cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Central Intelligence
Plot
Yn 1996 organisearret in Amerikaanske middelbere skoalle in gearkomste fan alle learlingen en learaars yn 'e gymnastykseal om 'e stjeratleet fan 'e skoalle yn it sintsje te setten. Dat is Calvin Joyner, byneamd 'the Golden Jet', foar wa't de middelbere skoalle de bêste tiid fan syn libben is en wa't alles likegoed ôfgiet. Troch syn mei-learlingen wurdt er útkeazen as dejinge fan syn klasse dy't it wierskynlikst fan harren allegear slagje sil yn it lettere libben. Underwilens stiet de obese Robbie Wheirdicht, dy't gjin freonen hat en foar wa't de middelbere skoalle in hel is, yn 'e jongesklaaikeamer ûnder de dûs. In groepke aaklike narders skuort him dêrûnderwei en smyt him midden ûnder Calvin syn taspraak folslein neaken oer de flier fan 'e gymnastykseal, dêr't alle oare learlingen en sels de leararen yn lûd laitsjen útbarste. Inkeld Calvin en syn faam Maggie hawwe mei Robbie te dwaan, en Calvin jout him syn sportjack mei op 'e rêch de tekst "The Golden Jet" om syn neakenens te bedekken.
Tweintich jier letter, yn 2016, is Calvin Joyner in boekhâlder dy't ûntefreden is oer hoe't it libben foar him útpakt hat. Maggie, mei wa't er ûnderwilens troud is, wol him mei hawwe nei de reüny fan 'e middelbere skoalle, mar Calvin sjocht dat hielendal net sitten. Ek mei harren houlik rekket it troch Calvin syn hâlding yn it neigean, om't er Maggie alhiel net liket te wurdearjen. Maggie stelt ûnder in tillefoanpetear foar om yn houliksterapy te gean, en Calvin stimt dêrmei yn om't er net goed nei har harket. Hy sit nammentlik ûnderwilens op Facebook te prutsen, dêr't er in befreoningsfersyk krigen hat fan in Bob Stone, in namme dy't er net ken. Om't er ôflaat wurdt troch syn petear mei Maggie, klikt er op 'tastean', mei as gefolch dat Bob Stone him berjochtsjes stjoere kin, wêrfan't der fuort tsientallen binnenkomme. As Calvin him freget wa't er is, docht bliken dat it Robbie Wheirdicht is, dy't ûnderwilens in oare namme oannommen hat. Hy nûget Calvin út om him dy jûns yn in bar te moetsjen, en Calvin beslút dêrop yn te gean.
De oare moarns stiet der in team fan CIA-aginten ûnder lieding fan Pamela Harris by Calvin foar de doar. Harris fertelt him dat Stone in gefaarlike âld-agint fan 'e CIA is dy't lânferrie dien hat troch de supergeheime tagongskoades fan alle spionaazje- en militêre satelliten fan 'e Feriene Steaten te stellen, dy't er no fia it ynternet oan 'e heechste bieder besiket te ferkeapjen. Om dat dwaan te kinnen, hat er syn eigen partner, CIA-agint Phil Stanton, fermoarde. Mar Stone, dy't noch op 'e bank lei te sliepen doe't Calvin nei de doar gie, blykt fuort te wêzen as er de CIA-aginten deryn lit. As Calvin letter op syn wurk is, falle Harris-en-dy ek dêr binnen om't se ynljochtings hawwe dat Stone dêr sjoen is. Wylst Harris en har aginten de yngongen bewekje, docht bliken dat Stone al binnen is as er yn Calvin syn kantoar opdûkt. Hoewol't Calvin him dúdlik te kennen jout dat er fierders neat mei de saak te krijen hawwe wol, wurdt er der troch Stone tsjin wil en tank by belutsen. Troch syn eigen knoffelige hâlden en dragen jout er Harris de yndruk dat er in hantlanger fan Stone is.
De beide mannen witte oan 'e CIA-aginten te ûntkommen, wêrnei't Stone oan Calvin útleit dat net hy, mar in oare CIA-agint, mei de koadenamme 'Black Badger' ("Swarte Das"), de satellytkoades stellen hat. Hy wit lykwols net wa't dat is, wat betsjut dat er nimmen binnen de CIA noch fertrouwe kin. Dêrom, en om't Harris derfan oertsjûge is dat hysels Black Badger is, sit der foar him neat oars op as om op eigen manneboet te besykjen en hâldt de ferkeap fan 'e satellytkoades tsjin. Stone wol dat Calvin him dêrby helpt, om't Calvin syn iennichste freon op 'e middelbere skoalle wie. Calvin naait lykwols út sadree't er syn kâns skoan sjocht, en bejout him nei de earste sesje fan 'e houliksterapy dy't Maggie foar harren regele hat. Underweis wurdt er oanholden troch Harris-en-dy. Aginte Harris akseptearret syn ferhaal dat al syn eardere help oan Stone by fersin gie, en se jout him in GPS-tracker mei in knop dy't er yndrukke moat sadree't Stone wer opdûkt, sadat de CIA him oppakke kin. As Calvin, te let, arrivearret foar de houliksterapy, ûntdekt er dat Stone him foardocht as de houliksterapeut. Om't er Maggie tsjin eltse priis bûten de saak hâlde wol, is Calvin twongen om it spultsje mei te spyljen, oant er syn nocht kriget en sa útfart tsjin 'e ûnprofesjonele en folle-easkjende 'houliksterapeut', dat Maggie lulk fuortrint.
Calvin driget op 'e knop fan 'e GPS-tracker te drukken, mar Stone bepraat him om him te helpen. Se geane nei Trevor Olson, in abbekaat dy't tagong krije kin ta de offshore-bankrekken foar de ynternetfeiling, sadat se de lokaasje te witten komme kinne dêr't de USB-stick mei de satellytkoades fysyk oerdroegen wurde sil oan 'e heechste bieder. Calvin en Stone kenne Trevor noch fan 'e middelbere skoalle, dêr't Trevor de oanfierder wie fan it groepke narders dat it libben fan 'e jonge Robbie Wheirdicht ta in hel makke. As se him opsykje, makket Trevor harren earst wiis dat er God fûn hat en dat er freeslike spyt hat fan syn hâlden en dragen op 'e middelbere skoalle. As se him op syn wurd leauwe, barst er lykwols yn laitsjen út, jout ta dat it hiele ferhaal liigd wie, en begjint Stone wer te narjen. Calvin ferwachtet dat Stone mei him ôfweve sil sa't er dat ek die mei de mannen yn 'e bar, mar Stone ferstivet hielendal en naait dan út.
Underwilens skillet Harris Calvin op en driget dermei om Maggie te arrestearjen as er har net helpt om Stone op te pakken. Mei tsjinnichheid ferriedt er dan Stone, en de CIA arrestearret him en nimt him en Calvin mei nei in geheime basis dêr't Harris Stone begjint te marteljen om him ta in bekentenis te twingen. Dat giet Calvin fierstente fier, dat hy betinkt him en helpt Stone om te ûntsnappen. Mei de ynformaasje dy't Trevor harren jûn hat, ûntdekke se dat de satellytkoades yn Boston oan 'e heechste bieder oerdroegen wurde sille, dat se stelle in priveefleantúchje om dêr op 'e tiid komme te kinnen. It plak fan oerdracht blykt in parkearkelder ûnder in park te wêzen, dêr't Stone allinnich nei binnen ta giet. As Calvin letter lykwols sjocht dat Harris-en-dy dêr ek arrivearje, nimt er oan dat sy Black Badger is, en giet er syn maat efternei om him te warskôgjen. Dêrby ûnderbrekt er Stone syn ûnderhannelings mei de heechste bieder, oan wa't er besiket wys te meitsjen dat hy Black Badger is. Stone sjit Calvin del, wêrby't it liket as sjit er him dea, mar eins is it inkeld in skampskot oan de sydkant fan 'e hals.
As de deawaande Phil Stanton arrivearret, de âlde partner fan Stone dy't Stone fermoarde hawwe soe, beweart dy ek dat er Black Badger is. De heechste bieder en syn trewanten, dy't net beoardielje kinne wa't de echte Black Badger is, besykje mei geweld de USB-sticks fan sawol Stone as Stanton ôf te pakken, mar krekt op dat stuit kringe Harris en har CIA-aginten de parkearkelder yn, mei in sjitpartij as gefolch. Dêrby falle de beide USB-sticks op 'e grûn, en Calvin wit se te gripen en nei bûten te draven. Hy wurdt efterfolge troch Stone en Stanton, dy't mei-inoar op 'e fûst geane. Calvin hat ûnderwilens in fallen pistoal bemachtige, en om't er net mear wit wa't er leauwe moat, docht er de eagen ticht foar't er yn it wylde wei op 'e fjochtsjende mannen sjit. Dêrby sjit er Stone del, wêrnei't Stanton him betanket en him fertelt dat hy de echte Black Badger is en dat Stone ûnskuldich is. It docht lykwols bliken dat Stone net deasketten is, sa't Stanton mient, mar inkeld yn ien fan syn stuten rekke is. As Calvin Stanton ôfliedt, falt Stone him fan efteren oan en deadet him.
Nei't se de USB-stick mei de satellytkoades by Harris ôflevere hawwe, wurde Calvin en Stone mei de helikopter weromflein nei Calvin syn wenplak, dêr't se noch krekt op 'e tiid arrivearje foar de reüny fan harren middelbere skoalle. Stone leit alles út oan Maggie, dy't Calvin dan syn nuvere hâlden en dragen ferjout. Op 'e reüny blykt dat Stone ta Homecoming King keazen is, eat dat witwat foar him betsjut (mar Calvin jout oan Maggie ta dat er ûnder it ritsje yn 'e helikopter it kompjûtersysteem fan 'e middelbere skoalle hackt hat om 'e útkomst fan 'e stimming te feroarjen; eins wie hysels ta Homecoming King keazen). Trevor Olson besiket Stone op 'e nij te narjen, mar diskear slacht Stone him bewusteleas. As Stone syn taspraak as Homecoming King jout, werbelibbet er it pynlikste momint út syn middelbere-skoaltiid, troch ûnderwilens fol selsfertrouwen al syn klean út te dwaan. Hy ferlit dêrnei it poadium om neaken mei Darla McGuckian te dûnsjen, it famke dêr't er op 'e middelbere skoalle fereale op wie.
Central Intelligence einiget mei in epiloochsêne, dy't in jier letter spilet. Maggie is swier fan Calvin en har earste bern en swaait Calvin út foar syn earste wurkdei by syn nije wurkjouwer: de CIA. Hy wurdt bûtendoar opwachte troch syn nije partner Bob Stone, mei wa't er nei harren mienskiplike wurk ride sil.
Produksje
De opnamen setten op 6 maaie 2015 útein op lokaasje yn Atlanta, yn 'e Amerikaanske steat Georgia. Oare filmlokaasjes wiene ferskate plakken yn Massachusetts, wêrûnder Boston, Burlington, Lynn, Middleton, Winchester en Quincy. De lêste filmdei foel yn july 2015. Om 'e film te promoaten, fierden haadrolspilers Dwayne Johnson en Kevin Hart op 'e set in Instagram-oarloch tsjin inoar. De filmdistribúsje waard yn 'e Feriene Steaten fersoarge troch Warner Bros., en om utens troch Universal Pictures. Central Intelligence gie op 10 juny 2016 yn premiêre yn Los Angeles, wêrnei't er op 17 july fan dat jier yn 'e Amerikaanske bioskopen iepene. Op 13 septimber 2016 kaam de film út as download fia it ynternet, en op 27 septimber waard er publisearre op dvd en blu-ray.
Untfangst
Central Intelligence krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy. Sa skreau Keith Phipps yn Uproxx: "It komt del op it soarte luchtige, net folle-easkjende komeedzje dat kreas yn 'e simmermoannen past, en dat it geweldich docht yn werhellings sûnder ein op 'e keabeltillefyzje." Net eltsenien wie der lykwols sa oer te sprekken. Peter Travers joech de film yn it tydskrift Rolling Stone twa fan fjouwer stjerren, en skreau: "As jo ferwachtsje dat de ferhaallinen ta in gearhingjend gehiel spûn wurde, sitte jo yn 'e ferkearde filmseal. Central Intelligence nimt altyd de loaie oplossing. Je geane der inkeld yn mei om't Hart en Johnson wat ûnthjitten hawwe dat se net wiermeitsje kinne: in film dy't like grappich is as dat se sels binne."
Ignatiy Vishnevetsky fan The A.V. Club hie ek in soad krityk op Central Intelligence, dat neffens him "sûnder warskôging wikselet tusken in slakkegonkje en sa'n ûnbidige faasje dat net mear by te hâlden is wat der bart, mei hielendal gjin inkele stân dêrtuskenyn." Yn syn konklúzje omskreau er de film as in "rommelige […] farse, dy't tagelyk in warskôgingsferhaal foar studio's is oer wêr't it misbeteare kin mei komeedzjes."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Central Intelligence in ridlik goedkarringspersintaazje fan 71%, basearre op 184 ûnderskate resinsjes. Neffens de konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, passe Dwayne Johnson en Kevin Hart as komysk pear goed byinoar; dat "helpt Central Intelligence in senario te oerwinnen dat it oankomme lit op harren oansjenlike ûnderlinge gemy." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Central Intelligence in goedkarringspersintaazje fan mar 52%, basearre op 35 resinsjes.
Resultaat
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht Central Intelligence yn 'e bioskopen $127,4 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria nochris $89,5 miljoen. Yn totaal kaam de opbringst dêrmei út op $217 miljoen. Ofset tsjin in budget fan $50 miljoen betsjut dat in winst fan $167 miljoen, hoewol't dêr de reklamekosten noch fanôf lutsen wurde moatte. Yn 'e Amerikaanske bioskopen ûnderfûn Central Intelligence benammen konkurrinsje fan de animaasjefilm Finding Dory, dy't tagelyk iepene.
Central Intelligence waard nominearre foar in Critics' Choice Award en in People's Choice Award foar bêste komeedzjefilm, en foar in Teen Choice Award foar favorite simmerfilm. Dwayne Johnson waard nominearre foar in Critics' Choice Award en in People's Choice Award foar bêste akteur yn in komeedzje, en foar in Teen Choice Award foar favorite akteur yn in simmerfilm. Kevin Hart wûn foar syn rol as Calvin Joyner de People's Choice Award foar bêste akteur yn in komeedzjefilm en de Teen Choice Award foar bêste akteur yn in simmerfilm. Hart en Johnson tegearre wûnen de Nickelodeon Kids' Choice Award foar favorite bêste freonen yn in film.
Shinichiro Tani
(13 novimber 1968) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Kashiwa Reysol.
Halkomelem
It Halkomelem is in Yndiaanske taal dy't fan oarsprong sprutsen wurdt troch ferskate Kust-Salisjaanske folken yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia en it uterste noarden fan 'e Amerikaanske steat Washington. It eardere taalgebiet besloech it súdeastlike part fan Vancouvereilân en in diel fan it fêstelân dêrfoaroer, mei û.m. de delta fan 'e rivier de Fraser. It Halkomelem heart ta de Kust-Salisjaanske kloft fan 'e Salisjaanske talen en omfiemet trije frij sterk útinoar rinnende dialekten. It endonym fan 'e taal is yn it Eilân-Halkomelem Hul̓q̓umín̓um̓, yn it Leechlân-Halkomelem Hunqʼumʔiʔnumʔ, en yn it Heechlân-Halkomelem Halq̓eméylem. De term 'Halkomelem' is in fan oarsprong Ingelske ferbastering fan dy nammen. Omtrint 2014 wiene der noch 285 memmetaalsprekkers fan it Halkomelem.
Taalbesibskip
It Halkomelem is in Salisjaanske taal, dy't ta de sintrale groep fan 'e Kust-Salisjaanske taalkloft heart. De Kust-Salisjaanske talen besteane út trije subgroepen; njonken de Sintrale Kust-Salisjaanske talen binne dat de útstoarne Tsamosaanske talen en it krektlyk útstoarne Tillamûk (Tillamook). Yn etnografyske literatuer wurde njonken de sprekkers fan 'e Kust-Salisjaanske talen faak ek de (eardere) sprekkers fan Tsamosaanske talen identifisearre as 'Kust-Salisjanen' (Coast Salish). De Sintrale Kust-Salisjaanske taalkloft bestiet út tsien ûnderskate talen, wêrfan't tsjintwurdich njonken it Halkomelem inkeld it Komoks (Comox), Sesjelt (Sechelt), Skwamisj (Squamish) en Noardlik Strjitte-Salisjaansk (Northern Straits Salish) noch as memmetaal sprutsen wurde.
Skiednis
De earste duorjende kontakten mei de blanken fûnen plak yn 'e 1840-er jierren, doe't de earste kolonisten harren yn it gebiet fan 'e Halkomelem-sprekkende stammen nei wenjen setten. Dat wie it begjin fan in ûnbidich grutte tastream fan blanken, dy't begûn yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw en trochgie yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw. Ien gefolch dêrfan wie de fêstiging, midden yn it taalgebiet fan it Halkomelem, fan 'e stêdekloft fan Vancouver. Dat hie jammerdearlike gefolgen foar de taal, dy't almar mear yn 'e knipe kaam troch de oerweldigjende konkurrinsje fan it Ingelsk.
Dêr kaam noch by dat yn Kanada in skoallesysteem foar Yndianen ynfierd waard, dat derop rjochte wie om Yndiaanske bern sa ier mooglik by de âlden wei te heljen en nei ynternaten te stjoeren, dêr't harren ferbean waard om harren eigen taal te sprekken en om harren eigen godstsjinst út te oefenjen. De bedoeling wie dat de Yndianen folslein yn de blanke kultuer assimilearje soene. Safier kaam it net, mar fral de Yndiaanske talen hiene slim te lijen ûnder dizze foarm fan kulturele genoside.
Tsjintwurdich hawwe ferskate stamme-organisaasjes eigen taalprogramma's opset, wêrmei't besocht wurdt om it no fluch útstjerrende Halkomelem wer by te bringen oan 'e bern. Sokke programma's binne yn gebrûk by de Stolo Naasje, de Seabird Island Earste Naasje en de Kouwitsjan Stammen. In taalprogramma dat rjochte is op folwoeksenen is yn gearwurking mei de Universiteit fan Britsk-Kolumbia ûntwikkele troch de Muskwiim Naasje. Yn septimber 2009 publisearre de University of California Press it Dictionary of Upriver Halkomelem, in wurdboek fan it Heechlânske dialekt fan 'e taal. Yn 2011 waard in app yn it Halkomelem makke foar de iPhone.
Tal sprekkers
Taalkundigen telden by wittenskiplik ûndersyk yn 2014 yn Kanada noch 260 memmetaalsprekkers fan it Halkomelem, dy't ferdield wiene oer 35 fan 'e 42 Yndiaanske mienskippen dy't oarspronklik Halkomelem-talich west hiene. Yn 'e Feriene Steaten libben neffens in taalkundich ûndersyk út 1997 doe noch mar 25 minsken dy't it Halkomelem as memmetaal hiene. Dat jout in totaal fan 285 sprekkers. Op in etnyske populaasje fan likernôch 24.270 minsken (19.000 yn Kanada; 5.270 yn 'e Feriene Steaten) komt dat del op in persintaazje fan 1,2%.
Skrift
It Halkomelem wurdt skreaun yn it Latynske alfabet, útwreide mei ferskate ekstra letters: de θ foar de Ingelske stimleaze th, de ɬ foar de Welsk ll, de ƛ foar in t-klank folge troch de Welske ll en de ʔ foar de glottisslach. Dy bykommende letters binne ûntliend oan 'e amerikanistyske fonetyske notaasje, mar komme foar it meastepart ek foar yn it Ynternasjonaal Fonetysk Alfabet (IPA).
Grammatika
Krekt as de measte Salisjaanske talen is it Halkomelem in polysyntetyske taal. In wurd kin yn it Halkomelem bestean út in wurdkearn dy't op himsels stiet en ûnferoare bliuwt, of út in wurdkearn dy't feroarings ûndergiet troch ien of mear prosessen fan ynterne oanpassing en/of oanfolling troch ien of mear foar-, tusken- of efterheaksels. Om't alle wurden, útsein inkele bywurden, funksjonearje kinne as stelde (Nederlânsk: gezegde), is der gjin grûnslach foar ûnderskie tusken tiidwurden, haadwurden en eigenskipswurden. Dy wurdsoarten kinne lykwols wol op oare manearen faninoar ûnderskaat wurde. Tiidwurden hawwe yn it Halkomelem nammentlik in progressive aspekt en kinne gjin besitlike foar-, tusken- of efterheaksels krije, wylst haadwurden gjin progressyf aspekt hawwe en krekt wol besitlike foar-, tusken- en efterheaksels krije kinne. Eigenskipswurden, ta einbeslút, hawwe noch in progressyf aspekt, noch kinne se besitlike foar-, tusken- en efterheaksels krije.
Brêge (skip)
De brêge is op in skip it plak dêr't it skip wei bestjoerd wurdt. Behalven it stjoerrêd fynt men dêr ek ferskate nautyske apparaten dêr't ferlet fan is foar in feilige feart op see of op in binnenwetter, lykas it echolead, de radar, de skipsradio, de stjoerautomaat, de tillegraaf, in GPS-navigaasjesysteem en it kompas. Ek de kaartetafel befynt him op 'e brêge.
Op gruttere skippen foarmet de brêge it senuwsintrum fan it skip, dêr't de koers en faasje bepaald wurdt en ek de krekte geografyske posysje fan it skip byholden wurdt. Ek berêst by de stjoerman fan 'e wacht it befel oer it skip by eventuele kalamiteiten, itsij om dy foar te kommen, itsij om se te bestriden. Om in goed útsicht nei alle kanten te bieden, is de brêge almeast like breed en soms sels breder as it skip sels. By it oanmarjen stiet de stjoerman op 'e brêgewjuk, de útein fan 'e brêge oan 'e lofter- of rjochterkant fan it skip, dêr't er wei sicht hat op 'e kade en oanwizings trochjaan kin oan 'e roerman, dy't it stjoerrêd betsjinnet.
Halkomelem
Fonology
De fonology fan 'e ferskillende dialekten fan it Halkomelem ferskilt frijwat. Hjirûnder is de fonology fan it Leechlândialekt werjûn, sa't dat sprutsen wurdt troch de Muskwiim (Musqueam).
Yoshiyuki Matsuyama
(31 july 1966) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Furukawa Electric, Gamba Osaka en Kyoto Purple Sanga. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Aziatysk kampioenskip 1988.
Halkomelem
Fokalen
Fan alle fiif fokalen rint de fonetyk sterk útinoar. De i hat trije allofoanen. As er folge wurdt troch in net-rûne uvulaar wurdt er útsprutsen as [e] (likernôch de ee fan "see", mar koarter); as er foarôfgiet oan net-rûne of rûne uvularen, wurdt er útsprutsen as [ɪ] (de i fan "pit"); en op oare plakken is de útspraak [i] (y fan "dyk"). De e wurdt útsprutsen as in [ɛ] (e fan "lek") of in [æ] (a fan it Ingelske hat). De a wurdt útsprutsen as in [a] (a fan "lam"), mar faak ek suver as in [ɑ] (a fan "bak" sa't dat yn in soad Hollânske dialekten sein wurdt, dus niigjend nei in o fan "hok"). De útspraak fan 'e u swalket earne tusken de [u] (û fan "rûch") en de [o] (o fan "bok").
De sjwa, ə, dy't yn bygelyks it Frysk en it Nederlânsk inkeld foarkomt yn ûnbeklamme wurdlidden (lykas yn "gewoan") of yn ûnbeklamme wurden (lykas "de"), kin yn it Halkomelem ek klam krije. De útspraak ferskoot dan ôfhinklik fan 'e oangrinzgjende letters. Foar in x niget er dan nei in [ɪ] (i fan "pit"); foar in y nei in [ɛ] (e fan "lek"); foar in w nei in [ɑ] (Hollânske a fan "bak"); en foar rûne felaren nei in [o] (o fan "bok"). De ûnbeklamme sjwa kin ek assimilearre wurde ta de útspraak [e] (ee fan "see", mar koarter) of [a] (a fan "lam") troch de ynfloed fan in e, resp. a yn in oanbuorjend wurdlid. Dat proses hjit fokaalharmony.
Brêge (skip)
Sprekferbining
Op 'e brêge moat in sprekferbining wêze mei de masinekeamer en mei de hut fan 'e kaptein. Dy beide ferbinings moatte ûnôfhinklik fan 'e enerzjyfoarsjenning op it skip wurkje kinne. Foarhinne waard dêrom gebrûk makke fan sprekbuizen en letter fan in tillefoan mei in dynamo. Dy moast troch in draaitsjiltsje mei in hendel likernôch tsien sekonden lang opwûn wurde oant der in lûde soemtoan klonk ta oantsjutting dat de sprekferbining mei de masinekeamer of de kapteinshut ta stân brocht wie. Tsjintwurdich brûkt men in tillefoanynstallaasje mei in eigen akku of in helpgenerator as alternative enerzjyboarne.
Halkomelem
Konsonanten
It Halkomelem (of alteast it Leechlânske dialekt fan 'e Muskwiim) hat 43 ûnderskate konsonanten. Dêrfan hawwe de b, d, f, h, k, l, m, n, p, s en t de 'gewoane' útspraak sa't dy ek yn it Frysk foarkomt. Oare bekende klanken hawwe de c ([ʦ], ts fan "tsiis"), kʷ ([kʷ], kw fan "kwea"), š ([ʃ], sj fan "sjippe"), w ([w], w fan "skowe"), x ([x], ch fan "berch") en y ([j], j fan "jas"). Fierders is de θ de foneytske [θ], better bekend as de stimleaze th út it Ingelske thin. Dy komt ek foar yn kombinaasje mei de t as tθ ([tθ]). De q jout de yn 'e kiel útsprutsen k wer, en de qʷ ([qʷ]) is dyselde klank folge troch in lichte w fan "skowe".
De č ([ç]) is de sj fan "sjippe", mar útsprutsen mei it puntsje fan 'e tonge tsjin it hurde ferwulft oan, en de j ([ʝ]) is de zj fan "bagaazje" op deselde manear útsprutsen. De xʷ ([xʷ]) is de ch fan "berch" mei in lichte w fan "skowe" derefteroan. De x̌ ([χ]) is de ch fan "berch", mar yn 'e kiel útsprutsen, en de x̌ʷ ([χʷ]) is dyselde foarm fan 'e ch, mar dan folge troch in lichte w fan "skowe". De r fan it Halkomelem is de [ʀ], de breikjende r fan it Frânsk en it Limburchsk. De ɬ ([ɬ]) is de stimleaze alveolêre laterale frikatyf dy't yn it Welsk as ll foarkomt (bgl. yn llan, "doarp"). Dy foneem klinkt likernôch as oft men tagelyk de ch fan "berch" en de l fan "lek" útsprekt. En de ʔ ([ʔ]) is de glottisslach, dy't yn it Frysk foarkomt by it skieden fan twa deselde lûden, lykas yn "koöperaasje" of "Aäron".
Dan hat it Halkomelem noch in rige ejektive konsonanten, dy't, ienfâldich útlein, mei oansjenlik mear krêft útsprutsen wurde as 'gewoane' konsonanten. It giet dêrby om c’ ([ʦ’]), k’ ([k’]), k’ʷ ([kʷ’]), p’ ([p’]), q’ ([q’]), q’ʷ ([qʷ’]), t’ ([t’]) en t’θ ([tθ’]), mei fierders deselde útspraak as de boppeneamde 'gewoane' konsonanten. Ien ejektyf springt derút, en dat is de ƛʼ, dy't de klank [tɬʼ] werjout: in ejektive t folge troch de Welske ll. Ta einbeslút hat it Halkolelem dan ek noch fiif glottalisearre konsonanten, wat betsjut dat se útsprutsen wurde mei in lichte glottisslach derefteroan. Dat binne: l̓ ([lˀ]), m̓ ([mˀ]), n̓ ([nˀ]),w̓ ([wˀ]) en y̓ ([jˀ]).
Fan 'e boppeneamde 43 konsonanten komme der 5 (č, k, k’, š en tθ) mar selden foar, wylst 5 oaren (b, d, f, j en r) resinte ûntlienings út it Ingelsk binne, dy't inkeld foarkomme yn lienwurden en imitative wurdfoarmen. De stimleaze plofklanken hawwe yn it Halkomelem minder aspiraasje as yn it Ingelsk as se oan it begjin fan wurden of der middenyn foarkomme, mar krekt mear aspiraasje as yn it Ingelsk as se yn wurdeinige posysje steane. De fiif glottalisearre konsonanten binne problematysk yn 'e fonologyske analyze fan it Halkomelem. Yn it Heechlânske dialekt komme de glottalisearre konsonanten net foar, wylst se yn it dialekt fan Vancouvereilân just skerper útsprutsen wurde as yn it Leechlân-Halkomelem. In oar dialektysk ferskil is dat it Eilânsk en Leechlânsk beide sawol in [n] as in [l] hawwe, wylst dy beide klanken yn it Heechlânsk gearfallen binne, sadat dêryn inkeld in [l] foarkomt, mar gjin [n].
Klam en toan
Klam bestiet yn it Leechlân-Halkomelem út in taname fan yntinsiteit fan útspraak dy't mank giet mei in ferheging fan 'e toan. Dêrfan besteane trije nivo's: primêre klam (yn 'e stavering werjûn mei in skerpteken: ´); sekundêre klam (werjûn mei in klamteken: `); en swakke klam (net werjûn). Elts wurd hat yn prinsipe ien wurdlid mei primêre klam, mar it foarkommen dêrfan is net alhiel foarsisber. Yn net ferbûgde wurden mei mear as ien fokaal falt de primêre klam ornaris op 'e earste fokaal, lykas yn céləx ("hân") en léləm ("hûs"). Op dy regel binne lykwols guon útsûnderings, lykas xəmén ("fijân").
Sa't yn 'e foargeande foarbylden sjoen wurde kin, falt de primêre klam op 'e oare fokaal as in wurd ien of mear sjwa's en in oare fokaal hat. Ek dêrop binne útsûnderings, bygelyks in wurden mei in glottisslach yn wurdeinige posysje, dy't net foarôfgien wurde kinne troch in sjwa, lykas yn nə́cʼaʔ ("ien"). Hoewol't minimal pairs dy't kontrastearjende klam sjen litte, seldsum binne, komme se yn it Halkomelem wol deeglik foar. De primêre klam yn in tiidwurd dat opboud is út in sonorant, in sjwa en in obstruïnt, folge troch it efterheaksel -t (dat transitiviteit oanjout), kin op 'e wurdkearn, mar ek op it efterheaksel falle. Dat makket minimal pairs mooglik. In foarbyld is mə́kʼʷət ("bergje it") en məkʼʷə́t ("foltôgje alles").
De sekundêre klam komt almeast foar yn wurden dy't opboud binne út in wurdkearn dy't syn klam beholden hat mei dêropta in beklamme efterheaksel, lykas yn cʼéwəθàmx ("help my"). Saakkundigen hâlde it lykwols foar mooglik dat dizze klampatroanen, dy't yn 2004 by taalkundich ûndersyk troch Wayne Suttles fêststeld binne, der eins op wize dat it Halkomelem in tonale taal is. De sekundêre klam soe dan eins in fallende toan wêze. Op dit mêd is noch ferlet fan fierder ûndersyk.
William Ludlow
William Ludlow (Islip (New York), 27 novimber 1843 – Convent Station (Nij-Jersey), 30 augustus 1901) wie in Amerikaansk yngenieur en ofsier fan it Sjenykorps fan it Amerikaanske Leger. Hy focht yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch, de Grutte Sû-Oarloch fan 1876, de Spaansk-Amerikaanske Oarloch en de Filipynsk-Amerikaanske Oarloch. Teffens wied er belutsen by de kontroversjele Ekspedysje nei de Black Hills, fan 1874, en hied er yn 1875 de lieding oer in wittenskiplike ekspedysje nei wat letter it Nasjonaal Park Yellowstone wurde soe. Ludlow brocht it ta de rang fan generaal-majoar foar't er yn 1901 beswiek oan tuberkuloaze.
Jonkheid en oplieding
Ludlow waard yn 1843 berne yn Islip, op Long Island, yn 'e Amerikaanske steat New York, as de soan fan brigadegeneraal William H. Ludlow (1821-1890) en dy syn frou Frances Louisa Nicoll (1822-1887). Hy hie in âldere broer, Nicoll Ludlow (1842-1915) en in jongeren-ien, Newton Perkins Ludlow (1846-1858). Ludlow genoat syn ûnderwiis oan 'e Universiteit fan de Stêd New York, en folge neitiid in ofsiersoplieding oan 'e Amerikaanske Militêre Akademy te West Point. Hy studearre dêr ôf ûnder it lêste jier fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch, yn juny 1864, en waard as twadde luitenant tafoege oan it Sjenykorps fan it Amerikaanske Leger.
Tsjinst ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch
Yn 'e Boargeroarloch tsjinne Ludlow yn 'e Atlanta-kampanje ûnder generaal-majoar Joseph Hooker. Fanwegen betoande moed op it slachfjild ûnder de Slach by Peachtree Creek waard er befoardere ta de rang fan kaptein. Neitiid tsjinne er yn 'e stêf fan generaal William Tecumseh Sherman ûnder dy syn Mars nei de See en syn Karolina's-kampanje. Yn maart 1865 waard Ludlow beneamd ta luitenant-kolonel, hoewol't er letter dat jiers yn rang weromset waard fanwegen in oerskot oan ofsieren doe't it leger yn fredestiid ôfslanke waard. Ludlow troude op 17 april 1866 yn St. Louis mei in Genevieve Almira Sprigg (1846-1926), mei wa't er ien dochter krige, Genevieve Sprigg Ludlow, dy't letter oan in Clement Griscom boaske.
Tsjinst nei ôfrin fan 'e Boargeroarloch
Nei ôfrin fan 'e Boargeroarloch tsjinne Ludlow jierrenlang oan 'e Amerikaanske frontier, wêrby't er benammen legere wie yn 'e Dakota's. As haad fan 'e sjeny yn it Dakota-territoarium hied er yn 1874 it technysk tafersjoch oer de kontroversjele Ekspedysje nei de Black Hills, troch it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer, dy't er as in freon beskôge. By dy ekspedysje waard der goud fûn yn 'e Black Hills, op lân dat hillich wie foar de Lakota-Yndianen, wat neitiid oanlieding joech ta de Goudkoarts fan de Black Hills.
Yn 1875 hie Ludlow de lieding oer in militêr-wittenskiplike ekspedysje nei wat letter it Nasjonaal Park Yellowstone wurde soe. Under de Grutte Sû-Oarloch fierde er it befel oer de sjenytroepen dy't dielnamen oan 'e simmerkampanje fan 1876. Yn 1877 wied er ien fan 'e ofsieren dy't de deakiste fan George Armstrong Custer droegen doe't dyselde werbegroeven waard te West Point, nei't er it jiers tefoaren omkommen wie yn 'e Slach oan de Little Bighorn. Yn lettere jierren tsjinne Ludlow ek yn 'e Amerikaanske federale haadstêd Washington, D.C., hied er it tafersjoch oer riviertransport en havenbestjoer yn Philadelphia, en wurke er yn it gebiet fan 'e Grutte Marren, yn Nikaragûa en yn 'e stêd New York.
Tsjinst yn 'e Spaansk-Amerikaanske en de Filipynsk-Amerikaanske Oarloch
Yn maaie 1898 waard er befoardere ta brigadegeneraal mei it befel oer alle Amerikaanske sjenytroepen yn it fjild. Under de Spaansk-Amerikaanske Oarloch, letter datselde jiers, fierde er op Kuba de 1e Brigade fan 'e difyzje fan generaal-majoar Henry W. Lawton oan yn 'e Slach by El Caney en it Belis fan Santiago. Nei de Amerikaanske oerwinning yn dy oarloch tsjinne Ludlow as de militêre gûverneur fan Santiago en fierde er it befel oer it militêre Departemint fan Havana.
Labret
Sieraden
Meastal wurdt troch in labret hinne in sieraad yn 'e foarm fan in steafke droegen, mar ôfhinklik fan it plak fan 'e piercing (d.w.s. as er ticht by de lipgrins sit) kin der ek in rinkje troch dien wurde, dat dan om 'e boppekant fan 'e lippe en troch de mûliepening hinne komt te sitten. In protte lju dy't in labret hawwe, kieze der lykwols foar in spesjaal saneamd 'labretknopke' yn te bringen. Dat is in steafke mei in knopke oan 'e bûtenkant en in plat rûntsje oan 'e binnenkant fan 'e mûle, sadat sa'n sieraad sûnder ûngemak droegen wurde kin.
In resinte ûntwikkeling is dat in labret soms fertikaal troch de ûnderlippe oanbrocht wurdt, sadat de iene iepening lykas al beskreaun ûnder de lipgrins yn it gesicht sit, wylst de oare oan 'e boppekant fan 'e lippe sit. Op dy wize befynt it sieraad dat dertrochhinne droegen wurdt him hielendal net yn 'e mûle.
Sûnensrisiko's
In labret bringt beskate risiko's mei en kin de tosken en it toskfleis skansearje. Sokke skea kin him uterje yn 'e foarm fan it stadichoan (nei't der in skoftke in sieraad troch in labret droegen is) fuortskuorjen fan it toskfleis dat him efter de binnenkant fan 'e piercing befynt. Dy skea is permanint, want it toskfleis groeit net werom, ek net as it sieraad foargoed ferwidere wurdt. Skansearre toskfleis kin nei ferrin fan tiid ek sear begjinne te dwaan, mar as it safier komt, dan is it al te let.
Lju dy't dochs in labret pleatse litte wolle, kinne har foar minimalisearring fan sokke skansearrings it bêste troch in profesjonele piercer advisearje litte. De piercing moat ek altyd makke wurde troch sa'nent, om ûnnedige skea oan senuwen en bloedfetten foar te kommen. De genêzingstiid fan in labretpiercing bedraacht likernôch trije oant seis wiken.
Skiednis
It hawwen fan in labret dêr't in sieraad trochhinne droegen wurdt, kaam al sûnt teminsten 2000 f.Kr. foar by beskate Yndiaanske folken út it Amerikaanske Noardwesten, Britsk-Kolumbia en Súdeast-Alaska, dêr't it in statussymboal wie. Tsjin 'e tiid dat de earste Jeropeeske ûntdekkingsreizgers dy krite oandiene, hiene bygelyks in protte froulju út 'e Tlingit-hegerein in labret.
Katja Kassin
Katja Kassin, echte namme: Ute Anderson (24 septimber 1979), is in Dútsk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise, wa har artystenamme oft soms op ûnderskate manearen ferhaspele wurdt ta Katja Kassim, Katja Kassan of Katja Kassen, en dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Katja en Katya. Neffens har offisjele opjefte is se 1.53 m, mei in gewicht fan 55 kg en kupmaat 34B.
Libben en karriêre
Katja Kattin waard yn 1979 berne yn Leipzig, dat doe noch efter it Izerne Gerdyn lei, yn 'e DDR. Hja groeide op as de âldste yn in gesin mei trije bern, en wie tsien jier doe't de Berlynske Muorre delhelle waard. Har earste baan wie iiskoferkeapster yn it Italjaansk restaurant, doe't se fyftjin jier wie. Se wurke seis jier lang as servearster, wylst se earst de middelbere skoalle trochrûn en dêrnei studearre oan 'e Universiteit fan Leipzig. Se rûne har stúdzje ôf mei in bachelorstitel yn politikology en Dútske taal- en letterkunde. Kassin sprekt seis talen, wêrûnder Dútsk, Ingelsk en Russysk, mei wikseljende floeiendheid.
Yn septimber 2000, doe't se 21 jier wie, sette Kassin útein mei te wurkjen as neakenmodel foar ferskate websiden en amateurfotografen. Yn 2003, op har 23ste, begûn se ek yn sêft pornografyske films te spyljen, en fia-fia kaam se doe yn kontakt mei de Dútske pornostjer Dru Berrymore, dy't har yntrodusearre yn 'e hardcore-yndustry. Kassin makke noch datselde jiers (2003) har debút yn in hurd pornografyske film. De earste twa rollen dy't se datoangeande hie, wiene yn films fan Jeropeeske makkelei, wylst se har trêde rol spile yn 'e it Amerikaanske Straight to the A 4, fan regisseur Vince Voyeur, dat produsearre waard troch de studio Red Light District. Ein 2003 ferfear Kassin nei de Feriene Steaten, dêr't se har permanint nei wenjen sette yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje.
Fan 2005 oant 2006 wie Kassin troud mei kollega-pornoakteur Sledge Hammer, mar dat houlik einige yn in skieding. Yn juny 2007 ûndergie se in boarstfergruttingsoperaasje yn New York, wêrby't de 350 cc silikoane-ymplantaten troch de spiennen hinne ûnder de spieren ynjektearre waarden. Yn novimber 2009 kundige Kassin oan dat se har út 'e pornoyndustry weromloek, mar yn desimber 2011 makke se in comeback.
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se ûnderwilens yn mear as 600 pornofilms spile, en dêrby hat se frijwol alle foaroansteande Amerikaanske pornostudio's ôfwurke, mei dêrûnder Evil Angel, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Elegant Angel, Digital Playground, Zero Tolerance, Penthouse, Hustler Video, Jules Jordan Video, Pure Play Media, New Sensations, West Coast Productions, Red Light District, Devil's Film, Anabolic Video, Digital Sin, Platinum X Pictures, VCA Pictures, Diabolic Video, Adam & Eve, Third Degree Films, Sin City, Black Ice, Shane's World en ClubJenna.
Dêrnjonken hat Kassin ek gearwurke mei renommearre Jeropeeske labels as Private en Vidéo Marc Dorcel, wylst se fierders krektlyk wurke hat foar pornosites as BangBros, Brazzers en Kink.com. Dêrmei hat se ûnderwilens in stikmannich prizen wûn, mei dêrûnder twa Amerikaanske AVN Awards (de Oskars fan 'e pornowrâld) en in Dútske Venus Award. Sûnt 2007 is Kassin fierders ek begûn mei in nije karriêre as feature dancer yn Amerikaanske stripklubs.
Tsjerke fan Dolsterhuzen
Skiednis
Oarspronklik stie de tsjerke fan Dolsterhuzen op it hôf oan de râne fan de Tsjûkemar. In ôfbyld yn de Schoemaker Atlas fan 1710-1735 toant in ienfâldich romaansk sealtsjerkje mei in houten klokkestoel, dêr't twa klokken yn hongen.
De hjoeddeiske tsjerke waard yn 1908 neffens in ûntwerp fan J. Schreur foar de herfoarme gemeente boud. It ynterieur fan de tsjerke waard yn de jierren 1960 modernisearre en yn deselde tiid waard der, nei skea troch in gaslek, in nije konsistoarje achter de tsjerke boud. In diel fan de feroarings oan it ynterieur binne yn de jierren 1980 werom draaid.
Yn 2008 fierde de gemeente it iuwfeest fan harren tsjerke.
Oargel
It oargel boppe de preekstoel waard nei de foltôging fan de tsjerke troch Bakker & Timmenga boud. By de lêste restauraasje yn 1994 troch itselde oargelbedriuw waard it ynstrumint noch útwreide mei in trompetregister.
Eve Mayfair
Eve Mayfair, echte namme: Anastasia Mendez (21 jannewaris 1980) is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf, dy't berne is yn San Fransisko, yn 'e steat Kalifornje. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 2005. Yn it begjin fan har karriêre brûkte hja ek wol de artystenammen Sita en Fair.
Katsumi Oenoki
(3 april 1965) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Yamaha Motors en Shimizu S-Pulse. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Aziatysk kampioenskip 1988.
Nico Broekhuysen
thumb|Nico Broekhuysen Nicolaas Broekhuijsen (Doardt, 30 desimber 1876 – Hilversum, 13 maaie 1958) wie in Nederlânsk ûnderwizer, dy't ferneamd waard as útfiner fan it kuorbal.
Libben en wurk
Hy wie ûnderwizer yn Oisterwijk, Nymwegen en dêrnei yn Amsterdam dêr't er les joech oan de 'nieuwe schoolvereniging'. Yn 1902 gier nei it Sweedske plakje Nääs ûnder Göteborg foar in kursus nifeljen (hanwurk as skoalfak). Dêr ûntduts er it spul ringboll dat mingd spile waard. De bal moast troch in ring oan in trije meter hege peal smiten wurde. It fjild wie ferdield yn trije fakken, dêr't de spilers en spylsters net bûten komme mochten.
Werom yn Amsterdam liet Broekhuysen syn learlingen sa'n soarte spul spylje. De spulregels waarden ferienfâldige en de ring waard ferfongen troch in koer. Doe't der by it Amsterdamse Bond voor Lichamelijke Opvoeding socht waard nei in spul dêr't jonges en famkes tagelyk oan meidwaan koene, brocht Broekhuysen syn fariant yn.
Op 2 juny 1903 waard de Nederlandsche Korfbal Bond oprjochte, dêr't Broekhuysen foarsitter fan waard. Kuorbal waard fuortendaliks in populêre sport, mar joech ek spul, fanwege it mingd spyljen dat as ûnseedlik beskôge waard. Letter ferhuze er nei Baarn dêr't er haad fan de Nieuwe Baarnsche School west hat.
By de Olympyske Simmerspullen 1920 yn Antwerpen wie kuorbal in demonstraasjesport. Yn 1933 wie Broekhuysen mei-oprjochter fan de Fédération Internationale de Korfbal, it ynternasjonale kuorbalbûn. Oant 1934 bleau er foarsitter fan it Nederlânske bûn en waard dêrnei earefoarsitter.
Om de Earste Wrâldoarloch hinne ferhuze er nei Baarn dêr't er haad fan de Nieuwe Baarnsche School wie. Hy waard foarsitter fan Baarns Bloei, de foarrinner fan de VVV, fice-foarsitter fan it Volksbond tegen Drankmisbruik en sekretaris fan de Floralia Vereniging. Ek waard er bestjoerslid fan de Baarnsche Bond voor Lichamelijke Opvoeding.
Miggeswam
De Miggeswam (Amanita muscaria) is in algemien foarkommende poddestoel yn grutte parten fan de wrâld. Benammen de reade hoed fan de poddestoel hat stoffen mei hallusinearjende skaaimerken en de poddestoel falt dêrom under de opiumwet. De poddestoel is giftich.
Beskiuwing
De miggeswam is mei syn reade hoed en wite stippen in opfallende poddestoel en foldocht mei syn ferskining oan de poddestuollen út de mearkes. De hoed kin 5 oant 15 sintimeter breed wêze, ferskilt fan read oant somtiden oranje-giel en hat ûnder de hoed wite lamellen. De ferneamde wite stippen op de hoed binne resten fan it omklaaisel (velum universale), dêr't de poddestoel yn siet ear't er út de grûn kaam. De slanke, wite stâl stiet op in knolfoarmige foet en hat in wite kraach mei in gieleftige râne. In jonge miggeswam is bolfoarmich en by it âlder wurden wurdt de hoed platter en yn it lêst bleker en in bytsje komfoarmich.
Oars
De miggeswam waard eartiids brûkt by sjamaanske rituelen yn Laplân. Der wurdt gekjeijend wolris ornearre dat de hallusinearjende skaaimerken de oarsaak binne fan de fleanende rindieren en de readwyt klaaide krystman.
Noord-Jeruël (De Houtigehage)
Noard-Jeruël is de namme fan de protestantske evangelisaasjeferiening yn De Houtigehage. De gemeente hat lange tiid in evangelisaasjesferiening west, mar is tsjintwurdich oansletten by de Protestanske Tsjerke yn Nederlân.
Skiednis
De stifting fan de evangelisaasjeferiening wie it wurk fan dûmny Visscher út De Rottefalle. Dy út Rotterdam ôfkomstige dûmny die mei syn frou in soad sosjaal wurk ûnder de bewenners fan de heide. Underfining hie de dûmny earder al opdien doe't er praktyske help bea yn de Rotterdamske arbeiderswiken. Hy brocht har iten, klean en befoardere it oanmeitsjen fan lân op de heide troch de oprjochting fan de Vereeniging Nederlandsche Landkolonisatie en Inwendige Zending. thumb|left|Gevelstien Ynearsten swalke Visscher mei syn frou en in kofferoargeltsje oer de heide om sa it Evangeelje te bringen, mar letter waard der in gebouke delset, dat ferneamd waard nei de evangelisaasjepost Jeruël oan de Jan van Loonslaan yn Rotterdam.
Om't it profyl fan de De Houtigehaagster gemeente rjochtsinnich en dy fan De Rottefalle frijsinnich wie, ûntstie der nei it ôfskie fan dûmny Visscher ferwidering tusken de beide gemeenten. De leden fan Noord-Jeruël rjochten harren foar de betsjinning fan de sakraminten no op de oare oanbuorjende gemeenten.
Johann Heinrich Wilhelm Tischbein
thumb|Selsportret fan Johann Heinrich Wilhelm Tischbein, [[Bridgeman Art Library, Londen]] thumb|Tischbein syn bertehûs thumb|Goethe in de Campagna Johann "Heinrich" Wilhelm Tischbein, ek wol Goethe-Tischbein neamd (Haina (Kloster), 15 febrewaris 1751 – Eutin, 26 febrewaris 1829) wie in Dútsk keunstskilder.
Biografy
Tischbein waard berne yn in famylje fan keunstskilders út Hessen. Hy wie in neef fan Johann Heinrich Tischbein de Aldere en gong yn de lear by syn omke yn Hamburg. Yn 1772-1773 makke er in stúdzjereis nei Nederlân en fan 1777 ôf oan waard er in bekend portretskildere yn Berlyn.
Tischbein hold fan 1779 oant 1781 ta yn Rome dêr't er de Romeinske klassiken bestudearre en tal fan oare keunststilen, fan rokoko oant it klassisisme. Yn 1781 ferhuze er út jildkrapte nei Zürich yn Switserlân, dêr't er ûnder oaren fysionomyske tekeningen makke foar Johann Kaspar Lavater. 1783 gie er werom nei Rome mei in stúdzjebeurs dêr't Goethe foar bemiddele hie. Fan doe ôf oan skildere er, njonken portretten, hieltyd faker ek lânskippen, histoarische tafrelen en stillibbens, meast yn klassisistyske styl.
Yn 1787 beselskippet Tischbein Goethe in skoft yn Rome en Napels, by dy syn Italiaanske reis. Dat jier makket er ek syn ferneamd wurden skilderij Goethe in der Campagna. Dat skilderij waard kocht troch de bankiersfamylje Rothschild en yn 1787 oan it Städel Museum yn Frankfurt am Main jûn, dêr't it noch altyd te besjen is.
Fan 1789 oant 1799 wie Tischbein yn Napels ek direkteur fan de keunstakademy Accademia di Belle Arti. Dêrnei gie er werom nei Dútslân, dêr't er fan 1808 ôf ûnder oare oan it hof fan Peter I fan Oldenburg, te Oldenburg arbeide. Hy stoar 1829 yn de âldens fan 78 jier.
Grutte Priis Formule 1 fan Sina 2010
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Sina 2010 yn Shanghai op 19 april. It wie de fjirde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Sirkwy fan Shanghai hâlden. De race waard hâlden oer 56 omgongen, op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305 kilometer.
Grutte Tsjerke (Feare)
De Grutte Tsjerke is in letgoatyske krúsbasilyk yn de Siuwske stêd Feare. It monumintale gebou waard nea foltôge en wurdt tsjintwurdich as kultuertsjerke brûkt. Oan it tichtmitsele dwersskip slút de yn 1699 foar de earetsjinst fer- of werboude "Lytse Tsjerke" (Kleine Kerk) oan, dy't yn gebrûk is fan de Protestantske Tsjerke yn Nederlân.
Bouskiednis
De oarspronklik oan Us Leaffrou wijde en yn 1342 ûnder Wolvert V fan Borssele, hear fan Sandenburg en Feare, stifte tsjerke, waard yn 1472 mei in kapittel ferrike. Wolfert VI fan Borssele joech yn 1479 opdracht oan Antoon I Keldermans om op syn kosten in nije krúsbasilyk te bouwen. It ûntwerp foar de nijbou wie ôfkomstich fan Evert Spoorwater út Brussel. Oant syn dea liede Antoon it wurk, dêrnei folge syn soan Rombout him op as opsichter. De tsjerke mei de swiere, ynboude westlike toer waard boud yn de styl fan de Brabânske gotyk. De nijbou waard tsjin de foargonger oanboud, in trijskippige halletsjerke, dy't tenei as koer tsjinne. Fan bûten waard de tsjerke beklaaid mei natoerstien, ôfkomstich út de omkriten fan Brussel. Sûnt 1520 stûke de bou en krige de tsjerke de hjoeddeiske omfang. De toer hie teminsten 100 meter heech wurde moatten, mar allinne de ûnderste ferdjipping waard foltôge. It tsjintwurdige koer, de "Lytse Tsjerke", is nei alle gedachten it risseltaat fan in 15e-iuwske ferbouwing fan de âlde tsjerke. Faktueren út 1542-1543 skriuwe wol oer de bou fan in koer mei ommegong en by opgravings yn 1938 binne dêr fûneminten fan fûn, mar it is net wis oft dat koer ea realisearre is, om't in tekening fan 1598 de hjoeddeiske sitewaasje ôfbyldet. It is oan te nimmen dat der allinnich in begjin makke is oan de bou fan it nije koer en dat it wat letter om ûnbekende redenen wer ôfbrutsen waard. Ek it stiennen netferwulft waard net realisearre, de oansetten binne noch wol oanbrocht mar de tsjerke krige lang om let in houten plafond. Yn ien fan de 16 kapellen mei 23 alters hong in kostber, net mear besteand, retabel fan Anthonis Janszoon van der Goude.
Reformaasje
Nei de reformaasje waard de tsjerke geskikt makke foar de protestantske earetsjint. De grifformearden brûkten allinne noch it middenskip, it transept en de sydskippen wiene net mear nedich foar de earetsjinst. De âlde trijeskippige halletsjerke yn it koer (de Lytse Tsjerke) waard ûnderferdield yn in diel foar de protestantske Skotten, in diel foar de Frânsktalige grifformearden en in diel foar de lutheranen. Yn de jierren 1830 waard it noardlike skip fan de Lytse Tsjerke, dat yn gebrûk west hie fan de Skotten, ôfbrutsen.
Untwijing
Yn 1809 waard de tsjerke by it lânjen fan Ingelsen op Walcheren fanôf de see besketten. Dêrnei brûkten de Ingelsen de tsjerke as kazerne en hospitaal en brochten hja houten ferdjippingsflieren yn de tjerke oan. De Ingelsen hiene in soad lêst fan Siuwske koarts, in soarte malaria en der moasten hûnderten soldaten ferplege wurde yn de tsjerke. Neitiid wie de tsjerklike gemeente troch ûntfolking fan Feare sa lyts woarn, dat de gemeente de grutte ferinnewearre tsjerke net mear brûke woe. It lêste meubilêr ferhûze nei it súdlike en middenskip fan it âlde hallekoer; de saneamde Lytse Tsjerke. Oare saken gyngen nei oare tsjerken: it nachtmielssulver fan de Skotten gyng nei de katedraal fan Manchester, de preekstoel nei de tsjerke fan Westkapelle en it oargel ferhûze nei de Lutherske Tsjerke fan Groede. Ek de Frânsen brûkten letter (1813-1814) de yntusken leechsteande tsjerke as hospitaal en hynstestâl. De Frânsen lieten ek de noch besteande grêfmonuminten en sarken, dy't de brân fan 1699 oerlibbe hiene, ferwiderje. Tagelyk joegen de Frânsen opdracht om de goatyske finsters ticht te mitseljen en lytsere ramen yn te bringen. Yn de jierren 1820 waard de tsjerke in wurkgesticht foar bidlers en swalkers en nei 1839 waard it gebou wer as hospitaal yn gebrûk nommen.