cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Village Roadshow Studios
Skiednis
Yn 2004 briek der ûnder de opnamen fan 'e film House of Wax brân út yn Soundstage 8, wêrby't dat hiele gebou ferlern gie. Yn 2018 waarden de grutte soundstages fan 'e Village Roadshow Studios ynset as sportakkomodaasjes foar de Mienebêstspullen fan 'e lannen en territoaria fan it Britske Mienebêst, dy't dat jiers yn 'e Gold Coast holden waarden. Dêrfoar waarden de soundstages tarist mei tribunes foar publyk, sadat in maksimum fan 6.200 taskôgers de eveneminten besykje koene dy't dêr holden waarden, te witten: it boksen en it tafeltennis.
Fasiliteiten
De Village Roadshow Studios omfetsje njoggen soundstages fan ferskate grutte. Der binne ek trije wettertanks (ien binnendoar en twa bûtendoar), wêrûnder de grutste filmwettertank fan Austraalje. Fierders beskikt it kompleks oer klaaikeamers en romten foar fisazjy en hierstilearring, fiif wurkplakken foar bgl. de produksje fan dekôrstikken, twa garderôbes mei waskerettes foar kostúms, kantoarromte, bergings, fasiliteiten foar postproduksjewurk lykas filmmontaazje en previewfertoanings, en in special effects-studio.
Films
In seleksje fan films dy't alteast foar in diel yn 'e Village Roadshow Studios opnommen of produsearre binne:
Tillefyzje
In seleksje fan tillefyzjesearjes dy't alteast foar in diel yn 'e Village Roadshow Studios opnommen of produsearre binne:
Adriatyske See
right|thumb|250px|Satelytfoto fan de Adriatyske see thumb|Djipte fan de Adriatyske See De Adriatyske See (Italjaansk: Mare Adriatico, Sloveensk: Jadransko morje/Jadran, Kroatysk en Bosnysk: Jadransko more, Servysk: Јадранско море, Albaneesk: Deti Adriatik, Latyn: Hadriaticum) is it part fan de Middellânske See tusken it Apenynske Skiereilân en it Balkanskiereilân. De see wurdt fan de Ionyske See skieden troch de Strjitte fan Otranto.
De see wurdt yn it westen begrinzge troch Itaalje en yn it easten troch Sloveenje, Kroaasje, Bosnje, Montenegro en Albaanje.
De Adriatyske See hat in trochsneed djipte fan 260 meter en it djipste plak is 1.233 meter djip. It noardlike part, benoarden de line Ancona en Zadar, is de see it minst djip en komt de djipte nearne ûnder de 100 meter út. Besuden de line Bari en Dubrovnik leit de boaiem wol mear as 1.200 meter ûnder seenivo.
Yn it noarden is der in fochtich seeklimaat, neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen Cfa, mei wiete simmers en kêldere en drûgere winters. Yn it súdlike part is der yn de haadsaak in Middellânske Seeklimaat. De temperatuer fan it wetter op seenivo is yn de simmer tusken de 22° en 30° Selsius en yn de winter tusken 12° en 14° Selsius. Yn it noardwesten fan de see wurdt it wetter yn de winter noch kâlder en yn strange winters kin der sels iis foarmje op de ûndjippe parten.
Stêden
De wichtichste stêden oan de Adriatyske See binne:
Fan al dy stêden hat Triëst de grutste haven.
thumb|center|600px|Adriatyske See (Kroaasje)
Geonosis
Geonosis beskikt oer in kompleks systeem fan planetêre ringen, besteane gruttere en lytsere rotsblokken en stellêr stof. De ringen binne ûntstien troch de ynslach fan in komeet yn ien fan 'e moannen. No rûntsjedraaie der noch fyftjin moannen om 'e planeet hinne, wêrûnder fjouwer fan oansjenlike grutte en de rest lytser. It lânskip op 'e planeet bestiet fierhinne út woastyn en keale, rotsige berchtmen, allebeide mei in readige tint fanwegen it hege gehalte oan izer (dat troch oksidaasje read kleuret). Oerflaktewetter is krap op Geonosis en beslacht mar 5% fan it planeetoerflak. It klimaat is trochinoar hjit en drûch. Hoewol't hommelse stjalprein gauris foar ynienen opkommende oerstreamings soarget, is de effektive delslach tige beheind.
De atmosfear fan Geonosis is sykhelber foar de measte libbensfoarmen. Lânseigen op 'e planeet binne de Geonosianen, in ras fan yntelliginte ynsektoïde bûtenierdske wêzens. De planeet stiet bekend om 'e produksje fan robots.
Yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones jouwe de Geonosianen har ûnder harren aartshartoch Poggle de Mindere by de separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels. De Jedi Obi-Wan Kenobi en Anakin Skywalker en senator Padmé Amidala fan Naboo wurde op Geonosis finzen nommen troch de Sith-ridder greve Dooku, dy't oan it haad fan 'e Konfederaasje stiet. Hja wurde feroardiele ta de deastraf, dy't foar it each fan in publyk fan tsientûzenen yn 'e arena útfierd wurde sil troch wylde bisten op harren los te litten. It trijetal wurdt rêden troch de oankomst troch in kloft Jedi oanfierd troch Mace Windu en in bataljon kloansoldaten û.l.f. master Yoda. Wat folget is de earste slach fan 'e Kloane-oarloggen, dy't troch de Galaktyske Republyk wûn wurdt.
Letter yn 'e Kloane-oarloggen wurdt Geonosis op 'e nij beset troch de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels en ûntjout de planeet him ta in wichtige basis foar dat steatsferbân. De Galaktyske Republyk fiert dêrop in ynvaazje fan Geonosis út û.l.f. 'e Jedi-masters Ki-Adi-Mundi, Obi-Wan Kenobi, Anakin Skywalker en Luminara Unduli, wêrby't Poggle de Mindere kriichsfinzen nommen en de mysterieuze keninginne fan 'e Geonosianen, Karina de Grutte, deade wurdt. Poggle ûntkomt letter, mar wurdt oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen deade troch Darth Vader. Under it Galaktysk Keizerryk wurdt by Geonosis de earste Deadsstjer boud, wêrnei't de Keizerlike autoriteiten in genoside fan 'e Geonosianen útfiere om 'e spesifikaasjes fan dat romtestasjon en massaferneatigingswapen geheim te hâlden.
Steatspark Grizzly Creek Redwoods
It Steatspark Grizzly Creek Redwoods (Ingelsk: Grizzly Creek Redwoods State Park) is in steatspark yn it noardwesten fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. It waard oprjochte yn 1943 om 'e kustmammoetbeammen oan 'e rivier de Van Duzen te beskermjen.
Skiednis
It Steatspark Grizzly Creek Redwoods koe yn 1943 oprjochte wurde troch in donaasje oan 'e Steat Kalifornje troch Owen R. Cheatham, de oprjochter fan 'e Georgia-Pacific Corporation. Dyselde woe dêrmei it fuortbestean fan twa bosken kustmammoetbeammen (Sequoia sempervirens) oan 'e rivier de Van Duzen oant yn ivichheid feilichstelle. Yn 1983 waard troch it krewearjen fan 'e Save the Redwoods League, in aksjegroep dy't him ynset foar it behâld fan 'e mammoetbeammen (Ingelsk: redwoods), in trêde perseel oan it park tafoege. Dat wie de Cheatham Grove, dy't likernôch 6,4 km bewesten it haadperseel leit.
Yn 2008 waard it Steatspark Grizzly Creek Redwoods mei sluting bedrige. Yn july 2012 wie dat jitris it gefal, doe't it ien fan 70 Kalifornyske steatsparken wie wêrfan't it fuortbestean faai stie. Beide kearen koe sluting foarkomd wurde troch it trochfieren fan yngeande besunigings op iepeningsoeren en ûnderhâld.
Strjitte fan Malakka
De Strjitte (fan) Malakka is in seestrjitte mei in lingte fan sa'n 930 km en in breedte fan 38 oant 393 km tusken Sumatra en it skiereilân Malakka.
Steatspark Grizzly Creek Redwoods
Gebrûk
Cheatham Grove omfettet in koart kuierpaad fan likernôch oardel kilometer lang. It steatspark hat in beskate bekendheid krigen as ien fan 'e filmlokaasjes foar de ferneamde science fiction-film Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi mei Mark Hamill, Carrie Fisher en Harrison Ford. Yn 'e film giet it steatspark troch foar it lânskip fan 'e Boskmoanne Endor.
Kreeftskearkring
De Kreeftskearkring is in breedtegraad of parallel, dy't op 23°26′22″ noarderbreedte in sirkel om it noardlik healrûn fan 'e Ierde hinne foarmet. De namme fan 'e kearkring is ôflaat fan it stjerrebyld Kreeft (Cancer), en is basearre op 'e sitewaasje fan 'e lêste beide milennia foar it begjin fan 'e Westerske jiertelling, doe't de sinne op midsimmer (sjoen fanôf it noardlik healrûn; op it súdlik healrûn wie it doe fansels midwinter) op 'e Kreeftskearkring yn it stjerrebyld Kreeft stie. As gefolch fan presesje is dat al lang net mear sa: tsjintwurdich stiet de sinne by de noardlike midsimmer yn it stjerrebyld Bolle.
Strjitte fan Malakka
Ekonomysk belang
Ekonomysk besjoen, is de Strjitte Malakka ien fan meast wichtige skipfeartsrûtes yn de wrâld. It is de belangrykste seewei tusken de Yndyske Oseaan en de Stille Oseaan, dêr't de foarneamste Aziatyske ekonomyen sa as Yndia, Sjina, Japan, Súd-Korea en Taiwan troch mei elkoar ferbûn wurde. Der komme goed 50.000 skippen yn it jier troch de strjitte, dêr't likernôch in fearnspart fan hannelsgoed yn de wrâld mei ferfierd wurdt, oalje, Sineeske konsumpsjeegoederen en Yndonezyske kofje. Likernôch in fjirde part fan alle oalje dy't oer see ferfierd wurdt, komt troch de seestrjitte, meast út it Heine Easten wei nei de Aziatyske merken.
Kreeftskearkring
De Kreeftskearkring wurdt ek wol de Noarderkearkring neamd, om't er de noardlike grins fan 'e tropen oanjout. De súdlike begrinzing fan dat gebiet wurdt foarme troch de Stienbokskearkring. De Kreeftskearkring markearret de heechste breedtegraad op it noardlik healrûn, dêr't de sinne noch yn it senit stean kin, d.w.s. rjocht boppe it ierdoerflak. Dat bart dêr elts jier op of omtrint 21 juny, en jout it begjin fan 'e noardlike astronomyske simmer oan. As gefolch fan fariaasjes yn 'e oblikiteit (skeanstân) fan 'e Ierde wifket de Kreeftskearkring troch de iuwen hinne yn in syklus fan likernôch 41.000 jier in bytsje fan it suden nei it noarden en werom.
De Kreeftskearkring rint troch de folgjende lannen (begjinnend oan 'e westkust fan Noard-Amearika en dan nei it easten ta bewegend efterinoar):
Strjitte fan Malakka
Ekonomysk belang
De maksimale ôfmjitting fan skippen dy't troch it kanaal kinne, wurdt oantsjut mei de Malaccamax-noarm. De strjitte is mar sa'n 25 meter djip, dat de grutste oaljetankers kinne der net troch. Sa'n te grut skip kin ek de Strjitte Lombok, Strjitte Makassar, Sibutu-passaazje of Strjitte Mindoro brûke. By Phillipskanaal tichtby Singapore, is de Strjitte fan Mallaka mar 2,8 km breed, sadat it ien fan de meast drokke skipfeartrûtes fan de wrâld is.
Lombokstrjitte
De Lombokstrjitte of de Strjitte fan Lombok is in Indonezyske seestrjitte tusken de eilannen Bali en Lombok. De seestrjitte foarmet de grins tuske de Yndonezyske provinsjes Bali en West-Nusa Tenggara en ferbynt de Javasee mei de Yndyske Oseaan.
Op it smelste plak is de seestrjitte mar 18 km, oan de noardkant is de iepening 40 km. Meidat de Lombokstrjitte djipper is as de Strjitte fan Malakka wurdt sy brûkt troch skippen dy't gruuter binne en djipper stekke as de Malaccamax-noarm (djipgong fan maksimaal 25 meter).
Strjitte Lombok is part fan de Wallaceline, dy't de soögeografyske regio's fan Aazje en Australaazje fan elkoar skiedet. Troch Lombokstrjitte komt ek in soad wetter fan de Stille Oseaan nei de Yndyske Oseaan.
Emma-Piramide
thumb|right|''De Emma Piramide yn de winter De Emma-Piramide is in âlde útsjochhichte yn Velp yn de gemeente Rheden op de grins mei de gemeente Rozendaal. It leit oan de Klûzenerswei. De top leit op 98 m. +NAP.
Skiednis
Yn 1891 waard der foar wurkferskaffing op de Klûzenersberch in útsjochtoer boud. Fan dizze berch ôf waard sjoen oft der boskbrânen earne yn de omkriten wienen. Letter feroare de namme fan de útsjochberch yn Emmaheuvel, nei de doe regearende keninginne Emma. Letter waard der op de Emmaheuvel in houten útsjochtoer setten om noch fierder sjen te kinnen. Troch de houten wâlen dy't op de heuvel setten waarden om grûnfersakkings foar te kommen, hie de heuvel wol wat wei fan in piramide. Dêrom waard der hieltiten faker tsjin de Emmaheuvel "Emma-Piramide" sein, wêrtroch't dat geandewei de echte namme waard.
No
Tsjintwurdich is de pyramide net mear yn gebrûk as brântoer. De beammen der omhinne binne heech opgroeid wêrtroch't allinnich Arnhim en Velp noch te sjen binne. By de Emma-Piramide is in monumint setten foar de manlju dy't dêr yn 1944, yn de Twadde Wrâldoarloch, eksekutearre binne.
Joadsk Histoarysk Museum
thumb|right|300px|Joadsk Histoarysk Museum. thumb|right|300px|De Heechdútske [[Synagoge, no Joadsk Histoarysk Museum yn Amsterdam.]] thumb|right|300px|Opgraving fan de [[Mikwe yn it Joadsk Histoarysk Museum yn Amsterdam.]] It Joadsk Histoarysk Museum is in museum yn Amsterdam dat de Joadske kultuer, religy en skiednis beljochtet. De museumkolleksje bestiet út mear as 11.000 keunstfoarwerpen, seremoanjele objekten en histoaryske objekten. Mar 5 persint fan de kolleksje is permanint yn it museum te zien. It oare part fan de kolleksje sit yn it depot en wurdt soms brûkt foar tentoanstellings.
Skiednis
It Joadsk Histoarysk Museum is troch de Stichting Joadsk Histoarysk Museum op 24 febrewaris 1932 yn de waach fan Amsterdam oprjochte mei de doelstelling: "it samljen en tentoanstellen fan datjinge, dat in byld jout fan it joadske libben yn it algemien en it Nederlânske Joadske libben yn it bysûnder, alles yn de meast romme sin fan it wurd, it besprekken yn gearkomsten fan ales dat Dêr mei anneks is en it te baat nimmen fan alle sadanige middels dy't Joadske keunst en wittenskip befoarderje kinne."
Yn de Twadde Wrâldoarloch waard it museum ta sluten twongen en waard in grut diel fan de kolleksje yn beslach nomd. Nei de oarloch kaam mar in part dêrfan werom. By de weriepening op 14 july 1955 troch premier Willem Drees waard yn it museum mear de klam lein op de skiednis en kultuer fan de Nederlânske joaden. De kolleksje oarlochsdokuminten waard dêr in wichtich diel fan.
Op 3 maaie 1987 waard it museum ferpleatst nei it Jonas Daniël Meijerplein. Dêr kaam it museum yn de fjouwer Heechdútske synagogen dy't nei mear as sadanich brûkt waard: de Grutte Sjoel (1671), Obbene Sjoel (1685), Dritt Sjoel (1700) en de Neie Sjoel (1750/1752).
Op 17 desimber 2006 waard it Joadsk Histoarysk Bernemuseum iepene troch Job Cohen, doe boargemaster fan Amsterdam. It foarmet in ûnderdiel fan it Joadsk Histoarysk Museum.
Stoomlokomotyf
thumb|300px|Stoomlokomotyf yn Dieringhausen, Dútslân; tenderlokomotyf 78 468
In stoomlokomotyf is in type lokomotyf dat troch in stoommasine oandreaun wurdt. Sa'n apparaat waard foar it earst yn 1804 boud.
De wichtichste parten fan de stoomlokomotyf binne: de stoomtsjettel mei fjoerhurd, it freem en de stoommasine mei stangesysteem. thumb|300px|Dielen fan in stoomlokomotyf
Strjitten yn Aldegea (Smellingerlân)
De Strjitten yn Aldegea (Smellingerlân):
Weardplant
In weardplant of gasthear is in plant wêrop in organisme of firus de bestandelen fynt dy't foar syn groei en fermearderjen nedich binne. Sa'n organisme kin in ynsekt, spint, skimmel, healparisitêre of parasitêre plant wêze. Parasitêre planten hearre ûnder oare ta it geslacht Bremraap. De Mistel is in heal parasitêre plant.
Flinters en planten
Ûnder oaren sprekt men oer in weardplant as de flinter op de plant harren aaikes ôfset. Dit is meastal de plant wêrfan de rûp libbet, lyk as er út it aai is krûpt. Guon flinter lizze harren aaikes net op de weardplant mar yn de buert.
Guon flintersoarten frette allinnich fan ien plant. Mei it ferdwinen fan dy soart plant wêr’t de rûp allinnich fan yt, ferdwynt dan ek dy flintersoarte. It Gintsiaanblaujurkje hat it op dit momint dreech. It Skieppeklokje komt hieltyd minder foar. Derom is de Blauwe Brigade oprjochte.
Wemeldinge
Wemeldinge is in doarp yn de Nederlânske provinsje Seelân, en leit oan de Easterskelde en de noardlike mûning fan it Kanaal troch Súd-Bevelân. Oant 1970 wie Wemeldinge in selsstannige gemeente. It doarp hat 3.100 ynwenners (1 jannewaris 2010).
Ballumerbocht
Ballumerbocht is in buorskip op it Nederlânske Waadeilân It Amelân. Hy leit op sirka twa kilometer fan it doarp Ballum en hat ek deselde postkoade as Ballum, nammentlik 9162.
Dykwacht
Op de dyk bylâns de Reewei stiet in brûnzen dûbelbyld fan Frans Ram mei de namme De dykwachters. It byld ferwiist nei de Amelanner dykwachters en is setten by gelegenheid fan de foltôging fan it ferheegjen fan de Amelanner diken nei deltahichte. It is ien fan de fiif bylden fan dy keunstner op it eilân.
Op de sokkel fan it byld stiet:
Oersetting:
Feartsjinst
Oant de Twadde Wrâldoarloch fear fan de Stroomlieddaam desenniums oanien in feartsjinst tusken de fêstewâl en It Amelân; de ferbining Swarte Harne - Ballumerbocht. Yn 1940 waard de feartsjinst troch de Dútsers fuortset fan de pier fan Holwert ôf nei Nes. Dochs wie de feartsjinst oant en mei 1948 aktyf. Troch de oanlis fan de Ofslútdyk feroaren de streamingen yn de Waadsee nei ferrin fan tiid, dêrtroch slibben de fargeulen fan de feartsjinst sa goed as ticht en waard de fuortsetting fan dy tsjinst eins ûnmooglik. Yn 2004 is der in plan bekendmakke om de feartsjinst foar toeristen te reyntrodusearjen, mar dat is foarearst noch net útfierd.
Joadsk Histoarysk Bernemuseum
thumb|left|150px|Max de Matze thumb|right|De koken thumb|right|Studearkeamer thumb|right|Sliepkeamer thumb|right|famylje Hollander
It Joadsk Histoarysk Bernemuseum is in ûnderdiel fan it Joadsk Histoarysk Museum oan de Nije Amstelstrjitte 1 yn Amsterdam.
It museum dat iepene waard yn 2006, lit bern sjen hoe't it is om joadsk te wêzen. It is spesjaal bedoeld foar bern fan 8 oant en mei 12 jier. It museum moat der ta bydrage oan it gefoel dat groepen net stigmatisearre wurde meie. Der is wol omtinken oan de oarloch mar sintraal stiet de joadske kultuer yn it libben fan in Joadske húshâlding. Neffens de joadske tradysje en kultuer libbet men mei de opdracht de wrâld mear folmakke te meitsjen en it libben te hilligjen. Fan moarns ier oant jûns let, fan berte oant de dea: alles wat immen docht en lit, telt mei. Bern fernimme ek dat der neist ferskillen ek oerienkomsten binne mei de eigen libbenswize en tradysjes. It museum bestiet út in oantal keamers yn it hûs fan Max de Matze en yn elke keamer kin in aktiviteit dien wurde: in eigen bôle flechtsje yn de koken, muzyk meitsje, dreame yn de sliepkeamer en saken fan in oare kant sjen yn de studearkeamer. Ek de meubels dogge mei yn de ferhalen. Sa ferhaalt de tafel yn de koken oer de diaspoara, leit it dressoir yn de wenkeamer út wat of wa't joadsk is en kin it Hebriuwske alfabet skreaun wurde middels de ynstruksje op de lampe.
Webstee
De besiker fan de ynteraktive webstee is te gast op in feest by de famylje Hollander. Elk famyljelid fertelt yn ien fan de keamers oer in tema. In besiker ûntdekt boartsjendewei hoe't it is om joadsk te wêzen. Sa is der ynformaasje oer sjabbat, koosjer iten, de Toara, joadske muzyk en materiaal foar sprekbeurten. Dêrneist kinne besikers firtueel in eigen keamer ynrjochtsje yn it hûs fan de famylje Hollander en kinne spesjaal makke films fan sineast Frans Weisz besjoen wurde.
Bernardus Albertus Fabricius
thumb|Bearn Lap yn de Drachtster Krante. Yn it wite stik ferskynt syn kommintaar Bernardus Albertus Fabricius, latinisearring fan Berend Alberts, better bekend as Bearn Lap (Suder Drachten, 1724 - dêre, 1792) wie in skuonmakker (lap) út Drachten, teffens kronikeur fan Drachten en omkriten.
As 16-jierrige wie Bearn biesknecht, dat wol sizze, assistint fan de biesjager (plysje). Fan Bearn Lap is bekend dat er graach in slokje mocht. Yn 1761 wurdt er oanklage foar it driigjen mei moard en brânstifting fan prokureur-fiskaal Julius Tjallings; hy ûntkent dat en guon Drachtsters dogge in goed wurdsje foar him, mar hy waard dochs feroardiele ta twa jier sel op 24 juny 1762. Letter komt Lap net mear foar yn rjochtbankstikken.
Fan 1732 oant 1782 skreau er yn in soarte fan doarpskronyk oer tal fan persoanen en saken. Ek joech er syn kommentaar somtiden op rym.
Op de foarside fan de Drachtster Krante jout in tekene Bearn Lap, sûnt 3 jannewaris 1956, noch hieltiten kommentaar op it nijs. (Ferlykber mei Gurbe en Loltsje yn de Ljouwerter Krante)
Whitehorse (Yukon)
Whitehorse is in stêd yn Kanada en ek haadstêd fan it Kanadeeske territoarium Yukon, sûnt 1952. Dat jier ferhuze it bestjoer fan Yukon fan Dawson City nei Whitehorse.
De namme Whitehorse komt fan in streamfersnelling (White Horse Rapids) yn de omkriten: it wyld skûmjend wetter die tinken oan wite, springende hynders.
Ferbiningen
Whitehorse hat, nettsjinsteande syn isolearre lizzing, goede ferbiningen:
Ekonomy
De grutste wurkjouwers binne de iepebiere tsjinsten, dêrnei komt it toerisme. Westlik fan Whitehorse leit sa'n 12.500 ha lânbougrûn, it measte yn de Takhinidelling.
Klimaat
Whitehorse hat, krekt as Yellowknife, in (sub)poalklimaat, it klimaat is ekstreem: Trochstrings −22 °C yn jannewaris en 21 °C yn july. Simmers is it 20 oeren deis ljocht.
De Tijen
Namme
Mooglik komt it fan it Aldfryske tia, dat 'streamde wettergong' betsjut. Oaren wolle hawwe dat it fan tyaen, tsien, komt. Yn dat gefal soe it op de mjitte fan it lân slaan, nei alle wierskyn 10 roeden. De namme komt ek foar as strjitnamme yn Drachten.
List fan planetoïden 35101-35200
Dit is in list fan planetoïden 35101-35200.
Basilius de Grutte
Basilius fan Caesare, yn syn libben al bekend as Basilius de Grutte, (Gryksk: Άγιος Βασίλειος ο Μέγας) (berne yn Caesarea yn Kappadoasje yn ± 330 - ferstoarn yn Caesarea op 1 jannewaris 379) wurdt yn it kristendom as hillige en tsjerkfaar fereare. As askeet, biskop en tsjerkelearaar wied er ien fan de ynfloedrike persoanen yn it 4e-iuwske kristendom. Tegearre mei syn broer Gregoarius fan Nyssa en syn bêste freon Gregoarius fan Nazianze foarme hy de kearn fan 'e kappadoasyske faars en mei Gregoarius fan Nazianze en Jehannes Krysostomos wurdt er oantsjut as ien fan de trije hillige hiërargen.
Jonkheid
De acht bern waarden kristlik grutbrocht en krigen fn hûs út in goede foarming mei. Neffens Gregoarius fan Nyssa wie ek harren âldste suster immen dy't goed ûnderwiis hân hie en har likegoed wist te rêden mei Grykske filosofy en de natuerwittenskip as mei de Bibel. Oarspronklik woe Basilius lykas syn heit sprekker en advokaat wurde en dêrfoar studearre er yn Caesarea, Konstantinopel en yn Atene, dêr't er yn de kunde kaam mei Gregoarius fan Nazianze en in libbenlange freonskip mei hie. Basilius lei him ta op retoryk, grammatyk, filosofy, astronomy, geometry en medesinen, fakken dêr't er letter noch goed gebrûk fan meitsje koe.
Muonts
Op oantrunen fan syn suster Markina naam Basilius nei de stúdzje it beslút muonts te wurden. Hy learde oer de oarders yn Egypte en Syrje en stifte om 355 hinne in kleaster yn in iensum gebiet fan Kappadoasje. Hy joech in nije ynhâld oan it kleasterlibben troch net allinne de tiid mei gebed, akseze en hurd wurkjen troch te bringen, mar him dêrnjonken ek oan in yntinsive bibelstúdzje te wijen.
Basilius libben mar fiif jier yn it kleaster, mar dy tiid hie gefolgen foar it kleasterlibben dy't ek hjoed-de-dei noch trochwurkje. De detailearre kleasterregels dy't er doe opskreau, binne hjoed-de-dei de noch jimmeroan jildende regels yn de otterdokske kleasters en hawwe ek op Benediktus fan Nursia en syn benediktynske regels grutte ynfloed hân.
Basilius liet him yn 356 yn Caesarea troch de doedestiidske aartsbiskop Dianius dope en waard letter troch him ta lektor en yn 364 ta preester wijd. Yn syn brief skreau Basilius oer Dianius mei waarmte en hy hie in fertrouwensbân mei de aartsbiskop. It foel him lykwols bot ôf doe't Dianius de arianyske belidenis ûndertekene en Basilius wie sa bot yn him teloarsteld, dat er him pas oan syn stjerbêd weromseach dêr't Dianus him wer bekearde ta it trinitaryske leauwen. De opfolger fan Dianius, Eusebius, wie wol in oanhinger fan it dogma fan de Trije-ienheid, mar miste de enerzjy en teologyske ûnderbouwing. Basilius koe it net goed mei Eusebius fine en loek him werom yn de omkriten fan Pontus, dêr't er mear kleasters stifte.
Doe't in hongersneed útbriek ferkocht Basilius al syn besit dat him neilitten wie en wurke er yn in keuken dêr't er joaden en kristenen allyk behannele. En mei passy preke er dat riken diele moasten mei minder goedbedielden.
Biskop
Yn 371 naam keizer Falins fan Konstantinopel it beslút alle trinitaryske biskoppen ôf te setten. Modestus, de prefekt fan de keizer, joech de biskoppen de kar te kiezen tusken it arianisme of ôfsetting en liet Basilius by him komme. Basilius liet him, sa't Gregoarius fan Nazianze skreau, lykwols net fan de wiis bringe en doe't de keizerlike prefekt him dêrnei drige mei ûnteigening, ferballing, marteling en de dea andere de biskop: "Oars neat? It sil my fierder allegear net reitsje. Wa't neat besit, kin net ûnteigene wurde of it moatte al dy âlde klean wêze en dy pear boeken dy't ik besit. Ferballing docht my ek neat want ik bin oeral op God's wrâld thús. Foar it marteljen bin ik ek net benaud, want ik bin al sa siik dat ik dan gau stjerre sil. De dea lykwols is my wolkom, sa sil ik earder by God komme". De prefekt wie ûnder de yndruk en sei: "Noch nea hat immen it weage om my sa frijmoedich ta te sprekken". Basilius andere dêrop: "Dan ha jo noch nea in echte biskop sjoen!".
Yn 'e striid tsjin it arianisme besocht Basilius de biskoppen fan it Westen, en dan benammen paus Damasus I, foar syn saak te winnen, mar hy krige net in soad wjerklank. Rome wie fier fuort en yn in pear brieven joech er yn skerpe wurden krityk op it ûnbegryp of de ûnferskilligens fan it Westen. Syn brieven út dy tiid ferhelje oer de striid om de ienheid fan de Tsjerke, oer de oanfallen en yntriges tsjin syn eigen persoan, dêr't er faak mei irony oer skreau, mar ek faak oer syn minne sûnens. Basilius makke him boppedat drok om praktyske rjochtfeardigens, hy ekskommunisearre bordeelhâlders en stifte yn Ceasarea in stedsdiel mei sike- en fersoargingshûzen en hûzen foar wezen, dat bekend stie as in wrâldwûnder. Mei't yn 373 Athanasius ferstoar, de biskop fan Alexandrje en in meistanner yn de striid tsjin it arianisme, waarden de oanfallen tsjin Basilius fûleindiger. De keizer doarde it noch jimmeroan net om Basilius oan te pakken, mar yn 375 liet er syn broer Gregoarius fan Nyssa ferbalje. Yn dy tiid skreau Basilius syn Asketikon mei detaillearre regels foar muontsen, dy't no noch yn it otterdokske kleasterlibben tapast wurde, en in ferhanneling oer de Hillige Geast. Yn de fêsteltiid fan 378 preke er it Hexaemeron, in syklus fan preken oer it Skeppingsferhaal. Yn de preken liet er fernimme dat er goed thús wie yn de natuerwittenskippen. De liturgy fan Basilius is hjoed-de-dei noch altiten yn de Koptyske Tsjerke en op feestdagen yn de Otterdokske Tsjerken yn gebrûk.
Mei de dea fan Falins yn 378 waard Gratianus opfolger, de trinitaryske keizer fan it Westlike Ryk. De ferballe biskoppen mochten no werom komme en de rêst koe yn de Tsjerke werom keare. Basilius, dy't al jierren min by't spul wie en altiten rekken hold mei in gaueftich ein, ferstoar op 1 jannewaris 379. Syn dea waard algemien betreurd, net allinne kristenen mar ek joaden en heidenen rouden om it ferlies fan de biskop.
Karakter
Troch de eigen brieven en beskriuwings fan syn freon en broer is der in soad bekend oer it karakter fan Basilius.
It wie in lang persoan, hy wie meager en hie donker hier, in smel gesicht mei in lange noas en djippe rimpels op de foarholle. Syn hiele libben hied er swierrichheden mei de sûnens. In anekdoate fan Gregoarius fan Nazianze ferwiist nei in leversykte: doe't er it oan de stok krige mei in romeinske prefekt soe dy drige ha him de lever út it liif te snijen. Op dat drigemint soe Basil optein roppen ha: "Dat soe'k moai fine fan jo! As dat ding him oppenearret jout er my allinne mar argewaasje."
Neffens eigen beskriuwings hat er in libben lang mei syn grutskens en syn timperamint wraksele. Ek ûnder freonen stied er bekend as opljeppend. Sa skriuwt Gregoarius fan Nazianze oan in bekende: "Ik freegje jo, stjoer my ryklik de bêste griente dystû haste; want de grutte Basilius sil by my komme en dû, dy't him mei it liif fol en filosofysk kennen leard hat, soest him wis en warachjes net roppich en oerémus meimeitsje wolle.
As biskop libbe Basilius opfallend op himsels, itjinge foar in part grif mei syn minne sûnens te krijen hie. Dêrnjonken hied er bytiden minne ferhâldings mei in soad fan de minsken om him hinne, dy't net allinnich op teologyske ferskillen werom te fieren binne. Dêrûnder foelen foargongers yn it amt, Dianus en Eusebius, ferskate oare biskoppen, syn omke en syn freon Gregoarius.
Marken (eilân)
thumb|right|250px|Marken is yn it grien oanjûn. Marken (Markersk: Mereke) is in earder eilân yn de Sudersee, dat tsjintwurdich yn 'e dernei ferneamde Markermar leit. Sûnt 1957 is Marken mei de fêste wâl ferbûn troch in dyk. Oant 1991 wie it in selsstannige gemeente yn 'e provinsje Noard-Hollân, mar sûnt makket it ûnderdiel út fan de gemeente Wetterlân. Marken is ek de namme fan it ienichste doarp op it eilân, der wenje 1846 minsken (yn 2004) op Marken. It eilân leit foar de kust by Mûntsjedam.
Skiednis
thumb|right|250px|Ien fan de terpen op Marken. Yn de 13e iuw fêstigen har muontsen fan it Kleaster Mariëngaard út Fryslân op it eilân, dy't de úthôf Mariënhôf bouden. De ferneamdste middels fan bestean wienen lânbou en feefokkerij. Om har te beskermjen tsjin it wetter waarden diken oanlein om it eilân en waarden de wennings op terpen boud. Yn de 14e iuw wienen der geregeldwei dyktrochbrekken. De ynwenners fan Marken leinen har ta op fiskerij. De oanlis fan de Ofslútdyk yn 1932 betsjutte de ein fan dy boarne fan ynkomsten.
By de wettersneed fan 1916 kamen der 16 minsken om it libben op it eilân en waarden tal fan minsken dakleas.
Op 17 oktober 1957 waard om 13.11 oere de dyk tusken it fêstelân en Marken tichtmakke.
Plakken op Marken
Eins bestiet Marken út mar ien plak, dat ek de namme Marken hat. Dochs binne der ek inkele buorskippen op it eilân. Earder leinen se ek los fan elkoar, mar guon binne al oan elkoar fêst groeid, bygelyks de Havenbuert, Tsjerkebuert en Kets.
It besjen wurdich
thumb|left|In loftfoto fan Marken. Midden op it eilân is it Goudriaankanaal goed te sjen.
Al mear as in iuw komme der in protte toeristen nei it doarp. Benammen de opfallende dracht op it eilân is dêr in reden fan. Karakteristyk binne de houten huzen op peallen. Noch âlder binne de saneamde werven (terpen). De haadstrjitte fan Marken is de Tsjerkebuert.
In opfallend lânskipsbyld is it Goudriaankanaal. Dat kanaal is tusken 1826 en 1828 oanlein, mar nea yn gebrûk naam. It kanaal, dat in strategyske ferbining foarmje moast tusken Amsterdam en de Sudersee, snie Marken midstwa. Nei 1828 slibbe it kanaal ticht en waarden parten tichtsmiten. Tsjintwurdich is der yn it easten fan it eilân noch in lyts part fan it kanaal oer. It grutte parkearplak en it âlde jiskelân lizze oer it spoar fan it kanaal.
Ferneamd op Marken is de fjoertoer fan Marken, dy't ek wol it Paard van Marken neamd wurdt. De toer stiet oan de uterste eastkant fan Marken.
Marken hat 145 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister. Dêrûnder de fjoertoer, de twa tsjerken fan it eilân en mear as hûndert huzen.
Marken kin mei in fearboat út Folendam berikt wurde. De Gouwsee is de namme fan it wetter tusken Marken en Noard-Hollân.
Ynwenners
thumb|left|Bern yn dracht om 1900 hinne.
Troch in inkeling wurdt op Marken noch it pleatslike dialekt sprutsen, it Markensk. Mar de sprekkers fan dit dialekt binne fral minsken fan boppe de sechtich jier. Troch jongere ynwenners wurdt it dialekt amper sprutsen.
De ynwenners fan Marken hingje it meast it protestantsk leauwe oan. Der binne twa tsjerken op it eilân: fan de leauwigen is likernôch twa tredde lid fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke en in tredde lid fan de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân. Beide tsjerken hearre ta de Protestantske Tsjerke yn Nederlân.
Dat in protte minsken leauwich binne is ek werom te sjen yn de ferkiezingsútslaggen. It eilân wie earder in CHU-bolwurk en tsjintwurdich wurdt der in protte op it CDA stimd. By de lêste gemeenteriedsferkiezings yn 2006 krige it CDA op Marken 70.3 % fan de stimmen, ien fan de heechste persintaazjes fan it lân. By de Jeropeeske Ferkiezings fan 2009 wie dit noch mar 38,2%, de PVV krige 20,6% fan de stimmen en de VVD wie de tredde partij mei 9%.
Feartsjinst
Fan healwei maart oan en mei oktober is der in feartsjinst tusken Marken en Foalendam. De boat fart fan 11.00 oere oant 18.00 oere alle 30/45 minuten.
Pedro Sánchez
Pedro Sánchez Pérez-Castejón (Madrid, 29 febrewaris 1972) is in Spaansk ekonoom, politikus fan de socialistyske partij PSOE en sûnt 1 juny 2018 premier fan Spanje, nei't syn foargonger Mariano Rajoy op 1 juny 2018 ôftrêdzje moast nei in moasje fan wantrouwen.
Opliedingen
Pedro Sánchez hat middelber ûnderwiis folge oan it Instituto Ramiero de Maeztu yn Madrid. Dat die er tagelyk mei syn leeftiidsgenoate Letizia Ortiz, keningin fan Spanje.
Sánchez hat ekonomyske en bedriuwswittenskippen studearre oan de Complutense Universiteit fan Madrid, en dêrnei ek in masterdiploma yn ekonomyske polityk fan de EU behelle oan de Frije Universiteit fan Brussel en in master bestjoerskunde oan IESE, in ynstitút fan de Universiteit fan Navarra yn Pamplona. Sánchez promovearret yn ekonomyske wittenskippen en bedriuwskunde oan de Camilo José Cela Universiteit yn Madrid, wêr't er professor economyske struktuer en skiednis fan it ekonomysk tinken west hat.
Earste stappen yn de polityk
Pedro Sánchez waard yn 1993 lid fan de Spaanske sosjaaldemokratyske partij PSOE, wannear't Felipe González op it punt stiet foar it earst de ferkiezingen te ferliezen. Nettsjinsteande it ferlies koe de partij yn drege omstannichheden noch in pear jier regearje. Sánchez wie yn dy jierren aktyf yn de Joventudes Socialistas, de jongereinbeweging fan de partij. Hy makket de sprong nei Brussel as polityk adviseur en wurdt letter kabinetssjef fan Carlos Westendorp, de Hege Fertsjinwurdiger fan de Feriene Naasjes yn Bosnië, yn de Kosovo-oarloch.
Yn 2000 wie Sánchez ôffeardige by it partijkongres fan de PSOE, wêr't José Luis Rodríguez Zapatera ta sekretaris-generaal ferkeazen waard. Sanchéz waard frege om mei te helpen by it opstellen fan it ekonomyske projekt fan Zapatero.
In 2003 stie Sánchez op de kieslist foar de gemeenteried fan Madrid, dy't oanfierd waard troch Trinidad Jiménez. Sánchez waard net ferkeazen, mar om't in jier letter twa sosjaaldemokratyske riedsleden harren sitten ferlitte, koe er dochs de ried yn. Yn 2007 waard er op 'e nij yn de ried keazen. As lid fan de opposysje wurke er oan tema's lykas ekonomy, rûmtlike oardening en folkshúsfêsting. Tusken 2004 en 2009 siet er foar de PSOE by de algemiene fergadering fan Caja Madrid.
Folksfertsjintwurdiger en sekretaris-generaal fan PSOE
By de parlemintsferkiezingen fan 2008 stie Sánchez op de keaslist yn Madrid, wêr't er net ferkeazen waard. Mar krekt as earder by de gemeenteried fan Madrid, koe er yn 2009 dochs it kongres yn, om't Pedro Solbes opstapte út it regear en ek syn sit yn de folksfertsjintwurdiging ferliet. Sánchez waard de wurdfierder foar territoriale saken en sit yn parlemintskommisjes foar bûtenlânske saken en Jeropeeske saken.
Frans Hemsterhuis
thumb Frans (of François) Hemsterhuis (Frjentsjer, 27 desimber 1721 - De Haach, 7 july 1790) wie in Fryske filosoof. Hy wie de soan fan heechlearaar Gryksk Tiberius Hemsterhuis en fan Cornelia Maria de Wilde.
Jonkheid en oplieding
Frans Hemsterhuis groeide op yn Frjentsjer en ferhuze yn 1740 nei Leien, doe't syn heit dêr heechlearaar waard. Hy moat dêr kolleezjes folge hawwe, mar pas op 24 juny 1747 skreau er him yn as studint wiskunde. Hy kaam dêr yn de kunde mei Petrus Camper (1722-1789), dêr't er syn hiele libben mei befreone bliuwe soe en mei wa't er in belangstelling foar wiskunde en natuerwittenskip dielde. Yn Leien die Hemsterhuis û.o. by David Ruhnken syn leafde op foar de filosoof Plato. Hy fette ek in grutte ferearing op foar Socrates, dy't er oant bepaalde hichte imitearre. It levere him letter de bynammen ‘Haachske Plato’ en ‘Bataafske Sokrates’ of 'Fryske Sokrates' op.
Pedro Sánchez
Folksfertsjintwurdiger en sekretaris-generaal fan PSOE
Yn 2014 stelde Sánchez him kandidaat by de foarferkiezing fan listlûker foar de PSOE by de parlemintsferkiezingen fan 2015. Dizze foarferkiezingen waarden nei foarren helle nei't de partij wer bot ferlear by de Jeropeeske ferkiezingen fan 2014 en Alfredo Rubalcaba ophold as sekretaris-generaal. Sánchez moast it opnimme tsjin Eduardo Madina en José Antonio Pérez Tapias. Dêrby wie Sánchez gjin favoryt, om't him ferwiten waard dat er syn lidmaatskip fan de algemiene fergadering fan Caja Madrid jierren earder op syn cv ferswijde. Lykwols waard er mei 48% fan de stimmen keazen, nei't er mear as 30.000 kilometer troch Spanje ôflein hie om yn lytse gearkomsten yn direkt kontakt mei de efterban te stean.
Frans Hemsterhuis
Betrekkingen
Hy kaam by it korps fan de sjeny, en besocht yn opdracht fan it korps ± 1751 Parys en de mynboukundige akademy yn Clausthal yn it Harzberchtme. Hy waard konservator fan de steedhâlderlike pinninge- en antikiteitenkolleksje en krige dêrtroch kontakten oan it hof yn De Haach. Yn 1755 waard hy sekretaris fan de Ried fan Steat, dêr't er oant syn pinsjonearring yn 1780 wurkjen bleau. Hy ferhuze yn desimber 1755 nei De Haach en bleau dêr oant syn dea yn 1790 wenjen.
Pedro Sánchez
Folksfertsjintwurdiger en sekretaris-generaal fan PSOE
By de ferkiezingen fan 2015 behelle de PSOE har minste resultaat út de partijskiednis. Dat hie te krijen mei de opkomst fan twa nije partijen, Podemos en Ciudadanos. Dy twa brekken it politike spektrum iepen en makken in ein oan wat yn de praktyk in twapartijestelsel fan PSOE en de Partido Popular wie. Om't it al ferwachte waard dat de PSOE ferlieze soe, hoegde Sánchez net ôf te trêdzjen. Nei de ferkiezingen koenen de partijen gjin koälysje foarmje en likemin slagge it om genôch stipe te finen foar in minderheidsregear troch ien partij. Dêrom wienen op 26 juny 2016 nije parlemintsferkiezingen.
Frans Hemsterhuis
Eerste geskriften
Hemsterhuis skreau net folle. Hy skreau yn it Frânsk. Meastal skreau hy op fersyk en fersprate syn wurk yn lytse oplagen ûnder freonen. Syn earste wurken wienen yn de foarm fan in brief en gienen oer de estetika: Lettre sur une Pierre antique (1762) en Lettre sur la Sculpture (1769). Ek skreau hy oer geometryske en natuerwittenskiplike ûnderwerpen. Yn de natuerwittenskip bewûndere er benammen Newton. Syn earste filosofyske wurk wie de Lettre sur l’Homme et ses Rapports (1772). Hy toande him dêryn net ateïstysk, mar sette him krekt ôf tsjin de Frânske materialistyske filosofen. Hy leaude yn in skieding tusken lichem en siel. Oan it lichem binne de lichaamlike sintugen ferbûn, oan de siel is neffens him in ‘moreel orgaan’ ferbûn, dat de boarne is fan alle minsklike deugden en dat kennis fan it Opperwêzen mooglik makket. Dy kennis soe groeien gean kinne neigeraden de siel mear yn oerienstimming brocht wurdt mei de godlike harmonij yn it universum.
Pedro Sánchez
Liederskipskrisis PSOE 2016-2017
Nei't it de konservative Partido Popular fan sittend premier Mariano Rajoy net slagge in regear te foarmjen nei de ferkiezingen fan juny 2016, naam Sánchez it inisjatyf en besocht er earst genôch stipe te krijgen foar in regear mei Ciudadanos. It slagge him lykwols net om oare partijen safier te krijgen dat se dizze koälysje, dy't gjin mearderheid hie yn it kongres, ynskewiele. De PSOE rekke dêrnei yn in krisis troch de ynterne ferdieling oer hokker line folge wurde moat yn de regearsformaasje. Sánchez wegere om stipe te jaan oan in minderheidsregear fan de Partido Popular en spile mei it idee in regear te foarmjen mei Podemos, dy't mei stipe fan in tal lytsere partijen wol op in mearderheid rekkenje kinne soe. Dat smiet in grutte wjerstân op by in tal partijpommeranten ûnder lieding fan Susana Díaz, de lieder fan de sosjalisten yn Andalûsje, de wichtichste fedraasje binnen de partij. Dy partijpommeranten, ûnder wa ek eardere minister-presidint Felipe González, seinen dat it de partij better past om yn de opposysje te gean nei de grutte ferliezen by de ôfrûne ferkiezingen, mar stutsen ek net ûnder stuollen of banken dat se net wei wienen fan Podemos. Se slaggen deryn Sánchez út syn funksje te setten en skreaunen in nije foarferkiezing út.
Sánchez besleat mei te dwaan oan dy foarferkiezing en moast it dêryn opnimme tsjin Susana Díaz en Patxi López. Op 21 maaie 2017 wûn Sánchez dizze foarferkiezing mei dúdlike sifers. De PSOE hie doe lykwols al meiwurke oan it foarmjen fan in minderheidsregear fan Mariano Rajoy oan it begjin fan de tolfde legislatuer. Sánchez besleat dit regear foarearst trochwurkje te litten, om fierdere politike ynstabiliteit foar te kommen.
Frans Hemsterhuis
Relaasje mei prinses Amalia fan Gallitzin
thumb|120px|[[Adelheid Amalie Gallitzin]] Yn 1775 krige Hemsterhuis kunde oan Amalia fan Schmettau, prinsesse fan Gallitzin (1748-1806), dy't by him studearre. Hja wie de frou fan de Russyske gesant oan it steedhâlderlik hof. Yn 1776 skiede se fan har man en yn de jierren 1776-1779 wenne se mei har twa bern op in bûtenpleats yn it buorskip Eikenduinen by Scheveningen. Hemsterhuis hie in ynlike freonskip mei har, besocht har faak en hie petearen mei har oer filosofy en religy. As wjerslach fan de gesprekken ûntstie Hemsterhuis syn earste Platonyske dialooch Sophyle ou de la Philosophie (1778). Doe't prinsesse fan Gallitzin yn 1779 nei Münster ferhuze, besleat Hemsterhuis net mei har mei te gean. Wol besocht er har in oantal kearen yn Dútslân en skreaunen se elkoar hast alle dagen brieven, wêryn't hy har Diotima (nei de learmeasteresse fan Sokrates út Plato syn Symposium) neamde en hja him Sokrates. Der binne mear as tûzen fan dizze brieven fan Hemsterhuis bewarre bleaun.
Pedro Sánchez
Moasje fan wantrouwen
Op 24 maaie 2018 die de Audiencia Nacional útspraak yn de saak-Gürtel, wêryn't de Partido Popular fan premier Mariano Rajoy oanwiisd waard as handiedige mei in lukratyf eachmerk. Dêrtroch rekke de leauweardigens fan in tal tsjûgen yn de saak, ûnder wa Rajoy sels, swier skansearre. Op 25 maaie 2018 tsjinne de PSOE in moasje fan wantrouwen yn tsjin it regear. Om't in moasje fan wantrouwen yn Spanje "konstruktyf fan ierd" is, moast de PSOE ek in nije premierskandidaat oanwize. Dat waard Pedro Sánchez.
Foar it earst yn de Spaanske skiednis waard op 1 juny 2018 in moasje fan wantrouwen oannommen. De moasje fan de PSOE waard stipe troch Podemos en in tal regionalistyske partijen út Kataloanje en Baskelân.
Premier
Op de dei dat de moasje fan wantrouwen tsjin Rajoy oannommen  waard, tekene kening Filips II de beneaming fan Pedro Sánchez as sânde premier fan Spanje. In dei letter waard Sánchez beëdige, wêrby't er de tolfde legislatuer oernaam fan Rajoy.
Persoanlik libben
Pedro Sánchez is op 29 febrewaris 1972 berne yn de Madrileenske wyk Tetuán, as soan fan Magdalena Pérez-Castejón, amtner fan de sosjale tsjinst, en Pedro Sánchez, sakeman en as wurknimmer ferbûn oan it Ministearje fan Lânbou. Sánchez is yn 2006 troud mei Begoña Fernández út Bilbao. Sy ha twa dochters.
Frans Hemsterhuis
Bekendheid
Hy krige benammen yn Dútslân in soad oanhing. Al yn 1771 fertaalde Herder syn Lettre sur les désirs yn it Dútsk, mar benammen de prinsesse Fan Gallitzin die in soad foar de fersprieding fan syn ideeën en wurk. Yn 1785 brocht hy mei har in besite oan Weimar, dêr't hy ûnder oaren Goethe, Herder en Wieland kennen learde.
Op 7 july 1790 ferstoar Hemsterhuis. Hy waard begroeven yn de Piterstsjerke yn Leien oan de noardkant fan it middenskip. Doe't om 1860 de grêven allegear sekuer optekene waarden, wie syn stien al net mear te werkennen.
thumb|Grêfmonumint foar de medikus [[Herman Boerhaave| Boerhaave yn de Piterstsjerke yn Leien, nei in ûntwerp fan Hemsterhuis. ]]
Ferskaat
Neist syn geskriften krige Hemsterhuis ek bekendheid as ûntwerper fan it grêfmonumint ffoar Herman Boerhaave yn de Piterstsjerke yn Leien. It ûntwerp is in iuw letter troch ien fan syn folgelingen ferwurke yn in motyf foar behangpapier.
Tsjêbe Hemsterhuis
thumb|Tiberius Hemsterhuis, skildere fan Jan Palthe yn 1757 Tiberius (of Tjebbe) Hemsterhuis (Grins, begjin jannewaris 1685 – Leien, 7 april 1766) wie in filolooch en taalkundige. As heechlearaar Gryksk oan de universiteiten fan Frjentsjer en Leien wie er de stimulator fan de oplibbing fan de Grykske stúdzjes yn Nederlân yn de 18e iuw. It ôfbyld dat by A. Gudeman, Imagines philologorum (1910) stiet (en net allinnich dêre), is trouwens net dy fan Hemsterhuis, mar fan Snellincx.
Biografy
Tiberius Hemsterhuis kaam út in Frysk laach. Syn heit wie Franciscus Hemsterhuis (± 1630-1705), dy't promovearre wie yn de genêskunde en de filosofy yn Padua en him dêrnei as arts yn Grins fêstige hie. Tiberius gie yn de jierren 1696-1698 nei de Latynske skoalle yn Grins. Yn 1698 waard hy as trettjinjierrich wûnderbern ynskreaun as studint teology oan de universiteit Grins, mar hy blonk ek út yn de wiskunde en de easterske talen. Yn 1701 naam syn heit him nei Amsterdam en dêrnei nei Leien, dêr't hy op 21 septimber 1702 ynskreaun waard as studint. Hy waard yn 1704 heechlearaar filosofy en wiskunde yn Amsterdam, dêrnei waard er heechlearaar Gryksk, 1717-1740 yn Frjentsjer en 1740-1765 yn Leien. Hy troude op 1 oktober 1716 mei Cornelia Maria de Wilde (1686-1766), mei wa't hy trije soannen krige: Jacobus (1717), Frans (1721) en Tiberius (1724). Frans Hemsterhuis soe in ferneamd filosoof wurde, de oare beide soannen stoarnen begjin tweintich. Tiberius gie yn 1765 mei emeritaat en stoar yn 1766. Hy waard beïerdige yn de Piterstsjerke yn Leien. Op 8 febrewaris 1768 spruts de heechlearaar David Ruhnken, dy't Hemsterhuis syn favorite learling west hie, by wize fan rektoraatsrede in Elogium Tiberii Hemsterhusii ('Lofrede op Tiberius Hemsterhuis') út, dêr't er yn in soad priizge biografyske skets fan Hemsterhuis joech.
Opfettings
By syn stúdzje yn Leien wie Jacob Perizonius (1651-1715) de learmaster fan Hemsterhuis yn it Gryksk. Fan him learde hy as filolooch in rommere belangstelling te hawwen as foar taal en grammatika allinnich. Hemsterhuis ûndergie sterk de ynfloed fan de opfettings fan Descartes. Dat docht bliken út syn grutte wurdearring foar de wiskunde en út it feit dat hy troch boarnenûndeersyk by de oarsprong fan dingen komme woe. Dit ferklearret ek foar in part syn belangstelling foar it Gryksk. Hy wie de earste Nederlânske heechlearaar dy't him allinnich op it Gryksk rjochte.
De opfettings fan Hemsterhuis komme benammen nei foaren út syn redefierings. De wichtichste dêrfan binne:
It gie Hemsterhuis der net om in filolooch te foarmjen troch de stúdzje fan de Grykske kultuer, mar in heechsteand minsk. De taalkunde wie foar him gjin doel, mar inkeld middel. Dy opfettings waarden oernomd troch Lodewijk Caspar Valckenaer (1715-1785), dy't in learling wie fan Hemsterhuis en him as heechlearaar Gryksk opfolgje soe yn Frjentsjer en Leien. Se hienen ek in protte belangstelling foar literatuergeskiednis; dêrby sochten se nei de sjeny fan de auteurs, dy't blike moast út harren styl. De fernijing fan de bestudearring fan it Gryksk en de Grykske kultuer dy't mei Hemsterhuis begûn en benammen troch Valckenaer fuortset waard, wurdt wol de Schola Hemsterhusiana neamd.