cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saalekreis
Saalekreis is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saksen-Anhalt en hat 195.133 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 2007.
Jolande Sap
thumb|right|200px|Jolande Sap. Johanna Catharina Maria (Jolande) Sap (Fenlo, 22 maaie 1963) is in Nederlânse ekonome en politika. Sy ferfong GrienLinks Twadde Keamerlid Wijnand Duyvendak yn septimber 2008. Op 16 desimber 2010 waard hja, nei it unanime oardiel fan de fraksje, de opfolger fan Femke Halsema as fraksjefoarsitter fan GrienLinks yn de Twadde Keamer.
Nei it grutte ferlies fan Grienlinks by de Twadde Keamerferkiezing fan 2012, moast hja op oanstean fan partijbestjoer it fraksjefoarsitterskip 5 oktober 2012 oerjaan.
Biggs Darklighter
Biggs Darklighter is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in piloat fan it Rebelleferbûn dy't ôfkomstich is fan 'e planeet Tatooine, en in jeugdfreon fan haadpersoan Luke Skywalker. Biggs Darklighter waard yntrodusearre yn Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, de ferboeking fan 'e earste Star Wars-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. It personaazje waard yn dy film, Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977), spile troch Garrick Hagon.
Fiktive biografy
Biggs Darklighter ferskynt yn 'e film Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) koart yn 'e Slach by Yavin, de klimaktyske oanfal fan it Rebelleferbûn op 'e Deadsstjer. Dêryn is er in piloat (koadenamme: Read Trije) fan in X-wjukjager fan Squadron Read. Mei in oare piloat, Wedge Antilles, besiket er Luke Skywalker ôf te skermjen foar oanfallen fan 'e fijân wylst Luke risselwearret foar it presysjeskot dat de Deadsstjer ferneatigje moat. It tastel fan Biggs wurdt ûnder fjoer nommen en ferneatige troch Darth Vader yn syn TIE-jager, wêrby't Biggs omkomt.
Yn it senario foar de film wie de rol fan Biggs gâns grutter, en itselde jildt sadwaande foar de ferboeking Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker (1976), dy't basearre waard op it senario. Dêryn wurdt dúdlik dat Biggs eins in jeugdfreon fan Luke is, en krekt as Luke fan 'e planeet Tatooine komt. Luke, Biggs en guon oare freonen moetsje inoar te Tosche Station op Tatooine, wêrby't Biggs Luke op in stuit yn fertrouwen nimt en fertelt oer syn plannen om him by it Rebelleferbûn te jaan. In lettere sêne, wêryn't Biggs Luke begroetet as dy nei syn ommelânske reis einlings op 'e moanne Yavin-IV arrivearret, borduerret op harren eardere freonskip fuort en mist dêrom ek út 'e film. Yn dyselde sêne bringt Biggs Luke yn 'e kunde mei de lieder fan Squadron Read, Garven Dreis, by wa't er Luke oanpriizget as "de bêste plattelânspiloat út 'e Bûtenrâne [fan it Stjerrestelsel]". Dizze sêne waard reyntrodusearre yn 'e special edition fan A New Hope út 1997.
Oer Biggs wurdt fierder útwreide yn 'e no net mear as kanonyk beskôge strip Darklighter, in ûnderdiel fan 'e fjouwerdielige rige Star Wars: Empire, dy't yn 2002 útbrocht waard troch útjouwerij Dark Horse Comics. Neffens dat ferhaal is Biggs fan bern ôf oan befreone mei Luke, mar ferlit er Tatooine om piloat te wurden by de striidkrêften fan it Galaktysk Keizerryk. Under syn training, heart er fan 'e oare piloaten yn oplieding geroften oer de Deadsstjer. Nei't er syn training trochrûn hat, wurdt er stasjonearre op it Keizerlike romteskip de Rand Ecliptic, yn 'e mande mei in âlde fijân, Derek "Hobbie" Klivian.
Amerikaanske Boargeroarloch
thumb|300px| De boargeroarloch wie ien fan de earste oarloggen dêr't foto's fan binne De Amerikaanske boargeroarloch wie fan 1861 oant 1865 en gie tusken de noardlike steaten (de Uny) en súdlike steaten (de Konfederaasje) fan de Feriene Steaten. Yn dizze kriich foelen in protte slachtoffers, de troepen fan it noarden ferlearen 359.000 man, dy fan it suden 288.000.
Biggs Darklighter
Fiktive biografy
As er koart mei ferlof giet nei Tatooine, praat er tsjin syn famylje en freonen hûndert-út oer syn nije posysje, mar inkeld Luke nimt er yn fertrouwen oer syn djipste gefoelens. Hy fertelt dat de berjochten oer it bestean fan in massaferneatigingswapen as de Deadsstjer him derfan oertsjûge hawwe dat it Keizerryk kwea is en dat er fan doel is him by it Rebelleferbûn te jaan. Werom op syn post makket Biggs plannen om út te piken, net wittende dat ferskate oare bemanningsleden der krekt sa oer tinke as hy en ek fan doel binne om oer te rinnen nei de rebellen. Ien fan dyselden is Hobbie, mei wa't Biggs úteinlik de lapen gearsmyt. Tegearre witte se fuort te kommen en jouwe se har by de rebellen op Yavin-IV.
Amerikaanske Boargeroarloch
Yn 1860-1861 skiede in kloft súdlike steaten har ôf fan de Feriene Steaten. De noardlike en súdlike steaten ferskilden fan inoar, omdat de noardlike steaten sterk yndustrialiseare wienen, wylst it suden benammen agrarysk wie. It suden freze de tanimmende macht fan it noarden en wie benaud foar herfoarmingen en ôfskaffing fan de slavernij.
Biggs Darklighter
Keppelings om utens
Rogue Squadron
Amerikaanske Boargeroarloch
Mei de oanfal fan de Konfederaasje op it Fort Sumter yn Charleston yn Súd Karolina begûn de boargerkriich. De striid einige mei de oerwinning troch de Uny.
Y-wjukjager-bommesmiter
Y-wjukjager-bommesmiter (Ingelsk: Y-wing fighter-bomber) is de oantsjutting foar in rige fan besibbe modellen lytse militêre romteskippen út 'e Star Wars-franchise. Sokke tastellen kinne ynset wurde as jagers en as bommesmiters. Se tankje harren namme oan it feit dat se der fan boppen en ûnderen min ofte mear útsjogge as de haadletter Y, mei de cockpit foarop en dêrefter twa oandriuwingsienheden njonken inoar. Y-wjukjager-bommesmiters hawwe in bemanning fan in piloat, in boardskutter en in astromeganisiên-robot. De oanwêzigens fan 'e boardskutter is opsjoneel. It tastel is 23.04 m lang mei in breedte fan 8.54 m, en in hichte fan 2.44 m. Y-wjukjager-bommesmiters binne net inkeld geskikt om har mei stadiger-as-ljochtfaasje troch de romte fuort te bewegen, mar kinne ek brûkt wurde foar sawol atmosfearysk fleanen as ynterstellêr flugger-as-ljochtreizgjen. Yn 'e atmosfear hawwe se in topfaasje fan 1.000 km/o.
De Y-wjukjager-bommesmiter waard yntrodusearre yn Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, de ferboeking fan 'e earste Star Wars-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. Y-wjukjager-bommesmiters wurde yn it Star Wars-universum produsearre troch de Koensayr Manufacturing. Yn 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy binne sokke tastellen yn gebrûk by it Rebelleferbûn yn syn striid tsjin it Galaktysk Keizerryk. Se komme prominint yn byld yn 'e Slach by Yavin yn 'e film Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) en yn 'e Slach by Endor yn Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983). Yn 'e Star Wars-ferfolchtrilogy wurde se, yn 'e foarm fan in nijer model, ynset troch it Ferset tsjin 'e Earste Oarder.
Jubeljier
It Jubeljier of Hillich jier (Italjaansk: Anno Santo; Latyn annus iubilaeus of annus sanctus) is in bysûnder jier dat yn it Kristendom, mar ek yn it Joadendom, fierd wurdt. It kristlike jubeljier fynt syn oarsprong yn it joadendom. Neffens Levitikus 25:8-55 moat it fyftichste jier in hillich jier wêze, wêryn't kwytskelding ôfkundige wurdt foar hiel it folk Israel. It wurd jubeljier stamt fan it Hebriuwske wurd jobel (יובל), dat oarspronklik ram betsjut. Fan de hoarn fan in ram waard it blaasynstrumint sjofar makke (fakentiden oerset as bazún ), dêr't op blaasd waard om in joadsk jubeljier te iepenjen. Yn de latynske 4e-iuwske Fulgata waard it Hebriuwske wurd foar jubeljier oerset as annus iubilæus.
Yn de Roomsk-Katolike Tsjerke kin yn in hillich jier ûnder betingsten in ôflaten fertsjinne wurde. It earste jubeljier waard yn 1300 troch paus Bonifatius VIII ôfkundige. It folgjende jubeljier soe oarspronklik pas nei in iuw folgje, mar it tiidrek waard jimmeroan lytser fêststeld. Fanôf 1475 waard om de 25 jier in hillich jier fierd. Ek tuskentiids kin de paus in jubeljier oankundigje. Sa wiene de jierren 1933 en 1983 ta neitins oan de 1900e en 1950e stjerdei fan Jezus hillige jierren.
It hillich jier begjint hjoed-de-dei mei it iepenjen fan de Porta Santa (hillige doar) troch de paus, in tradysje dy't yn it hillige jier 1500 ûntstie. It jubeljier wurdt ôfsletten mei it fersegeljen fan de hillige doarren; eartiids waard de iepening efter de doarren tichtmitsele. Itselde ritueel fynt plak mei de hillige doarren fan de oare trije patriarchale basiliken yn Rome: de Santa Maria Maggiore, de San Giovanni in Laterano en de San Paolo fuori le Mura.
Inka-Ryk
thumb|It Inkaryk yn ferkate tiidrekken thumb||De Inkastêd [[Machu Picchu]] It Inka-Ryk wie in Yndiaansk ryk dat him yn 'e Midsiuwen yn 'e Andes, yn Perû, ûntjoech. Der wurdt gauris sprutsen fan "de Inka's", mar dat is eins in misse namme, mei't inkeld de hearskers fan it ryk de titel fan Inca droegen. Yn 'e trettjinde iuw wreide it Inka-Ryk him út oer in grut diel fan it Andesberchtme, sadat it úteinlik rikte fan Kolombia oant Sily. Mear as 20 folken waarden troch it ryk ûnderhearrich makke. Uteinlik strûpte it Inka-Ryk der yn 'e santjinde iuw frij einfâldich ûnder doe't de Spanjerts de westkust fan Súd-Amearika berikten, mei de Yndianen net opkoene tsjin it moderne wapenark fan 'e Jeropeänen. De hjoeddeiske ôfstammelingen fan 'e "Inka's" binne de Ketsjûa (Quechua), dy't noch altyd in grut part fan 'e Perûviaanske befolking foarmje.
Saksen (dielsteat)
De Frijsteat Saksen (Dútsk: Freistaat Sachsen, Heechsorbysk: Swobodny stat Sakska, Nedersorbysk: Zwězkowy kraj Sakska) is in dielsteat yn it easten fan Dútslân. Dit gebiet hearde sûnt de Twadde Wrâldoarloch ta de DDR, en waard pas yn 1990 as dielsteat yn 'e Bûnsrepublyk opnommen.
Geografy
Saksen grinst oan Poalen, Tsjechje en oan de Dútske dielsteaten Beieren, Tueringen, Saksen-Anhalt en Brandenburch. De haadstêd is Dresden. Oare wichtige stêden binne Leipzig, Chemnitz en Zwickau.
Bestjoerlike yndieling
Saksen is ûnderferdield yn de trije Regierungsbezirke (bestjoerlike regio's) Chemnitz, Dresden en Leipzig. Dy binne wer ûnderferdield in 22 distrikten (Landkreise) en sân stêdsdistrikten (Kreisfreie Städte).
Saale-Orla-Kreis
Saale-Orla-Kreis is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Tueringen en hat 86.906 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1994.
Tineke Postma
Biografy
Tineke wie alve jier doe't sy mei saksofoanspyljen útein sette. Sy studearre oan it Konservatoarium fan Amsterdam yn it tiidrek 1996-2003, dêr't se cum laude in Masters Diploma helle. Sûnt 2005 is Postma as dosint ferbûn oan it konservatoarium. Sy folge in mastersoplieding oan de Manhattan School of Music yn New York yn 2002. Postma studearre by David Liebman, Dick Oatts en Chris Potter. Sy krige twa beurzen foar dy stúdzje.
Postma arbeide op mei Terri Lyne Carrington op it album The Mosaic Project yn 2011.
Yn 2015 wûn se de Boy Edgarpriis.
Paola
Paola is in Italjaanske frouljusfoarnamme.
De namme komt fan it Latynske wurd pauca, dat "lyts" betsjut. Sa betsjut de namme lyts, dimmen.
Soprillo
thumb|Soprillo Saksofoan Fette tekstIn soprillo of pikkolosaksofoan is in koartlyn troch Benedikt Eppelsheim ûntwurpen oktaaf-sopraansaksofoan. De soprillo is op dit stuit (2007) de lytste saksofoan fan de wrâld mei in grutte fan 30 sm. Hy klinkt noch in oktaaf heger as de sopraninosaksofoan en stiet stimd yn Bes (Si-b). De Ingelske saksofoanist Nigel Wood is de earste soprillo-spiler yn it Feriene Keninkryk.
Mei't it ynstrumint sa ferskuorrende lyts is, is it hiel dreech te bespyljen. Omdat in goede embouchure nedich is, is it foar profesjonele saksofoanisten saak om moannen op it ynstrumint te oefenjen, foardat de heechste noaten goed spile wurde kinne.
Berik
De soprillo hat in berik fan de lege Bes, lykas de measte saksofoanen, oant in hege Es, wylst de measte saksofoanen oant de hege Fis rikke. De noaten fan de hege G ôf hat lykwols in oare fingersetting as gewoane saksofoanen. Troch de lytse ôfmjittings sit de oanstjoering fan de oktaafklep tsjin it mûlestik.
De Mars (De Blesse)
De Mars is in nôtmole en ryksmonumint yn De Blesse.
Skiednis
Nei 1919 waard in elektromotor as oanfolling op de oandriuwing troch wyn ynstalearre. Yn 1925 briek in roede en 1927 waard it âlde mealwurk ferwidere en it wjukkekrús derôf helle. Yn 1958 waard ek it achtkant sloopt, wylst de ûnderbou jimmeroan mear ynsletten waard troch bedriuwsgebouwen.
Frijwillige mûnders litte de mole geregeldwei draaie.
Beskriuwing
It wjukkekrús hat roeden mei in flecht fan 18,20 meter. De wjukken hawwe âldhollânsk stekwurk mei seilen. De ynrjochting bestiet út ien koppel mealstienen.
Frysk yn it bestjoerlik ferkear
Wannear kin ik de oerheid yn it Frysk oansprekke of skriuwe?
Eltsenien kin it Frysk brûke yn de mûnlinge of skriftlike kontakten mei oerheidsorganen dy't yn de provinsje Fryslân fêstige binne. In brief nei it Provinsjehûs yn Ljouwert mei dus yn it Frysk skreaun wurde. Ek kin immen dy't mei in Fryske gemeente skillet dat yn it Frysk dwaan. Der is wol in útsûndering, nammentlik as jo frege wurde om dochs it Nederlânsk te brûken om't it Frysk de kommunikaasje tefolle behinderet. Tink dêrby oan in spesjalisearre Rykstsjinst dy't wol in festiging yn Fryslân hat, mar dêr't de meiwurkers net genôch yn steat binne it Frysk te lêzen of te praten.
Mei de oerheid it Frysk altyd brûke yn mûnlinge kontakten?
Yn it mûnlinge ferkear tusken boargers en oerheid yn de provinsje Fryslân mei it oerheidsorgaan har fan it Frysk betsjinje. As de boarger (of: bedriuw/organisaasje) freget om dochs it Nederlânsk te brûken om't it Frysk de kommunikaasje tefolle behinderet, sil it oerheidsorgaan dêr oan foldwaan moatte.
Mei de oerheid it Frysk altyd brûke yn skriftlike kontakten?
Soms moat in Frysk stik ek yn it Nederlânsk steld wurde. Stikken dy't algemien binende foarskriften (bygelyks in oardering) of beliedsregels ynhâlde moatte ek yn it Nederlânsk steld wêze. Foar sokke situaasjes bestiet der dus in ferplichte dûbeltaligens. Eltsenien, Frysktalich of Nederlânsktalich, moat dy foarskriften en beliedsregels ommers lêze kinne. Stikken dêr't de ferplichte dûbeltaligens foar jildt wurde yn alle gefallen ek yn it Nederlânsk bekend makke of op besjen lein. Dat hoecht allinnich net as yn alle ridlikens oannommen wurde kin dat dêr gjin ferlet fan is.
Fierder moatte stikken dy't ornearre binne foar oerheidsorganen dy't bûten Fryslân fêstige binne of foar bestjoersorganen fan de sintrale oerheid (ek) yn it Nederlânsk skreaun wêze. Tink dêrby oan in brief fan de provinsje Fryslân oan in Ministearje yn Den Haach.
Hokker regels jilde der foar skriftlike stikken?
Oerheidsorganen dy't yn Fryslân fêstige binne en dy't net by de sintrale oerheid hearre (dus de Fryske gemeenten, de provinsje, wetterskippen en sa), kinne regels opstelle oer it gebrûk fan it Frysk yn skriftlike stikken. Yn dy regels kin fêststeld wurde dat skriftlike stikken óf yn it Frysk óf yn it Nederlânsk skreaun wurde. Ek kin fêststeld wurde dat beide talen yn dy stikken brûkt wurde moatte. De Minister dy't ferantwurdlik is foar ûnderdielen fan de sintrale oerheid dy't harren wurkgebiet yn Fryslân hawwe, kin ek sokke regels opstelle. Om der efter te kommen hokker regels jilde foar skriftlike stikken kinne jo dus it bêste streekrjocht kontakt opnimme mei jo gemeente of mei de provinsje.
Wannear kin ik in Nederlânske oersetting krije?
As in stik yn it Frysk skreaun is foarsjocht it oerheidsorgaan jo op jo fersyk fan in Nederlânske oersetting. Dêr moatte jo soms wol in fergoeding foar betelje. Dy fergoeding hoege jo net te beteljen as it bygelyks giet om de notulen fan de gemeenterie en jo hawwe in direkt belang by it ûnderwerp dat yn de notulen neamd wurdt. Itselde jildt as jo in beskikking ûntfongen hawwe dy't yn it Frysk steld is.
Frysk yn de gemeenterie en provinsjale steaten
Yn de gearkomsten fan fertsjintwurdigjende organen dy't yn Fryslân fêstige binne (tink oan de gemeenterie en provinsjale steaten, mar ek oan wetterskippen) mei eltsenien gewoan Frysk prate. En wat yn it Frysk sein wurdt, wurdt ek yn it Frysk notulearre.
Wêr is it wetlik regele?
Foar 2014 wienen de regels oangeande it brûken fan it Frysk yn it bestjoerlik ferkear fêstlein yn de kêsten 2:7 oant en mei 2:12 fan de Algemiene wet bestjoersrjocht. Sûnt 1 jannewaris 2014 is dêr de Wet gebrûk Fryske taal foar yn it plak kommen. Yn haadstik 2 fan dy wet binne de regels oangeande it brûken fan it Frysk yn it bestjoerlik ferkear fêstlein.
Johan Frisokanaal
It kanaal is in drokbefarde wetterwei, sawol foar fracht- as plezierfartugen, dat lêste fansels benammen by't simmer. Tusken it Prinses Margrietkanaal en Starum rint it kanaal troch fjouwer marren: de Hegemer Mar, dy't oergiet yn de Fluezen, De Holken en ta beslút de Moarre.
Namme
It kanaal is neamd nei it twadde bern fan de kroanprinsesse, Prins Johan Friso jonkje fan Prinsesse Beatrix, sa't dat ek bard wie foar it Prinsesse Margrietkanaal. It oarspronklike útstel wie om it kanaal Prins Johan Frisokanaal te neamen, mar Provinsjale Steaten besleaten it Prins wei te litten om de namme makliker te sizzen te meitsjen.
Saarlouis (Landkreis)
Saarlouis (Landkreis) is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saarlân en hat 202.352 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1816.
Grifformearde tsjerke (Hantumerhoeke)
De Grifformearde tsjerke op de Hantumerhoeke is in eardere grifformearde tsjerke fan Hantum, Hantumhuzen, Hantumerútbuorren en De Lytse Jouwer. De tsjerke waard yn 2007 bûten gebrûk stelt en is dêrnei sûnder al tefolle feroarings oan de bûtenkant as wente ferboud.
Stifting
Yn 'e 19e iuw foarmen Hantum en Hantumhuzen ien herfoarme gemeente. De doarpen hiene elts in eigen tsjerke, mar dielden de dûmny. Alhoewol't de gemeente sûnt 1842 allinne otterdokse dûmnys hie, wie der yn 'e doarpen in soad ûnfrede oer de frijsinnigens yn de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke. Under ynfloed fan 'e Reitsumer dûmny J.J.A. Ploos van Amstel waard yn Hantum troch foarstanners fan de doleânsje op 4 juny 1887 besletten om de Doardtske Tsjerkeoarder fan 1618-1619 wer yn te fieren. Ynearsten wiene de tsjerkeried en de dûmny noch net safier, mar hja wiene it wol ienriedich yn harren ôfwizing fan de frijsinnigens yn 'e Nederlânsk Herfoarme Tsjerke.
Yn 1889 waard de Nederdútsk Grifformearde Tsjerke fan Hantum ynstituearre. De tsjerketsjinsten hiene yn in skuorre yn Hantum plak, mar as dat te kâld waard ferhuze de gemeente nei in húskeamer fan L.S. van der Kooi, dy't op Hantumerhoeke wenne. Ek ynwenners fan De Lytse Jouwer en Ternaard kamen op dy tsjinsten ôf.
Tsjerke
De bou fan in eigen neogoatysk tsjerkje op Hantumerhoeke folge yn 1891, ek al koe der noch gjin eigen dûmny betelle wurde. De dolearjende leden fan De Lytse Jouwer, dy't by oant dan by Dokkum hearden, waarden ek by Hantum-Hantumhuzen foege. Trije jier letter waard yn 1906 ek besletten in pastorij njonken de tsjerke te bouwen.
Yn 1911 waard besletten in nij oargel oan te skaffen. Van Dam út Ljouwert boude foar 1.400 gûne dat nije oargel, dat yn 1912 yn gebrûk nommen waard. It tal leden fan de tsjerke groeide en dêrom moast de konsistoarje yn de nije tsjerke ûnder it oargel plak meitsje foar nije sitplakken. Tichteby de tsjerke waard oan de Fennewei yn 1915 ek in eigen skoalle stifte. Mei't Ternaard yn 1920 in eigen tsjerke krige, ferlear de gemeente leden, mar troch de groei stie it ledetal yn 1926 al op mear as 400. Dêrnei sette in delgong yn, dy't oant healwei de jierren 1950 noch tydlik wer omset waard yn in groei fan it ledetal.
Tsjin it ein fan de jierren 1950 setten der feroarings yn. Sa waard yn 1959 it net-ritmyske sjongen ôfskaft en yn itselde jier waarden ek de herfoarme (1902) en grifformearde (1915) skoalferienings gearfoege ta ien kristlike skoalle. Yn 1962 waard de tsjerke út 1891 hast hielendal op 'e nij boud.
PKN
Yn 1987 waarden de earste stappen set ta it gearwurkjen mei de herfoarme gemeente, dy't stadichoan better waard en yn 2007 late ta de stifting fan de PKN-gemeente Hantum e.o. Nei't al earder de grifformearde pastorij ferkocht wie, fûn yn de tsjerke oan de Fennewei foar it lêst op 21 oktober 2007 in tsjinst plak. De tsjerke waard dêrnei ferkocht en as wente ferboud.
Oargel
It Van Dam-oargel waard troch oargelbouwer Rini Wimmenhove út Hoogeveen oankocht en nei demontaazje opslein. Ein 2015 waard it oargel restaurearre en yn de herfoarme doarpstsjerke yn Nieuw-Beijerland set en dêr yn 2017 yn gebrûk nommen. By de restauraasje is it oargel mei in twadde manuaal en in frij pedaal útwreide.
Saalfeld-Rudolstadt (Landkreis)
Saalfeld-Rudolstadt (Landkreis) is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Tueringen en hat 115.722 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1994.
Saarpfalz-Kreis
Saarpfalz-Kreis is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saarlân en hat 148.619 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1974.
Freestyleskyen op de Olympyske Winterspullen 2010
It freestyleskyen op 'e Olympyske Winterspullen 2010 waarden fan 13 oant en mei 25 febrewaris 2010 hâlden yn Vancouver, yn Kanada. It hie plak yn Cypress Mountain. It ûnderdiel Ski cross stie foar it earst op it programma.
Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it freestyleskyen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2010.
Rykstsjinst foar de Wurkferromming
De Rykstsjinst foar de Wurkferromming (Rijksdienst voor de Werkverruiming) wie fan 1939 oant en mei 1945 in oerheidsynstitút dat him dwaande hold mei it skeppen fan wurkgelegenheid. thumb|250px| Helte fan wurkkamp Diever fan de RfdW mei sintraal appelplak
Skiednis
Neidat yn 1929 tûzenen minsken wurkleas waarden fanwege de Grutte Depresje rjochte it regear him yn it earstoan op de gefolgen fan de wurkleazens. Yn de wurkferskaffing waarden wurkleazen, steungerjochtigden, yn grutte projekten oan it wurk set. Lykwols waarden der net sa'n protte wurleazen oan wurk holpen yn de neikommende jierren. Op 3 febrewaris 1939 komt dêr feroaring yn. Professor Romme, minister fan Sosjale Saken, smiet doe it roer om. Syn Rykstsjnst foar de Wurkferromming kaam mei in soad plannen om wurk te ferskaffen. Om dy plannen stal te jaan waarden neist de projekten kampen boud. Yn de folksmûle hjitte dit oerheidsprojekt ek ‘wurkferskaffing’. In protte fan dy plannen rûnen op de non fanwege it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich. De belangen fan de Dútske besetter leine by it ynsetten fan Nederlânske manlju yn de oarlochsyndustry.
Rinse Verzijl
Rinse Teakes Verzijl (Ljouwert, doopt 29 jannewaris 1690 - dêre?, nei 1720) wie in dekoraasjeskilder (fan ynterieurs). Skildere ûnder oare seestikken en boereselskippen.
Tueringen
De Frijsteat Tueringen (Dútsk: Freistaat Thüringen) is in dielsteat yn it midden fan Dútslân. Dit gebiet hearde sûnt de Twadde Wrâldoarloch ta de DDR, en waard pas yn 1990 as dielsteat yn 'e Bûnsrepublyk opnommen.
Early Bird
Early Bird wie in Fryske countryband oprjochte yn Akkrum en wie aktyf tusken 1963 en 1994. De bandnamme waard yn it earstoan skreaun as Earlybirds, letter as Early Bird.
Skiednis
Yn 1963 wurdt yn Akkrum de countrygroep Earlybirds oprjochte troch bassist Albert Veld en sjonger/gitarist Henk Waringa, oanfold mei drummer Koene Paulusma en sjonger/gitarist Siebren Bangma. Nei in EP en twa albums wurdt yn 1970 de groepsnamme feroare yn Little Ben & Drivers. Veld en Waringa beslute yn 1975 de trie wer op te pakken as Early Bird. Bystien troch steelgitarist Sjoerdjan de Wit, gitarist Martin Kootje en drummer Appie Bijlsma wurket de groep hurd oan nij repertoire. De band wurdt dan bystien troch de Fryske sjongster Aukje Kuiken. Yn 1977 spilet Early Bird op in ynternasjonaal countryfestival yn West-Dútslan. Sjongster Fransien Jellema komt dan by de band. Der wurdt in soad yn it bar-dancing en jeugdsoas sirkwy optreden yn Noard-Nederlân. By Killroy ferskynt yn 1978 de earste single ‘Mother Played The Dobro’. Letter dat jier stappe Fransien, Martin en Sjoerdjan nei muzikale mieningsferskillen út de band en rjochtsje de groep New Deal op, in groep dy’t mar in pear jier bestean sil en sûnder folle súkses trije singles en in album opsmite sil. As nije bandleden wurde eks-Grinzer ‘Zusjes’-sjongster Karina Henssens (ek in solo single yn datselde jier), gitarist Harry Zijlstra en steelgitarist Meine Bruinsma oanlutsen. Yn 1979 ferskynt it earste album First Flight en de dêrôf lutsen single Saturdaynight's Allright by it label Killroy fan Johnny Hoes, dat in soad country-eftige popmuzyk útbringt. Ap Bijlsma giet nei de groep fan Kelly White. Eks Shaky Sam-drummer Leo Roodhof Nancy and the Sinatras komt foar him yn ’t plak. Nei santjin jier ferlit mei-oprjochter Albert Veld Early Bird. Syn opfolger is bassist Ronald Lighthart. Drummer Koene Paulusma (dy’t yn eardere besettings yn de jierren sechtich by de groep aktyf west hat) nimt it plak efter it drumstel wer yn. Early Bird wikselt geregeld fan gearstalling. Sjongster Karina makket plak foar Janet Kelery, dy’t ek mar koart by de groep bliuwt, krekt as gitarist Klaas Levinga (1980-1981). Meine Bruinsma en Pieter Langius hearre dan ek by de groep. Op 23 febrewaris 1991 jout de band syn ôfskiedskonsert. Mar Early Bird dûkt yn 1994 ynienen wer op als country-duo, besteande út oerlid Henk Waringa en Karin Wieling. Dan wurdt it wer stil.
Rinse Verzijl
Syn monogram wie RV.
Early Bird
Oarspronklike besetting
Oare muzikanten:
Tueringen
Geografy
Tueringen grinst oan de dielsteaten Hessen, Beieren, Saksen, Saksen-Anhalt en Nedersaksen. Yn it suden fan Tueringen komt in protte bosk foar (it Türinger Wâld).
Bestjoerlike yndieling
Tueringen is ûnderferdield in santjin distrikten (Landkreise) en seis stêdsdistrikten (''Kreisfreie Städte).
Ynfrastruktuer
De Süd-Thüringen-Bahn (STB) is in spoarmaatskippij dy´t yn it suden fan Tueringen rydt.
List fan planetoïden 27301-27400
Dit is in list fan planetoïden 27301-27400.
Tennis op de Olympyske Simmerspullen 1968
De Olympyske Simmerspullen 1968, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1968 yn Meksiko-Stêd, Meksiko hâlden. It tennis waard hâlden yn Guadalajara. en Meksiko-Stêd. Tennis wie yn 1968 in demonstraasjesport.
Hynstesport op de Olympyske Simmerspullen 1956
200px|thumb|right|De Olympyske Hynstesportlokaasje fan Stokholm 1956
De Olympyske Ruterspullen 1956, ek wol de XVIe Olympiade neamd waarden yn 1956 yn Stokholm, Sweden hâlden. De hynstesport waard hâlden yn de Stockholm Olympic Stadium.
Stockholm Olympic Stadium
It Stockholm Olympic Stadium waard boud yn 1912 en hie doe plak foar 20.000 taskôgers. Nei de Spullen is der in laach fan de noardeast tribune ôfhelle en no is der noch plak foar 14,500 taskôgers. Yn 1956 waard hjir it Olympyske Hynstesporttoernoai hâlden. Dit om't de karantêneregleminten yn Austraalje sa strang wiene dat it net mooglik wie om de hynstesport yn Austraalje te hâlden wêr't yn 1956 de Olympyske Simmerspullen plak hiene. Sadwaande waarden de Olympyske Simmerspullen yn 1956 yn twa lannen organisearre.
Dressuer
{| width=100%
Eventing
{| width=100%
Springe
{| width=100%
Medaljespegel
De top-seis fan lannen dy't by de hynstesport medaljes wûn ha op de Olympyske Simmerspullen fan 1956:
Sächsische Schweiz-Osterzgebirge (Landkreis)
Sächsische Schweiz-Osterzgebirge is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saksen en hat 250.860 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 2008.
Frysk yn it rjochtsferkear
It ôflizzen fan de eed, belofte of befêstiging yn it Frysk
Immen dy't foar it útfieren fan in wetlik foarskrift mûnling in eed, belofte of befêstiging ôflizze moat, hat it foech om yn stee fan de wetlik foarskreaune wurden de oerienkommende wurden yn it Frysk út te sprekken. Dat jildt allinnich net as de wurden fan de eed, belofte of befêstiging by de Grûnwet (of mei by de Grûnwet) fêststeld binne.
Dat betsjut dat by de eed yn stee fan de wurden "Zo waarlijk helpe mij God Almachtig", sein wurde mei: "Sa wier helpe my God Almachtich".
Fierder mei by de belofte yn stee fan de wurden "Dat beloof ik", sein wurde: "Dat ûnthjit ik". As lêste mei wat de befêstiging oanbelanget yn stee fan de wurden "Dat verklaar ik", sein wurde: "Dat ferklearje ik".
Wannear hat immen it foech om op in sitting Frysk te praten?
Yn alle gefallen dêr't immen op in sitting dy't hâlden wurdt yn de provinsje Fryslân: hat hy it foech om de Fryske taal te brûken.
It brûken fan it Frysk op strafsittings
As ûnder it ûndersyk op in strafsitting in fertochte of tsjûge de Fryske taal brûke wol, bepaalt de rjochter dy't de lieding fan de sitting hat (as him dat goed taliket) dat der help komt fan in tolk. De rjochter soe dy help yn in beskaat gefal leaver net hawwe kinne as hy fynt dat de rjochtsgong dêrtroch sûnder doel ophâlden wurdt. It lêste nimt net wei dat de fertochte of tsjûge altyd de Fryske taal brûke mei.
It brûken fan it Frysk op sivile sittings
As ûnder in sitting yn in sivile saak in partij, belanghawwende of tsjûge de Fryske taal brûke wol, bepaalt de rjochter dy't de lieding fan de sitting hat (as him dat goed ta liket) dat der help komt fan in tolk. Dat docht hy lykwols allinnich as de rjochtsgong dêrtroch neffens him net sûnder doel ophâlden wurdt. It lêste nimt net wei dat de partij, belanghawwende of tsjûge altyd de Fryske taal brûke mei. De rjochter kin bepale dat de fergoeding fan de tolk foar rekken fan it Ryk komt. It by of neffens de Wet tariven yn strafsaken bepaalde is fan soartgelikense tapassing.
Wat moat der yn it prosesferbaal opnommen wurde as der Frysk praat is?
Wat yn it Frysk sein is wurdt, as it yn it prosesferbaal opnommen wurdt, yn it Frysk neamd. Nammers kin de rjochter bepale dat der in oersetting makke wurdt yn it Nederlânsk. As de rjochter fierder fynt dat it opnimmen fan wat yn it Frysk sein is yn reedlikheid net ferge wurde kin, dan wurdt it yn it Nederlânsk yn it prosesferbaal opnommen. Wol wurdt der dan yn it prosesferbaal oantekene dat it ien en oar yn it Frysk sein is.
Wat is der regele oer it brûken fan it Frysk yn prosesstikken?
Yn strafsaken, sivile saken en bestjoersrjochtlike saken dy't yn behanneling binne by in yn de provinsje Fryslân fêstige gerjocht meie prosesstikken yn it Frysk steld wurde. In útsûndering jildt foar dagings en beskuldigings. Under it begryp "gerjocht" lykas hjir boppe bedoeld wurdt falle de rjochtbank yn Ljouwert, it earder kantongerjocht yn Beetstersweach, dy fan It Hearrenfean, Ljouwert en Snits en it Gerjochtshof yn Ljouwert.
Dat as immen by de rjochtbank yn Ljouwert yn berop giet tsjin in beslút fan in oerheidsorgaan, of de rjochter wol in brief skriuwe yn syn saak, dan kin hy dat yn it Frysk dwaan.
Wol kin de rjochter, as dat foar in goede beoardieling fan it Frysk yn it stelde stik winsklik is, easkje dat in oersetting yn it Nederlânsk taheakke wurdt. Dat kin de rjochter om reden fan syn amt dwaan, of op fersyk fan ien fan de oare oanbelangjende persoanen yn de saak. Tink dêrby oan oanbelangjende persoanen dy't it Frysk net lêze kinne of ûnfoldwaande begripe. De rjochter kin bepale dat de kosten fan de oersetting fan prosesstikken yn sivile saken op rekken fan it Ryk komme. It by of neffens de Wet tariven yn strafsaken bepaalde is fan soartgelikense tapassing.
Wat regelet de wet oangeande it brûken fan it Frysk yn stikken en opjeften dy't ynskreaun wurde moatte yn iepenbiere registers, akten, ensafuorthinne?
As stikken of opjeften dy't op grûn fan in wetlik foarskrift yn iepenbiere registers ynskreaun wurde moatte, yn it Frysk steld binne, moatte dêrneist letterlike oersettings yn it Nederlânsk oerlein wurde. Dy oersettings moatte makke wurde en (lykas de wet dat letterlik seit) "voor overeenstemmend zijn verklaard" troch in foar de Fryske taal mei folslein foech talitten beëdige oersetter. As it om in notariële akte giet, moat dat dien wurde troch de notaris dy't de akte passearret.
De oersettings wurde yn- of oerskreaun yn stee fan de yn it Frysk stelde stikken of opjeften. Dy bliuwe wol taheakke oan it register. Fierder wurdt mei de oersettings op deselde wize hannele as oars barre moatte soe mei dy stikken of opjeften.
Yn alle gefallen dêr't fierder in ûntwerp fan in akte goedkard wurde moat troch in rjochter, kin de definitive akte yn it Frysk opmakke wurde. Dêr moat dan wol in ferklearring ûnder stean fan in beëdige oersetter lykas hjir boppe bedoeld. Ut dy ferklearring moat bliken dwaan dat de akte in krekte oersetting is fan it troch de rjochter goedkarde ûntwerp. As it giet om in akte dy't troch de notaris passearre wurde moat, kin de ferklearring fan de oersetter ferfongen wurde troch in ferklearring fan de notaris dy't de akte passearret.
Op foardering fan in Ryksamtner moat by in stik, dat yn it Frysk steld is en dat him oanbean wurdt om te segeljen, in yn it Nederlânsk stelde opjefte fan de ynhâld fan it stik taheakke wêze. Dat jildt allinnich foarsafier't de ynhâld foar de berekkening fan it segelrjocht fan belang is. De opjefte moat troch de oanbieder mei syn hantekening bekrêftige wurde.
Op foardering fan in Ryksamtner moat fierder by in akte, dy't yn it Frysk steld is en dy't him oanbean wurdt om te registrearjen, in letterlike Nederlânske oersetting taheakke wurde. Ek dy oersetting moat makke wêze en "voor overeenstemmend zijn verklaard" troch in beëdige oersetter as boppe bedoeld. As it om in notariële akte giet, moat dat dien wurde troch de notaris dy't de akte passearret.
Wêr is it wetlik regele?
Yn 1956 waard al in begjin makke mei it brûken fan it Frysk yn de rjochtseal (Steatsblêd 1956, 242). Yn 1995 waarden dy mooglikheden ferromme (Steatsblêd 1995, 440). Sûnt 1 jannewaris 2014 is dêr de Wet gebrûk Fryske taal foar yn it plak kommen. Yn haadstik 3 fan dy wet binne de regels oangeande it brûken fan it Frysk yn it rjochtsferkear fêstlein.
Willem van Vierssen (1563-1641)
Wie yn funksje fan 1586 - 1616 en waard opfolge troch syn soan Jurriën. Lid fan it Ljouwerter stedsbestjoer. Wie Frysk ôffurdige yn generaliteitskolleezjes.
Fonology
Fonology, lûdlear of klanklear is in dielmêd yn de lingwistyk. It omfiemet it systeem fan eleminten, dy't fonemen (lûden) neamd wurde. Yn de fonology wurde de lûden as boustiennen fan in taal neier besjoen. In list fan alle fonemen binne beskreaun yn it International Phonetic Alphabet (IPA - ynternasjonale fonetyske alfabet).
Nivo's
De fonology hat trije ûnderskate nivo's:
It fonematyske nivo wurdt ek wol de ûnderlizzende foarm neamd. It fonetyske nivo wurdt ek wol de oerflakte foarm neamd.
Fokalen en konsonanten
Fonemen binne der yn twa soarten, der binne fokalen (lûden) en konsonanten (bylûden). Om oan te jaan op hokker plak yn 'e mûle in fokaal útsprutsen wurdt is der in helpmiddel, de fokaaltrijehoeke. Konsonanten wurde neffens artikulaasjeplak yn de mûle oanjûn. Konsonaten kinne neist artikulaasjeplak ek as stimhawwend of stimleas oantsjut wurde.
Fonologyske regels
Fonemen binne der yn twa skiften, de ûnderlizzende foarm en de oerflaktefoarm. De ûnderlizzende foarm is de foarm neffens útspraak fan fonemen as ienheden op harsels. De oerflaktefoarm is de foarm fan it wurd sa't it as gehiel útsprutsen wurdt. De feroarings fan ûnderlizzend nei de oerflaktefoarm, binne de fonologyske regels. In stikmannich fonetyske regels yn it Frysk binne:
Vajrayana
Untstean en skiednis
It Vajrayana ûntstie grif om de 4e iuw nei Kristus yn Yndia, hoewol't neffens de Vajrayana tradysje sels, de histoaryske Boeda Shakyamoeni ûnderrjochtet yn it Vajrayana jûn hat (lykas de Kalachakra). It Vajrayana is basearre op it Mahayana boedisme, mar se waard grif ek beynfloede troch eleminten út de destiidske tantryske en hindoeïstyske lear. It Vajrayana hat syn eigen teksten, de saneamde Tantras, mar de filosofy is wol hielendal basearre op de Mahayana lear. Fanút Yndia waard it Vajrayana ferspraat nei Sina en Tibet. Yn de 12e iuw nei Kristus ferdwûn it Vajrayana, tagelyk mei de oare destiidske boedistyske streamingen út Yndia as gefolch fan de moslimynvaazjes en in gedieltlike yntegraasje fan it boedisme yn it hindoeïsme.
Kontrabassaksofoan
In kontrabassaksofoan is de grutste saksofoan. Der wiene anno 2006 13 fan op de hiele wrâld. Der besteane gruttere saksofoanen as dizze kontrabas, de tubaks, mar de mienings binne ferdield oft dat ynstrumint al of net noch in saksofoan is.
Salzlandkreis
Salzlandkreis is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saksen-Anhalt en hat 206.784 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 2007.
Oentsjerk
Oentsjerk is in doarp yn de gemeente Tytsjerksteradiel. Oentsjerk leit oan de N361, tusken Aldtsjerk en Gytsjerk en is oer de Oentsjerkster Feart ferbûn mei De Moark.
Krummhörn
thumb|Gemeente Krummhörn yn it distrikt Aurich thumb|left|150px|Wapen fan Krummhörn Krummhörn is in gemeente yn de Dútske dielsteat Nedersaksen mei in oerflak fan 159 kante kilometer. Bestjoerlik heart de gemeente by it distrikt Aurich. Krummhörn leit yn East-Fryslân. De gemeente hat sa'n 13.053 ynwenners.
Oentsjerk
Oentsjerk hat  ynwenners.
Skiednis
thumb|left|250px|thumb|De romanogoatyske Marijetsjerke fan Oentsjerk Oentsjerk is ûntstien op it sân fan de Trynwâlden. Yn de 12e iuw hie it doarp al in tsjerkje fan dowestien, dy't om 1230 hinne troch de hjoeddeiske tsjerke ferfongen is. It doarp lei nei alle gedachten yn dy tiid by de tsjerke. Letter is it lykwols in lintdoarp de Wâlddyk bylâns wurden.
Krummhörn
Histoarysk-geografysk is it gea tusken Greetsiel en Oldersum bekend as Krummhörn. Dat betsjut dat de krite de hjoeddeiske gemeenten Krummhörn, Hinte, Emden en parten fan Moormerland omfiemet.
Oentsjerk
Skiednis
De sângrûn makke in boskgebiet mooglik. Ferskate aadlike geslachten hawwe dêrom by it doarp states mei grutte parken boud. Likernôch healwei de 15e iuw waard benoarden it doarp Eysingastate boud, dat lykwols yn 1759 ôfbrutsen is. Om 1500 hinne waard oan de eastkant fan it doarp Heemstra State oanlein, dat oant de jierren 1970 bestien hat, mar doe ôfbrutsen en ferfongen is troch it âldereinsintrum Nij Heemstrastate. Oan de noardein fan it doarp stiet sûnt de 17e iuw Staniastate. Benoarden fan de state rint in âld boskpaad, De Reade Singel, en steane de boskjes Grikelân en Turkije.
Krummhörn
Namme
De namme Krummhörn betsjut krûme hoeke (Krûmharne).
Oentsjerk
Skiednis
Yn it eastlik part fan de himrik ûntstie yn de 19e en 20e iuw in aparte buorskip, sûnt 1948 it selsstannige doarp Mûnein. Oentsjerk hat yn de twadde helte fan de 20e iuw in soad nijbou krige oan de eastlike kant fan it doarp.
Doarp fan States
Yn it ferline telde Oentsjerk fiif states. Fan dizze fiif binne der noch twa folslein yntakt en yn it park fan in tredde stiet it moderne âldereinkompleks Skewiel. Fan de oare beide binne allinnich in strjitnamme en in pleats op it stee werom te finen.
Krummhörn
Gemeenteried
(Boarne: riedsferkiezings 9 septimber 2001)
Oentsjerk
Doarp fan States
De states binne:
Mienskip
Oentsjerk hat gjin doarpshûs, mar wol in feriening foar Doarpsbelang. De skoallen fan it doarp hjitte 'De Opstap' en 'De Paadwizer'. De Koeketromp is de doarpskrante. De bynamme foar in ynwenner fan Oentsjerk is koekefretter.
Befolkingsferrin
.(* sûnder Mûnein)
Krummhörn
Bestjoerlik yndieling
De gemeente Krummhörn bestiet út 19 doarpen:
Oentsjerk
Tsjerken
thumb|260px|Eardere grifformearde tsjerke (no PKN) De PKN-gemeente Trynwâlden hat bûten de oare tsjerken yn Gytsjerk en Aldtsjerk twa tsjerken yn Oentsjerk:
Keunst
thumb|260px|Trynsje mei har sân soannen Yn Oentsjerk stiet sûnt 1986 yn stânbyld fan Tryntsje-muoi en har sân soannen, makke troch Annet Haring.
Strjitten
Andringasingel, De Dobbe, De Finne, De Greide, De Ikker, De Jister, De Kamp, De Mieden, Dokter Kijlstrawei, Douweleane, Frisiastate, Heemstrasingel, Hofwegen, Jan de Wittstrjitte, Rengerswei, Sanjesreed, Staniasingel, Uniasingel, Van Haersmasingel, Wynserdyk.
Amaril
250px|thumb|Amaril Amaril is in fynkerrelich stiente (gearstald út korund, magnetyt, hematyt en kwarts) dat ûnder mear yn poeierfoarm brûkt wurdt foar it meitsjen fan skuorpapier, skuorlinnen, ynstruimateriaal ôfwurkflierren, polyst- en slypskiven. Ek wurdt it brûkt foar it meitsjen fan keunststienen, dy't as molestiennen brûkt wurde.
It mineraal wie al yn de Grykske âldheid bekend. De dichter Pindarus neamde it wetstien, en it wie bekend dat koper derop stikken gie. Amaril waard (en wurdt noch altiten) ûntgûn op de Grykske eilannen Naksos en Samos.
Konfusianisme
right|thumb|Konfusiaansk alter It konfusianisme is in Sineesk etysk en filosofysk systeem, dat de lear fan Konfusius (551 – 479 f.Kr.) folget. It konfusianisme hat grutte ynfloed hân op de skiednis en de kulltuer fan East-Aziatyske lannen oant yn de 21ste iuw. Troch de skiednis fan it Sineeske keizerryk hinne wie it konfusianisme de offisjele ideology en hie dêrtroch grutte ynfloed op de befolking.
Yn lanne en gebieten mei in protte Han-Sinezen, útsein yn de Folksrepublyk Sina, besteane der in soad konfusianistyske basisskoallen en konfusianistyske skoallen foar it foarset ûnderwiis.
Seis Deugden
It konfusianisme hat seis basiswearden:
Archip Kûindzji
thumb|right|Archip Kûindzji. Portret troch [[Viktor Vasnetsov.]] Archip Ivanovitsj Kûindzji (Mariûpol, 27 jannewaris 1841 - Sint-Petersburch?, 11 july 1910) wie in Russysk keunstskilder, dy't him spesjalisearre yn lânskippen. Hy hearde by de streaming fan de de Swalkers.
Kûindzji wie de soan fan in earme Grykske skuonmakker. Syn jeugd hold er lykwols fral ta yn Taganrog. Doe't er 6 jier wie ferstoaren syn âlden en moast er troch de tiid komme as harder en hie er baantsjes yn winkels en holp er by de bou fan de nije tsjerke. Fan 1860 oant 1865 hat er wurke yn in fotostudio yn Taganrog. Yn 1865 waard er learling fan Ivan Aivazovski, mar yn 1866 ferfear er nei Sint-Petersburch, doe't it him net slagge om sels in fotostudio te begjinnen.
Yn in lettere peroade begûn er te eksperimintearjen mei beljochting fan- en de hichte fan de kym yn syn lânskippen. Goede foarbylden dêrfan binne Nacht op de Dnjepr en It bjirkebosk. Yn 1892 waard er professer oan de Keizerlike Akademy foar Skoandere Keunsten en yn 1893 folslein lid. Yn 1894 kaam er oan it haad te stean fan de ôfdieling Lânskipsskilderjen, mar yn 1897 krige er dien út reden fan syn stipe oan in studinteopstân.
De Geau (Langwar)
De Geau is in wetter op de grins fan de gemeente De Fryske Marren en Súdwest-Fryslân. Nei it súdeasten is ferbining mei de Langwarder Feart en de Steatebocht. Oan de noardkant giet de brede feart oer yn de Aldhôf.
De namme De Geau jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Geeuw.
Konifearen
De konifearen of nullebeammen (Latynske namme: Pinophyta of Coniferae of soms Coniferophyta) foarmje in klasse fan it ryk fan 'e planten (Plantae), it ûnderryk fan 'e lânplanten (Embryophyta), de boppestamme fan 'e faskulêre planten (Tracheophyta), de stamme fan 'e blêdplanten (Euphyllophyta), de boppeklasse fan 'e siedplanten (Spermatophyta) en de ynformele taksonomyske groep fan 'e neakensieddigen (Gymnospermae). Dit binne houtige planten wêrfan't de measten beammen binne en inkelen strewellen. Ta dizze stamme hearre yn totaal 7 famyljes en 68 ferskillende skaaien, dy't besteane út likernôch 630 libbene soarten, wêrûnder de dinnen, spjirren, lieren, seders, sipressen, taksen, jeneverbeibeammen en mammoetbeammen.
De konifearen wurdt meastal omskreaun as nullebeammen, al hawwe net alle soarten nullen, mei't guon skobbige blêden hawwe. Likegoed foarmet dizze stamme ien fan 'e beide grutte ynformele groepen dêr't beammen ornaris yn ferdield wurde, en wêrby't er foar de leafbeammen oer steld wurdt. Behalven dat leafbeammen platte, brede blêden hawwe en konifearen net, wurdt gauris sein dat it oare grutte ferskil tusken dy groepen is dat de leafbeammen hjerstmis har blêdte falle litte, wylst de konifearen har nullen of skobben behâlde. Mar dat is net alhiel wier, mei't beskate konifearen, lykas de liere, de wettersipres en de moerassipres oan it begjin 'e winter har nullen ferlieze.
Hoewol't it tal soarten konifearen yn ferhâlding ta it planteryk as gehiel relatyf lyts is, binne dizze beammen fan withoe grut belang foar de wrâldekology. Konifearen binne de dominante plantesoarten yn ûnbidige gebieten, fral yn 'e nullewâldsône fan it noardlik healrûn (Skandinaavje, Sibearje, Alaska en Kanada), mar teffens yn soartgelikens klimaatsônes op it súdlik healrûn (fral yn súdlik Sily en Argentynsk Patagoanje) en yn 'e hegere berchtmen yn oare dielen fan 'e wrâld. In soad konifearen binne goed oanpast oan winterwaar, û.m. troch har kegelfoarm en ôfhingjende tûken, dy't it maklik meitsje om snie fuortglydzje te litten foar't it sniedek sa swier wurdt dat de beam derûnder beswykt. In protte soarten feroarje yn it winterseizoen har biogemy ek, sadat se minder maklik befrieze, in ferskynsel dat wol "behurding" neamd wurdt.
Hoewol't de tropyske reinwâlden, dy't út leafbeammen besteane, mear biodiversiteit hawwe en soerstof oanmeitsje, helje de ûnbidige boreäle nullewâlden mear koalstofdiokside út 'e atmosfear wei. Dêrnjonken binne se ek fan grutte ekonomyske wearde, yn it foarste plak as helpboarne dy't eksploitearre wurde kin troch de hout- en papieryndustry. It hout fan konifearen wurdt sêfthout neamd (yn tsjinstelling ta hurdhout, dat fan leafbeammen komt).
Johan Verstolk van Soelen
Droech foar Fryslân by oan in bettere regeling fan de lege ferfeanting. Nei de grutte wetterfloed fan 1825 waard hy belêste mei de ferdieling fan de bydragen yn Fryslân. Minister fan Bûtenlânske saken (1825 - 1841)
Marinus Vieweg
Marinus Wouter Vieweg (Nymwegen, 1871 - Ljouwert, 27 oktober 1933), wie museumdirekteur. Wie majoar fan de ynfantery, en direkteur fan it Frysk Museum tusken 1923 - 1933.
Schmalkalden-Meiningen (Landkreis)
Schmalkalden-Meiningen (Landkreis) is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Tueringen en hat 128.800 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1994.
Arie Pais
thumb|250px|Minister Pais yn in kommisjegearkomst (1980). Aäron (Arie) Pais (De Haach, 16 april 1930) is in Nederlânske eks-politikus en earder foarsitter fan de Nederlandse Vegetariërsbond.
Pais folge it Vossius Gymnasium tn Amsterdam en studearre dêrnei ekonomy. Hy wie ekonoom en VVD-politikus, dy't yn 1977 de earste liberale minister fan Underwiis nei de oarloch wie. Hy folge dat jier de sosjaaldemokraat Van Kemenade op en wizige dy syn plannen dy't de werstruktuerearring fan it wittenskiplik ûnderwiis en de middenskoalle oanbelangen. Pais brocht yn 1981 de Wet twafasenstruktuer wittenskiplik ûnderwiis en de Wet op it basisûnderwiis ta stân.