cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Demon
Kristendom
Yn it kristendom waard de Grykske beneaming 'demon' oernommen, mar ferskode de betsjutting nei in fierhinne negative lading troch ferwizing nei útslutend boasaardige mytyske wêzens. Neffens de Bibel binne demoanen fallene ingels of mindere duvels dy't ûnder lieding steane fan Satan of Lusifer, de opperduvel. Dat soe oan it begjin fan 'e tiden ien fan 'e aartingels fan God west hawwe, dy't lykwols nei in rebûlje tsjin God mei syn folgelingen út 'e himel ferballe en nei de hel ferdreaun waard.
Draft Day
Resultaat
Draft Day brocht yn 'e Feriene Steaten en Kanada yn 'e bioskopen mar $28,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria net mear as $605.000. De totale opbringst wrâldwiid kaam dêrmei út op $29,5 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $25 miljoen betsjutte dat in winst fan $4,5 miljoen, mar nei ôflûk fan marketingkosten makke de film eins in behoarlik ferlies. Yn 'e Amerikaanske bioskopen hie Draft Day frijwat konkurrinsje fan Captain America: The Winter Soldier, Rio 2 en Oculus, wêrfan't de lêste beide tagelyk mei Draft Day yn premiêre giene.
Demon
Kristendom
Neffens it Nije Testamint hat Jezus Kristus as Soan fan God macht oer demoanen. Ferskate kearen wurdt yn 'e evangeeljes ferteld hoe't er demoanen út besette persoanen útbant. Ek syn apostels soen op in stuit macht krigen hawwe om demoanen út te driuwen. Tsjintwurdich komt yn ferskate kristlike tsjerkgenoatskippen noch it ferskynsel fan duvelútdriuwing foar; sa ken de Roomsk-Katolike Tsjerke bgl. it sakramintaalje fan it eksorsisme. Yn beskate protestantske tsjerken, benammen guons dy't ta it saneamde evangelysk kristendom hearre, spilet it leauwen yn duvelske besettenens en duvelútbanning ek noch in wichtige rol.
Yn 'e Iepenbiering fan Jehannes, it lêste bibelboek fan it Nije Testamint, wurdt foarsein hoe't it de demoanen oan 'e Ein fan de Tiden fergean sil. Neffens dy profesije sille hja op 'e dei fan it Lêste Oardiel mei harren lieder Satan en alle ûnrjochtfeardige minsken as ivige straf yn in poel fan fjoer en swevel smiten wurden. Ut 'e kristlike ideeën oer demoanen is ek in anty-kristlike religy fuortkommen wêryn't demoanen en it kwea krekt ferhearlike wurde: it satanisme.
Islaam
Yn 'e islaam komme ek demoanen foar, dy't dêr djin neamd wurde, nei de pre-islamityske geasten út 'e Arabyske folkloare. De (opper)duvel stiet yn 'e islaam bekend as Shaitan of Iblis. Dyselde wurdt dêr (krekt as Lusifer yn it kristendom) beskôge as in fallene ingel dy't yn opstân kaam tsjin God nei't dy him opdroegen hie om foar Adam, de earste minske, te bûgen.
Neffens de koranyske soera Al-Hidjr soed er doe út grutskens sein hawwe dat er better wie as Adam, om't dy út ierde makke wie en hysels út fjoer. God woe him doe fuortstjoere, mar Iblis frege him om útstel, sadat er Adam en syn neiteam op 'e proef stelle koe, troch te besykjen en bring harren fan it leauwe yn God ôf. Dat stie God him ta, en it ferskil mei it kristendom is dus dat yn 'e islaam de duvel (noch) gjin straf foar syn opstannigens oplein krigen hat. Yn 'e islaam wurdt de duvel dêrom net beskôge as kwea-aardich, mar as in ferlieder, dy't lykwols de wil fan God docht.
Hindoeïsme
Yn it hindoeïsme komme wêzens foar dy't klassifisearre wurde kinne as demoanen, om't it kwea-aardige boppenatuerlike wêzens binne. Dêrby moat men tinke oan 'e raksjasa's, de asoera's, de fetala's en de pisjatsja's. De âldsten dêrfan binne de asoera's, dat in soarte fan healgoaden binne dy't sawol goed- as boasaardich wêze kinne. Yn it hindoeïsme binne demoanen gauris ferbûn mei immens karma; as men in tige min karma hat (d.w.s. as men in soad minne dingen útheefd hat), kin men nei jins dea reynkarnearre wurde as in demon.
Sick of It All
Sick of it All is in Amerikaanske hardcore punkband, oprjochte yn Queens, New York yn 1986. Sick of It All wurdt sjoen as ien fan de pioniers fan de NYHC-scene, wat stiet foar New York Hardcore. Hardcore punk is in hurde foarm fan punk, mei reitsflakken mei metal. Yn 1989 waard 't debútalbum "Blood, Sweat and No Tears " útbrocht. Sick of it All hat fanôf 1989 tolve studio-albums útbrocht, en twa live-albums en der binne twa kompilaasje albums fan Sick of it All útbrocht.
Kalifornje (betsjuttingsside)
"Kalifornje", "Kalifornië" of "California" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Fokker S.I
De Fokker S.I wie in lesfleanmasine dy't fan Fokker yn 1918 ûntwikkele en boud waard.
Tsjin de ein fan 1918 ûntwurp Reinhold Platz yn Dútslân in lesfleantúch. Learling en ynstrukteur sieten neist elkoar. Maitiid 1919 fleach it tastel foar it earst as de V.43. Yn 1920 waard de V.43 nei Skiphol oerflein dêr't it letter ek ferûngemakke. It tastel waard fannijs boud as S-I ('Skoallefleantúch-I'). By de besite fan de Amerikaanske generaal Mitchell waard de S-I oan him ferkocht en yn 1922 krige dat tastel de oantsjutting T.W.4. It waard yn Amearika test mar jin wiene net tevreden dat der folge gjin bestelling. Der binne wol twa masines oan Ruslân ferkocht.
Humus
thumb|De skaaimerk fan humus is de swarte en donkerbrune kleur en is in opheapping fan organyske [[koalstof|alt=]] Humus (fan it Latynske humus, dat "grûn", "ierde" of "ierdboaiem" betsjut), of yn de praktyk brún, bou-ierde of swarte grûn neamd, is yn de boaiemkunde it part fan it organyske stof yn de boaiem (ierde), en ûnderskiedt him fan de struisellaach of ierde dat winliken op de ierdboaiem leit. Humus bestiet út mikro-organismen en resten fan ôfbrutsen planten en bisten sûnder de selstruktuer dêrfan en it nimt focht en fiedingsstoffen op. Yn de lânbou wurdt humus gauris omskreaun as kompost of tylierde, dy't fan túnôffal en dong ôfkomt, en gauris tsjinnet as fiedingsstof foar de grûn. Humus is it swarte of donkerbrune organyske stof yn de grûn fan benammen resten fan deade planten en bisten en harren produkten. Humus hat in soad fiedingsstoffen, dy't de fruchtberens fan de grûn fuortsterkje, dêr't stikstof it wichtichste part fan is. De ferhâlding tusken koalstof en stikstof (C:N) yn humus is 10:1. Humus wurdt yn de praktyk ek wol bou-ierde neamd, om't it rûchwei de djipte fan it ploegjen is.
Advinttsjerke (Ljouwert)
De Advinttsjerke oan de Dokkumertrekwei yn Ljouwert is it tsjerklike sintrum fan de Sândedei-advintisten yn Fryslân. It is ien fan de likernôch sechtich gemeenten fan it tsjerkegenoatskip yn Nederlân en it iennige tsjerkegebou fan de Sândedei-advintisten yn Fryslân.
Skiednis
De grûnlizzer foar de út de Feriene Steaten oerwaaide Advintbeweging yn Fryslân wie de Ljouwerter baptistedûmny Piet Schilstra. Syn lêzings yn Ljouwert brochten der yn 1915 tsien minsken ta om harren yn Minnertsgea dope te litten. Dat barren markearre it begjin fan de skiednis fan de gemeente yn Fryslân.
Yn 2015 fierden de Fryske Sândedei-advintisten harren 100-jierrich jubileum fan de gemeente.
De hjoeddeiske tsjerke waard yn 1980 boud. Foar dy tiid hiene de Sândedei-advintisten harren gebou oan de Foarstreek 36.
Noard-Dútslân
300px|thumb|Noard-Dútslân Noard-Dútslân (Dútsk: Norddeutschland) is de regio yn it noardlike part fan Dútslân, dêr't de grinzen fan net krekt fêstlizze. Dat leit oan it taalkundich, geografysk, kultureel of histoarysk stânpunt dat ynnommen wurdt. De fiif dielsteaten oan de kust, Nedersaksen, Sleeswyk-Holstein, Meklenburch-Foarpommeren en de twa stedssteaten Hamburch en Bremen wurde ornaris ferwiisd as Noard-Dútslân. Alhoewol't se geografysk by Noard-Dútslân hearre, wurde Westfalen, Brandenburch en de noardlike parten fan Saksen-Anhalt komselden ta Noard-Dútslân rekkene, mar wurde ynstee dêrfan respektivelik ta West- of East-Dútslân rekkene.
Taal
thumb|Uerdingen line: ich ("ik") en ik [[isoglosse]] Taalkundich ferwiist Noard-Dútslân nei it spraakgebiet benoarden de isoglossen fan de Uerdinger en Benrather Linys, dêr't Nederdútske dialekten sprutsen wurde. Dy befetsje de Nedersaksyske dialekten yn it westen, mei de dialekten fan Westfalen oant it Rynlân ta ynbegrepen, de eastlike Nederdútske regio's oan de Eastsee, mei westlik Pommeren, de Altmark en noardlik Brandenburch, allyk de noardlik Nederdútske dialekten.
Fan de njoggentjinde iuw ôf waard it brûken fan it Standertdútsk sterk befoardere troch de Prusyske oerheid en dêrtroch waarden de Nederdútske dialekten weromkrongen ta benammen op it plattelân. Sûnt de Twadde Wrâldkriich en troch de Ferdriuwing fan Dútsers nei de Twadde Wrâldkriich út de eardere eastlike Dútske gebieten wei, kaam it brûken fan it Nederdútsk ûnder fierdere druk te stean. Hjoed-de-dei wurde de Nederdútske dialekten lykwols noch troch in nei skatting 5 oant 8 miljoen memmetaalsprekkers brûkt. Njonken it Nederdútsk wurdt der yn Noard-Dútslân it Frysk sprutsen yn East- en Noard-Fryslân en Deensk (Standertdeensk en Súdjutlânsk) yn parten fan Sleeswyk sprutsen.
Op taalkundich mêd slút Noard-Dútslân oan by Nederlân, Ingelân en Skandinaavje. Bygelyks it Dútske wurd foar "slachter" is Fleischer of Metzger dy't yn midden, eastlik en súdlik Dútslân útsprutsen wurdt, wylst Schlachter yn Noard-Dútslân sein wurdt, dat op it Fryske "slachter" en Skandinavyske slagter/slakter liket. Oare foarbylden binne it wurd foar "ierdappel", dy't as Erdapfel yn súdlik Dútslân, Switserlân en Eastenryk útsprutsen wurdt en Kartoffel yn it noarden fan Dútslân en Denemark. It Noarddútske tiidwurd kieken (sjen) liket op it Deenske kikke/kigge en it Noarske kikke. It wurd foar "sinesapel" dat Orange yn it Standertdútsk is, is Apfelsine yn Noard-Dútslân en liket op it Noardfryske aapelsiin, it Skandinavyske appelsin/apelsin en it Nederlânske appelsien/sinaasappel.
Boppedat binne de efternammen Jansen/Janssen, Hansen, en Petersen de meast foarkommende efternammen yn Nedersaksen en Sleeswyk-Holstein, allyk as yn Denemark, dêr't Jensen ynstee fan Jansen brûkt wurdt. Hansen is ek de meast brûkte namme yn Noarwegen, de tredde meast brûkte namme yn Denemark en de tredde en fyfde meast brûkte nammen yn respektivelik Sleeswyk-Holstein en Hamburch.
Geografy
Tekenjend foar Noard-Dútslân is de Noarddútske Leechflakte, dy't de klaai- en feangebieten oan de Noardsee en Eastsee en de hegere sângrûn en heidelân fierder it lân yn, befetsje. Ek nijsgjirrich binne de heuvels fan de Baltyske Lânrêch, de driuwwâlen, de grûnmorenen, einmorenen, sandurs, gletsjerdellings en sompen.
Dy lânskippen waarden foarme yn de lêste glasiaal, it Weichselglasiaal en ferskille tige mei de yn it suden oanswettende hichten fan sintraal Dútslân, sa as it Harzberchtme en it Teutoburger Wâld, dy't somtiden ek ta Noard-Dútslân rekkene wurde.
Leauwe
Noard-Dútslân is op it mêd fan it leauwe protestantsk, benammen luthersk, foar it katolike suden oer. Nedersaksen en Sleeswyk-Holstein hawwe it heechste persintaazje lutheranen. Yn East-Fryslân, benammen tichter by de grins mei Nederlân is de befolking tradisjoneel herfoarme (Reformierte Kirche). Fierdere útsûnderings binne de lânkringen Iemslân, Kloppenburch en Vechta, dy't tradisjoneel katolyk binne, omreden dat se yn it ferline ûnder it Prinsbisdom Múnster foelen en dy syn ynloed dêr lang wist te hâlden.
Kultuer
Op kultureel en sosjaal mêd karakterisearret Noard-Dútslân him troch lytsere ynkommensferskillen, benammen tusken dy fan de geslachten, as yn Súd-Dútslân. De Gini-koëffisjint foar Dútslân bedraacht om 30 hinne, wylst dy fan de súdlike dielsteaten 30,6 bedraacht, en de noardlike dielsteaten 27,5 ferlike mei 25 fan de Skandinavyske lannen. Tradisjoneel bestie de maatskippij yn it noardwesten fan Dútslân oant de iere tweintichste iuw út begoede eigenierde boeren, dy't reedlike lapen grûn besieten. Hja wiene ikkerbouwers of feehâlders, benammen kij en bargen. Ek wie der in reedlik goede ûnderrjochte middenstân yn de doarpen en stêden, dy't wurken yn de tsjinstesektor, as sake-eigeners, as ambachtsmanlju of oare beroppen. It persintaazje net-ûnderrjochte lju, wurklju sûnder eigendommen en dêrfoaroer grutte lânhearen wie dêr dus folle lytser en dêrtroch wie de maatskippij dêre stabiler as yn de rest fan Dútslân en it Rynlân. Boppedat wiene noardlike stêden lykas Bremen, Hamburch, Lübeck en Rostock sterke ekonomyske sintrums fan hannel, en wiene tige warber op it mêd fan ynnovaasje en ferbetterjen fan saken en yndustry.
Skiednis
thumb|It [[Hillige Roomske Ryk, mei it stamhartochdom Saksen yn it giel]] Yn de Iere Midsiuwen wie Noard-Dútslân it wengebiet fan de Saksen, dy't troch de Frankyske kening Karel de Grutte yn de Saksyske Krigen fan 772 ôf oermastere waarden. It stamhartochdom Saksen waard ûnder syn hearskippij yn 804 stifte. Yn de tsiende iuw waard it Saksyske gebiet, fergrutte mei de Saksyske Eastmark, waard it machtsintrum fan it Keninkryk Dútslân en letter it Hillige Roomske Ryk, doe't de hartoggen fan de Ottoanen as Roomsk-dútske kening keazen waarden en ta keizers fan it Hillige Roomske Ryk kroane waarden.
Yn de Lette Midsiuwen ûntstie yn Noard-Dútslân it ferbûn fan de Hânze, dat in ferbûn fan hannelstêden om de Noardsee en Eastsee waard mei it mulpunt de Noarddútske stêden Bremen, Hamburch en Lübeck. Fan de iere fyftjinde iuw ôf waarden de eardere Saksyske gebieten, mei útsûndering fan Westfalen byinoar foege ta de Nedersaksyske Kreits fan it Hillige Roomske Ryk.
thumb|De Noarddútske Bûn fan 1867-1871 Yn de njoggentjinde iuw ûntstie de Noarddútske Bûn, dy't rûchwei oerienkomt mei Noard-Dútslân. De grins yn de Dútske Bûn (1815-1866) tusken de ynfloedssfearen fan it protestantske Prusen yn it noarden en it katolike Eastenryk yn it suden wie bekend as de Mainliny, neamd nei de rivier de Main.
Yn de Kâlde Kriich ûntstie der in kulturele skieding fan Noard-Dútslân yn in eastlike en westlik part troch de skieding fan Dútslân troch it Izeren Gerdyn fan 1949 oant 1990 yn West-Dútslân (BRD) en East-Dútslân (DDR). Der waard nei de weriening fan Dútslân yn 1990 dy ferskillen besocht safolle mooglik fuort te wurkjen, mar besteane lykwols noch hieltyd.
Niš
Niš (Servysk yn Syrillysk skrift: Ниш; útspr.: [ni:ʃ], likernôch: "niisj", ) is de op twa nei grutste stêd fan Servje, nei de haadstêd Belgrado en Novi Sad, yn 'e Woiwodina. Niš leit oan 'e igge fan 'e rivier de Nišava, 250 km súdlik fan Belgrado, yn it súdlik sintrale part fan Servje. It is ien fan 'e âldste stêden fan 'e Balkan, dy't yn 'e skiednis fan 'e krite fan grut strategysk belang west hat. De stêd waard histoarysk beskôge as in poarte tusken East en West en hat in beskate ferneamdheid as it berteplak fan keizer Konstantyn de Grutte. Hjoed de dei is Niš it haadplak fan it omlizzende distrikt Nišava. It is in yndustry-, universiteits- en hannelsstêd mei, neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2011, in befolking fan krapoan 188.000 minsken.
Etymology
Niš is ferneamd nei de rivier de Nišava, dy't troch de stêd streamt, en dy't yn trêde iuw f.Kr. troch de Kelten de Navissos neamd waard. Yn it Aldgryksk waard dy namme ferbastere ta Ναισσος (Naissos), en dêrfan kamen dan neitiid wer de Latynske foarm Naissus en de Byzantynsk-Grykske namme Nysos. De Serven, dy't har omtrint de midden fan it earste milennium yn 'e krite nei wenjen setten, makken dêr Niš fan. Neffens in apokrife sêge soe Niš lykwols stifte wêze troch in prins Nisa, dy't it plak nei himsels ferneamde. De bynamme fan Niš is 'de Keizersstêd', fanwegen it feit dat Romeinske keizer Konstantyn de Grutte der berne waard.
Geografy
Niš leit yn súdlik sintraal Servje, op beide iggen fan 'e rivier de Nišava, in sydrivier fan 'e Morava. De stêd leit sadwaande op in strategysk plak, dêr't de âlde hannelsrûte fan West- en Midden-Jeropa, dy't fan Belgrado troch de Delling fan 'e Morava ôfsakket nei it suden, yn twaen spjalt. Ien rûte hâldt súdoan troch de Delling fan 'e Morava en letter troch de Delling fan 'e Vardar om úteinlik út te kommen yn Thessaloniki, oan 'e kust fan 'e Egeyske See. De oare bûcht ôf nei it easten en liedt fia Sofia nei Istanbûl, it âlde Konstantinopel.
De âlde binnenstêd fan Niš leit op 194 m boppe seenivo. It heechste punt fan 'e stêd is de Sokolov Kamen ("Falkerots") op 'e Suva Planina ("Drûge Berch"), mei in hichte fan 1.523 m boppe seenivo, wylst it leechste punt op 173 m boppe seenivo leit, by Trupale, dêr't de Nišava útmûnet yn 'e Morava. De beboude kom fan Niš beslacht 266,8 km², hoewol't de stêd as bestjoerlik gebiet goed 596 km² omfiemet. Lange tiid bestie it stedske gebiet fan Niš út twa gemeenten: Niš sels en Niška Banja, dat beskôge wurde kin as in foarstêd. Yn 2002 waard Niš sels lykwols opspjalten yn fjouwer ûnderskate gemeenten: Medijana (de âlde binnenstêd), Palilula, Pantelej en Crveni Krst.
Aldheid
Argeologysk ûndersyk hat útwiisd dat it gebiet dêr't no Niš leit, al om 5000 f.Kr. hinne troch minsken bewenne waard. Yn 'e Izertiid makke it ûnderdiel út fan it wengebiet fan 'e Trasyske stamme fan 'e Tribally, dy't der yn elts gefal al yn 424 f.Kr. libbe. Yn 279 f.Kr. waarden de Tribally ûnder de Gallyske ynvaazje fan 'e Balkan ferslein troch de Keltyske Skordisky, dy't har dêrnei sels yn it gebiet nei wenjen setten en op it plak fan Niš in delsetting stiften dy't se nei de deunby rinnende rivier Navissos neamden. De earste kear dat Navissos yn in skreaune boarne neamd waard, wie oan it begjin fan 'e twadde iuw, doe't it wichtigernôch wie om neamd te wurden yn 'e Geographia fan Ptoleméus fan Aleksanderje.
De Romeinen besetten Navissos, dat sy Naissus neamden, ûnder harren oarloch tsjin Dardaanje (likernôch it tsjintwurdige Kosovo) yn 75-73 f.Kr. Dêrnei brûkten se it as basis foar harren fierdere militêre operaasjes op 'e Balkan troch der in legioenskamp te fêstigjen. Fanwegen syn strategyske lizzing ûntjoech de stêd him ta in wichtich garnizoens- en merkplak yn 'e provinsje Boppe-Moesje (Moesia Superior). Yn it jier 272 waard de Romeinske keizer Konstantyn de Grutte berne yn Naissus. Dyselde rôp syn berteplak letter út ta haadstêd fan 'e nije provinsje Mediterraansk-Daasje (Dacia Mediterranea). Fan 316 oant 322 wenne Konstantyn sels ek yn Naissus. Yn 364 metten de keizers Falentinianus en Falins inoar yn 'e Villa Mediana by Naissus om it Romeinske Ryk op te spjalten yn in westlike helte en in eastliken-ien. De stêd sels kaam by de definitive opdieling fan it Romeinske Ryk, yn 392, ta it Byzantynske Ryk te hearren.
Midsiuwen oant de Moderne Tiid
Naissus waard yn 441 belegere troch de Hunnen, dy't yn 448 weromkearden om 'e stêd te ferwuostgjen. Yn 480 waard de noch mar foar in diel werboude stêd op 'e nij mei de grûn lyk makke troch barbaren. Under de Byzantynske keizer Justinianus I waard Nysos, sa't de stêd tsjin dy tiid yn it Midsiuwsk-Gryksk neamd waard, wer opboud, mar neitiid waard er op 'e nij ferwuostge, diskear troch de Avaren. Yn 540 foel Nysos yn 'e hannen fan 'e Slaven, nei't dy it Byzantynske Ryk ynkrongen wiene. Hja setten harren yn 'e krite nei wenjen, en neitiid soe Niš altyd in Slavyske stêd bliuwe. Yn 805 waarden Niš en omkriten ferovere troch de Bulgaarske tsaar Krûm, wêrnei't de stêd oant en mei 1018 diel útmakke fan it Earste Bulgaarske Ryk, ear't it wer by it Byzantynske Ryk kaam te hearren.
Under de Folkskrústocht fûn op 3 july 1096 by Niš in botsing plak tusken de Westerske folgelingen fan Petrus de Klúzner en Byzantynske troepen. Keizer Manuël I fersterke de stêd, mar ûnder it regear syn opfolger Androanikus I foel Niš dochs yn 'e hannen fan 'e Hongaarske kening Bela III. Hoewol't de Byzantinen de stêd úteinlik wisten te weroverjen, ferlearen se him yn 1183 foargoed, diskear oan it Servyske Ryk. Yn 1188 makke de Servyske kening Steffen Nemanja Niš ta de haadstêd fan syn ryk, en yn july 1189 ûntfong er dêr keizer Freark Barbarossa fan it Hillige Roomske Ryk, dy't mei 100.000 krúsfarders ûnderweis wie nei it Hillige Lân. Yn 1203 waard Niš ferovere troch Kalojan, de hearsker fan it Twadde Bulgaarske Ryk, mar neitiid wûn de Servyske kening Steffen Nemanjić de stêd werom.
Njoggentjinde iuw
Under de Earste Servyske Opstân, yn 1809, besochten Servyske revolúsjonêren ûnder lieding fan Stevan Sinđelić Niš te befrijen fan 'e Osmaanske hearskippij yn 'e Slach by Čegar. Nei de Servyske nederlaach dêre liet de kommandant fan it Osmaanske garnizoen fan Niš de ôfsleine hollen fan 'e omkommen Serven yn 'e gevel fan in toer yn 'e stêd ynmitselen by wize fan warskôging oan 'e befolking. Dy toer kaam neitiid bekend te stean as de Ćele Kula of 'Plassetoer' ('Skedeltoer'). Yn 1821 setten de Osmanen yn Niš de Servysk-otterdokse biskop, Milentija, en twahûndert oare Servyske foaroanlju finzen, op beskuldiging fan stipe oan 'e (ek Eastersk-otterdokse) Griken yn it ramt fan 'e Grykske Unôfhinklikheidsoarloch. Op 13 juny fan dat jier waarden biskop Milentija en de oare Serven yn it iepenbier ophongen. Yn 1841 hie de Opstân fan Niš plak, dy't troch de Osmanen yn bloed smoard waard.
Yn 'e njoggentjinde iuw wie Niš in wichtige stêd, dy't lykwols benammen bewenne waard troch etnyske Bulgaren. De Osmaanske oerhearskers behannelen de ynwenners fan 'e stêd as Bulgaren, en hoewol't der grif in oansjenlik tal etnyske Serven yn 'e stêd wennen (dy't neffens guon skriuwers hast de helte fan 'e befolking foarmen) rûn de grins tusken it gebiet dat bewenne waard troch Bulgaren en Serven noardlik fan Niš by de igge fan 'e rivier de Morava lâns. Ek Servysje kartografen lykas Dimitrije Davidović en Milan Savić joegen dat sa wer op harren lânkaarten fan 1828, resp. 1878. De befolking fan Niš omfieme doedestiden behalven Bulgaren en Serven ek in soad etnyske Turken (wêrûnder guon Turken fan Albaneesk komôf), en fierders islamityske Albanezen en islamityske Roma. Yn 'e krite om 'e stêd hinne libben ek in soad Flachen. Yn 1870 waard Niš tsjerklik opnommen yn it Bulgaarsk Eksargaat, hoewol't it dêrfoar ûnderdiel útmakke hie fan it Servysk Patriargaat fan Peć.
Underdiel fan Servje
Under de Servysk-Turkske Oarloggen fan 1876-1878 waard Niš einlings befrijd fan 'e Osmaanske oerhearsking. De striid om 'e stêd begûn op 29 desimber 1877, en op 11 jannewaris 1878 teach it Servyske leger Niš binnen. De stêd kaam doe by it Keninkryk Servje te hearren. Nei de ferovering baarnden de Serven it Albaneeske kertier plat, en de measte moslims waarden ferdreaun. Fan 8.500 yn 1876 gie it islamityske diel fan 'e befolking fan Niš omleech nei 1.168 yn 1879. De grutte mearderheid fan dy efterbliuwers bestie út etnyske Roma. Ek it kristlike part fan 'e befolking feroare, want troch it fuorttsjen fan in oansjenlik diel fan 'e Bulgaren en in ynfluks fan in protte etnyske Serven út oare dielen fan Servje bestie tsjin 1884 80% fan 'e befolking fan Niš út Serven.
Yn 'e folgjende jierren ûntwikkele Niš him op ferskate mêden. Yn 1879 waard de earste bibleteek fan 'e stêd stifte, mei as earste bibletekaris Stevan Sremac. It earste hotel, mei as namme Evropa ("Jeropa") iepene syn doarren datselde jiers. De earste bank waard yn 1881 yn 'e stêd fêstige, en op it mêd fan it ûnderwiis begûn it earste gymnasium yn 1878, de earste kweekskoalle yn 1882 en de earste famkesskoalle foar fuortset ûnderwiis yn 1895. Tsjin dy tiid wiene der yn 'e Niš trije legere skoallen foar jonges en ien foar famkes. It stedhûs waard tusken 1882 en 1887 boud. Yn 1883 fêstige Kosta Čendaš de earste útjouwerij en drukkerij yn 'e stêd, en de earste lokale krante, de Niški Vesnik, ferskynde fan 1884 ôf.
Datselde jiers gie ek de earste brouwerij yn 'e stêd iepen, waard in spoarline nei Niš oanlein en krige de stêd in treinstasjon, dêr't op 8 augustus 1884 de earste trein arrivearre, út Belgrado wei. Yn 1885 waard it nije spoar as trasee yn 'e rûte fan 'e Oriïntekspres opnommen, en sadwaande wie Niš it lêste stasjon oan dat spoar oant yn 1888 de treinferbining fan Niš nei de Bulgaarske haadstêd Sofia ree kaam.
Yn 1887 rjochte Mihailo Dimić yn Niš it Teäter Sinđelić op, dat tsjintwurdich de namme fan it Nasjonaal Teäter yn Niš draacht. Yndustrieel Mita Ristić iepene yn 1897 yn 'e stêd it tekstylfabryk Nitex Niš, en keunstskilderesse Nadežda Petrović fêstige der yn 1905 de keunstnerskoloanje Sićevo. De earste film waard yn Niš yn 1897 fertoand, en de earste permaninte bioskoop iepene syn doarren der yn 1906. Yn 1908 kaam de keardaam foar de opwekking fan wetterkrêftenerzjy yn 'e Nišava ree, dy't doedestiden de grutste fan Servje wie, oanlein yn 'e Sićevo-kleau. Yn 1912 waard in fleanfjild oanlein te Trupale, dêr't de earste fleanmasine lâne op 29 desimber 1912. Yn 1913 gie it stedsmuseum fan Niš iepen, dêr't argeologyske en etnografyske kolleksjes sawol as keunst útstald waarden.
Yn 'e Earste Balkanoarloch fan 1912-1913, doe't Servje, Montenegro, Grikelân en Bulgarije definityf in ein makken oan 'e Osmaanske oerhearsking fan 'e Balkan, wie yn Niš it haadkertier fan it Servyske leger fêstige. Under de Earste Wrâldoarloch, wêryn't Servje yn oarloch rekke mei Eastenryk-Hongarije, en letter ek mei Dútslân en Bulgarije, fungearre Niš fan 1914 ôf as tydlike haadstêd, om't Belgrado pal oan 'e Hongaarske grins lei. Dat duorre oant novimber 1915, doe't it Servyske ferset brutsen en hiel Servje beset waard. Niš en omkriten waarden doe troch de Dútsers en Eastenrikers tawiisd oan it Keninkryk Bulgarije. Nei de útbraak fan 'e Alliëarden oan it Balkanfront, yn septimber 1918, waard Niš op 12 oktober fan dat jier befrijd troch Servyske troepen ûnder lieding fan generaal Petar Bojović.
Underdiel fan Joegoslaavje
Ein 1918 giene it Keninkryk Servje, it Keninkryk Montenegro en de Súdslavyske dielen fan it eardere Eastenryk-Hongarije op yn it nije Keninkryk fan Serven, Kroäten en Slovenen (letter koartwei Joegoslaavje neamd). De earste jierren nei de oarloch wie Niš drok mei de weropbou. Fan 1921 ôf wie de stêd it haadplak fan in Joegoslavyske regio (oblast), dy't bestjoerd waard troch in funksjonaris mei de titel grut-župan. Nei de bestjoerlike herfoarming fan 1929 wie Niš oant 1941 de haadstêd fan 'e Morava-banovina fan it Keninkryk Joegoslaavje, dy't bestjoerd waard in ban. Yn dy snuorje krige de stêd yn 1930 iepenbier ferfier yn 'e foarm fan trams. De Joegoslavyske nasjonale loftfeartmaatskippij Aeroput brûkte it fleanfjild fan Niš fan datselde jier ôf as fêste tuskenstop op 'e rûte Belgrado-Niš-Skopje-Thessaloniki.
Under de Twadde Wrâldoarloch waard Joegoslaavje yn april 1941 beset troch de Dútsers. Niš kaam doe te hearren ta it saneamde Territoarium fan 'e Militêre Kommandant yn Servje, dat streekrjocht ûnder Dútske besetting kaam (yn tsjinstelling ta de measte oare dielen fan Joegoslaavje). De nazys fêstigen by Niš it earste konsintraasjekamp fan Joegoslaavje, Crveni Krst, dêr't ûnder it hiele ferrin fan 'e oarloch sa'n 30.000 minsken finzen sieten. Likernôch 10.000 fan harren waarden deasketten op 'e deunby leine heuvel Bubanj. Op 12 febrewaris 1942 wie der in massale útbraak út it konsintraasjekamp troch 147 finzenen.
Yn 1944, doe't de Dútsers oan alle fronten yn 'e pine set waarden, krige Niš slim te lijen ûnder bombardeminten troch de Alliëarden. De stêd waard ferdigene troch de 7e Frijwillige SS-Berchdifyzje Prinz Eugen, dy't op 14 oktober ferslein waard en tebekwike moast yn it foardiel fan in koälysje besteande út Joegoslavyske partizanen en it Bulgaarske leger (Bulgarije hie lange tiid in bûnsgenoat fan nazy-Dútslân west, mar wie yn septimber 1944 ûnder druk fan it opmarsjearjende Reade Leger oerrûn nei de Alliëarden). De loft boppe Niš wie op 7 novimber 1944 it toaniel fan in unyk gefal fan 'freonlik fjoer' doe't militêre fleantugen fan 'e Feriene Steaten en de Sovjet-Uny by fersin mei-inoar yn gefjocht rekken.
Ein 1945 kaam Niš ta de Sosjalistyske Federale Republyk Joegoslaavje te hearren. Op 23 juny 1948 wie der wettersneed yn 'e stêd doe't it wetternivo yn 'e rivier de Nišava yn koarte tiid 51/2 m stige. Op 15 juny 1965 waard yn 'e stêd de Universiteit fan Niš oprjochte. Yn 1992 waard de Sosjalistyske Federale Republyk Joegoslaavje opheft en kaam Niš te hearren ta de nije Federale Republyk Joegoslaavje. Under de Kosovo-oarloch fan 1999 wie Niš by fjirtich gelegenheden it doelwyt fan bombardeminten troch de NATO. By ien fan dy bombardeminten, op 7 maaie, lieten de NATO-fleantugen klusterbommen falle dy't oan 16 boargers it libben kosten. Yn totaal kamen der yn Niš 56 minsken om by de bombardeminten. Yn 2003, doe't de Federale Republyk Joegoslaavje ophold te bestean, kaam Niš te hearren ta it Steatebûn fan Servje en Montenegro. Dat hold sels yn 2006 op te bestean, en sûnt makket Niš diel út fan 'e Republyk Servje. Yn 2012 wie Niš ien fan 'e fjouwer stêden dêr't it EK hânbal foar manlju spile waard.
Ekonomy
Tsjintwurdich is Niš it bestjoerlike, yndustriële, kommersjele, finansjele en kulturele sintrum fan súdlik Servje. It is noch altyd wichtich as knooppunt yn 'e Jeropeeske netwurken fan autosneldiken en spoarlinen dy't West-Jeropa mei it Heine Easten ferbine. De stêd is maklik berikber troch in lofthaven mei ynternasjonale ferbinings, Niš Konstantyn de Grutte Lofthaven, dy't ferneamd is nei de yn it Romeinske Niš (Naissus) berne keizer Konstantyn de Grutte.
Niš is ien fan 'e wichtichste yndustrystêden fan Servje, dêr't bedriuwen fêstige binne as Elektronska Industrija Niš, dat elektroanika produsearret, en Mašinska Industrija Niš, dat masines en meganyske komponinten makket. Oare grutte ûndernimmings yn 'e stêd binne Građevinar, in boubedriuw, Nitex Niš, in tekstylfabryk en Žitopek, in yndustriële bakkerij. De eardere tabaksfabryk fan Niš waard yn augustus 2003 foar in bedrach fan €518 miljoen oernommen troch Philip Morris.
Kultuer en besjensweardichheden
Sûnt 1981 wurdt elts jier mids augustus yn Niš in ynternasjonaal muzykfestival op it mêd fan jazz holden, dat de namme Nišville draacht (wurdboarterij op Nashville (Tennessee), it sintrum fan 'e countrymuzyk). Oare besjensweardichheden yn 'e stêd binne:
Stêdebân
Niš is in susterstêd fan 'e folgjende plakken:
Niš hat in oare formalisearre stêdebân mei de folgjende plakken:
Demografy
Histoarysk hie de stêd Niš yn 1878 likernôch 12.800 ynwenners. Yn 1890 wie dat oanwoeksen oan krapoan 20.000 en yn 1900 oant krapoan 25.000. Nei in weromfal yn 'e 1900-er jierren wie der yn 1910 wer in befolking fan krapoan 25.000 minsken. Dêrnei gie it ynwennertal fan 'e stêd stadichoan omheech, fan krapoan 29.000 yn 1921 oant goed 35.000 yn 1931, krapoan 45.000 yn 1941, 81.000 yn 1961, 128.000 yn 1971, 161.000 yn 1981 en 173.000 yn 1991. Yn 2002 bliek dat de befolking Niš mar amper groeid wie, oant 174.000 minsken.
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2011 hie de stêd Niš dat jiers in befolking fan 187.544 minsken, wat de befolkingstichtens op krapoan 703 minsken de km² bringt. Dat makket fan Niš de op twa nei grutste stêd fan Servje, nei de haadstêd Belgrado en Novi Sad, de haadstêd fan 'e Woiwodina. It hiele bestjoerlike gebiet fan Niš, dus it oangrinzgjende plattelânsgebiet en de foarstêden ynbegrepen, hie yn 2011 260.237 ynwenners. Dy wiene ferdield oer 87.975 húshâldings, mei trochinoar 2,96 leden.
Steampunk
Steampunk (útspr. Ingelsk: ['sti:mpʌŋk], likernôch "stiimpank", of Frysk: ['stɪəmpœŋk], "steam-punk") is in subsjenre fan science fiction en soms fan fantasy, dat ynspirearre is troch de njoggentjinde-iuwske yndustriële steam-oandreaune masinery. Hoewol't de literêre oarsprong fan dit subsjenre soms oan 'e futuristyske cyberpunk (in oar science fiction-subsjenre) taskreaun wurdt, spilet steampunk almeast yn in alternative skiednis fan 'e Britske Fiktoriaanske Tiid of soms fan it Amerikaanske Wylde Westen. Ek komt it wol foar dat steampunkwurken yn in post-apokalyptyske takomst spylje dêr't steamkrêft op 'e iene of oare manear yn gebrûk bleaun is, of yn in folslein optochte fantasywrâld dêr't steamkrêft in wichtich ûnderdiel fan it dekôr foarmet. Steampunk wurdt dêrom ek wol omskreaun as "neo-fiktoriaansk".
Dit sjenre ken men it bêste werom oan anagronistyske technologyen en/of retro-futuristyske útfinings, sa't minsken út 'e njoggentjinde iuw dy foar eagen stien hawwe kinne soene. Behalven op steamkrêft grypt steampunk ornaris ek werom op oare njoggentjinde-iuwske eleminten, lykas de doetiidske moade, kultuer, opfettings, arsjitektuer en keunst. Ek loftskippen en fiktive masines fan it type dat men tsjinkomt yn 'e wurken fan Jules Verne en H.G. Wells wurde der yn steampunk-literatuer gauris by helle. Fierders kin steampunk noch in grienmank oan bykommende eleminten omfiemje fan fantasy, horror, histoaryske fiksje en alternate history, sadat it faak dreech yn te dielen falt.
Niš
Demografy
By boppesteande moat oantekene wurde dat by de folkstelling fan 2011 flechtlingen net meiteld waarden. Dêrby giet it om leden fan 'e Servyske minderheid yn Kosovo, dy't útwykt binne nei Servje en by famylje en freonen ferbliuwe, mar net as ynwenners fan Niš ynskreaun steane. Der wurdt rûsd dat de befolking fan it bestjoerlike gebiet fan Niš ynklusyf flechtlingen útkomme soe op goed 393.000 minsken, wat Niš ta de twadde stêd fan Servje meitsje soe.
Steampunk
De term "steampunk" waard ynsafier bekend foar it earst brûkt yn 1987, mar no wurde der mei weromwurkjende krêft ek literêre wurken mei oantsjutten út 'e 1950-er en 1960-er jierren.
De beneaming "steampunk" is ek yn gebrûk foar keunst- en moadestilen en subkultueren dy't op estetyske basis weromgripe op deselde boarnen as de steampunk-literatuer.
Niš
Demografy
De etnyske opbou fan 'e befolking fan 'e stêd Niš wie yn 2011 sa: 94,9% Serven; 3,0% Roma; 0,4% Bulgaren; 0,3% Montenegrinen; 0,2% Kroäten; en 1,2% oaren. Foar it gruttere bestjoerlike gebiet fan Niš wie de etnyske gearstalling fan 'e befolking sa: 93,5% Serven; 2,7% Roma; 0,4% Bulgaren; 0,3% Montenegrinen; 0,2% Kroäten; en 3,0% oaren. Fierders sprekt 96,0% fan 'e befolking fan it gruttere bestjoerlike gebiet fan Niš it Servysk as memmetaal.
Op it mêd fan 'e godstsjinst bestie yn 2011 de oergrutte mearderheid fan 'e ynwenners fan it gruttere bestjoerlike gebiet fan Niš út Servysk-otterdokse kristenen (92,5%). Religieuze minderheden binne moslims (1,0%), roomsen (0,3%), protestanten (0,1%), en ateïsten (0,04%).
Klimaat
Niš hat in seeklimaat mei hjitte simmers en ridlik mylde winters. Yn augustus, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 30,1 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 5,0 °C. Niš kriget jiers trochinoar likernôch 580 mm delslach. Der leit trochinoar 37 dagen yn 't jier snie, it reint trochinoar op 134 dagen yn 't jier, en de sinne skynt trochinoar 1.998 oeren jiers.
Nelsinho Baptista
Nelson Baptista Júnior (22 july 1950) is in earder Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar  Ponte Preta, São Paulo, Santos en Juventus.
Berkeley (Ingelân)
Berkeley is in plak en civil parish yn it distrikt Stroud, yn it Ingelske greefskip Gloucestershire oan de rivier de Severn, 27 km noardeast fan Bristol.
Berkeley waard foar it earst neamd yn 824 as Berclea, út it Aldingelsk foar "bjirkebosk".
Eastkust fan Firginia
De saneamde Eastkust fan Firginia (Ingelsk: Eastern Shore of Virginia) is net de eastlike kustline fan 'e Amerikaanske steat Firginia, mar in diel fan dy steat dat fan it fêstelân fan Firginia skaat wurdt troch de Chesapeakebaai, in see-earm fan 'e Atlantyske Oseaan. Eins soe it dus better 'it Firginiaanske diel fan 'e eastkust fan 'e Chesapeakebaai' neamd wurde kinne. De Eastkust fan Firginia omfiemet twa countys (Accomack en Northampton) dy't tegearre de súdpunt foarmje fan it Delmarva-skiereilân, mei in tal barriêre-eilannen dêropta. De Eastkust fan Firginia wurdt beswette troch de iepen Atlantyske Oseaan yn it easten en súdeasten en de Chesapeakebaai yn it súdwesten en westen. Yn it noarden sit it fêst oan 'e rest fan it Delmarva-skiereilân, dat bestiet út 'e oangrinzgjende Eastkust fan Marylân en út it (net-oangrinzgjende) folsleine grûngebiet fan 'e steat Delaware.
Skiednis
De Eastkust fan Firginia waard yn 1634 troch kening Karel I oan 'e doetiidske Ingelske koloanje Firginia tafoege ûnder de namme fan Accomac Shire. Dêrmei wie it ien fan 'e acht oarspronklike shires fan Firginia. Yn 1642 waard it gebiet troch de kolonisten omneamd ta Northampton County, mar doe't it yn 1663 opspjalten waard yn twa countys, kaam it noardlike part wer Accomac te hjitten. Yn 1670 waard Accomac County troch William Berkeley, de keninklike gûverneur fan 'e koloanje Firginia, wer opheft en by Northampton foege, mar it jiers dêrop draaide de Algemiene Assimblee fan Firginia dat beslút werom. Yn 1940 waard formeel de stavering mei in k (Accomack) oannommen.
Geografy en demografy
De Eastkust fan Firginia is likernôch 110 km lang fan noard nei súd en rûchwei 25 km breed fan east nei west. It gebiet beslacht in oerflak fan 1.714 km², mei in befolking fan krapoan 46.000 minsken yn 2010. De befolkingstichtens bedraacht 26,8 minsken de km². Troch de moderearjende ynfloed fan 'e Atlantyske Oseaan en de Chesapeakebaai hearsket der in seeklimaat, mei mylde simmers en winters. It lânskip is foar Amerikaanske begripen tige flak, en rint útinoar fan seenivo oant 15 m dêrboppe. It is in lanlik gebiet mei sângrûn, dêr't benammen katoen, soajabeane en grienten ferboud wurde, en dêr't ek in grut tal hinnefokkerijen fêstige binne. Fierders wurdt der ek oan wynbou dien en wurdt oan 'e kust fansels fiskerij bedreaun.
Oan 'e noarderein fan 'e Atlantyske kust leit it plak Chincoteague, dat bekend stiet om it jierlikse byinoar driuwen fan 'e ferwyldere keppels Chincoteagueponnys fan it deunby leine eilân Assateague. Foar de westkust leit yn 'e Chesapeakebaai in oare toeristyske trekpleister, it eilân Tangier, dat syn eigen behâldende Elizabetaansk-Ingelske dialekt beholden hat. Yn it uterste suden wurdt de Eastkust fan Firginia sûnt 1964 mei it fêstelân fan Firginia ferbûn troch de 37 km lange Chesapeakebaaibrêgetunnel ûnder de mûning fan 'e Chesapeakebaai troch nei de stêdekloft fan it saneamde Hampton Roads-gebiet (Virginia Beach-Norfolk-Newport News). De tunnel makket diel út fan 'e autowei U.S. Route 13.
Santee (Nebraska)
Santee [sæn'ti:] (Eastlik Dakota: Isáŋyathi; útspr.: [i'sã:jatʰi]) is in doarp yn Knox County, yn it noardeasten fan 'e Amerikaanske steat Nebraska. It leit binnen de grinzen fan it Santy Yndianereservaat (Santee Indian Reservation), dêr't it it grutste plak is, al is it reservaatsbestjoer yn Niobrara fêstige, dat bûten it eigentlike reservaat leit. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 lei it ynwennertal fan Santee doe op 346 minsken. In offisjele skatting út 2012 liet gjin ferskil sjen.
McMinnville (Oregon)
McMinnville is de haadstêd fan Yamhill County yn de steat Oregon, Feriene Steaten. McMinnville leit 80 km fan de Stille Oceaan, 56 km fan Portland en 42 km fan Salem, de haadstêd fan de steat.
De stichter William T. Newby neamde it plak nei syn thússtêd McMinnville yn Tennessee. Hy wie ien fan de earsten dy't nei it westen fan de FS oer de Oregon Trail ferfear.
McMinnville waard yn 1882 formeel stêd, en nei in folksrieplachting waard yn 1886 besletten dat it countybestjoer ferpleats waard fan Lafayette nei McMinnville.
By ufo-leafhawwer is McMinnville ferneamd út reden fan de foto's dy't yn juny 1950 publisearre waarden yn the News Register, dy't fan in ufo-waarnimming in moanne earder wêze soene. De foto's waarden dêrnei troch The Oregonian en LIFE Magazine oernaam.
Fokker S.14
De Fokker S.14 "Machtrainer" wie strieltrener dy't tusken 1955 en 1967 by de Nederlânske Loftmacht tsjinne hat. It fleantúch hie in luchtynlit yn de noas fan de romp en wie útrisd mei Martin-Baker sjitstuollen. Ynstrukteur en learling sieten neist elkoar, in ûngewoane opstelling foar dizze kategory treners. De fleanders mochten graach oer de S.14 meidat er noflik fleach en meidat er in legere lâningsfaasje hie as de measte strieljagers út de tiid; dat hie mei te krijen mei de rjochte fleugel mei syn grutte oerflak.
Produksje
De Fokker S.14 fleach foar it earst op 19 maaie 1951. It is it earste troch Fokker boude strielfleantúch en it earste strielfleantúch yn de wrâld dat as trener ûntwurpen waard; oars as bygelyks de Lockheed T-33, dy't in 2-sits fariant ôflaat fan de P-80 Shooting Star wie.
Yn 1952 wiene de lisinsjerjochten oan Fairchild tasein. Sy hopen dat se it fleantúch oan de US Air Force slite koene. Dy hie lykwols gjin ferlet meidat se om 1955 hinne de Cessna T-37 Tweet- trainer ta foldwaan krigen hie.
Yn 1958 binne der in stikmannich modifikaasjes op it prototype (PH-XIV) trochfierd. Hy krige yn it plak fan de Rolls-Royce Derwent-strielmotor in Rolls-Royce Nene Mk.3-motor. Dit wizige prototype hie de oantsjutting machtrainer Mk II. De kisten foar de KLu wiene allegear útrist mei RR Derwent 8-motoren
Tsjinsterioade by de Keninklike Loftmacht
Yn it foarste plak wiene de S.14's ornearre foar it fertroud meitsjen fan de piloaten mei it fleanen fan strielfleantugen. Guonts waarden ek foar promoasjedoelen brûkt. De L-4 makke yn 1955 omgong troch de Feriene Steaten. Op ien fan dy flechten stoarte it tastel del en ferlear de bekende tsetpiloat Gerben Sonderman fan Drachten it libben.
Ek hat ris in S.14 meidien oan de race tusken Londen en Parys, yndertiid in bekend ferskynsel yn de loftfeart.
Flodder in Amerika!
Flodder in Amerika! is in Nederlânske komeedzjefilm út 1992 ûnder rezjy fan Dick Maas, mei yn 'e haadrollen Huub Stapel, Tatjana Šimić, Nelly Frijda en René van 't Hof. It wie de twadde langspylfilm út 'e Flodder-franchise, en folge as sadanich op Flodder, út 1986. It ferhaal giet oer de asosjale famylje Flodder, dy't diskear fia in kultureel útwikselingsprojekt nei de Feriene Steaten stjoerd wurdt en binnen de koartste kearen hiel New York op stelten set. De filmkritisy wiene tuskenbeiden posityf oer de film. Flodder in Amerika! wie kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen.
Plot
It gemeentebestjoer, dat allinne mar en allegeduerigen lêst hat fan 'e Flodders, sjocht yn in kultureel útwikselingsprogramma mei de Feriene Steaten in útlêzen kâns om fan 'e asosjale famylje ôf te kommen. It is de bedoeling dat in Amerikaanske famylje in jier yn Nederlân komt te wenjen en dat in Nederlânske famylje in jier nei Amearika giet. De wethâlder is der alles oan gelegen dat dy Nederlânske famylje de Flodders wurde sil, sadat er teminsten in jier lang fan harren ferlost is. En wa wit befalt it harren yn 'e Feriene Steaten wol sa goed dat se der bliuwe. Hy makket de Amerikanen dêrom wiis dat de Flodders in typysk Nederlânske famylje binne. Ma Flodder en har bern Johnnie, soan Kees, dochter Kees, Toet en Henkie en bouvier Whiskey sette sadwaande ôf nei it Lân fan Dreamen en Winsken, en de naïve sosjaal wurker Sjakie van Kooten moat mei om in eachje yn it seil te hâlden.
Nei't se yn it fleantúch dêrhinne al alles nei harren hân set hawwe, arrivearje de Flodders yn New York. Sjakie rekket op 'e lofthaven fuort al de famylje kwyt, en dêrmei ek syn eigen bagaazje. Tagelyk is der sprake fan persoansferwikseling as de Flodders oansjoen wurde foar in groep Russyske wittenskippers. Sa bedarje se yn it lúkse Plaza Hotel, dêr't se fuortendaliks de boel op stelten sette: Whiskey byt in pikkolo yn 'e skonk, Ma sûpt binnen de koartste kearen de minybar leech, Toet en Henkie fandalisearje de hotelkeamer en broer en suster Kees en Kees geane tegearre neaken yn it bad en litte harren dêr troch de hotelstêf betsjinje. It misferstân oangeande harren identiteit wurdt oanboaze trochdat fan allegear allinne Johnnie in bytsje Ingelsk sprekt. De Flodders geane der simpelwei fan út dat Sjakie dit allegear foar harren regele hat.
Underwilens rekket Sjakie, dy't sels ek net sa bêst Ingelsk ken, it bestelbuske dat er hierd hat, kwyt as it by de lofthaven fuortsleept wurdt wylst er de Flodders siket. Hy nimt kontakt op mei syn Amerikaanske kollega's, mar as er in taksy nei harren kantoar nimt, komt er fêst te sitten yn it ferkear mei as gefolch dat er pas arrivearret as it kantoar al sletten is. It goedkeape hoteltsje dêr't er foar himsels en de Flodders keamers besprutsen hie, hat dy weijûn oan oaren om't er de reservearrings net op 'e tiid befêstige hat, dat hy is twongen de nacht troch te bringen yn in suterich trêderangs hotel dêr't hoeren iepentlik harren klanten mei nei ta nimme.
Underwilens geane de Flodders út te sightseeën en besykje se û.m. Wall Street en it Frijheidsbyld. Dyselde jûns geane se op útnûging (en noch altyd sûnder euvelmoed fan 'e persoansferwikseling) nei in feest dat ta eare fan 'e Russyske wittenskippers holden wurdt. Dêr wurdt dochter Kees opmurken troch in wat glûperich oandwaande man, in Geoffrey, dy't bewekke wurdt troch in pear reuseftige liifwachten. Hy rekket smoarfereale op har sadree't er har sjocht en besiket it mei har oan te lizzen, mar Kees moat neat fan him hawwe. Likegoed jout er har syn fisitekaartsje. Underwilens binne de Amerikanen der einlings en te'n lêsten efter kommen dat de Flodders net de Russen binne, dat as se weromkomme by it hotel wurde se der dêr ûnseremonieel útbonsjoerd. Fan gefolgen binne se twongen en bring de nacht troch yn Central Park, al litte se har dêr net troch út it fjild slaan. Se eigenje har in stik as wat sitbankjes ta, toskpoetse mei wetter út 'e fiver en naaie út mei in hotdogkarre om oan iten te kommen.
Underwilens sitte de Flodders mar te wachtsjen yn it park, dêr't se jûns nei tsjuster immen razen hearre en in man oantreffe dy't mishannele wurdt troch trije oerfallers. Se weve handich ôf mei de oerfallers, en út tankberens biedt de mishannele man, Larry Rosenbaum, harren in dak boppe de holle oan. Hy blykt de eigner te wêzen fan 'e suterige stripklub Moulin Rouge, dêr't syn oantreklike frou Dorothy as stripper wurket. De folgjende dagen helpe de Flodders de Rosenbaums by de renovaasje fan 'e Moulin Rouge. Underwilens nimt Dorothy dochter Kees ûnder har hoede. Johnnie hat in eachje op Dorothy, mar Ma warskôget him dat Rosenbaum har immen taliket dy't je better net lulk meitsje kinne; ûnder de fasade fan freonlikens blykt er in tige opljeppend karakter te ferbergjen. Rosenbaum jout Johnnie in Amerikaanske auto, dêr't Johnnie en soan Kees de deis fan 'e weriepening fan 'e stripklub mei de stêd yn sette. By in benzinestasjon wurde se opmurken troch Sjakie, dy't mei de freonlike swerver krekt dy deis wer frijlitten is. Sjakie stekt sûnder út te sjen de strjitte oer, wurdt oanriden en bedarret yn it sikehûs mei in swiere harsensskodding. Dêr wurdt er lykwols oansjoen foar in oare pasjint, mei as gefolch dat er by fersin in geslachtsferoaringsoperaasje ûndergiet.
Dy jûns fynt de grutte weriepening fan 'e Moulin Rouge plak, dy't in Nederlânsk tema krigen hat: der wurde bitterballen optsjinne en dochter Kees fiert in striptease út yn in Frau Antje-kostúm. Dat wurdt in grut súkses. Underwilens hat soan Kees opmurken dat de benzine yn 'e Feriene Steaten healwize goedkeap is yn ferhâlding ta Nederlân. Dat hy stelt út 'e auto's fan alle oanwêzigen benzine, dy't er opslacht yn in reuseftige mar net mear brûkte drinkwettertank op it dak fan 'e stripklub. Hy hat it idee dat er in reuseftige winst meitsje sil as er de benzine yn Nederlân ferkeapet, mar beseft net dat der gjin mooglikheid bestiet om 'e wettertank nei Nederlân te krijen.