cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tessaloniki
Ekonomy
Sûnt de njoggentjinde iuw hat Tessaloniki him ek op oare ekonomyske sektoaren rjochte. Sa wie der yn 'e stêd foarhinne in bloeiende tabaksyndustry fêstige, dy't sa'n 35% fan 'e folsleine Grykske tabakssektor útmakke. Ek is Tessaloniki al sûnt de Osmaanske tiid in finansjeel sintrum mei in protte banken en fersekeringsmaatskippijen. Hjoed de dei is de tsjinstesektor ferantwurdlik foar twatrêdepart fan alle wurkgelegenheid yn Tessaloniki. De tsjinsten yn 'e stêd binne sa ferdield: 20% hannel, 13% ûnderwiis en sûnenssoarch, 7,1% ûnreplik goed, 6,3% ferfier, kommunikaasje en opslach, 6,1% finansjele tsjinstferliening; 5,7% oerheidstsjinsten; en 5,4% horeka. De haven fan Tessaloniki is ien fan 'e grutsten en wichtichsten fan Grikelân en de hiele Egeyske krite. Fierders is de stêd ek in populêre toeristyske trekpleister mei al syn histoaryske monuminten.
Bouwurken
De Boppestêd (Ano Poli) is in diel fan 'e âlde binnenstêd mei Byzantynske en Osmaanske arsjitektuer, dat ûntkaam oan 'e Grutte Brân fan 1917. Troch it krewearjen fan aktrise, sjongster en minister fan Kultuer Melina Merkouri waard it yn 1988 opnommen op 'e Wrâlderfgoedlist fan 'e UNESCO. De Boppestêd omfettet û.m.: Oare bouwurken dy't it besjen lije kinne, binne:
Susterstêden
Tessaloniki hat 19 susterstêden, hjirûnder werjûn op folchoarder fan it oangean fan 'e stêdebân.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2011 hie Tessaloniki as gemeente doe in befolking fan 325.182 minsken. De befolkingstichtens bedroech 16.848 minsken de km². De hiele stêdekloft fan Tessaloniki hie yn 2011 1.030.338 ynwenners. Oer yndieling fan 'e Tessalonikers nei etnisiteit binne gjin gegevens beskikber, hoewol't dúdlik is dat tsjintwurdich de etnyske Griken fierwei de grutste befolkingsgroep yn 'e stêd foarmje.
Klimaat
Tessaloniki hat in Mediterraan klimaat, mei hjitte, drûge simmers en tige mylde wiete winters, dy't ek ridlik drûch binne. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 31,7 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 9,3 °C. Simmerdeis hat de stêd gauris te lijen ûnder hjitteweagen. Rekôrtemperatueren dy't yn Tessaloniki metten binne, bedrage 44,0 °C en –14,2 °C. De stêd kriget jiers trochinoar 444,5 mm delslach. Sniefal komt der net foar.
Leechsorbysk
It Leechsorbysk of Nedersorbysk, ek wol Wendysk neamd, is in Westslavyske taal. Leechsorbysk is njonken Heechsorbysk ien fan de twa Sorbyske skrifttalen. Mei it fan krêft wurden fan Europeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen yn 1998 is it Leechsorbysk as selsstannige taal erkend.
Taalgebiet
Fanâlds wie de Lausitz in Sorbysktalich gebiet. Mei de Dútske eastkolonisaasje waarden de wengebieten fan de Wenden en Polaben germanisearre. Yn 'e 17e iuw prate it grutste part fan de minsken yn 'e Lausitz noch Sorbysk, om 1900 hinne hinne inkeld noch mar in pear gemeenten in Sorbysktalige minderheid. Hjoed-de-dei wurdt it Leechsorbysk yn 'e doarpen om Cottbus hinne praat.
Oantal sprekkers
Yn offisjele útjeften wurdt it oantal sprekkers gauris tusken de 7.000 en 10.000 rûsd. De measte sprekkers soenen tige âld wêze. It offisjele sifer stamt út de njoggentiger jierren en wurdt hieltyd wer oernommen omdat der gjin ûndersyk fan resinter datum is. De Poalske sorabist Tadeusz Lewaszkiewicz is fan betinken dat it Leechsorbysk noch sa'n 200 memmetaalsprekkers hat. De dosinten Sorbysk geane der fanút dat der oer in pear desennia hielendal gjin memmetaalsprekkers mear binne.
Underwiis
De ôfrûne jierren nimt it oantal meartalige skoallen ta. Seis basisskoallen en fjouwer fuortset ûnderwiis ynstellingen biede meartalich ûnderwiis oan. Fyftjin skoallen biede Leechsorbysk as fak oan.
Shakespeariaanske histoaryske stikken
De Shakespeariaanske histoaryske stikken binne in stikmannich toanielstikken dy't oan 'e ein fan 'e sechstjinde en it begjin fan 'e santjinde iuw skreaun waarden troch de wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. De tradisjonele klassifikaasje fan Shakespeare syn wurk as trageedzjes, komeedzjes en histoaryske stikken komt út 'e gesachhawwende First Folio, út 1623. It is lykwols in problematyske yndieling, mei't alle histoaryske stikken teffens trageedzjes binne, en dus likegoed ûnder de Shakespeariaanske trageedzjes kategorisearre wurde kinnen hiene. Oarsom hearre ta de trageedzjes guon toanielstikken dy't skreaun binne op histoaryske basis en dus likegoed ta de histoaryske stikken rekkene wurde kinne soene, lykas Julius Caesar en Antonius en Kleopatra. Mar neffens de tradysje falle ûnder it kopke fan 'e histoaryske stikken inkeld de trageedzjes oer Ingelske keningen, wêrfan't Richard III de bekendste is. Dizze kategory soe sadwaande better oantsjut wurde kinne as de Shakespeariaanske Ingelske histoaryske stikken, of, sa't de Fryske Shakespeare-oersetter Douwe Kalma die, as de Shakespeariaanske keningsstikken.
Opsomming fan 'e Shakespeariaanske histoaryske stikken
Dit is in opsomming fan 'e toanielstikken dy't neffens de gesachhawwende First Folio, út 1623, de Shakespeariaanske histoaryske stikken foarmje: Hjiroan soene noch tafoege wurde kinne twa stikken fan 'e Shakespeariaanske apokrifa, wêrfan't de taskriuwing oan Shakespeare twifelich is: Trageedzjes fan Shakespeare op histoaryske basis dy't yn 'e regel net ta de Shakespeariaanske histoaryske stikken rekkene wurde, kinne yndield wurde yn twa espeltsjes. Yn it foarste plak binne der de Romeinske histoaryske stikken: En oard binne der dan noch twa stikken dy't mei de skiednis fan 'e Britske Eilannen te krijen hawwe, mar folle fierder fan 'e histoaryske wurklikheid ôf steane as de wiere histoaryske stikken fan Shakespeare:
Shakespeariaanske trageedzjes
De tradisjonele yndieling fan 'e toanielstikken fan Shakespeare yn trageedzjes, komeedzjes en histoaryske stikken is problematysk. Yn it foarste plak binne de saneamde histoaryske stikken ek allegear trageedzjes. Fierders soene guon trageedzjes ek wol ûnder de histoaryske stikken kategorisearre wurde kinne; fral Julius Caesar en Antonius en Kleopatra komme dêrfoar yn oanmerking. In bettere namme foar de histoaryske stikken is sadwaande "keningsstikken", mei't de trageedzjes dy't as de Shakespeariaanske histoaryske stikken bekendsteane, allegear oer Ingelske keningen geane. Symbelinus, ta ein beslút, waard yn 'e gesachhawwende First Folio, út 1623, ta de trageedzjes rekkene en wurdt dêr sadwaande oer it algemien noch by yndield, hoewol't men tsjintwurdich eins fynt dat it mear de eigenskippen fan in komeedzje hat.
Kamp Oranjekanaal
Yn 1942 waard it kamp bewenne fan 80 Joadske twangarbeiders dy't op it fabryk arbeiden, ierappeldolle moasten en graafwurk dwaan moasten. It waard har tastien om bûten de wurktiden it doarp yn te gean.
Begjin oktober waarden alle Joaden út alle Nederlânske kampen nei Kamp Westerbork deportearre. Fan Kamp Oranjekanaal moasten de arbeiders dêrhinne rinne.
Loadewyk XI fan Frankryk
thumb|right|200px|Loadewyk XI fan Frankryk Loadewyk XI (Bourges, Cher 3 july 1423 - Kastiel fan Plessis-les-Tours (La Riche, Indre-et-Loire), 30 augustus 1483) út it Hús fan Valois, wie kening fan Frankryk. Hy regeare fan ôf 1461 oant syn dea. Loadewyk XI kin beskôge wurde as de grûnlizzer fan de Frânske Ienheidssteat.
Skiednis
Loadewyk XI wie de soan fan Karel VII. Hy fierde in hurde polityk fan sintralisaasje en absolutisme en botste dermei mei it stribjen nei mear autonomy fan de machtige eallju yn Frankryk. Sa twong er Filips de Goede fan Boergonje yn 1463 de Somme-stêden te ferkeapjen as útfiering fan it Ferdrach fan Atrecht fan 1435. Letter wist Loadewyk troch omkeaperij de Switsers ta optreden te bringen tsjin de soan fan Filips de Goede, Karel de Stoute wat dizze syn nederlaach en dea yn Nancy ta gefolch hie; neidien ferwurf Loadewyk it hartochdom Boergonje; France Comté, Artois en yn 1481 en Anjou.
Komeedzje
In komeedzje (fan it Aldgrykske κωμῳδία, kōmōidia, letterlik: "feestsang" of mooglik "doarpssang") is in literêr sjenre en in foarm fan toaniel en film dy't him yn 'e Aldheid ûnderskate fan 'e trageedzje trochdat it minder swiersettich fan toan wie en in happy end hie. De komeedzje kin tebekfolge wurde oant 425 f.Kr., nei it oeuvre fan 'e Grykske toanielskriuwer Aristofanes. Yn 'e Renêssânse hat benammen de William Shakespeare dit âlde sjenre nij libben ynblazen. Pas fan 'e njoggentjinde iuw ôf is de betsjutting fan "komeedzje" ferskood yn 'e rjochting fan hilarysk humorisme (yn dy betsjutting wurdt in toanielkomeedzje ek wol in blijspul neamd). Yn it âlde Grikelân bestie dat sjenre trouwens ek, mar waard it gjin komeedzje neamd, mar saterspul.
Teater
It teater en it folksteater (amateurtoaniel) krije noch hast allinnich publyk by jierlikse feesten yn ien of d’oare stêd. Fryslân kipet dêr mei syn toanielferienings en doarpsmienskippen posityf út.
Komeedzjes fan Shakespeare
Tradisjoneel binne de toanielstikken fan William Shakespeare groepearre yn trije kategoryen: trageedzjes, komeedzjes en histoaryske stikken (dat eins ek trageedzjes binne). Komeedzje hie yn de Elizabethaanske tiid in oare betsjutting as dy fan de moderne komeedzje. In komeedzje fan Shakespeare wie in toanielstik mei in happy end, meast mei houliken tusken de net-troude personaazjes, en in mear ludike toan en styl as syn oare stikken. Komeedzjes fan Shakespeare ha faak tema’s as:
Ferskate komeedzjes fan Shakespeare, lykas Measure for Measure en All's Well That Ends Well, hawwe in ûngewoane toan mei in net maklike kombinaasje fan humor en tragyk, wêrtroch’t se as probleemstikken kategorysearre wurde.
Film
Tsjintwurdich easket de film yn de bioskoop en de comedy (sitcom ) op telefyzje fierwei it measte omtinken op. Komyske langspylfilms ha meast in happy end, mar soms net, dan ha jo it oer in tragikomeedzje. Meast komt der nettsjinsteande in ferminging mei tragyske situaasjes romantyk by om de hoeke. De komyske film hie syn earste hichtepunt foar it trochbrekken fan de lûdsfilm op ‘e ein fan de tweintiger jierren yn de Feriene Steaten: films fan Charlie Chaplin, it duo Stan Laurel, Oliver Hardy en de stuntman Buster Keaton. Yn resintere tiden kinne wy de (koart)films fan Dean Martin, Jerry Lewis, Bob Hope, Peter Sellers, Monty Python, Mel Brooks, Eddie Murphy, Steve Martin, Jim Carrey en Rowan Atkinson (Mr. Bean).
It is ek folle dreger om in komeedzje te skriuwen as in trageedzje (Boarne:?: komeedzjes ha meast in makliker te foarsizzen ein, mar it skriuwen fan de plot is gjin sinekure. Eltse grappige draai (sawol yn teater, stand-upcomedy as yn film) wurdt tsjintwurdich hifke op har wurking foar in foar dit doel gearstald publyk, ear’t de beslissing falt om yn produksje te gean.
Meindert Seffinga
Meindert Seffinga (Easterlittens, 1961) is in histoarikus en museumdirekteur. Hy studearre Skiednis yn Grins.
Hy wurket sûnt 1988 by it Frysk Skipfeart Museum yn Snits, earst as registrator en tentoanstellingsmakker en sûnt 2005 as direkteur. Op 15 maart 2021 waard er direkteur fan it Histoarysk Sintrum Ljouwert dêr't er Geart de Vries opfolge.
Hy is redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.
Grutte Priis Formule 1 fan Grut-Brittanje 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Grut-Brittanje 2009 yn Silverstone op 21 juny 2009. It wie de achtste race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op it Sirkwy fan Silverstone hâlden. De race waard hâlden oer 59 omgongen, op it 5,1 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 303,2 kilometer.
Lance Armstrong
Lance Armstrong (Plano, 18 septimber 1971) is in hurdfytser út 'e Feriene Steaten. Hy waard berne as Lance Edward Gunderson, mar krige letter de efternamme Armstrong nei syn styfheit.
Yn 2012 waard Armstrong troch de Amerikaanske Doping Autoriteit skuldich befûn oan it brûken fan doping nettsjinsteande dat doping gebrûk nea oantoant is. Dizze organisaasje erkent de oerwinnings fan Armstrong tusken 2008 en 2011 net langer. .
Keunstmjittige ynseminaasje
Keunstmjittige ynseminaasje (KY) is in technyk om ta in befruchting te kommen as de befruchting net troch de geslachtsmienskip ta stân komt. It wurd ynseminaasje ferwiist nei it wurd semen, dat sied betsjut. By keunstmjittige ynseminaasje wurdt der sperma yn de liifmoer of liifmoerhals brocht.
De minsk
As it in (echt)pear net slagget om op de 'natuerlike manier' swier te wurden, kin der in fruchtberheidsbehanneling starten wurde. Is it sperma fan de man fan reedlik oant goede kwaliteit, dan is Yntra-Uterine Ynseminaasje (YUY) meastal de earste stap (Keunstmjittige Ynseminaasje Eigen semen, meastal ôfkoarte ta KIE). Mei LH urine-testen of troch echoskopy wurdt it momint fan de aaisprong (ovulaasje) detektearre. Op de dei fan de ferwachte ovulaasje wurdt mei in ynjeksjespuitsje en in spesjale kateter it opwurke sperma (sperma wêrby't it siefocht weihelle is) yn de liifmoerholte of liifmoermûlekanaal brocht. As der hielendal gjin libbene siedsellen yn it sperma fan de man sitte of as de frou swanger wurde wol mar gjin manlike partner hat, kin sperma fan in sieddonor brûkt wurde (Keunstmjittige Ynseminaasje Donorsperma, meastal ôfkoarte as KID). Yn dit lêste gefal hoeft de sperma fan de donor net opwurke te wurden. In handich helpmiddel hjirby is in saneamd ynseminaasjekupke dat partikulier brûkt wurde mei, mar rieplachtsjen fan in arts foarôf wurdt altiten advisearre.
Liedt dit nei in oantal pogingen net ta in swangerskip, dan wurdt meast besluten ta in reageerbuisbefruchting ofwol yn-fitrofertilisaasje (IVF) mei of sûnder Yntrasytoplasmatyske sperma-ynjeksje (ICSI).
Yn 2005 is in organisaasje oprjochte dy't opkomt foar de belangen fan persoanen ferwekt troch KID mei in anonime donor, Stichting Donorbern. thumb
Karloman I
Karloman (28 juny 751 - Samoussy (Aisne), 4 desimber 771) wie kening fan de Franken fan 768 - 771. Hy wie de twadde soan fan Pippyn de Koarte.
Tegearre mei syn broer Karel de Grutte waard hy yn 754 troch paus Stefanus III ta kening salve. Nei Pepyn syn dea yn 768 waard it keninkryk ferdield ûnder Karel en Karloman. Karloman krige de súd-eastlike regio tabedield, besteande út it súdlike diel fan Austraasje (wêryn ûnder oare Thionville), it súdlik diel fan Neustrje (wêryn ûnder oare Parys, Soissons, Samoussy en Attigny), Boergonje, de Provence, Septimaanje, de Elzas, Alemanje en súdlik Akwitaanje. Hy liet him kroane yn Soissons. Der wie frijwat wat spanning tusken de bruorren en dat is mooglik de reden fan it ferstjerren fan Karloman.
Karloman wie troud mei Gerberga en se hienen twa bern, Pepyn en in ûnbekend bern (mooglik giet it hjir om de hillige Ida fan Herzfeld). Gerberga soe nei Karlomans dea mei har beide bern nei de Langobarden flechte, dêr't se taflecht socht by Desidearius. Nei 772 is der neat mear oer harren bekend.
Keunstmjittige ynseminaasje
Bisten
Foar it fokken fan kij en bargen yn de fleis- en molkyndustry wordt hast allinnich mar mei keunstmjittige ynseminaasje wurke. Net folle bedriuwen hâlde sels manlike bisten. Spesjale bedriuwen binne rjochte op it hâlden fan bollen en bearen mei tige goede kwaliteiten; dizze bedriuwen soargje dan foar de keunstmjittige ynseminaasje by in soad pleatsen. Ek yn de hynstefokkerij, plomfeefokkerij en bijehâlderij wurdt keunstmjittige ynseminaasje faak tapast.
Skiednis
It wie yn Nederlân doktor Jan Siebenga dy't de earste pioniersarbeid ferrjochte foar de KY by kij. Fanút syn praktyk yn Aldeberkeap waarden de earste kij keunstmjittich befruchte en it earste KY-keal waard op 5 desimber 1935 by Jan Werner te Elslo berne. Dizze resultaten krigen ynternasjonaal safolle belangstelling, dat der al gau fan ferskate universiteiten út Amearika, Ingelân en Itaalje professors nei `Doctor Jan` kamen om de technyk fan de KY-master te wurden. Hjirtroch waard hy in soad frege sprekker op ynternasjonale forums en waard syn wurk en ûnderfining heech wurdearre.
Siebrand Krul
Siebrand Krul (De Knipe, 1955) studearre skiednis yn Grins. Hy wurke fan ein 1990 oant 2011 by Utjouwerij Waanders yn Swol as koördinator/redakteur (histoaryske) boeken.
Hy is sûnt simmer 2010 haadredakteur fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan it Keninklik Frysk Genoatskip. Ek is hy haadredakteur fan it Nederlânsk-Flaamske skiednistydskrift G-Geschiedenis.
Adam Olearius
thumb|250px|Adam Olearius troch [[Jürgen Ovens]]
Adam Olearius (Aschersleben, 24 septimber 1599 -- Gottorf, 22 febrewaris 1671) wie in Dútsk gelearde, dy't winliken fan Ölschlager hjitte. Hy wie in fertsjinstlik wis-, natuer- en ierdrykskundige en ek in goed histoarikus, taalgelearde, diplomaat, bibletekaris en skriuwer. Wylst yn tsjinst fan hartoch Frederik III fan Sleeswyk-Holstein-Gottorp makke er as sekretaris fan in gesantskip ferskate reizen nei Moskoovje en Perzje. Hy wie in 1634, 1636, en 1639 yn Moskou. Hy skreau in stikmannich boeken oer syn ûnderfiningen en waarnimmings op syn reizen.
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 1996/Sealfollybal
200px|thumb|right|It Omni Coliseum Sealfollybal is ien fan de twa dissiplines fan it follybal dy't spile waard op de Olympyske Simmerspullen 1996 yn Atlanta. De oare dissipline wie it strânfollybal. De wedstriden foar it sealfollybal waarden spile yn the Stegeman Coliseum fan The University of Georgia, yn Atens. Der waard ek spile yn it Omni Coliseum yn Atlanta. De wedstriden setten op 20 july 1996 útein en einigen op 4 augustus 1996.
Manlju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
Groep A
Groep B
De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. De ferliezers fan de kwartfinales spilen om de plakken fiif oant en mei acht. By de manlju waard Nederlân foar it earst yn de skiednis Olympysk kampioen troch Itaalje yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Nei it sulver fan fjouwer jier lyn, mocht Nederlân yn 1996 de gouden medalje nei Nederlân bringe. Joegoslaavje krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Ruslân mei 3-1.
Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Kuba, Brazylje, Bulgarije en Argentynje. Yn groep B wiene dat Itaalje, Nederlân, Joegoslaavje en Ruslân.
Froulju
Groep A
Groep B
De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. De ferliezers fan de kwartfinales spilen om de plakken fiif oant en mei acht. By de froulju waard Kuba Olympysk kampioen troch Sina yn de finale mei 3-1 te ferslaan. Brazylje krige de brûnzen medalje troch te winnen fan Ruslân mei 3-2.
Keppeling om utens
Olympische Sommerspiele 1996/Volleyball (Halle)
Jan van Zijverden
Jan van Zijverden (Waarder (Súd-Hollân), 1967) is histoarikus. Studearre maritime skiednis yn Leien en Skiednis oan de Frije Universiteit. Wurke by it Skipfeartmuseum Amsterdam, it Mariniersmuseum Rotterdam en sûnt 2004 as haad Edukaasje & Ynformaasje by it Frysk Museum. Publisearre (maritime) boeken en artikels.
Redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.
MTV Unplugged in New York
MTV Unplugged in New York is in live-album fan Nirvana. It album waard opnommen op de 18 novimber 1993 yn de Sony Music studio's, yn New York en waard in jier letter in pear moannen nei it ferstjerren fan Kurt Cobain útbrocht.
By it optreden krigen de trije leden fan Nirvana help fan de bruorren Kirkwood fan de Meat Puppets en Pat Smear, de gitarist dy't live faak mei wie as twadde gitarist. Der wurdt ek sello op it album spile, troch Lori Goldston, en yn Jesus Doesn't Want Me for a Sunbeam bespilet bassist Novoselic in akkordeon.
Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2017
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2017 yn Oyama op 8 oktober. It wie de sechstjinde race fan 20 races fan de Formule 1 yn 2017. Hy waard op it sirkwy fan Suzuka hâlden. De race waard hâlden oer 53 omgongen, op it 5,8 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 307,4 kilometer.
Grutte Priis Formule 1 fan Dútslân 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Dútslân 2009 yn Nürburg op 12 july 2009. It wie de njoggende fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op de Nürburgring hâlden. De race waard hâlden oer 60 omgongen, op it 5,1 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,8 kilometer.
Paramore
Paramore is in rockband út de Feriene Steaten, oprjochte yn Tennessee yn 2004 troch Hayley Williams. De oare bandleden binne Jeremy Davis en Taylor York.
Marlies Stoter
Marlies Stoter (Woerden, 1960) is konservator en redaksjelid.
Studearre Nederlânske taal- en letterkunde en keunstskiednis yn Grins. Sûnt 1999 konservator keunstniverheid by it Frysk Museum yn Ljouwert. Publisearre oer Frysk sulver, Frysk ierdewurk, Japansk lakwurk en de VOC.
Redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.
Pûd
thumb|200px|In kettlebell fan 16 kilo, dy't eartiids poedovoj neamd waard, bedoeld foar lichemsoefening.
Nevermind
Nevermind is it twadde studio-album fan Nirvana. It album waard opnommen yn de maitiid fan 1991 yn de Sound City yn Los Angeles en de Smart studio's, yn Madison en yn de hjerst fan datselde jier op 24 septimber útbrocht. De singles fan Nevermind binne klassikers wurden, it album soarge foar bekendheid by it grutte publyk.
Albumomslach
De poppe dy 't neaken op de omslach te sjen is, is Spencer Elden. Hy waard samar keazen. As beleanning seinen Kurt en Courtney Love ta letter ris mei him nei in restaurant te gean (itjinge nea barde, om 't Kurt Cobain himsels yn 1994 te koart die). Op de omslach is er fjouwer moannen âld. De fiskheak mei it dollarbiljet waard letter digitaal tafoege. It byld symbolisearret de teloargong fan de ûnskuld fan de jongerein.
De âlden fan Elden krigen 200 dollar foar de foto. Yn 2007 sei Elden dat er him skamme foar de foto dêr 't er neaken op te sjen is. Neffens eigen sizzen fielt er him de grutste pornostjer fan de wrâld, om't de cd oer de hiele wrâld ferkocht is. Lykwols, yn 2016 ferklearret er der frede mei te hawwen en hat sels in "25 jier letter"- foto meitsje litten.
Mar yn augustus 2021 klage Elden de band oan, omdat er it gebrûk fan syn foto op de omslach no "berneporno" en "seksuele útrûpeling" fynt. Ek soe him tasein wêze dat syn geslachtsdiel mei in stikker bedutsen wurde soe. Hy easke in skeafergoeding fan 150.000 Amerikaanske dollar. Syn rjochtsaak waard yn jannewaris 2022 ôfwiisd. Elden hat de saak mei in oar formulearre eask op 'e nij oanspand.
Ferburgen nûmer
De earste fyftichtûzen eksimplaren fan dit album stoppe nei it nûmer Something In The Way. Alle oare eksimplaren befetsje nei dat nûmer in stilte fan tsien minuten folge troch in ferburgen nûmer: Endless, Nameless. It is in soarte fan jamsesje dy't ûntstie nei't in opname fan Lithium, net alhiel goed gie.
Evangeelje fan Judas
It Evangeelje fan Judas is in algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is ien fan 'e gnostyske evangeeljes, en moat nei alle gedachten datearre wurde yn 'e twadde iuw. It hat de foarm fan in samling petearen tusken Jezus fan Nazaret en Judas Iskariot, de dissipel dy't him neffens de kanonike evangeeljes ferrette. It is lykwols in pseudepigrafysk geskrift, want om't it twadde-iuwske teologyske ideeën befettet, kin Judas it sels nea skreaun hawwe. De ierste ferwizing dernei wurdt foarme troch in dokumint fan 'e hân fan 'e ier-kristlike teolooch Irenaeus, út it jier 180, wêryn't dy in wiere tirade hâldt tsjin it gnostyske gedachteguod fan it Evangeelje fan Judas. It iennichste oerlevere manuskript fan dizze tekst is yn it Koptysk.
Manuskript
It Evangeelje fan Judas waard as ferlern gien beskôge, oant der yn 1983 in slim skansearre Koptysk hânskrift fan boppe wetter kaam op 'e swarte antykmerk fan Sjenêve, mank in espel oare Koptyske en Grykske manuskripten dy't te keap oanbean waard oan 'e Amerikaanske heechlearaar Stephen Emmel. Wêr't dat hânskrift wei kaam, is net mear persiis te efterheljen, mar men giet derfan út dat it yn 'e twadde helte fan 'e santiger jierren fûn waard troch in Egyptyske "skatjager" by El Minya, yn Egypte, deunby it doarpke Beni Masar. De skatjager ferkocht it oan in Hanna, in antykkeapman yn Kaïro, waans hiele ynboel oft oan 'e ein fan jierren santich stellen waard troch Nikolas Koutoulakis, in Grykske antykhannelder, dy't it manuskript nei Sjenêve ta slûke. Dêr kocht Hanna, yn gearwurking mei Switserske antykkeaplju, it fan him werom foar 3 oant 10 miljoen dollar. Dêrnei waard it foar hege prizen te keap oanbean oan bibleteken, ûndersyksynstituten en museä. Yn 2003 waard it ta einbeslút kocht troch de Maecenas Stifting yn Basel, wêrnei't einlings en te'n lêsten ûndersikers deroer gear koene.
Ynhâld
Yn tsjinstelling ta de kanonike evangeeljes, wêryn't Judas Iskariot ôfskildere wurdt as de ferrieder fan Jezus Kristus, wol it Evangeelje fan Judas hawwe dat er yn opdracht fan Jezus sels hannele. De tekst suggerearret dat Jezus de keatling fan foarfallen dy't ta syn krusiging laten, eigenhandich yn gong sette. Hjirmei wurdt it evangeelje yn oerienstimming brocht mei de gnostyske opfetting dat it minsklike lichem in finzenis foarmet; dus sa besjoen holp Judas Jezus om oan syn tichthûs te ûntkommen. It Evangeelje fan Judas hâldt fierders út dat Jezus inkeld oan Judas Iskariot it wiere evangeelje learde, wylst de oare dissipels yn misbegryp troch it tsjuster stommelen. It wol hawwe dat der twa soarten minsken binne: dyjingen mei in ûnstjerlike siel, lykas Judas, foar wa't it minsklik bestean in finzenskip is mei't se eins yn it ivige ryk thúshearre; en de oaren, it grutste part fan 'e minskheid, dy't stjerlik binne en sadwaande ôfsnien fan 'e ferlossing.
Grutte Priis Formule 1 fan Hongarije 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Hongarije 2009 yn Mogyoród op 26 july 2009. It wie de tsiende race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op de Hungaroring hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,6 kilometer.
Eelke Meinerts
Eelke Meinerts (of Meinderts) (Kollum, 11 desimber 1732; doopt Westergeast, 14 desimber 1732 - Kollum, 25 oktober 1810) wie skoalmaster, dichter en boer.
Eelke wie in soan fan de frijwat begoedige boer Meinert Jelles (Gytsjerk, 1692) en Japke Eelkes (Westergeast, 1708); syn heit stoar doe't er 14 jier wie. Hy holp syn mem op de pleats, earst yn Westergeast en letter by Driesum.
Nei syn houlik yn 1752 mei Lijsbet Martens (Aldwâld, 1738) hierde er in pleats yn Westergeast en waard skoalmaster (oan de winterskoalle), wat er yn 1775 noch wie. Yn 1778 buorke er op Aylvazathe ûnder Kollum
Hy skreau in soad gelegenheidswurk, meast yn it Nederlânsk, benammen lokwinsken oan lju fan de hegerein, mar ek in wurk sa as  De vernederde en verhoogde Josef, in bibelsk epos (1778-79 útjûn yn twa dielen by Harmannus Groenia yn Dokkum).
Dat er ek yn it Frysk skreau wie bysûnder, dat waard doe de tiid hast net mear dien.
Yn 1954 is der yn Westergeast in strjitte nei Eelke Meinerts ferneamd.
Grutte Priis Formule 1 fan de Feriene Steaten 2017
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan de Feriene Steaten 2017 yn Teksas op 22 oktober. It wie de santjinde race fan 20 races fan de Formule 1 yn 2017. Hy waard op it Circuit of the Americas hâlden. De race waard hâlden oer 56 omgongen, op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,4 kilometer.
Fragmint 16 (gedicht fan Sapfo)
Gedicht
In net-dichterlike, net rekonstruëarre werjefte fan Fragmint 16 op grûn fan 'e Ingelske oersetting fan Anne Carson. In ellips (…) jout in wurd of wurden of in sin oan dy't ûntbrekt fanwegen de skansearring fan it paryrusfragmint wêrop't it gedicht oerlevere is.
thumb|right|180px|In [[Romeinske Ryk|Romeinske kopy fan 'e saneamde Sapfo-herme (Grykske grinsstien) út de fyfde iuw f.Kr.]]
Eftergrûn
Dit gedicht biedt in froulik perspektyf (seldsum yn 'e literatuer út 'e Aldheid) op wat skientme is. Dêrby makket it gebrûk fan in ferliking mei immen út Sapfo har eigen tiid dy't ús tsjintwurdich ûnbekend is, in Anaktoaria, mar ek mei it wolbekende personaazje út 'e Grykske mytology, Helena fan Troaje, wa har rom oft beholden bleaun is yn it wurk fan Homêros en oaren. Hoewol't it gjin direkte werfertelling út Homêros syn epos is, bliuwt it gedicht der dochs deun by en imitearret Sapfo hjir Homêros syn ferteltematyk en dichterlike styl. Dêrby jout se stim oan in personaazje dat by him op it mêd fan karakterûntjouwing beslist oan 't krapperein kommen is. Men soe sizze kinne dat Fragmint 16 it froulike antwurd is op it manlike ideaal fan skientme dat Homêros ta útdrukking bringt yn 'e Ilias.
Homêros sjocht heldhaftigens op it slachfjild nammentlik as in folle wichtiger boarne fan skientme as de leafde, wylst de langstme nei de leafde troch Sapfo har gedicht hinne wjergalmet. Dêrnjonken wurdt teffens de klam lein op 'e wichtigens fan 'e miening fan it yndividu foar dy fan 'e mienskip of de hiele maatskippij oer. Hiel dúdlik toant Fragmint 16 de prioriteiten fan froulju ûnder in oarloch, wêrby't de dichteresse ferwiist nei de macht fan it ryk Lydje (yn it tichtebye Lyts-Aazje), dat yn har tiid de hiele eastlike Egeyske regio bedrige. Sapfo stelt, oars as Homêros, de skientme fan it yndividu boppe de skientme fan it kriichsgeweld en jout dêrmei in set noarmen en wearden dy't ôfwike fan 'e troch manlju oerhearske maatskiplike standert fan har tiid.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Fragmint 16 ferskynde yn 1991 fan 'e hân fan klassyk oersetter Klaas Bruinsma, dy't letter ek ferantwurdlik wie foar de Fryske oersettings fan Homêros syn Ilias en Odyssee. Hy joech it de titel It Moaiste op 'e Swarte Ierde mei, dat in ferfrysking is fan 'e namme dy't tradisjoneel oan dit gedicht jûn wurdt en basearre is op in sin út 'e tekst. De fertaling waard publisearre yn it febrewarisnûmer fan it tydskrift ''iP2r90 Rendez-Vous Literêr! – Frysk Polemysk Tydskrift''.
Marijke de Boer
Marijke de Boer (Sigerswâld, 1971) studearre Sweedsk en Frysk yn Grins.
Se is sjoernalist by Omrop Fryslân, einredakteur fan Letterhoeke (Tresoar en de Freonen fan Tresoar) en hat in eigen tekstburo. Se is sûnt 2010 einredakteur en byldredakteur fan Histoarysk Tydskrift Fryslân fan it Keninklik Frysk Genoatskip.
As redaksjelid en sjuerylid hat se aktyf west by ferskate blêden en prizen yn it Fryske literêre sirkwy.
Historisch Tijdschrift Fryslân
It Histoarysk tydskrift Fryslân is in skiednismagazine fan it Keninklik Frysk Genoatskip, útjûn trocht Van der Let & Partners, dat om de twa moanne ferskynt.
It Keninklik Frysk genoatskip is in feriening foar eltsenien mei belangstelling foar de skiednis en kultuer fan Fryslân. It jout neist Histoarysk Tydskrift Fryslân ek it wittenskiplik jierboek De Vrije Fries út en organisearret ferskate aktiviteiten op histoarysk mêd, lykas ekskurzjes, lêzingen en symposia.
De redaksje fan it tydskrift bestiet yn 2010 út Marijke de Boer, Kerst Huisman, Hans Koppen, Siebrand Krul (Meindert Seffinga, Doeke Sijens, Marlies Stoter en Jan van Zijverden.
Elke útjefte hat in tema út de Fryske skiednis, dat yn in rige artikels útdjippe wurdt troch histoarisy. Neist ferhalen ek in soad bylden en ûnderwerpen dy't in relaasje hawwe mei it hjoed. Elk nûmer hat in fêste opbou:
Tjeerd van der Weide
Tjeerd Ottes van der Weide (Wûnseradiel, 27 oktober 1885 – Weesperkarspel, 6 juny 1947) wie boargemaster fan Velsen út namme fan de NSB.
Van Der Weide wie ferantwurdlik foar it ôfbrekken fan parten fan IJmuiden en Velsen om de oanlis fan de Atlantikwall dêre mooglik te meitsjen. Yn syn frije tiid die er mei oan hússikingen, arrestaasjes en ûnderfreegjen fan joaden dy't ûnderdûkt wiene, yllegale wurkers en 'fertochte' persoanen.
Hy arrestearre sels de stasjonsjef fan IJmuiden yn 1943 neidat dy sein hie dat de spoarwegen meidwaan moatten hiene oan de april-maaiestakingen. De oare deis waard de stasjonssjef troch de Dútsers deasketten. By de spoarstaking yn 1944 drige de boargemaster dat alle spoarmeiwurkers oan de SS útlevere wurde soene at hja meidienen oan de staking. Van der Weide krige foar syn aktive pro-Dútske belied it Kriegsverdienstkreuz 2e klasse fan de besetter.
Doe't er nei de oarloch foar de rjochter stie, sei Van Der Weide dat er altyd in goed faderlanner west hie en dat er nea witten hat dat de deportearre joaden deadien wurde soene.
Universiteit fan Yale
De Yale Law School is de heechst wurdearre wetskoalle yn de Feriene Steaten.
Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa 2009 yn Falinsia op 23 augustus 2009. It wie de alfde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op de Sirkwy fan Falinsia hâlden. De race waard hâlden oer 57 omgongen, op it 5,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,8 kilometer.
Evil Angel
"Evil Angel" of "Evil Angels" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Hans Koppen
Redaksjelid fan it Histoarysk Tydskrift Fryslân fan útjouwerij Waanders.
Benei-dea-ûnderfining
In benei-dea-ûnderfining, ôfkoarten ta BDU (Ingelsk: near-death experience), is in ûnderfining hawwe fan in situaasje dy't tige ticht by de dea komt, dat yn gefal fan in libbensbedrige situaasje. By dy ûnderfining makket it bewustwêzen in feroaring troch.
Underfinings en beskriuwings
thumb|250px|Ljocht oan de ein fan de tunnel Minsken dy't in BDU meimeitsje, meitsje meastentiids itselde troch al kinne de details ferskille, sa binne der bygelyks guons dy't wat prachtichs meimeitsje, mar likegoed binne der guons dy't in negative ûnderfining hawwe.
Eleminten fan in benei dea-ûnderfining kinne ûnder mear wêze:
Benei dea-ûnderfinings wurde soms melden nei in ûngemak, reanimaasje nei in hertstilstân of fan in oare libbensbedrige situaasje. Benei dea-ûnderfings kamen yn 'e kunde troch it wurk fan Raymond Moody, dy't yn de jierren sechtich ûnder in kolleezje fan George Ritchie oer syn BDU hearde en it ferskynsel bestudearre. Yn 1975 kaam syn boek "Life after life" út oer dit ûnderwerp. Sûnt "Life after life" is der in grut ferskaat fan artikels en boeken publisearre oer BDU en dy't in goed byld jouwe fan it ferskynsel al rinne de mieningen oer de oarsaak en betsjutting útien.
Perzen (toanielstik)
Perzen, yn it oarspronklike Aldgryksk: Πέρσαι, Persai (ek wol latinisearre ta Persae), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Aiskylos of Aeschylus (±525-±455 f.Kr.). It is in trageedzje dy't ferhellet hoe't de Perzyske kening Kserkses I de lulkens fan 'e goaden oer him ôfropt troch syn heechmoedige ynfaazje fan 'e Grykske stêdsteaten, yn 481-479 f.Kr., en dy't him benammen konsintrearret op 'e nederlaach fan Kserkses syn seemacht yn 'e Slach by Salamis (480 f.Kr.) tsjin 'e Ateenske float. Aiskylos wie in feteraan fan 'e Perzyske Oarloggen en hie meifochten yn sawol de Slach by Maraton (490 f.Kr.) as de Slach by Salamis, en mooglik ek yn 'e Slach by Platéa (479 f.Kr.), dat hy hie syn ynformaasje út 'e earste hân (wat ek de reden is dat Perzen nòch wol as histoaryske boarne brûkt wurdt).
It wie doedestiden trouwens tige ûngewoan om in toanielstik te basearjen op resinte histoaryske foarfallen, en Perzen is datoangeande de iennichste oerlevere klassike trageedzje wêrby't dat it gefal is. It stik datearret fan 472 f.Kr., doe't it (yn 'e mande mei de beide oare dielen fan 'e trilogy dêr't it ta hearde) opfierd waard as ûnderdiel fan 'e jierlikse toanielwedstryd op it Feest fan Dionysus. Dêrby tsjinne de Ateenske steatsman en legeroanfierder Perikles as choregos (in soarte fan sponsor). Perzen wûn dat jiers de earste priis. De Fryske oersetting fan Klaas Bruinsma ferskynde yn 1993.
Trilogy
Oarspronklik foarme Perzen it middelste diel fan in toanieltrilogy, mar de beide oare dielen binne net oerlevere, al witte wy de titels wol, dy't beide ferwize nei figueren út 'e Grykske mytology. It foarste part hiet fan Finéus en gie nei alle gedachten oer de rêding fan kening Finéus, troch Jason en de Argonauten, fan 'e tramtearring dy't de ysbaarlike harpijen him op befel fan 'e oppergod Seus ûndergean lieten. It trêde diel hiet fan Glaukus fan Potniai (of koartwei Glaukus) en gie itsij oer de mytyske Korintyske kening Glaukus dy't opfretten waard troch syn hynders om't er de goadinne Afrodite misjegene hie, itsij oer de Boeoatyske boer Glaukus dy't in magysk krûd opiet dat him transformearre ta in seegodheid mei de jefte fan foarsizzing. Mei it each op 'e ûnderwerpen fan Finéus en Perzen liket de earste mooglikheid mear foar de hân te lizzen, mei't dan it tema fan godlike ferjilding de trije dielen fan 'e trilogy mei-inoar ferbine soe.
Ynhâld
Perzen spilet yn Sûsan, ien fan 'e haadstêden fan it Perzyske Ryk, dêr't de keninginne-mem, Atossa, ûngeduerich op nijs wachtet oer de oarloch fan har soan, kening Kserkses I, tsjin 'e Grykske stêdsteaten. Ut ûngerêstens fertelt Atossa wat wol "it earste ferslach fan in dream yn 'e skiednis fan it Jeropeesk toaniel" neamd is — in ûngewoan begjin foar in Aldgrykske trageedzje. Dan arrivearret der in deawurge boadskipper, dy't in detaillearre en libbene beskriuwing fan 'e Slach by Salamis en syn bluodderige gefolgen jout. Hy neamt de nammen fan 'e Perzyske legeroersten dy't sneuvele binne, mar fertelt dat Kserkses sels oan 'e dea ûntkomd is en ûnderweis werom nei Sûsan is. It hichtepunt fan 'e boadskipper syn monolooch (en de meast ferneamde passaazje fan it toanielstik) is de werjefte fan 'e striidgjalp fan 'e Griken: "Foarút, soannen fan Grikelân! Befrij / Jim heitelân, jim bern en froulju, / It thús fan jim foarfaars en de timpels fan jim goaden! / Rêd alles, oars is alles ferlern!" (r. 401-405).
By it grêf fan har ferstoarne man Darius freget Atossa it koar om syn geast op te roppen. As hy fan 'e Perzyske nederlaach heart, feroardielet Darius de heechmoed dy't syn soan derta brocht hat om Grikelân binnen te fallen. Fral it yn syn eagen godslasterlike beslút fan Kserkses om in brêge oan te lizzen oer de Hellespont (of de Dardanellen, de see-ingte tusken Lyts-Aazje en Jeropa), om sa it Perzyske leger flugger oerstekke te litten nei Jeropa, hat er gjin goed wurd foar oer. Foar't er him wer ôfjout, foarseit de geast fan Darius noch in folgjende Perzyske nederlaach (in ferwizing nei de Slach by Platéa, in jier letter). Dan arrivearret einlings Kserkses, klaaid yn teskuorde kladen en alhiel ferbûke troch syn tepletterjend ferlies yn 'e striid. De trageedzje einiget mei in klaachsang fan Kserkses oer de ûnbidigens fan 'e Perzyske nederlaach.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Persai ferskynde yn 1993, ûnder de titel Perzen, fan 'e hân fan klassyk oersetter Klaas Bruinsma, dy't letter ek ferantwurdlik wie foar de Fryske fertaling fan Homêros syn Ilias en Odyssee. Bruinsma brocht it toanielstik yn in boekje fan 21 siden yn eigen behear út. It is op te freegjen by Tresoar ûnder oanfraachnû. BUMA D 1287.
Dave Grohl
David Eric (Dave) Grohl (Warren, Ohio, 14 jannewaris 1969) is in Amerikaansk sjonger, gitarist en drummer. Hy waard bekend as drummer fan Nirvana en sjonger en gitarist fan de Foo Fighters.
It iere begjin
thumb|left|200px|Dave Grohl yn 1989 Dave Grohl begûn as 12 jierrige mei gitaarspyljen. Yn syn tiid op de midelbere skoalle, spile Grohl al yn ferskate bandsjes. As by ien fan dy bands, Freak Baby, de bassist der út set waard en de oerbleaune bandleden fan plak wikselje, stapt Dave oer fan gitaar nei drums. En de bandnamme wurd feroare yn Mission Impossible. As Grohl 17 is wurdt er drummer fan de band Scream. Mei dy band nimt er twa studio-albums op. Neidat dy band noch foar it al opnommen album Fumble útbrocht wurd, der mei ophâld, wurd Grohl frege om drummer te wurden by de Grungeband Nirvana. It Scream album Fumble wurd úteinlik pas yn 1993 útbrocht.
Nirvana
Grohl wurdt yn 1990 de drummer fan Nirvana dy't it jier dêrfoar syn debútalbum útbrocht hat. Mei Nirvana begjint er yn de maitiid fan 1991 oan de opnamen fan it album Nevermind. It album Nevermind kaam yn de hjerst fan datselde jier út. It album soarge foar bekendheid by it grutte publyk en de single Smells Like Teen Spirit waard de earste grutte wrâldwide hit fan Nirvana. Yn dyselde tiid wie Dave Grohl dwaande mei it opnimmen fan syn earste solo-album. Dat er yn 1992 útbrocht ûnder de skûlnamme Late!.
Begjin 1993 nimt er mei Nirvana it tredde album In Utero op, dy't yn de hjerst fan dat jier útbrocht wurdt. Mar dêrnei giet it mis mei sjonger Cobain. Yn maart by de wrâldtoernee foar In Utero rekket Cobain út 'e tiid troch in kombinaasje fan alkohol en medisinen tsjin sliepleazens. In dei letter komt er wer by, it toernee wurdt ôfsein en Cobain fleant werom nei Amerika. Begjin april wurdt Cobain troch syn famylje as fermist opjûn, en nei in pear dagen wurdt er dea yn syn hûs yn Seattle fûn, dêr't er himsels te koart dien hat. It hommelse ein fan Nirvana wie foar Grohl in grutte klap. Om it better ferwurkje te kinnen, rjochte er him op in nij projekt: Foo Fighters.
Foo Fighters
thumb|right|180px|Grohl yn 2015 op syn sels ûntwurpen stoel nei't er syn skonk brútsen hie Yn 1994 wurke Grohl selsstannich oan in demo, wêrby't er alle basis-, gitaar-en drumpartijen foar syn rekken naam. Yn 1995 waard it album frijwol ûnferoare útbrocht ûnder de namme Foo Fighters. Hy woe sels net dat syn namme op de demo kaam. Yn de moannen dêrnei foarme er Foo Fighters: fan in projekt ta in echte band. It twadde album, The Colour and the Shape, ferskynde yn 1997 en befette singles as Everlong, My Hero en Monkey Wrench. Yn datselde jier ferlieten de gitarist en de drummer de band, en krige de band mei it tafoegjen fan drummer Taylor Hawkins en gitarist Chris Shiflett in lange besetting.
Yn 2015 bruts Dave Grohl syn skonk by in optreden yn Goateboarch, mar hie bleau gewoan troch sjongen en makke it nûmer sa goed as noch mooglik ôf. It like ynearsten der op dat de rest fan it toernee ôfblaast wurde moast, mar de skea bleau beheind ta in oantal shows, en foar it restearjende part fan it toernee ûntwurp Grohl in stoel sadat er it toernee sittend ôfmeitsje koe. Letter liende Grohl de stoel út oan Axl Rose fan Guns N' Roses en Darin Wall fan Greyhawk nei't hja blessearre rekke wiene oan harren skonken.
Yn 2019 waard it tsiende album fan de Foo Fighters oankundige, mar it album dat yn 2020 ferskine soe waard in jier útsteld fanwegen de koroanapandemy. It album waard úteinlik op 5 febrewaris 2021 útbrocht, dochs koe Grohl spitigernôch doe noch net op toernee. Underwilens wurke Grohl en syn bandmaten oan in horror-komeedzje Film Studio 666 en in metal album ûnder de namme Dream Widow. dy't yn 2022 útbrocht waard.
Yn maart 2022, wylst de band yn Kolombia foar in toernee wie, die drummer Taylor Hawkins himsels te koart, krekt foar in optreden yn Bogota. De rest fan it toernee waard ôfsein. Yn plak dêrfan kamen der yn septimber twa optredens ta neitins oan de drummer, de earste yn Londen en de twadde yn Los Angeles. Begjin oktober kûndige Grohl oan it efkes wat rêstiger oan te dwaan om it ferlies fan Hawkins te ferwurkjen.
Oar wurk
thumb|right|180px|Grohl yn 2005 op efter it drumstel foar Them Crooked Vultures Njonken Foo Fighters hat Dave Grohl sûnt Nirvana oan in tal oare projekten en bands meiwurke. Sa wurke er yn 2001 mei oan it album Tenacious D fan de band mei deselde namme fan komyk Jack Black. Yn 2002 wie er de drummer fan Queens of the Stone Age en kaam er yn 2001 mei de metalband Probot. De band hat oant 2004 bestien en hat ien studio-album útbrocht. Fierder hat er ûnder oare meispile op nûmers fan Nine Inch Nails, Lemmy Kilmister, Slash en The Prodigy.
Priveelibben
Dave Grohl waard berne yn Warren, Ohio, de Feriene Steaten, as de twadde yn in gesin fan twa. Syn mem wie dosint en syn heit wurke as sjoernalist. Doe't Dave 7-jier âld wie giene syn âlden byïnoar wei. Grohl groeide benammen by syn mem op. Yn 1994 boaske Grohl mei fotografe Jennifer Leigh Youngblood, mar it pear gie yn 1997 byïnoar wei. Yn 2003 boaske Grohl mei Jordyn Blum. Mei har hat Dave Grohl trije bêrn.
Diskografy
thumb|right|180px|Dave Grohl yn 2014
Coen Peppelenbos
Coen Peppelenbos (Raalte, 4 oktober 1964) is een Nederlânsk dichter en skriuwer.
Biografy
Peppelenbos waard grutbrocht yn Raalte, dêr't er it Florens Radewijns College trochroan. Dêrnei studearre er Nederlânske taal- en letterkunde yn Grins. Syn doktoraalskripsje gie oer de dichter A. Marja, waans gedichten Peppelenbos yn oktober 2008 in karlêzing fan gearstalde.
Fan 1988 ôf wurket er yn it ûnderwiis. Sûnt 1991 is er dosint oan de NHL Hegeskoalle. HY is mei-auteur fan trije ferskillende literatuermetoades foar it middelber en heger ûnderwiis. Sûnt 1995 is Peppelenbos literatuerresinsint foar de Ljouwerter Krante. Maart 2007 wie syn dichtersdebút mei de bondel Sing Sing. De bondel krige goede kritiken fanwegen de heldere taal en de ienfâldigens fan de gedichten. Juny 2008 publisearre er Victorie, in roman dêr't syn bertedoarp Raalte goed yn werom te kennen is.
Peppelenbos wie oant maart 2009 haadredakteur fan it literêr tydskrift Tzum, dat er yn 1998 ek oprjochte hie. Mei Doeke Sijens skreau er de romans Tavenier (2003) en Harde actie (2005). Fan 2003 oant 2006 wie er gearstaller fan poëtyske kuiertochten troch Amsterdam, De Haach, Grins, Rotterdam en Utert. Teffens treedt er geregeldwei op by literêre festivals.
Grutte Priis Formule 1 fan Meksiko 2017
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Meksiko 2017 yn Meksiko-Stêd op 29 oktober. It wie de achtjinde race fan 20 races fan de Formule 1 yn 2017. Hy waard op it Sirkwy Hermanos Rodríguez hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer.
Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2009 yn Stavelot op 30 augustus 2009. It wie de tolfde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op it Sirkwy fan Spa-Francorchamps hâlden. De race waard hâlden oer 44 omgongen, op it 7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308 kilometer.
Félix Nadar
Félix Nadar wie it pseudonym fan Gaspard-Félix Tournachon (Parys, 6 april 1820 - 21 maart 1910), in Frânsk fotograaf, karikaturist, sjoernalist, romanskriuwer en ballonfarder. Guon fan syn foto's binne tekene mei "P. Nadar" foar "Photographie Nadar".
Libben en wurk
Nadar wie yn 1848 noch in karikaturist foar de krante Le Charivari. Yn 1849 makke er de koartswillige blêden Revue comique en Petit journal pour rire. Hy naam syn earste foto's yn 1853 en yn 1858 waard er de earste dy't mei loftfotos oankaam. Hy wie ek pionier wat it gebrûk fan keunstljocht yn de fotografy oanbelanget paste dat ta yn de katakomben fan Parys.
By syn besite oan Brussel mei de Géant, op 26 septimber 1864, rjochtet Nadar ferpleatsbere barriêres op om de minskekloft op feilige ôfstân te hâlden. Oant no ta hjitte ditsoarte fan stekken yn Belgje Nadar barriêres.
Yn april 1874 liende er syn fotostudio oan in groep skilders en makke sa de earste útstalling fan de ympresjonisten mooglik (ûnder oaren Claude Monet, Edgar Degas, Camille Pissarro, Paul Cézanne, dienen mei). Hy fotografearre Victor Hugo op syn deabêd yn 1885. Teffens hat er yn 1886 it earste foto-ynterview (mei de ferneamde skiekundige Michel Eugène Chevreul) op syn namme set; boppedat makke er eroatyske foto's.