cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Draaisterhuzen
Draaisterhuzen is in buorskip yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Hy leit eastlik fan Drylts, oer de Boalserter Trekfeart oan de súdkant fan it spoar nei Warkum. De namme komt ek foar as Dray, Draijstera monckaland, Ter Draai, Toe der Draija en Draaisterhuizen. De namme ferwiist nei de buorskip dêr't skippen mei in spil oer de dyk draaid waarden sadat se oan de oare kant fierder farre koenen. Soks waard dien mei in swier tou oan in kaapstander, de skippen koenen yn dat gefal trochfarre nei Boalsert.
Keningseider
De eider (Somateria spectabilis) is in fûgel út it skaai fan eiders.
Tees
De Tees is in rivier yn Noard-Ingelân. De boarne leit op de eastskeante fan Cross Fell, op in hichte fan 893 meter, yn it Penninysk berchtme. De bopperin hat ferskate streamfersnellings. De rivier streamt likernôch 137 kilometer nei it easten en mûnet dan tusken Hartlepool en Redcar yn de Noardsee út. In gebiet fan 1834 kante kilometer wetteret op de Tees ôf. De rivier hat gjin grutte sydrivieren.
Bad Kreuznach (Verbandsgemeinde)
De Verbandsgemeinde Bad Kreuznach is in ferbânsgemeente yn de lânkring Bad Kreuznach yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It gemeentehûs fan de ferbânsgemeente stiet yn Bad Kreuznach yn it stedsdiel Bad Münster.
Fuotbalferiening Ryptsjerk
Fuotbalferiening Ryptsjerk spilet op de fjilden oan de Binnendyk yn Ryptsjerk. De klup is oprjochte op 29 july 1947 as RSV: Rijperkerker Sportvereniging. Men koe der keatse, kuorbalje en fuotbalje.
Bremerhaven
Bremerhaven is in havenstêd oan de Noardsee en ûnderdiel fan de frije stedsteat Bremen, in dielsteat fan Dútslân. It leit as in enklave yn de dielsteat Nedersaksen, oan de eastlike igge fan de rivier de Wezer.
Sonttol
thumb|[[Kastiel Kronborg by Helsingør.]] thumb|Helsingør, 1588 Yn 1429 stelde kening Erik VII de Sonttol (Deensk: Øresundstold, Sweedsk: Öresundstullen) yn. Alle bûtenlânske skippen dy't troch de Sont fearen, moasten yn Helsingør tol betelje oan de Deenske kroan. As in skip wegere te beteljen waard it fjoer iepene út Kastiel Kronborg by Helsingør en út it slot fan Helsingborg wei. Yn 1567 waard de tol feroare yn in belesting op de lading fan it skip, dêr't de ynkomsten mei fertrijefâldigen. Om foar te kommen dat skippen in oare rûte namen, waard ek tol heft yn de Grutte Belt en de Lytse Belt. De Sonttol bleau iuwenlang in wichtige boarne fan ynkomsten foar de Deenske kroan. Dêrtroch wiene de Deenske keningen relatyf ûnôfhinklik fan de Deenske kroanried en aristokrasy. Nei 1645 waarden Sweedske skippen frijsteld fan de tol. Doe't yn 1658 de Deenske besittings oan de Sweedske kant ôfstien waarden oan Sweden koe de tol net mear sa effisjint heft wurde as dêrfoar.
Op 14 maart 1857 waard it Ferdrach fan Kopenhagen tekene, dêr't Denemark by ôfseach fan de Sonttol, wylst de oare seefearts lannen in ôfkeapsom betellen.
Sonttolregister
De registers fan de tolheffing by de Sont behearre ta de ferneamdste en meast wichtige boarnen foar de ekonomyske en maritime skiednis fan Nederlân en oare Jeropeeske lannen. De registers befetsje nammen fan skippers, harren wenplak, thúshavens, de lading en de bestimming fan 1,7 miljoen trochfearten tusken 1497 en 1857. Likernôch de helte fan de Sontskippers wie Nederlânsk.
De orzjinele Sonttolregisters wurde bewarre yn it Ryksargyf yn Kopenhagen. Ein 2008 waard úteinset mei in projekt om de registers op ynternet te publisearjen. Sûnt 2011 kinne de registers oer it ynternet ynsjoen wurde.
Garminge
thumb|Lokaasje gemeente Midden-Drinte thumb|Lizzing Garminge yn Midden-Drinte Garminge (Drintsk: Garming is in iesbuorskip yn de gemeente Midden-Drinte (oant 1998 Westerbork) besuden Westerbork, tichtby it buorskip Balinge (suden). Beide plakjes hawwe in mienskiplike marke en ies, de Garminger- en Balingeres, tusken beide yn lizzend, en de ûnbedonge greiden fan de beekdellingen, de Garminger- en Balingergreiden noardwestlik en de Garminger- en Balingerstikken bewesten Garminge.
Fort Hinderdam
It fort is boud yn 1673 en hie as hie as doel it ferkear de Fecht en op de Fechtdiken te kontrolearjen. Tagelyk koe it de buorforten mei it geskut ûndersteune. By it fort op eilân yn de Vecht hearden noch in lyts eilantsje (lunette) oan de Nigtevechtse kant fan de Fecht en in binnendykse lunette oan de Nederhorst den Bergse (no Wijdemeren) kant fan de Vecht.
Garminge
Skimpnamme foar de ynwenners: Stalpaolen (stive, houten, net bot ploaibere lju).
Fort Hinderdam
It fort hat ûnderdiel west fan de Alde- en Nije Hollânske Wetterliny en fan de Stelling fan Amsterdam. It is no eigendom fan Natoermonuminten.
It Wetterlinypaad folget hjir de rin fan de Fecht. OP de wanneling is it fort te sjen.
Natuerkundige
In natuerkundige (ek wol fysikus) is in wittenskipper dy't him dwaande hâldt mei natuerkunde. Syn wurk wurdt yn ferbân brocht mei de natuer mar hat lykwols mear te krijen mei de net-libbende natuer. De stúdzje fan de libjende natuer heart ta it wurkgebiet fan de biology.
Algemien
De moderne natuerkundigen kin men skiede in de neifolgjende kategoryen:
Brileider
De Brileider (Somateria fischeri) is in fûgel út it skaai fan de Eiders.
Henk van der Veen
Henk van der Veen (Sweagerbosk?, 1969) is in krêftsporter út Sweagerbosk. Mai syn 114 kilo waard er yn 2004 Sterkste Man fan Fryslân.
Marcel Janco
thumb|Marcel Janco studio yn Ein Hod, Israel Marcel Janco (Boekarest, 24 maaie 1895 – Tel Aviv, 21 april 1984) wie in yn Roemeenje berne Israelysk keunstskilder en arsjitekt. Hy wie ien fan de oprjochters fan it Dadaïsme.
Libben
Hy wie in freon fan de dichter Tristan Tzara en hearde 1916 mei Tzara, Hugo Ball, Hans Arp en oaren ta de oprjochters fan it dadaïsme yn kafee Cabaret Voltaire yn Zürich. Yn 1922 gie er werom nei Roemenië, dêr't er arbeide as arsjitekt en skilder.
Janco flechte yn 1941 Janco foar it opkommend antisemitisme en it nasjonaalsosjalisme nei it mandaatgebiet Palestina. Hy stichte yn 1953 in keunstnersmienskip yn it doarp Ein Hod tichtby Haifa. Tsjin de ein fan syn libben wie er belutsen by it oprjochtsjen fan in Dada-museum un Ein Hod, it Janco Dada Museum. It museum hat Janco's wurk, lit de skiednis fan it dadaïsme sjen en organisearet wikseltentoanstellingen.
Skilder
In skilder kin betsjutte:
New York Stock Exchange
thumb|New York Stock Exchange thumb|Fasade fan de New York Stock Exchange oan [[Wall Street]] thumb|Iepening fan de beurs op [[23 april 2003, mei in slach op de beursgong]] De New York Stock Exchange (NYSE) is ien fan de grutste oandielebeurzen fan de wrâld. NYSE wurdt laat toch it bedriuw "New York Stock Exchange, Inc.", dat gjin winsteachmerk hat. It haadkantoar sit op Broadway 18 yn New York (Dat moat net betize wurde mei de gebouwen op Wall Street, dêr't de eigentlike hannel bart.)
Skiednis
De skiednis fan de NYSE set útein mei de ûndertekening op 17 maaie 1792, fan it "Buttonwood Agreement", in oerienkomst tekene troch 24 oandielehannelers ûnder in "Buttonwood-beam" foar in gebou op Wall Street 68. Op 8 maart 1817 skriuwt in organisaasje in earste rûch statút en waard de namme "New York Stock & Exchange Board" oannomd, dy't yn 1863 feroare waard yn de tsjintwurdige namme.
De earste sintrale lokaasje fan NYSE wie in keamer op Wall Street 40, hierd foar $200 yn de moanne yn 1817.
Op 1 oktober 1934 waard de beurs erkend as nasjonale beurs troch de "US Securities and Exchange Commission". De organisaasje waard fan doe ôf oan laat troch in foarsitter en in bestjoer fan 33 leden. Op 18 febrewaris 1971 waard it hjoeddeiske bestjoer foarme, dat noch mar 25 bestjoersleden hat.
Sjoerd van der Veen
Sjoerd van der Veen (Sweagerbosk?, 1972) is in krêftsporter út Sweagerbosk. Waard mei syn lingte fan 1,83 meter en in gewicht fan 110 kilo Sterkste Man fan Fryslân yn 2005, 2007 en 2008.
New York Stock Exchange
Skiednis
Fan tiisdei 11 septimber oant freed 14 septimber 2001 wie de beurs sluten troch de terroristyske oanslaggen fan dy tiisdei. De beurs wie yn de twa iuwen dêrfoar noch nea earder op safolle dagen efterinoar ticht bleaun.
Johanneke Liemburg
thumb|J. Liemburg (1997) Johanneke Liemburg (Terwispel, 19 july 1952) wie boargemaster fan de gemeente Littenseradiel fan 2000 oant 1 jannewaris 2018. Hja is lid fan de Partij fan de Arbeid fan 1973 ôf. Sy wie lid fan de Twadde Keamer fan 17 maaie 1994 oant 19 maaie 1998. Dêr wie hja wurdfierder foar ûnderwiis fan de PvdA-fraksje, lid fan de fêste Keamerkommisjes foar finansjen en foar ûnderwiis, kultuer en wittenskippen.
Nei de tiid yn de Keamer wie Johanneke Liemburg boargemaster fan Littenseradiel en sette hja har ta wenjen yn Wommels.
Oplieding
Politikology: bestjoerlike rjochting, Universiteit fan Amsterdam, fan 1973 oant 1981.
Jan Jansonius
thumb|Jan Gerbrandus Jansonius Jan Gerbrandus Jansonius (Drachten, 30 novimber 1870 – Haren, 14 desimber 1957) wie in politikus.
Hy wie de soan fan Gerbrandus Jansonius en Zwaantje Fokkema en troude yn 1903 mei Eva Postumus, se krigen twa soannen. Hy wie ien fan de oprjochters fan de SDAP en befreone mei Pieter Jelles Troelstra. Hy wie it earste sosjaal-demokratyske steatelid yn Nederlân (1904) en de tredde boargemaster (1928, fan Ljouwerteradiel). Hy wie in drankbestrider en religieus sosjalist, strider foar reklassearring en bestjoerslid fan de Feriening fan Tsjerkefâdijen fan de Nederlânske Herfoarme tsjerke.
Yn Drachten is in strjitte nei Jansonius neamd.
The Lone Ranger (film út 2013)
The Lone Ranger is in Amerikaanske komyske western-superheldefilm út 2013 ûnder rezjy fan Gore Verbinski, mei yn 'e haadrollen Armie Hammer en Johnny Depp. De titel betsjut "De Ienlike Ranger". De film waard basearre op 'e superheld de Lone Ranger, dy't al yn 1938 op it wite doek en sûnt 1949 ek op 'e tillefyzje heldedieden ferrjochte tsjin 'e eftergrûn fan it Wylde Westen. It ferhaal folget de Lone Ranger en syn helper, de Yndiaan Tonto, by harren krewearjen om 'e moardners fan in groep Texas Rangers foar it gerjocht te bringen. Se ûntdekke dat korrupsje wiid ferspraat is en dat ferskate op harsels steande ynsidinten te krijen hawwe mei de oanlis fan 'e spoarwegen. The Lone Ranger krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes, en flopte yn 'e bioskopen. Nettsjinsteande dat waard de film nominearre foar twa Oscars.
Plot
De film set útein mei in ramtferhaal dat yn 1933 spilet. In jonge fan in jier as njoggen dy't Will hjit, besiket yn San Francisco in merke. Hy is sljocht nei ferhalen oer de legindaryske Lone Ranger en hat himsels as syn idoal ferklaait, oan it masker ta dat de boppeste helte fan syn gesicht bedekt. Yn in sneue en troch alle oare merkebesikers foarbyrûne útstalling mei fitrines oer de fergiene gloarje fan it Wylde Westen ûntdekt er tusken opsette eksimplaren fan 'e Amerikaanske bizon en de grizzlybear in tafriel dat wijd is oan 'e "nommele wylde", d.w.s. de Yndiaan. Will kriget de skrik fan syn libben as bliken docht dat de tentoanstelde Yndiaan gjin waaksen byld is mar in libbene âldman, de Komantsje Tonto, dy't yn syn jonkheid noch mei de Lone Ranger opriden hat. Dyselde begjint Will it wiere ferhaal fan 'e Lone Ranger te fertellen.
Yn 1869 keart abbekaat John Reid nei it ôfrûnjen fan syn rjochtestúdzje yn it Easten en it opdwaan fan wurkûnderfining yn syn berop werom nei syn berteplak Colby, yn 'e Amerikaanske steat Teksas. Hy reizget dêrhinne op 'e Transcontinental Railroad, wêrfan't de oanlis Colby ûnderweis nei de Amerikaanske westkust krekt passearre is. Reid beskôget de oanlis fan it spoar as in kearpunt yn it bringen fan beskaving en oarder nei it Wylde Westen. Latham Cole, de wurknimmer fan 'e Transcontinental Railroad Company dy't it tafersjoch oer it wurk oan it spoar hat, tinkt der krekt sa oer. Sadwaande lit er, om dat heuchlike feit te fieren, de sochte bandyt en Yndianedeader Butch Cavendish nei Colby ferfiere, om dyselde dêr op te hingjen by wize fan in symboalyske ôfrekken mei it ûnbeskaafde ferline.
Cavendish wurdt nei Colby ta brocht yn deselde trein dêr't ek Reid yn reizget. Hy wurdt mei in oare finzene, de Komantsje-Yndiaan Tonto, fêstholden yn in frachtwagon. Op it treinstasjon wurdt er opwachte troch Texas Ranger Dan Reid, de âldere broer fan John, en dy syn fiif maten. Tonto merkt lykwols op hoe't Cavendish ien fan 'e flierplanken fan 'e wagon lospeuteret en dêrûnder in revolver wei hellet. Cavendish deadet syn beide bewekkers, wylst syn binde op hynders de trein byhellet en oan board klimt om in treinberôving út te fieren. John Reid besiket harren tsjin te hâlden, mar ta eintsjebeslút wurdt er oermastere en mei keatlings fêstset oan Tonto. De bindeleden fermoardzje de treinmasinist en de stoker, en stelle de lokomotyf yn op folle faasje foar't se harren mei de befrijde Cavendish ôfjouwe. Reid en Tonto witte, nettsjinsteande it feit dat se inoar allegeduerigen tsjinwurkje, los te kommen. Dêrnei meitsje se de passazjierswagons los fan 'e lokomotyf. Sadwaande is it inkeld de lokomotyf en koalewagon dy't oer de kop slane as de trein de ein fan 'e spoarline berikt.
Reid en Tonto oerlibje it ûngemak. Neitiid wol Tonto fan ruten spylje, mar Reid rekkenet him yn en slút him op yn 'e sel yn it kantoar fan 'e pleatslike sheriff. Dan Reid en syn mannen risselwearje foar de efterfolging fan Cavendish en syn binde, en Dan beëdiget John as Texas Ranger sadat er him by syn posse jaan kin. Mei Dan en John geane fiif oare Texas Rangers en de faker al as net dronken spoarsiker Collins. Dy liedt it selskip nei in kleau mei steile kanten, dêr't it selskip yn in mûklaach fan 'e binde fan Cavendish rint. De bruorren Reid en de oare fiif Texas Rangers wurde delsketten en inkeld Dan Reid oerlibbet langernôch om syn moardner Cavendish yn 'e eagen te sjen. Ut wraak, om't er troch tadwaan fan Dan al in jier lang finzen sitten hat, iepenet Cavendish de boarstkas fan 'e deadlik ferwûne man en snijt syn hert derút, dat er dêrnei rau opyt.
Underwilens is Tonto út 'e sel ûntsnapt. Hy folget de posse om't hy Cavendish weromfine en deadzje wol; dat wie de reden dat er himsels finzen nimme en mei Cavendish yn deselde wagon pleatse litten hie. As er de Texas Rangers dea weromfynt, begraaft er harren. In wyt geasthynder, dat Tonto daliks as sadanich weromken, komt del en giet nei it noch iepenlizzende grêf fan John Reid ta. Tonto besikt it hynder nei it grêf fan Dan Reid ta te bringen, mar it hynder wit wat er wol en giet werom nei John Reid dy't er út 'e dea opwekket as in "geastrinner". Neitiid fertelt Tonto oan Reid dat er no net mear mei geweld deade wurde kin, om't er ommers al dea is. Reid is dêr skeptysk oer. Tonto jout him ek in masker om oer de boppeste helte fan syn gesicht te dragen, dat er út it lear fan it fest fan syn broer Dan snien hat, mei twa kûgelgatten foar de eagen. Dy momkape hat Reid ferlet fan, sa leit Tonto út, om't syn fijannen miene dat er dea is en om't it it bêste is om dat sa te hâlden. Hy fertelt ek dat de posse út acht man bestie, mar dat er mar sân grêven hoegen hat te graven: de spoarsiker Collins hat harren ferret en yn 'e mûklaach lokke. Ta einbeslút jout Tonto oan Reid in sulveren kûgel dy't er er smeid hat fan 'e stjerynsynjes fan 'e ombrochte Texas Rangers. Dêr moat Reid Cavendish mei deadzje, mei't Tonto derfan oertsjûge is dat de man in mytysk wêzen mei boppenatuerlike krêften is dat in wendigo hjit.
Op 'e siik nei de binde fan Cavendish besykje Reid en Tonto it bordeel fan hoeremadam Red Harrington, wêrfan't Reid wit dat Collins der koartby west hat. Red is in tsjeppe readhierrige frou mei in skonkproteze dy't se meitsje litten hat fan beskildere ivoar. Fan binnen befettet dy in gewear, wêrfan't de loop ûnder de útklapbere hakke fan har skoech sit. Se suggerearret dat se har skonk kwytrekke is oan of troch tadwaan fan Cavendish, dy't neffens har in foarleafde foar it iten fan minskefleis opdien hat. Fan Red komme Reid en Tonto oan 'e weet dat Reid syn broer Dan en Collins yn har gelegenheid slaanderij krigen oer in klomp sulvererts dêr't in flok op rêste soe.
Sûnt Reid mei de posse ôfset is de wyldernis yn, is der oarloch útbrutsen tusken de blanke kolonisten en de Komantsjen. Dan syn widdo Rebecca, dy't Reid syn faam wie foar't er ôfsette om rjochten te studearjen en op wa't er noch altyd temûk fereale is, wennet mei har soan Danny op in lyts boerespultsje op 'e romte. Reid set dêr mei Tonto hinne, mar se komme te let: de pleats stiet al yn ljochte lôge en fan Rebecca en Danny is gjin spoar. Tonto stelt fuortendaliks fêst dat de oerfal gjin Yndianewurk west hat, en hy kriget gelyk as se noch trije efterbleaune leden fan 'e binde fan Cavendish oer it mad komme. Reid en Tonto reitsje opsletten yn in baarnende skuorre, mar kinne oan 'e dea ûntkomme as bliken docht dat it wite geasthynder oer dakken fan gebouwen drave kin. Twa fan 'e bindeleden wurde by fersin troch Reid deade, mar de trêde, Frank, in jongeman mei in foarleafde foar frouljusklean, wit te ûntkommen. Reid beseft dat der hielendal gjin echt konflikt tusken blanken en Yndianen is, mar dat Cavendish-en-dy alle oerfallen begien hawwe. Se wolle dúdlik in echte oarloch útlokje, mar Reid kin mar net begripe wêrom.
Underwilens bringt Frank de warskôging oan Cavendish oer dat der noch ien fan 'e Texas Rangers libbet, dy't syn beide maten deade hat. Rebecca, dy't mei Danny troch Cavendish finzen nommen en ûntfierd is, nimt fuortendaliks oan dat it har man Dan wêze moat. Cavendish kriget syn nocht fan har geëamel en oarderet Collins om har en de jonge mei te nimmen út it sicht en harren dan te deadzjen. Dat giet Collins lykwols te fier, dat hy sjit in pear kear yn 'e loft en hjit Rebecca om har soan mei te nimmen en út te naaien. Ear't se dat dwaan kin, ferskynt spoarbaas Latham Cole lykwols op it toaniel, dy't Collins dea sjit en Rebecca en Danny rêdt.
Cole hie earder de Komantsjen derfan bewissige dat er him by de oanlis fan syn spoarline oan alle ferdraggen hâlde soe dy't de blanken mei harren sletten hiene. No't de Komantsjen lykwols begûn binne mei oerfallen op kolonisten, ornearret er dat sy de ferdraggen brutsen hawwe, dat no hoecht hy him der ek net mear oan te hâlden. Sadwaande lit er no de spoarline rjocht troch oer Yndiaansk lân oanlizze. Hy lit boppedat in ôfdieling fan 'e Amerikaanske kavalery û.l.f. kaptein Jay Fuller oantsjen om mei de Komantsjen ôf te weven troch harren as folk út te rûgjen.
Underwilens binne Reid en Tonto it spoar fan Cavendish syn mannen de woastyn yn folge, dêr't se in temûk oanleine sydspoarline ûntdekke foar't se finzen nommen wurde troch in troep Komantsjen. As Reid witte wol wêrom't dyselden Tonto as in fijân behannelje, fertelt opperhaad Grutte Bear him oer it ferline fan syn maat. Tonto groeide op as lid fan in Komantsjetroep en fûn as opslûpen jonge op in dei in pear blanke manlju dy't fan útputting de dea nei-oan wiene. Hy brocht harren nei syn kamp ta, dêr't se fersoarge waarden. Doe't se wer wat opbettere wiene, ûntdieken de blanken sulver yn 'e rivier by it kamp. Yn ruil foar in goedkeap bûshorloazje fan ien fan 'e beide liet Tonto harren sjen wêr't de rivier ûntsprong en wêr't it sulver wei kaam.
It die bliken dat dêr in reuseftige sulverier wie. De mannen namen safolle sulver mei as se mar op harren hynders lade koene, mar sprieken ôf om letter werom te kommen om der in myn te fêstigjen. Om te bewissigjen dat de lokaasje fan it sulver geheim bleau, fermoarden se lykwols alle bewenners fan it kamp; inkeld Tonto ûntkaam, dy't op dat stuit op in geheim plak fan sines mei syn nije bûshorloazje siet te boartsjen. Om't er net libje koe mei syn skuldgefoelens doe't er syn kamp útmoarde weromfûn, besleat er dat de beide blanke mannen wol boasaardige wendigo's wêze moasten, dy't it kamp ek útmoarde hawwe soene as er harren de sulverier net sjen litten hie. Sûnt dy tiid hat er syn libben wijd oan it bejeien fan 'e beide wendigo's. De oare Komantsjen beskôgje him as sljochtsinnich, mei't Grutte Bear wit dat in blanke gjin wendigo hoecht te wêzen om sokke tsjoede dingen te dwaan. Reid kriget foar it ferstân dat Cavendish ien fan 'e mannen wêze moat dy't al dy jierren tebek Tonto syn kamp útmoarde hawwe.
Op befel fan opperhaad Grutte Bear wurde Reid en Tonto oan 'e hals ta begroeven. Sa wurde se efterlitten as de Komantsjen de wyk nimme moatte foar in hommelse oanfal op harren kamp troch de kavalery fan kaptein Fuller. Neitiid wit Reid himsels te befrijen mei help fan it wite geasthynder. Hy stiet yn bestân om Tonto efter te litten, mar beseft dat er de Yndiaan nedich is om him nei de sulverier te lieden. Op it plak dêr't de rivier ûntspringt, blykt no in aktive sulvermyn te wêzen, dy't bewurke wurdt troch Sineeske mynwurkers yn opdracht fan Cavendish. Nei't se op orizjinele wize mei Cavendish syn mannen ôfweefd hawwe, witte Reid en Tonto de bindelieder sels finzen te nimmen. Tonto stiet der by Reid op oan om 'e wendigo dea te sjitten mei de sulveren kûgel dy't er makke hat, mar Reid wegeret en hâldt fol dat sels in smjunt as Cavendish rjocht hat op in earlike berjochting. As Tonto it hêft yn eigen hannen nimt en Cavendish dan sels mar deasjitte sil, slacht Reid him del mei in skeppe. Dêrnei docht er syn masker ôf, nimt Cavendish mei en set ôf nei de beskaafde wrâld.
Tsjin 'e jûn berikt Reid it plak dêr't ûnder tafersjoch fan Cole oan 'e spoarline wurke wurdt. Cole sels is drok mei Rebecca en Danny, om't er syn sinnen op Rebecca set hat om syn frou te wurden. Sy is him tankber foar harren rêding, mar stiet ôfhâldich foar in houlik oer, mei't se hoegenamt gjin gefoelens foar him hat. As Reid by de trein oankomt, lit Cole syn wiere aard sjen troch Rebecca en Danny finzen te setten om se by Reid wei te hâlden. Foar Reid oer bekent er dat Cavendish eins syn broer is; Reid begrypt dat Cole de oare blanke is dy't ferantwurdlik is foar it útmoardzjen fan Tonto syn kamp. De beide bruorren hawwe wol tweintich jier bodde, mar binne no tichtby de eksploitaazje fan harren sulvermyn fia de spoarline dy't Cole oanleit. Reid oermasteret Cole, mar kaptein Fuller komt him oer it mad. As dy foar it ferstân kriget wat der wier oan 'e hân is, beseft er dat al dy Komantsjen dy't er by syn fjildtocht deade hat, eins ûnskuldich wiene. Hy beslút dat er der better mei libje kin om te bearen dat dat net sa is en dat er folslein yn syn rjocht stie. Dêrom helpt er Cole om Reid finzen te nimmen.
Wylst Rebecca en Danny troch Cole fêstholden wurde, nimt Fuller Reid mei om him troch in fjoerpeloton fan syn mannen eksekutearje te litten foar it yn it paad stean fan 'e foarútgong en it dwerseidzjen fan 'e fersprieding fan beskaving. Tonto, dy't yn 'e momkape fan in Sineeske spoararbeider it kamp ynfiltrearre is, wit dat foar te kommen. As dêrnei de Komantsjen fan Grutte Bear it kamp oanfalle, kinne hy en Reid yn 'e gaos ûntkomme. De Komantsjen lykje earst de boppehân te hawwen oer de soldaten, mar as se in frontale oanfal ynsette, lit Fuller in pear Gatling Gun-masinegewearen foar it ljocht helje, wêrmei't er in wiere slachting ûnder de Komantsjen oanrjochtet. Reid beseft no dat Cole tefolle macht hat om him op wettige wize ûnder fuotten te heljen. Hy docht dêrom syn masker wer foar.
Te Promontory Summit, dêr't it lêste gatsje yn 'e spoarline tusken de Amerikaanske eastkust en westkust tichte wurdt, ûntbleatet Cole syn snoade plan om troch it temûk opkeapjen fan oandielen, mei it jild dat er fertsjinne hat troch de ferkeap fan sulver út syn myn, de kontrôle oer de Transcontinental Railroad Company oer te nimmen. As Habberman, de algemien direkteur, dêr net akkoart mei giet, sjit Cole him yn 'e kont. Dêrnei hawwe de oare direksjeleden gjin beswieren mear. De feestlike seremoanje om 'e tastânkomming fan it transkontinintaal spoar te fieren, giet lykwols net nei ferwachting.
Reid en Tonto stelle in lading nitroglyserine dy't Cole opslein hat yn 'e pleatslike bank, en blaze dêrmei in spoarbrêge oer in ravyn op. Dêrnei giet Tonto der op 'e eigentlike iepening fan it spoar mei ien fan 'e beide treinen fan troch, dêr't Danny yn gizele wurdt. De hoeremadam Red Harrington brûkt it gewear yn har skonkproteze om in weintsje mei nitroglyserine op te blazen en sa de hynders fan 'e kavalery op 'e rin te jeien. Reid slacht syn swipe om 'e loop fan 'e Gatling Gun hinne en skuort dy fansiden, sadat de skutter ynstee syn eigen maten en de direksje fan 'e Transcontinental Railroad Company ûnder fjoer nimt. Kaptein Fuller wit oan board fan 'e stellen trein te springen, wylst Cole en Cavendish, mei Rebecca by harren, de efterfolging mei de oare ynsette. Reid giet derefteroan op syn wite hynder, dat fan it dak fan it stasjonsgebou op it dak fan 'e ridende trein fan Cole-en-dy springt.
Yn 1933 is it jonkje Will skeptysk oer it ferhaal fan 'e âlde Yndiaan Tonto. Dêrop langet dyselde him in sulveren kûgel oer en seit dat er sels mar beslisse moat wat er leauwe wol. Wylst Will de kûgel bestudearret, is de âldman ynienen ferdwûn; dêr't er stie, sit no inkeld in krie, dy't mei in krassende rop fuortfljocht. Dêrop lûkt Will, mei in neitinkende útdrukking op syn gesicht, it masker fan 'e Lone Ranger, dat er by it petear mei de âldman op syn foarholle skood hie, wer oer de eagen hinne.
Produksje
The Lone Ranger waard regissearre troch Gore Verbinski nei in senario fan Justin Haythe, Ted Elliott en Terry Rossio. Dat wie basearre op it (yn 'e Feriene Steaten) tige bekende personaazje fan 'e Lone Ranger, fan Fran Striker en George W. Trendle, út in tillefyzjesearje út 1949-1957 en út searjefilms fan noch earder.
As produsinten wiene Verbinski en Jerry Bruckheimer by it projekt belutsen foar de filmstudio's Walt Disney Pictures, Jerry Bruckheimer Films, Blind Wink Productions en Infinitum Nihil fan haadrolspiler Johnny Depp. Mei him hie Verbinski al trije kear earder gearwurke, yn Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl (2003), Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest (2006) en Pirates of the Caribbean: At World's End (2007). Foar The Lone Ranger wie in budget beskikber fan $225 oant 250 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Bojan Bazelli, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Hans Zimmer.
Opnamen
The Lone Ranger waard al yn 2008 troch Disney oankundige, mar de produksje rûn yn 2011 fertraging op troch budgetêre swierrichheden. De opnamen setten úteinlik op 8 maart 2012 útein. Der waard filme yn 'e Amerikaanske steaten Utah, Colorado, Nij-Meksiko, Arizona, Teksas en Kalifornje. Spesifike lokaasjes wiene û.m. Creede (Colorado), Moab (Utah) en it Steatspark Cimarron Canyon yn Nij-Meksiko. De binnendoarsênes waarden fierhinne opnommen yn 'e Albuquerque Studios yn Albuquerque (Nij-Meksiko). De special effects foar de film waarden oanmakke troch Industrial Light & Magic (ILM).
Distribúsje
De distribúsje fan The Lone Ranger waard fersoarge troch Walt Disney Studios Motion Pictures, de distribúsjepoat fan The Walt Disney Company. De film gie op 22 juny 2013 yn it ferdivedaasjepark Disney California Adventure yn Anaheim yn premiêre, en iepene dêrnei op 3 july yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 2 july 2013 by platemaatskippij Walt Disney Records. The Lone Ranger waard op 17 desimber 2013 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy yn 'e Feriene Steaten krige The Lone Ranger oer it algemien negative resinsjes. Sa omskreau Charlie McCollum yn 'e San Jose Mercury News de film as "in grutte knoeiboel – in fermaakliken-ien, dat wol, mar likegoed in knoeiboel." Yn 'e San Francisco Chronicle wie Mick LaSalle noch in stik hurder foar de film, dy't er omskreau as "in grimelgrammelige mislearring dy't sa betize is yn syn doel en sa ûnbekoarlik yn syn útwurking dat je it sjen moatte om it te leauwen. Mar better noch, nee, sjoch it net en leau it net." En Lou Lumenick fan 'e New York Post neamde de film "in blastich, misfoarme soadsje, in deaberne franchise fol metafoaren foar syn ûntarikkende besykjen om te fermeitsjen en op te winen."
In resinsint dy't tsjin dy algemiene teneur yngie, wie James Verniere yn 'e Boston Herald, dy't skreau: "De film, foar in diel parody, foar in diel neibearing, sit smoarfol mei gewelddiedige ynsidinten, spektakulêre settings, Buster Keaton-eske aksje en kleurrike personaazjes út spagettywesterns fan alearen." En op 'e webside RogerEbert.com parte Matt Zoller Seitz oan The Lone Ranger 31/2 fan 4 stjerren ta. Dêr heakke er oan ta: "Nettsjinsteande alle misrekkens is dit in persoanlike film, gewelddiedich en leaflik, fernimstich en healwiis. Hy is like obsessyf en eigenwiis as Steven Spielberg syn 1941 – en, wol 'k wedzje, like wierskynlik om oer tweintich jier fan no re-evaluëarre te wurden en omskreaun as 'misbegrepen'."
Yn oktober 2013 neamde de foaroansteande Amerikaanske regisseur Quentin Tarantino The Lone Ranger ien fan 'e tsien bêste films fan it jier oant doe ta. Yn in fraachpetear seid er: "De earste trije kertier binne treflik […], de folgjende trije kertier binne wat sliepopwekjend. It wie gjin goed idee om 'e smjunten yn twa groepen op te dielen; it nimt in ivichheid yn beslach om dat út te lizzen en net ien dy't it wat skele kin. Dan komt de treinsêne – net te leauwen! Doe't ik dat seach, trocht ik hieltyd mar: 'Wat? Dit is de film dêr't eltsenien fan seit dat it baarnhout is? Echt wier?' "
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The Lone Ranger in leech goedkarringspersintaazje fan 30%, basearre op 246 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Armie Hammer en Johnny Depp foarmje in oansprekkend haadrolspilersduo, mar se binne net genôch om it smaakleaze skript fan [de film], de blastige spyldoer of de âljende overkill oan aksje goed te meitsjen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Lone Ranger in goedkarringspersintaazje fan 37%, basearre op 45 resinsjes.
Carl Anton Larsen
thumb|Carl Anton Larsen thumb|Grytviken yn 1914 Carl Anton Larsen (Østre Halsen (Noarwegen), 27 augustus 1860 - Ross-see (Antarktika), 8 desimber 1924) wie in Noarsk walfiskfarder en poalûndersiker. Hy stifte yn 1904 it plak Grytviken, op it eilân Súd-Georgje.
The Lone Ranger (film út 2013)
Opbringst
The Lone Ranger brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $89,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $171,2 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $260,5 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $225 oant 250 miljoen betsjut dat in winst fan $35,5 oant 15,5 miljoen, wat mei de mânske marketingkosten by lange nei net genôch wie om út 'e reade sifers te kommen. It Amerikaanske tydskrift The Hollywood Reporter berekkene it ferlies op mooglik mear as $150 miljoen. Walt Disney Studios Motion Pictures joech ta dat it resultaat "tige teloarstellend" wie.
Carl Anton Larsen
Biografy
Al mei 14 jier gie Larsen mei syn heit, ek in Noarske walfiskfarder, nei see. Hy late fan 1892 oant 1894 in ekspedysje nei Antarktika. Op it Antarktysk Skiereilân en op it Seymoureilân ûntduts men doe fossilen fan planten, dy't it bewiis foarmen dat Antarktika ea in folle waarmer klimaat hân moatten hie. Fan 1895 ôf wie er kaptein fan it skip Antarctic, wêrmei't de Sweedske Antarktika-ekspedysje (1901-1904) ûnder de lieding fan Otto Nordenskjöld nei Antarktika farde. It skip rûn lykwols op in iisberch yn de Weddellsee en sonk. De bemanning moast op Pauleteilân oerwinterje by tige minne omstannichheden op in dieet fan seehûn en pinguin (fetgoes).
Yn 1904 stifte Larson op it eilân Súd-Georgje (foar de kust fan it Antarktysk Skiereilân) in walfiskkoloanje (mei waarstasjon). De ûndernimming (Compañía Argentina de Pesca) waard finansiere fan Argentynsk, Noarsk en Britsk kapitaal.
De oan de eastkust fan it Antarktysk Skiereilân lizzende Larsen-iisplaat is nei Larsen neamd. Syn skoansoan Ludwig Kohl-Larson (1884-1969) wie in Dútsk arts en ûndersyksreizger.
The Lone Ranger (film út 2013)
Prizen
Nettsjinsteande it feit dat de film yn 'e bioskoop flopt wie, waard The Lone Ranger yn 2014 nominearre foar twa Oscars, te witten yn 'e kategoryen bêste fisazjy en hierstilearring en bêste fisuele effekten. De film waard ek nominearre foar in Saturn Award (foar bêste aksje- of aventoerefilm), twa Teen Choice Awards (foar favorite gemy tusken haadrolspilers en favorite simmerfilmstjer foar Johnny Depp) en twa Nickelodeon Kids' Choice Awards (foar favorite filmakteur en favorite regaadmakker, allebeide foar Johnny Depp).
Castingkontroverse
Der kaam krityk op The Lone Ranger omreden fan it feit dat de blanke akteur Johnny Depp cast wie yn 'e rol fan in Yndiaan. De filmprodusinten ferwarden har troch derop te wizen dat der op 'e filmset in offisjele adviseur fan 'e Komantsje Naasje fan Oklahoma oanwêzich wie. Depp stelde dat er leaut dat er fia ien fan syn oerbeppes fan Yndiaansk etnysk komôf is, en dat er mei syn rol as Tonto besocht hat om wat te ferhelpen oan 'e ferkearde manear dy't de filmyndustry fan Hollywood yn it ferline hie omt Yndianen ôf te skilderjen.
Todd McDaniels, in taalkundige dy't ferbûn is oan it Kolleezje fan 'e Komantsje Naasje yn Lawton (Oklahoma), waard befrege oer Depp syn besykjen om inkele sinnen yn it Komantsje te sprekken, in taal dy't anno 2017 noch mar 25 oant 30 memmetaalsprekkers hie. Hy sei: "De wurden wiene der, de útspraak wie wif, mar fersteanber."
Betuwe
De Betuwe is in lânstreek yn Nederlân. en leit tusken de rivieren de Waal yn it suden en de Nederryn en de Lek yn it noarden.
Texas Rangers
De Texas Rangers (útspr.: [ˈtɛksɪz ˈɹeːnʤǝɹs], likernôch: " tek -siz reen -dzjurs"), offisjeel eins de Texas Ranger Division (letterlik: "Teksaanske Grinsjagerdifyzje") is in Amerikaanske steatlike plysjetsjinst yn Teksas. It is de Teksaanske resjerzje, dy't korrespondearret mei wat yn oare Amerikaanske steaten yn 'e regel it "steatlik ûndersyksburo" hjit (lykas it CBI yn Kalifornje). De Texas Rangers waarden yn 1835 oprjochte en wiene oarspronklik in paramilitêre macht dy't oan 'e foargrins fan 'e beskaving de oarder hanthavene. Yn dy hoedanichheid spilen se in rol fan betsjutting yn it Wylde Westen, wat harren ek bûten de Amerikaanske lânsgrinzen bekendheid jûn hat. It haadkertier fan 'e Teksas Rangers is fêstige yn 'e Teksaanske haadstêd Austin. Yn 2019 wiene der 166 beëdige Texas Rangers, dy't in wurkgebiet hiene fan 696.240 km² mei in befolking fan krapoan 27,5 miljoen minsken. Hjoed oan 'e dei binne de Texas Rangers in wichtich elemint fan 'e Teksaanske kultuer.
Skiednis
De skiednis fan 'e Texas Rangers giet tebek oant yn 1823, doe't Teksas noch in provinsje fan Meksiko wie. Stephen F. Austin, dy't wol de "Heit fan Teksas" neamd wurdt, stelde dat jiers op ynformele basis tsien manlju oan as rangers (letterlik: "grinsjagers") om 600 oant 700 Amerikaanske húshâldings te beskermjen dy't har yn Teksas nei wenjen set hiene. De Texas Rangers waarden formeel as organisaasje oprjochte yn 1835, ûnder de Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch, wêryn't Teksas him losskuorde fan Meksiko. Yn novimber fan dat jier waard Robert McAlpin Williamson keazen as de earst majoar fan 'e Texas Rangers.
Betuwe
It karakter fan 'e krite wurdt foaral karakterisearre troch de túnbou. Yn it bysûnder stiet de Betuwe bekend om de fruitkwekerij yn hôven; dy foarmen by útstek yn de maitiid in opfallend aspekt fanwege de bluossem en binne dêrtroch (pleatslik) in attraktyf elemint. Ek stiet de streek bekend fanwegen it relatyf soad foarkommen fan oerflaktewetters yn it lânskip. De Betuwske rivier de Linge, dy't dwers troch de streek rint, foarmet in foaroansteand lânskipselemint. Ek is de krite nammejouwer fan de Betuweroute en de Betuweline; dizze spoarlinen geane dwers troch de regio.
Texas Rangers
Skiednis
Nei't Meksiko ferpletterjend ferslein wie en him sadwaande foargoed dellizze moast by de opname fan Teksas yn 'e Feriene Steaten, waarden de Texas Rangers foar it meastepart ûntbûn. Mar doe't yn 1857 Hardin Richard Runnels keazen waard as gûverneur fan Teksas, stelde dy $70.000 (omrekkene yn jild fan 2021 mear as $2 miljoen) beskikber om 'e Rangers wer op sterkte te bringen. Under it befel fan majoar John Salmon Ford fochten se yn 'e fjildtochten tsjin 'e Komantsjen yn noardlik en westlik Teksas, lykas de Slach by Little Robe Creek yn 1858.
Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) makke Teksas diel út fan 'e Súdlike Konfederearre Steaten fan Amearika. In protte Rangers namen tsjinst yn it Konfederearre leger en fochten mei tsjin 'e Feriene Steaten. Yn it Tiidrek fan 'e Weropbou, doe't de fersleine Súdlike steaten bestjoerd waarden troch in Noardlik besettingsleger, waarden de Texas Rangers yn 1870 opheft. Yn harren plak waard de Teksaanske Steatsplysje oprjochte, dy't itselde die en der frijwol itselde útseach, en stipe waard troch de Teksaanske Spesjale Plysje. Fuort nei't Teksas yn 1873 syn selsbestjoer weromkrigen hie, waarden dy beide plysjetsjinsten troch gûverneur Richard Coke opheft en ferfongen troch de weroprjochte Texas Rangers.
It lêste fearn fan 'e njoggentjinde iuw wie de tiid fan it Wylde Westen, wêryn't de measte leginden oer de Texas Rangers foarme waarden. Dat hie faak te krijen mei harren súksessen by it oppakken of deadzjen fan ferneamde kriminelen, lykas de bankberôver Sam Bass en de revolverman John Wesley Hardin. Dêrnjonken gie ek harren belutsenens by de Amerikaanske Yndiaanske oarloggen troch, wêrby't se in beslissende rol spilen yn 'e striid tsjin 'e Komantsjen, de Kajowa en de Flakte-Apachen. Fierders griepen se yn by saneamde prêrjeoarloggen: konflikten tusken Amerikaanske boargers ûnderinoar, lykas de Prêrjeoarloch fan Mason County. Ek litten de Texas Rangers yn dy snuorje de iennichste nederlaach út harren skiednis, doe't se har oerjoegen by de Salinerorebûlje fan 1877. In ferneamde kommandant fan 'e Texas Rangers út dy jierren wie Leander H. McNelly.
Nettsjinsteande de beklibjende rom fan harren dieden, wie it hâlden en dragen fan 'e Texas Rangers doedestiden faak yllegaal en oermjitte gewelddiedich. Se brûkten ûnmeilydsume metoaden dy't de aktiviteiten fan 'e kriminelen dy't se bestrieden faak nei de kroan stieken. It ôftwingen fan bekentenissen troch yntimidaasje of folterings, en sels stânrjochtlike eksekúsjes, wiene gjin útsûndering.
Yn 'e tweintichste iuw wiene de Texas Rangers yn 1909 op 'e topmoeting fan 'e Amerikaanske presidint William Howard Taft mei syn Meksikaanske amtsgenoat Porfirio Díaz ferantwurdlik foar it foarkommen fan in moardoanslach op beide steatshaden. Yn 'e 1910-er jierren wiene se oan ien wei troch drok mei foar te kommen dat de gaos fan 'e Meksikaanske Boargeroarloch oer de grins fan Teksas hinne spiele soe. Dat se dêrby gjin heldere rjochtlinen oangeande hâlden en dragen oplein krigen, late ta eksessen, lykas it Bloedbad fan Porvenir op 28 jannewaris 1918, doe't de Texas Rangers yn Porvenir (Teksas) 15 etnyske Meksikanen fermoarden, allegearre manlju yn 'e leeftyd fan 16 oant 72 jier.
Yn jannewaris 1919 die út in ûndersyk troch José Tomás Canales, in lid fan it Teksaanske Hûs fan Offurdigen, bliken dat yn it foargeande desennium 300 oant mooglik wol 5.000 minsken, almeast Latino's, troch de Texas Rangers fermoarde wiene. As gefolch dêrfan waarden de spesjale Ranger-ôfdielings ûntbûn dy't yn 'e jierren dêrfoar oprjochte wiene út ferlet oan mankrêft. Teffens waard der in systeem opset dat de behanneling fan klachten oer de Texas Rangers mooglik makke.
Under de Grutte Depresje fan 'e 1930-er jierren wie de Teksaanske oerheid út jildneed twongen om yn te krimpen. It tal Texas Rangers waard werombrocht ta 45 en de iennichste ferfiermiddels dêr't se noch gebrûk fan meitsje mochten, wiene harren eigen hynders. Doe't yn 1933 Miriam A. Ferguson, better bekend as "Ma Ferguson", ta gûverneur keazen waard, ûntsloech sy ek de lêste Texas Rangers. Dat soarge foar gaos op it mêd fan wetshanthavening. Konsultanten dy't troch de steatsoerheid yn 'e earm nommen waarden, rikkemandearren oan om 'e Texas Rangers yn 'e mande mei de Teksaanske Snelweipatrûlje (THP) ûnder te bringen by in nij buro fan 'e oerheid, it Departemint fan Iepenbiere Feilichheid (DPS). Dat krige syn beslach yn 1935. Mei lytse oanpassings is it bestjoer fan 'e Texas Rangers oant hjoed de dei ta sa bleaun.
Doelen
De taken fan 'e Texas Rangers binne yn it foarste plak it dwaan fan ûndersyk nei misdriuwen en it oanhâlden fan sochte kriminelen. De misdriuwen dy't troch de Texas Rangers ûndersocht wurde, rinne útinoar fan moard ta politike korrupsje. Fierders moatte se ek yn algemiene sin de oarder yn 'e Amerikaanske steat Teksas hanthavenje en libben en besit fan Teksaanske boargers beskermje. Dêropta steane de Texas Rangers ree om pleatslike plysjetsjinsten yn harren wurk mei rie en die by te stean as it giet om it oplossen fan misdieden en it ûnderdrukken fan 'e kriminaliteit. As bliken docht dat pleatslike autoriteiten kriminaliteit net oanpakke kinne of wolle, falt it ta oan 'e Texas Rangers om 'e lieding oer de pleatslike wetshanthavening oer te nimmen. Datselde dogge se ek as se dêr troch in rjochter om frege wurde, bgl. as der sprake is fan korrupsje by de pleatslike plysje. Ek hawwe se de taak om ynformaasje te garjen oer de organisearre misdie yn Teksas en dy te fersprieden nei oare plysjetsjinsten. Yn it ferline hawwe de Texas Rangers ek as liifwachten tsjinne fan 'e gûverneur fan Teksas.
Organisaasje
De organisaasjestruktuer fan 'e Texas Rangers hat yn haadlinen it ramt beholden dat se by harren oprjochting yn 1835 krigen. De tsjinst is ferdield yn sân kompanjyen: seis distriktskompanjyen dy't bekend steane ûnder de letters A oant en mei F, en de haadkertierskompanjy H. Kompanjy H bestiet út de stêf op it haadkertier fan 'e hiele plysjetsjinst (Division Headquarters) yn 'e Teksaanske haadstêd Austin, dy't yn it wurkgebiet fan Kompanjy F leit.
Yn 2014 telden de Texas Rangers 150 beëdige spesjaal aginten (de eigentlike Texas Rangers), oanfolle mei ien patolooch-anatoom, ien fiskaal analist en in ûnderstypjende stêf fan 24 wurknimmers. Yn 2019 wiene der 166 beëdige aginten en 68 meiwurkers yn ûnderstypjende funksjes. It Steatskongres fan Teksas hat by wet fêstlizze litten dat de Texas Rangers yn needsitewaasjes oant 300 Spesjale Rangers oanstelle meie om oan genôch mankrêft te kommen. Sokken soene dan yn 'e measte gefallen ûntlutsen wurde moatte oan pleatslike plysjekorpsen.
Rangen
De rangen fan 'e Texas Rangers binne (fan heech nei leech): De 'gewoane' Texas Rangers dy't it fjildwurk dogge, hawwe ornaris de rang fan sersjant. As men heger opklimt, bedarret men al rillegau efter in buro.
Popkultuer
Tsjintwurdich foarmje de Texas Rangers in wichtich elemint fan 'e kultuer fan 'e steat Teksas. Dat hat sokke foarmen oannommen dat de plysjetsjinst no by wet beskerme is tsjin opheffing. Der binne withoefolle boeken oer de Texas Rangers skreaun, fan historiografyske non-fiksjewurken oant pulpromantsjes dy't de leginden fan it Wylde Westen mytologisearren. De Lone Ranger ("Ienlike Ranger"), fan 1949 ôf popularisearre troch ferskate tillefyzjesearjes en films (lykas The Lone Ranger), is miskien wol it bekendste personaazje út 'e popkultuer dat oan 'e Texas Rangers ûntliend is. In oar foarbyld is it troch akteur Chuck Norris spile titelpersonaazje út 'e plysjesearje Walker, Texas Ranger (1993-2001). Ek it honkbalteam de Texas Rangers, út 'e Dallas-Fort Worth-stêdekloft, dat yn 'e MLB spilet, is nei de plysjetsjinst ferneamd. Fierders bestiet der in museum dat oan 'e Texas Rangers wijd is: it Texas Ranger Hall of Fame and Museum yn Waco.
Moolje
thumb|spylboerd fan it Molespul Moolje of mûnderje of mûnje is in iuwenâld boerdspul. It wurdt ek wol morris neamd of folút: Nine men's morris.
Skiednis
It hjoeddeiske spylboerd is krekt-en-gelyk as dat fan iuwen werom.
Yn de literatuer wurdt ek faak melding makke fan "Morris". Yn it Boek fan de spullen fan kening Alfonso de Wize wurdt it fermelden, mar ek yn de Talmoed en yn In Midsimmernachtdream fan Shakespeare komt it foar. Yn Midsiuwske geskriften út Frankryk, Ingelân en Dútslân ferskynt it spul ek geregeldwei.
De namme Morris is nei alle gedachten de midsiuwske Ingelske ferzje fan it merills of morell lykas de iere Midsiuwske ferzjes yn Frankryk hieten. Trochdat men ferskate ferzjes spyljen gie, ûntstienen der nine men's morris, three men's morris, ensafuorthinne.
Spulregels
It spul hat twa spilers, elk fan de spilers krijt njoggen pionnen, de iene swart, de oare wyt. It spul wurdt spile op de 24 punten (krusings en hoeken fan de linen) op it spylboerd. Der wurdt lotte foar de earste beurt.
Spulferrin
It spul ferrint yn trije fazes: N.B. dizze tredde faze wurdt net altyd sa spile. Yn guon farianten wurdt it "springen" net tastien.
Mooltsje meitsje
Om bar mei in spiler ien pion op it boerd sette, of as alle pionnen op it boerd steane, ien pion fersette neffens de regels neamd ûnder spulferrin.
It is de bedoeling om by it setten en ferskowen fan de pionnen in saneamd "mooltsje" te meitsjen. Dat wol sizze trije pionnen, fan de eigen kleur, op in rige (oangrinzjende punten op ien line). Op it momint dat in spiler in mooltsje makket, mei hy in pion fan de tsjinstanner út it spul nimme, te begjinnen mei stiennen dy't "los" steane. Dat wol sizze: pionnen dy't yn in mooltsje steane, meie net weihelle wurde as der noch stiennen stean dy't gjin diel útmeitsje fan in mooltsje. In weihelle pion kin net werom brocht wurde yn it spul.
Men kin in mooltsje iepenje troch ien fan de trije pionnen der út te skowen. Wurdt dy pion letter wer werombrocht, dan is der wer in mooltsje ûntstien en mei der wer in pion fan de tsjinstanner weinomd wurde.
It spul is út as in spiler noch mar twa pionnen oer hat of wannear ien fan de spilers gjin ferskowingen mear dwaan kin troch in blokkade fan syn tsjinstanner.
Strategy
left
De reade pionnen op it ôfbyld hjirneist foarmje in saneamde wikselmole. Dit betsjut dat de reade spiler elke beurt opnij syn iene mooltsje iepenje en dêrby syn oare mooltsje slute kin. Hjirmei hat er in situaasje kreëarre wêryn hy fluch de pionnen fan syn tsjinstanner eliminearje kin.
Benammen oan it begjin fan it spul is it fan belang om in grutte bewegingsfrijheid foar jins pionnen te bewurkmasterjen. Gau mooltsjes meitsje is yn dit stadium minder fan belang. De fjouwer krúspunten yn de midden binne tige yn trek by betûfte spilers, de hoekpunten wurde leaver mijd.
It tal jildige posysjes wurdt rûsd op ûngefear 1010, it oantal mooglike spulferrinnen is ûngefear 1050. Yn oktober 1993 loste Ralph Gasser it molespul op: hy bewiisde dat it yn remize einiget as beide spilers folmakke spylje. Gasser ûntwikkele ek in kompjûterprogramma mei de namme Bushy dat beskôge wurdt as de sterkste spiler op de wrâld.
Protestantske tsjerke (Muntendam)
Skiednis
Ear't Muntendam in eigen tsjerke krige, tsjerken de lju yn Súdbroek. Dat wie yn dy tiid in oere rinnnen. It doarp hie lykwols wol in eigen dûmny. Al sûnt it ein fan de 18e iuw krewearren de ynwenners foar in eigen tsjerke, mar dat plan waard jierren opkeard om't der tocht waard dat de earme befolking fan Muntendam gjin eigen tsjerke ûnderhâlde koe. Lang om let krigen de ynwenners yn 1839 tastimming fan kening Willem I om in eigen tsjerke te bouwen mei de tasizzing fan in bydrage fan 4.200 gûne.
Op 10 april 1840 waarden de earste hoekstiennen lein en yn 1841 koe it gebou yn gebrûk nommen wurde. Boppe de gevel is it boujier oanbrocht. Yn de dakruter hinget in klok fan it brûns fan in âldere klok út it 'Olde Convent' fan Grins. Dy klok út 1470 waard yn 1843 omgetten ta de klok dy't der no hinget.