Graz
Skiednis
Nei't yn 1598 de protestantske predikanten de stêd útset en yn 1599 de protestantske skoallen sletten waarden, krigen protestanten de kar om katolyk te wurden en oars it lân te ferlitten. Fanôf 1620 krigen de adel mei deselde maatregels te krijgen. Ien fan dy ballings wie de ferneamde astroloog Johannes Kepler. It soe oant it regear fan keizer Joazef II duorje doe't de protestanten mei de tolerânsje-edikten fan 1781 harren frijheid werom krigen om de protestantske earetsjinst út te oefenjen. Om't de Turken mei harren kriichstochten jimmeroan wer it gebiet fan Graz ynfoelen, waard it hôf yn 1619 twongen te ferhûzjen nei de Hofburg fan Wenen. De stêd waard yn dy tiid fierder fersterke en soe nea yn hannen falle fan de Turkske legers.  Yn 1797 besetten de Frânsen Graz foar it earst. In twadde Frânske besetting folge op 14 novimber 1805 ûnder generaal Auguste Frédéric Louis Viesse de Marmont, dêr't op 11 jannewaris 1806 mei in ôftocht fan de Frânske troepen in ein oan kaam. In tredde Frânske ynvaazje folge op 30 maaie 1809 ûnder generaal Macdonald. Graz foel as iepen stêd sûnder slach, mar it fort op de Schlossberg waard ferdigene. Op 24 july 1809 waard it Eastenrykske garnizoen twongen de fêsting op te jaan. Yn it Fredesferdrach fan Schönburg dat folge, waard de sloop fan it fort oerienkommen en de Frânsen setten útein mei it opblazen fan de ferdigeningswurken. Foar in bedrag fan goed 2.987 gûne kochten de boargers de klokketoer, dy't de Frânske ekplosiventjinst sadwaande stean lieten. Nei de ôftocht fan de Frânsen op 4 jannewaris 1810 makke de stêd in grutte ûntwikkeling mei yn technyske prestaasjes, ekonomyske inisjativen en it kulturele libben. Rillegau nei it referindum oer de Anschluss besocht Adolf Hitler op 3 en 4 april 1938 Graz en waard dêr troch tsientûzenen minsken ferwolkomme. Fuort nei de machtsoername troch de nasjonaalsosjalisten waarden fertsjintwurdigers fan oare partijen oppakt. Ek de ferfolging fan de likernôch 2.400 minsken tellende joadske mienskip sette útein, werfan't de leden emigrearje moasten of nei Wenen waarden deportearre. By de pogroms fan 1938 waard de synagoge ôfbaarnd en al yn 1940 waard Stiermarken "judenfrei" ferklearre. Om de boargerbefolking te beskermjen waarden sûnt 1943 troch twangarbeiders tunnels yn de Schlossberg groeven, dy't oan likernôch 50.000 minsken plak joechen. Sadwaande bleau it tal slachtoffers troch bombardeminten yn ferhâlding leech: 1.980 deaden en likernôch 2.000 ferwûne minsken. Troch de bombardeminten op Graz gyngen 7.802 gebouwen en rekken likernôch 20.000 hûshâldings harren wenning kwyt. Fral it gebiet om it Sintraal Stasjon hinne waard swier troffen troch de bombardeminten. Tsjin it ein fan de kriich wie it ynwennertal fan Graz drastysk ôfnommen. De measte manlju fochten oan it front of wiene sûnt 1944 foar de Volkssturm oproppen. Ek besochten in soad minsken in feilich hinnekommen te sykjen en de froulju dy't efter bleane moasten hurd wurkje om it pún fan de bombardeminten op te rûmjen. Nei't it Reade Leger by de Balatonmar in trochbraak forsearren, flechten in soad froulju en fammen om't hja benaud wiene foar ferkrêfting troch russyske soldaten. Gauleiter Sigfried Uiberreither liet op 7 mei 1945, de dei dat er sels útnaaide, in groep fersetsstriders deasjitte en ek politike tsjinstanners waarden op it lêst noch fermoarde yn de hôf fan it plysjeburo. Uiberreither droech dêrnei de lieding oer oan de mear gematigde Armin Dadieu, dy't om 12:00 oer alle funksjonarissen fan de NSDAP yn Stiermarken dien joech en it befel útfeardige it Nearo-dekreet net út te fieren. Graz waard ynearsten beset troch Sovjet-toerpen en letter Britske troepen, dy't oant 1955 bleaune.