cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1956
De Olympyske Simmerspullen 1956, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1956 yn Melbourne, Austraalje hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Melbourne Velodrome.
Trilith Studios
De Trilith Studios binne in studiokompleks yn Fayetteville, in foarstêd fan Atlanta yn 'e Amerikaanske steat Georgia. It bedriuw waard yn 2014 oprjochte as de Pinewood Atlanta Studios. Yn 'e Trilith Studios hawwe de opnamen plakfûn fan in protte superheldefilms út 'e Marvel Cinematic Universe-rige. Anno 2021 binne de Trilith Studios it grutste studiokompleks fan Georgia.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1956
Melbourne Velodrome
Der wie plak foar 7.900 taskôgers.
Utslaggen
{| width=100%
Trilith Studios
Skiednis
De Pinewood Group, in Britske eksploitant fan film- en tillefyzjestudiokompleksen dy't ek eigner is fan û.m. de Pinewood Studios yn Buckinghamshire en de Pinewood Toronto Studios yn Kanada, makke yn april 2013 fierfoardere plannen buorkundich foar de bou fan in earste studiokompleks yn 'e Feriene Steaten. Dat soe oanlein wurde 35 km besuden Atlanta yn Fayette County op in perseel dat 280 ha besloech. It kompeks wie in joint venture fan Pinewood en River's Rock LLC, in ûnôfhinklike trust fan 'e erven S. Truett Cathy, de oprjochter fan 'e Chick-fil-A-keatling fan fastfoodrestaurants.
De Pinewood Atlanta Studios, sa't it studiokompleks kaam te hjitten, waarden yn 2014 yn gebrûk nommen. De earste film dy't der opnommen waard (fan septimber 2014 ôf), wie de superheldefilm Ant-Man (2015), in produksje fan 'e Marvel Studios. Yn augustus 2019 ferkocht de Pinewood Group syn oandiel yn 'e Pinewood Atlanta Studios oan River's Rock. Yn oktober 2020 waard it studiokompleks omneamd ta de Trilith Studios. De namme komt fan it Ingelske trilithon, in arsjitektoanyske term foar in struktuer besteande út twa fertikale stiennen dy't in trêde, horizontaal lizzende stien ûnderstypje (lykas yn it prehistoaryske monumint fan Stonehenge). Neffens River's Rock wie dat sawol in nij begjin as tagelyk in erkenning fan it Britske ferline fan it kompleks.
Fasiliteiten
It studiokompeks fan 'e Trilith Studios bestiet anno 2023 út 23 ûnderskate tradisjonele soundstages, mei in totaal oerflak fan mear as 40.000 m². De grutste soundstage hat in oerflak fan 3.720 m². Fierders binne de twa soundstages fan 2.790 m², seis fan 1.860 m², ien fan 1.688 m², fjouwer fan 1.675 m², en acht fan 1.395 m².
In 24e soundstage is de Prysm Stage, mei in oerflak fan 1.581 m², dat bedoeld is foar opnamen mei firtuele eftergrûnen dy't tafoege wurde kinne op 'e LED-panels dêr't it soundstage mei tarist is oan 360° fan 'e wanden en op it plafon. It omfettet ek spesjale fasiliteiten foar it filmjen fan sênes yn ridende (eins ridend lykjende) auto's.
Njonken de soundstages omfiemje de Trilith Studios ek in backlot fan 160 ha foar it dwaan fan bûtendoaropnamen, wurkplakken foar it meitsjen fan dekôrstikken, kantoarromte, klaaikeamers, romten foar fisazjy en hierstilearring en fasilititeiten foar postproduksjewurk lykas filmmontaazje.
Flitsklub Snits
thumb|110px|Flitsclub Snits De Flitsklub Snits is in jeugdsylferiening foar de Flitsklasse út Snits.
De club is oprjochte yn 1972 en hat as doel it jeugdsilen yn de Flits, in twa-persoans houten jeugdboat, foar leden (8 oant 18 jier) en harren âlden sa oantreklik mooglik te meistjen. Leden fan de feriening wurde by wedstriden bystien troch de feriening middels saneamde standby-boaten. De feriening beheart enk in boate- en bemanningsbank foar de Flitsklasse.
Yn 1997 ferskynde in boek by it 25-jierrich bestean, neamd: 25 jaar Flitsclub en Flits in het Noorden. It wurk is skreaun troch Henk Doevendans.
Led Zeppelin III
Led Zeppelin III is it tredde studio-album fan Led Zeppelin. It album waard opnommen fan novimber 1969 oant en mei augustus 1970 yn in oantal ferskillende studio's yn Grut Brittanje en de Feriene Steaten en waard twa moanne letter op 5 oktober 1970 útbrocht.
Flitsklub Snits
Yn 2010 hie de feriening hast 100 jeugdleden.
Harnzersk
It Harnzersk (Harnzersk: Harlingers) is in dialekt fan it Stedsk dat fan âlds sprutsen wurdt yn 'e stêd Harns, it haadplak fan 'e gemeente mei deselde namme, oan 'e Waadkust, yn it noardwesten fan 'e provinsje Fryslân. Dizze taalfoarm ûntstie yn 'e rin fan 'e sechstjinde en santjinde iuw, en is in Hollânsk dialekt mei sterke Fryske ynfloeden. It hat in protte wei fan 'e Stedske dialekten dy't yn oare Fryske stêden sprutsen wurde. Der binne soargen oer it fuortbestean fan it Harnzersk, no't de measte stedsjers tsjintwurdich de bern Nederlânsktalich grutbringe.
Skiednis
It Harnzersk is ûntstien yn 'e rin fan 'e sechstjinde iuw en it begjin fan 'e santjinde iuw, safolle is wol bekend, mar hoe't dat krekt yn syn wurk gien is, dat is net alhiel dúdlik. Neffens de tradisjonele teory binne it Harnzersk en de oare Stedske dialekten ûntstien doe't hartoch Albrecht fan Saksen yn 1498 yn Fryslân de macht grypte en foar syn regear in grut tal útlânske amtners oanloek, benammentlik út Hollân wei. Dy amtners setten har nei wenjen yn 'e Fryske stêden en brochten dêr sa harren eigen taal, it Hollânsk, dat him troch de ynfloed fan it Frysk meitiid ta it Stedsk ûntjûn hawwe soe. In oare teory wol hawwe dat it Stedsk net de taal fan ymport út Hollân wie, mar fan 'e Fryske boargerij yn 'e stêden, dy't dy taal fan 'e bestjoerlike elite oernaam. Taalkundigen Reitze Jonkman en Arjen Versloot binne fan betinken dat de Stedske dialekten net troch amtners, mar troch keaplju yn Fryslân brocht binne. It is lykwols frijwol ûndwaanlik om no noch út te meitsjen hoe't it doedestiden echt om en ta gien is, mei't der gjin skreaune boarnen út 'e begjintiid fan it Harnzersk oerlevere binne.
Yn 2014 ferskynde fan it Harnzersk in wurdboek, mei as titel Harlinges, Mien Taaltsje: Van Pienehasses tot Gatsjepanne. Dat wie gearstald troch de wurkgroep "Se Suuden en Se Wuuden" en waard útjûn troch de Feriening Ald Harns. Behalven in wurdlist stiet der ek in haadstik yn oer de grammatika fan it Harnzersk en dêrnjonken ferskate Harnzer ferhalen, útdrukkings en grappen. It docht bliken dat it Harnzersk by útstek karakterisearre wurdt troch in frij rou taalgebrûk. It boekje is inkeld fia de Feriening Ald Harns te besetten. Yn Harlinges, Mien Taaltsje wurdt trouwens in hiel oare, folle mear nei it Nederlânsk oerhingjende stavering hantearre as dy't troch de Fryske Akademy foar de Stedske dialekten ûntwurpen is. Sa wurde wurden as van ("fan"), mooi ("moai"), mien ("myn") en suuden ("soene") op 'e Nederlânske manear stavere, wylst dat neffens de F.A.-stavering fan, moai, myn en suden wêze moatte soe.
Taaleigenskippen
It Harnzersk ferskilt net sa'n mâle soad fan 'e oare foarmen fan it Stedsk, al omfiemet de Harnzer wurdskat relatyf minder Fryske en mear Hollânske wurden as de oare dialekten. Dat kin ferklearre wurde troch de geografyske lizzing en de skiednis fan Harns. Behalven yn wurden oppenearret de gruttere Hollânske ynfloed him ek yn 'e grammatika, lykas yn ferlytsingsfoarmen. Wylst it Ljouwertersk bygelyks kantoarke ("kantoarke"), papierke ("papierke") en stúverke ("stuorke") hat, jout it Harnzersk de foarmen kantoartsy, papiertsy en stúve'tsy.
De persoanlike foarnamwurden en de ferbûging fan 'e tiidwurden komt wol fierhinne oerien mei de yn it omlizzende gebiet sprutsen foarm fan it Klaaifrysk, it saneamde Bjirmsk: Krekt as yn oare Stedske dialekten (mar net sa faak as yn it Ljouwertersk) wurdt gauris de oansprekfoarm ju oan 'e ein fan 'e sin tafoege. Typysk Harzersk is de oansprekfoarm seun of sels ouwe seun, dat net oerset wurde moat as "âlde soan", mar mear wat fertroulik, kammeraatskiplik "freon" of "maat" betsjut. It is in bytsje in geuzenamme, mei't de Harnzers yn 'e rest fan Fryslân wol bekend steane as "ouwe seunen". It bynwurdlike bywurd oek ("ek") wurdt ek wol beskôge as typysk Harnzersk, mar dy foarm komt ek foar yn it Ljouwertersk. Wol is it wier dat de measte Stedske dialekten foar "ek" de foarmen ok of òk hawwe. Guon útdrukkings binne streekeigen. Sa wurdt der as immen foar gek ferklearre wurdt, wol spottend frege oft er út Frjentsjer wei komt of dêr net hinne moat (om't dêr fan âlds it psychiatrysk sikehûs stie). Ek dit lykslaan fan Frjentsjer mei syn ynstelling foar ferstanlike oandwanings is net beheind ta Harns, mar komt op it plattelân fan 'e noardlik Klaaistreek ek rûnom foar.
Foarbylden
Hjirûnder wat foarbyldsinnen mei in soad Harnzer wurden (neffens de stavering sa't dy fêstlein is yn 'e Wurdlisten fan 'e Fryske Stedsdialekten fan Pieter Duijff):
Tal sprekkers
Oangeande it sprekkerstal fan it Harnzersk binne gjin sekuere sifers bekend, mar dochs is it wol mooglik om ta in rûge skatting te kommen. De Bosatlas van Fryslân (2009) jout nammentlik oan dat yn 'e gemeente Harns troch 18% fan 'e befolking Stedsk sprutsen wurdt. Mei in gemeentlike befolking fan (neffens deselde boarne) 15.567 minsken, komt dat út op in oantal fan 2.802 Stedsktaligen yn Harns.
Minder as de befolking fan oare Fryske stêden sille Harnzers har ferspraat hawwe oer it omlizzende plattelân, mei't Harnzers oer it algemien mei it gesicht nei de see ta steane en Fryslân de rêch tadraaie. Mar dochs sille der wol guon Harzersksprekkers bûten de stêd bedarre wêze. Neffens De Bosatlas van Fryslân is bgl. fan 'e befolking fan Wûnseradiel 6% en fan dy fan Frjentsjerteradiel 11% Stedsktalich. In oantal fan 3.500 Harnzersksprekkers (wêrfan't ek in diel bûten Fryslân socht wurde moat, bgl. yn Amsterdam) liket sadwaande gjin ûnoannimlike skatting.
Led Zeppelin IV
It fjirde studio-album fan Led Zeppelin had offisjeel gjin namme, mar offisjeus hjit it album Led Zeppelin IV. It album waard opnommen fan desimber 1970 oant en mei febrewaris 1971 yn in oantal ferskillende studio's yn Grut Brittanje en waard in pear moanne letter op 8 novimber 1971 útbrocht. Op it album stiet, ûnder oare, de hardrock klassiker "Stairway to heaven". It nûmer is opmerklik genôch op fersyk fan de bandleden nea op single útbrocht.
Alkmar
thumb|300px|It Waachgebou yn Alkmar thumb|300px|Kaart fan Alkmar út 1603 Alkmar (Nederlânsk en offisjeel: Alkmaar, Westfrysk: Alkmare) is in stêd en gemeente yn de regio West-Fryslân (foar in part) yn de provinsje Noard-Hollân. Alkmar krige yn 1254 stedsrjochten, wat sjoen wurde kin as it begjin fan it gemeentlik bestjoer. De gemeente bestie oant ein 2014 út de stêd Alkmar, Alddoarp (sûnt oktober 1972) en in part fan Kodyk. Sûnt 2015 omfiemet de gemeente Alkmar it gebiet fan de eardere gemeenten Skermer en Graft-De Ryp. De gemeente Alkmar hie op 1 jannewaris 2019 108.578 ynwenners op in grûngebiet fan 110,68 km² (sûnder wetter), dat in befolkingstichtens jout fan goed 968 inw./km². It is neffens ynwennertal de fyfde gemeente fan Noard-Hollân, nei Amsterdam, Haarlim, Haarlimmermar en Saanstêd. De gemeente leit yn de gearwurkingsregio Kennemerlân en in part yn West-Fryslân. De stêdekloft fan Alkmar telt wol sa'n 318.327 ynwenners. De stêd is ferneamd om syn tsiismerk.
Namme
De namme Alkmar waard yn ferskate foarmen brûkt sûnt de Midsiuwen: Allecmere (tsiende iuw), Alcmere (1063), Alcmare (alfde en tolfde iuw) en Alkmare (1132). It lêste part mar (eartiids mere) betsjut nei alle gedachten "mar", "fiver" of "sompe", wylst it earste part alk of alc soks as "timpel" of "sompe" betsjut.
Skiednis
Doe't greve Durk VII fan Hollân yn Seelân oan it striden wie, foel syn broer Willem yn novimber 1195 West-Fryslân yn. Grevinne Aleid fan Kleef kaam him lykwols temjitte enfersloech him by Alkmar.
Yn 1328 wie der in grutte stedsbrân yn Alkmar. Yn 1429 moat it Bloedmirakel yn Alkmar plakfûn hawwe, dêr't op bjusterbaarlike manier bloedflekken op in stik tekstyl ferskinen. Yn 1492 fûn de Opstân fan it Tsiis- en Breafolk plak yn de stêd en omkriten.
Yn de simmer fan 1517 waarden de stêd en omkriten rekke troch oanfallen fan legers fan Grutte Pier dy't tsjin de Swarte Heap oan it fjochtsjen wiene. Yn juny 1572 waarden Alkmarske fransiskaanske preesters en bruorren troch kalvinistyske Geuzen ûnder lieding fan Diderik Sonoy oppakt en yn Inkhûzen op 25 juny 1572, om't hja harren katolike leauwe net fersaakje woene, op grouwélige manier martele en dêrnei fermoarde waarden. Dy fermoarde geastliken steane hjoed-de-dei bekend as de martlers fan Alkmar.
Yn 1573 waard Alkmar troch de Spanjerts belegere, dy't yn Alddoarp harren kamp opslein hiene. De Alkmarders koene harren lykwols mei seane tarre en baarnende takkebosken warje. Dat foarfal waard bekend as de Untset fan Alkmar en late ta de ferneamde útdrukking: Bij Alkmaar begint de victorie (By Alkmar begjint de oerwinning), dat noch hieltyd elts jier op 8 oktober fierd wurdt. Yn de Frânske tiid waard Noard-Hollân omfoarme ta it Departemint fan Teksel, dêr't Alkmar de haadstêd fan waard. Yn 1799 waard de Alkmaarsche Courant (Alkmarske krante) troch Adrianus Sterck oprjochte. De krante is hjoed-de-dei part fan it Noordhollands Dagblad en is teffens de grutste edysje fan dy krante.
It Noardhollânsk Kanaal, dat yn 1824 iepene waard, rûn by it oanlizzen alhiel om Alkmar hinne. Troch it waaksen fan Alkmar rint it der hjoed-de-dei dwers trochhinne. Yn 1865 en 1867 waarden spoarwegen oanlein dy't nei De Helder en Utgeast - Haarlim rûnen. Yn de tweintichste iuw waarden nije wenwiken om Alkmar hinne boud en yn 1972 waarden Alddoarp, Kodyk-Súd en it part besuden de spoarline Alkmar - Hearhugowaard fan Sint-Pankras-Súd oan it grûngebiet fan Alkmar taheake. De stêd begûn ek it befolkingsoerskot fan de Rânestêd op te fangen. Alkmar krige dêrfoar de status as groeikearn en waard doetiids as ien fan de earste oerrinstêden oanmurken. In gefolch dêrfan is it ûntwikkeljen fan it stedsdiel Huiswaard. Tsjintwurdich is Alkmar neffens ynwenners de tredgrutte stêd fan Noard-Hollân.
Wiken, doarpen en útbuorren
thumb|300px|Topografyske kaart fan de gemeente Alkmar 300px|thumb|Hôf fan Sonoy 300px|thumb|Accijnstoren oan de Bierkade 300px|thumb|De Waach mei it Tsiismuseum 300px|thumb|Tsiismerk yn Alkmar 300px|thumb|De Grutte of Sint-Laurenstsjerke 300px|thumb|De Bierkade
Stêd Alkmar
De stêd Alkmar bestiet út de folgjende wiken:
De gemeente Alkmaar bestiet út de folgjende doarpen (tusken heakjes is de eardere gemeente dêr't se by hearden):
Utbuorrens yn de gemeente Alkmaar (tusken heakjes it plak dêr't se by hearre):
Ferfier
De A9 rint fan Amsterdam oer Haarlim nei Alkmar, dêr't it fjirder as de N9 nei De Helder ta rint.
Der binne streekrjochte spoarferbinings mei De Helder, Hoarn, Amsterdam en Haarlim. Alkmar hat twa stasjons:
ROC Friese Poort
thumb|Gebouwen fan ROC Friese Poort yn Drachten It ROC Friese Poort (Nederlânsk foar Fryske Poarte) is in regionaal opliedingssintrum yn Fryslân en Flevolân. De skoalle hat fêstigingen yn Dokkum, Drachten, Emmeloard, Ljouwert, Snits en op Urk. It kristlike opliedingssintrum bestiet út fjouwer ûnderdielen:
Formenteara
Formenteara (Spaansk: Formentera, útspr.: [formen'teɾa]; Katalaansk: Formentera, útspr.: [furmən'teɾə]) is in Spaansk eilân yn it Westlike Bekken fan 'e Middellânske See en it lytste fan 'e fjouwer haadeilannen fan 'e Baleären-arsjipel. Bestjoerlik foarmet Formenteara in regio of eilânrie binnen de Baleären. De namme fan it eilân is nei alle gedachten ôfkomstich fan it Latynske wurd frumentarium, wat "nôtskuorre" betsjut.
Alkmar
Ferfier
It Noardhollânsk Kanaal rint troch Alkmar.
It besjen wurdich
Alkmar hat in soad midsiuwskegebouwen dy't noch hieltyd besteane. It bekendste dêrfan is de grutte toer fan de Sint-Laurenstsjerke. In oar wichtige attraksje, benammen yn de simmer, is de tsiismerk fan Alkmar op it Waachplein, dat ien fan de polpulêrste attraksjes yn Nederlân is. De tsiismerk fynt plak op ornaris eltse freed en begjint op de earste freed fan april en einiget op de lêste freed yn septimber. Op de âlderwetske manier, mei it hantsjeklappen wurdt it tsiis ferhannele en hannelers en dragers wage it tsiis. De tsiismerk is noch ien fan de fiif tradisjonele Nederlânske tsiismerken dy't noch besteane. Tsiis dat ferhannele wurdt is almeast pleatslike tsiis, ynstee fan de ferneamde tsiis fan Edam en Gouda. It is lykwls net mooglik en keapje tsiis op de merk, want it is einlings in demonstraasje hoe't in tsiismerk eartiids wurke. De demonstraasje fynt plak foar it histoaryske Waachgebou, dêr't in toeriste-ynformaasjeburo en in tsiismuseumyn fêstige binne. Alkmar hat 399 ryksmonuminten, dy't hast allegear yn it êlde sintrum binne.
Formenteara
Geografy
Formenteara is it lytste fan 'e fjouwer haadeilannen fan 'e Baleären, mei in oerflak fan goed 83 km². It leit yn it Westlike Mediterrane Bekken, mei deunby, oan 'e noardwestkant it buoreilân Ibytsa, dêr't it de Pynbeameilannen mei foarmet. De 6 km brede seestrjitte tusken de beide eilannen yn makket ûnderdiel út fan 'e Baleaarske See. De oare beide Baleaarske haadeilannen, Majorka en Minorka, lizze folle fierder nei it noardeasten. Oan 'e súd- en eastkant grinzget Formenteara oan 'e iepen Middellânske See.
Formenteara sels hat in rûchwei trijehoekige foarm, mei útstykjende dielen nei it noarden, it suden en it easten. It eilân is 19 km lang fan east nei west, en 12 oant 1 km breed fan noard nei súd. It heechste punt leit 119 m boppe seenivo. Foar de noardpunt fan Formenteara leit it lytsere eilân Espalmador (Katalaansk: Illa de s'Empalmador), mei in pear ûnbewenne rotseilantsjes deromhinne. By êb kin men fan Formenteara nei Espalmador wâdzje.
Skiednis
Krekt as de rest fan 'e Baleären gie Formenteara yn 'e Aldheid oer fan 'e hannen fan 'e Kartagers yn dy fan 'e Romeinen, en dêrnei dy fan 'e Fandalen, om úteinlik in Byzantynsk gebietsdiel te wurden. Yn 'e Iere Midsiuwen waard it, op 'e nij mei de oare Baleären, ferovere troch de Moaren. It bleau iuwenlang ûnder islamitysk bestjoer, oant it yn 1235 foar it kristendom weromwûn waard troch kening Jakobus I fan Aragon. Neitiid makke Formenteara in skoft diel út fan it keninkryk Majorka, in fazalsteat fan Aragon, foar't it úteinlik streekrjocht ûnder de Kroan fan Aragon kaam.
Alkmar
It besjen wurdich
Alkmar hat trije bioskopen. De huorrebuert is op de Achterdam en it útgeanslibben fynt plak yn de kroegen en kafees oan de Waachplein.
Formenteara
Skiednis
Troch de dynastike uny tusken Aragon en Kastylje, yn 1479, kaam Formenteara úteinlik by it feriene Spanje te hearren. Yn 'e moderne tiid foel Formenteara ûnder de Spaanske Boargeroarloch al ier yn 'e hannen fan 'e faksisten fan generaal Francisco Franco, krekt sa't dat it gefal wie mei de buoreilannen Majorka en Ibytsa. Nei't Spanje oan 'e ein fan 'e 1970-er jierren wer in demokratysk regear krigen hie, kaam Formenteara yn 1983 by de autonome mienskip fan 'e Baleären te hearren.
Bestjoer
De Baleären binne ien fan 'e santjin autonome mienskippen fan Spanje. De Baleären binne ferdield yn fjouwer eilânrieden, wêrfan't de Eilânrie fan Formenteara (Consell Insular de Formentera) ien is. De eilânrie is ferantwurdlik foar kultuer, ynfrastruktuer en it gemeentlik bestjoer. It eilân bestiet fierders út ien inkele gemeente, wêrmei't de eilânrie sadwaande lykslein wurde kin.
Alkmar
Sport
Alkmar is de thús fan fuotbalklup AZ, dy't yn de Earedifyzje spilet. Yn it seizoen 2008-2009 wûn de klup de earste plak yn de Earedifyzje. Yn 2006 iepene it nije stadion, it DFS-stadion dat no it AFAS-Stadion hjit mei 17.000 sitplakken.
De stêd hat ek in felodroom, dêr't it Nederlânsk hurdfytskampioenskippen elts jier holden wurdt.
Formenteara
Ekonomy
Hoewol't Formenteara bekend stiet om syn ûnoantaaste wite strannen en it feit dat men der frijwol oeral neaken sinnebaaie mei, is it in folle eksklusivere fakânsjebestimming as Ibytsa of Majorka mei harren massatoerisme. Nettsjinsteande dat spilet it toerisme lykwols in tige wichtige rol foar de pleatslike ekonomy.
Demografy
Yn 2012 hie Formenteara in befolking fan krapoan 11.000 minsken, wat delkomt op in befolkingstichtens fan goed 129 minsken de km². It grutste plak op it eilân is San Francisco Xavier (Katalaansk: Sant Francesc Xavier). Krekt as yn 'e rest fan Spanje is ek op Formenteara de Roomsk-Katolike Tsjerke fierwei de grutste religieuze denominaasje. De lânseigen Formenteranen hearre yn etnysk opsjoch ta de Katalanen. Op it eilân wurdt fan âlds in foarm fan Ibytzaansk (Eivissenc) sprutsen, in subdialekt fan it Baleaarske dialekt fan it Katalaansk.
Yoda
Yoda is in ferneamd fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise, dat betocht waard troch de Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in Jedi-master fan in ûnbekend ras fan bûtenierdske wêzens "lang ferlyn yn in stjerrestelsel fier, fier fuort", en stiet benammen bekend om syn lytse griene uterlik en syn aparte trant fan praten. Yoda makke it alderearst syn opwachting yn Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back (1980), it twadde diel fan 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy. Syn rol yn it trêde diel, Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983), wie beheind, mar hy kearde yn jongere foarm werom yn 'e Star Wars-prequeltrilogy (1999-2005). Yn alle films waard Yoda bespile troch poppespiler Frank Oz, dy't ek syn stim ynspriek.
Kreaasje
Star Wars-betinker George Lucas fertelde yn in fraachpetear dat it earst syn bedoeling west hie om Luke Skywalker traine te litten troch Obi-Wan Kenobi, mar hy besleat dat it net logysk wie om Obi-Wan fierder mar wat oan 'e sydline tasjen te litten wylst Luke al it fjochtsjen opknapte, dat dêrom liet er him deagean yn 'e earste film. Neitiid skoep er it personaazje Yoda om 'e training fan Luke oer te nimmen. Lucas frege poppespiler Jim Henson, de betinker fan The Muppet Show, om in pop foar him te ûntwerpen, mar dy hie it te drok mei oar wurk, dat hy rette Frank Oz oan foar de put.
Oz wie foar it personaazje Yoda as haadpoppespiler behelle by de Star Wars-films The Empire Strikes Back, Return of the Jedi, The Phantom Menace en The Last Jedi, en hy liende ek syn stim oan Yoda yn dy fjouwer films plus Attack of the Clones, Revenge of the Sith en The Rise of Skywalker. Foar inkele sênes yn The Empire Strike Back en The Phantom Menace wêryn't rûn wurde moast, diene akteurs mei dwerchgroei Deep Roy en Warwick Davis in Yoda-kostúm oan, hoewol't net ien fan beiden dêrfoar op 'e ôftiteling fan 'e oangeande film in fermelding krige.
As poppespiler waard Oz yn The Empire Strikes Back bystien troch Kathryn Mullen, Wendy Froud en David Barclay, yn Return of the Jedi troch Barclay, Mike Quinn en David Greenaway, yn The Phantom Menace troch Greenaway, Don Austen en Kathy Smee, en yn The Last Jedi troch Dave Chapman, Damian Farrell en Colin Purves. Yn Attack of the Clones en Revenge of the Sith waard Yoda folslein troch fisuele effekten staljûn, wylst er yn The Rise of Skywalker inkeld in stimcameo hie.
Persoanlikheid
Yoda is in bûtenierdsk wêzen fan in ûnbekende soarte; syn ras is troch George Lucas en syn filmstudio Lucasfilm altyd mei opsetsin dizenich holden en wurdt nearne neamd. Hy is lyts fan stal, likernôch in meter lang, en hat in griene hûd, twa fingers en in tomme oan eltse hân, en lange, spitse, nei de sydkanten útsteande earen. Yn Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back wurdt er ôfskildere as ien fan 'e machtichste en meast stoïsynske Jedi-masters yn it Stjerrestelsel, dy't iuwen âld en tige wiis is. Yn Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back wurdt neamd dat Yoda al 800 jier Jedi traint, wat betsjut dat er sels noch folle langer in Jedi west hawwe moat.
Ien fan syn opmerklikste skaaimerken is syn aparte manear fan praten, mei in folchoarder fan sinsdielen dy't sterk ôfwykt fan 'e noarm. Foarbylden binne: "Prate mei dyn heit, do moatst"; "De grutste learaar, falen is"; en "Noch wat te sizzen, do hast?" Taalkundigen dy't har dêryn ferdjippe hawwe, fine syn spraakgebrûk in bytsje ynkonsekwint, mar hawwe de teory oppenearre dat Yoda sprekt mei in foarwerp-ûnderwerp-persoansfoarm-folchoarder. Soks komt by natuerlike minsklike talen net folle foar, alteast net as standertsinsbou. De measte talen wêrby't sa'n sinsbou normaal is, binne lytse Yndiaanske talen út it Amazônegebiet, lykas Sjavante (Xavante), Apoerina (Apurinã) en Kajaby (Kayabí). In útsûndering op dy regel binne it Mizo en besibbe talen út 'e Kûky-Tsjin-Mizo-kloft fan 'e Tibeto-Burmaanske talen, dy't yn Súdeast-Aazje sprutsen wurde.
Oarspronklike Star Wars-trilogy
Yn 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy (1977-1983) wurdt it personaazje fan Yoda yntrodusearre yn 'e twadde film, Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back (1980). Dêryn wurdt de jonge Luke Skywalker, nei de evakuaasje fan 'e basis fan it Rebelleferbûn op 'e iisplaneet Hoth, troch de geast fan syn eardere Jedi-master Obi-Wan Kenobi oanfitere om nei de ôfhandige planeet Dagobah te gean om fierder te learen ûnder de âlde Jedi-master Yoda. Nei't er op Dagobah oankommen is, moetet Luke Yoda yn in sompe. De âlde master makket himsels net daliks oan Luke bekend, mar docht him ynstee foar as in wat simpele ynboarling om Luke syn geduld op 'e proef te stellen. Dêrby provosearret er mei opsetsin sawol Luke as Luke syn robot R2-D2. As Luke lang om let ûntdekt wa't er foar him hat, is er skokt dat it lytse eksintrike wêzentsje de wize Jedi-master is dy't er siket.
Op oantrúnjen fan 'e geast fan Obi-Wan set Yoda útein mei de training fan Luke as Jedi, hoewol't er syn twifel oer Luke syn geskiktheid foar dat amt net ûnder stuollen of banken stekt. Hy stelt by Luke deselde lulkens en domdrystens fêst, dy't de delfal fan syn heit Anakin wiene. De training giet foar Luke mei fallen en opstean, mar stadichoan boekt er foarútgong. As er in fizioen kriget dat syn freonen op 'e planeet Bespin yn in fâle rûn binne en finzen holden wurde troch Darth Vader, de wichtichste hantlanger fan 'e boasaardige keizer Palpatine, brekt Luke lykwols syn training ôf om harren te rêden, tsjin it útdruklik advys fan Yoda yn. Dyselde warskôget him dat er noch net ree is om it tsjin Vader op te nimmen en dat er yn in mûklaach lokke wurdt, mar Luke lit him dêr net troch op oare gedachten bringe. As de geast fan Obi-Wan, dy't it mei Yoda iens is, him beklaget dat Luke harren "lêste hope" is, antwurdet Yoda: "Der is noch ien."
Yn Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983) is Yoda koart te sjen as Luke nei de befrijing fan syn freonen nei Dagobah weromkeart om syn training te foltôgjen. Hy treft dêr lykwols Yoda op syn stjerbêd oan. De âlde master fertelt him dat syn training al kompleet is, mar dat er himsels pas in Jedi neame mei as er Darth Vader ferslein hat. Hy befêstiget ek de wierheid fan it skokkende boadskip fan Vader dat hy Luke syn heit Anakin is. Dêrnei ferstjert Yoda fredich yn 'e âlderdom fan likernôch njoggenhûndert jier. Syn lichem wurdt foar de eagen fan Luke wei as er opgiet yn de Krêft. Syn lêste wurden oan Luke binne dat "der noch in Skywalker" is. De geast fan Obi-Wan fertelt Luke fuort letter dat Yoda dêrmei prinsesse Leia bedoelt, dy't eins Luke syn twillingsuster is. Nei de oerwinning fan 'e rebellen op it Galaktysk Keizerryk yn 'e Slach by Endor ferskynt Yoda as in geast yn 'e Krêft dy't mei goedkarring op Luke delsjocht, yn it selskip fan 'e geasten fan Obi-Wan en de ferloste Anakin Skywalker.
Star Wars-prequeltrilogy
Yn 'e Star Wars-prequeltrilogy (1999-2005), dy't 32 jier foar Star Wars: Episode IV – A New Hope spilet, keart Yoda werom as in (justjes) jongere ferzje fan himsels. Yn Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999) bringt Jedi-master Qui-Gon Jinn de njoggenjierrige Anakin Skywalker foar de Hege Jedi Ried, dêr't Yoda ek diel fan útmakket. Qui-Gon is derfan oertsjûge rekke dat er yn Anakin de "Utkarde" fûn hat fan wa't de âlde profesijen gewach meitsje: deselde dy't de Krêft yn lykwicht bringe sil. Hy freget dêrom tastimming om it jonkje as padawan oannimme te meien om him ta Jedi op te lieden. Yoda wurdt lykwols in grutte eangst yn Anakin gewaar, benammen yn ferbân mei (it wolwêzen fan) syn mem Shmi, dy't as slavinne op 'e planeet Tatooine efterbleaun is, en foarsjocht dêrom "grut gefaar" yn syn training ta Jedi. De Hege Jedi Ried, dy't ûnder lieding stiet fan Yoda syn eardere padawan Mace Windu, wiist it fersyk fan Qui-Gon ôf.
Nei't Qui-Gon deadlik ferwûne rekket yn in duël mei de ljochtsabel tsjin 'e Sith Darth Maul, freget er syn learling Obi-Wan Kenobi mei syn lêste siken om 'e training fan Anakin op him te nimmen. Obi-Wan is wisberet om oan it lêste fersyk fan syn master te foldwaan, dat hy fertelt Yoda dat er Anakin opliede sil oft de Hege Jedi Ried dêr no tastimming foar jout of net. Mei tsjinnichheid stimt Yoda dan yn mei it plan.
Yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002) is Yoda ien fan in protte Jedi-masters dy't yn noed sitte oer de oprjochting fan 'e separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels troch in groep planetestelsels dy't har fan 'e Galaktyske Republyk ôfskiede wolle. Op 'e klimaks fan 'e film wol greve Dooku, in Sith dy't in eardere learling fan Yoda is, Obi-Wan, Anakin en Padmé Amidala yn 'e arena op 'e planeet Geonosis ta de deastraf bringe troch harren fersline te litten troch ferskuorrende wylde bisten. Yoda, Mace Windu en de oare masters fan 'e Hege Jedi Ried arrivearje mei in bataljon kloansoldaten krekt op 'e tiid om it trio te rêden. Yoda bynt dêrby mei de ljochtsabel de striid oan mei Dooku, dy't er op 'e flecht jaget.
Yn Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) sitte Yoda en de Hege Jedi Ried yn noed oer alle macht dy't kânselier Palpatine himsels yn it ramt fan 'e Kloane-oarloggen ta-eigenet, mei't se fermoedzje dat er dy nei it delbêdzjen fan 'e krisis net mear frijwillich opjaan sil. Tagelyk sitte se ek efter de mysterieuze Sith-master Darth Sidious oan, net wittende dat Sidious en Palpatine ien-en-deselde persoan binne. Palpatine beneamt Anakin ta syn persoanlike fertsjintwurdiger yn 'e Hege Jedi Ried, mar Yoda, Mace Windu en de oaren ûnthâlde him de rang fan Jedi-master, mei't dat Palpatine in stim yn alle besluten fan 'e Ried jaan soe. Ynstee freegje se Anakin om Palpatine foar harren te bespionearjen, wat Anakin ûnbedoeld fierder yn 'e earms fan 'e Sith driuwt.
Anakin komt by Yoda om rie as er foarsizzende dreamen hat fan 'e dea fan immen dy't er omskriuwt as "ien dy't my nei stiet". Net wittend dat it om Padmé giet, mei wa't Anakin yn it djipste geheim troud is en dy't yn ferwachting fan syn bern is, seit Yoda dat er himsels traine moat om eltsenien los te litten dy't er bang is te ferliezen. Dat is net wat Anakin hearre wol, dat ynstee giet er by Palpatine te rie, dy't skamteleas fan 'e sitewaasje gebrûk makket om Anakin te ferlieden nei de tsjustere kant fan 'e Krêft.
Yoda treft Palpatine yn it gebou fan 'e Galaktyske Senaat, dêr't se in duël mei de ljochtsabels útfjochtsje. Se blike oaninoar weage te wêzen, en net ien fan beiden kin de oare oer. Yoda is twongen om tebek te wiken as er oerlibje wol. Hy ferlit Coruscant yn it selskip fan senator Bail Organa fan Alderaan, en nei't Padmé in twilling te wrâld brocht hat en ferstoarn is, beävensearret Yoda dat de jonge, Luke, troch Obi-Wan ferburgen wurde moat (dy't him op Tatooine oerdraacht oan Owen Lars, de styfbroer fan Anakin). It famke, Leia, jout Yoda oan Bail Organa om grut te bringen. Sels giet er yn ballingskip op 'e ôfhandige planeet Dagobah.
Star Wars-ferfolchtrilogy
De Star Wars-ferfolchtrilogy (2015-2019) spilet tritich jier nei de foarfallen yn Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi. Yn Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015) komt it personaazje fan Yoda net foar, hoewol't Rey wol syn stim heart as se yn it kastiel fan Maz Kanata de ljochtsabel fan Luke Skywalker ûntdekt. Yn Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi (2017) ferskynt Yoda as in geast fan 'e Krêft oan Luke as dy mei himsels redendielt oer wat er dwaan moat. Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) is Yoda sines ien fan 'e stimmen fan 'e Jedi út it ferline dy't Rey tasprekke as se fjochtet mei 'e weropstiene Palpatine.
Oare films
Yoda spilet ek in rol yn 'e lange tekenfilm Star Wars: The Clone Wars (2008), wêryn't syn dialooch ynsprutsen waard troch Tom Kane. Yn 'e live-actionfilms Rogue One: A Star Wars Story (2016) en Solo: A Star Wars Story (2018) komt er net foar.
Tillefyzjesearjes
Op 'e tillefyzje wie Yoda te sjen yn 'e Star Wars-tekenfilmsearjes Star Wars: Clone Wars (2003-2005), ynsprutsen troch Tom Kane; Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020), ek ynsprutsen troch Tom Kane; en Star Wars: Rebels (2014-2018), yn in gastrol ynsprutsen troch Frank Oz.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1960
De Olympyske Simmerspullen 1960, ek wol de XVIIe Olympiade neamd waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Velodromo Olimpico.
Velodromo Olimpico
It Velodromo Olimpico waard yn 1960 boud foar de Olympyske Simmerspullen, der wie plak foar sa'n 20.000 taskôgers. Yn 1968 waard it felodroom al wer slúten yn ferbân mei wetterproblemen en problemen mei de fundearring. It felodroom waard nei jierren fan fertuteazing pas yn 2008 ôfbrutsen.
Utslaggen
{| width=100%
Waarlamke
It waarlamke (Gallinago gallinago) is in fûgel út de famylje fan de Snipfûgels (Scolopacidae). Oare Fryske nammen wêrmei it waarlamke oantsjutten wurdt: bletterlamke, himelgeit, maailamke, wjerlamke en wettersnip.
Uterlik
Folwoeksen bisten mjitte 23-28 sintimeter mei in spanmjitte fan 39-45 sm. Se binne fan boppe ryk skakearre brún, mei in ljochter ûnderliif. Opfallend is de dûnkere streek tusken de eagen. As se opfleane dogge se dat sigesage.
Biotoop
Se binne meast te finen yn moerassen, wiete greide en heidefjilden.
Ferspriedingsgebiet
It waarlamke komt algemien foar yn West-Europa en Noard Amearika. Lykas de measte waadfûgels, lûkt ek dizze winters nei kontreien mei sêfter waar.
Massaferneatigingswapen
In massaferneatigingswapen, ek wol in net-konvinsjoneel wapen neamd, is in wapen dat bedoeld is om yn ien kear in grutte kloft minsken te deadzjen.
Yndieling
Massaferneatigingswapens wurde ornaris ferdield oer trije kategoryen: Binnen de Nederlânske Striidkrêften steane massaferneatigingswapens ek wol bekend as NBC-wapens (in ôfkoarting fan "Nucleaire, Biologische en Chemische wapens". De term ABC-wapens, wêrby't de A foar "Atomaire" stiet, is in soartgelikense mar ferâldere oantsjutting.
Yntroduksje fan 'e term 'massaferneatigingswapen'
As term is 'massaferneatigingswapen' pas yn algemien gebrûk kommen nei de oanslaggen fan 11 septimber 2001 yn New York en Washington, D.C. De Feriene Steaten ûnderstelden doe dat de Iraakske diktator Saddam Hoessein oer in arsenaal fan sokke wapens beskikte, wat de rjochtfeardiging foar de Amerikaanske ynfal yn Irak yn 2003 wie. Nettsjinsteande in lange en yngeande syktocht waarden der yn it lân lykwols gjin massaferneatigingswapens oantroffen.
Kustwacht
In kustwacht is in maritime feilichheidsynstânsje dy't wurket yn opdracht fan in oerheid. Men kin it beskôgje as in soartemint plysje en/of dûane op see, dy't ferantwurdlik is foar de befeiliging fan 'e kust fan in lân of territoarium. Sa'n organisaasje beskikt yn 'e regel oer sawol skippen as fleantugen en helikopters. Wat spesifyk de ferantwurdlikheden binne fan in kustwacht ferskilt per lân en kin útinoar rinne fan in swierbewapene tûke fan 'e kriichsmacht mei foech oangeande dûanewurk en bestriding fan 'e misdie (lykas de Amerikaanske Kustwacht) oant in boargerlike organisaasje besteande út frijwilligers dy't rêdingswurk op see dogge (lykas Syn Majesteits Kustwacht yn it Feriene Keninkryk). Yn 'e measte lannen en territoaria mei in kustline bestiet in kustwacht njonken de marine, en binne de ferantwurdlikheden en it foech fan dy organisaasjes strikt skaat. It kin lykwols ek dat der in oerlaping bestiet.
De meast foarkommende ferantwurdlikheden fan in kustwacht binne:
De âldste kustwacht is Syn Majesteits Kustwacht yn it Feriene Keninkryk, dy't yn 1809 oprjochte waard as de Wetterwacht (Waterguard). Nederlân hat twa kustwachten: de Nederlânske Kustwacht yn Jeropa en de Kustwacht Karibysk Gebiet yn 'e Karibyske gebietsdielen.
Begjinnend yn 1964 mei de Amerikaanske Kustwacht hawwe in protte kustwachten fan oer de hiele wrâld saneamde 'racestreken' (racing stripes) yn gebrûk nommen: skeane streken yn kleuren dy't faak ôfkomstich binne fan 'e nasjonale flagge. Dy wurde yn in tige sichtber patroan op 'e romp fan 'e skippen en fleanmasines spuite, sadat dy yn ien eachopslach werkenber binne as eigendom fan 'e kustwacht. It is ferlykber mei de felle kleuren dêr't plysje-auto's ornaris yn skildere binne.
Omgong fan Itaalje 2001
De 84ste edysje fan de Omgong fan Itaalje waard hâlden fan 19 maaie oant en mei 10 juny 2001.
Startplak en einstreek
De start wie yn Montesilvano, in stêd yn de regio Abruzzen, yn de provinsje Pescara.
De einstreek lei yn Milaan de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.
Neakenens
Neakenens of neakenheid, ek bleatens of bleatheid, is it net dragen fan klean troch minsken, benammen oer dielen fan it lichem dy't geslachtsskaaimerken werjouwe, lykas de skamstreek en (by froulju) de boarsten. Homo sapiens, de moderne minske, is de iennichste primaat dy't fierhinne ûnbehierre is, en de iennichste bistesoarte dy't keunstmjittige foarmen fan lichemsbedekking (d.w.s. klean) brûkt om 'e neakenens te ferbergjen. Oarspronklik is it dragen fan klean fuortkommen út praktyske omtinkens. Nei't de iere minsken Afrika ferlitten hiene en har nei wenjen setten yn kâldere oarden, wie it dragen fan klean simpelwei needsaaklik om har te beskermjen tsjin 'e dêr hearskjende waarsomstannichheden. Hjoed de dei hat it dragen fan klean en de mjitte fan it dragen fan klean ek sterk te krijen mei kulturele omtinkens, lykas etnisiteit, religy, persoanlike identiteit en de algemien jildende noarmen en wearden. Faak spylje ek troch de oerheid opleine wetten in rol.
Betsjutting en gebrûk
Hoewol't 'neaken' sûnder fierdere omskriuwing oer it algemien opfet wurde sil as 'sûnder lykfol hokker klean', kin mei de term 'neaken', ôfhinklik fan 'e kontekst in ferskaat fan steaten fan neakenens werjûn wurde. As bygelyks sein wurdt: "mei in neaken boppelichem" of "yn syn bleate bast", begrypt de taharker dat de beskreaune persoan wol klean oan it ûnderlichem hat. In term as 'healneaken' is dizeniger, mar it is dúdlik dat de beskreaune persoan yn sa'n gefal net hielendal neaken is. As men oanjaan wol dat ien hielendal gjin klean oan hat, brûkt men omskriuwings as: "yn syn adamskostúm", "yn 'e bleate kont", "sa neaken as er te wrâld kommen wie" of "yn syn nakene niksy". Yn 'e filosofy wurdt sa'n steat fan folsleine neakenens wol omskreaun as "de natuerlike steat". By froulju wurdt, as se it boppeliif (en dêrmei de boarsten) yn it iepenbier ûntbleatsje (mar it ûnderliif net), sein dat se topless binne.
Skamte en sjêne
skamte is in emoasje dy't gauris mei neakenens assosjearre wurdt, krekt sa't skuldgefoelens assosjearre wurde mei it dwaan fan wat dêr't men fan wit dat it ferkeard is. Skamte is oer it algemien lykwols in langer duorjende emoasje as skuld, en hat dêrtroch net selden in duorjend negatyf effekt op it byld dat minsken fan harrensels hawwe. Yn 'e filosofy wurdt skamte yn dat ramt faak beskôge as in positive emoasje, dy't yndividuën oanset om tenei bettere beslissings te nimmen. Oan 'e oare kant is skamte lykwols in negative emoasje as it in reäksje is op it net ferfoljen fan ûnreälistyske ferwachtings. De skamte dy't minsken fiele foar harren eigen neakene lichem, is ien fan 'e klassike foarbylden fan dy emoasje, mar ynstee fan dat it in positive motivator is, wurdt it yn sokke gefallen yn 'e psychology beskôge as in gefoel dat net sûn is, en as in behindering om in posityf selsbyld te ûntwikkeljen. It gefoel dat men hat as oaren jin ûnbedoeld neaken sjogge, is gjin skamte, mar sjêne, en dat is in emoasje dy't, krekt as skuldgefoelens, oer it algemien fluch oerbetteret.
EADS HC-144 Ocean Centry
De EADS HC-144 Ocean Sentry is in fleantúch, oandreaun troch twa turboprops, foar de middellange ôfstân dat troch de Amerikaanske kustwacht brûkt wurdt foar siik- en rêdingsmissys en maritime patrûljes. It tastel is basearre op de Airbus Military CN-235 en waard oanskaft as in "Medium Range Surveillance Aircraft". De HC-144 wurdt levere troch Airbus Group, Inc, foarhinne EADS North America, en wurdt boud yn Spanje troch Airbus Military.
Neakenens
Assosjaasjes fan neakenens
Positive assosjaasjes fan neakens binne: wierheid ("de neakene wierheid"), frijheid, earlikheid, iepenheid, ûnskuld, natuerlikheid, gelikensens, ienfâld. Negative assosjaasjes kinne wêze: skamte, eangst, earmoede, sjêne, fernedering en ymmoreel hâlden en dragen.
EADS HC-144 Ocean Centry
Untwerp en ûntwikkeling
De HC-144 A Ocean Sentry is bedoeld om de Dassault HU-25 Guardian jet te ferfangen en sit yn it Integrated Deepwater System-programma fan de kustwacht foar werkapitalisaasje en de oankeap fan nije apparatuer. It fleantúch is basearre op de CN-235-300 MP Persuader, de maritime patrûljeferzje fan it CN-235 militêr transportfleantúch, mar hat in langer úthâldingsfermogen as de HU-25 dy 't er ferfangt yn tsjinst fan de Amerikaanske kustwacht en prestearret better by fleanen op lege hichte.
Neakenens
Neakenens en seksualiteit
It ferbân tusken neakenens en seksualiteit of minsklik seksueel hâlden en dragen is yngewikkeld en foar mearderlei útlis fetber. It hat te krijen mei en wurdt beynfloede troch kwestjes as geslachtsidentiteit, lichemsbyld, seksuële oriïntaasje, seksuële oantrekking en morele oardielen oangeande wat normaal hâlden en dragen is, en wat ôfwikend of sels krimineel is. Naturisten, dy't persoanlike en sosjale neakenens foarsteane, meitsje ûnderskie tusken seksuële neakenens en net-seksuële neakenens. Ut wittenskiplik ûndersyk nei sokke lju hat bliken dien dat naturisten manearen fan hâlden en dragen oannimme, dy't seksuële reäksjes op oare neakene persoanen (lykas stoarjen of, by manlju, it krijen fan in ereksje) ûnderdrukke as it om sosjale neakenens giet.
EADS HC-144 Ocean Centry
Untwerp en ûntwikkeling
De HC-144 A kin goed acht oeren yn de loft bliuwe, wat it in gaadlik tastel makket foar in kommando- en bestjoeringsplatfoarm en de siik- en rêdingsrol op see. De skeante fan de efterromp mei grutte laaddoar makket it mooglik om standert frachtpallets te ferfieren. It tastel kin ek koart opstige en lânje.
Neakenens
Neakenens en seksualiteit
Op it mêd fan 'e psychology hat neakenens te krijen mei de folgjende ferskynsels: Foar guon lju binne sokke gefoelens en gedragings sa oerhearskjend dat se normaal seksueel funksjonearjen yn 'e wei steane en kategorisearre wurde moatte as geastlike oandwanings.
EADS HC-144 Ocean Centry
Systemen
De HC -144 A makket gebrûk fan elektroanyske systemen op de Mission System Pallet roll-on, roll-off elektroanikacontainer fan Lockheed Martin, dy 't nei ynstallaasje oansletten wurdt op de systemen fan it fleantúch. De útrissing fan de HC-144 A is ferlykber mei dy fan de HC-130 fleantugen fan de kustwacht, dêrtroch binne de ûnderhâld- en trainingskosten leger.
Neakenens
Prehistoarje
Dy ferklearring leit lykwols net út wêrom't oare rôfdieren fan 'e savanne, lykas jachtloaihoarsen en liuwen, of sels bavianen, dan noch wol in pels hawwe. De ferklearring foar it minsklik hierferlies dy't tsjintwurdich de measte akseptaasje yn 'e wittenskip hat, is dat it hawwen fan in pels wenromte ferskaft oan parasiten lykas luzen, flieën en tiken, wat in grutter probleem wurden wêze soe doe't minsken as jagers yn gruttere groepen begûnen gear te libjen. Neffens Nina Jablonski en oare saakkundigen soene iere hominiden, krekt as de moderne sjimpansee, in ljochte hûd hân hawwe, oerdutsen mei dûnker hier. Troch it ferlies fan it hier evoluëarre der lykwols al gau in dûnkerder (negroïde) hûdskleur, mei in hegere mjitte fan it pigmint melanine, dat beskermet tsjin ultrafiolette strieling.
In oar gefolch fan it ferlies fan 'e pels wie dat it foar minsken mooglik waard om oerstallige lichemswaarmte ôf te stjitten troch te switten. Dat wie in wichtige faktor by it mooglik meitsjen fan 'e evolúsje fan gruttere harsens, dy't op har beurt soargen foar in gruttere yntelliginsje. It ferlies fan hier makke ek de ûntwikkeling fan beskate non-ferbale kommunikaasjefoarmen mooglik, lykas gesichtsútdrukkings en it it krijen fan in kaam. Doe't de minske út Afrika wei teach en him fêstige yn Aazje en Jeropa, wie der net mear sa'n hege konsintraasje fan melanine yn 'e hûd nedich om't de krêft fan 'e sinne yn dy gebieten folle minder wie. Troch ferskate foarmen fan depigmintaasje dy't de synteze fan fitamine D troch ultrafiolet ljocht mooglik makke, ûntstiene doe de blanke en mongoloïde hûdskleuren.
Yn harren kâldere nije wengebieten koene minsken net mear folslein neaken omrinne, en om har te beskermjen tsjin 'e eleminten, waard doe it dragen fan klean útfûn. Saakkundigen rûze dat de moderne minske tusken 350.000 en 260.000 jier lyn ûntstie, en in genetysk]e analyze fan 'e kleanlús hat útwiisd dat dy him tusken 170.000 en 83.000 jier lyn ôfspjalten hat fan 'e hollelús. Dat wiist derop dat de minske yn dy perioade úteinset wêze moat mei it dragen fan klean. It is trouwens skoan mooglik dat wat no 'klean' neamd wurdt, stadichoan fuortkommen is út oare foarmen fan lichemsfersiering, lykas it oanbringen fan tatoeaazjes en piercings en it dragen fan sieraden, wêrmei't it neakene lichem 'oanklaaid' waard sûnder it te bedekken.
Klassike Aldheid
Yn it Alde Egypte wiene klean eins in bykomstichheid, mei't se as beskerming tsjin 'e kjeld ornaris net nedich wiene. Manlju fan kwizekwânsje droegen rokken dy't schenti hieten. Dy wiene ûntwikkele út muldoeken en hiene wol wat wei fan 'e hjoeddeistige Skotske kilt. Froulju út begoedige fermiddens en fan 'e hegerein droegen ankellange skiefoarmige omwikkelings dy't kalasiri's hieten en opholden waarden troch bannen oer de skouders. Sljochtwei lju en slaven droegen muldoeken, en bern wiene neaken. Neakenens waardt beskôge as de natuerlike steat fan 'e minsken, en it wie it dragen fan klean dat dêr in ôfwiking fan wie.
Yn it Alde Grikelân waard neakenens krektlyk beskôge as de natuerlike steat. It waard boppedat sjoen as wat posityfs; benammen manlike neakenens waard troch de âlde Griken fierd sa't dat yn gjin kultuer foartiid of neitiid dien is. Sjêne om jins eigen neakenens, benammen as it gie om 'e needsaak om jin út te klaaien sadat jin meidwaan koene oan sport, waard beskôge as in wis teken dat men mei in barbaar fan dwaan hie.
Yn 'e Romeinske Republyk en letter it Romeinske Ryk hold men der in oare hâlding foar neakenens op nei. Yn Rome wie it manlik ideaal nammentlik net it neakene lichem, mar it dragen fan 'e toga, dat jin ûnderskate as in folwoeksen Romeinsk boarger. De dichter Ennius (±239-160 f.Kr.) fette de Romeinske opfetting foar neakenens oer gear mei syn bekende wurden "Flagiti pricipium est nudare inter civis corpora," wat frij fertaald bestjut "it ûntbleatsjen fan jins lichem yn it iepenbier is it begjin fan ferfal ta skande." Sisero, dy't as gjin oar de noarmen en wearden fan it âlde Rome belicheme, stimde yn dy wurden mei.
Sina
Yn it Alde Sina waard neakenens al yn ferhalen út 'e fjirde iuw f.Kr. as in mislediging fan 'e minsklike weardichheid foarsteld. Dy opfetting kaam fuort út it Sineeske idee dat 'minske-wêzen' en dêrmei lidmaatskip fan in maatskippij, gjin ynherint minskerjocht is, mar fertsjinne wurde moat troch korrekt hâlden en dragen. Oan 'e oare kant koe de eigen neakenens yn Sina ek brûkt wurde om minachting út te drukken foar oare oanwêzigen, yn 'e sin dat sokke persoanen it net wurdich wiene om jin fatsoenlik foar oan te klaaien. Fierders bestiene der ek ferhalen wêryn't de neakenens fan froulju, fuortkommend út 'e krêft fan it yin, de agresje fan manlju, fuortkommend út it yang, opheffe koe.