cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
X-wjukjager
X-wjukjagers wurde yn it Star Wars-universum produsearre troch de Incom Corporation. Yn 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy binne sokke tastellen, yn 'e foarm fan it model T-65B, yn gebrûk by it Rebelleferbûn yn syn striid tsjin it Galaktysk Keizerryk. Sa wurde se yn 'e films Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) en Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983) ynset om ôf te weven mei de beide Deadsstjerren dy't it Keizerryk bout. Begjinnend mei de film Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015) wurdt in nij model X-wjukjager yntrodusearre, de T-70, dy't in promininte rol spilet yn 'e Star Wars-ferfolchtrilogy. Dêryn wurdt dat tastel troch it Ferset ynset yn 'e striid tsjin 'e Earste Oarder. Yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: Resistance (2018) wurdt noch wer in nijer model brûkt, de T-85.
De X-wjukjager waard yntrodusearre yn Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, de ferboeking fan 'e earste Star Wars-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. It tastel ûntjoech him al rillegau ta ien fan 'e populêrdere eleminten fan Star Wars en waard dêrom fia merchandising ek as boartersguod ferkocht. De X-wjukjager waard oarspronklik troch special effects-technikus Grant McCune ûntwurpen op basis fan sketsen dy't tekene wiene troch Colin Cantwell. It tastel krige mei opsetsin in folle 'tradisjoneler' oansjen as de folslein futuristyske TIE-jagers fan it Galaktysk Keizerryk. Foar de opnamen fan 'e X-wjukjagers yn 'e oaspronklike Star Wars-trilogy waarden miniatueren brûkt, mar ek yn 'e postproduksje tafoege fisuele effekten.
Grutte Priis Formule 1 fan Koreä 2010
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Koreä 2010 yn Yeongam op 24 oktober 2010. It wie de santjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it sirkwy fan Koreä hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen, op it 5,6 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,6 kilometer. It wie de earste GP fan Koreä.
Utslach Grutte Priis
It wie de lêste wedstriid yn de Formule 1 fan Sakon Yamamoto.
Marc Willem du Tour van Bellinchave
|200px|thumb|Marc Willem du Tour van Bellinchave Marc Willem baron du Tour van Bellinchave (Ljouwert, 29 july 1835 - Gorssel, 26 july 1908) wie in Nederlânsk politikus.
Hy wie in konservative Haachse politikus fan Fryske komôf dy't yn de Hofstêd gemeenteriedslid en wethâlder wie. Typyske let-njoggentjinde-iuwske regint mei ferskate funksjes yn de finansjele wrâld, de hofhâlding en op maatskiplik gebiet. As minister fan Justýsje fierde hy it nije Wetboek fan Strafrjocht yn en brocht hy de Begjinselenwet finzeniswêzen ta stân.
Porto-Novo
right|thumb|250px|Grutte Moskee yn Porto-Novo. Porto Novo is de haadstêd en twadde grutte stêd fan Benyn.
De stêd is it ekonomysk sintrum fan de regio. Der wurdt meast palmoalje, katoen en kapok eksportearre.
Porto Novo hie 234.168 ynwenners yn 2005 en yn:
Bjist
Bjist of kolostrum is de earste molke dy't foarme wurdt nei de berte fan in jong sûchdier. Bjist is tsjokker en gieler as gewoane molke en befettet in botte ôfwearstoffen. In sûchdierjong dat krektlyn berne is hat noch gjin ôfwear en hat dus ferlet fan bjist. 75% fan bjistaaiwyt bestiet út immunoglobulines en albumines. Dizze grutte aaiwytketens kinne ornaris net troch de termwand hinne, mar yn de earste 24 oant 36 libbensoeren stiet dizze noch iepen foar dizze stoffen. Troch it hegere gehalte oan sâlt yn 'e bjist wurdt de wurking fan de termen befoardere. Ek befettet de bjist mear fetten, dêr't it krekt berne bist ferlet fan hat foar enerzjy, fitamine A en karoteen. Yn de earste 24 oeren is bjist it rykst oan ôfwearstoffen, wêrnei't it stadichoan ôfnimt ta gewoane molke.
Kowebjist
Bjist fan in ko wurdt ek wol brûkt foar minsklike konsumpsje. Der kin brij, fla fan makke wurde en it kin ek brûkt wurde foar it meitsjen fan pankoeken yn plak fan molke. Bjist moat prottelje, dus krekt net siede. It moat stadichoan waarm makke wurde en mei net siede en te hyt wurde, want oars begjint it te klonterich te wurden. It moat salang it prottelt in soad rierd wurde. Nei in skoftke wurdt de bjist tsjok en by it ôfkuoljen moat der ek rierd wurde. Bjist kin mei sûker of bak iten wurde.
Catherine Zeta-Jones
thumb|Catherine Zeta-Jones yn 2005 Catherine Zeta-Jones, CBE (Swansea (West Glamorgan), 25 septimber 1969) is in Welsk aktrise. Sy wûn yn 2003 in Academy Award foar har byrol as Velma Kelly yn Chicago (2002). Fierders hat syn goed tsien filmprizen op har namme brocht, dêr't in BAFTA Award (foar Chicago) en in European Film Award (foar Entrapment) by binne.
Zeta-Jones troude yn 2000 mei de Amerikaanske akteur Michael Douglas, dy't eksakt 25 jier âlder is as sy. Inkelde moannen foar de brulloft krige sy har earste bern, in soan, dy't yn april 2003 folge waard troch in suske.
Zeta-Jones hat bekendmakke dat sy te lijen hat fan in bipolêre steurnis Teffens is hja in betûft golfer, dy't oktober 2010 spile yn de Star Trophy yn Hainan, Sina.
Tennis op de Olympyske Simmerspullen
100px|right
Tennis is in sport dy't al fan de earste moderne Olympyske Spullen ôf op it Olympyske programma stiet.
Skiednis
It tennis stie fanôf de earste spullen yn 1896 op it programma oant de Spullen fan 1924 yn Parys. Dêrnei ferdwûn it fan it programma om tidens de Spullen fan 1968 yn Meksiko wer efkes werom te kommen op it programma. Pas fanôf de Spullen fan 1984 yn Los Angeles wer werom te kommen op it programma fan de Simmerspullen. Tidens de Spullen fan 1908 en 1912 waard der op sawol in binnenbaan as op in bûtenbaan tennist. Al fanôf de Spullen fan 1900 stiet it tennis ek foar de froulju op it programma.
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it tennis medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Mittelsaksen (Landkreis)
Mittelsaksen is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saksen en hat 324.904 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 2008.
Nijdam (redens)
left| thumb|Nijdam redens thumb|fabrikaazje thumb| thumb| Nijdam wie in reedfabryk dat yn 1896 begûn yn Drylts doe't Hotse Nijdam (1866-1937) mei it meitsjen fan redens út ein sette. Hotse wie timmerman dy't winterdeis reedhouten makke as byfertsjinste. Soks waard yn dy tiid folle faker dien, de fraach nei redens wie te lyts om fan rûn te kommen. Ynearsten waarden de 'houtsjes' oan smidten yn de omkriten levere, mar letter waarden de rôlen omkeard.
Yn 1918 ferhuzet de Hotze mei syn frou Pytsje nei It Oranjewâld mei harren fjouwer soannen, Gerrit (1897-1981), Jan (1899-1958), Simon (1905-?) en Klaas (1916-1980). Nijdam hat safolle wurk dat Hotze him taleit op it meitsjen fan reedhouten. Reedhouten binne de twa houten dielen fan in pear redens dêr't de izers ûnder setten waarden en Nijdam neamt himsels dan reedfabrikant. Nei syn ferstjerren yn 1937 geane syn frou en twa soannen Simen en Klaas troch mei it bedriuw. As Simen wat oars dwaan giet nimt Klaas it bedriuw oer. De tredde soan Jan wurket earst op Nijbrêge en op It Hearrenfean by in baas mar wurdt yn 1925 klompmakker op Nes yn Akkrum. Hy makket dêr earst ek reedhouten by mar rjochtet yn 1934 in eigen reedfabryk op, mar lit de izers taleverje. Syn heit -en letter broer Klaas- wurde dan syn konkurrinten. Sa binne yn Akkrum dus twa reedfabrykjes, it bedriuw fan heit Hotse en dat fan syn soan Jan. Yn 1942 wurdt Jan syn broer Klaas kompanjon. Se begjinne tegearre in nije saak mei de masines fan heit Hotze ûnder de namme Firma Gebr. Nijdam & Zn v/h H. Nijdam & Zn. Mar yn 1946 treedt Klaas út en wurket dêrnei thús as houtbewurker. Der wurde ferskate soarten redens makke, Fryske modellen (wêrûnder de keninginnereed) mar ek Hollânske swierredens. It Nijdam fabryk levert dan ek oan bedriuwen as V&D en De Bijenkorf. Wyls is ek Jan syn soan Tjitze yn de saak komd en dy nimt yn 1958 it bedriuw oer.
Tjitze begjint yn 1964 mei in eigen smidte en makket ek hege noaren en keunstredens. De izers fan de houten redens waarden stimpele mei it merk J. Nijdam Akkrum, mar soms waard de J weilitten of de ij as y skreaun. Goedkeape redens of op de houtsjes in etiket mei 'Friesch fabrikaat' of yn de izers in stimpel mei 'Friese schaats'. Yn de izers fan de noaren stie it stimpel N.S.A. en in typenamme as Meteor, JongensNoor en Junior. Yn de keunstredens stie Gracia yn kombinaasje mei it figuerke fan in keunstrydster. Yn it topjier 1964 wurde 148.000 pear houten redens makke en ealwei de santiger jierren binne tritich man yn tsjinst en makket dan sa'n 1500 redens wyks. Dêrnei komme der net folle strange winters mear en de magazinen komme fol redens te lizzen, sadat in tal wurknimmers dien krijt. As it yn 1976 wer fûl friest en der wer in soad riden wurdt is dy foarried yn in pear wike tiid ferkocht. Yn 1976 beslút Tjitze om allinnich noch mar redens te meitsjen foar reedleveransier Zandstra.
Hotze syn âldste soan Gerrit is de twadde soan dy't in eigen bedriuw begjint. Hy wurke fan 1918 - 1924 by de plysje yn De Haach en komt yn 1924 by syn heit oan it wurk. In jier letter komt er by in timmerman yn Grou. Yn 1929 ferhuzet er nei It Oranjewâld. Neist syn wurk as timmerman is er ek pensionhâlder, fotograaf en makket nei 1930 krektas syn broer reedhouten. Yn 1935 krijt Gerrit in eigen reedfabryk en wurkpleats oan de Wilhelminawei om sels ek izers smeie te kinnen.
Ein
thumb|Nijdam Nei in juridyske striid yn de fyftiger jierren mei Gerrit de offisjele merknamme Nijdam tawiisd, Jan levert dan it merk N.S.A. (Nijdam Schaatsen Akkrum). Nei de oarloch pakt Gerrit de redensproduksje wer op en ferkeapet se earst ûnder it merk GHN. Hy deponearret it merk 'Nijdam' en yntrodusearret ek merken as Madijn (anagram fan Nijdam) en Paspoort. De houten noaren krije de typeoantsjutting Condor.
Nei de oarloch begjint it reedmeitsjen wer mar nimt dochter Coosje Nijdam mei har man Koos Woortman de direksje oer. De hannel yn wintersportartikels wurdt haadsaak, benammen omdat de ferkeap fan redens te ôfhinklik fan winters wie en yn 1968 komt oan de eigen produksje fan redens in ein. It bedriuw fiert no in tal bûtenlânske merken enset op merkleaze redens it etiket 'Nijdam Racer'. Yn 1978 nimt Borsumij Wehry N.V. it bedriuw oer. Dat ferkeapet de wintersporttakke en yn 1996 komt de merknamme yn hannen fan Schreuders Sport International.
Keith Allen
thumb|Keith Allen thumb|Keith Allen op it poadium yn 2009 Keith Philip George Allen (Swansea, 2 juny 1953) is in Britsk komyk, akteur en presintator. Hy is de heit fan sjongster Lily Allen.
Akteur
Yn 2000 spile er mei yn twa toanielstikken fan Pinter.
Yn 2001 en neifolgjende jierren siet er yn tal fan Britske searjes, sa as Murder in Mind, Black Books, Bodies en Robin Hood.
Muzyk
Ein jierren 70 wie Allen lid fan de Londenske punkband The Atoms en letter fan de gelegenheidsgroep Fat Les en skreau mei oan New Order har Britske nûmer 1-hit, "World In Motion". Hy trede ek út en troch mei dy groep op.
Privee
Allen seit sels (desimber 2007 yn it BBC autoprogramma Top Gear) dat er seis bern hat by fjouwer ferskillende froulju. Hy hat twaris troud west, mei Nira Park en Alison Owen en hie ûnder oaren ferhâldingen mei Julia Sawalha en Tamzin Malleson. Mei de lêste krige er in dochter, Teddie, berne yn 2006. Sjongster Lily Allen is syn dochter út it houlik mei Alison Owen. Keith is fûleinich supporter fan de Londense fuotbalklup Fulham FC en wie belutsen by ferskate temasongs wat fuotbal oanbelanget.
Andries Gaastra (1940)
Andries Gaastra (It Oranjewâld, 1940) is in ûndernimmer, direkteur en ûntwerper fan fytsen. Hy is in pakesizzer fan Andries Gaastra de oprjochter fan fytsfabryk Batavus.
Gie neide IVA yn Driebergen en studearre bedriuwskunde yn Dútslân en learde dêr syn frou Marion Kowallik kennen. Kaam yn 1967 by Batavus, mar doe't syn heit yn 1974 Batavus ferkocht begûn Andries foar himsels. Ferliet Batavus yn de jierren santich en begûn in eigen fytsfabryk: Koga Miyata. Letter waard de namme Koga, 'Ko' stiet foar Kowallik en 'Ga' foar Gaastra en Miyata is de namme fan de Japanske framebouwer. Yntrodusearre it fytsmerk Giant op de Europeeske merk en waard ymporteur foar Nederlân foar it merk fan fytsûnderdielen Shimano. Ferkocht yn 1992 syn saaklike belangen oan Accell en ferhuze nei West-Vancouver yn Kanada. Begûn dêr mei it ûntwerpen fan in noflik sittende fyts foar senioaren, de Sofabike. De ferbettere ferzje dêrfan, de Balance, krige yn 2012 de priis 'Goed Industrieel Ontwerp'. Dy fyts wurdt makke troch de konkurrint fan Batavus: Gazelle yn Dieren. Op de Balance sit in patintearre fining fan Gaastra, wêrby't in trepleas ferskober seal foar elke fytser de goede hâlding fan de fytser oplevert en deat wylst it fytsfabryk mar ien framemaat hoecht te meitsjen.
Syn soan Gerrit Gaastra bout en ûntwerpt de fytsen Idworx en Gaastra fytsen.
Simke Kloosterman
thumb|250px|De grêven fan Simke Kloosterman, har heit (r) en pake en beppe yn Twizel Simke Kloosterman (Twizel, 25 novimber 1876 - Ljouwert 5 desimber 1938) wie in Frysk skriuwster en dichter.
Kabinet fan Nederlân
It kabinet fan Nederlân bestiet út alle ministers en steatssekretarissen fan it sittende regear. In kabinet wurdt altyd ferneamd nei de minister-presidint, op deselde wize as it hjoeddeistige kabinet-Rutte IV. De leden fan it kabinet komme gear yn de ministerried, alhoewol’t allinnich de ministers stimrjocht hawwe. Steatssekretarissen moatte útnoege wurde om diel te nimmen oan it petear.
Simke Kloosterman
Biografy
Simke Kloosterman wie iennich bern fan de Fryske dichter Jan Ritskes Kloosterman. Nei de Hofskoalle yn Ljouwert gie se nei in partikuliere skoalle yn Grins en in kostskoalle yn Wyk by Duerstede
Simke debutearre yn it Nederlânsk yn De Hollandsche Lelie, mar skreau neidat der yn 1898 wurk fan har opnommen wie yn Sljucht en Rjucht allinnich noch yn it Frysk. Yn earsten ek ûnder in skûlnamme, 'In Frysk famke'. Lyryske en aristokratyske ynstelling.
It hûs dêr't se altyd wenne, is neffens har testamint oergien nei in stifting dy't it Simke Kloostermanhûs yn stân hâldt. Dêr is in soad ynformaasje oer har libben en har wurk. Mei de Simke Kloosterman Rintocht yn Twizel wurdt ek omtinken jûn oan de skriuwster.
Yn Twizel wurdt om de trije jier de Simke Kloostermanpriis útrikt foar it bêste berne- en jeugdboek.
Yn 2023 ferskynde fan Phillipus Breuker in wiidweidige biografy fan Simke Kloosterman mei de titel De keunst as útwei.
Douwe Kalma hie al earder (in ûnfoltôge) biografy skrean. De biografy fan Breuker pleatst de skriuwster yn it ramt fan har famyljeskiednis en hy ûntrafelt wêrom't se keas foar in bestean als skriuwster in het Frysk.
List fan boargemasters fan Kollumerlân
list fan boargemasters fan Kollumerlân fan 1872.
Lytssân 32
thumb|Lytssân 32 It Lytssân 32, boud yn 1829, is ien fan de ryksmonuminten oan it Lytssân yn de binnenstêd fan Snits.
It gebou is sûnt jier en dei yn gebrûk troch Widdo Joustra. Bysûnder oan it gebou is it listwurk fan de yngong, de grutte seisrútsfinsters en hege ferdjippng ûnder skylddak. It ynterieur fan in pân, mei drankoargel, is noch yn orizjinele steat.
De Snipperij
thumb|De Snipperij De Snipperij is in buorskip yn de gemeente Westerkertier fan de provinsje Grinslân. Hy leit tusken Noardwyk en Kornhorn. Hy is net folle mear as in dearinnend paad dat heaks stiet op de trochgeande dyk fan Mearum nei Gruttegast. De buorskip leit yn it lytsskalige kûliselânskip dat typearjend is foar dit diel fan de provinsje.
De oarsprong fan de namme fan de buorskip is ûnwis. De namme soe ferwize nei de fûgel snip (strânrinner), mar der is ek in teory dy't ferwiist nei de famylje Snip dy't fanâlds út dizze kontreien komme soe. Westlik fan de útbuorren lizze de Snipspoel en de Wit's Reed. Boppedat soe de namme besibbe wêze oan it wurd "snipperje" of "snippelje" (yn lytse stikjes snije), wat tsjut op smelle stripen lân.
Mûne
Yn De Snipperij waard yn 1866 in lytse bultmûne boud mei in flecht fan sa 'n 15,50 meter. Dy nôtmûne waard yn 1886 eigendom fan T. Valk dy 't de mûne yn 1900 ferheegje liet ta in stellingmûne. De mûne stie yn dy tiid bekend as de Ebenhaëzer. Letter waard de mûne ek wol oantsjut as mûne "De Valk". De mûne waard yn 1903 foarsjoen fan in motor wêrnei't de mûne yn 1916 ûnttakele waard. Wol is de ûnderbou fan de mûne noch oanwêzich.
Curringhepad
Westlik fan De Snipperij waard yn 1997 in gebiet oankocht troch Steatsboskbehear. Dat soe yn 2001 oerdroegen wurde oan it doarp Kornhorn dat ferantwurdlik is foar de ûntwikkeling fan it gebiet. It sa ûntstiene "Curringheveld" hat twa kuierrûtes dêr't it " Curringhepad" fan ek troch De Snipperij rint. De Polmalaan dêr 't de barrens om IJje Wijkstra hinne him ôfspilen leit ek op de rûte.
Noardfrysk Ynstitút
It Noardfrysk Ynstitút (Noardfrysk: Nordfriisk Instituut) is it algemiene wittenskiplik sintrum en de taalakademy fan it Noardfryske taalgebiet yn 'e Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. Dizze organisaasje docht ûndersyk nei de taal, kultuer en skiednis fan Noard-Fryslân. Hoewol't it Noardfrysk Ynstitút him benammen dwaande hâldt mei de Noardfryske taal, skinkt it ek oandacht oan de oare taalfoarmen dy't yn Noard-Fryslân sprutsen wurde: it Nederdútsk, it Dútsk, it Deensk en it Súdjutske dialekt.
List fan planetoïden 26701-26800
Dit is in list fan planetoïden 26701-26800.
Noardfrysk Ynstitút
Skiednis
It Noardfrysk Ynstitút waard yn 1965 oprjochte, en is fêstige yn Bredstedt (Noardfrysk: Bräist), dêr't it oarspronklik in pân oan de Osterstraße besette, mar yn 1990 ferhuze nei de eardere Volksschule oan 'e Süderstraße 30. De ynstelling wurdt bestjoerd troch de Verein Nordfriesischer Institut ("Feriening fan it Noardfryske Ynstitút"), dy't likernôch 860 leden hat en al bestiet sûnt 1948. Lange tiid stie de Sweedske taalkundige Nils Århammar oan it haad fan it Noardfrysk Ynstitút, mar yn 1992 waard dyselde ôflost troch Thomas Steensen.
Yn 2011 joech it Noardfrysk Ynstitút in kanon fan de Noardfryske kultuer út, mei de titel Heimat Nordfriesland: Ein Kanon Friesischer Kultur. Foar it boek wie in protte ûndersyk ferrjochte, en ek wie der ûnder de Noardfriezen in grutte enkête ôfnommen.
Aktiviteiten
It Noardfrysk Ynstitút hat in eigen biblioteek en argyf fan 15.000 boeken en 70.000 artikels, wêryn't benammen Noardfrysktalige wurken sammele binne, hoewol't ek Nederdútske, Dútske en Deenske teksten byinoarfandele binne dy't oer Noard-Fryslân geane. Jiers wurde dêr sa'n 500 nije publikaasjes oan tafoege. Fierders hat it Noardfrysk Ynstitút de Jan Tjittes Piebenga-bibleteek yn besit, wat de grutste samling Westerlauwersk-Frysktalige teksten bûten Nederlân is.
Boppedat hat it Noardfrysk Ynstitút – fia de Verein Nordfriesischer Institut – yn 'e mande mei de Noardfryske Feriening, de Friisk Foriining, de Heimatbund Landschaft Eiderstedt en de gemeente Hilgelân sitting yn 'e Noardfryske Ried (Noardfrysk: Frasche Redj of Freeske Räid). Dat is in organisaasje dy't him ynset foar it behâld fan 'e Noardfryske taal, kontakten mei oare minderheden yn Dútslân ûnderhâldt en dy't de Noardfryske seksje fan 'e Grutfryske Ried foarmet.
Jaws (franchise)
Jaws (Ingelsk foar "Kaken") is in Amerikaanske horrorfilmfranchise dy't yn 1975 úteinsette mei de ferneamde film Jaws, fan regisseur Steven Spielberg. De film, basearre op 'e roman mei deselde namme fan Peter Benchley, giet oer in reuseftige wite haai dy't de bewenners en toeristen op in fakânsje-eilân terrorisearret. Jaws wie in reuseftich kritysk sawol as kommersjeel súkses, dat yn ien klap de reputaasje fan Spielberg fêstige as ien fan 'e meast foaroansteande regisseurs fan Hollywood. Neitiid waarden trije troch de filmkritisy hieltyd minder wurdearre ferfolchfilms makke. Op 'e filmsearje waarden letter ferskate fideospultsjes basearre.
Jaws (film)
Yn Jaws begjint in reuseftige, minskeslinende wite haai de bewenners en toeristen op it (fiktive) Amerikaanske fakânsje-eilân Amity, foar de kust fan Nij-Ingelân, te terrorisearjen. De pleatslike kommissaris fan plysje Martin Brody (Roy Schneider) giet der mei de help fan marine biolooch Matt Hooper (Richard Dreyfuss) en de profesjonele haaiejager Quint (Robert Shaw) yn in boat op út om mei it bist ôf te weven. It blykt lykwols noch net ta te fallen om dat foarinoar te krijen.
Jaws waard regissearre troch Steven Spielberg nei in senario fan Peter Benchley en Carl Gottlieb op basis fan 'e roman mei deselde namme fan Benchley. De film gie op 20 juny 1975 yn premiêre, en brocht $472 miljoen op tsjin in budget fan $9 miljoen. Jaws foarme de trochbraak as regisseur fan Spielberg en in ûnbidich sawol kritysk as kommersjeel súkses foar filmstudio Universal Pictures.
Jaws 2
Yn Jaws 2 dûkt der in nije minskeslinende wite haai op by Amity, en moat kommissaris Martin Brody (Roy Schneider) op 'e nij fanwegen komme. Dêrby wurdt er tsjinwurke troch boargemaster Larry Vaughn (Murray Hamilton), dy't bang is foar in delgong yn 'e ynkomsten út it toerisme as bekend wurde soe dat Amity op 'e nij teheistere wurdt troch in minskeslinende haai. As Brody syn soan Mike (Mark Gruner) lykwols in ferbod fan syn heit negearret en dochs mei syn maten út te silen giet, is Brody dejinge dy't de groep bern fan 'e haai rêde moat.
Jaws 2 waard regissearre troch de Frânske filmmakker Jeannot Szwarc nei in senario fan Carl Gottlieb en Howard Sackler. De film gie op 16 juny 1978 yn premiêre, en brocht $208,9 miljoen op tsjin in budget fan $30 miljoen.
Jaws 3-D
Jaws 3-D folget Mike Brody (Dennis Quaid) en syn jongere broer Sean (John Putch), de soannen fan kommissaris Brody, yn in ûnderwetterferdivedaasjepark mei tunnels en lagunes yn Floarida. Wylst it park risselwearret foar de iepening kringt in jonge wite haai der út 'e see wei binnen en liket in rige oanfallen te dwaan op 'e wurknimmers fan it park. As de jonge haai lykwols ienris fongen is, docht bliken dat in twadde, folle gruttere, wite haai ek it park ynkrongen is en eins ferantwurdlik is foar de oanfallen.
Jaws 3-D waard regissearre troch Joe Alves nei in senario fan Carl Gottlieb en Richard Matheson. De film gie op 22 july 1983 yn premiêre, en brocht $88 miljoen op tsjin in budget fan $18 miljoen.
Jaws: The Revenge
Jaws: The Revenge giet oer Ellen (Lorraine Gary), de widdo fan 'e hommels oan in hertoanfal beswykte Martin Brody. Nei't har jongste soan Sean (Mitchell Anderson) omkomt by in haaie-oanfal, ferfart Ellen nei de Bahama's, dêr't har âldste soan Mike as marine biolooch wurket. Dêr kriget hja in relaasje mei de piloat Hoagie Newcombe (Michael Caine). De haai dy't Sean deade hat, folget Ellen lykwols nei de Bahama's, ek al komme wite haaien dêr fan natuere net foar. Nei't de haai in wraam docht op Thea, de fiifjierrige beppesizzer fan Ellen, set sy ôf op in boat om foar iens en foar altyd mei it bist ôf te weven.
Jaws: The Revenge waard regissearre troch Joseph Sargent nei in senario fan Michael de Guzman. De film gie op 17 july 1987 yn premiêre, en brocht $51,9 miljoen op tsjin in budget fan $23 miljoen. Jaws: The Revenge wurdt troch filmkritisy gauris beskôge as ien fan 'e minste films dy't ea makke is.
Oare films
De ynfloed fan benammen de earste Jaws-film op 'e Amerikaanske filmyndustry wie tige grut, en geandewei de 1970-er en 1980-er jierren waarden in protte oare films oer minskeslinende bisten makke dy't op Jaws ynspirearre wiene. Men kin dan tinke oan Grizzly, Mako: The Jaws of Death, Orca, Eaten Alive, Piranha, Barracuda, Alligator en Great White. De film Cruel Jaws, ek bekend as The Beast, en yn guon lannen en territoaria oanpriizge as Jaws 5: Cruel Jaws, waard berucht om't er net inkeld fierhinne it ferhaal fan Jaws stiel, mar ek yllegaal bylden út 'e earste trije Jaws-film yn syn filmmontaazje opnaam.
Eastlike fjildmûs
Fersprieding
De eastlike fjildmûs komt op 'e Balkan foar yn Albaanje, Grikelân, Masedoanje, Kosovo, Montenegro, Servje, Bulgarije, Turkije en Roemeenje. Yn East-Jeropa hearre fierders Moldaavje, de Oekraïne, Slowakije en Ruslân ta syn ferspriedingsgebiet, wylst er yn Noard-Jeropa foarkomt yn súdlik Finlân en dielen fan it Skandinavysk Skiereilân. Bûten Jeropa libbet er ek yn Lyts-Aazje en Iraan. Op 'e Noarske eilannegroep Spitsbergen, yn it Noardpoalgebiet, is er oanwêzich as in by fersin troch de minske yntrodusearre eksoat.
Skipstimmerwerf "De Hoop"
De Skipstimmerwerf "De Hoop" yn Warkum is in yn 1693 stichte skipswerf, lizzend by de skutslûs dêre.
Eastlike fjildmûs
Uterlike skaaimerken
De eastlike fjildmûs hat trochinoar in kop-romplingte fan 10½ -12¾ sm, mei in sturtlingte fan 3⅓-5¼ sm en in gewicht fan 25-46 g. Hy is dreech te ûnderskieden fan gewoane fjildmûs (Microtus arvalis). It ferskil sit him yn 'e geslachtsdielen, de siedsellen en it tal gromosomen. Teffens is de eastlike fjildmûs wat grutter as de measte ûndersoarten fan 'e fjildmûs.
Blaujurkflinters
right|300px|thumb|[[Ikarusblaujurkje]] right|300px|thumb|[[Caleta caleta]] right|300px|thumb|[[Tarucus plinius]] right|300px|thumb|[[Scolitantides orion]]
right|300px|thumb|[[Jamides celeno]] right|300px|thumb|Glaucopsyche alexis right|300px|thumb|Everes comyntas De Blaujurkflinters (Polyommatinae) binne in ûnderfamylje yn de famylje fan de Reachwjukflinters (Lycaenidae).
Sjoch ek
thumb|center|400px|
Skipstimmerwerf "De Hoop"
Beskriuwing
De skipstimmerwerf "De Hoop" waard yn 1693 stifte troch Juntien Reijnders, neist de doe al besteande skutslûs yn Warkum. Hy liet de timmerskuorre sette, dêr't yn dy tiid koffen en kagen boud waarden. De werf waard yn de 19e iuw fernijd en yn de santiger jierren fan de 20e iuw restaurearre. It kompleks bestiet út in wenning, in hellingskuorre, in timmerwerf en in skipshelling. Op de werf waarden yn de rin fan har bestean benammen houten fiskersskippen boud, lykas "boeiers, blazen, skokkers, aken, tsjalken en skûtsjes". thumb|left|180px|Boerd mei de eigners fan de werf fan 1693 ôf Yn it begjin fan de 20e iuw wreide de destiidske eigener, Ulbe Zwolsman, it bedriuw út mei in izerwerf. Hjir boude hy trije kustfarders, de earste izeren skippen fan Fryslân. Omdat Zwolsman gjin tastemming krige om syn werf út te wreidzjen en omdat ek de skutslûs net fergrutte wurde koe, skeakele Zwolsman dochs wer oer op de bou fan houten skippen. Nei it ferstjerren fan syn soan yn 1973, dy't de werf yn 1942 oernomd hie, drige it hiele kompleks sloopt te wurden. De yngenieur en arsjitekt Reid de Jong, bewenner fan de fjoertoer fan Warkum, wist sloop foar te kommen. Hy ûntwikkele in plan om de gebouwen te renovearjen. De renovaasje barde yn de jierren 1976 en 1977. Dêrnei waard de werf brûkt as reparaasje- en nijbouwerf foar histoaryske skippen. Yn 2009 waard de werf útwreide mei de Blazerhaven, dy't as "museumhaven" brûkt wurdt. Yn de haven leit ûnder mear in noch troch Ulbe Zwolsman boude blazer TX 11 foar in fisker út Teksel. De timmerskuorre soe, neffens de Rykstsjinst foar it Kultureel Erfguod, de âldste noch besteande fan West-Europa wêze.
It hiele kompleks is ûnder mear om de unisiteit fan de timmerloads, de âlderdom en de histoarje, de kompleetheid en de ferwevenheid mei de skiednis fan Warkum erkend as in ryksmonumint.
Eastlike fjildmûs
Hâlden en dragen
Eastlike fjildmûzen binne benammen yn 'e skimerperioaden aktyf. It binne herbivoaren, dy't simmerdeis almeast blêden en stâlen frette, en by 't winter woartels. De peartiid duorret fan maart oant oktober. De wyfkes kinne jiers trije kear in nêst jongen krije.
Mühldorf am Inn (Landkreis)
Mühldorf am Inn is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 110.680 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1939.
Jaws (franchise)
Dokumintêres
Yn 1995 makke Laurent Bouzereau de dokumintêre The Making of Jaws, dy't neitiid as bonusmateriaal tafoege waard oan dvd-edysjes fan 'e earste film. Yn 2009 ferskynde fan 'e hân fan Erik Hollander The Shark is Still Working, in jûnfoljende dokumintêre oer de produksje en de ynfloed fan Jaws út 1975.
Roman
De roman Jaws, fan Peter Benchley, dy't yn febrewaris 1974 útkaam, stie oan 'e basis fan 'e Jaws-franchise. De plot fan it boek komt fierhinne oerien mei dy fan 'e earste film, mei't de regisseur en de produsinten it ferhaal sa trou mooglik besochten te ferfilmjen.
Fideospultsjes
De folgjende fideospultsjes op basis fan 'e Jaws-franchise binne troch de jierren hinne ferskynd:
Fidel
thumb|right|Neimakke Memling fidel De fidel wie in foarrinner fan de fioele.
De fidel wie yn de Midsiuwen de sammelnamme foar alle snaarynstruminten. De fidel is út China wei, fia Perzje en Araabje nei Jeropa kommen. De Arabyske namme foar de fidel, rebab, wurdt dêr noch altyd brûkt.
It wie ien fan de meast populêre ynstruminten fan de midsiuwen, en waard brûkt troch trûbadoers en jongleurs fan de 13e oant de 15e iuw. De vielle (Frânske term wurdt ek faak brûkt) is fermoedlik ôflaat fan de lira, in Byzantynsk bûgd ynstrumint dat liket op de Rebab, in Arabysk ynstrumint mei snaren spand tusken in bôge.
Muzikanten dy't harren talizze op âlde muzyk brûke tsjintwurdich somtiden wer orzjinele of nijmakke fidels.
Frysk Simmerpeil
It Frysk Simmerpeil (ôfkoarte FSP) is in nivo- of referinsjeflak dêr't wetterhichten (yn Fryslân) mei fergelike wurde kinne. It peil is gelyk oan it NAP - 66 cm.
Age Jouckes
Age Jouckes (De Knipe?, ±1650 – ?, ?) wie in boer en likepreker by de menistegemeente fan de Grinslanner Alde Flamingen yn De Knipe.
Jouckes waard yn 1687 nei in stimming ûnder de bruorren fanwege 'vreemde opiniën' út de gemeente band. Age Jouckes, dy't de ideeën fan de 'kollegianten' oan blykte te hingjen, foege him doe by de Wetterlânsk menniste gemeente fan It Hearrenfean-De Knipe, dêr't hy yn 1706 noch foar preke. Jouckes is in typysk foarbyld fan it ferfal fan de âlde begjinsels by de strange dopersken.
Longcross Studios
De Longcross Studios binne in studiokompleks yn it Ingelske plak Longcross, yn it greefskip Surrey, likernôch 40 km bewesten de Britske haadstêd Londen, dêr't de opnamen foar films en tillefyzjeprogramma's plakfine. It bedriuw waard yn 2006 oprjochte en is eigendom fan Aviva Investors. Der binne films as War Horse, Skyfall en Thor: The Dark World opnommen.
Skiednis
Yn 'e 2010-er jierren late de opkomst fan streamingtsjinsten as Netflix, Disney+ en Amazon Prime ta it omheech sjitten fan 'e fraach nei nije films en tillefyzjeprogramma's, wat betsjutte dat ek de fraach nei studioromte om dy films en programma's op te nimmen tige by tige tanaam. Yn 2021 sleat Aviva Investors in langjierrich kontrakt mei Netflix om 'e Longcross Studios út te wreidzjen.
Fasiliteiten
De Longcross Studios omfiemje anno 2021 fjouwer grutte soundstages, dy't yn oerflak útinoar rinne fan 1.200 m² oant 4.400 m². Der binne ek acht (lytsere) "meganova"-soundstages, 81 ha oan bûtenterrein, in testwei mei in lingte fan 3,6 km, en in off-roadpaad.
Films
In seleksje fan films dy't alteast foar in diel yn 'e Longcross Studios opnommen binne:
Tillefyzje
Yn 'e Longcross Studios binne ek ferskate tillefyzjesearjes opnommen, lykas Dead Set (2008), Call the Midwife (fan 2012 ôf) en Broadchurch (2015).
Prinses Julianapark (Snits)
thumb|''Julianapark mei sicht op de Dr. Bouwmawei en links de stallingen fan it [[Stasjon Snits|stasjon.]] It Prinses Julianapark, koartwei Julianapark, is in stedspark yn de wyk Stasjonsbuert fan de stêd Snits, dat yn 1909 iepene waard.
Yn it noarden wurdt it park begrinze troch de Willemstrjitte, yn it easten troch bebouwing, yn it suden troch de Stasjonstrjitte en yn it easten troch de Doktor Bouwmawei.
It park is ferneamd nei Juliana fan de Nederlannen en is by gelegenheid fan Har berte stifte. Foarhinne leine de Keninklike Nederlânske Tsiis- en Bûterfabriken oan it park. De bebouwing oan de eastside fan it park draacht de namme Spoarsicht. Oan it park stiet boppedat de Kristlike Grifformearde Tsjerke. It behear fan it park wie earder yn hannen fan Feriening Floralia.
Yn 2000 is het park opnij oanlein.
Wellington (stêd yn Nij-Seelân)
thumb|right|Lizzing Wellington op it Noardereilân
Wellington (Maori: Te Whanganui-a-Tara of Poneke) is de haadstêd fan Nij-Seelân. De stêd leit oan de súdkust fan it Noardereilân oan de Cookstrjitte en is neamd nei de hartoch fan Wellington. It is de op ien nei grutste agglomeraasje fan it lân.
De grutte finansjele ynstellings fan Nij-Seelân binne ferdield oer Wellington en Auckland (dat oant 1865 de haadstêd wie), guon ynstellingen hawwe haadkantoaren yn beide plakken. Wellington is Nij-Seelân syn politike haadstêd. It parlemint en de haadkantoaren fan alle ministearjes binne der ferstige. Wellington wurdt ek faak beskôge as it kultuerele sintrum fan it lân en hat ûnder oaren in film- en teateryndustry fan wrâldklasse, Te Papa (it nasjonaal museum fan Nij-Seelân) en i botanyske tún.
Hea
Hea is in soarte fan feefoer dat bestiet út 'e drûge plantaardige begroeiïng fan greiden. It is foar it meastepart opmakke út gerzen, mar foarhinne sieten der ek in soad oare planten by yn, dy't yn 'e greide tusken it gers groeiden, lykas bûterblommen, reade surk, brânnettels en sels stikels. Tsjintwurdich is dat folle minder it gefal, mei't in protte boeren harren greidlân op 'e nij ynsiedde hawwe, mei as gefolch in monokultuer fan 'e gerssoarte finneraai. Der bestiet ek luzernehea, dat drûge luzerne is. Hea moat net betize wurde mei strie; dat bestiet net út gers, mar út 'e drûge stâlen fan nôt, en wurdt net yn it foarste plak as feefoer, mar as struisel brûkt. Yn 'e moderne feehâlderij is de funksje fan hea fierhinne oernommen troch kuil.
Wellington (stêd yn Nij-Seelân)
Wellington is ferneamd nei Arthur Wellesley, de earste hartoch fan Wellington. De titel fan it hartochdom komt fan de stêd Wellington yn Ingelân. Yn it Maori hat Wellington twa nammen, Te Whanganui-a-Tara doelt op de haven fan Wellington en betsjut de grutte haven fan Tara. De oare namme is Pōneke, dêr't it gebrûk fan ûntmoedige wurdt omdat tocht wurdt dat it gewoan in ferbastering fan in Ingelske bynamme foar de stêd: Port Nick (koart foar Port Nicholson).
Hea
Doel
It meitsjen fan hea is in manear om 'e hâldberens fan meand gers te fergrutsjen. As gers net drûge wurdt, begjint it nammentlik nei ferrin fan tiid te beskimmeljen en dêrnei te ferrotsjen. Trochdat gers drûge wurdt ta hea kin it bewarre wurde foar de winter, as der gjin gers groeit, sadat it fee dan dochs genôch te fretten hat.
Heameitsjen
Hea ûntstiet troch in proses fan in stikmannich stappen. Dat proses makket ûnderdiel út fan 'e ûngetiid, in perioade yn 'e feehâlderij dy't oan 'e ein fan 'e maityd en yn 'e simmer falt en in soad drokte bringt.
Meanen
Men begjint it proses fan heameitsjen troch in stik lân te meanen. Oant de midden fan 'e tweintichste iuw gie dat hânmjittich, mei de seine. Oan it begjin fan 'e meganisaasje fan de lânbou ferskynden der trekkers dy't in soarte fan lange, rjochte seine oan de sydkant hiene, dy't rjochtop set en dellitten wurde koe. Letter kaam de meanmasine yn gebrûk, dy't efter de trekker heakke wurde koe.
Wellington (stêd yn Nij-Seelân)
Demografy
18,5 persint fan de ynwenners fan Wellington is jonger as 15 jier tsjin in nasjonaal trochsneed fan 22,7 persint. Likernôch 8,6 persint fan de minsken is âlder as 65 jier, nasjonaal is dat trochstrings 12,1 persint. Dat Wellington hat in relatyf grut tal arbeidsproduktive ynwenners. Dat komt mei troch de grutte sosjale en kultuerele oplibbing dy't de stêd op 't heden belibbet.
Hea
Meanen
Sokke meanmasinen, mei ferskate rûndraaiende skiven mei fjoerskerpe meskes, wurde ek wol syklomeaners neamd. By ferfier nei it te meanen stik lân stekke se rjocht nei efteren út of omheech, mar foar it meanen wurde se in fearnslach draaid of dellitten, sadat se nei de sydkant útstekke; se meane dan ek net de stripe lân dêr't de trekker oerhinne riidt, mar dy dêr fuort njonken. Meitiid waarden sokke meanmasinen almar grutter, en tsjintwurdich sjocht men faak dat trekkers ek oan 'e foarkant in meanmasine hawwe, dy't dan de stripe lân meant dêr't de trekker sels oerhinne riidt. Sa hat men almar minder wurk fan it meanen.
As it gers meand is, leit it sa't it fallen is. Troch de rûngeande wurking fan syklomeaners ûntsteane dêrby rjochte rigen dy't deselde kant út rinne as dy't de trekker útriidt, mei dêrtuskenyn smelle stikjes "skjinfage" grûn. Sa'n rige farsk meand gers hjit in swee (Nederlânsk: zwade); men seit dan dat it gers "op swee" leit.
Wellington (stêd yn Nij-Seelân)
Demografy
Fan de ynwenners fan Wellington is 85,6 persint fan oarsprong Europeaan. 4,1 persint is fan Maori-komôf en it oerbliuwend part komt fan de eilannen yn de Stille Oseaan en Aazje.
Hea
Skodzjen
Guon fan 'e ierste modellen skodders wiene net folle mear as in hornizontale sylinder mei tsjillen oan 'e úteinen. Yn 'e sylinder siet dan in draaidende as mei útstykjende tinen, dy't gers oan 'e foarkant fan 'e skodder oppakten, it in kear rûndraaiden troch de sylinder en it dan oan 'e efterkant wer útspuiden. Sa'n wurktúch koe lykwols net folle breder wêze as de trekker sels, oars koe it net troch de daam fan 'e greide. Tsjinwurdich hawwe skodders oer it algemien ferskate fertikaal rûndraaiende sirkelfoarmige oanhingsels mei tinen; de bûtensten fan dy oanhingsels kinne omheechklapt wurde, sadat de skodder by ferfier folle smeller is as yn it wurk.
As it gers ienris skodde is, moat it teminsten ien dei en leafst in pear dagen yn 'e sinne lizzen bliuwe te drûgjen. It is mooglik dat men der nochris ien of mear kearen mei de skodder oerhinne giet, om it ûnderste gers nei boppen te heljen, sadat dat noch wat better drûgje kin.
Swyljen
As it gers ienris drûge is, kin men fan hea sprekke. Dan folget it swyljen (Nederlânsk: zwelen), wêrby't it hea wer byinoar harke wurdt. Foarhinne gie ek dat folslein hânmjittich, mei de harke (Klaaifrysk) of riuwe (Wâldfrysk). Tsjintwurdich besteane dêr ek lânbouwurktugen foar dy't efter de trekker kinne. In swylmasine dy't gjin tsjillen hat en dy't oan 'e trekker dus op 'e hef sit, hjit in akrobaat. In (gruttere) swylmasine dy't sels tsjillen hat, is in sprintmaster.
Beide kearen bestiet de swylmasine út in stikmannich (by in akrobaat ornaris fjouwer, by in sprintmaster seis of mear) fertikale rûne tsjileftige ramten fan bûgde izersteaven dy't yn 'e midden oan in as fêstsitte en oan 'e úteinen as tinen útstekke. In akrobaat kin troch de trekkerbestjoerder mei de hef (it hydraulysk systeem fan 'e trekker) yn syn gehiel optild en dellitten wurde, wylst by in sprintmaster allinne de 'swyltsjillen' optild en dellitten wurde. De optilde tastân is foar ferfier nei en fan 'e greide en foar it kearen fan trekker en swylmasine oan 'e ein fan it lân; it dellitten is foar it swyljen.
By it swyljen wurde de hoemannichte gers fan ferskate sweeën op ien lange sliert harke, dy't in wurdze neamd wurdt (ek: wudze, wjirre, wjirze, wjisse; Nederlânsk: zweel). Foarhinne waard it hea ek wol op opers (of oppers) harke, wat lytse bultsjes hea wienen ynstee fan lange trochrinnende slierten. Yn 'e tiid dat alles noch mei de hân dien wurde moast wie dat soms makliker. Tsjintwurdich is it krekt makliker en minder bewurksum om it hea ta wurdzen te swyljen, dat opers sjocht men mar komselden mear.
Ynreinen
It is net de bedoeling dat hea wiet wurdt; dêrom moat der yn 'e ûngetiid soms flink oanbodde wurde om it hea op 'e tiid yn te heljen as der rein foarsein is. As it hea noch yn skodde tastân útspraat oer it lân leit, is rein rampsillich, en is de kwaliteit fan it hea bedoarn. It is justjes better as it hea al op wurdzen leit; teminsten, as der net safolle rein falt dat de hiele wurdze trochweakke rekket, want dan komt it op itselde del. As allinnich de boppekant wat wiet wurdt, kin men it neitiid noch in kear skodzje, en dan falt de skea almeast ta, hoewol't rein yn gjin gefal ideaal is. Foarhinne, doe't it ynheljen folle stadiger gie, sleepte men mei in hynder en in efter it hynder bûne balke it hea wol oan reaken om it tsjin ynreinen te beskermjen. Dat wiene grutte bulten fan ien of mear wurdzen. It ûnderste, drûchste (en dus bêste) hea út sa'n reak waard dan reakhea neamd.
Ynheljen en opslach
Nei it swyljen moat it hea ynhelle wurde. Iuwenlang waarden dêrfoar troch hynders lytsen platte haaiweinen brûkt, dêr't it hea út 'e wurdzen of opers mei de hân op loege waard. Dat waard dien mei heafoarken, wêrby't ien of mear persoanen it hea fan it lân ôf opstieken, en ien persoan op 'e haaiwein der in stevich gehiel fan makke, sadat it ûnderweis nei hûs net wer fan 'e wein ôf rûgele.
Mei de meganisaasje fan 'e lânbou kaam de saneamde ladewein yn gebrûk, in wein mei tichte foar- en sydkanten en almeast in net oer de boppekant hinne spand. Oan 'e foarkant hat sa'n ladewein in horizontale sylinder mei tinen dy't it hea opsiket en nei it binnenste fan 'e wein ta transportearret as men dermei oer in wurdze riidt. De efterkant bestiet út in net om in izeren ramt hinne, en dat ramt kin fan ûnderen iepen, sadat it hea der op it plak fan bestimming út kin. De flier fan in ladewein bestiet út ferskober materiaal dat wol wat wei hat fan in rupsbân dy't yn 'e rjochting fan 'e efterkant beweecht; dêrmei kin de ladewein lege wurde sûnder dat der mankrêft oan te pas komt.
Pakken hea wurde byinoar holden troch twa touwen, de saneamde pick-uptoutsjes, dy't sawol fan himp as fan keunststof wêze kinne. As dy touwen trochsnien wurde, falt it pak útinoar yn in stikmannich platte, geardrukte dielen, dy't de boer brûkt om 'e hoemannichte foer ôf te mjitten dy't oan ien bist jûn wurdt. Sokke gearparste pakjeparten moatte foar it fuorjen eins noch wol even útinoar skodde wurde om it de bisten wat makliker te meitsjen.
In oare mooglikheid wie foarhinne, om it hea mei de ladewein nei de gersdrûgerij te bringen. Dêr waard it troch in behanneling mei hege temperatueren fierder drûge. Drûgerijhea wie dêrom lichter en finer as gewoan hea. It wie ek folle griener, om't it troch de behanneling op 'e drûgerij ûnnedich wie om it lang op it lân drûgje te litten, wêrby't it troch de sinneskyn ferbleekt. Yn 'e drûgerij koe it hea ek fermeald en ta biks (lytse sylinderfoarmige koekjes) parst wurde, de saneamde gersbiks (yn tsjinstelling ta gewoane biks of krêftfoer). Tsjintwurdich binne de measte gersdrûgerijen sletten.
Kwaliteit
Wat jonger it meande gers, wat heger de fiedingswearde. As gers trochsjit (begjint te bloeien), wurdt it hea minder goed te fertarren, mei as gefolch dat it minder gaadlik is foar heechproduktive kij. Foar hynders, oan 'e oare kant, is it krekt better dat se mei letter meand gers fuorre wurde, om't se maklik te fet wurde as se gjin swier wurk hoege te fersetten. Dêrnjonken bestiet der hea fan gers dat kweekt wurdt foar gerssied, dat in lege fiedingswearde hat.
Ien fan 'e minste kwaliteiten hea is boskhea. Dat is hea makke fan gers dat meand wurdt yn greiden dêr't foartiid fee weide hat. Men kriget dan it paradoksale ferskynsel dat op plakken dêr't it weidzjende fee stront falle litten hat, it gers (troch dy natuerlike bedonging) hurder groeit as op plakken dêr't gjin stront fallen is, wylst it fee it gers op sokke bedonge plakken net mear frette wol oant de dong hielendal ferdrûge en weiwurden is. Dat resultearret yn in ûngelikense begroeiïng mei foar it meastepart koart gers, mar mei hjir en dêr in boskje langer gers. Boskhea hat, om't it hielendal trochsketten is, in lege fiedingswearde, en as it yn it pak slein wurdt, sitte der ek stikjes ferdrûge dong by yn.
Skealik ûntúch
Yn hea kin de foar bisten giftige jabikskrúswoartel foarkomme. De giftige stoffen yn krúswoartelplanten bliuwe nei it meanen yn 'e plant sitten en 'besmette' de rest fan it hea net. It is lykwols wol ferstannich om 'e rest fan in heapak dêr't men sokke planten yn oantreft, net foar foer te brûken om út te sluten dat ûnwerkenbere resten fan krúswoartelplanten dy't yn it hea sitte, ta fergiftiging liede kinne.
Heabroei
As it hea net goed drûch is as it opslein wurdt yn 'e golle, kin it focht yn in heabulte of yn in opsteapele berch heapakken it ferskynsel heabroei feroarsaakje. Dêrby begjint it ûnderyn 'e bulte of steapel te 'broeien'; it wurdt der almar hjitter, oant der úteinlik brân útbrekt. Mannige pleats is yn it ferline troch heabroei hielendal ôfbaarnd, en der wie foarhinne sels in formele oerheidstsjinst fan kontroleurs dy't mei in lange termometer by de boeren lâns giene om gollen en healbulten te kontrolearjen op heabroei.
Heabroei kin tsjingien wurde troch derfoar te soargjen dat it hea goed drûch is as it ynhelle wurdt. Meitsje de waarsomstannichheden dat ûnmooglik, dan kin der ek in heafentilator brûkt wurde. By de opbou fan 'e golle moat dan wol yn 't foar in fentilaasjekanaal frijholden wurde dêr't de fentilator foar setten wurdt.
Trivia
De karakteristike (oangename) rook fan hea wurdt feroarsake troch de oanwêzigens fan rûkersgers (Anthoxantum odoratum) yn it hea.
Akte fan Seklúzje
De Akte fan Seklúzje sluet elk oranjegesinde út fan beneaming ta steedhâlder of kapitein-generaal en waard yn 1654 trochdreaun troch Johan de Witt en Cornelis de Graeff nammers it gewest Hollân. Dit ferried, ûnder oaren fan Durk fan Ruyven dy't yn tsjinst stie fan Willem Freark, rekke de Akte fan Seklúzje yn Fryslân bekend en rôp in soad ferset op. Mei hjirtroch bleaunen de Fryske steedhâlder en Johan de Witt lang skerpe tsjinstanners.
München (Landkreis)
Landkreis München is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 327.962 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1939.
Mick Jagger
thumb|Mick Jagger by in konsert yn [[Giuseppe-Meazza-Stadion (Mailand, Itaalje, 10 juny 2003)]] Sir Michael Philip Jagger (Dartford (Kent), 26 july 1943) is in Britske rockmuzikant, akteur, skriuwer, komponist en produsint, mar it meast ferneamd as sjonger fan de Rolling Stones.
Biografy
Mick Jagger waard grutbrocht yn in húshâlding út de middenklasse. Syn heit Basil "Joe" Jagger wie skoalmaster, syn mem Eva in ymmigrante út Austraalje, dy't polityk aktyf wie foar de Konservative Partij. Mick hat noch in jongere broer, Chris Jagger, dy't ek muzyk makket.
As bern wie Jagger al leafhawwer fan sjonge en muzyk meitsje. Nei it fuortset ûnderwiis studearre Jagger oan de London School of Economics. Hy is net in learder en lit syn stúdzje nei in jier falle. Mei syn freon Keith Richards, dy't er al fan beukerskoalle kin, begjint er muzyk te meitsjen. Dêrnei komt it idee om in bandsje te begjinnen mei Brian Jones en Dick Taylor. De Rolling Stones wurdt oprjochte, nei alle gedachten wol de meast legindaryske groep yn de skiednis fan de rock.
Rillegau nei de oprjochting fan de band feroaret de besetting: Charlie Watts en Bill Wyman ferfange Mick Avory en Dick Taylor. De band giet wat rûntoeren yn klups en stêden. Yn 1963 komt harren earste single út: "Come on", in cover fan Chuck Berry. Ek kriget de band in manager: Andrew 'Loog' Oldham. De leden fan de Rolling Stones tekenje in kontrakt by it grutte Decca Records en wurde in enoarm súkses. Sy ferkeapje miljoenen platen oer de hiele wrâld.
Foar it libben fan Jagger hat altyd in protte oandacht west fan de ynternasjonale parse. It dwaan en litten fan de lytse rocker hat it publyk fan it begjin ôf yn de besnijing nomd, fral de moaie froulju dêr't mei gie en de drugsproblemen dy't er hie. Mar tsjinfallers wienen net skealik foar syn wurkpaad, earder it tsjinoerstelde. Yn al de 40 jier dat de groep bestie gie it altyd oer him.
Solokarriêre
Bûten de Stones hat Jagger ek in solokarriêre. Lykwols slagge hy der net yn likefolle súkses te beheljen as mei de Stones.
Op 12 desimber 2003 waard Jagger riddere troch de Britske keninginne Elizabeth II foar syn tsjinsten oan de muzyk.