cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martinytsjerke (Itens)
Ynterieur
Yn de tsjerke stiet in preekstoel út de 17e iuw. Under de oargelgalerij steane oan wjerskanten fan it paad de banken foar de tsjerkfâlden, de rest fan de seal wurdt folle mei stuollen. Yn it paad tusken de stuollen lizze in pear âlde grêfsarken.
Under de koepel fan de toer hinget de troch Stefanus getten klok út 1312.
Oargel
It oargel is 19e-iuwsk en waard boud troch Willem Hardorff, dat op 25 augustus 1876 yn gebrûk nommen waard. Bakker & Timmenga brocht yn 1923 in pear feroarings oan it ynstrumint oan.
Fers2
Fers2 is in online literêr tydskrift dat belutsen is by de hjoeddeiske literatuer, kontekstualisearre mei it gruttere kulturele ramt.
It tydskrift is ein 2014 oprjochte troch Abe de Vries en Friduwih Riemersma yn it Amsterdamske teaterkafee-restaurant De Smoeshaan, dat syn namme krige fan it toanielstik fan de Romeinske skriuwer Plautus. De opfiering fan it stik waard yn 1968 troch de boargemaster fan Haarlim ferbean as 'zedenkwetsend' en sûnt is de namme assosjearre mei kontroversjeel en klandestyn. De namme Fers2 ferwiist nei it eardere literêre tydskrift Farsk, ek oprjochte en laat troch De Vries en ek yn de Amsterdamske krite foarmjûn. Farsk gie yn 2009 op yn literêr tydskrift Ensafh.
Fers2 propagearret in fisy op literatuer as keunst, dat net as taalbefoarderingsmiddel, noch as polityk bewegersynstrumint. It tydskrift ûntlokket in debat oer de wichtichste Fryske aktualiteiten, of oer de ûnûntkombere, lykas it besprekken fan wurk fan auteurs dy't men persoanlik ken. It biedt in farsk perspektyf op de Fryske kulturele minderheidssituaasje yn de hjoeddeiske minderhedebeskermingspolityk fan de Europeeske Uny. Sa sei skriuwer en literatueraktivist Josse de Haan oer Fers2: "Satire, Knillis, satire, dat is de koark fan ‘e literatuer -it hele logofeest fan Lwrd.18 is satire…, want gjin literatuer". Karakteristiken fan Fers2 binne, yn neifolging fan Farsk, in diskursive beneiering fan literêre krityk en anty-opiniëardheid.
Slot Arolsen
It Slot Arolsen (Dútsk: Schloss Arolsen) is in barok slot yn in Bad Arolsen yn de Dútske dielsteat Hessen. It is it slot dêr't Emma fan Waldeck en Pyrmont berne is, de frou fan kening Willem III en fan 1890 oant 1898 keninginne-regintesse fan Nederlân.
It slot is hjoed-de-dei in museum en wurdt ek noch jimmeroan brûkt as residinsje fan de famylje Waldeck en Pyrmont.
Foargonger
It kerspel Arolsen waard foar it earst neamd yn it ramt fan de stifting fan it augustynske kleaster Aroldessen. Fan 1526 oant 1530 liet greve Filip III fan Waldeck-Eisenberg it kleaster opheffe en lykas op in soad oare plakken waard op it lân fan it eardere kleaster in slot boud. Dat slot en de oerbliuwswls fan it kleaster waarden yn 1710 ôfbrutsen om plak te meitsjen foar it hjoeddeiske slot.
Kristina Lion
Kristina Lion, echte namme ûnbekend (15 july 1976), is in rêstend Letsk pornografysk aktrise, dy't ek wol ûnder de namme Kristy Lion wurke hat.
Karriêre
Lion gie yn 1995, doe't se achttjin jier wie, op audysje by de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, doe't dy yn Letlân op 'e sneup wie nei nije aktrises foar syn films. Datselde jiers noch spile se yn fjouwer fan Woodman syn pornografyske films, allegear foar it Sweedske Private-label. It jild dat se dêrmei fertsjinne, brûkte se om har stúdzje mei te bekostjen. Trije fan 'e films, The Gigolo 2, Private Triple X 1 en Private Triple X 4, kamen yn 1995 noch út. De fjirde, Private Castings X 19, wêryn't sabeare Lion har alderearste audysje fêstlein wie, ferskynde yn 1999. Fierders wie se ek te sjen yn 'e kompilaasje Cumshot De Luxe 1, út 1999.
Slot Arolsen
Hjoeddeiske slot
Op itselde plak waard tusken 1710 en 1728 yn opdracht fan greve Friedrich Anton Ulrich fan Waldeck en Pyrmont it nije slot boud. Syn opfolger Friedrich Anton Ulrich waard op 6 jannewaris 1712 troch keizer Karel VI yn de ryksfoarstestân ferheft, en mocht him as earste foarst fan Waldeck en Pyrmont neame. Op 13 septimber 1720 koene Friedrich Anton Ulrich en syn frou, Louise fan Zweibrücken-Birkenfeld, de eastlike fleugel yn gebrûk nimme. Nei de foltôging fan it haadgebou yn 1728 gyngen der noch desinnia oer hinne ear't de ynrjochting mei dekoraasjes en de oanklaaiïng mei meubilêr foltôge wie. Yn 1728 fûn de ynwijing fan de slotkapel yn it eastlike bûtenpaviljoen plak. Yn dat jier waard Karel fan Waldeck en Pyrmond de regearjende prins en hy liet de apparteminten foar him en syn frou ferbouwe. Yn de westlike fleugel wiene sûnt dy tiid de muntparsen fan Arolsen ûnderbrocht. Yn 1740 folge de barokke ynrjochting fan de keamers fan de westlike fleugel, mar nei 1746 waard der yn rokoko-styl fierder wurke oan de audiïnsjekeamer fan de prinsesse.
0p 2 augustus 1858 waard yn it slot Emma fan Waldeck en Pyrmont berne, de lettere regintesse fan Nederlân. Hja troude op 7 jannewaris 1879 yn de slotkapel fan Arolsen mei kening Willem III.
De bou fan it slot lei in swiere lêst op de skatkiste fan it lytse foarstendom. Nei de stifting fan it Dútske Bûn siet Waldeck sa fier yn de skulden, dat it de ôfdrachten oan it bûn net mear betelje koe en it in wichtich diel fan syn ûnôfhinklikens ferlear.
De lêste regearjende prins, Friedrich fan Waldeck en Pyrmont, waard op 13 novimber 1918 ôfset. De ûnderhannelings oer de opdieling fan de besittings en it ferbliuw fan de famylje duorren oant 1929. Dy einigen mei it ûnderbringen fan de paleizen yn de stifting fan de "Waldeckischen Domanialverwaltung", in oerheidsorgaan fan de hjoeddeiske lânkring Waldeck-Frankenberg. Dêrfoaroer krige de famylje it fruchtgebrûk oer it slot, wat bygebouwen, de lânbougrûn en it boskbehear. De ynvintaris, de bibleteek en keunstkolleksje binne foar it behâld en ûnderhâld ûnderbrocht yn in famyljestifting sûnder winsteachmerk.
Bibleteek
De 'Fürstlich Waldecksche Hofbibliothek' is in bibleteek mei literatuer op hast alle kennisgebieten, dy't yn de 18e iuw fan belang wiene. It swiertepunt leit op de kolleksje fan algemiene, ierdrykskundige, skiedkundige, literêre en militêre ûnderwerpen. De basis fan de bibleteek wiene 400 wurken en manuskripten fan it augustynske kleaster. Tsjintwurdich telt de bibleteek sa'n 35.000 boeken, tûzenen gravueres en 300 kaarten, ferdield oer fiif sealen.
Barokfestival
Alle jierren wurdt sûnt 1986 it "Arols Barokfestival" organisearre yn de gebouwen fan it slot. Yn de rin fan de tiid binne dy in wichtich ûnderdiel woarn fan de Dútske festivalkultuer. It festival is in hichtepunt foar de klassike muzyk en oan de konserten dogge jimmeroan bekende artysten mei.
Circuit de Nevers Magny-Cours
It Circuit de Nevers Magny-Cours waard op 28 maaie 1961 iepene, sa'n fyftjin kilometer súdlik fan de stêd Nevers. It is in sirkwy foar sawol de autosport as de motorsport fan 1991 oant en mei 2008 waard op dit sirkwy de Grutte Priis fan Frankryk riden. De jierlikse Bol D'or, in 24 oers wedstriid foar motoaren, it grutste evenemint foar motoaren yn Frankryk wurdt op dit sirkwy riden.
Grutte Klaas en Lytse Klaas
Grutte Klaas en Lytse Klaas, yn it oarspronklike Deensk: Lille Claus og Store Claus, is in mearke fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen (1805-1875). It waard foar it earst útjûn yn 1835, as ûnderdiel fan 'e samling Eventyr, Fortalte for Børn: Første Hefte ("Mearkes, Ferteld foar Bern: Earste Boek"), yn 'e mande mei trije oare mearkes (De Tonderdoaze, De Prinsesse op 'e Earte en De Blommen fan Lytse Ida). Grutte Klaas en Lytse Klaas is in ferhaal dat suver absurdistysk is yn syn grappigens en nuvere opstigings. It is ien fan Andersen syn minder bekende mearkes, mar waard yn 1943 dochs troch Douwe Tamminga oerset yn it Frysk as ûnderdiel fan 'e bondel Andersen's Folksforhalen en Mearkes.
Ynhâld
Grutte Klaas en Lytse Klaas is it ferhaal fan twa mannen dy't beide fan Klaas hjitte. Om't de iene ryk is, wurdt er fan Grutte Klaas neamd, wylst de oare, dy't earm is, fan Lytse Klaas hjit. Grutte Klaas hat fjouwer hynders en Lytse Klaas mar ien. Op in dei makket Lytse Klaas de opljeppende Grutte Klaas sûnder erch sa alderferskuorrendste poerstrontmâl, dat er de heksebile kriget en Lytse Klaas syn iene hynder deaslacht. Lytse Klaas set dêrop mei de hynstehûd nei de merk ta, mar rekket by swier waar yn 'e bosk paadbjuster en as de wei wer fynt, is it al jûnich, dat hy wol op in boerespultsje oernachtsje. De boerinne stegeret him by de doar ôf, mar troch de net goed slutende blinen sjocht Lytse Klaas dat se de koster wol ynlitten hat en dyselde in gastmiel foarset. Dan komt de boer thús, dy't kosters foar syn eagen net sjen mei, dat de koster ferskûlet him yn in grutte kleankiste, wylst de boerinne al it lekker iten gau yn 'e kachelsûne ferberget. De boer nûget Lytse Klaas der wol yn, mar hja krije fan 'e boerinne inkeld groattenbrij foarset.
Dan kriget Lytse Klaas in idee: hy trapet op 'e sek mei de hynstehûd, dy't dêrtroch in kreakjend lûd fuortbringt. Hy makket de boer wiis dat er in tsjoender yn 'e sek hat en dat dy krekt sein hat dat er de kachelsûne foltsjoend hat mei lekker iten. En wrachtich, de kachelsûne stiet fol mei lekker iten. Itselde foefke hellet er út om oan wyn te kommen. Dan wol de boer witte oft de tsjoender Hantsje Pik (de duvel) ek hjirhinne tsjoene kin, wêrop't Lytse Klaas antwurdet dat dat wol kin, mar dat dy der alderysbaarlikst útsjocht, in koster allyk. De boer wol him dochs sjen, dat Lytse Klaas seit, de tsjoender hat Hantsje Pik yn 'e kleankiste tsjoend. De boer docht it lid op en Hantsje Pik blykt wierlik op in koster te lykjen. De boer wol dan dy tsjoender wol fan Lytse Klaas keapje, dat dy baart in heallippenfol jild foar de âld hynstehûd. De boer betinget noch wol dat er ek de kleankiste meinimme moat, want dy hoecht er no sels net mear. Dat Lytse Klaas kroadet de kiste mei de koster deryn nei in brêge oer de rivier ta en beart dan dat er de kiste yn it wetter smite sil. Dan seit de koster him ta om ek in heallippenfol jild te beteljen om him út 'e kiste te litten. thumb|left|180px|[[Hans Christian Andersen.]]
Lytse Klaas kin it no goed dwaan, en as de ynklauwerige Grutte Klaas dat foar it ferstân kriget, wol er witte wêr't Lytse Klaas al dat jild wei hat. Lytse Klaas fertelt him dat er dat foar de hynstehûd baard hat, dat Greate Klaas pakt de heksebile en slacht fuort al syn fjouwer eigen hynders dea en set mei de hûden nei de merk ta. Dêr laitsje de lju him lykwols út as er der in heallippenfol jild foar freget, en se jeie him ta de stêd út. Poerlulk hellet Grutte Klaas de hynstebile wer foar 't ljocht om him op Lytse Klaas te wreitsjen. By Lytse Klaas thús is dan krekt syn âld beppe stoarn, en hy hat it minske op syn eigen bêd ôflein. Grutte Klaas kringt it hûs yn en slacht by fersin Lytse Klaas syn deade âld beppe mei de heksebile de plasse yn. Lytse Klaas nimt dêrop syn âld beppe mei nei in herberge, dêr't er in glês bier foar har besteld, en oft de weard it eefkes bûten op 'e wein by har bringe wol? Hy warskôget de man al dat se frijwat staf is, dat hy moat lûd prate. As beppe mar net op 'e weard syn roppen en razen reägearret, ferliest de man op 't lêst syn geduld en smyt har it glês bier yn it gesicht. Dêrop komt Lytse Klaas oandraven en beart dat de weard syn âld beppe de dea dien hat. De weard biedt him dan in heallippenfol jild oan om it stil te hâlden.
As Grutte Klaas merkt dat Lytse Klaas noch libbet, is er hiel ferheard, mar as er sjocht dat er noch riker is as earst, wol er witte hoe't dat komt. Lytse Klaas fertelt him dat er dat jild foar syn deade âld beppe baard hat. Dat Grutte Klaas pakt de heksebile wer en slacht fuort syn eigen âld beppe dea. Mar as er nei stêd giet en har dêr besiket te ferkeapjen, tinke de lju dat se mei in healwizeling fan dwaan hawwe en jeie him ta de stêd út. Poerlulk hellet Grutte Klaas dan in baalsek foar 't ljocht, stoppet Lytse Klaas dêryn en bynt de sek stevich ticht. Hy is fan doel om him te fersûpen yn 'e rivier, mar ûnderweis komt er by tsjerke lâns en heart dêr sok moai gesang nei bûten kommen, dat hy tinkt, earst eefkes te psalmsjongen en dan fersûp him ik dêrnei wol. Dat hy set de sek mei Lytse Klaas deryn by de tsjerkedoarren del en giet sels yn.
Dan komt der in âld feedriuwer foarby, krekt op it stuit dat Lytse Klaas klaget: "Och hea noch ta. Ik bin noch sa jong en no moat ik it himelryk al yn." En de feedriuwer seit: "En ik, âld stumper, ik bin al sa âld en ik kin der mar net komme." Dat se binne it gau iens: de feedriuwer lit Lytse Klaas út 'e sek en giet der sels yn sitten, op betingst dat Lytse Klaas tenei om al syn kij tinke sil. Dat wol Lytse Klaas wol dwaan, dat dy set ôf mei it fee. Grutte Klaas komt út tsjerke en smyt de sek yn 'e rivier, mar is dan ûnoangenaam ferrast as er ûnderweis nei hûs Lytse Klaas mei dy syn kij tsjinkomt. Grutte Klaas wol witte hoe en wat, en Lytse Klaas fertelt dat dit gjin gewoane kij binne, mar seekij, dy't him skonken binne troch it wetterfolk dat op 'e boaiem fan 'e rivier libbet. Grutte Klaas wol ek wol in keppel seekij hawwe, dat hy hellet gau noch in baalsek op en stiet der by Lytse Klaas op oan dat dy him yn 'e sek bine en yn 'e rivier smite sil. Lytse Klaas wol him yn dizzen wol te wille wêze, en it mearke einiget as de sek mei Grutte Klaas deryn mei in bats yn it wetter falt en Lytse Klaas mei syn keppel kij op hûs oan giet.
Fuji Speedway
Fuji Speedway is in Japansk sirwky foar autosport. Der waard fjouwer kear in Formule 1-wedstriid hâlden op it sirkwy. Yn 2021 waard it hurdfytsen op de Olympyske en Paralympyske Simmerspullen 2020 op it sirkwy hâlden. Autofabrikant Toyota brûkt it sirkwy foar it testen fan nije auto's.
Tsjiftsjaf
thumb|left|Sang fan de tsjiftsjaf De tsjiftsjaf (Phylloscopus collybita) is in algemien foarkommende songfûgel fan de famylje fan de bosksjongers (Phylloscopidae). Hy briedt in iepen boskgebieten fan de Noardlike en tuskenbeiden klimaatsônes fan Jeraazje. It is yn trekfûgel, dy't in subtropyske gebieten, Súd-Jeropa, Midden-Easten en Noard-Afrika, oerwintert.
De Fryske namme (en de namme yn it Nederlândsk, Dútsk en Engelsk) is in onomatopee, om 't de sang in repetearjend tsjif-tsjaf-tsjif-tsjaf is. Dêrmei ûnderskiedt de tsjiftsjaf him it dúdlikst fan oare bosksjongers, yn it bysûnder de lytse hôfsjonger dy't oan 'e bûtenkant net sa ferskillend is.
Ek yn Fryslân is de tsjiftsjaf in algemiene sjonger. Yn 'e lêste wike fan maart en de earste wiken fan april komt hy út Spanje, Marokko en fierder út West-Afrika werom, en is syn karakterystike lûd te hearre. Yn septimber-oktober giet hy wer fuort. Yn milde winters binne dêr ek tsjiftsjaffen dy 't hjir oerwinterje. .
Taksonomy
De tsjiftsjaf komt yn 6 ûndersoarten foar. De lêste ûndersoart wurdt ek wol as aparte soart besjoen: Sibearyske tsjiftsjaf. De tsjiftsjaffen fan Spanje en Portegal en dy 't fan de Kanaryske Eilannen jilde algemien as aparte soarten: Ibearyske tsjiftsjaf (P. ibericus) en Kanaryske tsjiftsjaf (P. canariensis).
Kanonnier
In kanonnier is in soldaat by de artillery, dy't him benammen taleit op it betsjinjen fan kanonnen (dêrfandinne de namme).
Oare nammen fan spesifike militêre rangen by de artillery binne:
De rangen fan wachtmaster, opperwachtmaster en kornet komme ek foar by de kavalery, dat krekt as de artillery fan âlds in wapen te pearde wie. Oars as by de kavalery hjit de kaptein by de artillery gewoan 'kaptein', en gjin ritmaster.
In kanonnier is yndield by in ûnderdiel, dat yn 'e regel de betsjinning fan ien of mear stikken geskut omfiemet. Fan lyts nei grut binne sokke ûnderdielen by de artillery: peloton, batterij en ôfdieling.
Crossover (fiksje)
In crossover (Ingelsk foar "oerstekken [fan in strjitte]") is op it mêd fan fiksje it ferskynsel dat personaazjes dy't bekend binne út ferskillende wurken mei-inoar te sjen binne yn in oar wurk. Soks komt foar yn films, tillefyzjesearjes, kompjûterspultsjes en stripferhalen. Crossovers fine, yn ferbân mei auteursrjochtlike swierrichheden, almeast plak tusken wurken dy't eigendom binne fan deselde útjouwer, tillefyzjestjoerder of filmstudio. Ek yn fanfiction, wêrfan't de skriuwers har oer it algemien neat gelegen lizze litte oan auteursrjochten, komme crossovers in protte foar.
Crossovers kinne op ferskillende manearen opset wurde. Sa kin in crossover plakfine as ûnderdiel fan in beskaat wurk, dêr't personaazjes út in oar wurk in gastrol of cameo yn krije. Soks hat men bgl. dien by de komeedzjesearje Friends, dêr't yn in ôflevering ynienen twa personaazjes út Mad About You ferskynden. Mar der kin ek in hiel nij wurk makke wurde, de saneamde mix-crossover, dêr't beide (soarten) personaazjes yn gearkomme. Dat wie bgl. it gefal yn 'e film The Jetsons Meet the Flintstones, wêrby't de famylje Jetson út 'e tekenfilmsearje The Jetsons werom yn 'e tiid reizge en de famylje Flintstone út 'e tekenfilmsearje The Flintstones mette.
Noch wer in oare populêre foarm fan crossovers is de versus-crossover, wêrby't twa bekende personaazjes út oare wurken de striid mei-inoar oangeane. Almeast giet it dêrby om personaazjes dy't yn dy oare wurken de rol fan antagonist ferfolje. Yn versus-crossovers binne der ornaris gjin dúdlike winners, om't beide personaazjes fans hawwe dy't tefreden holden wurde moatte. Foarbylden fan dit type crossover binne films as Alien vs. Predator, wêryn't de bûtenierdske meunsters út 'e Alien-filmrige en de Predator-films it tsjininoar opnimme, en Freddy vs. Jason, wêryn't de moardner Freddy Krueger út 'e filmsearje A Nightmare on Elm Street de striid oanbynt mei Jason Voorhees, de moardner út 'e Friday the 13th-films.
Read hier
Read hier is de seldsumste soarte fan minsklik hier, dy't mar by 1 oant 2% fan 'e wrâldbefolking fan natuere foarkomt. Dêrby binne readhearrigen konsintrearre yn noardlik en westlik Jeropa, dêr't se 2 oant 6% fan 'e befolking útmeitsje. Dizze hierkleur, dy't eins mear oranje as read is, ûntstiet yn 'e regel troch in genetyske mutaasje wêrby't minsken twa kopyen fan in resessyf allel op gromosoom 16 hawwe, mei as gefolch de produksje fan in alternative ferzje fan 'e MC1R-proteïne.
Wiisheid
Wiisheid (ek stavere as wysheid) of wizens is it fermogen om yn alle omstannichheden fan it deistich libben it juste te tinken en te dwaan. It wurdt yn 'e filosofy en godstsjinstfilosofy beskôge as in deugd (bgl. yn it kristendom en yn it boedisme). Wiisheid is opmakke út kennis, ûnderfining, ynsjoch en sûn ferstân. It wurdt ek assosjearre mei dingen as selskennis, ûnbefoaroardieldheid, etyk en begrutsjen. Neffens in bekend sprekwurd komt wiisheid mei de jierren; d.w.s. neigeraden dat men âlder wurdt, groeit jins wiisheid. Dat komt om't wiisheid sterk ôfhinklik is fan libbensûnderfining, dêr't men op jongere leeftyd noch net folle fan hat.
Read hier
Skaaimerken
Read hier docht him foar yn in wiid ferskaat oan tinten, fan djip fjoerread oant rodzich. It ûnderskiedt him fan oare hiersoarten trochdat it minder fan it dûnkere pigmint eumelanine befettet en mear fan it bleke mar readige pigmint feomelanine. Reade hierren binne tsjûker as yndividuële hierren fan lykfol hokker oare hierkleur. Readhierrige minsken hawwe mar 90.000 yndividuële hierren, wylst dat oantal foar lju mei swart hier op 108.000 leit, foar lju mei brún hier op 110.000 en foar lju mei blûn hier op 140.000. It hawwen fan read hier giet ornaris mank mei ljochtere eachkleuren (griis, blau, grien en bêzje) en mei in hiel ljochte hûd, dy't tige kwetsber is foar sinnebrân en op guon plakken beset is mei skeinspruten, benammen op 'e noas (of yn it gesicht as gehiel) en op 'e skouders en earms.
Fersprieding
Read hier wurdt almeast assosjearre mei de Kelten, en yn 't bysûnder mei de Ieren, hoewol't it yn Grut-Brittanje ek in protte foarkomt. Yn Skotlân hat bgl. 10% fan 'e befolking read hier. Readhierrigens komt lykwols ek by oare folken in protte foar, lykas de Oedmoerten út 'e Wolga-regio en de Montenegrinen fan 'e Balkan. Ek yn Noard-Afrika en it Midden-Easten komt it wol foar, dêr't it him by manlju benammen uteret yn it hawwen fan reade burden.
Kulturele reäksje
Kulturele reäksjes foar readhierrigen oer rinne útinoar. Foarhinne waarden se gauris bespot en ferhune (as 'reade', 'readkop', 'fjoertoer', ensfh.), en wie readhierrigens faak wier wat om jin foar te skamjen. In protte manlju fine readhierrige froulju net oantreklik, hoewol't de kombinaasje read hier en griene eagen wol faak wer as skientme-ideaal neamd wurdt (krekt as de kombinaasje blûn hier en blauwe eagen). Readhierrigens wurdt ek gauris ôfskildere as mank geand mei in fjurrich temperamint.
Underskate tinten fan read hier
Tinten fan read hier kinne wêze:
Joy Kiss
Joy Kiss, echte namme ûnbekend (30 desimber 1974), is in rêstend Russysk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek wol wurke hat ûnder de artystenamme Joy. Hja is 1.70 m lang.
Karriêre
Joy Kiss gie yn 1995, doe't se tweintich jier wie, op audysje by de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, doe't dy yn East-Jeropa op 'e sneup wie nei nij talint. Datselde jiers noch spile se yn fiif fan Woodman syn pornografyske films, allegear foar de Sweedske Private-studio.
Dêrûnder wiene trije ôfleverings fan it Private Triple X-fideomagazine en ek de yn 1998 útbrochte audysjefideo Private Castings X 10, wêryn't sabeare Kiss har alderearste audysje fêstlein wie. Fierders hie se rollen yn 'e films The Gigolo diel 1 en 2. De Internet Adult Film Database (IAFD) neamt noch in trijetal oare films op, mar dat lykje kompilaasjes fan âld materiaal te wêzen.
Slach by Ilipa
De Slach by Ilipa wie nei alle gedachten de meast fernimstige oerwinning fan de Romeinske generaal Skipio Afrikanus yn de Twadde Punyske Oarloch yn de maitiid fan 206 f.Kr. De slach fûn plak op in flakte beëasten Ilipa, hjoed-de-dei Alcalá del Río by Sevilla yn Spanje by it doarp Esquivel, dat it plak fan in Kartaachsk kamp wie.
De slach like suver like orizjineel te wêzen as Hannibal syn taktyk by de Slach by Cannae, mar Skipio syn omkearde Cannaeformaasje wie it hichtepunt fan syn militêr fermogen. De slach wie de beslissende slach foar de Romeinen dy't in ein makke oan it Kartaachsk gesach yn Hispania en dy't de oanfier fan sulver en mankrêften foar de dynasty fan de Barka's ôfsniene.
Oanrin
Nei de Slach by Baecula en it ferfarren fan Hasdrubal Barka, de broer fan Hannibal, nei Itaalje, kamen Kartaachske mankrêften ûnder leiding fan Hanno de Grutte yn it begjin fan 207 f.Kr. oan yn Ibearje en foegen harren al rillegau by dy fan Mago Barka. Meiïnoar foarmen se in grut leger troch it hieren fan Keltibearyske hierlingen. Njonkelytsen luts Hasdrubal Gisko en syn leger fan Cádiz nei Andalûsje. Dêrtroch stie Skipio foar twa konsintrearre legers fan de fijân oer, dêr't ien fan him grif yn de rêch oanfalle soe as er de oare oanfalle soe.
Dêrmei stie Hasdrubal Gisko allinnich foar Skipio syn leger oer, mar dy mijde in fjildslach troch syn mankrêften nei ferskate fersterke stêden te stjoeren. De fjildtcht in Hispania wie foar 207 f.Kr. wynliken dien.
Foar de slach
De folgjende maitiid besochten de Kartagers foar it lêst en oermasterje harren gebieten yn Hispania fannijs. Hasdrubal Gisko foege him gear mei Mago by Ilipa. Hja foarmen in leger fan 54.000 oant 70.000 manlju, gâns grutter as it leger fan Skipio mei 43.000 manlju, dat foar in grut part út Keltibearyske hiersoldaten bestiene, dy't lang net it ûnderfinen hiene as de Romeinske legionêrs.
Nei it kommen fan de Romeinen, besocht Mago it Romeinske kamp te oermasterjen mei syn kavalery, ûnder lieding fan syn Numidyske bûnsmaat Massinissa. Skipio hie it al yn de gaten en stelde syn kavalery efter in heuvel op. Hja foelen de Kartagers fansiden oan en koene harren weromkringe, dêr't Mago in soad mankrêften ferlear.
De folgjende dagen diene de twa tsjinstanners neat oars as inoar besjen en inoar op te stoken. Nei't Hasdrubal en Mago harren mankrêften bûten it kamp yn formaasje opstelle lieten, die Skipio itselde. Skipio stelde de Keltibearjers op oan de flanken en de Romeinse legionêrs yn it midden, sa't Hasdrubal en Mago tochten dat it de Romeinske opstelling fan de slach wêze soe. Dat bliek in grut fersin te wêzen.
List fan planetoïden 88901-89000
Dit is in list fan planetoïden 88901-89000.
Slach by Ilipa
De slach
De Kartagers wiene fernuvere troch de hastige oanfal fan de Romeinen. Ear't se breaskoft hân hie, moasten se harren al tige fluch bewapenje. Hja giene derfan út dat Skipio syn tradisjonele opstelling brûke soe. Dêrom besleat Hasdrubal syn elite-Afrikanen yn it midden fan syn leger op te stellen en de Keltibearyske hierlingen oan de flanken. It slagge him der lykwols net yn syn leger fannijs op te stellen nei't er derefter kaam dat de Romeinen in oare opstelling brûkten.
Yn de oeren dêrnei hold Skipio syn ynfantery benefter syn lichte kriichsfolk dy't de earste skermesearrings diene, dêr't er it effekt mei fan it oerslaan fan it moarnsiten fan de fijân fersterke hie. Doe't er lang om let besleat oan te fallen, waard it lichte kriichsfolk weromroppen en wachtsje benefter de legionêrs dy't oan de flanken stiene, wylst de grutte fjochterijen úteinsetten. Om't syn flanken flugger nei foaren marsken as syn Keltibearjers, foarme Skipio dêrmei suver in bôge, in omkearde Cannaeformaasje. Dêrnei fersterke er de flanken mei syn lichte kriichsfolk dêr't er de gânse Kartaachske liny mei fansiden oanfalle koe.
De Romeinen lieten it midden fan it Kartaachsk leger ynearsten gewurde en Skipio syn legionêrs, lichte kriichsfolk en kavalery foelen de ûnbedreaune Keltibearjers yn de flanken, fan foaren en fan efteren, oan. It Kartaachsk midden koe syn flanken net helpe troch it driigjende Keltibearysk kriichsfolk fan de Romeinen, dy't my grutte formaasjes tichteby stiene, mar noch net oanfoelen.
Troch de folsleine ferneatiging fan de flanken rekken de soldaten fan it Kartaachsk midden betiisd en demoralisearre troch it traapjen fan de kriichsoaljefanten dy't senuweftich wurden wiene. Om't de Kartaachske soldaten honger hiene en wurch waarden flechten se fuort. Skipio fierde de druk noch fierder op om de Keltibearjers derby te heljen en doe waarden de Kartagers alhiel temostere. It like derop dat de Kartagers folslein ôfslachte wurde soene, lykas de Romeinen by Cannae, mar doe bruts der in spielbui út en de Kartagers koene doe weromflechtsje nei harren kamp.
Nei de slach
Hoewol't de Kartagers tydlik feilich wiene yn harren kamp, koene se dochs gjin rêst hâlde. Om't se de folgjende deis ûnûntkomber wer tsjin de Romeinen fjochtsje moasten, moasten se harren ferdigening fersterkje. In soad Keltibearjers giene op de haal en Hasdrubal besocht yn de nacht te flechtsjen mei syn Numidyske bûnsmaten.
Mar Skipio besleat, oars as by de Slach by Baecula, no al ta in efterfolging. Laat troch de kavalery siet it gânse leger Hasdrubal ticht efternei. Nei't de Romeinen harren ynhelle hiene, ûntstie der in fjochterij dat der ta late dat Hasdrubal noch mar 6.000 manlju oerhold. Hy flechte mei harren de bergen yn sûnder drinkwetter. It oerbliuwsel fan it Kartaachsk leger joech jim koart dêrnei oer, mar noch net ear't Hasdrubal en Mago ûntkommen wiene.
Neisleep
Nei de slach ferfear Hasdrubal werom nei Afrika en besocht de Numidyske kening Syffaks foar him te winnen. Ek yn Syffaks syn hof wie Skipio, dy't de Numydjers ek besocht foar him te winnen. Mago Barka flechte nei de Baleären, fan dêr't er wei nei Liguerje farre woe om noardlik Itaalje oan te fallen.
Nei it oermasterjen fan Kartaachsk Hispania en de wraak op de Ibearyske stamlieders, dy't troch harren ferrie de dea fan syn heit en syn omke feroarsaken, ferfear Skipio werom nei Rome. Hy waard ta konsul ferkeazen yn 205 f.Kr., en nei it goedkarren fan de Senaat, krige er Sisylje as prokonsul, dêr't er syn ynvaazje fan it Kartaachske thúslân tarette. Dêrtroch waarden Hannibal en Mago yn 202 f.Kr. út Itaalje weromroppen en ferdigenje it thúslân.
Lame Deer (Montana)
Lame Deer [le:m diəɹ] (Sjajinsk: Meave’ho’eno, útspr.: [mɪavɪʔhoʔɪno]) is in plak yn Rosebud County, yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Montana. Hoewol't it net it haadplak fan 'e county is (dat is Forsyth), is it wol it haadplak fan it Noardlike Sjajinne Yndianereservaat (Northern Cheyenne Indian Reservation), fan 'e Noardlike Sjajinne Stamme (Northern Cheyenne Tribe). Yn Lame Deer binne de measte tsjinsten fan it reservaat fêstige, lykas it haadkertier fan 'e stamme, it agintskip fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA), de middelbere skoalle en it Opperhaad Stomp Mês Kolleezje (Chief Dull Knife College). It plak is ferneamd nei it Minnikonzjû-Lakota-opperhaad Kreupel Hart (Ingelsk: Lame Deer), dy't yn 1877 besuden it hjoeddeistige Lame Deer troch it Amerikaanske Leger deasketten waard, ek al hied er in wite flagge by him.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 bedroech it ynwennertal fan Lame Deer doe goed 2.000 minsken. Fan 'e befolking fan Lame Deer wie doe 5,1% âlder as 65 jier en 43,7% jonger as 18 jier. Fierders bestie 27,2% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 50,4% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2000 sa: 92,5% Yndianen; 3,7% blanken; 2,1% Latino's; 1,7% oaren of fan mingd etnysk komôf. Op it mêd fan taalgebrûk kamen fierders de folgjende sifers oan it ljocht: 67,9% spriek it Ingelsk as memmetaal; 28,9% it Sjajinsk (Cheyenne); 2,7% it Kriesk (Crow); en 0,5% in oare taal, wêrby't it foar it meastepart om Spaansktaligen gie.
Gran Torino
Plot
Walt Kowalski is in sjegrinige pinsjonearre Amerikaanske fabryksarbeider en feteraan út 'e Koreaanske Oarloch mei in etnysk Poalske eftergrûn. Nei in houlik fan mear as fyftich jier hat er koartby de frou ferlern en is er widner wurden. Syn frou wie de iennichste dy't syn ûnoanpaste sosjaal hâlden en dragen noch wat bystjoere koe, mar sûnt har ferstjerren docht er hielendal syn eigen sin. Sa komt er net mear yn tsjerke, en as pastoar Janovich, dy't noch mar krekt fan it seminaarje kommen is, him besiket te bepraten om tenei wer al nei tsjerke te gean, en – noch helte minder – him te treastgjen, seit Walt him ûngewosken it mannewaar op, wêrby't bliken docht dat er nei mear as fyftich jier noch altyd lijt ûnder syn oarlochsûnderfinings.
De buert fan 'e wyk Highland Park, yn Detroit, dêr't er wennet, waard foarhinne befolke troch blanke húshâldings út 'e arbeidersklasse. Tsjintwurdich dominearje dêr lykwols de Hmong, in etnyske groep út Súdeast-Aazje, dy't yn 'e Fjetnamoarloch oan Amerikaanske kant fochten en nei de Amerikaanske nederlaach as flechtlingen de wyk nimme moasten nei de Feriene Steaten. Dat is in feroaring dy't Walt mei lede eagen oansjoen hat, mei't er omreden fan syn oarlochsferline Aziaten dochs al net lije mei, en boppedat om't kriminaliteit en bindegeweld yn 'e buert no skearing en ynslach binne. Om't er wegeret kontakt mei de nije buertbewenners te lizzen, mar ek om sels earne oars hinne te ferhúzjen, is Walt yn in isolemint rekke.
Thao, de soan fan 'e Hmong-famylje Vang Lor, dy't yn it oanbuorjende hûs wennet, wol opnommen wurde yn 'e binde fan syn neef Fong, byneamd "Spider". Dyselde twingt him om by wize fan ûntgriening Walt syn Ford Gran Torino te stellen. Thao wurdt lykwols trappearre troch Walt en naait út, wêrnei't er troch Spider en de oare bindeleden, dy't poerrazen binne oer syn falen, yninoar slein wurdt. Walt komt dêrop nei bûten ta mei syn M1 Garand-gewear út 'e Koreaanske Oarloch en jaget de binde op 'e flecht, wêrmei't er it respekt fan 'e Hmong-mienskip wint.
By wize fan boetedwaning stjoert Thao syn mem him nei Walt ta om foar him te wurkjen. Walt, dy't dat net ferwachte hie en der eins wat mei oan is, lit him ferfelende putsjes opknappe dy't al in skoft lizzen bleaun binne. Meitiid ûntwikkelje se in ûnwillich respekt foarinoar. Thao syn suster Sue behellet Walt by de Hmong-kultuer, en skuort him heal tsjinakseljend út syn isolemint. Al rillegau binne de Vang Lors mear famylje foar Walt as syn eigen soannen en har gesinnen. Hysels wurdt in soarte fan heitefiguer foar Thao, dy't er oan in baan helpt by it fabryk dêr't er sels earder wurke hat en goerie jout oer hoe't er oan 'e faam komme kin. As syn ophoastjen fan bloed oanhâldt, besiket Walt einlings en te'n lêsten in dokter om't er yn it gefal fan syn oankommend ferstjerren noch dingen regelje moat. De dokter befêstiget dat it mis is en dat er net lang mear te libjen hat.
Underwilens giet de binde fan Spider troch mei it ûnder druk setten fan Thao, dy't se op 't lêst ûnderweis nei hûs fan syn wurk yninoar slane. As Walt syn ferwûnings sjocht, siket er it bindehûs op, dêr't er by wize fan warskôging ien fan harren delslacht. As ferjilding fiert de binde in drive-by shooting út op it hûs fan 'e Vang Lors, wêrby't Thao ferwûne rekket. Letter ûntfiere Spider en syn maten Sue, wêrnei't se har ferkrêftsje. Mei't der fan 'e sjitpartij en de gewelddiedige groepsferkrêfting gjin tsjûgen binne, en de slachtoffers gjin oanjefte doare te dwaan út eangst foar de wraak fan 'e binde, stiet de plysje machteleas.
De deis nei de ferkrêfting fan syn suster siket Thao Walt op en freget syn help by it nimmen fan wraak op Spider-en-dy. Walt freget him letter dy deis werom te kommen. Yn 'e tuskentiid keapet er in nij pak, besiket er de hierknipper en giet er te bycht by pastoar Janovich. As Thao tsjin 'e jûn weromkomt, stjoert Walt him mei in ferlechje nei de kelder en slút him dêr op. Hy fertelt him hoe't er al 55 jier geastlik tramtearre wurdt troch it deadzjen fan in Noardkoreaanske soldaat, en dat er net wol dat soks Thao syn libben lang efterfolgje sil. Hy skillet Sue op mei it boadskip dat Thao finzen sit yn syn kelder, bringt Daisy de hûn by beppe Vang Lor dy't op 'e weranda fan it oanbuorjende hûs sit, en bejout him nei it bindehûs, dêr't er by tsjuster arrivearret.
Spider en de oare leden fan 'e binde hiene him al ferwachte, en se helje fuort harren fjoerwapens foar it ljocht as se him oankommen sjogge. Mei útset lûd seit Walt harren it mannewaar op en sommet dêrby al harren misdieden op. Yn alle omlizzende huzen geane de doarren en finsters iepen, sadat de bewenners nei him harkje kinne. Walt stoppet in sigaret yn 'e mûle en rikt dan mei de rjochterhân yn 'e binnenbûse, wêrnei't er dy mei in hommelse beweging wer werom lûkt. Dêrmei makket er de bindeleden, dy't nettsjinsteande harren grutspraak bang foar him binne, sa kjel dat se it fjoer iepenje. Walt wurdt trochsingele mei kûgels, mar as er dea delfalt, blykt er inkeld in oanstekker yn 'e hân te hawwen. As Sue en Thao by it bindehûs oankomme, hat de plysje dat al ôfset as in plak delikt. Ien fan 'e plysjes, in Hmong, fertelt harren dat alle bindeleden arrestearre binne foar de moard op in ûnwapene âldman. Diskear binne der withoefolle tsjûgen, en de bindeleden sjogge allegear tsjin in lange finzenisstraf oan.
Pastoar Janovich giet foar by Walt syn begraffenis, dy't besocht wurdt troch in lyts groepke famyljeleden (syn soannen en harren gesinnen), en in grutte kloft folk út 'e Hmong-mienskip, fan wa't in protte foar de gelegenheid de tradisjonele pronk oandien hat. De oanwêzigens fan dy lju fernuveret Walt syn soannen en harren gesinnen. Letter, as by de notaris Walt syn testamint foarlêzen wurdt, blykt Walt oan syn soannen en bernsbern ta harren grutte teloarstelling neat neilitten te hawwen. Syn hûs hat er fermakke oan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke en de Gran Torino oan Thao, op it betingst dat er neat oan 'e auto feroarje sil. De film einiget as Thao mei Daisy yn 'e auto oer Jefferson Avenue riidt.
Preproduksje
It senario fan Gran Torino waard skreaun troch Nick Schenk op basis fan in ferhaal dat hysels en Dave Johannson betocht hiene. Yn 'e iere 1990-er jierren kaam Schenk yn kontakt mei de kultuer fan 'e Hmong doe't er wurke yn in fabryk yn Minneapolis, yn 'e Amerikaanske steat Minnesota. De Hmong hiene yn it ramt fan 'e Twadde Yndosineeske Oarloch oan 'e kant fan 'e Amerikanen fochten yn 'e Fjetnamoarloch en de Laotiaanske Boargeroarloch. Nei de Amerikaanske nederlaach hiene tsientûzenen fan harren as flechtlingen de wyk nommen nei de Feriene Steaten. Doe't er jierren letter ompielde mei in ferhaal foar in senario oer in oarlochsfeteraan út 'e Koreaanske Oarloch besleat er in Hmong-famylje as buorlju op te fieren om in kultuerskok te kreëarjen.
Schenk krige fan lju dy't bekend wiene mei de Amerikaanske filmyndustry te hearren dat in film mei in âldman yn 'e haadrol nea makke wurde soe, om't de measte lju sa'n film net sjen woene, en alhielendal net as dy âldman ek noch dingen sei dy't rasistyske opfettings suggerearren. Fia-fia wist Schenk syn senario lykwols foar te lizzen oan filmprodusint Bill Gerber, dy't belangstelling hie om it te ferfilmjen, alteast as de âldman spile waard troch Clint Eastwood, want dat soe alles feroarje. Eastwood, dy't op dat stuit neat om hannen hie fanwegen fertragings mei de produksje fan syn film Invictus, hie dêr wol earen nei. Hy fûn it in "fermaaklike en útdaagjende rol" yn in "apart ferhaal". Neffens Schenk feroare Eastwood neat oan it ferhaal (útsein dat er it ferpleatste fan Minneapolis nei Detroit), wat yn 'e filmyndustry fan Hollywood tige útsûnderlik is. Eastwood sei dêroer yn in fraachpetear dat er opholden wie mei it feroarjen fan senario's nei't er yn syn besykjen om it skript fan Unforgiven oan te passen de hiele film op in hier nei "ûntmanne" hie.
Casting
Gran Torino wie de earste Amerikaanske mainstreamfilm dêr't Amerikanen fan Hmong-komôf yn spylje. Eastwood woe beslist echte Hmong hawwe foar syn cast, dat casting director Ellen Chenoweth naam kontakt op mei Hmong-organisaasjes yn Fresno (Kalifornje), St. Paul (Minnesota) en Detroit om audysjes op te setten (yn Fresno en St. Paul libje de grutste Hmong-mienskippen fan 'e Feriene Steaten). Bee Vang kaam út St. Paul en Ahney Her út Lansing (Michigan). Her en in stikmannich oare jonge Hmong waarden as akteurs oanlutsen nei't Chenoweth harren oansprutsen hie op in fuotbaltoernoai tusken alvetallen fan ferskillende Hmong-mienskippen, dat yn Macomb County yn Michigan holden waard.
Opnamen
Hoewol't it senario eins yn Minneapolis spile, yn Minnesota, ferpleatsten Eastwood en de oare produsinten it ferhaal nei Detroit, yn Michigan, om't se yn dy steat subsydzje foar de produksje krije koene. De opnamen setten yn july 2008 útein en duorren fiif wiken. It senario wie folslein yn it Ingelsk skreaun, sadat de Hmong-akteurs sels in oersetting ymprovisearje moasten foar harren tekst yn it Hmong. De Hmong-spilers hiene net ien fan allegear ûnderfining as akteur. Eastwood gie dêr, neffens himsels, mei om troch harren lytse oanwizings te jaan en der sa'n feart yn te hâlden dat se gjin tiid hiene om nei te tinken.
Distribúsje
De distribúsje fan Gran Torino waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 12 desimber 2008 yn premiêre. Op 9 juny 2009 kaam er út op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Gran Torino oer it algemien positive resinsjes. Manohla Dargis fan The New York Times foel in rekwiëmeftige toan op oan 'e film, dy't se fierders omskreau as "in glêde sportauto fan in film makke yn 'e Feriene Steaten, yn dat yndustriële tsjerkhôf Detroit". Se ferliek Eastwood syn rol fan Walt Kowalski mei syn eardere optredens as Dirty Harry yn 'e Dirty Harry-filmsearje en as de Man sûnder Namme yn 'e Dollars-trilogy''.
Yn 'e Los Angeles Times priizge ek Kenneth Turan it aktearjen fan Eastwood. Hy skreau: "it is in film dy't jin ûnmooglik foar te stellen wêze soe sûnder de akteur yn 'e titelrol. It idee fan in 78-jierrige aksjeheld mei dan klinke as in ynterne tsjinstridichheid, mar Eastwood makket it oannimlik, ek al is syn stoerens [yn dizze film] likefolle ferbaal as fysyk. Sels mei 78 jier kin Eastwood "Gean fan myn gazon ôf" noch like driigjend klinke litte as "Toe mar, meitsje myn dei mar goed."" De foaroansteande filmkritikus Roger Ebert skreau yn 'e Chicago Sun-Times dat de film giet "oer de ferlette ûntjouwing fan it bettere aard fan in man."
Net eltsenien wie lykwols mei de film ynnommen. Mark Harris, in kollumnist foar it tydskrift Entertainment Weekly omskreau Gran Torino as "fantasij dy't him foardocht as sosjaal kommentaar". Hy beskuldige de film fan "de waanfoarstelling dat sels de rasistyske buorman ús noch wat leare kin oer heldhaftigens en selsopoffering," om dêroan ta te heakjen: "Nee, dat is net sa." It wie opfallend dat resinsinte Nicole Sperling, dy't ek yn Entertainment Weekly publisearre, de film op in folslein tsjinstelde manear opfette. Sy neamde it "in meditaasje oer tolerânsje, dy't bewuolle is yn 'e momkape fan in film mei in coole auto en in mei in gewear omrinnende Clint Eastwood."
Binnen de Hmong-mienskip yn 'e Feriene Steaten krige Gran Torino sawol lof as krityk. Haadrolspiler Bee Vang sei dat de portrettearring fan syn folk yn 'e film "oer it algemien akkuraat" is, hoewol't guon kulturele saken ûnsekuer werjûn of út 'e kontekst helle binne. Oer de film as gehiel sei Vang: "Dizze film is gjin dokumintêre. We kinne net 101 persint akkuratens ferwachtsje." Clint Eastwood syn beslissing om echte Hmong yn 'e rollen fan Hmong te casten, ynstee fan lykfol hokker akteurs mei in mongoloïde uterlik, waard yn elts gefal mei tige positive reäksjes ûntfongen.
Opbringst
Gran Torino brocht yn 'e bioskopen wrâldwiid $270 miljoen op. As men dy opbringst ôfset tsjin it budget fan $33 miljoen, betsjut dat in winst fan $237 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Gran Torino de op ien nei meast opbringende film fan Eastwood. Per 1 novimber 2009 wiene al mear as 3.750.000 eksimplaren fan 'e dvd fan 'e film oer de toanbank gien, wêrmei't nochris $56,7 miljoen fertsjinne wie. (De ferkeap fan blu-ray-dvd's is dêr net by yngebrepen.)
Prizen
Gran Torino waard troch it Amerikaansk Film Ynstitút (AFI) útroppen ta ien fan 'e tsien bêste films fan 2008. Yn 2009 waard de film nominearre foar de Golden Globe yn 'e kategory bêste orizjinele liet (Jamie Cullum, Kyle Eastwood en Michael Stevens). By de Oscars waard Gran Torino lykwols yn alle kategoryen negearre, wat ta in protte opsternate krityk late fan minsken dy't fermoeden dat de Academy of Motion Picture Arts and Sciences de film mei opsetsin ûnhoask bejegenje wollen hie. Yn 2010 waard oan Gran Torino de César du Cinéma takend, de wichtichste Frânske filmpriis, yn 'e kategory bêste bûtenlânske film.
Preemjejager
thumb|175px|Beleanning foar it fangen fan [[John Wilkes Booth dy't presidint Abraham Lincoln fermoarde, 1865.]] In preemjejager, ek wol bekend ûnder de Ingelske oantsjutting bounty hunter, is in partikulier persoan dy't besiket om lju finzen te nimmen dy't socht wurde troch de plysje en foar wa't dêrom in preemje útloofd is. As er sa'nent oan 'e autoriteiten oerdraacht, kriget de preemjejager dy preemje (yn 'e regel in beskaat jildbedrach) útkeard. Preemjejagers binne benammen in Amerikaansk fenomeen. Se wurde ornaris assosjearre mei it Wylde Westen, doe't der gauris preemjes útloofd waarden ûnder de kop "wanted: dead or alive" ("socht, dea of libben"). Yn dy tiid waarden sochte persoanen troch in preemjejager faak daliks deasketten, om't er dan minder muoite hoegde te dwaan om 'e oangeande persoan nei de autoriteiten ta te begelieden.
Mar ek hjoed de dei komme der yn 'e Feriene Steaten noch preemjejagers foar, dy't no benammen op lju jeie dy't útnaaid binne wylst se op boarchtocht frijlitten wiene yn ôfwachting fan harren rjochtsaak. Preemjejagers neame harsels no yn 'e regel bail recovery agent ("boarchweromwinningsagint") of bail enforcement agent ("boarchôftwingingsagint"). Sokken wurkje faak foar in boarchstellingsburo, dat tsjin in beskate rinte de boarchsom foarsjit foar lju dy't op boarchtocht frij komme. As sokken útnaaie, is sa'n buro de boarchsom kwyt, dus hat it der alle belang by dat de sochte persoan wer oan 'e autoriteiten oerdroegen wurdt. Soms neame preemjejagers harsels ek fugitive recovery agent ("weromwinningsagint fan fuortflechtigen"). De National Association of Fugitive Recovery Agents is in Amerikaanske lanlike fakferiening dy't de preemjejagersbrâns fertsjintwurdiget.
Preemjejagers foarmje in ynteressant en dêrom tankber ûnderwerp foar de Amerikaanske filmyndustry fan Hollywood. Sadwaande binne der frijwat films oer dit ûnderwerp. Foarbylden binne The Hunter (1980), mei Steve McQueen; Wanted: Dead or Alive (1986), mei Rutger Hauer en Gene Simmons; Midnight Run (1988), mei Robert De Niro; Domino (2005), mei Keira Knightley; The Bounty Hunter (2010), mei Gerard Butler en Jennifer Aniston; One for the Money (2012), mei Katherine Heigl; en Django Unchained (2012), fan regisseur Quentin Tarantino.
Seksueel oer de grins geand hâlden en dragen
Seksueel oer de grins geand hâlden en dragen is in oerkoepeljende term foar alle foarmen fan hâlden en dragen dy't seksueel fan aard binne en sosjaal net troch de bûgel kinne. Immen dy't him of har dêr skuldich oan makket, siket kontakt mei in oare persoan om dy sûnder tastimming, frijwilligens, lykweardigens, leeftyds- of ûntwikkelingsadekwaasje, kontekstadekwaasje of selsrespekt oer te heljen, te beynfloedzjen, te manipulearjen, te sjantearjen of op oare wize te twingen ta seksuele hannelings. Under seksueel oer de grins geand hâlden en dragen falle: seksuele yntimidaasje, seksuele oantaasting, seksuele mishanneling, ferkrêfting, ynsest en oare foarmen fan seksueel misbrûk.
Der is by seksueel oer de grins geand hâlden en dragen net altyd sprake fan in strafber feit. As in wurkjouwer bgl. in opmerking oer de boarsten fan ien fan syn wurknimsters makket, kin it suver net oars as dat it om seksueel oer de grins geand hâlden en dragen giet. Dat is maatskiplik ûnakseptabel, mar dêrmei noch net strafber. By strafbere foarmen fan seksueel oer de grins geand hâlden en dragen giet it om seksueel geweld en sedemisdriuwen.
Seksueel oer de grins geand hâlden en dragen komt, yn ferskillende mjitte, yn alle kultueren fan 'e wrâld foar. Net alle kultueren definiëarje sok wangedrach persiis itselde, dus wat yn ien kultuer beslist as seksueel oer de grins geand hâlden en dragen sjoen wurdt, kin yn in oare kultuer as ûnskuldich beskôge wurde. Binnen de Westerske kultuer komt seksueel oer de grins geand hâlden en dragen foar yn alle maatskiplike klassen en alle sosjale fermiddens. Yn 2012 publisearre de Rutgers Stichting in ûndersyk dêr't út nei foarren kaam dat yn Nederlân 40% fan alle froulju en 13% fan alle manlju te krijen hân hat mei ûnwinske lichaamlik kontakt mei in lid fan it oare geslacht. It wiere persintaazje slachtoffers fan seksueel oer de grins geand hâlden en dragen leit perfoarst noch in stik heger, om't yn it ûndersyk ferbaal en non-ferbaal seksueel oer de grins geand hâlden en dragen net meinommen is, likemin as fysyk seksueel oer de grins geand hâlden en dragen mei leden fan itselde geslacht.
Woodbridge (Suffolk)
Woodbridge is in plak (town) yn it distrikt Kust fan Suffolk, yn it Ingelske greefskip Suffolk. It plak hat in lytse 8.000 ynwenners, leit sa'n 13 km fan de kust, oan de rivier de Deben. It plak leit oan it spoar Ipswich-Lowestoft en leit mar in pear kilometer fan it stedsgebiet Ipswich. Tichteby Woodbridge leit it wichtige Angelsaksyske argeologysk fynplak Sutton Hoo mei in skipsgrêf út it jier 625.