cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fleanbasis Ljouwert
Twadde Wrâldkriich
Mei de Dútske besetting fan Nederlân waard it foar de Luftwaffe omboud ta Fliegerhorst Ljouwert en waard fan it gersfjild in hurde baan makke troch pûn dat krigen waard nei it Bombardemint op Rotterdam.
Yn de kriichsjierren waard it fleanfjild, om syn noardlike lokaasje, in protte bombardearre troch de Royal Air Force (RAF). De baan waard meastal fuortendaliks wer makke omdat fan Ljouwert út de Dútsers maklik plakken yn Ingelân bombardearje koenen.
Nei de kriich
thumb|[[Hawker Hunter fan 1956 ôf]] thumb|[[F-104 Starfighter fan 1964 ôf]] thumb|[[F-16 Falcon fan 1979 ôf]] thumb|[[F-35 Lightning II fan 2019 ôf]] thumb|[[MQ-9 Reaper fan 2020 ôf]] Nei de Twadde Wrâldkriich waard it fleanfjild fannijs opboud en koe op 11 oktober 1945 fan ien opholpen startbaan brûkt wurde. De line Amsterdam-Ljouwert-Grins waard fannijs opholpen. Ek wie der al rillegau belangstelling fan de loftmacht. Nederlânske en Belgyske Spitfires makken gauris gebrûk fan it fleanfjild om boppe de Waadeilannen te oefenjen. De KLM makke oant 1 septimber 1949 noch gebrûk fan it fjild, mar hold dermei op doe't dúdlik waard doe't it fleanfjild in miltêre bestimming krije soe. Op 7 febrewaris 1953 waard it fleanfjild troch de Minister fan Kriich offisjeel oanwiisd as in militêrelofthaven.
Yn it tiidrek 1953 - 1956 waard de nij ynfrastruktuer fan de fleanbasis boud en yn 1956 waard ek it 326-squadron op de basis legere. De Gloster Meteor F. Mk.8 waard dat jier by alle squadros ferfongen troch de Hawker Hunter F. Mk.4 en letter de F. Mk.6 (1956 - 1964). De basis foel doe ûnder it Kommando Loft Ferdigening (CLV) en waard in wichtich stipepunt yn de NAFO-loftferdigening. Tastellen fan ferskate loftmachten oefenen fan de Fleanbasis Ljouwert ôf en dy waard dêrmei ien fan de drokste fleanbasissen fan West-Jeropa. Der wiene fiif oefenplakken dêr't mei skerp sketten wurde mochten of oefenbommen ôfsmite mochten. Dêrfan binne allinnich de Flyhors en de Temporary Reserved Airspace (TRA) boppe de Noardsee oer.
Yn 1958 waard it 326-squadron oerpleatst nei de fleanbasis Twinte.
Nei it opheffen fan it CLV gie de basis oer nei it Kommando Taktyske Loftstriidkrêften (CTL). Der aard fan 1964 ôf flein mei de Lockheed F-104 Startfighter en tagelyk dêrmei waarden de 324- en 325-squadrons opheft. Dêrfoar yn plak waard it 322-squadron op de basis legere. Dat squadron waard yn 1943 yn Ingelân oprjochte as 322 (Dutch) Squadron Royal Air Force en bestie doe út nei Ingelân flechte Nederlanners. It 322-squadron joech loftdekking oan de parasjutisten dy't ûnderweis nei Arnhim wiene, en diene letter ek mei oan de loftfjochterijen om de korridor yn Noard-Brabân.
Ek waard in detasjemintfan de Groep Lichte Fleantugen (GPLV) op de basis ûnderbrocht dy't by sikeferfier fan de Waadeilannen ôf ynset waarden.
Yn juny 1977 waarden twa Starfighters ynset by de treinkaping by De Punt. In sabeare oanfal op de trein, mei neibaarners op folle toeren, late ta dat it gizeljen mei geweld dienmakke waard.
Mei yngong fan juny 1979 kamen der F-16's nei Ljouwert. Mei yngong fan 1 maaie 1980 waarden F-16 brûkt yn it 322-squadron en yn 1982 yn it 323-squadron. De tastellen waarden yn lisinsje by Fokker boud en gauris nei Ljouwert flein. De oerbliuwende Starfighters giene nei Turkije.
Fan 1993 ôf waarden gauris F-16 detasjeminten ynset boppe de Baltyske lannen, de Balkan en Afganistan.
Op 31 oktober 2019 kaam de earste Nederlânske F-35 Lightning II foar gebrûk oan yn Ljouwert.
Hjoed-de-dei
Mei de besunigings op it Ministearje fan Definsje waarden der de ôfrûne jierren in protte loftmachtbasissen sluten. Tsjintwurdich binne allinnich de fleanbasissen Volkel, Ljouwert en de helikopterbasis Gilze-Rijen iepen as Main Operating Bases.
As gefolch fan de ryksbegrutting fan septimber 2013 waard it tal F-16's tige werombrocht en it tal fleanende squadrons op Ljouwert werombrocht oant ien.
De basis is it plak foar de NAFO-oefening Frisian Flag. Ek fynt der yn Ljouwert de Fighter Weapon Instructor Training (FWIT) plak dêr't personiel fan alle NAFO-loftmachten by ta wapenynstrukteur oplaat wurde. In oare is de Quick Reaction Alert (QRA), in hege graad foar it klearwêzen oangeande de ferdigening fan it BENELUKS-loftrom.
Fan 2020 ôf waarden de nije MQ-9 Reaper-drones op de basis legere. Ek waard de nije F-35 Lightning II fasearre ynfierd wurde en ferfang de ferâldere F-16's.
Postkoade
In postkoade is in rige fan sifers en of letters dy´t stean foar in gebiet of in (diel fan) in strjitte. De koade is bedoeld foar it maklik sortearjen fan post of adressebestannen. Yn Nederlân is de kombinaasje fan de postkoade mei it hûsnûmer in unyk gegeven.
Fleanbasis Ljouwert
Iepen dagen
thumb|De basis by de [[Iepen Dagen Keninklike Loftmacht yn 2001.]] Om de trije jier wurdt der yn juny de Open Dagen Koninklijke Luchtmacht hâlden, en wurdt twaris yn de trije jier organisearre troch de Fleanbasissen Ljouwert, Volkel en Gilze-Rijen. Yn 2006, 2008, 2011 en 2016 waarden dy yn Ljouwert holden.
Postkoade
Hoewol de postkoade yn it foarste plak ynfierd is foar it (automatysk) sortearjen fan post, wurdt de koade ek in soad brûkt by it selektearjen, oarderjen en ûntdûbeljen fan adressebestannen. Troch de ferskate adressebestannen út te wreidzjen mei oare gegevens (bygelyks de soarten wenten dy yn in postkoadegebiet foarkomme) kinne se ek brûkt wurde foar marketing-doelen. Nei't se letter digitalisearre waarden, hat soks in grutte flecht naam.
De postkoade is yn Nederlân yn 1977 ynfierd en bestiet dêr út fjouwer sifers en twa letters. De PTT hat destiids in ferskaat oan aksjes hâlden om de postkoades rûnom akseptearre te krijen. Sa waarden fergees postkoadeboeken útdield en fergees brievekaarten beskikber steld om de postkoade oan kunde kenber te meitsjen en der waarden spesjale postkoade-postsegels útjûn.
Tal adressen
Yn it begjin koe sels it lytste doarpke in eigen postkoade krije. No is de ûndergrins steld op 100 echte adressen. Dêrom hat Nij Altena koartlyn noch wol in eigen postkoade krigen, mar in doarp as De Skâns (Ned. Oostmahorn) net. By Feanwâldsterwâl is it wachtsjen op de grinskorreksje tusken de gemeenten Dantumadiel en Tytsjerksteradiel foardat it doarp in eigen postkoade kriget.
Albert Göring
Albert Göring (Friedenau, 9 maart 1895 - München, 20 desimber 1966) wie in Dútske sakeman dy't ûnder it nazi-rezjym in protte Joaden en dissidinten rêden hat. Albert syn âldere broer Hermann Göring wie ryksmaarskalk fan nazi-Dútslân en haad fan de Luftwaffe en waard yn it de Prosessen fan Neurenberch fanwege ûnder oaren misdieden tsjin de minsklikheid ta de dea feroardiele.
Jeugd
Albert Göring wie in soan fan de Dútske jurist en amtner Ernst Heinrich Göring en syn frou Franziska. Hoewol't hy en Hermann it goed mei elkoar fine koenen, liken sy net op elkoar. Hermann wie in bravoerrige jonge mei blauwe eagen; Albert wie in mear erchtinkende jonge mei brune eagen. Hy like sa bot op syn peetomke, ridder Hermann von Epenstein, dat in protte minsken tochten dat dy syn wiere heit wie. As dat sa west hie soe Albert Göring in Joadske pake hân hawwe.
Hy groeide op yn de kastielen fan Von Epenstein, dy't in surrogaatheit foar de fiif Göring-bern wie meidat heit Heinrich fanwege syn wurk in protte fuort wie. Albert Göring naam de leafde foar 'it goede libben' fan syn peetomke oer en wurke, oars mei in bytsje súkses, as filmmakker yn Wenen.
Anty-nazyaktiviteiten
De nazi's kamen 1933 yn Dútslân oan de macht. Hermann Göring wie al yn 1922 lid fan de NSDAP wurden en soe it bringe ta ien fan de meast wichtige figueren^yn it rezjymen. Albert woe neat witte fan de partij fan Adolf Hitler en har ideology. Hy wie in leauwich roomsk-katolyk en antisemitisme wie frjemd foar him. Yn de jierren foar de Anschluss liet er dat geregeldwei yn it iepenbier witte.
Doe't de Dútsers yn 1938 Eastenryk anneksearren, hie er grutte problemen krije kinnen, mar as er al arrestearre waard, wie syn efternamme of it streekrjocht yngripen fan syn broer genôch om him wer frij te krijen. Göring makke dêr tankber brûkme fan. Bygelyks seach er ris hoe't joaden troch de SS twongen waarden ta strjitskrobjen. Sûnder berie die er syn jas út, gie op de knibbels en die mei harren mei. Fuortendaliks makke de ferantwurdlike SS-offisier doe in ein oan de iepenlike krinking.
Albert Göring hat in protte lju it lân út holpen. Syn âld wurkjouwer, de filmprodusint Oskar Pilzer, wie Joadsk en doe't dy arrestearre waard brûkte Göring syn ynfloed om him en syn famylje it lân út te krijen. Doe't de ferneamde komponist Franz Lehár troch de autoriteiten bedrige waard omdat syn frou joadsk wie, regele Göring in Ariër-status foar har. In tankbere Lehár droech letter in komposysje oan him op.
Albert Göring pleite geregeldwei by syn broer foar frijlitting as in bettere behanneling fan yndividuele joaden en dissidinten. Dy joech der faak oan ta, miskyn om Albert sjen te litten hoe folle macht dat hy hie, mar faaks hat it foar Hermann ek in moaie oanlieding west om de macht fan syn konkurrinten Reinhard Heydrich en Heinrich Himmler te beheinen.
Albert wie oars net de iennige Göring dy't him warde tsjin de nazi's. Neef Werner wie foar de oarloch nei de Feriene Steaten emigrearre en fleach 48 missys boppe Dútslân yn in B-17. Syn neef Henchz wenne yn Poalen en waard deasketten doe't er wegere om syn Joadske buorlju yn de steek te litten doe't dy troch in SS-kommando útrûge waarden.
Nei de oarloch
Albert Göring waard nei de befrijing heard yn Neurenberch. Hy siet twa jier fêst, allinnich fanwege syn efternamme. Earst neidat tsjûgen oer syn dieden praten waard er frijlitten. Fanwege syn feiligens waard hy nei Argentynje stjoerd, dêr't er in tal jierren wenne. Der folgen treurige jierren mei skoften fan wurkleazens, mar hy waard stipe troch minsken dy't er it libben rêden hie.
Dêrnei wenne hy yn München. Hy wie dêr oersetter en ûntwerper by in boubedriuw. De man dy't yn syn jeugd yn kastielen taholden hie slite syn lêste jierren yn in flatsje. Lange jierren nei syn dea is er folslein fergetten west. It betinkingssintrum Yad Vashem hat syn namme net. Pas nei de publisiteit om Oskar Schindler hinne, dy't deselde soarte dingen dien hat, waard syn namme út de ferjitnis helle.
Ypeymûne
De Ypeymûne is in poldermûne west fan Ryptsjerk yn de gemeente Tytsjerksteradiel. It is in reiddutsen houten achtkante mûne mei stiennen fjildmuorren.
Skiednis
De Ypeymûne stie ynearsten sûnt 1858 by it oan de noardrâne fan Tytsjerk lizzende park Fiversburch (ek wol de Bosk fan Ypey neamd).
Fanwegen in roedebrek waard de mûne yn 1958 bûten bedriuw steld. Hy waard restaurearre, mar dêrby krige hy te koarte roeden, út noed oer de mooglikheid dat de jongerein oars yn de ûnbeheard steande mûne klimme soe. Yn novimber 1970 feroarsaken boartsjende bern brân yn 'e skroefbak en troch't de brânwar der gaueftich by wie, bleau de mûne foar in diel sparre.
Yn de jierren 1980-1981 waard de mûne, dêr't net in soad fan oer wie, fersetten en op it nije stee oan de Ryptsjerkster Feart restaurearre. Dêr bemeallet de mûne de 13 ha grutte simmerboezem fan de Koekoekspetten.
De Ypeymûne is eigendom fan de Stifting De Fryske Mole en wurket regelmjittich.
A Nice Girl Like You
A Nice Girl Like You is in Amerikaanske romantyske komeedzje út 2020 ûnder rezjy fan bruorren Riedell, mei yn 'e haadrollen Lucy Hale en Leonidas Gulaptis. De titel betsjut "In Net Fanke Lykas Dy". It ferhaal giet oer fioeliste Lucy Neal, dy't it útmakket mei har freon mei wa't se gearwennet, as se ûntdekt dat hy geregeld porno surft op it ynternet. Hy ferwyt har dêrnei dat se "pornofobysk" is, in beskuldiging dy't har net loslit. Se set útein mei it ôfwurkjen fan in list oan aktiviteiten dy't it tsjindiel bewize moatte. A Nice Girl Like You krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy. Omreden fan 'e lockdowns yn ferbân mei de koroanafiruspandemy draaide de film amper yn 'e bioskopen, en de lege opbringst dêre is sadwaande net represintatyf.
Plot
Lucy Neal, in fioeliste yn in strykkwartet, wennet gear mei har freon Jeff yn it hûs yn New York dat se fan har beppe urven hat. Hy is testspiler fan nije fideospultsjes en liedt in folslein oar libben as sy. Se lykje ek folslein ferskillende ynteresses te hawwen. Lucy is boppedat tige keken, en it It hawwen fan seks is foar har in putsje dat se kombinearret mei oare dingen.
As se op in dei ûnder it hawwen fan seks ynienen wat betinkt dat se noch oan har boadskippelistke tafoegje moat, en dat lûdop útropt, kriget se wurden mei Jeff. Dy fynt nammentlik dat se ûnder de seks dwaande wêze moat mei seks en net mei de boadskippen. Letter sjocht Lucy op Jeff syn laptop dat er abonnearre is op ferskate pornowebsiden. Dêr krije se heechoprinnend spul oer, en Lucy stelt har freon in ultimatum: òf gjin porno mear, òf opsokkebalje. Dêr hoecht er Jeff net lang oer nei te tinken, dat hy siket syn spul byinoar, laadt syn auto fol en riidt út Lucy har libben wei, mar net foar't er har tabiten hat dat it net normaal is hoe't sy foar porno oer stiet: se is "pornofobysk".
Lucy hie nea tinken kinne dat Jeff leaver porno hawwe soe as har, dat se is wakker ferbjustere oer de gong fan saken. Syn lêste wurden tsjin har litte har boppedat net los. Dat, sa't se foar de moade hat, stelt se in puntelistke op. Diskear is it in opsomming fan tolve aktiviteiten oangeande pornografy en seks dy't se ôfwurkje moat om oan harsels te bewizen dat se net pornofobysk is. Op it listke steane dingen as: in seksshop besykje, in fibrator keapje en brûke, in eroatyske roman lêze, 25 pornofilms sjen, nei de huorren gean en in pornostjer moetsje.
Op in brulloft, dêr't se optrede moatte, behellet Lucy by in petear yn it skoft de oare leden fan har strykkwartet, Priscilla, Nessa en Paul, yn har swierrichheden. Letter giet se yn beskonken tastân nei it húske, dêr't se harsels yn privacy (tinkt se) úttjirget oer har ûnfermogen om sels mar it wurd "lul" op oertsjûgjende wize yn in sin te brûken. Har gerop en geraas wurdt heard troch Grant Anderson, de oantreklike tsjûge fan 'e brêgeman, dy't ta har ferlegenheid freget oft alles wol goed mei har is.
De oare deis begjint Lucy har listke ôf te wurkjen troch in protte porno te sjen en eroatyske romans te lêzen. Se spant Priscilla en Nessa foar har karke om mei nei de seksshop, dêr't se by fersin ereksjekrêm op har lippen smaart om't se mient dat it lippebalsem is. Krekt as har lippen ekstreem opswold binne, komt se Grant wer tsjin, dy't projektûntwikkeler blykt te wêzen en it tafersjoch hat oer de ferbouwing fan 'e wente boppe de seksshop. Hy lit him lykwols net ôfstjitte troch har brike kluchten, mar freget Lucy en Priscilla om op te treden op in galajûn dy't troch in freon fan him organisearre wurdt. Nei't se mei in tas fol fibrators, dildo's en oar seksboartersguod thúskommen is, giet Lucy dy jûns mei Paul nei in stripklub ta, dêr't se ien fan 'e strippers in bryfke fan tweintich dollar tastoppet en út 'e klub smiten wurdt as besiket wikseljild werom te nimmen.
Op 'e galajûn moetet Lucy foar de trêde kear Grant. As se eefkes lins nimt fan it spyljen, freget er har om mei him te dûnsjen. It probleem is dat Lucy op dat stuit wat fan it seksboartersguod oan it útprebearjen is, mei't se in tige saaie jûn fan stilstean en fioelspyljen ferwachte hie. It slagget har mei muoite om dat foar Grant ferburgen te hâlden, hoewol't se ûnder it dûnsjen in orgasme kriget fanwegen de wriuwing dy't feroarsake wurdt troch alle hommelse bewegings. Grant freget har mei út op in ôfspraakje, en Lucy stimt ta, mar se betinget dat sy bepale mei wêr't se hinne geane.
Sadwaande nimt se him de oare jûns mei nei wat se tinkt dat in lêzing is fan in bekende seksuologe, dr. Becker. It docht lykwols bliken dat it in folle ynformelere setting is, wêrby't dr. Becker har gast, it "seksmedium" madame Swaraska, Lucy út 'e seal nei it poadium ta hellet. Troch de kaarten te lêzen, wurdt madame Swaraska gewaar dat Lucy net folle seksuele ûnderfining hat en noch nea in orgasme berikt hat by it bedriuwen fan seks mei in man, mar wol troch sels te masturbearjen. Dat binne allegear dingen dy't Lucy net út hawwe wol, en alhielendal net oan Grant, dy't him lykwols kostlik fermakket. De jûn einiget yn mineur as Grant Lucy thúsbringt en har besiket te tútsjen wylst sy har kaai siket, sadat er by fersin har foarholle pattet ynstee fan har lippen.
In twadde ôfspraakje ferrint better en Lucy bedarret mei Grant op bêd, dêr't se seks hawwe ta wjerssidige tefredenens. De oare moarns, as Grant him oanklaait wylst Lucy noch sliept, sjocht er tusken har klean in elastyske swierensbroek lizzen. Dy hat se, doe't se earder mei Priscilla en Nessa op en út wie, inkeld en allinne kocht om't er sa noflik sit, mar Grant lûkt de foar de hân lizzinde konklúzje en taait op oerhastige manear ôf. Lucy mient mar dat er him ôfskrikke litten hat trochdat har sliepkeamer fol seksboartersguod leit, dat lulk en fannijs yn ferlegenheid brocht siket se de hiele brot byinoar en smyt it fuort.
Mei in pear wiken hat Lucy in audysje foar in plak yn in wichtich orkest, dat se moat nedich har fioelspyljen oefenje. Se kin de kop der lykwols net goed by hâlde en de audysje rint op neat út. Letter kriget se berjocht fan har eks Jeff. Hy sil trouwe en wol dat Lucy op 'e brulloft mei har kwartet de muzyk fersoarget. Lucy en Priscilla freegje harren ôf oft er wol doocht: wa freget no syn eks, by wa't er net ûnder de bêste omstannichheden wei rekke is, foar jins brulloft? Mar Jeff syn breid komt út in famylje dy't smoarryk is, dat it salaris foar it putsje is net wat dat Lucy-en-dy slûpe litte kinne. Dêrom stimt se ta yn it foarstel.
As Paul nei Las Vegas moat foar de trouwerij fan in freon, nûget Lucy harsels út om mei. Yn Las Vegas, dat yn Nevada leit, de iennichste Amerikaanske steat dêr't prostitúsje legaal is, wol se bordeelbesyk fan har listke skrasse. Ta Paul syn argewaasje sleept se him mei, en krekt as earder yn 'e stripklub set se him (en harsels) foar gek trochdat se har net oan 'e jildende konvinsjes foar bordeelbesyk hâldt. Paul lit har allinne, en Lucy bedarret yn in bar dêr't se oan it drinken rekket mei in groepke fakânsjefierende studinten. Har nije freonen jouwe har op foar in talintejacht en sa komt Lucy op it poadium, dêr't se optreedt mei de hûsband.
Grant, dy't kunde is fan Paul en te gast op deselde trouwerij, heart fan Paul dat Lucy ek yn Las Vegas is en siket har op. Hy leit út dat er him skammet om't er mei har op bêd west hat en dêrnei nea wer wat fan him hearre litten hat. Hy freget har om him in nije kâns te jaan en heakket dêroan ta dat er ree is om har yn alles te stypjen. Lucy, dy't gjin idee hat wat er bedoelt, lit har beprate en se belânje yn har hotelkeamer wer op bêd. Lang om let komt út dat Grant net útnaait wie foar alle seksboartersguod, mar om't er miende dat Lucy swier wie. Lucy fynt dat hilarysk en leit him út hoe't it echt sit mei de swierensbroek.
Mei Grant besiket Lucy in pornokonvinsje yn Las Vegas, dêr't se kontakt leit mei pornoaktrise Honey. Letter, op Jeff syn brulloft, blykt dat Lucy har kado oan Jeff is dat se Honey útnûge hat, fan wa't Jeff in grutte fan is. Dêrmei nimt se ek op subtile wize wraak, want Jeff is krekt troud en kin it no net mear mei Honey besykje oan te lizzen, wat er wol graach wolle soe. Ynstee sjocht Honey Paul foarby kommen, dy't altyd ûngelokkich yn 'e leafde is, en freget him om mei har te dûnsjen. Underwilens nimt Lucy Grant mei by de brulloft wei, sadat se mei him wat geheimsinnichs dwaan kin dat it lêste item op har listke is.
Produksje
A Nice Girl Like You waard regissearre troch de bruorren Chris en Nick Riedell nei in senario fan Andrea Marcellus. It skript wie loskes basearre op it autobiografyske boek Pornology fan Ayn Carillo Gailey, út 2007. As produsinten wiene Jina Panebianco, Nicholas Bogner en Melanie Greene by it projekt belutsen foar de filmstudio's SPR Media, CaliWood Pictures en Affirmative Entertainment. Dêrmei wie A Nice Girl Like You in ûnôfhinklike film. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Nico van den Berg, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Aaron Zigman. De opnamen setten op 23 oktober 2018 útein en duorren oant en mei 15 novimber fan dat jier. Der waard filme op lokaasje yn New York en Las Vegas.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige A Nice Girl Like You oer it algemien negative resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat de film in tige leech goedkarringspersintaazje fan 10%, basearre op 10 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet A Nice Girl Like You in represintativer goedkarringspersintaazje fan 41%, basearre op 5 resinsjes.
Resultaat
A Nice Girl Like You behelle yn 'e bioskopen yn 'e Dútslân en inkele oare lannen en territoaria in opbringst fan yn totaal $771.000. Hoewol't net bekend is hoe heech oft it budget fan 'e film wie, liket dat net genôch út 'e kosten te kommen. It ferlies waard lykwols feroarsake troch de koroanafiruspandemy en net troch gebrek oan belangstelling fan it bioskooppublyk. It is dêrom gjin relevant datapunt foar in beoardieling fan 'e film.
In the Heat of the Night (film)
In the Heat of the Night is in Amerikaanske plysjefilm út 1967 ûnder rezjy fan Norman Jewison, mei yn 'e haadrollen Sidney Poitier en Rod Steiger. De film waard basearre op 'e roman mei deselde namme fan John Ball. De titel betsjut "Yn 'e Hjittens fan 'e Nacht". It ferhaal folget Virgil Tibbs, in Afro-Amerikaanske plysjeresjersjeur út Philadelphia, dy't yn in lyts plak yn it Súdlike Mississippy behelle rekket yn in ûndersyk nei de moard op in foaroansteand sakeman. Dêrby wurde hy en de rasistyske pleatslike plysjekommissaris troch omstannichheden twongen om gear te wurkjen. In the Heat of the Night krige rûnom loovjende resinsjes fan 'e filmkritisy en wie ek in grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. De film wûn 5 Oscars (wêrûnder de Oscar foar Bêste Film), 3 Golden Globes (wêrûnder de Golden Globe foar Bêste Dramafilm) en twa BAFTA's. Yn 2002 waard In the Heat of the Night selektearre foar preservearring yn it Amerikaanske Nasjonaal Film Register.
Plot
Yn it sliepperige stedsje Sparta yn Mississippy, yn it Amerikaanske Suden, treft plysjeman Sam Wood op in jûn mids 1960-er jierren op 'e strjitte it stoflik omskot oan fan sakeman Phillip Colbert. Dyselde komt út Chicago, mar hy wie nei Sparta ferhuze om dêr in nij fabryk op te setten. Mei't dat fan grut belang is foar de pleatslike wurkgelegenheid, is de pleatslike plysjekommissaris Gillespie der alles oan gelegen om fluch de dieder op te spoaren. Mei't de beurs fan 'e deade ûntbrekt, stjoert er Wood derop út om te sjen oft der har ek omrinners yn Sparta ophâlde dy't foar de moard ferantwurdlik wêze kinne.
Wood treft yn it pleatslike stasjonsgebou in swarte man oan dy't op 'e trein sit te wachtsjen. Hy hat in protte jild by him, en om't de Afro-Amerikanen yn Sparta ta de ûnderlaach fan 'e maatskippij hearre en sûnder útsûndering earm binne, giet Wood derfan út dat er de moardner fûn hat. Hy arrestearret de man en nimt him mei nei it plysjeburo. As Gillespie de man dêr ûnderfreget, fertelt dy him lykwols dat er Virgil Tibbs hjit en in plysjeresjersjeur út Philadelphia is dy't yn Sparta op famyljebesite west hat. In tillefoantsje nei Tibbs syn baas yn Philadelphia befêstiget syn ferhaal. Tibbs is swier misledige troch de diskriminearjende behanneling dy't him te'n diel fallen is en troch it iepentlike rasisme fan sawol Wood as Gillespie. Mei't er troch it akkefytsje syn trein mist hat, wol er de earstfolgjende trein nei it noarden nimme.
Syn baas, dy't noch hieltyd oan 'e tillefoan is, komt lykwols mei de suggestje dat Tibbs, as resjersjeur mei in protte ûnderfining yn moardsaken, de plysje yn Sparta yn har ûndersyk nei de moard bystean kin. Noch Tibbs, noch Gillespie liket dat in goed idee ta. Mar Tibbs moat noch oeren wachtsje ear't der wer in trein giet en earsucht is him net frjemd: hy wol al dy blanke rasisten wol sjen litte dat hy harren fak better ferstiet as sysels. En Gillespie hat gjin idee wêr't er de moardner sykje moat, wylst er wol foar it ferstân hat dat it him syn baan kostje sil as er de saak net gau wit te berêden. Dat, mei tsjinnichheid fan wjerskanten beslute se gear te wurkjen.
De pleatslike dokter, Stuart, hat bepaald dat Colbert noch mar relatyf koart dea wie doe't er fûn waard, mar as Tibbs it stoflik omskot ûndersiket, stelt er fêst dat de rigor mortis al oan it ynsetten is. As er Stuart dêr op wiist, moat dy tajaan dat er gelyk hat. Dat betsjut dat de moard in pear oeren earder plakhân hawwe moat. Tibbs ûntdekt oan 'e hân fan 'e deadsoarsaak (in klap op 'e holle mei in stomp foarwerp) ek dat de dieder rjochtshannich wie. Fierders komt er troch gersplakken op Colbert syn djoere pantalon ta de konklúzje dat de moard earne oars plakfûn hat en dat it lyk neitiid op 'e strjitte delsmiten is dêr't Wood it oantroffen hat.
Underwilens hat Gillespie op eigen krêft in fertochte yn it fizier krigen: Harvey Oberst, in lytse krimineel dy't de oandacht op himsels fêstiget troch streekrjocht troch de fjilden út te piken nei de rivier de Mississippy, dy't de grins mei Arkansas foarmet. De kommissaris wachtet him by de brêge op en kin him dêr ienfâldich arrestearje. As er de missende beurs fan Colbert yn syn besit oantreft, is Gillespie derfan oertsjûge dat er syn man hat. Dat hy fertelt Tibbs dat syn help net mear nedich is, al hâldt Oberst út dat er inkeld de beurs stellen hat nei't Colbert al dea wie. Tibbs stelt lykwols fêst dat Oberst de dieder net wêze kin, om't er loftshannich is, wylst de moardner dúdlik rjochtshannich wie. Ek wurdt neitiid dúdlik dat Oberst in slutend aliby hat foar it tiidstip dat Colbert deadien waard.
Colbert syn widdo ferliest al rillegau har geduld mei Gillespie en syn mannen, dy't nei har miening de earste de bêste fertochte opslute en de moard op har man foar oplost ferklearje wolle. Hja stapt nei boargemaster Schubert ta en driget de bou fan it fabryk ôf te blazen as Tibbs by it ûndersyk net de frije hân kriget. Gillespie fielt dêr earst neat foar, mar hy moat tajaan dat Oberst inkeld in dief is en net in moardner. Hy giet akkoart mei de help fan Tibbs as Schubert him útleit dat dit in win-winsitewaasje foar him is: as Tibbs de moard oplost, kin Gillespie mei de ear strike om't Tibbs yn Sparta fier bûten syn jurisdiksje is; as it Tibbs net slagget en los de moard op, dan is dat Gillespie syn skuld net en hat er lykwols dien wat de widdo Colbert fan him easke. Dat Gillespie giet Tibbs efternei, dy't wilens alwer klear stiet om op 'e trein te stappen, en bepraat him om dochs fierder mei te helpen by it ûndersyk.
Nei't Tibbs frou Colbert en Colbert syn bedriuwslieder ûnderfrege hat, liket it him ta dat de meast foar de hân lizzende fertochte de pleatslike ûndernimmer Endicott is, dy't foar de komst fan Colbert de hiele county nei syn pipen dûnsje litte koe en him tige by tige oankante hat tsjin 'e komst fan it nije fabryk. Tegearre mei Gillespie bringt Tibbs in besyk oan Endicott, dy't in deftige rasist blykt te wêzen. De man beäntwurdet Tibbs syn fragen, mar as er foar it ferstân kriget dat Tibbs him as in fertochte fan 'e moard op Colbert sjocht, fettet er dat op as in mislediging dy't er fan in swartenien net fele kin. Hy jout Tibbs mei de iepen hân in klap yn it gesicht om him teplak te setten, mar Tibbs slacht him fuortendaliks op deselde wize werom. Dêrop ferwachtet Endicott dat Gillespie fanwegen komme sil tsjin Tibbs, mar Gillespie wegeret yn te gripen.
Neitiid warskôget Gillespie Tibbs dat er no mar better sjen kin dat er de earste trein nei it noarden nimt, want as er yn Sparta bliuwt, hat er mei dy klap syn eigen deafûnis tekene. Tibbs hat him no lykwols yn 'e saak fêstbiten en is wisberet om te bewizen dat Endicott, tsjin wa't er wrok koesteret, derefter sit. Endicott stjoert in groepke fan fjouwer jonge poatige trewanten efter Tibbs oan, dy't de swarte resjersjeur yn 'e auto efterfolgje en yn in leechsteand bedriuwspân yn it nau driuwe. Se binne fan doel om him in flink wan bruien te jaan, mar safier komt it lykwols net, want Gillespie hat berjocht krigen oer de auto-efterfolging en hy arrivearret krekt op 'e tiid om Tibbs te rêden. Neitiid hjit er Tibbs fannijs om te sjen dat er út Sparta komt, mar Tibbs wegeret.
Dy jûns freget Tibbs oan Wood om 'e patrûlje yn syn plysje-auto fan 'e jûn fan 'e moard nochris persiis sa nei te dwaan. Wood wykt lykwols fan syn fêste rûte ôf, om't dy by in it hûs lâns liedt fan 'e tsjeppe sechstjinjierrige ekshibisjoniste Delores Purdy. Dyselde mei jûns graach mei it ljocht oan en de kleden iepen neaken yn 'e hûs omrinne, wittend dat alderhanne slach manfolk har bestrúnjeit. Ien fan dyjingen is Wood, dy't op syn fêste patrûlje altyd in skofke hohâldt by har hûs, mar dat foar Gillespie en Tibbs oer net wêze wol. As Wood folhâldt dat er net fan syn fêste rûte ôfwykt is en Tibbs him fan in leagen beskuldiget, besjocht Gillespie syn plysjeman ris wat neier. It docht bliken dat Wood de deis tefoaren $600 op syn bankrekken byskreaun hat: krekt it bedrach dat al út 'e beurs fan Colbert miste doe't Oberst it lyk fûn en de beurs mei de lêste $300 stiel. Gillespie arrestearret dêrop Wood foar de moard.
Tibbs besiket de kommissaris om 'e nocht oan it ferstân te krijen dat Wood inkeld skuldich is oan strúnjeien. Gillespie wurdt einlings fan 'e ûnskuld fan Wood oertsjûge as Tibbs it plak delikt ûntdekt: de lokaasje dêr't it nije fabryk boud wurde sil. Colbert is dêr deaslein mei ien fan 'e piketpealtsjes en dêrnei yn syn eigen auto werom nei stêd riden en op 'e strjitte dumpt, wylst de auto wer teplak set is. Tibbs riddenearret Gillespie foar dat de moardner mei Colbert nei it plak delikt ta riden wêze moat. Wood kin it net west hawwe om't dy net èn de auto fan Colbert èn syn eigen plysje-auto weromride kinnen hie.
Op it plysjeburo komt Purdy, in rasistyske arbeider, del om Wood te beskuldigjen fan ferkrêfting. Syn jongere suster Delores is nammentlik swier en neffens har soe Wood de heit wêze. Om't se noch minderjierrich is, soe Wood him dêrmei skuldich makke hawwe oan statutory rape. Tibbs stiet derop om by it ferhear fan Delores troch Gillespie oanwêzich te wêzen en Gillespie lit dat ta. Purdy beskôget dat omreden fan Tibbs syn hûdskleur as in fernedering en in oantaasting fan syn famylje-ear. Neitiid sammelet er in kloft maten en giet er mei harren nei Tibbs op 'e siik om him te lynchen.
Tibbs is ûnderwilens ta de konkúzje kommen dat er him troch syn persoanlike antypaty foar Endicott op 'e doele bringe litten hat. It ferhaal fan Delores hat Tibbs lykwols in nij oanknopingspunt jûn, mei't er fermoedet dat de heit fan har bern net Wood is, mar de dieder fan 'e moard, dy't ferlet hie fan jild om in yllegale abortus fan te bekostigjen. Fia Oberst syn freon Packy komt er efter de namme en it adres fan in Mama Caleba, in swarte klandestine aborsjoniste. Wannear't er dyselde ûnderfreget, jout se ta dat se dyselde jûns noch in abortus útfiere sil foar Delores. As it fanke deryn komt en Tibbs sjocht, naait se út, en Tibbs giet efter har oan en grypt hat. Har frijer en de heit fan har bern, dy't bûten op har wachtet, blykt Ralph te wêzen, in kok yn in pleatslike kafetaria. Hy hellet in pistoal foar it ljocht en hâldt Tibbs ûnder skot. Op dat stuit arrivearje Purdy en syn maten, dy't ek oer Tibbs gear wolle.
Tibbs fertelt Purdy lykwols dat syn suster him foarliigd hat: Sam Wood is net de heit fan har bern, mar Ralph. Dy hat hat $100 jûn om by Mama Caleba foar in abortus te beteljen en de rest fan 'e missende $600 sil er sûnder mis by him hawwe. Purdy pakt dêrop Delores har hantaske ôf en fynt dêr yndie $100 yn. Poerrazen rjochtet er dan it jachtgewear dat er by him hat op Ralph, dy't lykwols ynstee Purdy deasjit mei syn pistoal. Yn 'e algehiele gaos dy't dêrnei útbrekt, wit Tibbs Ralph te oermasterjen en fynt er syn syn bûse de oare $500 werom. Ralph wurdt arrestearre en bekent neitiid de moard op Colbert, dy't neat oars as in ordinêre rôfmoard blykt te wêzen. Ralph hie in stikje meilifte mei Colbert en besleat him ympulsyf te berôvjen om't er jild brûke moast foar Delores har abortus. It wie net syn bedoeling om 'e man dea te dwaan, mar hy hufte te hurd ta mei it piketpealtsje.
Gillespie bringt Tibbs op 'e trein en draacht foar him syn koffer it perron op. De beide mannen hawwe yn 'e tuskentiid respekt foarinoar krigen. As se ôfskie nimme, hjit Gillespie Tibbs om foarsichtich te wêzen, wat Tibbs beäntwurdet mei in oprjocht glimke.
Produksje
In the Heat of the Night waard regissearre troch filmmakker Norman Jewison nei in senario fan Stirling Silliphant. Dat wie basearre op 'e roman In the Heat of the Night, út 1965, fan John Ball. As produsint wie Walter Mirisch by it projekt belutsen foar syn eigen filmstudio The Mirisch Corporation. Foar de film wie in budget beskikber fan $2 miljoen, dat fierhinne finansierd waard troch United Artists. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Haskell Wexler, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Quincy Jones. De titelsong In the Heat of the Night waard songen troch Ray Charles.
Opnamen
De opnamen foar In the Heat of the Night waarden yn 'e simmer fan 1966 dien en fûnen fierhinne plak op lokaasje yn Sparta (Illinois) ynstee fan Sparta (Mississippy), dêr't de film eins spilet. Regisseur Jewison en haadrolspilers Sidney Poitier en Rod Steiger koene goed mei-inoar, mar Jewison, dy't Kanadees wie, hie swierrichheden mei autoriteiten yn it Amerikaanske Suden, en de swarte Poitier wie der ek net wyld fan om súdlik fan 'e Mason-Dixonline te filmjen. Likegoed waarden inkele sênes opnommen yn Dyersburg en Union City yn Tennessee. Behalven yn Sparta waard der yn Illinois (in Noardlike steat) ek filme yn Chester (de efterfolging fan Harvey Oberst) en Freeburg (de kafetaria).
Ien fan 'e bekendste sênes út In the Heat of the Night, wêryn't Tibbs Endicott weromslacht nei't dy him in klap yn it gesicht jûn hat, komt yn dy foarm net foar yn it boek fan Ball. Dêr is Endicott de iennichste dy't in klap útdielt. In oare tige bekende sêne út 'e film is oan it begjin, as Tibbs en Gillespie inoar foar it earst moetsje en Gillespie de gek hat mei Tibbs syn foarnamme 'Virgil' (de Ingelske foarm fan Fergilius). Hy freget Tibbs dan hoe't se him yn syn wenplak Philadelphia neame. Tibbs antwurdet dêrop: "Se neame my menear Tibbs!"
In the Heat of the Night wie de earste kleurefilm fan 'e filmyndustry fan Hollywood wêrby't de beljochting oanpast wie oan 'e hûdskleur fan swarte minsken. Kameraregisseur Wexler fûn nammentlik dat de standertbeljochting by it filmjen by swarten foar tefolle wjerskyn soarge, mei as gefolch dat fan harren gesichten inkeld de rûchste skaaimerken te ûnderskieden wiene, sadat alle swarten opinoar begûnen te lykjen. Troch as Poitier yn byld wie, de beljochting oan te passen, waard soks yn In the Heat of the Night foarkomd.
Distribúsje
De distribúsje fan In the Heat of the Night waard fersoarge troch United Artists. De film gie op 2 augustus 1967 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde yn 1967 by platemaatskippij United Artists Records. In the Heat of the Night waard yn 'e 1980-er jierren útbrocht as VHS-keapfideo. De film ferskynde yn 2001 foar it earst op dvd en yn 2014 foar it earst op blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige In the Heat of the Night oer it algemien tige loovjende resinsjes. Sa skreau Bosley Crowther yn The New York Times dat de film "it oansjen en it lûd fan 'e wurklikheid en de klopjende hertslach fan 'e wierheid" hie. Hy romme fierder de beide haadrolspilers Sidney Poitier en Rod Steiger om't hja neffens him "elts fysyk gesach en persoanlike djipgong" oan harren rollen meijûn hiene. Yn it tydskrift Life skreau Richard Schickel: "hast alles oan dizze film is goed: de skerp ôfbeakene mindere personaazjes, de soarchfâldige plot, de prachtige justens fan 'e setting, stimming en dialooch yn eltse sêne. It meast it bewûnderjen wurdich is noch de soarch wêrmei't eltsenien [yn 'e film] oerferienfâldigings foarkomt."
In resinsje yn it tydskrift Time wie loovjend oer de tematyk fan rasiale ienheid yn 'e film, dy't "sûnder ein foarútholpen wurdt troch de aktearprestaasjes fan Steiger en Poitier, wêrmei't op briljante wize brutsen wurdt mei swart-wite stereotypen". John Mahoney fan The Hollywood Reporter omskreau In the Heat of the Night as "in meislepend en spannend moardmystearje dat in gefoel fan gruttere wichtigens opropt troch syn fernislaach fan maatskiplike betsjutting en de yllúzje fan djipgong yn syn gebrûk fan hûdskleur."
Yn 'e Chicago Sun-Times hie Roger Ebert ek lof foar de film en yn 't bysûnder foar de rol fan Steiger as de rasistyske plysjekommissaris Gillespie, dy't geandewei de film troch syn gedoente mei Tibbs in bettere minske wurdt. It ferhaal fan In the Heat of the Night kloppe neffens Ebert lykwols allegearre krekt wat té goed. Yn it tydskrift The New Yorker hie Penelope Gillatt minder bewûndering foar de film, dy't se omskreau as "yn essinsje in primityf jûchheiferhaal oer de triomf fan in underdog oer in pestkop." Ek fûn se dat In the Heat of the Night "in skynhillige hâlding fan begienens" hie mei "de swierrichheden fan 'e echte Feriene Steaten op 't heden."
Jessie J
thumb|right|Jessie J yn 2008 Jessica Ellen Cornish, artystenamme Jessie J (Londen, 27 maart 1988), is in Britske singer-songwriter. Sy hat lieten skreaun foar Justin Timberlake, Miley Cyrus, Christina Aguilera en Alicia Keys. Febrewaris 2011 wûn de Critic's choice award op de BRIT Awards 2011. Har debútsingle 'Do it like a dude' waard folge troch 'Price Tag' dêr’t hja tegearre mei rapper B.O.B. oan wurke hat. De single dy’t dêrnei kaam, 'Who you are', hat it ek bêst dien.
Wurkpaad
Doe’t Jessie alve jier wie waard sy cast foar in rol yn Andrew Lloyd Webber syn West End-produksje fan Wistle down the wind. Mei 16 jier gong sy studearjen oan de BRIT-skoalle (The London School for Performing Arts & Technology) en doe’t hja 17 wie sette sy útein mei in famkesband. Jessie J hat in ûnregelmjittige hertslach sûnt har 11e en krige op har 18e in lytse beroerte.
In the Heat of the Night (film)
Untfangst
Yn 2002 waard In the Heat of the Night troch de Library of Congress útornearre foar preservearring foar de ivichheid yn it Amerikaanske Nasjonaal Film Register, omreden fan kulturele, histoaryske en/of estetyske wearde.
Jessie J
Wurkpaad
Jessie har platemaatskippij wie Gut Records. Sy naam dêr in album op, mar foardat it materiaal frijkaam gie it bedriuw fallyt. Dêrnei waard sy súksesfol as lieteskriuwster. Teffens song hja mei op Cyndi Lauper har Bring Ya To The Brink-omgong yn Ingelân (2008). Jessie har karriêre krige faasje doe’t sy lieten skreaun hie foar artysten sa as Rihanna, Justin Timberlake, Alicia Keys, Christina Aguilera en Miley Cyrus. De grutste single dy’t hja skreau wie it nûmer foar Miley Cyrus, 'Party in the USA'. Yn 2010 makke Jessie J har solo-debút mei de single 'Do It Like a Dude'; har twadde single 'Price Tag' waard in hit.
In the Heat of the Night (film)
Opbringst
In the Heat of the Night brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $11,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $13,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $24,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $2 miljoen betsjut dat in winst fan $22,4 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie In the Heat of the Night in grut kommersjeel súkses.
Jessie J
Wurkpaad
Jessie har debútalbum, 'Who you are', waard ein febrewaris 2011 yn it Feriene Keninkryk en yn de Feriene Steaten útbrocht. ‘In dream dy’t útkaam’, hat se dêroer sein. Begjin 2011 hat Jessie sein dat hja biseksueel is.
Diskografy
Albums:
In the Heat of the Night (film)
Prizen
In the Heat of the Night waard yn 1968 by de Oscars nominearre foar prizen yn 7 kategoryen, wêrûnder bêste regisseur en bêste lûdsmontaazje. De film wûn mar leafst 5 Oscars: foar bêste film, bêste akteur (Rod Steiger), bêste adaptearre senario (Stirling Silliphant), bêste filmmontaazje (Hal Ashby) en bêste lûdsmixing (Ofd. Lûd fan 'e Samuel Goldwyn Studio).
In the Heat of the Night waard fierders ek nominearre foar 7 Golden Globes, wêrûnder de prizen foar bêste akteur (Sidney Poitier), bêste byrol fan in aktrise (2 kear: Lee Grant en Quentin Dean), en bêste regisseur. De film wûn 3 Golden Globes: foar bêste dramafilm, bêste akteur (Rod Steiger) en bêste filmsenario.
Fierders waard In the Heat of the Night ek nominearre foar de Grammy Award foar bêste orizjinele soundtrack foar in film of tillefyzjesearje. De film wûn de Edgar Allan Poe Award foar bêste filmsenario. Om utens waard In the Heat of the Night by de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, nominearre yn 4 kategoryen, wêrûnder bêste film en bêste akteur (Poitier). De film wûn 2 BAFTA's: foar bêste akteur (Steiger) en de United Nations Award, in spesjale priis foar films dy't minsken fan ferskate befolkingsgroepen ta-inoar bringe.
Ferfolchfilms en tillefyzjesearje
Troch it súkses fan In the Heat of the Night waarden der letter twa ferfolchfilms makke: They Call Me Mister Tibbs! (1970) en The Organization (1971). Dat wiene oare ferhalen oer haadpersoan Virgil Tibbs; dêrfandinne dat de trije films ek wol de Virgil Tibbs-trilogy neamd wurde. Yn beide ferfolchfilms kearde Sidney Poitier werom yn 'e haadrol, mar allebeide flopten se yn 'e bioskopen. Yn 1988 waard der in plysjesearje foar op 'e tillefyzje makke dy't ek In the Heat of the Night hiet, en dy't ynspirearre wie troch de film mei deselde namme en de oarspronklike roman. De searje, mei Howard Rollins as Virgil Tibbs en Carroll O'Connor as kommissaris Gillespie, wie tige súksesfol en rûn oant en mei 1995.
Stanislaus Konarski
200px|right|thumb|Stanislaus Konarski Stanislaus Konarski (Poalsk: Stanisław Konarski; wiere namme: Hieronim Franciszek Konarski; berne (Żarczyce, 30 septimber 1700 - Warsjau, 3 augustus 1773 ), wie in Poalske opfieder, ûnderwiisherfoarmer, polityk skriuwer, dichter, toanielskriuwer en muonts fan Piaristen en in foarrinner fan de Ferljochting yn Poalen.
Konarski studearre fan 1725 oant 1727 oan it Collegium Nazarenum yn Rome, wêr't er learaar fan retoarika waard. Dêrnei reizge hy troch Frankryk, Dútslân en Eastenryk om syn opfieding te ferbreedzjen.
Yn 1730 gie hy werom nei Poalen en begûn te wurkjen oan in nije útjefte fan it Poalske wetboek (Volumina legum).
Fan 1736 ôf wie er learaar oan it Collegium Resoviense yn Rzeszów. Yn 1740 stifte hy it Collegium Nobilium, in elitêre skoalle yn Warsjau foar soannen fan de hegerein ("szlachta"). Dêrnei herfoarme hy de opfieding fan Piaristen yn Poalen, yn oerienstemming mei syn edukaasjeprogramma ("Ordinationes Visitationis Apostolicae...", 1755). Syn herfoarmingen waarden in wichtich punt yn de 18e iuw yn de striid om it systeem fan Poalske opfieding te modernisearjen.
Yn it earstoan waard Konarski polityk mei Kening Stanislaus Leszczynski assosjearre; letter mei "Familia" fan Czartoryski en Kening Stanislaus August Poniatowski. Hy mocht ek by de ferneamde "tongersdei diners" sitte. Stanislaus August makke in medalje ta eare fan Konarski, mei syn portret en mei de ynskriuwing, Sapere auso.
Ernst Röhm
thumb|Ernst Röhm yn 1929 Ernst Julius Röhm (München, 28 novimber 1887 - dêre, 30 juny 1934) wie lieder fan de Sturmabteilung fan de NSDAP fan 1921 oant 1934. Ek wie hy hiel koart in minister ûnder it bewâld fan Adolf Hitler.
Biografy
Röhm hat tidens de Earste Wrâldkriich fochten yn it Dútske leger en klom op ta Hauptmann. Yn de kriich waard in stik fan syn noas weislein troch in granaatskerf. Fan 1919 ôf tsjinne hy yn it Frijkorps Ritter von Epp, dat belutsen wie by de ûnderdrukking fan de Beierske revolúsje yn it foarjier fan 1919. Yn 1921 waard hy de sjef fan de troch Adolf Hitler oprjochte Sturmabteilung (SA). Under syn lieding groeide de SA út ta in terreurorganisaasje dy’t foarnamelik kommunisten lestich foel. By de Bierkellerputsch fan 1923 wie Röhm degene dy’t soarge hie foar de wapens en de SA spile in grutte rôl yn de opstân. Yn 1926 waard der yn de SA in privee ferdigeningsgroep oprjochten om Adolf Hitler te beskermjen (ek tsjin de SA), de SS. Dizze groep kaam letter ûnder it bewâld fan Reichsfuhrer-SS Heinrich Himmler.
Röhm hie de NSDAP sjoen as in middel om it leger en de Freikorpsen ynfloed krije te litten yn de polityk. Hy seach himsels net as ûndergeskikte oan Hitler, mar mear as in mentor. Hitler hie altyd al beswieren tsjin de grutte rol fan de SA yn de partij, mar hy hie de beweging ek nedich. As oarde hanthaveners en útsmiters wie de SA nuttich, mar se foarmen fan it begjin ôf in machtsbolwurk wat lojaal wie oan Röhm. Hitler wist Röhm en syn SA ta hearigenss te twingen wêrop Röhm teloarsteld wie en syn ûntslach oanbea. Dêrop gie hy nei Súd-Amearika. Fan 1928 oant 1930 tsjinne hy as offisier, ferantwurdlik foar de oplieding fan it Boliviaanske leger yn Bolivia. Nei syn weromkomst yn Dútslân waard hy troch Hitler beneamd ta stafsjef fan de SA. Yn 1933 kearde Röhm werom nei syn SA. Nei 1933 groeide de SA sterk troch de tastream fan opportunisten dy’t karriêre meitsje woenen.
Neidat Hitler de macht oernaam yn jannewaris 1933 waard Röhm ryksminister sûnder portefeuille. Hitler woe Röhm derfan oertsjûgje dat de SA in ûnderdiel wurde moast fan it Dútske leger, mar dit wegere hy. De SA wie nedich neffens Röhm om de ‘sosjale revolúsje’ yn Dútslân te begjinnen en it kapitalisme te ferdriuwen. Hitler dy’t just de stipe nedich hie fan de grutte bedriuwen en it Leger sette Röhm ûnder druk. Mar it holp neat. Doe hat Hitler in idee smeid om him út de wei te romjen. Hy sei dat Röhm him fermoardzje woe en ek brûkte hy it feit dat Röhm homoseksueel wie, wat him earst neat skille koe.
Ein juny liet Hitler, yn 'e Nacht fan de Lange Messen Röhm yn 'e finzenis goaie. De SS-manlju dy’t him yn it tichthûs setten, joegen him in pistoal sadat er him sels om hals bringe koe. Mar doe't se werom kamen, hied er dat net dien. Röhm wegere om mei nei de eksekúsjeplak, en is doe deasketten yn syn sel.
Frances Trollope
Frances Milton Trollope (Stapleton ûnder Bristol, 10 maart 1779 – Florâns, 6 oktober 1863) wie in Ingelsk (roman)skriuwster dy't publisearre ûnder de nammen Mrs. Trollope en Mrs. Frances Trollope. Har earste boek, Domestic Manners of the Americans (1832) waard it meast ferneamd, mar sy hat ek sterke sosjale romans publisearre: in anty-slavernij-roman dy't it wurk fan de Amerikaanske skriuwster Harriet Beecher Stowe beynfloede hawwe soe, de earste industrial roman (Michael Armstrong: Factory Boy) en twa anty-katolike romans dy't út in protestansk stânpunt wei selsûntjouwing ûndersochten.
Lju dy't har min meitsje woenen neamden har familiêr Fanny Trollope, dat doetiids as in bytsje fulgêr beskôge waard, en besochten har wurk yn diskredyt te bringen.