cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Duerswâld (krite)
Geografy
De namme Duerswâld docht ynearsten tinken oan in boskryk gea, dochs yn werklikheid is is it in gea fan feangebiet mei feanboskjes. Dy boskjes binne lykwols alhiel ferdwûn troch ferskate ruilferkavelings dy't ta in iepen gea late dêr't grutskalige lânbou dien wurdt. De kite is te beskriuwen as in streekdoarpegea yn in oergongsgebiet fan fean nei sân. Yn it noardeasten is benammen klaai op fean.
De hegere rêgen waarden as it earste bewenne. Dy gebieten waarden brûkt om it omlizzende leechfean oan te meitsjen. De grûn is almeast yn smelle opstrekkende stikken lân ferkavele. De ferkaveling begjint oan de dyk dêr't de doarpen Harkstede, Kolham en slochteren oan lizze en einiget yn it leger lizzend feangebiet fan de Scharmer en Slochter Ae. Nei it noarden ta lizze Schildwolde, Hellum en Siddebuorren. De opstrekkende ferkaveling rint dêr nei de Skyldmar en stiet heaks op de rêgen.
Namme
Duerswâld komt yn 1406 foar as Duirtswold, yn 1428 as Diurdiswolde, yn 1435 as Dyurdtswold yn 1457 as Dyerdtswolt, yn 1486]] as Duyrdeswolde en yn 1506 as Duyrs-wolde. Neffens Grinslanner taalkundige Wobbe de Vries kaam de namme fan it Aldfryske diar (dier/bist) itjinge nei de wylde bisten yn it lânoanmakkerijgebiet ferwize soe. Oaren tinke oan de persoansnamme Diurt en de famyljenamme Diurdisma (1326). Mooglik komt de namme fan de lânoanmakkerijdelsetting Diurardasrip, dy't om 1000 hinne neamd waard, mei as betsjutting "râne, ouwer, stripe lân" fan de persoan Diurid. Letter wolt "sompich bosk/wâld' fan Diurid. De namme fan it Fryske doarp Duerswâld hat faaks deselde betsjutting. De bewenners fan de klaaigebieten yn it noarden ferwiisden nei de bewenners fan Duerswâld as Woldjers.
Midsiuwen
Duerswâld bestie ynearsten út in sompich feangea ("wâld") dy't fan de tsjiend iuw ôf stadichoan oanmakke waarden. De measte bewenners fêstigen harren ynearsten op de deksânrêch dy't skaaimerke waard troch lytse ikkers mei houtwâlen. It sintrale part fan Duerswâld bestie dêrfoaroer iuwenlan út leechlizzend miedlân. Yn it efterlân wiene noch yntakte lagen heechfean dy't fan de sechtjinde iuw ôf oanmakke waarden. It gebiet súdlik fan Siddebuorren dy't hjoed-de-dei goed in meter ûnder seenivo leit, lei doe noch heger en waard dus ek net troch de Doalert ûnderstrûpt.
De earste bewenners kamen fan ferskate kanten. De âldste delsettings wiene nei alle gedachten rânefeanterijene by Bouwerschap (Ten Boer), De Paauwen, Tjuchem en Meedhuizen. Grutskalige lânoanmakkerij waard dien fan de ouwers fan de Slochter Ae en de Klaaisleat by Harkstede ôf, dêr't kolonisten by de Skyldmar del wei fierder it lân yn lutsen. De delsettings foarmen lang om let twa heale sirkels om dy rivierkes, skaat rroch de benningsleat dy't de westgrins fand e oanmakkerijen om Slochteren hinne oantsjutten. De oanmakkers fan Schildwolde, Slochteren, Kolham en Scharmer kamen nei alle gedachten út Witewierrum en Ten Post, dy fan Harkstede út de omkriten fan Woltersum.
De tsjerke fan Slochteren die tsjinst as haadplak fan súdlik Duerswâld, dêr't it seendrjocht útsprutsen waard. Kolham waard út Slochteren wei stifte wylst Scharmer him wer fan Kolham ôfspjalte. It gebiet fan Harkstede, Klein Harkstede, Heidenschap en Lageland foarme in ôfsûndelik oanmakkerijblok, dy't ynklamme lei tusken de âlde oanmakkerijen fan Garmerwolde en Slochteren. It wetter út dat gebiet streamde oer de Klaaisleat nei de Fivel by Woltersum. Letter waard dat wetter, tegearre mei it ôfwetterjen fan de Scharmer Ae, oer it Lustigemaar en it Westerwijtwerdermaar in skoft nei it westen ta laat, oan it Scharmersylfest om 1300 hinne oansleat by it Generale Sylfest fan de Trije Delfsilen.
It lânoanmeitsjen waard nei alle gedachten laat troch aadlike lagen dy't in grutte gebieten besieten en goede relaasjes mei hegere wrâldlike en geastlike ynstânsjes hiene. Elts doarp hie fan de trettjinde iuw ôf ien as mear stinzen mei in dûbele heerd, dêr't de haadlingefamyljes wennen, dy't op ien as oare manier fan de oanmakkers ôfstammen. De omkriten fan Siddebuorren hie goede bannen mei de hearen fan Farmsum en ynearsten ek mei de abdij fan Werden, dy't dêr grutte lapen grûn yn besit hiene. Yn Slochter wennen de famyljes Hagginga en letter Fraeylema en yn Hellum de Menalda's. It oanmeitsjen fan súdlik Duerswâld stie mooglik ûnder lieding fan de foarâlden fan de Snelgera's fan Scharmer, dy't parten fan de doarpen Scharmer, Kolham, Slochteren, Witewierrum en Woltersum yn 1266 en 1323 yn lien hene fan de greve fan Bentheim. Dy wiene wer it neiteam fan de greven fan Mid-Fryslân dy't dêre yn de alfde iuw harren macht hiene. Yn 1392 droech de greve fan Bentheim de rjochtspraak yn dy doarpen oer oan Clawes Schulte, in boarger fan Grins dy't ek haadling yn Scharmer en Woltersum wie. Letter waarden dy machtsposysjes ferurven oan de famylje Rengers fan Scharmer en ten Post. De afmylje Rengers hie letter ien as twa stinzen en lânguod om Blokum en Roeksweer hinne. Ek it lân tusken de Scharmer en Slochter Ae wie yn harren besit.
Yn 1435 wurke Duerswâld as in selsstanige krite. In dokumint fan 1437 neamt de haadlingen, rjochters en meene meente.
Nije tiid
thumb|300px|Fraeylemaboarch thumb|300px|Gemeente Slochteren yn 1867, dy't suver de krite Duerswâld omfieme Yn de santjinde en achttjinde iuw wie Duerswâld benammen in isolearre en wetteryk gebiet mei almeast ienfâldige boeren, dy't foar it ferkear mei Appingedam en Grins benammen ôfhinklim fan de skipfeart wiene. Der wennen lykwols ek guon rike boerelagen. Yn de measte doarpen stiene ien as mear bûtenpleatsen. De famylje Rengers, dy't op de Fraeylemaboarch wennen, hie in soad ynfloed yn de krite. Harren besit waarden foar it grutste part ferurven oan Henric Piccardt, dy't om 1700 hear fan Slochteren, Kolham en Harkstede waard. De boarch kaam yn 1867 yn hannen an de otterdoks-herfoarme famylje Thomassen à Thuessink van der Hoop fan Slochteren dy't in goed iuw in soad ynfloed op it politike en sosjale libben yn Slochteren hiene. Yn Schildwolde wie de famylje Wijchel warber e yn Harkstede wenne sûnt 1818 de jonker Johan Hora Siccama op de boarch Klein Martijn. Fierder stien de guon bûtenpleatsen by it Wynskoaterdjip del.
Yn 1659 waard it Slochterdjip groeven, dêr't de ferbing nei Grins better troch waard. By de Krystfloed fan 1717 kamen guon minsken om it libben, dochs 145 hûzen rekken skansearre en ferdronken der 1100 kij (mear as in fearnspart fan gâns Grinslân) en 400 hynders (38%), benammen yn it leechlân om de Skyldmar hinne en yn Scarmer en Harkstede. Troch it bouwen fan poldermûnen om 1800 hinne kaam it gebiet stadichoan ta bloei. Ek troch it bedongjen fan it wetteryk miedlân mei wierdegrûn nei 1870 waard dy omfoarme ta fruchtber ikkerlân. It oprjochtsjen fan ierdappelmoal- en striekartonfabriken joech de lânbou i nije ympuls. Duerswâld die fan de ein fan de njoggentjinde iuw ôf suver in ynhelslach dêr't de boerestân him troch it foarbyld fan de heareboeren op de klaai ynspirearje liet. Ut dy snuorje komme in soad moumintale pleatsen en rintenierswenten. De noardlike doarpen wiene mear op it Aldamt rjochte, wylst de súdlike doarpen op de Feankoloanjes wiene.
By Scharmmer, Harkstede en Siddebuorren waarden fan it midden fan de achttjinde iuw waarden der feanterijen oanlein dêr't turf ôfgroeven waard. De measte houtwâlen en stikken bosklân waarden yn de njoggentjinde iuw fuorthelle.
Hjoed-de-dei
Troch de ruilferkavelings yn de lêste desenniums is in iepen gea, dy't gaadlik foar grutskalige lânbou is, ûntstien.
Wetterhûshâlding
Fjouwer sylfesten holden harren eartiids dwaande mei it hûshâlden fan it wetter yn de krite fan Duerswâld: it Woldsylfest, Slochtersylfest, Scharmersylfest en Oostwoldersylfest. It Woldsylfest wie fan dy fjouwer it wichtichste, dy't ûnder oaren it wetterpeil fan de Skyldmar kontrolearre. Troch it oanlizzen fan it Iemskanaal (1866-1876) feroare de wetterôffier nei it noarden ta. Yn 1871 kaam it Ofwetteringskanaal fan Duerswâld dien dat dêrnei it ôfwetterjen fan de krite fersoarge. Yn 1871 waarden de fjouwer sylfesten gearfoege ta ien wetterskip Duerswâld dat oant 1986 bestie. Yn 1970 waarden in tal lytse wetterskippen by it wetterskip Duerswâld foege nei in wettrskipherfoarming dat jiers. Yn 1987 gie it wetterskip op yn it wetterskip Iemssylfest, dat yn 2000 troch it Iemskanaal opspjalte waard tusken de wetterskippen Noardersylfest en Hunze en Aa's.
Joseph Roth
thumb|200px|Joseph Roth 1918 thumb|Joseph (rjochts) en Friedl) en in ûnbekende. Moses Joseph Roth (Brody, 2 septimber 1894 - Parys, 27 maaie 1939) wie in Joadsk Eastenryksk-Hongaarsk, ynternasjonaal ferneamde, sjoernalist en skriuwer. Hy hat yn sa'n 20 jier sechtjin romans en njoggentjin novellen skreaun, neist hûnderten reportaazjes en oare stikken foar kranten.
Biografy
Roth waard berne yn Brody yn Galysje yn East-Jeropa, oan de úterste eastgrins fan de doetiidske dûbelmonargy. Nei de middelbere skoalle gie er yn 1913 nei Lviv foar universitêr ûnderrjocht. In jier letter ferfarde er nei Wenen en begjint er syn stúdzje filosofy en Dútske literatuer. Yn 1916 jout Roth de stúdzje oer en giet er frijwillich it Eastenryksk-Hongaarske leger yn. Syn ûnderfinings oan it front yn de Earste Wrâldkriich hawwe him syn libbenlang neisitten. Dit, en de delfal fan it Habsburchske Keizerryk yn 1918, hat him fan syn woartels berôve, hy koe it nearne mear echt fine, in feit dat gereldwei yn syn wurk werom komt. It hie ek fan gefolgen dat er polityk net yn ien hokje paste, mar hy hinge wol oer nei it konservatisme.
Nei de oarloch soe syn wurk fol fan heimwee nei syn ferlerne heitelân bliuwe. Hy skreau romans en koarte ferhalen. Hy waard fral bekend troch syn romans 'Job' (Hiob, roman oer it joadske libben, 1930) en 'Radetzkymars' (Radetzkymarsch, 1932. Roth syn 'lykskôging fan it âlde Eastenryk' ) en it essay Juden auf Wanderschaft (De swalkjende Joad',1927. In fragmintarysk ferslach fan de joadske migraasje fan East- nei West-Europa nei de Earste Wrâldkriich en Russyske Revolúsje. ..
Roth's privee-libben stie fan 1928 ôf yn it skaad fan de sykte fan syn frou Friedrike (Friedl) dy't slim mei skizofreny oanhelle wie. Yn dy jierren skreau er ek syn measte romans. Yn Oostende, dêr't in protte ferballe Dútske skriuwers sieten, hie er in pear jier in ferhâlding mei ûnder oaren de skriuwster Irmgard Keun (dy't him nei harren earste moeting omskreau as 'in minske dy't fan treurichheid wol yn in pear oeren stjerre kinne koe'.
Roth stoar yn earmoed yn 1939 as banneling yn Parys oan de gefolgen fan alkoholisme (delirium en longûntstekking/tuberkuloaze. ). Hy kaam te hôf op it Cimetière de Thiais.
Wurk
thumb|180px|Earste printinge Radekskymars, 1932
List fan planetoïden 10701-10800
Dit is in list fan planetoïden 10701-10800.
Komerkbrêge
thumb|Brêge op 'e foargrûn.
Foar 1896 lei hjir in houten draaibrêge. Dat jier waard der in J.P. Hogendijk-brêge dellein. Dy hat der lykwols mar oant 1955 lein. Mei dat de Singel dimpt waard, waard ek de wipbrêge ferfongen troch in fêste brêge.
Merk op dat, troch de sitewaasje, foto's fan de Komerkbrêge hast altiten ek de hjoeddeiske Heecheinsterbrêge sjen litte; krekt as de Komerkbrêge eartiids in J.P. Hogendijk-brêge.
The Client (film út 1994)
The Client is in Amerikaanske skriller- en rjochtbankdramafilm út 1994 ûnder rezjy fan Joel Schumacher, mei yn 'e haadrollen Brad Renfro, Susan Sarandon en Tommy Lee Jones. De titel betsjut "De Kliïnt". De film is basearre op 'e roman mei deselde namme fan 'e bekende skriuwer John Grisham. It ferhaal giet oer de alvejierrige Mark Sway, dy't troch omstannichheden de iennichste is dy't wit wêr't de maffia it stoflik omskot fan in fermoarde politikus begroeven hat. In ûnmeilydsume ofsier fan justysje is wisberet om dy ynformaasje út him te krijen, al hoe't dat de jonge en syn famylje ek yn gefaar bringe sil. Mark hiert dêrop abbekate Reggie Love yn om syn belangen te behertigjen. Fan 'e filmkritisy krige The Client oer it algemien positive resinsjes, en yn bioskopen wie de film kommersjeel súksesfol. Sarandon waard foar har fertolking fan Reggie Love nominearre foar in Oscar en wûn in BAFTA.
Plot
Yn 'e neite fan 'e Amerikaanske stêd Memphis (Tennessee) wennet de 11-jierrige Mark Sway mei syn 27-jierrige, strjitearme mem Dianne en syn 7-jierrige bruorke Ricky yn trailerpark. Yn 'e simmerfakânsje stelt Mark in pear sigaretten út syn memme hântaske en nimt syn bruorke mei de oangrinzgjende bosk yn om se temûk op te smoken. Dêr binne de beide jonges der tsjûge fan hoe't Jerome "Romey" Clifford, in bekende abbekaat út New Orleans dy't foar de maffia wurket, himsels besiket om te bringen troch in túnslang mei de iene ein yn 'e útlaat fan syn auto te stopjen en mei de oare ein troch it rút te stekken. Dan giet er mei in rinnende motor yn syn auto sitten te wachtsjen oant er stikt.
Mark ken Clifford net, mar de man is dúdlik dronken, dat Mark besiket him te rêden troch oant twaris ta de slang út 'e útlaat te skuorren. De twadde kear trappearret Clifford him en twingt him ûnder bedriging mei in pistoal om yn 'e auto plak te nimmen. Hy seit dat se no tegearre stjerre sille. As Mark witte wol wêrom't Clifford himsels om hals bringe wol, fertelt dy him dat as er it sels net docht, Barry "The Blade" Muldano it wol dwaan sil, de omkesizzer fan 'e beruchte maffiabaas Johnny Sulari. Clifford wit nammentlik tefolle, spesifyk it plak wêr't Muldano it lyk fan senator Boyd Boyette begroeven hat, dy't er fermoarde hat. Foar't er stikt, wit Mark fuort te kommen, wêrnei't er mei Ricky beskûl siket ûnder de steile igge fan in poel. Clifford komt harren efternei, mar kin har net fine. Dêrop sjit er himsels fuort boppe har mei syn pistoal troch de holle.
De jonge, gefoelige Ricky rekket troch it hiele barren slim traumatisearre en bedarret yn in katatoanyske steat, wêryn't er nearne mear op reägearret. Hy wurdt opnommen yn it Saint Peter Charity Hospital, in sikehûs dat earmen fergees behannelet. Mark docht in anonym tillefoantsje nei de plysje, en sjocht letter út it strewelleguod wei ta hoe't it lyk fan Clifford fûn en it plak delikt ûndersocht wurdt. De sadistyske brigadier Hardy trappearret him dêr, en kriget der aan fan dat Mark mear wit as er loslit. Hy lit him deryn rinne troch him yn it sikehûs in blikje frisdrinken oan te bieden, dat er letter meinimt om Mark syn fingerôfdrukken derôf te heljen en dy te ferlykjen mei de ûnbekende fingerôfdrukken dy't yn Clifford syn auto oantroffen binne.
Mark, dy't op 'e tillefyzje programma's oer de maffia sjoen hat, begrypt dat er op syn tellen passe moat om't er tefolle wit. As federaal ofsier fan justysje Roy Foltrigg, dy't efter Muldano en Sulari oan sit, mei syn hiele entoeraazje út New Orleans nei Memphis ta fljocht om Mark yn 't ferhear te nimmen, wit er dat er djip yn 'e swierrichheden sit. Hy komt op it idee om in abbekaat yn 'e earm te nimmen as er yn it sikehûs dêr't Ricky leit in letselskea-abbekaat omrinnen sjocht dy't reklamefolders útdielt. De oare deis bejout er him nei it kantoargebou dêr't de letselskea-abbekaat syn kantoar hat, mar dêr blike se inkeld belangstelling te hawwen foar letselskeasaken. Aldergeloks sitte der noch mear abbekaten yn itselde gebou, en Mark kiest úteinlik foar in Reggie Love. Dat blykt in frou te wêzen, mei't 'Reggie' de ropnamme fan Regina is. Sy is in mem dy't de fâdij oer har bern ferlern is oan har eks-man en doe oan 'e drank rekke is, en pas abbekate wurden is nei't se har ferslaving oerwûn hie. Se fielt daliks in swak foar Mark mei syn grutte mûle en syn lytse hertsje, dat se nimt syn saak oan foar it salaris fan $1.
Foltrigg blykt ien te wêzen mei ambysjes om 'e polityk yn te gean, en as er Muldano feroardiele krije kin foar de moard op Boyette, dan soe him dat in protte fergese oandacht yn 'e media opsmite, wat er moai as opstapke foar in politike kampanje brûke kin. Hy is dêrom wisberet om te dwaan wat er dwaan moat om Mark oan it praten te krijen, en dat er dêrmei de jonge en syn mem en bruorke bleatstelt oan wraakoefenings troch de maffia, kin him neat skele. Mar Reggie hat him troch en stjoert by it ferhear earst Mark allinne nei binnen, mei in rinnende bânrecorder, dy't opnimt dat Foltrigg en syn meiwurkers de jonge op 'e mouwe spjeldzje dat er gjin ferlet hat fan in abbekaat, en dat er it tichthûs yn draaie sil as er net fertelt wat er wit. Neitiid komt se der sels yn en konfrontearret se de mannen mei de opname, dêr't se in jonkje fan alve jier witten en mienen op sitte foar te ligen. Se driget it kassettebantsje oan 'e media troch te spyljen as se ea wer mei Mark besykje te praten sûnder dat syn abbekaat oanwêzich is.
De moeting einiget mei in ôfspraak foar fierder ferhear fan Mark de oare deis yn Reggie har kantoar. Dy jûns komt Gronke, in hiermoardner fan 'e maffia, Mark lykwols yn 'e lift fan it sikehûs oer it mad en bedriget him en syn mem en bruorke mei de dea as er mei Foltrigg en de FBI praat. Sadwaande wegeret Mark de oare deis om mei Foltrigg te praten, en lit er it oan Reggie oer om 'e ofsier fan justysje ôf te poeierjen. As er harren heechoprinnende petear ôfharket, heart er Foltrigg ferwizen nei Reggie har ferline as alkoholiste. Mark is poer, mei't syn biologyske heit ek in alkoholist wie dy't him en syn mem mishannele. Hy wol dêrom neat mei alkoholisten te krijen hawwe, ûntslacht Reggie en besiket alle bannen mei har te ferbrekken. Op 'e flecht foar de media is er lykwols twongen en spring by har yn 'e auto. Hja nimt him mei nei it hûs fan har mem, by wa't se ynwennet. Mei't er dêrwei it paad werom nei it sikehûs net wit en gjin jild hat foar in taksy, kin er net fuortkomme. Lang om let is er safierhinne kalmearre dat er nei Reggie har útlis oer har alkoholisme harkje wol, wêrnei't er him mei har fermoedsoenet.
Dyselde nachts stekke Gronke en in oare trewant fan Sulari, Harry Bono, de wencaravan fan Mark syn mem yn 'e brân. It ding brânt folslein út, sadat de húshâlding alles kwytrekket. Yn New Orleans kriget Muldano ûnderwilens op 'e kop fan Sulari, dy't yn it foarste plak nea opdracht of tastimming jûn hie foar de moard op Boyette, en boppedat Muldano hjitten hie om Clifford net te fertellen wêr't it lyk ferburgen wie. Sulari wol no dat Muldano it lyk opgraaft en foargoed ferdwine lit, mar Muldano leit út dat soks op 't heden net ta de mooglikheden heart om't it dêr no optilt fan 'e plysjes. Hy beswart syn omke lykwols dat dy it lyk nea fine sille. De yrritearre Foltrigg jout de FBI opdracht om derfoar te soargen dat Mark in nacht yn it tichthûs trochbringe moat. Dat sil de jonge wol in leske leare, sadat er tenei docht wat him hjitten wurdt. Dat, Mark wurdt by syn mem út it sikehûs wei sleept en yn 'e sel smiten, wat him lykwols inkeld dwerser makket.
De oare deis fjochtet Reggie it fêstsetten fan Mark oan by rjochter Harry Roosevelt, dy't dêr tastimming foar jûn hie. De âldman is in freon fan Reggie, dy't har derfan bewissiget dat er allinne meigien is mei Foltrigg syn oanfraach om't Mark yn 'e sel feilich wêze soe foar de maffia. By de harksitting set Roosevelt Foltrigg stevich te plak. Mar as Mark noch altyd wegeret en doch de mûle iepen, hat er gjin oare kar as om 'e jonge werom te stjoeren nei it tichthûs. Mark wit lykwols op fernimstige wize te ûntsnappen, wêrnei't er ûntkomt oan Gronke, dy't him besiket te fermoardzjen, troch de hiermoardner op te sluten yn in kuolsel yn it mortuarium. Dêrnei skillet er Reggie op, dy't him oppikt. Mark hat besletten om te praten, op betingst dat Reggie derfoar soargje kin dat hy, syn mem en syn bruorke opnommen wurde yn it tsjûgebeskermingsprogramma en in oare identiteit oanmetten krije. Mar foar't er dat docht, wol er wol earst witte oft it lyk wol op it plak leit dêr't Clifford fan sei dat it der lei. Koartsein: hy wol dat Reggie mei giet nei New Orleans om dat te kontrolearjen. Dat liket har earst wol nei fleanen, mar Mark wit har oer te heljen.
It docht bliken dat Muldano Clifford ferteld hie dat er it lyk fan senator Boyette ûnder de betonnen flier fan Clifford syn eigen boathûs bedobbe hie. Mark en Reggie kringe dêrom by nacht troch yn 'e eftertún fan Clifford. Dat dogge se fia de tún fan 'e buorlju, dat paranoïde lju binne mei warskôgingsbuorden tsjin ynbrekkers om it hiele hûs hinne. Underwilens is Muldano ree om it lyk fan Boyette te ferpleatsen, mei't de plysje klear is mei it ûndersyk yn 'e wente fan Clifford. It boathûs sit mei keatlings en hingslotten ôfsletten, mar Mark klimt troch in heech finster nei binnen ta. Hy is dêr noch as Muldano mei Gronke en Bono opdaagjen komt. Hy ferstoppet him yn Clifford syn boat en sjocht ta hoe't Muldano-en-dy mei houwielen it beton ûnder de boat stikken begjin te slaan, dêr't yndie in lyk ûnder sit.
As Muldano by syn omke komt, besiket er Gronke en Bono de skuld fan it fiasko te jaan, mar Sulari hat no syn nocht fan syn ynkompetinte omkesizzer en stjoert him mei Gronke en Bono "om in lange rit te meitsjen", suggerearjend dat de beide hiermoardners Muldano út 'e wei romje moatte. De oare moarns nimt Reggie kontakt op mei Foltrigg, oan wa't se taseit de lokaasje fan it lyk fan Boyette trochspylje te sillen, sadree't Mark, syn mem en syn bruorke yn it tsjûgebeskermingsprogramma opnommen binne. Foltrigg stimt dêrmei yn en Mark en Reggie nimme hertlik ôfskie faninoar, mei't se inoar no nea wer sjen meie. Dêrnei foldocht Reggie oan har diel fan 'e ôfspraak. Foltrigg stjoert de FBI daliks nei Clifford syn boathûs ta, dêr't yndie it lyk fan 'e senator opdold wurdt. Sels giet er op 'e tillefyzje om 'syn' ûntdekking bekend te meitsjen.
Produksje
The Client waard regissearre troch Joel Schumacher nei in senario fan Akiva Goldsman en Robert Getchell op basis fan 'e skrillerroman The Client, fan bestsellerauteur John Grisham, út 1993. As produsinten wiene Arnon Milchan en Steven Reuther by it projekt belutsen foar de filmstudio's Regency Enterprises en Alcor Films. Foar de film wie in budget beskikber fan $45 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Tony Pierce-Roberts, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Howard Shore.
Distribúsje
De distribúsje fan The Client waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 20 july 1994 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Client oer it algemien positive resinsjes. Janet Maslin neamde it yn The New York Times in film "mei in heech, no-nonsense tempo en trije priiswurdige optredens […] dy't hiel dúdlik de ienfâldige, enerzjike styl fan Grisham wjergalmet." Yn 'e Chicago Sun-Times wie Roger Ebert twifeliger oer The Client, dy't fan him mar 21/2 fan 4 stjerren krige.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The Client in goedkarringspersintaazje fan 78%, basearre op 37 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] fynt miskien de fêste ûnderdielen fan it rjochtbankdrama net op 'e nij út, mar de stevige regisseurshân fan Joel Schumacher en in cast fan heech kaliber bringe de bestseller fan John Grisham ta libben mei meislepende spanning." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Client in goedkarringspersintaazje fan 65%, basearre op 18 resinsjes.
Opbringst
The Client brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $92,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $25,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $117,6 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $45 miljoen betsjut dat in winst fan $72,6 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Foar har fertolking fan 'e rol fan Reggie Love yn The Client waard Susan Sarandon yn 1995 nominearre foar in Oscar yn 'e kategory bêste aktrise. Se wûn dat jiers foar har rol de BAFTA yn deselde kategory.
Adaptaasjes
It súkses fan The Client late ta it meitsjen fan in tillefyzjesearje basearre op itselde boek mei yn 'e haadrollen JoBeth Williams en John Heard. Dy searje hiet ek The Client, en rûn ien seizoen, fan 1995 oant 1996.
Beskerme doarpsgesicht
In Beskerme Doarpsgesicht is yn Nederlân in kwalifikaasje dy't oan in gebou of buorren jûn wurdt dy't mei de direkte omkriten fan algemien belang binne troch de skientme, de ûnderlinge romtlike of strukturele gearstalling. Troch dy gebouwen te beskermjen wurde se feilich steld foar de takomst.
At in gebou as buert oanmerkt is as beskerme doarpsgesicht mei dy net mear ôfbrutsen wurde. Ek mei der neat oan de gebouwen feroare wurde sûnder in skriftlike fergunning fan it Kolleezje fan Boargemaster en Wethâlders. Ek gebouwen dy't gjin offisjeel monumint binne, kinne ûnder dy regeling komme. Yn in protte gefallen bepale in oantal gebouwen meiïnoar de romtlike struktuer en it histoaryske karakter fan in doarp.
Astrology en astronomy yn natoerreligys
Astrology en astronomy binne yn natoerreligys in algemien ferskynsel.
Astrology, en dan fral it út ’e stân fan ’e himellichems foarsizzen fan takomst of lot, is yn ferbân mei natoerreligys in tige algemien ferskynsel. It kin beskôge wurde as it âldste besykjen fan ’e minsk om yn kontakt te kommen mei it boppenatoerlike.
Astronomy, de eksakte wittenskip fan waarnimming fan himellichems, is eat dat by natoerfolken folle minder foarkaam, of foarkomt. De grins mei astrology is by natoerreligys lykwols net sa fêst as dy yn de wrâld fan de wittenskip trokken wurdt.
Tradisjonele astrology en astronomy ûnder natoerfolken
Ornaris waard, en wurdt, de kennis dy’t opdien is troch it beoefenjen fan astrology en astronomy yn natoerreligys brûkt om immens lot te foarsizzen en om ’e krekte tiid te witten foar wichtige religieuze feesten of seremoanjes. De Malagassi fan Madagaskar, bygelyks, leauwe yn Vintana dêr’t immen syn lot by ôflaat wurde kin út syn berteplak en -tiid. Dit begryp kin trouwens foar in part werom fierd wurde op ’e ynfloed fan ’e Islam, Yn tsjinstelling mei it lot yn de Islam, is it lot yn Vintana alhiel net fêststeand of ûnferoarlik.
Akwadukt Galamadammen
thumb|right|250px|Bouwurksamheden oan it Akwadukt Galamadammen. thumb|250px|It Galamadammen Akwadukt It Akwadukt Galamadammen is in akwadukt yn it Johan Frisokanaal oer de N359 by Koudum hinne. It akwadukt is op 7 novimber 2007 iepene troch deputearre Piet Adema en ek de boargemaster fan Nijefurd, J.W. Boekhoven wie op it plak. Mei de bou fan it akwadukt is it lange opônthâld foar it wei- en wetterferkear oplost. Skippen kinne no 24 oeren deis, alle dagen yn it jier de dyk oerfarre. It Akwadukt Galamadammen is ien fan de fiif akwadukten dy't ûnderdiel út meitsje fan it Fryske Marrenprojekt.
Astrology en astronomy yn natoerreligys
Tradisjonele astrology en astronomy ûnder natoerfolken
Vintana slacht fierders op snuorjes fan lok of ûngelok yn immens libben en ek op ’e positive en negative konnotaasjes fan beskate tiden fan ’e dei en dagen fan ’e wike. Dy konnotaasjes diktearje de bêste tiid foar in wichtich barren, lykas berte, besnijenis, boask en begraffenis. De moarnsdage is bygelyks in tige geunstige tiid foar sokke saken, wylst besocht wurde moat foar te kommen dat by middernacht saken ôfhannele wurde moatte dy’t fierrikkende gefolgen hawwe kinne. De freed wurdt assosjearre mei adel en is dêrom in geunstige dei, wylst tongersdei ferbûn is mei tsjinstberens en dêrom minder geunstich is. Bern dy’t op tongersdei of om middernacht berne binne, moatte sadwaande oan beskate rituelen ûnderwurpen wurde om foar te kommen dat de negative ynfloeden dêrfan bestean bliuwe.
Akwadukt Galamadammen
Mei de bou fan de Galamdammen waard yn desimber 2005 begûn. It akwadukt bestiet út in súdeastlike tarit fan 193 meter, in sletten tunneldiel fan 73 meter en in noardwestlike tarit fan 203 meter. De folsleine lingte is 469 meter.
Astrology en astronomy yn natoerreligys
Utsûnderlike gefallen fan astronomy ûnder natoerfolken
In tal fan natoerreligys hat, sa't liket mei primitive middels, in tige presyse kennis fan guont stjerren en stjerrebylden ûntwikkele, dat de moderne wittenskip der iuwen oer dien hat om dat belykje te kinnen.
Akwadukt Galamadammen
It Akwadukt biedt romte oan twa rybanen en in fytspaad. Boppe de noardwestlike tarit hinget yn brêge foar rinners, dêr't besikers fan it Galamadammen Hotel oer de dyk hinne stekke kinne nei de haven. Oan de súdkant fan it Johan Frisokanaal wurdt in ekosône boud, hjirdel krijt de natuer de kans de dyk feilich oer te stekken. It sletten diel is boud as in sinktunnel, sadat it wetterferkear gjin ferlet hat fan de bou fan it akwadukt.
De fytstunnel oan de súdeastside is fuorthelle, wol is de tunnel oan de noardkant bewarre bleaun. Ek de ophelbrêge oer it Johan Frissokanaal waard fuorthelle.
Astrology en astronomy yn natoerreligys
De kalinder fan ’e Maya’s
De godstsjinst fan ’e Maya’s, fan Belize, Gûatamala en súdlik Meksiko, kaam wierskynlik fan oarsprong fuort út in ienfâldige ferearing fan natoerferskynsels, mar ûntwikkele him stadichoan ta in tige yngewikkelde en esotearyske religy, dy’t yn haadsaak basearre wie op in fergoading fan himellichems en it dêrmei ferbânhâldende begryp tiid. Dat late ta in sterke neidruk op foarbestimming en ta in tige komplekse astrology en in heech ûntwikkele astronomy.
De kalinder fan ’e âlde Maya’s wie yn guon aspekten sekuerder as de Gregoriaanske kalinder, dy’t wy hjoed de dei brûke. Sûnder ús moderne technology wienen Mayaanske astronomen by steat en stel de lingte fan it sinnejier, de lunêre moanne en it Venusjier fêst. Harren berekkenings stelden har by steat en foarsis eklipsen mei in geweldige presizens. Harren moannesyklus wie op sân minuten nei gelyk oan dy dy’t mei de tsjintwurdige atoomkloktechnology fêststeld is en harren Venussyklus wykte mar twa oeren ôf op ’e fiifhûndert jier.
De Maya’s makken fierders in dúdlik ûnderskie tusken it kalinderjier en it sinnejier. De Maya-kalinder hie in jierlikse syklus (tonalamatl of tzolkin) fan 260 dagen (kin). Neffens de Quiché-Maya fan noardlik Gûatemala, dy’t de kalinder foar in part noch altyd yn eare hâlde, is dy basearre is op ’e draachtiid fan in bern yn it liif fan ’e mem. Yn sa’n Maya-jier binne der trettjin getallen en tweintich tekens; in dei kin bygelyks 6 Slange of 8 Aap wêze. Guon fan sokke oantsjuttings binne geunstich en oare ûngeunstich. Dêrút komme de hillige wiersizzerij en de beswarrings fan ’e saneamde kalinderpreesters fuort. De hillichste fan alle Maya-dagen is Wahxakib Batz, “Acht Aap”. Op ’e moarn fan dy dei komme de kalinderpreesters gear yn Momostenango, om rituelen út te fieren dy’t de goaden en foarâlden geunstich stimme moatte en om nije sjamanen yn te wijen, sadat dy it “dragen fan ’e tiid” fuortsette kinne.
In oare tiidstelling fan ’e Maya’s levere fia 18 moannen (uinal) fan elk 20 dagen (kin) in sinnejier (tun) fan 360 dagen op. In katun wie in syklus fan 20 sinnejierren en in baktun in syklus fan 20 katuns oftewol presys 394 jierren neffens ús Gregoriaanske kalinder. De âlde profesijen foarseinen dat nei eltse syklus fan trettjin katuns, 256 of 257 fan ús jierren, de Maya’s in katastrôfe oerkomme soe - en dy foarsizzings lykje út te kommen, yn alle gefallen de lêste fiif kear, fan ’e tsiende iuw ôf. Sa waard yn 1697, presys oan ’e ein fan in syklus fan trettjin katuns, yn ien dei it lêste ûnôfhinklike Maya-keninkryk, it eilânbastion Tayasal yn ’e Petén-mar, troch de Spanjerts oerweldige en ferneatige, en fûn yn 1954, presys 257 jier letter, de troch de Feriene Steaten stipe militêre steatsgreep yn Gûatemala plak, dy’t foar de Maya’s in wier skrikbewâld ynlette en de grutste ramp út ’e moderne skiednis wie. Oan ’e oare kant soe men der fansels fraachtekens by sette kinne ynhoefier’t it needlot yn alle gefallen dizze lêste pear kear help fan bûtenôf krigen hat, want de Maya-profesijen wienen fansels ek bekend oan ’e Spanjerts en de Amerikanen.
Trettjin baktuns, 5125 fan ús jierren, foarmen in saneamde Grutte Syklus. De ein fan sa’n Grutte Syklus wie in tige wichtige, ûnfoarsisbere en gefaarlik tiid, dy’t mooglik grutte rampen of sels de ein fan ’e wrâld bringe koe (de tsjintwurdige Grutte Syklus begûn op 11 augustus 3114 f.Kr. en sil einigje op 23 desimber 2012). De Maya’s rekkenen ek yn sels nòch gruttere tiidsienheden: de pictun (20 baktuns of 7885 jier), de calabtun (20 pictuns of 157.705 jier), de kinchiltun (20 calabtuns of 3.154.091 jier) en de alautun (20 kinchiltuns of 63.081.809 jier). De besteande wrâld wie net mear as ien út in ûneinige opienfolgjende rist fan wrâlden dy’t foarbestimd wie om te einigjen yn in kataklysmyske apokalyps en opfolge te wurden troch in nije wrâld. Troch dizze syklyske natoer fan ’e dingen koe de takomst foarsein wurde troch nei it ferline te sjen.
Syrillysk alfabet
thumb|300px|Brûkme fan it Syrillyske alfabet It Syrillyske alfabet (Russysk: кириллица, kirillitsa) is in alfabet wêrmei't seis Slavyske talen skreaun wurde: Russysk, Oekraynsk, Wytrussysk, Servysk, Masedoanysk en Bulgaarsk. Troch de ynfloed fan de Russen wurdt it Syrillyske alfabet ek brûkt foar net-Slavyske talen lykas it Kazachsk en Tataarsk (Turkske talen), it Oedmoertysk en Komy-Syrjeensk (Finsk-Oegryske talen), Tsjetsjeensk en Avaarsk (Noardeastkaukazyske talen), Abgazysk en Sirkassysk (Noardwestkaukazyske talen) en it Mongoalsk.
Skiednis
Syrillus en Metoadius makken yn de 9e iuw it Glagolitysk alfabet omdat it Grykske alfabet net foldie foar de Slavyske talen. Wa't it Syrillyske alfabet makke hat is net wis. It Syrillyske alfabet ferwiist wol nei Kyrillos, mar neffens akademisy ûntstie it alfabet healwei de 10e iuw yn it easten fan Bulgarije. Dêrom kin it neffens dy akademisy net sa wêze dat Kyrillos de betinker fan it Syrillyske alfabet is. It Grykske alfabet waard wol as basis brûkt foar it Syrillyske alfabet. Lûden dy't it Gryksk net hie, krigen spesjaal omtinken yn it Glagolityske en Syrillyske alfabet.
Letters
It Syrillyske alfabet sa't dat tsjinstwurdich brûkt wurdt foar it Russysk:
De ъ en ь wurde as lêstekens brûkt, respektivelik in hurd teken en in sêft teken.
Grönnens laid
thumb|175px|Geert Teis Pzn.Grönnen's laid is it folksliet fan de provinsje Grinslân. It liet is skreaun troch Geert Teis Pzn út De Haach, mar dy't berne is yn Stedskanaal. It waard yn april 1919 foar it earst publisearre, yn it moanneblêd "Groningen". G.R. Jager berne yn Slochteren mar letter út Zaandam en Bussum, skreau de muzyk.
It liet waard yn earsten populêr by de Grinslanners om utens, mar waard earst troch de Grinslanners akseptearre as reaksje op in AVRO radio-programma yn 1937 dêr't by bliken die dat de Grinslanners it liet fan de Grinslanners om utens net meisjonge koenen.
Tekst
Grönnens laid.
Van Lauwerzee tot Dollard tou Van Drente tot aan 't Wad, Daor gruit, daor bluit 'n wonderlaand, Rondom ain wondre stad: *) Ain Pronkjewail in gaolden raand Is Grönnen: Stad en Ommelaand.
Daor broest de zee, daor hoelt de wind Daor soest 't aan diek en wad, Maor rusteg waarkt en wuilt het volk Het volk van loug en stad. Ain Pronkjewail in gaolden raand Is Grönnen: Stad en Ommelaand.
Daor woont de dege degelkhaaid De wille, vast as staol, Daor vuilt het haart, wat tonge sprekt In richt- en slichte taol. Ain Pronkjewail in gaolden raand Is Grönnen: Stad en Ommelaand.
Oersetting
It liet fan Grinslân
Fan Lauwerssee oant Doalert ta Fan Drinte oant it waad Dêr groeit en bloeit in wûnderlân Om in wûndere stêd hinne
(Refrein:) In pronkjuwiel yn gouden râne Is Grinslân Stêd en Ommelân In pronkjuwiel yn gouden râne Is Stêd en Ommelân
Dêr brûzet de see, dêr gûlt de wyn, Dêr sûzet 't oer dyk en waad Mar rêstlik wurket en wrot it folk It folk fan doarp en stêd (Refrein)
Dêr wennet de tige deugdlikens De wil fêst as stiel Dêr fielt it hert wat tonge seit Yn rjochte en sljochte taal (Refrein)
Stasjon Echt
Stasjon Echt (Ec) is in stasjon yn de Nederlânske stêd Echt yn de provinsje Limburch. It stasjon is in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen type SS fiifde klasse en is ien fan de achtentritich stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud is. En ien fan de njoggen stasjons fan dit type dy't noch oanwêzich is.
Gebou
It stasjonsgebou kaam yn 1862 ree, en waard iepene op 21 novimber 1865 foar treinreizgers doe't ek dit part fan it spoar fan Steatsline E oanlein wie. Yn 1884 is der oan beide kanten in fleugel oanboud, yn 1911 krige it middenpart der in ferdjipping by. Yn 1938 waard it stasjon sletten, mar yn 1949 waard it stasjon op 1 maaie weriepene. It stasjon leit hjoed-de-dei oan it part fan it spoar dat eksploitearre wurdt troch Arriva. It stasjonsgebou is hjoed-de-dei yn gebrûk as winkel.
Stasjon Sittard
Stasjon Sittard (Std) is in spoarweistasjon yn Sittard en waard iepene yn 1865 oan de Steatsline E (Breda - Maastricht). Yn dizze Limboarchske stêd is yn 1993 it tredde stasjonsgebou sûnt 1865 iepene.
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Sittard om en de by 1905 200px|thumb|left|2e stasjonsgebou stasjon Sittard yn 1970 It earste stasjon waard ûntwurpen troch de yngenieurs Karel Hendrik van Brederode en Louis Abraham Reuvens en iepene op  	21 novimber 1865 syn doarren foar treinreizgers. It is boud as in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS Fjirde Klasse. En wie ien fan de fyftjin stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud wie. Al yn 1885 kaam de earste ferbouwing. Oan beide kanten waard in lange fleugel byboud en kaam der in part oan de foarkant. Yn 1903 waard de rjochterfleugel fergrutte en fan it oarspronklike gebou wurdt it dak ferhege. It dak fan it haadgebou ûndergiet in wiziging. De "knik" ferdwynt.
Yn 1923 waard it earste stasjonsgebou sloopt en ferfongen troch nijbou, ûntwurpen troch de arsjitekt Schelling. Dit wie it earste stasjonsgebou yn Nederlân mei allinnich platte dakken. It gebou hie in heech middendiel mei twa legere wjukken dy't wat nei foaren stiene foar it middendiel.
It stasjonsgebou út 1923 waard yn 1993 ôfbrutsen, en ferfongen troch in ûntwerp fan arsjitekt J.A. van Belkum krekt as by it amstelstation waard de stationshal heaks op de spoaren pleatst. It stasjon falt op fanwgen syn weagjende dak mei glêzen puien. Yn 1996 krige it stasjon liften sadat it stasjon ek tagonklik waard foar reizgers mei in rolstoel.
Traian Băsescu
thumb|right|250px|Traian Băsescu en [[George W. Bush]]
Traian Băsescu (Basarabi, Constanţa, 4 novimber 1951) is de presidint fan de republyk Roemeenje. Earder wie er boargemaster fan de Roemeenske haadstêd Bûkarest en Minister fan Transport.
As kandidaat fan it sintrum-rjochtse opposysjeferbûn Alliânsje foar Gerjochtichheid en Wierheid wûn hy mei 51 persint fan de stimmen op 12 desimber 2004 de twadde en lêste rûnde fan de presidintsferkiesings. Syn opponint wie de eartiidske Foarste Minister Adrian Năstase.
Yn desimber 2004 waard er de opfolger fan de sosjaal-demokraat Ion Iliescu as Presidint fan Roemeenje.
Traian Băsescu waard berne yn de omkriten fan de havenstêd Constanţa, mar syn famylje fan heiteskant komt fan Băseşti, in doarp yn judeţ Maramureş. Ien fan syn âlde leararen seach him as famyljelid fan Gheorghe Pop de Băseşti (1835-1919), in Roemeensk politikus en foarfjochter fan de ienwurding fan Transsylvaanje en it Keninkryk Roemeenje. Dizze ienwurding krige syn beslach yn 1918 yn Alba Iulia.
Lockheed P-3 Orion
Skiednis en beskriuwing
Yn de jierren fjirtich fan de 20e iuw begûn de searje mei de P-1 Harpoon, yn de jierren fyftich folge troch de Lockheed P-2 Neptune en fan de jierren sechtich ôf op it lêst de P-3 Orion. De P-3 C ferzje wie de modernisearre en ferbettere ferzje fan it oarspronklike P-3 A en lettere P-3 B.
De Orion is in fleanmasine mei fjouwer turboprops ûntwikkele út de sivile Lockheed L-188 Electra. De motoaren binne fan it type Allison T56, krekt as by de Lockheed Hercules. De Orion is in taktysk fleantúch, hat in standert bemanning fan tsien oant tolve persoanen en kin foar ferskate maritime taken ynset wurde. It tastel wurdt gewoanwei bestjoerd troch twa fleaners dy't stipe wurde troch in boardwurktúchkundige. Efter de cockpit sitte fierder de Taktyske Koördinator (Tacco), in Radio/Navigaasje-offisier (NAVCOM), in Radar/MAD/ IRDS/ESM betsjinner (Sensor-3), 2 akoestyske 'harkers' (Sensor-1/2), in In-Flight Technician (IFT, elektro spesjalist) dy't dwaande is mei de bewapening. Dizze taktyske bemanning kin fierder oanfolle wurde troch observeerders en eventueel ekstra bemanningsleden foar ôflossen by lange missys. It maksimaal tastiene oantal minsken oan board is 23. De Orion hat in tige lang úthâldingsfermogen en ek in grut fleanberik. Foar lange missys is it tastel útrist mei in galley mei koken, in sitpart mei tafel foar fjouwer persoanen en in pear bêden.
De Orion hat foar it útfieren fan syn taak mear as ien oan opspoaringsmiddels. Foar it opspoaren fan ûnderseeboaten wurde sonorboeien yn it wetter sketten. De Orion koe dêr flinke oantallen fan meinimme en it lûd dat dizze boeien opfange en trochstjoere nei it fleantúch analysearre wurdt troch de Sensor 1/2 bemanningsleden. Dêrmei kin in ûnderwetterfarrende ûnderseeboat detearre, klassifisearre en lokalisearre wurde. Fierders hat de Orion in 360 ° om ' kijkende ' radar, in Ynfra Read Deteksje systeem, soms ek Low-Light-Video, in passive radar (ESM) en in apparaat om lokale fersteuringen fan it ierdmagnetysk fjild te finer lykas in ûnderseeboat.
De oanfalswapens binne ûnder oare torpedo's, nukleêre djiptebommen, konvinsjonele djiptebommen, seeminen, en ferskate typen raketten. Dizze wapens koene yn ferskate gearstallings en oantallen meifierd wurde. Foar selsferdigening binne guon Orions fierder útrist mei saneamde 'chaff and flare' lansearynstallaasjes.
Nederlân
thumb|left|250px|In Nederlânske Orion boppe de [[Noardsee]] De Marine Loftfearttsjinst hat 13 Lockheed P -3 C Orion Update II (V 300 - V 312) tastellen oanskaft ta ferfanging fan de SP-2 H Neptune. De earste fjouwer waarden yn 1982 yn gebrûk nommen, de lêsten yn 1984. Fan de oanskaf fan ekstra Orions hat men nei 1984 ôfsjoen. De Orions fungearren as 'earen en eagen' fan de float en koene dêrneist ek noch oanfalle. De Nederlânske tastellen wiene útrist mei ferskate sensoaren om floatferbannen en ûnderseeboaten op te spoaren, te klassifisearjen / identifisearjen / lokalisearjen en eventueel oan te fallen of in oanfal te koördinearjen. De thúsbasis wie it Marine Fleankamp Valkenburg yn Valkenburg, Súd-Hollân. Dêr fleagen de Orions wei benammen foar trainingsdoelen en flechten foar de Nederlânske Kustwacht.
Sûnt de ein fan de Kâlde Oarloch waarden de fleantugen hieltyd ynset foar krisisbehearskingsoperaasjes, lykas de maritime blokkade fan eardere Joegoslavië, operaasjes ûnder de Kosovo-krisis, operaasjes boppe Afganistan en de Perzyske Golf. Ut eachpunt fan besunigings waarden ein jierren njoggentich trije tastellen út tsjinst nommen, dy 't opslein waarden by it bedriuw OGMA yn Portugal. De oare tsien waarden yn de Feriene Steaten modernisearre troch Lockheed Martin. Mei de modernisearring, Capability Upkeep Program (CUP), like de takomst fan de Orion yn Nederlânske tsjinst oant op syn minst 2020 garandearre. De kosten it fleantúch fan it CUP-programma wiene goed 20 miljoen euro. Wylst de fleantugen modernisearre waarden besleat yn 2003 minister Henk Kamp lykwols dat de tsien Orions per 1 jannewaris 2004 ôfstjitten wurde koene, omdat de ûnderseeboatdriging ôfnaam wie. Ein 2004 kocht Dútslân acht eksimplaren foar 295 miljoen euro. Portugal kocht de oare twa modernisearre tastellen en ek de trije net modernisearre tastellen dy't earder út tsjinst nommen wienen. Yn totaal betelle Portugal 70 miljoen euro foar alle fiif tastellen. Yn 2006 waarden de lêste Orions oerdroegen en it Marine Vliegkamp Valkenburg opheft.
Grutste Steatsbesyk Ea
thumb|right|By de keninklike wachtkeamer op it stasjon It Grutste Steatsbesyk Ea is in kostúmshow. It evenemint waard op 14 juny 2008 foar it earst hâlden yn Utert en in twadde kear op 18 juny 2011 yn Baarn.
Sintraal stiet de skiednis fan 11 Europeeske foarstenhuzen, keizers en hartoginnen, mar ek steedhâlders en ferneamde maîtresses dy't meastentiids foar de ivichheid fêstlein binne yn steatige portretten. Oanlieding ta dit evenemint is om noch ien kear - foardat Paleis Soestdyk in oare bestimming krijt – de tsien froulju dy't yn it paleis wwenne hawwe, foar it fuotljocht te heljen. Dizze 10 froulju wurde beskreaun yn it boek fan Thera Coppens De Tien Vrouwen van Soestdijk 90 Foarsten en Foarstinnen sille mei harren 30 man hofhâlding yn in histoaryske trein oankomme fia de Keninklike wachtkeamer yn stasjon Baarn. Mei 50 koetsen sil it selskip nei Paleis Soestdyk ride dêr't de tsien froulju fan Soestdyk de oaren wolkom hjitte sil. De tocht troch Baarn giet troch de winkelstrjitte en einiget op de Brink, dêr't in grutte presintaasje folge troch de stichting Ald-Oranje en de Stichting Vorstelijk Baarn.
Kostúms
thumb|2008 Foar foarsten wie in kostúm fan belang om harren macht te toanen. Foarsten lieten har dêrnei op portret ôfbyldzje om de macht noch mear glâns te jaan. De stichting Ald-Oranje makket mei it presintearjen in histoaryske kostúmsjo in ferbining tusken de kostúms, harren histoaryske betsjutting en maatskiplike kontekst. Soms is it kostúm in krekte kopy fan in skilderij, lykas by Elisabeth I fan Ingelân of Filips II fan Spanje, mar soms is soks net mooglik. Dan moat in histoaryske ynterpretaasje jûn wurde. De kostúms wurde makke troch Louis Scheffer en Else Gerritsen, bystien troch in tal frijwilligers. Louis Scheffer hat in soad teaterklean ûntwurpen en Else Gerritsen hat troch har museale eftergrûn by it Drintsk Museum ynsjoch yn de histoaryske aspekten. By it Grutste Steatsbesyk wienen mear as hûndert kostúms te sjen.
Froulju fan Soestdyk
Benammen de froulju hawwe in grutterol spile op Paleis Soestdyk. De earste dame wie de Amsterdamse boargemastersfrou Catharina Hooft dy't fan de boerehofstee Soestdyk in lusthof makke, dy't útgroeide nei in bûtenpleats foar steedhâlders en keningen út it Hûs fan Oranje-Nassau. Mei ûnder oare de Ingelske prinsesse en lettere keninginne fan Ingelân Mary Stuart, de Dútske prinsesse Maria Louise fan Hessen-Kassel (Marijke-meu), de Ingelske prinsese Anna fan Hannover binne it ynfloedrike froulju dy't de septer swaaiden yn Paleis Soestdyk.
10 Froulju ûntfange 80 foarsten en foarstinnen
thumb|Tsien froulju op it bordes thumb|2008 De tsien froulju fan Soestdyk ûntgongen op 18 juny 2011 de foarsten en foarstinnen fan it Grytste Staatsbesyk Ea. Ek histoaryske en maatskiplike tema's kamen oan de oarder. Sa is der omtinken foar dit besyk fan keizer Napoleon oan Baarn krekt 200 jier dêrfoar. Mar ek de Frede fan Utert yn 1713 spile in grutte rol: Foarstenhuzen fan Europa fochten oarloggen út, trouden mei elkoat om machtsblokken te foarmjen, gienen ûnderlinge bûnskippen oan en slueten fredesferdraggen. Soks hie grutte ynfloed op it gewoane folk en it maatskiplike libben.
Bosnjers
Bosnjers binne de ynwenners fan Bosnje. It is in oantsjutting foar minsken fan ferskate folken, lykas Bosnjakken, Serven, Kroäten, Albanezen, Montenegrinen en oaren. It is noch in iepen fraach at de Bosnjers genôch kulturele bannen hawwe om úteinlik ien Bosnyske kultuer te foarmjen.
Bosnjers binne net itselde as Bosnjakken; al is it sa dat in protte Bosnjakken ek Bosnjer binne.