cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mamma Mia! Here We Go Again
Distribúsje
De distribúsje fan ''Mamma Mia! Here We Go Again'' waard fersoarge troch Unversal Pictures. De film gie op 16 july 2018 yn Londen yn premiêre en iepene dêrnei op 20 july fan dat jier yn sawol de Britske as de Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum Mamma Mia! Here We Go Again waard op 13 july 2018 tagelyk útbrocht by Capitol Records foar de Amerikaanske merk en by Polydor yn alle oare lannen. Op 9 oktober 2018 kaam ''Mamma Mia! Here We Go Again'' beskikber as digitale download, en op 23 oktober fan dat jier kaam de film ek út op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige ''Mamma Mia! Here We Go Again'' oer it algemien positive resinsjes. Sa krige de film yn The Observer fan Mark Kermode 5 fan 5 stjerren. Peter Bradshaw fan The Guardian omskreau de film as "nuveraardich ûnwjersteanber" en parte him 3 fan 5 stjerren ta. Dat wie in nammenste gruttere ferrassing, ek foar himsels, om't er de earste film hielendal neat fûn. Hy einige syn resinsje mei de konklúzje: "Fermaakliker as ik ferwachte hie. Mar asjebleaft. No hat it moai west."
Peter Travers fan it tydskrift Rolling Stone joech ''Mamma Mia! Here We Go Again'' 21/2 fan 5 stjerren en bekritisearre de ôfwêzigens fan Meryl Streep yn it grutste part fan 'e film, dy't it spul foar him wat bedoar. Yn 'e Chicago Sun-Times parte Richard Roeper de film 2 fan 4 stjerren ta. Stephanie Zacharek fan it Amerikaanske blêd Time skreau: "Mamma Mia! Here We Go Again is ferskriklik. En geweldich. De film is in gearklûntering fan alle redens dat jo nea nei de bioskoop gean moatte. En fan alle redens dat jo no fuortendaliks ta de doar útsprinte moatte om in kaartsje te keapjen."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie ''Mamma Mia! Here We Go Again'' in frij heech goedkarringspersintaazje fan 79%, basearre op 275 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] bringt op 'e nij alles fan 'e oarspronklike film dêr't fans sa fan holden – en och heden, hoe kinne fans dat wjerstean?" (And my my, how can fans resist it?: in ferwizing nei de liettekst fan Mamma Mia: And my my, how can I resist it?) Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle ''Mamma Mia! Here We Go Again'' in goedkarringspersintaazje fan 60%, basearre op 46 resinsjes.
Opbringst
''Mamma Mia! Here We Go Again'' brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $120,6 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $274,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $395 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $75 miljoen betsjut dat in winst fan $320 miljoen, hoewol't dêr de mânske marketingkosten noch wol ôf moatte. Yn it Feriene Keninkryk wie ''Mamma Mia! Here We Go Again de op ien nei meast opbringende film fan 2018, nei de superheldefilm Avengers: Infinity War''.
Prizen
''Mamma Mia! Here We Go Again'' waard nominearre foar trije People's Choice Awards, yn 'e kategoryen bêste komeedzjefilm, bêste akteur/aktrise yn in komeedzjefilm (Amanda Seyfried) en bêste aktrise (Lily James).
Ferfolchfilm
Yn juny 2020 makke filmprodusinte Judy Craymer bekend dat der in trêde Mamma Mia!-film yn produksje nommen wie. Dêryn soene de nije ABBA-lieten opnommen wurde dy't skreaun wiene foar de reüny fan 'e band. Hja murk op dat de ûntwikkeling fan it projekt oansjenlike fertraging oprûn hie troch de koroanafiruspandemy.
List fan planetoïden 92401-92500
Dit is in list fan planetoïden 92401-92500.
La Lucerne-d'Outremer
La Lucerne-d'Outremer is in gemeente yn 'e delte fan it rivierke de Thar yn it Frânske departemint Manche yn de regio Normandje. La Lucerne-d'Outremer falt ûnder it arrondissemint Avranches. De ynwenners wurde Lucernaises neamd.
De tafoeging 'Outremer' (fan oersee) waard yn 1863 offisjeel ynfierd om betizing mei Lucerne yn it arrondissemint Saint-Lô út te sluten. Outremer ferwiist nei de hartogen fan Normandje, dy't loyaal wiene oan de Ingelske kenings.
Untwikkeling ynwennertal
De ûntwikkeling fan it ynwennertal is as folget:
Estádio Major Antônio Couto Pereira
It Couto Pereira (Offisjeel:Major Antônio Couto Pereira) is it stadion fan Coritiba Foot Ball Club en fan it alvetal fan Curitiba.
Nije Mearkes
thumb|right|Illustraasje by It gealtsje, troch [[Vilhelm Pedersen.]]
Nije Mearkes (Deensk: Nye Eventyr) is in bondel fan mearkes skreaun troch de Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen. De bondel waard it earst útjûn yn 1843, en omfieme It Gealtsje, De Ingel, De Frijers en It Unsjogge Pykje.
PEN/Malamud Award
De PEN/Malamud Award (eins folút PEN/Malamud Award and Memorial Reading) is in Amerikaanske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt foar "treflikens yn 'e keunst fan it koarte ferhaal". De priis wurdt sûnt 1988 útrikt troch de PEN/Faulkner Foundation, in Amerikaanske skriuwersferiening. It komitee dat de winners útornearret bestiet út fertsjintwurdigers fan dy organisaasje en út 'e eksekuteurs-literêr fan 'e neilittenskip fan 'e Amerikaanske skriuwer Bernard Malamud (1914-1986), dêr't de priis mei oprjochte is. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Thar
De Thar is in rivier yn it Frânske departemint Manche, yn Normandje, dy't útmûnet yn It Kanaal.
De 25 km lange kustrivier ûntspringt eastlik fan La Haye-Pesnel, op de grins fan de gemeenten La Mouche en Tanu, foarsjocht de mar fan Bouillon fan wetter  en mûnet út yn de baai fan Mont-Saint-Michel yn Saint-Pair-sur-Mer.
Allinnich al yn it departemint Manche rint de Thar streamôf troch alve gemeenten (yn fjouwer kantons): Tanu, La Mouche, La Haye-Pesnel, Hocquigny, Folligny, La Lucerne-d'Outremer, Saint-Jean-des-Champs, Saint-Aubin-des-Préaux, Saint-Pierre-Langers, Jullouville en Saint-Pair-sur-Mer, dêr't de mûning fan de rivier leit.
Nils Århammar
Nils Århammar (Katrineholm, 7 augustus 1931 - Niebüll, 10 jannewaris 2022) wie in Sweedske taalkundige, dy't him spesjalisearre hat yn 'e frisistyk, en him benammentlik dwaande holden hat mei de Noardfryske taal.
Biografy
Århammar studearre germanistyk yn Uppsala, Múnster, Keulen en Marburch. Begjin jierren sechstich late er as wittenskipsassistint foar de Nordfriesische Wörterbuchstelle, oan 'e Universiteit fan Kiel, de stúdzje nei it gebrûk fan 'e Noardfryske dialekten Fering en Öömrang op 'e eilannen Föhr en Amrum. Neitiid krige er in oanstelling oan 'e Marburger universiteit, dêr't er yn 1966 lektor Sweedsk waard.
Yn 1968 waard oan Århammar de fuortsetting fan 'e gearstalling fan it wittenskiplike Hilgelânsk wurdboek (Helgoländer Wörterbuch) tabetroud. Yn 1974 waard er oansteld ta lektor Germaanske filology mei bysûndere ferantwurdlikheid foar it Frysk en it Nederdútsk. Yn 1976 waard er beneamd ta perfester Frysk en Goatysk oan 'e Ryksuniversiteit Grins. Yn 1988 waard er oansteld as de earste en oant noch ta iennichste perfester Frysk en Fryske didaktyk oan 'e Universiteit Flinsboarch, sadat doe foar it earst yn Dútslân leararen Frysk universitêr oplaat wurde koene. Mei dizze learstoel yn Flinsboarch wie tagelyk it direkteurskip fan it Noardfrysk Ynstitút, te Bredstedt, ferbûn. Nei syn emeritaat, yn 1996, hat Århammar him tegearre mei syn frou Ritva op it wurk oan it noch altyd net foltôge Helgoländer Wörterbuch talein.
Århammar stoar yn jannewaris 2022 Niebüll yn 'e âldens fan 90 jier.
Pushcart Prize
De Pushcart Prize ("hânkarrepriis") is in Amerikaanske literatuerpriis dy't elts jier takend wurdt oan ien of mear skriuwers foar de bêste poëzij, koarte fiksje (koarte ferhalen, ferhalebondels en koarte novelles), essay's en/of oar literêr lytsguod fan it foargeande jier. De priis wurdt útrikt sûnt 1976 troch de organisaasje Pushcart Press (de ferwizing nei in hânkarre stiet foar lytsskalichheid) en sa lang wurde ek al jierliks blomlêzings fan selektearre wurk troch deselde organisaasje publisearre. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
The Hobbit: An Unexpected Journey
The Hobbit: An Unexpected Journey is in Nijseelânsk-Amerikaanske fantasy-aventoerefilm út 2012 ûnder rezjy fan Peter Jackson, mei yn 'e haadrollen Martin Freeman, sir Ian McKellen en Richard Armitage. De film is basearre op it foarste part fan 'e roman The Hobbit, fan J.R.R. Tolkien út 1937, oanfolle mei ynformaasje út 'e taheakken by syn lettere wurk The Lord of the Rings en eleminten dy't de filmmakkers sels optocht hawwe. De titel betsjut "De Hobbit: In Unferwachte Reis". It is it earste diel fan 'e filmtrilogy The Hobbit, dy't in prequel foarmet fan Jackson syn eardere filmtrilogy The Lord of the Rings. It ferhaal folget de aventoeren fan 'e hobbit Bilbo Baggins, dy't ûnferwachts troch de tsjoender Gandalf behelle wurdt yn 'e kweeste fan in trettjintal dwergen û.l.f. Thorin Ikeskyld om it âlde dwerchske keninkryk fan 'e Ienlike Berch te befrijen fan 'e draak Smaug. The Hobbit: An Unexpected Journey krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, mar ûntjoech him yn 'e bioskopen ta in ûnbidich kommersjeel súkses. De film wûn ien Oscar en waard nominearre foar noch trije oaren. It ferfolch, The Hobbit: The Desolation of Smaug, kaam út yn 2013.
Prolooch
As syn 111de jierdei neieroan komt, begjint Bilbo Baggins, in hobbit op jierren út Hobbitum yn it Goa, foar syn omkesizzer Frodo einlings en te'n lêsten de wiere tadracht op te tekenjen fan syn grutte aventoer fan mear as sechstich jier lyn. It ferhaal begûn iuwen earder, doe't it regear fan kening Thrór oer Erebor, de Ienlike Berch, yn it útstrutsen Rhovanion (it Wyldlân) in perioade fan nea earder foarkommen wolfeart ynlette. De Ienlike Berch wie it lêste fan 'e grutte riken fan 'e dwergen yn Midierde, en Thrór wie de Kening ûnder de Berch, ûnder waans lieding nije goudieren ûntdutsen en ealstiennen opdold waarden. Troch hannel groeide it minsklike keninkryk Dol, besteande út in stêdsteat dy't foar de poarten fan 'e Ienlike Berch ûntstie, út ta grutte rykdom en in krúspunt fan 'e wrâld. Mar de kening fan Dol brocht hulde oan Thrór en dat die ek Thranduil, de kening fan 'e elven fan it Noardlik Brimsterwâld.
Op in stuit waard yn 'e minen ûnder de Ienlike Berch lykwols in reuseftige ealstien opdold, de Erkenstien, dy't de dwergen it 'Hert fan 'e Berch' neamden. Thrór beskôge dat as it bewiis dat er mei godlike folmacht regearre. Mar neitiid waard syn hert fertsjustere troch in syklike gjirrigens dy't erchtinkendheid en paranoia feroarsake tsjin frijwol eltsenien. Neffens Bilbo wie dat it wat Smaug oanloek, in fleanende, fjoerspijende draak út it Noarder Unlân, mei't draken deselde gefoelens foar harren skatten koesterje. Persiis 248 jier lyn arrivearre Smaug by de Ienlike Berch, dêr't er de stêd Dol ferwoastge en in grut diel fan 'e bewenners deade. De oerlibbenen sloegen op 'e flecht en stiften letter Esgaroth-oan-de-Langmar. Mar it wie Smaug hielendal net om Dol te dwaan. Hy kaam foar de Ienlike Berch, dêr't er de poarten iepenbriek en nei binnen krong en talleaze dwergen ombrocht en harren skatten stiel, de Erkenstien ynbegrepen.
De dwergen fan 'e Ienlike Berch, ynsafier't se de oanfal fan Smaug oerlibben, moasten harren keninkryk ûntflechtsje, wêrby't prins Thorin syn alhiel tebûke pake Thrór fuortlate. Op harren flecht seach Thorin op in hichte kening Thranduil en syn elven tasjen, mar op syn kriten om help kearde Thranduil him ôf en gie syn leger foar nei hûs. Thorin soe dat ferrie nea ferjitte en waard neitiid fertarre troch in haat foar alle elven. De dwergen fan Erebor rekken fersille oer de lannen, mar tweintich jier letter sammele Thrór mank harren in leger om it oerâlde, ferlern giene dwergekeninkryk Moarje yn 'e Diisbergen wer yn te nimmen. It die lykwols bliken dat Moarje beset wie fan 'e oarken, de boasaardige aartsfijannen fan 'e dwergen. Foar de poarten fan Moarje fochten de dwergen in grutte fjildslach út tsjin 'e oarken, wêrby't de oarken harren lykwols oermânsk waarden en harren oanfierder Azog de Besmoarger kening Thrór de holle ôfsloech. De moed ûntsonk de dwergen en alles liek ferlern oant Thorin Azog de earm ôfsloech en sa it tij kearde. De dwergen wisten de slach te winnen, mar se hiene safolle deaden te betreurjen, dat se neitiid nea wer de sterkte hiene om in eigen ryk te bemachtigjen.
In Unferwachte Reis
As de ferdriuwing fan 'e dwergen út 'e Ienlike Berch 171 jier lyn is, bejout de snoade tsjoender Gandalf de Grize him nei it Goa, it lân fan 'e hobbits, mei yn syn sok trettjin dwergen: Thorin, dy't sûnt er him mei in iketûke tsjin Azog ferdigene de bynamme Ikeskyld hat, en fierders Balin, Dwalin, Fíli, Kíli, Dori, Nori, Ori, Óin, Glóin, Bifur, Bofur en Bombur. Gandalf en de dwergen hawwe in domdryst plan betocht om 'e Ienlike Berch te weroverjen. Want hoewol't Smaug de poarten fersegele hat, wit Gandalf fan it bestean fan in ferburgen sydpoarte, wêrfan't er de kaai en in plattegrûn krigen hat fan Thráin II, de heit fan Thorin. It doel fan syn besyk oan it Goa is om 'e fyftichjierrige Bilbo Baggins te rekrutearjen as ynbrekker, dy't de Erkenstien fan Smaug stelle moat. Mei't de hearskers oer de oare dwergeriken trou swart hawwe oan 'e besitter fan 'e Erkenstien, sil soks Thorin by steat stelle om 'e legers fan 'e dwergen gear te bringen om Smaug te ferslaan.
Bilbo liket dat it earst wol nei fleanen, mar úteinlik lit er him beprate en jout er him by it selskip. Hja sette dat út nei it easten ta oer de Grutte Eastwei. De earste dagen geane sûnder folle bysûnders foarby, mar as se de rivier de Hoarwelle oerstutsen binne, wurde Bilbo en de dwergen op in nacht finzennommen troch trije trollen, dy't harren opite wolle. De slûchslimme Bilbo besiket tiid te winnen, ek al wurkje de dwergen him dêrby earst tsjin. As de dage oan 'e loft komt, stelt Gandalf de trollen bleat oan sinneljocht, mei as gefolch dat se yn stien feroarje. Yn 'e grot fan 'e trollen treffe de leden fan it selskip in goudskat en twa elfske swurden oan: Orcrist, dy't Gandalf oan Thorin jout, en Glamdring, dy't er foar himsels hâldt. In elfske dagge jout er oan Bilbo, foar wa't it in swurd allyk is.
Fuort neitiid wurde de leden fan it selskip fûn troch Radagast de Brune, in oare tsjoender, dy't Gandalf warskôget dat it âlde bolwurk Dol Guldur, yn it súdlike Brimsterwâld, wer it sintrum fan it kwea wurden is. Hy hat dêr ûndersyk dien, en is oanfallen troch in nekromantikus, in tsjoender dy't de deaden opwekje kin en dy't it Brimsterwâld korrumpearret mei swarte magy. As it selskip koarte tiid letter oerfallen wurdt troch oarken dy't op reuseftige wearwolven ride, liedt Radagast dy by harren wei. Underwilens ûntkomme Gandalf, Bilbo en de dwergen oer de flakte oant se besingele reitsje. Krekt op 'e tiid fine se lykwols in geheime yngong ta Rivendell, it Lêste Hieme Hûs beëasten de see dêr't Elrond de Healelf regearret.
Elrond bringt in geheime ynskripsje op 'e plattegrûn fan Thorin oan it ljocht, dy't inkeld te lêzen is by it ljocht fan 'e moanne, en ynformaasje jout oer de lokaasje fan 'e ferburgen sydpoarte fan 'e Ienlike Berch. Dêr stiet ek by dat it kaaisgat fan 'e sydpoarte inkeld te finen wêze sil trochdat it "beskynd wurdt troch it lêste ljocht fan 'e Dei fan Dúrin". Gandalf oerleit letter efter sletten doarren mei de Wite Ried, besteande út Elrond, Galadriel, de keninginne fan 'e elfen fan Lothlórien, en Saruman de Wite, de lieder fan 'e oarder fan tsjoenders. Gandalf leit harren it wapen foar dêr't Radagast yn Dol Guldur mei oanfallen is, dat de oaren weromkenne as it swurd fan 'e heksekening fan Angmar, waans grêftombe hermetysk ôfsletten heart te wêzen. Gandalf is fan betinken dat dit derop wiist dat de nekromantikus fan Dol Guldur te krijen hat mei Sauron, in manifestaasje fan it uterste kwea dy't 2.941 jier lyn troch elven en minsken ferslein is en foargoed wei waand waard. Saruman leaut dêr neat fan en wol it near lizze op 'e kweeste fan Gandalf en de dwergen nei de Ienlike Berch, mar Gandalf, dy't dat foarseach, hat de dwergen en Bildo sûnder him al fierder op 'en paad stjoerd.
De dwergen en Bildo tsjogge de Diisbergen yn, dy't se oerstekke moatte om Rhovanion te berikken. Heech yn 'e bergen reitsje se suver dea as se by swierwaar yn in gefjocht tusken in stikmannich stienreuzen fersyld reitsje. Bilbo falt op in hier nei tepletter yn in ravyn en moat rêden wurde troch Thorin. Dyselde foeteret him neitiid út en freget wêrom't er eins meikommen is as er net foar himsels soargje kin. It selskip siket beskûl yn in grot, dêr't Bilbo midden yn 'e nacht beslút om stilwei út te piken en werom te gean nei Hobbitum. Ear't er dat dwaan kin, klapt de flier fan 'e grot omleech. It blykt in fâle te wêzen, en it hiele selskip rûgelet yn 'e djipte, dêr't se finzennommen wurde troch de oarken. Dy hawwe yn 'e grotten fan 'e bergen in reuseftige stêd bout, regearre troch in reuseftige oark dy't de Grutte Eardske neamd wurdt.
It slagget Bilbo om oan 'e oarken te ûntkommen troch gjin snoadere aksje as gewoan stadich te rinnen. Hy besiket de oarken te folgjen dy't de dwergen meifiere, om syn reismaten te rêden, mar nei't er oanfallen wurdt troch in ienlike oark, rûgelje se tegearre yn in djippe kleau. In ûnbeskate tiid letter komt Bilbo op 'e boaiem fan 'e kleau wer by bewustwêzen. In walchlik en dúdlik sljochtsinnich wêzen dat himsels Gollum neamt, bringt de oark om en sleept dy mei nei syn nêst om him op te iten, sûnder him bewust te wêzen fan Bilbo syn oanwêzigens. Yn 'e wrakseling mei de ferwûne oark lit Gollum in gouden ring falle, dy't Bilbo letter opkriget en yn 'e bûse docht. As er Gollum folget, kriget dy him op in stuit yn 'e rekken. Bilbo hâldt him op in ôfstân mei syn dagge. Hy wol dat Gollum him nei de útgong fan 'e grimelgrammel fan grotten liedt, mar Gollum wol him leaver fersline. Uteinlik beslute se in riedspultsje te spyljen: as Bilbo wint, moat Gollum him de útgong sjen litte, mar as Gollum wint, mei er Bilbo opite.
Underwilens binne Thorin en de oare dwergen foar de Grutte Eardske brocht, dy't Thorin weromken en him fertelt dat de deawaande Azog, de oarkelieder dy't syn pake Thrór deade hat en dy't hysels in earm ôfslein hat, noch libbet. De Grutte Eardske is fan doel en leverje Thorin út oan Azog, mar ear't dat syn beslach krije kin, kringt Gandalf, dy't it spoar fan 'e dwergen folge hat, de grotten binnen en befrijt de dwergen. Fjirtjinresom fjochtsje se harrensels in paad nei bûten ta, wêrby't Gandalf de Grutte Eardske deadet. Bûtendoar jout Bilbo him wer by harren, mar de ring dy't er fûn hat, en it fermogen dat dy him jout, hâldt er foar himsels.
It selskip is by nacht oan 'e easkant fan 'e Diisbergen, yn Rhovanion, út 'e grotten kommen, mar dêre wurde se opwachte en efterfolge troch Azog mei in troep oarken op wearwolven. Om oan 'e wearwolven te ûntkommen, klimme Gandalf, de dwergen en Bilbo yn in stikmannich dinnebeammen, dêr't Gandalf in nachtflinter wat taflústeret en it bistke dan fuortstjoert. Om't de beammen op rotsige grûn by de râne fan in heech klif lâns groeie, binne se ûndjip bewoartele en kinne de wearwolven se omtriuwe. Uteinlik sit it hiele selskip yn ien inkele beam dy't prekêr útstiket oer de râne fan it klif. Thorin, dy't mient dat alles no ferlern is, klimt dêrwei nei ûnderen om Azog oan te fallen, mar wurdt delslein en rekket út 'e tiid. It is Bilbo dy't him te help komt en mei syn elfske dagge de oark deadet dy't fan Azog befel krigen hie om Thorin om te bringen. Gandalf stekt dinne-apels yn 'e brân dy't hy en de dwergen nei de wearwolven goaie om se werom te driuwen, mar dêrmei stekke se beam dêr't se har taflecht yn socht hawwe ek yn 'e brân.
As de ein nei-oan liket, ferskine ynienen de grutte earnen fan 'e Diisbergen, dy't troch de flinter warskôge binne. Hja meitsje koarte metten mei de wearwolven, en Azog en syn oarken wurde ta in weromtocht twongen. Gandalf, Bilbo en de dwergen wurde troch de grutte earnen oppakt en nei de feilichheid fan 'e Karrots ta brocht, in hege iensume rots oan 'e râne fan it Dimsterwâld. As Thorin nei fersoarging troch Gandalf wer bykomt, biedt dy syn ûntskuldigings oan Bilbo oan, mei't er sûnder yngripen fan 'e hobbit dea west hawwe soe. Fan 'e hichte fan 'e Karrots ôf sjocht it selskip yn 'e fierte yn it easten in inkele berch yn 'e flakte oprizen: de Ienlike Berch. Bilbo mient dat it minste part fan 'e reis no efter harren lizze moat. In klyster fljocht nei de Ienlike Berch, dêr't er in slak pakt wêrfan't er it húske stikken tikket tsjin 'e berch oan. Yn 'e berch steurt it oanhâldende tikjen de draak Smaug yn syn sliep, dy't in wrantelich each opslacht.
Produksje
Oarspronklik wie it de bedoeling dat de ferfilming fan 'e roman The Hobbit, fan 'e ferneamde Ingelske skriuwer J.R.R. Tolkien, út 1937, regissearre wurde soe troch Guillermo del Toro. Nei't it oare grutte wurk fan Tolkien, de trilogy The Lord of the Rings, tusken 2001 en 2003 ferfilme wie, kaam The Hobbit yn preproduksje. It wie doe noch de bedoeling dat it ferhaal yn twa films fetten wurde soe. Oanhâldende fertragings troch spul tusken filmprodusint Peter Jackson en studio New Line Cinema en in rjochtsaak tsjin New Line troch de erven Tolkien oer de útbetelling fan harren oandiel yn 'e winst yn 'e Lord of the Rings-filmtrilogy soarge der úteinlik lykwols foar dat Del Toro yn 2010 opstapte om't it him te lang duorre.
Neitiid waard besletten dat Peter Jackson, dy't ek de Lord of the Rings-films regissearre hie, de regisseur wurde soe. Dyselde besleat om it ferhaal fan The Hobbit net yn twa films te fangen, mar út te smaren oer trije dielen. Foar The Hobbit: An Unexpected Journey wurke Jackson op basis fan in senario dat skreaun wie troch Fran Walsh, Philippa Boyens, Guillermo del Toro en himsels. Hy wie ek as filmprodusint by it projekt belutsen, yn 'e mande mei Carolynne Cunningham, Zane Weiner en Fran Walsh. Hja wurken yn opdracht fan 'e studio's New Line Cinema, Metro-Goldwyn-Mayer en WingNut Films. De film wie in Nijseelânsk-Amerikaanske ko-produksje, dêr't in budget fan nei skatting $200 oant 315 miljoen foar útlutsen waard.
De kamerarezjy waard dien troch Andrew Lesnie, de filmmontaazje wie yn 'e hannen fan Jabez Olssen en de filmmuzyk waard komponearre en dirigearre troch Howard Shore en útfierd troch it Londensk Filharmoanysk Orkest. De films fan 'e Hobbit-trilogy waarden oanslutend opinoar filme, krekt sa't Jackson dat tsien jier earder ek dien hie mei de Lord of the Rings-films. De opnamen begûnen op 21 maart 2011 op lokaasje yn Nij-Seelân en einigen nei 266 filmdagen op 6 july 2012. De binnendoarsênes waarden fierhinne opnommen yn 'e Pinewood Studios, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. Jackson hie de film op 26 novimber 2012 ôf, twa dagen foar de premiêre. Hy sei yn 2015 yn in fraachpetear mei de Britske krante The Guardian dat er troch it hommels opstappen fan Del Toro te min tiid hân hie om tariedings te meitsjen, sadat er oan 'e opnamen fan The Hobbit: An Unexpected Journey begûn wie foar't it senario ôf wie en sûnder dat der storyboards makke wiene.
Distribúsje
De distribúsje fan The Hobbit: An Unexpected Journey waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 28 novimber 2012 (yn in edysje mei in spyldoer fan 169 minuten) yn premiêre yn 'e Nijseelânske haadstêd Wellington. Dêrnei iepene er op 12 desimber fan dat jier yn 'e bioskopen Nij-Seelân, op 13 desimber yn dy yn 'e measte Jeropeeske lannen en op 14 desimber yn dy yn 'e Feriene Steaten en Kanada. The Hobbit: An Unexpected Journey waard op 19 maart 2013 útbrocht op dvd en blu-ray yn 'e foarm fan in director's cut mei 13 minuten ekstra spyldoer en likernôch 9 oeren oan bonusmateriaal. Dy ferzje fan 'e film waard op 5 oktober 2015 nochris yn in beheind tal bioskopen yn ferskillende lannen útbrocht.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Hobbit: An Unexpected Journey mingde resinsjes. De fisuele styl, special effects, soundtrack en cast fan 'e film waarden oer it algemien priizge. De diskusje spitste him foar it meastepart ta op 'e lange spyldoer, dêr't de measte resinsinten frijwat krityk op hiene, en op 'e ferliking mei de foargeande Lord of the Rings-filmtrilogy. Ek it technyske beslút fan Jackson-en-dy om 'e film út te bringen mei in frame rate fan 48 frames de sekonde (ynstee fan it normale frame rate fan 24 frames de sekonde) loek in protte krityk.
Neffens Peter Travers, dy't skreau foar it Amerikaanske tydskrift Rolling Stone, soarge it hege frame rate kombinearre mei 3D-effekten derfoar dat "de film der sa hyperreälistysk útsjocht dat je alles sjogge dat der nep oan is." Hy skreau ek: "De 169 minuten spyldoer dogge sear, mei't de earste 45 minuten fan 'e film ús finzen sette yn 'e hobbithoale fan 'e jonge Bilbo Baggins. […] As Bilbo en de dwergen ienris op 'en paad slagje […], betteret it spul oansjenlik op. Trollen, oarken, wolven en bercheftige meunsters makke fan nuveraardich bûchsume stien bringe it bêste boppe yn Jackson en de oare Rings-senarioskriuwers Fran Walsh en Philippa Boyens."
Robbie Collin fan The Daily Telegraph moast net folle fan The Hobbit: An Unexpected Journey hawwe. Hy skreau: "As in leafhawwer fan films haw ik my deaferfeeld by de film fan Jackson; as in leafhawwer fan Tolkien briek de film myn hert." Hy fûn dat de film "sa foltroppe [wie] mei bykommende flauwekul en poppekasterij dat it faak mar amper oanfielt as Tolkien […]." Hy parte The Hobbit: An Unexpected Journey dêrom mar 2 fan 5 stjerren ta, en skreau: "De himel sij tank foar Andy Serkis, waans riedselsprekkende weromkear as Gollum de hiele film stelt. It is de iennichste kear dat de digitale effekten en glêdere bylden it mytyske drama fan Bilbo syn aventoer ûnderstreekje ynstee fan ûndermynje."
Yn The Guardian wie Peter Bradshaw it dêr net mei iens. Hy fûn de film wol moai, al hie ek hy krityk op it hegere frame rate. Mar hy skreau: "Nei 170 minuten hie ik wol it gefoel dat ik mear as genôch fan it goeie hân hie." Matthew Leyland fan Total Film wie lykwols withoe entûsjast oer de film, dy't er 5 fan 5 stjerren joech. Hy omskreau The Hobbit: An Unexpected Journey as "sjarmant, spektakulêr, technysk riskant […] koartsein, alles wat je ferwachtsje soene fan in film fan Peter Jackson." Yn The Hollywood Reporter skreau Todd McCarthy dat "Jackson-en-dy in genot foar in purist kreëarre [hawwe]." Dêr heakke er oan ta: "Hoewol't der eleminten yn dizze film sitte dy't like spektakulêr binne as in grut part fan 'e Rings-trilogy wie, is der ek in protte dat mis en saai is, yn 't bysûnder yn it begjin."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Hobbit: An Unexpected Journey in ridlik goedkarringspersintaazje fan 64%, basearre op 304 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "De weromkear fan Peter Jackson nei Midierde is in oprjochte, fisueel wielderige trip, mar it stadige tempo fan 'e film berôvet it materiaal fan in diel fan syn majesteit." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Hobbit: An Unexpected Journey in goedkarringspersintaazje fan 58%, basearre op 40 resinsjes.
Opbringst
The Hobbit: An Unexpected Journey brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $303 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $718,1 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op goed $1.021 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $200 oant 315 miljoen betsjut dat in winst fan teminsten $706 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. The Hobbit: An Unexpected Journey wie de fyftjinde film ea dy't mear as $1 miljard yn it laadsje brocht, en it wie de op trije nei meast opbringende film fan 2012, nei de superheldefilm The Avengers, de James Bond-film Skyfall, en in oare superheldefilm, The Dark Knight Rises.
Prizen
By de Oscars waard The Hobbit: An Unexpected Journey yn 2013 nominearre foar fjouwer kategoryen, wêrûnder bêste fisuele effekten, bêste fisazjy en hierstilearring en bêste produksje-ûntwerp. De film wûn de wittenskiplike en boukundige priis fan 'e Oscars. De film wûn fierders ien Annie Award, foar bêste animaasje fan personaazjes yn in live action-produksje, twa Empire Awards, foar bêste science fiction- of fantasyfilm en foar bêste akteur (Martin Freeman), in Saturn Award foar bêste produksje-ûntwerp (Dan Hennah) en in MTV Movie Award foar bêste held (Martin Freeman). The Hobbit: An Unexpected Journey waard noch nominearre foar tsientallen oare prizen, wêrûnder trije BAFTA's, in twadde Annie Award, trije oare Empire Awards, in Hugo Award, in Rembrandt Award en acht bykommende Saturn Awards.
List fan planetoïden 92501-92600
Dit is in list fan planetoïden 92501-92600.
Pears
Pears is in kleur dy't de midden hâldt tusken read en blau. It is net hielendal dúdlik wêr't dy beide kleuren ophâlde en pears begjint. In heechdravender synonym foar pears is poarper. Pears komt fierders fierhinne oerien mei fiolet, mei it ferskil dat pears in ekstraspektrale kleur is dy't dus gjin diel útmakket fan it spektrum fan sichtber ljocht en fan 'e kleuresirkel, wylst fiolet in spektrale kleur is mei in eigen weachlingte en frekwinsje. Pears is in sekundêre kleur dy't it produkt is fan 'e ferminging fan read en blau. De haadtint fan pears leit earne tusken fiolet en maginta yn. Kwa tinten rint pears útinoar fan amarantpears, dat hast read is, oant blaufiolet, dat sawat blau is. Behalven mei blau en read bestiet der ek oerlap mei rôze. Pears wurdt assosjearre mei seldsumens, monargen, magy, mystearje en frommens. Yn 'e heraldyk is pears in heraldyske kleur en hat it de namme poarper.
Etymology
It wurd 'pears' is in âld lienwurd, dat tebek giet op it Aldfrânske pers. Dat kaam sels wer fan it Latynske wurd persum, dat in "dûnkerblauwe stof" of "stof fan dûnkerblauwe kleur" betsjutte.
Gefoelswearde
Neffens opinypeilings yn Jeropa en Noard-Amearika wurdt pears almeast assosjearre mei seldsumens, monargen (keningen en keizers), magy, mystearje en frommens. Oare assosjaasjes binne mei hertstocht, ynventiviteit, ynspiraasje en spiritualiteit. Yn kombinaasje mei rôze wurdt pears ferbûn mei erotyk, froulikheid en ferlieding. Yn 'e Westerske wrâld wurdt pears ek assosjearre mei idelheid, dekadinsje, yndividualiteit, keunstmjittigens en dûbelsinnichheid. Yn Sina stiet pears symboal foar spiritueel bewustwêzen, lichaamlike en geastlike genêzing, krêft en oerfloed. In readige tint pears stiet foar lok en ferneamdheid. Yn Japan is pears de kleur fan privileezje en rykdom, dy't ek assosjearre wurdt mei de aristokrasy.
Klean
Al yn 'e fyftjinde iuw f.Kr. waard yn Tyrus en Sidon, twa stêden oan 'e kust fan Fenysje, (pearskleurige) poarperferve produsearre. Dy waard makke fan 'e poarperslak (Bolinus brandaris), in soarte seeslak dy't troch de iuwen hinne hast útrûge waard foar de poarperwinning. It meitsjen fan poarperferve wie in lang, dreech en dêrtroch djoer proses. Tûzenen fan 'e lytse slakken moasten byinoar socht wurde. Dan waarden de slakkehúskes stikkenmakke en de slakken derút helle. De slakken waarden weakke, wêrnei't der in petiterige klier út elts fan harren snien waard. It sop waard dêrút knypt en yn in skaal dien, dy't yn it sinneljocht pleatst waard. Troch de beskining fan 'e sinne waard it sop earst wyt, en ferkleure dan fia gielgrien, grien en fiolet ta read, dat almar dûnkerder waard. It proses moast krekt op it juste stuit stoppe wurde, as it reade slakkesop in pearzige kleur oannommen hie. It resultearjende sop wie in kleurstof dy't oan wol, linnen en side in rike, felle en duorjende kleur joech dy't doe noch algemien poarper neamd waard.
Yn dy foarm waard pears de kleur fan magistraten, preesters, eallju en keningen. It waard neamd yn 'e Ilias en de Odyssee fan Homearus, yn 'e gedichten fan Sapfo, yn it bibelboek Exodus en yn 'e wurken fan Aiskulos en Fergilius. It waard droegen troch Aleksander de Grutte, de keningen fan it Seleusidyske Ryk en de farao's fan it Ptolemeyske Egypte. Letter droegen de Etrusken poarperkleurige toga's, in gebrûk dat oernommen waard troch de Romeinen. De Romeinske toga praetexta wie in wite toga mei in brede poarperne streek by de seame lâns. Sa'n kleanstik waard droegen troch beskate magistraten en preesters en inkele oare kategoryen Romeinske boargers. De toga picta wie hielendal poarperkleurich, mei goudtriedden borduersel. Dat kleanstik waard yn 'e tiid fan 'e Romeinske Republyk droegen troch generaals dy't in oerwinning behelle hiene en troch de praetor urbanus as dy yn 'e striidwein fan 'e goaden ried by de Ludi Apollinares (de 'Spullen fan Apollo'). Yn 'e tiid fan it Romeinske Ryk waard de toga picto droegen troch de konsuls, troch magistraten by iepenbiere gladiatoaryske spullen en by bysûndere gelegenheden troch de keizer.
Nei de ynfiering fan it kristendom waard it gebrûk fan poarper as in keizerlike kleur fuortset yn it Byzantynske Ryk. Yn West-Jeropa droech Karel de Grutte yn 800, by syn kroaning ta kening fan it Frankyske Ryk, in poarperen mantel, en yn 814 waard er begroeven yn in lykklaad fan deselde kleur. Nei't it Byzantynske Ryk yn 'e fyftjinde iuw ûnder fuotten helle waard troch de Osmaanske Turken, ferlear poarper lykwols syn keizerlike status. De grutte poarperfervewurken waarden dêrby ferneatige, en neitiid waard poarper as kleur fan keningen en keizers stadichoan ferkrongen troch skarlekken, in tint fan read.
Natoer
Reade druven, auberzjines, prommen en in protte blommen hawwe in pearse kleur troch de oanwêzigens fan natuerlike pigminten dy't antosyaninen hjitte. Sokke pigminten kinne net inkeld oantroffen wurde yn 'e blommen en fruchten, mar ek yn 'e blêden, stâlen en woartels fan planten. Se ûnderstypje de fotosynteze troch it blokkearjen fan skealike weachlingten ljocht dy't oars de planten skansearje soene. Yn blommen helpe antosyaninen ek om ynsekten oan te lûken foar de bestowing. Net alle antosyaninen binne pears; se komme ek foar yn blau, read, rôze, grien en giel, ôfhinklik fan harren pH-wearde.
Bergen
Wat grutter de ôfstân tusken in taskôger en bergen dy't yn 'e fierte sichtber binne, wat pearzer oft dy bergen derút sjen sille, benammen moarns ier en jûns let. Dat is in ferskynsel dat Leonardo da Vinci yn 'e fyftjinde iuw al opmurk. It hjit loftperspektyf en is in foarm fan it natuerkundige fenomeen Rayleigh-ferstruiïng. De blauwich pearze kleur wurdt feroarsake trochdat guon kleuren út 'e sinnestriel wei ferstruid wurde troch luchtdieltsjes. Trochdat ljocht fan koartere weachlingten (blau) gefoeliger is foar ferstruiïng as ljocht fan langere weachlingten (read), heapet blauwich ljocht him yn 'e atmosfear mear op as readich ljocht. It gefolch is dat dingen oer grutte ôfstannen al gau in blauwich oansjen krije. Moarns ier en jûns let giet it sinneljocht fia in legere hoeke troch de atmosfear en reizget dêrtroch langer troch mear lucht. In grut diel fan it griene en blauwe ljocht wurdt dan ferstruid, sadat mear read ljocht oerbliuwt om dingen yn 'e fierte beljochtsjen. Yn kombinaasje mei it blau dat men oer gruttere ôfstannen sjocht, makket dat dat de bergen der pears útsjogge.
Religy
Yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke is pears de liturgyske kleur fan 'e boetedwaning, dy't brûkt wurdt foar de Advint (de oanrin fan Kryst) en de Fêsteltiid (de oanrin fan Peaske). Tsjintwurdich wurdt it ek wol as liturgyske kleur brûkt foar begraffenissen. Pears symbolisearret fierders de deadssûnde idelheid.
Yn 'e iere Roomske Tsjerke droegen alle hege geastliken poarperne kladen. Doe't nei de Fal fan Konstantinopel, yn 1453, poarperferve net mear foarhâns wie, besleat paus Paulus II yn 1464 dat kardinalen tenei skarlekkene kladen drage soene, wylst aartsbiskoppen en biskoppen de kleur poarper tawiisd krigen. Dat wie fan dy tiid ôf lykwols net mear it rike Tyrysk poarper fan foarhinne, mar in folle goedkeapere ferzje wêrby't de stof earst blau ferve waard mei indigo, om dêrnei nochris read ferve te wurden mei kermes.
Polityk
Yn 'e Nederlânske polityk betsjut 'pears' in koälysje fan sosjalisten (PvdA) en liberalen (VVD). Nederlân waard fan 1994 oant 2002 troch pearze kabinetten regearre, dy't laat waarden troch premier Wim Kok. Fan dy kabinetten makke ek it links-liberale D66 diel út, hoewol't de kleur fan dy partij, dûnkerpastelgrien, neat oan 'e beneaming 'pears' tafoege.
Yn Belgje wie 'pears' fan 1999 oant 2007 oan 'e macht, ûnder lieding fan premier Guy Verhofstadt. Yn 't earstoan waard dy koälysje ek wol omskreaun as 'pears-grien', om't fan 1999 oant 2003 ek de griene partijen Agalev en Ecolo der diel fan útmakken.
Yn 'e polityk fan 'e Feriene Steaten wurdt wol sprutsen fan in 'pearze steat' as in swingsteat bedoeld wurdt. Dat is in Amerikaanske steat dêr't de Republikeinske Partij (mei as partijkleur read) en de Demokratyske Partij (mei as partijkleur blau) inoar op it mêd fan oanhing yn lykwicht hâlde.
Pearstinten
De wichtichste tinten pears binne: amarantpears, auberzjine, blaufiolet, blauwerein, drúf, dûnkerfiolet, dûnkermaginta, elektrysk fiolet, elektrysk indigo, elektrysk pears, emininsje, fandango, feronika, fiolet, Frânsk fiolet, Frânsk mauve, hjerstsering, Japansk fiolet, keninklik poarper, lavindel, lila, magintadize, magintaferve, Mardi Gras, mauve, moerbei, Mountbattenrôze, NWU-pears, orgidee, paladynpears, poarpureus, prom, pronk-en-preal, readfiolet, rôzelavindel, schwungpears, stielrôze en Tyrysk pears.
Kleurnûanses
Fan maginta nei fiolet fia heldere kleuren pears:
Fan maginta yn belúnjende yntinsiteit nei pears:
Willem Ruis
Klaas Willem Ruis (Haarlim, 29 maart 1945 – Dénia, 4 augustus 1986) wie in Nederlânsk telefyzjepresintator. Hy presintearre ûnder oare de Willem Ruis Show foar de KRO en De Willem Ruis Show, 5 tegen 5 en de Sterrenshow by de VARA.
Karriêre
Yn 1967 kaam er yn tsjinst fan de KLM. Op lokaasjes makke er mei in bânrecorder reportaazjes. Troch him foar te dwaan as ferslachjouwer fan de Nederlânske radio slagge it Ruis en yntervieuw ferneamde stjerren as Liza Minnelli en Danny Kaye. Inkelde fan syn reportaazjes waarden letter troch de KRO en de VARA útstjoerd. Yn 1970 ferliet Ruis de KLM om foar de VARA-radio oan it wurk te gean. Al gau waard hy meipresintator fan it sportprogramma Langs de Lijn fan de NOS, tegearre mei Koos Postema. Syn telefyzjekarriêre begûn yn 1976 by de KRO mei de Willem Ruis Show. Yn 1981 waard Ruis foar 300.000 gûne oernaam troch de VARA. Dat foar dy tiid ferskuorrend hege bedrach late ta Keamerfragen fan CDA Twadde Keamerlid Steef Weijers. By de VARA soe Ruis De Willem Ruis Show en letter de Sterrenshow presintearje: grut opsette shows mei showballetten, harmonykselskippen, orkesten, sjongkoaren, ynternasjonale stjerren, in hiel soad figuranten en geregeld wikseljende dekôrs. Dêrneist presintearre er noch de famyljekwis Vijf tegen vijf. Yn 1982 spile Ruis yn de spylfilm Het beest, in film dy't, nettsjinsteande de grutte ferwachtings, flopte. Yn 1983 presintearre Willem Ruis Kinderen voor Kinderen 4, Yn 1984 presintearre er opnij Kinderen voor Kinderen 5. Yn 1984 waard de Willem Ruis Show beëinige en kaam de VARA mei it idee om mei in grutte tinte troch Nederlân te reizgjen en streekrjocht, alle wiken fan in oare lokaasje yn Nederlân ôf, in grutte show út te stjoeren: de Sterrenshow. Ruis seach der ynearsten neat yn, mar liet him ferliede troch it grutte dekôr en de mooglikheden dy 't sa'n tinte bea. Op 29 desimber 1984 waard de earste Sterrenshow útstjoerd; it programma waard in grut sukses.
Priveelibben
Willem Ruis wie de soan fan Nicolaas Verdel en Reinoutje Ruis. Syn âlden wiene net boaske. Hy krige de efternamme fan syn mem, om't Verdel syn soan net erkenne woe. Op syn oplieding by de KLM moete hy stewardess Ineke Mulder, mei wa 't er in relaasje krige. Op 14 augustus 1970 boasken hja. Se krigen twa dochters en in soan. Syn houlik rûn yn 1982 op 'e non. Syn frou krige in relaasje mei syn regisseur Rinus Spoor. Ruis stoarte yn, mar krige stipe fan syn dochters dy't by him ynlutsen. Ruis syn sûnens liet nei 1982 te winskjen oer. De jierren hiene swier west fanwegen syn skieding, it ferstjerren fan syn mem en de problemen yn it twadde seizoen fan de Sterrenshow. Ruis smookte in soad, sliepte amper en libbe net sûn. Ek it oermjittich brûken fan alkohol en kokaïne soe hjiroan bydroegen hawwe. Flak foar syn fakânsje naam er yn juny 1986 noch tweintich ôfleveringen fan Vijf tegen Vijf op, dy't yn de simmermoannen fan 1986 útstjoerd waarden. Yn dy fakânsje ferstoar Ruis yn syn appartemint yn Dénia yn 'e âldens fan 41 jier oan in hertoanfal.
Maksimiliaan Kolbe
Maksimiliaan Maria Kolbe O.F.M. (Poalsk: Maksymilian, berne as Rajmund Kolbe op 7 of 8 jannewaris 1894 yn Zduńska Wola, Wisłalân, Russyske Keizerryk; ferstoarn op 14 augustus 1941 yn konsintraasjekamp Auschwitz) wie in Poalske Fransiskaan, útjouwer en publisist. De Roomsk-Katolike Tsjerke ferearet him as hillige en martler en ek de Protestantsk-Lutherkse Tsjerke yn Amerika en de Anglikaanske Tsjerke betinke Kolbe as in tsjûge fan it leauwe. Syn liturgyske feestdei falt op 14 augustus.
Libben
Rajmund Kolbe wie un soan fan Juliusz Kolbe en Marianne Dąbrowska en waard grutbrocht yn in arbeidersmilieu. Hy hie fjouwer bruorren: Franciszek en Józef, dy't harren letter ek by de Fransiskanen joegen, en Walenty en Antoni, dy't alletwa yn harren bernetiid oan tuberkuloaze ferstoaren. Syn heit stamde út in Dútsk weverslaach en wurke ynearsten as fabryksarbeider yn Łódź en sûnt 1897 yn Pabianice. Dêrnei wurke er yn de hannel fan religieuze boeken. Beide âlden hearden ta de Tredde Oarder fan Sint-Fransiskus. De mem wurke yn in lytse saak en fertsjinne by as baakster. Nei de dea fan har man waard hja in benediktynske non.
Rajmund Kolbe hie as jonge al in soad niget oan fysika en al ier waard by him in talint foar de natoerwittenskip fêststeld. It wie oan de ynfloed fan de Fransiskaanske misjonarissen yn Lviv te tankjen dat de bruorren Rajmund en Franciszek en in jier letter ek Józef it beslút namen ta de treden ta de oarder. Rajmund sette op 4 septimber 1910 mei syn stúdzje útein oan it Fransiskaanske seminaarje fan Lviv, dêr't er de oardernamme Maksimiliaan Maria oannaam. Hy waard letter nei de Pontifikale Unifersiteit fan Sint-Bonaventura yn Rome stjoerd en lei dêr yn 1914 syn ivige ûnthitten ôf. Hy ferdigene syn doktorale dissertaasje yn filosofy yn 1916 en yn teology yn 1919. Maksimilaan Kolbe waard yn 1918 yn Rome ta preester wijd en droech dêr ek syn earste misse op.
Wurk
Yn 1919 gyng Kolbe werom nei Poalen en wurke yn Krakau en Lviv, mar hy krige tuberkuloaze en moast nei it Tatra-geberchte foar in behanneling. Dêr lei Kolbe de grûnslach foar it stiftsjen fan de katolike organisaasje Militia Immaculatae ("Ridderskip fan de Ûnbeflekte"). Nei de Earste Wrâldkriich boude dy organisaasje op sa'n 40 kilometer fan Warsjau in eigen missysintrum "Niepokalanów" op. De Militia Immaculatae wie in organisaasje mei in fûle Marijeferearing en rjochte him benammen op de jongerein. Underdiel fan Niepokalanów waard ek in katolike útjouwerij, dy't hjoeddedei noch bestiet. De periodyk "Ridders fan de Unbeflekte" besocht de lêzers yntellektueel te ferheffen en hie yn 1938 al in oplage fan ien miljoen. Yn 1930 krige Kolbe tastimming om mei fjouwer religieuzen as misjonaris nei Japan te gean, dêr't er tusken 1931 en 1935 yn Nagasaki in nij kleaster stifte, de Japanske ferzje fan de "Ridders fan de Immaculata". De Japanske ferzje fan Niepokalanów (Mugenzai no Son; Tún fan de Unbesmodske Untfinzenis) waard net lykas útsteld yn de katolike wyk fan Nagasaki boud, mar op ien fan hellings op de bergen om de stêd. Fjirtjin jier letter die bliken dat it beslút om it kleaster net yn de katolike wyk te bouwen in tige wiis beslút west hie: doe't op 9 augustus 1945 de stêd troch in atoombom troffen waard, beskerme de berch it kleaster tsjin de troch de atoombom feroarsake skokweagen. Yn Japan makke Kolbe ek kennis mei de amateurradio en nei't er yn 1936 werom gyng nei Niepokalanów woed er ek yn Poalen in radiostasjon stiftje. Dat slagge ynearsten net fanwegen wetlike beheinings, mar nei't er him oansletten hie by de Poalske Uny fan Radioamateurs sette er sûnt de jierwikseling fan 1936 nei 1937 ûnder it SP3RN-ropteken út mei it útstjoeren fan programma's oer hast it hiele lân. Under lieding fan Maksimiliaan Kolbe waard Niepokalanów it grutste katolike kleaster fan 'e wrâld. Yn septimber 1939 telde it kleaster mear as 700 muontsen en novises.
Dútske besetting
Op 19 septimber 1939 waard pater Maksimiliaan tegearre mei noch 34 bruorren, 2 preesters en in seminarist arrestearre. Hja waarden nei in kamp by Łambinowice (Dútsk: Lamsdorf ) en letter nei Gębice (Dútsk: Amtitz ) brocht. Op 9 novimber 1939 waarden hja oerbrocht nei it kamp yn Ostrzeszów (Dútsk: Schildberg) en op 8 desimber (op it feest fan de Unbesmodske Untfinzenis fan de Hillige Jongfaam) wer frijlitten.
Op 17 febrewaris 1941 waard er op 'e nij arrestearre en nei ferhoar opsletten yn de Pawiak-finzenis by Warsjau. De reden wie dat er yn Niepokalanów joaden en oare flechtlings ûnderdûke liet. Op 28 maaie folge de deportaasje nei it konsintraasjekamp yn Auschwitz, dêr't er it kampnûmer 16670 krige. Hy waard yndield by it "Babice"-kommando, dat beammen kappe moast. Temûk naam Kolbe syn taak as preester ek yn it kamp serieus en naam er oare finzenen de bycht ôf of fierde er de eucharisty.
Martlerskip
Op 29 july 1941 waard in tal manlju by it appel selektearre om foar straf fermoarde te wurden. Oanlieding wie in fermiste finzene, dy't lykwols net flechte wie mar letter dea werom fûn waard. Doe't ien fan de selektearre manlju, Franciszek Gajowniczek, heit fan twa soannen, lûd om himsels en syn hûshâlding begûn te skriemen, bea pater Kolbe oan om syn plak yn nimmen. SS-Hauptsturmführer Karl Fritzsch willige it oanbod fan Kolbe yn en op 31 july 1941 waard pater Kolbe yn de beruchte hongerbunker fan blok 11 opsletten. Dêr bidde er mei syn lotgenoaten en treaste er harren. Doe't pater Kolbe mei trije oare feroardielden op 14 augustus noch net fan 'e honger en de toarst stoarn waard en it marteljen stoarn wiene, krigen hja op dy dei in deadlike fenolynjeksje. Kolbe waard op 15 augustus kremearre, de dei fan Marije-Himelfeart. Gajowniczek oerlibbe it kamp en ferstoar yn 1995.
Hillichferklearring
Paus Paulus VI ferklearre Maksimiliaan Kolbe yn de Petrusbasilyk yn in plechtige misse sillich. Likernôch 150.000 wiene by de sillichferklearring oanwêzich, wêrûnder in Poalske delegaasje ûnder lieding fan de doedestiidske kardinaal Stefan Wyszyński, Karol Wojtyła (de letter paus Jehannes Paulus II) en Franciszek Gajowniczek, de finzene dy't fermoarde wurde soe. Kolbe wie de earste Poal dy't nei de Twadde Wrâldkriich sillich ferklearre waard.
Op 10 oktober 1982 folge de hillichferklearring op it Sint-Piterplein yn Rome troch paus Jehannes Paulus II.
Ferearing
Alhoewol't pater Maksimiliaan nei syn dea kremearre waard, binne der in pear reliken fan earste klasse bewarre bleaun. It giet om hier fan 'e holle en syn burd, dy't troch twa bruorren bewarre bleaun binne doe't pater Maksimiliaan yn Niepokalanów troch dy bruorren knipt waard. Fierder binne der fan pater Maksimiliaan persoanlike oantinkens, klean en liturgyske saken bewarre bleaun.
Maksimiliaan Kolbe is patroanhillige fan de radio-amateurs, fan drugsferslaafden, fan de hûshâlding, sjoernalisten, finzenen en de pro-lifebeweging. Syn stjerdei is ek syn feestdei (14 augustus).