. Syn fynsten brochten de âldheid en de archeology ûnder de oandacht fan it grutte publyk. Dêrnjonken hat syn oanstriid om alles sa gau mooglik te publisearjen, dat benammen ynjûn waard troch syn winsk om troch de wittenskiplike elite erkend te wurden, tige nuttich west foar de kennis fan dit tiidrek. In oare wichtige bydrage fan Schliemann wie syn ynsjoch dat ierdewurkstilen in wichtige kaai foarmen om de fynsten goed datearje te kinnen.
Kollega's út lettere tiden hawwe Schliemann lykwols ek kritisearre omdat er him yn it begjin mear dwaande hold mei skatgraven as mei archeology. Sa soed er, doe hy yn Mysene it 'grêf fan Agamemnon' fûn hie, syn helpers nei hús stjoerd hawwe. Hy woe alles sels opgrave, sadat alles yn syn eigen hannel bleau. Troch him binne parten fan jongere lagen fan Troaje, yn syn entûsjasme it 'Homearyske' Troaje te finen, foar altyd ferneatige wurden. As ferdigening fan Schliemann wurdt it argumint oanfierd dat yn syn tiid de archeology noch yn de berneskuon stie, en dat it net earlik wêze soe om him nei noarmen fan tsjintwurdich te beoardielen.
In oar punt fan krityk op Schliemann is dat er in soad autobiografyske details simpelwei optocht hat, dêr't hy it foar lettere biografen soms frijwol ûnmooglik makke hat om de krekte feiten fêst te stellen. Sa is bygelyks it bekende ferhaal dat Schliemann de 'skat fan Priamus' by in op ynstoarten steande muorre yn de sjaal fan syn frou yn feilichheid brocht sûnder mis ligen: Sophia Schliemann hie op it momint fan de fynst de opgravings al ferlitten om fanwegen de dea fan har heit nei Grikelân werom te gean.
As lêste wurdt Schliemann ferwiten dat er net earlik wie yn syn hannel. In protte fan syn weardefolle fynsten hat er yn it geheim fan Turkije nei Grikelân smokkele. Sadwaande hat er de eask dat de helte fan alle fynsten oan de Turkske steat jûn wurde moast omsile kinnen.
Slappeterp
Slappeterp is in doarp west fan Menaam yn 'e gemeente De Waadhoeke.
Op hie Slappeterp  ynwenners.
Skiednis
It doarp is ûntstien op in lange kwelderwâl. It heart ta de rige terpen dy't fan Arkens by Frjentsjer oer Skalsum, Peins, Tamterp, en Slappeterp oant de Hege wier tusken Menaam en Berltsum rint. It doarp stie mei de Slappeterper Feart oer de Skingster Feart yn ferbining mei de Harnzer Trekfeart.
Slappeterp is in âld doarp. Yn 'e 13e iuw hiet it Slepelterp en yn 1469 Slepperdorp. Hoe ier der bewenning west hat is net bekend, mar der is yn 'e terp Frankysk diggelguod út de 8e of 9e iuw fûn. thumb|left|Pleatske oan 'e Menamerdyk. Foar de reformaasje wie Slappeterp in selsstannige parochy, dy't by it dekanaat Frjentsjer yndield wie. Nei de reformaasje foarme Slappeterp mei Skingen ien tsjerklike gemeente. Tsjintwurdich foarmje in grutter tal doarpen ien PKN-gemeente.
De eartiids oan Sint-Dionysius wijde tsjerke is oan it begjin fan de 19e iuw fanwegen brekfalligens ôfbrutsen. Yn 1826 waard de earste stien lein foar in nije tsjerke, mar dy is yn 1926 wer ferfongen troch it hjoeddeiske gebou.
It doarp hat gjin states hân. Wol wiene der in pear sate's.