cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gryt van Duinen
Karriêre
Van Duinen kaam yn 1971 by Omrop Fryslân, yn 'e tiid dat it noch de Fryske ôfdieling fan 'e RONO wie, dy't hiel Noard-Nederlân en teffens East-Nederlân betsjinne. Se wie dêr de earste froulike redakteur. Fan 1975 ôf wie se as presintatrise op 'e radio te beharkjen. Har trochbraak as de "stim fan Fryslân" kaam yn 'e winter fan 1978-1979, doe't se ûnder en nei de sniestoarm fan 14 febrewaris, dy't it iepenbiere libben yn Fryslân folslein lamlei, yn 'e mande mei har kollega's Eelke Lok en Rein Tolsma suver oan ien wei troch op 'e radio wie om ferslach te dwaan oer de ekstreme sniefal en alle swierrichheden dy't dêrtroch feroarsake waarden.
Yn 'e 1980-er jierren wurke Van Duinen behalven as presintatrise ek as ferslachjouster foar Omrop Fryslân. Yn 1992 stapte se oer nei de ôfdieling Lanlike Telefyzje, wêrfoar't se djipdollende en persoanlike dokumintêres makke, dy't op sneintemoarn útstjoerd waarden op Nederlân 2 om neitiid op 'e eigen tillefyzjestjoerder fan Omrop Fryslân werhelle te wurden.
Om 'e iuwwiksel hinne wie Van Duinen de betinkster en ien fan 'e driuwende krêften efter Simmer 2000. Dat wie in grut opset en tige súksesfol projekt mei tal fan regionale en lokale aktiviteiten ta fiering fan 'e Fryske identiteit yn ferbân mei de ein fan it âlde milennium en it begjin fan it nije. It is benammen yn it kollektyf ûnthâld fan 'e Friezen stykjen bleaun fanwegen ien ûnderdiel, de Grutte Friezereüny, wêrby't Fryske emigranten en har neikommelingen útnûge waarden om yn 'e simmer fan 2000 massaal werom te kommen nei Fryslân. Foar har ynset foar Simmer 2000 ûntfong Van Duinen yn 2000 de Fryske Parsepriis en yn 2001 it earste Gouden Liuwke fan 'e stêd Ljouwert.
Njonken har deistich wurk by Omrop Fryslân wie Van Duinen bestjoerslid foar it Frysk Festival. Ek siet se yn it bestjoer en wie se it gesicht fan 'e Stichting Keimpetille: It Pontsje Werom. It krewearjen fan dy organisaasje brocht yn 'e simmermoannen op Keimpetille it fearpontsje oer it Van Harinxmakanaal werom, dat Van Duinen noch koe út har jonkheid. Fierders wurke se gauris as petearsliedster by alderhanne gearkomsten. Se wie ek aktyf yn 'e regionale polityk. Sa siet se fan 2007 oant en mei 2011 foar de Partij van de Arbeid yn 'e Provinsjale Steaten mei as portefúlje Taal en Kultuer.
Priveelibben
Sûnt de twadde helte fan 'e 1990-er jierren oant syn ferstjerren yn 2005 hie Van Duinen in relaasje en wenne se gear mei de histoarikus en publisist Jan Pyt Janzen (1945-2005). Se wenne lang te Goutum, ûnder Ljouwert.
Lettere jierren en ferstjerren
Doe't der yn 2013 by Omrop Fryslân omreden fan besunigings in nije reorganisaasje oankundige waard, besleat Van Duinen dat net ôf te wachtsjen. Ynstee gie se mei prepinsjoen. Neitiid waard se ferjitlik en net lang nei't se opholden wie te wurkjen waard by har de sykte fan Alzheimer fêststeld. Yn 2018 koe se net mear thúsbliuwe en ferhuze se fan Goutum nei it fersoargingshûs September, yn Wytmarsum. Dêr waard se har lêste fiif libbensjierren ferpleegd. Op 'e lette jûn fan moandei 3 april 2023 ferstoar Van Duinen dêre yn 'e aldens fan 72 jier oan 'e gefolgen har sykte.
685
Foarfallen
thumb|right|200px|Konstantyn IV en syn heit Konstans II
Ferstoarn
680'erne
Jacob fan Strij
thumb|225px|It [[Jacht (fartúch)|jacht fan de VOC- keamer Rotterdam begroetet in Eastynjefarder by Hellevoetsluis 1790]] thumb|Lânskip mei beammen en fee, Doardt op 'e eftergrûn Jacob fan Strij (Dordrecht, 2 oktober 1756 - dêre, 4 febrewaris 1815) wie in Nederlânske keunstskilder.
Libben en wurk
Jacob fan Strij, soan fan de Doardtske skilder en tekener Leendert fan Strij en Catharina Snak, krige syn earste oplieding ta skilder en syn broer Abraham fan syn heit. Dêrnei folge er de oplieding oan de Antwerpske skildersakademy en krige er les fan de Antwerpse skilder Andreas Lens. Werom yn Doardt ûntwikkele er him ta in lânskipsskilder. Sawol ôfsûnderlik as tegearre mei syn broer Abraham skildere er ferskate behingsels foar opdrachtjouwers yn Doardt. Op 24 desimber 1786 boaske Jacob fan Strij yn Doardt oan de yn Nijmegen berne Magdalena Cornelia fan Rijndorp.
Yn syn lettere libben waard Fan Strij bot pleage troch jicht, wêrtroch't it skilderjen dreger waard. Op it troch Pieter Christoffel Wonder makke portret fan Van Strij is syn lijen yn byld brocht. Ek yn it nei oanlieding fan dit portret makke gedicht troch Van Braam wurdt syn sykte neamd. Hy bleau lykwols oant syn ferstjerren syn wurk as skilder dwaan.
Fan Strij ferstoar op 4 febrewaris 1815, 58 jier âld.
Soannen
Jacobs soan Hendrik waard ek skilder. Hy en syn broer namen learlingen oan nei't se it atelier fan harren heit oernaam hiene. Harren learlingen wiene Pieter Rudolph Kleijn, Johannes van Lexmond, Jacob de Meijer, Johannes Rutten, Johannes Schoenmakers, Johannes Christiaan Schotel en Gillis Smak Gregoor.
Jacobs broer Abraham fan Strij wie in foaroansteand stichtend lid fan it Teekengenootschap Pictura Dordrecht doe't dat yn 1774 oprjochte waard. Ek Jacob sleat him nei syn weromkommen fan syn stúdzjeperioade yn Antwerpen oan by Pictura. Hy waard troch syn tiidgenoaten omskreaun as in belêzen man dy't yn heech oansjen stie. Hy joech lêzingen by it Teekengenootschap Pictura Dordrecht oer de skilderijen fan de âlde masters en de mytology. .
Wurk
Jacob van Strij skildere italiaanske lânskippen, berchlânskippen, stedsgesichten, winterlânskippen, portretten, arsjitektuerskilderijen en marines. Hy liet him ynspirearje troch de 17e-iuwske lânskipsskilders út de Hollânske Gouden Iuw, benammen Albert Cuyp.
Fan Strij stuts in soad muoite en tawijing yn it kreëarjen fan syn wintertafrielen. Om ta in sekuere imitaasje fan de natuer te kommen oerwûn er syn minne sûnens (hy hie jicht) en gie er yn de bitende kjeld op in lutsen slide op paad om sketsen te meitsjen foar syn komposysjes. Dy sketsen waarden yn syn atelier brûkt foar ferskate skilderijen. Fan him is witten dat er fariaasjes fan syn eigen komposysjes skildere.
Buwekleaster (buorskip)
thumb|Buwekleaster Buwekleaster, Bomkleaster of Bouwekleaster is in buorskip yn de gemeente Achtkarspelen. It wurdt ek wol Bouweklooster, Buveklooster of Buvoosklooster neamd. It leit beëasten Droegeham en benoarden De Harkema. Yn Buwekleaster stie earder in kleaster dat ek fan Buwekleaster hiet, en dêr't de buorskip nei ferneamd is. Oare nammen binne Buwenklooster, Bouwecloester en Buwa Cloester.
List fan stedssekretarissen fan Starum
De stedssekretarissen fan Starum binne oant 1958:
Georg Wilco thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg
Georg Wilco baron thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (Eanjum?, 14 oktober 1637 - Eanjum, 15 novimber 1674) wie grytman fan East-Dongeradiel.
Wie hear fan Vischhuizen en Wiarden, de ienige soan fan Johannes Onuphrius baron thoe Schwartzenberg, wie troud mei Helena Maria fan Schwartzenberg, (*16 septimber 1646), dochter fan Willem baron thoe Schwartzenberg en Jannette Tjarda fan Starckenborg, by wa't hy fjouwer bern hie. Lei op 5 maart 1653 de eed fan grytman fan East-Dongeradiel ôf. Yn 1671 wie hy mei Philips fan Humalda, Ried ordinaris oan it Hof fan Fryslân, kommittearde ta it oanlizzen fan de nije stienen slûs fan Ezumazyl, wêroan de earste stien lein waard troch syn soantsje Wilco, âld sân, en Frans fan Humalda, soantsje fan boppeneamde Philips, âld tsien jierren. Als kommissaris polityk wenne hy yn 1671 de Synoade fan Boalsert by. Hy wenne krektas syn heit op de Holdingastate
List fan planetoïden 42701-42800
Dit is in list fan planetoïden 42701-42800.
Fuotbalferiening Haulerwyk
Fuotbalferiening Haulerwyk wie in fuotbalklup út Haulerwyk, oprjochte op 30 novimber 1936. It earste team spile yn 2008 yn de 4e Klasse Snein, dêr't it yn 2006 hinne promovearre wie fan de 5e klasse. Tegearre mei Haulerwykske Boys hie VV Haulerwyk in jeugdferiening HJC, Haulerwykse-Jeugd-Combinatie.
De sportakkomodaasje hie 3 fjilden en in treningsfjild (4 fjilden). Op 1 july 2015 fúsearre VV Haulerwyk mei Haulerwykske Boys ta Sportferiening Haulerwyk.
Gerhard Vlieger
Gerhard Vlieger wie in timmerman en fierljepper fan Feanwâldsterwâl. Waard seis kear Frysk Kampioen Fierljeppen by de senioaren. Yn 2006 waard er úroppen ta Grutste ljepper fan de lêste fyftich jier. Hy is de broer fan Jouke, Pieter Hinke en Tineke Vlieger.
Westerbuorren (Skiermûntseach)
Westerbuorren wie in earder doarp op it waadeilan Skiermûntseach.
Baanhurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 2008
200px|thumb|right|200px|De Paralympyske Velodrome fan Peking 2008
De XIIIe Paralympyske Simmerspullen hiene plak yn Peking, de haadstêd fan de folksrepublyk Sina. It baanhurdfytsen waard holden yn de Laoshan Velodrome.
Team
{| width=60%
Tad Hilgenbrink
Tad Hilgenbrink (wiere namme: Tad Davie Hilgenbrinck Quintana; Quincy (Illinois), 9 oktober 1981) is in Amerikaansk toaniel-, tillefyzje- en filmakteur fan mingd Meksikaansk-Nederlânsk etnysk komôf. Hy waard benammen bekend mei de rol fan Matt Stifler yn 'e filmkomeedzje American Pie Presents: Band Camp.
Libben en karriêre
Hilgenbrink waard yn 1981 berne yn Quincy, yn 'e steat Illinois. Hy trochrûn de middelbere skoalle oan 'e pleatslike Quincy Senior High School, dêr't er aktyf belutsen wie by muzyk en teätter. Letter folge er in teäteroplieding oan 'e Universiteit fan Millikin, yn Decatur (Illinois), wylst er yn 'e simmerfakânsjes staazje rûn yn The Little Theatre on the Square yn Sullivan (Illinois). Hilgenbrink studearre ek yn 'e Britske haadstêd Londen, dêr't er him talei op it wurk fan Shakespeare, en ûnder mear spile yn in produksje fan In Midsimmernachtdream. Hy sleat syn stúdzje ôf mei it beheljen fan in bachelortitel.
Yn 2003 makke Hilgenbrink diel út fan 'e akteursploech fan it projekt Summer 2003 yn 'e stêd Wichita, yn Kansas. Yn in skouboarch dêre, it Music Theatre of Wichita, spile er doe yn musicals as Footloose, Oklahoma!, Good News, Chicago en The Scarlet Pimpernel. Nei't er yn 2004 ferskate súksesfolle rollen hân hie yn Londen en New York, reizge er nei Los Angeles om syn lok te beproevjen yn 'e filmyndustry fan Hollywood. Hy joech himsels mar fjirtjin dagen om 'e grûnslach foar in film- en tillefyzjekarriêre te lizzen, mar nei't er sawol in gastrol krige yn 'e tillefyzjesearje It's All Relative as de tillefyzjekwis The Price Is Right wûn, besleat er te bliuwen.
Yn 2005 briek Hilgenbrink nasjonaal en ynternasjonaal troch mei de haadrol yn 'e gross-outfilmkomeedzje American Pie Presents: Band Camp. Hy spile yn dy film Matt Stifler, de jongere broer fan Steve Stifler út 'e oarspronklike American Pie-trilogy, spile troch Sean William Scott. De rol fan Matt Stifler wie earder spile troch Eli Marienthal. Hilgenbrink waard derfoar útkeazen fanwegen syn fysike likenis ta Scott. Yn Band Camp is Matt Stifler in tiner dy't net doge wol en allegeduerigen oaren tefiter nimt op manearen dy't faker al as net op himsels weromslane. Hy wurdt nei in simmerkamp stjoerd foar skoalmuzykkorpsen, dêr't er fereale rekket op Elyse Houston, spile troch Arielle Kebbel.
Yn 2006 hie Hilgenbrink de haadrol yn 'e folle serieuzere film The Curiosity of Chance. Dêryn spile er in homoseksuële learling dy't op in nije middelbere skoalle komt en dêr syn eigen plak feroverje moat. Oare films dêr't Hilgenbrink yn spile, wiene û.m. Epic Movie (2007, Disaster Movie (2008) en Amusement (2009. Hy hie de haadrol yn Lost Boys: The Tribe, út 2008, en ek yn The Last Low Tide en The Hills Run Red, beide út 2009. Sûnt 2010 hat Hilgenbrink benammen toanielrollen hân.
Rjochter
thumb|250px| [[2006]] In rjochter is immen dy't him dwaande hâldt mei rjocht sprekken yn skelen en makket part út fan de rjochterlike macht. De rjochter felt in oardiel oer de gefallen dy't oan him foarlein wurde. Yn alle gefallen wurdt it oardiel fan in rjochter folge.
Rjochterlike macht
De Nederlânske rjochterlike macht bestiet út:
De rjochters krije op 'e sitting bystân fan in griffier en it administrative wurk wurdt dien troch de griffy. Om syn ûnôfhinklikens wurdt in rjochter foar it libben beneamd.
Us rjochterlike organisaasje is ûntstien yn de Frânske tiid doe't Nederlân in part fan Frankryk wie en is foar in grut part ûntliend oan it Frânske rjocht.
SCS (Drachten)
Skiednis
It idee om in nije feriening op te rjochtsjen ûntstie yn de kantine fan Fuotbalferiening Drachten. Nei ûnfrede oer it feit dat der gjin gehoar jûn waard oan inisjativen fan legere alvetallen, groeide stadichoan it idee om in nije feriening op te rjochtsjen. De klup waard offisjeel oprjochte op 25 maart 1989. Der koe spile wurde op it terrein fan it destiidske Maartenswouden, it lettere Talant. It tenu bestie út in blau shirt mei in wite broek en blauwe sportsokken.
De besteande sealôfdieling gie troch ûnder in nije namme Futsal Dragten. De sealfuotbalklup hat wyls 8 heare- en ien damesteam dy 't yn ferskate kompetysjes spylje.
686
Foarfallen
thumb|right|300px|De Kaana yn Karakol
Ferstoarn
680'erne
Friesche Sagen
Friesche sagen is in samling fan sêgen út Fryslân en ferskynde yn 1925, de skriuwer is Theun de Vries. De Vries brûkte foar dit wurk ferhalen út Uit Friesland's Volksleven (1896), fan Waling Dykstra, en syn skoalfreon Henk Persijn woe de tekeningen foar it boek fersoargje. It waard útbrocht troch Scheltens & Giltay út Amsterdam.
Yn it jier 2000 ferskynden de ferhalen en sêgen fannijs yn Friesche sagen & Terugkeer.
De ynhâld:
Kristensosjalisme
Kristensosjalisme is in streaming yn it religieusk-sosjalisme. Kristensosjalisten miene dat Jezus Kristus de earste sosjalist wie, en dat men yn mienskip fan goed libje moatte soe (of yn elts gefal sober libje moatte soe), yn oerienstimming mei Hannelingen 2 en 4, dêr't eat oer it libben fam de earste kristenmienskip ferhelle wurdt.
Yn it generaal is men tsjin militarisme, is men pasifistysk en stribbet men in sosjalistyske maatskippij nei. It Evangeelje, benammen de Berchrede is foar harren tige wichtich.
Yn it bûtenlân
It kristensosjalisme wie en is fral bekend yn Grut-Brittanje, dêr't de Christian-Socialist Movement part is fan de Labour Party. Bekende Britske kristensosjalisten wiene: Frederick Denison Maurice, Charles Kingsley, Thomas Hughes, James Keir Hardie, Philip Snowden, Sir Stafford Cripps, Tom Mann, Katharine Glasier, Margaret McMillan, Rachel McMillan en Arthur Henderson.
Yn de Feriene Steaten wiene by de oprjochters fan de American Socialist Party kristensosjalisten, sa as Norman Thomas en Upton Sinclair.
Ek de lettere befrijingsteology, in streaming yn de roomsk-katolike tsjerke dy't foaral yn Latynsk-Amearika neifolging fûn, kin ta it kristensosjalisme rekkene wurde.
Yn Nederlân
Yn Nederlân wie de kristensosjalistyske beweging fral warber om de Earste Wrâldkriich hinne.
De bekendste Nederlânske kristensosjalist wie ds. Willem Banning, in foaroansteand lid fan de SDAP en letter fan de PvdA. Inkele oare kristensosjalisten:
Ta it kristensosjalisme wurde net de kristenen rekkene, dy't harren oansletten by sosjalistyske partijen, om't sy as kristen de sosjalistyske polityk foarstean. Dy kristenen stiene meast ûnder ynfloed fan de Switserske ds. Karl Barth, dy't sels in oertsjûge sosjalist wie. Syn oanhang, de bartianen, sletten har bewust oan by de sosjaaldemokratyske, sels radikaal-sosjalistyske partijen oan, omdat se kristlike partijfoarming ôfwiisden: men operearret fanút jins libbensoertsjûging yn de sosjalistyske partij. Wol wie der de Christelijk Democratische Unie, dêr't in soad bartianen lid fan wienen. De bekendste Nederlânske kristenen oansletten by sosjalistyske partijen wiene:
SC Feanwâlden
SC Feanwâlden spilet op de fjilden fan Sportpark "De Kemphaan" oan de Ljurkestrjitte yn Feanwâlden.
De feriening waard oprjochte mei de namme Stoarmfûgels, mar omdat der al in klup yn De Westereen en Warkum wie mei dy namme, moast de namme fan de FVB feroare wurde. Yn 1948 waard oan de kompetysje meidien ûnder de namme Fuotbalklup Feanwâldsterwâl (VCV). Doe't alle sportferienings fan Feanwâlden ûnder ien koepel kamen, waard de namme feroare yn Sportklup Feanwâlden (SCV). De fuotbalôfdieling soe dus eins Fuotbalferiening Sportklup Feanwâlden hjitte moatte, mar seit gjinien.
Yn 2014 hat de feriening De folgjende teams: 1, 2, 3, 4, 5, DA1, A1, B1, MB1, C1, MC1, D1, D2, E1, E2, E3, E4, F1, F2, F3.
Libanon
thumb|Beirût Libanon (Arabysk: لبنان‎, Lubnān, Libaneesk-Arabyske útspraak: [lɪbˈneːn]; Frânsk: Liban), offisjeel bekend as de Libaneeske Republyk (Arabysk: الجمهورية اللبنانية‎, al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah, Libaneesk-Arabyske útspraak: [lˈʒʊmhuːrijje lˈlɪbneːnijje], Frânsk: République libanaise),  is in lân yn it Heine Easten. De haadstêd is Beirût en de presidint fan de republyk is sûnt 2016 Michel Aoun.
Libanons' lizzing op it krúspunt fan it Middelânske Seegebiet en it Arabyske efterlân hat soarge foar in rike skiednis en in kulturele identiteit dat him ûnderskiedt troch religieus en etnysk ferskaat.
Geografy
Libanon wurdt begrinzge troch:
Libanon is in bercheftich lân dêr't it berchtme mei deselde namme Libanon yn leit. De namme Libanon (ek "Loubnan" of "Lebnan") komt fan it Arameeske wurd laban dat 'wyt' betsjut, in ferwiizing nei de besnijde piken fan Libanon. De eastgrins mei Syrje wurdt markearre troch de Anty-Libanon, in oar berchtme. Tusken dy twa berchtmes yn rint de brede Bekafallei.
Fanwegen de hege bergen is der gjin tekoart oan wetter. De wichtichste rivieren binne de Litany en de Orontes (of Asy). De heechste berch is de Qurnat as Sawdā’ dy't 3088 meter heech is.
Al sûnt de tiid fan de Fenysjers is Libanon in wichtige leveransier fan hout. De Libanonseder is noch altyd it symboal fan it lân en opnommen yn de Libaneeske flagge.
Skiednis
Nei de ein fan it Ottomaanske Ryk stie Libanon fan 1920 ôf ûnder Frânsk protektoraat oant 1944 doe't it selsstannich waard. Sûnt 1958 wurdt it lân teheistere troch ynternasjonale krises en ynlânske konflikten dy't ferbân holden mei de spannen sitaasje yn it Midden-Easten.
Demografy
Libanon hat sa'n 4 miljoen ynwenners (stân 2008, skatte). Dêrfan is 95 % Arabyske, 4 % Armeenske en 1 % fan oare ôfstamming. Oer it lân ferspraad libje Koerdyske en 408.438 troch de UNRWA registreare Palastynske en ek Yrakse flechtlingen.
Yn de earste jierren nei de boargerkriich ferlieten sa as men oannimt mear as in miljoen minsken it lân - en om't offisjiele tallen net beskikber binne, giet it hjir om skattings.
Bertesifer 2005 (skatte): 1,8 % Stjertesifer 2005 (skatte): 0,6 % Bernestjertesifer 2005 (skatte) 0,2 % Alfabetisearringshichte folwoeksenen (> 15 jier) 2003 (skatte): 87,4
Religy
Yn Libanon wurde yn totaal santjin ferskate leauwensmienskippen offisjeel erkend en meitsje de moslims mei ûngefear 60% de grutste religy út. It kristendom is de twadde grutste religy mei goed 39% fan de befolking.
Moslims
De moslims binne ferdield oer soenniten, sjiïten, isma'iliten en alawiten. De soenniten wenje ferspraat oer it lân mar yn it noardwesten en it sintrum foarmje sy grutte groepen. Sy meitsje om-ende-by 20% fan de befolking út. Sy fielje har besibbe my de Arabieren yn de omlizzende lannen. De sjiïten wenje foaral yn it suden en it noardeasten fan Libanon benammen yn de Bekafallei. Der wurdt fan útgien dat sy hjoed-de-dei 28% fan de befolking útmeitsje. De sjiïten hawwe hichte bannen mei harren leauwensmaten yn Iraan en binne ek ynternasjonaal bekend troch harren Hezbollah partij. De alawiten foarmje in minderheid. Sy wenje ferspraat oer it lân sûnt de Syryske oerhearsking (jierren 1980) in rôl fan betsjutting spylje, dêr't ek de eardere Syryske presidint Hafiz al-Assad en syn opfolger Bashar al-Assad ta harren leauwensmienskip hearre.
Druzen
De druzen binne ûntstien as in ôfspjalting fan it sjiïsme mar beskôgen harren langer as moslims. Sy meitsje om-ende-by 6% fan de befolking út. Sy wenje benammen yn it Midden-Libaneeske Choufgeberchte. Inkelde wichtige famyljes binne klans fan Jumblatt en Yazbak. De lêste desennia spylje sy troch harren Progressive Sosjalistyske Partij in rôl fan betsjutting yn de polityk.
Kristenen
Meastepart fan de kristenen heart ta de Maronityske Tsjerke. Dy Maroniten meitjse sawat 23 à 25% fan de befolking út. Dat oantal wie foarhinne folle heger, troch emigraasje hawwe in soad kristlike Libanezen har de lêste sechstich jier te wenjen set yn it bûtenlân. As gefolch dêrfan is it oantal Kristenen neffens it oantal moslims stadich ôfnommen. De Eastersk-Orthodokse Tsjerke yn Libanon dy´t ûnder it Patriargaat fan Antiochje falt, is yn oantal de twadde grutste kristlike groepearring en meitsje 10% fan de befolking út. Sy wurde folge troch de Melkityske katoliken dêr`t 4% fan de befolking ta heart.
De kristlike mienskip yn Libanon bestiet fierder út: Armeensk orthodoksen, Armeensk katolieken, Syrysk Ortodoksen, Syrysk katolieken, Nestorianen, Galdeesk-Katoliken, Kopten, Roomsk-katoliken en Protestanten. Eksakte sifers oer it oantal leauwenden fan dizze tsjerkemienskippen binne net bekend.
De kristenen wenje foaral yn it sintrale westlike diel fan it lân om Beirût hinne, Zahlé en Bchareh yn it Libanonberchtme.
Lockheed Martin
Lockheed Martin hat de grutste definsjekontrakten yn de wrâld. Yn 2005 kaam 95% fan Lockheed Martin syn ynkomsten fan it Ministearje fan Definsje fan de Feriene Steaten, oare Amerikaanske agintskippen fan it federale regear en útlânske militêre kunden.
Produkten
Ferneamde produkten fan Lockheed Martin binne as wiene ûnder oaren:
Tineke Vlieger
Tineke Vlieger is in fierljepper út Oentsjerk. Se waard seis kear Frysk Kampioen (1975, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982 ) en fiif kear Nederlânsk kampioen It is de suster fan Pieter, Jouke en Gerhard Vlieger. Doe't se tsien jier wie sprong se by de Fryske Kampioenskippen yn Winsum in damesrekord fan 11,84 meter. Hie in PR mei aluminium polsstok fan 14.70 meter op 4 septimber 1982 yn Jaarsveld.
Midslân
thumb|right|lizzing fan Midslân thumb|right|Kaart fan Midslân Midslân (Midslânsk: Meslôns) is in doarp yn de gemeente Skylge. Sa't de namme al seit hat it yn it ferline midden op it eilân lein. Sûnt de Boskplaat it eilân de helte grutter makke hat leit it lykwols op it westlik part fan it eilân. It doarp is mei 871 ynwenners (2005) it op ien grutste doarp fan Skylge. Yn de buorren fan Midslân stiet in tsjerke mei in begraafplak der omhinne. De tsjerke is boud yn 1880, nei de sloop fan de om 1400 boude Sint Willebrordustsjerke. De âlde tsjerkeklok út 1512 is it iennige dat noch fan de Willebrordustsjerke oer is.
Skiednis
Midslân wie fanâlds it bestjoerssintrum fan it waadeilân Skylge. Op 29 desimber 1612 passearde de Akte fan Skieding, wêrby't Skylge opsplitst waard yn twa ferskillende gemeentes, West-Skylge en East-Skylge. Midslân wie fan doe ôf oan it bestjoerssintrum fan East-Skylge. In drost bestjoerde út it Drosthûs wei it eastlik part fan it eilân. Earst nei de Frânske besetting feroare dat. Skylge waard wer ien gemeente, mar it bestjoerssintrum waard ferpleatst nei West-Skylge.
Ekonomy
Fan oarsprong is Midslân in boeredoarp. Feehâlderij wie it foarnaamste middel fan bestean. Wyls is der gjin inkele feehâlder mear oer en is toerisme de grutste ynkommensboarne. It doarp hat ferskate foarsjennings foar de toerist, wêrûnder 1 hotel, 3 pensjons, 6 kroegen, 1 diskoteek, 11 restaurants en ythúskes, ferskate campings en simmerhúskes. Fierders is der yn Midslân in legere skoalle, in middelbere skoalle (MAFÛ/FMBÛ), in sportfjildekompleks, in helyhaven (foar ferfier fan pasjinten), in supermerk, in benzinepomp en it pleatslike kantoar fan de Stifting Oerol, dy't op Skylge it jierlikse Oerol Festival organisearret.
List fan stedssekretarissen fan Sleat
De stedssekretarissen fan Sleat binne oant 1958:
Midslân
Gea
Der lizze benammen greiden om Midslân hinne. De delten besuden en benoarden it doarp binne oerbliuwsels fan âlde slinken út de tiid dat Skylge noch net bedike wie.
Benoarden Midslân lizze de simmerhûsdelsettingen Midslân-Noard en Midslân oan See.
It doarp Stryp heart formeel ta de himrik fan Midslân.
Kultuer
Midslân is ien fan de doarpen op East-Skylge dêr't alle jierren op 6 desimber Sunderum fierd wurdt. Midslân hat in eigen doarpsbestjoer, de buorlju fan Midslân. Dy buorlju, de folwoeksen manlike ynwenners fan it doarp, fergaderje op de tredde freed fan it nije jier by it buorrebier, om de problemen fan it doarp op te lossen. Yn Midslân jildt de buorreplicht, de ferplichting om foar de mei-ynwenners te soargjen. Dy soarch hâldt mei yn it organisearjen fan de begraffenis fan ferstoarne doarpsgenoaten. Op 25 juny wurdt yn Midslân jierliks it Sint-Jansfeest hâlden, in draverij mei hynders sûnder seal yn de buorren, de Easterbuorren. Midslân hat in folksdûnsferiening, yn de simmer treedt dy feriening op. De feriening hat dracht oan dy't dêr eartiids op snein droegen waard. Yn maart wurdt alle jierren it Iepen Skylger Dartstoernoai spile. Op ferskate plakken wurdt der om ferskillende titels striden lykas dames en hearen single, it ferrassingskeppeltoernoai en de fêste dames en hearen keppeltoernoaien. Ek oan de jongerein wurdt tocht middels in jeugdtoernoai en in âlder-berntoernoai. Foar eventuele dielname oan it toernoai moat ier genôch ynskreaun wurde.
Midslân is ek it doarp dêr't troch Joop Mulder it Oerol Festival betocht waard as lytsskalich strjitteteaterfestival en no útgroeid is ta in festival fan nasjonale betsjutting.
Ut Midslân wei is it ljocht fan de Brandaris te sjen.
Dialekten
Oars as op oare dielen fan Skylge wurdt yn Midslân en dêr omhinne gjin Frysk dialekt sprutsen, mar in Hollânsk dialekt, it Midslânsk of Meslânzers. It dialekt is fergelykber mei it Stedsfrysk.
Bendiks Cazemier
Bendiks Walter Cazemier (Starum, 5 jannewaris 1931) wie in Fryske boargemaster.
Bouke van der Hem
thumb|right| Bouke van der Hem Bouke van der Hem (Tersoal, 6 juny 1946) Frysk skriuwer en mediator.
Bendiks Cazemier
Hy waard boargemaster fan de gemeente Drylts (1964-1970) en fan Wymbritseradeel (1970-1984). Yn 1984 waarden by in gemeentlike weryndieling de eardere gemeentes Drylts en Wymbritseradeel gearfoege ta de gemeente Wymbritseradiel. Cazemier wie dêrnei oant 1993 boargemaster fan de nij foarme gemeente. Hy hie meardere byfunksjes en wie ûnder oare foarsitter fan de Fryske Wyldskeakommisje en sekretaris fan it sintraal bestjoer fan Talma Rustoorden. Fan 1993 - 1994 wie hy waarnimmend boargemaster op It Amelân. Hy wie lid fan de CHU en letter fan it CDA.
Bouke van der Hem
Libben
Groeide op yn Tersoal as boeresoan. Nei it fuortset ûnderwiis yn Snits studearre er rjochten yn Grins. Dêrnei kaam er yn de sosjaal-jurydyske helpferliening en waard direkteur fan Stichting Maatskiplik Wurk Fryslân. Sûnt 2000 hat er yn Grins in buro foar ‘Mediation’, konfliktbemiddeling.
Yn syn stúdzjetiid wie er lid fan studinteferiening Bernlef en begûn mei it skriuwen fan proaza. Tegearre mei Sjoerd Bottema skreau er it orgaan fan Bernlef. As skriuwer debutearret er yn 1967 mei in ferhaal yn De Tsjerne, mar dan bliuwt it in tiid stil mei de skriuwerij. Yn 1998 pakt er de pinne wer op mei in ferhaal yn it Frysk. Syn debútroman Sloppe Opels ferskynde yn 2002. De haadpersoanen beskriuwt er as minsken dy't er ken. Yn 2005 ferskynt syn twadde roman It poadiumbeest. Hy nimt hjiryn stelling tsjin it folgjen fan opleine koades en tsjin it swijen as der sprutsen wurde moat. Hjirby hat er mei de opkomst fan Pim Fortuyn foar eagen.
687
Foarfallen
thumb|259px|In munt fan Euric II
689
Ferstoarn
680'erne
687
Ferstoarn
680'erne
Poppe fan Mellema
Poppe fan Mellema, oars Remmertsma, wie grytman fan East-Dongeradiel.
Soan fan Hessel Remmertsma en Bernsck Heslinga, waard, yn it plak fan syn foargonger, dy't fan de gritenij ferbeurd ferklearre waard, op 18 febrewaris 1517 troch Karel V as grytman fan East-Dongeradiel oansteld, neidat hy yn 1515 de eed fan huldiging ôflein hie. Hy boaske Eets Gaukema, dochter fan Ritske Gaukema en Geel Boetsma, en wenne op Mellemastate yn Eastrum.
UEFA Euro 1976
It Jeropeesk kampioenskip fuotbal 1976 waard fan 16 juny oant en mei 20 juny 1976 yn it doetiidske Joegoslaavje holden, de fjouwer wedstriden hiene plak yn twa stadions. Tsjechoslowakije waard kampioen.
Hendrik Edema van der Tuuk
Hendrik Edema van der Tuuk (Usquert, 6 septimber 1839 - Amsterdam 26 desimber 1914) wie in Nederlânsk predikant.
Libben en wurk
Dr. Van der Tuuk boaske yn 1871 mei Ida Helena Junius (1848-1919), dochter fan dr. Franciscus Johannes Jacobus Albertus Junius en Anna Maria Titia Viëtor. Ien fan harren bern wie byldhouwer Lambertus Franciscus Edema van der Tuuk.
Atte Jongstra
Atte Jongstra (Terwispel, 13 augustus 1956) is in Nederlânsk skriuwer en essayist, en dêrneist resensint foar NRC Handelsblad en Ljouwerter Krante. Hy publisearre gedichten ûnder it pseudonym Arno Breekveld.
Jongstra studearre Nederlânsk oan de Universiteit fan Amsterdam. Yn 1985 debutearre hy mei De Multatulianen. Yn 1990 krige hy de Geertjan Lubberhuizenpriis foar De psychologie van de zwavel, yn 1996 de Jan Greshoffpriis foar Familieportret.
De avonturen van Henri II Fix, skreau Jongstra nei oanlieding fan de oanskaf op in feiling fan in trijetal kisten fol manuskripten en oare dokuminten fan dizze 18e iuwske libbenskeunstner en ensyklopedist út Swol.
Atte Jongstra is aktyf binnen it Collège de 'Pataphysique, hjir ûnderskieden mei de Bâtafysyske Oarder fan it Swangrêd en skepper en behearder fan de Bâtafysyske Byldbank.
Op it slûseilân by Tsjonger Slûs II by Jobbegea stiet in objekt fan him. It is der delsetten yn 1999. It is in taalmonumint dat de grins markearret tusken it Stellingwerfsk en it Frysk.
Op 29 jannewaris 2009 ûntfong Jongstra de Max Pam Award, foar syn boek Klinkende ikken en yn 2016 de Constantijn Huygens-priis foar syn heule oeuvre.
Yn de autobiografyske roman Diepte! skilderet Jongstra de skiednis fan it doarp Terwispel (yn it boek Wispolia neamd). Yn dat boek spilet in gat dat yn Wormer yn 'e grûn ûntdutsen waard in grutte rol. De haadpersoan heucht him dat er as bern in manyske niget foar gatten ûntwikkele.
Wetjouwende macht
right|thumb|250px|Yngong fan it gebou fan de [[Twadde Keamer yn De Haach dêr't de wetten fan ús lân ta stân brocht wurde]] De wetjouwende macht is yn in rjochtsteat de macht dêr't it meitsjen fan wetten oan opdroegen is. Dy macht stelt de ynhâld fan de wetten en in rjocht yn in lân fêst. De oare machten binne de rjochterlike macht en de útfierende macht. In skaaimerk fan in rjochtsteat is de skieding fan de trije machten.
Grietje Spaanderman-Wielinga
Grietje Spaanderman-Wielinga (Sumar, 15 april 1899 - Snits, 18 maaie 1971) wie in Frysk skriuwster.
Biografy
Op skoalle wie Spaanderman-Wielinga goed yn it meitsjen fan opstellen. Doe't se 23 jier âld wie troude se mei de Harnzer oannimmer Jacob Spaanderman (1896 - 1968). Se krigen ien soan, dy't letter de grutte feart op gean soe. Yn 1952 giene se nei Wassenaar, dêr't in âld fabryksgebou ta pinsjon ferboud waard. Yn dy tiid waard har talint as skriuwster ûntdutsen. Letter, yn 1960, gie it pear foar de rêst nei Harns, doe krige Spaanderman-Wielinga mear tiid foar it skriuwen.
Har heit fertelde de húshâlding faak ferhalen dy't fral giene oer legindes, sagen, mearkes en spûkferhalen. Dy ferhalen wiene foar har as skriuwster in allegeduerige boarne fan ynspiraasje. Yn Sumar hie de húshâlding Wielinga it goed, mar har measte ferhalen geane fral oer de grutte earmoede fan de twadde helte fan de njoggentjinde iuw. Se skreau dan fral oer de earme kriten yn Fryslân, dêr't Sumar en omkriten ek by hearden.
Foar't se troude skreau se yn Sumar al har roman It goudene ûleboerd. It boek bleau tsientallen jierren yn de kast lizzen, oant se yn 1955 it manuskript oanbea foar de romanpriisfraach fan de Kristlik Fryske Folks Bibleteek (KFFB), se wûn doe fuortendaliks de haadpriis fan 1200 gûne. It boek waard in súkses; it waard werprinte yn 1979 en 1986. It boek waard letter bewurke ta in toanielstik fan it Iepenloftspul fan Burgum yn 1984. Underwilens skreau se tsientallen novellen, dy't publisearre waarden yn ûnder oare de Libelle, De Open Deur, De stim fan Fryslân, it Frysk Deiblêd ensafh.
Doe't se yn de jierren '60 nei Harns giene, samle se mei har man gegevens foar in roman oer Harns yn de twadde helte fan de njoggentjinde iuw. Se socht dêrby fral nei spûkskiednissen. Ien fan die ferhalen dy't se fûn hie, waard yn 1962 publisearre yn de Harnzer Krante. It boek oer Harns is lykwols nea foltôge en útjûn. Wa't der úteinlik mei it manuskript bard is, is oant hjoed-de-dei ûnbekend. Yn 1969 kaam wol it boek Moard yn toga út. It boek giet oer de moard troch de "Blikken Dominee" Johan Barger op Cato Mirande, op 6 maart 1894 yn Harns. Yn 2011 kaam der noch in boek út oer dat ûnderwerp; Simon Vuyk skreau it boek De blikken dominee dat útkaam by de Friese Pers Boekerij.
Yn totaal skreau Spaanderman-Wielinga seis boeken, dy't allegearre útbrocht binne troch de KFFB en útjûn binne troch útjouwer Osinga fan Boalsert. Nei har debút yn 1955 folge har twadde roman yn 1960: Juwielen Fearren. It boek is basearre op brieven en ferhalen fan har soan dy't op de grutte feart wie. Juwielen fearren binne fersiersels dy't by it Fryske earizer hearre. Har tredde boek, As de seemearmin sjongt, kaam yn 1962 út. It ferhaal spilet him yn de njoggentjinde iuw ôf yn Sumar, oan de igge fan de Burgumer Mar en de De Leien. Yn 1965 kaam har fjirde boek út: Kinke. De roman giet oer De Tike om 1900 hinne. It earste eksimplaar waard op 16 febrewaris 1965 oanbean oan de Harnzer boargemaster Berend Nauta.
Njonken har boeken skreau Grietje Spaanderman-Wielinga yn de jierren '60 in grut tal artikels foar it Frysk Deiblêd. Se ferstoar op 18 maaie 1971 yn Snits.
Utfierende macht
De útfierende macht is de macht yn in rjochtsteat dy't har dwaande hâldt mei it bestjoer fan it lân en dat foaral bestiet út: Frede slute, kriich fiere, soargje foar de iepenbiere oarder en it lân ferdigenje. De oare machten binne de wetjouwende macht en de rjochterlike macht. De útfierende macht hat ek as taak dat de wetten - útfurdige troch de wetjaande macht - tapast en neilibbe wurde.
Yn Nederlân is de regearing û.o. beklaaid mei de útfierende macht. By de provinsjes wurdt dat foarme troch de Kommissaris fan de Kening tegearre mei Deputearre Steaten. Yn de gemeente binne dat de boargemaster en wethâlders.
Tyne
De Tyne ûnstiet út de gearrin fan de rivieren, de Noardlike Tyne (North Tyne) en de Súdlike Tyne (South Tyne). De North Tyne ûntspringt oan de Skotske grins, en rint dêrnei troch it Kielder Forest, sûnder foar Hexham in plak fan belang oan te dwaan.
De South Tyne syn boarne leit yn Alston-Moor, Kumbria, en rint troch de plakken Haltwhistle en Haydon Bridge yn in delling dy't Tyne Gap neamd wurdt. De Muorre fan Hadrianus leit noardlik fan de Tyne Gap. Tafallich leit de boarne fan de Súdlike Tyne net fier fan dy fan de rivieren de Tees en de Wear.
De twa streamen komme byelkoar by Warden Rock ûnder Hexham yn Northumberland by in plak dat Meeting of the Waters hjit. Fan dat punt ôf giet de rivier fierder as de Tyne.
It greefskip Tyne en Wear is nei de rivier neamd.
Alddjip (Smellingerlân)
De namme Alddjip jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Ouddiep.
Joop den Uyl
Johannes Marten (Joop) den Uyl (Hilfertsom, 9 augustus 1919 - Amsterdam, 24 desimber 1987) wie Nederlânsk politikus en lieder fan de Partij fan de Arbeid (PvdA) fan 1967-1986. Oer it generaal wurdt er karakterisearre as in ydealistysk beflein lieder dy't as ('Ome Joop') in grutte oanhing hie ûnder de befolking. Lykwols hie hy ek tsjinstanners, dy't net tefreden wienen oer syn belied, bygelyks dat hy steatsskuld yn Nederlân te heech oprinne litten hie. Hans Wiegel en Dries van Agt wienen syn grutte opponinten yn de polityk.
Libbensrin
Op jonge leeftyd ferlear Joop syn heit, dy't winkelman en kuormakker wie. Hy gie nei it Kristlik Lyseum yn Hilversum fan 1931-1936, wêrnei't hy ekonomy studearre oan de Gemeentlik Universiteit fan Amsterdam (tsjintwurdich UvA) dêr't hy yn 1942 syn doktorandustitel helle. Tidens syn stúdzje stimde hy net op de Sosjalisten mar op de ARP. Oant 1945 wie hy amtner op it Ministearje fan Ekonomyske Saken; nei de Twadde Wrâldkriich waard hy sjoernalist by Het Parool en Vrij Nederland. Fan 1949 ôf wie hy direkteur fan de Wiardi Beckman Stichting, it wittenskiplik buro fan de PvdA.
Nei in wethouderskip yn de gemeente Amsterdam (1963-1965) waard hy in skoft minister fan Ekonomyske Saken (1965-1966) en fan 1967-1973 wied er fraksjelieder fan de PvdA yn de Twadde Keamer. Nei de ferkiezings waard hy de minister-presidint fan it kabinet-Den Uyl (1973-1977). Yn 1977 wûn de PvdA yn ien klap tsien setels der by. Mei 53 setels wie de PvdA doe fierwei de grutste partij, mar lykwols kaam er net op 'e nij yn de regearing. Under syn lieding moast de PvdA opposysje fiere fan 1977 oant 1981, folge troch in ynterim-perioade fan 1981-1982, wêryn hy weromkearde yn de kabinetsfunksje fan fise-premier en minister fan Sosjale Saken ûnder de CDA-premier Van Agt. Dêrnei wie hy wer op 'e nij fraksjelieder oant 1986.
Yn 1985 krige Den Uyl fan de Universiteit fan Amsterdam, in earedoktoraat. Joop den Uyl wie troud mei Liesbeth den Uyl. Harren dochter Saskia Noorman-den Uyl is ek poliktus foar de PvdA.
List fan stedssekretarissen fan Warkum
De stedssekretarissen fan Warkum binne oant 1958:
Foppe fan Aitzema
Foppe van Aitzema (Mullum?, ± 1580 - Wenen? of Praach?, 28 oktober 1637) wie in Frysk diplomaat, histoarikus en rjochtsgelearde. Yn de Tritichjierrige Oarloch oerlei hy mei de Eastenrykske keizer Ferdinand II fan it Hillige Roomske Ryk oer in oplossing. Foppe wie in earsuchtich man fan goede namme. Hy wurke yn Brunswyk, Lübeck en Wenen en tsjinne ûnder oaren de Steaten Generaal en Freark Hindrik. Hy wie de omke fan Lieuwe fan Aitzema.
Biografy
Foppe fan Aitzema wie de soan fan Skelte fan Aitzema. Hy studearre oan de Hegeskoalle fan Frjentsjer. Hy brocht in besite oan Josephus Justus Scaliger yn Leien. Yn 1607 krige hy in oanstelling yn Brunswyk by de hartoch Heinrich Julius von Braunschweig-Wolfenbüttel. Hy troude in famke út Halberstadt en waard kânselier fan de protestantske biskop yn it flakby lizzende Helmstedt, de stêd dêr't ek de earste Dútske protestantske universiteit stie. Nei de dea fan hartoch, dy't syn beneaming blykber trochdrukt hie, sloech de famylje Fan Aitzema op de flecht; Fan Aitzema waard pakt en finzen setten. Neidat syn boel yn beslach nomd wie en Fan Aitzema beloofd hie nea wer in foet yn it hartochdom te setten, waard hy frijlitten. Undanks meardere pogingen, û.o. fan de karfoarst fan Brandenburg, steedhâlder Maurits, de Steaten-Generaal en de Steaten fan Fryslân krige hy syn weardefolle besit nea werom.
Yn 1617 waard hy gesant by de Hânzestêden en bleau tsien jier yn Lübeck of omkriten. Fan Aitzema en Reinier Pauw ûnderhandelen mei Kristiaan IV fan Denemark, dy't út Glückstadt wei de skipfeart op de Elbe kontrolearre en tol hefte.
Yn 1635 sette hy yn tsjinst fan de Steaten-Generaal en steedhâlder Freark Hindrik nei Wenen, mar waard beskuldige fan al te freonlike omgong mei de roomske tsjinstanners. Wyls wie hy dêr yn de adelstân ferheft, mar waard weromroppen nei de Republyk om him te ferantwurdzjen. Fan Aitzema kaam werom nei Hamburch, neidat hy yn kennis steld wie dat dr in oanslach op him berame waard. Oer Dantzig flechte hy nei Praag en Wenen, en sluet him foar syn dea oan by de roomske tsjerke.
Buorren
Mei Buorren kin bedoeld wurde:
Giel boumantsje
It giel boumantsje (Motacilla flava) is in 16 sm grutte fûgel út de famylje fan de piperfûgels.
Oare Fryske nammen
It giel boumantsje wurdt ek wol gielboarstje of giele wipsturt neamd.
Foarkommen
It giel boumantsje is der yn ferskillende foarmen. Der binne ferskeidene ûndersoarten (sjoch hjirûnder: Taksonomy) dy't foaral by harren kop ferskille. Se hawwe wol allegear in giele boarst en búk en in grienbrune rêch.
Fersprieding
De giele boumantsjes komme foar yn it iepen fjild, yn sompen of op it boulân mar it meast yn de greiden, yn de buert fan wetter.
De fûgels briede yn Europa en Aazje, mar oerwinterje meast yn Afrika en it suden fan Aazje. Fan de sustersoarte Eastlik giel boumantsje is der ek in populaasje yn Alaska yn Noard-Amearika, dy fûgels oerwinterje meast súdliker by de Pasifyske kust.
Iten
De giele boumantsjes ite meast ynsekten dy't troch it fee yn de greiden opjage wurde. Se rinne mei de bisten mei at se iten sykje wêrby se hurd rinne en ûnderwilens ek stil steane wêrby se mei harren sturt op en del wippe. Ek at se oerwinterje yn Afrika sykje se it selskip fan boeren mei harren fee.
Fuortplanting
It giele boumantsje makket in nêst op de grûn ferside tusken it gers. Yn it nêst leit it wyfke 4-6 wyteftige aaien mei griisbrune plakken. It wyfke briedt de aaien yn 11-12 dagen út, wêrnei de jonge fûgels noch 11-13 dagen yn it nêst troch beide âlden fuorre wurde. Dêrnei ferlitte de jongen it nêst wylst se dan noch net fleane kinne. De boumantsjes bringe yn in jier ien of twa nêsten mei jongen grut.
Taksonomy
Dizze soarte Motacilla flava ken 10 ûndersoarten; d6erfan wurde ferskate soms as soarten beskôge.
Alddjip (Soarremoarre)
It Alddjip is it wetter dat sawat by it ierdgasstasjon benoarden Aldeboarn nei de noardliker lizzende Botmar by Soarremoarre rint.
Fandaalske Ryk
right|thumb|250px|It Fandaalske ryk yn Noard-Afrika It Fandaalske Ryk of Fandaleryk wie it eardere keninkryk fan de Fandalen yn Noard-Afrika, dat troch kening Geiserik stifte waard neidat er it gebiet op de Romeinen ferovere hie. Fan Afrika út ûnderwurpen de Fandalen Sisylje, Sardynje, Korsika en de Balearen wêrtroch dat ryk wol wat gelikenis fertoande mei it eardere ryk fan de Kartaagse Foenysjers. De Fandaalske foarsten residearren yn Kartago. Sawat in iuw lang (ein 5e en begjin 6e iuw) wienen de Fandalen in macht fan betsjutting yn it Middellânske Seegebiet.
Grutte Folkeferfarren
Yn desimber 406 foelen de Fandalen ûnder harren kening Godegisel fan it frije Germaanje de Romeinske provinsje Galje binnen. Dat dienen sy tegearre mei de Alanen en Sueven en lutsen fierder nei it suden oant sy yn oktober 409 Spanje berikten. Earst hâlden sy ta yn it Noardeasten en dienen fan dêrút harren plondertochten. De Romeinen wienen net by steat om harren te ferdriuwen en besochten yn 411 de Fandalen mei foederaty-ferdraggen oan it Romeinske ryk te binen. De Fandaalske Silingen krige lân tawiisd yn de wolfarrende provinsje Hispanje Baetika (de hjoeddeistige regio Andalûsje) yn Súd-Spanje, de Alanen krigen Lusitaanje (tsjintwurdich Portugal) en de Fandaalske Hasdingen en Sueven lân yn Galysje, it Noardwesten fan Spanje.
Oermastering fan Afrika
Earst seach it der nei út dat de Germaanske nijkommers harren foarfêst yn Spanje fêstigje koenen, mar de komst fan de Fisigoaten nei Spanje yn 415 makke hjir al gau in ein oan. De Fisigoaten dy't in grut folk wienen en machtich yn oantal en op fersyk fan de Romeinen komd wienen, woenen lykwols de rike provinsjes fan Spanje foar harren sels 'reservearje' en oefenen hieltyd militêre druk út op de Fandalen dat sy fanneed ûnder lieding fan kening Geiserik oerstutsen nei Noard-Afrika, dêr't de Romeinske provinsjes Mauretaanje Tingitana, Mauretaanje Caesariensis en Afrika leinen. Stadichoan lutsen sy by de kust del nei it easten ta en oermasteren de kuststêden. By it belegerjen fan Hippo Regius kaam de ferneamde biskop en teolooch Augustinus fan Hippo te ferstjerren. Uteinlik berikten sy de wichtichste stêd fan Noard-Afrika, Kartago (yn it tsjintwurdige Tuneezje), it twadde sintrum fan Romeinske kultuer en de weetskuorre dy't foar in grut part Itaalje fan fiedsel foarseach en slagge deryn om it te besetten. Troch in kriichslist koenen sy de stêd alhiel geef yn hannen krije, mar wat noch wichtiger wie, wie dat sy ek de beskiking krigen oer de Romeinske float fan de stêd. Sy fêstigen har en bouden fuort de oermastere float út ta in duchtige macht. Yn de jierren dy't folgen, hâlden sy har foaral dwaande mei piraterij op de Middellânske See.
It Fandaalske ryk
De Fandalen nommen algau de lúkse libbenswize oer fan de Romeinske elite. Foar de gewoane Romeinske befolking feroare der net folle: allinnich wienen de 'barbaren út it Noarden' tenei de 'masters'. Dêrby frijwarren dizzen wol it kulturele erfgoed dêr, yn tsjinstelling ta wat harren nammemeastal opropt. Fan Kartago streupten de Fandalen as piraten in skoftlang de Middellânske See ôf op siik nei bút, mar begûnen stadichoan normale handelsbetrekkingen wêrby't hja harren âlde farrûtes oernamen en dominearden. Yn 435 krigen sy nammentlik fan de ûnder druk sette Romeinen de offisjele status fan foederaty ('bûnsmaten') om't yn harren ryk 'bliuwe te meien'. Fansels hienen de Romeinen doedestiids neat te sizzen oer de Fandalen mar de Fandaalske kening fûn it wol moai stean by syn list mei offisjele titels.
Sa stiften de Fandalen yn Noard-Afrika harren eigen keninkryk en oermasteren alyksa Sisylje, Sardynje, Korsika en de Balearen wêrtroch har ryk wol wat gelikenis fertoande mei it eardere ryk fan de Kartaagse Fenysjers. Ek tiidgenoaten seagen dizze oerienkomst en skreaunen dat de dagen fan de Punyske oarloggen weromkommen wienen en 'Rome' op 'e nij yn oarloch wie mei 'Kartago'.
Yn 455 plonderen de Fandaalske 'Kartagers' Rome sels (dêr't de echte Kartaagse Fenysjers nea yn slagge wiene) wêrby sy alles fan wearde fuortsleepten wat de Fisigoaten by harren eardere plondering fan de stêd yn 410 noch oerlitten hienen. Sels de mei blêdgoud bedekte koepels fan offisjele gebouwen, lykas dat fan it Panteon, waarden hielendal stript. Srafekspedysjes fan de mei-inoar Romeinske float om harren te ferslaan hâlden neat út en sawat in iuw lang bleaunen de Fandalen in macht fan betsjutting yn it Middelânske Seegebiet.
Under kening Geizerik (428-477 hienen de Fandalen it toppunt fan harren macht berikt. Under syn opfolgers gong it stadichoan minder. Lykwols soe it noch oant 533 doarje foardat sy wer mei in oanfal fan de Romeinen te krijen hienen. De Romeinske keizer Justitianus stjoerde doe in leger ûnder lieding fan de Byzantynske generaal Belisarius tsjin de Fandalen. Yn twa slaggen waarden sy ferneatigjend ferslein: de Slach by Ad Decimum en de Slach by Trikameron, beide yn de omjouwing fan Kartago. Hjirnei ferdwûn it folk fan de Fandalen fan it toaniel: de oerwûne Fandalen assimilearren har mei de rûnom wenjende befolking.
The Boston Globe
The Boston Globe is in Amerikaanske krante dy't ferskynt yn 'e stêd Boston, yn 'e steat Massachusetts. Dit deiblêd waard oprjochte yn 1872. It is ien fan 'e meast prestizjeuze kranten fan 'e Feriene Steaten en teffens de âldste en grutste krante fan Boston, mei as wichtichste konkurrint de lytsere Boston Herald. Anno 2023 hat The Boston Globe 27 Pulitzerprizen wûn, de wichtichste Amerikaanske priis op it mêd fan sjoernalistyk.