cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hallum
Yndustry
Fierders is der noch in metaalfabryk, dat begûn is as ûnderstypjend foar de suvelfabryk. Oan de oare kant fan de strjitwei rjochting Hallumerhoeke is sûnt de jierren 1980 in lytsskalich bedriuwepark oanlein.
Mûne
Oan de Hallumerfeart/Trekwei stiet súdeastslik fan it doarp de Genezareth-kleastermûne, in muonts dy't yn 1850 boud waard. Eigner is de stifting De Fryske Mole. Fanwegen de útwreiding fan it yndustryterrein west fan it doarp moast yn 1999 de Hoekstermûne ôfbrutsen wurde. De mûne ferhûze ûnder protest fan de Hallumers nei Burchwert, dêr't de mûne wer opboud waard om de yn 1959 ôfbaarnde Aylvamûne te ferfangen. De yn 1848 boude nôt- en pelmûne 'De Reiger' (ek 'Sytsma's mûne') oan de Hearreweisterfeart is al yn 1927 ôfbrutsen.
Evenminten
thumb|260px|Tsjerkepaad
Autocross
Alle jierren wurdt op de lêste sneon fan augustus de autocross fan Hallum hâlden, dêr't sa'n 150 koereurs oan meidogge. Der wurdt yn fiif klassen riden: de Grand National Stockcar F1-klasse, de regioklasse H.A.C. 1600 (ferneamd nei de organisearjende partij de Hallumer Autocross Club), de frije klasse (foar de Durk Wagenaarbokaal), de keverklasse en de rodeoklasse. Oan de Grand National, foarhinne de massastart neamd, dogge sa'n 30 stockcars F1 mei, dy't stride om de Kafee H17-bokaal.
Bartlehiem Skeelertocht
Sûnt 1988 wurdt alle jierren mei start en finish yn Hallum de Bartlehiem Skeelertocht organisearre. De wedstriid oer 100 kilometer stiet bekend as iepen Nederlânsk kampioenskip en is acht kear wûn troch Erik Hulzebosch. De rider dy't it measte oanfalt yn 'e wedstriid kriget de Willem Poelstra Wikselbokaal, dy't ferneamd is nei de op 16 oktober 1999 ferstoarne marathonrider Willem Poelstra (24) út Hijum. Tagelyk mei de wedstriid wurdt ek in toertocht organisearre.
Grutste puzel fan de wrâld
Yn novimber 2011 wie de grutste (yn searje makke) puzel fan de wrâld klear. Dy puzel fan 6x2 meter waard makke troch Henk Braak. Hy hie 14 moanne wurk om it 17 kilo swiere gefaarte mei 32.256 puzelstikjes dien te meitsjen. De foarstelling is in plaat fan keunstner Keith Haring besteande út kleurrike puzels besteande út 32 rjochthoeke foarstellings. Om de grutte puzel tsjin de muorre te krijen moast in raam wike, sadat ien grutte muorre ûntstean koe. Foarôfgeand hie Braak al ris in puzel fan 24.000 stikjes makke, dy't in grut oerwâld foarstelde. thumb|260px|Pleats Mariëngaarderwei (1810)
Sansibar (eilân)
Sansibar (Swahily: Unguja) is in eilân foar de kust fan East-Afrika, dat diel útmakket fan Tanzania. Mei de deunby lizzende eilannen Pemba en Mafia en ferskate lytsere eilantsjes foarmet Sansibar de arsjipel fan 'e Sansibareilannen, dy't fan âlds ek wol bekend stiet as de Speserij-eilannen (al wurdt dy term faker brûkt foar de Molukken). It grutste part fan 'e eilannegroep foarmet steatkundich in autonome republyk binnen Tanzania, dy't ek Sansibar hjit. It eilân Sansibar is it grutste en tichtst befolke eilân fan 'e Sansibareilannen. De wichtichste stêd, en teffens it bestjoerlike en ekonomyske sintrum, hjit ek al fan Sansibar, en stiet bekend om syn histoaryske binnenstêd Stone Town.
Geografy
It eilân Sansibar leit foar de eastkust fan Tanzania yn 'e Yndyske Oseaan. It is it grutste eilân fan 'e Sansibareilannen, en mjit sa'n 85 km fan noard nei súd en likernôch 30 km fan east nei west. It hat in licht heuvelich lânskip mei as heechste punt 120 m boppe seenivo, en in oerflak fan 1.464 km². Steatkundich is it eilân Sansibar ferdield yn trije bestjoerlike regio's: It eilân Sansibar wurdt omjûn troch frijwat lytsere eilantsjes, wêrfan't lykwols mar twa, Tumbatu en Uzi, bewenne binne. De ûnbewenne eilantsjes foar de kust fan Sansibar binne: Bawe, Changuu, Chapwani, Chumbe, Daloni, Kizingo, Kwale, Mautani, Miwi, Mnemba, Mwana wa Mwana, Nianembe, Nyange, Pange, Popo, Pungume, Sume, Tele, Ukanga, Ukombe en Vundwe. Sansibar foarmet mei syn oanswettende eilantsjes it middelste diel fan 'e Sansibareilannen. It leit op sa'n 59 km súdlik fan it op ien nei grutste eilân fan 'e arsjipel, Pemba. It op twa nei grutste eilân, Mafia, leit in stik fierder nei it suden ta. Sansibar wurdt fan it fêstelân fan Afrika skaat troch it 36-50 km brede Kanaal fan Sansibar.
Skiednis
Argeologyske fynsten tsjutte derop dat it eilân Sansibar teminsten al 20.000 jier troch de minske bewenne wurdt. Yn in Aldgrykske tekst dy't datearret fan tusken de earste en de trêde iuw, de Periplus fan de Erytreeske See, wurdt nei it eilân ferwiisd mei de nammen Μενουθιάς, Menuthias. Tsjin dy tiid waard Sansibar nei alle gedachten al bewenne troch etnyske Swahily. Yn 'e twadde helte fan it earste milennium soarge de tanimmende hannel derfoar dat keaplju út Araabje, Perzje en Ynje nei it eilân ta kamen. It wiene de Perzen dy't de stêd Sansibar stiften by in ynham oan 'e westkust fan it eilân dy't besmoute wie tsjin stoarmen en boppedat te ferdigenjen wie tsjin fijannen. Dêrwei waard hannel dreaun mei de havenstedsjes op it Afrikaanske fêstelân, oan 'e saneamde Swahilykust.
Yn 'e Midsiuwen groeide Sansibar troch de hannel út ta in tige ynfloedrike en woltierige stêdsteat. Yn 1498 markearre de oankomst fan Vasco da Gama it begjin fan 'e Jeropeeske bemuoienis mei it gebiet. Yn 1503 of 1504 waard Sansibar ûnderdiel fan it koloniale ryk fan Portegal, en bleau dat twahûndert jier. Dêr kaam in ein oan yn 1698, doe't Sansibar by it sultanaat Omaan kaam te hearren. Yn 'e njoggentjinde iuw belibbe it eilân in twadde tiidrek fan grutte bloei troch de hannel yn slaven en ivoar en it ferbouwen fan krûdnagels. Sadwaande ferhuze de sultan fan Omaan yn 1832 syn hof fan it Arabysk Skiereilân nei Sansibar ta. Yn 1856 waard it Omaanske Ryk lykwols opdield yn twa ûnôfhinklike steaten: it Sultanaat Omaan en it Sultanaat Sansibar.
Tsjin 1880 wie it Sultanaat Sansibar binnen de Britske ynfloedssfear lutsen, en yn 1890 waard it in Britsk protektoraat. Dy status behold it oant desimber 1963, doe't it wer ûnôfhinklik waard. In moanne letter, yn jannewaris 1964, fûn der in bloedige steatsgreep plak, wêrby't de lêste sultan fan Sansibar ôfset waard. Neitiid waard de Folksrepublyk Sansibar en Pemba útroppen, dy't fanwegen syn fierhinne marksistysk aard troch de Westerske grutmachten yn it ramt fan 'e oangeande Kâlde Oarloch mei arguseagen besjoen waard. Under ynternasjonale druk gie it jonge steatsje in fearnsjier letter, yn april 1964, tegearre mei de Republyk Tanganjika op it Afrikaanske fêstelân op yn 'e nije Feriene Republyk Tanzania. Binnen dat nije lân krigen de Sansibareilannen in autonome status.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e Tanzaniaanske folkstelling fan 2012 hie it eilân Sansibar doe 896.721 ynwenners, dy't foar it meastepart konsintrearre wiene yn 'e stêd Sansibar en omkriten. Dy stêd is de grutste delsetting op it eilân en fungearret as haadstêd foar de autonome republyk Sansibar. Oare wichtige plakken op it eilân Sansibar binne: Mbweni, Mangapwani, Chwaka en Nungwi. De befolking fan it eilân bestiet grutdiels út etnyske Swahily, hoewol't in grut part fan 'e ynwenners ek guon Arabyske foarâlden hat. De measte etnyske Arabieren binne lykwols nei de steatsgreep fan jannewaris 1964 it eilân ûntflechte. De bewenners fan it eilân Sansibar sprekke ferskate dialekten fan it Swahily, wêrûnder Sansibareesk (Kiunguja) yn 'e stêd Sansibar en omkriten en Kimakunduchi en Kitumbatu op it plattelân. It Sansibareeske dialekt waard yn 1928 as basis nommen foar de gearstalling fan 'e Swahily-standerttaal.
Kultuer
It eilân Sansibar hat in fassinearjende skiednis, dy't beynfloede is troch Perzen, de Arabieren, de Portegezen, de Britten en it kulturele ferskaat op it fêstelân fan East-Afrika. Stone Town, de âlde stêd fan Sansibar, is in stedsdiel mei slingerjende leanen, nauwe steechjes, hege minaretten, doarren mei houtfykwurk, en prachtige moskeeën. Arsjitektoanyske keunststikjes binne it Livingstone Hûs, de Guliani Brêge, en it Hûs fan de Wûnders, in paleis dat yn 1883 boud waard yn opdracht fan sultan Bargasj bin Saïd.
Ekonomy
Agraryske aktiviteiten, yn 'e foarm fan it ferbouwen fan krûdnagels en oare speserijen (wêrûnder nútmuskaat, kaniel en piper), foarmje noch altyd ien fan 'e pylders fan 'e eilânekonomy. Fierders is Sansibar it iennichste fan 'e Sansibareilannen dat in ûntwikkele toeristyske sektor hat, en de ynkomsten dy't dat fersoarget, foarmje de oare pylder fan 'e pleatslike ekonomy. Oare ekonomysk rillevante aktiviteiten binne de fiskerij en it ferbouwen fan seewier.
RKSP
Roomsch-Katholieke Staatspartij (RKSP) wie in Nederlânske politike partij en waard formeel op 3 juny 1926 oprjochte út de Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen, dy't al sûnt 1918 diel naam oan de regearingen, en al sûnttiids as RKSP bekend stie. Dit bûn wie yn maaie 1904 op basis fan it partijprogramma fan de yn 1903 ferstoarne Herman Schaepman oprjochte. De RKSP wie in partij dy't in sintrumposysje ynnom. Se hie sitting yn alle kabinetten tusken 1918 en 1945. De RKSP wie de foaroarlochske foarrinder fan de Katholieke Volkspartij (KVP).
Yn de RKSP fûnen alle katoliken (arbeiders, middenstanners, boeren, ambtners en wurkjouwers) polityk ûnderdak. De katoliken stribben nei gearwurking mei ARP en CHU yn de saneamde Koalysje.
Sûnt 1918 hellde de RK(SP) gemiddeld sa'n 30 ersint fan de stimmen. De RKSP hie sitting yn alle kabinetten tusken 1918 en 1945. Katolyk premier wie Ruijs de Beerenbrouck (1918-1925 en 1929-1933). Politike lieders fan de RKSP wienen neist Ruijs de Beerenbrouck ûnder mear mgr. Willem Hubert Nolens, Aalberse en Van Schaik.
The Empire Strikes Back (betsjuttingsside)
"The Empire Strikes Back" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Grutte fjoerflinter
De Grutte Fjoerflinter (lycaena dispar) is in flintersoarte yn it skaai fan de Lycaena.
Foarkommen
Yn Nederlân fljocht de ûndersoart batava. Dizze ûndersoart fan de Grutte fjoerflinter libbet yn sompen of yn lannen mei feanmoas. De earste kear dat de Grutte Fjoerflinter yn Nederlân sjoen waard wie yn 1915 yn de Lindefallei. Dêrnei blykte hy ek in oare dielen fan Fryslân foar te kommen. Fan de jierren sechtich ôf giet de flinter stadichoan efterút. De grutte Fjoerflinter komt no allinnich noch foar yn trije gebieten yn noardwest Oerisel en súdeast Fryslân.
Op de reade list stiet de flinter as earnstich bedrige.
Fleantiid
De flinter fljocht fan heal juny ôf oant ein augustus. Foaral tusken 10 oant 25 july. Fljocht altyd in 1 generaasje.
Flinter.
De wjuklingte is likernôch 21 mm. De boppekant fan de wjukken is by de mantsjes glânzjend oranje mei op de foarwjuk twa swarte plakjes. By de wyfkes is de boppekant fan de foarwjuk oranje mei swarte plakjes. De grûnkleur fan de efterwjuk is ljochtblau.
Rûp
De rûp kin 20 mm lang wurde. De rûp is ljochtgrien en op de rêch gieleftich. Op it liif hat de rûp knobbeltsjes mei wite behierring. Se ite earst de ûnderkant fan de blêden op. As de rûp grutter is wurdt ek de boppekant opfretten. De rûpen frette it leafst jonge blêden. De groeiperioade fan de rûp is yn de neisimmer en de dêrop komende maitiid en foarsimmer. De rûp oerwintert as in healwaaks rûp tusken blêden of moas. It falt goed ôf om de rûp te determinearjen, se lykje in soad op blêdwapslarven. Op it fjild is noait mei wissigens te sizzen oft it no in rûp is ja of nee.
De aaikes fan de rûp binne plat mei seis of sân stjerfoarmige ribbels. Se binne te finen op de boppekant fan de hantsjeriis blêden.
Hearregat
It Hearregat is in mar yn de gemeente De Fryske Marren. It is de ingte tusken de Lytse Griene en de Herne oan de De Klok by de Snitser Mar.
De namme Hearregat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Heerengat.
Cherokee d'Ass
Cherokee d'Ass, echte namme Yohanna Renee Kerr (11 febrewaris 1976), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf, wa har artystenamme ek wol stavere waard as "Cherokee Dass". Hja moat net betize wurde mei in oare Amerikaanske pornoaktrise, Cherokee, dy't fan Yndiaansk komôf is.
Libben en karriêre
Cherokee d'Ass waard berne yn it suden fan 'e steat Kalifornje en groeide op yn Los Angeles. Se rekke yn 'e pornoyndustry behelle doe't se yn 1999 reägearre op in fakatuere wêrfan't se op dat stuit noch net wist dat it om pornografysk optreden gie. Nei't se har beprate litten hie troch de lju dy't de fakatuere pleatst hiene, makke se koarte tiid letter har debút yn in pornografyske film. Sûnt spile se yn 141 pornofilms, foar labels as Black Ice, Hustler Video, Elegant Angel, Red Light District, Bang Productions, West Coast Productions en Evil Angel. Yn 2009 sleepte se in nominaasje foar in AVN Award (de Oskars fan 'e pornowrâld) yn 'e wacht. Cherokee d'Ass is 1.60 m, mei in gewicht fan 68 kg. Yn 2007 liet se har boarsten fergrutsje fan in kup B nei in kup D, mar se stiet benammen bekend om har grouwe stuten, mei in heupwiidte fan 52 inch, oftewol 132 sm. Yn 2012 loek Cherokee d'Ass har út 'e pornoyndustry werom.
Heechlânswyk
De Heechlânswyk (ek wol Reinderswyk neamd) is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De wyk rint east fan Drachten bylâns De Knobben, de fleanstrip en de folkstúntsjes.
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart, faak om turf ôf te fieren.
Jacob Adriaan Nicolaas Patijn
Mr. Jacob Adriaan Nicolaas Patijn (Rotterdam, 9 febrewaris 1873 - De Haach, 13 july 1961) wie in Nederlânske liberaal politikus. Hy hearde net ta in politike partij.
Famylje
thumb|left|Patijn ûntbleatet in tinkstien oan it bertehûs fan [[Louis Couperus yn 1930]] Patijn wie lid fan de famylje Patijn. Hy wie in soan fan Jacob Gerard Patijn, jurist en politikus, en Adriana Jacoba Clasina Veeren. Hy troude yn 1903 mei jkfr. Rudolphine van Doorn (1880-1923) en nei har ferstjerren mei jkfr. Elisabeth Wilhelmina Malwina de Brauw (1881-1954), lid fan de famylje De Brauw. Ut beide houliken waarden gjin bern berne.
Libben en wurk
Patijn studearre rjochten oan de Universiteit Leien fan 1892 ôf. Hy promovearre op 25 novimber 1897. Dêrnei studearre er noch ien jier oan de École Libre des Sciences Politques yn Parys.
Nei syn stúdzje kaam er koart yn tsjinst fan it Keninkryk Siam en bestudearre er Aziatyske kultueren, benammen dy fan Japan. Hy begûn syn karriêre as amtner yn Nederlân fan 1902 ôf. Hy krige al gau de lieding fan de Haachske gemeentesekretary, dêr't er krewearre foar it ferbetterjen fan de arbeidsomstannichheden fan it gemeentepersoniel. Fan 1908 ôf wurke er by de ôfdieling Arbeidsfersekering fan it departemint fan Lânbou, Nijverheid en Handel, ûnder Talma, dêr't er in wêzentlik oandiel by it ta stân kommen fan de Syktewet fan 1912 hie.
Yn 1931 waard er gesant yn it Italië fan Mussolini, dy 't er in skoft bewûndere; fan 1936 ôf wie er gesant yn Brussel.
Ek al wie er gjin lid fan de RKSP, ARP of CHU, dochs waard er as lid fan de Oxfordgroep troch de posityf kristlike sinjatuer fan dy koälysje oanlutsen.
As minister liet Patijn net folle respekt foar it parlemint sjen. Hy wie in pragmatikus dy't dernei stribbe brûkbere oplossingen te finen foar de maatskiplike problemen, ek ta skea fan âlde begjinsels. Hy wie ek frijwat eigensinnich en autoritêr.
Patijn wie in keunstsinnich man, leafhawwer fan de letteren en muzyk. Patijn wenne op it Lange Voorhout nûmer 38 yn De Haach.
Jacob Walstra
Jacob Walstra (Ljouwert, 15 maart 1918) wie in atleet.
Hie yn 1947 koarte tiid mei 9.52,2 sek. it Nederlânsk Rekord op de 3000 m. steeple-chase. Yn datselde jier waard er Nederlânsk Kampioen op de 10 kilometer.
Jeroen Brouwers
Jeroen Godfried Maria Brouwers (Batavia, 30 april 1940 - Maastricht, 11 maaie 2022) ) wie in Nederlânsk sjoernalist, skriuwer en essayist.
Libben
Jeroen wie it fjirde bern fan Jacques Theodorus Maria Brouwers (1903-1964) en Henriëtte Elisabeth Maria van Maaren (1908-1981). Letter waard noch in broerke berne. Syn heit wie boekhâlder by in arsjitekteburo.
Nei de Japanske ynfaazje fan begjin 1942 en de kapitulaasje fan it KNIL waard syn heit oerbrocht nei in kriichsfinzenekamp yn de omkriten fan Tokio. Brouwers bedarre mei syn beppe Elisabeth Henrica Pos (1885-1945), syn mem em suster earst yn it Japanske ynternearingskamp Kramat. In pear moanne letter waarden hja oerpleatst nei it kamp Tjideng, yn in bûtenwyk fan Batavia. Syn pake en beppe hawwe it kamp net oerlibbe. Brouwers hat yn 1981 oer de Japanske besetting skreaun yn it boek Bezonken rood, dat yn 1988 yn it Ingelsk oerset is as Sunken Red. Syn jeugd yn Ynje komt ek oan bar yn de romans Het verzonkene en De zondvloed. Dizze trije romans binne letter bondele.
Nei de kriich kaam de húshâlding wer byelkoar en ferfear men nei Balikpapan (Borneo, it Kalimantan) fan no. Frou Brouwers repatriearre yn 1947 mei de bern nei Nederlân. Yn 1948 kaam heit Brouwers ek nei Nederlân.
Oant 1950 wenne Brouwers thús. Doe't er tsien wie waard er yn ferskate roomsk-katolike pensjonaten ûnderbrocht út reden dat er tige dôfhûdich wêze soe en nei de frijheid yn Ynje net wenne koe oan it Nederlânsk byntliif. Dizze ûnderfinings ferwurke er ek yn syn boeken.
Syn âlden ferhuzen nei Delft. Dêr helle er yn 1955 it MULO-diploma.
Yn 1962 waard er oannaam by de Yllustrearre Parse yn Amsterdam. Hy waard redaksjelid fan it blêd Romance (letter Avenue). Fan 1964 oant 1976 wurke Brouwers yn Brussel as redaksje-sekretaris en letter as (haad)redakteur by de Utjouwerij Manteau. Fan 1968 oant 1971 wenne er mei syn húshâlding yn Vossem en letter yn Huize Krekelbos te Rijmenam (Bonheiden). Hja krigen twa soannen: Daan Leonard (1965-2006) en Pepijn (1968).
Nei skeel mei direkteur Julien Weverbergh naam Brouwers ûntslach by útjouwerij Manteau, en lei him toe hieledal ta op it skriuwen. Nei in skoft yn Warnsveld (by Sutfen) sette er him nei wenjen yn huize Louwhoek yn Exel, by Lochem. Yn 1980 waard dochter Anne berne.
Yn 1991 festige Brouwers him op in wenboat yn Uitgeest en yn augustus 1993 ferhûze er nei Zutendaal yn Belgysk-Limburch.
Brouwers waard yn 1992 opnomd yn de Oarder fan de Flaamske Liuw, en is sûnt 1993 Ridder yn de Belgyske Kroanoarder.
Yn 2007 woe de Taaluny Brouwers de Priis fan de Nederlânske Letteren ta hawwe. Yn earsten naam er dy priis oan, mar wegere him letter dochs, omdat it jildbedrach fan 16.000 euro dat dêr oan ferbûn wie neffens him net yn oerienstimming mei it prestiizje fan de priis wie. In debútpriis smiet al 15.000 euro op, wylst de Priis fan de Nederlânske Letteren nota bene in oeuvrepriis is. Yn deselde moanne naam Brouwers wol de Tzumpriis foar de bêste literêre sin fan 2007 yn ûntfangst, dêr't in bedrach fan 52 euro oan ferbûn wie. Ek akseptearre er yn 2007 de kultuerpriis fan de gemeente Zutendaal, dêr't er neat foar barre koe.
Yn 2018 waard Brouwers in earedoktoraat takend troch de Radboud Universiteit Nymwegen. Op 10 maaie 2021 waard de Libris Literatuerpriis 2021 oan Brouwers takend foar syn boek Cliënt E. Busken.
Brouwers stoar nei in koart siikbêd yn in sikehûs yn Maastricht Hy waard 82 jier.
Woltzeten
thumb|Kaart fan Krummhörn Woltzeten is in plak yn de Dútske gemeente Krummhörn, dielsteat Nedersaksen mei 193 ynwenners yn 2006 en 184 yn 2012. De pleatsen yn de omkriten heare ek ta Woltzeten. Dy pleatsen en buorskippen hawwe de nammen Juitswarf, Woltzetener Vorwerk, Blauhaus en Spiegelhaus.
Skiednis
100px|right
Woltzeten waard om 1000 hinne foar it earst yn in skriftlike boarne neamd. Midden yn doarp stiet de lytse tsjerke út 1727. Earder stie op itselde plak in oare tsjerke. Bysûnder is de liedklok yn in toer dy't los fan de tsjerke stiet.
Sa'n twa kilometer súdlik fan it doarp stiet it eardere kleaster Blauhaus dat boud waard tusken 1509 en 1529. Oant yn de 17e iuw húsmannen dêr noch nonnen. It meastepart fan it kleaster is bewarre bleaun en tsjinnet no as ûnderkommen fan in lânboubedriuw. thumb|left|Tsjerke Woltzeten
Toerisme en ynfrastruktuer
Sûnt de jierren 70 fan de 20e iuw binne de winkels út Woltzeten ferdwûn. Dokters en restaurants binne dêr ek net mear. Yn de rin fan de tiid krige Woltzeten wol in kar oan fekânsjewenten. In âlde pleats is yn 2002 ek omboud foar it toerisme.
Femke Wolthuis
Femke Wolthuis (Grins, 1966) is in Nederlânsk nijslêzer.
Oplieding en wurk
Wolthuis studearre teaterwittenskippen yn Utert en Dublin. Dêrnei wurke sy as telefyzjeregisseur, presintator en ferslachjouwer fan ferskate programma's. Sûnt 2003 is se nijslêzer fan it 'RTL Ontbijtnieuws'. Dêrfoar presintearre se ek it nijs en oare programma's by Regio TV Utrecht.
Njonkenaktiviteiten
Wolthuis is ek warber as keunstskilder en treedt op mei har kabaretgroep Typisch!. Yn 2008 en 2009 spile en song se yn de famyljemusical De bende van De Korenwolf, nei in boek fan Jacques Vriens en skreau dêr ek de lietteksten foar op muzyk van pianist/komponist Eric Bergsma. Anno 2010 sjongt se mei it ensemble Romanesca sigeunermuzyk, sjansons en jazz.
Innsbruck
thumb|left|80px|Wapen fan Innsbruck thumb|right|260px|It gouden dak yn de binnenstêd thumb|right|260px|De Hofburg Innsbruck is in 800 jier âlde stêd yn it súdwesten fan Eastenryk en is de haadstêd fan de dielsteat Tiroal. It leit oan de rivier de Inn en is in populêre wintersportbestimming. It is ek tige populêr foar de simmerfakânsjes. Innsbruck hat de status fan in statutêre stêd en hie op 1 jannewaris 2016 130.894 ynwenners.
De brêge oer de Inn dêr't de stêd nei neamd is, makke fan Innsbruck yn de 12e iuw in wichtige halte yn de hannelsrûtes út Itaalje en Switserlân wei nei Dútslân. It hat in protte midsiuwske gebouwen, wêrûnder de Fransiskaanske Hofkirche en de Fürstenburg, in 15e-iuwsk kastiel mei it ferneamde balkon mei it gouden dak. Innsbruck is fierders ek in universiteitsstêd mei 40.000 studinten. In protte fan dy studinten komme út it bûtenlân, fral út Súd-Tirol en Dútslân. Sûnt 2004 binne der twa universiteiten yn de stêd, de Leopold-Franzens-Universität en de Medizinische Universität Innsbruck. Foar 2004 hearde dy lêste noch by de Leopold-Franzens-Universität.
Musea
Der binne likernôch tweintich musea yn Innsbruck, wêrûnder
Winkelje
thumb|right|260px|Maria Theresiastrasse De Maria Theresienstrasse is ien fan de wichtichste winkelstrjitten.
Sport
Innsbruck is fral bekend fan de wintersport. De Olympyske Winterspullen binne twa kear yn Innsbruck hâlden, nammentlik yn 1964 en yn 1976.
De lokale iishokkyklup HC Innsbruck spilet yn de heechste Eastenrykske iishokkykompetysje. Innsbruck is de thúshaven fan FC Wacker Innsbruck mei it Stadion Tivoli Neu, dat útkomt yn de Bundesliga. It eardere FC Tirol Innsbruck wûn tsien kear de Eastenrykske lânstitel oant de klup fallyt gie yn 2002. It stadion Tivoli wie yn juny 2008 it spylplak foar guon wedstriden fan it Europeesk kampioenskip fuotbal 2008.
Ferkear en ferfier
Innsbruck hat in stasjon, it Innsbruck Hauptbahnhof, dêr't treinferbinings út alle wynstreken wei gearkomme. Yn de stêd is ûnder oare in tram. Innsbruck is berikber fia de Inntal Autobahn en de Brenner Autobahn. De stêd hat in eigen fleanfjild.
Berne
thumb|150px|Freark III
Laura Vlasblom
Laura Vlasblom (Drachten, 8 oktober 1968) is in Nederlânske sjongster en stimartyst.
Hege Hearreweister Feart
De Hege Hearreweister Feart is in feart yn de gemeente Ferwerderadiel. De feart rint fan Jaimastate noardwest fan Hallumerhoeke nei de N357 tusken Hallum en Marrum. Oan de eastkant fan de N357 rint de Hearreweister Feart.
Laura Vlasblom
Tegearre mei har suster Karin Vlasblom en harren twa freondinnen Mandy Huydts en Marjon Keller song se fan 1981 oant 1985 mei yn it koar fan Kinderen voor Kinderen.
Hege Hearreweister Feart
De namme Hege Hearreweister Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hoge Herenwegstervaart.
Laura Vlasblom
Dit befoel harren sa goed dat se yn 1986 yn in fammegroep (Frizzle Sizzle) sjongen giene. De band - ivich op bleate fuotten en yn wide jurken - die it yn it earstoan aardich en waard troch guon al sjoen as de nije Dolly Dots. Yn 1986 die it kwartet mei oan it Eurofyzjesongfestival mei it nûmer Alles heeft een ritme, dêr't se 13e mei waarden. Hjirnei makken de fammen inkele beskieden hitsjes en sleepten se de Sulveren Harp yn de wacht. De groep foel lykwols yn 1989 al út elkoar.
Laura spruts in soad stimmen yn tekenfilms yn, ûnder oaren yn Madagascar as Gloria it Nylhoars, yn Kung Fu Panda 3 as Mei Mei de reuzepanda, yn Aladdin as prinsesse Jasmine en yn The Little Mermaid as Ariel. Fierders die se de stim fan Pikkie de Akster yn Alfred J. Kwak. Ek die se yn hast elke Barbie-film de stim fan Barbie.
Ut de relaasje mei de sjonger Bastiaan Ragas hat se in soan.
Hegemer Far
De Hegemer Far is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De Feart rint fan de krusing Jeltesleat-Wide Wimerts fia de jachthaven nei Heech.
De namme Hegemer far jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Heegervar.
Jan Gelinde van Blom
thumb|Jan Gelinde van Blom Jan Gelinde van Blom (Harns, 2 jannewaris 1796 - Drachten, 29 april 1871) wie in Fryske dichter en skriuwer. Van Blom wie ek amateurhistoarikus.
Libben
Jan Gelinde van Blom waard yn 1796 yn Harns berne, wêr't syn âlden, Pieter Blom en Martijntje Gelinde, in lytse winkel hiene. Syn heit stoar doe 't hy njoggen jier wie, syn mem inkele jierren dêrnei. Van Blom waad dêrnei grutbrocht troch in omke. Hy moast fan de Latynske skoalle ôf en waard út reden fan syn moaie hânskrift klerk op in kantoar yn Harns. Noch foar syn sechtjinde waard hy beneamd ta learaar Frânsk oan in skoalle yn Drachten, dêr't hy doe't er 21 jier wie in betrekking krige by in notaris. Hy wurke ek op de gritenijsekretary en wie gemeenteûntfanger. Van Blom wurke himsels op ta selsstannich notaris, earst yn Aldegea, letter yn Drachten. Yn 1819 troude hy mei Maria Johanna Kuiper, in dochter fan in Drachtster sulversmid. It span krige njoggen bern (wêrûnder Philippus van Blom, dy 't letter as publisist op it terrein fan de Fryske taalkunde bekend wurde soe).
Yn syn libben beklaaide Van Blom ferskeidene publike funksjes: hy wie wethâlder fan Smellingerlân, lid fan de Fryskse Provinsjale Steaten, skoalleopsjenner en bestjoerder fan het Nut. Dêrrneist wie hy belutsen by it Provinsjaal Friesch Genoatskip ter Beoefening fan Fryske Skied- Aldheid- en Taalkunde en it Selskip foar Fryske Taal en Skriftekennisse en sette hy him yn foar it behâld en brûken fan it Frysk. Yn Drachten en omkriten, dêr't er de bynamme 'lytse boargemaster' hie, waard hy as in oansjenlik man beskôge, dy't boppedat beminlik yn de omgong wie.
Wurk
As skriuwer en dichter wie Van Blom besibbe oan syn tiidgenoaten de Bruorren Halbertsma, dy't harren lykas hy dwaande holden mei de saneamde folksaerdiche literatuer. Ien fan syn earste publisearre gedichten wie De reedrider, dat yn 1839 opnomd waard yn de De Vrije Fries, it yn dat jier foar it earst ferskynde tydskrift fan it Fries Genootschap. Yn 1840 waard in oantal fan syn gedichten bondele yn syn Proeve van het Harmonische in de Friesche dichtkunst. Oare bekende fersen, dy't ek yn De Vrije Fries publisearre waarden, wiene Wobbel fan Smell-ie (1846), Ljaecht (1846) en De thédrinkerije (1849).
In soad fersen fan Van Blom waarden op muzyk setten troch syn freon Martinus de Boer, gemeenteûntfanger yn Drachten. It duo hie mei dizze lieten in bulte súkses at se by de jierlikse gearkomsten fan it Nut opfierd waarden. Inkelde dêrfan, wêrûnder Ynskje en Oark en It froalike famke, waarden yn 1876 opnomd yn it Frysk Lieteboek. Van Blom wie foar syn tiid liberaal ynsteld, wat bygelyks blykt út syn fers De Broedbij, dat opfalt troch de revolúsjonêre gedachte dy't der op spottende toan yn ferwurke is. Twa jier foar syn dea waarden syn gedichten bondele yn Blomme-Koerke, oanbean oan syn lanzljue (1869).
As histoarikus wie Van Blom benammen fan belang trochdat hy as earste ûndersyk die nei de skiednis fan Drachten en omkriten. In lêzing hjiroer dy't hy foar it Nut fersoarge waard útjûn ûnder de titel De opkomst van het vlek Dragten in de provincie Friesland, vermeerderd met geschiedkundige aanteekeningen en bijlagen (1840).
Nei syn dea Van Bloms wurk foar it grutste part yn it ferjitten rekke, op de yn it Frysk Lieteboek opnomde fersen nei, dy't noch altyd songen wurde. Wol is yn Drachten in strjitte nei him neamd, de J.G. van Blomstrjitte.
Hearrenfeanster Kanaal
thumb|right|300px|Jousterbrêge yn in Nije Hearrenfeanster Kanaal It Hearrenfeanster Kanaal is in kanaal yn de gemeenten It Hearrenfean. It Kanaal wurdt ek wol Nije Hearrenfeanster Kanaal neamd.
It rint fan it Nonnegat by de Deelsbrêge op Haskerdiken en rint dan oan de westkant fan it spoar Akkrum-It Hearrenfean oan de westkant fan de suveringsynstallaasje en de nijbouwyk Nijehaske troch nei de Feanskieding. Fan de Feanskieding rint it kanaal fierder as Engelenfeart nei de súdliker lizzende Tsjonger.
Skiednis
It Nije Hearrenfeanster Kanaal waard yn de jierren 70 groeven west fan It Hearrenfean. It súdlike diel fan it kanaal foarmet de grins mei de gemeente Skarsterlân. In diel fan Vegelinsoard, ûnder oare inkele wenten en in slûs, moast by de oanlis ferdwine.
Geografy
By It Hearrenfean slút it kanaal oan op de Engelenfeart en yn it noarden op it Deel. It kanaal rint lâns twa bedriuwsterreinen ten noarden fan de A7: Kanaal en Haskerfean. Tusken It Hearrenfean en Nijehaske leit de Jousterbrêge oer it kanaal.
Bylâns it Nije Hearrenfeanster Kanaal rint ek de Hearresleat, mar dy leit east fan it spoar. Skipfeart op it kanaal hat ek oansluting op de Hearresleat middels in spoarbrêge tichtby de Grevensmole. De namme Hearrenfeanster Kanaal jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Heerenveens Kanaal
Kreil (Noardeastpolder)
Kreil (Nederlânsk: Creil ) is ien fan de tsien saneamde griendoarpen yn de gemeente Noardeastpolder yn de provinsje Flevolân). It doarp hat 1596 ynwenners (1 jannewaris 2005). It leit benoardwesten Emmeloard. Noardlik fan Kreil leit Rutten; Espel leit súdwestlik fan it doarp en Bant leit oan de eastlike kant fan it doarp. De N715 (Noarderringwei) ferbynt Bant en Kreil en is ien fan de wichtichste transportwegen yn it noardlike part fan de Noardeastpolder, mei't dy in ferbining mei de A6 hat.
Edo Alma van Idema
Edo Alma van Idema wie grytman fan Aenjewier tusken 1772 en 1795. Anjewier wie de twadde gritenij fan Sânwâlden en de lytste fan allegear. Grinzet yn it noarden oan Utingeradiel, beëasten oan Opsterlân, besuden oan Skoatterlân en bewesten oan Haskerlân. Aenjewier hat fjouwer doarpen: Gersleat, Tsjalbert, Lúnbert en Terbant, en noch in gedielte fan It Hearrenfean.
Edo wie de soan fan Bernardus fan Idema, en troud mei Detsje, dochter fan Martinus van Bouricius (berne, 3 jannewaris 1742 ). Hy wenne op It Hearrenfean en wie eartiids tûneboeier fan de provinsje Fryslân. Yn 1795 waard hy, krektas de oare grytmannen, ôfsetten.
Kreiler Wâld
thumb|right|De lizzing fan it Kreiler Wâld ± it jier 1000. De eksakte grinzen fan de bosk binne ûnbekend. It Kreiler Wâld (of Kreilske Bosk) is in bosk dat eartiids yn it noardeasten fan it hjoeddeiske Noard-Hollân lei.
De bosk, bekend fan de jachtpartij dy't Floaris II fan Hollân der yn 1119 organisearre, rûn ûngefear fan Tessel oant Inkhuzen.
By de Alderheljenfloed fan 1 op 2 novimber 1170 waard it Kreiler Wâld ferswolge troch de Sudersee.
Resten fan it Kreiler Wâld binne noch altyd werom te finen op de boaiem fan de Iselmar. De nammen fan de Noard-Hollânske plakken Kreil en Kreileroard en it Flevolânske plak Kreil ferwize noch nei it Kreiler Wâld.
Thierry Boutsen
Thierry Marc Boutsen (Brussel, 13 july 1957) is in earder Belgysk Formule 1-koereur. Boutsen makke by de Grutte Priis fan Belgje yn 1983 syn debút foar it team fan Arrows. Boutsen hat trije kear in Grutte Priis wûn en fyftjin kear op it poadium stien by in Grutte Priis. De Grutte Priis fan Belgje yn 1993 wie de lêste Formule 1-wedstriid fan Boutsen. Behalven yn de Formule 1 kaam hy ek mear as ien kear út yn úthâldingswedstriden lykas de 24 oeren fan Le Mans, ûnder oare foar Porsche en Toyota. It wie nei oanlieding fan in swier ûngelok yn dy lêste wedstriid, dat er in punt sette efter syn karriêre. Noch yn syn wedstriidjierren helle er syn fleanbrevet en kocht er in priveefleantúch. Fan dy nije passy makke er neitiid syn berop troch yn syn wenplak Monako in bedriuw yn de fleantúchferkeap te begjinnen.
Heremafeart
De Heremafeart is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint bylâns de Lange Sleat op de súdeastlike wâl fan de Terkaplester Puollen.
De namme Heremafeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Heremavaart.
Ford Madox Ford
Mei syn ferneamde wurk út 1915, "The Good Soldier", krige syn namme klank. De roman wurdt priizge om syn subtile beskriuwing fan yllúzjes en wierheden fan it libben.
Ford stiet ek bekend om syn eksperiminten mei fiksje en om syn stipe oan begjinnende skriuwers sa as D.H. Lawrence, dy't letter in wichtich skriuwer wurde soe.
Kleaster Betlehem
It Kleaster Betlehem wie fan 1163 oant 1580 in frouljuskleaster yn Tytsjerksteradiel, in proasdij neffens de regel fan de norbertinessen.
Skiednis
It kleaster waard likernôch 1163 stifte as frouljuskleaster foar it kleaster Mariëngaard troch Freark fan Hallum, de earste abt fan dat kleaster. Sirka 1235 waard fan it kleaster Betlehem út it kleaster Belboch yn Pommeren stifte, en yn 1242 it kleaster Marije' Grêf. Nei in tebekgong waard it troch Take Aebinga, abt fan it kleaster Mariëngaard ophelle. Hjirby waarden ek de eardere wite klean fan de nonnen ferfongen troch swarte klean. Yn 1580 waard it kleaster sletten, lykas dat mei alle kleasters yn Fryslân barde.
Ford Madox Ford
Tusken 1924 en 1928 skreau er de tetralogy "Parade's End".
Yn de Earste Wrâldkriich wie er offisier by de Royal Welch Fusiliers oan it Westlik Front.
Ford hat syn lêste jierren les jûn oan it Olivet College yn Michigan, en is stoarn yn Deauville, Frankryk, mei 65 jier.
Heksleat
De Heksleat is in sleat yn de gemeente De Fryske Marren. De sleat rint yn de Feanpolder fan Ychten fan de Klynsmafeart nei de feart njonken de Skoatterdyk-Ychterdyk.
Sulverstreekheaflinter
De Sulverstreekheaflinter (coenonympha hero) is in flintersoarte yn it skaai fan de aureliaflinters (nyphalidae)
Foarkommen
De flinter is net mear sjoen yn de Benelúks fan 1960 ôf. It liket der net op dat de flinter oait wer weromkomme sil. It is honkfêste soarte. De flinter hâldt fan wiete boskgreiden.
Op de reade list stiet de flinter as ferdwûn.
Fleantiid
De flinter fljocht fan ein maaie ôf oant begjin juny. Fljocht altyd yn ien generaasje.
Flinter
De wjuklingte is likernôch 17 mm. De boppekant fan de foarwjukken is donkerbrún en by de wyfkes mei twa lytse oranje stipkes. Op de boppekant fan de efterwjukken stean fjouwer swarte eachplakjes. By de mantsjes binne dizze eagen net altyd te sjen. Op de ûnderkant fan de wjukken rint in streek mei eachplakken. Dy plakken binne ôfsetten mei in sulveren streek.
Rûp
De rûp oerwinteret as in healwaaks rûp yn in gerspôle.
De weardplant fan de rûp binne ferskillende soarten gers lykas smele en swinkgers.
Wite Mar (oblast Vologda)
De mar hat in maksimale diameter fan 46 kilometer en in maksimale djipte fan 33 meter. Wichtige rivieren dy't it wetter oanfiere binne de Kovzja, Kema en Megra. Meiïnoar binne der mear as 60 rivieren en rivierkes dy't op de mar ôfwetterje. Guon dêrfan steane simmerdeis droech. It oerstallige wetter wurdt oer de Sjeksna ôffierd nei de opslachmar fan Rybinsk yn 'e Wolga.
De Belojemar foarmet in ûnderdiel fan it Wolga-Eastseekanaal. Oan de mar leit Belozersk, ien fan de âldste stêden fan Ruslân.
Oan de súdwestlike kant fan de mar is it 67 lange Belozerskkanaal oanlein.
Lolke Ypma
thumb|225px|Spyltafel fan it oargel fan de [[Doarpstsjerke (Blokker) mei nammeplaat fan L. Ypma, oargelmakker yn Alkmaar, 1871]] Lolke Sjoerds Ypma (Boalsert, 6 july 1823 - Alkmaar, 6 febrewaris 1887), bekend as Lodewijk Ypma, wie in Nederlânsk oargelbouwer fan Frysk komôf dy't yn Alkmaar wenne en wurke.
Libben en wurk
Dirk Ypma begûn syn bedriuw yn 1836 yn Boalsert, mar yn 1842 ferfear dy mei syn tsien jier jongere broer Lolke (Lodewijk) nei Alkmaar. Harren broer Eeltje Sjoerds Ypma (1819-1893) bleau yn Boalsert, wie dêr timmerman yn de fuotleasten fan harren heit, mar waard letter ek oargelbouwer.
Nei de dea fan Dirk yn 1853 gie Lodewijk allinne fierder mei de Alkmaarder oargelmakkerij. De tsjerkoargels dy't ûnder Dirks lieding boud waarden gouen as in bytsje âlderwetsk, mar Lodewijk wie yn syn disposysjes sa behâldend net as syn broer. Fanwegen syn katiolike eftergrûn levere Ypma nei it werstel fan de biskoplike hiërargy yn Nederlân yn 1853 foaral oargels oan Roomsk-katolike tsjerken yn de provinsjes Noard- en Súd-Hollân. Hy paste de klank foar de easken fan de liturgy oan nei it foarbyld fan de op dat stuit ferneamdste Frânske oargelbouwer Aristide Cavaillé-Coll. Hy foege "sêfte" registers ta, dy't mear mooglikheden beaen foar koarbegelieding. Se pasten yn de moade dan dy dagen om mear "grûn"klank te krijen yn 't plak fan de heldere en lichte klank dy't in skaaimerk fan de oargels fan Dirk Sjoerds wiene. Dêrtroch krige it bedriuw in moderner oansjen en de produksje skeat omheech. De oargels fan Ypma waarden beskôge as behearend ta de bêste fan harren tiid. LOdewijks grutste opus is it twaklaviersk oargel fan de Sint-Martinustsjerke yn Westwoud, dat er yn 1863-1864 boude.
Nei Ypma
Nei Lodewijks dea yn 1887 sette syn widdo Anna Elisabeth Lucas (1829-1902) de firma fuort ûnder de namme L. Ypma & Co. Doe't se yn 1902 stoar waard it bedriuw ferkocht oan Jos. Vermeulen fan Weert, dy't oat 1914 de namme Ypma oanhold en dêrna it bedriuw fuortsette ûnder syn eigen namme. Ypma's masterfeint Bernardus Pels begûn foar himsels en rjochte yn 1903 yn Alkmaar de oargelfirma Pels op. De noch altyd besteande pianohannel Ypma yn Alkmaar, letter ek yn Amsterdam, waard oprjochte troch Petrus Ypma (1840-1913), in soan fan Dirk Sjoerds Ypma.
De Hulp
De Hulp is in feart yn de gemeente Dongeradiel. De feart slingeret fan benoarden Hantumhuzen nei de westliker rinnende Ternaarder Feart, noardlik fan Hantum. De Hulp wurdt sjoen as in natuerlik wetter.
Mar fan Tibearias
De Mar fan Tibearias (Hebriuwsk: ים כנרת - Mar fan Kinneret), ek faak Mar fan Galileä of Mar fan Genezareth (of Gennesaret), is in mar yn Israel neamd nei de stêd Tibearias, it grutste plak oan de mar. De mar hat in oerflakte fan 165 km² en in maksimale djipte fan 46 meter. De hichte fan de wetterspegel hinget ôf fan de delslach yn eardere jierren, trochstrings sit de wetterspegel op de -212 meter.
Bibel
In grut part fan it optreden fan Jezus fan Nazaret spilet him ôf by de Mar fan Galilea. Guon fan Jezus syn dissipelen wiene fiskers op de Mar fan Galilea. In oantal bekende Bibelferhalen, sa as dat Jezus op de see rint, spylje op en om de Mar fan Galilea.
Clara Rullmann
thumb|250px|Clara Rullmann (2009) Clara Rullmann (Hallum, 1961) is in pianist, koardirigint, arranzjeur, komponist, coach en songwriter út Ingelum. Sjongt en spilet neist piano en toetseboerd by artysten as Rients Gratama en Gerrit Breteler. Docht Muzykekspresje foar minsken mei in beheining en is dosint by projekten yn basis- en fuortset ûnderwiis. As koördinator en coach jout se workshops foar ûnderwiis en bedriuwslibben. Sa is se bygelyks sjuerylid Bernesjongfestival.
As dochter fan in dûmny groeide se op yn Hallum, yn 1978 ferhuze se nei Ljouwert. Gie fan 1980-1986 nei it konservatoarium yn Ljouwert mei as haadfakken piano en skoalmuzyk. Byfakken wiene sang en dwersfluit. Tusken 1986-1996 hie se in privee-praktyk foar pianolessen. Yn 1992 ferskynde fan har en sjonger Andries Kobus in CD mei Fryske lietsjes. Yn 1991 waard se dosinte oan it Sintrum foar de Keunsten a7 op It Hearrenfean en soe dit oant 2009 dwaan bliuwe. Ek coaching, workshops en de muzykekspresje hearden ta har wurk. Dêrnei rjochte se har hielendal op it spyljen en skriuwen fan muzyk.
Scandinavian Airlines
Scandinavian Airlines of SAS is in Sweedske loftfeartmaatskippij dy't út de trije Skandinavyske lannen Denemark, Noarwegen en Sweden wei operearret. It bedriuw hat bases yn fiif stêden: Stokholm, Kopenhagen, Oslo, Stavanger en Trondheim. It haadkantoar fan it bedriuw stiet yn Solna.
Float
De float fan Scandinavian Airlines bestiet út 164 fleanmasines (27 maart 2018):
Namen (stêd)
200px|right|thumb|Gemeente Namen yn provinsje Namen
Namen (Frânsk en offisjeel: Namur; Waalsk: Nameur; Nederlânsk: Namen) is de haadstêd fan Walloanje, de Belgyske provinsje Namen (Namur) en it arrondissemint Namen. Gemeente Namen hat neistenby 108.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan neistenby 176 km².
Mûzen en rotten fan de Nije Wrâld
De mûzen en rotten fan de Nije Wrâld foarmje in ynformele taksonomyske groep binnen de klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia) en de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae). Hjirta wurde trije ûnderfamyljes rekkene, dy't foarhinne wol mei-inoar beflapt waarden ûnder de ûnderfamylje Sigmodontinae. Tsjintwurdich is men lykwols fan tinken dat de ferdieling yn trije ûnderfamyljes de ekstreme diversiteit fan dizze groep better ta syn rjocht komme lit.
Ta de mûzen en rotten fan de Nije Wrâld hearre:
Elisabet fan Breunswyk
Elisabet fan Breunswyk (±1230 - 27 maaie 1266) wie in dochter fan de Welfyske hartoch Otto I fan Breunswyk. Hje boaske op 25 jannewaris 1252 te Breunswyk mei greve Willem II fan Hollân en de mem fan in jongstoarne dochter Machteld en fan greve Floaris V fan Hollân. Hje waard lykwols gjin fâld doe't Willem II by Heechwâld troch it iis sakke en troch de Westfriezen deade waard, mar de fâlddij waard hâlden troch de omkes fan Floaris: Willem en Otto, elekt fan it stift Utert.
Hje waard byset yn de Abdijtsjerke fan Middelboarch. Yn 1282 waard ek it lichem fan Willem II hjir byset, nei't er jierrenlang yn Heechwâld bedobbe woarn wie.
Botnet
In botnet wurdt troch in ynkringer (Ingelsk hacker) boud. Hy docht soks troch tûzenen, miskien wol miljoenen, kompjûters fan ûnskuldige brûkers te besmetten mei in lyts programmaatsje.
De ynkringer kin troch in sinjaal oan dat programmaatsje de kompjûters fan syn brûkers kontaktmeitsje litte mei in beskaat webadres. Dat webadres kin soks fansels noait allegearre tagelyk ferwurkje en giet plat. Mocht de ynkringer soks groepke foar groepke dwaan, dan kin er it tal besikers fan in webstee mei de nepbesikers sterk beynfloedzje en reklamemakkers it jild út 'e bûse helje.
Namme
De namme bot komt fan robot, in masine dy't him yn prinsipe sa hâldt as in minske. En de namme net komt fan ynternet.
Koos Tiemersma
Koos Tiemersma (Frjentsjer, 20 maart 1952) wennet en wurket as ûnderwizer yn Kollumersweach. Nei in beskieden karriere yn de muzyk is er ein njoggentiger jierren útein set mei skriuwen. Yn 1999 stjoerde er syn earste ferhaal yn foar de Rely Jorritsmapriis. Yn 2002 ferskynde syn earste roman De Ljedder, dy't yn 2004 bekroand waard mei de Rink van der Veldepriis. Yn 2004 ferskynde syn twadde roman, De mjitte. Twa jier letter (2006) kaam syn tredde roman út mei as titel It liet fan de ibis. Foar de Fryske boekewike 2007 hat er it boekewikegeskink Mind games skreaun.
Op 25 desimber 2009 hâldt Koos Tiemersma nei tsien jier op mei skriuwen.
Taekwondo op de Olympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|De Olympyske Teakwondo lokaasje fan Londen 2012
Reformator
De term reformator betsjut 'tsjerkeherfoarmer' en wurdt brûkt foar wichtige protestantske teologen út de 16e iuw dy't brieken mei de Roomsk-katolike tsjerke en (mei) oan de widze stienen fan nije tsjerkegenoatskippen.
Taekwondo op de Olympyske Simmerspullen 2012
De Olympyske Simmerspullen 2012 fan de XXXe Olympiade waarden fan 27 july oant en mei 12 augustus 2012 hâlden yn Londen, de haadstêd fan Grut-Brittanje. Londen wie de earste stêd dy't foar de trêde kear de Spullen organisearje mocht. Earder hiene de Spullen fan 1908 en 1948 dêr ek plak. It taekwondo wurdt hâlden yn de ExCeL London International Exhibition Centre
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it Teakwondo medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 2012.
Reformator
Wichtige reformatoaren
Karút
Foarrinners fan de Reformaasje
Karút
Hermann Tast
thumb|Hermann Tast op skilderij yn de Mariatsjerke yn Hüsem Hermann Tast (Hüsem, 1490 - dêre, 11 maaie 1551), yn nederdútsk Harmen Tast neamd, wie in reformator yn Hüsem, Flensburch en Sleeswyk.
Biografy
Hermann Tast krige syn oplieding oan de Domskoalle Sleeswyk. Fan 1511 ôf studearre er teology oan de Universiteit fan Wittenberg by Maarten Luther. Dêrnei gie Tast as fikaris werom nei syn berteplak Hüsem. Sûnt 1514 wie geastlike fan de Mariatsjerke yn Hüsem.
Yn 1522 preke Hermann Tast foar it earst as luteraan yn de Mariatsjerke en waard dêrnei út de tsjerke ferbanne. Tast preke dêrnei allinne noch by de achte Hüsemer keapman Matthias Knudsen oan hûs, mar út reden fan romtegebrek ferlei er de gearkomsten nei it grutte plein ûnder in linebeam njonken de tsjerke. 1526 preke Tast foar it earst yn reformatoaryske trant yn Flensburch − yn de iepen loft. Dêrnei sette syn kollega Gerd Slewert (út Kampen, Oerisel) de reformaasje yn Flensburg fierder troch. Yn 1527 waard de reformatoryske leauwensrjochting yn Hüsem erkend. Oant syn dea ta wie Hermann Tast warber as herfoarmer yn Sleeswyk, dêr't er in heech amt yn it tsjerkebestjoer útoefene. Syn opfolger as pastor yn Hüsem waard Petrus Bockelmann, in learling fan Luther út Braunschweig.
Luik (stêd)
200px|right|thumb|Gemeente Luik yn provinsje Luik
Luik (Frânsk en offisjeel: Liège; Waalsk: Lidje; Nederlânsk: Luik) is de haadstêd fan de Belgyske provinsje Luik (Liège) en it arrondissemint Luik. Gemeente Luik hat neistenby 190.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan neistenby 69 km².
Jan Melles van der Goot
thumb|Jan Melles van der Goot Jan Melles van der Goot (Wikel, 1903 - It Hearrenfean, 29 july 1940) wie kandidaat-notaris en nasjonaal-sosjalistysk ideolooch.
Hy wie in foaroanman fan de Fryske Folkspartij (FFP). Yn 1933 rjochte Van der Goot tegearre mei Rintsje Piters Sybesma it Frysk Fassisten Front op.
Hôpital Sainte-Périne - Rossini - Chardon-Lagache
thumb|Haadyngong fan it sikehûs
It Sainte-Périne - Rossini - Chardon-Lagache Hospitaal (Hôpital Sainte-Périne - Rossini - Chardon-Lagache) is in akademysk sikehûs yn Parys. It wie ien fan de wichtichste en meast bekende sikehuzen fan Europa op it mêd fan geriatrics.
It is in part fan it Assistance publique - Hôpitaux de Paris en in learklinyk fan Universiteit fan Versailles. It sikehûs waard yn 1807 stichte.
Aeolus (mytology)
thumb|right|200px|Aeolus bewarder fan de winen Aeolus (Gryksk: Aiolos) is in figuer ýt de Grykske en Romeinske mytology. Hy wie in soan fan Poseidon dy't troch Seus oansteld waard as de bewarder fan de winen: Boreas de noardewyn, Notus de sudewyn, Eurus de eastewyn en Zephyrus de westewyn. Aeolus hâldt dizze winen opsluten yn in grot, en kin se as hy dat wol útstjoere om wyn te bringen.