cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fuortsette Grifformearde tsjerke (Noardwâlde)
Skiednis
De tsjerke waard boud yn 1933 en wie jierrenlang in wykgebou fan de grifformearde tsjerke fan Wolvegea. Op 1 jannewaris 1992 waard Noardwâlde in selsstannige gemeente, alhoewol't dat gjin grutte feroarings brocht om't de gemeente ek as wykgemeente in soad sels regelje mocht. Njonken dy fan Noardwâlde waarden ek de grifformearden fan Boyl, Easterstreek, Pepergea, Steggerda, Finkegea en Sânhuzen ta de gemeente rekkene.
De gemeente hat yn april 2004 besletten net mei te gean yn it fúzjeproses fan de PKN en fûn by de Fuortsette Grifformearde Tsjerken yn Nederlân in nije tsjerkegenoatskip. Sûnt de tsjerke oansletten is by de Fuortsette Grifformearde Tsjerke is de regiofunksje fan de gemeente noch grutter woarn dan dat dy al wie.
Aisne (departemint)
Skiednis
Fan 1960 oant 2015 hearde it departemint by de regio Picardie, dy't yn 2016 yn de regio Hauts-de-France opgyng.
Befolking
De bewenners fan it departemint wurde Axonais neamd.
De grutste stêden neffens ynwennertal binne:
Bestjoersyndieling
It departemint is te ferdielenyn 5 arrondisseminten, 21 kantons en 800 gemeenten.
It besjen wurdich
Lykas hiel Pikardje is ek it departemint Aisne net sa toeristysk. It gebiet hat lykwols in soad te bieden oan goatyske monuminten. Fral de katedralen fan Laon, Soissons en Saint-Quentin binne it neamen wurdich. Yn it noardeasten leit de Thiérache. Yn de Tachtichjierrige Kriich binne dêr in soad tsjerke ferbouwd ta wartsjerken mei swiere muorren, tuorren en/of sjitgatten.
Ek fan de Earste Wrâldkriich binne in soad spoaren efterbleaun. De Chemin des Dames wie yn dy tiid it front. De Dútsers groeven ferwulften yn in kalkstiengroeve, de Drachenhöhle (Drakengrot; yn it Frânsk Caverne du Dragon), dy't hjoeddei besocht wurde kinne.
Likenis fan de Siedder
De Likenis fan de Siedder is yn it Nije Testamint in parabel fan Jezus yn de trije evangeeljes Mattéus (13:1-23), Markus (4:1-20) en Lukas (8:1-15). By it siedzjen falt it sied op ferskate ûngeskikte plakken dêr't it ferlern giet, mar dêr't it sied op it goede plak telâne komt draacht it mannichfâld frucht.
Utlis
Jezus jout de neikommende útlis oer dizze likenis. Mei it sied wurdt it Wurd fan God ornearre. It sied dat op it paad del komt binne guon dy't it boadskip wol hearre, mar hja begripe it net en dan komt Satan dy't weinimt wat yn it hert siedde is. Mei it sied dat te min grûn krige om te woarteljen wurdt bedoeld dat it Wurd wol oannommen wurdt troch de lju, mar it is flechtich; sadree't it tsjin rint, litte hja it leauwen wer los om't it net goed woartele is. It part fan it sied dat tusken de stikels falt binne dyjingen, dy't it Wurd wol hearre, mar troch soargen yn beslach naam wurde en ferliedings net wjerstean kinne, sadat it Wurd ferstikt. Mar it sied dat yn goede ierde foel binne dyjingen dy't it Wurd hearre en begripe. Yn dy gefallen set it sied frucht.
Bernhardus Jouke Buma
Bernhardus Jouke Buma (Ljouwert, 8 april 1835 - Aldeboarn, 21 july 1874) wie in Nederlânsks jurist en boargemaster fan Frysk komôf.
Libben en wurk
Buma, lid fan de famylje Buma, wie in soan fan mr. Wybe Bernhardus Buma (1807-1848) en Joanna Elisabeth barones van Haersolte (1813-1864). Hy boaske oan Anna Adriana Sophia Wijckerheld Bisdom (1839-1918).
Hy studearre rjochten oan de Grinzer Hegeskoalle en promovearre dêr yn in 1859. Hy waard beneamd ta boargemaster fan Hemelumer Oldephaert en Noordwolde (1861-1869) en wie dêrnei boargemaster fan Utingeradiel (1869). Om reden fan sykte, frege er maart 1874 dien. In pear moanne letter rekke er wei, mar 39 jier âld, op hûs Nij-Bornia.
Aleksander fan Bruce
"Aleksander" (of "Alexander") "fan Bruce" (of "Bruce", "de Bruce", "fan Brus" of "de Brus") hat yn 'e Wikipedy ferskate betsjuttings:
Crow Creek Sû Stamme
De Crow Creek Sû Stamme (Ingelsk: Crow Creek Sioux Tribe) is in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten, mei in eigen reservaat yn 'e steat Súd-Dakota.
Reservaat
It reservaat fan 'e Crow Creek Sû Stamme is it Crow Creek Yndianereservaat (Crow Creek Indian Reservation) fan sintraal Súd-Dakota, dat in oerflak hat fan goed 500 km², en dêr't yn 2004 likernôch 1.200 minsken wennen. Oars as de oare fiif Sû-reservaten yn sintraal en westlik Súd-Dakota, dy't oarspronklik diel útmakken fan it yn 1868 stifte Grutte Sû Reservaat, hat it Crow Creek Reservaat dêr altyd los fan bestien. Feitliks is Crow Creek âlder as it Grutte Sû Reservaat, mei't it al yn 1862 stifte is. Mei in eigen kasino en ferskate archeologyske opgravings lûkt Crow Creek in soad toeristen.
Keppelings om utens
● Offisjele webside fan 'e Crow Creek Sû Stamme
Bille (rivier)
De Bille is in lytse, stadich streamende rivier yn it distrikt Stormarn, Sleeswyk-Holstein en Hamburch. It is in rjochter sydrivier fan de Elbe. Hy ûntspringt ûnder Linau, noardlik fan de Hahnheide. Dêrnei rint er súdlik fan de gemeente Trittau, foarmet de grins dêr de grins tusken Stormarn en Lauenburg, rint fierder besuden Reinbek en mûnet úteinlik út yn de Elbe by Billwerder. Oan de igge fan de rivier lizze in protte âlde bûtenpleatsen en ynnimlike parken. De totale lingte fan de rivier is 65 km. Fan de mûning of is de rivier sa'n fiif km befarber.
Elisabet (bibelsk persoan)
Elisabet (Hebriuwsk: אלישבע) is yn it Nije Testamint de mem fan Jehannes de Doper en in nicht fan de Hillige Jongfaam Marije. Binnen it katolike en otterdokske kristendom en guon protestanske denominaasjes wurdt hja as hillige fereare.
Elisabet stamme neffens it evangeelje fan Lukas út it geslacht fan Aäron. Hja wie troud mei de pryster Sacharías. It houlik bleau foar lange tiid sûnder bern om't Elisabet ûnfruchtber wie. Doe't it pear al op jierren wie ferskynde oan Sacharías de ingel Gabriël om him de berte fan in soan oan te sizzen, dy't er de namme fan Jehannes jaan moast. Fan dat momint ôf koe Sacharías neat mear sizze, mar Elisabet waard yndied swier. Yn de sechste moanne fan Elisabet's swierens waard ek har nicht Marije oansein dat hja in soan krije soe. Hja krige fan de ingel te hearren dat hja him Jezus neame moast en dat har nicht Elisabet al mear as fiif moanne hinne wie. Marije gyng dêrnei by har nicht op besite en bleau dêr oant de befalling fan Elisabet. Doe't Marije Elisabet groete, sprong it jonkje yn har skurte op fan blidens. Elisabet sei doe tsjin Marije: ''"Segene is de frucht fan jo skurte. Wêr haw ik it oan fertsjinne dat de mem fan myn Hear by my komt? Want wier, doe't jo groet my yn de earen klonk sprong it bern yn myn skurte fan blidens op. Lokkich de frou dy't fertrout, dat útkomme sil, wat har fanwegen de Hear sein is."
Doe't Elisabet befoel en har soan op de achtste dei besnien wurde soe, woe Elisabet's folk it jonkje nei syn heit ferneame. Elisabet wie it dêr net mei iens en sei dat it jonkje de namme Jehannes drage moast. Om't dy namme fierder net yn de famylje foarkaam, gyng har folk nei Elisabet's man ta, om him te freegje wat de namme wurd|e moast. Nei't Sacharías opskreau dat de namme Jehannes wêze moast, krige hy op slach syn stim werom.
Shrewsbury
Plak yn it Feriene Keninkryk:
Plak yn Austraalje:
Plak yn de Feriene Steaten:
Ladogamar
De Ladogamar (Russysk: Ладожское Озеро, Ladožskoje Ozjero, útspr.: ['ladəʂskəjə 'ozʲɪrə]; Finsk: Laatokka; Karelysk: Luadogu; Wepsysk: Ladoganjärv), is in grut binnenwetter dat yn it noardwesten fan it Jeropeeske diel fan Ruslân leit, yn it binnenlân noardeastlik fan 'e eastpunt fan 'e Finske Golf. It is de grutste mar fan Jeropa, mei in oerflak fan 17.700 km². Op 'e ranglist fan 'e grutste marren fan 'e wrâld nimt it it 14de plak yn. It djiptegemiddelde is 51 m, mei in djipste punt op 230 m ûnder it wetteroerflak. Op it breedste punt mjit dit wetter 138 km (fan west nei east), en op it langste punt 219 km (fan noard nei súd).
Geografy
De Ladogamar wurdt oan 'e noardkant omsletten troch de autonome republyk Kareelje en oan 'e súdkant troch de provinsje Leningrad. Tusken 1919 en 1940 lei de mar op 'e grins fan Finlân en de Sovjet-Uny, mar nei de Winteroarloch (of Twadde Finsk-Russyske Oarloch) fan 1939-1940 moasten de Finnen (ûnder mear) de noardwest- en noardkust fan 'e mar opjaan en waard de grins opskood nei it westen ta. Yn it súdwesten rikt de Ladogamar suver oan 'e eastlike bûtenwiken fan 'e stêd Sint-Petersburch ta. Yn it westen wurdt dit binnenwetter skaat fan 'e Finske Golf, dat in earm fan 'e Eastsee is, troch de Karelyske Lâningte. Oan 'e eastkant skiedt in bredere lâningte it fan in oar grut binnenwetter, de Onegamar.
Yn 'e Ladogamar lizze likernôch 660 lytse eilantsjes, wêrûnder de Valaam-arsjipel, Kilpola en Konevets. Foar it meastepart binne dy yn it noardwestlike part fan 'e mar sitewearre. De Ladogamar wurdt fet troch de rivieren de Svir, de Volchov en de Vuoksi, en wetteret ôf fia de rivier de Njeva, dy't te Sint-Petersburch útmûnet yn 'e Finske Golf. De Ladogamar is befarber, en makket ûnderdiel út fan it Wite-Seekanaal, dat de Eastsee ferbynt mei de Wite See, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e Noardlike Iissee. It Ladogakanaal, dat súdlik fan 'e mar oanlein is, ferbynt de rivieren de Njeva en Svir sûnder dat binnenfeartskippen wat feitliks in lytse binnensee is, hoege oer te stekken.
Fiskerij
Der sit hiel wat fisk yn 'e Ladogamar, fan 48 ûnderskate soarten, wêrûnder foarn, brazem, snoekbears, bears, poask en spjirring. Inkeld wurdt der ek de bedrige steur noch waarnommen. De kommersjele fiskerij wie dan foarhinne ek altyd in wichtige boarne fan ynkomsten foar de doarpen en stedsjes dy't oan 'e marsigge leine, oant der tusken 1945 en 1954 fanwegen de krapte fuort nei de Twadde Wrâldoarloch slimme oerbefisking plakfûn, mei as gefolch dat de fiskstân ynstoarte. Sadwaande is de fiskerij sûnt 1956 oan strange regels bûn. Tsjin 'e santiger jierren liek de fiskstân fierhinne wer bekommen te wêzen, mar de beheinings fan 'e fiskerij binne noch altyd fan krêft. Yn 'e mar libbet fierders in lânseigen ûndersoarte fan 'e ringelrob, dy't de Ladogaseehûn neamd wurdt.
Protestantske tsjerke fan Noardwâlde (Weststellingwerf)
De Protestanske tsjerke fan Noardwâlde yn de gemeente Weststellingwerf is in tsjerkegebou fan de PKN gemeente Lindestreek.
Skiednis
De PKN gemeente Lindestreek is yn febrewaris 2011 ûntstien út de protestantske gemeenten fan Steggerda, Finkegea, De Hoeve en Noardwâlde. De grifformearde tsjerke fan Noardwâld is net yn it fúzjeproses meigien en hat sich oansletten by de Fuortsette Grifformearde Tsjerken yn Nederlân.
Ynterieur
Preekstoel en doophek mei de twa kroanen datearje út de 17e iuw. De tsjerke wurdt troch in iken wand fan it portaal ôfskieden.
Keppeling om utens
Disposysje oargel
Bristol Beaufighter
De Bristol Beaufighter (de Beau) wie in Britske lange-ôfstâns jachtbommesmiter en multifunksjonele oanfalsfleanmasine, dy't yn de Twadde Wrâldkriich brûkt waard troch de RAF, de Kandeeske loftmacht en de Australyske loftmacht. It tastel waard ûntwurpen en makke troch fleanmasinefabrikant Bristol. It ûnwerp fan de Beaufighter waard ôflaat fan Bristol syn eardere Beaufort torpedo-bommesmiter.
Oars as de Beaufort hie de Beaufighter in lange karriêre en tsjinne er op hast alle fronten yn de Twadde Wrâldkriich; earst as nachtjager (oant de Mosquito kaam), dêrnei as jachtbommesmiter en letter as torpedobommesmiter, ferfanger fan de Beaufort. Yn Austraalje waard in fariant boud troch it Department of Aircraft Production (DAP) dy't dêr oantsjut waard mei DAP Beaufighter.
Taconistún
thumb|Wybren Krijns (1750 - 1824) thumb|Wybren Krijns intet in beam
Kolleezje fan boargemaster en wethâlders
It kolleezje fan boargemaster en wethâlders (kolleezje fan B&W) is it deistich bestjoer fan de gemeente en bestiet út de boargemaster en wethâlders.
Taconistún
De Taconistún wie in beamkwekerij dy't tusken 1749 en 1927 oan de westkant fan De Jouwer lei.
Kwekerij
Crijn Wybrens (1722-1789) troude yn 1749 mei Tryntsje Goasses. Yn 1749 stifte Crijn op De Jouwer de hôving 'Blaauwhof'. Dy kwekerij lei oan de Hurddraversdyk, in destiids mei beammen omseame sânpaad sûnder bebouwing. Gernier Crijn plante syn earste beamkes nei alle gedachten op in stik grûn op it Alde Hof, tichtby Heremastate. Syn soan Wybren Krijns (1750-1824), wreide de kwekerij út. Hy wie betûft yn it intsjen fan beammen, hy stiet dan ek intsjend ôfbylde op in skilderij. Wybren Krijns wenne oan de Midstrjitte tichtby de Heremastate. Doe’t hy in kompanjonskip oangie mei syn sweager Sipke Thijsses Taconis (1755-1825), waard de namme fan it bedriuw feroare yn 'Wijbren Krijns en Co.' Yn 1875 waard dat de firma 'Wijbren Krijns & Co. hofleveransier'. It bedriuw hie ek grûn oan de Slûsdyk. Neist sels intsjen, waard der ek hannele en trochferkocht. Wybren stoar op 23 july 1824 sûnder bern, mar de soannen en pakesizzers fan de famylje Taconis binne noch hast in iuw trochgien mei de kwekerij.
Utwreiding
De kwekerij wie fan grut belang foar de ekonomyske ûntjouwing fan De Jouwer. Op de drokste tiden fan it jier wurken der 150 arbeiders. Dûmny Jacobus Craandijk skreau yn 1882 oer de kwekerij: "Aan het einde van het vlek ligt de zeer uitgestrekte boomkweekerij van Wijbren Krijns & Co., waar in den winter ieder werk en brood kan vinden, en die ook in den zomer tal van handen bezig houdt." Wybren betocht ek reau om woartels te siedzjen. Fan de kwekerij binne net folle gegevens bewarre bleaun. Wol binne der deiboeken fan Wybren bewarre bleaun út de jierren 1814 oant 1863 en in 'register' mei fruchtbeammen fan Crijn Wybrens. Yn 2013 ferskynde in boek fan Aly van der Mark oer de túnûntwerper Gerrit Vlaskamp dêr’t ek de kwekerij Kryns yn neamd wurdt. Kryns wie mei beamkwekerij Bosgra fan Burgum de foarnaamste leveransier fan planten by de grutte tunen yn Noard-Nederlân dy’t troch Vlaskamp en Roodbaard ûntwurpen waarden yn de njoggentjinde iuw. Yn 1875 waard de firma Wijbren Krijns & Co. hofleveransier. De leanebeammen by paleis 't Loo waarden hjir kweekt.
Sûkerei
Neist grienten en fruchten waard ek sûkerei ferboud, dat yn in eigen Sûkereifabryk 'Het Paard' op de hoeke by de Midstrjitte ferwurke waard. De namme fan it fabryk wie in ferwizing nei it hynder dat yn de rosmole rûn.
Ein
Yn 1927 foel it dûk foar it eartiids bloeiende bedriuw. De beamkwekerij waard ferkocht oan it Nutsdepartemint De Jouwer. Op de túngrûn waard in draafbaan oanlein dy’t winterdeis brûkt waard as iisbaan. Letter waard dit terrein bekend as de Nutsbaan, ek thúshaven fan de Fryske Ballonfeesten. Yn de jierren fyftich fan de tweintichste iuw waard wenwyk de Blaauwhof oanlein mei in soad ferskillende strjitnammen dy’t ferwiisden nei de eardere kwekerij, lykas Blaauwhofleane, Kwekerijstrjitte en Op de Bouwen.
Filla
Sipkes Taconis wenne yn it hûs njonken it sûkereifabryk, syn beide bruorren wennen dêr net sa fier ôf. De famylje Taconis waard tige begoedige en hearde ta it Fryske patrisiaat. De lêste eigener fan de kwekerij liet yn 1910 de filla 'Buitenzorg' sette. It hûs oan de Hurddraversdyk 29 stiet op grûn dat eartiids by de kwekerij hearde. It waard in ryksmonumint, net allinnich om de arsjitektuer mar ek troch de kultuerhistoaryske betsjutting en de lokaasje.
Goed en kwea
Goed en kwea binne twa tsjinstelde begripen dy't in wichtige rol spylje yn in soad religyen en filosofyen en dêrfandinne ek yn myten, mearkes en oare folksferhalen. Yn 'e wittenskip wurde de begripen goed en kwea yn ferskate dissiplines en fanút ferskillende ynfalshoeken besjoen. Sa bestudearret de etyk, dat in tûke fan 'e filosofy is, it ferbân en it ûnderskie tusken goed en kwea, wylst de psychology it hâlden en dragen ûndersiket fan minsken yn ferbân mei goed en kwea en de redens dy't minsken foar sok gedrach hawwe. Binnen de medyske wittenskip wurdt û.o. socht nei biologyske ferbannen mei dy beide begripen, en de teology rjochtet him op mooglike manearen om mei goed en kwea oam te gean.
Goed
Yn 'e religy en de etyk wurdt 'it goede' ornaris begrepen as wat dat oangenaam of needsaaklik is en dêr't oaren gjin neidiel fan ûnderfine ynsafier't sy ek it goede neistribje. It wurdt dêrom assosjearre mei it libben, goeddiedichheid, lokkigens, leafde en rjochtfeardichheid. Yn 'e filosofy stiet it goede foar al datjinge dat mei ynstimming begroete wurdt, en dus posityf evaluëarre wurdt. In swierrichheid is dat dêrby de taal in rol spilet dy't de fraach nei wat goed is al rillegau ferdizenet. Sa kin sein wurde dat it goede datjinge is dat "goedkard" wurdt, mar dêrmei ûntstiet noch gjin útlis; it begryp 'goed' wurdt dan ommers mei "goed" omskreaun, wat neat ferklearret.
Yn 'e Aldheid en oant yn 'e Midsiuwen namen in soad filosofen it stânpunt yn dat it goede lykslein wurde moast mei alles dat wurklik yn 'e reäliteit bestie. Modernere opfettings binne dat it goede inkeld ûnderdiel útmakket fan 'e reäliteit, of dat it datjinge is dat it belang fan 'e minske tsjinnet, of datjinge dêr't de minske him wol by befynt (of 'him goed by fielt', wat alwer neat ferklearret). It goede kin dêrby yn middels lizze of yn doelen; it kin om himsels goed wêze, of om't it yn it foardiel is fan wat oars. Dêrnjonken kin it goede ûnderskaat wurde as subjektyf (goed foar guons) of objektyf (goed foar eltsenien).
Kwea
It kwea is yn 'e filosofy alles dat negatyf evaluëarre wurdt. Dêrby wurdt ûnderskied makke trusken it morele kwea, dat troch minsken oanrjochte wurdt (lykas oarloch en genoside), en it natuerlike kwea, dat de minsklike macht te boppen giet (lykas natoerrampen, sykten en de dea). Kwea yn 'e morele sin wurdt ornaris assosjearre mei it bewust en opsetlik dwaan fan ferkearde dingen, lykas fandalisme, diskriminaasje, fernedering fan oaren, en geweld tsjin oaren.
Kwea wurdt yn 'e regel begrepen as de ôfwêzigens of it tsjinstelde fan it goede. Faak wurdt de oantsjutting brûkt om in die te omskriuwen dêr't oaren, dy't sels it goede neistribje, neidiel fan ûnderfine, of om in persoan te omskriuwen dy't oaren mei opsetsin of troch ûnferskillichheid skea rokkenet. Eat dat tsjin 'e jildende noarmen en wearden yngiet, wurdt ek wol omskreaun as 'kwea'. Yn beskate religieuze konteksten is it kwea in boppenatuerlike krêft, dy't soms sels personifiëarre wurdt (lykas yn de duvel). Definysjes fan it kwea rinne sterk útinoar, krektlyk as de motiven dy't deroan tatocht of dermei assosjearre wurde. Eleminten fan hâlden en dragen dy't faak mei kwea yn ferbân brocht wurde, binne eigenbelang, egoïsme, ûnferskillichheid, ûnwittendheid en ferwaarleazging.
It filosofyske debat oer de fraach oft moraliteit absolút, relatyf of in yllúzje is, liedt ta fierdere fragen oer de aard fan it kwea. Oangeande dat punt binne der fjouwer (tsjinstridige) ynterpretaasjes:
Religy
Yn kultueren mei manigeïstyske en/of abrahamityske religieuze ynfloed wurdt it kwea yn 'e regel beskôge as it dualistyske antagonistyske tsjinstelde fan it goede, mei de ymplikaasje dat it goede triomfearje en it kwea ferslein wurde moat. Yn kultueren dy't ûnder ynfloed steane fan 'e Yndyske religyen en yn it bysûnder fan it boedisme, wurde goed en kwea beskôge as de beide dielen fan in antagonistysk dualisme dat sels oerwûn wurde moat troch it berikken fan 'e ûntkenning fan it sels, dy't mank giet mei it besef dat goed en kwea gjin diel útmeitsje fan 'e hegere reäliteit dy't men berikt troch it ien-wêzen mei alles dat bestiet.
Boedisme
Yn it boedisme, dat fuortkomt út it hindoeïsme, is de wichtichste dualiteit net tusken goed en kwea, mar tusken lijen en ferljochting. Hoewol't der dus gjin direkte analogy mei de tsjinstelling tusken goed en kwea bestiet, kin men út 'e algemiene lear fan 'e Boeda ôfliede dat de dukkha, de opsomming fan oarsaken fan it lijen, oerienkomt mei wat yn oare leauwensstelsels oantsjut wurdt as 'it kwea'. Yn 'e praktyk leart it boedisme dat soks fuortkomme kin út, yn it foarste plak, de trije egoïstyske emoasjes (begear, hate en mislieding), en oard út it ta utering kommen fan dy emoasjes yn fysike en ferbale dieden. Yn 't bysûnder wurdt 'kwea' beskôge as alles dat de folgjende saken skeint of behinderet: de oarsaken foar lokkigens yn dit libben, in bettere werberte, befrijing fan saṃsāra en de wiere en folsleine ferljochting fan in boeda (samyaksambodhi).
Konfúsjanisme en taoïsme
Yn it konfúsjanisme en taoïsme bestiet gjin direkt ekwifalint foar de wize dy't oare libbensbeskôgings hawwe om goed en kwea wer te jaan. Wol komme ferwizings nei demoanen (dy't ymplisyt kwea binne) rûnom foar yn it Sineeske universalisme, dêr't sawol it konfúsjanisme as it taoïsme út ûntstien binne. It konfúsjanisme hâldt him benammen dwaande mei de juste maatskiplike relaasjes tusken minsken en it korrekte hâlden en dragen dat dêrmei mank giet. Yn dy kontekst soe it kwea korrespondearje mei opsetlike misdragings. Noch minder litte goed en kwea har yn it ramt fan it taoïsme fêstlizze, nettsjinsteande it sintrale plak dat dualisme yn dat systeem ynnimt. Men soe lykwols oannimme kinne dat de saneamde Trije Skatten (begrutsjen, moderaasje en nederichheid) goed binne, en dat it tsjinstelde kwea is.
Soroästrisme
De Perzyske godstsjinst fan it soroästrisme sjocht de wrâld as in slachfjild tusken Ahoera Mazda (God, ek Ormazd neamd) en de boasaardige oppergeast Angra Mainyu (of Ahriman). Om't beide partijen inoar yn lykwicht hâlde, is it soroästrisme in typysk dualistyske religy. De úteinlike besljochting fan 'e striid sil neffens de profesijen komme op in Oardielsdei, as alle wêzens dy't ea libbe hawwe oer in brêge fan fjoer laat wurde sille, en dyjingen dy't kwea binne, yn it fjoer weisinke sille foar alle ivichheid.
Joadendom
It joadendom omfiemet twa tsjinstelde hâldings foar it bestean fan it kwea oer. De iene ynterpretaasje wol hawwe dat kwea eins net echt is, om't it net troch God skepen is mar ynstee nei de skepping troch de ferkearde dieden fan 'e minske yn 'e wrâld brocht is. De oare ynterpretaasje wol hawwe dat it kwea wol deeglik troch God skepen is om alles troch God skepen is. Om wat oars te bewearen soe tsjutte op dualisme (troch it ymplisite bestean fan in twadde skepper), en dat is folslein net te ferienjen mei it joadske leauwe yn monoteïsme.
Wat it aard fan goed en kwea oangiet, erkent it joadendom de kompleksiteit fan 'e minsklike psychology. It leart dêrom dat gjin inkel yndividu kategoarysk, absolút as 'goed' of 'kwea' oantsjut wurde kin. Mei oare wurden: net ien is folslein goed en net ien is folslein kwea. God soe de Israeliten de Torah jûn hawwe om harren te learen hoe't se it kwea oerwinne koene. Yn 'e Midsiuwske joadske filosofy kaam rûnom it tema foar dat minsken dy't goed dogge, dêrfoar beleanne wurde sille yn it libben nei de dea.
Kristendom
De teology fan it kristendom hellet syn ideeën oangeande goed en kwea út it Alde en it Nije Testamint fan 'e Bibel. De dogma's fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke berêste behalven op 'e kanon fan 'e Bibel ek op 'e lear fan 'e dominikaanske teolooch Tomas fan Aquino, dy't it kwea yn syn wurk Summa Theologica omskriuwt as "de ôfwêzigens fan it goede". De Frânsk-Amerikaanske teolooch Henri Blocher omskriuwt it kwea yn teologyske sin as "in reäliteit dy't net te ferantwurdzjen is."
Yn it mormonisme wurdt it stjerlike libben beskôge as in beproeving fan it leauwe, wêrby't jins dieden bepale wat der nei jins dea mei jins siel barre sil. It kalvinisme feroardielet wol it kwea, mar leaut tagelyk yn 'e predestinaasjelear, wat ynhâldt dat alles foarbestimd is. Dêrút folget dat neat dat in minske yn it libben docht, ek mar it minste feroarje kin oan it lot fan syn siel nei de dea. Christian Science leart dat it kwea fuortkomt út in misbegryp fan 'e reäliteit fan God, dat minsken derta bringt en kies derfoar om ferkearde dingen te dwaan. Dêrút folget dat God it kwea net skepen hat en ek dat der gjin selsstannich operearjende macht is dy't de boarne fan it kwea wêze kin (lykas Satan). Yn 'e optyk fan Christian Science is it skynbere kwea it resultaat fan it misbegryp fan it goede.
Islaam
Yn 'e islaam bestiet gjin konsept fan it absolute kwea, yn 'e sin fan in fûneminteel universeel begjinsel dat op gelikense hichte stiet mei it goede. Fanwegen it tige strange monoteïsme fan 'e islaam is it nammentlik essinsjeel om te leauwen dat alles fan God komt, oft it (troch minsken) no beskôge wurdt as goed of as kwea. Alle saken dy't kwea of min of ferkeard binne, wurde yn 'e islaam sjoen as natuerlike foarfallen (lykas natoerrampen of sykten) of as dingen dy't feroarsake binne troch de frije wil fan 'e minskheid om 'e befellen fan God oerhearrich te wêzen. Sadwaande is Iblis, de duvel, yn 'e islaam ek gjin personifikaasje fan it absolute kwea, mar in fallen ingel dy't mei goedkarring fan God nei de ierde kommen is om 'e minsken by wize fan beproeving yn ferlieding te bringen.
Neffens de ahmadiyya-streaming fan 'e islaam hat it kwea gjin eigen bestean, mar is it inkeld de ôfwêzigens fan it goede, krekt sa't tsjuster it gefolch is fan 'e ôfwêzigens fan ljocht.
Sikhisme
It sikhisme leart dat de beskôging fan it kwea feroaret ôfhinklik fan 'e posysje fan 'e beskôger op it paad nei de befrijing fan 'e siel. Yn 'e iere stadia fan spirituële groei lykje goed en kwea faak dúdlik faninoar skaat te wêzen. Neigeraden dat jins geast him ûntjout, sil lykwols it idee fan it kwea ferdwine en de wierheid ûntbleate wurde. Yn syn teksten skreau goeroe Arjan dat, om't God de boarne fan alle dingen is, wat minsken sjogge as kwea ek fan God komme moat. En om't God de boarne fan absolute goedheid is, kin neat dat wier kwea is fan him útgean.
Nettsjinsteande dat ken it sikhisme wol in list fan sûnden dy't lijen, korrupsje en negativiteit yn it algemien feroarsaakje. Dat binne moh (it hechte reitsjen oan dingen), lobh (deunens), krodh (lulkens), kaam (lust) en hankaar (egoïsme). Dy begripen steane bekend as de Fiif Dieven, om't se de leauwenden 'bestelle' fan harren rjochtskepenens. Immen dy't oan 'e Fiif Dieven tajout, is in manmukh, dy't egoïstysk en sûnder deugd libbet, wylst de gurmukh in rjochtskepen libben liede en boppe de sûnde út riizje troch deugdsumens.
Carrick
Carrick (Ingelsk: Carrick, útspr.: ['kæɹɪk], likernôch: "kerrik"; Skotsk-Gaelysk: A' Charraig, útspr.: [ə 'xarˠɛkʲ], likernôch "uh charrekj") is in earder greefskip yn it súdwesten fan Skotlân, dat tsjintwurdich ûnderdiel útmakket fan Súd-Ayrshire. De namme 'Carrick' is in ferbastering fan it Skotsk-Gaelyske wurd carraig, dat "rots" of "rotsich plak" betsjut. It doarp Maybole wie fan âlds it haadplak fan Carrick.
Goed en kwea
Bahaïsme
It bahaïsme leart dat kwea it ûntbrekken fan goed is en op himsels net bestiet. De bahaïstyske foaroanman ’Abdu’l-Bahá (1844-1921) skreau: "Nettsjinsteande dat komt jin in twifel tebinnen – nammentlik: skorpioenen en slangen binne giftich. Binne hja goed of kwea, want it binne dochs besteande wêzens? Ja, in skorpioen is kwea yn ferhâlding ta de minske; in slange is kwea yn ferhâlding ta de minske; mar yn ferhâlding ta harsels binne se net kwea, want harren gif is harren wapen en troch harren stek ferdigenje se harsels." Kwea is sadwaande mear in yntellektueel konsept as in wiere reäliteit. Mei't God goed is en om't er nei de skepping befêstige dat dy goed wie (Genesis 1:31) kin it kwea gjin wiere reäliteit hawwe.
Carrick
De krite Carrick hearde oarspronklik ta it keninkryk Galloway en wie oant 1186 in hearlikheid. Dat jiers waard it yn lien jûn oan Duncan, de soan fan Gilbert fan Galloway, dy't de earste greve fan Carrick waard. Duncan syn soan Neil liet it greefskip nei oan syn erfdochter Marjorie. Fia har kaam de grevetitel yn 1292 yn 'e hannen fan har soan Robert fan Bruce, dy't yn 1306 as Robert I op 'e Skotske troan kaam.
Neitiid waard de titel 'greve fan Carrick' sadwaande droegen troch de keningen fan Skotlân en fan 1707 ôf troch de keningen fan Grut-Brittanje. Hjoed de dei is it ien fan de mindere titels fan 'e prins fan Wales (de Britske kroanprins), waans wichtichste Skotske titel 'hartoch fan Rothesay' is. As thúsbasis fan Robert fan Bruce en syn famylje hie Carrick yn 'e Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch (1296-1328) gâns te lijen fan Ingelske ynfallen en plonderings.
Letter wie Carrick yn 'e sechstjinde en santjinde iuw it toaniel fan in oanhâldende yntra-familiale fete tusken de ûnderskate tûken fan it machtige Kennedy-laach. Yn 'e santjinde iuw wie Carrick, mei syn rûge terrein, boppedat in gaadlik taflechsoard foar de ferfolge presbyteriaanske Kovenanters. Dêrnjonken makke de fan grotten optillende kust it oant yn 'e njoggentjinde iuw in frijhaven foar smokkelders. De ferneamde Skotsktalige dichter Robert Burns fertsjinne yn Carrick yn it lêst fan 'e achttjinde iuw syn brea as kommys.
Uteinlik gie Carrick yn 1889 bestjoerlik op yn it greefskip Ayrshire. Fan 1975 oant 1996 bestie binnen de Skotske regio Strathclyde in leger bestjoersdistrikt dat de namme Kyle en Carrick droech. Yn 1996 waard dat omfoarme ta in unitêre autoriteit, en krige it de namme Súd-Ayrshire. Fan dat gebiet makket tsjintwurdich likernôch it súdlike twatrêde part it histoaryske Carrick út.
Willem Dirk Haitsma Mulier
thumb|W.D. Haitsma Mulier Willem Dirk Haitsma Mulier (Boalsert, 28 augustus 1852 – Haarlim, 27 jannewaris 1912) wie in Nederlânsk militêr en boargemaster.
Libben en wurk
Haitsma Mulier, lid fan de famylje Mulier, wie in soan fan mr. Johannes Haitsma Mulier (1811-1859), abbekaat en boargemaster yn Boalsert, en Maria Louisa Ypeij (1816-1898). Hy boaske oan Wilhelmina Christina barones van Sytzama (1857-1931), lid fan it laach Van Sytzama en in dochter fan Douwe Jan Vincent van Sytzama.
Haitsma Mulier hie oant 1881 in karriêre by de Keninklike Lânmacht (kavalery), dêr't er it ta earste luitenant titúlêr brocht. Yn 1884 waard die beneamd ta boargemaster fan Spaarndam. Hy krige tastimming om yn Haarlim te wenjen. Fan 1896 oant 1904 wie er ek boargemaster fan de oanswettende gemeente Schoten.
Hy stoar yn 1912, 59 jier âld.
Abseilen
Abseilen (Dútske útspr.: [ˈɑpzai̭lən], likernôch: " ap -zai-lun"; letterlike betsjutting: "ôfsile" of "fanôf sile") is it fia in klimtou selsstannich en op behearske wize omleech gean by in steile wand lâns, lykas in klif of in klimwand. As technyk wurdt abseilen brûkt om nei in beklimming werom op it begjinpunt te kommen, mar ek om jin fan boppen ôf ôfsakje te litten nei dreech berikbere plakken. Abseilen foarmet in krúsjaal ûnderdiel fan berchbeklimmen, sportklimmen, canyoning en speleology. Ek wurdt it abseilen wol ûnder oare omstannichheden brûkt, as omrinnen ûnmooglik of (te) tiidrôvjend is. Men kin dan tinke oan rêdingswurk en militêre doelen.
Technyk
De normale wize fan abseilen is troch yn horizontale posysje mei de rêch nei ûnderen oan it tou efterút by de wand del te 'rinnen' en dan lytse spronkjes te meitsjen, wêrby't men it tou bôd jout, sadat it abseilen hurder giet. Fral yn in militêre kontekst wurdt ek wol gebrûk makke fan it saneamde Australysk abseilen, wêrby't men mei it gesicht nei ûnderen en de rêch nei boppen omleech giet.
Skiednis
De Frânske berchbeklimmer Roger Frison-Roche betocht yn 1944 foar dizze technyk de namme rappel, fan it Frânsk tiidwurd rappeler, dat "weromroppe" of "trochlûke" betsjut. Dy term is noch altyd de gongbere beneaming foar abseilen yn it Frânsk en ferskate oare talen, lykas it Belgysk-Nederlânsk en it Amerikaansk-Ingelsk. Neffens Frison-Roche wie de technyk sels útfûn troch Jean Charlet-Straton, in berchgids út Chamonix dy't libbe fan 1840 oant 1925. Dyselde soe abseilen betocht hawwe by in mislearre solobeklimming fan 'e Petit Dru, de legere fan 'e beide toppen fan 'e Aiguille du Dru, yn 1876.
Gereid
Foarhinne waard it delgean by it abseilen ôfremme troch it klimtou op in beskate manear om it lichem (hals/skouder en boppeskonk) te draaien, de saneamde Dülfersitz. Tsjintwurdich wurdt de ôfremming hast altyd bewurkmastere troch spesjaal dêrfoar makke klimgereid dat in sekeringsapparaat neamd wurdt en bestiet út sluting dêr't it klimtou op in beskate wize trochhinne helle wurde moat. De meast brûkte sekeringsapparaten binne de saneamde abseilacht en de reverso.
List fan planetoïden 74101-74200
Dit is in list fan planetoïden 74101-74200.
Tomas fan Bruce
Libben
Tomas wie in soan fan Robert fan Bruce, 6e hear fan Annandale, en dy syn frou Marjorie, grevinne fan Carrick. Hy kaam omtrint 1284 te wrâld, wierskynlik op it Kastiel fan Turnberry, dat de residinsje fan 'e greven fan Carrick wie. Hy wie in jongere broer fan kening Robert I fan Skotlân, dy't yn 1306, ûnder de Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin Ingelân, op 'e troan kaam. Yn dat konflikt naam Tomas it swurd op om syn broer op it slachfjild te stypjen.
Yn febrewaris 1307, doe't hiel Skotlân suver noch troch de Ingelsen behearske waard, diene Robert fan Bruce en syn folgelingen yn twa groepkes in ynfal yn it súdwesten. Ien legerke, ûnder lieding fan himsels en syn broer Edwert, gie oan lân by it Kastiel fan Turnberry en sette yn Galloway útein mei in guerrilja-oarloch. It oare legerke, besteande út 'e bemanningen fan achttjin galeien, yn totaal sa'n 1.000 man, kaam in ein súdliker oan lân, by Stranraer. Oan it haad fan dizze kloft stiene de beide jongere bruorren Tomas en Aleksander fan Bruce, Malcolm MacQuillan, hear fan Kintyre en de ridder Reginald fan Crawford. Hja waarden lykwols al rillegau ynsletten en nei de Slach by Loch Ryan, op 9 en 10 febrewaris, ta oerjefte twongen troch pleatslike troepen ûnder Duncan MacDowall, in oanhinger fan Jan Comyn, greve fan Buchan, de aartsrivaal fan Robert fan Bruce.
Neitiid waard MacQuillan troch MacDowall daliks deadien, wylst Tomas en Aleksander mei Reginald fan Crawford oerdroegen waarden oan 'e Ingelsen, dy't harren oerbrochten nei Carlisle, yn noardlik Ingelân. Dêr waarden de beide bruorren mids febrewaris 1307 foar ferrie (oan 'e Ingelske kening Edwert I, dy't himsels ek kening fan Skotlân achte) ta de dea brocht waard troch yn it iepenbier ûnthalze te wurden.
Remake
In remake is in term út 'e filmyndustry foar in nije ferzje fan in al earder makke film, of foar in filmferzje fan in âlde tillefyzjesearje. Minder faak wurdt it brûkt yn tillefyzjefermiddens, dêr't der in nije searje mei bedoeld wurdt op basis fan in âldenien. Soms tsjut men ek in nije ferzje fan in besteand kompjûter- of fideospultsje sa oan. In foarbyld út 'e filmyndustry is The Thomas Crown Affair, in film út 1999 mei yn 'e haadrollen Pierce Brosnan en Rene Russo, dat in remake wie fan 'e film mei deselde namme út 1968, mei yn 'e haadrollen Steve McQueen en Faye Dunaway. In foarbyld fan 'e tillefyzje is de science fiction-rige Battlestar Galactica, wêrfan't de oarspronklike ferzje út 1978 datearret, mar wêrfan't yn 2004 in remake makke waard.
Remakes hawwe yn prinsipe deselde haadpersoanen en globaal deselde ferhaallinen as it orizjineel, mar de plot as gehiel wurdt faak wat by de tiid brocht. In film dy't identyk deselde sênes omfiemet as it orizjineel wurdt in shot-for-shot remake neamd. In foarbyld dêrfan is de kleurefilm Psycho fan Gus Van Sant, út 1998, dy't út frijwol persiis deselde sênes opboud is as de orizjinele swart-wytfilm Psycho fan Alfred Hitchcock, út 1960. Der bestiet trouwens gjin wet fan Meden en Perzen dat remakes beslist deselde namme hawwe moatte as it orizjineel. Sa wie de James Bond-film Never Say Never Again, út 1983, in remake fan Thunderball, út 1965.
Aleksander Nevskytsjerke (Lûhansk)
De Tsjerke fan Sint-Aleksander Nevsky (Russysk: Храм Александра Невского) is in otterdokske tsjerke yn Lûhansk yn de Oekraïne. De bou fan de tsjerke fûn plak yn de jierren 2000-2003 neffens it projekt fan de arsjtekt Anatoly Bondarev.
De yn it Universiteitspark boude tsjerke telt seis koepels, wêrfan't yn fjouwer klokken hingje.
In hege trep liedt nei de tagong fan de tsjerke. De tsjerke is ferdield yn in boppe- en ûndertsjerke. De ûndertsjerke is wijd oan de yn 2018 hillich ferkleare Matrona fan Moskou, in ferneamde 20e-iuwske otterdokske aseet.
De tsjerke falt ûnder it bisdom Lûhansk-Altsjevsk fan de Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke (patriargaat Moskou).
Elizabeth
"Elizabeth", "Elizabet", "Elisabeth" of "Elisabet" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Wilco thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1738-1788)
Libben en wurk
thumb|Wibrandastate yn 1722 Schwartzenberg waard berne as soan fan de grytman fan Dantumadiel en deputearre fan Fryslân Michael Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg en fan Margaretha Maria van Gendt. Yn 1758 waard er beneamd ta grytman, ûntfanger-generaal en dykgraaf fan Wûnseradiel. Lykas syn heit wie er ek deputearre fan Fryslân. Dat ambt besette er fan 1764 oant 1773 en fan 1779 oant 1788. Yn 1767 hie er de lieding oer it fannijs bouwen fan de tsjerke fan Ferwâlde. Hy wenne op Wibrandastate yn Hichtum, dy't er fan syn muoike Juliana Agatha barones thoe Schwarzenberg en Hohenlansberg erfd hie. In 1783 werd hij aangesteld als masterknaap yn it jachtgerjocht fan Fryslân. Hy wie ien fan de grytmannen mei de measte ynfloed fan Fryslân.
Hy stoar as frijfeint yn maaie 1788 krekt foar syn fyftichste.
Sacharías
Sacharías (Hebriuwsk: זכריה; "It heucht God") is neffens it Nije Testamint de heit fan Jehannes de Doper, in pryster, in profeet en de man fan Elisabet, dy't besibbe wie oan de Hillige Jongfaam Marije.
Neffens it evangeelje fan Lukas bleau it houlik fan Sacharías en Elisabet lange tiid sûnder bern om't Elisabet ûnfruchtber wie. Sacharías wie pryster en doe't de famylje fan Sacharías oan bar wie om yn de timpel te tsjinjen, waard Sachariás útlotte om dit te dwaan. Op it momint dat Sacharías it hillichdom fan de Hear yngyng om dêr it wijreekoffer te bringen, ferskynde him de ingel Gabriël, dy't oankundige dat syn frou Elisabet, alhoewol't hja al op leeftyd wie, swier wurde soe fan in jonge dy't de namme Jehannes krije moast. Alhoewol't Sacharías in froed man wie, woene de wurden fan de ingel him net oan. En om't er it blide nijs net leauwe woe makke de ingel Sacharías oant de berte fan Jehannes stil, sa't er net mear prate koe. Bûten stie it folk op Sacharías te wachtsjen en doe't er it hillichdom ferliet, koe er neat mear sizze en moast er him mei gebeartetaal sjen te rêden. Nei't syn tsjinst yn de timpel om wie gong er nei hûs en rekke syn frou Elisabet sa't foarsein wie swier.
Doe't Elisabet fiif moannen swier wie, krige har nicht Marije in ferskining fan deselde ingel, dy't, alhoewol't hja noch jongfaam wie, foarsei dat hja swier wie fan in soan dy't de namme Jezus krije moast. Ek waard Marije sein dat Elisabet al mear as fiif moanne swier wie. Marije gyng dêrnei nei har nicht Elisabet op besite en dêr bleau hja oant de befalling fan Jehannes.
Nei de berte fan Jehannes doe't er op de achtste dei besnien wurde soe, woene de goekunde en famylje ha dat it jonkje ferneamd wurde soe nei syn heit. Elisabet lykwols woe him perfoarst Jehannes neame. De goekunde en famylje begrepen hjir neat fan om't de namme Jehannes net yn de famylje foarkaam. Dêrom fersochten hja Sacharías him te oppenearjen troch de namme op te skriuwen. Nei't Sacharías opskreaun hie dat harren soan Jehannes hjitte moast, krige er op slach syn lûd werom en it earste dat er sei wie in lofprizing foar God.
Nætur
Nætur (útspr.: ['naityr], likernôch: "naituer"; betsjutting: "Nachten") is in Iislânsktalich liet út 1994, dat dat jiers de ynstjoering fan Iislân wie foar it Eurofyzjesongfestival. It waard útfierd troch de sjongster Sigga en einige op it tolfde plak.
Ynhâld
Nætur is in ballade dy't ta de popmuzyk heart. De sjongster jout utering oan har blydskip oer de macht dy't nachten hawwe. Yn har dreamen kin se nammentlik by har minner wêze, wat yn it wiere libben net mooglik is.
Eftergrûn
Yn 'e finale fan it Iislânske nasjonale songfestival waard Nætur útfierd troch Sigga har suster Sigrun. Op it Eurofyzjesongfestival fan 1992 hiene de beide susters tegearre meidien as leden fan 'e band Heart 2 Heart. Fan hegerhân waard lykwols troch de Iislânske omroporganisaasje besletten dat Nætur mei Sigrun as sjongster net genôch kâns makke om te winnen. Dêrom waard Sigga oanwiisd om it liet te fertolkjen op it Eurofyzjesongfestival, en boppedat waard der ek in nij arranzjemint foar it nûmer skreaun troch de Ierske komponist Frank McNamara, dy't op it songfestival foar de Iislânske ynstjoering ek as dirigint fan it songfestivalorkest fungearre.
Eurofyzjesongfestival
Op it Eurofyzjesongfestival fan 1994 waard Nætur as fyfde liet fan 'e jûn útfierd, nei de Syprioatyske ynstjoering Ime Anthropos Ki Ego, songen troch Evridiki, en foàr de Britske ynstjoering We Will Be Free (Lonely Symphony), songen troch Frances Ruffelle. By de stimming oan 'e ein fan 'e jûn krige Nætur 49 punten, wêrûnder twa kear de maksimale skoare fan tolve punten, dy't it taparte krige troch it Feriene Keninkryk en Portegal. Dêrmei behelle it liet in tolfde plak yn in fjild fan 25 ynstjoerings.
Longwood House
Longwood House wie de lêste residinsje fan Napoleon Bonaparte, ûnder syn ballingskip op it eilân Sint-Helena, fan 10 desimber 1815 oant syn dea op 5 maaie 1821. It hûs leit op in winige, kâlde flakte sa'n seis 6 km fan Jamestown.
Skiednis
Longwood wie oarspronklik in pleats fan de Britske East-Yndyske Kompanjy en waard it bûtenferbliuw fan de waarnimmend gûnverneur. It waard yn 1815 foar it gebrûk fan Napoleon ferboud. It Britsk regear joech lang om let ta dat it hûs net in gaadlik plak foar de eardere keizer en syn gefolch wie en hie in nij hûs yn de buert foar him sette litten dat er nea bewenne hat fanwegen syn te betiid ferstjerren ferstjerren. Yn febrewaris 1818 stelde gûverneur Sir Hudson Lowe oan Lord Bathurst foar om Napoleon te ferhúzjen nei Rosemary Hall op in gastfrijer part fan it eilân, yn 'e lijte en it skaad, sa't Napoleon it graach hawwe woe. Mar beskate dingen dy't generaal Gourgaud yn Londen oan it ljocht brocht diene Lord Bathurst konkludearjen dat it feiliger wie om Napoleon op Longwood te hâlden, dêr't ûntkommen dreger wie. De bou fan it nije hûs begûn earst yn oktober 1818, trije jier nei de oankomst fan Napoleon op it eilân.
Nei Napoleons dea
Nei de dea fan Napoleon, kaam Longwood House wer oan de Britske East-Yndyske Kompanjy, en yn 1833 oan de Britske Kroan, en krige it in lânboubestimming. Napoleon III ûnderhannele fan 1854 ôf mei de Britske regearing om it, wilens frijwat fertutearze, hûs en grûn oan Frankryk oer te dwaan. Dat barde yn 1858, tagelyk mei de 'Delling fan de Tombe', it plak dêr't Napoleon ynearsten beïerdige waard, foar in bedrach fan £ 7.100. Sûnt hat it Frânske ministeary fan Bûtelânske Saken it behear oer beide monuminten. Yn 1959 krige de Frânske regearing fan Dame Mabel Brookes in tredde eigendom, paviljoen The Briars, dêr't Napoleon de earste twa moannen wenne ûnder it tarieden fan Longwood.
Yn de 40er jierren fan de 20e iuw driigde der sloop fan it troch termiten oantaaste hûs, mar Longwood House waard rêden en is restaurearre troch Frânske kuratoaren. De stiennen trep oan de foarkant fan it hûs is it iennichst oerbleaune oarspronklike materiaal.
Charles Marion Russell
right|thumb|Charles M. Russell, 1907 Charles Marion Russell (St. Louis (Missoury), 19 maart 1864 - Great Falls (Montana) 25 oktober 1926) wie in Amerikaansk keunstskilder, byldhouwer, yllustrator en auteur. Hy waard bekend mei syn ferbylding fan it Amerikaanske Westen. Hy wie mei Frederic Remington de wichtichste Amerikaanske keunstner fan syn tiid. Syn wandskildering mei de titel Lewis and Clark Meeting the Flathead Indians  hat it State Capitol yn Helena (Montana). Alles meielkoar makke er mear as 4.000 skilderijen en skulptueren.
Stânbylden en oar wurk yn de publike romte
<Gallery> File:Russell Meat for Wild Men Amon Carter Museum.jpg|Meat for Wild Men, byld fan de bisonjacht File:When_the_Land_Belonged_to_God_by_C.M._Russell.jpg|When The Land Belonged to God File:House Chambers Lewis and Clark Meet the Flathead Indians.jpg|Lewis and Clark Meeting the Flathead Indians, 1912 </Gallery>
Yndianen
<Gallery> File:Russell charles marion-the cryer.jpg|"The Cryer," bronze sculpture File:Charles Marion Russell - Cree Indian.jpg|Cree Indian File:CM Russell The Scouts.jpeg|The Scouts File:CM_Russell_When_Blackfoot_And_Sioux_Meet.jpeg|When Blackfoot and Sioux Meet File:Charles Marion Russell - Buffalo Hunt.jpg|Buffalo Hunt </Gallery>
Cowboys
<Gallery> File:LaughKillsLonesome.jpg|Laugh Kills Lonesome, 1925. Mei "Bronc to Breakfast" en "In Without Knocking," faaks de ferneamdste fan Russell's "cowboy"-skilderijen File:Bronc Breakfast web.jpg|"Bronc to Breakfast", 1908. File:Russell Loops and Swift Horses are Surer than Lead 1916.jpg|Loops and Swift Horses are Surer than Lead, 1916 File:HerdQuit.jpg|The Herd Quitter File:Roundup2CMR.jpg|Roundup #2, 1913 </Gallery>
Deistich libben
<Gallery> File:Camp Cook's Troubles by Charles Marion Russell.jpg|Camp Cook's Troubles File:A Quiet Day In Utica - CMRussell.jpg|A Quiet Day in Utica ek wol Tinning a Dog (1907). Tafriel mei Russell en oare ynwenners fan Utica, Montana. </Gallery>
Graupipers
De graupipers komme yn Jeropa (2 soarten) en Aazje (11 soarten) foar. De measte fan de soarten oars as de yn de lege lannen bekende graupiper libje yn it heechberchte.
Famylje- en skaaiopbou
De famylje fan de graupipers hat mar ien skaai:
John Dykstra
John Dykstra (folút: John Charles Dykstra; Long Beach (Kalifornje), 3 juny 1947) is in Amerikaansk special effects-technikus en útfiner fan etnysk Frysk komôf. Hy is benammen bekend wurden trochdat er de lieding hie oer de special effects-ôfdieling by it meitsjen fan 'e earste Star Wars-film. Hy is de winner fan trije Oscars en ien Emmy Award.
Jonkheid en oplieding
Dykstra waard yn 1947 berne yn Long Beach, yn 'e steat Kalifornje, ûnder de reek fan Los Angeles. Nei't er oan 'e Kalifornyske Steatsuniversiteit, Long Beach foar yndustrieel ûntwerper leard hie, wist er yn 1971 in baan te bemachtigjen as de assistint fan special effects-man Douglas Trumbull, by it meitsjen fan 'e film Silent Running.
Karriêre
Doe't George Lucas yn 1975 special effects-technisy byinoar brocht foar it filmjen fan Star Wars: Episode IV – A New Hope, wie Turnbull ûnbeskikber om't dy op it punt stie om oan it wurk te gean foar Steven Spielberg, op 'e set fan Close Encounters of the Third Kind. Turnbull rette Lucas lykwols oan om Dykstra yn 'e earm te nimmen, en Lucas folge dy rie op. Lucas rjochte syn eigen special effects-bedriuw op, Industrial Light & Magic (ILM), dat yn 't earstoan operearre fanút in pakhûs yn 'e Los Anzjelynske wyk Van Nuys, en Dykstra waard dêr foarman.
Foar it meitsjen fan Star Wars: Episode IV – A New Hope (it earste diel fan 'e oarspronklike Star Wars-trilogy) ûntwikkele Dykstra de saneamde Dykstraflex-bewegingsbehearskbere kamera, wêrmei't in grut tal baanbrekkende effekten berikt wurde koene. Uteinlik krigen Dykstra en Lucas lykwols spul oer de hichte fan it bedrach dat bestege waard oan nije kameratechniken, dat Lucas oer de meuch gie. De rûzje rûn sa heech op dat it úteinlik ta it ûntslach fan Dykstra late. Nettsjinsteande dat wûnen Dykstra en syn team neitiid yn 1978 twa Oscars, yn 'e kategoryen bêste special effects en bêste spesjale technyske prestaasje.