cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stiennen Man
Replika
thumb|Trije ferskillende Janusantlitten Dykgreef Carel George fan Wassenaer Obdam en ûnder oaren hear fan Twickel liet om ende by 1774 op eigen kosten in replika fan de ferdwûne terminus op de âlde fûneminten sette. Hy drûch him op 11 april 1777 yn it Frjentsjerter Riedhûs oer oan it Wetterskipsbestjûr, dat de terminus tenei ûnderhâlde moast. Yn syn oerdrachtstaspraak neamde hy de terminus in praalbeeld fan Caspar de Robles. It gefolch wie dat oaren de terminus beskôgen as in stânbyld mei de dûbele byltnis fan de steedhâlder. Doe't begjin njoggentjinde ieu dûmny Sjoerd Nauta, pakesizzer fan strânmaster Sipke Nauta, úthâlde dat de twa koppen dy't hy yn syn tún op in fuotstik setten hie, ôfkomstich wiene fan de orizjinele terminus waard dat algemien leaud. De koppen binne letter (mei de orizjinele tinkplaat) ûnderdiel wurden fan de fêste kolleksje fan it Frysk Museum. It binne dúdlik twa ferskillende gesichten, dy't boppedat oars binne as de twa likense koppen op de replika. De terminus mei januskoppen is wier net bedoeld as stânbyld foar Caspar de Robles. De replika waard ferskate kearen restaurearre. Yn 1895 waarden de stiennen koppen ferfongen troch brûnzen eksemplaren. Dy stiennen koppen fan de replika stean tsjintwurdich yn de byldetún fan de De Wildenborch yn Vorden.
Foar it op Deltahichte bringen fan de dyk is it monumint yn 1965 weihelle. Op de nije dyk is it restaurearre werom set, dizze kear op in betonnen fuotstik, mei basalt beklaaid. It monumint is eigendom fan Stichting Waterschapserfgoed.
Teksten
It op Spanje ynstelde Fryske Hof hat yn de Latynske tekst propaganda makke foar Caspar de Robles troch de werklikheid te ferdraaien. Dat wie de basis foar in mytefoarming dy 't him delsette as in trochtaastende lieder, dy 't de Friezen leard hie diken te meitsjen. De werklikheid wie hiel oars.
De Latynske tekst stiet op de westkant fan de terminus:
''Caspari a Robles Equiti, Domino de Billi, etc. Frisiae Groningae ejusque territorii ac dicentium Gubernatori , quod hanc Provinciam , praeter arma consiliis et munimentis juverit ac inter caetera, aggere ipsis KL NO. MDLXX funditus everso, ampliss. D.Viglii Zuighemi,patris patriae, auxiliaribus operis et adhibitis Igramo ab Achelen Pr., Adriano Vastaert, Petro Frittema et Joanne Carolo Senatoribus consiliorum sociis, novum maris propugnaculum summo labore, vigilia et celebritate, decretis quo que et de suo persolutis diligentiae praemiis , tribus plus minus mensibus à fundamentis erexerit et ad summam manum perduxerit, atque hunc lapidem, sublatis litibus controversiarum terminum esse voluit, gratus provincialium ordo obrem prudenter, bene et fideliter gestam, de se ac de repub. optime merito p.''
Yn it Frysk oerset: Foar Caspar de Robles, ridder, hear fan Billy, ensfh. steedhâlder fan Fryslân, Grinslân en Ommelannen en oangrinzende gebieten, om 't er dizze provinsje net allinnich mei wapens mar ek mei wiis bestjoer en mei fersterkingen holpen hat, lykas doe 't de dyk op 1 novimber 1570 hielendal weislein wie, mei help en stipe fan de tige grutte hear Viglius fan Zuichem, Heit fan it Heitelân, en nei de ynstelling fan in advyskommisje, besteande út de riedshearen Igram fan Achelen Presidint, Adriaen Vastaerts, Petrus Frittema en Johannes Carolus, mei grutte muoite, mei skerp tafersjoch, it ynsetten fan in soad minsken, it nimmen fan besluten, wylst er ek beleannings foar de iver útloofde en betelle út eigen middels, yn sa'n trije moanne in nije seewarring fan 'e grûn ôf oprjochte hat en alhiel ta it ôfmeitsjen brocht en om 't er woe dat dit stienwurk de markearring wêze soe fan ’e ein fan ’e mieningsferskillen hat de organisaasje fan lânynlizzenden, tankber omdat it projekt ferstannich, goed en mei sukses útfierd is, foar him dy ’t him foar har en de republyk tige fertsjinstlik makke hat, dit oprjochte.
Op de súdkant stiet: ''In de jare MDLXXV is den dyck in twee deelen ghescheyden. Blyven het zuyderdeel den buytendyksteren van de wekken alsdoen ghedeputeerden syn gewest Thomas Hiddesz ende Sieke Claes Hopluyden, Hette van Dekema, Hero Oekinga, Ulbe Hiddema, Wytse van Camminga, Doytse Bonga, Gerrit Abbes ende Lolle van Oekinga.''
De noardkant hat: In de jare 1574 is dese dyck onderlecht wesende dyckgraaf Ryvert van Roorda ende Ghedeputeerde binnedyck Frederyck van Offenhuysen met Syerk Syereksz Hopluyden tot het oprnaken van den dyck te noorden, Tiete van Camrninga substituyt des Heeren Stadtholders, Hessel van Ha- nya, Edo van Gerbranda ende Hans van Roorda.
Folksferhaal
De Stiennen Man krige yn de folksferhalen in rol ferlykber mei boerekoal en earrebarre. As swiere Harnzer froulju efkes rêste woene, stjoerden hja harren bern nei de dyk mei it ferlechje dat as hja trije kear om de Stiennen Man hinne rinne soene, der fluch in nij broerke of suske komme soe.
List fan planetoïden 15101-15200
Dit is in list fan planetoïden 15101-15200.
Ierdappel
De ierdappel, earpel, ierpel, jirpel, ierappel of rjappel (Solanum tuberosum) is in soarte plant fan 'e klasse fan 'e blomplanten (Antophyta), it skift fan 'e ierdappeleftigen (Solanales), de famylje fan 'e ierdappelplanten (Solanaceae) en it skaai fan 'e ierdappelplanten (Solanum). Dizze plant foarmet knollen ûnder de grûn, dy't stiselmoal befetsje en tige streksum binne. De ierdappel is oarspronklik ôfkomstich út Súd-Amearika en waard koart foar de ein fan 'e sechstjinde iuw foar it earst troch weromkearende ûntdekkingsreizgers yn Jeropa yntrodusearre. Tsjintwurdich foarmje ierdappels de haaditensboarne foar de befolking fan in grut tal lannen, benammen yn Jeropa, mar ek yn oare dielen fan 'e Westerske wrâld. Fierders wurdt de ierdappel ek almar mear yn ûntwikkelingslannen ynfierd. Neist rys, pasta en bôle is de ierdappel no ien fan 'e wichtichste boarnen fan koalhydraten fan 'e wrâld.
Fiedingswearde
Krekt as rys, pasta en bôle is de ierdappel in wichtige boarne fan koalhydraten. Ierdappels befetsje ek fitamine B6 en fezels.
Trochsneed fiedingswearden fan ierdappels (sa't op de ferpakking stiet), tamakke lykas meast wenst:
Skiednis
De ierdappel komt fan oarsprong út Súd-Amearika (Perû en de noardlike helte fan Sily om presys te wêzen) en waard troch ûntdekkingsreizgers meinaam nei Jeropa. Earst waard hy net as iten brûkt omdat tocht waard dat de hiele plant giftich wie. Boeren wiene yn 't earstoan dan ek net happich op it ferbouwen fan ierdappels. Earst yn 1727 waard de ierdappel yn Nederlân erkend as fiedsel. Dat barde yn Fryslân, dêr't dan ek in ferskaat fan ierdappelsoarten weikomme en kweekt binne. Stadichoan krige de ierdappel dochs linkendewei mear de rol fan folksiten en yn de 18e iuw waard de ierdappel yn alle Jeropeeske lannen ferboud. Troch it hege gehalte oan fitamine C waard de knol ek brûkt om skuorbot op lange seereizen foar te kommen.
Geert Veenhuizen (ûnder oare eigenheimer en reade star) en Kornelis Lieuwes de Vries (Bintje) wiene Nederlanners dy't har yn de 19e en 20e iuw dwaande holden mei de tylt en ûntjouwing fan de ierdappel.
Soarten
Wrâldwiid binne der sa'n 4.000 ierdappelrassen, dêr't sa'n 200 fan yn België en/of Nederlân kweekt wurde.
Produksje
De trochsneed wrâldboarger iet yn de earste dekade fan de 20e iuw sa’n 33 kilo ierdappels jiers. De pleatslike populariteit fan de ierdappel is slim wikseljend en kin samar feroarje. It is in wichtich gewaaks yn Jeropa (benammen East- en Sintraal-Jeropa), dêr’t de produksje steesoan de heechste fan de wrâld is, mar de grutste groei sit him de lêste dekades yn Súd- en East-Azië. Sina is no de grutste produsint en sawat in tredde fan de wrâldproduksje sit yn Sina en Yndia.
Ierdappels ferbouwe is mei net al tefolle wurk goed te dwaan en hy past him ridlik goed oan oan de ferskate klimaten, as it mar koel en wiet genôch is foar de plant om wetter út de grûn te heljen om de stiseleftige knol foarmje te kinnen. Ierdappels binne wol o sa fetber foar sykten.
Op de bou
Nei’t de grûn troch lânwurk ree makke is, wurde de setters yn de grûn treaun. Foar in gewoane tylt wurde de poaters yn april/maaie set en mei in bytsje grûn bedutsen. Dat kin mei in setmasine. De ierdappels wurde yn rêgen tylt. Yn de rin fan de waakstiid wurde dy in pear kear opstrutsen mei help fan in opstriker. Dêrby wurdt oan wjerskanten in bytsje grûn oer de woartels fan de plant skood. Dêrtroch bliuwe de woartels hieltyd goed ûnder de grûn sadat der gjin griene knollen ûntsteane en sa de rêch dêr’t de ierdappels yn waakse ek ûntstiet.
Foar’t de ierdappels dolt wurde, wurdt it gewaaks lofklapt en/of deaspuite. Troch dat deameitsjen fan it lôf behurdet de skyl, wêrtroch’t de by it dollen minder skeind wurde. De ierdappels wurde mei in ierdappeldoller út de grûn helle. Ofhinklik fan it ras wurdt der betiid, heal-betiid of let rispe.
In probleem by ierdappels is it stjitblau, dat ûntstiet trochdat de ierdappels by of nei it dollen skansearje troch ûnder oare in te grutte falhichte, drukplakken, smiten of stjitten. By in lege temperatuer nimt de gefoeligens foar stjitblau ta. Under de skyl ûntsteane blauwe plakken, dy’t by it skilen in soad ferlies opsmite. De blauwe plakken ûntsteane trochdat yn stikkene sellen it aminosoer tyrosine en fenolen omset wurde yn it brúngrize of blauswarte melanine.
Eartiids waarden de ierdappels winterdeis yn in bult (kûle) opslein op it lân. Dy bult waard mei reid of strie ôfdutsen, omdat de ierdappels ûnder ynfloed fan ljocht oars grien wurde. By it bewarjen wurdt nei in hoart, ôfhinklik fan it ras, de sprútrêst ferbrutsen en begjint de ierdappel út te rinnen. Dêrom wurde ierdappels gauris mei guod behannele dat it spruten opkeard. In natuerlike sprútkearder is karvon. Yn it tsjuster ûntsteane by it útrinnen lange, wite spruten. It útrinnen is tsjin te gean troch de spruten geregeldwei te ferwiderjen.
Tiden yn it jier
De tylt fan ierdappels duorret meiïnoar altyd sawat fiif moanne en kin op ferskate stuiten yn de winter en de maitiid úteinsette. De folgjende fjouwer haadperioades wurde oantsjut:
Syktebestriding
Yn it seizoen wurdt, ôfhinklik fan it waar, troch de measte kwekers alle 7 oant 10 dagen mei in gewaaksbeskermingsmiddel spuite tsjin de ierdappelsykte (phytophthora). De needsaak fan gemyske bestriding is allinnich te beheinen troch safolle mooglik resistinte rassen te nimmen. Mei help fan planteferedeling, bygelyks troch genetyske modifikaasje wurdt besocht om mear resistinte rassen te kweken, mar dat proses ferrint dreech.
By it kweken fan ierdappelrassen lykas Bintsje, Bildtstar en Eigenheimer wurde relatyf in soad gewaaksbeskermingsmiddels brûkt. Ierdappels út de gongbere tylt dêr’t minder miljeubestridingsmiddels by brûkt wurde, binne ûnder oare Doré, Escort, Alpha, Van Gogh en Santé.
Sykten en pleagen
Ierdappels binne fetber foar ferskate plantesykten en pleagen. Dat binne bygelyks:
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1904
200px|thumb|right|De Olympyske Velodrome fan Sydney 1904 (Marcus Hurley) De Olympyske Simmerspullen 1904, ek wol de IIIe Olympiade neamd waarden yn 1904 yn Saint Louis, de Feriene Steaten hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden op it Francis Field.
Francis Field
It Francis Field waard boud yn 1904 as ûnderdiel fan de wrâldtentoanstelling en wie it haadstadion fan de Olympyske Simmerspullen 1904. En it hie plak foar 19.000 taskôgers. Yn 1984 is it oantal sitplakken foar taskôgers werom brocht nei 4.000.
Ierdappel
Biologyske tylt
Yn de biologyske ierdappeltylt wurdt net spuite. It gefolch is wol, dat it groeiseizoen daliks oer is sadree’t in persiel op gruttere skaal rekke wurdt troch phytophthora. Lytse besmettings kinne noch útrûge wurde troch de planten pleatslik dea te brânen. Fóár de rispinge wurde de planten op it hiele persiel deabaarnd. Troch iere besmetting wurdt der gâns minder rispe by de biologyske tylt en mei’t dy besmetting frijwat ritich is binne de jieropbringsten slim wikseljend. Om’t biologyske produkten meast streekrjocht oan de klant ferkocht wurde, leannet de tylt dochs.
Keuring
Yn it foarste plak is de boer sels ferantwurdlik foar de kwaliteit en sûnens fan de ierdappels. Lykwols binne der (strange) kontrôles, sawol op it lân as by it bewurkjen (bewarjen, lêzen, sortearjen) fan ierdappels. Dy kontrôle wurdt dien troch de NAK. De NAK hâldt de sûnens, rassuverens en kwaliteit yn de gaten. Der binne sa’n 85 karmasters aktyf dy’t om ende by 38.000 hektare poaters beöardielje. Partijen ierdappels dy’t oan alle easken foldogge wurde troch de NAK sertifisearre. Sûnder sertifisearring troch de NAK binne ierdappels net te ferhanneljen.
Top ierdappelprodusearjende lannen
Nettsjinsteande it lytse oerflak stiet Nederlân wol yn de top tsien fan ierdappelprodusearjende lannen.
Posysje Nederlân en Fryslân
Yn Nederlân wurde boud:
De grutste arealen oan ierdappels yn Nederlân binne foar konsumpsje-ierdappels Flevolân, Seelân en Noard-Brabân. Yn de feankoloanjes yn Drinte en Grinslân wurde in soad fabryksierdappels boud foar it winnen fan setmoal. Yn it noarden, troch minder luzen, poaters.
De meast ferboude ierdappel hat 2n=48 gromosomen en is in tetraploïde plant, dêr’t alle gromosomen fan ien plant ôfkomme (autoploïde). Ierdappels wurde hast altyd kweekt fan ién inkelde kloon mei sa goed mooglike genen. Alle ‘bintsjes’ komme bygelyks fan ién kloon. Sûnt koart is der in nije wize fan ierdappelferedeling ûntwikkele wêrby’t der fan diploïde planten út sied, troch selsbestowing fan inkelde generaasjes homozygoate âlderlinen makke wurde. Dy âlderlinen wurde brûkt om hybride ierdappelsied te meitsjen.
Bildtse Aardappelweken
Yn 2018 sille de Biltske Ierdappelwiken heve. It programma omfiemet ûnder oare de poëtyske bân tusken Malta en Fryslân mei de ierdappel as ferbinend elemint, lokaasjefoarstellings mei (ierdappel)keunst sintraal, in grut Frysk-Malteesk ierdappelmiel oan de Aldebiltdyk, besichtiging fan de gewaaksen op It Bilt, in agrarysk sympoasium en in skoalleprojekt. Foar de poézij oer en om de ierdappel hinne wurkje û.o. mei: Geart Tigchelaar, Janneke Spoelstra, Simon Oosting, Tsead Bruinja, Yva Hokwerda, Arjen Dijkstra, Baukje Wytsma, Ben Cami, Hans Andreus, Jantsje Post, Achille Mizzi, Fra Gioele (Joe P. Galea), Jesmond Sharples, Josef Borg, Manwel Cassar en Omar Seguna.
List fan planetoïden 54201-54300
Dit is in list fan planetoïden 54201-54300.
Marco Pantani
Marco Pantani (Cesena, 13 jannewaris 1970 - Rimini, 14 febrewaris 2004) wie in Itaaljaantsk hurdfytser. Hy wûn yn 1998 sawol de Omgong fan Itaalje as de Omgong fan Frankryk.
Karriêre
Marco Pantani begûn yn 1992 nei trije jier as amateur fytst te hawwen, mei profesjoneel hurdfytsen, earst by de ploech Carrera, letter by Mercatone Uno. Yn 1994 wûn Pantani twa swiere Dolomieten-etappen yn de Omgong fan Itaalje en waard twadde yn it einklassemint. Yn 1995 koe Pantani syn twadde plak yn de Giro net ferdigenje. Troch in oanriding by in training. De Omgong fan Frankryk koe Pantani al ride, dêr't er twa etappen wist te winnen. Yn oktober dat jier kaam er slim te fallen yn de wedstriid Milaan-Turyn. Nei in lange refalidaasje begûn Pantani pas yn 1997 wer mei hurdfytsen, hy wûn wer twa etappen yn de Omgong fan Frankryk. Yn 1998 wûn hy mei oermacht sawol de Omgong fan Frankryk as de Omgong fan Itaalje mei yn beide rondes twa etappe oerwiningen. Foar de Tour wie it de earste Italjaanske oerwinning sûnt de oerwinning fan Felice Gimondi yn 1965.
Nei syn grutte suksessen yn 1998 gie it rap minder mei de karriêre fan Pantani. Yn 1999 rekke er belutsen by in dopingskandaal. Twa dagen foar de ein fan de Omgong fan Itaalje waard Pantani, dy't op dat stuit it klassemint oanfierde en ûnbedrige op syn twadde oerwinning like ôf te gean, út de koers naam fanwege in te hege hematokrytwearde. It drama fan de útsluting yn de Giro fan 1999 wie it begjin fan slimme fysike en mentale swierrichheden. Pantani wie net mear by steat om, lykas syn konkurrinten en sa't er dat earder koe, foar syn wurk te libjen.
De lêste jierren
Yn 2000 hie er noch in serieus sukses yn de Omgong fan Frankryk. Pantani wûn dêryn twa etappen. Yn de etappe nei de Mont Ventoux wûn hy fan Lance Armstrong, dy't nei de rit bewearde dat er de rit fuortjûn hie. Pantani spruts dit de dei derop tsjin. Nettsjinsteande de suksessen yn dizze Tour kaam syn broaze mentale wolwezen nei boppen. Nei in mislearre oanfal yn de lêste berchetappe stapte Pantani út de Tour.
Dizze aksje waard him net yn tank ôfnommen troch de Omgong direksje en syn ploech waard de dêropfolgjende jierren dan ek net mear útnûge. Dizze ôfwizingen troch de direksje fan de Omgong fan Frankryk fergrutten Pantani syn mentale swierrichheden.
Datselde jier die er mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Sydney, dêr't er 69ste waard yn de dykwedstriid.
Yn 2003 kaam Pantani noch ien kear sterk yn aksje yn de Omgong fan Itaalje, wêryn't er 14e waard. Dit waard syn lêste grutte útslach. Nettsjinsteande dit resultaat, dat sjoen de foargeande jierren tige goed wie, rekke er wer yn in depresje. Letter yn 2003 makke Pantani bekend op te hâlden mei hurdfytsen.
Ferstjêren
In pear dagen foar syn dea naam er yntrek yn in hotel yn Rimini. Dêr waard er op 14 febrewaris 2004 jûns dea oantroffen, nei't er net by it diner ferskynde. Nei autopsje die blieken dat er in hertstilstân hân hie.
Dielname oan grutte omgongen
thumb|right|260px|Monumint yn [[Cesenatico ta neitins oan Pantani]]
Natoerpark Dúnterpen
It Natoerpark Dúnterpen is in natoerpark fan 3,5 hektare yn de wyk Dúnterpen fan de stêd Snits.
Yn it park steane meardere bysûndere of seldsume planten as de reidorchis, pykjeblom, eachkrûd en haverine. Sintraal yn it park leit in grutte wetterpartij. Troch it park rint in wannelrûte, mei boarterstastellen, en in fytspaad. It park is op 19 july 2005 iepene.
Derry
Derry, offisjeel Londonderry, is de twadde stêd fan Noard-Ierlân en de fjirde op it eilân Ierlân. De namme Derry komt fan de Ierske namme foar de stêd: Doire, wat 'ikebosk' betsjut. Yn 1613 krieg de stêd keninklike privileezjes fan Kening James I en feroare de namme yn Londonderry. Tsjintwurdich wurdt de stêd meastentiids Derry neamd, mar ek Londonderry komt noch foar.
It âlde part fan de stêd mei stedsmuorren leit op de westlike wâlkant fan de rivier Foyle. Tsjinwurdich is de stêd ek útwreide nei de eastlike wâlkant. Yn 2001 hie de stêd 83.652 ynwenners. It distrikt Derry wurdt, ynklusyf de haven en it fleanfjild, bestjoerd troch de Derry City Council. De Greater Derry area, it gebiet mei in straal fan 30 kilometer om de stêd hinne, hat likernôch 237.000 ynwenners.
Derry leit tichtby de grins mei de Ierske Republyk en troch de iuwen hinne wie der altiten in soad kontakt mei de minsken yn County Donegal.
Sweedske Tsjerke
De Sweedske Tsjerke (Sweedsk: Svenska kyrkan) is in evangelysk-luthersk tsjerkegenoatskip en wie fan 1536 oant 2000 de steatstsjerke fan Sweden. Mei likernôch 5,8 miljoen leden (2019) is hy it grutste lutherske tsjerkegenoatskip yn Europa en it tredde grutste fan de wrâld. De primaat fan de Sweedske Tsjerke is Antje Jackelén, aartsbiskop fan Uppsala.
Riemer van der Velde
Riemer van der Velde (Bakkefean, 28 oktober 1940) is in ûndernimmer en sportbestjoerder fan SK It Hearrenfean. Hy wie fan septimber 1983 oant en mei 1 oktober 2006 de foarsitter fan fuotbalklup SK It Hearrenfean. Ek hat Van der Velde in koart skoftke proffuotbal spile by Be Quick út Grins. Yn syn jonge jierren die Van der Velde ek oan gersbaanrezen. By it fuotbaljen wie er topskoarder by fjirdeklasser Bakkefean.
Libbensrin
Van der Velde is benammen ferneamd troch it foarsitterskip by SK It Hearrenfean. Mar foardat hy dêr oan de slach gie hie hy, tegearre mei syn heit en broer in gruthannel yn Bakkefean. Dy gruthannel is letter oernaam troch de Sligro Food Group.
Foarsitter by SK It Hearrenfean
Yn 1985 helle Van der Velde de doe noch ûnferneamde fuotbaltrainer Foppe de Haan nei It Hearrenfean. De Haan wie doe noch trainer by Stienwyk en moast Henk van Brussel opfolgje dy’t yn de fiif jier dat hy dêr wurke in namme opbout hie as in trainer dy’t mei syn ploech oanfallend fuotbal spile. De Haan begong net goed as trainer by It Hearrenfean en waard yn 1988 oan de kant skoot. Foppe waard doe de technysk direkteur fan de klup.
Omgong fan Itaalje 2005
De 88ste edysje fan de Omgong fan Itaalje waard hâlden fan 7 oant en mei 29 maaie 2005.
Riemer van der Velde
Foarsitter by SK It Hearrenfean
Yn dizze perioade gie Johan Cruijff fuort as technysk direkteur by Ajax, hjirop frege Van der Velde as Cruijff oan de slach woe as trainer fan It Hearrenfean. Cruijff wie goed ûnder de yndruk fan de fysje fan de klup, mar op it lêste stuit kaam ‘syn’ klup FK Barselona del, wêr’t hy doe hinne gien is. Uteinlik waard Ted Immers de nije trainer fan It Hearrenfean.
Omgong fan Itaalje 2005
Startplak en einstreek
De start wie yn Reggio Calabria, in plak lizzend yn ’e punt fan ’e Lears fan Itaalje.
Riemer van der Velde
Foarsitter by SK It Hearrenfean
Under Ted Immers behelle It Hearrenfean yn it seizoen 1988/1989 in perioadetitel. Yn de neikompetysje kaam de klup thús tsjin NEC út Nymwegen ien doelpunt te koart om foar it earst yn de skiednis fan de klup nei de Earedifyzje te promovearje. Al foar dat Immers de perioadetitel binnen helle waard al bekend dat syn kontrakt net ferlinge waard en dat er fuort moast.
Omgong fan Itaalje 2005
Startplak en einstreek
De einstreek lei yn Milaan de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.
Riemer van der Velde
Foarsitter by SK It Hearrenfean
As opfolger fan Immers yn it seizoen 1989/1990 helle Van der Velde Ab Gritter oan, dy’t doe noch gjin trainerspapieren. Under syn lieding waard de earste perioade fan it seizoen noch wol helle, mar dêrnei gie it hurd mis. Gritter waard ûntslein troch Van der Velde en Go Ahead Eagles-trainer Fritz Korbach kaam no foar de groep te stean.
Korbach hie in namme heech te hâlde. Hy wie al mei fjouwer klups (FK Wageningen, PEC Swol, FK Folendam en FK Twinte) nei de earedifyzje promovearre, en dat soe him ek slagje mei It Hearrenfean. Op 30 maaie 1990, nei in 2-0 oerwinning op Emmen, wie it safier, It Fean gie nei de Earedifyzje. Dêr soe it net lang bliuwe, mar ien jier. Doe ûnder Korbach de prestaasjes yn de Earste Difyzje ek net best wienen waard hy ûntslein en waard Foppe de Haan op ‘e nei de trainer fan It Hearrenfean. Foppe soe noch 12 jier de haadtrainer fan de klup bliuwe.
Under Foppe syn lieding waard yn 1993 fuort de finale fan de KNFB Beker helle. Tsjin Ajax waard dan wol mei 6-2 ferlern, mar it feest wie der net minder om. Ek promovearre de klup wer nei de Earedifyzje troch yn de neikompetysje mei 2-0 fan Fortuna Sitterd te winnen. De klup is oant no de dei nea mear fuort rekke út de Earedifyzje.
Yn 2006 naam Van der Velde ôfskied as foarsitter fan It Hearrenfean. Al mei al hat hy 23 jier de foarsitter west fan de klup. Yn de 23 jier dat Van der Velde foarsitter wie, feroare It Fean fan in middelmjittige Earste Difyzjeklup yn in Earedifyzje subtopklup. De skulden waarden sanearre, trainer Foppe de Haan waard nei de klup helle, der waard Champions League fuotbal spile en it Abe Lenstra Stadion waard boud, en útboud.
By syn ôfskie wie Van der Velde mei 23 jier de langstsittende preses fan in Nederlânske bettele fuotbalkup ea. It foarsitterskip fan SK It Hearrenfean waard fan him oernaam troch Koos Formsma.
Neist en nei it foarsitterskip
Riemer van der Velde wennet hjoeddedei mei syn frou Annie oan de mar yn Langwar.
Noch hieltyd is hy aktyf by It Hearrenfean. Mei syn frou giet hy de hiele wrâld oer as skout fan de klup, op syk nei spilers foar It Hearrenfean. Ek makket hy diel út fan de Rie fan Kommissarissen fan It Hearrenfean.
Underskiedings
By it ôftrêdzjen fan Van der Velde waard hy ûnderskieden ta Offisier yn de Oarder fan Oranje Nassau, en syn frou ta Lid yn de Oarder fan Oranje Nassau. Ek is Van der Velde ûnderskieden as Bûnsridder fan it KNFB. Dêrnjonken hat Van der Velde de earetitel 'Earefoarsitter' fan SK It Hearrenfean krigen.
King Diamond
King Diamond, berne as Kim Bendix Petersen (Keappenhaven, 14 juny 1956) is in Deensk Sjonger. Diamond is foaral bekend as sjonger en oprjochter fan de Deenske bands Mercyful Fate en King Diamond. As sjonger stiet er bekend om syn krêftige en brede sjongstim, benammen syn fierrikkende falsetto-screams. Hy spilet ek toetsen en gitaar by de studio-opnamen, mar by de liveshows konsintrearre hy him allinnich op it sjongen.
Karriêre
King Diamond begûn yn 1974 by in Deenske rock om yn 1976 oer te stappen nei de hardrock band Black Rose. By dizze band begûn er syn alter ego King Diamond te ûntwikkeljen. Nei Black Rose spile er noch in skoftke by in punk band Brats om dêrnei mei in pear âlde band freonen yn 1981 de black metalband Mercyful Fate op te rjochtsjen.
Mercyful Fate
Yn 1981, King Diamond foarme Mercyful Fate mei gitarist Hank Shermann en bassist Timi Hansen en drummer Kim Ruzz yn Keappenhaven, Denemarken. Yn 1985 giene hja útinoar fanwegen muzikale mieningsferskillen, mar makken yn 1992 in trochstart. Hy hat mei dizze band sân studio-albums útbrocht.
King Diamond
Nei it stoppen fan Mercyful Fate begûn Diamond yn 1985 in nije black metal band ûnder syn eigen artystenamme. Sûnt it op 'e nij oprjochtsjen fan Mercyful Fate besteane de bands njonken inoar. Mei King Diamond hat King Diamond tolve studio-albums útbrocht.
Priveelibben
Diamond is troud mei Livia Zita, in yn Hongarije berne sjongeres. Yn 2017 waarden se âlden fan in soan.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1908
200px|thumb|right|De Olympyske Velodrome fan londen 1908 (Benjamin Jones)
De Olympyske Simmerspullen 1908, ek wol de IVe Olympiade neamd waarden yn 1908 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it White City Stadium.
White City Stadium
It White City Stadium waard yn 1907 boud foar de Olympyske Simmerspullen yn 1908. It hie doe plak foar 93.000 taskôgers. It hie in Atletykbaan fan 536,44 m in baanhurdfytsbaan fan 660 meter in Swimbad fan 100 meter mei in dûktoer. De oarspronklike atletykbaan hat tsjinst dien oant 1914. Yn 1927 is de atletykbaan fuorthelle en ynsiedde mei gêrs om plak te meitsjen foar wynhûndraverijen. Yn 1985 is it White City Stadium ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de gebouwen fan in tillefyzjestjoerder.
List fan planetoïden 15201-15300
Dit is in list fan planetoïden 15201-15300.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1992
200px|thumb|right|De Olympyske Velodrome fan Barselona 1992
De Olympyske Simmerspullen 1992, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barselona. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Velòdrom d'Horta.
Albaanje
Albaanje is in lân op de Balkan. De haadstêd is Tirana en de presidint fân de republyk is sûnt 2002 Alfred Moisiu.
Geografy
thumb|left|Kust yn [[Himarë]]
Albaanje leit op de Balkan, yn it súdeasten fan Europa. It lân wurdt begrinze troch Montenegro yn it noardwesten, Servje yn it noardeasten, Masedoanje yn it easten en Grikelân yn it suden. Yn it súdwesten leit de Ionyske see en yn it noardwesten de Adriatyske see. De totale kustlangte is 362 kilometer. It lânoerflak fan Albaanje is likernôch 28.748km², krekt wat lytser as Belgje.
Albaanje bestiet benammen út heuvel- en bercheftich gebiet, útsein oan de Adriatyske kust. It heechste punt fan it lân is de top fan de Korab, mei 2.764 meter. De berch foarmet de grins mei Masedoanje. Likernôch 70% fan Albaanje bestiet út bercheftich terrein dy't foar in part min te berikken is. Mear as in tredde fan it lân bestiet út bosken en sompen en in selde part is greidlân; mar ien fiifde fan it lân is kultivearre.
De grutste rivieren fan it lân binne de Drin, de Mat, de Shkumbin, de Vijose en de Seman, mar dizzen binne meastentiids slim te befarren. Dizze rivieren ûntsteane benammen yn it heechlân en streame nei de Adriatyske see. De grutste marren fan it lân binne de Shkodërmar (ek de grutste mar fan de Balkan) yn it noarden en de Ohridmar en de Prespamar yn it easten. Al de marren lizze foar in part yn Albaanje.
Klimaat
Troch de lizzing fan Albaanje oan de Adriatyske en Ionyske see, de heechlannen yn it easten en de breedtegraad wêrop it lân leit, hat it Albaanje in grut ferskaat oan klimaten foar sa'n relatyf lyts lân. Oan de kust is it klimaat typysk Mediterraansk te neamen, mei hite, drûge simmers en mylde, wiete winters. It binnenlân mei syn bergen hat kâlde, strange winters mei in soad snie en mylde simmers.
De kuststreken hawwe sêfte winters, mei in trochsneed temperatuer fan 7 °C, de trochsneed temperatuer yn de simmer is 24 °C. Yn it súdlike part fan Albaanje leit de temperatuer lykwols in graad as fiif waarmer troch it jier hinne. De kâldste moannen binne jannewaris en febrewaris, de waarmste moannen binne july en augustus.
Yn fergelyk mei oare lannen yn Europa falt der in soad delslach yn Albaanje. De jierlikse trochsneed delslach is sa'n 1.300 milimeter. Yn it noarden fan Albaanje kin de delslach oprinne oant 2.000 milimeter. Likernôch 95% fan it reinwetter falt yn de winter.
Grutste plakken
De tsien grutste stêden fan Albaanje binne:
*Haadstêd fan Albaanje
Skiednis
Albaanje wie sûnt de 15e iuw part fan Turkije. Op 28 novimber 1912 rôp it lân de ûnôfhinklikens út. It waard 29 july 1913 erkend as ûnôfhinklik prinsdom, mar mei minder gebiet as de Albanen ta harren lân rekkenen. Yn de Earste Wrâldkriich waard it nije lân troch ferskate lannen ynnaam, mar nei de oarloch, yn 1921 waard de ûnôfhinklikens befêstige, wer mei de grinzen fan 1913. Yn 1925 waard Albaanje in republyk ûnder Achmed Zogû, dy't yn 1928 kening waard. Yn de tritiger jierren besocht Itaalje it bewâld oer Albaanje te krijen, en naam it lân yn 1939 yn, oant Dútslân de besetting yn 1943 oernaam.
Nei de Twadde Wrâldkriich waard Albaanje in kommunistyske republyk. Der wie hieltyd noch in drang nei in grutter Albaanje, mar om't Metoheija, it lân oer de eastgrins, no part wie fan Joegoslaavje, dat as protektor fan Albaanje fungearre, koe dêr net in soad oan dien wurde. Oarsom wie de relaasje mei Grikelân yn it suden net goed, om't in part fan it âlde Epirus part fan Albaanje wie, wylst Grikelân de Griken dêr part fan Grikelân meitsje woe. Doe't Joegoslaavje him yn 1948 ôfkearde fan de Sowjetuny, rekke Albaanje, dat dat net die, isolearre. Doe't de Sowjetuny en Joegoslaavje letter wer bannen foarmen fielden de Albanen harren allinne litten, en yn 1961 rjochte it lân him op kommunistysk Sina. Yn 1992 foel it kommunistyske regear, mar de demokratisearing en privatisearring soargen foar in soad problemen en skandalen, en alle jierren emigrearje in soad Albanen nei de buorlannen of fierder fuort.
Demografy
thumb|right|250px|Befolingsûntjouwing fan Albaanje It lân leit der rûch hinne en hat natuerlike grinzen mei oanswettende lannen en wie dêrtroch dat it lân yn it ferline syn etnyske eigenheid hâlde kinnen. Likernôch 90% fan de befolking is etnysk Albaneesk, 3% is Gryksk en dan binne der noch Flach-, Bulgaarske, Servyske en sigeunerminderheden. Albaanje wurdt skaaimerke as in Balkanlân, mar ûnderskiedet him op ferskate mêden fan de lannen deromhinne.
Taal
De Albaneeske taal is in aparte taalgroep yn de Yndo-Jeropeeske taalfamylje. Albaneesk wurdt ek praat yn Kosovo. Minderheidstalen yn Albaanje binne it Massedoanysk en Gryksk.
Religy
It tal minsken dat oan de islam wurdt rûsd op 70% fan de befolking. In twa-tredde part fan de minsken soe kristlik wêze. Yn de Kâlde Kriich wie Albaanje in ateïstyske steat en it praktisearjen fan it leauwen wie ferbean. De tsjerken en moskeeën wienen fan 1967 oant en mei 1990 sletten. De sifers binne basearre op boarnen fan foar de Twadde Wrâldkriich.
Ekonomy
BYP per persoan is $5.800 (2007). Gearstalling fan BYP per sektor is 21,2% lânbou, 20,5% yndustry en 58,3% tsjinsten. Nei de kommunistyske tiid waard de ekonomy yn 1992 privatisearre. De ekonomy woe nei de Kâlde Kriich minder hurd op gong komme as yn de oanswettende Balkan lannen. De ynflaasje is lykwols laach en stabyl. Likernôch 15% fan it BYP wurdt betelle troch Albaanjers om utens dy't it jild op bankrekkens fan famyljeleden stoarte. Enerzjytekoarten en in minne ynfrastruktuer meitsje it lân net sa oantreklik foar bûtenlânske ynvestearders. Mei subsydzje fan de Jeropeeske Uny besiket Albaanje syn diken en spoardiken te ferbetterjen.
Militêr
De Albaanske definsje hat in kommando foar dêr't de lânmacht, loftmacht en marine ûnder falle. In stypjende ienheid mei dy't ek ferantwurdlik is foar de logistyk. En in apart kommando foar training en oplieding (2009).
Yn 2004 wienen der 944.592 Albaanske mannen fan tusken de 16-49 jier.
Dêrfan wienen 800.665 fit foar militêre tsjinst.
Dy groep wurdt alle jierren oanfold mei manlju dy't sechtjin jier wurde, yn 2009 wienen dat der 34.778.
Persintaazje fan it BYP 1,49 % (2005).
Transport
De wichtichste fleanhaven fan Albaanje is Tirana Rinas Mother Teresa deunby Tirana.
Albaanje hat (2008):
447 km spoardyk.
43 km farwetter.
Keppeling om utens
🇪🇺
Grauman's Egyptian Theatre
Grauman's Egyptian Theatre (letterlik: "Grauman syn Egyptyske Bioskoop") is in histoaryske bioskoop yn 'e Amerikaanske stêd Los Angeles oan 'e ferneamde strjitte Hollywood Boulevard. It lúksueus tariste gebou waard yn 1922 yn sabeare Aldegyptyske styl set en is in ier foarbyld fan wat wol in 'filmpaleis' neamd wurdt. It wie it plak dêr't de alderearste premiêre plakfûn fan 'e filmyndustry fan Hollywood. Letter kaam it Egyptian lykwols yn it skaad te stean fan Grauman's Chinese Theatre, in oare bioskoop fan deselde eigner yn sabeare Sineeske styl. By in folsleine renovaasje yn 'e twadde helte fan 'e 1990-er jierren waard it tal sitplakken rigoereus werombrocht. Yn maaie 2020 waard Grauman's Egyptian Theatre oankocht troch streamingtsjinst Netflix, dy't der yn 'e wykeinen eveneminten organisearret.
Skiednis
Grauman's Egyptian Theatre waard boud yn opdracht fan 'e Amerikaanske bioskoopútbater Sid Grauman en projektûntwikkeler Charles E. Toberman, dy't ek ferantwurdlik wiene foar de bou fan twa lettere, bekendere bioskopen yn Los Angeles: Grauman's Chinese Theatre en it El Capitan Theatre. Alle trije bioskopen steane oan 'e bekende trochgeande strjitte Hollywood Boulevard. Grauman's Egyptian Theatre waard ûntwurpen troch arsjitekteburo Meyer & Holler en de eigentlike bou, dy't $800.000 yn doetiidsk jild koste, waard oer in perioade fan oardel jier yn 1921 en 1922 útfierd troch The Milwaukee Building Company.
Grauman's Egyptian Theatre gie yn 1922 iepen. Foar tagong ta in filmfertoaning betelle men doe 75¢, $1 of $1,50, ôfhinklik fan 'e lokaasje fan it sitplak. Grauman's Egyptian Theatre wie de lokaasje fan 'e alderearste feestlike premiêre mei in reade loper fan in film dy't produsearre wie troch de filmyndustry fan Hollywood, te witten: Robin Hood, mei Douglas Fairbanks yn 'e titelrol. Dat barren fûn plak op woansdei 18 oktober 1922, en kaartsjes dêrfoar waarden ferkocht foar $5 it stik, wat doedestiden in hiele priis wie. Yn 1923 waard ek de premiêre fan The Ten Commandments fan regisseur Cecil B. DeMille yn Grauman's Egyptian Theatre holden.
Doe't yn 1927 fierderop oan Hollywood Boulevard Grauman's Chinese Theatre iepene waard, stribbe dat it Egyptian al rillegau yn populariteit foarby. Neitiid waarden premiêres en oare grutte eveneminten ornaris yn it Chinese holden, wylst it Egyptian in 'gewoane', sij it tige lúksueuze en winstjaande, bioskoop waard.
Lang om let waard Grauman's Egyptian Theatre yn 1992 sletten, wêrnei't it gebou yn ferfal rekke. Yn 1996 waard it troch it Agintskip foar Mienskipswerûntwikkeling fan 'e Gemeente Los Angeles foar de symboalyske priis fan $1 ferkocht oan 'e kulturele organisaasje American Cinematheque. Dêrby waard as betingst steld dat it yn syn âlde swidens renovearre wurde moast en wer as bioskoop yn gebrûk kommen soe. Yn 1993 waard it dêrom útroppen ta in Histoarysk-Kultureel Monumint fan Los Angeles.
Nei't American Cinematheque it jild foar de renovaasje gearskrabe hie, dy't úteinlik $12,8 miljoen kostje soe, koe it gebou yn 'e twadde helte fan 'e 1990-er jierren ûnder hannen nommen wurde. Op 4 desimber 1998 waard Grauman's Egyptian Theatre feestlik weriepene. Dêrnei waard de bioskoop rom 21 jier lang eksploitearre troch American Cinematheque. Yn april 2019 waard bekendmakke dat streamingtsjinst Netflix belangstelling hie om Grauman's Egyptian Theatre oer te nimmen. It bedriuw woe de bioskoop brûke foar 'spesjale eveneminten'. Der waard spekulearre dat sokke spesjale eveneminten delkomme soene op eksklusive bioskoopfertoanings fan 'e troch Netflix produsearre films, sadat dy yn oanmerking komme koene foar de Oscars. Der wie gâns wjerstân tsjin 'e ferkeap, mar op 29 maaie 2020 waard dy dochs in feit.
Arsjitektuer
It ekterieur fan 'e bioskoop is makke yn in arsjitektoanyske styl dy't Egyptian revival hjit en de boukeunst fan it Alde Egypte neibeart. Om dat tema fuort te sterkjen binne sawol de bûten- as de binnenmuorren oerdutsen mei muorreskilderings sa't men dy yn grêftombes fan 'e farao's oantreft en mei Egyptyske hieroglifen. It dak boppe de haadyngong is net yn 'e Egyptyske styl, mar is ynstee in oerbliuwsel fan 'e oarspronklike plannen foar de bioskoop. Earst soe it ntl. in bioskoop yn 'e neibeard Latynsk-Amerikaanske Hispanic revival-styl wurde.
Fan 'e strjitte ôf komt men earst yn in binnenplak dat tarist is mei palmbeammen en in fontein. It is 14 m breed en 46 m lang en hat in oerflak fan 644 m². It binnenplak fungearre foarhinne teffens as de lobby fan 'e bioskoop, mei't de haadyngong oant de renovaasje fan 'e 1990-er jierren streekrjocht tagong joech ta de filmseal. It binnenplak wie spesifyk ûntwurpen foar seremoanjes mei in reade loper. Der waard gebrûk makke fan it ferneamde mylde klimaat fan Súdlik Kalifornje om dy yn 'e iepen loft te hâlden. De haadyngong wurdt ûnderstipe troch fjouwer massive pylders mei in diameter fan 1.40 m en in hichte fan 6 m.
By de renovaasje dy't foarôf gie oan 'e weriepening fan Grauman's Egyptian Theatre yn 1998 waard it eksterieur folslein restaurearre yn 'e oarspronklike steat, mar oan it ynterieur waarden ferskate grutte feroarings oanbrocht. Sa waard in (twadde) lobby yn it eigentlike gebou tafoege. Wichtiger wie dat de inkele oarspronklike filmseal, mei 1.760 sitten, opdield waard yn twa lytsere sealen, ien mei 616 sitten ferneamd nei filantroop Lloyd E. Rigler, en ien mei 78 sitten ferneamd nei filmmaker Steven Spielberg. Fierders waarden projeksje, lûd, sitromte, meganyk en luchtsirkulaasje by de tiid brocht, sadat se oan ienentweintichste-iuwske easken foldiene. It hiele renovaasjeprojekt waard yn 2000 bekroane mei de Preservation Award fan 'e Amerikaanske Nasjonale Trust foar Histoaryske Preservearring.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1920
De Olympyske Simmerspullen 1920, ek wol de VIIe Olympiade neamd waarden yn 1920 yn Antwerpen, Belgje hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Vélodrome d'Anvers Zurenborg.
Vélodrome d'Anvers Zurenborg
It Vélodrome d'Anvers Zurenborg waard yn 1894 boud en hie plak foar 14.000 taskôgers, De baan wie 400 meter lang en yn de bochten wie de baan 2,25 meter heech. It Velodroom is oan it begjin fan de tweintigste iuw ôfbrútsen.
List fan planetoïden 54301-54400
Dit is in list fan planetoïden 54301-54400.
Grevelingenmar
De Grevelingenmar is it grutste sâltwettermar fan West-Europa en is fral fan belang foar de wettersport en rekreaasje. It sâlthalte fan de Grevelingenmar wurdt regele mei de Brouwersslûs, in trochlitslûs yn de Brouwersdaam, dêr't seewetter mei ynlitten wurdt.
In part fan de mar mei in oerflak fan 13.872 ha is beskerme Natuera 2000-gebiet.
Sliken en platen
De Grevelingenmar hat saneamde sliken:
De Grevelingenmar hat ek in tal eilantsjes (eardere sânplaten):
Iersk Republikeinsk Leger
thumbnail|IRA strieders yn 1920-21 De Irish Republican Army (IRA) (Iersk: Óglaigh na hÉireann), it Iersk Republikeinsk Leger, wie in Ierske republikeinske revolúsjonêre organisaasje. It ûntstie út de Irish Volunteers, in organisaasje stichte op 25 novimber 1913 en dy't bekend wurden is fan de Peaske-opstân yn april 1916. Yn 1919, doe't de Ierske Republyk formeel ûntstie, waarden de Irish Volunteers sjoen as it legitime leger fan Ierlân. In part fan dy organisaasje wie it der net mei iens dat Noard-Ierlân ûnderdiel bliuwe soe fan Grut-Brittanje en begon in guerriljakriich sjin dat beslút. Oant en mei 1969 sette de IRA doe mei in militêre kampanje yn de Ierske Republyk en Noard-Ierlân útein, mar fral tsjin it Britske leger. Yn 1969 fûn der in splitsing plak yn de organisaasje, wêrtroch de Original IRA en de Provisional Irish Republican Army ûntstiene.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1988
De Olympyske Simmerspullen 1988 ek wol de XXIVe Olympiade neamd, waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden, It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Seoul Olympic Cyclodrome. It wie de earste kear dat it baanhurdfytsen foar froulju op it programma stie op de Olympyske Simmerspullen.
Lando Calrissian
Lando Calrissian, waans folsleine namme yn 'e film Solo Landonis Balthazar Calrissian III blykt te wêzen, is in ferneamd fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise, betocht troch de Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in negroïde sakeman, bestjoerder, gokker, oplichter en playboy, en de oarspronklike eigner fan it romteskip de Millennium Falcon. Hy jout him mei tsjinnichheid by it Rebelleferbûn en de opstân tsjin it Galaktysk Keizerryk "lang ferlyn yn in stjerrestelsel fier, fier fuort", mar klimt al rillegau op ta ien fan 'e generaals fan 'e rebellen. Yn 'e beide lêste films fan 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy (1977-1983) waard de rol fan Lando spile troch akteur Billy Dee Williams, dy't krapoan fjirtich jier letter yn deselde rol weromkearde yn 'e film Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker. Yn 'e prequelfilm Solo: A Star Wars Story (2018) waard de rol fan Lando oernommen troch Donald Glover. Neffens Amerikaanske kultuerkritisy wie de yntroduksje fan it personaazje fan Lando Calrissian in mylpeal yn 'e fertsjintwurdiging fan swarte minsken yn 'e science fiction-sinema.
Oarspronklike Star Wars-trilogy
It personaazje fan Lando Calrissian wurdt yntrodusearre yn Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back (1980), it twadde diel fan 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy (1977-1983). Han Solo, prinsesse Leia, de Wookiee Chewbacca en de androïde C-3PO ûntkomme yn dy film yn Han syn romteskip, de Millennium Falcon, fan 'e iisplaneet Hoth, dêr't de dêr fêstige basis fan it Rebelleferbûn oanfallen wurdt troch stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk en op it punt stiet ynnommen te wurden. Nei gâns aventoeren rekket it romteskip stikken, dat se moatte foar reparaasjes oanstekke yn 'e Stêd yn 'e Wolkens, in mynboukoloanje boppe de planeet Bespin. Dêre is it pleatslik bestjoer yn 'e hannen fan Lando Calrissian (spile troch Billy Dee Williams), in sakeman, gokker, oplichter en playboy en in âlde freon fan Han. Hy is teffens de oarspronklike eigner fan 'e Millennium Falcon, dy't er jierren lyn by in kaartspul mei hege ynset oan Han ferlern hat.
Oblast
In oblast (Russysk en Oekraynsk: область, Wytrussysk: вобласць of вобласьць (Łacinka: vobłaść - "voblast"); Tsjechysk en Slowaaksk: oblast; Bulgaarsk: област; Kazachsk: облысы as oblısı) is in bestjoerlike ienheid yn ferskate lannen lykas de Russyske Federaasje, Oekraïne, Wyt-Ruslân, Kazachstan, Kirgyzje, Bulgarije, Slowakije en foar in skoft yn it eardere Jûgoslaavje. De oblast is te ferlykjen mei in provinsje yn oare lannen sa as yn Nederlân. It wurd oblast betsjut letterlik "gebiet" en komt benammen foar yn lannen mei in Slavyske taal en lannen dy't earder part fan de Sovjet-Uny wiene.
Lando Calrissian
Oarspronklike Star Wars-trilogy
It docht lykwols bliken dat Lando ûnder ien tekken skûlet mei Darth Vader, de foarnaamste hantlanger fan 'e boasaardige keizer Palpatine. Om't dyselde drige hat om 'e Stêd yn 'e Wolkens ûnder direkt tafersjoch fan it Galaktysk Keizerryk te pleatsen, wurket Lando, sij it mei tsjinnichheid, mei oan it opsetten fan in mûklaach foar Han-en-dy. Nei't Han, Leia, Chewbacca en C-3PO finzen nommen binne, lit Vader Han martelje sûnder dat dêr in reden foar is. Letter lit er him by wize fan eksperimint ynfrieze yn 'e (fiktive) stof karbonyt, om te testen oft in minske dat oerlibje kin. (Hy is nammentlik fan doel om itselde te dwaan mei de jonge Jedi Luke Skywalker, in freon fan Han, dy't er troch Han-en-dy as lokies te brûken nei de Stêd yn 'e Wolkens ta lokje wol.) As Han it eksperimint oerlibbet, jout Vader him ynferzen en wol oan 'e preemjejager Boba Fett, om him ôf te fieren nei de planeet Tatooine, dêr't de gangster Jabba de Hutt Han in hege preemje op 'e holle set hat.
Oblast
Oblasten lizze ornaris ien laach ûnder it nasjonale bestjoerslaach en binne fierder ûnderferparte yn distrikten, el wol rajons neamd. Meastentiids binne de oblasten neamd nei it bestjoerlik sintrum dêrfan.
Lando Calrissian
Oarspronklike Star Wars-trilogy
Lando sjocht dit allegear oan sûnder it tsjinkeare te kinnen, mar as Vader harren ôfspraken negearret troch Leia en Chewbacca yn finzenskip meifiere te wollen, hat er syn nocht. Hy beoarderet de evakuaasje fan 'e Stêd yn 'e Wolkens en yn it resultearjende trelit befrijt er Leia, Chewbacca en C-3PO en ûntkomt mei harren yn 'e ûnderwilens reparearre Millennium Falcon. R2-D2, dy't krekt tefoaren mei Luke yn 'e Stêd yn 'e Wolkens arrivearre is, jout him by harren, en se pikke Luke op nei't dy syn earste duël mei Darth Vader ferlern hat, mar foar't er finzen nommen wurde kin.
Yn Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983) giet Lando undercover as bewekker yn it haadkertier fan Jabba de Hutt op Tatooine. Yn gearwurking mei Luke, Leia, Chewbacca en R2-D2 rêdt er Han Solo foar't dyselde mei Luke en Chewbacca oan 'e sarlacc fan it Grutte Gat fan Carkoon opfuorre wurde kin. Tsjin dy tiid is Lando troch syn prestaasjes en kontakten binnen it Rebelleferbûn al opklommen ta generaal. Sadwaande jout er mei admiraal Ackbar lieding oan 'e wraam fan 'e float fan 'e rebellen op 'e twadde Deadsstjer, wêrby't er persoanlik de reäktorkearn ferneatiget. Dat bringt in keatlingreäksje op gong dy't it reuseftige romtestasjon finaal ferneatiget. Nei de slach jout Lando him by de oare rebellen op it oerflak fan 'e boskmoanne Endor, dêr't se de oerwinning op it Keizerryk fiere.
Oblast
Sûnt 2000 fynt der yn Ruslân in grutte weryndieling fan it bestjoerlik systeem plak. Ien fan de feroarings wie it opsetten fan federale distrikten, in oerkoepeljende bestjoerslaach dêr't de oblasten, krajs, republiken, autonome gebieten en federale stêden yn groepen ynferparte wurde. Ek in stel fan de gebietsdielen waarden gearfoege ta gruttere ienheden.
Bulgarije
De Bulgaarske ienheidsteat is sûnt 1999 yn 28 oblasten ferparte, dy't foar 1987 as okrûgs oantsjut waarden. Fan 1987 oant 1999 eltse trije oant fjouwer okrûgs yn ien oblast gearfoege.