cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sitfollybal
Froulju
De Nederlânske sitfollybalploech draait al jierren yn de wrâldtop mei, sa fiert de ploech al jierren de wrâldranglist oan. Doe't yn 2004 sitfollybal foar froulju in Paralympyske sport wurden is, hat de ploech op beide edysjes in medalje helle. Op de Paralympyske Spullen fan 2004 wie der sulver en yn Paralympyske Spullen fan 2008 wie der brûns. Ek hat de ploech op de WK's en EK's yndrukwekkende riges delset: op it WK waard yn 2000, 2002 en 2006 de wrâldtitel helle en op it EK waard de Europeeske titel helle yn 2001, 2003, 2005, 2007 en 2009. De bûnstrener fan de froulju is sûnt maaie 2009 Michiel de Ruyter.
Manlju
De earste kear dat sitfollybal foar manlju op it program fan de Paralympyske Spullen stie wie yn 1980, doe hat de Nederlânske sitfollybalploech fuortdaliks de gouden medalje wûn. De ploech waard yn 1984 op 'e nij Paralympysk kampioen. Yn 1983, 1989 waard der de wrâldtitel helle. Ek op it EK hat de ploech goed prestearre: yn 1981, 1985, 1987 en 1991 waard de Europeeske titel helle. De lêste jierren giet it mei it sitfollybal foar manlju wat minder, mar der wurdt hurd wurke om de ploech wer mei spilje te litten om de wichtichste prizen. De bûnstrener fan de manlju is sûnt 2010 Jan van de Wijngaard.
Earste Brief oan de Tessalonikers
It Earste Brief oan de Tessalonikers, yn it oarspronklike Gryksk: Α' Επιστολή προς Θεσσαλονικείς, Alfa Epistoli pros Thessalonikeis, ek wol koartwei 1 Tessalonikers neamd, is it trettjinde boek fan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It is de achtste fan 'e brieven, en heart ta de Brieven fan Paulus. Dat de apostel Paulus dit brief skreaun hat, wurdt troch hast alle hjoeddeiske bibelwittenskippers en teologen erkend, al bestie der yn 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw frijwat twifel oer. 1 Tess. 2:13-16 wurdt lykwols gauris beskôge as in lettere tafoeging, mei't de tekst fan dy fersen net liket te striken mei de lear sa't Paulus dy yn oare geskriften ferkundiget.
1 Tessalonikers wie nei alle gedachten Paulus syn earste (kanonike) brief, dat wierskynlik skreaun is oan 'e ein fan it jier 52. Dêrmei soe it it âldste boek fan it Nije Testamint wêze. Hoewol't it brief neffens de kristlike tradysje yn Atene skreaun is nei't Timóteüs út Masedoanje weromkommen wie mei nijs fan 'e troch Paulus sels stifte gemeente yn Tessaloniky (sjoch: Hannelingen 17:1-9), is men tsjintwurdich fan tinken dat it wierskynliker is dat Paulus 1 Tessalonkers yn Korinte skreau. De earste folsleine Fryske oersetting fan 1 Tessalonikers stie yn 'e fertaling fan it Nije Testamint fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1933 útkaam.
Ynhâld
Paulus, dy't 1 Tessalonikers mei út namme fan syn meiwurkers Timóteüs en Silas skreau, begjint it brief, nei de ynlieding en groetnis (1 Tess. 1:1), mei in gebed fan tank oan God foar it leauwe fan 'e Tessalonikers (1 Tess. 1:2-10). Dêrnei giet er yn op 'e tiid dy't er sels yn Tessaloniky trochbrocht hat en it wurk dat er dêr út 'e wei set hat (1 Tess. 2:1-20). Hy beklammet dêrby dat er sels de kost fertsjinne hat en nimmen ta lêst west hat, al hied er der troch syn apostel-wêzen wol rjocht op om troch de gemeente ûnderholden te wurden. Ek fernijt er dat er de gemeente mei gragens nochris besykje soe. left|thumb|310px|De [[apostel Paulus dy't syn brieven skriuwt, op in skilderij út 'e 16de iuw. (Yn wurklikheid diktearre Paulus syn brieven oan in slaaf.)]]
Dêrnei komt er op 'e tekst oangeande it besyk dat Timóteüs koartby oan 'e Tessaloniker gemeente brocht hat (1 Tess. 3:1-13). De lêste twa haadstikjes binne dan noch wijd oan guon dingen dy't it evangeelje oangeane, suver as wie dat in bykommende saak. Earst giet Paulus yn op spesifike kwestjes yn 'e tsjerke (1 Tess. 4:1-5:25). Dêrby leit er út hoe't de relaasjes tusken de kristenen ûnderling hearre te wêzen, hoe't men de ferstoarnen berouje moat, en hoe't men jin tariede moat op 'e werkomst fan Jezus Kristus. Dêrnei fertelt er yn in pear lêste fermoannings nochris hoe't kristenen har hearre te hâlden en te dragen (1 Tess. 5:12-25). Hy beslút it brief mei in groetnis en in seiniging (1 Tess. 5:26-28).
Fryske oersetting
Yn 1919 joech dû. Geart Aeilco Wumkes yn syn Ut 'e Heilige Dobbe û.m. in oersettingsfragmint fan eigen hân fan 1 Tess. 5:14-24 út. De earste folsleine Fryske oersetting fan 1 Tessalonikers stie yn it Nije Testamint fan Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dat yn 1933 útkaam en dat fan 1943 ôf ûnderdiel útmakke fan 'e earste Fryske bibeloersetting. Om't sawol teologen as taalkundigen beswieren tsjin 'e fertaling Wumkes-Folkertsma hiene, waard fan 1966 ôf wurke oan in nije bibeloersetting, dy't yn 1978 útkaam as de Nije Fryske Bibeloersetting (mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlim en de Katholieke Bijbelstichting te Bokstel). Dat is de fertaling dy't noch altiten yn gebrûk is, yn 'e foarm fan 'e trêde, ferbettere druk fan 1995. De oersetting fan 1 Tessalonikers waard dêrby dien troch drs. H. Dijkstra, dy't op taalkundich mêd ûnderstipe waard troch perfester dr. Jelle Hendriks Brouwer.
List fan planetoïden 31901-32000
Dit is in list fan planetoïden 31901-32000.
List fan musea yn de provinsje Fryslân
Op de List fan 136 Fryske Musea steane lytse en grutte museums, mar ek permaninte histoarsyke tentoanstellings : MR=Museumregister
Tornado
rechts|thumb|Tornado thumb|Tornado út de 5e kategory (oarspronklik 4e) sjoen fanút it súdeasten by it berikken fan it doarpke Elie yn de Kanadeeske provinsje [[Manitoba op freed 22 juny 2007.]] rechts|thumb|Loft om tornado In tornado (etymology: Spaansk, grif assimilaasje fan tronada = tongerbuoi, en tornar = draaie) is in warlwyn mei tigge grutte wynsnelheden oant inkele hûnderten kilometers it oere en in diameter fan inkele tsientallen meters oant in pear kilometer, dy't meastal sichtber is trochdat wetterdamp kondinsearret yn de warl of trochdat materiaal fan it ierdoerflak optild wurdt.
In tornado ûntstiet ûnder in sterke fertikale loftstream nei boppen ta yn in buoiewolk. De rotaasje kin ûndeerdiel wêze fan in rotaasje fan de heule buoi, dy't yn dat gefal dan supersel neamd wurdt. De rotaasje fan in supersel wurdt in mesosykloan neamd. Dêrneist kinne ek tornado's foarkomme dy't net mei in rotaasje fan de heule buoi gearhingje, of by buoiewolkens dy't net yn harren gehiel rotaerje. Yn it lêste gefal binne se faak net sa krêftich en wurde se faak wynhoas neamd.
De krêftichste tornado's komme foar by superselbuoien. Dizze buoien hawwe in rotearjende stiichstream en foarmje har meastentiids as de wynsnelheid yn de atmosfear sterk tanimt mei de hichte. Betingst foar it ûntstean fan dizze — en oare fûle — tongerbuoien is dat de temperatuer sterk ôfnimt mei de hichte, wylst der by it ierdoerflak fochtige loft oanwêzich is, loft dy't in soad wetterdamp befet. As de wetterdamp yn de stiichstream fan de buoi kondinsearret ta wetterdrippen, komt waarmte frij dy't derfoar soarget dat de stiichstream waarmer bliuwt as syn omjouwing en dêrtroch yn stân bliuwt. Waarme loft set út en stiicht op troch de opwertse krêft.
De rotaasje om in fertikale as yn in supersel ûntstiet troch it kanteljen fan de rotaasje (of krekter: fortisiteit) om in horizontale as, dy't oanwêzich is yn in streaming wêryn't de wynsnelheid mei de hichte feroaret. Dat ferklearret wêrom't foar de sterkste tornado's dy't mei supersellen gearhingje, hieltiten in sterke feroaring fan de wynsnelheid mei de hichte oanwêzich is.
Fochtige waarme loft streamt út de Golf fan Mexico wei nei it noarden ta en skoot oer de Tornado Alley ûnder in loftlaach kommend út Mexico en de Rocky Mountains, wêryn't de temperatuer sterk ôfnimt mei de hichte. Sa wurdt oan de twa kondysjes foar sterke tongerbuoien foldien. Dêrby komt, dat der in súdlike wyn waait, wêrfan de snelheid flak boppe it ierdoerflak sterk tanimt mei de hichte. Dit wurdt in low level jet neamd. Op sa'n 5 kilometer hichte waait dêrby in sterke westlike wyn. Dit romjen fan de wyn mei de hichte levert in ekstra bydrage ta it ûntstean fan rotaasje yn de eventuele buoien dy't ûntstean.
It is faak mooglik om gebieten wêryn tornado's foarkomme sille in oantal dagen oant oeren foarôf oan te wizen. It krekte plak en tiid binne lykwols net te foarsizzen.
Tornado's yn Nederlân
In histoaryske tornado dêr't de spoaren oant hjoed de dei fan te sjen binne is de tornado dy't yn de simmerstoarm fan 1 augustus 1674 de Dom fan Utert trof. It middenskip fan de tsjerke stoarte yn en sûnttiids stiet de Domtoer los fan de tsjerke. De brokstikken bleaunen noch lang lizzen, mar nei oprêden hjirfan is dat plak it Domplein oanlein.
Nikitski-kleaster (Pereslavl-Zalesski)
It Nikitski-kleaster (Russysk: Ники́тский монасты́рь) is in Russysk-otterdoksk kleaster noardlik fan de stêd Pereslavl-Zalesski yn de Russyske Federaasje. It kleaster is wijd oan Nikita de Goat, in kristlik martler dy't yn 372 ferstoar.
Stifting
De tiid wannear't it kleaster stifte waard is in striidkwestje. Mooglik waard it kleaster yn de 11e of 12e iuw stifte, mar der binne ek boarnen dat it kleaster âlder is en troch de prins fan Rostov, Boris Vladimirovitsj (986-1015), de soan fan de hillige Vladmir I, stifte wêze soe.
Bekend is it kleaster fral fanwegen de pylderhillige Nikita de Stylyt, dy't dêr oant syn geweldadige dea yn 1186 libbe. It kleaster waard in soad besocht troch pylgers dy't foar de reliken fan Sint-Nikita, syn keatlings en stiennen hoed kamen. It stiennen deksel dat de hillige droech waard yn 1735 troch de tsjerklike autoriteiten yn beslach nommen en ferdwûn.
Tusken de 13e en 15e iuw waard it kleaster ferkillende kearen troch de Goude Horde ferneatige. Ien fan de bruorren, de muonts Daniel, stifte yn de 16e iuw yn de omkriten it Trije-ienheidkleaster.
Bloeitiid
Under abt Vassian begûn in bloeitiid foar it kleaster. Yn dy tiid makke Ivan de Ferskriklike fan it kleaster in fort foar syn opritsjnina, foar it gefal it Aleksandrov-fort langer gjin stân hold. Mear as ienris pylgere de tsaar mei syn famylje nei it kleaster. Yn de jierren 1560-1564 liet de tsaar in nije katedraal bouwe. De yn de 16e iuw boude muorren fan it kleaster wisten in Poalsk-Litousk belis te kearen. Yn 1611 stieken Poalsk-Litouske troepen ûnder lieding fan Jan Pjotr Sapieha (1569-1611) nei in belis fan twa wiken it kleaster yn 'e brân. In soad muontsen waarden by de ferdigening fan it kleaster deade en nei de oermastering waard de abt ôfset en ferballe. Litouske kanonnen bleaune op it kleasterterrein stean en twa dêrfan binne bewarre bleaun en te sjen yn it museum fan Pereslavl. It kleaster waard mei help fan de Romanov's wer renovearre. De muorren waarden tusken 1643-1645 mei in pear lytse feroarings restaurearre. Tagelyk waard ek in nije tsjerke boud, de Ferkundigingskatedraal.
It Nikitski-kleaster oerlibbe de tiid fan Katarina de Grutte, dy't foar in soad kleasters ellindich wie. Yn de 18e en 19e iuw waard fierder boud op it kleasterterrein.
Yn 1702 waard de Tsjernigovkapel boud, it lêste foarbyld fan de Pereslavl-arsjitektuer út de Ald-Russyske tiid. Oan de refter fan de Ferkundigingskatedraal waard yn 1768 in Nikolaaskapel boud en yn de 18e iuw waard ek in kapel boud oer it plak fan de pylder fan Sint-Nikita (alle gebouwen binne bewarre bleaun). Oan it begjin fan de 19e iuw waard de poartetsjerke út de tiid fan Ivan de Ferskriklike ferfongen troch in nije trije ferdjippings tellende klokketoer mei de Tsjerke fan de Aartsingel Michael.
20e iuw
Nei de Oktoberrevolúsje waarden it kleaster nasjonalisearre en de weardefolle saken oan it museum oerdroegen. Formeel bleau it kleaster noch oant 1923 aktyf. De gebouwen krigen yn de rin fan de tiid ferskillende funksjes. Yn 1933 waard de monumintale ikonostase fan de Sint-Nikitakatedraal ferbaarnd. De katedraal waard yn de jierren 1960 en 1970 restaurearre, mar yn 1984 stoartte de koepel yn.
Gebouwen
Gebouwen binnen de muorren: Gebouwen bûten de muorren:
Caspar Ziegler
Jonker Caspar Ziegler wie in Saksysk kaptein. Tusken 1498 en 1515 trede er geregelwei op yn Fryslân by militêre en bestjoersoangelegenheden.
Brent Everett
Brent Everett, echte namme: Dustin Germaine (Moose Jaw (Saskatchewan), 10 febrewaris 1984) is in Kanadeesk pornoakteur yn pornofilms dy't ornearre binne foar homoseksuëlen, en teffens regisseur fan soksoarte films. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat er sûnt 2003 yn sa'n 40 pornografyske films spile, foar ferskate Amerikaanske studio's. Dêrnjonken wurket er ek as neakenmodel en stripper.
Brent Everett boaske 3 oktober 2008 oan Steve Pena, dy't ek porno-akteur fan syn berop is.
Bynammen yn de sport
fuotbal:
hurdfytsen:
keatsen:
reedriden:
skûtsjesilen:
Ottoanen
250px|thumb|Stambeam fan de Liudolfingen (Ottoanen) De Ottoanen, ek wol it Liudolfingyske Hûs of it Saksyske Hûs neamd, wie in slachte dêr't in tal Midsiuwske Dútske hearskers út weikamen.
Eftergrûn
De namme Ottoanen ferwiist nei de keizers Otto I, Otto II en Otto III. Hja begûnen mei in machtich Dútsk keizerryk, dêr't al begûn wieûnder kening Koenraad I fan Franken. Hy stelde de Saksyske hartoch Hindrik de Fûgelder as syn opfolger oan. Hindrik wie de soan fan hartoch Otto I fan Saksen en in pakesizzer fan Liudolf (dêr't de namme Liudolfingen wei komt). Yn 919 waard Hindrik as Dútske kening keazen. Ien fan syn wichtichste opjeften wie it ryk tsjin de oanfallende Magyaren te ferdigenjen. Hy fersloech harren yn 933 allyksa ûnderwurp de Slaven beëasten de Elbe en de Bohemen. Hy stabilisearre en bewarre de ienheid fan it ryk. Syn soan Otto folge him yn 936 op as kening fan Dútslân (Hindrik syn oare soan waard hartoch fan Saksen) en waard ferneamd as Otto de Grutte. Yn 955 fersloech hy de Magyaren foargoed yn de Slach op it Lechfjild en kaam in ein oan de bedrigings oan de súdeast grins. Yn 962 waard Otto troch paus Johannes XII ta keizer kroane. Mei syn regear begjint ek de saneamde Ottoanske Renêssânse. Syn soan Otto II boaske mei de Byzantynske prinsesse Theophanu. Yn 973 waard Otto II ta Dútske kening en keizer kroane. Doe't er yn 983 ferstoar wie syn soan Otto III noch minderjierrich, dêr't de keizerinne regentes waard. Otto III stoar lykwols jong en hie gjin bern. It keningskip gie doe nei syn neef Hindrik II, sa't der noch hieltyd in Liudolfinger kening wêze koe. Yn 1024 ferstoar Hindrik sûnder dat er soannen hie, sa't de Ottoanske dynasty útstoar en de kroan oergie nei de Salyske dynasty. Liutgarde wie in dochter fan keizer Otto I en wie troud mei de Salyske hartoch Koenraad de Reade fan Loataringen. Syn oerpakesizzer wie keizer Koenraad II
Michaël Zeeman
thumb|Michaël Zeeman op it terras fan it museum foar moderne keunst yn Rome Michaël Zeeman (Marken, 12 septimber 1958 - Rotterdam, 27 july 2009), wie in Nederlânsk dichter, skriuwer en literatuerresinsint. Fan 1995 ôf wie er ek presintator fan it VPRO-tillefyzjeprogramma "Zeeman met boeken".
Zeeman wie in soan fan in grifformearde dûmny op it eilân Marken. De hûshâlding ferhuze nei Fryslân doe't heit Zeeman predikant waard yn Burdaard. Letter waard er dûmny yn Ljussens. Zeeman gie doe nei de Christelijke Scholengemeenschap "Oostergo" yn Dokkum, dêrt er op it Atheneum siet. Dêrnei studearre er inkelde jierren filosofy yn Utert en yn Grins. Mei 15 jier hie er al in baantsje (1974) by boekhannel 'De Tille' yn Ljouwert. Yn de tachtiger jierren skreau er poezijresinsjes foar de Ljouwerter Krante en letter ek foar NRC Handelsblad.
Puntpeal
In Puntpeal is in grinspeal sa't dy bygelyks tusken Fryslân en Grinslân stiene. De bekendste puntpeal is Puntpeal 13 oan de Skieding noardeast fan Drachten. Op dit punt komme steatkundich de beide provinsjes by elkoar, mar ek (foar de gemeentlike weryndieling fan 1984) fjouwer gemeenten: Opsterlân, Smellingerlân, Gruttegast en Mearum. No binne dat noch trije gemeenten. Op de peal steane de twa provinsjewapens ôfbylde.
Michaël Zeeman
Zeeman krige yn 1991 de C. Buddingh-priis foar it bêste poëzijdebút foar de bondel Beeldenstorm.
Puntpeal
Yn de tiid fan de feanterij waard hjir in soad turf stutsen en súd fan de Lauwers wie de grins yn it sompige feanlân net goed te sjen. Yn 1619 kleiden de ynwenners fan Opende yn Grinslân dat de Friezen harren greppels oant yn Opende trochlutsen. Yn 1711 krige de Grinslanner lânmjitter Arnoldus Tideman (1667-1717/18) de opdracht om de sitewaasje yn kaart te bringen. Yn 1720 waarden de beide provinsjes it iens oer de grins en fjouwer jier letter waard dy grins yn it fjild útsetten. Doe blykten de wiken fanút de Drachtster feanen hûnderten meters troch te rinnen yn Grinslân. Dat dy ûntginningsgrûnen wienen de Friezen kwyt. Foar de dúdlikheid is yn 1874 in rige jitizeren grinspeallen setten. In soad puntpeallen steane der noch mar binne net yn sa'n goede kondysje. It buorskipke Puntpeal, grutter as ien of twa ûntginningspleatsen hat it nea west, krige syn namme troch dy yn de 19e iuw lutsen grinzen.
Michaël Zeeman
Michaël Zeeman stoar yn de âldens fan mar 50 jier oan harsenstumor. Hy waard beïerdige op it Algemien Begraafplak Crooswijk yn Rotterdam.
By it opromjen fan syn appartemint yn Rome die bliken dat er sa'n 40.000 boeken samle hie: dy bibleteek waard yn 2010 feild yn Leien.
Publikaasjes
Fierders gedichten en ferhalen yn Hollands Maandblad en Optima.
Jacqueline van der Waals
Jacqueline Elisabeth van der Waals (Den Haach, 26 juny 1868 – Amsterdam, 29 april 1922) wie in Nederlânske dichteres, skriuwster, oersetster en leararesse.
Komôf en wurkpaad
Hja wie in dochter fan de wrâldferneamde natuerkundige J.D. van der Waals. Hy wie Nobelpriiswinner en de Vanderwaalskrêft is nei him neamd. Jacqueline van der Waals helle de HBS en studearre thús foar de helpakte foar it ûnderwiis en de M.O.-akte foar skiednis. Se wie learares yn Doorn, Bloemendaal en Amsterdam.
Dêrneist sette hja oer út ûnder oaren de Skandinavyske talen en skreau essays oer Søren Kierkegaard, Henrik Ibsen en Selma Lagerlöf. Gedichten skreau hja yn it earstoan ûnder it pseudonym Una Ex Vocibus (Latyn voor 'Ien fan de stimmen'). De begjinletters dêrfan binne itselde as dy fan Ursule Eleonora Velt, de haadpersoan fan har autobiografyske roman Noortje Velt (1907).
Van der Waals mocht graach tennisje, reedride, kuierje en berchbeklimme, aktiviteiten dy't yn har gedichten weromkomme. Teffens die hja mei oan stúdzjegroepen dêr't hja filosofen as Kierkegaard en Nietzsche bespriek.
Tema's
Yn har gedichten binne tema's te ûntdekken as:
Annunciatie
Yn 1921 wurdt maachkanker by har fêststeld. Yn har gedichten wurdt dúdlik dat se, no't se wit dat se ynkoarten dea giet, it libben noch yngeander belibbet. Hja oanfurdicht it libben en de dea. Yn it gedicht Annunciatie ferwurdet se dat dúdlik:
Biografy en Samle wurk
Yn 1982 ferskynde har biografy Jacqueline E. van der Waals, Haar leven en haar werk, skreaun troch Henk van der Ent en Jacoba Kramer-Vreugdenhil. Van der Ent besoarge yn 1994 har poëzij ûnder de titel Jacqueline E. van der Waals, Verzamelde Gedichten.
Kolorado (rivier)
thumb|Streamgebiet fan de Kolorado thumb|Part fan de Kolorado yn de [[Grand Canyon]] De rivier de Kolorado (Spaansk: Río Colorado, 'Reade rivier'; Ingelsk: Colorado River) is in rivier fan 2333 km langte, dy't ûntspringt yn de Amerikaanske steat Kolorado, yn it Rocky Mountain National Park. De Kolorado rint troch de súdwestlike steaten Utah, Arizona, Nevada en Kalifornje.
De Spaanske ûntdekkingsreizger Melchor Díaz ûndersike de Kolorado yn 1540; hy wie ien fan de earste Jeropeanen dy't dêr wie.
De rivier hat in protte keardammen en opslachmarren.
Pastorale Brieven
De Pastorale Brieven beslane 3, 4 of 5 fan 'e 21 brieven yn it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It binne brieven dy't skreaun binne troch de apostel Paulus (of alteast oan him taskreaun wurde). Hokker nijtestamintyske geskriften oft krekt ta de Pastorale Brieven rekkene wurde moatte, bestiet ûnder bibelwittenskippers en teologen ûnienichheid oer. Yn 'e ingste sin falle derûnder: Dat binne brieven dy't troch Paulus oan syn meiwurkers Timóteüs en Titus stjoerd waarden, en dy't grutdiels oer de kristlike lear geane. Filémon, dat yn 'e regel ek ta de Pastorale Brieven rekkene wurdt, is wat problematysker. It is in brief fan Paulus oan in foaroansteand lid fan 'e kristlike gemeente yn it Lytsaziatyske Kolosse, dy't fierhinne oer persoanlike saken giet. Hebreeërs is hielendal in frjemde ein yn 't byt. It is in brief oan in groep kristenen fan mingd heidensk-Joadsk komôf yn Rome of mooglik yn Jeruzalim, dat op it mêd fan skriuwstyl en taaleigen sa ôfwykt fan 'e oare brieven fan Paulus dat it nei alle gedachten net troch him skreaun wêze kin. It wurdt soms ta de Pastorale Brieven rekkene om't it dochs earne by groepearre wurde moat en de posysje fan Hebreeërs yn 'e folchoarder fan 'e boeken fan it Nije Testamint in yndieling by de Pastorale Brieven suggerearret. Hjirby moat trouwens noch oantekene wurde dat Hebreeërs yn lutherske bibels (yn 'e mande mei twa fan 'e Algemiene Seinbrieven en de Iepenbiering fan Jehannes) yn in taheakke hielendal efteroan yn it Nije Testamint pleatst wurdt, mei't Marten Luther dy geskriften as apokryf beskôge.
Nederlânske kampioenskippen reedriden ôfstannen froulju
De Nederlânske Kampioenskippen reedriden ôfstannen froulju wurde sûnt 1987 hâlden. Dêrby wurdt om de nasjonale titels op de 500 m., 1000 m., 1500m., 3 km en 5 km striden.
Het Volk
thumb|De bekende foarkant fan de útjefte fan [[8 febrewaris 1903]]Het Volk wie in sosjalistysk deiblêd yn Nederlân. It wie fêstige yn Amsterdam en ferskynde foar it earst op 2 april 1900.
Al yn 1899 waard begûn mei de tariedings. Finansjele stipe kaam fan de âldere en kapitaalkrêftiger Dútske susterpartij Sozialdemokratische Partei Deutschlands. Der waard in útjouwerij oprjochte mei de namme De Arbeiderspers. Haadredakteur waard de polityklieder fan de SDAP, Pieter Jelles Troelstra, yn 1903 nei in konflikt ferfongen troch P.L. Tak.
Yn 1902 skreau de krante in priisfraach út om in tekener te finen foar in wyklikse politike print yn it sneintaheaksel Het Zondagsblad. De priisfraach waard wûn troch Albert Hahn, dy't dêrnei in fêst tsjinstferbân krige. Oare bekende meiwurkers wienen Fritz Behrendt, Jan Liber en Inte Onsman (ûnder de skûlnamme Leckie Down).
Yn 1931 gie de krante oer nei in nijgebou oan it Hekelveld yn Amsterdam, yn de folksmûle "De reade burcht" neamd. Yn De Haach ferskynde in edysje ûnder de namme Vooruit, dêr't Simon Carmiggelt oan ferbûn wie.
Nei de Dútske ynfal yn 1940 besochten direksje en redaksje harren selsstannichheid feilich te stellen, nayf betrouwend op tasizzings fan de besetter. Op 20 july 1940 naam de NSB'er Rost van Tonningen lykwols it bedriuw oer. De krante waard nei de Twadde Wrâldoarloch fuortset ûnder de namme Het Vrije Volk.
Tuskenbeiden wâld
Soarten tuskenbeiden wâld
Der besteane fjouwer soarten tuskenbeiden wâld, wêrfan't trije bepaald wurde troch it soarte beammen: Dêropta ûnderskiedt men noch:
Klimaat
It klimaat fan ferskillende tuskenbeiden wâlden kin sterk útinoar rinne, mei't it ôfhinget fan 'e lokaasje fan it wâld. Om in foarbyld te jaan: sawol Los Angeles, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje, as Vancouver, yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, lizze yn 'e tuskenbeiden sône. De wâlden by Los Angeles groeie lykwols yn in subtropysk klimaat, wylst de wâlden by Vancouver út reinwâld besteane. Op 'e measte plakken, lykwols, groeie tuskenbeiden wâlden yn in klimaatsône dêr't it winterdeis friest (of alteast frieze kin). Ornaris is it dêrom sa dat yn tuskenbeiden leafwâld de beammen hjerstmis har blêden ferlieze. Dat jildt lykwols net foar subtropyske kriten lykas Los Angeles en foar oare gebieten mei in tige myld klimaat (lykas Vancouver), dêr't de leafbeammen it hiele jier troch blêdhâldend binne.
Effekten fan minsklike aktiviteiten
Tuskenbeiden wâlden groeie yn 'e middelste breedtegraden, itselde gebiet dêr't it meastepart fan 'e wrâldbefolking wennet. Sadwaande begûn de minske al yn 'e prehistoarje mei it kapjen fan 'e wâlden om romte te meitsjen foar lânbougrûn, benammen yn Jeropa, Sina, Koreä en Japan. Ek yn resinter tiid binne sokke wâlden romme, bygelyks om romte te kreëarjen en oan materiaal (hout) te kommen om stêden as Sint-Petersburch, Omsk, Irkûtsk, New York, Toronto, Seattle en Hobart te bouwen. Behalven oan houtkap hawwe tuskenbeiden wâlden ek bleatstien oan oare foarmen fan ûntbosking en habitatferlies, û.m. fanwegen mynbou, jacht en miljeufersmoarging.
1127
Ferstoarn
1120'erne
Ciara
thumb|Ciara Princess Harris thumb
Ciara Princess Harris (Austin, Teksas, 25 oktober 1985) is in Amerikaanske sjongster.
Hedwich fan Saksen
thumb|right|Hedwich fan Saksen Hedwich fan Saksen, hartoginne fan Frânsje (*tusken 914 en 920 - 959) wie de dochter fan de Dútske kening Hindrik I de Fûgelder en syn twadde frou Mattilde en suster fan keizer Otto I en mem fan Hugo Capet, fan wa't de Kapetinger ôfstamme.
Hedwich wie jonger as har broer Otto I (* 912) en har suster Gerberga, mar âlder as har broer Hindrik I fan Beieren (*921). Yn 937 of 938 boaske hja mei Hugo de Grutte fan Frânsje. Harren soan Hugo Capet, dy't yn 987 Frânsk kening waard, waard om 940 hinne berne. Oare soannen binne Odo (fan 956 oant 965 hartoch fan Boergonje en Odo-Hindrik (fan 965 oant 1001 hartoch fan Boergonje.
By it ferstjerren fan Hugo de Grutte yn 956 wie har soan Hugo Capet noch net mearderjierrich, dêrom naam har broer Bruno it fâldijskip op him. Bruno hie al yn it fâldijskip fan syn omkesizzer Lotarius I, de soan fan syn suster Gerberga op him naam, en hie krige hjirtroch in grutte ynfloed yn Frankryk.
Oseanografy
Oseanografy of seekunde is de ierdwittenskip dy't de hydrosfear bestudearret lykas de meteorology de atmosfear. Hjirby wurdt in soad omtinken jûn oan seestreamen en de wikselwurking tusken de oseanen en it klimaat. Dêr't oseanografy mear beskriuwend wêze moatte soe en oseanology mear ferklearjend, wurden dizze begripen yn Nederlân trochinoar brûkt, wêrby't de earste term bekender is yn de wittenskip en de twadde mear yn technyske fermiddens.
Dejinge dy't him hjirmei dwaande hâldt wurdt oseanograaf neamd.
De fysyske oseanografy bestudearret allinnich de natuerkundige eigenskippen fan de oseanen, lykas seestreamen, de rol fan de oseanen foar it klimaat en klimaatferoaring, de ynteraksje mei de atmosfear, seespegelstiging, El Niño, tijen, weagen en weachfoarsizzings en stoarmfloeden.
Tinksport
Tinksport is in foarm fan sport dy't meast op geastlike feardigens oankomt. By de measte tinksporten wurdt striden tusken twa spilers, mar der binne ek tinksporten, meast kaartsporten, dy't twa tsjin twa spile wurde.
Limoeiswyk
De Limoeiswyk is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart rint fan de Opsterlânske Kompanjonsfeart by Weinterpferlaat nei it súdeasten nei Welgelegen. De feart rint bylâns de Jan Evertswei.
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
De namme Limoeiswyk jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Limoeiswijk.
Gerberga fan Saksen
thumb|right|Gerberga fan Saksen Gerberga, ek wolris Gerberga fan Saksen, (* 913 - 5 maaie 969), wie hartoginne fan Lotaringen en keninginne fan Frankryk. Hja wie de âldste dochter fan de Dútske kening Hindrik I en syn twadde frou Mattilde en suster fan keizer Otto I. Hja boaske om politike redens mar hja ûntjoech har as in selsstannich operearjende frou, dy't úteinlik foar har minderjierrige soannen Frankryk regearde.
P.F. Thomése
thumb|250px|P. F. Thomese, 2015 Pieter Frans Thomése (Doetinchem, 23 jannewaris 1958) is in Nederlânsk skriuwer.
Gerberga fan Saksen
Libben
Gerberga waard yn 913 berne. Har heit wie doedestiids noch hartoch fan Saksen, har mem Mattilde wie syn twadde frou. Gerberga, dy't in Leitname fan it Liudolfyngske slachte krige, wie it twadde bern en de âldste dochter fan Hindrik út dit houlik, allinne har broer, de lettere keizer Otto I wie âlder. Oer har bernetiid is neat bekend. Foar heechaadlike en ek om't hje as heechoplied beskreaun wurdt is hja opwoeksen yn in frouljuskleaster.
Fermanje
thumb|250px|De fermanje fan Drachten
In fermanje of fermaanhûs is in tsjerke fan in Meniste gemeente.
Meast binne dy tsjerken saneamde skûltsjerken en binne se in ein efter de roailine fan in strjitte of wei delset of sels net te sjen om't se efter de hûzen mids in boublok steane (sa as yn Haarlim en Deventer). Somtiden liket de tsjerke op in gewoane wente, in foarm fan kamûflaazje. Dat komt omdat de dopersken, lykas de roomsk-katoliken en joaden yn de tiid fan de Republyk “dulde” waarden. Hja wienen der wol, mar harren leauwe sjen litte wie net tastien. thumb|left|250px|De fermanje fan [[Hallum yn 1915]]
Gerberga fan Saksen
Houlik mei Giselbert fan Lotaringen
Hindrik I liet Gerberga yn 928 boaskje mei de hartoch Giselbert fan Loataringen. Dit houlik waard sletten, sa as yn dy tiid gewoan wie, om politike redens. Hindrik makke trochdat er syn dochter mei Giselbert trouwe liet it oansjen fan Giselbert grutter en ferbûn tagelyk de machtichste eallju út Lotaringen oan it East-Frankyske ryk. Lotaringen, dat oan de westgrins fan it East-Frankyske grins lei, wie troch de ferparting fan Prüm út de Lotharii Regnum ûntstien, dat earder sels yn 843, tegearre mei it East- en West-Frankysk ryk troch de ferparting fan it Karolingyske ryk ûnder de soannen fan Loadewyk de Fromme ûntstien wie. Sûnt dy't tiid hat it in striidpunt tusken de twa Frankenriken west. Nei in lettere ferparting wie it gebiet yn 880 op grûn fan it ferdrach fan Ribemont, folslein oan it East-Frankyske ryk taparte. Yn 911 lykwols hie Giselberts heit nei de dea fan de lêste East-Frankyske Karolinger oan Konrad I de hearrigens wegere en him by it West-Frankyske ryk oansletten. Giselbert, dy't hartoch fan 915 ôf wie, hie lykwols mei de West-Frankyske hearsker rûzje krigen, en hie úteinlik nei inkelde politike setten en fjildtochten trou oan Hindrik I sward. De boask fan Gerberga mei Giselbert paste yn it plan fan Hindrik om it krekt ûntstiene hartochdom oan syn ryk te binen.
P.F. Thomése
Libben en wurk
Fan 1979 oant 1984 is Thomése redakteur en ferslachjouwer by it Eindhovens Dagblad. Yn 1984 pakt er syn skiednisstúdzje foar trije jier wer op, mar makket dy net ôf. Dêrnei skriuwt Thomése foar it wykblêd De Tijd en levert er bydragen foar NRC Handelsblad, inkele regionale deiblêden en Vrij Nederland. Fan jannewaris 1998 ôf oant april 2001 wie Thomése redakteur fan De Revisor.
Gesalik
Gesalik of Gesalek († 513) wie in Fisigoatyske kening fan 507 oant 513. Gesalik wie in swakke kening, dy't de Franken net ôfhâlde koe fan fierdere oermasteringen. Under syn bewâld bleau allinnich Septimaanje Goatysk, wêrby in ein kaam oan it Goatyske keninkryk yn Galje.
Skiednis
Gesalik folge syn heit Alarik II op de troan, nei de ferlerne Slach fan Fouillé tsjin de Franken, hoewol't er ûnwettich berne wie, omdat Amalrik, de ienige wetlike soan fan Alarik noch minderjierrich wie.
Hy sette de kriich tsjin de Franken troch, mar hie dêrby net folle súkses. De haadstêd fan it Fisigoatyske ryk waard troch de Franken yn 'e brân stutsen en Narbonne foel yn Boergondyske hannen. Allinnich troch yngripen fan de Ostrogoaten ûnder Teodoarik de Grutte koe in fierdere delgong tsjinhâlden wurde.
Yn 511 waard Gesalik ûnder fuotten helle troch Ibbas en ferdreaun. Hy flechte nei de Fandalen, kaam letter werom en sneuvele yn in gefjocht. De neifolger fan Gesalik wie syn healbroer Amalrik, earst mei Teodoarik as fâd en yn 522 offisjeel as kening.
Stichting Amateurtoaniel Fryslân
De Stichting Amateurtoaniel Fryslân, miskien better bekend ûnder de ôfkoarting STAF, is in Fryske organisaasje dy't de belangen behertiget fan it Frysktalich amateurtoaniel. De stifting waard yn 1918 oprjochte as it Boun fan Fryske Toanielselskippen (BFT), en krige yn 2001 syn hjoeddeistige namme. By de STAF wiene yn april 2018 149 amateurtoanielferienings yn Fryslân oansletten. De organisaasje wurdt ûnderstipe troch Keunstwurk, it provinsjeaal kennissintrum foar kultueredukaasje, amateurkeunst en profesjonele keunst.
Behalven dat de Stichting Amateurtoaniel Fryslân op bestjoerlik mêd de belangen fan syn lidorganisaasjes behertiget, wurdt ek stribbe nei kwaliteitsferbettering fan it Frysktalich amateurtoaniel. Mei in jierlikse 'kriich' (wedstryd) tusken de oansletten selskippen wurdt besocht en foarmje in oerkoepeljend ferbân foar de ûnderskate ferienings. Fierders wurdt ek it jongereintoaniel oanfitere troch it fersoargjen fan kursussen en it beävensearjen fan subsydzjes. De STAF wurket gear mei de Stifting Utjouwerij Frysk Toaniel (St.U.F.T.) om nij oerset en oarspronklik rippertwaar beskikber te meitsjen.
Irma Kamp
Irma Kamp (Ynskedee, 3 augustus 1968) is in keunstner. Nei de learareoplieding Tekenjen en Hannewurk (1986-1991) folge se tusken 1991-1993 de oplieding Hegeskoalle foar de keunsten yn Utert.
Se wurket mei de techniken skilderjen, oaljeferve ( ek wolris sillikoanekit, boekbinerslym en/of soer) op hout, MDF, masonite, sink en stiel. Se wurket figuratyf en fynt har ûnderwerpen (meast minsken) ticht by hûs yn de foarm fan freonen, bern. HJirtroch komt de taskôger yn ferskillende rollen: fan tafallige taskôger oant oabservant oant twongen struner fan in neaken dat hielendal himsels is. Faak brûkt se hjirby spegelingen en brûkt tsjinstellingen lykas kontrast. In har wurken op stiel 'skildert' se mei soer sadat roastlagen ûntstean. Se skuorret dan ek wol dielen fuort en de oaljeferve is dan om de foarstelling folslein te meitsjen.
Se hat op in soad tentoanstellings stien, bg. by de Stifting Ateliers Vredeman de Vries yn Ljouwert, Snits, Amsterdam mar ek yn Denemark.
Lawei
De lawei of 'lavei' wie in hege peal yn feanterijgebieten of ûntginnings, dêr't boppe-oan in lange stôk sa fêstmakke sit dat hy op-en-del beweecht wurde kin. Oan de iene ein siet in koer of sek dy't sa ophelle en sakke wurde litten koe. Behindert reinen it wurk dan wurdt de lawei horizontaal setten. De lawei wie foar de feanarbeiders de tiidwizer en waard wol de 'klok fan it fean' neamd'. Fermoedlik is lawei ôflaat fan it Frânske 'lever' (is optille, hifkje, 'se lever' is fan bêd ôf komme en it opkommen fan de sinne). Op kaarten fan foar 1700 stiet al ris in lawei oanjûn. Yn Hoarnstersweach hie men it oer de 'lawaai'.
It teater fan Drachten, De Lawei is nei de lawei neamd.
Kingmastate
thumb|left|Ignatius fan Kingma thumb|right|260px|Akwarel Kingmastate troch [[Albert Martin]] thumb|right|260px|Schotanuskaart 1698 States thumb|right|260px|Foto state Kingma foar 1864 Kingmastate is in eardere stins by it doarp Sweins, in fjouwer kilometer bûten Frjentsjer.
De âldst bekende bewenner is in Jelle (thoe) Kingum, dy't om 1500 hinne op de stins wenne. Syn neisieten ha dêr oant ein 16e iuw wenne. De lêste ôfstammeling fan Jelle wie Ignatius fan Kingma (1621-1700). Hy wie brigadier en kolonel fan de Ruterij fan de Feriene Nederlannen en waard nei syn ferstjerren by de oare Kingma's begroeven yn de Reginatsjerke fan Sweins. Op ien fan de grêfsarken stiet it famyljewapen.
De state stie mei in opfeart yn ferbining mei de trekfeart. Lâns de opfeart rûn de oprydleane. It haadgebou stie mei de foarkant nei it easten (Sweins) oriïntearre en lei tusken in bosk oan de noardkant en ferskate tunen, wêrûnder in binnentún en in kokentún.
Mids 19e iuw ferstoar de lêste bewenner fan de Kingmastate, Julius Matthijs fan Beyma thoe Kingma (1781-1847). De state waard by opbod ferkocht en yn 1864 ôfbrutsen. De grûn dêr't it op stie waard ôfgroeven.
Yn 2001 waard de Stifting Herstel Kingma State oprjochte. Doel is it opbouwen fan it lângoed yn moderne foarm. De plannen bestean út de bou fan fjouwer oant seis wenten om in mienskiplik binnenplak yn in parkeftige omjouwing.
Brief oan de Aleksandrinen
It Brief oan de Aleksandrinen, ek wol koartwei Aleksandrinen neamd, is in pseudepigrafyske tekst ûnder de namme fan 'e apostel Paulus, dy't neamd wurdt yn it Fragmint fan Muratori, mar sels net oerlevere is. De anonime skriuwer fan it Fragmint fan Muratori, ien fan 'e âldste listen fan kanonike geskriften fan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel, beskôge Aleksandrinen as apokryf. Utsein ditte is der eins neat mei wissichheid oer dit brief te sizzen.
De Dútske bibelwittenskipper Theodor Zahn (1838-1933) miende dat er in fragmint fan Aleksandrinen ûntdutsen hie yn it achtste-iuwske Sakremintarium en Leksjonarium fan Bobbio, yn 'e Bibliothèque Nationale de la France, te Parys. Dat fragmint bestiet út in learend stik mei as titel Brief fan Paulus de Apostel oan de Kolossers, mar it komt net út it nijtestamintysk Brief oan de Kolossers, noch út lykfol hokker oar bekend brief fan Paulus. Der wurdt ek wol tocht dat Brief oan de Aleksandrinen ienfâldichwei in alternative namme is foar it Brief oan de Hebreeërs.
Scheltemastins
thumb|rjochts|300px|Scheltema thumb|rjochts|300px|Hjoeddeiske pleats Scheltemastins wie in stins dy't by Boatebuorren yn Ferwert stie. By it terrein stiet in pleats. It diels noch troch in ‘grêft’ omsluten terrein njonken de pleats oan de Vogelzangsterwei fertoant nijsgjirrige ûneffenheden.
Skiednis
Dizze stins en letter state sil mooglik fan foar 1200 wêze om't de stins fan dowestien boud wie. De namme Scheltema komt yn Ferwert yn 1418 foar: Thiabbeka en Siwrt Sceltemma besegelen doe in stik fan de rjochters fan Ferwerderadiel oer de jierrenlang slepende kwestje tusken de Roorda's fan Ginnum en de Eminga's fan Stiens. Sûnt healwei de 15e iuw is de genealogy fan de Ferwerter Scheltema's dúdlik. Schelte Scheltema troude doe mei Beits Bolta, de widdo fan âlde Syurd Aebingha fan Blije. De neikommende eigener wie harren soan Sibet Scheltema. Dy troude yn syn twadde houlik mei Frouck Remmersma, de widdo Sipcke Heemstra. Troch dat houlik kamen de stinzen Heemstra te Moarre en Remmersmahûs te Dokkum oan de Scheltema's. Sibet Scheltema, dy't yn 1495 âlderman fan Dokkum wie, spile polityk en militêr yn de partijskelen oan de ein fan de 15e iuw in rol.
Yn 1511 wurdt Sibet's widdo Frouck Remmersma as eigeneresse neamd; yn 1540 wie har soan Schelte Scheltema eigener. Schelte syn soan Syds Scheltema erfde de stins, mar wenne dêr net. Mei syn frou Tiemck Aylva wenne hy nammentlik op Aylva of Minnoltsma yn Boarnwert. Yn 1611 ferkocht er de stins by syn state foar ôfbraak, sadat de frijkomde grûn brûkt wurde koe foar de lânbou. Opmerklik is dat by dy gelegenheid ek dy dowestien fan "seeckere stins staende toe Ferwert op Scheltema State ende grondt, ... boven die aerde ende in't fundament" - dus dowestien - neamd waard. As dy stien dêr earder brûkt wie, soe dat betsjutte dat de Scheltemastins al foar 1200 boud wie. Yn harren testamint fan 1611 bepaalden Syds en Tiemck dat Scheltemastate op "geen vroupersonen sullen erven soe langhe daer wettelycke descendente manlycke erffgenamen zyn". Yn 1640 wie harren soan Frâns fan Scheltema eigener fan Scheltema. De pleats wie doe ferhierd.
It stinzeterrein leit op de hoeke fan de Vogelzangsterwei en de Foarstrjitte, ticht by it doarp Blije. Nettsjinsteande de ôfbraak fan de stins yn 1611 waard it goed yn 1622 en 1664 noch as aadlike stins oanjûn, yn 1718 wie dat al in gewoane pleats binnen romme singels. Tusken de jierren 1778-1798 waard de pleats ôfbrutsen. Fuort noardwest fan it stinzeterrein waard yn 1872 de hjoeddeiske pleats fan de famylje Boersma boud. Oan de eastrâne fan de lokaasje fan de eardere stins waarden yn de 19e iuw huzen boud. De streek waard bekend as de buorskip Boatebuorren, dy't ferneamd is nei de 18e iuwske eigner Boate Hendriks.
Nikolski-kleaster (Pereslavl-Zalesski)
Stifting
It kleaster waard yn 1348 stifte troch de yn de omkriten fan Pereslavl berne muonts Dimitri Prilûtski, in folgeling fan Sergius van Radonezj, dy't ek it Spaso-Prilûtski-kleaster (of it Ferlosserkleaster) yn it bisdom Vologda stifte. De lokaasje hiet 'op 'e Sompe' en de tsjerke fan it kleaster waard wijd oan Nikolaas fan Myra.
Skiednis
Yn 1382 waard it kleaster mei de stêd Pereslavl by de ynvaazje fan Tataren ûnder lieding fan khan Tochtamisj ferneatige. Troepen fan Edigey stieken it kleaster yn 1408 yn 'e brân. Noch foar de Tiid fan Unrêst waard it kleaster yn de 15e iuw renovearre. It kleaster bloeide op en yn 1505 skonk grutfoarst Ivan Vasilevitsj it kleaster in soad lân.
Poalsk-Litouske ynfallers ferneatigen yn 1609 it kleaster folslein en it duorre oant 1613 ear't der wer in begjin wie fan in kleastermienskip. Under Dionisi (Dionisius), letter in muonts dy't it skema oannaam en hearremyt waard, libbe it kleaster wer op. Tsjin it ein fan de 17e iuw waard it saneamde Korsûn Krús nei it kleaster brocht. It 2,08 meter hege krús is tsjintwurdich it wichtichste alter fan it kleaster. It krús oerlibbe de Sovjet-tiid yn it museum fan Pereslavl, mar kearde nei de weriepening fan it kleaster yn de jierren 1990 werom nei it kleaster.
It hiele kleasterkompleks krige yn de twadde helte fan de 18e iuw stiennen gebouwen.
Yn de 19e iuw waard it kleaster in nonnekleaster. Ut it Untsliepeniskleaster fan Aleksandrov wei foarmen fjouwer nonnen en acht novisen de earste bewenners fan it senobityske kleaster. De gebouwen waarden op 'e nij renovearre en oan it begjin fan de 20e iuw wennen der al wer 100 minsken yn it kleaster. Lang duorre dat net mear, want yn 1923 lieten de bolsjewiken it kleaster slute en hja blaasden de katedraal en de klokketoer fan it kleaster op.
Weriepening
Op 27 desimber 1993 naam de Hillige Synoade fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke it beslút it kleaster wer te iepenjen. Nei 70 jier ferrinnewearring troffen de nonnen in kompleks fan allinne noch ruïnen oan. De katedraal, de klokketoer en it tsjerkhôf wiene hielendal ferneatige, de stiennen omfieming ôfbrutsen. De Ferkundigingstsjerke en de Poartetsjerke fan Petrus en Paulus wiene slim skeind troch it brûken fan de gebouwen as wenienheden en wurkpleatsen.
In begjin waard makke mei de restauraasje fan de Ferkundigingstsjerke. Yn 1997 waard in úthôf fan it kleaster iepene yn it doarp Godenovo, dêr't in mirakuleus krús bewarre wurdt. Op 23 augustus 1997 brocht patriarch Aleksi II fan Moskou foar it earst in besite oan it kleaster. De weropbou gyng fierder mei de bou en restauraasje fan de kleastermuorren (1998) en it lizzen fan de fûneminten foar de nije Nikolaaskatedraal (1999), dy't mei de earste liturgyfiering op 12 septimber 2003 yn gebrûk nommen waard. Nije kleastergebouwen feriisden op it kleasterterrein en op 22 maaie 2004 waard in begjin makke mei de bou fan in nije klokketoer. In jier letter waarden de klokken foar de toer ophong. Ek bûten de kleastermuorren is it kleaster aktyf yn de bou fan nije tsjerken en kapellen.
De Linde
De Linde is in buorren yn de gemeente Westerkertier yn it Grinslanner Westerkertier. De buert leit wat súd fan it doarp Mearum.
Yn De Linde hat nei alle gedachten in kapel stien dy’t betsjinne waard fanút it tichtby steande kleaster Trimunt. It gebiet stie ein sechtjinde iuw bekend as Corpus de Linde, wat op in kleasterbesit wiist. Op it steed stiet no in buorkerij mei dy namme.
Om De Linde lei in grut feankompleks. Dit kaam yn de sechtjinde iuw yn it besit fan it laach Ewsum. Dat liet dêr in aadlike hofstee sette, dêr’t no neat mear fan oer is.
Galina Ustvolskaja
Galina Ivanovna Ustvolskaja (Russysk: Галина Ивановна Уствольская) (Petrograd (Sint-Petersburch), 17 juny 1919 - Sint-Petersburch, 22 desimber 2006) wie in Russysk komponiste.
Libben en karriêre
Ustvolskaja studearre fan 1937 - 1947 by Dmitri Sjostakovitsj oan it konservatorium fan Sint-Petersburch dêr't se sels fan 1948 ôf komposysje dosearre. Hja gou mei Sofja Goebajdoelina as de wichtichste froulike komponist fan it moderne Ruslân.
De Nederlânske musikus Reinbert de Leeuw en de filmmakker Cherry Duyns makken yn opdracht fan de VPRO yn 1994 een dokumentêre oer Ustvolskaja, har wurk en de betsjutting dêrfan yn de hjoeddeiske muzyk. Ustvolskaja wie mar koart te sjen, omt hja mediapublisiteit hieltyd mijt.
Hja wie ek bekend as in tige eigensinnich komponist. Se libbe iensum en allinnich. Galina Ustvolskaja stoar op 22 Desimber 2006 om 13:00 oere yn Sint-Petersburch op 87 jier.
Nijeholtwâlde
Nijeholtwâlde (Stellingwerfsk: Ni'jhooltwoolde) is in doarp yn de gemeente Weststellingwerf, noard fan Wolvegea oan it spoar fan Swol nei Ljouwert.
Yn in oerienkomst, dy't 17 parochys yn Stellingwerf op 9 septimber 1320 mei biskop Freark fan Sierck sleaten, komt ek dy fan Nijeholtwâlde foar, sadat der yn dat jier al in parochytsjerke yn it doarp stien hawwe moat. De tsjerke wie oant de Reformaasje wijd oan Sint Nikolaas en waard in de 18e iuw sloopt. Op it begraafplak stiet ek ien fan de Klokkestuollen yn Fryslân.
Yn it bûtengebiet waard yn de rjochting fan De Tsjonger turf groeven, de saneamde Holtwolder-ikkerturf.
By in floed fan febrewaris 1825 binne in soad huzen ferlern gien. Fiif minsken en in soad bisten kamen om. Op it begraafplak stien ien fan de klokkestuollen yn Fryslân. thumb|right|150px|Klokkestoel
Aborted
Aborted is in Belgyske deathmetalband oprjochte yn 1995 yn Beveren. De band brocht yn 1999 syn debútalbum The Purity of Perversion út. De teksten fan de band gean benammen oer horror, de dea, grime, geweld en psychopaty. De band had in rûzerich bestean mei in protte wikselingen yn de besetting. Aborted hat alve studio-albums en ien live album útbrocht. Aborted hat op alle trije de grutte Fryske metalfestivals spiele, Wâldrock 2007, Into the Grave 2011 en yn 2013 stiene hja op it poadium fan Dokk'em Open Air.
SI-foarheaksel
De SI-foarheaksel binne de foarheaksels dêr't de ferskate SI-ienheden fan grutte mei feroare wurde kinne. Troch in foarheaksel foar in SI-ienheid te skriuwen wurdt de ienheid grutter as lytser. Sa is in nanometer gelyk oan 0,000.000.001 meter. It folsleine systeem rint fan kwadriljoen (jotta) ta in kwadriljoenste (jokto).
Din Djarin
Din Djarin, lange tiid inkeld bekend ûnder syn bynamme "de Mandaloriaan", is in fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise. Hy waard yn 2019 yntrodusearre yn 'e live-actiontillefyzjesearje The Mandalorian. De geastlike heit fan it personaazje wie tillefyzjeprodusint Jon Favreau. Din Djarin is in Mandaloriaanske preemjejager, hierling en piloat, dy't ynhierd wurdt om it Krêftgefoelige bern Grogu te finen en oer te leverjen oan syn opdrachtjouwer. Ynstee naait er mei it bern út om it te beskermjen. It personaazje waard foar in oansjenlik part ynspirearre troch Clint Eastwood syn fertolking fan 'e rol fan 'e Man sûnder Namme yn 'e films fan 'e Dollars Trilogy fan Sergio Leone. De samoeraifilms fan Akira Kurosawa (dy't ek fan ynfloed wiene op it wurk fan Leone) foarmen in oare ynspiraasjeboarne. De rol fan Din Djarin waard sawol yn The Mandalorian as yn 'e spin-offsearje The Book of Boba Fett spile troch akteur Pedro Pascal.
Skepping fan it personaazje
It personaazje fan Din Djarin waard betocht troch Jon Favreau, de wichtichste produsint fan The Mandalorian, dat de earste live-actiontillefyzjesearje yn it ramt fan 'e Star Wars-franchise wie. Favreau wie syn libben lang al in fan fan Star Wars en earder hied er as stimakteur meiwurke oan 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars. Ynspiraasje putte Favreau foar syn skepping út ferskate boarnen.