cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adolphe Sax
Nei syn skoaltiid begûn Sax te eksperimintearjen mei nije ynstrumintûntwerpen, wylst syn heit troch gie mei it bouwen fan konfinsjonele ynstruminten - immen moast dochs fertsjinje. Sax syn earste wichtige útfining wie in ferbettering fan de basklarinet, dêr't er op syn tweintichste patint op krige.
Jan Tinbergen
thumb|Tinbergen yn 1986 (foto R.C. Croes, ANEFO)
Adolphe Sax
Yn 1841 ferhuzet er nei Parys, dêr't er in nije op de bugel basearre rige ynstruminten ûntwurp: de sakshoarns. Syn ûntwerp wie sa sublym dat de measte ynstruminten dy't no noch (2007) as bugel ferkocht wurde, yn wêzen sakshoarns binne. Se wurde yn withoefolle harmony-orkesten en fanfares brûkt. Yn it symfony-orkest is it ynstrumint net kommen, al hat de komponist Hector Berlioz dat besocht, troch de sakshoarns in wichtige rol te jaan yn syn opera Les Troyens.
Om dy tiid hinne wie Sax ek dwaande mei it stal jaan fan in nij ynstrumint: de saksofoan. Berlioz skreau loovjend oer it nije ynstrumint yn 1842, mar Sax frege earst patint oan yn 1846 doe't er de hiele rige fan sopraansaksofoan oant bassaksofoan ûntwurpen en útstald hie. De reputaasje dy't Sax dêrmei opboud hie smiet foar him in baan op as dosint oan it Conservatoire national supérieur de musique yn Parys.
Jan Tinbergen
thumb|Natuerkundestudinten fan [[Paul Ehrenfest yn 1924. Fan links naar rjochts Gerhard Heinrich Dieke, Samuel Abraham Goudsmit, Jan Tinbergen, Paul Ehrenfest, Ralph Kronig en Enrico Fermi]] Jan Tinbergen (De Haach, 12 april 1903 - dêre, 9 juny 1994) wie in Nederlânk ekonoom en natuerkundige. Hy wie (tegearre mei Ragnar Frisch) yn 1969 de earste dy't de Nobelpriis foar de Ekonomy útrikt krige. Hy wurdt beskôge as de grûnlizzer fan de ekonometry.
Adolphe Sax
Hy stoar yn 1894 yn Parys en waard op de Cimetière de Montmartre begroeven.
Hy stie ek ôfbylde op it Belgyske bankbiljet fan 200 frank.
Usurpator
In usurpator is ien dy't beskate saken, meastentiids it bewâld fan in bestjoerlike funksje, ûnrjochtlik yn besit nimt, faak mei geweld. Dy died is usurpaasje.
It begryp komt út de Romeinske Tiid: Latyn usurpatio; it jin ûnrjochtlik taeigenjen fan de macht.
Molkrider
Eartiids wie de molkrider ek faak gernier. Syn rûte wie somtiden lang en swier, mei om't in soad binnendiken net ferhurde wiene. It ferfier fan de molke yn molkbussen barde mei hynder en wein; nei de oarloch hieltyd mear mei molkauto's of mei trekker en wein. Somtiden waard de molrider frege om minsken op 'e tiid fan 't bêd te klopjen.
Tsjintwurdich wurdt de molke yn in kuolle opslachtank op de pleats bewarre en ophelle troch in RMO (Ridende Molk Untfangst)-wein.
Earste Krystdei
Earste krystdei is de earste dei fan de kryst. Earste krystdei is alle jierren op 25 desimber.
Earste krystdei wurdt meastentiids thús of by famylje en/of freonen fierd. Faak geane de minsken moarns nei in tsjerketsjinst. Dêrnei wurdt der kofje dronken. Op ‘e jûn wurdt der faak in spesjale jûnsmiel iten, dy’t sels ree makke wurdt. Ek kin men mei famylje út iten gean.
Yn de Germaanske tradysje wie 25 desimber de earste dei fan it tolve dagen duorjende joelfeest, wêrop fierd waard dat de dagen wer langer waarden. Konstantyn de Grutte keppele dit Germaanske barren oan de berte fan Jezus Kristus en stelde fêst dat it krystfeest alle jierren op 25 desimber fierd wurde moast.
Yn de measte tsjerken fynt der moarns in tsjerketsjinst plak yn it ramt fan de kryst, dizze tsjinsten wurde meastentiids goed besocht. Faak is der in tsjerkekoar en sjong men tradisjonele tsjerkeferskes.
De dei nei earste krystdei heard twadde krystdei.
Leilani Leeane
Leilani Leeane, echte namme ûnbekend (Lancaster (Kalifornje), 1 oktober 1992), is in Amerikaansk neakenmodel, dûnseresse en pornografysk aktrise fan mingd etnysk komôf, wa har artystenamme oft ek wol (mis)stavere wurdt as Leilani Leeanne of Leilani Leanne. Ek hat se wol wurke ûnder de namme Stacie Danielle.
Libben en karriêre
Leilani Leeane is berne yn Lancaster, yn 'e steat Kalifornje. Har heit wie Portorikaansk en har mem Filipynsk - Afro-Amerikaansk.
Hja begûn mei it meitsjen fan amateurpornografy doe't hja achttjin wie en makke yn 2011 har debút yn in pornografyske film fan profesjonele makkelei, nei't in agint út 'e pornoyndustry kontakt mei har opnommen hie nei oanlieding fan har profylside op 'e webside ModelMayhem. Sûnt hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) al yn mear as sechstich films spile, foar labels as Evil Angel, West Coast Productions, Kick Ass Pictures en Zero Tolerance. Dêrnjonken wurket se as neakenmodel en go-go-dûnseresse. Se wennet yn Hollywood, Los Angeles, en is neffens har offisjele opjefte 1.60 m lang mei in gewicht fan 52 kg.
Nasjonale feestdei
In nasjonale feestdei is in feestdei, troch in lân ynsteld foar it fieren fan it lân sels.
Eklips
thumb|Eklips In eklips of "fertsjustering" is de bedekking fan in stjer troch in oar himellichem.
Nasjonale feestdei
Meast is in nasjonale feestdei de jierdei fan de berte fan it lân: de jierdei fan de dei fan ûnôfhinklikens, fan it tekenjen fan syn grûnwet, of fan in oar wichtich barren. Ek de hjeldei fan de patroan fan it lân, en de kroaning of de, offisjele, jierdei fan de monarch wurde al fierd as nasjonale feestdei.
List fan bylden yn Ljouwert
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Ljouwert. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjonaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Ljouwert, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
It stânbyld fan Willem Loadewyk fan Nassau-Dillenburg, bynamme Us Heit, is it âldste fan Ljouwert. It byld waard oan de stêd oanbean troch it Frysk Genoatskip en de Feriening foar frjemdlingenferkear. In 1906 waard it troch keninginne Wilhelmina, neisiet fan Willem Loadewyk, ûnthulle. . It bekendste byld is sûnder mis dat fan Us Mem, in mear as libbensgrutte ferbylding fan in Fryske stamboekko (1954).
Yn de stêd stean meardere bylden fan âld-Ljouwerters as Mata Hari, Pieter Jelles Troelstra, J. Slauerhoff en Piet Paaltjens. De gemeente stimde yn 2003 net yn mei pleatsing fan in byld fan skriuwer Havank. Der waard al in brûnzen tinkplaat oanbrocht op syn bertehûs oan de Wurdumerdyk.
Eklips
Yn it deistich taalgebrûk wurdt ûnder in eklips meastentiids in sinne- of moannefertsjustering ferstien. As de Moanne, sinne en ierde folslein op ien line steane is de sinne (sjoen fan in plak ôf op ierde) troch de moanne bedekt en dus net mear te sjen. Oars sein: in diel fan de ierde is troch de moanne fertsjustere. Der is dan sprake fan in sinnefertsjustering of sinne-eklips - (letterlik is der lykwols sprake fan in ierdefertsjustering).
As de ierde tusken de sinne en de moanne yn stiet en dêrtroch it sinneljocht behinderet de moanne te berikken is der sprake fan in moannefertsjustering of moanne-eklips. Fan de moanne ôf sjoen bedekt de ierde ommers de sinne.
As in oar himellichem, lykas in stjer of planeet bedekt wurdt troch de moanne of in oar himellichem sprekt mei meastal oer in okkultaasje of "bedekking".
Wide Noarderherne 1
thumb|Wide Noarderherne 1 De Wide Noarderherne 1 is de lokaasje fan in steatlik wenhûs oan de Wide Noarderherne yn Snits.
It gebou út 1789 is in ûntwerp fan Auke Bruinsma en is in ryksmonumint yn de binnenstêd fan Snits. It krige de monumintestatus troch de bysûndere gevel mei brede yngongspartij. Dêrboppe sit in omliste en mei festoenen bekroand finster. Dêrboppe sit in kroanlist mei triglifen. Njonken de kroanlist binne twa festoenen te sjen. Boppe-oan de gevel sit in grut timpaan mei in portretmedaljon mei festoenen deromhinne. Om it skylddak sitte mei buorden fersierde skoarstiens. De tún rikt oan it Bolwurk ta.
It pân is by in soad Snitsers bekend as it wenhûs fan dr. G.N. Bouma, sjirurch yn it Sint Antonius Sikehûs, dy’t hjir ek thús in soad operearre yn in soarte priveeklinyk. Nei him is ûnder mear de Dr. Boumawei neamd. Nei syn ferstjerren wie hjir oant 1983 it Grifformeard Ferpleechhûs fêstige. Sûnt 1984 sit de Bibleteek Snits yn it pân.
Stânbyld
In stânbyld is in byld dat ta eare fan immen opsteld is. Der kin stien, brûns, klaai, hout en plestik brûkt wurde om in stânbyld te meitsjen. It kin wêze dat in stânbyld net ta eare fan in persoan makke is, mar foar in bist, lykas it stânbyld fan Us Mem.
Museum
In museum (Aldgryksk: musío) is in gebou dêr't saken fan wearde (keunst, âldheden, kurioaza) bewarre en (foar in part) útstald wurde. De measte museums ha in bepaald ûnderwerp sa as technyk, geakunde, kriich, skipfeart, skiednis, keunst of archeology.
Stânbyld
Mei in stânbyld wurdt it hiele lichem fan in persoan ôfbylde en kin dêrom net lyk slein wurde mei in búste (boarstbyld). Ruterstânbylden wurde ornaris net as stânbyld sjoen.
Protestantske Uny
De Protestantske Uny wie fan 1608 oant 1621 in ferbûn fan protestantske foarsten en stêden yn it Hillich Roomske Ryk. It doel wie om de religieuze frijheid fan de protestanten te beskermjen tsjin de katolike kontrareformaasje.
Oan it begjin fan maaie 1608 noege markgreve Joachim Ernst fan Ansbach de protestantske foarsten fan Súd-Dútslând út foar oerlis yn Auhausen. Op 12 maaie sette it oerlis útein en yn de rin fan de ûnderhannelings ûndertekenen ferskate foarsten in tal oerienkomsten. De datum 14 maaie 1608 jildt as de datum dat it Uny-ferdrach ta stân kaam. It ferdrach, dat foar tsien jier fêstlein waard, wie suver defensyf: alle leden ûnthieten inoar om te helpen as ien fan de ûndertekeners oanfallen wurde soe. Under de ûndertekeners hearden karfoarst Freark IV fan de Palts, Kristiaan I fan Anhalt-Bernburg, hartoch Jehan Freark fan Württemberg, prins Wolfgang Willem fan Palts-Neuburg en de markgreves Joachim Ernst fan Brandenburch-Ansbach, Kristiaan fan Brandenburch-Kulmbach en Georg Freark fan Baden-Durlach. Noch yn itselde jier foegen it hiele Hûs Anhalt, it hartochdom Palts-Zweibrücken en it Hûs Oettingen-Oettingen harren by it bûn. Mar de hearsker fan Saksen, de machtigste protestant ûnder de Dútske foarsten, wiisde it ôf. Dêrfoaroer wist it bûn wol yn maaie 1609 de protestantske ryksstêden Neurenberch, Straasburch en Ulm oer te heljen harren by de Protestantsk Uny oan te sluten, letter folge troch Schweinfurt, Rothenburg, Weißenburg en Windsheim. Yn jannewaris en febrewaris 1610 wiene de leden yn Schwäbisch Hall by inoar. Op dat gearkommen ûnderskreaune ek de karfoarst Jehan Sigismund fan Brandenburch, lângreve Maurits fan Hessen-Kassel en de stêden Hall, Heilbronn, Kempten, Memmingen en Nördlingen it bûn. Wer letter kamen dêr noch de stêden Esslingen, Aalen, Giengen, Speyer en Worms by.
As réaksje op de Uny stiften de katolike foarsten en stêden ûnder lieding fan Maksimiliaan fan Bieren yn 1609 de Katolike Liga.
Ienriedigens by de Uny wie fakentiden fier te sykjen. De ryksstêden rôpen fral om reedlikens, wylst Kristiaan fan Anhalt mei in stûfe oanpak de Uny oerhearske. Yn 1613 gyng Jehan Sigismund oer op it kalvinisme en Wolfgang Wilhelm bekearde him ta it katolisisme, itjinge de posysje fan de Uny noch swakker makke. Underhannelings oer in ferlinging fan it ferdrach slagge allinne mar foar in perioade fan nochris trije jier, dus oant maaie 1621. De stêden krigen jimmeroan mear it gefoel brûkt te wurden troch de ambysjes fan Kar-Palts om de jonge protestantske karfoarst Freark V op de Boheemske troan te krijen.
It krewearjen om de ferhâldings yn it Ryk yn it foardiel fan de protestanten te ferskowen resultearre yn in grut skeel mei de keizer. Nei't Freark op 26 augustus 1619 dochs keazen waard ta de kening fan Bohemen besocht in mearderheid ûnder lieding fan Württemberg Freark op oare gedachten te bringen. Alhoewol't Freark witte moast dat er himsels jimmeroan mear isolearre, sloech er de warskôgings yn 'e wyn. Op 31 july 1620 waarden de Uny en de Liga it iens over in neutraliteitspolityk yn it Ferdrach fan Ulm, dat lykwols net op Bohemen fan tapassing wie. Dêrmei koene de keizer en de Liga optsjen tsjin Freark, sûnder dat de Uny tuskenbeide kaam. De troepen fan de keizer en de Liga fersloegen de protestanten yn de Slach op de Wite Berch yn 1620 en kening Freark moast flechtsje nei Nederlân, wylst yn Bohemen it katolisisme wer ynfierd waard as de iennige religy.
Op 24 april 1621 waard de Uny yn Heilbronn offisjeel opheft. Mar de winsk om mei it Ferdrach fan Ulm de kriich te beheinen ta Bohemen kaam net út en al yn 1622 lôge de striid yn Kar-Palts op, in nije faze fan de Tritichjierrige Kriich dy't grutte dielen fan it Hillich Roomske Ryk ferneatigje soe.
Shiawassee (rivier)
300px|thumb|Shiawassee en sydrivieren De Shiawassee is in rivier fan likernôch 110 kilometer lang yn de Amerikaanske steat Michigan. De rivier rint nei it noarden troch it 'legere skiereilân fan Michigan' en rint gear mei de Flint, de Cass en de Tittabawassee om fierder te gean as de Saginaw, dy't yn de Saginaw Bay fan de Hueronmar (Grutte Marren) rint. Shiawassee County is nei de rivier neamd.
Wettersneed fan 838
De Wettersneed fan 838 wie in stoarmfloed dy’t plak hie op twadde krystdei fan dat jier. By de stoarmfloed rûn in grut part fan Fryslân, yn it hjoeddeiske noardwest-Nederlân, ûnder wetter. Op dat stuit wienen der noch net in soad goeie diken, dat it wetter hie frij spul. It hat in wichtige oarsaak west fan de wettersneed. Likernôch 2.400 minsken kamen om it libben by dizze ramp.
De stoarmfloed wurdt yn twa ûnôfhinklike skriften neamd. It earste skrift komt fan de Frânske biskop Prudentius fan Troyes. It twadde skrift dat ferhellet oer de wettersneed komt út de saneamde Annales Xantenses, in Karolingysk wurk. Beide skriften hawwe it oer grutte oerstreamings mei as gefolch dat in grut tal plakken ferwoaste waarden.
In East-Fryslân ûntstie de Leybocht troch de stoarmfloed, in seeëarm by de stêd Norden.
Sanne Bakker
Sanne Bakker  (13 febrewaris 1992) is in Fryske paralympysk sportster. Se is spesjalisearre yn sitfollybal en wennet yn Akkrum.
Jeen van den Berg
Dy tocht wûn er yn de tiid fan 7 oeren en 35 minuten, in rekord dat pas 31 jier letter ferbettere waard. Yn de tocht fan 1956 einige er as seisde, nei de kopgroep dy't hân-yn-hân oer de finish gie. By de swiere tocht fan 1963 waard er tredde.
Van den Berg wie ek in goed langebaanrider. Hy die twa kear mei oan de Olympyske Winterspullen, beide kearen kaam er út op de 5 en 10 kilometer. Yn 1973 waard er de earste Nederlânsk kampioen maratonriden.
Sanne Bakker
Sanne Bakker is yn 2008 útkomd foar Nederlân op de Paralympyske Simmerspullen yn Peking, wêr't se mei it team brûns helle. It team bestie fierders út: Karin van der Haar, Karin Harmsen, Paula List, Djoke van Marum, Elvira Stinissen, Josien ten Thije, Rika de Vries en Petra Westerhof. Bakker hat har mei it frouljus team pleatst foar de Paralympyske Simmerspullen 2012 yn Londen.
Jeen van den Berg
Jeen van den Berg wie ûnderwizer fan berop. Hy is eareboarger fan de gemeente It Hearrenfean.
Sanne Bakker
Sanne folge it VMBO GT.
Rhijnvis Feith
Rhijnvis Feith (Swol, 7 febrewaris 1753 (doopdatum) – dêre, 8 febrewaris 1824) wie in Nederlânsk skriuwer fan gedichten, toanielstikken, in stikmannich kantates en in teoretyske ferhanneling oer Kant en dichtkeunst.
Biografy
Feith stamme út in begoedige regintelaach út Elburg en wie iennichst bern fan Pieter Feith en Elsabé Spaar. Hy studearre rjochten oan de Universiteit Leien (1769-1770) en promovearre dêr al nei ien jier. Op 17 novimber 1772 boaske er oan Ockje Groeneveld. It pear krige njoggen bern. Simmerdeis wenne er op syn bûtenpleats Boschwijk (Heinosewei) en yn 'e winter hâlde er ta yn de stêd. Dêr hold er in salon en wiene ûnder oaren Willem Bilderdijk en Jan Frederik Helmers syn gasten.
Feith gie by de patriotten, faaks ûnder ynfloed fan syn buorman Joan Derk van der Capellen tot den Pol. Febrewaris 1787 waard er troch de froedskip fan Swol sûnder goedkar fan de steedhâlder ta boargemaster keazen, in funksje dy't it meast liket op dy fan in gemeenteriedslid fan no. Dy funksje hold er sân moannen. Septimber 1787 wie de Prusyske yntervinsje, dy't it gesach fan Willem V fan Oranje-Nassau fannijs fêstige. Feith wie net tsjin de steedhâlder, mar wie mear in fûl tsjinstanner fan de aristokratyske steatsgesinde partij.
Rhijnvis Feith waard yn 1780 beneamd ta ûntfanger fan de belêstingen (konvoaien en lisinten) op it belestingkantoar fan syn heit; dat wie er oant 1814.
Rhijnvis Feith stoar yn Swol op 8 febrewaris 1824 middeis tuske healwei twanen en twa oere. Hy waard beierdige yn de Grutte of Sint-Michaelstsjerke yn Swol, mar waard op 6 oktober 1825 op 'en nij beïerdige op it Algemien Begraafplak Meppelerstrjitwei, dat no in ryksmonumint is. De dichter Anthony Christiaan Winand Staring skreau in gedicht ta oantins fan Feith.
Grêfskrift
Op syn grêf yn Swol stiet:
Dat alles wat ik was of had de dood vrij roove;
Gods waarheid wankelt niet, wie immer op haar bouw.
Mijn stof rust in dit graf op zijn verdienste en trouw.
Stasjon Houten
Stasjon Houten (Htn) is in spoarweistasjon yn Houten en waard iepene yn 1868 oan Steatsline H (Utert-Sintraal - Boxtel) iepene. Yn dizze Utertse stêd is yn 2008 it tredde stasjonsgebou sûnt 1866 iepene.
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Houten yn 1977 200px|thumb|left|2e stasjonsgebou stasjon Houten om en de by jierren 90
It earste stasjon waard ûntwurpen troch de yngenieurs Karel Hendrik van Brederode en Gerrit van Diesen en iepene op 1 novimber 1868 syn doarren foar treinreizgers. It is boud as in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type Houten. En wie ien fan de seis stasjons dy't ea yn dizze klasse boud wie, en it ienichste fan dit type dy't noch oanwêzich is. Yn 1935 waard it stasjon sletten, mar yn 1982 waard it stasjon op 23 maaie weriepene.
It nije stasjon kaam al op in oare lokaasje as it eardere stasjon. It âlde stasjonsgebou hat nei de sluting yn 1935 tsjinst dien as basisskoalle en wenhûs foar meardere gesinnen. Ien fan de húshâldingen wie de seinhûswachter dy 't de njonkenlizzende oerwei en de wiksels betsjinne. Yn 1984 besleat de Houtense gemeenteried om it âlde stasjonsgebou te slopen. Nei protest fan de direkte buorlju en in hantekenaksje, oerwage de gemeenteried syn beslút. Fan 1986 ôf wie it gebou yn gebrûk as bedriuwssammelgebou. It nije stasjon kaam mear noardlik te lizzen en waard ûntwurpen troch arsjitekt Hans Bak.
It stasjonsgebou út 1982 waard yn 2008 ferfongen troch in ûntwerp fan arsjitekt Henk Woltjer. Om't it tal spoaren waarden útwreide it âlde stasjonsgebou út 1866 dat noch altyd op de eardere stasjonslokaasje stie moast hjir om sels 150 meter ferpleatst wurde. It nije stasjon kaam heger te lizzen as it stasjon út 1982. It stasjonsgebou út 1866 is hjoed-de-dei yn gebrûk foar deibesteging.
Stephanie Swift
Stephanie Swift, echte namme Melodi Maurine Clark (7 febrewaris 1972), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise en pornoregisseur en pornoprodusinte út 'e steat Louisiana. Hja is fan mingde etnisiteit, mar stammet benammentlik ôf fan 'e Cajuns, de Frânsktalige bewenners fan 'e Mississippydelta.
Libben en karriêre
Swift waard berne yn Lousiana, dêr't se ek har iere jonkheid trochbrocht. Mar doe't se tsien jier wie, kaam har heit te ferstjerren oan kanker. Neitiid ferfear se mei har mem nei Chula Vista, yn súdlik Kalifornje, dêr't se nei de Bonita Vista High School gie. Nei't se yn 1990 har skoaloplieding ôfsletten hie, gie se út 'e hûs en sette se har nei wenjen yn San Diego, dêr't se in healjier as stripper wurke yn in stripklub dy't The Body Shop hiet (net te betiizjen mei it keatling fan kosmetikawinkels mei deselde namme). Mei it jild dat se dêr fertsjinne, betelle se har oplieding ta toskedoktersassistinte. Wylst se neitiid yn dy hoedanichheid wurk fûn, posearre se dêrnjonken ek foar neakenblêden en stie ûnder mear yn Club International. Ek wurke hja mei oan in pear Playboy-fideo's.
Yn 1994 makke se har debút yn 'e pornografyske film Space Sirens en spile dêrnei, neffens de Internet Adult Film Database (IAFD), yn mear as 370 oare films. Guon dêrfan wiene echte blockbusters foar pornobegripen, lykas Hell on Heels (1999), Sex Safari (1999), Double Feature (1999) en Dreamquest (2000). Yn 1998 wûn se de AVN Awards foar artyste fan it jier en foar bêste aktrise. Yn 2006 waard se ynhuldige as lid fan 'e AVN Hall of Fame. Njonken har aktearwurk bleau se ek aktyf yn it stripsirkwy. As aktrise stie se in hoartsje ûnder kontrakt by it label Wicked Pictures. Yn 2004 rjochte se har eigen produksjebedriuw op ûnder de namme Swift Entertainment. Dêrfoar wie se ek wurksum as pornoregisseur en -produsinte.
Yn 2009, doe't se it dochs al yn har omgean liet om in ein oan har karriêre te breidzjen, waard der by har in agressive foarm fan boarstkanker fêststeld (wat iroanysk wie, sij it op in tige pynlike manear, om't Swift no just ien fan 'e minmachtige Amerikaanske pornoaktrises wie dy't nea in boarstfergrutting dwaan litten hie). Dêrop kundige hja yn augustus fan dat jier oan dat hja har weromloek út 'e pornoyndustry. Hoewol't it inkeld har lofterboarst wie dat oantaast wie, ûndergie hja yn 'e simmer fan 2009 in dûbele boarstôfsetting. Dêrnei folge noch in behanneling mei gemoterapy, om't de kanker útsiedde wie nei har lymfeklieren. Yn 2010 waard hja dêroan operearre. Kollega-pornoaktrises sammelen yn oktober 2009 en maart en septimber 2010 jild yn om Swift har sikehûskosten fan te beteljen.
Nei't se de striid tsjin har sykte yn 'e rin fan 2010 wûn, rekke se belutsen by de organisaasje xxxchurch, in kristlike outreach-groep dy't seit pornoakteurs en -aktrises helpe te wollen om út 'e pornoyndustry te kommen, en porno-"ferslaafden" fan harren obsessive en twangmjittige pornokonsumpsje ôfhelpe te wollen. Yn 2011 brocht xxxchurch in filmke út dêr't Swift yn fertelt hoe't se sels yn har jonkheid út 'e tsjerke en yn 'e pornoyndustry bedarre, nammentlik troch seksueel misbrûk troch famyljeleden.
Basketbalferiening Belial
Basketbalferiening Belial wie fan 1973 oant 2013 in basketbalklup út Surhústerfean. De klup waard oprjochte troch Freerk Windstra, dy't ek foarsitter/sekretaris wie. Yn it seizoen 2005/2006 wienen der trije teams: Hearen 1, Jonges kadetten en Jonges aspiranten.
Hearen 1
It team Hearen 1 waard yn it seizoen 2005/2006 kampioen yn de klasse H3A. Sy hellen 34 punten út 18 wedstriden, der waard dus mar ien wedstryd ferlern. It team hat har lêste wedstriid op 22 maart 2013 spile.
Kadetten
De measte spilers fan de kadetten yn it seizoen 2005/2006 spilen al inkele jierren mei elkoar. Yn oare leeftydsgroepen wienen se al frijwat súksesfol mei in oantal 1e en 2e plakken.
Eelco Schaafsma
Eelco Schaafsma, neffens berte-akte Eelko Schaafsma (Dokkum, 29 juny 1858 - Burgum, 24 maart 1914), wie in Frysk politikus.
Schaafsma wie fan berop abbekaat en rjochtbankgriffier, dy't sân jier as ôffurdige fan it distrikt Dokkum yn de Twadde Keamer siet. Hy wie de soan fan in boekhanneler. Foarútstribjend liberaal, dy't foarstander wie fan kiesrjochtútwreiding. Hy spile gjin grutte rol as Keamerlid.
Snake (rivier)
thumb|Rin fan de Snake thumb|Streamgebiet fan de Snake De Snake is in rivier fan 1674 km lingte yn de Feriene Steaten fan Amearika, dy't troch de noardwestlike steaten Wyoming, Idaho, Oregon en Washington rint.
Latium
Latium (Italjaansk: Lazio) is in regio yn de midden fan Itaalje, dy't oprjochte waard yn 1870. De regio wurdt begrinzge troch Toskane, Umbrje, Abruzzen, Molise, Kampanje en de Tyrreenske See. De haadstêd fan dizze regio is Rome, dy't ûnderferdield is yn fiif provinsjes. De namme komt fan Latium, fan it âlde folk fan de Latinen. It is de widze fan de Latynske taal, en hjirmei ek fan alle Romaanske talen.
Mei Rome as haadstêd is Lazio in tige wichtich gebiet wat skiednis, keunst, arsjitektuer, archeology, religy en kultuer yn it algemien oangiet. Ek bûten Rome falt in protte te sjen op dat mêd.
List fan bylden yn Smellingerlân
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Smellingerlân. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjonaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Smellingerlân, dêr't byld by brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
Adriaan Metius
'''Adriaan Adriaansz. Metius''' (Alkmar, 9 desimber 1571 - Frjentsjer, 6 septimber 1635) wie in ferneamd Nederlânsk wis- en stjerrekundige. Adriaan studearre yn Frjentsjer (1589) en Leien by Snellius. Hy gie ± 1596 nei Tycho Brahe op de Uranienborg en dosearre yn Jena en Rostock. Yn 1598 waard hy professor oan de Universiteit fan Frjentsjer. Descartes folge syn kolleezjes. Hy wie twa kear rektor oan de pleatslike universiteit.
Syn útjeften waarden fersoarge troch Willem Blaeu, kaartmakker en útjouwer yn Amsterdam. Der is op de moanne in krater neamd nei him. Johannes Vermeer skildere op de Astronoom syn boek oer stjerrekunde.
Syn broer Jacob Metius wie glêzemakker en bewearde yn 1608 de teleskoop útfûn te hawwen - hy kaam lykwols letter mei dizze útfining as de Middelburgers Johannes Lipperhey en Sacharias Jansen. Syn heit Adriaen Anthonisz wie wiskundige, festingboukundige, kartograaf en boargemaster fan Alkmaar. Hy ûntwurp de festing Willemstêd en de festingwurken om Harns, Alkmaar, Muiden en Naarden. Hy berekkene in wearde foar π.
Publikaasje
thumb|
List fan Fryske atletykferienings
De list fan Fryske atletykferienings bestiet út:
Martin Van Buren
thumb|220px|Martin van Buren thumb|220px|Syn hantekening
Martin Van Buren (Kinderhook (New York), 5 desimber 1782 – dêre, 24 july 1862) wie de 8ste Presidint fan de Feriene Steaten fan 1837 oant 1841. Earder wie er de 8ste ficepresidint fan de FS fan 1833 oant 1837 ûnder presidint Andrew Jackson. Van Buren wie earder ek, ûnder Andrew Jackson, de 10de Minister fan Bûtenlânske Saken en yn 1829 Gûverneur fan New York. Van Buren wie de earste presidint dy't nei de Amerikaanske Unôfhinklikheidsferklearring berne wie. Hy wie ek de earste presidint fan net-Britske komôf en is de iennige presidint waans memmetaal net Ingelsk wie; syn earste taal wie it Nederlânsk. Hy stoar op 24 july 1862 mei 79-jier op syn bûtenpleats Lindenwald, oan astma en hertproblemen.
Little Bighorn (rivier)
thumb|275px|De Big Horn, mei de sydrivier Little Bighorn (boppe de streek) De Little Bighorn is in 138 km lange sydrivier fan de rivier de Bighorn yn de Feriene Steaten fan Amearika, dy't troch de steaten Wyoming en Montana rint. Yn 1876 waard de Slach fan Little Bighorn oan de ouwers fan de rivier útfjochte.
De Little Bighorn begjint yn it fierste noarden fan Wyoming, oan de noardkant fan de it Bighornberchtme, dêrnei rint er it nei noarden Montana yn en troch it Crow Reservaat de stêden Wyola, Lodge Grass en Crow Agency by lâns om by it plak Hardin yn de Bighorn út te kommen.
It eardere slachfjild, dêr't no it Nasjonaal monumint Little Bighorn Battlefield stiet, is sa'n 7 kilometer besuden Crow Agency, op de eastouwer fan de rivier.
Nammefarianten
De Little Bighorn is ek bekend as de Custer, Greasy Grass River (de Lakota namme) en Great Horn River.
Gilles fan Barlaymont
Gilles fan Berlaymont (±1545 - Maastricht, 18 juny 1579) wie steedhâlder ûnder Spaansk bewâld fan Drinte, Fryslân, Grinslân en Oerisel (1572-1573), steedhâlder fan Gelre en Sutfen (1572-1577), plakferfangend steedhâlder fan Hollân, Seelân en Utert (1574-1577), steedhâlder fan Namen en Arteesje (fanôf 1578, as opfolger fan syn ferstoarne heit) en baron fan Hierges.
1248
Boukeunst
Kategory : 13e iuw
Eesveen
Eesveen is in doarpke mei lintbebouwing en in lytse kearn yn de gemeente Stienwikerlân, yn de provinsje Oerisel. It doarpke leit yn de Kop fan Oerisel, oan de provinsjale wei N855 fan Stienwyk nei Frederiksoard (yn de gemeente hat it de namme Eesveenseweg). It leit noardlik fan Stienwyk en deunby de grins mei Drinte. Eesveen is yn de omkriten by de jongerein bekend troch de diskoteek Smithy’s Palace dy’t dêr al jierren stiet.
Westlik fan Eesveen leit de bûtenpleats De Eese, dat foar in part yn partikuliere hannen en foar in part yn hannen fan Steatsboskbehear is, it bestiet út lânbougebiet en bosken. Eastlik lizze de Eesveenster healannen. Dizze relatyf leech leine grûnen, tusken de 0 en 1 meter boppe NAP, lizze deunby de Stienwiker Aa. De namme komt fan it feit dat de earder te wiet wienen foar it greidsje fan it fee, dat se waarden brûkt as healân.
Yn 1914 waard de tramline Stienwyk – Hoek Makkingea fan de Nederlânske Tramwei Maatskippij iepene, Easfean lei oan de line en krige in stasjon. Yn 1947 waard it persoanenferfier op dizze line stop setten. De NTM gie lykwols troch mei it guodferfier op dizze line dy’t yn 1959 oernaam waard troch de Nederlânske Spoarwegen. Yn 1962 waard ek it guodferfier beëinige en waard de line opbrutsen.
Noord Nederlandse Tankopslag
De Noord Nederlandse Tankopslag (ôfkoarte: NNT), ek wol: Noord Nederlandse Tankopslag Ucon, is in opslachlokaasje foar brânstoffen op Yndustryterrein Houkesleat yn Snits.
It opslachplak leit oan de Einsteinstrjitte en ynstekhaven en is eigendom fan Ucon. Op it terrein sit 'Wiersma Oalje & Technyk' en der binne meardere opslachtanks foar brâstoffen. Dêrneist is der in Shell-tankstasjon foar frachtweinen. It terrein is sirka 1 hektare grut.
Yn 2012 waard fêststeld dat alle lekken en brekken oplost wiene.
Doarpstsjerke (Surch)
De Tsjerke fan Surch, hjoed-de-dei oantsjut mei Doarpstsjerke, is in tsjerkegebou yn Surch yn de Nederlânske provinsje Fryslân.
Beskriuwing
It ienbeukige skip yn ambachtelik-tradisjonele styl fan fiif traveeën (mei bearen) en trijesidich sletten koar waard yn 1864 boud oan de eastkant fan de sealdaktoer. It ferfong it eardere skip dat yn 1772 ôfbrutsen waard. Yn 1913 waard it sealdak sloopt en ferfongen mei in toer mei omgong en achtkante lantearne mei spits (faaks neffens ûntwerp fan L. Reitsma). De súdkant fan it gebou hat rûnbôgefinsters mei brânskildere glês en oan de noardside bline finsters. Yn 1996 wie de restauraasje fan de toerspits en klok. It oargel út 1901 waard makke troch Bakker & Timmenga.
De tsjerke is in ryksmonumint yn behear fan de Stichting Alde Fryske Tsjerken.
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1952
200px|thumb|right|It Olympysk Basketbal Stadion fan Helsinky 1952 De Olympyske Simmerspullen 1952, ek wol de XVe Olympiade neamd waarden yn 1952 yn Helsinky, Finlân hâlden. It basketbal waard hâlden yn it Messuhalli.
Messuhalli
De Messuhalli waard yn 1935 boud as beurs gebouw, en waard brûkt foar konserten, beurzen en sport eveneminten. foar de Olympyske Simmerspullen fan 1952 waard de hal útwreide. Yn 1966 wie der in grutte brân yn de Hal mar hy waard wer opboud. Hjoed de dei is de Messuhalli bekind as Töölön kisahalli en wurd allinne nog brûkt as sporthal.
Groep A
Bulgarije en Kuba binne troch nei de twadde omloop.
Groep B
de Filipinen en Hongarije binne troch nei de twadde omloop.
Groep C
Kanada en Egypte binne troch nei de twadde omloop.
Te Mâl
Te Mâl wie in aksjegroep dy't him ferset tsjin besunigings en oare maatregels dy't skea dogge oan taal, kultuer, ûnderwiis, miljeu en jongereinwurk yn Fryslân.
De aksjegroep Te Mâl ûntstie yn 2003, as reaksje op in besunigingsnota fan Deputearre Steate fan Fryslân mei plannen om it subsydzjebudzjet foar organisaasjes op it mêd fan kultuer, emansipaasje en miljeusoarch mei 40% werom te bringen. Mei troch de aksjes fan Te Mâl is it oangeande foarstel troch Provinsjale Steaten ôfwiisd.
Nei dy tiid hat Te Mâl har mei súkses fersetten tsjin besunigingsplannen fan de gemeente Ljouwert en tsjin ûnderwiisherfoarmingsplannen fan Deputearre Steaten. Yn 2005 fiert Te Mâl aksje tsjin de fernijde kearndoelen foar it fak Frysk yn it fuortset ûnderwiis.
Aksjemiddels dy't Te Mâl brûkt binne demonstraasjes, petysjes, en hantekeninge-aksjes, posteraksjes, lobbywurk, it dielnimmen oan sympoasiumdiskusjes en polemiken yn kranten, it fersprieden fan buttons en it ynbrekken op happenings fan politike partijen.
De gearstalling fan Te Mâl is wikseljend. De lieding bestiet benammen út jongerein. Begjin 2005 hie Te Mâl hûnderten leden. Te Mâl stie ûnder foarsitterskip fan Elbrecht Claus út Ljouwert.
Wrakseljen op de Olympyske Simmerspullen 1912
200px|thumb|right|It Olympysk stadion fan Stokholm 1912 De Olympyske Simmerspullen 1912, ek wol de Ve Olympiade neamd waarden yn 1912 yn Stokholm, Sweden hâlden. It wrakseljen waard hâlden yn de Stockholm Olympic Stadium.
Stockholm Olympic Stadium
It Stockholm Olympic Stadium waard boud yn 1912 en hie doe plak foar 20.000 taskôgers. Nei de Spullen is der in laach fan de noardeast tribune ôfhelle en no is der noch plak foar 14,500 taskôgers.
Twa sulveren Medaljes
De wedstriid yn de klasse oant 82.5 kg tusken de Sweed Anders Ahlgren en de Fin Ivar Böhling duorre mar leafst 9 oeren en doe wie der noch hieltiten gjin beslissing fallen. Dat de sjuery besleat doe mar twa sulveren medaljes en gjin gouden medalje út te rikken.
Stasjon Marrum-Westernijtsjerk
thumb|right|250px|Stasjon Marrum-Westernijtsjerk Stasjon Marrum-Westernijsjerk is in earder sparstasjon by Marrum en Westernijtsjerk. De halte lei oan it spoar fan Ljouwert nei Eanjum (Dokkumer lokaaltsje) fan de NFLS. De halte, mei as ôfkoarting Mrm, waard boud yn 1900, iepene op 22 april 1901 en waard op 1 desimber 1940 opheft. It stasjonsgebou stiet der noch altyd. It is yn 2003 yn opdracht gan de gemeente Ferwerderadiel yngreven restaurearre, wêrby't it eksterieur werombrocht is yn de oarspronklike Jugendstil-styl. De restauraasje is meifinansierd troch it Jeropeesk Oriïntaasje- en Garânsjefûns foar de Lânbou.
Bûnspartij foar Senioaren
De Bûnspartij foar Senioaren, tsjintwurdich offisjeel it Nêderlânsk kampioenskip keatsen senioren neamd, is op de PC nei de âldste keatspartij. Begjinnend mei de oprjochtingsdei fan de KNKB yn 1897, doe noch de Fryske Keatsbûn, stiet dizze partij op Pinkstermoandei op it wedstriidprogramma.
Gerard Adriaan Heineken
Gerard Adriaan lei de klam op kwaliteit, wat al gau liede ta ynternasjonale prizen. Hy folge de moade út Dútslân troch oer te gean fan boppegisting nei ûndergisting en wie de earste brouwer op de wrâld mei in laboratoarium foar de kontrôle fan kwaliteit. Hy luts in learling oan fan Louis Pasteur as haad fan it laboratoarium. Dizze wittenskipper, dr. Elion, isolearre yn 1886 in gist fan poer bêste kwaliteit, it Heineken A-gist, dat tsjintwurdich noch hieltyd brûkt wurdt.
Bûnspartij foar Senioaren
Skiednis
De earste Bûnspartij, sa't de partij meast koartwei neamd wurdt, waard wûn troch Peins mei Jan Reitsma, Teake de Jong en Bernardus Wiersma. Om propaganda te meitsjen foar it keatsen, waard de partij yn de earste 25 jier yn ferskate plakken hâlden. Fan 1922 ôf wurdt de partij yn Frjentsjer ferkeatst. De Bûnspartij is mar twa kear net holden. Yn 1943 en 1944 gie de partij fanwege de oarloch net troch. Yn 2022 moast de Bûnspartij healerwege de twadde omloop beëinige wurde fanwegen it minne waar.
Priis
De wikselpriis, in sulveren bal, is yn 1900 troch Pim Mulier beskikber steld. De bal mei alve rútfoarmige sulveren plaatsjes mei de wapens fan de alve Fryske stêden is troch Mulier sels ûntwurpen. De bal hinget oan in read-wyt-blau lint mei dêroan trije sulveren platen mei de wapens fan Eastergoa, Westergoa en de Sânwâlden.
Súkselfolste ofdielings
De partij is it faakst wûn troch Harns, mei 14 oerwinnings. Twadde bin Frjentsjer en Ljouwert, mei elk 10 oerwinnings.
Klaverke Fjouwer
De Bûnspartij is mei de Freulepartij, de Jong Nederlânpartij en de PC ien fan de partijen dy't diel útmeitsje fan it Klaverke Fjouwer. Dat is in bysûndere priis, ynsteld troch de PC, foar keatsers dy't der yn slagje al dy fjouwer partijen te winnen.
Stasjon Marrum-Westernijtsjerk
Dit stasjon is boud nei it stasjonsûntwerp mei de namme Standerttype NFLS, dat benammen brûkt waard foar ferskate spoarstasjons yn Fryslân. It stasjon yn Marrum-Westernijtsjerk foel binnen it type NFLS 2e klasse.
Gerard Adriaan Heineken
Heineken wie fan 1871 oant 1877 lid fan de Amsterdamske gemeenterie en spile in wichtige rol by de stichtin gan it Ryksmuseum, it Amstel Hotel en de oanliz fan it Noardseekanaal.
Tsjin de tiid dat Gerard Adriaan Heineken ferstoarn, wie de brouwerij útwaakse ta ien fan de grutste en wichtichste brouwerijen fan Nederlân. Syn soan Henry Pierre Heineken hie fan 1917 ôf de lieding oer it bedriuw en syn pakesizzer, Freddy Heineken (1923-2002), hat Heineken as brouwerij ynternasjonaal fierder útwreide.
Kinderhook (New York)
thumb|300px|Lizzing Kinderhook yn de steat New York
Kinderhook ('Bernehoeke') is in doarp en gemeente yn de Amerikaanske steat New York. It plak is fral bekend as berte- en stjerplak fan Martin Van Buren, de achtste presidint fan de Feriene Steaten. De herberch fan syn heit dêr't er berne is bestiet net mear, mar it plak wurdt wol mei in buordsje oanjûn.
De Ingelske ûntdekkingsreizger Henry Hudson wie yn 1609 mei it VOC-skip de Halve Maen de letter nei him neamde rivier de Hudson opfearn, sykjend nei in westlike rûte nei Aazje. Op it plak dêr't no Kinderhook is, waard er twong om werom te gean omdat de rivier te smel waard. Hy neamde dy kontrei Kinderhoeck, omdat er dêr lânseigen bern boartsjen sjoen hie.
Ferskaat
Martin Van Buren syn bynamme wie Old Kinderhook, wat neffens ien teory ôfkoarte is ta O.K., wat wer ferbastere is ta okay en oké.
Albertus Antoni Hinsz
Albertus Antoni Hinsz (Hamburch, 1704 - 1785) wie in wichtich fuortsetter fan de Noard-Dútske oargelboutradysje. De Noard-Dútske oargelboutradysje yn Nederlân belibbe in hichtpunt troch de komst fan de Dútske oargerbouwer Arp Schnitger. Hinsz wie learling fan Frans Caspar Schnitger sr., soan fan Arp Schnitger, en/of Joachim Richborn.
Libben en wurk
Hy waard berne yn Dútslân, mar sette him yn 1728 nei wenjen yn Grins en troude yn 1732 mei de widdo fan F.C. Schnitger. Twa letter ferneamd wurden Fryske oargelbouwers binne as feint by Hinsz begûn: Lambertus van Dam en Albertus van Gruisen. Ek Frans Casper Snitger jr., Heinrich Hermann Freytag en Matthijs Hansen Hardorff hawwe in wichtige rol spile yn Hinz syn oargelmakkerij en sette it bedriuw fuort nei syn dea.
It wurk van Hinsz hat wat klank oanbelanget opfallende skaaimerken. Dit komt fral omdat er syn folstimmen faak op tertsen basearre hat. Tertsmiksturen meitsje de klank 'sulvereftich' en dêrom kin in Hinsz-oargel sûnder mis herkend wurde. De opbou fan syn ynstruminten is ek karakteristyk. De frontyndielingen binne tige karakteristyk en yn earste line grûnfêste op it ynstrumint fan syn grutte foargonger Schnitger yn de Grutte of Sint-Michaelstsjerke fan Swol.
Hinsz boude ûnder oaren oargels yn Zandeweer (1731), Liens (1733), Midwolda (1772) en Uthuzermieden (1785). Under de bou fan de lêste stoar Hinsz. Syn grêf is yn de Luterske Tsjerke te Grins, dêr't ek in tinkstien pleatst is. Fierders binne der oargels fan him yn Haren, Damwâld, Roan, Tsjom, Wassenaar. Grutte ynstruminten fan him stean yn Harns (1776) en Boalsert (1781). Ek as restaurateur en ombouwer fan ynstruminten hat Hinsz tige warber west. Sa hat er it Rêchwurk fan it oargel yn de Martinitsjerke yn Grins (1730) en fan it oargel yn de Herfoarme tsjerke fan Peize (1758) boud. It sierwurk fan syn oargels waard ûnder oaren dien troch de byldsniër Casper Struiwig.
Faaks is it grutte oargel yn de Bovenkerk te Kampen (1744) syn meast yndrukmeitsjende wurk. Dit oargel is wat piipwurk oangiet fral in fúzjeoargel. In protte pipen binne âlder as Hinsz. Der sit piipwurk yn fan in oar bekend oargelbouwerslaach út de 17e iuw, de famylje Slegel, mar ek fan in grut tal oargelbouwers fan foar en nei Hinsz.
Liguerje
Liguerje (Italjaansk: Liguria; Liguerysk: Ligûria) is in regio dy't oprjochte waard yn 1859. De regio leit oan de kust fan it noardwesten fan Itaalje en de op twa nei lytste. It grinzet yn it westen oan Frankryk, en oan de Italjaanske regio's Piëmont yn it noarden en yn it easten Emilia-Romagna en Toskane. De namme Liguria komt út de pre-Romeinske tiid.
Liguerje leit oan de Golf fan Genua, dat in part is fan de Ligueryske See, wat wer it noardlikste stik is fan de Middellânske See.De kuststripe wurdt ek wol de Ligueryske kust neamd. In oare namme is de Italjaanske of blommeriviêra, dêr't tal fan aardige kustplakjes lizze.
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 2008
200px|thumb|right|200px|It Olympyske Hockeystadion fan Peking 2008
De Olympyske Spullen fan de XXIXe Olympiade waarden fan 8 oant en mei 24 augustus 2008 hâlden yn Peking, de haadstêd fan Sina. It hockey hie plak yn it Olympic Green Hockey Field.
Sherida Spitse
Sherida Spitse (bynamme: It Spitske; Snits, 29 maaie 1990) is in Frysk fuotbalster.
Bernetiid en oplieding
Doe’t Sherida fiif wie rekke se foar it earst de fuotbal oan. Doe spile se by V.V. Sneek by de jonkjes as iennichst famke. Mar se moest fan har âlden earst har swimdiploma helje, sei se yn in ynterview mei it Jeugdjournaal. Se is begûn mei it fuotbaljen om’t it fuotbaljen yn har famylje siet. Op in stuit krige se dêr yn it jongesteam de oanfierdersbân om har earm. Oant har sechstjinde hat se by dy klub fuotballe.
Houlik en gesin
Sherida krige yn 2011 in relaasje mei Jolien van der Tuin. Yn 2018 troude se mei har, mei dy frou hat Sherida in soan Jens en in dochter mei de namme Mila. Beide bern ha de efternamme Spitse krigen. Har frou, Jolien, is befallen fan harren soan yn 2017. Se is yn 2020 befallen fan de dochter.
Oare wichtige perioade út har libben
Doe't se 16 jier wie, yn 2006, debutearre se yn it Nederlânsk alvetal. Op dit stuit spilet se dêr noch altyd by: se is no oanfierder fan dat frouljusteam. Neidat se by VV Sneek spile is se ûntdutsen en hat se yn 2007 har debút makke by SC Hearrenfean. Dêr hat se oant 2012 fuotballe. Dêrnei hat se in transfer makke nei FC Twinte, se hie der in kontrakt tekene foar twa seizoenen. Yn 2014 is se nei it bûtenlân ta gien, de klub dêr ‘t se doe hinne gong is is LSK Kvinner FK yn de Toppserien. Dit is in topklub út Noarwegen. Mei dy klub had se trije kear de kompetysje wûn en trije kear de beker. Yn 2018 gie se wer nei FC Twinte, mar nei 1 jier is se wer nei Noarwegen gien om’t har âld-coach har wer opbelle. Yn stee fan de foarige Noarske klub gie se no by Vålerenga fuortbaljen. Dêr is se mei har team 2e wurden yn de kompetysje en hawwe se meidien oan de Champions League. Yn 2021 is se weromgien nei Nederlân en spilet se anno 2023 by Ajax.
Karriêre
Sherida Spitse hat fan 2006 ôf oant no altyd by de seleksje foar it Nederlânsk frouljusteam sitten. Underwilens hat se mear as 200 ynterlâns op har namme stean. Dat is in rekôr. Ek is se al meardere jierren oanfierder fan dat frouljusalvetal. Se is benammen bekend wurden as oanfierder fan it Nederlânsk alvetal dat yn 2017 Europeesk kampioen waard en by it WK dêrnei 2e waard.
Fort Sumter
thumb|250px|Bombardemint fan Fort Sumter Fort Sumter, yn de haven fan Charleston, Súd-Karolina, is it plak dêr't de Amerikaanske Boargeroarloch begûn, yn de slach om Fort Sumter fan 12-13 april 1861.
Fort Sumter is neamd nei generaal Thomas Sumter, in held út de Amerikaanske Revolúsje. It fort waard boud nei de Oarloch fan 1812 as ien yn in rige fortifikaasjes lâns de súdlike kust fan de Feriene Steaten. De bou begûn yn 1829 en wie noch net foltôge yn 1860, doe't it drama begûn. 70.000 ton granyt waard oanfierd fanút Nij Ingelân om in fûnemint te meitsjen op in sânbank yn de yngong nei de haven fan Charleston. It fort hie fiif siden, hie bakstienen muorren fan 1,5 meter dik, wie sa'n 60 meter lang en stie 15 meter boppe it leechwetter-punt. It wie ûntwurpen om 650 man en 135 kanonnen yn trije dagen te hûsfestjen, mar safolle hawwe der nea yn it fort west.
1861: Begjin fan de boargeroarloch
Op 26 desimber 1860, fiif dagen neidat Súd-Karolina him ôfskieden hie fan de Feriene Steaten, ferliet U.S. Army majoar Robert Anderson it ûnferdigenbere Fort Moultrie en brocht syn twa kompanjys (85 manskippen) fan de 1st U.S. Artillery oer nei Fort Sumter. Yn de moannen dêrnei waarden werhelle oproppen troch de súdlike brigadegeneraal P.G.T. Beauregard ta kapitulaasje negearre, wylst Noardlike pogingen om it garnizoen te befoarriedzjen mislearren.
Nasjonaal monumint
Yn 1948 krige Fort Sumter, ta erkenning fan syn betsjutting yn 'e Amerikaanske skiednis, de status fan in nasjonaal monumint: Nasjonaal Monumint Fort Sumter. It fort is tsjintwurdich in museum dat foar it publyk te besichtigjen is.
Fiona Shaw
Fiona Shaw, wiere namme Fiona Mary Wilson, OBE (County Cork, Ierlân, 10 july 1958) is in Iersk teäter- en filmaktrise en regisseur.
Biografy
Shaw is in dochter fan in eachdokter en in natuerkundige. Sy studearre drama oan de Royal Academy of Dramatic Art yn Londen. Sy spilet geregeldwei yn it Londenske West Endteäter, hoewol't sy faaks by it grutte publyk fral bekend is fan har rol as Petunia Duffeling yn de Harry Potter-films. Yn 2001 waard har de Oarder fan it Britske Ryk útrikt.
Shaw is wat romantyk oanbelanget yn ferbân brocht mei aktrise Saffron Burrows. Beide aktries hawwe hjir gjin kommintaar op leverje wolt.
Basiliuskatedraal
thumb|right|200px|Basiliuskatedraal
De Basiliuskatedraal is ien fan de meast ferneamde gebouwen fan Moskou en stiet oan it Reade Plein. De bou sette útein yn 1552 yn opdracht fan tsaar Ivan de Ferskriklike en duorre oant en mei 1561. Reden foar de bou wie de oerwinning fan de Russen op de Tartaarske stêd Kazan. De arsjitekt hat nei alle wierskyn Posnik Jakowlew west. It ferhaal giet dat him, yn opdracht fan de tsaar, de eagen útstutsen binne om sa foar te kommen dat de arsjitekt ea wer sa'n moai gebou meitsje soe.
Offisjeel hiet it gebou de Maria-Foarspraak Katedraal, mar it is ferneamd as Basiliuskatedraal, nei de "hillige dwaas" Wassili, dy't dêr begroeven leit. It monumint is neffens de tradisjonele Russyske houtarsjitektuer boud. Net earder as yn 1670 binne de sipelfoarmige koepels beskildere yn ferskate kleuren, dêrfoar wie it gebou wyt mei goudkleurige koepels.
De katedraal is in wichtich plak foar Russysk-Otterdokse leauwenden.
Baltasar Oomkens fan Esens
thumb|right|De Junker-Balthasar-Brunnen yn Esens Baltasar Oomkens fan Esens († 1540) wie in East-Fryske haadling fan Esens, Wittmund en Stedesdorf dy't hearske oer Harlingerlân. Hy stoar by de belegering fan syn kastiel yn Esens. Hy waard troch syn neifolgers as de lêste wiere Fryske frijheidsstrider beskreaun, hoewol't guon syn, sa't it like, net te sêdzjen nocht oan geweld ôfkarden.
Biografy en skiednis
Baltasar Oomkens fan Esens wie de soan fan Hero Oomkens fan Esens, Hear fan Harlingerlân, en Armgard Grevinne fan Aldenboarch. De familie Oomkens hâlde ta yn East-Fryslân en yn it (Fryske) Oldambt yn de Grinzer Ommelannen.
Balthasar laat it ferwar fan de frije East-Fryske aristokrasy tsjin de protestantske famylje Sirksena, dy't besocht East-Fryslân ûnder har namme te ferienjen. Baltasar en syn heit bleaune trou oan de Katolike Tsjerke.
Troch Balthasars ferset bleau Harlingerlân in frije provinsje mei eigen rjochtsfoech oant it yn 1744 oan Freark de Grutte fan Prusen kaam troch fererving.