cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Súd-Limburch
Súd-Limburch is in lânstreek dy't it uterste súdlike part fan 'e Nederlânske provinsje Limburch beslacht. Yn 'e Midsiuwen foarme dat gebiet grutdiels de hearlikheid Falkenburch; letter makke it ûnderdiel út fan 'e Generaliteitslannen fan 'e Republyk fan de Feriene Nederlannen; fan 1794 oant 1813 stie ûnder Frânsk bewâld as part fan it Departemint fan de Nedermaas; en sûnt 1813 heart it ta de provinsje Limburch, dy't yn 1839 opdield waard yn in Nederlânsk en in Belgysk part. Troch it útstekken fan in diel fan Belgyske Limburch en fral ek fan it Dútske gebiet benoarden Aken, wurdt Súd-Limburch mar troch in hiele smelle lânkorridor mei de rest fan Nederlân ferbûn.
Súd-Limburch bestiet út 18 ûnderskate gemeenten:
De grutste stêd yn Súd-Limburch is de provinsjale haadstêd Maastricht, mei 121.000 ynwenners, folge troch Hearlen mei 89.000; Tsjerkrie mei 47.000; Sittard mei 38.000; Geleen mei 32.000; en Stein mei 26.000. Súd-Limburch stiet bekend om syn gloaiende heuvellânskip, dêr't foarhinne de Nederlânske koaleminen fêstige wiene. It heechste punt fan (Jeropeesk) Nederlân, de Faalserberch, mei in hichte fan 322½ m, leit yn it gebiet (al is it heechste punt fan hiel Nederlân no de Mount Scenery, op Saba, mei in hichte fan 887 m).
British Broadcasting Corporation
thumb|left|Broadcasting House is it haadkertier fan de BBC yn [[Londen]]
British Broadcasting Corporation (BBC) is de publike omrop fan it Feriene keninkryk.
De BBC waard 18 oktober 1922 oprjochte, it wie de earste nasjonale omrop fan de wrâld. Yn de Twadde Wrâldoarloch fersoarge de BBC radioútstjoerings út it Feriene Keninkryk wei nei beset Jeropa. De herkenningsmelody wie de fyfde symfony fan Beethoven, Dêr't de letter "V" fan it Morse-alfabet yn siet, de V fan Victory.
Fiona Bruce
Fiona Elizabeth Bruce (Singapoer, 25 april 1964) is in Britsk sjoernaliste nijslêzer en telefyzjepresintator. Sûnt hja 1989 by de BBC kaam, in tal jierren nei har stúdzje Frânsk en Italjaansk oan it Hertford College yn Oxford, hat se in protte wichtige programmas foar dy omrop presintearre, ûnder mear BBC News at Six, BBC News at Ten, Crimewatch, Call My Bluff en it lêst de Antiques Roadshow. Fan 2003 oant 2007 presintearre hja har eigen dokumintêrerige Real Story.
Moscowa
thumb|It mausoleum fan de famylje Wageningen-Romein út 1895 of 1905. Moscowa is in begraafplak en krematoarium yn de stêd Arnhim. De namme is ôflaat fan de pleats "Moskowa" (mei in "k") dy't fuort njonken it begraafplak stiet. It terrein wie ynearsten acht hektare grut, mar waard in oantal kearen útwreide nei de hjoeddeiske tritich hektare: der binne tusken de fjirtich- en fyftichtûzen minsken begroeven, yn ûngefear tweintichtûzen grêven.
Skiednis
De pleats Moskowa wie in ûntginningspleats en waard yn 1847 boud troch Hendrik Jacob Carel Jan baron van Heeckeren van Enghuizen, dy't ek it lângoed Sonsbeek kocht yn 1821.
Yn 1837 kaam it ûnderwerp fan in begraafplak bûten de beboude kom foar it earst op de wurklist yn de Arnhimske gemeenteried: oant dan waard gebrûk makke fan it begraafplak "Onder den Linden", mar de befolking fielde net folle foar dat plan. Yn 1864 waard it joadske diel fan it begraafplak oanlein, mar pas yn 1876 wie de earste begraffenis. Yn 1934 waard der in nij gedielte oan de oare side fan de wei taheakke, nei ûntwerp fan Dhr. Meier, dy't it grûnplan foarmjoech as in "flinter mei útsleine wjukken". Yn 1968 waarden op it begraafplak in algemiene en in roomsk-katolike aula boud, dêr't de glês-yn-leadramen fan ûntwurpen waarden troch de grafikus Jan van Doorn (1911-1993).
Mausoleum
Moscowa hat as ien fan de pear begraafplakken yn Nederlân in mausoleum, dat sintraal yn it âlde gedielte boud is. It mausoleum heart ta oan de famylje fan Wageningen-Romein en is boud út hurdstien yn 1895 of 1905. It hat klassisistyske ynfloeden: de orizjinele doarren binne ferfongen, mar it stekwurk mei palmetmotiven stiet der anno 2009 noch altiten.
Olaf Scholz
thumb|Olaf Scholz Olaf Scholz (Osnabrück, 14 juny 1958) is in Dútsk politikus fan de Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD). Sûnt 8 desimber 2021 is er bûnskânselier fan Dútslân. Earder wie er fan 14 maart 2018 ôf fisekânselier fan Dútslân en bûnsminister fan Finânsjes yn it kabinet-Merkel IV.
Richard II (toanielstik)
Richard II, nei it Ingelske stik mei deselde namme (folút eins: The Tragedy of King Richard the Second, of ek wol: The Life and Death of King Richard the Second), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. It is yn prinsipe in trageedzje, hoewol't it yn 'e tradisjonele yndieling fan Shakespeare syn wurk ûnder de Shakespeariaanske histoaryske stikken falt. Richard II foarmet it earste part fan Shakespeare syn tetralogy (rige fan fjouwer stikken) oer de opienfolgjende regearperioaden fan 'e Ingelske kenings Richard II, Hindrik IV en Hindrik V. Sa't de titel al oanjout, is dit stik basearre op it libben fan 'e ôfsette kening Richard II, dy't regearre fan 1377 oant 1399, al behannelet it inkeld de lêste twa jier fan Richard syn libben, fan 1398 oan 1400, en stie Shakespeare himsels aardich wat frijheden ta mei de stof. Richard II moat omtrint 1595 skreaun wêze, en it waard foar it earst útjûn yn 1597. Fan it begjin ôf oan wie it in tige populêr toanielstik. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1965.
Olaf Scholz
Earder wie er ûnder mear boargemaster fan Hamboarch. Scholz wie út namme fan syn partij kânselierskandidaat by de Bûnsdeiferkiezings fan 2021, dy 't troch de SPD wûn waarden. Nei dy ferkiezings waard er bûnskânselier fan Dútslân en lieder fan Kabinet-Scholz I.
Biografy
Olaf Scholz waard berne yn Osnabrück, mar groeide op yn Rahlstedt, in wyk yn Hamboarch. Nei de middelbere skoalle begûn er yn 1978 oan in stúdzje rjochten oan de universiteit fan Hamboarch. Dêr studearre er yn 1984 ôf. Letter wurke er as advokaat, dêr't er him talei op it arbeidsrjocht. Scholz waard yn 1975 lid fan de SPD. Fan 1982 oant 1988 wie er fise-foarsitter fan de Jusos, de jongereinorganisaasje fan dy partij. Dêrneist wie er fan 1987 oant 1989 fise-presidint fan de International Union of Socialist Youth. Fan 1994 ôf wie Scholz in pear jier lokaal foarsitter fan de SPD yn Hamboarch-Altona.
Richard II (toanielstik)
Ynhâld
It stik set útein as Hindrik Bolingbroke, de hartoch fan Hereford en in neef fan 'e kening, deilis rekke is mei Tomas Mowbray, de hartoch fan Norfolk, fanwegen de beskuldiging dat dy lêste it jild fan 'e kening ferkwânsele hat, wylst er der eins de soldij fan it leger mei betelje moatten hie. Bolingbroke skoot Mowbray teffens de resinte moard op syn omke, de hartoch fan Gloucester, op 'e lea, hoewol't syn heit, Jan fan Gaunt, fan tinken is dat kening Richard dêrefter siet. De beide eallju bringe harren rûzje foar de kening en freegje him om foar rjochter te spyljen, mar nei't Richard in hoart lang besocht hat om 'e ûnienichheid del te bêdzjen, daagje Bolingbroke en Mowbray inoar út ta in duël, nettsjinsteande de beswieren dy't sawol Jan fan Gaunt as de kening dêrtsjin hawwe.
It twagefjocht wurdt foarôfgien troch in lange seremoniële ynlieding en is noch mar kwealk begûn as Richard it ûnderbrekt en de beide eallju út Ingelân ferballet. As neitiid Jan fan Gaunt komt te ferstjerren, leit Richard II beslach op al dy syn lânerijen en jild (dy't fan rjochten oan 'e ferballe Bolingbroke tahearre). Dêrmei jaget er in grut part fan 'e adel en de begoedige boeren en boargerij tsjin him yn it harnas, mei't no nimmen mear fertrouwe kin op it behâlden fan syn besittings. Richard lûkt him dêr lykwols neat fan oan en brûkt syn nije jild om in oarloch yn Ierlân mei te bekostjen. Yn in spektakulêr ûnnoazele set (dy't trouwens histoarysk is en dus net oan Shakespeare syn fantasij ûntspruten) ferlit Richard Ingelân om eigenhandich syn leger oan te fieren tsjin 'e opstannige Ieren.
Olaf Scholz
Parlemintslid yn 'e Bûnsdei
Yn 1998 makke Scholz de oergong nei de lanlike polityk doe't er him ferkiesber stelde foar de Bûnsdeiferkiezings. Hy slagge deryn om keazen te wurden en hie dêrnei oant 2001 sitting yn de SPD-fraksje yn de Bûnsdei. Yn juny 2001 joech er syn sit foartidich op om minister fan Ynlânske Saken te wurden yn it dielsteatregear (de Senaat) fan Hamboarch. Scholz wie dêrfoar benadere troch doetiidske boargemaster Ortwin Runde, dy 't in opfolger socht foar de ôftreden Hartmuth Wrocklaagd. Nei fiif moannen moast Scholz syn funksje wer dellizze doe't nei de ferkiezings yn Hamboarch in nij regear oantrede en de SPD yn de opposysje bedarre.
Richard II (toanielstik)
Ynhâld
Bolingbroke makket fan 'e ôfwêzigens fan 'e kening en dy syn leger gebrûk om mei in eigen leger noardlik Ingelân binnen te fallen. Troch de algemiene ûnfrede tsjin Richard syn bewâld kin er fluch opmarsjearje nei it suden. Hy wit de hartoch fan York, in omke fan him en de kening beiden, dy't Richard foar syn ôfreis nei Ierlân as syn steedhâlder oansteld hie, oer te heljen en rin oer. Tsjin 'e tiid dat Richard him weromhastiget út Ierlân is de saak berêden. Bolingbroke kroanet himsels ta kening Hindrik IV, en Richard wurdt finzen set op it kastiel Pontefract (dat Shakespeare ferbastere ta "Pomfret").
Der binne lykwols noch guon rikardyske loyalisten, en nei ferrin fan tiid brekt der in opstân tsjin Hindrik IV út dy't laat wurdt troch de hartoch fan Aumerle, de soan fan 'e hartoch fan York (en dus in folle neef fan sawol Richard II as Hindrik IV). De opstân wurdt delslein en op foarspraak fan York wurdt it libben fan Aumerle sparre, mar de oare rebellen wurde allegear terjochtsteld. Nei't de ambisjeuze ealman Exton Hindrik syn wurden oer syn "libbene freze" ynterpretearret as in ferwizing nei de noch libjende Richard, set er ôf nei Pontefract, dêr't er de ôfsette kening fermoardet (yn it echt is de oarsaak fan 'e Richard syn dea noch altiten ûnbekend, al ûntbrekt it net oan teoryen deroer). Hindrik distansjearret himsels fan 'e moard, en it stik einiget as de kening plannen makket om op krústocht te gean om him op dy manear fan 'e besmodzging dy't Richard syn dea is, te ûntdwaan.
Fryske oersetting
Richard II waard ûnder de titel Kening Richard II yn it Frysk oerset troch Douwe Kalma. Yn 1965 waard it publisearre troch de Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, as ûnderdiel fan harren omnibusútjefte Shakespeare's Wurk Dl. V, yn 'e mande mei de fertalings fan guon oare Shakespeariaanske keningsstikken, lykas Hindrik IV, Diel 1, Hindrik IV, Diel 2 en Hindrik V.
Olaf Scholz
Parlemintslid yn 'e Bûnsdei
Scholz kearde werom nei Berlyn nei 't er by de Bûnsdeiferkiezings fan 2002 op 'e nij keazen waard yn it nasjonale parlemint. Hy waard werkeazen yn 2005 en 2009 en bleau oan 2011 ta sitten. Yn dy perioade wie Scholz ek sekretaris-generaal fan de SPD (2002–2004) en fraksjesekretaris fan de SPD-fraksje (2005-2007).
Minister en boargemaster
Yn novimber 2007 waard Scholz oansteld as bûnsminister fan Arbeid en Sosjale Saken yn it earste kabinet fan bûnskanselier Angela Merkel. Hy folge syn weromlutsen partijgenoat Franz Müntefering tuskentiids op. Scholz tsjinne de amtstermyn út ta it oantreden fan it kabinet-Merkel II yn oktober 2009.
Ein 2009 waard Scholz keazen as partijfoarsitter fan de SPD yn Hamboarch, in funksje dy 't er earder al dien hie tusken 2000 en 2004. Boppedat waard er keazen ta fise-foarsitter op lanlik nivo. Yn beide funksjes waard er yn de jierren dêrnei hieltyd wer keazen.
Yn de maitiid fan 2011 wie Scholz út namme fan de SPD listlûker by de dielsteatferkiezings yn Hamboarch. Hy fierde kampanje tsjin de sittende CDU-boargemaster Christoph Ahlhaus en wist him mei romme sifers te ferslaan. De SPD helle in absolute mearderheid, sadat de partij gjin koälysje mei in oare partij nedich hie. Scholz ferliet dêrop de Bûnsdei en waard yn maart 2011 beneamd ta earste boargemaster fan Hamboarch. Nei fjouwer jier waard er by de lokale ferkiezings fan 2015 op 'e nij keazen. Omdat de SPD syn mearderheid lykwols ferlern hie, joech er yn syn twadde amtstermyn lieding oan in koälysje mei Bündnis 90/Die Grünen.
Doe't SPD-foarsitter Martin Schulz him yn de neisleep fan de Bûnsdeiferkiezings fan 2017 weromluts út syn funksje, waard fise-foarsitter Scholz yn febrewaris 2018 nei foarren skood om syn taken tydlik waar te nimmen. Hy soe oanbliuwe oant it partijkongres fan 22 april 2018. As waarnimmend partijfoarsitter hie Scholz in kaairol yn de ûnderhannelingen oer it regearakkoart en de gearstalling fan it kabinet-Merkel IV. Yn dat regear, dat op 14 maart 2018 úteinsette, waard Scholz bûnsminister fan Finânsjes en as sadanich opfolger fan Wolfgang Schäuble. Hy waard ek oantsjut as fisekanselier. It boargemasterskip fan Hamboarch joech er oan Katharina Fegebank oer.
Bûnskânselier
Yn in syktocht nei in nije foarsitter organisearre de SPD yn de hjerst fan 2019 in liederskipsferkiezing. Fise-foarsitter Olaf Scholz, dy't in duo foarme mei Klara Geygus, jilde dêrby as de foarnaamste kandidaat mar ferlear de ferkiezing fan Saskia Esken en Norbert Walter-Borjans. Op 10 augustus 2020 waard Scholz troch de partij foardroegen as kânselierskandidaat foar de Bûnsdeiferkiezings fan 2021. Yn maaie 2021 waard syn kandidatuer troch de partijleden offisjeel befêstige. By de ferkiezingskampanje, dêr 't Armin Laschet (CDU/CSU) en Annalena Baerbock (Bündnis 90/Die Grünen) syn wichtichste tsjinstanners wienen, wist Scholz yn de peilingen de lieding te nimmen. By allle trije telefyzjedebatten waard Scholz troch de sjoggers ta winner útroppen.
De SPD helle by de ferkiezings 25,7% fan de stimmen en waard foar it earst sûnt de ferkiezingen fan 2002 wer de grutste fraksje yn de Bûnsdei. Scholz easke noch op de ferkiezingsjûn it bûnskânselierskip op en sei dat er it foartou nimme woe yn it formearjen fan in nij regear. Hy stjoerde oan op de foarming fan in 'Ferkearsljochtkoälysje' (Dútsk: Ampelkoalition) fan SPD, FDP en Bündnis 90/Die Grünen.
Bewâld
Op 8 desimber 2021 waard Scholz troch de Bûnsdei ferkeazen ta Bûnskanselier fan Dútslân.
Persoanlik
Olaf Scholz hat twa jongere bruorren. Hy troude yn 1998 mei Britta Ernst, dy 't op dielsteatnivo ek polityk aktyf is foar de SPD. Sy hawwe gjin bern.
Anna fan Saksen
thumb|right|Anna fan Saksen
Anna fan Saksen (23 desimber 1544, Dresden - 18 desimber 1577, Dresden) wie in dochter fan Maurits fan Saksen en Agnes fan Hessen, en de twadde frou fan Willem fan Oranje. Hja trouden yn Leipzig op 24 augustus 1561.
It houlik tusken Anna fan Saksen en Willem fan Oranje wie min en op 14 desimber 1571 waard Anna twongen yn te stimmen mei in skieding. Anna waard ferfolgens kranksinnig ferklearre en har bern waarden fan har ôfnommen. De tiid fan libben dy't oerbleau brocht hja troch yn in tichtmitsele keamer yn it paleis fan de Saksyske keurfoarst yn Dresden. Troch útputting stoar sy dêr yn 1577. Hja leit yn Meißen begroeven.
Third Degree Films
Third Degree Films, ek wol stavere as 3rd Degree Films, is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Hy waard yn 2002 oprjochte waard troch Joey Wilson. It third degree (letterlik "trêdegraads-") út 'e namme is in Amerikaansk-Ingelske sprektaalterm dy't "dreech", "yngeand" (yn it Nederlânsk grondig) betsjut.
De films dy't Zero Tolerance produsearret kinne yn 'e regel ta de gonzo-pornografy rekkene wurde, it út 'e losse hân filme reality-subsjenre fan 'e porno, dat folle goedkeaper te meitsjen is as it subsjenre fan feature films, de eigentlike films. Third Degree Films is in susterstudio fan Zero Tolerance en Black Ice.
ClubJenna
ClubJenna (eins ClubJenna, Inc.) is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Scottsdale, yn 'e steat Arizona. Hy waard yn 2000 oprjochte troch porno-superstjer Jenna Jameson (echte namme: Jennifer Marie Massoli) en har partner Justin Sterling (Jay Grdina).
Yn 't earstoan wie it ien inkele webside, mar it bedriuw wreide him fluch út en begûn yn 2001 ek eigen pornografyske films te produsearjen. Dêrmei hie ClubJenna grut súkses; ien fan dy films, Briana Loves Jenna (mei yn 'e haadrollen Jenna Jameson en Briana Banks), waard yn 2003 troch it gesachhawwende faktydskrift AVN útroppen ta de bêstferkeapjende en bêstferhierende titel fan 2002. Hjoed de dei bestiet ClubJenna út in filmstudio, in netwurk fan betelwebsiden en in kabeltillefyzjestjoerder dêr't men jin op abbonearje moat om him ûntfange te kinnen.
Yn 2005 brocht ClubJenna jiers $ 30 miljoen binnen, wêrfan't likernôch de helte út skjinne winst bestie. Yn 2006 waard it troch it parseburo Reuters omskreaun as ien it hantsjefol studio's dat de Amerikaanske pornoyndustry dominearret. Datselde jiers waard ClubJenna oernommen troch Playboy Enterprises (de memme-ûndernimming fan û.m. it neakenblêd Playboy), al bleaune Jameson en Sterling wurksum yn bestjoerlike funksjes.
Keppelings om utens
● Offisjele webside fan ClubJenna
Albrecht II fan Beieren
Albrecht II fan Beieren (1368 – Kelheim, 21 jannewaris, 1397) wie in soan fan Albrecht fan Beieren (1336-1404) en Margaretha fan Brieg.
Evangeelje fan de Ebioniten
Hoewol't de oarspronklike titel ûnbekend is, kin tsjintwurdich wol mei wissichheid steld wurde dat de tekst dy't no bekendstiet as it Evangeelje fan de Ebioniten in yn it Gryksk skreaune evangeeljeharmony wie, wêryn't de fjouwer kanonike evangeeljes mei-inoar en mei de sterk troch it joadendom beynfloede kristlike teology fan 'e skriuwer fermongen waarden. Dy skriuwer is anonym, en de tekst moat nei gedachten datearre wurde yn 'e midden fan 'e twadde iuw. Opmerklike skaaimerken fan it Evangeelje fan de Ebioniten binne it ûntbrekken fan 'e berte en geneälogy fan Jezus fan Nazaret; in adopsjonistyske kristology (wêrby't Jezus net berne waard as de Soan fan God, mar by syn doop yn 'e rivier de Jordaan as sadanich oannommen waard); Jezus syn opleine taak om 'e joadske biste-offers te beëinigjen; en it útdragen fan fegetarisme.
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 2008
Medaljes froulju
thumb|Iene stadion sealfollybal op de Olympyske Simmerspullen 2008 thumb|Oare stadion sealfollybal op de Olympyske Simmerspullen 2008 thumb|Flier foar strânfollybal op de Olympyske Simmerspullen 2008
Walburga fan Egmont
Walburga of Walburgis fan Egmont (29 oktober 1490 - Dillenburg 7 maart 1529) wie de earste frou fan greve Willem de Rike.
Walburga wie in dochter fan greve Jan III fan Egmont. Sy boaske maaie 1506, 16 jier âld, yn Koblenz mei Willem de Rike, dy't letter heit wurde soe fan Willem fan Oranje. Walburga en Willem de Rike krigen tegearre twa dochters: Elisabeth (oktober 1515 – 31 jannewaris 1523) en Magdalena (6 oktober 1522 – 18 augustus 1567).
Walburga fan Egmont stoar yn 1529 en krige in katolike begraffenis dêr't in protte katolike tsjerkefoarsten by wiene.
Arktysk Sintrum
It Arktysk Sintrum (Arctisch Centrum), oprjochte yn 1970, is ûnderdiel fan de Ryksuniversiteit Grins dat dwaande is mei multidisiplinêr ûndersyk yn de poalgebieten.
It Arktysk Sintrum is oarspronklik opset om de archeologyske opgravingen fan de walfiskfardersdelsetting Smeerenburch op Spitsbergen hinne. It sintrum hat wilens ek geografen, histoarisy en biologen oant wurk. It Arktysk Sintrum is in ekspertize-ynstitút foar de poalgebieten en fertsjinstwurdiget Nederlân yn ynternasjonale wurkgroepen fan de Artyske Ried (AMAP, CAFF, Sustainable Development) en IASC. It Nederlânsk Poalstasjon yn Ny-Ålesund op Spitsbergen wurdt beheard troch it Arktysk Sintrum dat ek in ûnderdiel fan it Willem Barentsz Poalynstitút is, dêr't poalûndersikers yn lanlik ferbân mei elkoar oparbeidzje. Studinten fan alderlei stúdzjerjochtings kinne dêr in semester lang bachelorônderwiis folgje.
Jacob Wijngaard
Jacob Wijngaard (Arum, 10 juny 1944) is in Frysk wiskundige, emeritus heechlearaar Produksjemanagement oan Ryksuniversiteit Grins en ekspert op it gebiet fan foarriebehearsking en produskjebestjoering.
Wijngaard studearre wiskunde oan de Frije Universiteit Amsterdam oat 1968, en promovearre yn 1975 oan de Technyske Universiteit Eindhoven by Jaap Wessels op it gebiet fan operasjoneel ûndersyk.
Nei syn ôfstudearjen wurke Wijngaard as wittenskiplik meiwurker oan de fakulteit bedriuwskunde fan de Technyske Universiteit Eindhoven. Yn 1982 folge hjir in oanstelling as heechlearaar Operasjonele Research. Fan 1986 - 1986 wie hy hjirneist part-time konsultant by Philips, en fan 1988 - 1992 by Berenschot. Yn 1991 waard hy heechlearaar Produksjemanagement oan de Fakulteit Ekonomy en Bedriuwskunde fan de Ryksuniversiteit Grins. Yn 2009 gie hy mei emiritaat.
Wijngaard hat 25 promovendi begelaat, en wie bestjoerslid fan de Feriening Logistyk Management.
Westerwâlde
Westerwâlde (Nedersaksysk: Westerwoolde; Nederlânsk: Westerwolde) is in lânstreek yn it easten fan 'e Nederlânske provinsje Grinslân, dy't weromgiet op in Midsiuwske hearlikheid Westerwâlde. Lange tiid wie it in sterk isolearre gebiet, mei't it as in kyl oprûn yn it grutste oanienslettene moerasgebiet fan West-Jeropa, it Boertangerfean. Oarspronklik hearde Westerwâlde hielendal net by de Nederlannen, en wie it in besitting fan it rykskleaster Corvey (dat in selsstannige steat binnen it Dútske Ryk wie). Oars as it noardliker leine Reiderlân hie Westerwâlde ek nea in Frysk gebiet west. Yn 1530 kaam it yn 'e hannen fan hartoch Karel fan Gelre, mar yn 1536 waard it ferovere troch troepen fan keizer Karel V. Dy liet it him doe net mear ûntglûpe en foege it by syn besteande besittings yn 'e Nederlannen, mei as gefolch dat it gebiet úteinlik by Nederlân kaam te hearren ynstee fan by Dútslân.
Stedskanaal is mei ôfstân it grutste plak yn Westerwâlde. Oare gruttere plakken binne Musselkanaal en Ter Apel. Yn it gebiet wurdt noch in Nedersaksysk dialekt sprutsen, it Westerwâldsk, dat fan âlds fierwei de meast ôfwikende foarm fan it Grinslânsk wie, mar dat sûnt in grut part fan syn karakteristike taaleigen kwytrekke is. Yn tsjinstelling ta de omlizzende gebieten hat Westerwâlde sûnt de Reformaasje altyd in sterk protestantsk karakter hân.
Nullewâld
In nullewâld, nuddelwâld of nullebosk is in soarte wâld dat hielendal of fierhinne bestiet út nullebeammen en konifearen. Foar it meastepart behâlde sokke beammen by 't winter harren nullen, lykas dat it gefal is by dinnen, spjirren en seders, mar der besteane ek nulleferliezende soarten, lykas de liere, dy't hjerstmis syn grien falle lit. Nullewâlden komme fan natuere foar yn klimaatsônes mei kâlde winters en genôch delslach, mar ek wol yn waarmere gebieten op ûndergrûnen dy't net streksum genôch binne foar leafwâlden. It bêst bedije nullewâlden yn kontreien mei in lânklimaat of in heechberchtmeklimaat. Yn streken mei in seeklimaat (lykas Nederlân) kinne se wol oerlibje, mar florearje se oer it algemien net.
Nullewâlden komme yn Jeropa foar yn berchtmen as de Alpen, Pyreneeën, Apeninen, Balkan, Karpaten, Tatra, Kaukasus en Oeral, dêr't se hegerop op 'e berchskeanten groeie, boppe de leafwâlden. Fierders besteane se yn Midden-Jeropa ek op 'e fiedingsearme sângrûnen, dêr't se gefoeliger binne foar de skea dy't tabrocht wurdt troch soere rein, mei bygelyks yn Bohemen gefallen fan wâldstjerte as gefolch. Yn it grutste diel fan Skandinaavje en yn noardlik Ruslân, dêr't de winters te kâld binne foar leafwâld, komme útslutend nullewâlden foar. Dy spesifike nullewâldsône, tusken de sônes fan it mingd wâld en dy fan 'e toendra yn, wurdt de taiga neamd. Bûten Jeropa wreidet de taiga him út oer it grutste part fan Sibearje, noardlik Japan, Alaska en Kanada.
Yn Nederlân is it eins te waarm foar nullewâld, en hoewol't it hjir wol groeit, liedt it hjir in sieltôgjend bestean. Fan natuere komt it hjir dan ek net foar, mar yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw en de earste helte fan 'e tweintichste iuw is der op 'e Feluwe en yn Noard-Brabân en Drinte in soad nullewâld troch de minske oanplante om sânferstowing tsjin te gean en om hout te leverjen foar de mynbou yn Limburch. Hjoed de dei wurde in protte fan dy oanplante nullewâlden wer stadichoan omfoarme ta natuerliker leafwâlden.
Titus Androanikus
Titus Androanikus, yn it oarspronklike Ingelsk: Titus Andronicus (folút eins: The Lamentable Tragedy of Titus Andronicus, dat "De Beklaachlike Trageedzje fan Titus Androanikus" betsjut), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare (mooglik yn gearwurking mei syn kollega George Peele). It spilet yn 'e Romeinske Tiid en ferhellet oer de fiksjonele Romeinske legeroerste Titus Androanikus, dy't behelle rekket yn in sirkel fan wraak en werwraak mei Tamoara, de keninginne fan 'e Goaten. It is Shakespeare syn gewelddiedichste en bluodderichste toanielstik; hoewol't it yn syn eigen tiid tige populêr wie, wurdt it fanwegen de sensasjonele toansetting sûnt de Fiktoriaanske Tiid fan al syn stikken ornaris it minst wurdearre. Titus Androanikus wurdt yn 'e regel datearre tusken 1588 en 1593, en men is fan tinken dat it Shakespeare syn earste trageedzje wie. It waard foar it earst útjûn yn 1594. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1966.
Ynhâld
It stik iepenet koart nei de dea fan 'e Romeinske keizer, as dy syn beide soannen, Saturninus en Bassianus, rûzje meitsje oer wa fan har beiden oft harren heit opfolgje sil. De tribún Markus Androanikus lit harren lykwols witte dat it folk syn broer, Titus Androanikus, de legeroerste dy't krekt de Goaten ferslein hat, as keizer hawwe wolle. Titus wurdt fuort dêrnei yn Rome mei in soad jûchhei ynhelle. As finzenen fiert er mei Tamoara, de keninginne fan 'e Goaten, har soannen Alarbus, Demetrius en Chiron, en teffens Aäron de Moar, dy't Tamoara har geheime minner is. Yn Rome oankommen offeret Titus Tamoara har âldste soan, Alarbus, oan 'e goaden, by wize fan wraak foar de dea fan twa fan syn eigen soannen yn 'e oarloch tsjin 'e Goaten. Dêrby negearret er de wanhopige smeekbeaen fan Tamoara. Sy, har beide oerlibjende soannen en Aäron de Moar swarre dêrop wraak op it hûs fan Titus.
As him de troan oanbean wurdt, wegeret Titus it keizerskip om't er himsels te min achtet foar dat hege amt. Ynstee stipet er Saturninus syn oanspraak, dy't sadwaande koart dêrnei ta keizer kroane wurdt. Saturninus syn earste die as keizer is it útfurdigjen fan it dekreet dat er mei Lavinia, Titus syn dochter, trouwe sil. Titus liket dat skoan ta, mar it probleem is dat it fanke al fersein is oan Saturninus syn broer Bassianus, dy't wegeret har op te jaan. Titus syn fjouwer soannen Lusius, Kwintius, Martius en Mutius prate op harren heit yn om him oan it ferstân te bringen dat Bassianus ûnder de Romeinske wet yn syn rjocht stiet. De diskusje rint sa út 'e hân dat Titus Mutius deaslacht. Dêrop feroardielet Saturninus de hiele Andoanikus-famylje en trout er ta Titus syn ôfgriis ynstee mei Tamoara. Om har plannen foar wraak yn beweging sette te kinnen, bepraat dy him om Bassianus en de Androanikus-famylje harren misdieden te ferjaan, wat Satuninus mei tsjinnichheid docht.
Under in keizerlike jachtpartij wurdt Bassianus deade troch Tamoara har soannen Demetrius en Chiron. Lavinia, Bassianus syn ferseine, wurdt troch harren djip de bosk yn sleept en dêr op gewelddiedige wize ferkrêfte. Om foar te kommen dat it fanke harren as dieders oanwize kin, snije se har de tonge út 'e mûle en houwe se har de beide hannen ôf. Underwilens ferfalsket Aäron in brief dêr't út blykt dat Titus syn soannen Martius en Kwintius Bassianus fermoarde hawwe soene. Alhiel oerémis troch de dea fan syn broer feroardielet Saturninus de beide jongfeinten ta de dea. Titus syn broer Markus Androanikus ûntdekt de skeinde Lavinia en bringt har by har heit. Wylst syn fertriet him oermânsk is, wurdt Titus besocht troch Aäron, dy't him wiismakket dat Saturninus syn soannen sparje sil as er himsels de hân ôfhout. Dêrop lit Titus Aäron frijwillich syn lofterhân ôfkapje, dy't er dan by de keizer bringe lit. Mar ta beskie stjoert Saturninus him syn hân mei de hollen fan Martius en Kwintius werom. Alhiel op ien ein oarderet Titus dêrop syn oerbliuwende soan Lusius om Rome te ferlitten en ûnder de Goaten in leger tsjin 'e stêd op 'e foet te bringen.
Letter skriuwt Lavinia, mei in stôk dy't se mei de mûle en har beide stompkes fêsthâldt, de nammen fan har ferkrêfters yn 'e mulle ierde. Titus begrypt dan wa't efter al syn ûnk en lijen sit. Underwilens befalt Tamoara fan in dûnkerhûdich bern, dat by har oanset is troch Aäron. Dyselde bringt de froedfrou en de minne om hals en naait út mei it bern, mar wurdt finzen nommen troch Lusius, dy't mei syn leger Goaten opmarsjearret nei Rome. As Lusius driget om 'e poppe te deadzjen, jout Aäron de hiele gearspanning tsjin 'e Androanikus-famylje ta. Yn Rome wit Tamoara ûnderwilens Titus derfan te oertsjûgjen om Lusius fan 'e oanfal op Rome ôf te hâlden. Titus stimt ta yn it hâlden fan in fersoeningsmiel, mar fermoardet nei syn petear mei Tamoara temûk har soannen Demetrius en Chiron. Dêrop stampt er harren bonken ta moal en bakt er harren hollen.
Zero Tolerance (filmstudio)
Zero Tolerance, folút eins Zero Tolerance Entertainment, is in Amerikaanske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Hy waard yn 2002 oprjochte troch Greg Alves. De namme waard keazen om't it bedriuw tasei in "nul-tolerânsje hawwe te sillen foar minne porno".
Hawker Typhoon
thumb|274px|Hawker Typhoons Mk IB fan it 56. Squadron De Hawker Typhoon wie in jachtfleanmasine - jachtbommesmiter yn tsjinst by de RAF yn de Twadde Wrâldkriich. It wie de opfolger fan de Hawker Hurricane en waard, lykas syn foargonger, ûntwurpen troch Sydney Camm yn 1937. It tastel wie ornearre as ûnderskeppingsjager, mar yn 1943 die bliken dat it tastel syn gelikense as jacht-bommesmiter net hie.
Skiednis
It tastel syn earste flecht wie op 24 febrewaris 1940. Sawol yn de test- as de operasjonele faze wiene der in protte swierrichheden, dat it Ministearje fan Loftfeart tocht deroer om it tastel út tsjinst te heljen. Hawker ûntdekte it probleem lykwols op 'e tiid: metaalwurchens yn in lask fan it efterste part fan de romp.
Dat it type sa'n bêste jachtbommesmiter wie, siet him yn syn hege faasje dy't er op lege- en midshichten helje koe (602 km/o op 1600 m), sadat it in gaadlik tastel foar hit and run-oanfallen wie en ek mei súkses ynset wurde koe tsjin de Focke-Wulf Fw 190 doe't de Dútsers yn 1941 Britske kustynstallaasjes oanfoelen.
Benammen doe't de Typhoon mei de betroubere Sabre IIA-motor útrist waard koe it offensive taken ferfolle en de Dútske jagers en loftôfwar berinne.
De Typhoon hat teffens tsjinne by de loftmacht fan Austraalje, Kanada en Nij Seelân.
Elektra (toanielstik fan Euripides)
Elektra, yn it oarspronklike Aldgryksk: Ἠλέκτρα, Ēlektra, is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Euripides (±480-±406 f.Kr.), dy't him derfoar basearre op 'e myte oer Agamemnon, de kening fan Mysene (yn it stik fan Argos), dy't fermoarde waard troch syn frou Klytemnêstra en wrutsen troch syn bern Orestês en Elektra. Deselde ferhaalstof waard ek brûkt troch Sofoklês, yn dy syn lyknammige stik (Elektra), en troch Aiskylos yn syn trageedzje De Offerplingsters. It is net alhiel dúdlik wannear't Euripides syn Elektra skreau; dat moat yn 410-er jierren west hawwe, wierskynlik omtrint 413 f.Kr. It stik waard yn it Frysk oerset troch Klaas Bruinsma.
Ynhâld
Elektra har broer, Orestês, is nei de moard op Agamemnon troch in âlde tsjinstfeint it lân útsmokkele en is opgroeid oan it hof fan 'e kening fan Fokis, dêr't er goede freonen wurden is mei Pûladês, de Fokityske kroanprins. No't Orestês folwoeksen wurden is, sint er op wraak foar de moard op syn heit. Tegearre mei Pûladês reizget er nei Argos ta, dêr't hja by Elektra en har man yn 'e hûs bedarje. Hoewol't se harren identiteit ferburgen hâlde om oan ynformaasje te kommen, ken de âld tsjinstfeint fan Elektra, deselde dy't Orestês as jonkje it lân út smokkele hat, him werom oan in groede. Sa wurde broer en suster mei-inoar weriene, en daliks begjinne se gear te spannen tsjin harren mem en styfheit.
Se stjoere de âlde tsjinstfeint derop út om Klytemnêstra nei Elektra har hûs ta te lokjen mei it boadskip dat hja befallen is fan in bern. Underwilens set Orestês ôf, fermoardet Aigisthos en komt werom mei it lyk fan 'e man. Hoewol't syn wisberettens begjint te wifkjen by it foarútsjoch op matriside, wit Elektra him te bepraten om it dochs troch te setten. As harren mem arrivearret, dogge se har dea troch har in swurd yn 'e mûle en omleech it lichem yn te ramen (wat trouwens inkeld ferteld en net toand wurdt). Neitiid fiele se harren allebeide slim skuldich, mar dan ferskine oan harren Klytemnêstra har fergoade bruorren, de Dioskueren Kastor en Polydeukes (better bekend ûnder harren latinisearre nammen Kastor en Polluks). Dy fertelle oan Orestês en Elektra dat harren die fan matriside in beskamsumenien wie, ek al hie Klytemnêstra sa'n ein fertsjinne. It stik einiget as de beide memmemoardners ynstruksjes krije oer hoe't se harren sielen lotterje moatte fan 'e besmodzging fan harren misdie.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Ēlektra waard wierskynlik yn 'e njoggentiger jierren makke troch klassyk oersetter Klaas Bruinsma, dy't letter ek ferantwurdlik wie foar de Fryske fertalings fan Homêros syn Ilias en Odyssee en fan alle sân oerlevere trageedzjes fan Sofoklês. Yn in fraachpetear mei Abe de Vries, ta gelegenheid fan it ferskinen fan 'e Fryske Ilias en Odyssee, yn 2004, fertelde Bruinsma dat er ek Elektra fan Euripides yn it Frysk oerset hie. Yn 'e katalogus fan Tresoar is dat lykwols net werom te finen, dat Elektra leit spitigernôch wierskynlik noch earne by Bruinsma thús yn in laad te stofgarjen. It is dan ek net krekt dúdlik wannear't de oersetting krekt makke is, mar it moat foàr 2004 west hawwe, en mei it each op it feit dat Bruinsma yn 'e jierren njoggentich tige yn 't spier west hat mei it fertalen fan oare Aldgrykske trageedzjes (wêrûnder Euripides syn Alkêstis, dat er yn 1995 oersette), sil Elektra foar 't neist ek út dy snuorje datearje.
Algemeen Nederlands Persbureau
It Algemeen Nederlands Persbureau BV (ANP) is it grutste Nederlânske parseburo.
Jierliks levert it ANP mear as 160.000 nijsberjochten en 600.000 foto's. It parseburo fersoarget alle dagen tsientallen radio-útstjoerings en fideoreportaazjes. It byldargyf fan it ANP beslacht 2,5 miljoen dia's en in digitaal argyf mei 2 miljoen bylden. Ek is it parseburo eigener fan de byldargiven fan KIPPA en Benelux Press.
It ANP sit yn Rijswijk en hat redaksjes yn Amsterdam (ekonomy, stêd en entertainment), De Haach (polityk), Rotterdam (stêd), Utert (regio), Eindhoven (regio) en Brussel (Polityk). It parseburo hat rom 250 meiwurkers yn tsjinst, ûnder wa 160 sjoernalisten, en brûkt dêrneist nijs en foto's fan ynternasjonalke parseburo's en korrespondinten. Yn Nederlân fertsjinstwurdiget it ANP de parseburo's Agence France Presse (AFP), Deutsche Presse-Agentur (DPA), EFE (Spanje) en Belga (Belgje).
Skiednis
De stichting Algemeen Nederlands Persbureau waard op 11 desimber 1934 oprjochte troch de Nederlânske Deiblêdparse (NDP). It ANP levert nijs oan kranten, omroppen, websites en tydskriften, mar ek oan bedriuwen, ynstellings en oerheden. It hat in reputaasje fan betrouberheid. Mei dêrtroch wist it de swarte flek út syn bestean, it yn de Twadde Wrâldoarloch "gewoan" trochwurkjen (wat it de bynamme "Adolfs Nijste Pappegaai" oplevere), nei de befrijing frij maklik út te wiskjen.
Yn 2000 waard de stichting omsetten yn in BV. Yn 2003 kocht NPM Capital, de partisipaasjemaatskippij fan it famyljebedriuw SHV, in belang fan 70% yn it parseburo fan ûnder mear de krantenútjouwers PCM Utjouwers, Telegraaf Media Groep en Wegener. De ynvestearder ferkocht yn 2004 dêrfan 15% wer troch oan ynvestearingsmaatskippij Halder, in dochter fan de Gewestlike Ynvestearingsmaatskippij foar Flaanderen (GIMV). NPM gunde it management fan it ANP in belang fan 10%.
In 2007 stapten de Nederlânske deiblêdútjouwers út it ANP en ferkochten se harren restearjende belang fan 30% oan NPM, Halder en de lieding fan it parseburo. De belangen fan NPM en Halder kamen hjirtroch elk op 43,75%. It management fan it ANP hâldt no in belang fan 12,5%. Sûnt 29 oktober 2008 is der in databank online wêryn alle ANP-radiobulletins sûnt 1937 op te sykjen binne.
Op 28 maaie 2010 naam Feriening Veronica, fia ynvesteringstakke V-Ventures, alle oandelen fan it ANP oer.
Op 28 maart 2018 waard it ANP oernommen troch Talpa Network. Fuort dêrnei naam it ANP fotoburo Hollandse Hoogte oer.
Gaarkeuken (Grinslân)
thumb|280px|Ferlaat fan Gaarkeuken thumb|280px|Gaarkeuken fan de westkant sjoen
Alkêstis (toanielstik)
Alkêstis, yn it oarspronklike Aldgryksk: Ἄλκηστις, Alkēstis, is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Euripides (±480-±406 f.Kr.). It wurdt ornaris klassifisearre as in trageedzje, mar soe likegoed in tragikomeedzje neamd wurde kinne. Euripides basearre it op 'e myte oer kening Admetus, dy't syn frou Alkêstis beprate om foar him yn 't plak te stjerren. De toansetting is, ôfhinklik fan 'e ynterpretaasje, fleurige romantysk of bittere iroanysk. It stik wûn yn 438 f.Kr. de earste priis by de jierlikse toanielwedstryd op it Ateenske Feest fan Dionysus, as ûnderdiel fan in tetralogy (fjouwerdielige rige) fan trageedzjes, wat in tige ûngebrûklike groepearring wie, mei't it wenst wie dat toanielskriuwers trije trageedzjes en in saterspul foar de wedstryd ynskreaune. Alkêstis is, mei de mooglike útsûndering fan Resus, it ierste oerlevere stik fan Euripides, al skreau er doedestiden al santjin jier toanielstikken. De Fryske oersetting fan Klaas Bruinsma ferskynde yn 1995.
Gaarkeuken (Grinslân)
Gaarkeuken (Grinslânsk: Goarkeuk'n of Goarkeuken) is in buorskip justjes besuden Grijpskerk, oan it Van Starkenborghkanaal yn de provinsje Grinslân. It plak hat syn namme fan de gaarkeuken (Frysk: gearkoken, in ienfâldich restaurant anneks kafee) dy't by it ferlaat yn de farferbining fan Grins mei Fryslân stie. Oarspronklik sie dy gaarkeuken oan it mear súdlik lizzende Knillesdjip. Dat stee wurdt no noch Oude Gaarkeuken neamd.
Skiednis
Yn 1654 waard in foar it grutste part nij kanaal dold tusken Grinslân en Fryslân; it roan fan Briltil oer Noardhornertolhek nei de Fryske grins by Gerkeskleaster. De gearkoken waard doe ferset nei it plak fan no op de krúsing fan it Van Starkenborghkanaal mei it Wolddjip en har noardlike ferlinging Poeldjip (it lêste stik is no dimpt; mûning Hoeredjip). Letter waard in trekwei by dizze Trekfeart of Hoendjip lâns oanlein en krigen de doarpen yn de omkriten in opfeart nei it kanaal. Twadde helte 19e iuw binne de farwegen oanpast oan de easken fan de tiid. Yn dat ramt waard ek de Slûs Gaarkeuken yn 1864 (sa'n bytsje) op it hjoeddeistige plak oanlein. It ferlaat luts minsken dy't guod leveren dêr't skippers ferlet fan hiene: yn it foarste plak sterke drank, mar ek proviand.
Alkêstis (toanielstik)
Ynhâld
Lykas dat gebrûklik is by Aldgrykske trageedzjes, begjint Alkêstis in medias res, oftewol yn 'e midden fan 'e ferwikkelings. Foar it paleis fan kening Admetus, yn Ferai (it hjoeddeiske Velestino, yn Magneezje), leit de god Apollo it ferhaal oant no ta út. Doe't Apollo foar in perioade fan njoggen jier ferballe wie fan 'e berch de Olympus, dêr't de Grykske goaden wenje, brocht er dy tiid troch by kening Admetus fan Tessaalje, in man dy't wiidferneamd is om syn gastfrijheid. Oan 'e ein fan 'e njoggen jier woe Apollo wat weromdwaan, dat hy fierde de trije skikgoadinnen dronken en ûntfytmanne harren doe de tasizzing dat Admetus nea hoege soe te stjerren. In betingst wie wol, dat er dan in oar ree fine moatte soe om yn syn stee te stjerren. En dêr nypte it, want dat woe Admetus mar net slagje. No is de tiid fan Admetus syn dea nei-oan kommen en begjint de tiid foar him te driuwen. Hy fynt dat syn âlde heit Feres wol foar him stjerre koe, mar dy stegeret him ôf mei te sizzen dat er noch fiersten tefolle fan it libben genietet. Einlings stimt syn tawijde frou Alkêstis deryn ta om foar him te stjerren, mei't hja net wol dat har bern sûnder heit opgroeie en hjasels net sûnder har man libje wol. No, oan it begjin fan it toanielstik, leit Alkêstis yn it stjerren.
Apollo wol no fan ruten spylje, mei't er neat fan dwaan hawwe wol mei de dea fan Alkêstis, dy't op kommendeweis is. Mar oan 'e ein fan syn betooch tsjin it publyk, foar it paleis fan Admetus, treft er dêr Tanatos (de Aldgrykske personifikaasje fan 'e dea), dy't ûnderweis is om Alkêstis har siel op te heljen en nei de ûnderwrâld te begelieden. Dan folget in komysk petear wêrby't Tanatos Apollo beskuldiget fan glûpske trúkjes dêr't er de dea mei besiket te bedonderjen. Apollo sprekt dat tsjin en besiket dan Tanatos sa fier te krijen dat er dermei ynstimt en sko Alkêstis har dea op 'e lange baan. Mar Tanatos stegeret him sarkastysk ôf mei te sizzen: "Dizze iene kear sil jo ûntholden wurde wat jowes net is." Apollo jout him dêrop mei in steand seil ôf, mar net foar't er de foarsizzing dien hat dat der immen komme sil dy't de Dea Alkêstis ûntnaderje sil.
Gaarkeuken (Grinslân)
Skiednis
Op 26 juny 1829 barde der yn Gaarkeuken in ûngemak dêr't deaden by foelen. Trije bern rûnen by de skean omheech steande brêge op; doe't de kontragewichten ôfbrutsen, rekken de bern ûnder de brêge.
Alkêstis (toanielstik)
Ynhâld
Op har stjerbed fersiket Alkêstis dat yn ruil foar har selsopoffering Admetus nea wertrouwe sil, noch har ferjitte sil. De kening stimt dêryn ta en ûnthjit dat er ta har oantins in libben fan plechtige somberens liede sil, wat alhiel yn tsjinstelling is mei wêr't er om bekendstiet. Nei it hearren fan dy wurden stjert Alkêstis. Fuort dêrnei arrivearret de held en healgod Hêraklês yn it paleis sûnder dat er aan hat fan wat der bard is. Mei't it him twer is en stjoer in gast fuort, leit Admetus dan syn tsjinstfolk op om moai waar te spyljen en Hêraklês neat wizer te meitsjen. Dêrmei brekt er daliks al syn ûnthjit fan in libben fan plechtige somberens, want ta eare fan Hêraklês wurdt der in feestlik gastmiel oanrjochte. Hêraklês rekket beskonken en begjint de tsjinners, dy't eins harren keninginne gewoan berouje wolle kinne, te yrritearjen. Einlings en te'n lêsten spat ien fan harren op, en dan komt de moard út.
Gaarkeuken (Grinslân)
Skiednis
Yn 1938 waard it Hoendjip ferbrede en útwreide oant it Van Starkenborghkanaal ta; dêr waard in nije slûs boud by Gaarkeuken. De bou fan de tredde slûs yn de jierren 1980 moasten fiif slûswachterswenten en 575 beammen foar wike.
Op 11 novimber 1944 waard de Gaarkeuken bombardearre troch 15 Ingelske Typhoons fan de fleanbasis Volkel. De brêge en sluzen en ek in stikmannich huzen waarden fernield. Meidat de wetterhúshâlding doe net mear yn de hân te hâlden wie, strûpte in grut gebiet ûnder.
Slach by Poitiers (732)
Yn de slach by Poitiers yn oktober 732 fersloech de Frankyske hofmeier Karel Martel in islamitysk leger fan emir Abd el Rahman. De útkomst fan dizze fjildslach brocht de ekspânsje nei it noarden fan de Islam út Spanje ta stilstân en wurdt assosjearre mei it begjin fan de reconquiste. De 19e-iuwske Britske histoarikus Edward Creasy rekkene de slach by Poitiers ûnder syn fyftjin meast beslissende fjildslaggen yn ‘e wrâld.
Foarspul
Minder as hûndert jier nei it ûntstean fan de Islam op it Arabysk Skiereilân en it ferstjerren fan de profeet Mohammed en de earste fjouwer kalifen, bedrigen de moslims yn Spanje ferskillende kearen de Frânske gebieten. Odo fan Akwitaanje hie harren yn 721 hjirút ferbannen mar yn 725 kamen se werom. Diskear wie hartoch Odo net yn steat harren opmars te stopjen. Twongen ta ûnderhanneljen joech Odo de hân fan syn dochter oan Othmar ien fan harren emirs. Dizze alliânsje mei ûnleauwigen makke de Frankyske hofmeier Karel dûm.
Yn 732 luts Abd er Rahman, gûverneur fan Spanje, oer de Pyreneeën, mooglik om de ûnrêst oan de noardgrins fan syn ryk te einigjen. Hy fersloech opnij Odo by Bordeaux, plundere dizze stêd, en luts fierder oant de Loire. In mooglike reden hjirfoar wie de katedraal fan Tours. Der wie in rabbel dat yn de katedraal in protte rykdom wie.
De lokaasje fan de slach is net bekend. De measte histoarisy nimme oan dat de Moarske troepen it leger fan Karel Martel moete by de gearfoeging fan de Clain en de Vienne tusken Tours en Poitiers. Yn de Angelsaksyske literatuer wurdt de slach meastal de Slach by Tours neamd.
De fjildslach
Hofmeier Karel luts syn leger gear op in plak dêr’t er ferwachte dat it moslimleger lâns komme soe. Hy socht in definsive posysje út. Neffens de Mozarabyske kronyk stelde hy it leger op as in grut fjouwerkant. De earste seis dagen wiene der mar in pear lytse skermutselingen. Gjin fan beide partijen woe oanfalle. De Franken wienen goed klaaid op de kjeld en hienen it foardiel dat se it op bekend terrein wiene. Op dei nûmer san begûn de echte fjildslach.
Abd er Rahman fertroude op it numerike oerwicht fan syn kavalery en liet dizze meardere sjarzjes útfiere. It fertrouwen fan de moslims op harren numerike oerwicht en harren mei lange swurden bewapene kavalery, dy’t altyd soarge foar de oerwinning, wie dit kear mispleatst. De Frankyske soldaten hâlden harren grûn. Neffens Frankyske boarnen duorre de striid ien dei. Arabyske boarnen hawwe it oer twa dagen. Doe’t der flústere waard dat de Franken it guod wat út Bordeaux wei rôve wie bedrige wienen der in protte Arabyske soldaten dy’t it guod beskermje woene. Abd er Rahman woe se tsjinhâlde, mar waard finzen nommen en fermoarde. Doe’t de nacht foel luts it Arabyske leger him werom.
Gefolgen
It Arabyske leger luts him werom oer de Pyreneeën. Karel suvere yn de rin fan de jierren it gebiet tusken Arles en Avignon. De slach by Poitiers wurdt tradisjoneel beskôge as in kearpunt yn de opmars fan de Islam yn Europa. De nederlaach betsjutte it begjin fan de delgong fan it Omajadyske Ryk. Foar it earst kaam der gjin oermastere guod binnen. De ekonomy fan it ryk stie lyk stil. De belestingen moasten omheech. Mei namme de berbers waarden stadich oan sêd fan de Omajjaden. Doe’t in part fan it leger yn de Magreb neistjoerd waard om Sisylje te oermasterjen folge dan ek de grutte Berberske opstân fan 739 oant 742. Ek op de Byzantynske grins waard yn de slach by Akroinon beskiedend ferlern fan Keizer Leo III yn 740. Yn 750 wie it dien mei it ryk nei de slach by de Zab.
Abraham
Bibel
Geografy
Persoanen
Foarnamme
Millau-fiadukt
thumb|Fiadukt fan Millau thumb|autowegen noard-súd thumb|Bou fan de brêge yn 2004 De Brêge fan Millau (Frânsk: Viaduc de Millau) is in mearfâldige toaikonstruksje oer de rivier de Tarn, yn de gemeenten Millau en Creissels yn it departemint Aveyron yn Frankryk. De brêge, op 14 desimber 2004 troch doetiidsk presidint Jacques Chirac iepene, is de heechste brêge fan de wrâld: ien fan de pylders is 343 meter heech, justjes heger as de Eiffeltoer. De maksimale hichte fan it brêgedek wurdt allinnich troch de Royal Gorge Bridge (321 meter - Kolorado, Feriene Steaten) oertroffen. De brêge koste 394 miljoen euro.
De 2460 meter lange brêge draacht de autogongwei A75/E11 (La Méridienne). De wei ferbynt Clermont-Ferrand yn it noarden mei Béziers en Montpellier yn it suden. Foardat de brêge der wie, moat alle ferkear fan Parys nei Perpignan troch Millau, of in omwei nimme nei it easten fia Lyon, 912 of 850 km (autogongwegen A6 en A7) of nei it westen fia de A20 Toulouse-Brive-Limoges-Vierzon, 800 km.
Johannes van Hout
Johannes Klaas van Hout (Balk, 23 jannewaris 1905 - Snits, 12 juny 1972) wie in boargemaster.