cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Huningfalk
Iten
De itensfoarsjenning fan de huningfalken is bysûnder foar de rôffûgels. Se fuorje har mei wapsen, holders en huningskiven, en bûten it briedgebiet ek mei oare ynsekten, kikkerts, reptilen en lytse fûgels en sûchdieren. De fûgels sykje wapsenêsten en grave se dan út, wêrby se harren eagen tichtdwaan om se te beskermje tsjin de poere waspen. Se nimme de útgroevene waspenêsten mei nei harren eigen nêst, wêr se de larven, poppen en skiven ite en oan harren jongen fuorje. .
Taksonomy
De soarte huningfalk (Pernis apivorus) is monotypysk, d.w.s. dat der gjin ûndersoarten binne. De Easterske huningfalk of 'toefhuningfalk (Pernis ptilorhychus) en harren ûndersoarten wiene (en binne soms noch) wol as ûndersoarte fan de (Jeropeeske) huningfalk (Pernis apivorus) beskôge.
Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Assiniboin Naasje
De Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Assiniboin Naasje (Ingelsk: Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Assiniboine Nation; Assiniboin: Capų́ga-Matópa-Hústaga Oyáde) is in Yndiaanske stamme-organisaasje yn Kanada, mei eigen reservaten yn it suden fan 'e provinsje Saskatchewan. Foarhinne (en no noch wol) waard dizze stamme oantsjut as de Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Earste Naasje (Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man First Nation); "earste naasje" is in Kanadeeske oantsjutting foar in Yndianestam of -troep. De stamme is in gearfoeging fan trije oarspronklik selsstannige Yndianetroepen en bestiet yn syn hjoeddeistige foarm sûnt 1951. It haadkertier is fêstige yn Cando, yn Saskatchewan.
Demografy
Neffens gegegevens út 2006 hie de Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Assiniboin Naasje doe 1.165 leden. Dat binne etnyske Assiniboin (Assiniboine), in folk dat nau besibbe is oan 'e Sû (Sioux), mei dêropta in minderheid fan Kry (Cree) fan 'e Flakte-Kry-substamme. It is wat dreech om 'e stamme neffens etnyske linen op te spjalten mei't der mar frijwat yninoar omtroud is, mar rûchwei is de yndieling sa: 900 Assiniboin en 300 Kry.
Reservaten
De Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Assiniboin Naasje hat ferskate eigen reservaten. De stamme is lid fan 'e Federaasje fan Yndiaanske Naasjes fan Saskatchewan, in yntertribaal gearwurkingsferbân.
Skiednis
De trije oarspronklike Yndianetroepen fan 'e Mosquito, Grizzly Bear's Head en Lean Man Assiniboin Naasje waarden (troch de blanken) neamd nei harren respektivelike opperhaden, Misketo (dat yn it Ingelsk ferbastere waard ta Mosquito, "langpoat"), Grizzlybearekop en Meagere Man. De lieders fan 'e Lean Man-troep tekenen yn 1877 in ferdrach mei de Kanadeeske autoriteiten, en opperhaad Misketo fan 'e Mosquito-troep die itselde yn 1878. De Grizzly Bear's Head-troep wie ien 'e groepen Yndianen dy't allegeduerigen hinne en wer teagen oer de Kanadeesk-Amerikaanske grins (mei't dy arbitrêre line dwers troch harren nomadyske wengebiet hinne lutsen wie), wylst sawol de Kanadeeske as de Amerikaanske autoriteiten dêr it near op besochten te lizzen. Yn 1879 krigen se yn Kanada in jierjild útkeard, al bestiet der gjin bewiis dat se ek wier-wier in ferdrach mei de Kanadezen sleaten.
Yn 1879 waard der in reservaat foar de Mosquito- en de Grizzly Bear's Head-troepen stifte, en hoewol't de Lean Man-troep him yn 1882 nei dyselde krite bejoech, waard der foar harren pas yn 1884 reservaatlân ynromme. Sûnt dy tiid waard besocht om 'e nammen fan alle trije troepen yn ien gehiel wer te jaan, soms mei ynkonsekwint gebrûk fan komma's of keppelstreekjes. Alle trije troepen wiene behelle yn 'e Noardwestlike Opstân fan 1885, wêrnei't harren jierjilden foar straf ferskate jierren fersteld waarden. De Lean Man-troep belune meitiid oant der yn 1931 noch mar ien lid fan oer wie, dy't him doe by de oare beide troepen joech. De Mosquito- en Grizzly Bear's Head-troepen fúzjearren formeel yn 1951.
Gieren fan de Alde Wrâld
thumb|265x265px|sparwergier (Gyps rueppellii)
De gieren fan de Alde Wrâld foarmje twa ûnderfamyljes fan rôffûgels út de famylje fan de haukfûgels (Accipitridae). Se binne fûgels fan Súd-Jeropa, Súd-Aazje en Afrika. De gieren fan de Nije Wrâld hearre net ta de famylje fan de haukfûgels en foarmje in aparte famylje (Cathartidae) yn it skift fan de rôffûgels of haukeftigen (Accipitriformes). De gieren binne iesiters en fuorje harren mei karkassen fan deade dieren. Folle gieren hawwe in keale of heal keale kop mei in pear fearren of allinnich in bytsje dûns. Dêrmei kinne se makliker de waarmte fan harren kop regelje.
Taksonomy
De twa ûnderfamyljes fan de gieren fan de Alde Wrâld binne net nau besibbe mei-inoar. De fûgels fan de iene ûnderfamylje, dy ‘t fan de Gypaetinae, binne besibbe mei de huningfalken (Perninae); de fûgels fan de oare ûnderfamylje, dy ‘t fan de Gypinae of Aegypiinae, binne nauwer besibbe mei de earnen (Aquilinae). De posysje fan it skaai Eutriorchis binnen de Gypaetinae is net alhiel wis.
Alan I, greve fan Menteith
Alan I fan Menteith, greve fan Menteith (yn Skotlân, 12?? – Kastiel fan Abergavenny (Wales), foàr 13 maart 1308/'09) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht. Hy wie in oanhinger fan 'e ferneamde Skotske frijheidsstrider en kening Robert de Bruce. Alan fan Menteith stoar yn Ingelske kriichsfinzenskip.
Libben
Menteith wie de soan fan Aleksander, greve fan Menteith, en libbe ûnder de Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch, wat in tige ûnlijige perioade út 'e Skotske skiednis wie. De earste kears der er neamd wurdt yn in histoaryske boarne datearret út 1296, doe't er as gizelder yn Ingelân ferbleau, ta bewissiging fan it goed gedrach fan syn heit. Menteith en syn jongere broer Piter fan Menteith beselskippen kening Edwert I fan Ingelân yn 1297 as paazjes op syn fjildtocht yn Flaanderen.
Op 19 juny 1306 waard Menteith troch de Ingelsen kriichsfinzen nommen nei de Slach by Methven, en oerdroegen oan Hastings om mei te dwaan wat er woe. Dy liet Menteith finzen sette op it Kastiel fan Abergavenny, yn súdeastlik Wales. Menteith moat dêr foàr 13 maart 1308 of 1309 (it jiertal is net alhiel dúdlik) stoarn wêze, mei't Jan fan Hastings op dy datum de bûtenpleats Wotton oerdroech oan "Margery, eardere frou fan Alan, greve fan Menteith", om har yn har widdosteat yn werom te lûken. Alan fan Menteith wie troud mei in Margery of (moderne stavering) Marjorie, dy't in dochter fan Colbán, greve fan Fife en dy syn frou Anne Durward west hawwe moat. Hja hiene twa soannen, fan wa't de âldste him opfolge as Allan II, greve fan Menteith.
Thijs van Hout
Hy wie in soan fan Klaas van Hout (1877-1959) en Antje Haga (1878-1962). Nei de ulo gie er yn 1928 as folontêr oan 't wurk op de gemeentesekretary van Gaasterlân dêr't syn heit gemeentesekretaris wie. Yn 1930 kaam er as 3e amtner yn tsjinst by de gemeente Sleat, mar oardeljier letter gie er wer oan 't wurk by de gemeente Gaasterlân. Utsein in heal jier dat er yn 1945 wurksum wie foar it Militêr Gesach yn Snits, bleau er oant 1956 amtner by de gemeente Gaasterlân dêr't er it brocht ta haadkommys. Yn oktober 1956 waard Van Hout boargemaster fan Starum wat er oant sy pensjoen yn augustus 1976 bliuwe soe. Hy stoar goed in jier letter yn de âldens fan 66 jier.
Trije bruorren fan Van Hout waarden ek boargemaster: Johannes yn Hinnaarderadiel (1945), Bauke yn Marken (1952) en Henk yn Gramsbergen (1958).
Brooklyn Chase
Libben en karriêre
Chase waard yn 1986 berne yn San Diego, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Nei eigen sizzen die se har earste seksuële ûnderfining op doe't se fyftjin jier wie. Mei achttjin jier troude se mei har freon fan 'e middelbere skoalle. Foar't se by de pornoyndustry belutsen rekke, wurke se as manager.
Yn 2012, doe't se 26 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn likernôch 120 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Wicked Pictures, New Sensations, Evil Angel, Jules Jordan Video, Zero Tolerance, Digital Playground, Elegant Angel, Hustler Video, Red Light District, Devil's Film en Adam & Eve.
Ek hat Chase foar minder bekende studio's wurke, lykas Pure Play Media, Third Degree Films en Digital Sin. Fierders hat se ek in protte yn 't spier west foar pornosites op it ynternet, wêrûnder BangBros, Naughty America, Brazzers en Aziani.com, en hat se ynterrasiale pornografy dien foar de webside Blacks on Blondes. Yn 2015 waard Chase nominearre foar in AVN Award (de Oscar fan 'e pornoyndustry) yn 'e kategory bêste aktrise, foar har rol yn 'e film Odd Jobs. Njonken har aktearwurk hat se ek wol posearre foar neakenblêden.
It paad werom
It nûmer hat sûnt 2000 hast alle jierren yn de top fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân stien.
Tsjerke fan Longerhou
De Tsjerke fan Longerhou oan de Buorren 6 yn Longerhou is in ryksmonumint. It is ien fan de trije tsjerken fan de protestantske gemeente Skettens-Skraard-Longerhou.
Skiednis
Fanwegen de fynst fan in tufstiennen fûnemint fan it alter yn it koer wurdt oannommen dat der al yn de 11e iuw in tsjerke yn Longerhou stien hat. Yn 1757 waard in midsiuwske tsjerke út de 13e iuw ferfongen troch de tsjintwurdige sealtsjerke mei in fiifsidich koer. De âlde sealtektoer bleau doe stean en stamt noch út de 13e iuw.
Ynterieur
It troch in tonferwulft oerkape ynterieur besit in preekstoel út it boujier fan de tsjerke. Op de kûp binne yn in rococo-kader Bibelske foarstellings út it libben fan Jezus te sjen (de berte, de krusiging, opstanning, himelfeart en it lêste oardiel).
By de restauraasje yn de jierren 1980 waarden ûnder de flier dielen fûn fan de 14e-iuwske tsjerkeflier. De flier waard yn in mozaïekpatroan lein en guon gruttere tegels drage foarstellings fan in hert, in earn, in ridder op it hynder, in leelje, in roazet en in gesicht. Oer de moaiste dielen is glês lein, sadat besikers de tegels noch sjen kinne. Ek binne by dy restauraasje in tal sarken út de 17e, 18e en begjin 19e iuw foar it ljocht helle.
De twa buorden yn it koer mei de Tsien Geboaden en in tekst yn dichtfoarm nei oanlieding fan Romeinen 6:23 stamme út 1757. De buorden hongen oarspronklik yn de tsjerke fan Longerhou, mar waarden yn de tsjerke fan Skettens achter it oargel werom fûn. Nei de restauraasje krigen de buorden wer in plak oan de muorre yn it koer fan de tsjerke fan Longerhou. Nei alle gedachten stamt it tekstboerd oer de ferkundiging oan de skieppehoeders achter it oargel út deselde tiid.
De banken binne ôfkomstich út in Grinslânske tsjerke dy't sletten is.
Oargel
It oargel yn de tsjerke waard yn 1868 troch L. van Dam & Soannen út Ljouwert boud. It ynstrumint wachtet op in restauraasje en by de tsjerke stiet in meter mei it yntusken ynsammele bedrach.
Tsjerke fan Ginnum
De Tsjerke fan Ginnum is in eardere herfoarme tsjerke yn Ginnum.
Skiednis
De tsjerke waard yn de 12e iuw op in terp boud, dy't yn de 19e iuw grutdiels ôfgroeven is. It âldste diel fan de tsjerke is it diel yn de noardlike muorre, dy't noch fan dowestien is. Oan it ein fan de 13e iuw fûn in ferbouwing en fergrutting fan de tsjerke yn westlike rjochting plak. De tichtmitsele bôge oan de noardlike kant wiist op in eardere útbou dy't yn de katolike tiid as sakristy tsjinst dien hat. De toer is mooglik 15e-iuwsk.
Yn de jierren 1970 waard de tsjerke troch de Stifting Alde Fryske Tsjerken restaurearre. Doe is it hiele tsjerkemeubilêr der út sloopt en waard de romte ûnder de toer yn ferbining brocht mei de tsjerke.
Gebrûk
thumb|left|220px|Fresko Likernôch healwei de 20e iuw waard der foar it lêst in tsjinst yn de tsjerke fierd. Sûnt dy tiid tsjerket Ginnum yn Reitsum. Eigner is tsjintwurdich de Stifting Alde Fryske Tsjerken, dy't it gebou brûkt as atelier foar keunstners.
Ynterieur
Fan it âlde ynterieur is yn de tsjerke neat bewarre bleaun. De preekstoel, de Roordabank en de gewoane tsjerkebanken binne mei de restauraasje fan 1973 ferwidere. It doopfont fan foar de reformaasje stiet hjoeddedei yn it Frysk Museum. In oargel hat de tsjerke nea hân.
Yn it koer, dat yn de 14e iuw oanboud waard, binne noch in tal nissen en in piscina út de katolike tiid te sjen. Fan de fresko's yn de tsjerke bleau oan de noardlike kant fan it koer in fragmint fan in pear Maltezer krusen en in Turkske knoop oer, dy't gjin begjin en gjin ein hat en symboal stiet foar de ûneinigens fan God.
It oerwurk fan de tsjerke datearret fan 1564 en is it âldste Fryske oerwurk fan getten izer. Yn 2006 krige it oerwurk in elektrysk opwynsysteem, dat sa oanbrocht is dat it oerwurk wer yn oarspronklike steat werom brocht wurde kin. De twa klokken yn de toer binne yn 1344 en 1490 getten. De lytste mei in diameter fan 61 sintimeter is de âldste en waard neffens it opskrift Anno Dni MCCCXLIIII Stephanus Me Fecit Sb Domno Dodoni plebano Sippa foghet getten troch in Stefanus. De jitter fan de grutte klok út 1490 mei in diameter fan 72 sintimeter (Anno Dni MCCCCXC dno Dirico Eeckama Wibrando Roerda et uxore eius Auck et Hesselo Advocato) is net bekend.
Untsliepenistsjerke (Sint-Petersburch)
De Tsjerke fan de Untsliepenis fan de Mem Gods (Russysk: Храм Успения Пресвятой Богородицы; Tsjerke fan de Himelfeart fan de Hillige Jongfaam) is in monumintale russysk-otterdokse tsjerke yn de Russyske stêd Sint-Petersburch. De tsjerke wie oarspronklik in metochion fan it Kiëv-Petsjersk Lavra mar yn maart 1932 waarden alle muontsen troch de bolsjewiken arresteare, beskuldige fan kontra-revolusjonêre aktiviteiten en nei de Gûlag stjoerd. Sûnt juny 1991 waard de tsjerke werom jûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke en funksjonearret de tsjerke as in metochion fan it Optina-kleaster.
Bou
Op it plak fan de tsjerke hawwe sûnt de 18e iuw ferskillende kleastertsjerken stien. Dy kleasters foelen ûnder gruttere kleasters. Ynearsten wie dat it Trije-ienheid-Sergius Lavra, mar letter, yn 1766, waard it kleaster oerdroegen oan it Hollekleaster fan Pskov. It wiene lykwols de muontsen fan it Hollekleaster fan Kiëv, dy't yn 1874 de opdracht joegen it hjoeddeiske kompleks te bouwen. Arsjitekt fan de tusken 1895 en 1900 boude tsjerke wie Vasili Kosjakov, dy't ek tekene foar de bou fan de Marinekatedraal en in grut tal oare tsjerken yn Sint-Petersburch en omkriten. De earste stien foar de oan de Neva boude tsjerke fûn plak op 15 augustus 1895. Om te avensearjen mei it bouproses waarden de grutte bôgen fan de tsjerke útfierd yn beton, ynstee fan de wênstige bakstien. Yn septimber 1896 waard der yn it bouprojekt in tydlike tsjerke oprjochte, dêr't kontinu tsjinsten fierd waarden. In jier letter koene de krusen op de koepels set wurde, wylst de lêste wurksumheden oan it eksterieur yn 1898 plakfûnen. Oant 1903 wiene Moskouse keunstners noch dwaande mei it beskilderjen fan de fresko's yn de tsjerke. De Marije-Himelfearttsjerke is de earste tsjerke fan Sint-Petersburch, wêrfan't de koepels mei aluminiumplaten beklaaid waarden.
De tsjerke yn de Sovjet-tiid
Yn 1922, it jier dat de bolsjewiken alle weardefolle saken fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke opeasken, waarden ek de kostbere foarwurpen út de Himelfearttsjerke helle. It earste besykjen fan de kommunistyske oerheid om de tsjerke te sluten datearret fan 1932. Doe woe de oerheid de tsjerke oerdrage oan in fabryk, mar dy hie gjin belangstelling foar it gebou. De oerheid naam dêrop it beslút om de tsjerke mar ôf te brekken, mar de parochianen fersetten harren fûl tsjin dat beslút. Dat hie fan gefolgen dat de lêste muontsjen fan it kleaster oppakt waarden en der in ein oan de kleastermienskip kaam. Op 25 augustus 1934 waard de tsjerke yn opdracht fan it Regionaal Utfierende Komitee fan Leningrad offisjeel sletten, alhoewol't de tsjinsten noch oant begjin 1935 trochgiene. Dêrnei waard it gebou oerdroegen oan de autoriteiten fan de Militêre Haven fan Leningrad. Fan 1936 ôf waard de tsjerke brûkt as sporthal.
Under de blokkade fan Leningrad yn de Twadde Wrâldkriich wie ûnder de grien farve koepel in observaasjepost fan de Russyske loftferdigening ûnderbrocht. De marine brûkte de tsjerke foar de opslach en ûnder de tsjerke wie in skûlkelder ynrjochte tsjin de bombardeminten.
Yn 1956 waard der útein set om de tsjerke geskikt te meitsjen foar de alderearste keunstiisbaan fan Leningrad. Foar dat doel waard it hiele oarspronklike ynterieur fernield. De iepening fan de hal mei in iisflier fan 289 m² fûn plak yn 1961. Ferneamde keunstriders as Oleg Protopopov en Ljûdmila Belooesova trainden op de iisflier fan de eardere tsjerke. Nei de foltôging fan de bou fan it sportpaleis "Jûbilejni" in 1967, waard de keunstiisbaan yn de eardere tsjerke brûkt foar it trainen fan bern. It gebou hie lykswols slim te lijen fan de bestimming as keunsiisbaan; de muorren waarden slim oantaast troch skimmel en degradearren.
Weromjefte fan de tsjerke
Yn juny 1991 waard de tsjerke werom jûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. Noch yn itselde jier waard in tydlike ikonostaze ynstallearre en de tsjerke op 'e nij foar de earetsjinst yn gebrûk nommen. Nei fiif jier ûndersyk oer de technyske steat fan it gebou koe útein set wurde mei in grutte restauraasje. De binnenmuorren, dy't mei it feroarjen fan de bestimming wiene boud, moasten wer útbrutsen wurde. Op 16 jannewaris 1998 waard it mear as 7 meter hege krús wer op de koepel set; de ikonostaze wie yn 2003 wer rekonstruearre en yn 2013 wie it safier dat de tsjerke wer folslein restaurearre wie.
Op 15 septimber 2013 waard de tsjerke ynwijd mei it ritueel fan de Grutte Ynwijing troch patriarch Kirill fan Moskou en hiel Ruslân.
Menno Huizinga (fotograaf)
Huizinga ûntjoech him yn de rin fan de besettingjierren fan in sekuer wurkjende bedriuwsfotograaf ta in yllegale reportaazjefotograaf, dy't hieltiten aktuele barrens fotografearre. Hy die oan ferskate soarten fotografy: stedsgesichten, strjitfotografy, architektuerfotografie, tabletop-fotografy, en reklamefotografy. Allinne de rige oer de honger foar it Plaatselijk Interkerkelijk Bureau 's-Gravenhage en Omstreken makke er yn opdracht. Huizinga makke teffens foto's op mikrofilm foar in fersetsgroep. De oarlochsnegativen fan Huizinga binne noch by syn libben oerdroegen oan it Nederlânsk Ynstitút foar Oarlochsdokumintaasje (NIOD) yn Amsterdam. Al syn oare wurk hat it Nederlânsk Fotomuseum op 'e noed.
Hy wurke yn 1926 yn Amsterdam, yn De Haach yn 1928, makke in stúdzjreis nei de Feriene Steaten fan Amearika yn 1929, wurke dêr by in lyts fotografysk atelier, The Hughes Company, besocht ek Baltimore (Maryland) en arbeide dêr by in grut bedriuw, Lucas Kanarian yn New York City.
Huizinga sette út ein mei in eigen studio foar bedriuwsfotografy; hy sleat dat atelier yn 1938 en fotografearre fan 1941 oant 1943 yn Amsterdam, Rotterdam, Gouda, Delft, Haarlim en Nijmegen foar de Nederlandsche Vereeniging voor Luchtbescherming en wie yn 1942 filmoperateur foar it Nederlandsche Roode Kruis. Hy makke opnamen fan de gefolgen fan de Dútske besetting yn De Haach, ûnder oare foar de fersetsgroep Packard, de Gemeente De Haach en it Plaatselijk Interkerkelijk Bureau 's Gravenhage en Omstreken. Yn 1945 ferhuze er nei Amsterdam en kaam yn tsjinst by it Lichtbeeldeninstituut.
Ut 1935 is in fotomontaazje foar in omslach foar it boek De Pantserkrant fan him bekend, útjûn by Nijgh en van Ditmar.
Drama Desk Award
De Drama Desk Awards binne in groep Amerikaanske toanielprizen dy't elts jier oan 'e ein fan april troch de Drama Desk Organisation útrikt wurde foar toaniel yn New York (stêd). Dy organisaasje waard yn 1949 oprjochte, hoewol't de earste útrikking fan 'e Drama Desk Awards pas yn 1955 plakfûn. De earste fjirtjin jier kamen inkeld off-Broadway en off-off-Broadway-produksjes yn oanmerking foar in Drama Desk Award, mar sûnt 1969 kinne ek Broadway-produksjes meitingje nei de prizen.
De Drama Desk Awards wurde no beskôge as ien fan 'e wichtichste Amerikaanske toanielprizen nei de Tony Awards. Dizze prizen wurde útrikt yn in grut tal kategoryen. De meast prestizjeuze dêrfan binne de Drama Desk Awards foar 'treflike akteur yn in toanielstik' en foar 'treflike aktrise yn in toanielstik'. Guon akteurs dy't datoangeande alris in Drama Desk Award wûn hawwe, binne Dustin Hoffman, Al Pacino en Catherine Zeta-Jones.
Den Horn
Den Horn (Grinslânsk: Hörn) is in doarpke yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân. Den Horn hie op 1 jannewaris 2020 406 ynwenners.
It doarp ûntstie lâns de súdwestlike hoeke fan in bediking. De namme ferwiist nei "hichte" of "hoeke". Oant 1 jannewaris 2019 lei it doarp yn de gemeente Súdhorn. Sûnt dy datum foarmet Den Horn ûnderdiel fan de nije gemeente Westerkertier.
Oant 2012 hie it doarp noch in eigen iepenbiere skoalle. De skoalle moast de doarren sluten om't der te min bern op sieten. It doarp hat twa tsjerken, dy't alletwa net mear yn gebrûk binne. De Fermanje út 1861 waard al sûnt 1968 net mear brûkt en is yn 2018 ferkocht om as wenhûs ferboud te wurden. Oan de râne fan it doarp stiet de eardere herfoarme tsjerke út 1862. De tsjerke waard sûnt 1981 net mear brûkt en yn 2011 oerdroegen oan de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken. Bûten it doarp leit oan de Nutweg it tsjerkhôf, dêr't de midsiuwske tsjerke fan it eardere doarp Lagemeeden stie. Foar 1862 tsjerken de herfoarme ynwenners fan Den Horn dêr. De 14e iuwske tsjerke waard yn it ramt fan de bou fan de nije eklektyske tsjerke yn Den Horn ôfbrutsen. Foar de reformaasje bewarre dy tsjerke in earmrelyk fan Sint-Margareta.
Om it doarp hinne lizze in pear monumintale pleatsen. It monumint oan de Weersterweg 20 is in pleats mei in foarein út 1618.
Mato Kosyk
De basisskoalle yn Briesen (Sorbysk: Brjazyna) is nei him ferneamd.
Piethein Focken
Piethein Focken (Beilen, 7 augustus 1891 – 20 febrewaris 1988) wie in Nederlânske boargemaster.
Libben en wurk
Hy waard berne as soan fan notaris Johannes Petrus Cornelis Focken (1849-1931) en Geertje Kaaskooper (1859-1940). Hy die de hbs en helle yn 1915 it earste part fan it notarieel steatseksamen. Hy soe lykwols gjin notaris wurden en gie yn 1918 as folontêr oan 't wurk op de gemeentesekretary fan Meppel dêr't er letter noch bliuwe koe as tydlik amtner. Yn 1921 waard er earste amtner op de sekretary fan Skylge en ein 1922 kaam er as kommys yn tsjinst by de gemeente Haskerlân. Yn maart 1944 waard Focken, dy't net by in politike partij hearde, beneamd ta boargemaster fan Starum. Yn jannewaris 1945 waard er troch de Dútske besetter hjitten om manlju oan te wizen foar de oanlis fan ferdigeningswurken by de haven. Omdat er dat wegere waard er op transport set nei de Dútske stêd Wilhelmshaven en per 1 febrewaris 1945 ûntslein as boargemaster. Dêrnei wie de NSB-er Klaas Olij oant 15 april boargemaster fan Starum.
Yn april 1945 kaam er werom yn it wilens befrije Starum en waard dêr waarnimmend boargemaster. Fan augustus 1946 ôf wie die wer boargemaster fan dy gemeente en nei syn pensjoenearring yn septimber 1956 bleau er noch in skoftke oan as waarnimmend boargemaster.
Focken stoar yn febrewaris 1988 yn de âldens fan 96 jier.
Rocky Balboa (film)
Plot
Rocky Balboa is no hast sechstich jier. Hy bokst al jierren net mear en libbet in rêstich libben as widner, mei't syn frou Adrian fjouwer jier earder oan kanker komme is te ferstjerren. Hy is de eigner fan in lyts mar deftich restaurant yn syn berteplak Philadelphia, dat er Adrian's Restaurant neamd hat. Dêr fertelt er de iters ferhalen út syn heechtijdagen as bokser. Spider Rico, in oan legerwâl rekke âlde bokser dêr't Rocky eartiids tsjin fochten hat, lit er dêr fergees ite. (De man, dy't God fûn hat, stiet der op in stuit op dat er de ôfwask dwaan mei, en wurdt mei ferrin fan tiid in fêste wurknimmer.) Underwilens wrakselet Rocky noch altyd mei fertriet oer Adrian har dea, en teffens hat er muoite him oan te passen oan 'e feroarjende tiden en om syn muoisume relaasje mei syn soan Robert geande te hâlden.
Op 'e jûn fan 'e dei dat it persiis fjouwer lyn is dat Adrian stoar, makket Rocky in rûngong by alle plakken lâns dy't wichtich wiene foar harren relaasje. Robert hat ôfsein om't er wat oars hat, en nei ferrin fan tiid kin Paulie der net mear oer en heakket ek ôf. Rocky bedarret allinnich yn in bar yn syn âlde buert dêr't er foarhinne wolris kaam. Dêr treft er Marie, dy't dêr as servearster wurket. Sy is deselde as it jonge famke dat Rocky tritich jier lyn ris thúsbrocht hat doe't er har jûns let op 'e strjitte oantrof. Se is no in allinnichsteande mem mei in heal negroïde soan dy't Stephenson hjit, mar Steps neamd wurdt. Rocky bringt Marie dy jûns thús as har wurk dien is en set in bargast dy't harren wat neiropt te plak. Hy nûget har en har soan út om ris yn syn restaurant te kommen om dêr as syn gasten te iten, en Marie en Steps geane dêrop yn. De folgjende wiken groeit der in freonskip tusken harren, hoewol't de relaasje tusken Rocky en Marie alhiel platoanysk is, mei't Rocky Adrian noch net gean litte kin. Hy twingt Marie in bettere baan op yn syn restaurant, en nimt letter ek Steps yn 'e tsjinst, foar wa't er min ofte mear in heitfiguer wurdt.
Oan Rocky syn rêstich fuortskolferjende bestean komt in ein as de Amerikaanske sporttillefyzjestjoerder ESPN in kompjûteranimearre bokswedstryd útstjoerd tusken de hjoeddeistige wrâldkampioen yn 'e swiergewichtklasse, Mason Dixon, en Rocky sels yn syn heechtijdagen. De simulaasje einiget mei in oerwinning foar Rocky. Neitiid meitsje de media dêr witwat fan. Dixon is noch nea ferslein, mar hy is tige ympopulêr by de fans fan it boksen, mei't er syn tsjinstanners eltse kear yn 'e earste omgong al knock-out slacht. (Lju dy't in spannende bokswedstryd sjen wolle, hâlde dêr net fan.) Yn 'e media wurdt er bespot om't er him noch nea mei immen fan gelikense statuer metten hawwe soe. (Eltsenien jout trouwens ta dat dat net oan Dixon leit, mar oan 'e jammerdearlike steat fan it hjoeddeiske boksen.) As Dixon te rie giet by syn âlde trainer Martin, fertelt dy him dat er it respekt fan it publyk, en, wat wichtiger is, syn selsrespekt weromwinne sil as er tsjinstanner fynt dy't oan him weage is.
Hoewol't se allebeide sa harren twifels hawwe, geane Dixon en Rocky mei it foarstel akkoart. De media smulle derfan en hawwe de gek mei beide mannen: Dixon om't er it blykber inkeld opnimme kin tsjin âlde mantsjes, en Rocky om't er syn reputaasje te grabbel goaid troch op 'e nij de ring yn te stappen wylst er dúdlik útranzjearre is. Rocky giet wer yn training by Tony "Duke" Evers, de âlde trainer fan syn freon silger Apollo Creed. Dyselde stelt fêst dat Rocky op jierren traach en artritysk wurden is, en dat er ynsette moat op krêfttraining om syn tsjinstanner sa hurd mooglik reitsje te kinnen.
Robert besiket Rocky syn foarnimmen te ûntpraten om oan it gefjocht mei te dwaan, om't Rocky net neitocht hat oer wat it foar him, Robert, betsjut. Rocky hat einlings syn nocht fan it egoïstyske hâlden en dragen fan syn soan en set him teplak: hy is ferantwurdlik foar syn eigen libben, en oaren de skuld jaan fan jins eigen tsjinrampen helpt net. Gebrûk meitsjend fan in boksmetafoar heakket er dêr oan ta: "It giet der net om hoe hurd ast slaan kinst, mar hoe hurd as slein wurde kinst en dochs noch foarút komme kinst." De oare deis komt Robert wer del om him mei Rocky te fermoedsoenjen. Hy fertelt him dat er ûntslach nommen hat om't er syn wurk hate en him tusken syn kollega's net op syn plak fielde.
It gefjocht wurdt holden yn it Mandalay Bay Resort and Casino yn Las Vegas, dêr't Rocky hinne reizget beselskippe fan Robert, Duke, Paulie, Marie, Steps en Spider Rico. As er mei Dixon yn 'e ring stapt, jout net ien fan 'e kommentators him lykfol hokker kâns. De earste omgong wurdt mei gemak dominearre troch de jongere, langere, fierder rikkende Dixon, sadat se gelyk lykje te krijen. Yn 'e twadde omgong ferwûnet Dixon lykwols troch eigen tadwaan syn lofterhân, en dêrnei komt Rocky op dramatyske wize werom. Hy slacht Dixon in kear del, hoewol't dy wer oerein komt, en ferbjusteret it publyk mei wat er op syn jierren noch yn 'e mars hat. De beide boksers hâlde de folle tsien omgongen oan mei opinoar yn te bûkjen. Yn 'e lêste omgong slacht Dixon Rocky del oant er op 'e knibbels leit, en eefkes liket it derop dat de âlde kampioen belies jaan moat, mar mei suver boppeminsklik trochsettingsfermogen komt er wer op 'e fuotten. De wedstryd einiget mei beide mannen noch steande.
Produksje
Rocky Balboa waard sechstjin jier nei it foargeande diel yn 'e Rocky-searje makke. Dat wie Rocky V, út 1990. Neffens Sylvester Stallone wie ien fan syn wichtichste driuwfearren foar it meitsjen fan Rocky Balboa syn gefoel dat er mei Rocky V, dat in protte fans fan 'e filmsearje teloarsteld hie, yn syn eigen wurden "neilittich" west hie. Hy woe in better ein oan 'e searje meitsje. Rocky Balboa waard regissearre troch Stallone sels nei in senario fan eigen hân. As produsinten wiene by de film belutsen Charles Winkler, Billy Chartoff, David Winkler en Kevin King foar de filmstudio's Metro-Goldwyn-Mayer, Columbia Pictures, Revolution Studios en Chartoff/Winkler Productions. Der wie in budget fan $24 miljoen foar de produksje beskikber.
Stallone caste de echte bokser Antonio Tarver yn 'e rol fan syn tsjinstanner Mason Dixon. Hy hie eins earst in oare echte bokser, Roy Jones jr., foar de rol op it each, mar doe't dy net reägearre op Stallone syn besykjen om mei him yn kontakt te kommen, keas Stallone foar Tarver. Dyselde sloech him ûnder de opnamen in kear by fersin knock-out. It personaazje fan Marie, dat yn 'e film spile wurdt troch Geraldine Hughes, kaam as teenerfanke foar yn 'e film Rocky, út 1976, dêr't de rol spile waard troch Jodi Letizia. Stallone naam fierders de beslissing om Talia Shire net werom te freegjen om foar de sechsde kear de rol fan Rocky syn frou Adrian op him te nimmen, mar ynstee fan Rocky in widner en sa it ferhaal dramatysker te meitsjen. Shire fûn, nei't se de film sjoen hie, dat yn Rocky Balboa eins it rouproses sintraal stiet, en dat Adrian hast ta in mytysk figuer makke wurdt.
De opnamen foar Rocky Balboa setten yn desimber 2005 útein en duorren 38 dagen. Filmlokaasjes wiene Las Vegas, Los Angeles en Philadelphia. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan J. Clark Mathis. Under de postproduksje waard de filmmuzyk op 'e nij fersoarge troch Bill Conti, dy't ek de soundtrack fan fjouwer fan 'e fiif foargeande films út 'e searje makke hie.
Distribúsje
De distribúsje fan Rocky Balboa waard yn Noard-Amearika fersoarge troch Metro-Goldwyn-Mayer en dêrbûten troch 20th Century Fox. Yn 'e Filipinen en Switserlân die 20th Century Fox dat yn gearwurking mei Warner Bros. Yn Japan waard Rocky Balboa útbrocht ûnder de titel Rocky: The Final. De film gie yn 'e Feriene Steaten op 20 desimber 2006 yn premiêre en waard op 20 maart 2007 útbrocht op dvd en blu-ray. De fraach oft der fan 'e film in soundtrackalbum bestiet, hat oanlieding jûn ta frijwat diskusje. Op 26 desimber 2006 brocht platemaatskippij Capitol Records in cd út mei de titel Rocky Balboa: The Best of Rocky, dy't in logo en omslach hie dy't gelyk wiene oan 'e filmposter. De cd befette lykwols muzyk fan alle seis Rocky-films.
Untfangst
Rocky Balboa waard troch de filmkritisy oer it algemien mei positive resinsjes ûntfongen. Yn it tillefyzjeprogramma Ebert & Roeper joegen sawol Richard Roeper as gastkritikus Aisha Tyler de film in tomme omheech. Oare resinsjes dêr't de film yn priizge waarde, kamen û.o. fan it tydskrift Variety, The Hollywood Reporter, David Edelstien fan New York Magazine, Ethan Alter fan Premiere, Victoria Alexander fan FilmsinReview.com, Jeanne Aufmuth fan 'e Palo Alto Weekly, en Owen Gleiberman fan Entertainment Weekly.
Yn 'e Los Angeles Times wie Kenneth Turan lykwols in oare miening tagedien. Hy bekritisearre it útgongspunt fan 'e film as "ûnoannimlik en ûnorizjineel", en de plot as "hastich delkwattele". Der kaam ek krityk op, sawol as dat der wat betizing ûntstie oer, de titel fan 'e film. In protte filmkritisy fûnen dat er folle better Rocky VI hjitte kinnen hie, of oars in folslein oare titel krije moatte hie, en dat de tafoeging fan inkeld de efternamme fan 'e haadpersoan it lykje liet as wie it remake fan 'e earste Rocky-film.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Rocky Balboa in ridlik heech goedkarringspersintaazje fan 76%, basearre op 177 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, omskriuwt de film as "Unoannimlik, mar fermaaklik en oangripend". Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Rocky Balboa in goedkarringspersintaazje fan 63%, basearre op 36 resinsjes.
Resultaat
Rocky Balboa wie ûnferwachts in grut súkses yn 'e bioskopen. De film brocht yn 'e Feriene Steaten en Kanada $70,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $85,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $155,7 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $24 miljoen betsjut dat in winst fan $131,7 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Rocky Balboa wie de súksesfolste film fan Sylvester Stallone sûnt de aksjefilm Cliffhanger, út 1993. It wie ek de op fiif nei meast opbringende boksfilm aller tiden, nei Rocky I oant en mei IV en Million Dollar Baby fan Clint Eastwood. Tsjin 2009 hie de ferkeap fan dvd's fan Rocky Balboa nochris $35,6 miljoen opbrocht.
Handrij Zejler
thumb|H. Zejler-monumint yn Salzenforst Handrij Zejler (Bautzen-Salzenforst (Budyšin-Słona Boršć), 1 febrewaris 1804 — 15 oktober 1872) wie in Heechsorbysk skriuwer en dichter dy't jildt as de grûnlizzer fan de moderne Sorbyske poëzy.
Handrij Zejler studearre nei it gymnasium yn Bautzen tusken 1825 en 1829 teology yn Leipzig (Lipsk). Dêr waard er ien fan de liedende persoanen fan "Sorabija", de Sorbyske studinteferiening. De feriening joech ek it tydskrift "Serbska Nowina" út, dêr't Sorbyske taal- en folkskundige ûnderwerpen yn behannele waarden. Beynvloede troch de slavische Romantyk skreau er in protte gedichten, dy't letter de folkskultuer yn gean soene. In lyts part fan syn wurk skreau er yn it Dútsk; it Sorbysktalige wurk is troch Jurij Brězan en oaren yn it Dútsk oerset. Handrij Zejler gie nei syn stúdzje werom nei de Lausitz om dêr yn 1835 geastlike te wurden. Lohsa (Łaz) soe er syn hiele libben wenje en arbeidzje.
Zejler skreau de tekst foar it Sorbysk folksliet "Rjana Łužica". Yn it Nedersorbysk is de titel "Rědna Łužyca".
Handrij Zejler stoar yn de âldens fan 68 jier yn Lohsa (Oppersorbysk: Łaz).
Naut'sa mawt Stammeried
De Naut’sa mawt Stammeried (Ingelsk: Naut’sa mawt Tribal Council; soms ôfkoarte ta NmTC) is in regionale Yndiaanske koepelorganisaasje yn it súdlike part fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, rjochte op gearwurking tusken de ûnderskate stamme-organisaasjes fan 'e Kust-Salisjanen. De organisaasje is oprjochte yn 1983 en hat 11 lidstammen. It haadkertier stiet yn Nanaimo, op Vancouvereilân, mar der is ek in kantoar op it fêstelân, yn Tsawwassen, by de stêd Delta. De Naut’sa mawt Stammeried publisearret in onlinekrante mei as titel Klahowya.
Lidstammen
De lidstammen fan 'e Naut’sa mawt Stammeried beslane dielen fan súdeastlik en eastlik Vancouvereilân en dielen fan it súdwestlike fêstelân fan Britsk-Kolumbia. Alle lidstammen hearre ta de gruttere folkekloft fan 'e Kust-Salisjanen. Hja wenje oan 'e kusten fan 'e Strjitte fan Georgia, de Strjitte fan Juan de Fuca en fjorden lykas de Burrard-ynham. De lidstammen binne:
Wim Hora Adema
Adema begûn har karriêre as ûnbetelle wurker by it de Amsterdamske liberale krante Algemeen Handelsblad; yn 1939 waard se beneamd ta redakteur fan de lanlike seksje. Dêr wurke se oant 1941, doe't se ûntslach naam út protest tsjin de anty-joadske maatregels dy't op de krante naam wiene. Under de Twadde Wrâldoarloch wie se warber yn it Nederlânsk ferset, dat har yn 'e kunde brocht mei de groep dy't Het Parool, in yllegale krante, publisearre.
Fan 1948 oant 1968 hie se de lieding fan de Frouljusside fan deiblêd Het Parool, dêr't bekende persoanen oan meidiene lykas Hella Haasse, Mies Bouhuys, Harriët Freezer, Lidya Winkel, Wina Born, Fiep Westendorp en letter ek Hedy d'Ancona en Jeanne Roos. In heech kreatyf nivo gie mank mei in emansipatoaryske ynhâld, wêrmei't Wim Hora Adema it paad sljochte foar de twadde feministyske weach.
Sy wie yn 1972 tegearre mei Hedy d'Ancona oprjochster fan it tydskrift Opzij.
Cascade-slûzen en -kanaal
260px|thumb|right|Bailey Gatzert yn de Cascade-slûzen, omtrint [[1915.]] De Cascade-slûzen en it Cascade-kanaal, yn it Ingelsk de Cascade Locks and Canal neamd, wiene in slûs en in kanaal by in streamfersnellings lâns yn 'e rivier de Kolumbia, dy't de grins foarmet fan de Amerikaanske steaten Oregon en Washington. De slûs en it kanaal wiene sitewearre by it plakje Cascade Locks, yn Oregon. De streamfersnellings dêre, wie hinderlik foar de skipfeart. De wetterwurken makke de trochgong fan de rivier feiliger en botte gaadliker foar gruttere frachtskippen. It projekt wie ree yn 1896. Yn 1938 wie de Bonnevilledaam foltôge, in keardaam dy't sa'n 6 km streamôf leit. Dit late ta in ferheging fan it wetternivo efter de daam. De slûs rekke dêrtroch oerstallich en waard foar in part ôfbrutsen en strûpte foar in oar part ûnder wetter.
Skiednis
Foar 1846 moasten kolonisten oer it Oregon Trail rjochting de westkust fan Noard-Amearika harren hynders en weinen by The Dalles op de Kolumbia op boaten lade. De boaten fearen de rivier del nei de streamfersnellings by Cascade Locks. Foarby dat punt wie it hast ûnmooglik en reizgje noch fierder oer de rivier, dat sadwaande waarden de boaten dêr lost en moast men dêrnei wer fierder oer lân, by de streamfersnellings lâns. Nei dizze rige fan streamfersnellings en wetterfallen koene oare boaten de frachten wer oplade en koe men fierder oer it wetter rjochting Portland gean. Yn 1846 kaam it Barlowpaad ree. Dat wie in rûte oer lân fan The Dalles ôf nei Oregon City yn de Delling fan de Willamette. Dizze tolwei rûn troch it berchtme fan de Cascades, en wie dêrom tige dreech om grutte frachten oer te ferfieren. Transport oer it wetter bleau sadwaande oantreklik.
Yn de jierren tusken 1850 en 1860 wie der njonken de rivier in spoarline oanlein foar ferfier oer lân. De Oregon Steam Navigation Company hie in monopoalje, want dizze maatskippij wie eigner fan de treinen en skippen yn hannen. Dat soarge foar in ûnoantaastbere merkposysje, mei as gefolch dat de kosten hieltyd heger waarden. Reizgers en ferfierders sochten dêrom nei alternativen. Nei lang oantrúnjen joech it Amerikaansk Kongres yn 1876 tastimming foar it oanlizzen fan in slûs by Cascade Locks, dat doe noch 'Whiskey Flats' hiet.
De ûndernimming Ball & Platt út New York wist de bou-opdracht te bemachtigjen en sette yn 1879 mei it projekt útein. It gânse projekt besloech hast 20 jier en op 5 novimber 1896 waarden de Cascade-slûzen en it Cascade-kanaal offisjeel yn gebrûk naam. De lange boutiid hie te krijen mei min waar, lykas stoarmen, sniefal en hege wetterstannen yn de rivier. Ek de drege oanfier fan it bou-ark wie in probleem. De totale boukosten bedroegen $3.891.536,83.
It doarp Cascade Locks, dat dy nije namme ûnder de oanlis fan it projekt krige, hie yn 1880 sa'n 100 ynwenners en krige der 350 minsken by, dy't oan it projekt meiwurken. It fiskjen nei salm wie in wichtige boarne fan ynkommen fan de ynwenners en it ynwennertal wie om 1900 hinne stige ta 550.
Untwerp
De streamfersnelling en wetterfal leine sa'n 70 km eastlik fan Portland. Súdlik fan de rivier waard in kanaal groeven en in skutslûs boud. It kanaal wie 900 meter lang en 27 meter breed. De slûs hie twa kolken. Skippen mei in lingte fan 120 meter en in djipte fan 2,4 meter koene gebrûk meitsje fan de slûs. De slûskolken wiene grut genôch en lit ferskate skippen tagelyk skutte.
Hayward (Wiskonsin)
Hayward is in stêd yn it noardwestlike part fan 'e Amerikaanske steat Wiskonsin. It leit oan 'e igge fan 'e rivier de Namekagon, en it is it haadplak fan it omlizzende Sawyer County. De stêd Hayward (City of Hayward) moat net betize wurde mei de town Hayward, dat in soarte fan plattelânsgemeente is dy't de stêd Hayward geografysk sjoen folslein omjout. De stêd Hayward hat in oerflak fan sa'n 8,7 km². Neffens in offisjele skatting út 2012 hie it doe in befolking fan goed 2.300 minsken.
Skiednis
Oarspronklik waard de krite fan Hayward bewenne troch de Odjibwe-Yndianen. Yn 'e twadde helte fan 'e 1850-er jierren waard it gebiet kolonisearre troch blanke houtsjers út 'e steaten New York, Fermont, Nij-Hampshire en Maine. Yn dy tiid waard Hayward stifte en ferneamd nei Anthony Judson Hayward, in houtsjer dy't op dit plak in houtseagerij boude, dêr't stadichoan in doarp omhinne groeide. Yn 'e 1890-er jierren folge der in nije kolonisaasjeweach fan 'e krite fan Hayward troch ymmigranten út Dútslân, Noarwegen, Poalen, Ierlân en Sweden.
Hayward hjoed de dei
Tsjintwurdich is Hayward benammen bekend as fakânsjebestimming foar angelfiskers, fanwegen de withoefolle marren yn it omlizzende gebiet, dêr't Lac Courte Oreilles en de Grindstone-mar de bekendsten fan binne. De krite is ferneamd om 'e ûnbidich grutte muskellunge, snoek, breedbekbears en smelbekbears. Sadwaande stiet yn Hayward ek de National Fresh Water Fishing Hall of Fame, in museum dat wijd is oan 'e angelderij. Op it terrein fan it museum stiet in 44 m lange muskellunge fan glêsfezels, dat wrâlds grutste bouwurk fan dy stof is. Toeristen kinne fanút 'e bek fan 'e fisk útsjen oer it stedsje. Yn Hayward is fierders ek it haadkertier fêstige fan 'e Lac Courte Oreilles Troep fan Boppemarder Tsjippewa Yndianen, in federaal erkende Odjibwe-stamme.
Yn 'e omkriten fan Hayward kin ek golft, kanofearn, kajakke, hynsteriden, mountainbiked en op harten jage wurde. Winterdeis wurdt der in soad langlauft en op snowmobiles omriden. Dy lêste aktiviteit is neffens it Departemint fan Natuerlike Helpboarnen fan 'e steat Wiskonsin yn Hayward útfûn. Ek is it mooglik om gewoan te kuierjen en fan 'e natoerskientme te genietsjen. Dêrby kinne gauris waarnimmings dien wurde fan bearen, wolven, harten, reade lynksen, fiskmarters en oare wylde bisten. Elts jier wurde yn Hayward ek de Lumberjack World Championships holden, in wrâldkampioenskip yn 'e saneamde timbersports, wêrby't betûfte houtsjers it tsjininoar opnimme by houthakjen, seagjen, keatlingseagjen, ensafh.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Hayward yn 2012 in befolking fan 2.313 minsken. De befolkingstichtens bedroech 285,9 minsken de km². Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Hayward 20,8% âlder as 65 jier en 23,7% jonger as 18 jier. Fierders bestie 41,7% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 14,5% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe, ynkl. 19,5% fan 'e leeftydskategory fan ûnder de 18 jier. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 80,8% blanken; 11,8% Yndianen; 2,5% Latino's; 0,9% Aziaten; 0,4% swarten; 3,6% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Hayward hat in lânklimaat, mei waarme simmers en kâlde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 26,1 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is de trochsneed temperatuer nachts –17,6 °C. Hayward kriget jiers trochinoar 825,5 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield krapoan 140 sm snie.
Ebele Talstra
Wurkpaad
Lykas syn heit Arnoldus Talsma begûn Ebele Talsma syn karriêre yn it ûnderwiis. Nei syn oplieding oan de Kristlike Kweekskoalle yn Dokkum stie er fan 1939 ôf oan legere skoallen yn Surhuzum en Gruttegast. Koart skoft dêrnei moast er yn militêre tsjinst en nei de kapitulaasje fan Nederlân yn 1940 kaam er yn tsjinst by de gemeenteplysje fan De Haach. Yn 1944 ried er mei in tal freonen yn in stellen Dútske legerwein nei it Noarden. Mei de Binnenlânske Striidkrêften makke er yn de omkriten fan Surhuzum de befrijding mei wêrnei't er earste luitenant waard by de 'intelligence' fan it Kanadeeske leger. Letter wie er tagefoege offisier by de Binnenlânske Feilichheidstsjinst.
Yn 1987 stoar Talstra yn de âldens fan 67 jier en waard beïerdige yn Mearum.
Seksuele dimorfy
Seksuele dimorfy of geslachtsdimorfy is it ferskil yn uterlik tusken eksimplaren fan it manlik en it froulik geslacht sa't dat foarkomt binnen in grut tal bistesoarten en ek wol by planten, lykas by guon rintfearren. Dêrby giet it net om 'e geslachtsorganen sels, mar om oare morfologyske ferskillen yn lichemsfoarm, lichemsgrutte of lichemskleur.
left|thumb|175px|Mantsje (lyts) en wyfke (grut) fan 'e [[spinnen|spinnesoarte Argiope appensa.]] By de measte bistesoarten ferskille mantsjes en wyfkes net sa bot, mar by guon bisten is de seksuele dimorfy sa grut dat lang tocht is dat mantsjes en wyfkes ta ferskillende soarten hearden. By beskate fiskesoarten en wjirms waarden de (lytsere) mantsjes foarhinne beskôge as parasiten.
It komt ek foar dat him seksuele dimorfy by bisten, benammentlik fisken en einen, inkeld foardocht yn 'e djoeitiid.
Medellín
thumb|Lokaasje fan Medellín yn Antioquia en Kolombia Medellín, offisjeel de Gemeente Medellín (Spaansk: Municipio de Medellín) is in stêd en gemeente yn Kolombia. It is ek de haadstêd fan it departemint Antioquia. Medellín is de grutste stêd fan dat departemint en de op ien nei grutste, nei Bogotá, fan it hiele lân. De stêd leit yn it breedste diel fan 'e Aburrá-delling, yn it Andesberchtme fan noardeastlik Kolombia. Neffens in rûzing yn 2016 hie de stêd likernôch 2,5 miljoen ynwenners. De stêdekloft fan Medellín, dêr't wol njoggen oare stêden by hearre, telt mear as 3,7 miljoen ynwenners.
Skiednis
Yn 1616 stifte de Spanjert Francisco Herrero Campuzano in lânseigen doarp (poblado), bekend as Sint-Laurentius fan Aburrá (San Lorenzo de Aburrá), dat op it plak fan de hjoeddeiske mienskip El Poblado lei. Op 2 novimber 1675 stifte de keninginne-gemalinne Marije Anna fan Eastenryk de "Stêd fan Us Leaffrou fan Candelaria fan Medellín" (Villa Nuestra Señora de la Candelaria de Medellín) yn de regio Aná, dat likernôch it hjoeddeiske stedssintrum omfiemet. De omkriten waard ynearsten Medellín neamd. Yn 1826 waard de stêd beneamd ta de haadstêd fan it departemint Antioquia troch de Nasjonale Gearkomste fan Grut-Kolombia, dat de hjoeddeiske lannen Kolombia, Fenezuela, Ekwador en Panama omfieme.Nei't Kolombia syn 1ûnôfhinklikens fan Spanje wûn, waard Medellín de haadstêd fan de federale steat Antioquia oant 1888, by it útroppen fan de Grûnwet fan Kolombia fan 1886. Yn de njoggentjinde iuw wie Medellín in dynamysk hannelssintrum, dat ynearsten goud útfierde, en letter kofje produsearre en útfierde.
Oan 'e ein fan de tweintichste iuw kaam Medellín gauris yn negatyf nijs te stean, troch benammen de hege kriminaliteit troch ûnder oaren de Kartel fan Medellín fan Pablo Escobar. De Feriene Steaten sleaten harren konsulaat yn de stêd en advisearren reizgers de stêd te mijen.