cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monsters vs. Aliens (film)
Plot
Yn 'e fierten fan it hielal ûntploft in ûnbekende planeet, mei as gefolch dat in frjemde meteoryt yn 'e rjochting fan 'e Ierde slingere wurdt. Underwilens stiet Susan Murphy út it Kalifornyske Modesto op it punt om te trouwen mei har ferloofde, waarman Derek Dietl. Krekt foar't de houliksseremoanje plakfine kin, slacht lykwols de meteoryt yn en rekket Susan. Mar ynstee dat se omkomt, begjint se grien te gloeien, wêrnei't har hier wyt kleuret en se begjint te groeien oant se fyftjin meter lang is. Susan wol noch hieltyd trouwe mei Derek, mar dyselde en har hiele famylje en al har freonen binne as de dea foar har. It Amerikaanske Leger komt fanwegen en ferdôvet har.
Susan wurdt wekker yn Area 52, in supergeheime legerbasis dy't tsjinnet as finzenis foar meunsters. (De namme is in ferwizing nei Area 51 dêr't it Amerikaanske Leger neffens komplotteoryen bûtenierdske wêzens fêsthâldt.) It kompleks stiet ûnder tafersjoch fan generaal W.R. Monger (fan it Ingelske wurd warmonger, "oarlochsstoker"). Susan moetet dêr de oare finzenen: Susan, dy't omneamd wurdt ta Ginormica, mei gjin inkeld kontakt mear hawwe mei har famylje en freonen. It is de bedoeling dat se yn Area 52 bliuwe sil oant se fan âlderdom komt te ferstjerren. Se rekket yn in djippe depresje.
Op in mysterieus romteskip fier fuort yn it hielal wurdt in boasaardich bûtenierdsk wêzen mei de namme Gallaxhar der troch syn boardkompjûter op wiisd dat der kwantoanium, in uterst krêftige enerzjyboarne, op 'e Ierde is. Hy stjoert in roboatyske romtesonde om it spul op te heljen. As de sonde op 'e Ierde lânet, besiket de ympulsive en frijwat ûnnoazele presidint Hathaway fan 'e Feriene Steaten om kontakt te meitsjen. It iennichste wat er dêrmei berikt, is dat de robotsonde oan in tocht nei San Francisco begjint, wêrby't er alles op syn paad ferwoastget. Generaal W.R. Monger, dy't syn kâns skoan sjocht om gloarje te fergarjen, bepraat de presidint om syn meunsters frijheid te ûnthjitten as se de robotsonde tsjinhâlde kinne. Hathaway giet dêr inkeld mei akkoart om't er "net de skiednisboeken yngean wol as de man dy't presidint wie doe't de Ierde fergie."
As Susan en de oare meunsters yn San Francisco frijlitten wurde, ûntdekt de robotsonde it kwantoanium, dat as strieling yn Susan har lichem opnommen is. Hy besiket it har ôf te pakken, wat har dea betsjutte soe, en der begjint in efterfolging dwers troch de stêd, wêrby't in soad skea oanrjochte wurdt en in protte minsken yn gefaar brocht wurde. De efterfolging einiget op 'e Golden Gate Brêge, dêr't it de meunsters, troch gear te wurkjen, slagget om mei de robot ôf te weven, hoewol't de brêge dêrby folslein fernield wurdt.
Nei't Gallaxhar berjocht krigen hat dat de robotsonde ferneatige is, beslút er mei syn skip koerts nei de Ierde te setten om eigenhandich regaad te meitsjen. Underwilens keart de reuseftige Susan werom nei Modesto, dêr't se weriene wurdt mei har âldelju en freonen. Se nimt har nije freonen, de meunsters, op sleeptou, mar se ferfrjemdzje harren fan 'e minsken troch harren gebrek oan ûnderfining yn 'e sosjale omgong. Derek ferbrekt syn ferloving mei Susan, mei't er, sa seit er, net trouwe kin mei immen dy't him en syn hiele karriêre yn it skaad stelle soe. Fertard troch leafdesfertriet jout Susan har wer by de oare meunsters. Mei harren help komt se ta it besef dat har libben better is no't se in meunster is, en se nimt har foar om harsels nea wer troch immen lytsman meitsje te litten.
Op dat stuit ferskynt boppe harren it romteskip fan Gallaxhar, en wurdt Susan mei in lûkstriel oan board brocht. Insectosaurus besiket har te rêden, mar wurdt delsketten troch de plasmakanonnen fan it romteskip. Hy falt del en reägearret net mear, en de oare meunsters binne bang dat er dea is. Oan board fan it skip hat Gallaxhar de grutste muoite om mei Susan ôf te weven, dy't sa sterk is dat se har nearne troch tsjinhâlde lit, en dy't him troch syn hiele skip efterfolget. Uteinlik lokket er har nei de ekstraksjekeamer ta, dêr't er it kwantoanium út har lichem fuorthellet, sadat se wer ynkrimpt ta har normale postuer en al har krêft ferliest. No't er it kwantoanium hat, begjint Gallaxhar in ynvaazje fan 'e Ierde om 'e natuerlike rykdommen fan 'e wrâld te plonderjen. Om't er syn eigen thúsplaneet en syn hiele ras útmoarde hat, produsearret er dêrfoar in hiel leger kloanen fan himsels.
Underwilens wit generaal Monger mei list en bedroch dr. Cockroach, B.O.B. en Link oan board fan it bûtenierdske romteskip te bringen. De trije meunsters rêde Susan en klearje harrensels in paad nei de masinekeamer, dêr't dr. Cockroach it selsferneatigingsmeganisme fan it skip yn wurking stelt om 'e ynvaazje fan 'e kloanen tsjin te kearen. As se besykje te ûntkommen, reitsje de trije meunsters lykwols opsletten efter in automatysk tichtgeande feilichheidsdoar. Inkeld Susan is op 'e tiid troch de doar kommen, mar se wegeret har freonen efter te litten. Ynstee giet se nei de brêge dêr't se de konfrontaasje mei Gallaxhar oangiet. As de tiid begjint de driuwen en Susan in laserwapen bemachtiget, sjit se net op Gallaxhar, mar op 'e bol mei kwantoanium dy't er by him hat, sadat it spul derút rint en oer har hinne lekt. Dêrtroch groeit se op 'e nij út ta Ginormica en kriget se har meunsterlike krêft werom, dy't har by steat stelt om troch de feilichheidsdoarren hinne te kringen en har freonen te rêden. As se gjin oare kar hawwe as om út it skip te springen, wurde se opfongen troch generaal Monger op Insectosaurus, dy't net dea wie, mar ferpopt blykt te wêzen ta in reuseftige flinter. Efter harren ûntploft it skip, wêrby't Gallaxhar en syn leger fan kloanen omkomme.
Werom yn Modesto wurde Susan en de meunsters ferwolkomme as helden. Derek, dy't Susan har nij wûne rom foar eigen gewin brûke wol, fertelt har dat er har ferjûn hat en dat er no wol wer mei har trouwe wol, mar Susan hat dêr no gjin belangstelling mear foar en lit him dat op net mis te fersteane wize witte. Dêrop ferskynt generaal Monger mei it nijs dat in meunsterlike slak, dy't Escargantua neamd wurdt, hiel stadich ûnderweis is om Parys te ferwoastgjen, en de meunsters sette ôf om mei dy nije bedriging ôf te weven.
Produksje
Monsters vs. Aliens begûn as it plan foar de ferfilming fan 'e horrorstrip Rex Havoc, wêryn't meunsterjager Rex Havoc en syn team fan ekspêrs, de saneamde 'Ass-Kickers of the Fantastic', it opnimme tsjin spûken, ghouls en oare mytyske wêzens. Yn 2002 liet filmstudio DreamWorks Animation al de auteursrjochten op 'e namme Rex Havoc fêstlizze. It úttreksel fan in plot út 2005 lit sjen dat it ferhaal doe feroare wie yn Rex Havoc dy't in team fan meunsters sammelet, wêrûnder Ick! ("Jakkes!"), dr. Cockroach, Insectosaurus en de 50.000 Pûn Weagjende Frou, om it tsjin bûtenierdske wêzens op te nimmen dy't de keabeltillefyzje ûntregelje wolle. Yn 'e dêropfolgjende jierren begûn de plot noch mear ôf te wiken fan it oarspronklike Rex Havoc-ferhaal, oant regisseurs Conrad Vernon en Rob Letterman it úteinlike ferhaal hielendal sels optochten.
De measte meunsters yn Monsters vs. Aliens komme fuort út B-films út 'e 1950-er jierren: Susan/Ginormica út Attack of the 50 Foot Woman (1958); dr. Cockroach út The Fly (1958) en The Curse of Frankenstein (1957); B.O.B. út The Blob (1958) en The Crawling Eye (1958); en Insectosaurus út 'e Japanske film Mothra (1961). Inkeld foar The Missing Link bestie neffens regisseur Vernon net sa'n direkte ynspiraasje. "Hy fertsjintwurdiget gewoan alles út 'e prehistoarje dat wer ta libben komt en minsken bang makket." Foar de efterfolging fan Susan troch de robotsonde yn San Francisco diene de filmmakkers in protte research om 'e stêd korrekt ôf te byldzjen. Ek filmen se animator Line Andersen, dy't in ferlykbere lichemsbou as Susan hie (lang, rank en atletysk), wylst se by in skaalmodel fan San Francisco lâns rûn om Susan har grutte yn ferhâlding ta de gebouwen yn 'e film better werjaan te kinnen.
Gro Wânt (taal)
It Gro Wânt (Ingelsk: Gros Ventre, útspr.: [ɡɹo u vɑ:nt] of [ɡɹo u vɔ:nt]; Gro Wânt: A’aninin, útspr.: [ɛʔɛninin]) is de útstoarne lânseigen taal fan 'e Gro Wânt (Gros Ventre), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. De taal wurdt gauris Atsina of A’ani neamd; yn 'e taalkunde wurdt konsekwint fan "Atsina" sprutsen. It is in Flakte-Algonkwynske taal, dy't ta de gruttere Algonkwynske en Algyske taalfamyljes heart. It is nau besibbe oan it Arapaho, wêrmei't it de Arapaho-Atsina-taalgroep binnen de Arapahooske talen foarmet (al sprekt men yn 'e taalkunde faak leaver fan ien taal, dêr't Arapaho en Atsina dialekten fan binne).
Nêzjd
De Nêzjd (Arabysk: نجد ‎, [nɛ:ʤd]) is ien fan 'e histoaryske kriten fan it Arabysk Skiereilân. De regio beslacht tsjintwurdich it woastinige binnenlân fan Saûdy-Araabje, mar wie foar 1932 in ûnôfhinklik lân. De grutste stêd yn 'e Nêzjd is de Saûdyske haadstêd Ar-Riaad, en de Nêzjdyske Arabieren, dy't fan oarsprong woastynbedoeïnen wiene, foarmje de dominante befolkingsgroep fan Saûdy-Araabje. Oars as de Hidjas, de westkust fan it Arabysk Skiereilân (dy't de oare wichtige regio fan Saûdy-Araabje foarmet), hat de Nêzjd troch syn ôfhandige lizzing en woastinige karakter yn it ferline net in protte útlânske ynfloeden ûndergien.
Farman (fleantúchbouwer)
Farman wie in Frânske fleantúchbouwer en motorbouwer dy't oprjochte waard troch de bruorren Henri Farman en Maurice Farman. Yn 1913 kaam ek de tredde broer, Dick Farman, by it bedriuw en waard it omneamd ta Farman Frères. It fabryk ûntwurp en makke fleanmasines tusken 1908 en 1936. By de nasjonalisaasje en reörganisaasje fan de Frânske loftfeartyndustry kaam Farman by de Société Nationale de Constructions Aéronautiques du Centre (SNCAC).
Monsters vs. Aliens (film)
Produksje
It senario foar Monsters vs. Aliens waard skreaun troch Maya Forbes, Wallace Wolodarsky, Rob Letterman, Jonathan Aibel en Glenn Berger. De film waard produsearre troch Lisa Stewart, en Henry Jackman makke de filmmuzyk. Foar Monsters vs. Aliens wie in budget fan $175 miljoen beskikber. It wie de earste film fan DreamWorks Animation dy't streekrjocht yn stereoskopysk 3D-formaat makke waard ynstee fan yn 2D makke te wurden en pas nei foltôging omset te wurden ta 3D. Dêr gie $15 miljoen fan it budget oan op. Neitiid binne lykwols alle lange animaasjefilm fan DreamWorks op dizze wize makke.
Nêzjd
Skiednis
Yn 'e sânde iuw fierden de moslims noch by it libben fan 'e profeet Mohammed de earste militêre ekspedysjes yn 'e Nêzjd út, sij it net tsjin 'e lânseigen stammen dêre, mar tsjin hannelskarafanen fan harren fijannen, de Mekkanen. Neitiid joegen in protte Nêzjdyske stammen har by Mohammed-en-dy. Nei it ferstjerren fan 'e profeet, yn 632, besochten de measte stammen lykwols har selsstannichheid werom te winnen, en stiene der yn 'e Nêzjd ferskate nije profeten op, lykas Mûsailima, út 'e fruchtbere krite fan Jamama, en Tûlaiha, in stamhaad fan 'e Bany Asad. Harren opstannen waarden lykwols delslein troch de earste kalyf, Abû Bakr. Neitiid hearde de Nêzjd ta it Islamityske Ryk oant dat nei ferrin fan ferskate iuwen útinoar foel.
Monsters vs. Aliens (film)
Produksje
Monsters vs. Aliens waard distribuëarre troch Paramount Pictures, en gie op 27 maart 2009 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. De film waard op 29 septimber fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray. Oan 'e dûbel-dvd- en blu-rayferzje wie de koarte film B.O.B.'s Big Break as bonus tafoege. Yn july 2014 kocht DreamWorks Animation de distribúsjerjochten werom fan Paramount, om se ûnder te bringen by 20th Century Fox, dat se trochskode nei Universal Pictures.
Untfangst
De filmkritisy joegen Monsters vs. Aliens oer it algemien tuskenbeiden resinsjes. Sa parte Roger Ebert, fan 'e Chicago Sun-Times, de film 2½ fan 4 stjerren ta. Hy skreau: "De bern sille it wol in goede film fine," ek al wied er der sels net botte wei fan, om't er it "net ryk oan humor" fûn. Yn it tydskrift Rolling Stone joech Peter Travers de film 3½ fan 4 stjerren, en skreau: "WALL-E hie mear sjarme, mear siel, mear alles. Mar der sit genôch fleurige ûndogenskens yn om jin mei tefreden te stellen, sels as je de puberteit al foarby binne."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Monsters vs. Aliens in goedkarringspersintaazje fan 72%, basearre op 213 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't dizze film net yn 'e buert komt fan 'e djipsinnigens fan 'e bêste animaasjefilms, hat Monsters vs. Aliens genôch humor en special effects om bioskoopbesikers fan alle leeftiden te fermeitsjen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle de film in goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 35 resinsjes.
Resultaat
Monsters vs. Aliens brocht yn 'e Feriene Steaten en Kanada $198,4 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $183,1 miljoen. Dêrmei kaam de totale opbringst út op $381,5 miljoen, wat, ôfset tsjin in budget fan $175 miljoen, delkomt op in winst fan $206,5 miljoen. Monsters vs. Aliens wie wrâldwiid de op twa nei meast opbringende animaasjefilm fan 2009, nei Up en Ice Age: Dawn of the Dinosaurs. It wie ek de meast opbringende film út 'e karriêre fan stimaktrise Reese Witherspoon oant Sing (2016) dêr yn 'e rin fan 2017 oerhinne gie.
Monsters vs. Aliens wûn yn 2009 de Saturn Award foar bêste animaasjefilm. De film waard ek nominearre foar trije Annie Awards, yn 'e kategoryen bêste animearre effekten yn in animearre produksje (Scott Cegielski); bêste storyboarding yn in lange animaasjefilm (Tom Owens); en bêste stimakteur yn in lange animaasjefilm (Hugh Laurie), mar wûn inkeld de Annie foar bêste storyboarding. Fierders waard de Monsters vs. Aliens ek nominearre foar in Kids' Choice Award foar favorite animaasjefilm, en waarden Seth Rogen en Reese Witherspoon beiden nominearre foar in Kids' Choice Award foar favorite stimakteur yn in animaasjefilm.
Nettsjinsteande it súkses fan Monsters vs. Aliens yn 'e Feriene Steaten en ferskate oare lannen, sei Jeffrey Katzenberg, de algemien direkteur fan DreamWorks Animation, yn 'e Los Angeles Times dat in ferfolch yn 'e foarm fan in langspylfilm der net yn siet, om't Monsters vs. Aliens it min dien hie yn inkele tige wichtige merken, nammentlik Frankryk en Japan. Hy heakke dêroan ta: "Der bestiet genôch konsensus ûnder ús distribúsje- en marketingminsken yn beskate dielen fan 'e wrâld dat it meitsjen fan in ferfolch itselde wêze soe as in rotsblok by in heuvel oprôlje." Yn april 2011 murk Katzenberg fierders noch op dat syn studio gjin plannen hie om yn 'e takomst noch parodyen op filmsjenres te meitsjen, lykas Shark Tale, Monsters vs. Aliens en Megamind. Hy sei dat dy films "allegear fan deselde oanpak en toan en soarte parody binne, en yn it bûtenlân net goed oerdraachber binne. We hawwe no sokke films net mear yn tarieding."
Nêzjd
Skiednis
Tsjin 'e Midsiuwen wie it Arabysk Skiereilân ferwurden ta in ûnbelangryk gewest yn 'e perifery, mei't Syrje, Mesopotaamje, Egypte en sels Spanje har ûnderwilens ta folle wichtiger islamityske sintra ûntwikkele hiene. De yn wêzen útlânske hearskers, dy't harren sit yn Damaskus, Bagdad of Kaïro hiene, koene net in protte belangstelling opbringe foar de Nêzjd, mei as gefolch dat de krite weromkearde nei de pre-islamityske sitewaasje, wêrby't de ôfsûnderlike stammen feitliks folslein ûnôfhinklik wiene wylst se ûnderling tsierden en fetes útfochten. Yn 'e sechstjinde iuw feroveren de Osmaanske Turken de Hidjas (de Reade-Seekust) en teffens de kust fan 'e Perzyske Golf. Mei-iens foegen se ek de dêr tuskenyn leine Nêzjd mar even by harren ryk, ek al hiene se dêr yn 'e praktyk neat yn 'e molke te krommeljen.
Farman (fleantúchbouwer)
Der waarden goed 200 types fleantugen (en motors) troch de bruorren Farman boud tusken 1908 en 1941.
Nêzjd
Skiednis
Yn 'e 1744 stifte in Nêzjdysk stamhaad, Mohammed bin Saûd, it nei him neamde Hûs fan Saûd, in dynasty dy't noch altyd bestiet en dy't hjoed de dei it nei syn stifter ferneamde Saûdy-Araabje regearret. Mohammed bin Saûd stie sterk ûnder ynfloed fan 'e religieuze foaroanman Mohammed ibn Abd al-Wahab, de stifter fan 'e strang-islamityske streaming fan it wahabisme, en rjochte yn 1744, yn 'e krite om Ar-Riaad hinne, de Earste Saûdyske Steat op. Dy wreide him fluch út en krige frijwol it hiele Arabysk Skiereilân yn 'e macht, mar waard yn 1818 ûnder fuotten helle troch it leger fan Mohammed Ali Pasja, de Osmaanske ûnderkening fan Egypte. De Twadde Saûdyske Steat wie in folle lytser, tribaal sjeikdom om Ar-Riaad hinne, dat yn 1824 stifte waard, mar yn 1890 ferovere waard troch de tradisjonele fijannen fan it Hûs fan Saûd, de Rasjidi's.
Yn 1902 stifte Ibn Saûd, dy't letter de oprjochter en earste kening fan Saûdy-Araabje wurde soe, de Tredde Saûdyske Steat troch Ar-Riaad op 'e Rasjidi's werom te feroverjen. Meitiid wist er de stipe fan 'e Britten te winnen, dy't him fan wapens en munysje foarseagen. Dêrmei dreau er de troch de Osmanen stipe Rasjidi's almar fierder werom nei it noarden, oant yn 1922 mei de ynname fan Hayl de ferovering fan 'e Nêzjd foltôge waard. Ibn Saûd, dy't al sûnt 1902 de titel emir fan de Nêzjd droech, ferhefte himsels doe ta sultan fan de Nêzjd, en nei de ferovering fan 'e Hidjas rôp er himsels yn 1927 út ta kening fan 'e Nêzjd, wêrmei't er syn heitelân op gelikense hichte brocht mei de Hidjas, dat ek in keninkryk wie. Yn 1932 foege er de beide gebieten gear ta ien lân, dat er Saûdy-Araabje neamde.
Geografy
It Arabyske wurd nêdjd betsjut letterlik "heechlân", en histoarysk waard it brûkt foar ferskate kontreien op it Arabysk Skiereilân. Meitiid waard it lykwols wenst om it inkeld noch foar de krite yn 'e midden fan it skiereilân te brûken. Sa't de namme al oanjout is de Nêzjd in plato dat tusken de 762 en de 1.525 m boppe seenivo leit. Yn it easten is it gebiet fruchtberder en lizze in protte oäzen, mar de rest fan 'e kontrei is kleare woastyn, dêr't fan âlds inkeld nomadyske bedoeïnen mei har kamielen taholden. Yn it noarden, deunby Hayl, leit it Djebel Sjammarberchtme. It lân wurdt trochkrúst troch ferskate drûge rivierbêden of wadys, lykas de Wadi Hanifa by Ar-Riaad, de Wadi Na’am yn it suden en de Wadi al-Rumah yn it noarden. De measte delsettings binne by sokke wadys lâns fêstige, om't dêr faak ûndergrûnske wetterfoarrieden te finen binne.
Demografy
De Nêzjd hie yn 2010 8,6 miljoen ynwenners, wat delkaam op 28% fan 'e befolking fan Saûdy-Araabje. De grutste stêd wie Ar-Riaad, de Saûdyske haadstêd, mei 4,7 miljoen ynwenners. Oare grutte stêden yn 'e krite wiene Boeraida, mei 506.000 ynwenners, Hayl, mei 413.000 ynwenners, Unaiza, mei 138.000 ywenners, en Ar-Rass, mei 116.000 ynwenners.
De measte Arabyske stammen fan 'e Nêzjd binne fan Adnanityske oarsprong. Harren foarâlden ferfearen yn 'e Aldheid út Tihama en de noardlike Hidjas wei nei de Nêzjd. Oant healwei de tweintichste iuw bestie it meastepart fan 'e Nêzjdyske befolking út nomadyske bedoeïnen, mei dêropta, fral yn 'e oäzes yn it easten, ek sedintêre lânbouwers, keaplju en ambachtslju. In lyts oanpart fan 'e befolking bestiet út neikommelingen fan Afrikaanske of Súdeastjeropeeske slaven (de slavernij waard yn Saûdy-Araabje pas yn 1962 ôfskaft). Sokken binne der lykwols folle minder as yn 'e Hidjas, in gebiet dat mei troch de lokaasje fan 'e hillige stêden Mekka en Medina dêre en de oansûgende wurking dy't dat op moslims út 'e hiele wrâld hie, in folle heterogenere befolking hat as de oanbuorjende Nêzjd. Yn dit ferbân spilen fierders ek de ôfhandige lizzing en ûnmeilydsume klimaat fan de Nêzjd mei, dy't makken dat útlanners it gebiet yn it ferline safolle mooglik mijden.
Hjoed de dei binne der net folle bedoeïnen mear yn 'e Nêzjd dy't noch in nomadysk bestean liede; yn 'e regel hawwe dy har no foarfêst nei wenjen set yn 'e stêden. Sûnt Saûdy-Araabje troch de oaljewinning in ryk lân wurden is, hawwe har yn 'e Nêzjd grutte groepen nijynkommelingen fêstige út alle oare regio's fan Saûdy-Araabje en ek út it bûtenlân. Dêrby giet it benammen om tsjinstfolk út Súd- en Súdeast-Aazje en yn mindere mjitte om heechoplaat personeel út it Westen en út Súd-Aazje. Yn 'e stêd Ar-Riaad allinnich al meitsje bûtenlanners in trêdepart fan 'e befolking út, rom oardel miljoen minsken.
De lânseigen bewenners fan 'e Nêzjd, de Nêzjdyske Arabieren, hingje yn 'e regel de (strange) wahabistyske of salafistyske streamings fan 'e sûnnityske islaam oan. Harren sprektaal is fan âlds it Nêzjdysk-Arabysk, dat troch syn histoaryske isolaasje fan alle Arabyske talen mooglik de minste ynfloeden fan bûtenôf ûndergien hat. Yn Ar-Riaad is it lykwols sûnt de 1960-er jierren tige ûnder ynfloed fan oare Arabyske talen kommen te stean. Mei troch de suverens fan harren taal en ôfstamming, mar perfoarst ek om't de Nêzjdyske Arabieren yn it ferline Saûdy-Araabje stifte hawwe troch alle oare provinsjes te ûnderwerpen, fiele de Nêzjdyske Arabieren har hjoed de dei noch superieur oan 'e oare Arabyske befolkingsgroepen fan Saûdy-Araabje. Hja binne ek noch altyd de dominante befolkingsgroep, mei't út harren fermidden it Saûdyske keningshûs komt.
Monsters vs. Aliens (film)
Franchise
Hoewol't de Monsters vs. Aliens net súksesfol genôch wie om in ferfolch yn 'e foarm fan in oare langspylfilm te krijen, wie de film dochs it begjin fan in beskieden Monsters vs. Aliens-mediafranchise. Der waarden mei deselde haadpersoanen noch twa koarte films, in tillefyzjespecial, in tekenfilmsearje en in fideospultsje makke. Fan 'e koarte films wie ien, B.O.B.'s Big Break in prequel, dy't foarôfgeande oan Monsters vs. Aliens spilet, wylst de tillefyzjespecial, Monsters vs. Aliens: Mutant Pumpkins from Outer Space en de oare koarte film, Night of the Living Carrots op 'e langspylfilm folgen.
Seahopper
thumb|right|Lighter as roeiboat De Seahopper is in ien- of twapersoans optearboat mei is stekswurd. De romp is in opboud út fjouwer panielen dy't iepentearje ta in knikspant, mei preamstjûnen. Seahoppers kinne brûkt wurde as roeiboat, as in moterboatsje of as sylboat. As sylboat binne de Seahoppers ornaris gaffeltúch. De seilen fan in Seahopper hawwe lang read west, fanwege de sibskip mei de Mirror, mar tsjintwurdich binne der ek wer Seahoppers mei wite seilen.
Skiednis
thumb|right|Lighter as seilboat De Seahopper is yn 1974 ûntwikkele troch Geoff Lennard. In tsien jierren letter hat er it bedriuw oerdien oan syn wurknimmer Steve Rea. Oant 1997 hie it bedriuw allinnich de twa lytsere modellen. Dat jier, lykwols, waard fanwege in fersyk fan Mark Walters de Kontender ûntwikkele: In gruttere sylboat dy't like op de Mirror. In pear jier lang hawwe Rea and Walters tegearre de trije modellen boud en ferkocht. Lykwols gongen hja likernôch 2002 út elkoar, en kamen der twa makkers fan Seahoppers: Seahopper and Stowaway. Stowaway moast fanwegen in rjochtssaak de boaten in oare namme jaan. Troch de jierren kamen der ek mear ferskillen tusken de boaten fan de twa. Letter gong Stowaway oer op in keunststof model, mar it bedriuw is sûnt ophâlden (foar 2017).
Modellen
Der binne trije modellen fan Seahoppers:
Scamp
De Scamp is it lytste model Seahopper, 2,03m lang. It is in lytse roeiboat, en der kin in hâlder foar in oanhingmotor op setten wurde dat it model mei motor brûkt wurde kin. Der binne twa soarten túch foar it silen: Der kin in lôgertúch op brûkt wurde of in gaffeltúch mei allinnich in grutseil.
Tusken 1997 en 2000 waard dit model oantsjut as SeaScamp, en dêrnei waard it de Crafty Scamp. Sûnt begjin 2017 is it de Scamp.
Lighter
Dit is it middelste model, wat alle tugen en opsjes brûke kin. De Lighter is 2,40m lang. It model kin brûkt wurde as roeiboat, as motorboat en as sylboat. As sylboat kin de Lighter mei deselde tugen syld wurde as op de Scamp. Lykwols kin der ek in folslein túch fierd wurde, krekt as by de Kondor.
Oant de yntroduksje fan de Kontender/Kondor wie dit it grutste model, de 7'10"'. Mei de yntroduksje fan de Kontender yn 1997 waard it middelste model de 7-tender of Seven-tender, in wurdspiling op de nammen en de mjitte. Nei't de makkers útelkoar gongen wienen, waard dit de Nifty Fifty, dêr't de "fyftich" in oantsjutting by wie dat it it middelste model wie. Sûnt begjin 2017 is dit model de Lighter.
Kondor
Dit is it grutste model Seahopper, 3m lang. It model is as de Kontender ûntwurpen, yn 1997, as optearboat-alternatyf foar de Mirror, lichter en kompakter. De namme, dy't meitinger betsjut, tsjut ek op it alternatyf foar de Mirror. De namme waard nei it útelkoar gean brûkt foar de Stowaway-ferzje,. De Seahopper-ferzje is sûnt de Kondor, in soartgelikense namme nei de fûgel mei de grutste wjukken, de Kondor.
Gro Wânt (taal)
Sprekkers
Eartiids besloech it taalgebiet fan it Gro Wânt in grut part fan 'e Amerikaanske steat Montana, en rikte it sels oant yn Kanada. Lykwols, de lêste memmetaalsprekker kaam yn 1981 te ferstjerren, en dêrmei stoar it Gro Wânt dus út as earste taal. Theresa Lamebull (1896-2007) wie nei alle gedachten de lêste folslein floeiende sprekster fan it Gro Wânt, ek al wie it net har memmetaal. Hja joech oan it Fort Belknap Kolleezje fan 'e Fort Belknap Yndianemienskip ûnderrjocht yn 'e taal, en wurke noch folop mei oan it gearstallen fan in wurdboek doe't se 109 jier âld wie. Yn 2012 wiene der oan 'e White Clay Immersion School fan it Fort Belknap Kolleezje 26 studinten dy't it Gro Wânt oan it learen wiene, in groei fan 158% sûnt 2006, doe't der alve studinten wiene.
Fonology
It Gro Wânt is (mei it nau besibbe Arapaho) ien fan 'e seldsume talen dy't gjin efterfokalen (lykas de a) hawwe. Der binne fjouwer lûden: de [ɛ] fan "lek", de [ɪ] fan "mis", de [ɔ] fan "hok" en de [ʊ] (lykas yn it Ingelske blood), in klank dy't de midden hâldt tusken de o fan "bok" en de u fan "put". Wat bylûden oanbelanget, beskikt it Gro Wânt oer [b], [bʲ] (bj fan "bjirk"), [h], [j], [k], [n], [s], [t], [tʲ] (tj fan "tjems"), [ʦ] (ts fan "tsiis"), [ʧ] (tsj fan "tsjil") [θ] (de stimleaze th yn it Ingelske thin), [w] (de w fan "skowe") en [ʔ] (de glottisslach, de klank tusken de beide gelikense lûden yn "Aäron" of "koöperaasje"). Yn ferliking mei it Arapaho hat it Gro Wânt de bylûden [bʲ], [tʲ] en [ʦ] deropta, wylst de [x] (ch fan "berch") mist.
Arapahooske talen
De Arapahooske talen binne in lyts groepke nau besibbe Yndiaanske talen út Noard-Amearika, dy't in taalkloft foarmje binnen de gruttere Algonkwynske taalfamylje. It taalgroepke wurdt op grûn fan geografyske (en net taalkundige) omtinkens binnen de Flakte-Algonkwynske taalkloft pleatst. It omfettet mar fiif taalfoarmen, dy't wol as aparte talen, mar ek wol as dialekten fan deselde taal oantsjut wurde.
De opbou fan 'e Arapahooske taalkloft is sa:
Behalven it Arapaho sels binne allefiif talen útstoarn, it Gro Wânt (dat trouwens noch wol sprutsen wurdt as twadde taal) sa resint as 1981. Fan it Haänahawûnena, útstoarn yn 'e rin fan 'e njoggentjinde iuw, is neat oars bekend as dat it, nei't men sei, de meast ôfwikende fariëteit fan allegear wie. It Besawûnena, dat oant yn 'e 1920-er jierren sprutsen waard ûnder de Noardlike Arapaho, wie mooglik ienfâldichwei in dialekt fan it Arapaho, mar is inkeld bekend fan in wurdlist fan 'e taalkundige Alfred L. Kroeber. En it Nawatinehena, dat allinne mar oerlevere is yn in wurdlist fan Kroeber dy't datearret út 1899, soe de oarspronklike taal fan 'e Súdlike Arapaho west hawwe kinne, dy't se earne yn 'e midden of de twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw opjoegen yn it foardiel fan it Arapaho.
Jeton Kelmendi
Biografy
Berne yn 'e stêd Peja, Kosovo, foltôge Jeton Kelmendi basisskoalle yn syn berteplak. Letter ferfolge er syn stúdzje oan 'e Universiteit fan Pristina en krige de graad Bachelor of Arts yn massakommunikaasje. Hy foltôge syn ôfstudearstúdzjes oan de Frije Universiteit Brussel en spesjalisearre him yn ynternasjonale en feiligensstúdzjes. Hy helle teffens syn twadde masterstitel yn diplomaasje. Kelmendi promovearre op de ynfloed fan media op problemen fan politike feiligens fan de EU. Hy is heechlearaar oan it AAB University College. Hy is aktyf lid fan 'e Jeropeeske Akademy foar Wittenskip en Keunsten yn Salzburg, Eastenryk. In protte jierren hat er poëzij, proaza, essays en koarte ferhalen skreaun. Hy draagt geregeldwei by oan in protte kranten, yn Albaanje en yn it bûtenlân, en skriuwt oer in protte kulturele en politike ûnderwerpen, fral oangeande ynternasjonale saken.
Jeton Kelmendi waard bekend yn Kosovo, nei de publikaasje fan syn earste boek mei de titel: "The Century of Promises" ("Shekulli i Premtimeve"), publisearre yn 1999. Letter publisearre er in stikmannich oare boeken. Syn gedichten waarden oerset yn mear as sânentweintich talen en publisearre yn ferskate ynternasjonale literatuerantologyen. Hy is de meast oersette Albaneeske dichter en bekend yn Jeropa. Neffens in oantal literêre kritisy is Kelmendi de echte fertsjinwurdiger fan moderne Albaneeske poëzij. Ynternasjonale kritisy en dichters joegen him in soad omtinken en beskôgje him as in grut Jeropeeske dichter.
Hy is lid fan in protte ynternasjonale poëzyklubs en is in dielnimmer oan in protte literêre en kulturele tydskriften, foaral yn 't Ingelsk, Frânsk en Roemeenske talen. De wiisheid fan syn wurk op it mêd fan 'e literatuer is basearre op it omtnken dat er besteget oan de poëtyske ekspresje, moderne ferkenning fan 'e tekst en de djipte fan it boadskip. Syn sjenre is mear rjochte op leafdesteksten en elliptysk fers, ferweve mei metafoaren en artistike symbolyk. Op it stuit wennet en wurket hy yn Brussel en yn Pristina, Kosovo.
Publisearre wurken yn frjemde taal
Boeken oerset troch Jeton Kelmendi 1. Plagët e bukurisë troch Athanase Vantchev de Thracy (Frankryk), oerset út it Frânsk tegearre mei Gjovalin Kola 2. Hijet e dritës troch Skënder Sherifi (België), oerset út it Frânsk 3. Gjuha e botës (International Poetry Antholgy) (10 dichters út 10 lannen) oerset út Ingelsk en Frânsk 4. Sheshi i shikimeve (International Poetry Anthology) (13 dichters út 13 lannen) oerset út it Ingelsk 5. E di kush je troch Erling Kittelsen (Noarwegen), oerset út it Ingelsk 6. Emrimi i gjërave troch Zhang Zhi Diablo (Sina), oerset út it Ingelsk. 7. Vetmia e erës troch Bill Wolak (USA), oerset út it Ingelsk 8. Trokas në mendjen tënde troch Alicja Kuberska, Poalen, oerset út it Ingelsk. 9. Tingujt e Mendimeve troch Lee Kuei-shien, Taiwan. Oerset út it Ingelsk. 10. Kam mësuar ca gjëra troch Ataol Behramoglu, Istanbul. Oerset út it Ingelsk. 11. Pakti im - Testamint troch Ernesto Kahan, Telaviv, oerset út it Ingelsk. 12. Rreth dy botëve troch Maria Miraglia, Rome, oerset út it Ingelsk. 13. Destinacioni troch Fernando Rendon (Kandidat NOBEL), oerset út it Ingelsk. 14. Amplituda e probabiliteteve nga Laura Garavaglia, oerset út Ingelsk en Frânsk. 15. Rreth dy botëve, troch Maria Miraglia, oerset út it Ingelsk. 16. Registrearje yn shkruar nga domethënia troch Tendai Rinos Mwanaka, oerset út it Ingelsk.
Amerikaanske nerts
De Amerikaanske nerts of de mink (wittenskiplike namme: Neogale vison, foarh. Neovison vison) is in sûchdier út 'e famylje fan 'e martereftigen (Mustelidae) en it skaai fan 'e wezelingen fan 'e Nije Wrâld (Neogale), dat lânseigen is yn Noard-Amearika. Lykwols komt er hjoed de dei as eksoat ek yn Jeropa rûnom yn it wyld foar, ek yn Nederlân. De Amerikaanske nerts moat net betize wurde mei de besibbe Jeropeeske nerts, dêr't er in protte op liket. Hy wurdt beskôge as in skealik bist, wêrfan't de yntroduksje yn Jeropa de efterútgong fan lânseigen soarten as de Jeropeeske nerts en de súdlike wetterrôt ta gefolch hân hat.
Fersprieding
Om 1900 hinne waard de Amerikaanske nerts ek ynfierd yn Jeropa, foar de pelsdierfokkerij. Mar al gau brieken de earse eksimplaren út en sûnt de tweintiger en tritiger jierren fan 'e tweintichste iuw hat er him nei gedachten foargoed oan diskant de oseaan nei wenjen set. Hy komt foar yn hast hiele Jeropa, mar benammen op 'e Britske Eilannen en yn Yslân, de noardlike helte fan Skandinaavje, Ruslân, Poalen, Dútslân, Frankryk en Spanje. Yn Nederlân binne troch it hiele lân al Amerikaanske nertsen fongen, fral yn muskesrottefallen, mar oant no ta bestiet der noch gjin bewiis de Amerikaanske nerts him hjir ek fuortplantet.
Uterlike skaaimerken
De Amerikaanske nerts hat trochinoar in kop-romplingte fan 32-45 sm mei in sturtlingte fan 13½-22 sm en in gewicht fan 0,5-1,9 kg. Dêrby binne mantsjes dúdlik grutter en swierder as wyfkes. Amerikaanske nertsen binne goed oanpast oan it libben yn it wetter en hawwe swimfluezzen oant healwei de romte tusken de teannen. Se binne op in wyt plak op it kin nei hielendal dûnkerbrún oant swart, al krije âldere eksimplaren soms ljochte plakken op it boarst en de flanken en yn 'e ljisken en de nekke. De simmerpels skynt wat út 'en readens, wylst de winterpels tsjin it swarte oan is. Dêrby moat oantekene wurde dat guon koartby út fokkerijen útnaaide bisten hiele oare kleuren hawwe kinne, lykas ljochtbrún of sulverblauwich. De Amerikaanske nerts is dreech te ûnderskieden fan 'e Jeropeeske nerts; it wichtichste ferskil is dat er justjes grutter is.
Biotoop
Amerikaanske nertsen hâlde har benammen op oan 'e iggen fan beken en rivieren, al binne se folle minder fan in wetterryk biotoop ôfhinklik as de Jeropeeske nerts. Se jouwe de foarkar oan kriten mei wat beskûl, yn 'e foarm fan bosken, opgeand leechhout of reidlân. Op 'e Britske Eilannen komme se ek wol yn kustgebieten foar.
Hâlden en dragen
Amerikaanske nertsen binne fan natuere solitêre nachtdieren, wa har libbensritme beynfloede wurdt troch dat fan har proaien en yn kuststreken ek troch it tij. Se hawwe ornaris in lang en smel territoarium, dat 1-5 km rivierigge of kustline beslaan kin. Harren hoalen meitsje se faak op in sideplak, bgl. ûnder beamwoartels yn 'e wâl, al nimme se ek wol kninehoalen oer. It binne húslike bisten, dy't 80-85% fan 'e tiid trochbringe yn harren hoalen, dêr't se ferskate fan hawwe fanwegen de langrutsenens fan harren territoaria.
De peartiid falt foar Amerikaanske nertsen tusken febrewaris en april. Nei de pearing, wêrby't it der rûch om en ta gean kin, folget der in ferlinge draachtiid fan 2-7 wiken en dêrnei de eigentlike draachtiid fan 4 wiken. Om begjin maaie hinne wurde der dan 4-6 jongen smiten, dy't nei likernôch 4 moannen selsstannich binne. Yn it wyld wurde Amerikaanske nertsen yn 'e regel net âlder as 5 jier.
Fretten
De Amerikaanske nerts fret benammen fisk en kninen, mar ek bejaget er wol rotten, mûzen, fûgels, kreeften, kikkerts en ynsekten. Fierders lit er aaien en ies ek net lizze. Pipermûzen deadet er wol, nei gedachten om't se syn jachtynstinkt opwekje, mar fret er ornaris net op.
Status
De Amerikaanske nerts hat de IUCN-status fan "net bedrige", wat sizze wol dat der gjin kâns op útstjerren bestiet. Yn Kanada en de Feriene Steaten beskôget men de Amerikaanske nerts hjoed de dei as in geunstige ynfloed op syn proaidieren, mei't er krekt as oare rôfdieren de sike, swakke en ûnoanpaste proaien it earst pakt, sadat de populaasjes fan syn proaidiersoarten sûn en sterk holden wurde. Yn 'e measte Jeropeeske lannen wurdt er beskôge as in ûnnatuerlike ynslûper (al kin it net ûntkend wurde dat de minske sels ferantwurdlik is foar syn oanwêzigens hjir), en wurdt der war dien om him út it ekosysteem te ferwiderjen. De minder tiere en better oanpaste Amerikaanske nerts wurdt foar in part ferantwurdlik holden foar de efterútgong fan lânseigen soarten as de Jeropeeske nerts, de súdlike wetterrôt en de Pyreneeske desman.
Domestisearring
Wylde Amerikaanske nertsen kinne nuet makke wurde as se mar jongernôch fongen wurde, al bliuwt it oan te rieden om se net mei bleate hannen oan te pakken. Want de hân dy't har fuorret net bite, dêr hawwe se noch nea fan heard. Yn Noard-Amearika waarden nuete Amerikaanske nertsen oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw gauris holden as rottefangers, krekt sa't men yn Jeropa fretten hold. Mei't se graach baaie en swimme meie, sille nuete Amerikaanske nertsen faak amers of tobben mei wetter of badkûpen opsykje.
Opsomming fan ûndersoarten
Der binne 15 (stân fan saken fan 2005) erkende ûndersoarten fan 'e Amerikaanske nerts (Neogale vison):
Zea (band)
Zea is in band, tsjintwurdich in soloprojekt fan Arnold de Boer (Makkum, 1974). Yn 1995 bestie de indierockband út fjouwer persoanen, yn 1996 oanfold mei in fyfde. Fan 2002 oant 2008 bestie Zea as duo en sûnt 2008 is Zea in soloprojekt. By it meitsjen fan de muzyk brûkt Arnold de Boer samples, dance-eleminten en Afrikaanske ynfloeden. Zea trede op yn lannen as Ghana, Ethiopië en Ruslân.
Ein jierren njoggentich brocht Zea trije tapes út (Lots, Zooom en Leopoldo). Yn 2000 ferskynde it debútalbum Kowtow To An Idiot op it Amsterdamske Transformed Dreams-label, yn 2003 folge Today I Forgot To Complain en yn 2006 Insert Parallel Universe, beide ek op Transformed Dreams. Yn 2010 ferskynde it album The Beginner yn eigen behear.
De Boer learde yn Makkum oargelspyljen. Nei it ferstjerren fan syn mem skreaun er it nûmer Ik kin der net by. Op syn earste Fryske album Moarn Gean Ik Dea (2017) steane tsien persoanlike teksten oer it tema's tiid en de dea. Sûnt 2009 is Arnold de Boer sjonger en gitarist fan de Nederlânske punkband The Ex.
Bernlefpriis
Yn 2017 wûn Zea de Fryske Bernlefpriis
The Specialist (film út 1994)
The Specialist is in Amerikaanske aksjeskriller út 1994 ûnder rezjy fan Luis Llosa, mei yn 'e haadrollen Sylvester Stallone, Sharon Stone en James Woods. De titel betsjut "De Spesjalist". It ferhaal giet oer in hiermoardner yn Miami dy't fereale rekket op syn opdrachtjouster. Dêrom stimt er, tsjin betterwitten yn, ta yn it deadzjen fan 'e kriminelen dy't jierren lyn har âldelju ombrocht hawwe. De film krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy, mar ûntjoech him yn 'e bioskopen ta in kommersjeel súkses.
Plot
Yn 1984 fiere Ray Quick en Ned Trent, ekplosive-ekspêrs yn 'e tsjinst fan 'e CIA, in geheime misje yn Latynsk-Amearika út, wêrby't se in drugsbaron eliminearje moatte. Dat dogge se troch springstofladings oan te bringen ûnder in brêge dêr't er oerhinne ride sil. As se him oankommen sjogge, docht lykwols bliken dat der in lyts famke by him yn 'e auto sit. Ray wol de aksje ôfblaze, mar Ned wegeret en smyt de ôfstânsbetsjinning wêrmei't er de bommen ûntwapenje kin yn 'e rivier. Ray besiket de springstofladings hânmjittich te ûntwapenjen, mar kin de twadde net op 'e tiid berikke. De bom giet ôf as de auto deroerhinne riidt, wat resultearret yn 'e dea fan sawol de drugsbaron as it famke. Yn razernij slacht Ray Ned del en seit him oan de hiele saak iepenbier meitsje te sillen, wat neitiid liedt ta it ûntslach fan sawol himsels as Ned.
Tsien jier letter wurket Ray yn Miami as hiermoardner. Hy libbet in iensum libben en hat inkeld selskip fan syn kat, dy't er Timer neamd hat. Klanten nimme kontakt mei him op fia in digitaal prikboerd op it ynternet en hy nimt de saken oan dy't syn belangstelling wekje. Hy hat in reputaasje opboud as ien dy't syn slachtoffers mei bomoanslaggen ombringt, wêrby't er lykwols de ûntploffings sa 'foarmjout' dat inkeld it doelwyt omkomt en ûnskuldige omstanners mei de skrik frij komme.
Ray nimt oer de tillefoan kontakt op mei May Munro, in kreaze jonge frou dy't him ynhiere wol om 'e trije kriminelen te deadzjen dy't har âldelju op wreedaardige wize fermoarde hawwe doe't se noch in lyts famke wie. Har heit hie nammentlik wat sjoen dat er net sjen meien hie. Har âlden hiene har ferstoppe yn in kleankast, dêr't se it hiele drama wei sjoen hat. De moardners wiene Tomás León, de soan fan 'e machtige maffiabaas Joe León, en twa fan syn trewanten. Ray twifelet oft er har opdracht oannimme sil, mar hy spoart har op en begjint har te folgjen wylst er stadichoan mear obsedearre troch har rekket.
As it har te lang duorret, ûndernimt May sels aksje, ek al riedt Ray har dat ôf, troch ûnder de falske identiteit fan Adrian Hastings nei in feest te gean dêr't se mei har skientme de oandacht fan Tomás wit te lûken. Se krije in relaasje en May wurdt syn mêtresse. Ray hâldt oan mei har te folgjen en wurdt úteinlik opmurken troch Tomás, dy't him bedriget. Dat is it lêste setsje dêr't Ray ferlet fan hat om út 'e rie te kommen, en hy nimt de opdracht oan.
Underwilens wurket Ned no as 'probleme-oplosser' foar Joe León. Nei't Ray de earste fan Tomás syn beide trewanten út 'e ljochten holpen hat, nimt Joe León kontakt op mei de pleatslike plysjekommissaris, dy't korrupt is en foar him wurket. Hy lit Ned yn syn hoedanichheid fan âld-CIA-man mei ûnderfining op it mêd fan bomoanslaggen as adviseur by it plysje-ûndersyk belûke. Yn 'e praktyk nimt Ned al rillegau de lieding oer dat ûndersyk oer. Nei't Ray de twadde fan 'e beide trewanten fan Tomás ombrocht hat, docht bliken dat Ned krekt wit wa't ferantwurdlik is foar de moard. Mar by in konfrontaasje mei May, fuort dêrnei, komt oan it ljocht dat er dy wittenskip net ôflaat hat út 'e gearstalling fan 'e bommen. Ned en May blike fan it begjin ôf oan gearwurke te hawwen, mei't May Tomás en syn beide helpers dea hawwe woe, wylst Ned ferlet hie fan in oannimlike opdracht om Ray út syn skûlplak te lokjen sadat er mei him ôfweve koe. It is Ned nammentlik noch net fergetten dat Ray him syn baan by de CIA koste hat, en hy is út op wraak.
Underwilens giet Ray sûnder euvelmoed fierder mei syn opdracht. Hy plantet in bom foar Tomás, mar sjocht te let dat May deselde keamer yngiet. Hy besiket de bom noch te deäktivearjen, mar it is te let. Krekt foar't Tomás troch de bomoanslach deade wurdt, fertelt May him har wiere namme, sadat er wit wêrom't er stjert. Ek May komt by de bomoanslach om, want neitiid ferskynt der in rou-advertinsje yn 'e krante ûnder de namme fan Adrian Hastings. Joe León jout Ned opdracht om 'e moardner fan syn soan libben by him te bringen. Ned lit in falsk berjocht efter op it digitale prikboerd, sadat Ray tinke sil dat May noch libbet. Ray reägearret dêr yndie op, mar de plysjefrou dy't har foardocht as in freondinne fan May en him ta in moeting besiket te bepraten, oertsjûget him net. Hy beseft wat der geande wêze moat en freget oft er net eefkes mei Ned prate mei, dy't grif fuort njonken har stiet. Ray ferget Ned oant dyselde him oerjout oan in útbarsting fan razernij, mar hinget op foar't it tillefoantsje trasearre wurde kin.
As Ray letter de begraffenis fan May besiket, docht bliken dat der in frou op jierren yn 'e deakiste leit. As er de tsjerke ferlitte wol, treft er in libbene May, dy't de bomoanslach oerlibbe en har eigen dea yn sêne set hat om Ned om 'e tún te lieden. Se is dêr oanwêzich om't se sjen woe oft Ray ek op har begraffenis komme soe. Tegearre bejouwe se har nei in hotel, dêr't se mei-inoar op bêd geane. De oare moarns, as Ray wekker wurdt, is May fuort. Se hat in bryfke foar him efterlitten mei de tekst: "Ik bin net in frou dy'tst fertrouwe kinst."
Underwilens is Ned letter ek nei de begraffenis gien, dêr't er ûntdutsen hat dat May noch libje moat. Hy lit de trewanten fan Joe León, sabeare as plysjes, by alle hotels lâns gean mei foto's fan Ray en May, oant se byt hawwe. Sadwaande rint May, as se de oare moarns fuort wol, yn 'e lobby Ned tsjin it liif. Se beart dat se Ray foar him opspoard hat en jout him it keamernûmer. As se dêrnei sels troch ien fan 'e mannen fan León fuortbrocht wurdt, bepraat se him om even nei it húske te meien, dêr't se de mobile tillefoan fan in oare frou ôfpakt en Ray syn keamer opskillet om him te warskôgjen. Dat jout Ray, hielendal boppe-oan yn it hotel, de tiid om springstofladings yn 'e hotelkeamer oan te bringen en fan rutens te spyljen. As Ned syn mannen arrivearje, en ien fan harren de hoarn fan 'e tillefoan op 'e heak leit, ûntploft de boel.
May wurdt by Joe León brocht. It spul is no út en se fertelt him wa't se is en wat se dien hat. León fertelt har op syn beurt dat se ien fan 'e moardners fan har âldelju mist hat, want hysels hie dêr it befel ta jûn. Ned stiet derop dat May yn libben holden wurdt om as lokkebrea foar Ray te tsjinjen. Hy twingt har Ray op te beljen en in ôfspraak te regeljen. Yn it petear mei Ray wit se him derfan te oertsjûgjen dat se wier gefoelens foar him hat, mar se seit ek tsjin him dat alles wier is dat yn har lêste brief oan him stie. Sadwaande wit Ray wat der spilet. Hy beävensearret in moeting yn in leechsteand gebou dat er daliks opblaast nei't sy deryn kommen is. Ray en May ûntsnappe troch de efterdoar oer it wetter yn in speedboat. Hy nimt har mei nei syn ûnderdûkadres yn in leechsteand pakhûs, dêr't se fannijs de leafde bedriuwe.
Fia de jonge dy't de besoargings fan 'e pleatslike supermerk docht, wit Ned efter Ray syn adres te kommen. Hy lit it gebou ynslute troch in grutte plysjemacht, mar Ray hat yn 't foar al in grut tal bommen yn it pakhûs oanbrocht, dy't er no aktivearret. Ned oarderet de plysje om neat te dwaan en kringt dan sels it gebou binnen, dêr't er sûnder tsjûgen foargoed ôfweve wol mei Ray. Hy kriget Ray en May yn 'e tange, mar syn eigen heechmoed wurdt him fataal as er op ien fan 'e aktivearre lânminen fan Ray stean giet. Dy iene ûntploffing lit alle oare bommen yn it gebou ôfgean, en it hiele pakhûs giet de loft yn. Neitiid ornearret de plysje dat nimmen dat oerlibbe hawwe kin, en Ray, May en Ned wurde allegear dea ferklearre.
Ray en May binne lykwols mei de kat Timer temûk troch in ûndergrûnske tunnel ûntkommen. De oare deis lêst Joe León oer wat der bard is, en dêr is er tige tefreden oer. Dêrnei iepenet er in brief dat in bombrief blykt te wêzen, dat him deadocht. Ray en May befine har ticht genôch by syn filla dat se de bom ôfgean hearre kinne. No't alle moardners fan har âldelju dea binne, kin May har ferline einlings ôfslute. Sy en Ray ride fuort om tegearre in nij libben te begjinnen.
Produksje
The Specialist waard regissearre troch Luis Llosa nei in senario fan Alexandra Seros dat loskes basearre wie op 'e romansearje The Specialist fan John Shirley. As produsint wie Jerry Weintraub by it projekt belutsen foar filmstudio Warner Bros. Der wie foar The Specialist in budget fan $45 miljoen beskikber. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Jeffrey L. Kimball, en de filmmuzyk waard fersoarge troch John Barry. De sênes yn it hotel waarden opnommen yn it Fontainebleau Miami Beach yn Miami Beach.
Distribúsje
De distribúsje fan The Specialist waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 7 oktober 1994 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
The Specialist krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes. Sa joech James Berardinelli de film 11/2 fan 4 stjerren en omskreau him as "pynlik dom". Yn 'e Chicago Sun-Times parte Roger Ebert The Specialist 2 fan 4 stjerren ta. Hy skreau: "[Dit] is ien fan dy films dy't de personaazjes twingt om har yn bochten fan dialooch en aksje te wringen om in plot út te lizzen dy't sa ûnwierskynlik is dat it eins de muoite net wurdich is."
The Specialist waard nominearre foar fiif Golden Raspberry Awards foar de minste prestaasjes op it mêd fan film, en wûn twa: minste aktrise (Sharon Stone) en minste pearke op it wite doek (Stone en Sylvester Stallone, hoewol op in dield earste plak mei Tom Cruise en Brad Pitt yn Interview with the Vampire).
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Specialist in tige leech goedkarringspersintaazje fan 7%, basearre op 29 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, wie anno 2021 (noch) gjin beoardieling fan The Specialist beskikber.