cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonius en Kleopatra
Antonius en Kleopatra, yn it oarspronklike Ingelsk: Antony and Cleopatra (folút eins: The Tragedy of Antony and Cleopatra), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. It is in trageedzje, dy't ferhellet fan 'e leafdesskiednis fan 'e Romeinske magnaat en legeroerste Markus Antonius en de Egyptyske keninginne Kleopatra VII. De rol fan Kleopatra wurdt beskôge as ien fan 'e meast yngewikkelde frouljusrollen út Shakespeare syn oeuvre. It stik kin sjoen wurde as in ferfolch op Shakespeare syn eardere trageedzje Julius Caesar. Antonius en Kleopatra is nei gedachten skreaun is yn jierren 1606-1607, hoewol't party saakkundigen it ierder datearje, yn 1603-1604. It waard foar it earst útjûn yn 'e First Folio, yn 1623. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1969.
Ynhâld
Nei de dea fan Julius Caesar wurdt it Romeinske Ryk regearre troch in trijemanskip besteande út Oktavianus (troch Shakespeare trouwens "Oktavius" neamd), Markus Antonius (yn it stik "Antonius") en Markus Emilius Lepidus. Antonius is ûnder de tsjoen rekke fan 'e Egyptyske keninginne Kleopatra, dy't earder de minneresse fan Julius Caesar wie. Hja hat him sa bot yn 'e besnijing, dat er syn regearingstaken ferwaarleazget, sels as syn trêde frou Fulvia it yn 'e kant set tsjin Oktavius en dêrfoar terjochtsteld wurdt. Oktavius ropt him werom nei Rome om him te helpen by it bestriden fan trije beruchte seerôvers op 'e Middellânske See, Sekstus Pompejus, Menekrates en Menas, en hoewol't Kleopatra him smeket om net te gean, set Antonius einlings dochs ôf nei Rome. As er dêr arrivearret wurdt him in houlik optwongen mei Oktavius syn suster Oktavia, dat de bannen tusken de beide leden fan it trijemanskip fuortsterkje moat. Kleopatra is alhiel breinroer as hja dêr berjocht oer kriget, en kin pas delbêde wurde as men har derfan bewissiget dat Oktavia har op it mêd fan 'e skientme op gjin stikken nei belykje kin.
As it trijemanskip foar de trije seerôvers oer komt te stean, fine der ûnderhannelings plak. Sekstus Pompejus wurdt Sisylje en Sardynje oanbean as er it trijemanskip helpt om fan alle oare piraten, dy't in wiere pleach foarmje, ôf te kommen. Pompejus giet akkoart, en as Menas der letter by him op oanstiet om it trijemanskip te deadzjen no't se der net op fertocht binne, om sels de macht yn it ryk te gripen, wegeret er. Dêrmei toant er him in earfoller man as Oktavius en Lepidus, dy't koarte tiid letter it ferdrach skeine troch Pompejus oan te fallen en te ferslaan. Antonius wie dêr net yn 't foar oer ynljochte, en is der poerrazen oer. Hy keart werom nei Egypte, dêr't er Kleopatra en himsels kroanet ta hearskers oer syn (eastlike) trêdepart fan it Romeinske Ryk. Hy stjoert in list mei easken nei Oktavius, dy't ûnderwilens de macht yn 'e rest fan it ryk nei him ta lutsen hat troch Lepidus yn it tichthûs te setten. Oktavius wegeret Antonius syn kroaning te akseptearjen, en Antonius kin en wol net werom, dat in oarloch is net mear foar te kommen.
Hoewol't him oanret wurdt om op lân te fjochtsjen, mei't er in sterker lânleger hat as Oktavius, slacht Antonius dat advys yn 'e wyn. Oktavius, dy't oer in sterkere float beskikt, hat him nammentlik mei sin útdage ta in seeslach. Kleopatra ûnthjit Antonius dat se him mei de Egyptyske float stypje sil. Mar ûnder de Slach by Aktium, yn 'e Ioanyske See, foar de Grykske westkust, spilet Kleopatra mei al har skippen op it krúsjale momint fan ruten, en Antonius set har allinnich efternei, dêrby syn eigen float oan syn lot oerlittend. Neitiid hat er dêr berou oer, mar tagelyk jout er ta dat er it foar in tút fan Kleopatra wer dwaan soe.
Nei't it besykjen fan Oktavius om it pear útinoar te spyljen op neat útrint, wurde der tariedings makke om in nije slach út te fjochtsjen, diskear op lân. Mar de jûns foardat dy plakfine sil, binne der faaie foartekens, dy't troch Antonius syn soldaten ynterpretearre wurde as soe (de healgod) Hearakles harren de rêch takeard hawwe. De troepen desertearje massaal en Antonius ferliest de slach. Hy jout Kleopatra dêrfan de skuld, en hâldt út dat er har deadzje sil.
Kleopatra beslút dêrop om him berjocht te stjoeren dat se harsels tekoart dien hat, mei't se mient dat dat de iennichste manear is om syn leafde werom te winnen. As Antonius heart dat se dea is, sil him perfoarst wer yn 't sin komme hoefolle oft er wol net fan har hâldt. Mar it pakt oars út: as Antonius heart dat Kleopatra dea is, beseft er dat in libben sûnder har gjin sin hat, en besiket er himsels fan kant te meitsjen. Dat slagget net daliks, mar as er by har brocht wurdt, is er al deadlik ferwûne. Hy stjert yn har earms.
Oktavius, foar wa't no de wei frij is om himsels ta keizer út te roppen, giet nei Kleopatra ta om har te oertsjûgjen en jou har oer, mar se stegeret him ôf, om't se har gjin minder lot foarstelle kin as om yn keatlings troch de strjitten fan Rome laat te wurden. Mar hja wurdt ferret en falt dochs yn 'e hannen fan 'e Romeinen. Dêrop makket se in ein oan har libben troch har bite te litten troch in aspisnjirre (dy't trouwens hielendal net foarkomt yn Egypte). Oktavius jout opdracht om har tegearre mei Antonius te begraven.
Fryske oersetting
Antony and Cleopatra waard ûnder de titel Antonius en Cleopatra yn it Frysk oerset troch Douwe Kalma. Yn 1969 waard it publisearre troch de Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, as ûnderdiel fan harren omnibusútjefte Shakespeare's Wurk Dl. VII, yn 'e mande mei de fertalings fan guon oare trageedzjes, lykas Otello, Kening Lear en Macbeth.
Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2009 yn São Paulo op 18 oktober 2009. It wie de sechstjinde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op Interlagos hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,9 kilometer.
Auke van der Woud
thumb|Auke van der Woud (2014) Professor doktor Auke van der Woud (Snits, 1947) is emeritus-heechlearaar arsjitektuer- en stêdebouskiednis oan de Universiteit Grins. Hy lei him benammen ta op de arsjitektuer, stêdebou en lânskip fan it tiidrek 1800-1950. Hy is fan Frysk komôf.
Wurkpaad
Van der Woud studearre keunstskiednis en argeology oan de Ryksuniversiteit Grins fan 1974 ôf. Hy promovearre yn 1987, mei it proefskrift ''Het Lege Land. De ruimtelijke orde van Nederland 1798-1848'' dat de skiednis fan it lânskip yn de dissipline fan de arsjitektuer- en stêdebouskiednis yntrodusearre. Nei syn beneaming yn Amsterdam (1990) kaam de doe skraachwurk ûndersochte 19e-iuwske arsjitektuer yn Nederlân sintraal te stean en waard tige kritysk tsjin it ljocht holden.
Foardat Van der Woud heechlearaar te Grins waard wie er konservator en letter adjunkt-direkteur yn it Kröller-Müller Museum, Otterlo (1974-1981), universitêr dosint Arsjitektuerskiednis, oan de universiteit Grins (1981-1990) en heechlearaar Arsjitektuerskiednis oan de Frije Universiteit Amsterdam (1990-2002). Ein 2006 publisearre Van der Woud ''Een Nieuwe Wereld. Het ontstaan van het moderne Nederland''. Dit boek behannelet de komst nei 1850 fan de nije netwurken foar massakommunikaasje en massamobiliteit. It boek waard nominearre foar de NWO Eurekapriis/Furore Boekepriis 2007 en ek útroppen ta It Bêste Skiedisboek fan 2007.
Yn 2010 krige er de 'Grutte' Rotterdam-Maaskantpriis foar syn boeken oer de 19e iuw.
Nea Salamis Famagusta FC
Nea Salamis Famagusta FC as Nea Salamina Famagusta FC (Gryksk: Νέα Σαλαμίς Αμμοχώστου) is in profesjoneel fuotbalteam út it Syprioatyske plak Famagusta, oprjochte op 7 maart 1948. It is no in klup fan flechtlingen dy't Noard-Sypres ferlieten by de Turkske ynvaazje fan 1974. De klup is no tydlik fêstige yn de stêd Larnaca. De klupnamme komt fan de Ald-Grykske stêd Salamis of Salamina (Gryksk: Σαλαμίς), tichteby it Famagusta fan no.
De meast opmerklike prestaasjes fan Nea Salaminas binne de oerwinningen by de Syprioatyske fuotbalbeker en de Cyprus FA Shield (superkup) yn 1990. Yn de A Divizion wie it tredde plak de bêste prestaasje. De earste fiif jier (1948–1953) die it team mei oan de Cyprus Amateur Football Federation kampioenskippen. Yn 1953 sleat de club him oan by it Sypriotysk fuotbalbûn (CFA), sadat se meidwaan koene oan de kampioenskippen fan it bûn en om de beker. Sy hawwe mear as 50 seizoenen yn de A Divizion spile; yn it earste seizoen waarden se sânde.
It team die foar 't earst mei oan de Europeeske kompetysje yn 1990 by de Europakup. Fierders hawwe se spile yn trije UEFA Intertoto Cups, nammentlik dy fan 1995, 1997 en 2000. It team heart ta de sportklups fan Nea Salamina Famagusta, dat yn 1948 oprjochte waard; dy klup hat ek in follybalteam foar manlju.
Nea Salamina yn Jeropa
Totaal tal punten foar UEFA koëffisjinten: 0.0
Sozialdemokratische Partei Deutschlands
De Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD, Sosjaaldemokratyske Partij fan Dútslân) is de âldste politike partij fan Dútslân; ien fan har foargongers waard oprjochte yn 1863, de hjoeddeiske namme hat se sûnt 1890. Se wie jierrenlang Dútslânsk grutste partij yn ledetal (438.000 leden yn 2017) en hieltyd ien fan de grutste, sa net de grutste sosjaaldemokratyske partij yn de wrâld.
Follybal op de Olympyske Simmerspullen 2004/Sealfollybal
Sealfollybal is ien fan de twa dissiplines fan it follybal dy't spile waard op de Olympyske Simmerspullen 2004 yn Atene. De oare dissipline wie it strânfollybal. De wedstriden foar it sealfollybal waarden spile yn it Peace and Friendship Stadium yn Atene. De wedstriden setten op 14 augustus 2004 útein en einigen op 29 augustus 2004.
Manlju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
Groep A
Groep B
De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. By de manlju waard Brazylje Olympysk kampioen troch Itaalje yn de finale mei 3-1 te ferslaan. Ruslân krige de brûnzen medalje troch te winnen fan de Feriene Steaten mei 3-0. Nederlân einige op plak njoggen.
Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Servje en Montenegro, Grikelân, Argentynje en Poalen. Yn groep B wiene dat Brazylje, Itaalje, de Feriene Steaten en Ruslân.
Froulju
De 12 dielnimmende lannen wiene ferdield yn 2 groepen.
Groep A
Groep B
De earste fjouwer lannen fan eltse groep giene nei de kwartfinales. By de froulju waard Sina Olympysk kampioen troch Ruslân yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Kuba krige de brûnzen medalje troch te winnen fan de Brazylje mei 3-1.
Foarwedstriden
Yn groep A giene de folgjende lannen nei de kwartfinales: Brazylje, Itaalje, Súd-Korea en Japan. Yn groep B wiene dat Sina, Ruslân, Kuba en de Feriene Steaten.
Kesha
thumb|Kesha yn 2011 thumb|Ke$ha 2010 Kesha Rose Sebert (Los Angeles, 1 maart 1987), rûnom bekend as Kesha of Ke$ha, is in Amerikaansk popsjongster, rapper en hitskriuwster. Hja waard wrâldferneamd troch it meidwaan oan it liet Right Round fan Flo Rida en har eigen hit Tik Tok.
Har debútsingle, "Tik Tok", ferskynde yn 2009 en waard yn alve lannen in nûmer ien hit. Har debútalbum, Animal, ferskynde yn jannewaris 2010 en kaam yn de Feriene Steaten fuort op it earste plak fan bêst ferkochte albums. Ein septimber 2010 hie Kesha al mear as 2 miljoen albums oer de hiele wrâld ferkocht.
Fjirde Alvestêdetocht
De Fjirde Alvestêdetocht wie de fjirde offisjele edysje fan 'e Alvestêdetocht op redens, dy't ferriden waard op 12 febrewaris 1929. Dizze reedriderstocht waard organisearre troch de Feriening De Fryske Alve Stêden. De winner wie Karst Leemburg út Ljouwert, mei in tiid fan 11 oeren en 9 minuten.
Tolve jier wachtsjen
Mei twa tochten yn fiif jier mocht de Feriening De Fryske Alve Stêden eins net kleie. Nei de Trêde Alvestêdetocht, yn 1917, briek lykwols in rêstiger tiid oan. Tolve jier soe it duorje ear't de tocht wer organisearre wurde koe. Doe't de froast yn 'e winter fan 1928 op 1929 goed trochsette, wie it dan ek net ferwûnderlik dat op 'e nij de Alvestêdekoarts útbriek. It frear dat it ongele, dat net allinnich de Sudersee, mar ek it Waad rekke tichtferzen. Auto's rieden nei de Waadeilannen en werom. In Alvestêdetocht koe net útbliuwe: op 7 febrewaris skreau de Feriening De Fryske Alve Stêden de tocht út foar 12 febrewaris.
Waar
It kwik sakke dy tolfde febrewaris nei –18 °C. Dat, kombinearre mei in snijende noardewyn, soarge dat de tocht ien fan 'e swiersten ea waard. Net allinnich yn Fryslân, mar yn hiel noardlik Jeropa hearske strange froast. Yn Berlyn waard –22 °C metten, en yn Moskou –37 °C. Yn Mongoalje soe it sels –57 °C west hawwe.
Desimbermoarden
thumb|250px|Monumint foar de slachtoffers yn Fort Zeelandia De Desimbermoarden is de gongbere term foar it op 8 desimber 1982 ombringen fan fyftjin tsjinstanners fan it militêre rezjym yn Suriname. Yn Suriname, en by de Surinamers yn Nederlân, hat dit barren djippe spoaren efterlitten. De Nederlânske regearing befrear út protest de ûntwikkelingshelp oan Suriname.
Fjirde Alvestêdetocht
Wedstryd
Foar de wedstryd hiene har 102 riders ynskreaun. Dêrfan lieten fjouwer har troch it barre waar ôfskrikke, sadat der úteinlik 98 út Ljouwert ôfsetten. Fanwegen de kjeld wie der net in protte publyk oan 'e start by de Willemskade, dêr't mar in inkeling him sjen liet. Om 5.18 oere moarns setten de wedstrydriders útein. Lykas by alle iere Alvestêdetochten it gefal wie, waard de rûte tsjin 'e klok yn riden, dus fan Ljouwert earst nei Dokkum.
Desimbermoarden
Mei yngong fan 2007 wie der in proses foar de Surinaamske kriichsried geande. Op 29 novimber 2019 waard haadfertochte Desi Bouterse by ferstek oant tweintich jier finzenisstraf feroardiele. Noch seis oare fertochten waarden ta tsien of fyftjin jier feroardield. Tsjin net ien fan de feroardielden waard in arrestaasjebefel útfeardige. Majoar (en eks-sersjant) Roy Horb, earst in bûnsmaat fan Bouterse en twadde man fan it Militêr Gesach, kaam koart nei de moarden te ferstjerren en de lêzing dat dit selsdeading gong is it stiet te besjen. Anno 2021 is de saak lykwols noch net ôfsletten. Yn maart 2021 waard bekend makke dat de Surinaamske kriichsried noch oergean wol ta de ynhâldlike behanneling fan de strafsaak tsjin haadfertochte âld-presidint Desi Bouterse nei alle beswieren fan syn advokaat fersmiten te hawwen.
Fjirde Alvestêdetocht
Wedstryd
Daliks nei de start lei Karst Leemburg út Ljouwert foaroan, mar al gau wisten Cor Jongert út Ilpendam en Nico Pronk út Warmenhuzen de kopposysje oer te nimmen. Pronk en Jongert bouden op 'e weromwei oer de Dokkumer Ie in foarsprong op fan 4 minuten op 'e efterfolgersploech, besteande út Uiltje Stienstra, Cathrinus Stienstra, Arie van Beekum en G. Wieberdink.
Yn Harns waard Leemburg útnûge om by in omke fan sines op 'e kofje. Dy útnûging waard oannomd, want Leemburg lei ommers al 20 minuten efter op 'e koprinners. Dêrnei barde ien fan 'e singelierste foarfallen út 'e Alvestêdeskiednis. Yn Hylpen kaam om 11.00 oere net it duo Pronk en Jongert it earst oan, mar Karst Leemburg. Yn in stik fan 40 km wie in efterstân fan 20 minuten ombûgd ta in foarsprong fan 18 minuten. Leemburg bleau dêrnei de hiele rit foarop riden, mar by Drylts stelde syn foarsprong al net folle mear foar: hy lei doe noch mar 3 minuten foar op Jongert.
Sa stil as it by de start west hie, sa fol wie it by de finish yn Ljouwert. It seach swart fan 'e minsken op 'e Willemskade, dêr't de riders ek wer binnenkomme soene. It publyk wie optein. Der lei net allinnich in Fries foarop, mar sels in Ljouwerter! Leemburg, dy't fannijs in sprint ynsetten hie doe't er hearde hoe ticht syn efterfolgers by him wiene, wist wer in foarsprong op te bouwen. Ferskate Friezen lieten Leemburg op De Swette in stik efter harren oan ride om him wat út 'e wyn te hâlden. Yn dy tiid seach nimmen dêr frjemd fan op. Soks waard rekkene ta it thúsfoardiel.
Yn in tiid fan 11 oeren en 9 minuten kaam Leemburg oer de einstreek. Doe't it Alvestêdebestjoer op him ta kaam om 'e winner te lokwinskjen, spriek dy lykwols de wurden: "Earst nei myn âlde mem ta!" Yn it Earste Fryske Redensmuseum yn Hylpen is noch in bysûndere rariteit fan 'e Fjirde Alvetêdetocht te sjen: de ôfferzen tean fan Karst Leemburg. Op sterk wetter stiet dy dêr te pronk yn in fitrinekast.
Fan 'e oare wedstrydriders wisten mar 11 binnen twa oeren nei de winner oer einstreek te kommen; de oaren waarden dêrom neffens de jildende regels fan 'e tocht diskwalifisearre. Cor Jongert waard twadde mei in tiid fan 11 oeren en 17 minuten, wylst Sjouke Westra út Warmenhuzen op 11 oeren en 48 minuten trêde waard. Fan ien wedstrydrider is bekend dat er by Dokkum holp om in famke út in brânend hûs te rêden. Dêrnei fûn er syn efterstân te grut om noch fierder te riden.
Toertocht
By de Earste Alvestêdetocht yn 1909 en de Twadde Alvestêdetocht yn 1912 kamen in protte riders net opdaagjen om't it teiwaar wie en se de sterkte fan it iis net fertrouden. By de start fan 'e Fjirde Alvestêdetocht kamen minsken lykwols net opdaagjen om't it te kâld wie. Fan 'e 268 lju dy't har foar de toertocht ynskreaun hiene, liet 65 om 'e kjeld ferstek gean. Sadwaande giene der mar 203 toerriders fan start. Fan harren hellen mar 103 de finish. Der die diskear ek in bûtenlanner mei, in Süssdorf út 'e Feriene Steaten. Mar dy ried de tocht net út.
Wetterrotten
De wetterrotten of wrotrotten (wittenskiplike namme: Arvicola) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae), de ûnderfamylje fan 'e wrotmûzen (Arvicolinae) en de tûke fan 'e fjildmûzen (Arvicolini). Ta dit skaai hearre trije soarten dy't foarkomme yn hast hiel Jeropa en grutte parten fan noardlik Aazje. In fjirde soarte, de richardsonwettermûs, út westlik Noard-Amearika, waard foarhinne ek yn dit skaai pleatst, mar út ûndersyk hat bliken dien dat dy nauwer besibbe is mei it skaai fan 'e fjildmûzen (Microtus). De wetterrotten libje, nettsjinsteande har namme, sawol yn it wetter as op drûch lân. Se weagje oant 250 g. It binne bisten mei in tsjûke pels en in hierrige franje tusken de teannen, dy't deselde funksje ferfollet as swimfluezzen by oare soarten.
De Eumeniden
De Eumeniden, yn it oarspronklike Aldgryksk: Εὐμενίδες, Eumenides (wat yn 'e Grykske mytology goede geasten wiene), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Aiskylos of Aeschylus (±525-±455 f.Kr.). It is in trageedzje wêryn't ferhelle wurdt hoe't de god Apollo Orestês nei it plak ta bringt dêr't er berjochte wurdt troch de goadinne Atene foar de moard op syn mem Klytemnêstra. De Eumeniden heart ta de toanieltrilogy Oresteia, dêr't it it lêste diel fan foarmet. Yn 'e mande mei de oare beide dielen wûn it by de jierlikse toanielwedstryd op it Ateenske Feest fan Dionysus yn 458 f.Kr. de earste priis. It stik waard yn it Frysk oerset troch Klaas Bruinsma.
Ynhâld
Nei't er syn mem Klytemnêstra deade hat as wraak foar har moard op syn heit Agamemnon, wurdt Orestês tramtearre en opjage troch de Fueryen, de ierdgoadinnen dy't yn 'e Grykske mytology misdieden as matriside en patriside bestraffe. Hy siket beskûl yn 'e nije timpel fan Apollo te Delfy. De god, dy't him net behoedzje kin foar de ûnfersoenlike grime fan 'e Fueryen, stjoert him ûnder begelieding fan 'e god Hermes nei Atene ta, wylst er in betsjoening fan sliep oer de Fueryen leit om dy op te hâlden. Mar Klytemnêstra har geast ferskynt yn in dream oan 'e wraakgoadinnen, en fiteret harren oan om 'e jacht op Orestês net te ferslûgjen. Dêrtroch wurde de Fueryen wer wekker en nimme se de ferfolging wer op. Yn Atene komme se Orestês einlings oer it mad; se spoare him op troch de rook fan it bloed fan syn mem te folgjen, dy't syn hannen ôfjouwe. As se him yn it each krije, slute se him yn, en yn deadseangst en smeekbea klammet er him fêst oan in byld fan 'e goadinne Atene.
Op dat stuit grypt Atene yn. Hja bringt in sjuery fan alve Ateners gear om oer Orestês te oardieljen. Apollo ferfollet dêrby de rol fan abbekaat, wylst de Fueryen foar de fermoarde Klytemnêstra sprekke. Under de berjochting praat Apollo Atene oan dat yn it houlik de man wichtiger is as de frou; dat docht er troch him op har berte te beroppen (neffens de Grykske mytology soe de goadinne Atene inkeld oan it ferstân fan har heit, de oppergod Seus ûntspruten wêze, sûnder dat der in frou oan te pas kaam). Trochdat Atene dan foar frijspraak stimt, hâlde de stimmen dy't de sjuery útbringt foar skuldich en ûnskuldich inoar yn lykwicht. Om't Atene yn 't foar sein hie dat yn sa'n gefal de beklage frijút gean soe, wurdt Orestês frijsprutsen. Dêrnei set de goadinne útein mei it oerheljen fan 'e Fueryen om 'e útspraak te akseptearjen, wat har, nei lang op harren ynpraat te hawwen, úteinlik slagget. De wraakgoadinnen sille tenei, fanwegen harren bûgen foar it rjocht, yn Atene fereare wurde (mei't hja no eumeniden, goede geasten, wurden binne), en de goadinne Atene ferklearret dat yn it ferfolch de beklage altiten frijsprutsen wurde sil as de sjuery net ta in mearderheidsútspraak komme kin, mei't genede altiten foarrang krije moat boppe ûnmeilydsumens.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan De Eumeniden waard foar 't neist yn 'e njoggentiger jierren makke troch klassyk oersetter Klaas Bruinsma, dy't teffens ferantwurdlik is foar de Fryske fertalings fan Homêros syn Ilias en Odyssee en fan alle sân oerlevere trageedzjes fan Sofoklês. Yn in fraachpetear mei Abe de Vries, ta gelegenheid fan it ferskinen fan 'e Fryske Ilias en Odyssee, yn 2004, fertelde Bruinsma dat er ek de "de trilogy oer de Oresteia" yn it Frysk oerset hie. Yn 'e katalogus fan Tresoar is lykwols inkeld it earste diel, Agamemnon, werom te finen, dat De Eumeniden en it middelste diel, De Offerplingsters, lizze spitigernôch wierskynlik noch earne by Bruinsma thús yn in laad te stofgarjen. It is dan ek net alhiel dúdlik wannear't de oersetting krekt makke is, mar mei it each op it feit dat de fertaling fan Agamemnon út 1993 is, sil De Eumeniden foar 't neist út datselde jier of fan koart dêrnei datearje.
Berm
In berm of barm is in smellige stripe grûn by in wei lâns, dy't yn 'e regel begroeid wurdt troch gerzen en griene krûden, en dy't ferskate kearen yn it groeiseizoen meand wurdt. Yn Fryslân leit oare kant de berm ornaris in sleat of teminsten in greppel, mar yn oare gebieten komme ek oare ôffredingsfoarmen foar, lykas stekken, houtwâlen, hagen en muorkes.
Funksjes
Fierders kinne berms tydlik brûkt wurde foar de opslach fan in ferskaat oan materialen en dingen, wêrûnder sân, strjitstiennen en oar guod foar wei-ûnderhâld, mar dêrnjonken ek foar it parkearjen fan auto's.
Teffens wurde yn berms ornaris keabels en liedings yngroeven foar elektrisiteits-, gas- en weterfoarsjenning, en foar keabeltillefyzje en ynternetoanslutings. Unbedoeld foarmje berms faak ek in fruchtber, sij it soms net sa sûn biotoop foar alderhanne floara en fauna.
Roland Freisler
thumb|right|Roland Freisler (1942) Roland Freisler (Celle, 30 oktober 1893 – Berlyn, 3 febrewaris 1945) wie in Dútske nazy-bewâldfierder en -rjochter. Hy waard steatssekretaris fan Adolf Hitler's Ryksministearje fan Justysje en presidint fan it Volksgerichtshof (folksrjochtbank), opset bûten de grûnwet om. Dit gerjochtshof behannele politike aksjes tsjin Hitler syn diktatoriale rezjym yn in rige fan sabeare prosessen. It makke Freisler wreed ferneamd, ek ûnder de Nazy's wie er net populêr.
Oan de Keninginne
It gedicht, dat neffens Bate skreaun is op 'e efterkant fan in kefert, wie nei alle gedachten bedoeld as epilooch foar de opfiering fan in toanielstik yn 'e oanwêzigens fan 'e keninginne. Bate is fan tinken dat dat de opfiering fan 'e komeedzje Nei Jim Beleavjen, op fêsteljûn, yn febrewaris 1599, west hawwe moat. Oan de Keninginne waard yn 1972 ûntdutsen troch de Amerikaanske literêr ûndersikers William Ringler en Steven May yn it oantekenboekje fan in man dy't fan Henry Stanford hiet, en fan wa't bekend is dat er yn 'e hofhâlding fan 'e keamerhear fan 'e keninginne wurke. De taskriuwing fan dit gedicht oan Shakespeare is fier fan algemien oanfurde.
Tekst
As the dial hand tells o'er The same hours it had before,
Still beginning in the ending, Circular account still lending,
So, most mighty Queen we pray, Like the dial day by day
You may lead the seasons on, Making new when old are gone,
That the babe which now is young And hath yet no use of tongue
Many a Shrovetide here may bow To that empress I do now,
That the children of these lords, Sitting at your council boards,
May be grave and aged seen Of her that was their fathers' queen.
Once I wish this wish again, Heaven subscribe it with "Amen".
Ikker
In ikker of in stik boulân is in lape troch de minske foar de lânbou bewurke grûn, dêr't lânbougewaaksen, lykas nôt, jirpels of sûkerbiten op ferboud wurde. It wurd "ikker" komt oarspronklik fan it Latynske ager, dat itselde betsjut. It Latynske wurd agricola betsjut dan "lânbouwer" (colo is "bewurkje"). (De Fryske efternamme "Agricola" is dus in latinisearring fan "De Boer", krekt sa't "Nauta" in latinisearring fan "Visser" is.)
In ikker moat ûnderskaat wurde fan in greide, dat in stik ûnbeboud gerslân foar de feehâlderij is. Ikkers wurde faak fan oare perselen grûn ôfsletten troch sleatten, beamwâlen of ôffredings mei izertrie, stikeltried of, yn it bûtenlân faak, hagen of muorkes. De moderne ekology draacht it idee út om fan 'e ikkerseame in faunarâne te meitsjen, sadat de wylde natoer dêr in better kâns kriget om te oerlibjen.
Tamminga-Piebenga-Fûns
It Tamminga-Piebenga-Fûns is in fûns dat literêre ynisjativen bekostiget. Nei it ferstjerren fan Sjoukje Piebenga en har man Douwe Tamminga die bliken dat by testamint bepaald wie dat der in Tamminga-Piebenga-Fûns út harren neilittenskip stifte wurde moast, dêr't literêre inisjativen út bekostige wurde kinne soene. It behear fan it Tamminga-Piebenga-Fûns wurdt fierd troch de Stifting Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum. Ien fan de doelen dêr't it fûns û.o. foar brûkt wurdt is it ûnderhâld fan de troch Rink van der Velde neilitten wenarke op De Feanhoop, dêr't skriuwers gebrûk fan meitsje kinne om in pear wike yn alle rêst oan literêr wurk te arbeidzjen.
Ek nei it opgean fan it FLMD yn Tresoar is de Stifting Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum bestean bleaun.
KristenUny
De KristenUny  (CU) is in kristlik-sosjale Nederlânske politike partij fan ortodoks-protestantske sinjatuer, dy't fertsjintwurdige is yn de Earste en Twadde Keamer en yn provinsjale en gemeentlike bestjoeren. De KristenUny is yn it Jeropeesk Parlemint fertsjintwurdige mei ien sit.
Fan 22 febrewaris 2007 ôf wie de KristenUny mei it CDA en de PvdA part fan it kabinet-Balkenende IV. Op 20 febrewaris 2010 stapten de PvdA-bewindslieden nei in skeel oer Taskforce Uruzgan út dit kabinet, wêrnei't CDA en CU yn in demisjonêr kabinet fierder gienen. Fan oktober 2017 oan jannewaris 2022 siet de KristenUny mei twa ministers en ien steatssekretaris yn it kabinet-Rutte III. Sûnt jannewaris 2022 sit de KristenUny mei twa ministers en ien steatssekretaris yn it kabinet-Rutte IV.
De politike jongereinorganisaasje fan de KristenUny is PerspectieF.
Grûnslach
De Unyfundearring fan de Kristenuny is:
De ferwizing nei de Trije Formulieren fan Ienheid leit gefoelich by in protte kristenen, omdat dêryn ûnder oaren de folwoeksenedoop fersmiten wurdt. Yn de Heidelberchske Kategismus wurdt de roomsk-katolike earetsjinst oantsjut as "paapske mis" en as "ferflokte ôfgoderij". Foar in soad katoliken is dit noch in drompel foar lid wurden fan de partij. Sels ferklearret de partij dat de ferwizing net bedoeld is om yn te stimmen mei de Trije Formulieren, mar om yn te stimmen mei de "politike oertsjûging fan de KristenUny dy't fuorkomt út dit gedachteguod". Yn de KristenUny is men benaud dat it fuortheljen fan de ferwizing ferdieldheid fan gefolgen hawwe kin. Fraksjefoarsitter Arie Slob sei dêroer: "We moeten dit ook niet forceren, met als gevolg dat er verdeeldheid in de partij ontstaat".
Organisaasje en leden
De KristenUny hat in federative struktuer. De lokale partijen binne selsstannige ferienings mei in folslein foech en gjin ôfdielingen fan de lanlike partij, sa't by in protte oare partijen wol it gefal is. Dizze pleatslike ferienings foarmje de leden fan de lanlike feriening.
Twadde Keamer
De Twadde Keamerfraksje bestiet sûnt de Twadde Keamerferkiezingen fan 2021 út de folgjende fiif persoanen:
Earste Keamer
De Earste Keamerfraksje bestiet sûnt de Earste Keamerferkiezingen 2019 út de folgjende fjouwer persoanen:
Kabinèt
De Kristen Uny hie twa ministers en ien steatssekretaris yn it kabinet-Balkenende IV (2007—2010). Dat wiene:
De Kristen Uny hie twa ministers en ien steatssekretaris yn it kabinet-Rutte III (2017—2022). Dat wiene:
De Kristen Uny hat twa ministers en ien steatssekretaris yn it kabinet-Rutte IV (2022—no). Dat binne:
Claus fan Amsberg
Klaus-Georg Wilhelm Otto Friedrich Gerd von Amsberg, sûnt 16 febrewaris 1966 Claus George Willem Otto Frederik Geert (Claus) fan Amsberg (Hitzacker, 6 septimber 1926 – Amsterdam, 6 oktober 2002) wie de prins-gemaal fan prinsesse Beatrix fan de Nederlannen. Hy waard nei syn houlik offisjeel neamd Syn Keninklike Heechheid Prins Claus fan de Nederlannen, Jonkheer fan Amsberg, of koartwei Prins Claus.
María del Carmen Carricart
Maria del Carmen Cerruti Carricart (Pergamino, 8 septimber 1944) is de mem fan prinses Máxima fan de Nederlannen.
Priveelibben
Dochter fan Jorge Cerruti (1911-1992) en Maria del Carmen Carricart (1914-1999). Cerruti wie in lâneigener fan Italjaansk komôf.
Jorge Zorreguieta kaam mei Maria del Carmen Cerruti yn de twadde helte fan de jierren '60 yn de kunde op in lânboutentoanstelling yn Pergamino. Zorreguieta wie yn de tiid fan harren moetsjen noch troud mei Marta López Gil. Se trouden yn desimber 1970 yn Paraguay, omdat it foar skieden lju problemmatysk wie om yn Argentynje in twadde houlik te sluten. Pas yn 1987 wie Zorreguieta definityf skieden fan syn earste frou. Nei alle gedachten hawwe se yn 2000 harren houlik yn Argentynje registrearje litten.
Strewel
In strewel, strewelle, strewiel, strûk of beamke, yn it meartal ek wol strewelleguod of beamkeguod neamd, is in houtige plant dy't him drekt boppe de grûn al fertûket yn in stikmannich tûken en twigen, en dus gjin stamme foarmet. Strewellen wurde sadwaande net sa heech as beammen. Fan natuere komme se bygelyks foar oan 'e rânen fan bosken, op iepen plakken yn bosken en yn 'e dúnlânskippen. Tsjintwurdich foarmje se ek in wichtich ûnderdiel fan túnarsjitektuer.
Hage
In hage of haach is in rige deun opinoar plante strewellen, mooglik mei beammen dertuskenyn, dy't bedoeld is om as ôffreding te fungearjen fan in beskaat gebiet, lykas in ikker, in greide of in tún. Faak wurde hagen ek wol by wegen lâns plante. Hagen foarmje in wichtich ûnderdiel fan túnarsjitektuer.
Berne-evangeelje fan Tomas
It Berne-evangeelje fan Tomas (dat net betize wurde moat mei it Evangeelje fan Tomas) is in algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e apostel Tomas en kin op syn ierst datearre wurde om it jier 80 hinne, hoewol't de measte saakkundingen it deroer iens binne dat it út 'e midden oant 'e ein fan 'e twadde iuw stamje moat. Sa't de titel al seit, is it in berne-evangeelje, in tekst dy't djipper yngiet op 'e ferhalen oer de bernetiid fan Jezus fan Nazaret, sa't dy yn it kanonike Evangeelje fan Lukas oanhelle wurde. It is ûndúdlik oft it Berne-evangeelje fan Tomas oarspronklik yn it Gryksk of it Syrysk skreaun wie, mei't de ierste Gryksktalige hânskriften pas út 'e trettjinde iuw datearje, wylst de ierste manuskripten in tige ferkoarte Syrysktalige ferzje út 'e sechsde iuw en in Latynske palimpsest út 'e fyfde of sechsde iuw binne.
Ynhâld
It Berne-evangeelje fan Tomas beskriuwt it libben fan Jezus as bern, mei fantastyske en soms kwea-aardige boppenatuerlike foarfallen, dy't de Grykske myten oangeande it aard fan godsbern net wanlyk binne. Op in stuit makket Jezus fûgels fan klaai, dy't er dan ta libben wekket; dat is in die dy't ek oan him taskreaun wurdt yn 'e Koraan (haadstik 5, fers 111: "Wannear't God sizze sil: 'O Jezus, soan fan Marije, betink Myn geunst oan jo en jo mem, doe't Ik jo mei de geast fan hillichheid fuortsterke, dat jo as bern en yn jins middeljierren ta it folk sprieken en doe't Ik jo it Boek en de wysdhied en de Toara en it Evangeelje ûnderrjochte en doe't jo troch Myn gebod út klaai de foarm fan in fûgel makken, doe der yn bliezen en it in fûgel waard troch Myn gebod; en doe't jo de blinen en de melaatsken troch myn gebod genêzen hawwe en de deaden opwekke; en doe't Ik de bern fan Israel derfan wjerholden haw (en deadzje jo), doe't jo mei dúdlike tekens ûnder harren kamen en dejingen ûnder harren dy't dy fersmieten, seine: 'Dit is neat, oars net as klearebare tsjoenderij.'").
In oare kears wurdt it wetter dat Jezus opikkere hat, ferpuozze troch in oare jonge. Dêrop ferflokt Jezus him, dat de jonge it bestjert. In oare jonge giet dea as er, skynber by ûngelok, tsjin Jezus oanrint, in stien nei Jezus smyt, of Jezus in opstopper jout (ôfhingjend fan 'e oersetting). As de buorlju fan Joazef en Marije by harren komme om ferhaal te heljen, wurde se troch Jezus mei blinens slein. Dêrnei wurdt der in learaar oannommen om Jezus ûnderrjocht ta jaan, mar hy is sa waanwiis dat er ynstee de learaar ûnderrjochtsje wol en de man ûntrêstiget mei boppenatuerlike tekens. Jezus fynt de ûntrêstiging fan 'e man fermaaklik, en hy werropt al syn eardere skynbere wredens. Dêrnei wekket er in freon wer ta libben dy't fan it dak ôf fallen is en genêst in oarenien dy't himsels yn 'e foet houd hat mei in bile. Nei ûnderskate oare demonstraasjes fan boppenatuerlik kinnen wurde der nije leararen foar Jezus oanlutsen, mar ynstee leit er harren de Wet fan Mozes út. Dan folget in nije rige wûndertekens, wêrby't er syn broer genêst fan in slangebyt en twa oaren ta libben wekket dy't oan ferskillende dingen stoarn binne. Ta einbeslút folget dan it ferhaal út Lukas 2:41-52, wêryn't er op tolvejierrige âldens de wetgelearden yn 'e Timpel de Wet útleit.
Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2009
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2009 yn Abû Dabi op 1 novimber 2009. It wie de santjinde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2009. Hy waard op it Yas Marina Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer.
Shih tzu
De shih tzu is in lyts hûneras dat oarspronklik út Tibet komt, mar letter tige algemien wurden is yn Sina. De namme wurdt ornaris útsprutsen as [ˈʃɪʦu] (" sjit -tsû"), mar soe eins [ˈʃiʦu] (" sjyt -tsû") wêze moatte. It is lytse selskipshûn mei in koarte snút, grutte rûne eagen, ôfhingjende earen en in lange pels. De shih tzu stiet bekend as boartlik en ûnôfhinklik, mar (mei dêrtroch) harket er net altyd likegoed nei syn baaske.
Nammen
De Sineeske namme foar de shih tzu is 西施犬 (pinyin-transliteraasje: Xī Shī quǎn, útspr.: [ɕi ʂi ʨʰuan], likernôch: "tsjy sjy tsj'hûan"). Dat betsjut letterlik "Xī Shī-hûn"; Xī Shī wie ien fan 'e tsjepste froulju út 'e Sineeske Aldheid. It is net alhiel dúdlik wêrom't dit hûneras sa neamd wurdt; mooglik hie Xī Shī sa'n hûntsje, mar it kin ek wêze dat it sa'n moai hûntsje is dat it oan Xī Shī tinken docht. De term "shih tzu" is de Wade-Giles-transliteraasje fan 'e Sineeske karakters 獅子 (pinyin: shi zu), dy't "liuw" betsjutte.
Skiednis
In gauris oanhelle teory is dat de shih tzu fuortkomt út in krusing fan 'e (Sineeske) Pekinees en de (Tibetaanske) Lhasa apso. Shih tzu's wiene al ier favoriten fan 'e Sineeske keizerlike famylje, al is ûnbekend wannear't se foar it earst oan it hof fan it Keizerryk Sina ferskynden. Yn 'e santjinde iuw droegen keizerlike eunugen ferantwurding foar it fokken fan 'e hûntsjes, en hja wediveren mei-inoar om 'e geefste eksimplaren te produsearjen fan 'e "hûn mei it antlit fan in grysant".
Shih tzu's stiene yn Sina sa heech yn oansjen, dat de Sinezen iuwenlang wegeren om se te ferkeapjen, te ferhanneljen of wei te jaan. Pas yn 1930 waarden de earste eksimplaren yn Jeropa ymportearre (yn Ingelân en Noarwegen), dêr't se yn 't earstoan troch kynologen klassifisearre waarden as in ôfwikende foarm fan 'e Lhasa apso. Yn 1934 waard yn Ingelân de earste kynologyske feriening foar de shih tzu oprjochte. Op 7 maaie 1940 krige de shih tzu yn Ingelân erkenning as in selsstannich hûneras. Neitiid fersprate it ras him oer Jeropa, en yn 'e 1950-er jierren waard it dêrwei en streekrjocht út Aazje ek yntrodusearre yn 'e Feriene Steaten troch weromkearende soldaten dy't om utens tsjinne hiene.
Lichemsskaaimerken
Shih tzu's hawwe in skofthichte fan 20 oant 28 sm, sawol foar rikels as foar teven. Se weagje 4 oant 71/2 kg. Alle kleuren binne tastien, mar de measte shih tzu's binne goudkleurich, brún, wyt, swart, griis of in kombinaasje dêrfan. It binne stevich boude hûntsjes mei in lytse, platte snút en grutte brune eagen. Har gesicht en kop waard histoarysk troch de Sinezen ferlike mei in liuw, in grysant en in ûle, wylst de bek wol omskreaun waard as in kikkertbek. Tige opmerklik is de ûnderbyt (de ûnderkaak stekt mear nei foarren as de boppekaak), wat in fereaske skaaimerk is neffens de rasomskriuwing fan 'e Ynternasjonale Kynologyske Federaasje (FCI). De earen binne lang en ôfhingjend, wylst de plomsturt omheech krôle oer de rêch droegen wurdt. Shih tzu's hawwe in tichte, dûbele pels fan lang, slûk, sêft hier, dat yn 'e tiis rekket as it net teminsten ienris yn 'e twa of trije dagen boarstele of kjimd wurdt.
Libbensdoer
Neffens de UK Kennel Club, de gesachhawwende kynologyske feriening yn it Feriene Keninkryk, libje shih tzu's trochinoar 13 jier en 2 moannen. De measten hawwe in libbensdoer fan tusken de 10 en 16 jier. De âldst bekende shih tzu waard 23 jier.
Sûnens
De shih tzu hat in stikmannich sûnensswierrichheden, wêrûnder guon dy't genetysk fan oanlis binne. Brachysefaly is bygelyks in misfoarming fan 'e plasse, feroarsake troch de ôfplatte snút. Fierders binne eachproblemen by shih tzu's tige algemien, lykas staar, mar ek de foarming fan epifoara, feroarsake troch it bekrassen fan it netflues troch it hier dat op 'e eachlidden groeit. Dêr helpe eachdrippen foarskreaun troch de bistedokter tsjin. Ek earûntstekkings komme by shih tzu's in protte foar, feroarsake troch it hier dat har yn 'e earen groeit. As it earhier net útlutsen wurdt en de earen skjinholden, sil de ûntstekking kear op kear weromkomme. De hûd fan 'e shih tzu is tige gefoelich en fetber foar allergyen. Ideäliter moatte de hûntsjes teminsten eltse 2 oant 6 moannen yn it bad om in goede hygiêne te betrachten. Ta ein beslút hawwe shih tzu's ek in gefoelige mage en de measten binne (mei dêrom) sinnige iters.
Otello
Otello, yn it oarspronklike Ingelsk: Othello, ek wol bekend as Otello, de Moar fan Feneesje (Othello, the Moor of Venice), en folút eins: The Tragedy of Othello, the Moor of Venice, is in toanielstik fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. It wurdt beskôge as ien fan syn fiif grutte trageedzjes, en is basearre op Un Capitano Moro ("In Moarske Kaptein"), in koart ferhaal fan 'e Italjaanske skriuwer Cintio, dat foar it earst publisearre waard yn 1565. Otello ferhellet fan 'e Moarske legeroerste mei deselde namme dy't yn 'e tsjinst stiet fan 'e republyk Feneesje. Yn it stik komme tema's as leafde, rasisme, oergeunstigens en ferrie oan 'e oarder, en it is noch altyd ien fan 'e meast opfierde fan Shakespeare syn toanielstikken. Nei alle gedachten is Otello skreaun yn 1603 of dêromtrint (de ierst oerlevere oanhelling datearret fan 1604), en it waard foar it earst útjûn yn 1622. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1969.
Ynhâld
Otello iepenet as Roderigo, in aadlike trochbringer, tsjin 'e ofsier Iago klaget dat de senatorsdochter Desdemoana, op wa't hy in eachje hie, temûk troud is mei Otello, in Moarske legeroerste yn Fenesiaanske tsjinst. Iago hat sels ek it grou op Otello, mei't dy in oare ofsier, Michael Cassio, in promoasje jûn hat wêrfan't hy mient dat dy him takaam. Boppedat leaut er (of seit er alteast dat er leaut) dat Otello him beduvelet mei syn frou Emilia. Hy bepraat Roderigo om dyseldichste nachts noch nei Desdemoana har heit Brabantio ta en him te fertellen oer it geheime houlik fan syn dochter. Underwilens glûpt er sels nei Otello ta om dy te warskôgjen dat Brabantio ûntdutsen hat dat er syn dochter skaakt hat.
Ear't Brabantio Otello berikke kin, arrivearret yn Feneesje it nijs dat de Osmaanske Turken fan doel binne en feroverje Syprus, wat in Fenesiaanske besitting is. Sadwaande wurdt Otello ûntbean om it regear te advisearjen. Wylst dy gearkomste oan 'e gong is, komt Brabantio deryn en beskuldiget Otello derfan dat er syn dochter Desdemoana mei hekserij ferlaat hat. Yn it bywêzen fan 'e hartoch fan Feneesje en in stikmannich oare pommeranten ferdigenet Otello himsels lykwols troch út te lizzen dat it fanke fereale op him wurden is fanwegen syn ferhalen oer syn wapenfeiten op it slachfjild. De oanwêzigen binne tefredenernôch mei dy útlis, mar foar't er him ôfjout, ropt Brabantio út dat Desdemoana Otello ferriede sil. Op oanstean fan 'e hartoch set Otello halje-trawalje ôf nei Syprus, om dêre it befel oer de Fenesiaanske troepen op him te nimmen. Yn syn gefolch binne û.m. Iago, Cassio en Desdemoana, mei Iago syn frou Emilia as har selskipsdame.
Op Syprus oankommen, docht bliken dat de Osmaanske float yn in stoarm fergien is. Otello jout dêrop befel ta in grut feest. Underwilens makket Iago der gebrûk fan dat Otello mei oare dingen besteld is, troch de houtenhammersliper Roderigo, dy't Desdemoana nei Syprus ta folge is, oer te heljen om in fjochtpartij mei Cassio te begjinnen. Dat kriget er foarinoar troch Cassio, dy't him tafertroud hat dat er net oer drank kin, dronken te fieren, sadat er opsternaat wurdt. It gefjocht driget út 'e klauwen te rinnen, en Otello moat eigenhandich yngripe. Hy hâldt Cassio ferantwurdlik foar it trelit, en nimt him syn ofsiersrang ôf. Cassio is dêr alhiel ferbûke oer, mar Iago bepraat him om te besykjen en win syn rang werom troch Desdemoana te freegjen om by Otello foar him yn it pleit te gean.
Tagelyk soarget Iago lykwols dat Otello begjint te fermoedzjen dat Desdemoana him mei Cassio bedraacht. Yn wurklikheid is Cassio in relaasje begûn mei in oare frou, Bianca. As Desdemoana by fersin in bûsdoekje ferliest dat Otello syn earste geskink oan har wie (en dêr't er Iago oer ferteld hat hoe'n grutte symboalyske wearde oft dat foar him hat op it mêd fan harren relaasje), wurdt dat stellen troch Emilia, op fersyk fan Iago, dy't har lykwols net ferteld hat wat er dermei fan doel is. Iago ferstoppet it yn Cassio syn keamer en brûkt it letter om oan Otello te bewizen dat Cassio en Desdemoana wat mei-inoar hawwe. Dêrop freget er Otello om him ta te stean en ûnderfreegje Cassio. Hy soarget dan dat Cassio fertelt oer syn relaasje mei Bianca, mar sprekt har namme hieltyd sa sêft út, dat Otello, dy't it spul fan in ôfstantsje folget, dat net ferstean kin en ynstee mient dat Cassio it oer syn relaasje mei Desdemoana hat. Otello rekket alhiel breinroer fan lulkens en oergeunstigens en nimt him foar om Desdemoana dea te dwaan, wylst er Iago freget om Cassio foar him te fermoardzjen. Hy giet nei hûs ta en wierret syn razernij út op Desdemoana troch har yn it bywêzen fan guon Fenesiaanske pommeranten te slaan. Desdemoana, dy't har fan 'e prins gjin kwea wit, beklaget har ûnk en lijen mei in liet oer ferrie dat se fan 'e faam fan har mem leard hat.
Underwilens hellet Iago Roderigo oer om foar him it smoarge wurk op te knappen en Cassio te fermoardzjen. Roderigo falt Cassio op 'e strjitte oan, en yn it gefjocht reitsje se allebeide ferwûne. Foarbygongers arrivearje om 'e beide mannen te helpen, en Iago jout him by harren. Om derfoar te soargjen dat nimmen ea efter de wierheid komme sil, rommet er Roderigo temûk mei in messtek út 'e wei. Dy nachts konfrontearret Otello Desdemoana mei har ûnderstelde ûntrou en smoart har dan mei in kjessen. As Emilia deryn komt, besiket er syn die te behimmeljen troch Desdemoana har sabeare relaasje mei Cassio oan it ljocht te bringen. Emilia ropt de autoriteiten derby, en de Fenesiaanske gûverneur fan Syprus ferskynt yn eigen persoan. Iago, Cassio en Emilia lizze de sitewaasje oan him út. As Otello mei it ferhaal fan it bûsdoekje op 'e lapen komt, beseft Emilia einlings wat der geande is, en jout se Iago oan, wêrop't dy har út wraak gau deastekt. Otello, dy't no, te let, begrypt dat Desdemoana ûnskuldich wie, stekt dan Iago del, mar ferwûnet him mei sin net deadlik, mei't er, sa seit er, leaver hat dat er de rest fan syn libben yn pine trochbringe moat. Iago wegeret wat oer syn motiven te sizzen. Der wurdt besletten dat sawol Iago as Otello arrestearre wurde moatte, mar foar't se beide ôffierd wurde kinne, docht Otello himsels dea út berou oer de moard op syn frou, mei in mês dat er foar de arrestaasje ûnder syn klean ferburgen hie. It stik einiget as oer Iago it deafûnis útsprutsen wurdt.
Eftergrûn
By it skriuwen fan Otello line Shakespeare swier op it koarte ferhaal Un Capitano Moro ("In Moarske Kaptein"), út 'e ferhalebondel Gli Hecatommithi, út 1565, fan 'e Italjaanske skriuwer Giovanni Battista Giraldi (1504-1573), dy't bekend wurden is ûnder syn oannommen namme Cintio. Mei't der doedestiden gjin Ingelske oersetting fan beskikber wie, en Otello op plakken better it orizjineel fan it ferhaal wjergalmet as dat de Frânske fertaling fan Gabriel Chappuy, út 1584, docht, basearre Shakespeare him nei alle gedachten op 'e Italjaansktalige ferzje. Dêrby moat oantekene wurde dat Cintio inkeld de namme fan Desdemoana brûkt; de oare personaazjes tsjut er oan as de Moar (Otello), de eskadronsoanfierder (Cassio), de faandrich (Iago) en de faandrich syn frou (Emilia). De measte nammen yn Otello binne dus Shakespeare syn optinksels.
Fierders wykt Otello fan Un Capitano Moro ôf troch de tafoeging fan guon minder wichtige personaazjes (benammen Brabantio en Roderigo), trochdat Emilia by de tsjeafte fan it bûsdoekje belutsen is (dat by Cintio net sa is) en dat se deade wurdt as se Iago syn yntriizjes oan it ljocht bringt (wylst se it yn Un Capitano Moro oerlibbet). It grutste ferskil is lykwols dat by Cintio Desdemoana deaslein wurdt mei in sok dy't fol sân dien is, wylst Shakespeare har smoare lit mei in kjessen. Yn Un Capitano Moro litte Otello en Iago nei har dea de soudering fan har keamer ynstoarte, sadat har dea in ûngemak liket, en komt de moard pas oan it ljocht as Iago Otello neitiid ferriedt. Otello wegeret dan om skuld te bekennen en wurdt út Feneesje ferballe, mar Desdemoana har famyljeleden sette him efternei en fermoardzje him. Iago syn belutsenens by de moard komt nea út, mar hy rint foar oare fergripen tsjin 'e lampe en stjert as er troch de autoriteiten op 'e martelbank pleatst wurdt. Cintio jout as moraal by syn ferhaal (dy't er ta utering bringt troch him Desdemoana yn 'e mûle te lizzen) de rasistyske warskôging dat Jeropeeske froulju ek net mei manlju út oare wrâlddielen trouwe moatte, mei't dêr allinne mar bargebiten fan komme kin.