cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grutte Tsjaryt
Oan de Grutte Tsjaryt, eastlik fan it doarp Eastein, stie yn de Frânske tiid in tolhûs, dêr't oranjerats iten wurde koe. It hûs op dit steed en de wei derlâns hjitte noch altiten Wortelpot. Wat fierder streamôf, op de hichte fan it doarp Oudeschip, lei in pomp mei de namme Tjapomp.
Súdeast fan de Grutte Tsjaryt rint in lytse wetterrin mei de namme Lytse Tsjaryt of Lutje Riet, in fuortsetting fan de hielendal ferdwûne rivier de Korrel.
Provinsjale wei 46
thumb|''N 46
Provinsjale wei 46 of N46, (ek wol 'Iemshavenwei' ) is in 36 kilometer lange provinsjale wei, útfierd as autowei, dy't troch Grinslân rint, fan it knooppunt Euvelgunne yn Grins nei de Iemshaven. De wichtichste plakke oan de wei binne: Grins, Bedum, Middelstum, Loppersum, Uithuizen ( oer Zandeweer) en Uithuizermeeden (oer Roodeschool). It earst iepenstelde trasee datearret fan 1974.
Giel Beelen
Michiel Antonius Adrianus (Giel) Beelen (Haarlim, 25 maaie 1977) is in Nederlânske radio-dj en presintator.
Leutingewolde
thumb|Lânskip yn de Polder Leutingewolde, in kilometer noardlik fan it doarpke (2009) Leutingewolde is in doarpke ûngefear in kilometer benoarden Roan, yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte Op 1 jannewaris 2010 wennen der 135 minsken.
Nieuw-Scheemda
Nieuw-Scheemda, earder Scheemderhamrik (Grinslânsk: Scheemterhammerk of Nij-Scheemte) is in doarp yn de gemeente Aldamt yn de provinsje Grinslân. It leit benoarden Scheemda en Scheemderzwaag, yn it noarden fan de gemeente en yn it hert fan it klaai-Aldamt. It telt neffens gegevens fan it CBS 280 ynwenners (2008). Nieuw-Scheemda en 't Waar foarmje in dûbeldoarp.
Skiednis
It hjoeddeiske Nieuw-Scheemda is ûntstien as dykdoarp nei de ynpoldering fan in diel fan de Doalert oan de ein fan de sechtjinde iuw. Oarspronklik waard de nije delsetting oantsjutten as Scheemderhamrik, ofwol de 'mienskiplike boeregrûnen yn it bûtengebiet fan Scheemda'.
De herfoarmde tsjerke fan Nieuw-Scheemda út 1661 hat in tsjerkeoargel út 1698. It jildt as it lytste Arp Schnitger-oargel fan de wrâld en is yn 1802 troch Heinrich Hermann Freytag ferboud.
It kerspel Nieuw-Scheemda hie yn de achttjinde en njoggentjindee iuw fjouwer buertgilden: it Westerse gilde (yn Westeind), it Kerkhorner-, Diepswalster en Waarster gilde. Ta de Kerkhorn waarden ek de buorrentsjes Worsthorn en Molenhorn rekkene, dy't tsjintwurdich ûnder 't Waar falle. Yn Westeind leit it buorrentsje Boneschans, nei alle gedachten in oerbliuwsel fan in militêre fersterking út de Tachtichjierrige Kriich. De fermanje út 1840 (mei in foargonger út 1705) is om 1921 hinne ôfbrutsen. De herfoarme evangelisaasjee Eltheto út 1910 waard yn 1947 sletten; it gebou waard yn 2017 sloopt.
Nijsgjirrich
Yn Nieuw-Scheemda stiet it Swieneparradies, in besikerssintrum mei in oersjoch fan alles dat mei bargen te krijen hat. It sintrum organisearret wol eksposysjes fan de resultaten.
Tichteby Nieuw-Scheemda steane trije mûnen; twa grutte poldermoles, De Dellen en de Westerse Molen, en in tsjasker.
List fan planetoïden 2101-2200
Dit is in list fan planetoïden 2101-2200.
Lieveren
thumb|In ferboude pleats yn it doarp Lieveren Lieveren is in esdoarp in de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte). It doarp hie yn 2008 130 ynwenners.
It doarp bestie al yn de Midsiuwen. De namme Lieveren komt grif fan in famyljenamme Livere. Lieveren is ûnder oare bekend as nammejouwer fan it Lieverske Djip, de noch meanderjende boppeloop fan it Peizerdjip. Ten noarden fan it doarp leit it natoerreservaat de Lieverderbosk.
Stjerrebyld
thumb|it stjerrebyld [[Orion (stjerrebyld)|Orion]] In stjerrebyld is in samling stjerren dy't foar it each in figuer foarmje as men de linen mei inoar ferbine soe. De stjerren fan in stjerrebyld lykje tichteby te stean oan it firmamint yn in werkenbere foarm. Sy hawwe harren nammen krigen troch de foarm dy't de minsklike fantasy der yn sjocht.
Jan II fan Hollân
right|thumb|180px|Jan II Jan II fan Avesnes (1247, Valenciennes / Bergen? - 22 augustus 1304) wie as Jan I greve fan Henegouwen fan 1280 oant 1304 en as Jan II greve fan Hollân en Seelân fan 1299 oant 1304.
Jan wie de âldste soan fan Jan fan Avesnes (soan fan Margareta fan Konstantinopel) en Aleid fan Hollân (dochter fan greve Floris IV fan Hollân).
Bloodbath
Bloodbath is in Sweedske deathmetalband oprjochte yn 1998 yn Stockholm. De band brocht yn 2002 syn debútalbum Resurrection Through Carnage út. De teksten fan de band gean benammen oer godslastering, de dea en it boppenatuerlike. Bloodbath hat seis studio-albums en twa live-albums útbrocht.
Hilaard
Hilaard is in doarp yn it westlike part fan 'e gemeente Ljouwert. It doarp leit oan 'e provinsjale wei N359 fan Ljouwert nei Boalsert.
Skiednis
thumb|left|220px|Jehannestsjerke Hilaard is oarpspronklik in terpdoarp mei wat hûzen hjir en dêr. De bebouwing waard yn de 19e iuw wat tichter op inoar. Yn de 20e iuw fûn útwreiding plak oan de Hoptilsterdyk. De toer fan de Jehannestsjerke datearret út de 14e iuw. De tsjerke datearret fan 1450.
State
Noardlik fan de tsjerke stie de Tsjessingastate. Al fier foar 1500 stie hjir in state, dy't nei 1511 besit wie fan Hobbe Doekes en bewenne waard troch Meynert Tyessinga. De stins waard dêrnei Tsjessingastate neamd. Fan de 16e iuw ôf waard it eigendom fan de Fan Aylva's. Hobbe fan Aylva stoar op 14 juny 1645 yn Hilaard. De midsiuwske tsjerke fan Hilaard hat noch in tinkstien ta neitins oan Hobbe fan Aylva en syn frou Frouck.
Yn de 18e iuw wie de state bekend as Mockemastate. De state is yn 1749 ôfbrutsen. It grutte poartegebou gie pas yn 1799 plat. Yn 2000 binne de fûneminten dêrfan bleatlein.
Skoalle
Yn 1873 krige Hilaard in eigen legere skoalle, dy't him letter ûntjoech ta de kristlike basisskoalle De Reinbôge. Oant 1923 siet dy oan 'e Smidsstrjitte, dêrnei oan 'e Hoptilsterdyk. It lêste skoalgebou datearre út 1976. Oan 'e ein fan it skoaljier 2018-2019 gie De Reinbôge ticht omreden fan it weromrinnend tal learlingen.
Doleânsje
De tsjerklike feroarings fan 1816, wermei't de oerheid de frijsinnigens yn de tsjerke alle romte joech, gyngen ynearsten oan Hilaard foarby. De ôfskieding krige yn Hilaard gjin foet oan de grûn, om't de gemeente ien fan de seldsume otterdokse gemeenten fan de omkriten wie. Mar nei't der swierrichheden ûnstiene mei in pear moderne leden by it nachtmiel en de tsjinstdwaande dûmny útlei wat der fierder yn it lân barde, ûnstie der yn de gemeente yn 1887 ferset. De dûmny, tsjerkeried en tsjerkfâdij brieken ienriedich mei de synoade en op 31 augustus 1888 naam de dolearjende gemeente nei in soad ûnrêst it beslút in eigen tsjerke te bouwen, dy't yn jannewaris 1889 foltôge waard. De grifformearde tsjerke fan Hilaard wie wat ledetal oanbelanget altiten folle grutter as de herfoarme gemeente. De eardere grifformearde tsjerke kaam yn 2000 frij doe't de grifformearde en herfoarme gemeenten fan Hilaard yn it ramt fan 'e ienwurding fan 'e Protestantske Tsjerke yn Nederlân de lapen gearsmieten. Sûnt is it gebou yn gebrûk troch Koptysk-Otterdokse Tsjerke. thumb|260px|Smidsstrjitte
Twadde Wrâldkriich
Yn de Twadde Wrâldkriich tsjinne de Jehannestsjerke as ûnderdûkersplak foar meiïnoar 13 manlju yn wikseljende gearstalling. Oerdeis wurken de manlju by boeren, nachts sieten se yn de tsjerke. Op 9 jannewaris 1945 waard nei alle gedachten troch ferrie de tsjerke binnenfallen. De Dútsers namen de koster en sân ûnderdûkers mei. In pear dêrfan binne letter op transport steld nei it kamp Schwarzer Weg by Wilhelmshaven yn Dútslân. Ien fan de ûnderdûkers wie Bote Lieuwe Dijk út Ljouwert, dy't earder al by tafal oppakt wie by in fytspatrûlje fan de SD. Hy waard tegearre mei twa oare slachtoffers by Hjerbeam fussilearre en wie de iennige fan de Hilaarder ûnderdûkers dy't de oarloch net oerlibbe. By de restauraasje fan de tsjerke waard it ûnderdûkersplak wer ûntdutsen. Ta neitins waard in plakette makke. Ek op oare plakken waarden yn Hilaard ûnderdûkers ûnderbrocht.
Oars
Oan it begjin fan de 20e iuw hie Hilaard in koöperative molkfabryk en in flaaksfabryk dy't letter ôfbaarnd is.
Oant de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 2018 hearde it ta Littenseradiel, en foarôfgeande oan 'e weryndieling fan 1984 makke it ûnderdiel út fan Baarderadiel.
Mienskip
De feriening foar Doarpsbelang hjit Hilaard-Hoptille. Nei't it kafee yn 1992 ôfbaarnde, waard it doarpshûs 'De Twatine' boud.
Tsjerken
thumb|260px|Koptyske Hillige Marije- en Sint-Paulus fan Tebe-tsjerke
Skoalle
Sûnt 2019 hat it doarp gjin eigen skoalle mear. De lêste bern gyngen oer nei de Earne-wjuk yn Easterlittens, ek in skoalle fan de Stifting Kristlik Basisûnderwiis De Greiden. thumb|260px|Tjessingawei
Doarpswapen en flagge
Yn it skyld stiet in klokfoarmige dieling fan blau en goud. Dy dieling ferwiist nei de unike klokgevel fan de yn giele stien oplutsen toer. Dêrom is it ûnderste diel ek fan goud. Yn it blau steane twa gouden leeljes, dy't beide ferwize nei de wapens fan de famyljes Van Aylva en Mockema, dy't ek leeljes hawwe. Beide famyljewapens binne foar it measte part blau. It wichtichste middel fan bestean yn dizze omkriten is de feefokkerij, dêrom dan ek in kowekop fan it Frysk swartbûnte ras yn it gouden fjild: In swarte kowekop mei in kylblês (wyt). It skyldhaad is read mei in sulveren krús. Dit tsjut op it Laam Gods en is in attribút fan Jehannes de Doper. Jehannes wiist op Jezus as it laam fan God dat de sûnde fan de wrâld weinimt. Yn de tsjerklike en heraldyske tradysje draacht it Laam fan God in wyt findel mei in read krús. Om estetyske redenen binne de kleuren fan it findel omkeard. De betsutting feroaret dêr lykwols net om. It read is it bloed fan Kristus en it wyt is de himelske reinheid. It reade skyldhaad mei it sulveren krús wol dit werjaan. De flagge hat, lykas it wapen, de unike klokfoarmige yndieling, diskear yn 't read, wêryn't de giele leelje út it wapen stiet. Oanslutend op de klok in blauwe baan, dy't foar de Hilaarder Feart stiet. Dizze feart rint benoarden it doarp nei it easten en dan mei in bocht wer nei it westen, krekt as yn de flagge. Eartiids wie de feart in wichtich kommunikaasjemiddel mei de bûtenwrâld foar Hilaard. De flecht fan de flagge is giel, dat ferwiist nei it ûnderste diel fan it wapen.
Durkje Rienks-Wallinga
Durkje Rienks Wallinga (Hantumhuzen, 14 augustus 1902 - Noardburgum, 5 desimber 1998) wie redakteur fan it wykblêd Sljucht en Rjucht fan 1937 - 1941. Se sette har ek tige yn foar de Fryske Foardrachtskriich, de foarrinder fan it Frysk FeRstival.
Kameleondoarp Terherne
It Kameleondoarp Terherne (Nederlânsk en offisjeel: Kameleondorp Terherne) is in temapark yn Terherne, dat wijd is oan de populêre boekesearje De Kameleon fan skriuwer Hotze de Roos.
Skiednis
It Kameleondoarp is ûntstien op it plak dêr't De Roos yn 1980 in sulveren pinne kado krige fan de Terhernster legere skoalle. De bern fan dizze skoalle wienen sljocht op de ferhalen oer De Kameleon en koenen net begripe dat De Roos nea in literatuerpriis wûn hie. Dêrom besleaten de learlingen de skriuwer út te nûgjen foar in wiere priisútrikking. Doe't de fraach steld waard oft de aventoeren fan Hylke en Sytse Klinkhamer har yn Terherne ôfspile hienen, andere De Roos: "It soe yn Terherne spile kind hawwe." thumb|left|230px|It eilân "Grutsân" (foto út 2000)
Mei troch dizze útspraak fan de skriuwer (ek Grou woe Kameleondoarp wurde) ûntstie yn Terherne in groep dy't harsels "freonen fan de Kameleon" neamde, en it plan opfette om in doarp ferrize te litten dêr't de boeken oer De Kameleon ta libben komme koenen. Op 29 maart 1994 waarden de plannen foar it doarp presintearre. Goed trije jier letter, yn 1997, waard it doarp iepene foar it publyk.
By de bou fan it doarp is besocht om it safolle mooglik lykje te litten op it doarp út de boeken. Sa leit de boat "De Kameleon" neist "Hotel De Gouden Leeuw", en triuwt er in echte pream foar in rûnfeart. It is mooglik by it eilân "Grutsân" oan te gean, dêr't boarte wurde kin mei de 'fjouwer eleminten fan de natoer'. Fansels hielendal yn Kameleon-styl. De smidderij fan Klinkhammer (de heit fan de haadpersoanen Hylke en Sytse) sit yn it saneamde "Kameleon-ervarium", hjir kin ek it gemeentehûs en de Wâldaap besjoen wurde. Simmerdeis rinne mear haadpersoanen út de boeken troch de buorren.
Fan 2013 ôf ferline is de attraksje ek winterdeis iepene. In profesjonele dekôrbouwer hat it Kameleondoarpke in winterske sfear jûn. Yn in ferhaal oer Hylke en Sietse en iisprinses Katinka kin men op 'e siik nei it beferzen fjoer. Ek koe der yn de winter fan 2018 smeid wurde yn de smidderij fan klinkhamer. Yn 2014 is in minwaarr- en feestakkommodaasjee, "het Wapen van Lenten" tafoege.
It Kameleondoarp waard yn 2014 troch de ANWB oanwiisd as 'leukste uitje van Friesland'.
Profomgong fan Surhústerfean
De Profomgong fan Surhústerfean is in alle jierren weromkommende hurdfytswedstriid yn Surhústerfean yn de Fryske gemeente Achtkarspelen.
De profomgong wurdt sûnt 1982 organisearre troch de Stichting Wielercomité Surhuisterveen, dy't ek de organisator fan de Sintrumcross is. De wedstriid waard yn de earste jierren ûnder de namme Profronde van Friesland ferriden (mei net troch elkoar helle wurde mei de hjoeddeiske Profronde van Friesland).
Saaremaa (eilân)
thumb|Saaremaa foar de kust fan Estlân Saaremaa (Dútsk (hist.) en Sweedsk: Ösel, betsjut 'eilân') is in eilân foar de westkust fan Estlân; it op ien nei grutste yn de Eastsee. It omfiemet 2673 km² en hat 35.584 ynwenners, dêr't 15.000 fan yn it haadplak Kuressaare wenje. Mei it oanswettende Muhu foarmet Saaremaa de provinsje Saarema (maakond).
Saaremaa is ticht beboske. thumb|left|150px|1219 wie Saaremaa part fan it [[Denemarken|Keninkryk Denemark.]] It haadplak Kuressaare is ûntstien om in biskopsboarch hinne en is in fanâlds ferneamde kueroarde. In protte plakken op Saaremaa hawwe tige âlde tsjerken (sa as: Valjala, Karja, Pöide, Kaarma) dy't ek in ferdigeningsfunksje hienen.
In geologyske nijsgjirrichheid op Saaremaa is de kratermar fan Kaali, dy't in trochsneed fan 110 meter hat en begjin earste millennium f.Kr. ûntstien is troch in meteorytynslach.
It eilân hat in fêste ferbining mei it buoreilân Muhu. Muhu is út de Estlânske haven Virtsu wei te berikken. Teffens is der in boatferbining mei Hiiumaa dat benoarden Saaremaa leit. Yn de simmermoannen fart der ek in boat nei Ventspils yn Letlân.
Stasjon Hoevelaken
Stasjon Hoevelaken (Hvl) is in stasjon oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). It stasjon is boud yn by it buorskip fan Stoutenburg Noord yn de gemeente Amersfoart, tichtby it fiadukt oer de spoarline en de A1 oan de Stoutenburgerlaan. Sadwaande leit it stasjon yn de provinsje Utert, wylst it doarp Hoevelaken dêr't it stasjon nei neamt is yn de provinsje Gelderlân leit.
Kwame Nkrumah
thumb|Kaam Nkrumah by in steatsbesite oan 'e Feriene Steaten, 1961 thumb|150px|Kwame Nkrumah Kwame Nkrumah (Nkroful, 18 septimber 1909 – Boekarest, 27 april 1972) wie in Ganeesk steatsman en foartrekker yn it stribjen nei in feriene Afrika.
Stasjon Hoevelaken
It stasjon bestiet út twa perrons, dy't mei-inoar ferbûn binne fia in foar in part oerdutsen platfoarm dat fan beide kanten ôf te berikken is mei sawol in lift as in trep, en dy't in ûnbewaakte fytsestalling húsfestet.
Kwame Nkrumah
Stúdzje
Kwame Nkrumah studearre sûnt 1930 as learaar. Dêrnei studearre hy sûnt 1935 ekonomy, sosjology, teology, rjochten en pedagogyk yn de Feriene Steaten. Yn al deze fakken studearre hy ôf. Nkrumah wie feralterearre troch de Italjaanske ynfal yn Etioopje. Etioopje wie tegearre mei Libearia destiids it ienichste ûnôfhinklike lân fan Afrika. Yn de Twadde Wrâldoarloch steunde hy de alliearden.
Nei de oarloch groeide it Afrikaanske nasjonalisme en de Afrikaanske ienheidsgedachte. Nkrumah trede al gau op as pleitbesoarger fan it Afrikaanske nasjonalisme. Alderearst stribbe hy nei ûnôfhinklikheid fan syn heitelân Goudkust (it lettere Gana). Mar hy seach soks mar as in begjin: dêrnei maosten yn syn fisy alle oare Afrikaanske steaten harren ûnôfhinklikheid krije en de swarte Afrikaanske steaten moasten in staatebûn foarmje op sosjalistyske grûnslach.
Unôfhinklikheid fan Gana
In 1947 gie Nkrumah wer nei Goudkust en akseptearre op útnûging fan inkele pommeranten it amt fan sekretaris-generaal fan de United Gold Coast Convention. Yn 1949 bruts hy mei de UGCC en stapte mei de jeugdbeweging fan dy partij en inkele meistanners út de partij en rjochte de Convention People's Party (CPP) op. De CPP wie folle radikaler as de UGCC, dizze lêste partij stribbe in dialooch nei mei de Britske koloniale oerhearsker. De CPP woe fuortendaliks ûnôfhinklikheid.
Yn 1951 wûn de CPP de ferkiezingen fan Goudkust, mar in pear dagen letter waard Nkrumah arrestearre wegens agitaasje tsjin it Britske rezjym. Yn 1956 wûn de CPP wer de ferkiezingen. De Britten lieten Nkrumah frij op kondysje dat hy de 'ûnôfhinklikheid nó' eask falle liet. Hy woe dêr oan tajaan en waard doe premier fan Goudkust. Op 6 maart 1957 waard Goudkust ûnder de namme Gana ûnôfhinklik, as earste earde koloniaal lân yn Sub-Sahara Afrika. Yn 1960 waard Gana in republyk, en Nkrumah waard de earste presidint.
Polityk
Nkrumah syn doel wie Gana om te bouwen ta in foarbyld foar Afrika middels de Akosombodaam by de Voltamar. De finansiering wie oarspronklik yn gearwurking mei de Britten, mar waard letter oernomd troch it Amerikaanske aluminiumbedriuw Kaiser en de Wrâldbank. By de bou fan de daam waard de regearing fan Nkrumah hieltiten korrupter, en doe't de Akosombodaam klear wie op 26 jannewaris 1966 wie Gana hast bankerot.
Nkrumah syn regearstyl wie tige autokratysk. Al yn 1964 waard de Union Party, de ienige opposysjepartij, ferbean en waard it lân in ienpartijsteat mei de Convention People's Party (CPP) fan Nkrumah as ienige talitten partij. Nkrumah liet him de Osagyefo, de 'Ferlosser' neame. Rûnom yn it lân waarden stânbylden fan Nkrumah setten en ûntstie der in persoansferhearliking. Nkrumah waard hieltiten minder populêr yn syn lân. In soad minsken seagen him leaver gean as kommen. Yn 1966, wylst Nkrumah in steatsbesite brocht oan Noard-Fietnam en de Folksrepublyk Sina, pleegde it leger in steatsgreep. Nkrumah gie dêrnei yn ballingskip yn it buorlân Guinee fan presidint Ahmed Sékou Touré. Touré wie krektas Nkrumah in oertsjûge pan-Afrikaan. Nkrumah waard ko-presidint fan Guinea.
In jier of wat letter gie Nkrumah nei Roemeenje om behannele te wurden tsjin kanker. Hy ferstoar op 27 april 1972 yn Boekarest.
By in soad pan-Afrikanen stiet Nkrumah nettsjinsteande syn autoritêre regearstyl noch yn heech oansjen. Mei troch de ynset fan Nkrumah berikte Gana as earste koloniaal lân yn Swart-Afrika de folsleine ûnôfhinklikheid fan it memmelân. Dêrmei sette Gana de trend: tusken 1957 en 1980 waarden alle Afrikaanske lannen ûnôfhinklik.
Deputearre
Deputearren binne leden fan Deputearre Steaten, in kolleezje dat keazen wurdt troch Provinsjale Steaten, ûnder foarsitterskip fan de Kommissaris fan de Keninginne, en dat it deistich bestjoer fan de provinsje foarmet. Yn Fryslân hienen sitting:
Selskip foar Fryske Taal- en Skriftekennisse
thumb|300px|Groepsfoto makke ta gelegenheid fan de ûntbleating fan it stânbyld yn it Grouster plantsoen fan [[Eeltsje Hiddes Halbertsma, 28 maaie 1904. Op de foto stean op de foarste rige fan lofts ôf: notaris S. van der Burg, Jacob Hepkema, master D. Schuitemaker (haad fan de skoalle te Grou), ? Halbertsma, Foeke Kuipers (fan Coopersburg te Akkrum), master J.J. Hornstra, P.A. Wilhelmy, Onno Harmens Sytstra, Cornelis Wielsma, Gabe Hoeneveld (tsjerkfâd), in ûnbekenden en Hearre van der Meer. Op de efterste rige: û.o. R. Visser (boekhâlder by Halbertsma), Tsjalling Hiddes Halbertsma (bûterkeapman), mefr. Kingma Boltjes-Halbertsma (Tsjomme Tet), F.J. de Zee (mei it wite festje), lofts fan him frou G. Budstra en Rinske Looijenga, de beide manlju tsjin de palm oan binne Egbert Kerkhof en Atse van Stralen. Oan de oare kant fan it byld, neist de palm R. Draaisma (túnman fan it plantsoen), foar him Gerben Hellinga. De âldman mei de sigaar is Age Braak. Dêrefter stiet Van der Burg, rjochts fan him Tsj. Kuperus (direkteur fan it bûterfabryk) en Jan Jelles Hof (mei in wite sylpet). Foar him, de middelste fan de trije froulju stiet widdo A.H. de Jong, Jitske de Jong-Van der Velde. De man mei de holle skean en pet op is Freerk de Jong. (Allegear neffens de opjefte fan Simke Molenaar yn de Frisia fan 11 july 1952). Fierders soene op de foto stean moatte: Baukje Musch, master Bos (efter de palm, tsjin it byld oan), Tsjibbe Dokter, master Stienstra, Geart Sietema, Van der Meer, en Boerema (fan Akkrum). ]] It Selskip foar Fryske Taal- en Skriftekennisse (ek wol Selskip 1844 of Ald Selskip neamd) is op 14 septimber 1844 yn Het Gouden Wagentje oan de Nijstêd yn Ljouwert oprjochte troch Harmen Sytstra, Tiede Roelofs Dykstra en Jacobus van Loon. De oanhing bestie meast út middenstânslju, de liberale boargerij en de yntelligintsja fan doarpsdûmnys en skoalmasters. De romantyk oerhearske it tinken fan de measte bewegers fan de earste oere en de wjerslach dêrfan wie werom te finen yn it earste Fryske tydskrift dat troch it Selskip útbrocht waard: Iduna.
It Selskip 1844 rekke hommels troch syn bestjoersleden hinne: Harmen Sytstra en Tiede Dykstra kamen koart efter inoar jong te ferstjerren. Jacobus van Loon naam it foarsitterskip op him mei Gerben Colmjon as skriuwer. Sûnder it duo Sytstra-Dykstra foege it Selskip him nei de liberale geast fan de tiid en wûn oan leden: nei it djiptepunt fan 1852 mei noch mar 122 leden, rûn dat tal op nei 543 yn 1885. Om 1860 wiene Waling Dykstra en Tsjibbe Gearts van der Meulen útein setten mei harren winterjûnenocht en it Frysk folkstoaniel wie yn opkomst. De striid om de stavering waard ôfsletten mei in kompromis tusken de romantisi en de praktisi. Yn 1879 ferskynde "De Fryske Boekstavering, in hantlieding". Dy Selskipsstavering soe it in foech 70 jier úthâlde. De útjefte fan "It Lieteboek" troch it Selskip yn 1876 wie in grut súkses. Der bleau sels jild fan oer. Ek de saneamde Grouster stientsjefeesten, it ûntbleatsjen fan tinkstiennen foar de Halbertsma's op 13 oktober 1875 en 28 maaie 1879, levere direkte winst op: It ûntstean fan de Krite Grou dy't letter in wichtige rol yn it Selskip spylje soe.
It Selskip is sûnt 1945 oansletten by de Ried fan de Fryske Beweging. It ledetal, yn 1957 noch 4400, sakke oant ± 1350 yn 1974. Dit weromrinnen waard feroarsake troch ôffal fan kriten, dy't geandewei selsstanniger waarden en troch bewegingsorganen dy't faak ta net mear as smûke ferienings waarden. Benammen yn de jierren 60 waarden in soad kriten opheft. Foar de oerbleaune kriten levere de ferplichte ôfdracht oan it haadbestjoer faak problemen op. It Aldselskip wie fertsjintwurdige yn de Rie fan de Fryske Beweging, Afûk, de Fryske Kultuerried en IFAT.
Johannus Frederikus Adrianus Göbel
Johannus Frederikus Adrianus Göbel (Assen, 15 septimber 1900 - Arnhim, 9 july 1967), meastal J.F.A. Göbel neamd, wie in Nederlânske arsjitekt.
Göbel wie in soan fan in keapman. Syn âlder wurk, meast yn in ekspresjonistyske styl, is te finen yn Assen. Nei de oarloch wurke er ek yn it westen fan it lân. Sa wie er belutsen by de wenningbou yn de Amsterdamske wyk Slotermeer. In oantal fan syn bouwurken is oanwiisd as ryksmonumint.
Wurk (karút)
thumb|Assen: went Vaart ZZ 41a, J.F.A. Göbel, 1934
Kristlik Frysk Selskip
thumb|300px|It haadbestjoer yn 1933 Sittend flnrj: J. Fennema, H. Twerda, [[S.E. Wendelaar Bonga, G. Feddema-Hoogland en E.B. Folkertsma; steande flnrj: St. Harkema, J. van der Schaaf en Ulbe van Houten ]]
It yn 1908 oprjochte protestante Kristlik Frysk Selskip (KFS) hie ta doel it brûken fan it Frysk (ek) yn Kristlike fermiddens te stimulearjen. De ortodokse protestante Friezen fielden har net thús by it liberale en faak anty-tsjerklike Ald Selskip. Dûmny Sipke Huismans wie de man dy't mei Anders Minnes Wybenga de oanset joech ta de oprjochting fan wat yn earsten it Kristlik Selskip for Fryske Tael- en Skrifttekennisse hjitte soe. Yn it midden fan de 20-er jierren komt der mei Hendrik van Houten en Fedde Schurer in koerswiziging fan taal- skriftekennisse nei in mear striidbere koers foar emansipaasje fan it Frysk. De namme wurdt dan ek feroare yn koartwei Kristlik Frysk Selskip en se rjochtsje har mear op it brûken fan it Frysk op skoalle, yn 'e tsjerke mar benammen ek yn it iepenbier bestjoer en de rjochtspraak.
Ferskaat
It KFS is sûnt 1945 ien fan de by de Ried fan de Fryske Beweging oansletten selskippen.
Yn 1963 wurdt troch it KFS de bibelferkeapkommisje "Net fan brea allinne" ynsteld, om sa mear Fryke Bibels yn 'e omloop te krijen. De bibelferkeap is tsjintwurdich ûnderbrocht by de Kristlike Fryske Folks Bibleteek.
Yn 1997 is it Roomsk Frysk Boun opgien yn it KFS, neidat beide ferienings al in jiermennich yn in soarte fan federaasjeferbân gearwurke hienen.
Per 1 jannewaris 2013 waarden alle aktiviteiten fan it KFS oerdroegen oan 'e nije Stifting Krúspunt en waard it KFS opheft.
Iens
thumb|left|250px
Iens is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, noardeast fan Wommels. It doarp hat likernôch 50 ynwenners (2004) en leit ticht by Spannum. Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984, makke Iens diel út fan de gemeente Hinnaarderadiel. Neidat it doarp sûnt 1984 yn de nij foarme gemeente Littenseradiel lei, kaam it nei in gemeentlike weryndieling yn 2018 by de gemeente Súdwest-Fryslân. Yn 1991 waard de namme Edens offisjeel feroare yn Iens. De bern geane nei skoalle De Tarissing yn Spannum.
It doarp leit mids pleatsen yn de Greidhoeke. Yn de buorren, in beskerme doarpsgesicht, steane twa pleatsen. De measte ynwenners wurkje bûten it doarp. Fan oarsprong lei it oan in dearinnende dyk, letter is in fytspaad oanlein lâns de Boalserter Feart. Iens wurdt al sûnt it begjin fan de jiertelling bewenne. De karakteristike tsjerke komt foar in part út de 13e iuw. It tsjerkje hat grêfsarken út de 16e iuw. Der stie hjir oait in stins dy't bewenne waard troch de famylje Fan Burmania. Yn de tsjerke hinget in rouboerd mei it wapen fan dizze famylje.
Thalenpark
thumb|left|Thalenpark yn 2004 (foto René Hogendijk) It Thalenpark is in lyts park oan de Lange West yn Drachten. It park hat in iepen struktuer mei beammen, gersfjild en in heakfoarmige fiver, mei treppen en in kaskade.
It park is yn 1958 ûntwurpen troch yr. Hein Otto (1916-1994) en neamd nei Jan Lourens Thalen (1909-1960) dy’t boargemaster fan Smellingerlân wie fan 1956 oant 1960. Oant 1989 stie er in houten tuorke mei in kariljon. De klokken hawwe in plak krige yn it nije kariljon in it sintrum fan Drachten.
Iens
Mienskip
It Popelhûs is it doarpshûs dat simmerdeis ferhierd wurdt. Alle jierren wurdt in doarpsfeest holden.
Thalenpark
Juny 2014 waard it Thalenpark in potinsjeel nij ryksmonumint yn it ramt fan Beschermingsprogramma Wederopbouw 1959-1965, in list fan 90 objekten út de twadde helte fan de weropbou-perioade. Maitiid 2018 waard it park offisjeel ryksmonumint.
Iemsfrysk
It Iemsfrysk is in Eastfrysk dialekt dat hast hielendal útstoarn is. Op syn beurt wie it Iemsfrysk wer opdield yn ferskate oare dialekten, lykas: it Auricherlânsk, Brokmerlânsk, Noarderlânsk, Emsigerlânsk, Moarmerlânsk, Reiderlânsk, Borkumersk en Baltrumersk. It ienichste noch libbene dialekt fan it Iemsfrysk, it Sealtersk, wurdt hjoed de dei noch sprutsen yn it Sealterlân.
De taalfariant waard sprutsen yn East-Fryslân, útsein Harlingerlân, de Grinslanner Ommelannen en op de Fryske eilannen Boarkum, Nordeneach, Júst en Baltrum.
It Iemsfrysk rekke tsjin ‘e midden fan de 17e iuw hielendal útstoarn yn East-Fryslân. It lêste plak dêr’t nei alle gedachten Iemsfrysk sprutsen waard wie it doarp Upgant. Dêr waard oant yn 1632 noch Iemsfrysk sprutsen.
Roelof Kuipers
Roelof Kuipers (De Gordyk, 28 augustus 1855 – De Haach, 28 desimber 1922) wie in Nederlânsk arsjitekt fan Frysk komôf. Hy stie bekend om syn wetterliedingspesjaliteit. Dêrneist wie hy inkele jierren (oant 1902) gemeenteriedslid fan Amsterdam.
Biografy
Kuipers krige de earste boukundige begjinsels fan hûs út mei. Syn heit wie timmerman-oannimmer en in dy funksje belutsen by de bou fan tsjerken, iepenbiere gebouwen, restauraasjes en wettersteatswurken yn Fryslân. Om 1880 hinne wurke syn heit yn de omkriten fan Amsterdam, de stêd dêr't hy letter yn de gemeenterie komme soe. Twa jongere bruorren fan Kuipers, Tjeerd Kuipers en Foeke Kuipers, wienen ek arsjitekt. Roelof Kuipers leit begroeven op Oud Eik en Duinen. Kuipers wie Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau.
thumb|right|300px|Oranje Nassau's Oord
Rain Man (betsjuttingsside)
"Rain Man" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Immolation (band)
Immolation is in Amerikaanske deathmetalband oprjochte yn 1988 yn Yonkers New York. De band brocht yn 1991 syn debútalbum Dawn of Possession út. De teksten fan de band gean benammen oer polityk, ateïsme, maatskippij en persoanlike problemen. De band hie jierrenlang in repetysjeromte yn Cleveland, Ohio, dêr't Steve Shalaty wenne. De trije yn New York wenjende bandleden makken jierrenlang in 14 - oeren duorjende reis om dêr te oefenjen. Se stoppen mei dat tiidrôvjende en yntinsive repetearjen, om en de by 2010 en spylje op dit stuit allinnich noch mei inoar by optredens.
Immolation hat alve studio-albums en ien live-album útbrocht.
Aleid fan Hollân
Aleid fan Hollân (foar 1234 - 1284) dêrnei as Aleid fan Henegouwen, ek bekend as Aleid fan Avesnes, wie grevinne fan Henegouwen. Se is om politike redenen op 9 oktober 1246 troud mei Jan I fan Avesnes. Hja wie de dochter fan Floaris IV fan Hollân en Aleid fan Gelre en dus suster fan Willem II fan Hollân.
Tusken 1258 en 1263 wie se de regintesse fan Floaris V fan Hollân.
Alsemambrosia
thumb|right| Alsemambrosia (Ambrosia artemisiifolia, Frysk ek wol: 'Moalstokje' ) is in ienjierrige plant, dy't heart ta de famylje fan 'e hynsteblomplanten (Compositae of Asteraceae). De plant komt út Noard-Amearika en is yn Nederlân op in soad plakken ynboargere (komt advintyf foar). Ambrosia is it Grykske wurd foar 'fiedsel foar de goaden', wêrtroch't se ivich libben. De plant skiedt de stof koronopiline út, dy't de groei fan oare planten yn de omjouwing behindert.
De plant wurdt 20-100 sm heech. De blêden binne meastal dûbelfearre, soms inkelfearre.
Alsemambrosia bloeit yn septimber en oktober mei ienslachtige, ± 3 mm grutte, holtsjes. De haadsjes sitte yn in ier. Der sitte gjin strieskobben yn de haadsjes en in pappus ûntbrekt. De klokfoarmige manlike haadsjes hingje nei ûnderen en hawwe keale of in bytsje behierre, fergroeide omwynselblêden. De griis-wite, froulike haadsjes binne ienblommich en hawwe twa aaifoarmige skutblêden. De blommen sitten net botte opfallend yn de blêdoksels ûnder de manlike blomhaadsjes. De brune frucht is in nútsje sûnder fruchtplús en hat de foarm fan in pylkpunt. It nútsje hat in heech oaljegehalte. It omwynsel om it nútsje hat fiif oant sân priemfoarmige stikels, dy't útrinne yn in lange snaffel. It fruchtsje heakket troch de priemfoarmige stikels yn de facht fan bisten en wurdt sa ferspriede. 270px|thumb|left|Fruchten
Allergy
thumb|Ambrosia artemisiifolia thumb|dûbelfearre blêd It stomoal jout in heftige heakoartsreaksje, krektas it oanreitsjen fan de bloeiwize. Yn Nederlân fine ûndersikers de lêste jierren in sterke groei fan it oantal ambrosiapollen yn de loft. De lette bloei fan de plant, yn septimber en oktober, ferlinget it heakoartsseizoen mei twa moannen. By in waarme simmer folge troch in waarme hjerst kin de plant hieltiten better yn Europa dije. Dizze woekerjende plant driget in grutte kweadogger te wurden as de no bekende fersprieders fan pollen. Per plant kin oant in miljard pollen ferspriede wurde, wêrby't de allergyske wurking fan de pollen inkele kearen sterker is as dy fan gers, de oant op 't heden grutste oarsaak fan pollenallergy yn Nederlân.
Ymport yn Europa
De plant komt rjochting de lege lannen troch benammen ymport fan hinnen- en fûgelfoer en fetbollen, dêr't ek de siedden fan de alsemambrosia tusken sitte. Yn Dútslân is it wyls by wet ferbean dit foer te ymportearjen as de siedden fan de alsemambrosia der net úthelle binne. Yn Switserlân, Eastenryk en Hongarije is it sels ferbean de plant yn de tún te hawwen en it is foarskreaun om dizze der út te heljen. Hjirby wurdt oanret:
De eksplosive fersprieding fan de plant hat it omtinken fan it Ministearje fan Lânbou, Natoer en Fiedselkwaliteit.
Yn oktober 2006 binne nei in oprop fan it radioprogramma Vroege Vogels 160 meldingen fan alsemambrosia yn Nederlân samle.
Húns
Húns is in doarp yn de gemeente Ljouwert. It doarp krige yn de rin fan de tiid net in soad nijbou. Yn it midden fan it doarp leit it keatsfjild.
Namme
It doarp waard foar it earst yn 1275 beskreaun as 'Honnyghadyc'. Dêrnei komme farianten lykas Hynnynghe (1473), Hynghe (1473), Huns (1505) en Hoens (1529) foar. Yn de 18e iuw is it Huyns en yn de 19e iuw Huyns en Huns. It earste diel fan de namme soe in ferwizing wêze nei de persoansnamme Huno. Mei de ynfiering fan offisjele Fryske plaknammen troch de (eardere) gemeente Littenseradiel waard de plaknamme offisjeel Húns.
Skiednis
Gaueftich nei 1200 waard de tsjerke fan Húns boud. Oant fier yn de 18e iuw bleau Húns in isolearre doarp. De iennige ferbinings fan it doarp wiene de opfeart nei de Boalserter Trekfeart en it paad dat it doarp ferbûn mei Hoptille en Hilaard. Mar ek al lei Húns isolearre, om 1750 hinne krige it doarpke dochs in panwurk, dêr't dakpannen bakt waarden. Yn it doarpswapen ferwize de reade dakpannen nei dat fabrykje. Yn de grûn fan Húns tilt it ek no noch op fan de skerven van dakpannen.
Yn de twadde helte fan de 19e iuw waard de terp foar it measte ôfgroeven, sadat de tsjerke tsjintwurdich op it ôfstutsen restant fan de terp stiet. Op it plak fan de eardere terp leit it keatsfjild. Yn 2004 binne by de terp in tritich gouden munten fûn. Dy moatte yn de 16e iuw yn de grûn stoppe wêze.
Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Húns diel út fan de gemeente Baarderadiel. Nei't it doarp sûnt 1984 ûnderdiel foarme fan de doe nije gemeente Littenseradiel, kaam it yn 2018 by in folgjende weryndieling by de gemeente Ljouwert.
Mienskip
thumb|left|200px|De Húnzer Murd De ynwenners dogge in soad tegearre mei it tichtby lizzende Leons. Der is in feriening Doarpsbelang Húns-Leons. It doarpshûs hjit de Murdhûn, ferneamd nei de bynamme fan de Húnzers.
Tsjerke
thumb|260px|Nikolaastsjerke De protestantske gemeente Hilaard-Húns-Leons makket út en troch gebrûk fan de Nikolaastsjerke.
Berne
thumb|260px|Alde skoalle
It besjen wurdich
thumb|260px|Húnzermûne
Ferkear
Der ride bussen nei Ljouwert en nei Boalsert.
Masedoanje (Grikelân)
Masedoanje, Súd-Masedoanje, is in eardere provinsje yn Grikelân, dy't fral yn it nijs kaam is as de grûn wêrom Grikelân spul mei har buorlju oer de namme Masedoanje wichtiger fûn as freonskip mei it nij buorlân Masedoanje.
Willem VI fan Hollân
right|thumb|180px|Willem VI Willem fan Oostervant (Den Haach 5 april 1365 - 31 maaie 1417) wie as Willem VI greve fan Hollân en Seelân, as Willem II hartoch fan Beieren-Straubing en as Willem IV greve fan Henegouwen. Hy troude mei Margareta fan Boergonje en se krigen ien dochter: Jacoba (1401 - 1436).
Skiednis
Willem wie de soan fan Albrecht fan Beieren en Margareta fan Brieg. Troch de grutte alluere mei bypassende pronk en preal dy't hy fan jongsôf oan fierde, wie Willem swier yn de skulden rekke en hie in soad fan syn domeinen, lannen en hearlikheden oan ferskate leden fan it ridderskip ferkeapje moatten of beliene. Syn yn 1406 oanstelde tesaurier en hofmaster, de Amsterdamse keapman Willem Eggert fan Gendt ferloste him lykwols yn koarte tiid fan syn skulden en soarge derfoar dat de greve alle ferkochte en ûnderpande lân en goed ôflosse koe en wer werom keapje koe. Sels winst wist dizze hofmaster foar syn greve te meitsjen, sadat Willem VI ien fan de rykste en machtigste foarsten fan it Roomske ryk waard. Willem liet ek kastiel Ter Lune by Kollum fersterkje.
Hy spile in rol yn de Hoekske en Kabbeljauwske Tsierderijen wêrby't hy him fersette tsjin syn heit. Hy wie wierskynlik ferantwurdlik foar de moard op dy syn minnaresse Aleid fan Poelgeest (1392). Heit en soan fersoenen har yn 1394. Yn 1401 kaam Willem yn konflikt mei Jan V fan Arkel, ien fan syn lânhearen, dy't him net mear tsjinje woe: dêrút ûntstienen de Arkelske Oarloggen. Nei alve jier kaam it Lân fan Arkel wer yn Hollânske hannnen. Willem waard yn 1417 opfolge troch syn dochter Jakoba.
Foeke Kuipers
thumb|Klupgebou "Industria" op de [[Dam (Amsterdam)|Dam, ûntwurpen yn 1912]] Foeke Kuipers (It Mar tusken De Knipe en It Hearrenfean, 30 augustus 1871 - Huizen, 17 desimber 1954) wie in Fryske arsjitekt.
Beknopte biografy
Kuipers wie de soan fan in Fryske timmerman-oannimmer dy't him oan de ein fan de jierren 1870 yn Amsterdam festige. Kuipers krige de boukundige oplieding by Prof. J.F. Klinkhamer en H.P. Berlage oan de Quellinusskoalle in dy stêd. Hy helle dêr ek de sulveren medalje, de heechste ûnderschieding fan de skoalle. Syn âldere bruorren Tjeerd Kuipers en Roelof Kuipers wienen ek arsjitekt. Foeke syn oeuvre bestiet foar it meastepart út filla's dy't benammen útfierd binne yn cottagestyl.
Freark III
Der binne mear minsken west mei de namme Freark III:
Fryske Ballonfeesten
De Fryske Ballonfeesten (Nederlânsk en offisjeel: Friese Ballonfeesten) foarmje in jierliks weromkearend evenemint op it mêd fan ballonfeart, dat holden wurdt yn it Fryske plak De Jouwer. It barren fynt plak op en fanôf de Nutsbaan op De Jouwer. By it meardeiske evenemint stiigje deis likernôch 35 hjitteloftballonnen op en wurde der ferskate njonkenaktiviteiten organisearre.
Skiednis
De Fryske Ballonfeesten waarden yn 1986 foar it earst holden. Nei in geweldich súkses, dat earste jiers, moast it evenemint wol werhelle wurde. Yn 2005 wie it 20-jierrich jubileum, dat grut fierd waard. Sa giene unike ballonnen út ferskate lannen omheech, lykas ien út Dútslân yn de foarm fan in lokomotyf, en ien út de Feriene Steaten dy't de foarm fan in draak hie. It 25-jierrich jubileum fûn yn 2010 plak. Yn 2018 kamen op 'e 33e edysje fan de Fryske Ballonfeesten sa'n 17.500 besikers ôf.
Oan it evenemint tanket De Jouwer de bynamme Balloon City. De Fryske Balonfeesten binne ien fan Nederlâns grutste ballonfearteveneminten.
List fan planetoïden 37901-38000
Dit is in list fan planetoïden 37901-38000.
Rafael
"Rafael" (of yn misstavere foarm "Rafaël") hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Stasjon Hilfertsom
Stasjon Hilfertsom (Hvs) is in spoarstasjon yn it Nederlânske plak Hilfertsom, yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1874 oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen).
Gebou
Yn 1954 krijt it stasjon oan eastkant fan it stasjonsgebiet in folweardich yngonggebou fan de hân fan arsjitekt Koen van der Gaast mei ûnder oare loketten en in fytsestalling. De stasjonshal is heger as de rest fan it gebou en kriget foar in grut part glêzen wanden. Boppedat rint it dak op 'e hichte fan de stasjonshal skean nei boppen. De hal biedt tagong ta de ferlingde reizgerstunnel dy't tenei beide kanten fan it stasjon ferbynt. De fuotgongersbrêge is dêrnei ofbrútsen. Letter binne ferskate glêzen wanden ticht makke om mear romte foar winkels te kreëarjen.
It earste stasjonsgebou waard ôfbrutsen yn 1990 om romte te meitsjen foar de werynrjochting fan it folsleine stasjonsomjouwing. De NS liet op it plak fan it âlde stasjonsgebou in grut kantoargebou fan fiif ferdjippingen delsette, neffens in ûntwerp fan arsjitekt Jan van Belkum. Likernôch healwei it gebou kaam in romme stasjonshal mei romte foar de loketten en winkels. It midden fan de hal is sa’n trije ferdjippingen heech. Sawol oan de strjit- as de perronkant kaam in healrûne glêzen wand om de yngong fan it stasjon te aksintuearjen. Boppe de yngong kaam in grut rûn finster mei dêryn de stasjonsklok. It finster is beklaaid mei holografysk glês en dêrtroch ûntstiet troch de stân fan de sinne in wikseljend kleurespektrum op de flier fan de hal. As ferwizing nei de oanwêzigens fan de ferskate omroppen en telefyzjestudio’s yn Hilfertsom hat it gebou oan de rjochter kant in toer yn de foarm fan in stjoermêst. De perronkape út 1892 is behâlden bleaun.
Yn 2007 waard it yngonggebou oan de eastkant fan it stasjonsgebiet út 1954 ôfbrutsen, om romte te meitsjen foar de oanlis fan in nije tunnel foar stadich ferkear en in ekstra eilânperron.
Peter Johannes de Neui
Peter Johannes de Neui (Ditzumerferlaat, 20 oktober 1828 - George (Iowa), 12 febrewaris 1907) wie in baptistefoargonger yn East-Fryslân, Fryslân en Noard-Amearika. Yn 1862 kaam er yn de kunde mei religieuze sykjende minsken, ûnder oaren mei ôfskiedenen yn Frjentsjer, dêr't er de earste Fryske baptistegemeente stifte yn 1864 (yn de âlde doopsgesinde fermanje). Oant 1871 wurke er dêr en yn oare Fryske plakken. Der ûntstienen lytse baptistegroepen yn Makkum, Warkum en Starum.
Ienzermole
200px|thumb|right|Ienzermole yn 2008 De Ienzermole by Iens waard nei alle gedachten boud yn 1847. Yn 1958 en 1995 wienen der reastauraasjes. De houten achtkante wynmole mei in flecht fan 10 meter is in grûnsiler. De poldermole is oanwiisd as reservegemaal by slimme wetteroerlêst. It wetter wurdt mei in houten fizel útmeald.
Eigener fan de Ienzermole is de Stifting De Fryske Mole. It is in ryksmonumint.
Piet Gerbrandy
thumb|250px|Piet Gerbrandy Piet Gerbrandy (De Haach, 17 septimber 1958) is in Nederlânsk dichter, essayist en klassikus.
Piet Gerbrandy studearre klassike talen en ferlykjende yndo-europeeske taalwittenskip yn Leien en is dosint Latyn oan de Universiteit fan Amsterdam. Hy skriuwt oersettingen, essays, gedichten en poëzijresinsjes. Gerbrandy hat ûnder oaren de Institutio Oratoria fan Markus Fabius Kwintilianus út it Latyn oerset (Nederlânske titel: De opleiding tot redenaar). Yn 1993 sette er útein mei it skriuwen fan essays foar it wykblêd De Groene Amsterdammer; 1996 waard hy poëzijresensint by de Volkskrant. Yn 2007 ferskynde syn boek Het feest van Saturnus: de literatuur van het heidense Rome en yn 2008 in troch him yn it wykblêd Opinio begûn publike tinswikseling mei de rjochtsfilosoof Andreas Kinneging yn de foarm fan achtkear twa brieven, Het goede leven.
Gerbrandy promovearre 2009 op ii proefskrift De gong en de rookberg oer de poëzy fan H.H. ter Balkt en Jacques Hamelink.
Hy wie oant 2004 learaar klassike talen yn it middelber ûnderwiis yn ûnder oare Groenlo (Marianum) en yn syn wenplak Winterswyk. Sûnt 2006 dosearret er Klassyk en Midsiuwsk Latyn oan de Universiteit fan Amsterdam dêr't er de Latynske poëzy fan de Lette Aldheid ûndersiket. Hy is ferbûn oan de oplieding Literatuerwittenskip en wie yn it kolleezjejier 2010 -2011 gastprofessor oan de Universiteit fan Gint. Yn 2022 waard er beneamd ta lid fan de Akademy fan Keunsten yn Amsterdam.
Hy is in pakesizzer fan de eardere minister-presidint Pieter Sjoerds Gerbrandy.
Publikaasjes
Karút:
Cebu
Cebu kan ferwize nei:
Durk van der Ploeg
Durk van de Ploeg (Hoogkarspel, 6 septimber 1930) is in tige produktive Fryske skriuwer en dichter dy't yn Noardburgum wennet. Yn novimber 2020 wie er de earste skriuwer dy't beneamd waard ta earelid fan It Skriuwersboun.
Eftergrûn
Durk van der Ploeg waard berne yn Hoogkarspel. Doe't er trije wie ferfear de húshâlding Van der Ploeg, Friezen om utens, nei Ealsum yn Dongeradiel, dêr't er ek grut waard. Ealsum leit yn de Noardeasthoeke fan Fryslân, in streek dy't yn syn lettere literêre wurk in wichtich plak ynnimme soe. Van der Ploeg wurke as typograaf by ûnderskate kranten as it Frysk Deiblêd en de Ljouwerter Krante. Ek wie er ûntwerper fan ûnderskate boekomslaggen. Letter waard er redakteur by de Ljouwerter Krante en skriuwer fan boekresinsjes; dat soe er dwaan oant syn pinsjoen yn 1990. Dêrnei lei er him folslein ta op it skriuwen.
Yn de jierren sechtich fan de tweintichste iuw wurke Van der Ploeg foar ûnderskate tydskriften. Hy wie einredakteur fan it wykblêd Frysk en Frij en lid fan de redaksje fan it literêre tydskrift De Tsjerne. Dêrneist wie er as redakteur ferbûn oan De Stim fan Fryslân, it tydskrift fan it Kristlik Frysk Selskip. Fan 1984 oant 1990 wie Van der Ploeg foarsitter fan 'It Skriuwersboun', dat him yn novimber 2020 ta earelid beneamde. Ek wie er lange tiid karmaster fan de Kristlik Fryske Folksbibleteek. Fierder wie er aktyf op tsjerklik en kultureel mêd yn de plakken dêr't er wenne. Al ropt dat it byld fan in maatskiplik aktive man op, oer himsels ferklearre Van der Ploeg by in fraachpetear yn 1995: "Eins bin 'k in ienselvich wêzen: de skriuwer dy't mei himsels praat".
Dichtwurk
Van der Ploeg debutearre yn 1955 mei in tal gedichten yn it Nederlânske blêd "Ontmoeting". It earste Fryske gedicht fan syn hân ferskynde yn 1956 yn De Tsjerne. Van der Ploeg's earste dichtbondel, Lok op eachlingte, ferskynde yn 1959. Al sleat syn tematyk - "dea, leafde, skuld, boete en religy" - oan by dy fan dichters lykas Freark Dam, Anne Wadman en Marten Sikkema, Van der Ploegs foarm wie fan 'e miet ôf oan dy fan it frije fers. Hy wie ek modern yn de sin dat hy 'frjemde' wurden brûkte, benammen út de natoerwittenskippen. Sa kaam de ynfloed fan de troch him bewûndere Gerrit Achterberg oan it ljocht.
Dêrnei ferskynden om de pear jier in bondel mei gedichten fan Van der Ploeg. Ien fan de meast bekende is De opstanding (Een gedicht) (1979), in samling Nederlânsktalige gedichten nei oanlieding fan de dea fan syn mem. Dêr komme ferskate motiven út syn wurk by elkoar, lykas it terpelânskip, de preökkupaasje mei dea en ûntbining, de mem as begjin fan it libben en dyjinge dy't har religy trochjaan wol oan har bern. Ferkate kritisy sjogge dy gedichten as de moaiste om harren earlikens en gefoelige toan.
Nei 1979 hold Van der Ploeg him mear dwaande mei it skriuwen fan romans en ferhalen. Pas yn 2003 ferskynde wer in bondel, Troch kadastrale fjilden. Dy gedichten hawwe it lânskip boppe Dokkum as dekôr, mei oan de iene kant de see en oan de oare kant de "kadastrale fjilden", dêr't de minsken wenje mei wa't Van der Ploeg him ferbûn fielt. Yn syn eigen wurden: "Ik haw in sterke bân mei Noardeast-Fryslân. It is in prachtige wrâld om yn te ferkearen. De minsken dêr hawwe in bepaalde stivens en bedêstens. At hja it mei twa wurden sizze kinne, sille hja it net mei trije dwaan. Dat sprekt my oan."