cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Interview with the Vampire (film)
Plot
Wannear't Claudia lang om let foar it ferstân kriget dat se nea lichaamlik folwoeksen wurde sil, is se poerlulk oer wat Lestat en Louis har oandien hawwe, hoewol't se Louis ferjout om se fan him hâldt as wied er har heit. Se trunet him lykwols oan om mei har by Lestat wei te gean. Louis seit dat Lestat dat nea talitte sil. Dêrop beslút Claudia om foar iens en foar altyd mei Lestat ôf te weven. Dat docht se troch in pear twillingjonkjes om te bringen mei in oerdoazis laudanum, dat it bloed waarm hâldt, wêrnei't se Lestat deryn luzet om "dead bloed" te drinken. Dat ferswakket him sadanich, dat er himsels net mear genêze of ferdigenje kin, sadat Claudia him ienfâldichwei de kiel trochsnije kin. Louis is skokt wannear't er ûntdekt wat se dien hat, mar hy helpt Claudia om it lyk fan Lestat yn 'e moerassen fan 'e Mississippydelta te smiten, dêr't der fuort alligators op ôfkomme. Werom yn 'e stêd boeke Louis en Claudia in reis oersee nei Jeropa, dêr't se oare fampieren hoopje te finen. Nei wiken fan tarieding risselwearje se om nei de haven ta foar in nachtlike ôffeart, wannear't ynienen Lestat wer opdûkt. It docht bliken dat er noch net alhiel dea wie, en dat er troch it drinken fan it bloed fan 'e alligators wer by de wâl opklaud is. Hy falt Louis en Claudia oan, mar Louis bekûgelet him mei in petroaljelampe, mei as gefolch dat sawol fampier as wente yn ljochte lôge komme te stean. Wylst efter harren Lestat skynber om 'e noch oan 'e flammen besiket te ûntkommen, pike Louis en Claudia út nei de haven en sile dyselde nachts noch út.
Yn Jeropa, Noard-Afrika en it Midden-Easten sykje Louis en Claudia fyftich jier lang om 'e nocht nei oare fampieren. Yn 1871 befine se har yn Parys. Dan, wannear't se harren syktocht opjûn hawwe, treffe se dêr by tafal twa âldere fampieren, Santiago en Armand. Dy lêste nûget harren út yn it Théâtre des Vampires, in skouboarch dêr't in kloft fampieren himsels foardocht as minsklike akteurs dy't fampieren spylje, troch op it poadium ta oerstean fan in minsklik publyk it bloed fan harren slachtoffers te drinken en dyselden dea te dwaan. Net ien dy't in hân útstekt om 'e slachtoffers te helpen of sels mar ûnrie rûkt, want it is ommers allinne mar teäter. Nei't se sa'n foarstelling besocht hawwe, dy't troch Louis kwalifisearre wurdt as "meunsterlik", nimt Armand syn gasten mei nei de kelders ûnder de skouboarch, dêr't de hiele troep fampieren libbet. By it ferlitten fan 'e skouboarch lêst Santiago, dy't krekt as Lestat oer de jefte fan telepaty beskikt, yn 'e tinzen fan Louis dat hy en Claudia Lestat wat oandien hawwe. Hy fermoedet, mar is der net wis fan, dat se him fermoarde hawwe. Armand warskôget Louis dat der mar ien regel is dêr't in fampier him oan hâlde moat: nea in oare fampier ombringe. Op it brekken fan dy regel stiet de deastraf.
Op oanrieden fan Armand stjoert Louis Claudia foar har eigen feilichheid by him wei, wylst er sels bliuwt om fan Armand te learen wat Lestat him net leare koe of woe. Claudia komt werom mei in minsklike frou op sleeptou, Madeleine, dy't koartby har tsienjierrich dochterke ferlern hat. Sy en Claudia hawwe in oerienkomst berikt: Claudia sil har in dochter jaan dy't net stjerre kin (sysels), en Madeleine lit har ta fampier transformearje sadat se Claudia har nije beskermster wurde kin yn it stee fan Louis. Om't se sels net it fermogen hat om fampieren te meitsjen, easket Claudia fan Louis dat dy dat foar har docht. Mei tsjinnichheid foldocht er oan har fersyk, mar hy seit dat der no gjin skulden mear tusken har beiden besteane, en Claudia seit dat ta.
Ear't de nacht om is, kringe de Paryske fampieren lykwols yn it ferbliuw fan Louis en Claudia binnen en nimme harren en Madeleine finzen. By wize fan bestraffing foar de dea fan Lestat wurdt Louis yn in metalen deakiste opsletten en ynmitsele yn 'e kelders ûnder it Théâtre des Vampires. Santiago-en-dy sizze tsjin him dat er dêr foar ivich bliuwe sil oant er ferstjert, wat miskien wol twahûndert jier duorje kin. Claudia en Madeleine wurde ûnderwilens fêstset yn in djippe put dy't fan boppen iepen is. Wannear't de oare deis de sinne rjocht boppe de put komt te stean, wurde Claudia en Madeleine ta jiske baarnd. De folgjende nachts wurdt Louis út syn metalen deakiste rêden troch Armand, dy't him fuortstjoerd út it Théâtre des Vampires. As de dage oan 'e loft is en de fampieren har allegearre foar de dei yn harren deakisten weromlutsen hawwe, komt Louis werom, dy't ferskate fetten oalje yn 'e skouboarch en oer de deakisten hinne ferpuozzet, wêrnei't er de hiele boel yn 'e brân stekt. De fampieren dy't wekker wurde en besykje út te naaien, ûnder wa Santiago, hout er midwtwa mei in seine.
Wannear't Louis sels de skouboarch ferlit, hat er te lang wachte en driget er sels deabaarnd te wurde troch de sinne, mar hy wurdt rêden troch Armand yn in mei swiere gerdinen fertsjustere koets. Armand biedt him in plak oan syn side oan, sadat er leare kin om ûnmeilydsum te wêzen. Mar Louis, dy't wol foar it ferstân hat dat Armand de moard op Claudia en Madeleine gewurde litten hat, krekt sa't er ek Louis gjin striebreed yn 'e wei lein hat by syn wraak op Santiago-en-dy, slacht it oanbod ôf. Hy lit Armand stean en jout himsels ôf.
Louis komt it ferlies fan Claudia nea wer te boppen, al hoe folle tiid der ek foarby giet. Hy siket nea wer in oare fampier as selskip, mar ferkent tenei op ûntmoedige wize de wrâld allinne. Uteinlik keart er yn 1988 werom nei New Orleans, dêr't er ta syn ferheardens Lestat noch libben oantreft, sij it yn fersmoarge en ferswakke steat, libjend as in mei pleinfrees oanhelle klúzner yn in ferfallen wente op it bloed fan rotten. Lestat seit dat er no foar it ferstân hat dat it in grutte flater wie om sa'n jong famke as Claudia ta fampier te meitsjen. Hy freget Louis om by him te bliuwen, sadat er syn âlde sels wer wurde kin, mar Louis stegeret him ôf, hoewol net op in ûnfreonlike wize, en lit him fierders yn syn eigen sop gearsiede. Wat der neitiid fan Lestat wurden is, wit er net.
Mei dat sizzen slút Louis it fraachpetear mei Daniel ôf. Nei syn eigen tinken hat er goed útlein hoe dom oft it is om in fampier wurde te wollen, in beslút dat er as de grutste flater fan syn libben beskôget. Daniel sjocht lykwols inkeld de boppenatuerlike fermogens fan in fampier en smeekt Louis om him ta fampier te transformearjen, sadat er syn nije selskipsman wurde kin. Louis ûntstekt yn razernij as er beseft dat Daniel neat begrepen hat fan syn iuwenlange lijen en selshate, en falt him oan om him sa bang te meitsjen dat er syn healwize idee farre lit. Daniel, by wa't de skrik der dan goed yn sit, naait út as sit de duvel him op 'e hakken. As er letter lykwols yn syn kabriolet oer de Golden Gatebrêge riidt, lústeret er nei it kassettebantsje dêr't er it fraachpetear op opnommen hat en moat er wer glimkje. Op dat stuit wurdt er oanfallen troch Lestat, dy't himsels op 'e efterbank ferskûle hie. Hy libbet alhiel op fan Daniel syn bloed en seit dat er him de kar jaan sil dy't himsels nea jûn is, wêrnei't er oanbiedt om Daniel te transformearjen ta fampier.
Produksje
Interview with the Vampire waard regissearre troch Neil Jordan nei in senario op basis fan 'e roman fan Anne Rice út 1976, dy't ek Interview with the Vampire hiet. De filmrjochten op it boek wiene oarspronklik noch foar de publikaasje, yn april 1976, oankocht troch filmstudio Paramount Pictures, mar yn 'e preproduksje wie de ferfilming muorrefêst kommen te sitten, oant Paramount de filmrjochten trochferkocht oan Lorimar Productions. Dy studio ferkocht se letter wer troch oan Warner Bros. Neil Jordan waard troch Warner Bros. frege as regisseur nei it grutte súkses fan syn eardere film The Crying Game (1992). Hy lies de roman fan Rice en fûn it ferhaal yntrigearjend. Hy stimde ta yn it meitsjen fan 'e ferfilming op it betingst dat er sels it senario skriuwe mocht. Dat mocht, mar hy krige dêrfoar gjin fermelding yn 'e begjintitels of op 'e ôftiteling; ynstee waard dêr Anne Rice as senariste neamt, dy't earder har eigen roman ta filmsenario omwurke hie.
Casting
It casten fan Brad Pitt as Louis de Pointe du Lac en Tom Cruise as Lestat de Lioncourt wie in idee fan filmstudio Warner Bros. Anne Rice hie oarspronklik eins de Frânske akteur Alain Delon yn gedachten foar de rol fan Louis, en letter de Britske akteur Julian Sands. Om't Delon yn 'e Angelsaksyske wrâld gjin bekendheid hie en Sands noch mar ien grutte rol spile hie (yn A Room with a View) woe de studio dêr net yn meigean. Rice fûn fral it casten fan Cruise as Lestat in oanfluiting, en stelde ferskate oare akteurs foar, lykas John Malkovich, Peter Weller, Jeremy Irons en Alexander Godunov. Doe't dat neat joech, sloech se foar om Pitt en Cruise dan fan rol wikselje te litten, mar de studio harke net nei har. Nei't se lykwols de úteinlike film sjoen hie, moast Rice tajaan dat Cruise it klearspile hie om Lestat op in oannimlike wize del te setten. Se skille him doe op oan har ûntskuldigings oan te bieden en ta te jaan dat se mis west hie.
De rol fan 'e tsienjierrige Claudia gie nei Kirsten Dunst, dy't doedestiden sels alve jier wie. Hja wie troch in talintescout spesjaal foar de rol fan Claudia 'ûntdutsen', en wie it earste famke dat foar de rol audysje die. Interview with the Vampire betsjutte de grutte trochbraak yn Dunst har aktearkarriêre.
Yn in fraachpetear yn 2011 mei it tydskrift Entertainment Weekly fertelde Brad Pitt dat it meitsjen fan Interview with the Vampire foar him in ellindige tiid west hie. Hy kwalifisearre de opnamen foar de film, dy't oan ien wei troch by nacht plakfûnen om't fampieren no ienris net oer deiljocht kinne, as "seis moannen fan fucking tsjuster". Hy hie oars bot nei de rol útsjoen nei't er de roman fan Anne Rice lêzen hie, mar it senario, dat er mar twa wiken foar it begjin fan 'e opnamen tastjoerd krige, wie foar him in grutte teloarstelling. It boek giet neffens him yn haadsaak oer Louis, mei de nuvere opstigings fan Lestat yn 'e marzje, wylst de film eins om Lestat draait en Louis mar wat psychysk tramtearre tasjocht. Dat joech Pitt as akteur net folle te dwaan en hy rekke yn in klinyske depresje wei dy't sa djip wie dat er himsels op in stuit út syn kontrakt foar de rol besocht út te keapjen.
Distribúsje
De distribúsje fan Interview with the Vampire waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 11 novimber 1994 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 13 desimber fan dat jier by platemaatskippij Geffen Records. Interview with the Vampire waard op 21 novimber 1995 útbrocht as VHS-keapfideo. De earste ferzje fan 'e film op dvd kaam út yn 1997, en de earste blu-rayferzje op 7 oktober 2008.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Interview with the Vampire oer it algemien positive resinsjes, û.o. fan Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times en Janet Maslin fan The New York Times. Lykwols moasten Desson Howe fan The Washington Post en Richard Corliss fan it tydskrift Time net folle fan 'e film hawwe.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Interview with the Vampire in goedkarringspersintaazje fan 64%, basearre op 58 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't guon fan 'e subtilere nuânses út it boek ûntbrekke, en de casting op guon punten knoffelich is, profitearret [de film] fan 'e rezjy fan Neil Jordan, dy't de juste sfear opropt, en fan in oerskot oan goatyske spanning." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Interview with the Vampire in goedkarringspersintaazje fan 59%, basearre op 19 resinsjes.
Opbringst
Interview with the Vampire brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $105,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $118,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $223,7 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $60 miljoen betsjut dat in winst fan $163,7 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Yn 'e Amerikaanske bioskopen ûnderfûn Interview with the Vampire fral konkurrinsje fan 'e krystfilm The Santa Clause en de science fiction-film Star Trek: Generations, dy't dêr tagelyk draaiden.
Prizen
Yn 1995 waard Interview with the Vampire by de Oscars nominearre foar prizen yn twa kategoryen: bêste orizjinele filmmuzyk en bêste artdirection. De film waard ek nominearre foar twa Golden Globes, yn 'e kategoryen bêste byrol fan in aktrise (Kirsten Dunst) en bêste orizjinele filmmuzyk. Fierders waard de film nominearre foar de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje. By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard Interview with the Vampire nominearre foar fjouwer prizen, wêrûnder bêste kostúmûntwerp en bêste fisazjy en hierstilearring. De film wûn de BAFTA's foar bêste kamerarezjy en bêste produksje-ûntwerp.
By de Saturn Awards waard Interview with the Vampire nominearre foar acht prizen yn sân kategoryen, wêrûnder bêste regisseur, twa kear bêste akteur (Brad Pitt en Tom Cruise), bêste fisazjy en bêste filmmuzyk. De film wûn de Saturn Awards foar bêste horrorfilm, bêste optreden fan in jongere akteur of aktrise (Kirsten Dunst) en bêste kostúmûntwerp. Dunst wûn foar har rollen yn Interview with the Vampire en Little Women ek de Young Artist Award foar in berne-aktrise yn ien fan 'e haadrollen fan in spylfilm. Fierders wûn Elliot Goldenthal in ASCAP Film and Television Music Award foar syn filmmuzyk. Interview with the Vampire waard ek nominearre foar acht MTV Movie Awards, wêrfan't de film trije wûn: foar bêste aktearprestaasje fan in manlike akteur (Brad Pitt), bêste trochbraakoptreden (Kirsten Dunst) en begearlikste akteur (Pitt).
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 1972
200px|thumb|right|It Olympysk Gymnastyk Stadion fan München 1972
Interview with the Vampire (film)
Ferfolch en tillefyzje-adaptaasje
Yn 2002 kaam ûnder de titel Queen of the Damned in ferfolch op Interview with the Vampire út. Dy film wie basearre op 'e roman The Queen of the Damned, it trêde diel út Anne Rice har romansearje The Vampire Chronicles (wêrfan't de roman Interview with the Vampire it earste diel wie). De film, mei oare akteurs yn 'e haadrollen, waard troch de filmkritisy mei tige negative resinsjes ûntfongen, en Rice woe der alhiel neat fan witte, mei't se fûn dat de makkers har wurk op sadanige wize feroare hiene, dat it "skeind" wie.
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 1972
De Olympyske Simmerspullen fan de XXe Olympiade waarden yn 1972 hâlden yn it West-Dútske München. De gymnastyk waard hâlden yn de Olympiahalle München.
Interview with the Vampire (film)
Ferfolch en tillefyzje-adaptaasje
Yn febrewaris 2012 waard in twadde ferfolchfilm yn preproduksje nommen, dy't in ferfilming wurde moast fan 'e roman The Tale of the Body Thief (it fjirde diel út 'e rige). Yn april 2013 waard lykwols bekend makke dat it mei de produksje troch "kreätive skelen" op 'e non rûn wie. Nei't filmstudio Universal Pictures yn augustus 2014 de filmrjochten op The Vampire Chronicles yn 'e hannen krigen, wie der yn maaie 2016 sprake fan dat The Tale of the Body Thief dochs noch ferfilme wurde soe, mar yn novimber fan dat jier waard de ferfilming foargoed skrast.
Yn juny 2021 makke it Amerikaanske tillefyzjekanaal AMC bekend dat it fan doel wie om in sândielige minysearje te meitsjen op basis fan 'e roman Interview with the Vampire. De searje hie as titel Interview with the Vampire, en kin as in remake fan 'e film Interview with a Vampire beskôge wurde. De rige waard fan begjin oktober 2022 ôf op 'e Amerikaanske tillefyzje útstjoerd. Foarôfgeande dêroan, yn septimber fan dat jier, waard troch AMC daliks al in twadde seizoen besteld, diskear fan acht ôfleverings.
Bartoloméustsjerke (Stedum)
De Bartoloméustsjerke is in foarse romanogoatyske krústsjerke yn it Grinslânske doarp Stedum. De tsjerke waard yn de 13e iuw boud en doe wijd oan de apostel Bartoloméus.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1877-1878 restaurearre neffens de plannen fan de arsjitekt Pierre Cuypers. Yn in lettere restauraasje binne tusken 1937 en 1939 guon tafoegings fan dy restauraasje wer ferwidere.
Ynterieur
Op de grins fan it koer en it skip stiet in frijsteande preekstoel mei klankboerd út 1671. De hearebank fan de famylje Clant, bewenners fan de boarch Nittersum, datearret fan 1669.
De tsjerke is ryk oan roubuorden fan ferskillende bewenners fan de boarch Nittersum. Boppe it siichportaal fan it súdlike dwersskip hinget in prinseflagge út 1788. De flagge mei dêrop de wurden 'VIVAT PRINS VAN ORANIEN' en trije wapens waard yn opdracht fan de Oranjeoanhinger Tjaard Adriaan Gerlacius makke en yn de Frânske tiid ferside holden yn 'e grêfkelder fan de tsjerke.
Yn de konsistoarje hinget in grut skilderij fan Johan Clant.
Oargel
De oargelkreake is âlder as it hjoeddeiske oargel en datearret fan 1705. It houtwurk fan de oargelkreake is in ûntwerp fan de Grinzer stedsboumaster Allert Meijer (1680). It fykwurk is fan Jan de Rijk. Meijer en De Rij hawwe foar in soad Grinslânske tsjerken meubilêr ûntwurpen en makke. Yn 1726 reparearre Matthais Amoor it oargel en yn 1735 folge in restauraasje troch Albertus Antoni Hinsz. Dirck Lohman en en syn soan Gerhard Diederich hawwe it oargel yn 1791 foar in grut part fernijd. De oargelbouwers makken by de bou fan it nije ynstrumint gebrûk fan âlder materiaal.
Petrus van Oeckelen restaurearre it oargel twaris yn de 19e iuw en syn opfolger wurke yn 1931 oan it oargel, mar der waard net in soad oan it ynstrumint feroare. Yn 1938 waard it oargel oan de nije moade oanpast troch Dekker en Verschueren. Yn de Twadde Wrâldkriich ferfong Mense Ruiter, dy't tydlik ek yn de tsjerke ûnderdûkt siet, it oanhongen pedaal troch in elektrysk bestjinne frij pedaal.
It oargel hat noch registers út 1680 en 1791 en it grut part fan it binnenwurk is noch oarspronklik fan 1791. In foars part fan de pipen binne âlder as 1939. Der besteane plannen om it oargel werom te bringen nei de sitewaasje fan 1791.
Noardburgum
Noardburgum (by âldere minsken ek bekend as Burgerheide) is in doarp yn de gemeente Tytsjerksteradiel.
Lykas de namme al oanjout leit Noardburgum benoarden Burgum, eastlik fan Hurdegaryp tusken Ljouwert en Grins oan de N355.
In diel fan de buorskippen Kûkherne en Quatrebras falle ûnder Noardburgum.
Noardburgum hat
Skiednis
Noardburgum is yn de 19e iuw ûntstien tusken de Burgumer Heide en Haersma's Bosk. It wie part fan it doarp Burgum, oant it yn 1930 in selsstannich doarp waard.
Yn de jierren 1990 is it tal ynwenners bot tanaam en sûnt heart Noardburgum ta de gruttere plakken fan Tytsjerksteradiel.
Eastlike goffers
De eastlike goffers of flaktegoffers (wittenskiplike namme: Geomys) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), it ûnderskift fan 'e bevers en goffers (Castorimorpha), it tuskenskift fan 'e goffereftigen (Geomorpha), de boppefamylje fan 'e goffers en mûsgoffers (Geomyoidea) en de famylje fan 'e goffers (Geomyidae). Ta dit skaai hearre tolve soarten goffers, dy't foarkomme yn 'e midden en it easten fan Noard-Amearika.
Noardburgum
Mienskip
thumb|left|220px|Doarpshûs en pjutteboartersplak Der is in feriening foar Doarpsbelang, dy't gearkomt yn it doarpshûs 'De Balstien' oan de Van Cronenburgwei, dêr ek it pjutteboartersplak 'Krobbenêst' ûnderbrocht is. De stifting Feestkommisje '50 soarget foar festiviteiten. Tsien kear yn 't jier ferskynt doarpskrante "Heidepraat". Nij Toutenburch is it fersoargingshûs oan de Simmerwei.
Tsjerken
thumb|260px|PKN-tsjerke It doarp hat trije tsjerken.
Skoalle
De kristlike basiskoalle Immanuel en iepenbiere basisskoalle De Oerstek binne sûnt augustus 2019 tegearre gien.
Ferienings
thumb|260px|Byld fan Marijke (David van Kampen, 1976)
Strjitten
Alle strjitten yn Noardburgum.
Chepstow
Chepstow (Welsk Cas-Gwent) is in plak yn it fierste súdwesten fan Wales, oan de grins mei Ingelân, yn it bestjoerlik greefskip Monmouthshire en yn it seremoanjele behâlden-graafschap Gwent.
Chepstow leit oan de rivier de Wye, tichtby de westein fan de grutte brêge oer Severn en de M48 motorway. Teffens is der in spoarferbining mei Cardiff (de haadstêd fan Wales), nei it noarden en nei Ingelân.
It is it súdlik begjinpunt fan it Offa's Dyke Paad. Chepstow is fierder ferneamd fanwege it Kastiel Chepstow, de âldst oerbleaune stiennen boarch yn Brittanje, en fanwege de draafbaan dêr't de Welsh Grand National ferriden wurdt. Toeristen komme ek ôf op it tichtby lizzende Royal Forest of Dean en de ruïne fan de Abdij fan Tintern (Tintern) dy't fiif kilometer benoarden it plak leit.
It súdlik part fan Wales is ien grutte plysje-regio en it kearnkorps dêrfan is dat fan Chepstow.
David Gilmour
David Jon Gilmour (Cambridge, 6 maart 1946) is in Ingelsk gitarist en sjonger. Hy is bekend as sjonger en gitarist fan Pink Floyd
Pink Floyd
David Gilmour kaam yn 1967 by Pink Floyd as ûndersteuning fan syn freon Syd Barrett dy't ta gefolch fan drugs it paad bjuster wie, mar al rap moast Gilmour Barrett folslein ferfange. Doe't Roger Waters nei rûzje yn 1985 de groep ferliet, waard Gilmour de nije lieder fan Pink Floyd.
Solo karriêre
Njonken syn karriêre by Pink Floyd brocht er ek soloalbums út en spile yn de stille perioades fan Pink Floyd by tal fan grutte artysten as sesjemuzikant, of produsearre ek sels. Solo hat Gilmour fjouwer studioalbums útbrocht.
Priveelibben
Gilmoure waard berne yn Cambridge, Cambridgeshire, Ingelân, as soan fan in heechlearaar Soölogy. Yn 1962 begûn David oan in studzje moderne talen. David Gilmour hat twa kear troud west, yn 1975 boaske er mei Amerikaansk model Virginia Hasenbein, hja krigen fjouwer bêrn, yn 1990 gie it pear nei fyftjin jier útinoar. Yn 1994 boaske David op 'e nij no mei skriuwster Polly Samson mei har hat Gilmour trije bêrn op 'e wrâld setten.
Albums
thumb|right|250px|David Gilmour yn 2015
Richard Schuil
Richard Schuil  (Ljouwert, 2 maaie 1973) is in Frysk follyballer.
Schuil hat fjouwer kear meidien oan de Olympyske Simmerspullen, trije kear as follyballer en ien kear as strânfollyballer. Yn 1996 hat Schuil tegearre mei Jan Marcus Posthuma en Olof van der Meulen it goud wûn op de Spullen.
Richard Schuil hat him tidens it wrâldtoernoai yn Poalen kwalifisearre foar de Olympyske Simmerspullen yn Londen. Hy waard yn Londen op it Olympyske Toernoai. Yn 2013 kondige schuil syn ôfskied oan. Tidens syn lêste toernoai it Nederlânsk Kampioenskip Strânfollybal yndoar yn Aalsmeer waard er tegearre mei Reinder Nummerdor kampioen.
Westerbuorren (Noardeast-Fryslân)
thumb|Dyk nei Westerbuorren thumb|Pleats op terpoerbliuwsel
De Westerbuorren is in buorskip by it doarp Westergeast yn de gemeente Noardeast-Fryslân. It leit benoarden it doarp, sydlings de Wâlddyk. De namme komt ek foar as Wester Buiren. Op ien fan de kaarten út 1700 stiet by de gebouwen 'Idema' en 'Klein Idema' oanjûn.
Westerbourren hat in úthôf fan it Norbertynske kleaster De Oliifberch yn Feankleaster west. Dat kleaster wie ynearsten in dûbelkleaster foar sawol manlju as froulju, mar by de kleastersplitsing binne de manlju nei it úthôf yn Westergeast ferhuze. Op de kadastrale kaart stiet it noch as 'It Konvint' oanjûn. Earder waarden dêr ek de nammen Borch en Monckehuys foar brûkt.
List fan planetoïden 51501-51600
Dit is in list fan planetoïden 51501-51600.
Solwerd
Solwerd (Frysk: Solwert) is in doarpke oan de eastlike kant fan Appingedam yn de Grinslânske gemeente Iemsdelta. Tsjintwurdich is it doarp eins ûnderdiel fan de wenwyk Appingedam-East woarn. Foar postkoades en adressen leit Solwerd yn Appingedam.
Skiednis
Solwerd stamt fan 'sol', itjinge dobbe betsjut, en 'wierde'; de ferklearring fan de namme is in wierde yn in sompige omjouwing. Nei alle gedachten hie it doarp sûnt de 13e iuw in eigen, oan Sint-Jakobus wijde, parochytsjerke. Foar dy tiid foel Solwerd ûnder it kerspel Marsum.
Foar de reformaasje wie Solwerd in beafeartsplak. Oan it begjin fan de 16e iuw waard (likernôch op it plak fan de tsjintwurdige rotonde oan it ein fan de Beatrixwei) in kapel fan it Hillich Sakramint boud nei't manlju in sulveren tsjelk mei trije hosty's út de tsjerke stellen hiene. De hosty's waarden driuwend en opljochtsjend yn in sleat werom fûn en om dat wûnder te betinken waard oer dat plak in kapel boud. Under it heechalter lei in stiennen trep nei de sleat dêr't wetter helle wurde koe, dat, sa tochten de minsken, genêskrêftich wie. It wûnder liede ta in soad oanrin fan pylgers en dus ek in soad ynkomsten, mar ek ta in skeel tusken de tsjerklike autoriteiten en de pastoar fan Solwerd oan de iene kant, en de pastoar fan Appingedam oan de oare kant oer de rjochten op dy ynkomsten. In skikking makke yn 1523 in ein oan dat skeel en paus Klemens VII befêstige dy skikking twa jier letter nochris. Nei't de 13e-iuwske Jakobustsjerke by de belegering fan Appingedam yn 1536 ôfbaarnd waard, waard de beafeartskapel in parochytsjerke. Mei de Reduksje fan Grins waard de tsjerke yn 1594 protestantsk, mar ferskate opdrachten fan de synoade om de kapel te ferkeapjen en de put ticht te smiten waarden net útfierd. It duorre noch oant yn it lêste fearn fan de 18e iuw dat de put lang om let tichtsmiten waard. Yn 1738 waard lang om let ek de kapel ôfbrutsen nei't op it plak fan de âlde Jakobustsjerke de tsjintwurdige klassisistyske tsjerke boud waard. De weem (pastorije) mei yn de foarbou in gevelstien fan 1554 bleau út dy tiid wol bewarre. De eartiidske boarch fan it doarp wie in stienhûs, dêr't fierder net in soad fan bekend is. Yn 1530 wurdt de boarch foar it earst neamd. De iennige bekende eigner wie Eppe Baukens, besibbe oan de famylje Gockinga.
Troch it sluten fan in ferpleechhûs yn Solwerd is it tal ynwenners yn 2017 foars ôfnommen. Op it plak fan it ferpleechhûs sille de ierdskoddingsbestindige gebouwen foar in nije skoallemienskip boud wurde foar likernôch 1.700 learlingen.
Jaap Pop
Pop waard op 18 jannewaris 1995 boargemaster fan de gemeente Haarlim as opfolger fan Elizabeth Schmitz. Earder hie er fan 1975 oant 1981 deselde funksje yn de gemeente Frjentsjer en fan 1981 oant 1988 yn Tiel, fan 1988 oant 1995 yn de gemeente Alkmaar en fan 1995 oant syn pinsjoen yn 2006 yn de gemeente Haarlim.
Pop hat fotografy as leafhawwerij.
Hoth (betsjuttingsside)
"Hoth" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 1948
200px|thumb|right|It Olympysk Gymnastyk Stadion fan Londen 1948
De Olympyske Simmerspullen 1948, ek wol de XIVe Olympiade neamd waarden yn 1948 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De gymnastyk waard hâlden yn it Earl's Court.
Earl's Court
It Earl's Court waard boud yn 1937 as conferensje en evenemintenhal mei plak foar 19.000 taskôgers. Earl's Court wêr't boksen, gymnastyk, wrakselje en gewichtheffen hâlden waard is hjoed de dei ek wol bekind as it Earl's Court 1, om't it Earl's Court yn 1991 útwreiden waard mei it Earl's Court 2.
Skiednis fan de Feriene Steaten
De Skiednis fan de Feriene Steaten as lân begjint mei de trettjin koloanjes dy't harsels yn 1776 ûnôfhinklik ferklearren.
Yndianen
Archeologen miene dat it gebiet fan de hjoeddeistige Feriene Steaten bewenne waard troch minsken dy't oer de Beringlânbrêge út Aazje wei yn it gebiet kamen. Dy migraasje begûn sa'n 30.000 jier lyn. Sa likernôch 10.000 jier lyn wie de lânferhuzing dien. It wetter kaam heger, sadat de Berinlânbrêge ûnder it wetter weiwaard. De earste bewenners wennen yn stamferbân en waarden troch de Europeanen Yndianen neamd. De Yndianen wienen yn earstoan nomaden en jagers. Sa jagen de Yndianen fan de Great Plains bygelyks op bisons. Sa'n 5.000 jier lyn begûnen de Yndianen yn it súdwesten fan de Feriene Steaten mei lytsskalige lânbou. It tiidrek fan de Yndianen foar de komst fan Kristoffel Kolumbus yn it jier 1492 wurdt de foar-Kolumbiaanske tiid neamd.
Kolonisaasje
Mei de ûntdekking fan Amearika troch Kolumbus setten ferskillende ûntdekkingsreizen fan de Spanjerts út ein. Pas yn de twadde helte fan de 16e iuw begjinne ek de Britten mei it ûntdekken fan de hjoeddeiske Feriene Steaten. De earste Europeeske delsettings wienen fan de Spanjerts en de Frânsen yn de 16e iuw. Nederlânske en Britske kolonisten hienen har earste delsettings oan it begjin fan de 17e iuw. Om it jier 1750 hinne wie it suden fan de Feriene Steaten bewenne fan Spanjerts, it sintrale gebiet troch Frânsen en de eastkust benammen troch Britten. Nei de Sânjierrige Kriich komme de Frânske gebieten eastlik fan de rivier Mississipy ûnder it bewâld fan de Britten (1763). De gebieten westlik dêrfan binne dan fan de Spanjerts.
Unofhinklikens
thumb|Unôfhinklikensferklearring fan de Feriene Steaten. Tusken 1607 en 1733 kamen de trettjin koloanjes ta stân. It wienen Ingelske koloanjes dy’t letter Britsk waarden. De Britten leinen ferskate belestingen op lykas de Sugar Act (1764), de Stamp Act (1765) en de Townshend Duties (1767). De kolonisten fersetten har fûl tsjin de belestings. Yn 1775 kamen de trettjin koloanjes tsjin it Britske bewâld yn opstân. Yn de Amerikaanske ûnôfhinklikenskriich (1775-1783) ferklearren sy har ûnôfhinklik fan Ingelân. Op 4 july 1776 waard de ûnôfhinklikensferklearring fan de Feriene Steaten goedkard troch it Continental Congress. Skriuwers fan de ferklearring wienen Benjamin Franklin, John Adams en Thomas Jefferson. De earste formele erkenning fan dy ûnôfhinklikens kaam fan de Steaten fan Fryslân op 26 febrewaris 1782.
Utwreiding yn it westen
thumb|Utwreiding fan de Feriene Steaten. Yn 1789 waard George Washington de earste presidint fan de Feriene Steaten. De haadstêd fan de nije naasje, Washington, waard nei him neamd.
Yn 1803 kocht de Feriene Steaten foar 15 miljoen dollar sa likernôch 2,1 miljoen km² grûn fan Frankryk. It gebiet leit westlik fan de rivier de Mississippy en wurdt de Louisiana Purchase neamd. Mei de Louisiana Purchase ferdûbele de Feriene Steaten sawat syn grûngebiet. It gebiet tusken de Rocky Mountains yn it westen en de Mississipy yn it easten beslacht de hjoeddeiske dielsteaten Louisiana, Arkansas, Missouri, Iowa, Minnesota, North Dakota, South Dakota, Nebraska, Kansas, Oklahoma, Texas, New Mexico, Colorado, Wyoming en Montana.
Yn 1810 kamen Britske kolonisten yn opstân tsjin it Spaanske bewâld oer Florida. Op 23 septimber 1810 ferklearren de Britten har ûnôfhinklik fan Spanje. Nei de Britsk-Amerikaanske oarloch (1812-1815) kaam it easten fan Florida ûnder it bewâld fan de Feriene Steaten. Yn 1819 die Spanje formeel ôfstân fan Florida, ûnder it betingst dat Teksas Spaansk gebiet bliuwe soe. Yn 1836 fochten de saneamde Anglo-Teksanen har los fan de Spanjets en ferklearren Teksas ta in ûnôfhinklike republyk. Yn 1845 waard Teksas anneksearre troch de Feriene Steaten.
Nei de Meksikaansk-Amerikaanske Kriich (1846-1848) krige de Feriene Steaten it noardlike diel fan it Meksikaanske grûngebiet, dêr't de letter de dielsteaten Kalifornië, New Mexico, Arizona en Nevada út ûntstean soenen. Fuort nei de kriich waard yn Kalifornië goud fûn. Doe't dat nijs bekend waard teagen tsientûzenen minsken yn de wiken dêrnei nei it noarden fan Kalifornië. Dat ferskynsel soe de skiednis yngean as de California Gold Rush (goudkoarts).
Amerikaanske Boargeroarloch
Healwei de 19e iuw wie der ûnienichheid tusken de blanken út it suden fan de F.S. en de blanken út it noarden fan de F.S. oer de oerheid, ekonomy, mienskip en de slavernij. Om 1860 hinne wienen der sa'n fjouwer miljoen slaven yn de Feriene Steaten, allegear fan Afrikaanske komôf. De slaven wurken benammen op de katoenplantaazjes yn it suden fan it nije lân. Yn 1860 waard Abraham Lincoln keazen as de 16e presidint fan de Feriene Steaten. De súdlike steaten dy't poer tsjin him wienen skieden har ôf yn 1861 en ferienigen har yn de Confederate States of America mei Richmond yn Virginia as haadstêd. Mei in oanfal fan de súdlike steaten op it Fort Sumter yn 1861 begûn kriich. De striid einige yn 1865 mei de oerwinning troch it noarden. De slavernij waard yn 1865 mei in grûnwetsferoaring ôfskaft.
Opkommende wrâldmacht
Nei de boargeroarloch waarden de súdlike dielsteaten wer ûnderdiel fan de Uny en de yndustrialisaasje sette troch. Ut Europa kamen grutte kloften lânferhuzers. Op it lêst fan de 19e iuw krige de FS grûnbesit yn de Filipinen, Kuba, Gûam as ek ferskate eilannen yn de Grutte Oseaan. Yn 1917 waard de FS yn de Earste Wrâldkriich behelle. Yn de saneamde roaring twenties wie de FS sawol kultureel as ekonomysk yn opkomst. De beurscrash fan 1929 wie fuort de ein fan dat sukses. De Grutte Depresje dy't dêrop folge krige syn hichtepunt yn 1933 en yn de jierren dêrnei kaam der amper ferbettering. Nei de Earste Wrâldkriich keas it Amerikaanske folk foar it isolasionisme; mear op ynlânske saken rjochte as op ynternasjonale. Troch it politike isolasionisme hold de FS him frij lang bûten de Twadde Wrâldkriich. Nei de Japanske oanfal op Pearl Harbor beslute it Amerikaanske regear om dochs mei de alliearden te striden tsjin Japan en Dútslân.
Kâlde Kriich
Nei de Twadde Wrâldkriich is de Feriene Steaten ien fan de beide supermachten fan de wrâld. De oare supermacht is de Sowjetuny. Politike strideraasjes en erchtinken wienen oanlieding foar it opsetten fan ynternasjonale organisaasjes dy’t elkoar militêr holpen. Oan de kant fan de Feriene Steaten en de westlike Europeeske lannen waard de NAFO oprjochte, de kommunistyske Sowjets hienen dêrfoar harren eigen alliânsje, it Warsjaupakt. In direkte kriich tusken beide supermachten hat der noait west. De militêren fan de beide machtsblokken waarden wol ynset yn de Korea Kriich fan 1950-53.
Yn 1960 waard John F. Kennedy keazen as presidint. Under Kennedy besocht de Feriene Steaten om as earste yn de romte en letter as earste op de moanne te kommen. De Sowjets makken yn 1961 de earste bemande romtereis, de Amerikanen hienen yn 1969 as earste in man op de moanne krigen. Oare wichtige foarfallen yn de amtstiid fan Kennedy wienen de ynvaazje yn de Bargebaai op Kuba en de Kubakrisis dy’t dêrop folge. De Kubakrisis wie yn 1962 in atoomoarloch dy't drige, doe't de Amerikanen it foarnimmen fan de Sowjets ûntdutsen, om nuklêre wapens op Kuba del te setten. Kuba wie yn 1959 kommunistysk wurden ûnder Fidel Castro, en hie him nei de mislearre ynvaazje yn de Bargebaai op de Sowjetuny rjochte, dy't har militêr bystean woe as dat nedich wie. thumb|[[Ronald Reagan sprekt yn Berlyn (1987).]] Yn de sechtiger jierren groeide de minskerjochtebeweging ûnder Martin Luther King. De Civil Rights Act (1964) en de Voting Rights Act (1965) waarden ûnder presidint Lyndon B. Johnson ratifisearre.
Tusken 1959-75 fochten Amerikaanske troepen tsjin de kommunistyske Fietkong yn Fietnamkriich. Yn juny 1969 makke de nije presidint Nixon bekend dat der gau in begjin makke wurde soe mei it weromlûken fan de Amerikaanske troepen út Súd-Fietnam. It weromlûken fan de lêste Amerikaanske troepen einige yn maart 1973.
Troch it Watergateskandaal fan 1974 waard Richard Nixon de earste Amerikaanske presidint dy't ôftrede moast foar de ein fan syn presidintstermyn. Op it stuit dat Nixon presidint fan de Feriene Steaten waard, wie Spiro Agnew syn fise-presidint. Troch Watergateskandaal stapte earst Spiro Agnew op. Gerald Ford folge Agnew op as fise-presidint. Doe’t koart dêrnei Richard Nixon opstapte wie Gerald Ford ynienen presidint fan de Feriene Steaten. Ford wie de earste presidint fan de Feriene Steaten dy’t noait troch it folk keazen is.
Jimmy Carter wie de opfolger fan Gerald Ford en wie fan 1977 oant en mei 1981 presidint fan de Feriene Steaten. Syn opfolger Ronald Reagan hie twa amtsterminen (1981-1989). De saneamde ‘’Malta Summit’’ mei Mikhail Gorbatsjov en George H. W. Bush yn 1989 wie de definitive ein fan de Kâlde Kriich.
Nei 1989
thumb|Oanslach op it [[World Trade Center yn New York City.]] Yn 1989 waard George H. W. Bush de 41e presidint fan de Feriene Steaten. Yn syn amtstiid hie de FS in liedende rol yn de Golfkriich en de kriich yn it eardere Joegoslaavje. Bill Clinton wie presidint fan 1993 oant en mei 2001. Clinton waard fan ferskillende seksskandalen beskuldige, lykas it seksskandaal mei Monica Lewinsky yn 1998. Clinton hat letter tajûn dat er sawol mei Monica Lewinsky as mei Gennifer Flowers seksuele hannelingen dien hat.
By de presidintsferkiezings fan 2000 waard George W. Bush presidint. Op 11 septimber 2001 fleane Al Kaida terroristen mei fleantugen yn beide tuorren fan it World Trade Center yn New York City en it Pentagon yn Washington, D.C.. Sa likernôch trijetûzen minsken rekken by dy oanslaggen dea. In direkt gefolch fan dy oanslaggen wie de "War on Terrorism" dy't ein fan 2001 begûn mei de Amerikaanske ynvaasje yn Afganistan.
De "Coalition of the Willing" (koalysje fan reewilligen) foel Irak oan yn 2003. De koalysje ûnder lieding fan de Feriene Steaten wûn de Irakkriich nei ien moanne fjochtsjen tsjin it leger fan diktator Saddam Hoessein. Minskerjochtenorganisaasjes beskuldigen de Feriene Steaten fan it net neikommen fan ynternasjonale ôfspraken op it mêd fan minskerjochten. Op 4 novimber 2008, yn de kredytkrisis, waard Barack Obama keazen as presidint. Hy is de earste swarte presidint fan de Feriene Steaten.
Vladimir Lenin
thumb|Vladimir Lenin thumb|right|250px|Lenin tegearre mei [[Stalin yn 1922 yn Gorky]] thumb|right|250px|De lêste foto fan Lenin Vladimir Lenin, berne as Vladimir Ilyich Ulyanov, (22 april 1870 – 21 jannewaris 1924), wie in kommunistyske revolúsjonêr yn Ruslân. Hy wie de lieder fan de Bolsjewistyske partij en de earste premier fan 'e Sowjetuny.
Lenins syn heit wie ynspekteur fan it ûnderwiis. Syn âldste broer Alexander dy’t hy tige bewûndere waard yn 1887 terjochtsteld yn ferbân mei de tariedings fan in oanslach op de tsaar. Dat foarfal wie foar Lenin in skokkend barren en dat hat in soad yndruk op him makke.
Skoalling
Nei it gymnasium gie er rjochten studearjen yn Kazan. Dêr waard er lykwols rillegau fan de universiteit ferwidere meidat er mei die oan demonstraasjes. Dêrom studearre hy in oantal jierren foar him sels. Yn dy tiid hienen de skriften fan Tsjernvsjevski en de wurken fan Karl Marx en Plechanov grutte ynfloed op him. Hy waard talitten ta de eksamens yn Sint Petersburch en foltôge yn 1891 de rjochtenstúdzje.
Revolúsje
Nei de Febrewarisrevolúsje woe Lenin nei Petrograd komme. Dat slagge him troch de help fan de Dútske regearing. Op 16 april arrivearre hy yn Petrogard. Hy rôp de striid op tsjin it foarlopige regear en yn de ferneamde apriltaspraken sette hy syn aksjeprogramma útien. It nije programma soarge derfoar dat der in soad tsjinstanners wienen. De july-opstân begûn te betiid en wie net goed tarieden. Der wie net folle stipe en dêrom mislearre it. Dat wie in earnstige tsjinslach foar de bolsjewiken. Se waarden oan ferfolging bleatsteld en Lenin moast flechtsje nei Finlân. Nei de mislearre steatsgreep fan Kornilov kearde hy werom. Hy begûn direkt mei de bewapene opstân. Op 7 novimber fûn de Oktoberrevolúsje plak wêrby de sowjetsteat en de diktatuer ôfkundige waard. Lenin naam de lieding fan de reagering op him. Dizze funksje soe er behâlde oant syn dea. Neist it lidmaatskip fan it politburo fan de partij.
De politike Lenin
De macht hearde nei de revolúsje ta de bolsjewiken. De tanimmende opposysje soarge derfoar dat Lenin hurder waard. Dat resultearre yn in boargerkriich (1918-1920). Dizze boargerkriich soarge derfoar dat it lân útputte rekke. De ienige kâns dy’t Lenin seach om er wer boppe-op te kommen wie de nije ekonomyske polityk (NEP), dy’t hy ynfierde nei de opstân yn Kronstadt. Mei it each op de befoardering fan de wrâldrevolúsje organisearre hy yntiids de tredde ynternasjonale dy’t op 6 maart 1919 harren earste kongres hâlde.
De regearing fan Lenin wie diktatoriaal mar Lenin wie gjin despoat. By eventuele mearderheidsbesluten lei hy him der by del. Mar alle kearen wer wist hy syn meiwurkers dy’t faak muoite hienen mei de ideeën oer te heljen. De ynfloed fan Lenin liet him jilde fier bûten de Russyske grinzen.
Syn dea
Nei 1921 waard syn sûnens hieltyd minder. In oanslach yn augustus 1918 wie hy mar krekt te boppe kaam. Yn maaie 1922 waard hy troffen troch ferskillende beroertes. Alle kearen bettere er op, mar hy wie net mear by steat om wurksumheden te dwaan. Lenins politike testamint wêryn hy de lieders karakterisearre datearret fan desimber 1922. Stalin soarge der letter foar dat dit dokumint ferdwine soe. Op 21 jannewaris 1924 komt Lenin te ferstjerren oan in harsensklearoaze. Syn lichem wurdt balseme en opbierd yn it Mausoleum fan Lenin op it Reade Plein yn Moskou.
Booker T. Washington
Booker T. Washington (folút: Booker Taliaferro Washington; Hale's Ford (Firginia), 5 april 1856 – Tuskegee (Alabama), 14 novimber 1915), wie in Amerikaansk polityk aktivist, publisist, ûnderwizer en steatsman fan Afro-Amerikaansk etnysk komôf. Hy wie de lêste fan in generaasje swarte lieders dy't as slaaf berne wiene yn it Amerikaanske Suden fan foar de Boargeroarloch, en hy sette fral swier yn op better ûnderwiis foar syn folk. Nei de dea fan Frederick Douglass, yn 1895, wie Washington oan syn dea ta tweintich jier lang de wichtichste foaroanman fan de Afro-Amerikanen yn 'e Feriene Steaten. By syn libben stied er oan krityk bleat om't er in tuike-tuikepolityk fan oerlis en kompromissen foarstie; nei syn ferstjerren namen de lieders fan 'e swarte mienskip oer it algemien in militantere hâlding oan.
Jonkheid
Washington waard yn 1856 berne as slaaf te Hale's Ford, yn 'e steat Firginia. Syn mem wie in swarte slavinne mei de namme Jane, en syn blanke heit waard nea identifisearre, mar der waard grute dat it in plantaazje-eigner út 'e omkriten wie. Jane troude nei Washington syn berte mei in manlike slaaf dy't Washington Ferguson hiet, en dy't ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) nei West-Firginia ta ûntsnapte, dat him yn dy tiid fan Firginia ôfskate. Washington en syn mem waarden yn 1865 befrijd, nei't de Proklamaasje fan Emansipaasje, dêr't presidint Abraham Lincoln yn 1863 de slavernij mei ophefte, ek yn Firginia fan krêft waard. Letter ferfear er mei syn mem nei West-Firginia, dêr't se har by syn styfheit joegen. Yn West-Firginia naam de jonge Booker de foarnamme fan syn styfheit as syn eigen efternamme oan doe't er foar it earst nei skoalle gie.
Karriêre
De perioade fan 'e weropbou nei de Boargeroarloch wie yn 't earstoan in tiid fan grutte foarútgong foar de befrijde negerslaven yn it Suden. De manlju krigen nei ferrin fan tiid kiesrjocht, se rjochten eigen tsjerken, skoallen en ferienings op, en ûntwikkelen in bloeiende kultuer. Yn 'e 1870-er jierren kaam der lykwols in weromslach yn 'e foarm fan diskriminaasje en yntimidaasje troch blanken. It wie yn dy tiid dat de rasistyske Ku Klux Klan oprjochte waard. Yn 'e 1890-er jierren namen de Súdlike steaten ien foar ien saneamde Jim Crow-wetten oan, dy't de rasseskieding en de útsluting fan swarten fan it kiesrjocht fan hegerhân opleine.
It wie tsjin dy eftergrûn dat Washington him yn 'e 1880-er jierren njonken syn wurk as skoalhaad en ûnderwizer ek begûn te oppenearjen as ien fan 'e foaroanmannen fan 'e hiele Afro-Amerikaanske mienskip yn it Suden. Fan likernôch 1890 ôf spile er him dêrby mei it jaan fan lêzings en taspraken regionaal yn 'e kiker, mar nasjonaal krige er pas bekendheid troch syn taspraak yn Atlanta yn 1895. Hoewol't dat barren doedestiden rûnom troch sawol swarten as blanken as in mylpeal yn 'e emansipaasje fan 'e eardere slaven beskôge waard, krige it letter fan Washington syn tsjinstanners binnen de Afro-Amerikaanske boargerrjochtebeweging de namme it Kompromis fan Atlanta, wêrmei't se oanjoegen dat Washington neffens harren syn earen tefolle hingje liet nei wat de blanken seine en woene.
Dêrby wûn er net inkeld brede stipe ûnder de swarten, mar ek ûnder de frijsinnige rike blanke elite fan it Noarden. Oaljemagnaten as John D. Rockefeller en Henry Huttleston Rogers, ûndernimmers as Julius Rosenwald en George Eastman en filantropen as Andrew Carnegie donearren grutte sommen jild oan Washington syn projekten, wêrby't it ornaris gie om (hûnderten) lytse doarpsskoaltsjes of ynstituten foar heger ûnderwiis foar de swarten yn it Suden. Fia sokke lju krige Washington ek tagong ta de nasjonale politike lieders, wêrby't er nauwe bannen oanknope mei de Republikeinske Partij (doe de progressyfste fan 'e beide grutte Amerikaanske partijen). Hy wie befreone mei de presidinten William McKinley, Theodore Roosevelt en William Howard Taft, dy't him gauris om rie fregen by kwestjes oangeande it ûnderwiis of de Afro-Amerikanen.
Doe't yn 1909 de boargerrjochte-organisaasje NAACP oprjochte waard, kaam Washington bleat te stean oan krityk út eigen kring, benammen fan W.E.B. Du Bois, de foarsitter fan 'e NAACP, dy't in skerpere toan fan protest easke om folsleine boargerrjochten foar de Afro-Amerikanen ôf te twingen. Neffens Washington soe in polityk fan konfrontaasje lykwols allinnich mar liede kin ta in ramp, mei't de swarten yn 'e Amerikaanske maatskippij fier yn 'e minderheid wiene. Har iennichste opsje wie dêrom en wurkje gear mei dy blanken dy't har doelen ûnderstipen. Hy hold út dat de "skerpere toan", dy't Du Bois-en-dy hawwe woene, sokke blanken fan 'e Afro-Amerikaanske mienskip ferfrjemdzje soe, sadat de swarten der dan allinne foar komme soene te stean. Syn eigen belied wie rjochte op 'e lange termyn, en Washington wie derfan oertsjûge dat úteinlik alle diskriminaasje en ûnrjocht oerkomd wurde kinne soe. Likegoed betelle er temûk de kosten fan rjochtsaken wêrmei't guon swarten de rasistyske wetjouwing yn it Suden besochten werom te draaien.
Njonken syn wurk yn it ûnderwiis en syn polityk krewearjen wie Washington ek aktyf as publisist. Hy skreau ferskate boeken, wêrûnder samlings essay's en taspraken. Syn bekendste wurk is lykwols syn autobiografy, Up from Slavery, dy't yn 1901 útkaam en dy't yn Amearika noch altyd rûnom lêzen wurdt.
Priveelibben
Booker T. Washington troude trije kear, en yn syn autobiografy joech er oan dat al syn trije froulju har eigen oansjenlike bydragen leveren oan it runnen fan it Tuskegee Ynstitút. Yn 'e simmer fan 1882 troude er mei Fannie N. Smith, dy't ôfkomstich wie út Malden, yn 'e Kanawhadelling fan West-Firginia, dêr't Washington him nei de Boargeroarloch mei syn âlden fêstige hie. Hja krigen ien bern, in dochter, Portia M. Washington.