cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Súdafrikaanske Republyk
Stifting
Yn desimber 1856 wie der in gearkomste fan it Transfaal kongres yn Potchefstroom, yn trije wike tiid waard in modelgrûnwet foar it lân makke. De namme Zuid-Afrikaansche Republiek waard keazen as namme fan de steat, in nije grûnwet bepaalde dat der in nije folksried kaam wêryn minsken keazen wurde moasten troch de ynwenners foar in perioade fan twa jier en de funksjes fan de wetjouwende macht waarden fêststeld. De administrative autoriteit moast by in presidint komme, dy’t stipe krige fan in bestjoerskolleezje. Der waard besletten dat leden fan de folksrie en fan it kolleezje lid wêze moasten fan de Nederlânske Herfoarme Tsjerke en fan Europeeske komôf kamen. Gelykheid tusken kleurlingen en wite minsken waard net tastien yn de tsjerke en de steat.
Om harren posysje fierder te fersterken besocht Pretorius om in uny mei de Oranje Frijsteat oan te gean, mar dit slagge net. Omdat freedlike besikings net slaggen pleatsten Pretorius en Paul Kruger harren sels oan de top fan in kommando dy’t de Faal oerstutsen om de Oranje Frijsteat ta in uny te twinge, mar ek dit slagge net. Yn Transfaal waard lykwols it tal foarstanners foar in uny hieltyd grutter en yn 1860 wienen Zoutpansberg en Lydenburg opnaam yn de republyk. De stêd Pretoria, nij stifte en neamd nei Andries Pretorius, waard ta sit fan de oerheid makke en as haadstêd oanwezen. De tsjerklike besikings om te kommen ta feriening wienen net like súksesfol. De Separatistyske Reformearre Tsjerke fan Nederlân hie in jonge studint fan syn doktrines, Postma, nei it gebiet stjoerd, dy’t yn novimber 1858 dûmny fan Rustenburg waard. Yn it neikommende jier waard yn in algemien tsjerke kongres trachte om alle tsjerkgemeenten te feriene yn ien mienskiplike tsjerke, mar Postma’s tsjerkerie wegere dit. Fan doe ôf hat de Separatistyske Tsjerke in ûnôfhinklik bestean. Paul Kruger, dy’t deunby Rustenburg libbe, waard in grut oanhinger fan de nije tsjerke.
Pretorius waard, wylst hy noch presidint fan de Transfaal wie, keazen ta presidint fan de Oranje Frijsteat. Dêrop, yn febrewaris 1860, gie Pretorius mei ferlof en besike hy op ‘e nij om ta in uny tusken de twa republiken te komme. Mar Pretorius hie de Transfaal noch net ferlitten doe’t hy krityk krige fan Cornelis Potgieter en syn folgers yn Lydenburg, de Lydenburggroep. Potgieter hie de miening dat de uny in stik mear foardielen foar de Oranje Frijsteat opsmite soe as foar de minsken fan Lydenburg. Neffens Potgieter wie it yllegaal dat immen tagelyks presidint fan de Súdafrikaanske Republyk en de Oranje Frijsteat wie. Oan de ein fan it ferlof fan Pretorius, nei in gearkomste mei de folksrie, besleat hy om ûntslach te nimmen as presidint fan de Transfaal. J. H. Grobelaar, dy’t yn de ferlofperioade fan Pretorius oanwezen wie as presidint, waard frege om te bliuwe. De folgelingen fan Pretorius waarden no tige lulk op de Lydenburggroep en in massagearkomste waard organisearre yn Potchefstroom yn oktober 1860, wêr’t besletten waard dat: a) De folksried gjin fertrouwen mear krige; b) dat Pretorius presidint fan de Súdafrikaanske Republyk bliuwe koe en dat hy in ferlofperioade fan in jier krige om ta in uny mei de Oranje Frijsteat te kommen; c) dat Stephanus Schoeman de presidint wurde soe yn de ferlofperioade fan Pretorius; en d) dat foar it weromkommen fan Pretorius om syn taken wer op him te nimmen in nije folksried keazen wie.
It ûntdekken fan goud yn Tait dy’t presidint Pretorius yn april 1868 der ta setten om in ferklearring út te bringen wêryn syn gebiet útwreide waard nei it westen en noarden wêrtroch de goudfjilden en in stik fan Bechuanalân ûnder syn bewâld kamen. Deselde ferklearring wreide it territoarium fan de Transfaal út nei it easten, wêrtroch in part fan de Delagoabaai by de Transfaal kaam. De eastlike ekspânsje wie it ferfolch fan besikingen dy’t koart dêrfoar dien wienen, op inisjatyf fan in Skot, om in hannelsrûte lâns de rivieren dy’t nei de Delagoabaai lieden op te setten. It plan wie ek yn oerienstimming mei de winsk fan de Republyk om in seehaven te krije. It plan slagge lykwols net. Dêr boppe op laat de ferklearring fan Pretorius ta argewaasje by de Britten, ûnder oanfiering fan Sir Philip Wodehouse, en by de consul-generaal fan Portegal foar Súd-Afrika. De grins yn it easten waard mei in ferdrach mei Portegal yn 1869 fêststelt, de Boeren moasten de Delagoabaai ferlitte. De grins yn it westen waard yn 1871 behannele.
Anneksaasje
Yn 1871 waard Thomas François Burgers ta presidint fan de Súdafrikaanske Republyk keazen, mar yn dizze tiid wie de Transfaal noch hieltyd, yn tsjinstelling ta de Oranje Frijsteat, in frij rommelich organisearre steat en in lân sûnder gearhing. It wie ek de tiid dat it Britske regear fan Benjamin Disraeli besleat dat der in Súdafrikaanske federaasje, ûnder Britsk bewâld, komme moast, wêrby’t de beide boererepubliken gearfoege wurde moasten. De diamantfynsten by Kimberley yn de Oranje Frijesteat moatte hjir net los fan sjoen wurde.
Presidint Burgers besike it gefaar te kearen troch bannen op te bouwe mei oare machten, bygelyks Nederlân en Portegal, en plannen te meitsje foar in treinferbining nei de Portegeeske haven yn Lourenço Marquez, it hjoeddeiske Maputo. Dit wie it Britske regear min nei de sin en mei gebrûk fan it feit dat Burgers in relative bûtensteander wie dy’t fan de konservative rûnte yn de republyk net in soad stipe krige, stjoerde Londen op 20 jannewaris 1877 Sir Theophilus Shepstone nei Pretoria om oer it sear yn petear te gean. Mar ynstee dêrfan rôp hy de anneksaasje ôf, de wiken dêrnei wie de sitewaasje yn it lân foar de measte minsken net klear.
It duorre oant desimber foar dat ûnder de Transfalers te sprekken wie fan ferset. De boeren sêgen de anneksaasje as in died fan agresje en protestearren. By Paardekraal, it hjoeddeiske Krugersdorp, fûn in grutte saamtrek (Afrikaansk foar "gearkomste") plak wêr’t in trijemanskip oansteld waard, beasteande út S.J.P. Kruger, P.J. Joubert en M.W. Pretorius. Op 16 desimber 1880 waard de ûnôfhinklikens fan de republyk op ‘e nij útrôpen, mei as gefolch it útbrekken fan de Earste Boerekriich. Der ûntstiene opskuorren en op 27 febrewaris 1881 waarden de Britten by Majuba mei oertsjûging ferslein. Yn augustus folge de Konvinsje fan Pretoria wêrby de Britten op ‘e nij de ûnôfhinklikheid fan de republyk erkenden, wol ûnder Britsk bewâld. De republyk krige har folsleine ûnôfhinklikheid werom yn 1884 mei de Konvinsje fan Londen, mar net foar lang. De Goudkoarts brocht in tafloed fan gjin-Boere Europeeske kolonisten (dy’t de namme uitlanders krigen fan de Boeren), wêrtroch't de republyk ynstabyl rekke.
Wol kaam der yn dy tiid stipe fan bûten út. Yn Nederlân en Dútslân soarge de nije ûnôfhinklikheid fan de republyk en de moed wêrmei de Boeren tsjin de supermacht fan dy tiid striden in weach fan belangstelling opkommen. Der ûntstie sels in lytse stream emigraasje nei de Súdafrikaanske Republyk. Alhoewol’t de oantallen net grut wiene, wiene de nijkommers fan grut belang foar de Transfaal, omdat hja mei administrative kennis oankamen dêr’t yn de republyk grut ferlet fan wie.
Ek it âlde idee fan de spoarline nei de Portegeeske kust waard wer opbrocht, ek hjiryn spilen de Nederlanners in wichtige rolle. Tige dreech kaam de Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij (NZASM) ta stân, dy’t op like drege wize begûn oan de bou fan de spoarline. De omstannichheden fan de spoarwei-arbeiders wiene min, mar de NZASM wie in dúdlike fertoaning fan Nederlânsk belang by it Súdafrikaanske barren. In soad Nederlanners dy’t yn dy tiid nei Afrika lutsen kamen by dizze maatskippij oan it wurk, wêrûnder ek Cor van Gogh, it broerke fan skilder Vincent van Gogh.
thumb|right|250px|Presidint Paul Kruger.
Yn Transfaal wie wis net eltsenien sa bliid mei de grutte ynfloed út it fiere Nederlân, mar presidint Kruger koe him gjin bettere stipe winskje. Mei de stok fan de treinferbining efter de doar koe hy de Britten ta betteren hannelfoarwearden en tariven twinge.
It Britske bestjoer yn Kaapstêd, ûnder Cecil Rhodes en Alfred Milner, dy’t plannen hiene foar in Britsk ryk fan Kaapstêd oant Kairo, stipe yn 1896 in steatsgreep fan de Uitlanders tsjin de Súdafrikaanske Republyk. Dizze Jameson Raid mislearre lykwols. De Ingelske gûverneur Milner brûkte de uitlanderswierricheid as in middel om Kruger ûnder druk te setten troch de Uitlanders, dy’t foar it meastepart Ingelsktalich wienen, stimrjocht te easken by de ûnderhannelings yn Bloemfontein.
Nei de steatsgreep wienen der berjochten dat Dútslân de boererepublyk beskerming jaan woe, eat dat de Britten net lije woene. Yn 1899 brochten de Britten in legermacht gear by de grins mei de boererepubliken Transfaal en de Oranje Frijsteat. Benaud foar de anneksaasje kommendeweis besleaten de Boeren sels de oanfal yn te setten tsjin de Britske koloanjes, dizze oanfal wie de begjin fan de Twadde Boerekriich.
De Twadde Boerekriich ferrûn net sa’t de Britten it harren yntocht hienen. De Boeren wisten it terrein in stik better te brûken as de Britten. Uteinlik setten de Britten de taktyk fan de ferskroeide ierde yn, wêrby’t de Britten in wichtige nijichheid úttocht hiene; konsintraasjekampen.
Yn maaie 1902 joegen de lêste Boeren harren oer, treurjend om de dea fan 26.000 Boeren, wêrûnder benammen froulju en bern dy’t ferstoarnen yn de Britske konsintraasjekampen. De ûnôfhinklike Boererepublyk, de Transfaal, wie net mear, de regio waard part fan it Britske Ryk. Yn 1910 waard de Transfaal ien fan de fjouwer provinsjes fan de nij stifte Uny fan Súd-Afrika, in Britsk dominion.
Gefjocht by Drexel Mission
It Gefjocht by Drexel Mission (Ingelsk: Drexel Mission Fight) wie in wapene konfrontaasje tusken it Amerikaanske Leger en Lakota-Yndianen, dy't plakfûn op 30 desimber 1890 yn it Pine Ridge Yndianereservaat, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota. Dit barren makke diel út fan 'e Geastedûnsoarloch, dy't it slútstik fan 'e Sû-Oarloggen foarme.
Súdafrikaanske Republyk
Flagge fan de Súdafrikaanske Republyk
De flagge fan de Súdafrikaanske Republyk bestie út trije horizontale streken yn de kleuren read, wyt en blau, nei de kleuren fan de Nederlânske flagge, dêrby kaam noch in fertikale rjocht oereinsteand grien flak oan de kante de mêst. De flagge hie de bynamme Vierkleur.
Gefjocht by Drexel Mission
Gefjocht
Op 29 desimber 1890 rjochte it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint ûnder lieding fan kolonel James W. Forsyth yn it ramt fan 'e Geastedûnsoarloch it kweaferneamde Bloedbad fan Wounded Knee oan ûnder oanhingers fan 'e Yndiaanske geastedûnsbeweging dy't yn 't foar grutdiels ûntwapene wiene. Under barre winterske omstannichheden hie dat 297 deaden ta gefolch, meast froulju en bern.
In dei letter, op 30 desimber, krige Forsyth berjocht dat in groep Lakota Drexel Mission, in roomske missypost, yn 'e brân stutsen hiene. Dêrop teach er mei acht kompanjyen kavalery en in ôfdieling artillery op nei de missypost om dy te ûntsetten en om 'e Yndianen te bestraffen. Yn 'e delling fan it beekje de White Clay Creek, likernôch 24 km benoarden it Pine Ridge-agintskip, kamen de Amerikaanske troepen ûnder fjoer te lizzen fan wat nei alle gedachten in groep Brulee-krigers ûnder lieding fan it opperhaad Slacht-Twa wie, dy't earder dy moarns ek in wraam dien hiene op 'e bagaazjetrein fan it Amerikaanske 9e Kavaleryrezjimint.
Anneksaasje
In anneksaasje, fan it Latynske ad ("by") en nexus ("foegjen" of "foeging"), of in ynliving, is oerheveljen fan grûngebiet fan 'e iene polityk-steatkundige entiteit nei de oare. Yn it ynternasjonaal rjocht ferwiist it nei it ûnder twang ôfstean fan grûngebiet troch it iene lân, sadat dat tafoege wurde kin oan in oar lân. By sokke anneksaasjes giet it yn 'e regel om in diel fan it grûngebiet fan in lân dat oan in oar lân taheakke wurdt, mar it kin ek om in hiel lân gean dat syn soevereiniteit ferliest en opgiet yn in oar lân. Dêrby is it anneksearre lân of lânsdiel lytser of tinner befolke of alteast minder machtich as it lân dat de anneksaasje útfiert.
Gefjocht by Drexel Mission
Gefjocht
De Brulee besetten de hichten mei útsjoch oer de delling, mei as gefolch dat de 7e Kavalery yn 'e bedelte ûnder harren dekking sykje moast en fêst kaam te sitten. Hoewol't it ien kompanjy, ûnder it befel fan kaptein Charles Varnum, slagge en lûk him feilich werom, koe it grutste part fan 'e Amerikanen foar- noch efterút. Der kaam in detasjemint fan it 9e Kavaleryrezjimint ûnder lieding fan majoar Guy V. Henry, dat út Afro-Amerikaanske buffalo soldiers bestie, byneamd Henry's Brunettes, oan te pas om 'e 7e Kavalery te ûntsetten. Neitiid slagge it de 7e en 9e Kavalery mei-inoar om 'e Brulee út harren posysjes op 'e hichten te ferdriuwen.
Súdafrikaanske Republyk
Flagge fan de Súdafrikaanske Republyk
De eardere nasjonale flagge fan Súd-Afrika (fan 1928 oant 1994) hie, as skaaimerk yn de middelste streek, in horizontale flagge fan de republyk.
Anneksaasje
Under de Twadde Wrâldoarloch waarden yn Jeropa en Aazje grutte gebieten anneksearre, wêrby't hiele befolkingen de rjochten ûntsein waarden dy't se ûnder it ynternasjonaal rjocht by in militêre besetting hân hiene. Neitiid waard sadwaande yn 1949 yn 'e Fjirde Sjenêfske Konvinsje fêstlein dat sokke regels in absolút karakter hawwe, sadat it ynternasjonaal rjocht nea wer omsyld en bûten wurking steld wurde kin troch gebieten te anneksearjen. Los dêrfan wurde anneksaasjes sûnt de Twadde Wrâldoarloch troch de ynternasjonale mienskip yn prinsipe net mear akseptearre, hoewol't guon lannen, as se machtigernôch binne of as se machtigernôge freonen hawwe, der soms dochs noch mei fuortkomme.
Gefjocht by Drexel Mission
Neisleep
Yn in ûndersyk nei de gong fan saken yn it Gefjocht by Drexel Mission hie generaal-majoar Nelson A. Miles, Forsyth syn superieur, gjin goed wurd oer foar Forsyth syn dwaan en litten. Yn 't bysûnder utere er der krityk op dat Forsyth himsels yn 'e delling yn 'e pine sette litten hie, wat foarkommen wêze koe as er ferkenners foar syn haadmacht útstjoerd hie. Miles foege dizze konklúzjes as in taheakke ta oan syn ûndersyk nei Forsyth syn hâlden en dragen oangeande de Bloedbad fan Wounded Knee, dêr't er ek al net myld oer wie. De Amerikaanske minister fan Definsje Redfield Proctor skode lykwols beide ûndersiken oan 'e kant en spriek Forsyth frij fan alle oanklachten, sawol wat it Bloedbad fan Wounded Knee oangong, as wat it Gefjocht by Drexel Mission oanbelange.
Oan trije Amerikaanske militêren waard neitiid de Medal of Honor, de heechste Amerikaanske militêre ûnderskieding, takend foar harren rol yn it Gefjocht by Drexel Mission. Dat wiene kaptein Charles Varnum, sersjant 1e klasse Theodore Ragnar en soldaat Richard J. Nolan. Krapoan trije desennia letter waard fierders oan twadde luitenant Sedgwick Rice foar syn rol yn it gefjocht noch in Distinguished Service Medal taparte.
Anneksaasje
Guon foarbylden fan anneksaasjes binne:
Montpellier
thumb|Montpellier
Eisenstadt
Eisenstadt (Hongaarsk: Kismarton; Kroatysk: Željezno) is de haadstêd fan de Eastenrykske dielsteat Burgenland (Hongaarsk: Őrvidék; Kroatysk: Gradišće). Tagelyk is it ek de grutste stêd fan Burgenland. Bestjoerlik is Eisenstadt in statutêre stêd (in stêd mei in eigen bestjoer).
Skiednis
Ut fynsten die bliken dat it gebiet al yn de Hallstatt-tiid bewenne waard. Wat letter setten Kelten en Romeinen harren dêr nei wenjen. Yn de tiid fan it Grutte Folkeferfarren namen ferskillende Germaanske stammen en de Hunnen it gebiet yn. Om 800 hinne, yn de tiid fan Karel de Grutte, wennen der Bajuwaren. De earste fermelding fan de stêd wie yn 1264 as minor Mortin (it Hongaarske Kismarton). It gebiet foar doe ien fan de meast westlike dielen fan it Keninkryk Hongarije. Sûnt 1373 boude de aristokratyske famylje Kanizsai de stêd út mei muorren en dêrbinnen in wetterkastiel. Ut dy tiid stamt ek de namme Eysenstat (sterk, izer). Yn 1388 krige Eisenstadt merkrjochten. De bewenners fan West-Hongarije wiene fral Dútsk en troch ferpâning krige Albrecht VI it gebiet yn hannen; de dêrop folgjende oardel iuw bleau Eisenstadt ûnder Eastenryksk bestjoer. By it optsjen fan de Turken nei Wenen waard de stêd yn 1529 en 1532 troch de Turken oermastere.
Yntusken wiene de Habsburgers sûnt 1526 ek erflik keningen fan Hongarije woarn. Om de Hongaarske adel yn 'e mjitte te kommen kaam oan it Eastenryksk bestjoer fan it tsjintwurdige Burgenland in ein waard it gebiet mei Eysenstadt wer hielendal by Hongarije foege. De aadlike famylje Esterházy krige fan de roomsk-dútske keizer Ferdinand III yn syn funskje as kening fan Hongarije it gebiet Eisenstadt tawiisd. Foar harren loyaliteit oan it Hûs Habsburg waarden de Esterházy's yn 1687 troch Leopold I yn de ryksfoarstenstân beneamd. Under de prins-dynasty feroare it oansjen fan de stêd troch in grutte bouaktiviteit.
Op fersyk fan de boargerij waard Eisenstadt op 26 oktober 1648 de status fan in keninklike frijstêd ferliend, in status dy't te ferlikenjen wie fan in frije ryksstêd yn it Hillige Roomske Ryk. Eisenstadt wie allinne noch oan de kening ûnderdanich en betelle dêr 16.000 gûne en 3.000 amers wyn foar. Yn 1670 fong Paul I. Esterházy de Galantha bûten de stedsmuorren fan Eisenstadt en noch seis oanbuorjende plakken, meiïnoar de saneamde Siebengemeinden neamd, de 3.000 joaden op, dy't troch Wenen út de stêd ferdreaun waarden.
De famylje Esterházy ûntwikkele him gaueftich ta de rykste aadlike famyljes fan Midden-Europa. Hja besieten oeral paleizen, mar keazen foar Eisenstadt as harren residinsje. It âlde kastiel waard omboud ta in represintatyf slot en hja holden der in útwrydsk hôf op nei. Mei it yn tsjinst nimmen fan Joseph Haydn ta foarstlike kapelmaster yn de jierren 1760 sette in tiid fan kulturele hichtepunten útein. Yn 1809 waard Eisenstadt troch Frânske troepen beset. Nei dy tiid waard it stiller yn Eisenstadt en yn de jierren 1865–1898 moasten de Esterházy's it sels tige sunich oandwaan om't de famylje tefolle jild útjûn hie en allinne noch mei help fan de keizer oan in bankrot ûntkomme koe. De stêd wie kultureel op Wenen oanwiisd en die alle war om him wei te winen foar de magyarisaasje, in proses dat yn de lêste desinnia fan de 19e iuw fanút Bûdapest oplein waard om minderheden te ferhongaarskjen. Nei de Earste Wrâldkriich en de opheffing fan de dûbelmonargy Eastenryk-Hongarije fûn in trijejierrige striid plak om it Dútske West-Hongarije. De ferdragen fan St. Germain (Eastenryk) yn 1919 en fan Trianon yn 1920 (Hongarije) wiisde it gebiet ta oan Eastenryk, dat de namme Burgenland krige. Ödenburg (it tsjintwurdige Sopron) soe haadstêd wurde fan de nije dielsteat Burgenland, mar de útslach fan in referindum soarge der foar de stêd by Hongarije kaam en sadwaande waard Eisenstadt de haadstêd fan Burgenland.
Burgenland waard yn de nasjonaalsosjalistyske tiid opheft. It noardlike diel mei Eisenstadt waard by it Gau Niederdonau foege. De joadske ynwenners waarden ferdreaun of fermoarde. Yn de Twadde Wrâldkriich waard Eisenstadt ienris bombardearre, wêrby't 40 minsken it libben lieten. De stêd waard yn 1945 troch it Reade Leger oermastere, dat oant 1955 Burgenland beset hold.
Befolking
Nei't Burgenland by Eastenryk kaam feroare de etnyske en taalkundige struktuer fan de befolking ta in mear homogeen Dútske befolking. In soad Hongaarske beamten en militêren ferhûzen eni Hongarije. Yn 1934 bedroech it oandiel Hongaarsktaligen noch mar 5%. By de lêste folkstelling telde Eisentadt ûnder de ynwenners mei de Eastenrykske nasjonaliteit in oandiel fan 2,7% Hongaarsktaligen en 4% Kroatysktaligen. Ek de konfesjonele gearstalling fan de befolking feroare: it tal protestanten naam sûnt 1890 ta, wylst it tal joaden al nei 1836 troch ferhûzing nei Wenen ôfnaam. Fan de likernôch 400 joaden yn Eisenstadt oerlibben likbenrôch 250 de Shoah. Mar twa joaden kamen nei 1945 werom nei Eisenstadt.
St Margaret's (Westminster)
De Sint-Margaretatsjerke (Ingelsk: Church of St Margaret) by de Westminster Abbey op it Parliament Square yn Londen, Ingelân, wie, oant 1972, de Anglikaanske parochytsjerke fan it House of Commons. De tsjerke is wijd oan Margareta fan Antiochje, en makket mei de oanbuorjende Westminster Abbey en it Palace of Westminster diel út fan it wrâlderfgoed fan UNESCO. Yn de tsjerke wurdt alle sneinen tsjinst holden.
Skiednis
De tsjerke waard yn de 12e iuw stifte troch benediktynske muontsen foar de bewenners yn de omjouwing, sadat hja in eigen parochytsjerke hiene. De Margaretatsjerke waard tusken 1486-1523 op oantrunen fan kening Hindrik VII op 'e nij boud en de nijbou, dy't hjoeddedei foar in grut part noch jimmeroan deselde is, waard op 9 april 1523 ynwijd. De tsjerke soe de lêste tsjerke west ha dy't noch foar de reformaasje neffens de roomske tradysje oanklaaid waard. Besiden it grutte triomfkrús stiene de ryk beskildere bylden fan Marije en Jehannes, wylst yn it gebou ferskate kapellen wienen.
Reformaasje
Yn 1614 waard de Margaretatsjerke de parochytsjerke fan it Palace of Westminster. Doe't de Puriteinen harren net fine koene yn de liturgy sa't dy fierd waard yn de abdijtsjerke, keazen hja der foar om harren offisjele tsjinsten yn de Margaretatsjerke te hâlden.
De noardwestlike toer waard tusken 1734 en 1738 boud troch John James. Yn 'e selde tiid waard de tsjerke beklamme mei Portland-stien. Letter waarden troch J.L. Pearson it eastlike en westlike portaal tafoege. George Gilbert Scott restaurearre en feroare de tsjerke yn 1877 yn de tsjintwurdige foarm, alhoewol't er by syn wurk in soad fan skaaimerken fan de Tudorstyl yntakt hold. Troch de ûntfolking ferlear de tsjerke yn de jierren 1970 de funksje fan parochytsjerke en waarden de parochianen by oanbuorjende parochy's yndield, wylst de tsjerke yn behear oerdroegen waard oan de deken en it kapittel fan de Westminster Abbey.
Finsters
Yn it eastlike finster is in brânskildere raam út 1509, dat ynbrocht waard ta neitins fan de ferloving fan Arthur Tudor, de âldere broer fan Hindrik VIII, mei Katarina fan Aragon. Oarspronklik waard it raam makke foar de abdij fan Waltham en it waard fia in omwei yn 1758 oankocht troch de Margaretaparochy.
Oare finsters betinke William Caxton, de earste printer fan Ingelân, dy't yn 1491 yn de tsjerke begroeven waard, de yn 1618 eksekutearre en yn de tsjerke begroeven dichter-politikus Walter Raleigh, de dichter en parochyaan John Milton en admiraal Robert Blake.
It Neifolgjen fan Kristus
It Neifolgjen fan Kristus, yn it oarspronklike Latyn: De Imitatione Christi, is in kristlik boek fan 'e hân fan 'e Nederlânske skriuwer, mystikus, kanunnik en preester Tomas fan Kempen (±1381-1471). It is suver skreaun as in spirituële hânlieding foar leden fan 'e Moderne Devoasje-beweging dêr't Tomas fan Kempen ta hearde, en wie nei de Bibel it meast lêzen godstsjinstige boek yn 'e Lette Midsiuwen. Fierders is De Imitatione Christi ien fan 'e meast fertaalde wurken út 'e skiednis. It wurdt karakterisearre troch de klam dy't deryn lein wurdt op in ynderlik libben en it jin weromlûken út 'e wrâld, wêrmei't it tsjin oare kristlike ideologyen yngiet, dy't krekt in aktive neibearing fan Jezus Kristus foarsteane troch jin midden yn 'e wrâld te pleatsen. De Imitatione Christi datearret nei alle gedachten út 'e perioade tusken 1418 en 1427. De Fryske oersetting fan Adzer H. de Vries ferskynde yn 1929.
Ynhâld
De Imitatione Christi bestiet út fjouwer dielen of traktaten, wêrfan't it earste as titel hat: Nuttige winken foar it geastlik libben. Dêryn behannelet Tomas fan Kempen it jin weromlûken út it uterlike libben, ynsafier't jins plichten jin dat tasteane, en dêrfoar yn it plak it jin talizzen op in ynderlik libben troch alles dat idel en yllúzje is ôf te swarren. Men moat jin net fan dat rjochte paad ôf bringe litte troch de ferliedings en ôfliedings fan it deistich libben, mar leare om grutskens en leardens op te jaan en nederich te wêzen, nettsjinsteande wat teologen of oaren dêr ek fan tinke meie. Men moat leare om geduldich it tsjinsprekken en de minachting fan 'e wrâld te ferdragen sûnder derop yn te gean. Dêrby leit Tomas de klam op it belang fan allinnich-wêzen en stilte. Men moat meditearje oer de dea en libje as wie men in pylger en frjemdling op 'e ierde, mei't de ierde foarbygiet, mar it leauwe ivich is.
Yn it twadde diel, Opweitsingen foar in ynderlik libben, bordueret Tomas fierder op 'e tema's fan it earste diel. Hy jout ynstruksjes oangeande ynderlike frede, suverens fan it hert, in oprjocht gewisse, it bedimjen fan jins langstmen en winsken, it dwaan fan geduld en it ûnderwerpen fan jins wil oan God. Hy wol hawwe dat God dyjingen ferdigenje sil dy't in skjin gewisse hawwe, en dat wa't God helpt nimmen kweadwaan kin. Men moat it goede net oan jinsels taskriuwe, mar ynstee oan God, en men moat tankber wêze foar alles dat God jin jout. Hy beëiniget dit diel mei te sizzen dat as men jins krús willich draacht, it jin liede sil dêr't jin hinne wolle, mar dat as jin it mei tsjinnichheid drage, it in swierdere lêst wurde sil as dat men ferneare kin.
It trêde diel, De ynwindige treast, is it langste fan 'e fjouwer. It hat, oars as de earste beide dielen, de foarm fan in petear tusken Jezus Kristus en ien fan dy syn dissipels. Dêrby leart Jezus syn dissipel dat de rop fan it fleis gauris lûder is dy fan 'e spiritualiteit, mar dat de grutte kloften lju dy't nei dy rop harkje, op in dwaalspoar sitte. Men moat jin oerjaan oan 'e godlike wil en jinsels en jins eigen wil safolle mooglik fuortsiferje. Men hoecht net yn te sitten oer de takomst; want as men yn 'e grutste noed ferkeart, krekt dan is God jin it neist.
It fjirde diel, Godfruchtige opweitsing ta de hillich Kommuny, hat krektlyk de foarm fan in dialooch tusken Jezus en in dissipel. Tomas fan Kempen leit hjir Jezus de wurden yn 'e mûle dat troch de fiering fan it hillich jûnsmiel de krêft fan 'e minsklike siel fuortsterke wurdt. Wat gauwer oft men jin folslein oan God oerjout en net mear lykfolwat út eigen wil of geniet siket, wat gauwer oft men mei God feriene wêze en frede kenne sil.
Fryske oersetting
De Imitatione Christi waard yn 1929 ûnder de titel It Neifolgjen fen Christus yn it Frysk oerset troch Adzer H. de Vries. Dy 199 siden tellende fertaling waard útbrocht by Utjowerij A.J. Osinga te Boalsert, as nû. 17 yn 'e rige De Fryske Bibleteek.
Falken
De falken (wittenskiplike namme: Falconidae) binne de iennichste famylje fan fûgels yn it skift fan de falkeftigen (Falconiformes). De famylje telt sa'n 66 soarten ferdield oer 11 skaaien.
Daniël Livius de Kempenaer
thumb|Daniël Livius de Kempenaer Daniël Livius de Kempenaer (Ljouwert, 28 april 1713 - Den Bosch, 27 septimber 1772) wie grytman fan Lemsterlân fan 1752 oant 1772.
Daniël wie de jongste fan trettjin bern fan Danker de Kempenaer, Ried yn it Hof fan Fryslân en Romelia fan Andringa. Romelia wie de âldste dochter fan Tinco fan Andringa, grytman oer Lemsterlân.
Yn 1741 waard hy kaptein fan de ynfantery en yn 1745 ritmaster. Hy makke fjildtochten nei Dútslân, Brabân en Flaanderen en rekke dêrby twarris ferwûne.
Op 8 augustus 1752 waard De Kempenaer grytman fan Lemsterlân. Daniël troude yn juny 1754 mei Catharina Emants (De Haach, 1715), dochter fan Johan Emants, esssayeur fan de Generaliteitsmunten en Sara Maria van Bruijnesteijn, widdo fan Elias de Haze. Syn wenne doe yn it grytmanshûs Andringastate op De Lemmer.
Andringastate (De Lemmer)
thumb|Andringastate thumb|Andringastate om 1750 Andringastate is in gemeentlik monumint oan de Schulpen op De Lemmer. It eartiidske lânhûs is alve finsters breed en bestiet út twa boulagen. Op de hoeken fan de lege skyldkape steane twa mânske skoarstiens mei buorden.
Oan de beide siden hat it gebou sydfleugels. De omliste yngong fan de eardere state siet on de foarside. De kroanlist en ien fan de dakkkapellen binne orizjineel. Yn de foargevel rjochts, dêr't de AMRO-bank earder siet, sit in peilstien dy 't de wetterhichte oanjout fan in floed fan oktober 1881
Yn dit hûs út de santjinde iuw oan de slûskolk wenne oant 1873 de grytman fan Lemsterlân. De earste bewenner wie in Tinco fan Andringa (1666-1689), de lêste aadlike bewenner wie jonkhear Wilco van Andringa de Kempenaer (1809 -1873). Andringastate waard troch erfgenamten yn 1888 ferkocht. De state waard doe opdield. Yn de santiger jierren fan de tweintichste iuw ketste it plan ôf om it nije gemeentehûs der yn ûnder te bringen.
Tsjerke fan Hitsum
De Tsjerke fan Hitsum is in tsjerkegebou fan de PKN-gemeente Achlum-Hitsum. De tsjerke stiet oan de Tsjerkebuorren, Hitsum en is in ryksmonumint.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1883 boud as in Nederlânsk-Herfoarme tsjerke neffens it ûntwerp fan M. Hofstra út Frjentsjer. De earste stienlizzing troch de 5-jierrige soan fan de doedestiidske dûmny wurdt betocht mei in gevelstien yn de noardlike muorre. De nijbou ferfong in tsjerke út de 16e iuw, earder wie de sealtektoer al yn 1819 ferfongen troch in toer mei in ynsnuorre spits. By de ôfbraak fan de sealtektoer wie der praat oer dowestien en dat betsjut dat Hitsum al tusken de 10e en 12e iuw in tsjerke hân hat. Op 4 novimber 1883 waard de hjoeddeiske tsjerke yn gebrûk nommen. Letter is de súdlike muorre bepleistere. Yn 1951 folge in ommitseling fan de toer. Oan de súdlike kant fan de toer is in konsistoarje oanboud. Yn de jierren 1980 is it ynterieur restaurearre. Yn dy tiid binne ek de kroanluchters ophongen.
Ynterieur
De sealtsjerke wurdt oerkape mei in tonferwulft. De preekstoel stiet oan it eastlike ein en it westlike ein wurdt ôfsletten troch de galerij foar it oargel. Ut it lêste fearn fan de 17e iuw datearje de twa houten lesseners. De fjouwer sierlike tekstbuorden stamme alle fjouwer út it lêste fearn fan de 18e iuw. Ek de achthoekige kânsel stamt noch út de âlde tsjerke en datearret út it begjin fan de 19e iuw. Oan de lessener is in opfallen doke befêstige, it symboal fan de Hillige Geast. It klankboerd is fan lettere datum en tagelyk mei de bou fan de tsjerke makke.
Klok
Yn maart 1943 waarden yn it ramt fan de klokkenfoardering troch de besetter de twa klokken út de toer fan de tsjerke helle. Nei de befrijing waard de grutste klok werom fûn en wer ophongen yn de toer. De orizjinele bongel is doe nei alle gedachten wei rekke en yn 2008 waard der in nije bongel montearre. Dy klok waard yn 1637 getten troch Jacob Noteman út Ljouwert.
Oargel
It ienmanualige oargel waard yn 1855 troch de L. van Dam en Soannen út Ljouwert boud. It ynstrumint stiet op in galerij, dy't troch twa houten Konrintyske pylders wurdt ûnderstipe. Bakker & Timmenga restaurearre it oargel yn 1981 en brocht doe in lytse feroaring yn de disposysje oan.
Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2014
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2014 yn Montmeló op 11 maaie. It wie de fyfde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2014. Hy waard op it Sirkwy fan Barcelona-Kataloanje hâlden. De race waard hâlden oer 66 omgongen, op it 4,7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307 kilometer.
Samira El Idrissi
Samira El Idrissi (Drachten, 14 desimber 1992) is in studinte, fjochtsportster en model fan mingd Frysk-Marokkaansk komôf. Hja waard yn 2015 wrâldkampioene taekwondo by de froulju.
Libben en karriêre
Njonken har sportkarriêre is El Idrissi ek aktyf as fotomodel en as mannekên. By fotoshoots of moadeshows moat hja geregeldwei mei make-up har blauwe plakken kamûflearje. Fierders studearret El Idrissi European Studies, wêrfoar't se staazje rûn hat yn it Jeropeesk Parlemint. Earder studearre se in healjier businesskommunikaasje yn it Frânske Cannes. Yn 'e simmer fan 2015 ferhuze hja fan Drachten nei Amsterdam, dêr't hja oant febrewaris 2016 dwaande wie mei har ôfstudearstaazje.
Yn it neijier fan 2016 rjocht El Idrissi de stifting LaForsa op, wêrmei't se jonge, kwetsbere famkes yn 'e leeftyd fan 12 oant 17 jier helpt om sterker te wurden en mear selsfertrouwen te krijen. Dat docht se troch de famkes taekwondo te learen, mar ek troch it fieren fan petearen en it troch harren by har modellewurk (bgl. it rinnen fan moadeshows) te belûken. El Idrissi begûn mei dit wurk yn Amsterdam, mar yn febrewaris 2018 sette se yn gearwurking mei de organisaasje Maatschappelijke Ondersteuning Smallingerland (MOS), de GGD en de gemeente Smellingerlân in soartgelikens projekt op yn har berteplak Drachten.
Tjeerd Halbes
thumb|230px|Skaadbyld fan Tjeerd Halbes Tjeerd Halbes (Bakkefean, 8 desimber 1748 - De Lemmer, 1 augustus 1800) wie in Frysk politikus.
Biografy
Hy wie in soan fan Halbe Tjeerds en Tetske (Teatske) Reinders. Tjeerd syn heit wie lânbouwer, keapman en feanbaas yn Bakkefean. Sels wied er eigener fan lân en huzen (û.o yn Duerswâld). Yn 1771 boaske er op De Lemmer mei Acke Feikes; sy stoar om 1791 hinne. Syn twadde frou wie A.T. Schultetus. Tjeerd Halbes wie heit fan fiif bern.
Nei it ta stân kommen fan de Bataafske Republyk yn 1795 waard er fan 13 augustus fan dat jier ôf lid fan de provisjonele representanten fan it Volk van Friesland. Fan 1 jannewaris 1796 ôf wied er lid fan Deputearre Steaten fan Fryslân en fan 29 april 1796 oant 1 septimber 1797 wie er lid fan de Earste Nasjonale Gearkomste foar it distrikt Balk.
Teffens wie er fan 30 jannewaris 1796 lid fan de kommisje dy't it hâlden en dragen fan alle amtners en betsjinners ûndersocht.
Into the Fire (roman fan Elizabeth Moon)
Into the Fire is in science fiction-roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Elizabeth Moon. De titel betsjut letterlik: "Yn it Fjoer" of "It Fjoer Yn", mar it is de twadde helte fan it Ingelske sprekwurd out of the frying-pan into the fire ("fan 'e bakpanne yn it fjoer"), dat itselde betsjut as "fan 'e wâl yn 'e sleat" of "fan 'e rein yn 'e drip". As titel kin Into the Fire sadwaande better oerset wurde as "Yn 'e Drip". It boek spilet yn 'e fiere takomst, as de minskheid him nei de stjerren ta ferspraat hat, en fertelt it ferhaal fan Ky Vatta, in telch út in foaroansteande famylje fan keapfarders yn 'e romte, dy't it brocht hat ta admiraal fan in ynterstellêre marine. Into the Fire is it twadde diel fan 'e Vatta's Peace-searje, dy't in fuortsetting is fan Moon har eardere Vatta's War-rige, en is it direkte ferfolch op 'e roman Cold Welcome. Into the Fire waard yn 2018 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Del Rey Books.
Wat foarôf gie
Doe't admiraal Kylara Vatta ("Ky" foar har freonen) in healjier lyn foar it earst yn jierren op har thúsplaneet Slotter Key weromkearde, stoarte it romtefear dat har nei it planeetoerflak ferfierde troch sabotaazje del yn 'e Súdlike Iissee. Ky en de oare oerlibbenen wisten de kust fan it ûnbewenne kontinint Mixland te berikken, dêr't se op 'e skoalle oer leard hiene dat dêr de terrafoarming mislearre wie. It hie yn prinsipe in grutte keale rots wêze moatten. Doe't se dêr arrivearren, die lykwols bliken dat der planten en bisten by 't folop wiene, en boppedat in geheime legerbasis. Dejingen dy't de wierheid oer Mixland al iuwenlang geheim holden om it kontinint sels eksploitearje te kinnen foar mynbou en oare lukrative aktiviteiten (deselden dy't ek efter de sabotaazje op it romtefear sieten), wiene wisberet om Ky en de oare ûnwinske tsjûgen út 'e wei te romjen. Troch yngripen fan Ky har ferloofde Rafe Dunbarger en har muoike Grace Vatta, de minister fan Definsje fan Slotter Key, slagge it Ky en de oare santjin oerlibbenen om út Mixland te ûntkommen.
Ynhâld
Into the Fire iepenet seis wiken letter, as Ky en Rafe nei Port Major, de haadstêd fan Slotter Key, weromkeare nei't se in skoft bekommen binne op it tropyske eilân Corleigh, dêr't Ky opgroeid is. Dêr hat se trouwens ûnderwilens noch mear as genôch te dwaan hân yn it ramt fan 'e ôfdracht fan har oandielen yn it famyljebedriuw Vatta Enterprises oan har nicht Stella, wat oarspronklik de reden wie foar har weromkear nei Slotter Key. Al rillegau nei oankomst yn Port Major kriget Ky lykwols in pear tebeksetters te ferwurkjen.
It docht nammentlik bliken dat de Romte Ferdigenings Macht har as kommandant en admiraal ferfongen hat om't se deawaand waard, en dat is in ûntwikkeling dy't net mear weromdraaid wurde kin. Mei oare wurden: Ky is har baan kwyt. Om it noch slimmer te meitsjen binne har bankrekkens blokkearre troch it regear fan 'e Moscoe Konfederaasje (dêr't it haadkertier fan 'e Romte Ferdigenings Macht fêstige is) fanwegen de as fertocht beskôge rol fan Ky by de dea fan har adjudante Jen Bentik (sjoch: Cold Welcome), dy't in boarger fan 'e Moscoe Konfederaasje wie. Fierders is der op Slotter Key ûnder Ky har ôfwêzichheid in nije wet ynfierd dêr't boargers fan 'e planeet harren nasjonaliteit ûntnimt as se ferskate jierren gjin gebrûk meitsje fan beskate rjochten lykas it kiesrjocht, it rjocht fan domisylje, ensfh. Dêrtroch is Ky, dy't de lêste jierren yn 'e Moscoe Konfederaasje taholden hat, de nasjonaliteit fan Slotter Key kwytrekke, en om't se nea in oare nasjonaliteit oannommen hat, blykt se no steateleas te wêzen. Tagelyk dêrmei komt ek oan it ljocht dat har ferloofde Rafe Dunbarger en dy syn assistint Edvard Teague harren fisa ferlinge moatten hiene, wat se troch alle omballingen net dien hawwe, sadat se no yllegaal op Slotter Key ferbliuwe, krekt as Ky sels. De trije wurde hjitfolge troch de ymmigraasjetsjinst fan Slotter Key, ferskânzje har yn 'e swier befeilige Vatta-wente yn Port Major en krije fan 'e abbekaten fan Vatta Enterprises it driuwende advys om fral net iepen te dwaan.
Ky har eigen swierrichheden falle lykwols yn it neat njonken it ferhaal dat de ûntsnapte korporaals Benazir Inyatta, Allie Barash en Durga Kamat dogge as hja by de Vatta-wente arrivearje. Dat binne trije fan 'e oare santjin oerlibbenen fan it delstoarten fan it romtefear en de oerwintering op Mixland. Nei't se fan it kontinint rêden waarden, wie Ky mei in fleantúch fan Vatta Enterprises nei Corleigh brocht, wylst de oaren, dy't allegear militêren fan Slotter Key wiene, oan 'e soargen fan 'e kriichsmacht oerdroegen waarden. Oan Ky, en ek har muoike Grace, de minister fan Definsje, wie ferteld dat de oare oerlibbenen medysk ûndersocht en behannele wiene en dêrnei op ferlof gien wiene om te bekommen yn it selskip fan harren famyljes. Inyatta, Barash en Kamat fertelle lykwols dat se drogearre, keal skeard en op oare manearen fernedere en mishannele waarden. Sûnt de rêding fan Mixland binne se op ferskillende lokaasje finzen holden en kear op kear ûnderfrege. Harren waard ferteld dat se op Mixland in tige besmetlike sykte opdien hiene en dat admiraal Vatta dêr al oan stoarn wie.
Dit komt allegear as in grutte skok foar Ky, en net minder foar har muoike Grace, dy't der ek alhiel gjin aan fan hie wat de oare oerlibbenen oandien wie. De gearspanning mank de striidkrêften fan Slotter Key blykt noch sa libben as in hert te wêzen, en as Grace der neifraach nei docht, komt oan it ljocht dat alle bewiismateriaal ferdwûn is dat Ky sa iverich sammele hie (lykas de flechtdatarecorder fan it romtefear, bloedmeunsters fan 'e fergiftige piloaten en it spoare-ûndersyk fan 'e sjitpartij dêr't sersjant Marek en Jen Bentik by omkamen). Hoewol't Ky net yn 'e kriichsmacht fan Slotter Key tsjinnet, en de oare oerlibbenen dus eins net har ûnderhearrigen binne, fielt sy har dochs ferantwurdlik foar harren, en se beslút daliks om de restearjende fjirtjin te rêden út harren finzenskip.
Underwilens wurdt der iverich socht nei de trije ûntsnapte froulju troch de oanhingers fan 'e gearspanning, dy't net inkeld út leden fan 'e striidkrêften fan Slotter Key bestiet, mar ek út 'e polityk ynfloedrike Quindlan-famylje en it misdiesyndikaat fan 'e famylje Malines. Men risselwearret om 'e oerbleaune fjirtjin finzenen nei ien lokaasje oer te bringen, in soarchynstelling, dêr't se stilwei likwidearre wurde kinne wylst nei bûten ta beard wurde sil dat se beswykt binne oan 'e besmetlike sykte dy't se op Mixland oprûn hawwe. Dêrfoar is it lykwols nedich dat se út militêre tsjinst ûntslein wurde fanwegen sûnensswierrichheden, en dêrfoar moat harren tastân beoardiele wurde troch in militêre kommisje. Yn dy fiifkoppige kommisje wurde de fjouwer kriichsmachtûnderdielen fan Slotter Key (lânmacht, loftmacht, marine en romtemacht) elts fertsjintwurdige troch ien ofsier. It fyfde lid is Sonja Tonaya Morrison, de sersjant-majoar fan 'e hiele kriichsmacht, dy't de soldaten en ûnderofsieren fertsjintwurdiget. Morrison stiet skeptysk foar de ferhalen oer dy't de kommisje te hearren kriget, en fermoedet dat de oerlibbenen fan 'e winter op Mixland net better reägearje om't se drogearre binne. Dat kin se lykwols net bewize, om't se in besmetlike sykte hawwe soene en yn karantêne holden wurde, sadat de kommisje harren inkeld fan efter glês te sjen kriget.
As lykwols sersjant Elena Maria Gossin, mei wa't Morrison yn oplieding west hat, har yn Morsekoade in S.O.S.-sein jout troch mei de eagen te knipperjen, rekket Morrison derfan oertsjûge dat har fermoeden kloppet. Se beseft lykwols dat se no tige hoeden wêze moat, om't wierskynlik ferskate oare leden fan 'e kommisje yn it komplot sitte. Dêrom jout se har wjerstân op tsjin 'e konklúzje dat de oerlibbenen sa siik binne dat se út tsjinst ûntslein wurde moatte en oerdroegen wurde moatte oan in ynstelling dêr't se de rest fan harren libben op kosten fan 'e kriichsmacht fersoarge wurde sille. Werom yn Port Major beslút se, om't se net wit wa't se yn 'e kriichsmacht noch fertrouwe kin, streekrjocht kontakt op te nimmen mei de minister fan Definsje, Grace Vatta. Dy bringt har yn kontakt mei Ky en Rafe, sadat Morrison behelle rekket yn 'e planning foar de befrijing fan 'e finzenen.
Mei help fan har nicht Stella en fan sersjant-majoar Morrison flânzet Ky in heal-klandestine rêdingsoperaasje byinoar dy't bestiet út harsels, Rafe en Teague, Morrison, generaal Molosay (de kommandant fan it militêr haadkertier yn Port Major), in pear ôfdielings kommando's dy't Molosay har taskikt, de nasjonale reserve en ferskate feeboeren yn it gebiet om 'e soarchynstelling hinne. As de finzenen út ferskillende lokaasjes nei de ynstelling ta brocht wurde, blokkearret 'losbrutsen' fee de wei sadat der stilholden wurde moat, wêrnei't de Ky, Rafe en Teague mei de kommando's de drogearre finzenen út 'e militêre ambulânses befrije. As de earste befrijde finzenen mei sersjant-majoar Morrison yn in transportfleantúch fan Vatta Enterprises nei de haadstêd ûnderweis binne, wurde se ûnderskept troch in eskader strieljagers. Harren piloat wurdt oardere te lânjen op in deunbye loftmachtbasis, of oars sil it transportfleantúch delsketten wurden. Dêrby ferriede de strieljagerpiloaten lykwols de namme fan 'e ofsier dy't efter dat befel sit: kolonel Iskin Kvannis, de kommandant fan 'e militêre akademy. Gjin hier op Morrison har holle dy't deroan tinkt om te dwaan wat har sein wurdt, mar foar't de strieljagers harren drigemint útfiere kinne, wurde se sels delsketten troch de laserstrielwapens fan 'e nasjonale reserve.
Tsjin 'e jûn binne alle finzenen befrijd, en hoewol't guon dêrby lichtferwûne rekke binne, hawwe se it allegear oerlibbe. As Ky en har meistanners dan einlings de mooglikheid hawwe om efter Kvannis oan te gean, blykt de fûgel al flein te wêzen. De oare deis wurdt Ky frege, dy't nea oan 'e militêre akademy ôfstudearre is (sjoch: Trading in Danger) om by wize fan interimbeneaming foar Kvannis yn 't plak kommandant fan 'e akademy te wurden. De militêre lieding moat nammentlik halje-trawalje in opfolger beneame en wit net wa't noch te fertrouwen is, behalven Ky, dy't de ôfrûne jierren hielendal net op Slotter Key west hat, en dus net by de gearspanning belutsen wêze kin. Dit hie in triomfantlike weromkear foar har wêze kinnen nei it ynstitút dat har jierren lyn de doar wiisd hat, mar Ky hat dizze post nea ambiëarre en nimt de beneaming no inkeld oan út plichtsbesef. Op 'e akademy fynt se al it bewiismateriaal werom dat sysels de ôfrûne winter by it delstoarten fan it romtefear en it ferbliuw yn 'e geheime militêre basis sammele hie, en dat Kvannis letter blykber efteroer drukt hie. Teffens ûntdekt se ferskate meistanners fan Kvannis-en-dy mank de stêf fan 'e akademy, dy't se oppakke lit.
Kvannis, Michael Quindlan (it haad fan 'e Quindlan-famylje) en harren bûnsgenoaten fiele har no foar it blok set en beslute in revolúsje te prebearjen tsjin it wettich keazen regear fan Slotter Key, in operaasje dêr't se ommers al jierrenlang tariedings foar troffen hawwe. Underwilens wiist generaal Molosay Ky derop dat ien fan har taken as kommandant fan 'e militêre akademy is, om yn gefal fan in oanfal op Port Major mei de kadetten fan 'e akademy de beskerming fan 'e presidint, it regear en it parlemint fan Slotter Key op har te nimmen. Dêrta besteane fjouwerhûndert jier âlde plannen dy't foar it earst opsteld binne yn 'e begjintiid fan 'e kolonisaasje fan Slotter Key, en sûnt mar amper oanpast binne. Ky beseft dat Kvannis, as eardere kommandant fan 'e akademy, dy plannen út en tenei kenne moat. Dêrom beart se foar de bûtenwacht dat se dyselde plannen folget, mei guon foar de hân lizzende ferbetterings, lykas de oanlis fan rinfuorgen yn 'e tunen fan it regearingskompeks. Temûk lit se lykwols it hiele kompleks ûntromje en de presidint en de leden fan it regear en it parlemint ûnderdûke op adressen dy't oer de hiele stêd ferspraat binne.
As de oanfal komt, konsintrearje Kvannis-en-dy harren op 'e ferovering fan it no lege regearingskompleks, dat 'ferdigene' wurdt troch automatisearre batterijen yn 'e rinfuorgen, dy't de opstannelingen oansjogge foar de kadetten fan 'e militêre akademy. Wylst de leechste klasse de gebouwen fan 'e akademy ferdigenet tsjin in healhertige oanfal fan in pear hûndert opstannelingen (benammen mannen fan Quindlan en Malines), beskermje de twadde-klassers de presidint, de ministers en de parlemintsleden, wylst Ky sels mei de beide heechste klassen de militêren fan Kvannis yn 'e beide flanken oanfalt. Nei in nacht fan ferbittere gefjochten krije de loyalisten de oerhân en wurde de opstannelingen ferdreaun of moatte har oerjaan. Kvannis ûntkomt, mar Michael Quindlan wurdt deasketten as er letter eigenhandich in moardoanslach op Grace en Stella Vatta docht.
Monster Magnet
Monster Magnet is in Amerikaanske Stonerband yn 1989 oprjochte yn Red Bank troch gitarist en sjonger Dave Wyndorf. De band brocht yn 1991 syn debútalbum Spine of God  út. Monster Magnet hat alve studio-albums útbrocht.
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 1992
De ‘’’IXe Paralympyske Simmerspullen’’’ waarden yn 1992 yn Barcelona, Spanje hâlden.
Westerkertier (gemeente)
De gemeente Westerkertier is sûnt 1 jannewaris 2019 in gemeente yn de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie troch gearfoeging fan de eardere gemeenten Súdhorn, Gruttegast, Mearum en De Like. De gemeente komt foar it measte oerien mei it gea Westerkertier. Dêrnjonken is ek in diel fan de eardere gemeente Winsum by it Westerkertier foege, de rest fan dy gemeente waard yndield by de ek yn 2019 ûnstiene gemeente It Hegelân (Het Hogeland). It gemeentehûs fan de gemeente Westerkertier stiet yn Súdhorn. De gemeente hie op in ynwennertal fan  (boarne: CBS).
Skiednis
Oant 1990 bestie de hjoeddeiske gemeente Westerkertier út de gemeentes Ezinge, Oldehove, Grypstsjerk, Súdhorn, Aduard, Oldekerk, Gruttegast, Mearum en De Like. Yn dat jier waarden de acht ferskate gemeentes oant fjouwer werombrocht: Súdhorn, Gruttegast en de doe al besteande gemeentes Mearum en De Like. De gemeente Ezinge waard doe gearfoege mei de gemeente Winsum.