cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
It Bilt
Geografy
Opmerklik is dat Bilt is dúdlik foarme wie as in polder, mei rjochte wegen, sleatten en fearten. Dêrtroch omfette de gemeente ek de langste strjitte fan Nederlân: de Aldbiltdyk (12,5 km). Fierders hie It Bilt de apartichheid dat in soad pleatsen de skuorre dwers op 'e huzinge hiene, in pleatstype dat winkelheakpleats hjit.
Nes (Noardeast-Fryslân)
Skiednis
Yn 1639 wurdt der foar it earst sprutsen fan in nôtmûne yn Nes. Yn 1734 waaide dy standertmûne om en waard er ferfongen troch in achtkante mûne mei omrin, dy't yn 1891 ôfbaarnde. De nije mûne fan 1897 hat tsjinne oant 1945, de stiennen ûnderbou is sloopt ein jierren 1970.
It Bilt
Plakken
It Bilt omfieme sân doarpen. It haadplak wie Sint-Anne (Biltsk: Sint-Anne), en de oare seis doarpen wiene: Aldebiltsyl (Ouwe-Syl), Froubuorren (Froubuurt), Minnertsgea (Minnertska), Nij Altena (Nij Altena), Sint-Jabik (Sint-Jabik) en De Westhoek (De Westhoek). Nij-Altena krige pas yn 2006 de status fan doarp en wie foartiid in útbuorren fan Sint-Anne. Minnertsgea waard by de gemeentlike weryndieling fan 1984 by It Bilt foege en hearde dêrfoar by Barradiel. Oant dy tiid omfieme de gemeente ek in diel fan it doarp Alde Leie, dat op It Bilt de status fan in útbuorren hie; dat waard lykwols yn 1984 by Ljouwerteradiel foege, krekt as it diel fan Alde Leie dat yn Ferwerderadiel lei. Buorskippen op It Bilt wiene: Nijebiltsyl (Nije-Syl), De Oasthoek (De Oasthoek), Swarte Haan (Swatte Haan) en Buerstermûne (Froubuurtstermôln), dat foar in diel op It Bilt en foar in diel yn Ljouwerteradiel lei.
It opbilde
Yn de tolfde en trettjinde iuw waard it lân dat troch it tichtslykjen fan 'e Middelsee beskikber kaam, troch de Westerlauwerske Friezen bytsje by bytsje ynpoldere. Foar de mûning moasten hja langer wachtsje, mar tsjin 1400 wie in grut part dêrfan troch natuerlike slibôfsettings feroare yn kwelders, dy't, útsein by hege floed, drûchleine. Dy kwelders waarden doe al 'it Bilt' neamd, in namme dy't ôflaat is fan it Aldfryske 'it opbilde', dat letterlik "it opboude" betsjut, oftewol "it oanslibbe". Dizze Biltlannen wienen, nei Frysk rjocht, yn gebrûk fanút de omlizzende gebieten; sa hie û.o. it Kleaster Mariëngaard besit op it Grutte Biltlân.
De earste kear dat it Bilt neamd waard yn in histoaryske boarne, wie yn 1398. Doe beliende nammentlik Albrecht fan Beieren, de greve fan Hollân dy't oanspraak makke op hiel Westerlauwersk Fryslân, syn ûnderhearrige Arend fan Egmond, hear fan Iselstein, mei it Amelân "benevens een uijtland, gheheten Bil" ('en dêrnjonken in bûtendyks stik lân, dat Bil hjit'').
Nes (Noardeast-Fryslân)
Mienskip
Doarpsferiening Nes hat har gearkomsten yn doarpshûs De Nespel en de doarpskrante hjit NesNijs. Der is in aktiviteitekommisje, in Grienkommisje, in Keatskommisje en in jeugdhonk 'Us Paleis'. Foar mear ynformaasje sjoch op de ynternetside http://www.nesdongeradeel.nl/
Skoalle
'De Tarissing' wie de protestantsk-kristlike basisskoalle fan Nes, dy't yn 2006 sletten waard. Bern fan Nes geane tsintwurdich nei it oanbuorjende Easternijtsjerk nei skoalle.
Berne
thumb|260px|Byld fan Nynke fan Hichtum makke troch [[Hans Jouta. ]]
Keunstners
Yn de eardere iepenbiere skoalle eksposearje wikseljende keunstners harren wurk ûnder de namme Gang. Dielnimmers wienen ûnder oare:
It Bilt
It opbilde
Yn deselde snuorje waard einlings mei de yndiking fan it Bilt begûn. Yn 1504 waarden de Biltlannen opmetten. Mooglik om't de Saksers nei de Fryske Opstân de Friezen net mear fertrouden en om't se foarkomme woene dat dy neitiid oanspraak op it nij-bedike lân meitsje koene, waarden lju út Hollân oanlutsen om it wurk út te fieren. Nei lange ûnderhannelings waard der op 22 febrewaris 1505 in kontrakt sletten mei fjouwer Súdhollânske hearen, nammentlik de bruorren Jacob, Floris en Dirk Oom van Wijngaarden en Thomas Beukelaar (dy't de skoansoan fan Floris wie). Dy mannen kamen út 'e omkriten fan Doardt en hienen dêre in protte ûnderfining mei yndykjen en ynpolderjen. Foar 16.000 goudgûnen woenen se dizze put wol oannimme. Se namen in protte folk mei út súdlik Hollân, foar in grut part polderwurkers, mar ek boeren. Dêrnjonken kamen der lju oer út Wieringen en West-Fryslân. Underwilens kocht Joaris ek noch de rjochten fan Arend fan Egmond syn erfgenamten ôf, en sa koe mei it wurk útein.
Ynpolderings
De earste yndiking fan it Bilt fûn yn 1505 plak en yn 'e rin fan dat jier ûntstie de polder dy't no it Ald-Bilt foarmet. De seedyk dy't dêrby oanlein waard, is no de Aldebiltdyk. Op it plak dêr't it wichtichste ôfwetteringskanaal yn 'e see útkaam, waard in slûs (of syl) oanlein; it doarp dat dêr letter groeide, hjit dan ek noch altyd Aldebiltsyl. Yn 'e midden fan 'e polder waard fan east nei west in dyk oanlein en dêroan ûntstiene al rillegau trije doarpen, want fuort nei de yndiking ferpachte Joaris mei it Burd de grûn. Om't de measte lju dy't mei de ynpoldering holpen hiene, harren op it Bilt nei wenjen setten en pachtboeren waarden, krigen de trije Biltdoarpen yn 't earstoan de nammen fan 'e doarpen yn súdlik Hollân dêr't de measten fan dy polderwurkers weikamen: Wijngaarden, Altoenae en Kijfhoek. Tsjerklik sjoen kaam it Bilt as trettjinde dekanaat by Westergoa te hearren. De trije parochys, dy't gearfoelen mei de trije doarpen, waarden wijd oan Sint Jakobus, Sint Anne en Us Leaffrou. Sadwaande feroaren de nammen fan 'e doarpen meitiid yn Sint-Jabik, Sint-Anne en Froubuorren.
Nes (Noardeast-Fryslân)
Strjitten
thumb|260px|Haadstrjitte thumb|260px|De Kamp
It Bilt
Ynpolderings
Nei ferrin fan tiid slibben der wer kwelders oan by de seedyk en yn 1600 wie dat proses safierhinne foardere, dat der wer in flink stik grûn yndike wurde koe. Dizze polder, dy't foartiid bekend stien hie as 'it Bûtenbilt', waard doe it Nij-Bilt en de nije seedyk de Nijebiltdyk. It Nij-Bilt waard op deselde manear as it Ald-Bilt ferpachte, sadat der nije doarpen ûntstiene oan 'e Aldebiltdyk: De Westhoek yn it westen en Aldebiltsyl yn it easten. Ek De Oasthoek en Nij Altena ûntstiene dêre, mar dat bleaune buorskippen ûnder Sint-Anne. (Earst yn 2006 soe Nij Altena de status fan doarp krije.)
Yn de achttjinde iuw wie der op 'e nij genôch grûn foar de seedyk oanslibbe om yn te polderjen. Yn 1715 waarden de Alde Biltpôlen yndike, en yn 1754 de Nije Biltpôlen. Nei de yndiking fan 1715 ûntstie oan 'e Nijebiltdyk de buorskip Swarte Haan en nei dy fan 1754 de buorskip Nijebiltsyl. Sûnt 1754 is der al wer in aardich stik grûn oanslibbe foar de seedyk fan it eastlike Bilt, mei troch it bodzjen fan 'e slykwurkers yn 'e wurkferskaffing ûnder de Grutte Depresje fan 'e tritiger jierren. Dy kwelders wurde hjoed de dei de Biltpôlen neamd, mar sille wierskynlik nea yndike wurde. Dat de see ek tsjintwurdich noch altiten in tsjinstanner is om respekt foar te hawwen die bliken út 'e grutte operaasje dêr't tusken 1970 en 1980 de seediken mei op deltahichte brocht waarden.
Part fan Fryslân
Yn 1512 kamen de Friezen op 'e nij yn opstân tsjin 'e Saksyske oerhearsking en al rillegau koe Joaris mei it Burd syn striid tsjin 'e Friezen net mear finansierje. Dêrom ferkocht er yn 1515 al syn rjochten yn Fryslân en it Bilt foar 100.000 goudgûnen oan 'e Habsburger Karel V, dy't de Boergondyske rjochten yn 'e rest fan de Nederlannen urven hie en sadwaande ek greve fan Hollân en hear fan it Oerstift wie. Hoewol't it noch oant 1524 duorre ear't de Friezen harren ferset opjoegen en Karel V, dy't doe ûnderwilens ek keizer fan it Hillige Roomske Ryk en kening fan Spanje wurden wie, as hear erkenden, waard daliks yn 1515 al in nij bestjoer foar It Bilt opset. Dêrby krige It Bilt in eigen grytman, dy't tagelyk ek de amten fan rintmaster en dykgraaf ferfolle. Hy moast him alle jierren foar de rintmaster-generaal fan Fryslân oer ferantwurdzje foar de oan him ôfdroegen pacht fan 'e Bilkerts. Ek yn 1515 waarden der pachtbetingsten opsteld, de saneamde "voorwaarden van inhuring", dy't hieltyd nei in fêststeld tal jierren ôfrûnen en dan op 'e nij besjoen wurde koene. Dêrby ynbegrepen wiene ferplichtings lykas it ûnderhâld fan seediken, slûzen, fearten, sleaten, brêgen, wegen en ek tsjerken en letter skoallen, en fierders de earmesoarch en it lean fan de pastoars (letter de dûmnys). Oant fier yn 'e njoggentjinde iuw bleaune dizze pachtbetingsten foar in grut part itselde.
Yn 1555, nei de algemiene troansôfstân fan Karel V, krige ek it Bilt in nije hear, nammentlik Karel syn soan Filips II, dy't ek kening fan Spanje wie. Yn 1568 briek der yn 'e Nederlannen in opstân tsjin dy syn regear út, dy't it begjin foarme fan 'e Tachtichjierrige Oarloch. Dizze ûntwikkelings giene ek oan it Bilt net ûngemurken foarby en om 1570 hinne kaam men ek dêre yn ferset tsjin 'e Spanjerts. Folle fochten waard der lykwols net, en yn 1581 waard dêr, krekt as yn de rest fan 'e noardlike Nederlannen, Filips II ôfsward as hear. Underwilens wie it Bilt yn 1579 as tritichste gritenij opnommen yn Fryslân. Tagelyk mei de rest fan Fryslân wie it dêrnei yn 1580 oergien fan it roomske nei it herfoarme leauwe. It Bilt hold lykwols in útsûnderingsposysje yn Fryslân, want de ferhâldings bleaune deer itselde. Nei't koart in oar systeem fan ôfdrachten besocht en ôfwiisd wie, gie it Bilt werom nei it pachtsysteem, mei it ferskil dat de rol fan lânshear no troch de Steaten fan Fryslân spile waard.
Yn 1637 waarden foar it earst, fanwegen de oanhâldende jildneed fan 'e Steaten, stikken fan sawol it Ald-Bilt as it Nij-Bilt oan 'e pachters ferkocht. De ynpolderings fan 1715 en 1754 waarden dien troch de Bilkerts sels, en wienen dus nea eigendom fan 'e Steaten. Yn 1751 ferkochten de Steaten fan Fryslân ek de rest fan harren besittings op it Bilt. Dêrby waarden, troch in op advys fan steedhâlder Willem V ynstelde kommisje, de rjochten en plichten fan 'e nije grûneigners nochris wiidweidich útinoar set. Ien fan 'e wichtichste feroarings wie, dat alle Biltpleatsen no, krekt as yn 'e rest fan Fryslân, stimrjocht krigen.
19e en 20e iuw
Yn 1795 makke in Frânske ynfal in ein oan 'e Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen en kamen ek op it Bilt de Patriotten oan it bewâld. Foar it earst waard dêrnei de rjochtspraak skaat fan it bestjoer. Yn 'e Frânske Tiid waard it Bilt ta in mairie. Yn 1813 kaam it Bilt as ûnderdiel fan Fryslân by it nije Keninkryk fan de Nederlannen te hearren en waard it wer in gritenij. Troch de ynfiering fan 'e Gemeentewet fan Thorbecke waard it Bilt yn 1851 krekt as alle oare gritenijen omfoarme ta in gemeente.
ISO 639
ISO 639 is in ynternasjonale standert dy koades basearre op it Latynske alfabet fêststelt foar ferskate talen.
It Bilt
19e en 20e iuw
Folle langer as yn 'e rest fan Fryslân, mar ferlykber mei parten fan Grinslân, holden op It Bilt de grûnbesittende grutboeren fêst oan 'e macht. Al yn 'e santiger jierren fan 'e njoggentjinde iuw kamen de earme boere-arbeiders dêrtsjin yn ferset, mar lange tiid smiet dat neat op. Oan 'e ein fan 'e 1880-er jierren bestie der sels koarte tiid in fakbûn fan arbeiders, mei as namme Broedertrouw, mar dêr waard fan hegerhân al rillegau it near op lein. Oant fier yn 'e tweintichste iuw bestiene der grutte ferskillen tusken earm en ryk op it Bilt, mei as tragysk djiptepunt de Krisistiid yn 'e jierren tritich, doe't tûzenen wurkleazen yn 'e wurkferskaffing bedarren en op 'e bûtendykske Biltpôlen oan 't wurk set waarden om dêr it sûgende slyk op 'e kwelders fêst te lizzen. Letter die bliken dat al dat wurk ek noch om 'e nocht wie, want it Nederlânske regear besleat de drûchfallen parten fan it Waad net te bedykjen.
ISO 639
ISO 639 hat ferskate parten, dêr't de earste twa parten fan goedkard binne en it tredde part is nominearre foar akkoard. De oare dielen binne noch net klear.
It Bilt
Resinte ûntwikkelings
By de grutte gemeentlike weryndieling fan 1984 waard de âlde buorgemeente Barradiel opheft. In part dêrfan, it doarp Minnertsgea mei himrik, kaam by it Bilt te hearren. Minnertsgea wie lykwols 'âldlân' en makke dêrmei gjin ûnderdiel út fan it 'nijlân', it histoaryske Bilt. It hie sadwaande ek nea Biltsktalich west. In oansjenlik part fan 'e Bilkerts ûnderfûn dizze ûntwikkeling as in bedriging fan 'e eigen taal en kultuer, en yn 'e oanrin nei de weryndieling naam de ynformele Biltske Beweging, dy't al langere tiid bestie, fêste foarmen oan troch de oprjochting fan 'e Stichting Ons Bildt en de Kemissy Bildts.
ISO 639
Gebrûk fan ISO-639 koades
De taalkoades definearje de ferskate seksjes fan ISO-639 foar biblegrafyske doeleinen en, yn kompjûter- en ynternetkriten, as wichtich part fan de lokalisearringsgegevens foar talen. De koades wurde ek brûkt by projekten mei ferskate talen, lykas Wikipedia, dêr't hja ta ûnderskie yn de URLs opnaam binne.
It Bilt
Resinte ûntwikkelings
Op 1 jannewaris 2018 hold It Bilt as bestjoerlike ienheid op te bestean, in ûntjouwing dêr't de Biltsk-nasjonalistyske politike partij Frije Bilkerts om 'e nocht tsjin stried. It Bilt gie doe yn 'e mande mei Menameradiel, Frjentsjerteradiel en fjouwer doarpen yn noardlik Littenseradiel op yn 'e nije fúzjegemeente De Waadhoeke. Om 'e Biltske taal en kultuer te beskermjen as der langer gjin eigen gemeentlike organisaasje mear bestie, waard yn 2015 de Stichting Bildts Aigene oprjochte, in koepelorganisaasje dêr't de Aerden Plaats, de Stichting Ons Bildt, it Bildts Dokumintasysintrum en de Kemissy Meertalighyd har by oansleaten. Op 7 desimber 2017 wie op 'e lêste gemeenteriedsgearkomst fan It Bilt it alderlêste riedsbeslút it fêstlizzen fan 'e namme 'It Bilt' (offisjeel de Biltske foarm ’t Bildt) as in offisjele steeknamme foar it oarspronklike Bilt, dus sûnder de tafoeging út 1984 fan it doarp Minnertsgea.
Demografy
It Bilt hie op 30 april 2017 in befolking fan 10.502 minsken. De befolkingstichtens bedroech doe 113,7 ynwenners de km².
ISO 639
Alfa-2-koade
"Alfa-2-koades", dat wol sizze koades dy't skreaun wurde mei 2 letters út it Latynske alfabet wei, wurde brûkt by ISO 639-1. Strikt naam is de limyt foar it tal taaloantsjuttings by dizze koade 26 × 26 = 676. It tal fan ornearre koades is net genôch foar alle talen, wat laat hat ta it fêststellen fan ISO 639-2 dêr't Alfa-3-koades by brûkt wurde.
It Bilt
Demografy
De befolking fan 'e gemeente wie op 1 jannewaris 2010 sa oer de doarpen ferdield:
ISO 639
Alfa-3-koade
"Alfa-3-koades", dat wol sizze koades dy't skreaun wurde mei 3 letters út it Latynske alfabet wei, wurde brûkt by ISO 639-2 en ISO 639-3 en sille mei de tiid brûkt wurde yn ISO 639-5. Mei de 3 letters binne der 26 × 26 × 26 = 17.576 kombinaasjes mooglik, wat genôch is foar alle talen op 'e wrâld.
It Bilt
Taal
Lykwols wie op It Bilt it Frysk de meast sprutsen taal, mei't dat nammentlik neffens sifers út 2009 doe foar 44% fan 'e befolking (oftewol 4.811 minsken) de memmetaal wie. Op it twadde plak folge it Biltsk, mei 33% fan 'e befolking (3.608 minsken), en dêrnei kamen it Nederlânsk mei 19% (2.077 minsken) en it Stedsk mei 3% (328 minsken). Fierders hie 1% fan 'e ynwenners (109 minsken) in útlânske taal as memmetaal.
Polityk
De lêste (waarnimmend) boargemaster fan It Bilt wie Gerrit Krol fan it CDA. De lêste wethâlders wiene: N. Haarsma (CDA), H. Blaak (PvdA) en B. Tol (WHB). De gemeenterie fan It Bilt bestie út 15 sitten. Hjirûnder de gearstalling fan 'e rie fan 1998 oant 2018:
ISO 639
Alfa-3-koade
It normale gebrûk fan Alfa-3-koades by trije parten fan ISO 639 hat wol wat mear ferlet fan koördinaasje yn in grutter systeem.
ISO 639-2 definearret fjouwer spesjale koades,  ,   en  , de ornearre rige   (20 × 26 = 520 koades) en hat 23 dûbele koades, de B/T-koades. Dit betsjut dat der 520 + 23 + 4 = 547 koades binne dy't net brûkt wurde kinne foar it werjaan fan talen of yn part 5 ta it werjaan fan taalfamyljes en -kloften. Der bliuwe 17.029 koades oer ( 17.576 - 547 ).
Alfa-4-koade
"Alfa-4-koades", dat wol sizze koades dy't skreaun wurde mei 4 letters út it Latynske alfabet wei, sille brûkt wurde by ISO 639-6. Dizze koade-rige omfiemet net allinnich talen mar ek dialekten brûkt. Yn prinsipe kinne hjirmei 26 × 26 × 26 × 26 = 456.976 talen en dialekten werjaan wurde.
De Geau (Grou)
De Geau is in wetter yn de gemeente Ljouwert. It wetter is in ynham yn it eilân De Burd foar Grou oer by de Bloedkamp. Oan de Geau stiet De Skûle.
De namme Geau jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Geeuw.
Pancake
De pancake is in term út it follybal. De namme pancake komt út it Ingelsk en betsjut pankoek. Dy term wurdt brûkt wannear't de bal mei de rêch fan de hân spile wurdt wylst de hân plat, as in pankoek, op de grûn leit.
In pancake is in foarbyld fan it dûken yn it follybal. It wurdt dan ek faak sjoen as it lêste behelp om de bal fan de grûn te hâlden. De spiler dy't de bal ferdigenje moat, kin de normale ûnderhânske technyk net mear tapasse en brûkt dêrom in pancake om der foar te soargjen dat der fierder spile wurde kin.
Troch de hân plat op de grûn te lizzen makket de ferdigener gebrûk fan de hurdens fan de ûndergrûn, dêrtroch stuiteret de bal krekt sa heech as wannear't dy op de grûn komme soe. Mei dêrtroch is it foar in skiedsrjochter bytiden dreech te beoardieljen oft de bal de grûn wol of net rekke hat. Meastentiids is oan de rjochting dêr't de bal yn stuiteret te sjen oft de bal de grûn wol of net rekke hat.
Radio Stêd Harns
Radio Stêd Harns is de lokale omrop fan de gemeente Harns. Under it útstjoergebiet fan de omrop falle Harns en de doarpen Mullum en Winaam. Har earste útstjoering wie op 1 desimber 1989. De programmalieding wurdt foarme troch Albertus van der Plaats en Henk Jan Cornelisse. Haad technyk zijn Anthon Koning en Martin Koning. Der wurdt benammen útstjoerd op freed, sneon en snein. Omrop Fryslân fersoarget de útstjoerings fan Radio Stêd Harns op de oeren at der net troch de omrop sels útstjoerd wurdt.
Pipe (follybal)
In pipe is in term út it follybal. In pipe is in oanfalstechnyk, dêrby is der in oanfal troch de midden, útfierd fanefter de trijemeterline. It is de bedoeling dat de blokkearders fan de tsjinpartij mei de middenoanfaller meigeane (dy komt op út in earste tempo-setup), dêrnei hat de pipeoanfaller frij spul en kin sa in punt meitsje.
Willem Wilman
Willem Wilman (Wierum, 17 novimber 1906 - Ljouwert, 24 april 1974) wie in teolooch, dûmny en dichter fan It Hearrenfean. Hy wie troud mei Geertje de Bruin út Polsbroek.
As boeresoan gie er nei de iepenbiere skoalle fan Wierum. Yn de tritiger jierren leart er foar teolooch oan de Grinzer universiteit nei't er yn Doetinchem op kostskoalle west hie. Hy waard dûmny yn Lettelbert, Lollum, Aldskoat en Gaast en kaam yn de kunde mei Fedde Schurer. It wie in eigensinnich man dy't minsken mei namme en tanamme neamde. Neamde himsels "Sinte Wilman" omdat er útfûn hie dat eltsenien hillich is. Paulus begjint ommers it brief oan Korinte: “Oan de Hillige fan Korinte”. Mei oare wurden: eltsenien wie dêr hillich, dat ek hy wie hillich. It wie in opmerklik man, sa droech er altiten in rabinehoed. Koartswyl lei by him altiten njonken earnst. Sa skreau er ek syn gedichten, meast poëzij mei in religieuze ynslach. Sa skreau er de limmerik:
In âlderling fan Aldwâlde Hâlde him prinsipieel by it âlde ''Mar seach in famke Sa'n derten lamke, Dan koe er him by syn âlde net hâlde
Wurk
In kar:
Kaart
mar ek:
Card
Oto (keizer)
thumb|right|250px|Buste fan keizer Oto Markus Salvius Oto (Ferentinum, 28 april 32 - Brixellum, 16 april 69) wie Romeinsk keizer fan 15 jannewaris oant 17 april 69.
Skiednis
Oto wie earder, yn de jierren 50, befreone west mei keizer Nearo. Hy rekke lykwols út de graasje doe't Nearo belangstelling krige foar syn frou Poppaea Sabina en Nearo him fuortpromovearre nei Lusitania (Portugal) om dêr gûverneur te wurden. Poppaea bleau efter en Nearo makke har ta syn matresse, letter as twadde frou.
Doe't yn 68 de opstân útbruts tsjin Nearo, wie Oto noch hieltyd yn Lusitania. Tegearre mei de gûverneur fan de oanswettende provinsje Hispania Tarraconensis (Súd-Spanje), Galba sette er him ôf tsjin de keizer. Boppedat tocht Oto troch in alliânsje oan te gean mei Galba in grutte kâns te meitsjen om sels keizer te wurden. Sy hienen de ôfspraak makke dat as Galba, ienkear keizer wurden wie, him as opfolger adoptearje soe, wat de leeftyd fan de 70-jierrige Galba sjoen, nei alle gedachten net iens sa lang hoegde te duorjen om it keizerskip te bemachtigjen.
Nearo die himsels te koart op 9 juny 68 en Galba waard de nije keizer. Lykwols bruts op 1 jannewaris 69 in opstân út, troch de legioenen ûnder it kommando fan Fitellius dy't ôf setten nei de haadstêd fan it Romeinske Ryk, Rome. Doe't it nijs Galba berikte, rôp de keizer hastich Piso as syn opfolger út. Oto fielde him sa besoademitere dat er besleat om in kûp te pliigjen en Galba fermoardzje te litten. Foar in protte jild kocht er de Praetoriaanske garde om en op 15 jannewaris waard Galba troch syn eigen liifwacht fermoarde. Op de moarderij waarden ek Piso en in grut tal oare minsken deade. De senaat hie net folle kar en moast Oto as de nije keizer erkenne.
Nei in tal skermutselingen fûn op 14 april 69 de grutte slach plak. Dizze slach stiet bekend as de earste slach by Bedriakum. It leger fan Oto waard ynmakke en goed 40.000 soldaten sneuvelen yn de striid. Oanslein troch de nederlaach die Oto himsels te koart.
Thomas Gainsborough
thumb|200px|Thomas Gainsborough: Selsportret, ± 1758 thumb|200px|right|Thomas Gainsborough: Blue Boy Thomas Gainsborough (Sudbury (Suffolk), 14 maaie 1727 – Londen, 2 augustus 1788) wie in Ingelske keunstner, en is foaral bekend wurden troch syn portretten en lânskippen. Mei Sir Joshua Reynolds hearde Gainsborough ta de wichtichste en súksesfolste Britske keunstners fan de 18e iuw.
Om 1740 hinne ferhuze Thomas Gainsborough fan Suffolk nei Londen foar in keunststúdzje. Hy wenne dêre oant 1746. Gainsborough waard beynfloede troch Hollânke en Flaamske masters en de Frânske grafikus Gravelot.
Meast makke Thomas Gainsborough portretten fan grutte ôfmjittings, dêr't de persoan fan top ta tean ôfbylde waard. Letter waard syn wurk yntym ûnder ynfloed fan guonts as Van Dyck en Rubens. De kleuren waarden waarmer en de komposysjes yngewikkelder.
Thomas Gainsborough wie ien fan de oprjochters fan de Royal Academy of Arts. Hy wurke in protte yn opdracht. "Blue Boy" út 1770 is ien fan de bekendste skilderijen fan Gainsborough.
De keunststreamings Romantyk en Klassisisme binne it dúdlikst werom te finen yn syn wurk.
Wytze de Vries
Wurke mei oan For Hûs en Hiem en wie meiwurker oan it Frysk Wurdboek fan Waling Dykstra. Skreau ek jeugdferhalen.
Wrakseljen op de Olympyske Simmerspullen 1984
De Olympyske Simmerspullen 1984 ek wol de XXIIIe Olympiade neamd waarden yn 1984 yn Los Angeles, de Feriene Steaten hâlden. It wrakseljen waard hâlden yn it Anaheim Convention Center.
Doping
De Sweedske wrakseler Tomas Johansson dy mei die yn de klasse oant 130 by it Gryksk-Romeinsk waard trapearre op it brûken fan doping en moast syn medalje ynleverje.
Autobedriuw ZWH
De N.V. Autobedriuw "De Zuidwesthoek" (ZWH) yn Balk wie fan 1940 (eigentlik al fan 1921) oant 1974 in oanbieder fan iepenbier ferfier mei autobussen yn it súdwestlike diel fan Fryslân en in diel fan de Noardeastpolder (no yn Flevolân, doe yn de provinsje Oerisel). thumb|ZWH-bus 88, in [[DAF (fabrikant)|DAF / Hainje út 1971, no besit fan it Nationaal Bus Museum yn Hoogezand.]]
Earste jierren
De skiednis fan it bedriuw giet al werom oant 1921, it jier dat ûndernimmer M. de Boer, doe noch mei syn kompanjon De Groot, in bustsjinst begûn fan Balk nei Snits ûnder de namme Eerste Balkster Autobusdienst, letter Balkster Autobedrijf. De Boer wie bepaald net de ienige: yn dit diel fan Fryslân ûntstienen yn de jierren tweintich in soad autobusbedriuwkes, dy't yn de rin fan de jierren wer ferdwûnen of harren oanslueten by it bedriuw fan De Boer.
Oernames
Sa waard yn 1938 de firma P. van Veen yn Wikel, mei linen yn Gaasterlân, oernomd. Yn 1940 waard in fúzje oangien mei de firma's Bangma op De Lemmer en Hoekstra & De Jong fan Aldegea. Sûnt dy tiid waard de namme "Zuidwesthoek" brûkt foar it kombinearre bedriuw, dat yn 1941 ek de firma's Westra fan De Gaastmar en Bakker fan Langwar ynlive. 1942 brocht de oername fan wol fjouwer firma's mei harren linetsjinsten: Kuipers út Eastersee, Coehoorn fan De Lemmer, Zwaagstra út Tsjerkwert en Bult út Bakhuzen. It meastepart fan dizze ûndernimmers kaam by de ZWH yn tsjinst. Nei de befrijing kamen dêr noch de firma De Jager fan It Hearrenfean en in line fan De Koe út Wolvegea by, wylst de line De Lemmer - It Hearrenfean oernomd wurde koe fan de NTM.
Nei de oarloch
It Autobedriuw "De Zuidwesthoek" wie no op syn grutst, mei in ferfiersgebiet dat rûn fan Boalsert, Snits en It Hearrenfean yn it noarden oant Emmeloard yn it suden. De totale linelingte wie 314 kilometer en der waarden hast 3000 reizgers deis ferfierd mei in weinpark fan sawat 45 bussen. Yn 1955 waard de firma omsetten yn in NV. De firma die ek oan touringcarreizen en hie him oansluten by it reisburo Cebuto, mei de oare Fryske streekferfierders NTM, NOF, LAB en LABO. Dêrneist hie de ZWH in garaazjebedriuw en it dealerskip fan Scania-Vabis-bedriuwsweinen, in merk dat dan ek (neist DAF) in soad bussen oan de ZWH levere hat. Foar de karrosseryen waard meastal in berop dien op de Fryske busbouwers Hainje en Smit De Jouwer.
Ein
Yn 1974 waarden de oandielen ZWH ferkocht oan de NS, wêrfan de dochterûndernimming FRAM it bedriuw oernaam.
Letter fusearre de FRAM mei DVM/NWH ta VEONN, dat oernomd waard troch Arriva. Dat bedriuw ferdwûn fan 2007 oant 2012 - nei in oanbestedingproseduere - út it eardere ZWH-ferfiersgebiet. De linen wurden die jierren eksploitearre troch Connexxion.
Museumbus
Yn de kolleksje fan it Nationaal Bus Museum yn Hegesân stiet ZWH-bus nr. 88, in DAF SB1602DS605 / Hainje út 1971.
Komposysje
In komposysje is in muzykstik, wêrfan't de noaten of struktuer hielendal of foar in part fêstlein binne troch in komponist, meast mei help fan muzyknotaasje. Dat yn tsjinstelling ta folslein ymprovisearre muzyk.
Foarbylden fan net-notearre komposysjes binne: elektroanyske (bân)muzyk, en komposysjes út mûnlinge tradysjes, lykas de Yndiaaske Raga's.
Klassike komposysje
Yn de klassike tradysje wurde komposysjes mei noateskrift fêstlein yn in partituer. Foar it komponearjen yn de klassike tradysje moat in tal feardichheden tapast wurde: Foarbylden fan klassike komposysje binne: in symfony, in konsert, in pianotrio, in opera, in liet.
Komposysjeproses
Elke komponist hat yn essinsje syn/har eigen wize fan komponearjen. Dochs binne der beskate oerienkomsten tusken de ferskillende wurkwizen. Utgongspunt foar it begjinnen fan in komposysje is it 'idee'. It idee yn de earste tiid fan de klassike muzyk is meast in tema of motyf, gauris út mar in pear noaten opboud (bygelyks: de fyfde symfony fan Beethoven (G G G Es). Yn it modernisme is it idee breder op te fetsjen; sa is yn 'atmospheres' fan Ligeti it idee in klankfjild dêr't ôfsûnderlike ynstruminten net mear yn te werkennen binne. Fierder kiest elke komponist foar it materiaal dêr't er mei wurket; de noaten dêr't er syn tema mei skriuwt. Hy kin kieze foar tonaliteit, bitonaliteit, atonaliteit (bygelyks 12 toans, hieletoans), mikrotonaliteit. By it komponearjen kin in komponist op elk plak yn it muzykstik 4 keuzes meitsje: 1) eat dat earder skreaun is werhelje 2) fariearje 3) ûntjaan of 4) wat nijs skriuwe
Populêre komposysje
Yn de folksmuzyk en de popmuzyk wurdt inkeld in ienfâldiger notaasjesysteem as it noateskrift brûkt, bygelyks de Abc-notaasje. Gauris wurdt ek foaral út it ûnthâld wei wurke.
Komposysje fan Arabyske muzyk
Der binne ferskate komposysjeskema's
List fan woastinen
Dizze side jout in list fan woastinen yn de wrâld sortearre nei kontinint.
Medysk Sintrum Ljouwert
It Medysk Sintrum Ljouwert (Nederlânsk en offisjeel: Medisch Centrum Leeuwarden), ornaris ôfkoarte ta MCL, is in sikehûs yn Ljouwert.
Skiednis
It MCL is yn 1982 ûntstien út trije Ljouwerter sikehuzen:
Yn respektivelik 1987 en 2004 binne it MCL-midden en it MCL-Noard sluten. De namme MCL-Súd waard yn 2004 feroare yn MCL. It hjoeddeistige MCL waard yn 1987 boud en letter ferskate kearen útwreide. It MCL is no it grutste gebou fan Ljouwert. MCL Harns, it eardere Streeksikehûs Oranjeoard is sûnt 1995 ek ûnderdiel fan it MCL. Dit sikehûs koe allinnich bestean bliuwe as it fúzjearje soe.
Hynstesprong
In hynstesprong is in puzel wêrby't it wurd rieden wurde moat mei help fan in oanjûn fjouwerkant mei njoggen hokjes.
It oplossen fan de hynstesprong fan 3 x 3 hokjes kin linksom of rjochtsom mei de wizers fan de klok mei. Nei de earste letter folgje der twa hokjes dy't oerslein wurde moatte. Dan wurdt de folgjende letter deroan plakt. Troch hielendal rûn te gean, ûntstiet stadichoan it wurd.
De H is de startletter (sjoch hjirnjonken). De D en J wurde oerslein, wêrneist útkomst by de Y. Dêrnei de E ensfh. Uteinlik ûntstiet it wurd: HYNDERJE.
De namme komt út it skaakspul, wêryn it hynder op dizze manier fersetten wurde moat: ien rjocht en dan ien skean (of ien skean en dan ien rjocht).
Buerstermûne (mûne)
Skiednis
De Buerstermûne waard yn de rin fan de 19e iuw boud, nei alle gedachten út ûnderdielen fan in earne oars sloopte mûne, op in steed dêr't yn 1566 al in standermûne stie. Oer it krekte jier dat de Buerstermûne boud waard bestiet ûnwissens. Neffens de Moledatabank barde dat om 1850, mar De Hollandsche Molen is dúdliker en sprekt fan 1862.
De achtkante mûne, mei stiennen fjildmuorren, stie oant 1954 yn it wurk. Acht jier letter waard de Stichting Vrouwbuurstermolen oprjochte, dy't restauraasje as doel hie. Yn 1966 waard de kape fan de Buerstermûne ferfongen. Ek yn 1995 en 2007 waard de mûne restaurearre. Hy wurdt brûkt as lesmûne foar frijwillige mûnders.
Mei de fernijing fan it takrêd yn 2020 is nei in lange en drege restauraasje de mûne sûnt 2020 wer ree om te meallen.
Beskriuwing
De Buerstermûne is in stellingmûne fan in houten achtkant op in fjouwerkante houten ûnderbou. De stelling sit op in hichte fan 4,9 meter.
De mûne hat in flecht fan 20,54 meter en de wjukken binne Aldhollânsk ophekt. De bûtenroede is yn 1992 troch Derckx makke en hat it nûmer 723. De binnenroede is yn 1995 makke troch Molema en hat nûmer 5.
De Buerstermûne wurdt remd mei in Flaamske fang, dy't betsjinne wurdt mei in wipstôk.
Johan Stekelenburg
thumb|Johan Stekelburg, 1988 Johannes (Johan) Stekelenburg (Maarssen, 31 oktober 1941 – Tilburch, 22 septimber 2003) wie in fakbûnsbestjoerder en politikus. Sa wie hy foarsitter fan de FNV en boargemaster fan Tilburch. Stekelenburg wie troud en hie twa bern. Syn twillingbroer Jan wurke by Studio Sport, ûnder oare as presintator. In oare broer wie gymnastyklearaar.
Fakbûn
Sûnt 1972 wie Johan Stekelenburg as bestjoerder aktyf binnen de FNV. Earst as distriktsbestjoerder fan it Yndustrybûn FNV yn Arnhim, en yn 1977 as distriksthaad fan it Yndustrybûn FNV yn De Haach. Hy waard yn 1983 beneamd ta bûnsfoarsitter fan it Yndustrybûn FNV. Yn 1984 waard er federaasjebestjoerder fan it FNV. Yn 1985 waard Stekelenburg keazen ta fise-foarsitter en yn 1988 folge er Hans Pont op as foarsitter fan it FNV. Hy bleau foarsitter oant er boargemaster fan Tilburch waard yn 1997.
PvdA
Sûnt 1966 wie Stekelenburg aktyf binnen de PvdA. Sûnt juny 1999 fertsjintwurdige er de PvdA yn de Earste Keamer. Earst as lid, sûnt 10 juny 2003 as lieder fan de PvdA-fraksje yn de Earste Keamer. Begjin 2003 foel syn namme as kandidaat-premier foar de PvdA, mar hy heakke ôf yn ferbân mei syn sykte.
Boargemaster Tilburch
Yn 1997 waard Stekelenburg beneamd ta boargemaster fan Tilburch. Hy waard bekend as in boargemaster dy't iepen en oprjocht mei syn boargers omgie, dêrom wienen de Tilburgers tige wiis mei him. Yn 1998 brocht er sels in karnavalsliet út.
Njonkenfunksjes
Stekelenburg wie lid fan de Ried fan Tafersjoch fan de Technyske Universiteit Delft. Hy wie foarsitter fan de kommisje Wedstriden en Akkomodaasjes fan it KNVB en fan de Ried fan Tafersjoch fan de Anne Frank Stichting.
Sykte
Begjin 2003 waard by Stekelenburg sloktermkanker konstatearre. Neidat er ynearsten fan de sykte genêzen like te wêzen (nei in gemokuer), lei er healwei septimber 2003 dochs syn wurk as boargemaster del. Hy ferstoar in wike letter. As boargemaster fan Tilburch waard er opfolge troch Ruud Vreeman.
Avezzano
thumb|right|200px|Lokaasje fan Avezzano.
Avezzano is in stêd en comune yn de regio Abruzzo, provinsje L’Aquilla yn Itaalje. De stêd leit likernôch 80 kilometer eastlik fan Rome yn de midden fan it lân.
Skiednis
thumb|left|250px|Kastiel Orisini.
Der binne twa gongbere ferhalen oer wêr’t de namme fan it stedsje wei komt: fan “Ave Jane”, wat fan de Romeinske God Janus komt, en fan “Ad Vetianum”, wat “nei de Vetia famylje” betsjut, dy’t wennen yn it deunby leine Alba Fucens. De earste delsettings yn it gebiet begûnen mei it wurk oan it drainaazje systeem fan de Fuciner mar ûnder it bewâld fan Keizer Klaudius yn de earste iuw. Yn de 15e iuw stie Avezzano ûnder it bewâld fan de Orsini famylje, dy’t yn 1490 dêr in kastiel bouden.
Avezzano lei ea oan de iggen fan de Fuciner Mar, dat earder de grutste mar fan sintraal Itaalje wie, it waard drainearre yn de 19e iuw; nei it drainearjen fan de mar, ûntwikkele it gebiet him gau mei tank oan de fruchtbere grûn wêr’t goed op buorke wurde koe no’t de mar drûch lei. It gebiet waard hast folslein ferneatige troch de nei alle gedachten swierste ierdskodding yn de skiednis fan Itaalje. De ierdskodding barde ier yn de moarn fan 13 jannewaris 1915, allinne Casa dei Palazzi en in part fan it Kastiel Orisini bleaunen oerein stean, mear as 29.000 minsken ferstoaren. Yn maaie 1944 rekke de krek opboude stêd wer swier skansearre troch bombardeminten.
Hjoed-de-dei is Avezzano in moderne stêd mei in rjochtlinich strjitteplan en romme parken. It is in wichtich kommersjeel, yndustrieel en agrarysk sintrum foar it berchgebiet mei in tige ûntwikkele technyske sektor. Op koarte ôfstân fan de stêd stiet in park mei radioteleskopen fan it bedriuw Telespazio. It Amerikaanske bedriuw Micron Technology hat hjir ek in fêstiging.
Gothic (muzyk)
Binnen de Britske popkultuer rekke it begrip Gothic yn de jierren tachtich yn swang foar in tige ferskillend oantal musykgroepen dy't in op klassike horrorfilms basearre uterlik en in grimich romantyske mentaliteit mien hienen (net te betiizjen mei gothic metal).
Earste weach
As it ierste foarbyld fan gothic wurdt wolris it album The Marble Index fan Nico út 1969 neamd. Joy Division (oprjochte yn 1976) wurdt ek wol as de earste gothicband sjoen. Yn de tiid fan de punk ûnderskiede dizze groep har troch ûnheilsswiere teksten, kombinearre mei sfearbepalende klanken. De groep hie in grutte muzikale ynfloed op de earst lichtfuottige rockband The Cure.
De punkband Siouxsie and the Banshees adoptearre ek de foarmjouwing fan klassike horrorfilms. Ek dit waard letter oernaam troch de rockband The Cure.
Doe't punk begjin jierren tachtich plak makke foar de New Romantics-raazje waard de tsjustere kant fan dat op ferline iuwen basearre moadebyld fertsjintwurdige troch de "goths". Dizze oer it genaraal freonlike, in bytsje swiersettige, meastentiids út de middenklasse ôfkomstige goths foelen faak op troch meast swarte klean, ruotswart ferve hier en in wyt antlit. Op it mêd fan muzyk wie der foar elke goth wol wat fan syn of har oefte te finen. Wa't de foarkar joech oan noflik yn it ear lizzende ferskes keas foar The Cure of foar Toyah. Siouxsie and the Banshees en X Mal Deutschland makken wat eigenwizere muzyk, wylst de acts fan it 4AD-label rûnút arty wienen. Mei Bauhaus, Killing Joke of The Cult waard it al wat grimiger en de ûnbehaachlikste kant fan it sjenre waard fertsjintwurdige troch The Birthday Party en Alien Sex Fiend.
De goths wienen yn de hiele tachtiger jierren in fertroude ferskining op plakken wêr't de 'alternative' jongerein byinoar kaam. Pas mei de komst fan progressive dûnsmuzyk en grunge waarden de goths as âlderwetsk beskôge.
Twadde weach
Oan it begjin fan de jierren '90 ferdwûn it Gothic-sjenre hielendal nei de eftergrûn. Allinnich yn Dútslân bleau it populêr. Yn Nederlân ferdwûn it sa goed as hielendal. Allinich de Inrjochtingfeesten dy't fan 1991 ôf yn ferskeidene lokaasjes yn Amsterdam hâlden waarden wienen in lêste bastion. Op dizze feesten waard alternative muzyk kombinearre mei âlde en nije, út Dútslân ôfkomstige New Wave, EBM en gothic.
Campen
It besjen wurdich
Campen hat in fjoertoer dy't mei 65,3 meter de heechste fan Dútslân is. Hy waard yn 1889 boud en is sûnt 1891 yn bedriuw. Wa't nei boppen wol moat 320 treden op. By goed sicht rikt it each oan de East-Fryske Waadeilannen, Emden, sels Delfsyl ta.
Gothic (muzyk)
Twadde weach
De twadde weach kaam yn de twadde helte fan de jierren '90 stadichoan boppe de grûn. In nijsgjirrich ferskynsel hjirby is dat in soad streamingen dy't yn de jierren '80 bûten de gothic foelen, dêr yn de jierren '90 mear en mear mei assosjearre rekken. Sjenres as EBM, industrial, new wave en neofolk gienen diel útmeitsjen fan de bûnte samling stilen dy't foar it gemak ûnder de neamer "gothic" pleatst waarden. Technysk sjoen is dizze twadde weach dus mear in new wave streaming as in werklike oplibbing fan de gothic, hoewol't ek dizze oarspronklike streaming noch altyd diel útmakket fan it pakket. Feitlik waard yn de jierren '90 it etiket "New Wave" ferruile foar "Gothic". It is dêrom belangryk om ûnderskied te meitsjen tusken de oarspronklike definysje (te finen by gothic rock) en de hjoeddeiske sitewaasje wêryn't in grut oantal stilen as "Gothic" oanmerkt wurde.
Campen
It besjen wurdich
It Ostfriesische Landwirtschaftsmuseum stiet ek yn Campen, ûnderbrocht yn twa Gulfhöfen. Der is âld boere-ark út de jierren 1930 oant yn de jierren 1950 te besjen. Yn de simmermoannen wurde der spesjale tentoanstellingen organisearre.
Gothic (muzyk)
Twadde weach
Binnen dizze twadde weach kinne je de stilen fan de romantyske en freonlike darkwave en medieval muzyk fine, oant de grimige elektronika fan de EBM en industrial. Fan 1998 ôf begûn de twadde weach har stadichoan te manifestearjen. Feesten en konserten begûnen har te ferpleatsen fan de kreakpânen nei de reguliere klubs, en it klubsirkwy. Tsjintwurdich hat elke grutte seal yn Nederlân wol in gothicfeest. Yn Utrecht is der yn de simmer it Summer Darkness festifal en yn Seelân it Terra Gotha festifal.
Wrâldwiid hat Gothic syn measte oanhing yn de westerske wrâld, mei Noard-Jeropa/Dútslân as sintrum. It sjenre is dêrbûten ek populêrder oan it wurden. Sa binne der grutte scenes yn Súd- en Midden-Amearika. In lân as Meksiko hat sels in ynternasjonaal wurdearre EBM scene, wêrfan de Azteeks-Yndiaanske band Hocico de belangrykste fertsjintwurdiger is. Ek yn Japan is it populêr, hoewol't de Japanners der in sterke eigen ynfolling oan jouwe middels visual kei muzyk en gothic lolita klean. Hoewol't dizze styl yn werklikheid hielendal los stiet, wurdt it troch in protte minsken as in sub-styl beskôge.
Campen
It besjen wurdich
Fierders is ek de Herfoarme Tsjerke, út de 13e iuw, de muoite fan in besite wurdich.
Gothic (muzyk)
Twadde weach
De twadde weach wurdt yn Nederlân ek wol ris oantsjutten as cybergothic. Dizze namme, betocht troch de Utrechtse gothic dj X-X-X waard oarpronklik brûkt as oantsjutting foar de nije generaasje goths dy't kontakt mei inoar sochten fia ynternet. De term cybergothic wurdt tsjintwurdich ek brûkt om elektroanyske stilen binnen de gothic oan te tsjutten.
Stasjon Waardenburg
Stasjon Waardenburg (Wb) wie in stasjon oan de Steatsline H yn it doarp Waardenburg yn de gemeente West Betuwe yn de provinsje Gelderlân. It stasjon wie in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen type Houten en is ien fan de seis stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud is.
Gothic (muzyk)
Wave-Gotik-Treffen
It mekka en sintrum fan de twadde weach is it Wave-Gotik-Treffen yn Leipzig, Dútslân. Dit is wrâldwiid it grutste gothic-festifal. It wurdt elk jier mei de Pinksterdagen hâlden en goths wrâldwiid komme elk jier nei Leipzig om yn de fjouwer dagen fan it festifal te feesten, bands te besjen, klean te keapjen en kontakten te lizzen.
Stasjon Waardenburg
Gebou
It stasjonsgebou kaam yn 1866 ree, en waard iepene op 1 novimber 1868 foar treinreizgers ek doe't Steatsline H oanlein wie. It stasjon waard sletten yn 1935. Yn 1940, yn de Twadde Wrâldkriich, rekke it stasjonsgebou slim skansearre troch in bombardemint, it stasjonsgebou is dêrnei wersteld. it stasjonsgebou waard yn 1970 ôfbrútsen. Hjoed-de-dei is alline de lokaasje fan it stasjon noch te werkennen oan it ein fan de Stationsweg
Gothic (muzyk)
Wave-Gotik-Treffen
Neist WGT besteane der, foaral yn Dútslân, nog in pear grutte gothic festifals, lykas M'Era Luna yn Hildesheim.
Oersjoch streamingen
De folgjende streamingen falle hjoeddeis ûnder de gothic-streaming:
Sjenres as electroclash, electro, new wave en shoegaze wurde troch de goths fan hjoeddeis ek wurdearre en binne ek wol ris op de moderne gothicfeesten te hearren. Op de moderne gothic feesten wurdt ek wol de mear dûnkere New Wave draaid, mei bands as Editors, Interpol en White Rose Movement.
Gothic Metal (bands as Within Temptation, Sariola, Evanescence, Nightwish en After Forever) hearre thús ûnder de metal, progressive metal, symfonyske metal of power metal. It sjenre waard gothic metal neamd fanwege de foarkar foar jurken dy't de sjongsters fan dizze bands hienen. Dizze namme soarge foar in protte betizing, want it feit bliuwt dat de measte bands dy't gothic metal neamd wurde net of kwealik troch de gothic of new wave beynfloede binne. Se hawwe dus, ûndanks harren namme, neat mei gothic te krijen. Der binne lykwols grinsfallen. Bands as Rammstein, ASP, Letzte Instanz of Inkubus Sukkubus hawwe net allinich metal mar ek dúdlike gothic-ynfloeden. De measte fan dizze bands binnen Dútsk en wurde dêr ek wol yndield ûnder de Tanzmetal of Neue Deutsche Härte.
KOffice
KOffice is it officepakket foar 'K Desktop Environment KDE en falt ûnder de nûmer fan frije sêftguod. De lêste ferzje fan KOffice is 1.6.3, dy't op 7 juny, 2007 it ljocht seach. KOffice wurdt apart fan KDE útbrocht en kin ynladen wurde fanôf it thúsblêd fan KOffice. Koffice brûkt as it mooglik is it triemformaat OpenDocument as standert yn de applikaasjes.
KOffice komponinten
KOffice komt mei de folgjende komponinten:
In filterset makket it mooglik om nei ferskate triemformaten te skriuwen en te lêzen.
OpenDocument
Sûnt ferzje 1.5 brûke de wichtichste komponinten, krekt lykas OpenOffice.org 2.0 en heger, it OpenDocument-formaat.
KOffice 2.0
Op it stuit is de Koffice ferzje 1.6.x ûntwikkele foar de Unix omjouwing, mar mei ferzje 2.0 komt dêr feroaring yn. Op 19 maaie 2008 binne der ek al de earste tekens fan sjoen mei in alfa ferzje dy't ek op de Windows omjouwing te ynstallearjen wie. Neist it brûkber meitsjen foar oare platfoarmen is it 'flake'-konsept in opfallende fernijing.
Flake is de objekt bibleteek foar Koffice. De basis is dat der fan útgong wurdt dat de saneamde “shapes”, dy alderhande figueren oannimme kin, ferskillende saken lykas media, tekeningen of tabellen yn in dokumint yntegrearje kinne. En omdat de figueren fan elkoar witte dat se besteane kin der bygelyks tekst om in fideofiguer setten wurde. Flake objekten kinne grafysk ferpleatst, rotearre, skale en skean lutsen wurde.
Rust Roest
thumb|250px|Rust Roest yn 2009 De Rust Roest, ek wol de Muntsjesylster Mûne neamd, is in nôtmole yn Muntsjesyl yn de gemeente Kollumerlân.
De stellingmole waard yn 1856 as nôt- en pelmole boud. It pelwurk is al lang ferdwûn, mar in soad details fan it pelwurk binne noch yn de mole werom te finen. De mole ûntkaam inkele kearen oan sloop en is yn 1970/1971 en 1999 hielendal restaurearre. De hjoeddeiske eigener is Monumintestifting Kollumerlân c.a.
De achtkante boppekruier hat twa koppels mealstiennen, ien op de stiensouder fan de mole dy't mei wynkrêft oandreaun wurde kin en ien op de grûn dy't mei in diselmotor oansetten wurde kin. De diselmotor stiet yn in fraai skuorke dat tsjin de eastkant fan de mole oanboud is. It wjukkekrús hat roeden mei in lingte fan mear as 19 meter dy't in fokwjuksysteem mei remkleppen hawwe en seilen. It frijwillige mûnder lit de mole geregeld wurkje.
Beernem
Beernem is in gemeente yn de griene râne om Brugge hinne yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. De gemeente hat mear as 15.000 ynwenners, dy't 'Beernemnaars' neamd wurde. Yn Beernem stiet it psychiatrysk sintrum Sint-Amandus en de sletten jongereinynstelling De Zande Beernem, dêr't kriminele famkes tusken de 12 en 18 jier troch de jongereinrjochter hinne ferwiisd wurde. Beernem is tige goed oansletten op de ynfrastruktuer en dêrom ideaal foar forinzen.
Skiednis
Beernem waard al yn in akte fan 847 neamd as Berneham. De namme stamt fan it Germaanske 'birnu' (bear of modderich plak yn de foarm fan in bear) en 'hamma' (in oerd dy't yn in sompich gebied útstekt). Tûzenen jierren wie it in leech gebiet fan bosk, heide en sompen. Feodaal wie Beernem ôfhinklik fan it Frije fan Brugge en it bestie út in biddeltekken fan hearlikheden. De bewenning lei doe foar it measte noardlik fan it hjoeddeiske kanaal dat troch de gemeente rint.
Súdlik dêrfan lei it ûnfruchtbere en wylde heidegebiet fan it Bulskampfjild, dat doe fan Torhout oant Bellem lei. Dat gebiet waard oan 'e ein fan 'e 18e iuw oanmakke en de rêst en natuer yn it oanmakke gebiet krige omtinken fan rike eallju, dy't dêr yn de 19e iuw harren kastielen bouden.
Tusken 1915 en 1944 soargen in tal moarden en ferdwinings yn de krite foar in soad opskuor en ûnrêst ûnder de ynwenners. De moarden waarden bekend ûnder de Beernem-moarden.
Yn de Twadde Wrâldkriich folge de Dútske besetting op 23 maaie 1940. Op 6 septimber 1944 waarden trije fersetsstriders troch de SS deasketten. Neffens it oarlochsmonumint oan it gemeentehûs kamen 20 minsken om it libben as gefolch fan oarlochsaksjes. Op 12 septimber 1944 folge de befrijing.
Gea
Beernem leit yn in gebiet op in hichte fan likernôch 11 meter dat Zandig Vlaanderen neamd wurdt. Troch de gemeente rint it Kanaal Gent-Brugge. Besuden dat kanaal leit ek it psychiatrysk sikehûs en it boskrike Bulskampfjild mei it provinsjale domein en in pear kastielparken.
Westlik fan Beernem, oan de noardkant fan it kanaal, leit it natuergebiet Gevaerts-Noard. Oare natuergebieten binne De Vaanders, Miseriebocht en Heideveld-Bornebeek. Yn De Vaanders leit it lânskipspark Bulskampfjild.
Ketlik
thumb|Himrik fan Ketlik Ketlik (Katlijk) is in doarpke yn de gemeente It Hearrenfean, eastlik fan de flekke. De namme komt mûglik fan leke dat wetterloazing betsjut. De namme soe ek komme kinne fan it wurd  katolyk.
Skiednis
It doarp hat al in lange skiednis; al yn 1315 stie der in kapel yn Ketlik. Earst wie it dêr yn de omkriten neat as fean en heide. Mar yn de 16e iuw sette Pieter fan Dekema mei Johan van Cuijck en Floris Foeyts de Skoatterlânske Kompanjy op. De kompanjy kocht feangrûn yn Ketlik, Brongergea en omkriten. De kompanjy liet de Skoatterlânske Kompanjonsfeart grave mei in soad wiken om de turf en it wetter ôf te fieren. It hat it lânskip gâns feroare.
Yn 1673 wie it it leger fan de biskop fan Múnster Bommen Berend slagge om de Fryske Wetterliny oer te kommen, mar nei't men yn Ketlik seit waard it leger yn Ketlik troch it doarpsfolk ferslein.
Ketlik wie eartiids út trije parten opboud: Grut Ketlik, Lyts Ketlik en Nij Ketlik. De beide earsten foarmje tegearre it hjoeddeiske doarp, wylst Nij Ketlik letter Boppeknipe waard en no diel útmakket fan it doarp De Knipe.