cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bandidas
Plot
As it Meksikaanske goud per trein nei Teksas ferfierd wurdt, skopt Jackson letterlik de gûverneur fan 'e trein om't er it plan opfet hat om it goud foar himsels te stellen. Sara, María en Cooke oerfalle de trein om ek it goud yn 'e hannen te krijen, en as dan útkomt wat Jackson allegear yn Meksiko útheefd hat, is Ashe skokt. Hy mei dan in ûnmeilydsume sakeman wêze, mar hy is gjin moardner of dief. De konfrontaasje rint út op in sjitpartij tusken Jackson, Cooke en María, wylst Sara it iene mês nei it oare smyt. Jackson wit mei in goudsteaf te ûntkommen op Sara har hynder, mar dat is in dressuerhynder dat se mei werom út Jeropa nommen hat, en op har befel bliuwt it bist ynienen stil stean, mei as gefolch dat Jackson allinne fierder reizget en út it seal fljocht. Hy makket in flinke smak en rekket dan bewusteleas as de goudsteaf him op 'e plasse delkomt. Sara en María beprate wat se no mei him sille: deasjitte of oerdrage oan 'e autoriteiten. De diskusje duorret sa lang, dat Jackson ûnderwilens wer bykomt. As bliken docht dat María har revolver leech is, hellet er in derringer foar it ljocht om 'e froulju dea te sjitten, mar wurdt dan sels deadlik rekke troch in kûgel Sara har revolver, dy't se earder út senuweftigens nea brûke kinnen hie.
Neitiid nimme María en Sara ôfskied fan Cooke, dy't, ta harren argewaasje, lokkich weriene is mei syn ferloofde Clarissa. Wylst se de ûndergeande sinne temjitte ride, beprate de froulju wat se no sille. María freget hoe't it lân der yn Jeropa hinne leit. Sara antwurdet dat de banken dêr grutter binne en foller sitte.
Produksje
Bandidas waard regissearre troch de Noarske filmmakkers Joachim Rønning en Espen Sandberg nei in senario fan Luc Besson. Dyselde wie yn 'e mande mei Robert Mark Kamen ek as produsint by it projekt belutsen, foar syn eigen filmstudio EuropaCorp y.g.m. Groupe TF1 en AJOZ Films. De film wie in Frânsk-Meksikaansk-Amerikaanske ko-produksje. Foar Bandidas wie in budget beskikber fan $32 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Thierry Arbogast, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Éric Serra.
Distribúsje
De distribúsje fan Bandidas waard yn Frankryk fersoarge troch de Groupe Canal+, yn 'e measte oare lannen en territoaria troch Walt Disney Studios Motion Pictures, en yn 'e Feriene Steaten, dêr't de film net yn 'e bioskoop útbrocht waard, troch 20th Century Fox. Bandidas gie op 3 febrewaris 2006 yn 'e Frânske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Bandidas mingde resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat de film in tuskenbeiden goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 16 ûnderskate resinsjes. Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, hat anno 2022 (noch) gjin beoardieling fan Bandidas.
Resultaat
Bandidas brocht yn 'e bioskopen wrâldwiid $18,4 miljoen op. De heechste opbringsten waarden binnenswile yn Spanje ($4,4 miljoen), Meksiko ($3,2 miljoen), Frankryk ($2,9 miljoen), Ruslân ($2,3 mijoen), Dútslân ($1,1 miljoen) en Sina ($863.000). Yn Nederlân brocht Bandidas yn 'e bioskopen $136.000 op. Ofset tsjin it budget fan $32 miljoen bliuwt der fan 'e wrâldwide opbringst in ferlies oer dat $13,6 miljoen bedraacht, en dêr't de marketingkosten noch by opteld wurde moatte.
Kanan Jarrus
Kanan Jarrus, berne as Caleb Dume, is in fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise. Hy is in Jedi-ridder en in lid fan it Rebelleferbûn yn de boargeroarloch tsjin it Galaktysk Keizerryk. As sadanich is er ien fan 'e haadpersonaazjes út 'e tekenfilmsearje Star Wars: Rebels (2014-2018). De rol fan Kanan Jarrus waard fertolke troch akteur Freddie Prinze jr.
Eftergrûn
Neffens syn eftergrûnferhaal, dat geandewei de tekenfilmsearje Star Wars: Rebels werjûn wurdt, is Kanan Jarrus berne as Caleb Dume. Op jonge leeftyd wurdt er omreden fan syn Krêftgefoeligens oerbrocht nei it haadkertier fan 'e Jedi Oarder op 'e planeet Coruscant, om ta Jedi-ridder oplaat te wurden. Hy wurdt as padawan (learling) oannommen troch de foaroansteande Jedi-master Depa Billaba, dy't in sit yn 'e Hege Jedi Ried hat. Mei har tsjinnet Caleb ûnder de Kloane-oarloggen yn it Grutte Leger fan 'e Republyk, dat fjochtet tsjin 'e separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels.
Oan 'e ein fan dy boargeroarloch furdiget kânselier Palpatine, dy't eins de boasaardige Sith-master Darth Sidious is, Oarder 66 út, ta de útfiering wêrfan't de kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk foarprogrammearre binne. Dat befel hâldt de moard troch de kloanen op harren eigen Jedi-ofsieren yn, in foarfal dat letter bekend wurdt as de Grutte Suvering fan 'e Jedi. Dêrby iepenje de soldaten fan 'e Kloanetaakgroep 99, dêr't Billaba op 'e planeet Mygeeto it befel oer fiert, ynienen it fjoer op Billaba en de jonge Caleb. Billaba warret de earste skotten út harren ploffergewearen ôf mei har ljochtsabel en hjit Caleb om út te naaien. Om foar te kommen dat se him op syn flecht delsjitte, offeret Billaba har op troch sels net te besykjen om te ûntkommen. Ynstee bliuwt se stean en wurdt úteinlik trochsingele mei skotten, dat se it bestjert. Caleb is tsjin dy tiid weiwurden yn 'e bosken.
Neitiid nimt Caleb de skûlnamme Kanan Jarrus oan. Hy libbet it grutste part fan syn libben ûnderdûkt foar de autoriteiten fan it troch Palpatine fêstige Galaktysk Keizerryk. Troch in moeting mei de Twi'lek Hera Syndulla, de liedster fan in groep rebellen dy't operearje fanôf it frachtskip de Ghost, rekket er behelle yn 'e Galaktyske Boargeroarloch tsjin 'e Keizerlike oerhearsking. Hy jout him by de bemanning fan 'e Ghost en ûntjout him feitliks ta de nije lieder fan 'e fersetssel. Yn 't earstoan hâldt er syn Krêftgefoeligens en syn ferline as Jedi-padawan foar syn maten geheim.
Yn Star Wars: Rebels
Yn Star Wars: Rebels wurdt Kanan Jarrus yntrodusearre as de feitlike lieder fan 'e bemanning fan 'e Ghost. Syn groep rebellen operearret op dat stuit noch fierhinne op eigen manneboet en hat gjin of amper kontakt mei oare fersetssellen. Op in misje op 'e planeet Lothal moetet Kanan de Krêftgefoelige wees wurden strjitjonge Ezra Bridger, dy't oerlibbet troch oplichting. Hoewol't er syn eigen oplieding ta Jedi-ridder troch de moard op Depa Billaba nea ôfmakke hat, sjocht er grut potinsjeel yn Ezra. Dêrom beslút er de jonge oan te nimmen as syn eigen padawan. Wylst er Ezra ûnderrjochtet, besiket Kanan ek syn eigen oplieding ta Jedi te foltôgjen. Yn Fire Across the Galaxy, de lêste ôflevering fan it earste seizoen fan Star Wars: Rebels, wurdt Kanan troch Ezra befrijd út Keizerlike finzenskip, wêrnei't Kanan yn in gefjocht de Keizerlike grutynkwisiteur ferslacht. Neitiid wurde hy en de bemanning fan 'e Ghost útnûge om har oan te sluten by it Rebelleferbûn, in bredere fersetsbeweging dy't opboud is út in grut tal pleatslike sellen.
Yn seizoen 2 befjochtet Kanan yn 'e tillefyzjespecial The Siege of Lothal, wêrmei't it seizoen iepene wurdt, de Sith-ridder Darth Vader. Yn 'e ôflevering The Lost Commanders wurdt sjen litten hoe't er noch ompakt mei syn ferline as er it dreech fynt de eardere kloansoldaat kaptein Rex te fertrouwen. Kanan bemachtiget de rang fan Jedi-ridder yn 'e ôflevering Shroud of Darkness, nei in aventoer yn 'e Jedi-timpel op Lothal. Yn Twilight of the Apprentice, de twadielige lêste ôflevering fan it twadde seizoen, reizget Kanan mei Ezra, de Jedi-ridder Ahsoka Tano en de robot Chopper ôf nei de Sith-wrâld Malachor, yn 'e hope dat se dêr kennis opdwaan kinne om 'e Sith mei te ferslaan. Dêre moetsje se de eardere Sith-ridder Darth Maul, dy't him foardocht as in krebintige klúzner en skipbrekling. Hoewol't er yn 't earstoan freonlik liket en Kanan-en-dy helpt in trio Keizerlike ynkwisiteurs te ferslaan, ferriedt er harren letter en ûntkomt er nei't er Kanan mei syn ljochtsabel beide eagen útbaarnd hat.
Yn it trêde seizoen kriget de no bline Kanan ûnderrjocht fan in Krêftgefoelich wêzen dat de Bendu hjit oangeande it brûken fan de Krêft om te sjen sûnder eagen. Dêrtroch kin er alteast foar in diel syn lichaamlike beheining kompinsearje. Hy nimt sadwaande ek noch altyd diel oan (guon) misjes fan 'e bemanning fan 'e Ghost, mar it liederskip fan 'e fersetssel lit er almar mear oan oaren oer, ûnder wa Ezra, dy't gâns byleard hat sûnt Kanan him fan 'e strjitten fan Lothal plôke. Yn 'e ôflevering Ghosts of Geonosis komt Kanan yn 'e kunde mei Saw Gerrera, de lieder fan in radikalere rebellegroep, dy't him fan it Rebelleferbûn ôfskaat hat. Yn Trials of the Darksaber traint er Sabine Wren, in Mandaloriaansk bemanningslid fan 'e Ghost, yn it fjochtsjen mei ljochtsabels.
Yn it fjirde en lêste seizoen hat Kanan in romantyske relaasje krigen mei Hera Syndulla, dy't op in stuit fan him swier rekket. (Letter sil se befalle fan harren soan Jacen Syndulla.) Yn 'e ôflevering Jedi Night offeret Kanan syn eigen libben op foar dat fan Hera en oare bemanningsleden fan 'e Ghost. Nei't er Hera befrijd hat út Keizerlike finzenskip en har en de oare rebellen mei de Krêft yn feilichheid brocht hat, bringt er de Keizerlike troepen derta om te sjitten op harren eigen branjereserve dêr't hy op dat stuit op stiet. By de resultearjende eksploazje komt er om, mar net foar't er in momint lang syn gesichtsfermogen weromkrigen hat. It ferlies fan 'e branje dwerseidet it plan fan grutadmiraal Thrawn om 'e rebellefloat te ferneatigjen mei in oanfal troch in swaarm fan ûntelbere TIE-jagers.
Nettsjinsteande syn dea spilet Kanan, dy't no in geast yn 'e Krêft wurden is, dochs noch in rol yn 'e measte restearjende ôfleverings fan seizoen 4. Ezra, Hera en ferskate oaren, ûnder wa Ahsoka Tano en de Keizerlike grutynkwisiteur, hearre geregeldwei syn stim, en út en troch ferskynt er oan 'e bemanningsleden fan 'e Ghost. Yn 'e ôflevering A World Between Worlds ûntdekt Ezra in trochgong troch romte en tiid nei de lêste mominten fan it libben fan syn master. Hy wol besykje om Kanan te rêden, mar Ahsoka hâldt him tsjin. Se leit him út dat Kanan himsels mei opsetsin opoffere hat, en dat it feroarjen fan dat barren troch Ezra resultearje soe yn 'e dea fan 'e Ezra sels en de oare bemanningsleden fan 'e Ghost om't Kanan der dan net mear wêze soe om harren libbens te rêden. Sadwaande lit Ezra de selsopoffering fan syn master mei tsjinnichheid trochgean.
Oare media
Yn Aftermath, de alderearste ôflevering fan 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Bad Batch (2021), ferskynt Caleb Dume op 'e nij mei Depa Billaba, wêrby't syn dialooch wer ynsprutsen waard troch Freddie Prinze jr. Yn 'e ôflevering wurdt de dea fan Depa Billaba en it ûntkommen fan Caleb oan 'e Grutte Suvering fan 'e Jedi yn byld brocht, sjoen út it perspektyf fan 'e kloansoldaten wei dy't Oarder 66 útfiere.
Yn 'e live-actionfilm Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) is Kanan Jarrus ien fan 'e Jedi-masters út it ferline dy't de jonge Jedi Rey helpe yn har gefjocht tsjin 'e út 'e dea opstiene keizer Palpatine. Yn in stimcameo (ek wer ynsprutsen troch Prinze) seit er tsjin har: "Yn it hert fan in Jedi leit har krêft."
Yn 2014 kaam fierders de roman Star Wars: A New Dawn út, fan skriuwer John Jackson Miller by útjouwerij Del Rey Books. Dat is in prequel fan Star Wars: Rebels, wêryn't de earste moeting tusken Kanan Jarrus en Hera Syndulla beskreaun wurdt. Ek waard fan 2015 oant 2016 troch Marvel Comics in rige stripboeken ûnder de titel Kanan publisearre, mei Kanan Jarrus as haadpersoan.
Drumcliffe
Drumcliffe is in plak yn it Ierske greefskip County Sligo, 8 kilometer benoarden it stedsje Sligo.
It plak is fral bekend fanwege syn rûne toer út de 10e of 11e iuw, in 9e iuwsk Keltysk krús en it tsjerkhôf dêr't ien fan Ierlân syn grutste dichters bedobbe leit, Yeats.
Befrijingsbeam (Snits)
thumb|Befrijingsbeam yn 2011 De Befrijingsbeam is in monumint ta herinnering oan de befrijiing troch en de fal fan alliearde Kanadeeske soldaten yns de befrijing fan de stêd Snits.
Monumint
De beam stiet in de Beammebuert oan de Iperenleane en is krekt ien jier, te witten op 15 april 1946, nei de befrijing fan de stêd plante. It monumint bestiet út in eskdoarn, mids in sierlik smeiïzeren stek mei eskdoarnblêden en in tinkplaatsje.
De eskdoarn is spesjaal keazen, ommers de Maple Leaf (eskdoarnblêd) is it nasjonale symboal fan Kanada.
It stek is pas in jier letter, yn 1947, om it monumint setten en is makke troch learlingen fan de Ambachtsskoalle. It ûntwerp fan it monumint komt fan de hân fan G.N. Manak.
Ferdinand Domela Nieuwenhuis
thumb|Ferdinand Domela Nieuwenhuis Ferdinand Domela Nieuwenhuis (Amsterdam, 31 desimber 1846 - Hilfertsom, 18 novimber 1919), wie de earste sosjalist yn it Nederlânske parlemint.
Libben en wurk
Ferdinand Domela Nieuwenhuis waard berne as Ferdinand Nieuwenhuis, soan fan Ferdinand Jacobus Nieuwenhuis luthersk predikant en heechlearaar teology, en Henriëtte Frances Beiry. Yn 1859 waard it de famylje Nieuwenhuis by keninklik beslút tastean de namme fan syn beppe har famylje, "Domela", foaroan harren namme ta te foegjen, dat dy famyljenamme net útstjerre soe.
Dat jier waard er lid fan de Haachske Sosjaal-demokratyske Feriening. Yn 1882 foarmen de Sosjaal-demokratyske Ferieningen it Sosjaal-Demokratysk Bûn (SDB) en keazen Domela Nieuwenhuis as skriuwer. Hy wie ek de redakteur fan Recht voor Allen, it blêd fan it bûn. Faaks om't it bûn ûnder syn oanfiering oanwûn waard er yn 1887 ta seis moannen finzenisstraf feroardiele foar majesteitsskeinen, om't er in anargistysk artikel pleatst hie.
Yn 1888 wie er yn Amsterdam, Grins en Skoatterlân kandidaat by de twaddekeamerferkiezings. Yn Skoatterlân waard er troch in suksesfolle listferbining fan de SDB en de ARP yn Skoatterlân keazen, en dêrtroch waard Domela Nieuwenhuis it earste sosjalistyske keamerlid. It bleau lykwols by ien kear, om't er bot teloarsteld wie yn de parlemintêre demokrasy. Hy waard anargistysker, en al folge it SDB earst, yn 1894 begûn in part fan de leden ûnder lieding fan Pieter Jelles Troelstra de Sosjaal-Demokratyske Arbeiderspartij (SDAP), dy't mear op herfoarming rjochte wie. Ek dat jier waard it bûn as anargistysk ferbean, mar de folgelingen fan Domela Nieuwenhuis begûnen de Sosjalistebûn, dêr't er noch oant 1898 lid fan wie. Fan doe ôf wie er dwaande as publisist en aktivist foar it sosjaal-anargisme.
By syn libben waard er sjoen as in soartemint fan apostel fan it sosjalisme; hy hie de bynamme Us ferlosser krigen, en in protte arbeiders, benammen yn de Fryske feanterijgebieten, hienen syn portret oan de muorre. Tsientûzenen wienen by syn begraffenis yn Amsterdam. Yn ferskate plakken yn Nederlân binne strjitten neamd nei Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Sûnt 1931 stiet yn Amsterdam in stânbyld fan Domela Nieuwenhuis, makke troch Johan Polet. Op It Hearrenfean stiet it Domela Nieuwenhuismuseum.
Houliken
Domela troude fjouwerris, trije fan syn froulju stoaren yn it kreambêd.
Yn 1870 troude er Johanna Lulofs by wa't er twa soannen krige, hja stoar yn 1872.
Hy wertroude yn 1874 mei Johanna Adriana Verhagen mei wa't er twa dochters krige, se stoar yn 1877.
Hy wertroude yn 1880 mei Johanna Frederika Schingen Hagen, se krigen ien soan, se stoar yn 1884.
Yn 1891 boaske er Johanna Egberta Godthelp, se krigen in dochter en twa soannen, dêr wie de lettere keunstkilder César Domela Nieuwenhuis by.
Isabella Rossellini
thumb|230px|Isabella Rossellini yn 2005 thumb|230px|Isabella Rossellini en [[Anthony Hopkins by it opnimmen fan de film The Innocent]] Isabella Rossellini (Rome, 18 juny 1952) is in Italjaanske aktrise en model; se hat in eigen parfum mei de namme Isabella. Sy is in dochter fan de Sweedske aktrise Ingrid Bergman en filmregisseur Roberto Rossellini.
Rosselinni is ferneamd fan har rollen yn de films Blue Velvet en Death Becomes Her. Fan 2004 oant 2005 spile sy yn de Amerikaanske telefyzjerige Alias as Katya Derevko (de muoike fan Sydney Bristow).
Wûnder te Lidlum
It Wûnder te Lidlum is in Fryske sêge, optekene yn Friesche sagen fan Theun de Vries.
It ferhaal
De sulveren nachtlampe brânt yn 'e sel fan 'e abt fan Lidlum en hy skriuwt yn in brevier en lêst gebeden yn it Latyn. Hy hiet ea Eelco Liauckama en wie besitter fan lângoed en stinzen. De ridder hie syn goed oan 'e tsjerke skonken en wie nei it kleaster fan Lidlum gien en wie muonts wurden. Hy snoert him de linen yn aseze en brûkt selskastijing om de ierdske begearten te ûnderdrukken. In deadskop stiet op 'e tafel en dy nimt de abt op en mjit de koartens fan it libben fan 'e minske.
De oare muontsen hâlde tefolle fan it libben en begripe neat fan it wûnder fan 'e mis. De loflieten wurde skril fan 'e wynbesmarde kielen en se waggelje fan dronkenskip en ûntucht. Nachts sykje se wille en se libje as foarsten, om't der in soad oan de tsjerke offere wurdt. Se dogge boete, mar Eelco sjocht dat it falske skuldbelidenissen binne en giet iensum nei syn sel en lêst de mis yn de kleasterkapel. De doar giet iepen en broeder Syardus, de fjochtersbaas, komt deryn en de oare muontsen folgje ek. Se nûgje him út oan tafel om in bokaal te leegjen op it wolwêzen fan it Lidlumer kleaster, mar de abt skoddet fan 'nee'.
Eelco wit dat dit rûzje jaan sil en hy seit dat er graach in dronk útbringe sil, mar koart bliuwe sil. Elkenien sjocht ta hoe ’t er oan it hollenein fan de tafel in proast útbringt en in frjemde roes oerfalt him. Hy is de wyn net wend en der wurdt in twadde beker oanrikt. Hy smyt it druvefocht yn syn wide mouwen en ek it iten ferdwynt dêryn. Broeder Syardus sjocht it en ferhellet it troch en de bruorren wolle sjen wat er yn syn mouwen ferberget. Hy krúst de earms oer it boarst, mar Syardus slacht him mei in sulferskotel en hy sakket yn 'e stoel en de bruorren sjogge dat der allinne roazen út 'e pij falle en de seal nei amber en huning rûkt.
List fan planetoïden 52201-52300
Dit is in list fan planetoïden 52201-52300.
Grutfoarstedom Moskou
It Grutfoarstedom Moskou of Grutfoarstedom Moskoovje (Russysk: Великое Княжество Московское, Velikoje Knjazjestvo Moskovskoje) wie de foargonger fan it tsaardom Ruslân en bestie fan 1263 oant 1547.
Stifting en earste útwreidings
It foarstedom hat syn woartels ûnder Daniël I, dy't ûnder it bewâld fan Aleksander Nevski fan de Rurik-dynasty syn soan oanstelde om it pas oprjochte Grutfoarstedom Moskou te bestjoeren. Moskou wie yn dy tiid in fazalsteat fan it Mongoalske Ryk. Yn 'e rin fan de tiid sette Moskou it âldere Grutfoarstedom Vladimir-Sûzdal, de widze fan de Russyske taal en nasjonaliteit, yn it skaad en yn 1320 foarme dat foarstedom ûnderdiel fan it Grutfoarstedom Moskou.
Yn 1478 en 1485 waarden de republyk Novgorod resp. it foarstedom Tver by Moskou foege. It foarstedom Moskou bleau oant 1480 in fazal fan de Gouden Heap, oant nei ferskillende opstannen it Grutte Stean oan de Ugra dêr definityf in ein oan makke.
Opfolger Byzantium
Ivan III konsolidearre de steat yn syn 43-jierrich bewâld. Yn dy tiid wie de machtichste tsjinstanner fan Moskou it Grutfoarstedom Litouwen. Yn 1503 wie it ryk al trijeris sa grut en Ivan makke oanspraak op de titel 'Hearsker fan alle Rûs'. Troch syn houlik mei Sofia Palaiologina, in omkesizzer fan Konstantyn XI Palaiologos, de lêste Byzantynske keizer, seach Ivan III syn Ryk as opfolger fan Byzantium en waard Moskou as it Tredde Rome foarsteld. De migraasje fan Byzantinen nei de fal fan Konstantinopel hie in grutte ynfloed op de identiteit fan Moskou as erfgenamt fan de otterdokse tradysjes.
Ivan's opfolger Vasili III oermastere yn 1512 Smolensk op Litouwen en ferlei de grinzen fan Moskoovje nei de Dnjepr.
Tsaardom
Vasili's soan Ivan IV, bekender as Ivan de Grousume, wie noch mar in poppe nei de dea fan syn heit yn 1533. Hy waard kroand yn 1547 en naam by it útroppen fan it tsaardom Ruslân (Царство Русcкое, Tsarstvo Rûsskoje) de titel tsaar oan.
Under Peter de Grutte waard it tsaardom in grutte macht, dêr't oare Europeeske machten rekken mei hâlde moasten. Oan it tsaardom kaam in ein yn 1721, doe't Peter de Grutte it Keizerryk Ruslân (Российская Империя) útrôp.
Wyt-Ruslân
Wyt-Ruslân of Belarus is in lân yn East-Jeropa. De haadstêd is Minsk en de presidint fan de republyk is sûnt 1994 Aleksandr Lûkasjenko. Sûnt Lûkasjenko yn july 1994 presidint waard, is Wyt-Ruslân hieltyd mear in diktatoriale steat wurden. Wyt-Ruslân wurdt ek wol de lêste diktatuer fan Jeropa neamd. It regear beheint de frijheid fan mieningsutering, parsefrijheid, en de frijheid fan religy.
Lizzing
Wyt-Ruslân wurdt begrinzge troch:
Lânskip
thumb|left|195px|[[Strusta Mar yn de provinsje Fitebsk.]] Wyt-Ruslân is in oerwegend flak lân en ûnderdiel fan it East-Jeropeeske Leechlân. It lânskip waard yn de iistiid foarme en karakterisearre troch talrike rivieren, kanalen, marren en wiidweidige foar in part sompige bosken.
Yn it suden lizze de Pripjatsompen, ien fan Jeropa's grutste Fean- en Sompegebieten. De toeristyske trekpleisters fan it lân binne, útsein de haadstêd Minsk, fral de protte oer it hiele lân fersprate marren.
Wyt-Ruslân hat in oerflak fan 207.600 km². It leechste punt leit by rivier de Memel, 90 meter boppe seenivo. It heechste punt leit by de Dzyarzhynskaya Hara, 346 meter boppe seenivo.
Klimaat
It klimaat sit wat tusken in lânklimaat en seeklimaat yn, de winters binne kâld mei mylde simmers.
Skiednis
Nei sân desennia as republyk fan de Sowjetuny wurdt Wyt-Ruslân ûnôfhinklik yn 1991. Nei de ûnôfhinklikens holdt it syn politike en ekonomyske bining mei Ruslân, mear noch as mei oare eardere Sowjet steaten. Wyt-Ruslân en Ruslân tekenen op 8 desimber 1999 in ferdrach mei as doel mear politike en ekonomyske yntegraasje. Hoewol't Wyt-Ruslân in ramtferdrach ratifisearre hat mei as doel it útfieren fan it akkoard, hat ymplemintaasje nea plakfûn.
Demografy
It ynwennertal wurdt yn 2018 op 9.492.000 rûsd. De etnyske gearstalling yn 2009 wie as folget: 83,7% Wyt-Russen, 8,3% Russen, 3,1% Poalen, 1,7% Oekraïniërs en 3,2% hie in oare etnyske komôf. 48,3% fan alle ynwenners hat it Eastersk-Ortodokse leauwen, de oare 10,6% binne Protestânsk, Roomsk, Joadsk of Moslim (2011). De twa grutste talen binne Wyt-Russysk en Russysk.
Ekonomy
BYP per persoan is $18.931 (2017). Gearstalling fan BYP per sektor is 8,3% lânbou, 40,6% yndustry en 51,1 tsjinsten.
Kultuergoed
Under dy monuminten binne 4 dy't op 'e wrâlderfgoedlist fan 'e UNESCO steane: Wâld fan Białowieża, Kastiel Mir, Kastiel Nesvizh en Geodetyske bôge fan Struve.
Wytgaard
Wytgaard is in doarp dat yn de gemeente Ljouwert leit. Wytgaard leit noardlik fan Reduzum, eastlik fan Weidum, súdwestlik fan Wurdum en besuden Ljouwert. Yn 2022 hie Wytgaard 585 ynwenners. De doarpskearn leit om de krúsing fan de Buorren, Púndyk en Fopma’s Reed.
Wytgaard is sûnt 1956 in selsstannich doarp, foar 1956 hearde Wytgaard as buorskip by Wurdum.
Skiednis
Oan de eardere Middelseedyk, no de Bredyk, stie earder de stins Grut Oenema, dy't ek wol Camminghastate neamd waard. Mear súdlik stie Ald- of Lyts Oenemastate.
Oan de Púndyk nei Wurdum stie nei 1719 in skûltsjerke, wêrfan hynstekeapman Doeke Jans (Roorda) de earste stien lein hat. Yn 1833 liet Reinier baron fan Middachtenis hjir in koepel opsette. Dat wie de earste roomske klok nei de Reformaasje.
De monumintale Cuyperstsjerke wie fan 1872 en is yn 1966 ôfbrutsen en ferfongen troch nijbou.
Sûnt 1943 leit Wytgaard yn de gemeente Ljouwert, dêrfoar lei it doarp yn Ljouwerteradiel (sudertrimdiel).
Fan buorskip nei doarp
Wytgaard wie oant 1956 in roomsk buorskip fan it protestantske Wurdum. It wurdt der no fan skieden troch de A32 en it spoar fan Swol nei Ljouwert. It krige syn hjoeddeiske grinzen op 1 jannewaris 1957 nei noch wat oanpassings fan de skieding. It nije doarp hie yn 1958 621 ynwenners.
Doarpswapen
Op it wapen stiet in rivierke, en tsjut it eardere haventsje oan de Middelsee oan. De earnekop komt fan de famyljewapens fan Feytsma, Jeltinga en Sytzama dy't in soad oansjen hiene. De kaam komt út de wapens fan de geslachten Cammingha en Camstra, dy't ek op states yn it doarp wennen. De spikers binne ûntliend oan it krús fan Kristus, omt yn Wytgaard in dokumintaasjesintrum foar roomsk Fryslân sit.
Jabikspaad
Wytgaard leit oan de eastlike fytsrûte fan it Jabikspaad.
Mienskip
Yn doarpshûs De Twirre komt ek de feriening foar Doarpsbelang gear. Ek de aktiviteitenkommisje hjit De Twirre.It doarp hat trije buertferienings: De Finne, Fopma's Reed en Meekeshof-East. De merkekommisje regelt de merke op freed en sneon fan wike 33. Basisskoalle Teake Jan Roordaskoalle stiet oan de Tjissema.
Strjitten
Arnold Cathstrjitte, Bredyk, Buorren, De Finne, Fopma's Reed, Hegedyk, It Kleaster, Lapedyk, Meekeshof, Noardein, Púndyk, Tjissema, Weidumerdyk, Weiwiskedyk.
Khadija Arib
Khadija Arib (berne yn Hedami, Marokko op 10 oktober 1960) is in Nederlânske politikus fan Marokkaanske komôf. Hja wie mei in lytse ûnderbrekking fan 19 maaie 1998 oant en mei 3 novimber 2002 foar de PvdA lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal. Fan 13 jannewaris 2016 oant en mei 7 april 2021 wie hja foarsitter fan de Twadde Keamer nei't hja sûnt 12 desimber 2015 dy posysje waarnimmend ferfolle.
Libben
Khadija Arib waard berne op 10 oktober 1960 yn Hedami, in doarp yn 'e Marokkaanske provinsje Settat tichteby de stêd Kasablanka. Hja wie iennichst bern en kaam yn it ramt fan gesinswereniging yn 'e âldens fan 15 jier nei Nederlân, dêr't har heit as gastarbeider wurke. Fjouwer jier letter ferstoar har heit. Hja studearre maatskiplik wurk en de fuortsette oplieding maatskiplik wurk oan de Sosjale Akademy yn Amsterdam en sosjology oan de Universiteit fan Amsterdam.
Wurkpaad
Nei har stúdzje wurke hja as meiwurker by wolwêzensstiftings yn Breda en Utert, meiwurker Ynstitút foar Sosjale en Ekonomyske Stúdzjes oan de Erasmus Univeriteit yn Rotterdam en waarnimmend haad en senior-beliedsmeiwurker by de maatskiplike Opfang en Sûnenssoarch yn Amsterdam. Yn 1982 wie hja meioprjochter en foarsitter fan de Marokkaanske Frouljusferiening yn Nederlân. Arib waard yn 1989 in pear dagen finzen set yn in Marokkaanske plysjesel, om 't hja har yn 't iepenbier ynset hie foar de posysje fan froulju dêr. De Nederlânske minister fan Utlânske Saken moast der by komme om har wer nei Nederlân te krijen.
Twadde Keamer
By de Twadde Keamerferkiezings fan 1998 waard hja yn it parlemint keazen en op 19 maaie dat jier beëdige. Hja hold har yn 'e Twadde Keamer fral dwaande mei de sûnenssoarch en de sedewetjouwing. Yn 2001 tsjinne hja in inisjatyfútstel yn om in Berneombudsman yn te stellen.
Yn 'e fraksje waard Arib bekend as in ûnôfhinklike frou mei in eigen sin. Hja doarde ek tsjin har doetiidske fraksjelieder Wouter Bos yn te gean en wie bygelyks in grut tsjinstanner fan de oarloch yn Irak yn 2003 en neamde dy ûnrjochtmjittich.
Fan 17 novimber 2010 oant 20 novimber 2012 wie hja foarsitter fan de Algemien Kommisje foar it Jongereinbeleid fan de Twadde Keamer fan 'e Steaten-Generaal. Yn 2011 ferskynde har boek "Allah heeft ons zo gemaakt" dêr't Arib yn omtinken frege foar de posysje fan lesbyske froulju yn 'e islamityske wrâld.
Yn septimber 2012 stelde Arib har kandidaat foar it foarsitterskip fan de Twadde Keamer as opfolger fan har partijgenoat Gerdi Verbeet. Hja ferlear lykwols mei 90 tsjin 56 stimmen yn 'e tredde stimronde fan de VVD-er Anouchka van Miltenburg. Arib waard sûnt 1 novimber earste ûnderfoarsitter.
Keamerfoarsitter
Nei in swak keamerfoarsitterskip fan Anouchka van Miltenburg stelde Arib har wer kandidaat en mei 83 tsjin 51 stimmen wûn hja fan de VVD-er Ton Elias. Arib krige by har oantreden de opdracht fan de Twadde Keamer om de amtlike organisaasje te reorganisearjen en oarder op saken te setten. Om't de PVV in prinsipieel tsjinstanner is fan in dûbel paspoart, stimde dy partij tsjin Arib as Keamerfoarsitte. PVV-lieder Geert Wilders neamde de ferkiezing fan Khadija Arib in "swarte dei yn de parlemintêre skiednis". Arib joech as reaksje dat hja Keamerfoarsitter wêze woe foar alle keamerleden: "hja mei sizze wat hja fine, mar ik bin foarsitter fan de hiele Keamer en ek fan de PVV". Arib wist de PVV te oertsjûgjen fan har kwaliteiten en hja waard letter troch de PVV "de bêste foarsitter ea" neamd. Ek VVD-er Halbe Zijlstra hie ynearsten beswier tsjin Arib, mar moast ek al gau tajaan dat hja it goed die. thumb|left|Groepsfoto 2017 fan Twadde Keamerfoarsitters f.l.n.r.: Wim Deetman, Anouchka van Miltenburg, Piet Bukman, Gerdi Verbeet, Dick Dolman, Khadija Arib, Frans Weisglas en Jeltje van Nieuwenhoven Ien fan har earste dieden wie de reorganisaasje fan it personiel om har hinne om't hja ôf woe fan it grutte tal meiwurkers dat Van Miltenburg om har hinne sammele hie. Spytgnyskjend waard dat grutte tal meiwurkers wol de bûntkraach neamd. Al gau die bliken dat de heechste amtners, de griffier en twa direkteuren, dy't noch net lang yn tsjinst wiene it net goed mei Arib fine koene. thumb|Arib yn 2017 Yn 2018 wie der in opfallend fûle wurdestriid tusken DENK en Arib, nei't dy partij klage dat hja yn de tsjinstauto ek oare keamerleden meiliftsje liet as dy deselde kant út moasten, fral om 't ek PVV keamerlid Bosma wol ris in lift krige fan Arib. Arib fjurre fan har ôf en neamde de krityk fan DENK fûlbekkerij. Hja naam ek fûl stelling tsjin de yntimidearjende filmkes fan DENK foar de keamerleden oer mei in Turkske eftergrûn, doe 't dy harren bygelyks útsprieken foar de erkenning fan de Armeenske genoside. Hja ûndertekene dêr sels in moasje oer, wat mar hiel selden dien wurdt troch in Keamerfoarsitter. . Yn 2020 wie Arib krityk op keamerleden, wêrfan guon neffens har fierstentefolle tiid sieten te fergriemen mei harren mobyltjes (neffens in ûndersyk 38% fan de totale tiid). Ek joech hja yn har ôfskiedredes foar fertrekkende keamerleden sûnder omhaal krityk as dy keamerleden harren termyn net útsieten. As Keamerfoarsitter wie Arib net benaud om by debatten yn te gripen en hja wie fûl op it regear as it om it rjocht fan ynformaasje foar keamerleden gie. It wiene fral sokke foarfallen dy't Arib by it publyk hiel populêr makke.
Arib werstelde as Keamerfoarsitter it gesach fan de Keamer en oer it algemien wie de Keamer tefreden oer har wurk. Mar by it hegere personiel lei dat oars. Dy ferwieten Arib dat hja gjin tsjinspraak ferneare koe. Arib krige yn 2020 lêst fan anonime klachten oer har funksjoneren. Yn dy tiid wiene der  Dêrnjonken rekke Arib ek yn tsjok waar mei steatssekretaris Raymond Knops (Ynlânske Saken) oer de renovaasje fan it Binnenhôf yn De Haach.
Kandidaatstelling Keamerfoarsitter nije termyn
Nei't bekend waard dat Arib har yn april op 'e nij kandidaat stelle woe as Keamerfoarsitter, waarden stikken yn 'e media publisearre mei swiere beskuldigingen oan it adres fan Arib. De boarnen wiene anonym mar wiene neffens de berjochten ôfkomstich fan topamtners en âld-politisi. Neffens de klachten soe Arib de demokratsy ûnderstek dwaan en die hja alles om by de PVV yn 'e geunst te kommen. Letter, yn 2022, soe Arib har opfolger Vera Bergkamp der fan beskuldigje dat hja by dy publikaasje in rol spile hie.
Op 16 april 2021 waard as nije foarsitter D66-er Vera Bergkamp keazen. By de earste stimronde krige Bergkamp fuortendaliks de stipe fan 74 fan de 139 útbrochte stimmen. Flak foar dy tiid waard bekend dat Kaag mei Rutte belle hie om him te ynformearjen dat hja in kandidaat hie foar it Keamerfoarsitterskip. Nei de ferkiezings foar in nije foarsitter ferskynden berjochten yn 'e media dat de kar foar Vera Bergkamp as in deal tusken VVD en D66 útlein wurde koe, om sa de relaasje tusken de twa partijen te ferbetterjen en dat de hiele VVD-fraksje op oanstjoering fan Rutte foar de D66-kandidaat keazen hie. .
"Skrikbewâld"
Ein juny 2022 waard Arib keazen as foarsitter fan de Tydlike Kommisje Korona, dy't it tariedende wurk dwaan moat foar in parlemintêre enkête oer it Koronabelied. . Dat wie de oanlieding foar it skriuwen fan twa anonime brieven oan it presidium fan de Keamer, mei it ferwyt dat Arib har earder as Keamerfoarsitter skuldig makke hie oan "machtsmisbrûk" en it fieren fan in "skrikbewâld". It presidium kundige nei oanlieding fan dy anonime klachten in ûndersyk oan, eat dat Arib sels yn 'e krante lêze moast. It wie doe dat Arib har opfolger Vera Bergkamp fan 'lilke polityk' beskuldige en dat dy har no foar de twadde kear "in dolk yn 'e rêch" stuts. Op sosjale media gyng de beskuldigjende finger fan it lekken fan it ûndersyk nei de parse nei D66, mar yn in reaksje op fragen dêroer ûntkende D66-fraksjelieder Jan Paternotte dat.
In oantal keamerleden skreaune in brief nei it presidium en easken opheldering fan saken. It feit dat der gjin PvdA-er wie dy't de brief meiûndertekene en de brek oan stipe fan har PvdA-kollega's foel Khadija Arib hiel swier. Yn in troch har publisearre brief fan 1 oktober 2022 neamde hja it ien fan de redenen werom't hja langer net funksjonearje koe as keamerlid. Nei 24 jier kaam der foar Arib in ein oan har oanwêzigens op it Binnenhôf. Hja wie op dat stuit ien fan de langst sittende keamerleden yn de Twadde Keamer.
It ûndersyk
Bergkamp joech op fersyk fan it presidium de opdracht om in ûndersyk út te fieren oan in kommersjeel resjerzjeburo, wylst topamtner Jorine Wolff fan Vera Bergkamp de lieding krige. Begjin novimber stjoerden trije ûngerêste heechleararen in brief nei de Twadde Keamer mei foarse krityk op it ûndersyk nei Arib. Allinne al de opdracht foar it ûndersyk rammele en fierder fûnen de heechleararen it net goed dat it ûndersyk him allinne op Arib rjochte sûnder de rol fan de griffiers, de leden fan it presidium en Bergkamp dêr yn mei te nimmen. Dy en oare krityk brochten de Keamer der ta om it ûndersyk út te stellen. De PVV en de Partij foar de Dieren easken sels folsleine stopsetting fan it ûndersyk, mar de Keamer wie ynearsten tefreden mei in tydlike stop fan it ûndersyk. Dêr oerhinne die oardel wike letter bliken dat ien fan de anonime klagers topamtner Jorine Wolff sels wie, dy't ek it ûndersyk liede woe. . Yn de Twadde Keamer wie ek dêr in soad krityk op en neffens heechlearaar Rob van Eijbergen koe soks hielendal net, om 't Wolff as ien fan de klagers al in oardiel klear hie oer de útkomst fan in ûndersyk dat noch net iens begûn wie. Bergkamp wegere lykwols Wolff fan it ûndersyk te heljen. Op 11 novimber waard bekend dat de hiele ambtlike top fan de Twadde Keamer om de saak-Arib opstapte.
Op 21 desimber waard op 'e nij mei it ûndersyk útein set en no hiene it presidium en de griffier trije oare wittenskippers beneamd om it ûndersyk nei de meldings oer Arib te begelieden. .
Op in harksitting fan 3 july 2023 waard Arib mei de eardere ferkenners Annemarie Joritsma en Kajsa Ollongren befrege oer it Twadde Keamerlid Pieter Omtzigt en de funcie-elders-saak. Hja hie earder op fersyk fan de Twadde Keamer in reaksje jûn op in útstjoering fan Nieuwsuur, wêryn bekend waard dat hja in petear hân hie mei Jorritsma en Ollongren doe't dy útein setten as ferkenners foar de kabinetsformaasje. Yn dy reaksje skreau hja dat Jorritsma en Ollongren dat petear yn maart oanfrege hiene en dat Jorritsma yn it keamerlid Pieter Omtzigt in probleem en in risiko foar it te formearjen kabinet-Rutte IV seach. en dat hja dêr beswier tsjin makke hie.
Nei mear as acht moanne relative stilte oer it ûndersyk dat him taspitst op de ynhâld fan twa anonime brieven sei Khadija Arib yn it programma Zomergasten dat hja noch jimmeroan net wit wat de beskuldigingen oan har adres ynhâlde. Ek sei Arib net earder har meiwurking oan it ûndersyk te ferlienen, nei't hja alle stikken dy't yn it ramt fan it ûndersyk oanlevere binne sels ynsjoen hie. Arib sei ek dat hja nei al dy tiid no in abbekaat ynskeakele hie om it krijen fan de stikken ôf te twingen, sadat hja wit tsjin wa en tsjin wat hja har ferdigenje moat.
Flieterpen
De Flieterpen binne in groep terpdoarpen yn de gemeente Ferwerderadiel.
De groep flieterp-doarpen wurdt foarme troch de doarpen Ginnum, Reitsum en Lichtaard. Guon beheine de term ta dizze trije, faaks om't dizze trije doarpen ien tsjerklike gemeente foarmen. Oaren rekkenen ek Jislum ta de Flieterpen.
Ynstee fan Jislum wurdt resint ek Jannum ta de Flieterpen rekkene. (Jannum leit al yn in gebiet mei flieterpen mar wie oant de gemeentlike weryndieling fan 1984 part fan Dantumadiel.) Der liket lykwols in tradysje te wêzen dat der net mear as fjouwer doarpen binne, dat de doarpen wurde nea alle fiif tegearre neamd. Op it stuit is der gearwurking tusken Ginnum, Reitsum, Lichtaard en Jannum om dielde basisfoarsjennings yn stân te hâlde.
Wat in flieterp krekt is, is ek net dúdlik. De útlis dat it flechtterpen binne lit iepen wêrom krekt de terpen yn dit gebiet "flieterp" hjitte, wylst hast alle terpen dy funksje hân hawwe. Mooglik is der in ferbân mei de lizzing: De doarpen lizze yn it leechste gebiet efter de kwelderrich dêr't ûnder oaren Ferwert op leit.
Tsjerklik foelen de Flieterpen foar de Reformaasje ûnder de Norbertinen. Sa foel Lichtaard ûnder it kleaster Lidlum en de oare doarpen ûnder Mariëngaarde. Jannum wie part fan Dantumadiel krekt om't it ûnder Kleaster Klaarkamp foel, wat in Bernardynsk kleaster wie.
Richard Wagner
Wilhelm Richard Wagner (Leipzig, 22 maaie 1813 - Feneesje, 13 febrewaris 1883) wie in Dútsk komponist.
Museumfederaasje Fryslân
Ta de taken fan de federaasje hearre:
Richard Wagner
Wagner wie fral bekend om syn opera's, dêr't er ek sels de teksten ta skreau. De ferneamdste binne: De fleanende Hollander, Tristan en Ysolde, Parsifal en de syklus De Ring fan de Nevelingen, besteande út (It Ryngoud, De Walkure, Siegfried en Goadenskimer).
Fan 1872 ôf wenne er yn Bayreuth, dêr't spesjaal in teater boud waard foar syn wurk. Dêr koe er syn ideeën útfiere oer it gearkommen fan alle keunstfoarmen ûnder de stjoering fan de muzyk. Wagner syn opera's wurde hjir hieltyd noch opfierd.
Fatah
thumb|[[Jasser Arafat wie ien fan de oprjochters en de lieder fan Fatah oant syn ferstjerren yn 2004]] Fatah (Arabysk: فتح Fatḥ, itjinge oerwinning betsjut) is in Palestynske nasjonalistyske en sosjaal-demokratyske politike parij en de grutste fraksje fan de Palestynske Befrijingsorganisaasje (PLO) en twadgrutste partij yn de Palestynske Wetjouwende Ried (PLC). Machmûd Abbas, de presidint fan de Palestynske Autoriteit, is lid fan Fatah.
Fatah hat lang belutsen west by it revolúsjonêr striden foar Palestynsk selsbestjoer en hie in tal milysjegroepen. Fatah begûn yn 1959 as in politike beweging, dy't yn 1965 in poltike partij mei in milysje waard. Ien fan de oprjochters fan Fatah wie Jasser Arafat dy't oant syn ferstjerren yn 2004 de lieder wie.
Skiednis
Fatah waard yn 1959] oprjochte troch leden fan de Palestynske diaspora. Dat wiene benammen heger oplate Palestinen dy't yn de Perzyske Golfsteaten wurken. Hja hawwe flechtling yn Gaza west en hawwe studearre yn Kairo en Beirût. Ien fan de oprjochters wie Jasser Arafat, dy't as haad fan in Palestynske studinteferiening fan 1952 en 1956 tsjinne. It Palestynsk nasjonalisme wie de ideology dy't Fatah it measte begûn oan te hingjen. Fatah waard de wichtichste krêft yn de Palestynske polityk nei de Seisdagekriich fan 1967, dy't it Arabysk nasjonalisme noch fierder oanboaze.
Fan it begjin ôf stie de wapene striid, lykas dy't utere waard yn de grutte Arabyske opstân yn Palestina (1936-1939) en de militêre rôl fan Palestynske striders yn de Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948 sintraal foar Fatah. Fatah sleat him yn 1967 oan by de Palestynske Befrijingsorganisaasje (PLO), dêr't Arafat it liederskip fan bemachtige yn 1969. In oanhaal fan de BBC oer dat tiidrek wie:
De earste guerilla-oanfal fan Fatah wie op 3 jannewaris 1965, doe't se besochten en sabotearje de Israelyske National Water Carrier, dy't doe krekt begûn te wurkjen. De oanfal waard troch de Israelyske feiligenskrêften delslein.
Yn 1970 besochten Palestynske organisaasjes de monargy fan kening Hûssein fan Jordaanje om te smiten, nei't de oanwêzigens fan in grutte tal Palestynske flechtlingen yn dat lân ta konfrontaasjes mei de plyske en it leger late. Dêrnei ûntstiene der gewelddiedige konfrontaasjes mei it Jordaanske leger dy't in soad op in kriich liken. Dat kaam bekend te stean as "Swarte Septimber". Dat late der ta dat Fatah út Jordaanje wei ferballe waard nei Libanon, dêr't er syn nije haadkertier yn opsette.
Tusken 1960 en 1980 soarge Fatah foar it trainen foar in soad groepen út Jeropa, it Midden-Easten, Aazje en Afrika wei. Hja fierden yn de 1970-er jierren ferskate oanfallen út op Israelyske doelen yn West-Jeropa en it Midden-Easten. Guon militanten dy't harren sels mei Fatah ferbûnen, of oaren dy't fuortendaliks ûnder Fatah stiene, fierden fleantúchkapings en terreuroanslaggen út. Hja waarden gauris yn ferbân brocht mei de beweging "Swarte Septimber" fan Abu Nidal. Fatah krige wapens, eksplosieven en training út de Sovjet-Uny en oare Eastblok-lannen en ek wol út Sina wei. It Japanske Reade Leger, de IRA, Lybje, Sûdan en Noard-Jemen soargen foar stipe yn de foarm fan trainingsplakken en stipen sels yn guon gefallen terreur út te oefenjen.
Doe't Israel yn 1982 yn Libanon foel, bemiddelen de Feriene Steaten, Tuneezje en ferskate Westjeropeeske lannen oer in feilige passaazje fan Arafat en Fatah fan Libanon nei Tuneezje ta. Fan 1982 oant 1993 hie Fatah syn haadkantoar yn Tuneezje. It wie dêr dat Arafat in oanfal fan Israelyske bommesmiters oerlibbe. Hja bombardearren syn haadketier op it stuit dat er dêr ornaris oanwêzich wêze soe, dochs tafallich doe net.
Jasser Arafat bleau oant syn dea yn 2004 it haad fan Fatah. Nei syn ferstjerren waard Farûk al-Qaddûmi keazen ta foarsitter fan Fatah. Hy keas in radikalere koers, ek omreden er it net mei Arafat iens wie oangeande de Oslo-akkoarten.
Fatah stipe Machmûd Abbas yn de Palestynske presidintsferkiezings fan 2005. Ek dat jiers helle Hamas in grutte ferkiezingsoerwinning yn hast alle gemeenterieden dêr't se opkamen. Fatah moast dêrtroch tige feroarje om't der neffens de BBC in soad korrupsje geande wie en dat Fatah ynkapabel wie. Op 14 desimber 2005 ferklearre Marwan Barghouti út 'e finzenis wei dat er in nije politike partij, al-Mustaqbal (De Takomst) neamd, foarme hie. Dy partij waard benammen gearstald mei leden fan Fatah syn jongere leden, benammen mei leden dy't by de milysjegroep fan Fatah, al-Aqsa Martlersbrigade hearre. Dat liet dus sjen dat de jongere generaasje it net iens mei de âlder generaasje wie. De âldere generaasje bestie benammen út Palestinen dy't yn Tuneezje yn ballingskip libben en pas nei de Oslo-akkoarten weromkamen. De nije partij soe oars selsstannich mei de ferkiezings meidwaan, dochs op 28 desimber 2005 kamen Fatah en al-Mustaqbal oerien en oparbeidzje meiïnoar, laat troch Barghouti.
Fatah hie oant de Palestynske parlemintsferkiezings yn 2006 de mearderheid yn it parlemint. By dy ferkiezings krige de radikaal-islamityske Hamas lykwols in mearderheid. Der ûntstie in skeel mei Hamas, dy't de facto it bestjoer yn de Gazastripe oernaam, wylst Fatah de kontrôle hold oer de Palestynske Autoriteit yn it Westjordaanlân.
Ideology
Yn de Sosjalistyske Ynternasjonale hat Fatah de status fan "partij lid" en yn de Partij fan Jeropeeske Sosjalisten hat er de status as "partij waaarnimmer".
Sûnt it oprjochtsjen fan Fatah hat syn doelstelling west it "befrijen fan Palestina", ynearsten it gânse gebiet fan it Mandaatgebiet Palestina. Nei de Oslo-akkoarten is it doel fan de partij in ûnôfhinklike Palestynske steat yn de Palestynske kriten en in twasteate-oplossing.
Struktuer
Fatah bestiet út twa wichtige organen dy't besluten meitsje: it Sintrale Kommitee, dy't in útfieringsorgaan is en de Revolúsjonêre Ried, dy't in wetjouwend orgaan is.
Milysjefraksjes
Fatah hat sûnt syn oprjochting ferskate milysjes hân. De militêre haadtûke is al-'Asifah (De Staorm). Fatah wie yn it ferline belutsen mei terreur, dochs ta tsjinstelling fan syn konkurrint Hamas wurdt Fatah hjoed-de-dei troch gjin ien regearing sjoen as in terreurorganisaasje. Oare milysjegroepen fan Fatah binne:
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1972
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan München
De Olympyske Simmerspullen fan de XXe Olympiade waarden yn 1972 hâlden yn it West-Dútske München. De wetterpolokompetysje wie yn it Dantebad, de finales waarden hâlden yn de Olympia Schwimmhalle.
Roadeljen op de Olympyske Winterspullen 1998
It Roadeljen op 'e Olympyske Winterspullen 1998 waard fan 8 oant en mei 11 febrewaris 1998 yn de Spiral yn Iizuna holden.
Spiral
De baan bestie foar de manlju út fjirtjin bochten en in lingte fan 1.326 m, foar de froulju hie de baan trettjin bochten en in lingte fan 1.194 meter.
Medaljespegel
De top-4 fan lannen dy't by it roadeljen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2006.
Grutte wite koalflinter
De Grutte Wite Koalflinter (Pieris brassicae) is in soarte yn it skaai fan de Koalflinters (Pieris).
Fersprieding
De Grutte Wite Koalflinter is oeral te finen; it is dan ek in algemiene stânflinter. Neffens eartiids is de fersprieding net feroare. Dat de Grutte Wite Koalflinter eartiids ek al algemien wie, docht bygelyks bliken út Ter Haar, dy't yn 1928 de soarte yn hiel Nederlân soms tige skealik neamt.
Dizze flinter stiet op de reade list as net bedrige.
Flinter
De fleantiid: begjin april oant ein juny, en begjin july oant healwei oktober, foaral tusken 15 july en 1 septimber.
Rûp
De rûp fret foaral koal. De jonge rûpen libje yn groepferbân en ite foaral de rânen fan it blêd. De gruttere rûp libbet allinnich.
De rûp ferpopket him ûnder in keunstmjittich kapke fan blêden.
Eastenryk
thumb|300px|Eastenryk Eastenryk is in lân yn Midden-Jeropa. De haadstêd is Wenen en de presidint fan de republyk is sûnt 2017 Alexander Van der Bellen. Mei in flakte fan 83.879 km2 is Eastenryk net folle grutter as Skotlân en lytser as Portugal. De steatsgrins is 2.706 kilometer lang en it lân hat sa'n 8,6 miljoen ynwenners. It lân is ûnderferdield yn njoggen bûnslannen.
Lizzing
Eastenryk hat in meinskiplike grins mei:
De folsleine steatsgrins is 2.706 kilometer lang.
Lânskip
thumb|left|Berchlânskip [[Schröcken]] Eastenryk is fan west nei east likernôch 573 km, fan noard nei súd 294 km. Yn it westlike diel leit in korridor fan sa'n 60-70 kilometer fan noard nei súd. It lân hat in oerflak fan 83.879 km2.
Beskiedend foar it gea binne de Alpen dy't mear as de helte fan it lân beslagge. De heechste berch is de Großglockner mei 3797 meter. Oare hege bergen binne de Wildspitze (3768 m), de Weißkugel (3739 m), de Großvenediger (3674 m), de Hintere Schwärze (3628 m) en de Similaun (3606 m). Yn it easten bylâns de rivier de Donau wurdt it lânskip karakterisearre troch gloaiend hichten en flakten dat in diel foarmet fan it Pannonysk Bekken en it Hongaarsk leechlân. It leechste punt fan Eastenryk is Hedwighof yn Burgenlân mei 114 meter boppe seenivo.