cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Trek: First Contact
Plot
Picard ûntskuldiget him foar Worf oer, en hy, Worf en Crusher stelle it selsferneatigingsmeganisme fan 'e Enterprise yn wurking. De bemanning en Lily Sloane ferlitte it skip yn rêdingssloepen, wêrmei't se omleech gean sille nei it ierdoerflak. Dêr sille de bemanningsleden harren libbens yn in ôfhandich diel fan Noard-Amearika útlibje. Picard wol lykwols noch besykje om Data te rêden. Yn 'e masinekeamer hat de Borg-keninginne ûnderwilens besocht om Data te ferlieden ta it priisjaan fan 'e befeiligingskoade, sadat se tagong ta de folsleine skipskompjûter krije kin. Dat docht se troch biologyske hûd op syn masinale binnenste te kweken. Foar Data, waans doel altyd west hat om minskliker te wurden, binne de sensaasjes fan gefoel dy't er dêrtroch foar it earst belibbet, tige wichtich. Picard besiket om himsels oan 'e Borg-keninginne te jaan yn ruil foar de frijlitting fan Data, mar de keninginne makket him dúdlik dat se gjin ferlet mear fan him hat, om't se yn Data in bettere partner fûn hat. Data befêstiget dat troch syn befeiligingskoade yn te fieren en de skipskompjûter frij te jaan.
Op 'e Ierde is Cochrane, nei't er wekker wurden is, bepraat om dochs troch te setten mei syn flugger-as-ljochtflecht. Mei Riker en La Forge as ko-piloaten en Troi dy't lieding jout oan it ûnderstypjende personiel op 'e grûn set de lansearring fan 'e Phoenix ûnder begelieding fan lûde rockmuzyk útein. Oan board fan 'e Enterprise folgje Picard, Data en de Borg-keninginne it opstigen fan 'e raket. Nei't dy de romte binnenkrongen is, mar foar't de flugger-as-ljochtflecht begjinne kin, jout de Borg-keninginne Data de opdracht om 'e Phoenix te ferneatigjen. Data fjurret, ta ôfgriis fan Picard, sûnder te wifeljen trije romtetorpedo's ôf. Dy misse lykwols de Phoenix om't Data de Borg-keninginne bedragen hat: wylst er har taropt: "Ferset is sinleas" (it biedwurd fan 'e Borg), slacht er ien fan 'e kuolplasmatanks lek, sadat de masinekeamer folstreamt mei it korrosive plasma, dat lykwols deunby de flier bliuwt om't it swierder is as lucht. Picard klimt gau-gau oan keabels boppe de plasmalaach út, en Borg-keninginne grypt syn skonken beet om mei omheech, mar Data skuort har werom nei ûnderen.
De Vleijen
De Vleijen is in rekreaasje- en natoergebiet oan de noardeastkant fan Nes op it Waadeilân It Amelân. It gebiet wurdt beheard troch Steatsboskbehear.
Star Trek: First Contact
Plot
Nei't it plasma fuortsûgd is de romte yn, docht bliken dat fan 'e Borg-keninginne inkeld noch in fan knipperjende ljochtsjes foarsjoene roboatyske plasse en rêchbonke oer binne. Picard brekt de rêchbonke midstwa, wêrnei't de ljochtsjes útgeane. Mei de dea fan 'e Borg-keninginne, falle ek alle Borg-wurkers derhinne. Data is yn 'e plasmalaach alle nije biologyske hûd kwytrekke. Hy fertelt Picard dat er him "in skoft lang" op in hier nei ferliede litten hat troch it oanbod fan 'e Borg-keninginne. Dêr wurdt Picard al kjel fan, mar as er witte wol hoe lang dan, antwurdet Data: "0,68 sekonde."
De flugger-as-ljochtflecht fan Cochrane-en-dy ferrint sûnder fierdere swierrichheden, en de spoaren dy't dy flecht neilit, lûke yndie de oandacht fan in passearjend bûtenierdsk romteskip. Dat wykt dêrtroch ôf fan syn koers en set him dyselde jûns noch del by Cochrane syn raketkompeks yn Montana. It is eefkes nei midsnacht op 5 april as dêr in Vulcaniër út stapt, dy't troch Cochrane, dêrta oantrune troch Riker, begroete wurde. No't de skiednis reparearre is, beslút de bemanning fan 'e Enterprise ta in diskrete eksit. Picard nimt ôfskie fan Lily Sloane en wurdt mei de oare bemanningsleden wer opstriele nei syn skip. La Forge past it bôgefaasjefjild fan 'e Enterprise oan 'e foarm fan 'e troch de Borg-bol feroarsake tiidtwirre oan, en it skip reizget troch de tiid werom nei de fjouwerentweintichste iuw.
De Vleijen
Yn it gebiet binne boartersplakken, in keabelbaan en fisk- kano- en roeifivers. Op it boarterseilân stiet in kastiel.
Star Trek: First Contact
Preproduksje
Yn febrewaris 1995, twa moannen nei't Star Trek: Generations, de foargeande film út 'e Star Trek-filmsearje, út kommen wie, joech filmstudio Paramount Pictures opdracht foar de produksje fan in nije, achtste film, dy't op 'e tiid klear wêze moast foar de kryst fan 1996. Dat soe mei-iens de twadde film wurde dy't basearre wie op 'e tillefyzjesearje Star Trek: The Next Generation (de earste seis films wiene basearre op Star Trek: The Original Series). Brannon Braga en Ronald D. Moore, dy't ferantwurdlik west hiene foar it senario fan 'e foargeande film, waarden ynhierd om ek it skript fan 'e nije film te skriuwen.
Braga en Moore woene in film oer de Borg meitsje, in grizelich ras fan bûtenierdske cyborgs mei ien grut kollektyf ferstân, dy't eltsenien dy't se tsjinkomme assimilearje en ek ta Borg meitsje wolle. De Borg hiene har net folle mear oppenearre sûnt de ôflevering The Best of Both Worlds, út it fjirde seizoen fan Star Trek: The Next Generation. Foar in part kaam dat troch de beheinings fan it budget fan in tillefyzjesearje, mar ek spile in rol dat de tillefyzjeprodusinten benaud wiene dat de Borg harren grizeligens ferlieze soene as se tefolle toand waarden. Filmprodusint Rick Berman woe lykwols dat de nije film oer tiidreizgjen gean soe. Yn oerlis waard besletten en ferwurkje beide eleminten yn it ferhaal. Earst wiene se fan doel om 'e USS Enterprise efter de Borg oan te stjoeren nei de Renêssânse, mar út soarch dat sokt te "kitscherich" lykje soe (en om't haadrolspiler sir Patrick Stewart by heech en by leech wegere om in maillot te dragen), waard besletten om ynstee nei de twadde helte fan 'e ienentweintichste iuw werom te reizgjen.
De Vleijen
Oare natoergebieten fan Steatsboskbehear op It Amelân binne:
Star Trek: First Contact
Preproduksje
Nei't it skynt waarden Ridley Scott en John McTiernan frege as regisseur, mar allebeide sloegen se it oanbod ôf. Patrick Stewart hie, sa fertelde er letter, in moeting hân mei in kandidaat-regisseur (dy't er net by namme neamde), mar kaam ta de konklúzje dat dy persoan "neat fan Star Trek ôfwist." De produsinten besleaten dat de regisseur immen wêze moast dy't de franchise begriep, dat doe't Jonathan Frakes him oppenearre, waard dy oannommen. Frakes wie de akteur dy't de rol fan earste ofsier William T. Riker spile, en hy hie al ferskate ôfleverings fan Star Trek: The Next Generation regissearre. As filmprodusinten wiene behalven Berman ek Marty Hornstein en Peter Lauritson foar studio Paramount by it projekt belutsen. Der wie foar de film in budget beskikber fan $45 miljoen, in ferheging fan $10 miljoen yn ferhâlding mei Star Trek: Generations.
Casting
Utsein Wil Wheaton, dy't yn Star Trek: The Next Generation de jonge Wesley Crusher spile hie, wie de hiele cast fan 'e searje fan 'e partij. Ferskate oare akteurs dy't yn 'e searje figurearre hiene, wiene ek (hiel koart) yn Star Trek: First Contact te sjen, lykas as Dwight Schultz as luitenant Reginald Barclay en Patti Yasutake as ferpleechkundige Alyssa Ogawa. Whoopi Goldberg, dy't yn 'e searje en ek yn 'e foargeande film Star Trek: Generations de rol fan 'e wize barkeepster Guinan spile hie, kearde lykwols net yn dy rol werom. Sy moast út 'e kranten fernimme dat se út it senario skreaun wie. Robert Picardo en Ethan Phillips, dy't ta de fêste cast fan 'e searje Star Trek: Voyager hearden, hiene cameo's yn Star Trek: First Contact.
Alice Krige, dy't de rol fan 'e Borg-keninginne spile, hie hiel wat te stellen mei har rol, mei't har kostúm te nau wie en blierren feroarsake, wylst se har pynlike sulveren kontaktlinzen mar fjouwer minuten efterinoar drage koe. Hja soe letter nochris yn deselde rol weromkeare yn Endgame, de slotôflevering fan 'e tillefyzjesearje Star Trek: Voyager. De rol fan Zefram Cochrane waard oan James Cromwell taparte nei't de earste kar fan 'e filmmakkers, Tom Hanks, dy't in grut fan fan Star Trek wie, ûnbeskikber bliek te wêzen fanwegen oare ferplichtings (te witten: de opnamen fan That Thing You Do!). Aktrise Alfre Woodard, dy't alris nonimearre west hie foar in Oscar, waard foar de rol fan Lily Sloane frege troch Frakes, dy't goed mei har befreone wie. Woodard fertelde letter dat se Lily beskôge as it meast op harsels lykjende personaazje dat se ea spile hie.
Opnamen en postproduksje
De opnamen foar Star Trek: First Contact fûnen oan 'e ein fan 'e maityd en it begjin fan 'e simmer fan 1996 plak, en setten útein mei twa wiken fan filmjen op lokaasje yn Arizona en Kalifornje. Pas dêrnei ferhuze de hiele produksje nei de studio foar de binnendoarsênes. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Matthew F. Leonetti. De opnamen einigen op 2 july, twa dagen oer skema, mar noch altyd binnen it budget.
De filmmuzyk waard fersoarge troch Jerry Goldsmith, dy't dêrfoar omreden fan tiidneed gearwurke mei syn soan Joel. Oars as by eardere Star Trek-films it gefal wie, omfette de soundtrack fan Star Trek: First Contact twa bekende lieten: Ooby Dooby fan Roy Orbison en Magic Carpet Ride fan Steppenwolf.
De Borg waarden troch kostúmûntwerpers en fisazjisten Deborah Everton, Michael Westmore, Scott Wheeler en Jake Garber hielendal op 'e nij ûntwurpen om it lykje te litten as waarden libbene wêzens fan binnenút yn masines feroare. It duorre fjouwer kear sa lang om alle make-up oan te bringen as by de 'âlde' Borg yn Star Trek: The Next Generation. De special effects waarden útbestege oan Industrial Light & Magic (ILM) fan George Lucas, dêr't men allinne al fiif moannen besteld wie mei it koarte shot wêryn't de holle en sybernetyske rêchbonke fan 'e Borg-keninginne yn in masinaal lichem sakje litten wurde.
Distribúsje
De distribúsje fan Star Trek: First Contact waard fersoarge troch Paramount Pictures. De film gie op 18 novimber 1996 yn Mann's Chinese Theater yn Hollywood yn premiêre, om dêrnei op 22 novimber yn 'e Amerikaanske bioskopen te iepenjen. It byhearrende soundtrackalbum (Ooby Dooby en Magic Carpet Ride ynbegrepen) waard op 2 desimber 1996 útbrocht troch platemaatskippij GNP Crescendo. Star Trek: First Contact waard ein 1997 útbrocht as VHS-keapfideo. It wie ien fan 'e earste films dy't op dvd útkaam, yn 1998. De earste blu-ray-edysje fan 'e film datearre út 2009.
Untfangst
Star Trek: First Contact krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy. Sa skreau Kenneth Turan yn 'e Los Angeles Times: "First Contact docht alles dat je wolle dat in Star Trek-film docht, en dizze film docht dat ek noch fleurich en stylfol." Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times neamde Star Trek: First Contact ien fan 'e bêste films fan 'e franchise, en James Berardinelli fûn it de fermaaklikste Star Trek-film yn in desennium. Neffens him hie de film "eigenhandich de Star Trek-filmsearje nij libben ynblaasd, teminsten út in kreätyf perspektyf wei besjoen."
Wat it aktearjen oanbelange, wie der benammen lof foar it wurk fan Brent Spiner as Data, James Cromwell as Zefram Cochrane, Alfre Woodard as Lily Sloane en sir Patrick Stewart as kaptein Jean-Luc Picard. Data syn ynteraksje mei de Borg-keninginne waard rûnom beskôge as ien fan 'e ynteressantste ferhaallinen fan 'e film. Richard Corliss, fan it tydskrift Time, wie benammen te sprekken oer it aktearjen fan Stewart, dêr't er oer skreau: "As Patrick Stewart in regel tekst útsprekt mei de majestueuze grimmitigens dy't in earder lid fan 'e Royal Shakespeare Company wurdich is, falt it publyk de mûle iepen fan ûntsach foar in special effect dat ymposanter is as lykfol hokker optinksel fan ILM. Dit is wier aktearjen! Yn in Star Trek-film!"
In inkeling hie net folle mei Star Trek: First Contact op. Sa skreau Janet Maslin yn The New York Times dat "foar de omslachtich yngewikkelde plot fan 'e film alle sjoggers útsein de meast trochwintere oanhingers fan 'e searje tebekskrilje sille." Hja fûn ek dat de Star Trek-filmsearje sûnder de cast fan Star Trek: The Original Series "no […] in grut diel fan syn eardere trochsettingsfermogen misse moat. De rige is feroare yn eat dat minder ûnskuldich en mear neibearend is as it foarhinne wie, eat dêr't immen dy't net ta de Star Trek-sekte heart folle minder gau fan genietsje sil." Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Star Trek: First Contact in heech goedkarringspersintaazje fan 92%, basearre op 60 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't fans fan 'e searje [dizze film] perfoarst wurdearje sille, is First Contact ek spannend, meislepend en fisueel oantreklik genôch om lju te fermeitsjen dy't neat fan Star Trek ôfwitte." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Star Trek: First Contact in goedkarringspersintaazje fan 71%, basearre op 18 resinsjes.
Opbringst
Star Trek: First Contact brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $92,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $54,0 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $146 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $45 miljoen betsjut dat in winst fan $101 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Star Trek: First Contact wie bûten de Feriene Steaten de bêste prestearjende Star Trek-film oant Star Trek, de earste film fan 'e reboot-filmsearje, yn 2009 útkaam.
Prizen
Star Trek: First Contact waard yn 1997 nominearre foar de Oscar foar bêste fisazjy, mar ferlear fan it Eddie Murphy-fehikel The Nutty Professor. By de Saturn Awards waard de film nominearre foar prizen yn tsien kategoryen, wêrûnder bêste science fiction-film, bêste akteur (sir Patrick Stewart) en bêste regisseur (Jonathan Frakes). Star Trek: First Contact wûn trije Saturn Awards, foar bêste byrol fan in akteur (Brent Spiner), bêste byrol fan in aktrise (Alice Krige) en bêste kostúmûntwerp (Bob Blackman en Deborah Everton). Jerry Goldsmith wûn in BMI Film Music Award foar syn filmmuzyk. Star Trek: First Contact waard ek nominearre foar de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje.
City of Ember
City of Ember is in Amerikaanske post-apokalyptyske science fiction-aventoerefilm foar jongerein út 2008 ûnder rezjy fan Gil Kenan, mei yn 'e haadrollen Saoirse Ronan en Harry Treadaway. De film is basearre op 'e roman The City of Ember, fan Jeanne DuPrau. De titel betsjut "De Stêd Sintel". It ferhaal giet oer twa opgroeiende teenagers yn in ûndergrûnske stêd dy't it lêste ûntwyk fan 'e minskheid is. Nei twahûndert jier is de technology dy't de stêd geande hâldt, te'nein, mar de ynstruksjes wat der dan dien wurde moat, binne ferlern gien. City of Ember krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes en flopte yn 'e bioskopen.
Plot
As in net neier spesifisearre wrâldwide ramp driget, wurdt yn in reuseftige grot in ûndergrûnske stêd mei de namme Ember ("Sintel") boud om beskûl te jaan oan in grutte groep oerlibbenen. Sa moat it fuortbestean fan 'e minskheid bewissige wurde. Der wurdt in metalen kofferke makke, dat bestimd is foar in takomstige generaasje ynwenners fan Ember, mei in tiidslot dat oer twahûndert jier iepenklikke sil.
Dat kofferke wurdt tabetroud oan 'e earste boargemaster fan Ember, dy't it letter oerdraacht oan har opfolger. Eltse boargemaster dêrnei docht itselde, oant de line fan opfolging ferbrutsen wurdt as de sânde boargemaster hommels komt te ferstjerren. De achtste boargemaster ûntfangt dêrtroch nea it kofferke, en it belang fan it ding rekket fergetten. Nei twahûndert jier klikt kofferke iepen, mar om't it efteroan yn in kleankast stiet, merkt nimmen dat. It libben yn Ember giet gewoan troch sa't it dat altyd dien hat en de ynwenners witte neat mear fan har komôf.
Ferskate desennia letter begjint de technology dy't de ûndergrûnske stêd geande hâldt, stadichoan út te fallen, mei't it de ein fan syn libbensdoer berikt. Lampen hâlde op fan skinen, guon kletterje del op 'e dakken fan 'e huzen, de foarrieden iten en medisinen reitsje op en de reuseftige generator, dy't foar de enerzjyfoarsjenning soarget, begjint mei hieltyd gruttere regelmjittigens út te fallen, sadat de stêd yn it folsleine tsjuster komt te sitten.
Nei it trochrinnen fan it fuortset ûnderwiis krije alle learlingen dy't slagge binne foar harren eineksamens by wize fan in oergongsritueel by in lotterij har berop as folwoeksene tawiisd. Doon Harrow, de soan fan útfiner en reparateur Loris Harrow, moat 'boadskiprinder' wurde, wylst er derfan dreamd om mei de generator te wurkjen. Syn klasgenoate Lina Mayfleet, dy't graach drave mei en tige goed yn 'e sosjale omgong is, kriget 'buize-ûnderhâld' tawiisd en moat yn 'e lear by de âlde technikus Sul. Nei de seremoanje beslute Doon en Lina lykwols klandestyn fan tawizing te wikseljen.
Lina, dy't in ôfstammelinge fan 'e sânde boargemaster is, wennet nei de dea fan har âlden mei har jonge suske Poppy by har senile beppe yn. As Poppy weirekket en Lina nei har op 'e siik moat, fynt se it famke al boartsjend djip yn 'e kleankast werom njonken in nuveraardich metalen kofferke. Hoewol't Poppy it papier út it kofferke mei har boartsjen bot skansearre hat, ûntdekt Lina mei help fan Doon dat it kofferke in list mei ynstruksjes befettet dy't de bewenners fan Ember út harren stêd wei en nei it ierdoerflak liede moat.
Doon hat ûnderwilens yn 'e ûnderhâldstunnels in gong fûn dy't fan alle plattegrûnen wiske liket te wêzen. De gong liedt nei in doar dy't op it slot sit. As hy en Lina besykje dêr yn te kommen, binne se der tsjûge fan hoe't Looper, in ûnhuer type dat yn 'e magazinen wurket, efterfolge wurdt troch in reuseftige meunsterlike stjernoasmol. Sels witte se mar nauwerneed te ûntkommen.
As Doon en Lina letter de doar op 'e nij prebearje, blykt dy los te wêzen. Hy jout tagong ta in romme en wielderich ynrjochte keamer dêr't alle wanden oerdutsen binne mei kasten fol mei itensfoarrieden. Yn in maklike stoel ûntdekke se in folfretten boargemaster Cole yn 'e sliep. It docht bliken dat Cole mei help fan Looper al lange tiid iten oan it hamsterjen west hat, wylst de oare ynwenners fan Ember honger lije. As Lina nei de autoriteiten stapt om 'e boargemaster oan te jaan, blykt dat alle hege posten yn Ember beset wurde troch trewanten fan Cole. Hja wurdt finzennommen en de boargemaster besiket har it kofferke te ûntnaderjen, mar krekt op dat stuit falt de generator wer út mei in blackout as gefolch, wat Lina by steat steld om yn it tsjuster te ûntkommen.
Mei't Lina Doon syn namme neamd hat, is hy ek net mear feilich. No't se op 'e flecht binne foar de plysje fan 'e boargemaster, folgje Lina, Doon en Lina har lytse suske Poppy de ynstruksjes út it kofferke. Mei help fan Sul witte se út Ember te ûntkommen yn in boatsje oer in ûndergrûnske rivier. As de gefolgen fan 'e feroarings, dy't Lina en Doon oan 'e enerzjyfoarsjenning oanbringe om harren ûntsnapping mooglik te meitsjen, panyk yn 'e stêd útlokje, naait boargemaster Cole út nei syn keamer fol iten, wêrby't er syn trewant Looper ferriedt en bûtenslút. Nei't er himsels yn syn skûlplak ynsletten hat, blykt lykwols de reuseftige stjernoasmol dêr ek binnenkrongen te wêzen. Mei de doar op it slot kin de boargemaster net mear ûntkomme en wurdt ferslynd troch it meunster.
De ûndergrûnske rivier spuit Doon, Lina en Poppy út by in oanlisplak, dêr't in lange treppen wei omheech liedt. Uteinlik berikke se it ierdoerflak, dêr't lykwols alles like tsjuster is as yn 'e grot. Mismoedich beseffe se dat de minsken gelyk hiene dy't seine dat der bûten Ember inkeld tsjuster bestie. Wurch fan har lange tocht jouwe se har del, en wurde wekker as de sinne opkomt. By deiljocht fine se in lytseftich gat yn 'e grûn, dat tagong jout ta de mânske grot. Fier yn 'e djipte ûnder harren sjogge se de ljochtsjes fan Ember brânen. It is fierstente fier om immen te beroppen, dat se skriuwe in brief mei ynformaasje oer hoe't men de stêd ferlitte moat, bine dy oan in stien en litte him yn it gat falle. De stien hie op in dak bedarje kinnen of troch in ûnachtsume foarbygonger yn 'e goate skopt wurde kinnen. Ynstee wol it lot dat er fûn troch Doon syn heit Loris.
Distribúsje
De distribúsje fan City of Ember waard fersoarge troch 20th Century Fox. De film gie op 10 oktober 2008 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. Op 20 jannewaris 2009 kaam de film út op dvd. Yn it Feriene Keninkryk, Austraalje, Dútslân en Frankryk waard City of Ember dat jiers ek útbrocht op blu-ray, en yn 2010 yn Hongkong, mar yn 'e Feriene Steaten ferskynde de film nuver genôch net op blu-ray.
Untfangst
City of Ember krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes. Sa joech Katey Rich, fan Cinema Blend, de film 21/2 fan 5 stjerren. Hja skreau: City of Ember heart ta ien fan 'e bêste en duorsumste sjenres fan jeugdfilms, wêryn't skrandere bern yn opstân komme tsjin 'e ûnwittende en ûnferskillige wrâld fan 'e folwoeksenen en tagelyk in grut aventoer belibje. Dêropta biedt de film in fantastyske stêd, dy't smoarfol sit mei futuristyske útfinings en geheime genoatskippen. It is dêrom in mystearje dat al dy moaie eleminten mei-inoar inkeld resultearje yn in slop teltsje, in saai aventoer en in opdwaanderige fantasij. Saoirse Ronan is in geweldige heldinne, mar it ferhaal en de rest fan 'e cast kin har fleurige tempo net byhâlde."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie City of Ember in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 53%, basearre op 126 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is fisueel in peareltsje en hat in treflike cast, mar spitigernôch ûntbrekt it alhiel oan aksje of aventoer." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle City of Ember in goedkarringspersintaazje fan 58%, basearre op 27 resinsjes.
Opbringst
City of Ember brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten $17,9 miljoen op. Mei't er yn oare lannen net yn 'e bioskoop útbrocht waard, is dat mei-iens ek de wrâldwide opbringst. Ofset tsjin it budget fan $55 miljoen betsjut dat in ferlies fan $37,1 miljoen, dêr de marketingkosten noch by komme.
Prizen
Aktrise Saoirse Ronan waard foar har rol yn City of Ember yn 2009 nominearre foar de Irish Film and Television Award yn 'e kategory bêste filmaktrise. De film waard ek nominearre foar twa Satellite Awards: foar bêste art direction (Jon Billington en Martin Laing) en foar bêste kostúmûntwerp (Ruth Meyers).
Amsterdamsk
It Amsterdamsk is it Hollânske dialekt fan 'e stêd Amsterdam. Hoewol't Amsterdam yn Noard-Hollân leit, wurdt it dialekt dochs ta it Súdhollânsk rekkene. Hjoed-de-dei wykt it Amsterdamsk net folle ôf fan it Standertnederlânsk; dêrôm wurdt it ek wol in aksint neamd. Ut priuwkes fan it eardere Amsterdamsk (bygelyks yn it wurk fan de sântjinde-iuwske skriuwer Bredero) blykt lykwols dat it earder folle mear âld-Hollânsk taaleigen hie. In kombinaasje fan massa-ymmigraasje en de him ûntwikkeljende standerdtaal kinne dy nivellearring nei alle gedachten ferklearje.
It Amsterdamsk hie yn it ferline in grutte ynfloed op oare dialekten, mar ek op it Frysk. Benammen it Súdwesthoeksk en it Hylpersk hienen in protte taalkontakt mei Amsterdam. Ek op it Stêdsk, benammen it Starumersk, hie it ynfloed, al wie it net de spesifike boarnetaal dy't by it ûntstean fan it Stêdsk oan 'e basis dêrfan lein hat.
De wichtichste skaaimerken fan it (hjoeddeistich) Amsterdamsk binne de útspraak fan de v en z oan it wurdbegjin as f en s (lykas yn it Frysk; dit kin bêst in oerbliuwsel wêze út de tiid dat it gebiet Frysktalich wie), de realisaasje fan de Nederlânske /a:/ as in efterlûd [ɑ:] (wat wiist op in oergong nei it Utertsk-Alblasserwaardsk), in palatale útspraak fan dentale bylûden oan it wurdein (sa't it wurd zon likernôch klinkt as sònj) en in 'dike' (felare) l yn alle posysjes. Op it gebiet fan de wurdskat hat it Amsterdams in beskate ynfloed fan it Jiddysk ûndergien; wurden lykas goochem 'gewykst', gabber 'kammeraat' en geteisem 'rapalje' binne troch it Bargoensk yn de algemiene Amsterdamske wurdskat opnommen.
Hokfoar persintaazje fan de Amsterdamske befolking it dialekt noch praat, is net bekend. Wol is it gebrûk beheind ta de autochtone folksklasse: lju mei in heger oplieding en lju mei yn migraasje-eftergrûn prate oer it algemien gjin Amsterdamsk. De boerebefolking yn it Amstellân en de Haarlimmermar sprekt al Amsterdamsk; dat wol sizze: it dialekt fan dy plakken is feitlik itselde. Mei't in soad 'echte' Amsterdammers yn 'e twadde healte fan de tweintichste iuw nei oare plakken ferhuze binne, is it Amsterdamsk ek de folkstaal fan Lelystêd en Almere, en binne der grutte sprekkersmienskippen yn bygelyks Zaanstad en Purmerend.
Hagedoarnfjild
It Hagedoarnfjild is in natoergebiet oan de noardwestkant fan Nes op it Waadeilân It Amelân. It gebiet wurdt beheard troch Steatsboskbehear.
Yn it gebiet steane in soad hagedoarns. Yn de neisimmer en hjerst binne der in soad kleure beien.
Oare natoergebieten fan Steatsboskbehear op It Amelân binne
Romantyske komeedzje
De romantyske komeedzje, ek wol bekend ûnder de Ingelske ôfkoarting romcom, is in filmsjenre dat romantyk tusken de haadpersoanen kombinearret mei in lichthertige, humoristyske plot. Hjirby giet it yn 'e regel om in manlike en in froulike haadpersoan dy't alderhanne (foar it publyk komyske) obstakels oerwinne moatte om inoar úteinlik te krijen. Dêrmei is it in subsjenre fan sawol de filmkomeedzje as fan 'e romantyske film, hoewol't der ek beskate eleminten binne dy't net út ien fan dy beide sjenres ôfkomstich binne. De romantyske komeedzje giet werom op soartgelikense toanielstikken, lykas William Shakespeare syn Folle Spul om Neat en In Midsimmernachtdream.
De klassike romantyske komeedzje giet oer in man en frou dy't mei inoar yn 'e kunde komme, mar nettsjinsteande in wjerssidige oantrekkingskrêft, dy't alteast foar it publyk dúdlik is (mar foar harrensels net altyd), net daliks in romantyske relaasje krije. As se op in beskaat stuit yn it ferhaal, nei ferskate komyske sênes, byinoar wei reitsje, beseft ien harren of beseffe se allebeide dat se dochs byinoar hearre, mar dan hat it ornaris noch hiel wat fuotten yn 'e ierde ear't de leafde alles oerwint en der in happy end plakfynt. Der bestiet in justjes ôfwikende fariant fan dit sjenre wêryn't de haadpersoanen oan it begjin fan 'e film al in relaasje hawwe, dy't lykwols ûnder druk komt te stean sadat se úteinoar geane. Oan 'e ein fan 'e film komme se dan wer byinoar.
Roasdunen
Oare natoergebieten fan Steatsboskbehear op It Amelân binne
Lek (stream)
De Lek, Leke of Leecke, ek  't Piepke, is it grinsstreamke tusken de provinsjes Grinslân en Drinte, tusken de gemeentes De Like en Noordenveld. It is in âlde feanstream.
It doarp De Like is ferneamd nei it streamke dat 1495 yn de willekeur van Roden foarkomt as dye Leeck.
De Like leit deun oan it Drintske Nietap. De strjitte dy't dy doarpen ferbynt hjit 't Piepke, de oare namme fan it streamke.
Sjitsport op de Paralympyske Simmerspullen 1984
De VIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1984 hâlden yn Stoke Mandeville (Grut-Brittanje) en New York, (Feriene Steaten).
Manlju
{| width=60%
Luchtgewear, op ‘e knibbels, 1A-6
{| width=60%
Luchtgewear, steand, 1A-6
{| width=60%
Laytonville Rancheria
De Laytonville Rancheria (Ingelsk: Laytonville Rancheria) is it Yndianereservaat fan 'e federaal erkende Kato Yndianestamme fan de Laytonville Rancheria (Cahto Indian Tribe of the Laytonville Rancheria) yn Mendocino County, yn it noardwesten fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Dat reservaat, dat soms ek wol de Kato Rancheria (Cahto Rancheria) neamd wurdt, hat de foarm fan in rancheria. It haadplak is it doarp Laytonville, dat bûten it eigentlike reservaat leit.
Geografy
De Laytonville Rancheria leit likernôch 4½ km bewesten it doarp Laytonville, yn Mendocino County, deunby de Pasifyske kust fan noardwestlik Kalifornje. De geografyske koördinaten binne 39°40′09″ noarderbreedte by 123°30′02″ westerlingte. It reservaat beslacht in oerflak fan 264 acres, wat omrekkene 1,1 km² is of, sekuerder, 106,8 ha.
Demografy
Neffens gegevens dy't datearje fan 2011 wennen der doe 188 minsken yn it Laytonville Rancheria. Dat komt del op 72,3% fan 'e 259 leden fan 'e Kato Yndianestamme fan de Laytonville Rancheria. De befolkingstichtens yn it reservaat wie yn 2011 170,9 minsken de km². It haadplak fan 'e Laytonville Rancheria is it doarp Laytonville, dat bûten it eigentlike reservaat leit, en dat yn 2010 in ynwennertal hie fan rom 1.200 minsken.
Skiednis
De Laytonville Rancheria is in rancheria dy't yn 1906 troch it Amerikaanske regear stifte waard foar de Kato, in Yndiaansk folk fan Atapaskysk komôf yn noardlik Kalifornje. It reservaat leit yn in krite dêr't de lânseigen befolking yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw swier troffen waard troch etnyske suverings en genoside fan 'e hân fan 'e blanke kolonisten, benammen ûnder de kweaferneamde Mendocino-oarloch fan 1859-1860. Foar't de Laytonville Rancheria stifte waard, wiene de Kato twongen om mei oare Yndiaanske etnyske groepen dy't fan âlds harren fijannen wiene, gear te libjen yn it Round Valley Yndianereservaat.
Aliby
In aliby (fan alibi, Latyn foar "earne oars") is in bewiis dat immen net op it plak fan in misdriuw oanwêzich wie. Soks is in wichtich middel om jins ûnskuld oan it oangeande misdriuw te bewizen. As bygelyks in buorman fermoarde wurdt mei wa't in persoan lang deilis west hat, dan is der sprake fan in aliby as ferskate tsjûgen ferklearje dat dy persoan op it tiidstip fan 'e moard yn in kafee oanwêzich wie. Dêrtroch kin de plysje mei wissichheid fêststelle dat de persoan yn kwestje net de dieder fan it misdriuw wie. Dat wol fansels net sizze dat er der neat mei te krijen hie; sa soed er in oar betelle hawwe kinne om it smoarge wurke foar him op te knappen.
Men sprekt fan in falsk aliby as tsjûgen omkocht of ûnder druk set binne om in ûnwiere ferklearring ôf te lizzen oer it plak dêr't de persoan yn kwestje him op 'e tiid fan it misdriuw befûn. In falsk aliby kin ek ferskaft wurde om 'e persoan yn kwestje yn beskerming te nimmen, bygelyks troch de houlikspartner fan sa'n persoan of troch de âldelju fan in minderjierrige fertochte. As tsjûgen in falsk aliby folhâlde foar de rjochtbank, begeane se meineed, wat strafber is.
Nesserbosk
De Nesserbosk is in natoergebiet oan de noardkant fan Nes op it waadeilân It Amelân. It gebiet wurdt beheard troch Steatsboskbehear.
Om 1950 waard oan de noardkant fan de Amelanner doarpen bosk oanplante: de Hollumerbosk, Ballumerbosk, Kwekerijbosk, Nesserbosk en de Eastbosk hiene doe in oerflak fan 184 hektare. It behear fan de bosken waard yn 1954 troch Rykswettersteat oerdroegen oan Steatsboskbehear.
Oare natoergebieten fan Steatsboskbehear op It Amelân binne:
Sídhe
De Ierske term sídhe, eins aos sí (útspr.: [e:sˠ 'ʃi:], likernôch: "ees sjii "), fan 'e âldere foarm aes sídhe (útspr.: [e:sˠ 'ʃi:ə], likernôch: "ees sjea "), is in namme foar in ras fan tige machtige boppenatuerlike mytyske wêzens út 'e Ierske en Skotske mytology, ferlykber mei elven of feeën. Yn it Skotsk-Gaelysk wurde sokke wêzens síth neamd, dat deselde útspraak hat it Ierske sídhe. Yn it moderne Iersk wurde de sídhe ek wol oantsjut mei de term daoine sídhe (útspr.: ['dʲi:nʲə 'ʃi:ə], likernôch: " djii njuh sjea "), wêrfan't de Skotsk-Gaelyske wjergader daoine sìth is (op 'e nij mei deselde útspraak).
Aos sí, daoine sídhe en de no argayske foarm aes sídhe betsjutte allegear "folk fan 'e (grêf)heuvels" of "heuvelfolk", mei't sokke wêzens ûnder de grûn yn grêfheuvels wenje soene, hoewol't ek wol sein wurdt dat se oarekant de westlike see of yn in ûnsichtbere wrâld libje dy't op itselde plak en yn deselde tiid bestiet as de minsklike wrâld. Dy ûnsichtbere wrâld wurdt yn 'e Midsiuwske tekst Lebor Gabála Érenn beskreaun as in soarte fan parallel universum, wêryn't de sídhe har sûnder sjoen te wurden mank de minsken bejouwe. De ferkoarte foarm sídhe betsjut letterlik "heuvels", en is dus eins net korrekt, mar is yn it Ingelsk en oare talen likegoed ynboargere rekke, benammen troch it wurk fan ynfloedrike auteurs dy't dy foarm brûkten, lykas de dichter William Butler Yeats.
Folkloare
Yn it Ierske en Skotske folksleauwe moatte de sídhe tefreden steld wurde mei offers en moat men derom tinke dat men harren net lulk makket of mislediget. Se wurde dêrom faak net yn direkte foarm neamd, mar oantsjut mei termen as "de Goede Buorlju", "it Skiene Folk" of ienfâldichwei "it Folk". Se wurde oer it algemien omskreaun as ferbjusterjende tsjep, hoewol't se ek ferskriklike en fuoililke foarmen hawwe (of oannimme) kinne. De sídhe wurde fierders gauris assosjearre mei beskate tiden fan it jier of oeren fan 'e dei. Om't men tradisjoneel leaut dat de Gaelyske Oare Wrâld, dy't bekendstiet as Tír na nÓg, yn 'e jûnsskimer en de moarnsdage tichter by de stjerlike wrâld komt, leaut men ek dat men de sídhe dan makliker tsjinkomme kin.
Sídhe wurde sjoen as fûleindige ferdigeners fan harren wenplakken, lykas grêfheuvels, hekseringen, beammen (benammen hagedoarns) of in beskate mar of bosk. It leauwe is dat it binnenkringen of skea tabringen oan sokke plakken de wraak fan 'e sídhe útlokje sil. Yn folksferhalen wurde minsken dy't harsels de lulkens fan 'e sídhe op 'e hals helle hawwe gauris ûntfierd, of oars wurdt by wize fan bestraffing harren bern ûntfierd en ferfongen troch in wikselbern.
Soarten sídhe
Der binne ferskate bekende soarten sídhe. Ien fan 'e bekendsten is de banshee, in Ingelske ferbastering fan bean sídhe (fan it Aldierske ban síde), wat "frou fan 'e sídhe" betsjut. In banshee is in boppenatuerlik froulik wêzen dat in oankommend stjergefal oankundiget mei gûlen en kriten. Har wjergader yn 'e Skotske mytology is de bean sìth (soms stavere as bean-sìdh). In oanbesibbe foarm fan 'e sídhe is de Skotske bean nighe, ek bekend as de "waskfrou fan 'e furde". Dat is in boppenatuerlik froulik wêzen dat by in rivier of beek de beblette klean or wapenris wasket fan immen dy't doemd is om mei koarten op gewelddiedige wize om te kommen, ornaris op it slachfjild.
Noch wer oare foarmen fan 'e sídhe binne de leanan sídhe (de "elveminneresse"), in kreaze fee dy't it oanleit mei minsklike manlju; de cat sìth, in boppenatuerlik kateftich wêzen; en de cù sìth, in boppenatuerlik hûneftich wêzen. Dy trije foarmen wurde behalven as soarten sídhe ek wol yn personifiëarre foarm werjûn, wêrby't Leanansídhe, Cat Sìth en Cù Sìth dan eigennammen wurde. De sluagh sìdhe ("legermacht fan 'e sídhe" of "optocht fan 'e sídhe") wurdt yn 'e Ierske en Skotske mytology soms werjûn as in prosesje fan yn 'e pronk útdoste ruters, mar soms ek as in kliber fleanende geasten, mooglik de ferflokte, boasaardige of rêsteleaze deaden.
Creideamh sí
It leauwen yn 'e sídhe, dat hjoed de dei noch altyd foarkomt op dielen fan it Ierske en Skotske plattelân en ek mank in lyts diel fan 'e diaspora, hjit yn it Iersk creideamh sí, letterlik: "feeëleauwe". It omfiemet in rige praktiken dêr't men jin oan hâlde moat om op goede foet mei de sídhe te bliuwen en derfoar te soargjen dat men se net by fersin lulk makket. Sa is it gewoante om molke en iten (lykas koeken, apels of beien) oan te bieden troch dy jûns by de efterdoar bûtendoar te setten. Lju dy't sok leauwe oanhingje, binne har ek bewust wêr't de wenplakken fan 'e sídhe yn harren omkriten binne, en soargje derfoar dat oaren, de oerheid ynbegrepen, dy plakken gewurde litte.
Mago Barka
Mago Barka (Punysk: 𐤌𐤂‬𐤍 𐤁𐤓𐤒‬, MGN BRQ; 243–203 f.Kr.), wie in Kartaachske generaal yn de Twadde Punyske Oarloch, in soan fan Hamilkar Barka en de jongste broer fan Hannibal.
Namme
De namme Mago wie in typyske jongesnamme ûnder de Kartaachske elite. It betsjutte "troch god stjoerd".
De cognomen BRQ betsjutte "tongerynslach" of it "skinen". It komt oerien mei de Arabyske namme Barq, de Hebriuwske namme Barak en de Grykske namme Keraunos, dêr't it de namme fan generaals wie. De namme waard oan Mago syn heit Hamilkar en dy syn trije soannen jûn om ûnderskaat te meitsjen.
Libbensrin
Hy die yn it jier 216 f.Kr. oan de fjildtocht fan syn broer Hannibal yn Itaalje mei. Nei de Slach by Cannae brocht er it boadskip fan de oerwinning nei Kartago en gie dêrnei nei Ibearje (Hispania), dêr't er mei syn oare broer, Hasdrubal Barka, tsjin de Romeinen focht. Yn 211 f.Kr. fersloech er mei him en in oare generaal, Hasdrubal Gisko, de romeinske bruorren Publius Kornelius Skipio I en Gnaius Kornelius Sipio Kalvus yn de Slach by de Boppe-Baetis.
Nei it ferfarren fan syn broer Hasdrubal nei Itaalje, waard Mago beneamd ta de oerbefelhawwer fan de kartaachske striidkrêften yn Ibearje. Yn 206 f.Kr. waarden Mago en syn generaal Hasdrubal Gisko en harren bûnsmaat, de eastnumidyske kening Massinissa, lykwols troch Skipio Afrikanus, de soan fan Publius Skipio, yn de Slach by Ilipa ferslein. Hasdrubal Gisko en Massinissa en harren oerbleaune striidkrêften lutsen harren nei Noard-Afrika werom.
Mago ferfear oer Gades (Cádiz) nei it eilân Menorka en oerwinterje dêr. Yn 205 f.Kr. ferfear er dêrwei nei Liguerje om dêr de striid tsjin de Romeinen fuort te setten. By in wapenstilstân, justjes foar de ein fan de kriich, waard er hjitten en kear werom nei Kartago. Wylst er nei Kartago weromfear waard er en syn manskippen troch de romeinske marine oanfallen en hy rekke dêrby ferwûne. Ear't er yn Kartago oankaam, ferstoar er oan syn ferwûnings.
Nijsgjirrich
Mago Barka is mooglik de stifter en de nammejouwer fan de stêd Mahón op Menorka. De wrâldferneamde saus mayonêze is neamd nei dy stêd.
Kobisten
De kobisten (Latynske namme: Bovinae, miskien better bekend ûnder Nederlânske beneaming runderen) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e evenhoevigen (Artiodactyla) en de famylje fan 'e holhoarnigen (Bovidae), dêr't û.o. de domestisearre ko ta heart. Kobisten ûnderskiede harren troch spjalten hoeven en oer it algemien kromme hoarnen sûnder fertakkings by teminsten ien fan 'e geslachten.
Harren evolúsjonêre skiednis is yn ferhâlding ta oare taksonomyske ûnderfamyljes frij obskuer, trochdat der gauris noch natuerlike krusingen mei besibbe soarten plakfûn hawwe nei't de oarspronklike evolúsje ta soarte al ôfrûne hie. Kobisten binne lânseigen yn Aazje, Afrika, Jeropa en Noard-Amearika. De grutste soarte is de Aziatyske gaur, dy't in skofthichte fan 2,2 m hat. Domestisearre kobisten wurde almeast holden foar sawol it fleis as de molke, útsein yn grutte dielen fan Yndia en Nepal, dêr't gjin kowefleis iten wurdt om't de hindoeïstyske godstsjinst kij as hillich beskôget.
Writer's block
Writer's block (útspr.: ['rai̭təɹs blɔk]; likernôch: "raiters blok"; Ingelsk foar "skriuwersblokkade") is in oandwaning dêr't skriuwers net selden mei te krijen hawwe, wêrby't se it fermogen ferlieze om nij wurk te produsearjen of in kreätive fertraging ûnderfine. Dizze krupsje kin útinoar rinne fan in beskate dreechte om noch orizjinele ideeën te betinken oant in sitewaasje wêrby't men jierrenlang gjin wurd mear op papier kriget. Writer's block is neat nijs, mar krekt in histoarysk dokumintearre probleem foar skriuwers.
Oarsaken fan writer's block kinne wêze: in brekme oan ynspiraasje, ôflieding troch oare dingen, fysike sykte of minnichte, depressiviteit (hoewol't dat ek in gefolch fan writer's block wêze kin), finansjele swierrichheden, in gefoel mislearre te wêzen, ensfh. Ferneamde auteurs fan wa't bekend is dat se mei dizze oandwaning wrakselen, wiene û.m. F. Scott Fitzgerald en Joseph Mitchell. Ek striptekener Charles M. Schulz en sjongster (en lietsjeskriuwster) Adele hawwe oanjûn mei writer's block te kampen. De oandwaning waard foar it earst yn 1947 wittenskiplik beskreaun troch de Amerikaanske psycho-analist Edmund Bergler. Sûnt de santiger en tachtiger jierren is der yngeand ûndersyk nei dien.
Morbihan
Morbihan (Frânske útspr.: [mɔʀbiˈã], likernôch: "moch-bi- â "; Bretonsk: Mor-Bihan, útspr.: [moʀˈbiãn], likernôch: "moach- bi ân") is in departemint fan Frankryk dat yn it westen fan it lân leit, oan 'e súdlike kust fan it skiereilân Bretanje. De namme betsjut "Lytse See" yn it Bretonsk (fan mor, "see", en bihan, "lyts"), en ferwiist nei de Golf fan Morbihan, dy't eins in lytse binnensee is. Morbihan makket diel út fan 'e bestjoerlike regio Bretanje en hat it departemintsnûmer 56. De haadstêd is Vannes, mar de grutste stêd is Lorient. Morbihan hie yn 2016 in befolking fan krapoan 748.000 minsken. It departemint stiet benammen bekend om 'e Stiennen fan Carnac en oare megalityske monuminten.
Geografy
Morbihan leit yn it westen fan Frankryk, oan 'e súdlike kust fan it skiereilân Bretanje. It beslacht in oerflak fan 6.823 km². It grinzget yn it westen oan it departemint Finistère, yn it noarden oan it departemint Côtes-d'Armor, yn it noardeasten oan it departemint Ille-et-Vilaine, yn it súdeasten oan it departemint Loire-Atlantique en yn it suden oan 'e Golf fan Biskaje, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e Atlantyske Oseaan. It lânskip fan Morbihan is licht heuveleftich. De kust is wyld, mei in protte kliffen en kapen, en súdlik fan 'e haadstêd Vannes in lytse binnensee dy't de Golf fan Morbihan hjit en oan 'e súdkant begrinzge wurdt troch it Rhuys-skiereilân.
De Golf fan Morbihan omfiemet in grut tal eilantsjes: 365 neffens de leginde, mar yn it echt binne it 30 oant 40, ôfhinklik fan 'e telling. Al dy eilantsje op twa nei (Île-aux-Moines en Île-d'Arz) binne priveebesit en eigendom fan filmstjerren, moade-ûntwerpers en oare superriken. De Golf fan Morbihan mûnet út yn 'e Baai fan Quiberon, dy't fan 'e iepen oseaan ôfskaat wurdt troch it nei suden ta útstykjende Skiereilân fan Quiberon. In grut tal eilannen leit foar de súdkust, wêrfan't Belle-Île fierwei it grutst is. Oare gruttere eilannen binne Croix, Houat en Hoëdic.
Skiednis
Morbihan wie ien fan 'e oarspronklike 83 departeminten fan Frankryk, dy't op 4 maart 1790 oprjochte waarden nei't by de Frânske Revolúsje fan 1789 alle doetiidske Frânske provinsjes (wêrûnder Bretanje) opheft wiene. Yn 'e njoggentjinde iuw groeide de havenstêd Lorient troch yndustrialisaasje en urbanisaasje út ta in ekonomysk sintrum fan belang, hoewol't de rest fan it departemint fierhinne in plattelân bleau. It gebiet krige, krekt as de rest fan Bretanje, te lijen fan 'e slimme ûnderdrukking fan 'e lânseigen Bretonske taal troch de Frânske oerheid, en naam ek diel oan 'e oplibbing fan 'e Bretonske kultuer yn 'e twadde helte fan 'e iuw.
Ekonomy
De ekonomy fan Morbihan stipet noch altyd fierhinne op 'e agraryske sektor. Benammen feehâlderij en fiskerij binne fan grut belang. Wynbou wurdt yn it departemint net bedreaun, mar wol de bou fan û.m. nôt, dat fierhinne bedoeld is as feefoer. Benammen om Lorient hinne bestiet ek frijwat yndustry, dêr't histoarysk de skipsbou in wichtich ûnderdiel fan foarmet. Fierders is foar Morbihan benammen it toerisme wichtich, dat fral draait om 'e withoefolle megalityske monuminten yn it gebiet, mei as bekendsten de Stiennen fan Carnac en de megaliten fan Locmariaquer. Yn Morbihan is ek de École Spéciale Militaire de Saint-Cyr fêstige, de Frânske nasjonale militêre akademy.
Bestjoer
Morbihan is in departemint fan Frankryk dat bestjoerd wurdt troch in departemintale ried, wêrfan't de leden by mei geregelde tuskenskoften holden ferkiezings troch de ynwenners keazen wurde. Oan it haad fan it departemintaal bestjoer, dat syn sit hat yn 'e departemintale haadstêd Vannes (Bretonsk: Gwened), stiet in prefekt. It departemint is ferdield yn 3 arrondisseminten, dy't opdield binne yn 21 kantonnen, dy't wer opdield binne yn 250 gemeenten. Morbihan bestiet fierders út 6 kiesdistrikten foar de Nasjonale Assimblee.
Demografy
Neffens offisjele sifers út 2016 hie Morbihan doe 747.548 ynwenners. De befolkingstichtens kaam dêrmei út op 109,6 minsken de km². De grutste stêd yn it departemint is Lorient, mei yn 2011 58.000 ynwenners, wylst de departemintale haadstêd Vannes doe in befolking fan 53.000 minsken hie.
Formule 1 yn 2005
It Formule 1-seizoen 2005 wie it 59ste Formule 1-seizoen. De "Formule 1", offisjieel it "FIA Formula One World Championship", is de heechste klasse yn de autosport, sa is bepaald troch de Fédération Internationale de l'Automobile (FIA).
Morbihan
Demografy
It grutste part fan 'e befolking fan Morbihan bestiet út etnyske Bretonnen, wylst de rest fierhinne opmakke is út Frânsen. It departemint leit op 'e grins fan Neder-Bretanje, it diel fan it histoaryske Bretanje dat Bretonsktalich is, en Opper-Bretanje, it diel dêr't fan âlds Gallo sprutsen wurdt. De grins tusken dy beide gebieten rint fan Mûr-de-Bretagne, oer de grins mei Côtes-d'Armor, mei in flauwe bocht nei it Rhuys-skiereilân oan 'e kust fan 'e Golf fan Biskaje. As gefolch fan 'e yntinsive kulturele assimilaasjepolityk dy't it nasjonale regear sûnt de iere njoggentjinde iuw fierd hat, is it Frânsk lykwols tsjintwurdich foar de oergrutte mearderheid fan 'e befolking de memmetaal. It Bretonsk, in Keltyske taal, wurdt noch sprutsen troch in minderheid, wylst it Gallo, in Romaanske taal dy't faak sjoen wurdt as in Frânsk dialekt, noch minder sprekkers hat.
Op religieus mêd bestie de befolking fan Morbihan yn 2006 noch foar sa'n 70% út (aktive) oanhingers fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. Dat is it heechste befolkingsoandiel fan roomsen yn hiel it histoaryske Bretanje, dat sûnt de ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch sterk oan sekularisaasje bleatstien hat. De rest fan 'e befolking wurdt foar it meastepart foarme troch ateïsten en agnosten.
Formule 1 yn 2005
Klassemint by de koereurs
Opmerkingen:
Klassemint by de konstrukteurs
De top 8 klassearre auto's krije punten:
Opmerkingen:
Laytonville (Kalifornje)
Laytonville is in doarp (census-designated place) yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. It leit yn Mendocino County, op sa'n 32 km noardnoardwestlik fan 'e stêd Willits, deun benoarden it plak dêr't de Súdlike Ielrivier ûntspringt. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Laytonville doe in befolking fan rom 1.200 minsken.
Skiednis
Laytonville waard yn 1874 stifte troch in Frank B. Layton, dy't oarspronklik út it Kanadeeske Nij-Skotlân kaam. Hy boude doe in hûs op it plak dat neitiid nei him Laytonville kaam te hjitten, en begûn der in hoefsmidderij. It earste postkantoar yn Laytonville gie iepen yn 1879.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Laytonville doe in befolking fan 1.227 minsken. De befolkingstichtens bedroech 87 minsken de km². Fan 'e befolking fan Laytonville wie yn 2010 12,2% âlder as 65 jier en 22,1% jonger as 18 jier. Fierders bestie 26,3% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 21,9% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 56,9% blanken; 19,9% Yndianen; 11,5% Latino's; 1,3% swarten; 0,8% Aziaten; 0,1% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 9,5% oaren of fan mingd etnysk komôf. De Yndianen binne foar alteast foar in part etnyske Kato, mei't it haadkertier fan 'e Kato Yndianestamme fan de Laytonville Rancheria yn Laytonville fêstige is.
Eva Wiessing
Eva Wiessing (Amsterdam, 7 maart 1964) is in Nederlânsk sjoernaliste en ferslachjouster. Hja wurket op ekonomyredaksje by de NOS en draacht as korrespondinte geregeldwei by oan it NOS Journaal.
Libben en karriêre
Wiessing waard yn 1964 berne yn Amsterdam as telch út in Joadske famylje. Se studearre Spaansk, sjoernalistyk en kommunikaasjewittenskippen oan 'e Universiteit fan Amsterdam, en behelle dêr twa doktorandustitels, ien yn Spaanske taal- en letterkunde, en ien yn skiednis fan 'e parse, progaganda en iepenbiere miening.