cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harstastate
Harstastate is in state eastlik fan it doarp Hegebeintum yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De âldste bewizen fan it bestean fan de state stamme út 1511.
thumb|left|De Harstastate yn 1723 Oarspronklik wie de Harstastate folle grutter. De tsjintwurdige Harstastate krige syn foarm om 1840 hinne. De boppeferdjipping en de oanbou binne doe ôfbrutsen omdat it net mear brûkt waard foar permaninte bewenning. Teffens waard it hûs doe beplastere. De tún is yn 1832 feroare yn in lânskipstún troch de ferneamde túnarsjitekt L.P. Roodbaard.
Under oaren de geslachten Van Coehoorn, Van Nijsten en De Schepper hawwe op de state wenne. De hearebanken, roubuorden en grêfkelder fan de bewenners binne te finen yn de Tsjerke fan Hegebeintum.
Yn 2018 waard Harstastate troch de eigeners, de famylje Van Riemsdijk, skonken oan Feriening Hendrick de Keyser ta behâld fan de state yn de takomst.
Nei in restauraasje is de state sûnt 2022 regelmjittich iepen foar it publyk. Tagongskaarten binne by it besikerssintrum te krijen. It lofter diel fan de state kin hierd wurde as fakânsjehûs.
Hail of Bullets
Hail of Bullets wie in Nederlânske deathmetalband yn 2003 yn Rotterdam oprjochte troch gitarist Stephan Gebédi. De band brocht yn 2008 syn debútalbum ...of Frost and War út. Yn 2017 hold de band der mei op. De teksten fan de band gean benammen oer de dea, en de Twadde Wrâldkriich. Hail of Bullets hat trije studio-albums útbrocht.
Frysk op kompjûters
Fryske letters
Sa jout ek it skriuwen fan Frysk problemen. Der is gjin spesjaal Frysk kaaiboerd en lykas by oare talen binne der problemen mei it ynfieren fan diakrityske tekens. Der is gjin fêste oplossing foar it probleem.
Microsoft
thumb|325px|In Frysktalige desktop By Microsoft programma's is faak ien fan de folgjende oplossings mooglik:
Yn dat lêste gefal giet it meast om de neikommende koaden:
Linux
By Linux kin de wize fan fêstlizzen fan ynstellingen per distribúsje ferskille!
Earst moat de 'LANG'-omjouwingsfariabele fêstlein wurde op systeem- of brûkersnivo. Foar it Frysk is dat: fy_NL (standert yn glibc), fy_NL@euro of fy_NL.UTF-8 (taal_LAN[Tekenset UTF-8, mar ISO-8859-1 of ISO-8859-15 komt ek foar]). Meastentiids sil foar in Nederlânske taal- en lânynstelling keazen wurde mei deselde tekenset. In Fryske LANG kin altiten noch eksportearre wurde yn in (sub)shell by it opstarten fan in inkeld programma (Fryske oersettingen sille dan ek automatysk te sjen wêze). Foar it gebrûk fan UTF-8 yn de console, en it euroteken yn de console of X-server kinne ekstra ynstellingen nedich wêze.
De kaaiboerdyndieling moat apart ynsteld wurde foar de console en de grafyske skyl (X-server). By sawol in Amerikaansk as Nederlânsk kaaiboerd, kin keazen wurde út twa manieren om letters mei aksinten te typen:
Mac OS
Op in Mac kinne diakrityske tekens oanbrocht wurde mei in kaaikombinaasje foarôf. Der fan útgeande dat jo wurkje mei in Nederlânsk kaaiboerd en de taalynstellingen ek op Nederlânsk stean ha, brûke jo:
Op in mobile telefoan of tablet mei OS giet it oars. Troch it lûd dêr’t it diakrityske teken boppe moat langer yndrukt te hâlden ferskynt in rige tekens dêr’t jo út kieze kinne.
Fryske tekst
Net allinnich it skriuwen fan de letters is in probleem, ek by it skriuwen fan tekst is net faak rekken hâlden mei it Frysk. Sa wurdt der by tekstbewurkers meast gjin Fryske staveringshifker levere. Wannear't wurdlisten foar de staveringshifker te krijen binne, moatte dy hânmjittich tafoege of ynstallearre wurde.
Der binne fjouwer ferskillende systemen foar staveringshifking, dy't meast net frij keazen wurde kinne:
By it kontrolearjen fan teksten kinne ûnbekende wurden sels oan de listen tafoege wurde, troch mei de mûs op in knopke te klikken.
Frysktalige programma's
Betsjutting:
Frysk sûnder ynstallearjen
Websiden en dvd's biede de taal ûnôfhinklik fan it kompjûtersysteem oan. Faak wurde der op ’e eftergrûn automatysk wat lytse helpbestannen ferpleatst nei de kompjûter. Yn in protte gefallen is it gebrûk fan Frysk net wûnderlik, bygelyks mei de webstee fan Omrop Fryslân of in film-dvd. Guon gefallen binne lykwols it neamen wurdich.
Transistor
thumb| Transistors De transistor is de wichtichste aktive healgelieder binnen de elektroanika. Hy fersterket of skeakelt benammen elektroanyske sinjalen. De transistor is de fûnemintele boustien fan kompjûters en in soad oare elektroanyske apparaten. Soms wurde transistors brûkt as ôfsûnderlike komponinten, mar se komme meast foar as ûnderdiel fan yntegrearre skeakelingen.
Skiednis
thumb|In replika fan Bell Labs syn earste wurkjende transistor De natuerkundige Julius Edgar Lilienfeld hie yn 1923 de earste wurkjende transistor boud en yn 1925 in patint foar de earste transistor yn Kanada oanmelden, dat in apparaat beskreau dat oerienkomt mei in FET. Hy hie lykwols gjin ûndersyksartikels skreaun oer dy transistor. Yn 1934 hat de Dútske útfiner Oskar Heil in patint krigen foar in fergelykber apparaat.
Yn 1947 ûntdekten John Bardeen en Walter Brattain yn Bell Labs fan AT&T yn de Feriene Steaten dat wannear't elektryske kontakten oan in Germaniumkristal fêstmakke wurde, it fermogen oan de útgong grutter wie as dy oan de yngong. De lieder fan de groep "Fêste Stof Fysika" William Shockley ûnderkende it belang fan dy ûntdekking en binnen de folgjende maonnen waard in soad wurk fersetten om de kennis oer healgelieders út te wreidzjen en dêrom wurdt hy wol sjoen as de "heit fan de transistor". De term "transistor" waard betocht troch John R. Pierce.
Neffens de wittenskipshistoarikus Robert Arns hat Bell Labs juridyske dokumintaasje dy't oantoant dat William Shockley en Gerald Pearson wurkjende ferzjes fan apparaten basearre op Lilienfelds patinten boud hawwe, mar dat se dêroan nea referearre hawwe yn wittenskiplike en histoaryske publikaasjes.
Sûkereikeninginne
thumb|Femke Taekema, 2011 thumb|Ria Aartsma, 2010 thumb|Hilda Buursma, 2009 De Sûkereikeninginne is de ambassadrise fan Damwâld by de spesjale aktiviteiten yn en om it Kultuerhistoaryske sûkereimuseum oan de Trekwei yn Damwâld. Yn en om Dokkum en Damwâld waard eartiids in soad sûkerei ferboud. De woartel waard brûkt om in soarte kofje fan te meitsjen, yn de tiid dat oare kofje te djoer wie.
Transistor
Skiednis
De earste MOS-transistor waard boud troch Kahng en Atalla yn it Bell Laboratoarium.
Sûkereikeninginne
Yn 2009 hat de aktiviteitekommisje fan De Sûkerei de persoanlikheid 'De Sûkereikeninginne' yn it libben roppen. Froulju fan 18 jier ôf en wenjend yn Dantumadiel, Dongeradiel, Kollumerlân, Ferwerderadiel kinne har middels in ynskriuwformulier opjaan foar dizze ferkiezing. Se wurde allegear útnûge foar in petear, dêr't se harren ynskriuwing yn taljochtsje kinne. Ek wurde harren fragen steld dy't fan belang binne en wurdt dúdlik makke wêr't se oan foldwaan moatte. Hja moatte se it hiele seizoen beskikber wêze as der aktiviteiten of bysûndere dagen binne, en sil se by tiden de parse te wurd stean. Fansels stiet der in beleanning foaroer.
De ferkiezing wurdt hâlden de twadde sneon yn maaie. Fanâlds wie dit de tiid dat arbeiders fan boer of oar wurk feroaren. De nije sûkereikeninginne wurdt dy sneon by museum De Sûkerei op in spesjale wize wolkom hjitten en yntrodusearret se har as gastfrou by de besikers. De skiedende keninginne wurdt bedankt foar har ynset, en beide keninginnen wurde efkes yn de blommen setten.
Sûkereikeninginnen wienen oant no ta:.
Transistor
Skiednis
De namme transistor is neffens in technysk memorandum fan Bell Labs út 1948 in gearlûking fan de Ingelske wurden "transfer", of "transconductance", (oerdracht) en "varistor" (fariabele wjerstân, variable resistor), betocht troch John R. Pierce in kollega fan Bardeen dy't sciencefictionboeken skreau (Bardeen ± 1965, priv. comm.)
SC It Hearrenfean (frouljusfuotbal)
Sportklup It Hearrenfean (SK It Hearrenfean) is in profesjonele fuotbalklup fan It Hearrenfean dy't sûnt 2007 ek meidocht oan de Froulju Earedifyzje. It Hearrenfean is ien fan de seis klups dy't sûnt it begjin fan de Froulju Earedifyzje aktyf is yn dizze kompetysje. Yn april 2011 makke de direksje lykwols bekend dat Hearrenfean ophâlde sil mei it frouljusfuotbal. Op dat beslút kaam de direksje letter wer werom, nei't der troch de spylsters genôch jild binnen helle wie.
Satellytklup
Lykas de oare earedifyzje klups hat ek It Hearrenfean in satellytklup, foar It Hearrenfean is dit Oranje Nassau, út Grins. De measte spilers fan SK It Hearrenfean komme by dizze klup wei. Dizze froulju spylje neist by It Hearrenfean ek by harren eigen ploech, meastal yn de haadklasse.
Dat systeem is opset om foar te kommen dat de haadklasse hielendal leech streame soe.
Skiednis
thumb|left|200px|Prestaasjes fan SK It Hearrenfean. thumb|right|260px|Iepeningswedstriid SK It Hearrenfean - FC Twinte As earste trener fan de frouljusploech waard Harry Sinkgraven oansteld. De earste wedstriid dy't de frouljusploech spile wie ek de earste proffuotbalwedstriid foar froulju ea yn Nederlân. De wedstriid waard spile op woansdei 29 augustus 2007 tsjin FC Twinte yn de Grolsch Veste. It Hearrenfean wûn de wedstriid mei 2-3.
Nei dizze oerwinning folge der noch mear ien mear yn it seizoen 2007/2008. De froulju fan It Hearrenfean einigen it seizoen op it lêste (sechde) plak mei 11 punten út 20 wedstriden.
Yn it seizoen 2008/2009 waarden inkele spiler oernaam fan oare profklups. Op it stuit stiet de ploech sechde, wat ynhâld dat de ploech noch ien klup ûnder har hat.
It seizoen 2009/2010 begûn, nei it ôfheakjen fan Roda JC, wer mei seis ploegen. Hearrenfean einige wer op it sechde plak. Der waard fjouwer ris wûn, seis kear lyk spile en tsien kear ferlern. Yn 2009 waard Rick Mulder de trener fan de froulju, hy folgje dêrmei Harry Sinkgraven op.
Sylvia Smit waard wer topskoarder yn de kompetysje, dat seizoen dielde hja dat plak mei Chantal de Ridder fan AZ. Beide froulju skoarden alve kear.
Saakje Huisman
Saakje Huisman, berne as Saakje Venema (Goutum, 4 maart 1951 - Grou, 21 novimber 2001) wie in Frysk skriuwster.
SC It Hearrenfean (frouljusfuotbal)
Skiednis
Yn april 2011 makke de direksje fan Hearrenfean dat it ophâlde sil mei it frouljusfuotbal. De klup kaam ta dy konklúzje, omdat it finansjeel net mear helber wêze soe. De wankele finansjele basis fan it lanlike frouljusfuotbal wie ek in reden om der mei op te hâlden. Earder yn it seizoen hiene FC Utrecht en Willem II ek oanjûn om op hâlde te wollen mei de frouljusploech. It tal ploegen foar it seizoen 2011/2012 soe dan bestean út 5 ploegen en dat is ien te min.
Saakje Huisman
Libben
Saakje Huisman is hikke en tein op in pleats yn Goutum, lykas har twalingsuster de skriuwster Doete Venema. Nei de Mulo yn Ljouwert waard hja dêr learling-ferpleechster. Sy troude yn 1971 en krige twa bern. Doe't dy noch lyts wienen helle hja in ûnderwiisfoech Frysk. Hja joech kursussen Frysk oan de Afûk. Yn 1991 waard se museum-assistinte by it Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FMLD) yn Ljouwert. Yn 1997 waard, in wike nei't hja foar de tredde kear de Alvestêdetocht útriden hie, boarstkanker by har fêststeld. Oan de gefolgen dêrfan is sy yn novimber 2001 stoarn.
Wurk
Op har sechtjinde begûn Huisman Nederlânskstalige gedichten te skriuwen dy't hja lykwols letter ferbaarnd hat. Ek har Frysktalige publisearre sy lykwols hast net. Yn dy persoanlike ferzen, faak yn de hjerst skreau', utere sy itjinge dat har dwers siet. Inkele fan har Fryske gedichten binne yn it twatalige tydskrift Vogelaar ferskynd. Oaren ferskynden yn de De Lyrische Courant, de Skriuwerskalinder en (postúm) yn de sammelbondel Leave deade.
Har earste ferhaal, dêr't sy in earste priis yn in pleatslike priisfraach wûn, waard publisearre yn it literêre tydskrift Absint, dêr't letter ek oare ferhalen fan har yn opnaam waarden. Teffens ferskynden har ferhalen yn Frysk & Frij en, fan 1996 oant 1997, yn it Friesch Dagblad. Ek de sammelbondels mei ferhalen foar jongerein Skroei (1987), Broei (1991) en It Nachtboek (1992) brochten Huisman's ferhalen.
Huismans debút yn boekfoarm wie de ferhalebondel Sûnder hûd (1998), in kombinaasje fan âld en nij wurk, ferdield yn de stikken Libje - Op 'e râne - Fan it bestean, titels dy't ek as motto foar it hiele boek opfette wurde kinne. It earste ferhaal út de bondel, Bestean, is autobiografysk. Huisman fertelt hjiryn op in hast ôfstanlike, realistyske, mar ek koartswillige, oer it wjerfarren fan in frou mei boarstkanker. De oare ferhalen hannelje oer meast froulju dy't in bytsje oars as oars binne.
SC It Hearrenfean (frouljusfuotbal)
Skiednis
Yn it seizoen 2010/2011 einige de klup fjirde fan de acht klups, nei't Hearrenfean skoften op it earste plak stien hie. De bekerfinale waard wol helle, dêryn wie AZ de tsjinstanner. Hearrenfean koe AZ net ferslaan: AZ wie mei 2-0 te sterk.
Saakje Huisman
Wurk
Yn 2000 ferskynde Huismans iennige roman, Losse hannen. Twa froulju stienne dêryn sintraal: it puberfamke Tessa, dy't mei allerhanne problemen wrakselt, en in frou mei de namme Sjerda, dy't in fyn laachje hier oer har hiele lichem hat. It boek jout in soad omtinken foar de psychologyske ûntjouwing fan beide haadpersoanen en kritisi priisgen fral de libbene dialogen.
SC It Hearrenfean (frouljusfuotbal)
Hjoeddeistige seleksje
De assistint fan Rick Mulder is Marleen Wissink, dy't yn har eigen karriêre 141 wedstriden foar it Nederlânske frouljusfuotbalâlvetal spile hat.
Keninginne fan Bûtenpost
De Bûtenposter Keninginne docht de promoasje foar aktiviteiten yn en om Bûtenposter Feestwike. De ferkiezing giet fia ynternet. De kroaning wurt dien troch de foarige keninginne. De foarstinne fan Bûtenpost is de nije namme fan de eardere "Wâldkeninginne". De Keninginne iepenet de feestwike, rikt prizen út by it fierljeppen en sit bytiden yn de sjuery by it Konkoers Hippyk Bûtenpost. It kofjedrinken by de âlderein heart ek ta de taken.
Keninginne fan Bûtenpost wienen oant no ta:
Northampton
Northampton is in stêd en distrikt yn it Ingelske greefskip Northamptonshire, yn de East Midlands fan Ingelân. It plak leit oan de rivier de Nene, sa'n 108 km noardwestlik fan London en 80 km besúdeasten Birmingham. Dizze county town hie 194.458 ynwenners yn 2001 en 219.495 yn 2014. De oerflakte bedraacht 80,8 km². As distrikt waard Northampton yn 1901 oprjochte.
Fan de befolking is 13,6% âlder as 65 jier. De wurkleasheid is 3,1% fan de beropsbefolking (sifers folkstelling 2001).
Brief fan Petrus oan Filippus
It Brief fan Petrus oan Filippus is in algemien as apokryf beskôge tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It waard yn desimber 1945 fûn troch twa boeren by it Egyptyske Nag Hammady, dêr't it mei in stikmannich oare gnostyske geskriften, wêrûnder it folle bekendere Evangeelje fan Tomas, yn in krûk bedobbe lei.
It hjit in brief te wêzen fan 'e apostel Petrus oan 'e apostel Filippus, folge troch in gnostyske fertelling en dialooch oer de godlike dan wol minsklike natuer fan Jezus Kristus. Mar it is in pseudepigraaf ûnder de namme fan Petrus, mei't it nei alle gedachten datearret út 'e lette twadde of iere trêde iuw. It wie oarspronklik dúdlik yn it Gryksk steld, mar de oerlevere ferzje út 'e skûle fan Nag Hammady is in oersetting yn it Koptysk. Koartby is der in twadde kopy fan dizze tekst fûn yn 'e Codex Tchacos.
See fan Azov
De See fan Azov (Russysk: Azovskoje more; Oekraynsk: Ozivs'ke of Azovs'ke more; Krimtataarsk: Azaq deñizi) is in part fan de Swarte See, dat oan de súdkant fan it oare part fan dy see skieden wurdt troch de Strjitte fan Kertsj. Yn it westen leit Krim, de noardkust is ek Oekraynsk gebiet, en de eastlike igge is Ruslân.
De rivier de Don mûnet yn de see yn it noardeasten fia de tige ûndjippe Golf fan Taganrog. By de delta fan de Don leit de stêd Azov, dêr't de see nei neamd is. Yn it súdeasten mûnet de Koeban yn de See fan Azov.
Hylke de Boer
Hylke Folkert de Boer (Burgum, 7 july 1918 - Bûtenpost, 19 april 1984) wie in natoerbeskermer, bestjoerslid en sûnt 1950 direkteur fan gemeentewurken yn Achtkarspelen.
See fan Azov
Neist de fiskerij is it toerisme yn de kontrei fan ekonomysk belang. De see hat moaie, flakke sânstrannen.
Hylke de Boer
Fan 1946-1950 gemeente-arsjitekt fan Uithuizen en Uithuizermeeden Wie sûnt 1965 foarsitter fan It Fryske Gea en bestjoerslid fan de Feriening ta Behâld fan Natoermonuminten, fan it Bûn fan Fryske Fûgelwachten. Ek bestjoerslid fan it KFS, fierder noch bestjoerslid fan de Stichting Frysk Utjefte Fûns en lid fan de Fryske Rie dy't kontakten tusken de Fryslannen ûnderhâldt.
See fan Azov
De See fan Azov komt al op in Foenisyske wrâldkaart út de 7e iuw f.Kr. foar ûnder de namme "Meat". thumb|left|De iisbrekker Captan Demidov yn de See fan Azov thumb|left|De [[steur (fisk)|steur is kommersjeel wichtich yn de See fan Azov]]
Hylke de Boer
Yn juny 1974 waard him troch prins Bernard de Sulveren Anjer útrikt.
Neist artikels foar blêden as Vanellus en De Strikel ferskynden fan him ek Fûgelflecht (1963) en ''Fûgelfjild (1962).
List fan planetoïden 33601-33700
Dit is in list fan planetoïden 33601-33700.
Jackson (Mississippy)
Jackson is sawol de haadstêd as de grutste stêd fan 'e súdlike Amerikaanske steat Mississippy. Teffens is it mei Raymond ien fan 'e beide haadplakken fan it omlizzende Hinds County, al stekke guon bûtenwiken út oer de grinzen fan Madison County en Rankin County hinne. Neffens in offisjele skatting út 2012 hie Jackson doe goed 175.000 ynwenners, wat hast tsientûzen minder is as yn 2000, mar rom twatûzen mear as yn 2010. It is de iennichste stêd fan boppe as 100.000 ynwenners yn 'e steat Mississippy. Mei alle foarstêden en it heal ferstedske omlizzende plattelân derby komt Jackson as stêdekloft út op in befolking fan krapoan 577.000 minsken.
Skiednis
De krite dêr't Jackson no leit, hearde oarspronklik ta it wengebiet fan 'e Tsjoktou-Yndianen, ien fan 'e saneamde Fiif Beskaafde Stammen, dy't lykwols nei 1830 ûnder twang fan it Amerikaanske regear en driging mei geweld ynstimden mei harren deportaasje nei it Yndiaanske Territoarium (it tsjintwurdich Oklahoma). De krite om Jackson hinne waard yn 't earstoan Parkerville neamd, en kaam letter, doe't de Frânsk-Kanadeeske keapman Louis LeFleur him der nei wenjen set hie, bekend te stean as LeFleur's Bluff.
Yn 1821 besleat de folksfertsjintwurdiging fan 'e steat Mississippy, op in gearkomste yn 'e doetiidske haadstêd Natchez, dat der yn 'e midden fan 'e steat in nije haadstêd stifte wurde moast. Om't de persize geografyske midden yn in sompe lei, sochten de lânmjitters dy't derop útstjoerd wiene dêr yn 'e neite nei in gaadlike lokaasje. Harren kar foel op LeFleur's Bluff, dêr't noch datselde jiers in delsetting stifte waard dy't yn 1822 de status fan stêd krige ûnder de nije namme Jackson. De stêd waard ferneamd nei generaal Andrew Jackson, de (lettere) sânde presidint fan de Feriene Steaten, fanwegen dy syn oerwinning yn 'e Slach by New Orleans, op 'e Britten, yn 'e Oarloch fan 1812.
Jackson bleau lange tiid in lyts plakje, mei as iennichste funksje dy fan steatshaadstêd. Yn 1860, oan 'e foarjûn fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865), hie it noch mar krapoan 3.200 ynwenners. Nettsjinsteande dat ûntjoech it him ûnder de Boargeroarloch as in strategysk wichtich sintrum foar de produksje fan oarlochsreau foar de Súdliken. Yn 1863 waard it lykwols troch de Noardliken ferovere, en de rest fan 'e oarloch bleau it beset gebiet. Nei de oarloch wisten de blanken yn Mississippy de feroarings dy't fan hegerhân út Washington oplein wiene (lykas it stimrjocht fan 'e swarten) grutdiels wer werom te draaien. Yn 1890 naam it steatskongres in nije steatsgrûnwet oan dy't de earste yn in rige yn it Amerikaanske Suden blike soe te wêzen dy't de swarten (en earme blanken) op slûchslimme wize frijwol al harren boargerrjochten ûntfytmannen (û.m. troch in alfabetisearringstest te fereaskjen as der in stimfergunning oanfrege waard). Doe't it Amerikaansk Heechgerjochtshôf yn 'e tweintichste iuw it near lei op sokke easken om't se tsjin 'e Amerikaanske Grûnwet yngiene, betochten Mississippy en de oare Súdlike steaten fluch-fluch nije metoaden om 'e swarten ûnder de tomme te hâlden.
Yn 1966 skreau James Meredith him as earste swarte studint yn oan 'e Universiteit fan Mississippy, in barren dat oanlieding wie ta in rasse-opskuor dy't sa út 'e hân rûn dat it nasjonaal regear it leger stjoere moast om it de kop yn te drukken en yn Jackson foar de perioade fan in jier de steat fan belis ôfkundige waard. Yn 1967 fierde de rasistyske Ku Klux Klan twa bomoanslaggen út op 'e joadske Beth Israel-synagoge yn Jackson en op 'e wente fan 'e rabbyn Perry Nussbaum. De rasseskieding waard geandewei de jierren sechtich en de iere jierren santich ûnder druk fan Washington opheft. Yn 1997 waard Harvey Johnson jr. keazen as de earste swarte boargemaster fan Jackson.
De stêd berikte syn heechste ynwennertal, fan krapoan 203.000 minsken, yn 1980. Trochdat der almar mear (fral blanke) ynwenners nei de foarstêden ferfearen, begûn de befolking fan Jackson dêrnei te krimpen, wylst er tagelyk prosintueel sjoen almar mear út swarten bestie, om't dy yn 'e binnenstêd wenjen bleaune. Yn 1990 hie de stêd 197.000 ynwenners, yn 2000 184.000, en yn 2010 174.000. Dêrmei liket it djiptepunt lykwols berikt, want neffens in offisjele skatting út 2012 hie Jackson doe wer 175.000 ynwenners.
Jackson hjoed de dei
De ekonomy fan Jackson stipet tsjintwurdich benammen op 'e yndustry en de hannel. De yndustry omfettet fral de produksje fan elektrysk gebrûksguod, masinery en metaalprodukten en it ynblikjen fan itenswaren. Hannel wurdt benammen dreaun yn 'e lânbouprodukten út 'e omlizzende krite, lykas fleisfee, plomfee, sojabeane en katoen. Op it mêd fan berikberheid wurdt Jackson betsjinne troch de Ynternasjonale Lofthaven Jackson-Evers, dat beëasten de eigentlike stêd leit, yn 'e stêd Pearl, yn Rankin County.
Jackson is fierders ferneamd om syn muzykyndustry, dy't sjenres as gospel, blues en R&B omfiemet. It bekende platelabel Malaco Records is yn 'e stêd fêstige. Ek wurdt der ien kear yn it jier de Amerikaanske Ynternasjonale Balletwedstryd holden, mei dielnimmers fan oer de hiele wrâld. Jackson hat in tolvetal ynstellings foar heger ûnderwiis, wêrfan't de âldste it Mississippy Kolleezje is, dat datearret út 1826. Folle grutter is lykwols de Steatsuniversiteit fan Jackson (JSU), dy't oprjochte waard yn 1877. De Universiteit fan Mississippy hat yn Jackson in regionale kampus mei opliedings yn 'e sûnenssoarch.
Wat toerisme en ferdivedaasje oangiet, hat Jackson ferskate museä, wêrûnder it Mississippi Museum of Art, in keunstmuseum, en it Old Capitol Museum of Mississippi History, in histoarysk museum dat húsfêste is yn it âlde Steatskapitoal fan Mississippy. Fierders is der ek de Jackson Zoo, de pleatslike dieretún.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Jackson 10,9% âlder as 65 jier en 28,5% jonger as 18 jier. Fierders bestie 34,4% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 23,5% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 79,4% swarten; 18,0% blanken; 1,6% Latino's; 0,4% Aziaten; 0,1% Yndianen; 0,5% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Jackson hat in fochtich subtropysk klimaat, mei hjitte fochtige simmers en mylde winters. Yn july en augustus, de waarmste moannen, is de trochsneed temperatuer oerdeis 33,1 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 13,4 °C. Rekôrtemperatueren wiene 42 °C op 30 augustus 2000 en –21 °C op 27 jannewaris 1940. Jackson kriget jiers trochinoar 1.375,2 mm delslach. Snie is seldsum, en às it falt, teit it ornaris deselde deis wer fuort. Jackson leit yn in gebiet dêr't frij geregeldwei tornado's foarkomme; op 3 maart 1966 ferwuostge sa'n wynhoas it Candlestick-winkelsintrum yn it suden fan Jackson, wêrby't 19 minsken de dea fûnen.
Likeblom
In Likeblom  (Lykster Tûkje) is in tûkje mei blommen fan kleure papier. Likeblommen waarden troch froulju makke yn De Like en troch reedriders as priis mei nei hûs ta nommen. In soad lân om De Like ( ek de namme fan in rivierke tusken Drinte en Grinslân) stie eartiids winterdeis ûnder wetter. De mar fan De Like waard dan folle grutter, de tsjerke fan Midwâlde en kastiel Nienoard stienen op in sânrêch en bleaunen sadwaande drûch stean. By froast wie it in sport om op redens nei de stêd Grins te riden. Op de weromreis waard dan in Likeblom meinommen yn it knoopsgat. Grinslanners rieden fan de stêd nei De Like om mei in "Laiksterstroek" werom te kommen.
It soe begûn wêze mei in tûkje hulst mei beien. Letter soe dat ferfongen wêze troch ien dy't makke wie fan krêppapier, sitspapier, bûgde wylgeteannen en wyt hânjern. Oan twa mei read en grien papier omwuolle tûkjes waarden njoggen blommen fan sitspapier fêstmakke. It moast op in spesjale manier knipt en krolle wurde. Yn elts gefal moasten der trije blommen fan goud- of sulverpapier oan sitte.
It wie ek de namme fan de pleatslike autobusûndernimming. Eartiids waarden ek de rânen fan wollen tekkens en sûkersekjes der mei fersierd. Ek it winkelsintrum is hjirnei neamd. Op de medalje foar fertsjinsten en bûtengewoane prestaasjes foar De Like stiet in likeblom ôfbylde.
Noardske kombinaasje op de Olympyske Winterspullen 2002
De Noardske Kombinaasje op de XIXe Olympyske Spullen waarden fan 9 oant en mei 22 febrewaris 2002 hâlden yn Park City, yn 'e Feriene Steaten. It Noardske kombinaasje hie plak yn op 'e Utah Olympic Park Jumps en yn Soldier Hollow
Goch
Goch is in stêd en gemeente yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De gemeente heart by de Kreis Kleef. Op 31 desimber 2020 hie de gemeente in befolking fan 34.531 minsken op in oerflak fan 115,38 km².
Noardske kombinaasje op de Olympyske Winterspullen 2002
Medaljespegel
De top-3 fan lannen dy't by de noardske kombinaasje medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2002.
Goch
Skiednis
Goch waard foar it earst skriftlik yn in dokumint út 1261 neamd. It krekte jier wêryn't de stêd stedsrjochten krige is net mear bekend. Alles wiist der lykwols op dat soks barde ûnder it bewâld fan Otto II fan Gelre (1215-1271). De earste stedsmuorren waarden yn 1350 foltôge.
Goch hearde yn 't earstoan ta it greefskip Gelre (letter it hartochdom Gelre). Yn 1473 gie it plak oer op it hartochdom Kleef.
thumb|left|Belis fan Goch (1625) Yn 1614 waard Goch troch it Ferdrach fan Xanten diel fan Brandenburch/Prusen. De twa iuwen dêrnei feroaren de hearskers yn Goch regelmjittich. Yn 1615 waard de stêd ferovere troch de Nederlannen. Fan 1622 oant 1625 wiene de Spanjaarden de baas. Yn 1525 folge de ynname fan Goch troch it Steatske leger ûnder lieding fan Lambert Charles, de befelhawwer fan Nijmegen. Frânsen besetten de stêd fan 1757 oant 1763 en ek tusken 1795 oant 1813 hearde Goch wer by Frankryk. Tusken 1813 en 1815 wie it wer ûnderdiel fan de Feriene Nederlannen en fan 1815 oant 1947 wie de stêd wer Prusysk. thumb|left|Stedhûs fan Goch (1744) Yn 1741 kamen der migranten út de Palts, dy't oer Nederlân nei Amearika reizgje woene. Hja krigen lykwols gjin permisje om troch Nederlân te reizgjen en bleaune oan de Dútske kant fan de grins hingjen. De gemeente wiisde har in stik grûn ta op de Gocher Heide en dat waard letter it doarp Pfalzdorf. Om 't de migranten protestantsk wiene en yn in fierder roomske omjouwing kamen, wisten de ynwenners fan Pfalzdorf noch lang harren oarspronklike dialekt fêst te hâlden.
Yn 1847 waard de earste Gocher flaaksmerk hâlden. Sokke flaaksmerken wiene oan it begjin fan de 19e iuw gewoan oan de Niederrhein. Flaaks is in kultivearre gewaaks dat yn dy tiid ferboud waard foar de fezels. De merk fynt no altiten twaris yn it jier plak.
De oanlis fan it spoar Keulen–Kleef en it spoar Boxtel–Wesel mei Goch op de krusing levere de stêd wat yndustry en ekonomyske bloei op. It belangrykste fabryk wie it Nederlânske Margarinebedriuw Jurgens & Prinzen GmbH. Yn 1928 wurken dêr sa'n trijetûzen minsken.
De befolking fan 'e stêd groeide fan likernôch 4.000 yn 1850 nei 13.600 yn 1933.
Yn 1905 waard it stedsbegraafplak oprjochte as protestantsk begraafplak en yn 1912 waard dêr njonken in roomsk begraafplak stifte. Sûnt in gemeentlik beslút fan 14 juny 1973 wurde begraffenissen net mear neffens godstsjinst holden.
Twadde Wrâldkriich
thumb|left|Goch yn febrewaris 1945 nei de ynname fan de stêd troch de Britten Yn de Kristallnacht fan 9 op 10 novimber 1938 waard de synagoge yn de Herzogenstraße yn Goch troch de SA en de SS fernield en ôfbaarnd.
Yn de nacht fan 7 op 8 febrewaris 1945 en in pear dagen letter, op 12 febrewaris 1945, waard de stêd bombardearre. By de Slach om it Reichswald fan 7 oant 22 febrewaris 1945 krige ek Goch syn diel oan fjochterijen en artillerybombardeminten. Hast 80% fan de gebouwen waard yn dat lytse skoftsje tiid fernield. It alliearde opperbefel tocht dat der in rûnte fan bunkers om de stêd lein wie. Dat kin ynfloed hân ha op it beslút om swiere bombardeminten op de stêd út te fieren. It doel fan it folgjende grûnoffensyf wie om by Wesel de Ryn oer te stekken om sa it Ruhrgebiet yn te kommen.
Neioarlochske tiid
thumb|260px|Marije Magdalenatsjerke Yn de nacht fan 24 maaie 1993 stoartte de 67 meter hege toer fan de Marije Magdalenatsjerke yn, mooglik noch in gefolch fan de bombardeminten yn 1945. De weropbou fan de toer duorre 10 jier.
Op 18 maaie 2005 ferklearre de biskop Reinhard Lettmann fan Münster de stêd ta beafeartsplak. Sûnt de hillichferklearring fan pater Arnold Janssen yn 2003 bringe jimmeroan mear pylgers in besite oan de Maria Magdalenatsjerke, de dooptsjerke fan Janssen en syn bertehûs.
Op 8 septimber 2011 wie Kessel om 21.02 oere it episintrum fan in ierdskodding fan 4,5 op de skaal fan Richter. Kessel leit noardwestlik fan Goch. De ierdskodding fan Goch hie syn hyposintrum op in djipte fan 4,1 kilometer. De ierdskodding waard sa'n 200 kilometer fan it episintrum field, mar der waard gjin skea fêststeld en der foelen gjin slachtoffers.
Jongemastate
Jongemastate wie in state dy't oan de noardkant fan Raerd, (Boarnsterhim) stien hat. Tsjintwurdich stiet allinne it poartegebou út 1603 noch oerein en ek de grêft is noch yntakt.
Fan Jongemastate is wis dat dêr al sûnt de 15e iuw bewenning west hat. Sa waard it slot yn 1461 bewenne troch Kempo Jongema. Letter hat Jongemastate iuwenlang yn eigendom west fan it bekende Fryske geslacht Van Eyzinga. Lêste bewenner fan it slot wie boargemaster Hobbe Baerdt van Slooten, soan fan Adrianus Henricus van Slooten, boargemaster fan de gemeente Raerderhim fan 1872 oant 1896, en jonkfrou Maria Clara van Sminia, dy't ek op de state wenne hawwe. Jongemastate is yn 1912 ôfbrutsen.
Park Jongemastate
It terrein, dat yn 'e folksmûle as Raerder Bosk oantsjutten wurdt, is tsjintwurdich eigendom fan It Fryske Gea, dy't ek it behear docht. Yn it parke steane in soad beammen en stinzeplanten lykas de holwoartel. Utsein yn de maitiid is it park frij tagonklik foar it publyk.
Passendale
thumb|left|175px|Lizzing fan de [[himrik yn de gemeente Zonnebeke]] Passendale is in doarp yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen en op it heden in dielgemeente fan Zonnebeke. It leit op de hichterêch Passendale-Esen, dy't trochrint rjochting Westrozebeke.
Passendale is sûnt de Earste Wrâldkriich in begryp: hûnderttûzenen soldaten sneuvelen der op it slachfjild. Itselde jildt foar it tichtby lizzende Yper. Op de himrik fan Passendale leit it begraafplak Tyne Cot Cemetery. Passendale hat ek noch in New British Cemetery, in Canadian Memorial en in New Zealand Forces Memorial.
Omdat it Britske leger (Frânsktalige) Belgyske stafkaarten brûkte, mei de âlde skriuwwizen fan de Flaamske toponimen, is it plak yn Ingelske oarlochsliteratuer bekend as Passchendaele.
Skiednis
Yn de Earste Wrâldkriich waard it doarp folslein ferneatige. De Slach om Passendale waard beskreaun as in hel fan modder en fjoer, ien fan de meast bluodrige fjildslaggen fan alle tiden, dy't duorre fan 4 oktober oant 6 novimber 1917. Op 28 septimber 1918 waard it doarp definityf op 'en nij op de Dútsers ferôvere troch it 4e Rezjimint Karabiniers en troch de Grenadiers. Twa strjitten binne neamd nei dy legerienheden.
Golf fan Taganrog
Taganrogbaai of Golf fan Taganrog is de noardeastike earm fan de See fan Azov. Dêr mûnet de rivier de Don yn de golf út. It kin fan desimber oant maart frieze yn dit gebiet.
Jazz (album fan Queen)
Jazz is it sânde studio-album fan Queen. It album waard opnommen fan july oant en mei 14 oktober 1978 yn studio's yn Switserlân en Frankryk en waard in moanne letter op 14 novimber 1978 útbrocht.
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1908
De Olympyske Simmerspullen 1908, ek wol de IVe Olympiade neamd waarden yn 1908 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De sjitsport waard hâlden yn it Uxendon Shooting School Club.
Wybren van Wieren
Wybren van Wieren (Marsum, 6 juny 1953) is in technysk tekener en keatser út Marsum. Ek syn bruorren Robert (1942), Klaas (1944) en Jos (*1946) wienen keatsers.
Wybren wûn twa tredde prizen op it NK foar skoaljonges (1963 en 1965) en ien tredde op de Jong Nederlânpartij yn 1975. Yn 1971 keatste hy foar it earst op de PC as foarynse. Mei keatsferiening "Foarút" út Marsum waard hy Nederlânsk kampioen. Nei dy tiid hat er keatst mei Sjouke de Boer, Peter Rinia, Tunno Schurer, Gerrit van der Heide en syn bruorren. Letter waard er efterynse en syn opslach stie doe bekend as de "Swyp fan Wyp". Dêrnei hat er in soad prizen wûn: 140 earste, 134 twadde en 100 tredde prizen.
Op 16 septimber 1990 naam Van Wieren ôfskie. Mei Sake Saakstra en Johannes Brandsma is hy op 14 septimber huldige foar syn keatsfertsjinsten op it Sjûkelân yn Frjentsjer. Yn it ivich keatsklassemint stiet hy yn 2007 mei 788 punten op in tredde plak. Waard 42 kear kening.
Hy is letter foarsitter fan keatsferiening Foarút wurden.
Omgong fan Frankryk 1997
De 83ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 5 oant en mei 27 july 1997.
Startplak
De start wie yn Rouen de haadstêd fan Normandje en is de haadsted fan it Frânske departemint Seine-Maritime. It wie de twadde kear dat de Normandyske stêd it startplak wie fan de Omgong, de earste kear dat de omgong yn Rouen fan start gie wie yn 1961.
Nizjni Novgorod (oblast)
Nizjni Novgorod (Russysk: Нижегородская область, Nizjegorodskaja oblast) is in oblast (bestjoerlike ienheid) yn it Europeeske diel fan de Russyske Federaasje. De oblast waard op 14 jannewaris 1929 oprjochte en omfieme oant 1934 ek it tsjintwurdige oblast Kirov.
Geografy
De oblast grinzget yn it noarden oan de oblasten Kostroma en Kirov, dan mei de klok mei oan de autonome republiken Mary El, Tsjûvasje en Mordoovje en oan de oblasten Rjazan, Vladimir en Ivanovo. Mei goed 75.000 km² is de oblast likernôch like grut as Eastenryk.
Haadstêd fan de oblast is de stêd mei deselde namme, Nizjni Novgorod, ien fan de grutste stêden fan Ruslân. Oare grutte plakken binne Dzerzjinsk, Sarov (eartiids Arzamas-16), Kstovo en Pavlovo. De oblast hat 28 stêden en mear as 4500 doarpen.
De oblast Nizjni Novgorod hat in goede ynfrastruktuer. Oer it gebiet rint it spoar nei Moskou, de Wolgarepubliken, de Kaukasus, Sibearje, it Russyske Fiere Easten en de Sintraal-Aziatyske lannen. It trans-Sibearyske spoar is dêrfan de belangrykste. Troch de oblast streame de rivieren de Wolga en de Oka, dy't ek wichtige ferkearsferbinings foarmje.
Skiednis
thumb|left|250px|It kremlyn fan de haadstêd Nizjni Novgorod It foarstendom Nizjni Novgorod ûnstie neffens de Russyske tradysje yn 1221, doe't Joeri II fan Vladimir de stêd Nizjni Novgorod stifte. Yn 1350 waard de stêd de haadstêd fan it gebiet, dy't yn de 14e iuw it kulturele sintrum fan Ruslân waard en dêr't eigen munten slein waarden. Nizjni Novgorod waard oant de 14e iuw sân kear ferneatige troch de Mongoalen, ek al krige de stêd in stiennen kremlyn en in slotgrêft, mar jimmeroan waard de stêd wer opboud troch de bewenners.
Yn 1393 waard it foarstendom by Moskou foege. It waard doe in militêr bolwurk tsjin it eastlike kanaat Kazan. Nei't dat ryk oermastere waard en Ruslân yn de twadde helte fan de 16e iuw nei Sibearje útwreide, ferlear de stêd syn militêre betsjutting foar Moskou en waard mei tank oan de strategyske lokaasje de hannel belangryk.
It gûvernemint Nizjni Novgorod waard yn 1714 oprjochte mei Nizjni Novgorod as haadstêd. Dat bleau sa oant de revolúsje.
Yn de Sovjet-tiid krige it gebiet de folgjende nammen:
Mei yngong fan 16 maaie 1992 draacht de stêd en de oblast wer de âlde namme Nizjni Novgorod.
Yndieling
De oblast Nizjni Novgorod is ferdielen yn 48 rajons en fjouwer stedsdistrikten. De stedsdistrikten binne de fjouwer grutste stêden yn de oblast, de haadstêd Nizjni Novgorod, Dzerzjinsk en Arzamas en de sletten stêd (ZATO) Sarov. Meiïnoar hat de oblast 28 stêden en 55 plakken mei in stedsk karakter.
Harendermolen
thumb|Harendermolen Harendermolen (oarspronklike namme Harenermolen) is in delsetting yn de gemeente Haren yn Grinslân. It buorskip, oarspronklik sûnder d stavere as Harenermolen leit tusken it doarp Haren en Glimmen.
It gat is neamd nei de mole dy't dêr earder yn de sechtjinde iuw boud waard. De mole is yn 1922 ôfbrutsen en wer opboud yn Haren. De by de mole hearrende hûs 'Sarrieshut' is bewarre bleaun.
Harendermolen wie eartiids de einpunt fan de bus fan de GDS út de Grins wei. It einpunt lei by it begjin fan de Hege Hearrewei, dy hearrewei jout tagong ta it natoergebiet Appelbergen.
It Piterpaad rint troch Harendermolen.
1660
Ferstoarn
thumb|right|30px|''[[Kwissypedy|>]]
Flevoline
Skiednis
De bou fan de Flevoline sette yn 1980 útein. De spoarline waard yn twa fazen iepene:
Oarspronklik wie it de bedoeling om de Flevoline dwers troch de Oostvaardersplassen oan te lizzen. Nei protesten fan de natuerbeweging waard yn 1981 troch minister Zeevalking besletten om it trasee te ferlizzen.
Op 1 febrewaris 1996 waarden it stasjon Almeare Parkwyk en it evenemintestasjon Almeare Strân iepene. Dizze lêste sleat yn oktober 2012 wer yn ferbân mei de iepening fan Almeare Poarte. Mei yngong fan 12 desimber 2004 waard ek it stasjon Almeare Oostvaarders betsjinne. Dit stasjon lei al fan it begjin ôf yn de rûch bou klear.
Stasjons en gebouwen
Oan it spoar lizze hjoed-de-dei 8 stasjons: (kursyf: earder stasjon)
ISO 3166-1
Top level domain
De koades mei twa letters wurde ek brûkt as Top level domain, mei útsûndering fan de koade fan it Grut Brittanje, dêr't as top-level uk brûkt wurdt.
De koade us wurdt yn de Feriene Steaten al brûkt, mar allinnich as heechste nivo foar de yndieling nei steat. Meastentiids wurde dêr lykwols generike TLD's brûkt.
Keppeling om utens
ISO 3166
Nebraska
Skiednis
It gebiet dat tsjintwurdich de steat Nebraska foarmet, waard eartiids befolke troch Yndianestammen. Nebraska, dat "flak wetter" betsjut, wie de namme dy't de Yndianen oan de rivier jûnen dy't no de Platte hiet. (zie onder).
Lange tiid wie Nebraska yn Frânsk besit en yn de twadde helte fan de 18e iuw in stikmannich desennia fan Spanje. Lang om let ferkocht Frankryk yn 1803 it stik lân oan de Feriene Steaten. Op 1 maart 1867 waard Nebraska formeel de 37e steat fan de Feriene Steaten. De blanke kolonisten soenen harren hjirre foar it earst yn grutte oantallen fêstigje yn de sechstiger jierren fan de 19e iuw.
Geografy
De steat Nebraska is 200.520 km² grut en it westen heart ta de Mountain-tiidsône, it easten ta de Sintral tiidsône.
Nebraska grinzet yn it noarden oan de steat Súd Dakota, yn it westen oan Wyoming, yn it easten oan Iowa en Missoery en yn it suden oan Kolorado en Kansas.
Museu de Arte de São Paulo
right|thumb|It São Paulo Museum of Art yn São Paulo
It Museu de Arte de São Paul (Portugeesk, Keunstmuseum fan São Paulo) is sûnt 1947 in tige grut museum yn it hert fan São Paulo, Brazylje.
Nebraska
Geografy
De wichtichste rivieren binne de Platte en de Missoery, wêryn de Platte útkomt en dy't de hiele eastgrins foarmet. De grutste mar is Lake C.W. McConaughy, dêr't de North Platte troch hinne streamt.
Nebraska is frij flak. De hichste punt leit op 1653 m.
Museu de Arte de São Paulo
Gebou
It gebou hat glêzen muorren, dat keunstwurken net oan de muorre hongen wurde kinne, mar wier tagonklik wêze moatte for it publyk. Lykwols steane der gauris losse wandsjes yn de sealen, dat dan is it wat dat oanbelanget net oars as oare museums. It museum stiet op poaten, dat op strjithichte in plein, yn it skaad, oerbliuwt foar it publyk.
Vladimir Arnold
thumb|Vladimir Arnold yn 2008 Vladimir Igorevich Arnold (Russysk:Влади́мир И́горевич Арно́льд), (Odessa, 12 juny 1937 - Parys, 3 juny 2010) wie in Russysk wiskundige.
Hoewol't hy it bekendst waard troch de stelling fan Kolmogorov-Arnold-Moser oer de stabiliteit fan yntegrearbere Hamiltoniaanse systemen, hat hy sûnt syn earste wichtigste resultaat - de oplossing fan it trettjinde probleem fan Hilbert - yn 1957, ek wichtige bydragen levere op in oantal oare gebieten, wêrûnder de wiskundige systeemteory, de katastrofeteory, de topology, de algebraïske mjitkunde, de klassike meganika en de singulariteitsteory.
Yn 1988 krige hy in earedoktoraat fan de Universiteit Utert. Hy wie dêr ek heechlearaar. Yn 2008 waard him de Shaw-priis yn de wiskundige wittenskippen takend.
Nachtfrijen
Nachtfrijen wie it fan snein op moandei opsitten fan in frijer by syn faam yn de ûnferljochte hûskeamer of yn de tsjustere stookhutte. By it nachtsitten hearden tradisjonele foarskriften: Ofreizgje foár tolven wie in teken dat de kennismakking net foldien hie. De tsjerke bestried it Nachtfrijen. Yn de 20e iuw ferdwûn it Nachtfrijen troch mear frije tiid en feroare ynsichten wêrtroch't men inoar faker en op oare plakken treffe koe.
List fan lieders ûnder de Earste Wrâldkriich
Dizze side jout de lieders ûnder de Earste Wrâldkriich: alle steatshaden fan lannen dy't by de oarloch belutsen wienen, in seleksje fan de regearingslieders en guon oare funksjes.
Pieter de Boer (lânboukundige)
Pieter Boyes de Boer (Stiens, 1906 - Jellum, 19??) wie in feehâlder dy't ferneamd wie troch syn yntinsive stikstofbedonging. Dêtroch kaam er ta in dûbele feebesetting: 40 kij op 20 hektare lân.
Omdat er syn resultaten ta foldwaan joech fan lânboufoarljochting en -ûndersyk, krige er yn 1962 de Justus von Liebigpriis fan de universiteit fan Kiel en yn 1974 it earedoktoraat fan de Lânbouhegeskoalle yn Wageningen.
Strjitte fan Kertsj
De Strjitte fan Kertsj is de seestrjitte dy't de ferbining foarmet tusken de Swarte See en de See fan Azov. Yn it westen leit it Skiereilân fan Kertsj, in part fan de Krim, en eastlik it Skiereilân fan Taman, mei it eilân Toezla foar de kust. Kertsj op de Krim is de meast wichtige haven oan de see.
Pieter de Boer (lânboukundige)
Hy wie fan 1956-1959 lid fan it bestjoer fan it Lânbouskip.
Strjitte fan Kertsj
In de âldheid wie de strjitte bekend as de Simmeryske Bosporus (net trochelkoar helje mei Trasyke Bosporus, de Bosporus fan no). De Turken en Tataren neame dizze strjitte Yenikale.
Knut Hamsun
thumb|200px|right|De 14 jierige Hamsun yn Tranøy. thumb|200px|Knut en Marie Hamsun, 1909 fotograaf: [[Anders Beer Wilse ]] Knut Pedersen (Lom (Oppland), 4 augustus 1859 – Nørholm by Grimstad, 19 febrewaris 1952), better bekend ûnder it pseudonym Knut Hamsun, wie in Noarsk romanskriuwer. Isaac Bashevis Singer beskôge him as de "heit fan de moderne literatuer", en Kening Haakon neamde him "de siel fan Noarwegen".
Yn syn wurk wurdt de ferbûnens fan de minske mei de ierde ferhearlike. Knut Hamsun yn in yntervieuw yn 1910: 'Ik bin woartele yn de ierde en it bosk. Yn de stêd haw ik in keunstmjittich libben, mei kafees en allerhanne yntellektuele ûnsin. Mar ik bin fuortkommen út de ierde. En men moat der net samar fan útgean dat ik allinnich mar dichtsje en fantasearje at ik der oer skriuw'.
De haadfigueren yn syn wurk binne faak outsiders, swalkers yn in persoanlike krisisperoade, dy't harren ydentiteit lykje te sykjen en oaren net sjen litte kinne of wolle wa't hja krekt binne. Dochs kringe se harren yn lytse mienskippen.
Hamsun troude yn 1898 mei Bergljot Goepfert, mar hja binne yn 1906 út elkoar gien. Yn 1908 moete er de 23 jier jongere aktrise Marie Andersen dy't har hiele libben by him bleaun is nettsjinsteande swierrichheden troch Hamsun syn affaires. Hja hat twa dielen memoires skreaun oer har libben mei Hamsun.
Yn 1920 ûntfong Hamsun de Nobelpriis foar de Literatuer foar syn monumintale wurk "Hoe't it waakste", yn it Noarsk: Markens Grøde
Polityke foarkar
Yn de Twadde Wrâldkriich stipe Hamsun it pro-nazi regear fan Vidkun Quisling, wat syn reputaasje gjin goed die. Hy moete Joseph Goebbels yn 1943 en joech him syn by de Nobelpris hearrende medalje. Yn in besite oan Adolf Hitler, fersocht er him om Josef Terboven te ferfangen as Noarske Reichskommissar.
Nei de oarloch waard Hamsun in skoft opnaam yn in psychiatryske klinyk om te ûndersykjen oft er net in psychyske sykte hie. Yn febrewaris 1946 konkludearren Gabriel Langfeldt, psychiater, en Ørnulv Ødegård, haadarts, dat Hamsun 'bliuwende ferswakke mentale fermogens' hie. Op basis dêrfan is er doe fierders net ferfolge mar yn 1948 feroardiele ta in boete fan 325.000 Noarske kroanen fanwegen kollaboraasje. Yn heger berop waard dat net oars.
Twadde Brief fan Jehannes
It Twadde Brief fan Jehannes, yn it oarspronklike Gryksk: Β' Επιστολή του Ιωάννου, Bēta Epistoli tou Ioannou, ek wol koartwei 2 Jehannes neamd, is it 24ste boek fan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It is de 19de fan 'e brieven, en de fyfde fan 'e Algemiene Seinbrieven. 2 Jehannes wurdt tradisjoneel taskreaun oan 'e apostel Jehannes (±6-±100), en de tekst komt kwa taaleigen en skriuwstyl sa bot oerien mei fral 3 Jehannes, mar ek mei 1 Jehannes en it Evangeelje fan Jehannes, dat de grutte mearderheid fan 'e saakkundigen it deroer iens is dat se fan 'e hân fan deselde skriuwer binne (de Iepenbiering fan Jehannes wykt folle mear ôf en oer it auteurskip dêrfan besteane dan ek mear twifels). Wêr't bibelwittenskippers en teologen it lykwols net oer iens binne, is oft de evangelist Jehannes, dy't dus dizze fjouwer geskriften skreaun hawwe moat, wol deselde wie as de apostel Jehannes. 2 Jehannes wurdt yn 'e regel datearre om 98 of 99 hinne. De earste folsleine Fryske oersetting fan 2 Jehannes wie fan 'e hân fan Eeltsje Boates Folkertsma, dy't him yn 1913 publisearre yn it tydskrift Yn Us Eigen Tael.
Knut Hamsun
De ynfloed fan Hamsun
De ynfloed fan Hamsun op de wrâldliteratuer is enoarm west, te fergelykjen mei dy fan 19e-iuwske literêre grutheden as Fjodor Dostojewski en Henrik Ibsen. Gruttte 20e-iuwske skriuwers namen him as wichtich foarbyld, sa as James Joyce (stream of conciousness), Thomas Mann, Franz Kafka, France, Ernest Hemingway, Miller en Hermann Hesse. Benammen syn iere wurk docht noch hieltyd tige modern oan en wie yn dy tiid sûnder presedint. Guon neame Hamsun de earste moderne skriuwer. Syn ynfloed lit him noch hieltyd jilde oant no ta, it dúdlikst yn Skandinaavje, bygelyks by Christensen en Per Olov Enquist. Yn Noarwegen bestiet noch in libbene 'Hamsun-beweging'. Syn hûndertfyftichste bertedei yn 2009 hat in protte omtinken krige.