cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
North Vancouver (stêd)
Skiednis
Foarôfgeande oan 'e kolonisaasje fan 'e North Shore troch de blanken, waard it gebiet bewenne troch Yndianen, benammen troch de Skwamisj (Squamish) en de Tsleil-Wautût (Tsleil-Waututh). Dat binne etnyske groepen dy't hjoed de dei noch yn it gebiet wenje en dy't diel útmeitsje fan it gruttere ferbân fan 'e Kust-Salisjaanske folken. Yn 1862 ûntstie om 'e houtseagerij fan Sewell Moody hinne in delsetting dy't de namme Moodyville krige. Dat lei wêr't no de súdein fan Moody Avenue is, by Moodyville Park. Yn 'e 1880-er jierren die de yndustrieel Arthur Heywood-Lonsdale oansjenlike ynvestearrings yn it gebiet, en sadwaande binne ferskate saken yn 'e hjoeddeistige stêd North Vancouver, lykas de strjitte Lonsdale Avenue, nei de man ferneamd.
De befolking fan Moodyville woeks mar stadich oan, hoewol't al yn 1891 de distriktgemeente North Vancouver oprjochte waard, dêr't it grûngebiet fan 'e lettere stêd doe ek ta hearde. Likegoed hie by de folkstelling fan 1901 it hiele distrikt noch mar 365 ynwenners. Fan dy tiid ôf naam de ûntjouwing fan 'e North Shore lykwols in flugger tempo oan. De earste skoalle waard yn 1902 iepene, en it jiers dêrop waard der in gemeentehûs boud. De earste bank fêstige him der yn 1905, en yn 1906 waard der in iepenbier-ferfierssysteem fan elektryske trams ynsteld.
Yn 1905 begûnen de erven Lonsdale te krewearjen foar it losmeitsjen fan it mear ûntwikkele part fan 'e rest fan it grutte distrikt. Oer dat foarstel folge twa jier fan yngeande diskusje, wêrby't de hollen soms flink hjit waarden. Doe't úteinlik ta de oprjochting fan in aparte stêd besletten wie, ûntstie der ûnienichheid oer hoe't dy nije stêd dan hjitte moast. Utstellen as 'Northport', 'Hillmont' en 'Parkhill' hellen it net. 'Burrard' wie in hoartsje de favoryt, mar úteinlik waard besletten om gewoan de namme 'North Vancouver' oan te hâlden, sadat foar it lûken fan nije ynwenners en ynvestearders meilifte wurde koe op 'e nammebekendheid fan Vancouver. De stêd waard úteinlik yn 1907 oprjochte, mei as grûngebiet persiis alle lân dat yn eigendom wie fan 'e North Vancouver Land & Improvement Company en de erven Lonsdale, en gjin kante sintimeter mear as dat.
Neitiid groeide de befolking fan 'e stêd North Vancouver fluch, dêrby holpen troch de ynstelling fan in fearpont oer de Burrard-ynham. De stêd waard in plak dêr't in protte forinzen wennen, dy't oare kant it wetter, yn Vancouver, harren wurk hiene. Yn North Vancouver sels wie de skipswerf Wallace Shipyards de grutste wurkjouwer, mei de spoarweimaatskippij Pacific Great Eastern Railway as goede twadde. Dêrnjonken wiene oant fier yn it Ynterbellum ek noch de agraryske sektor en de houtyndustry fan belang.
Demografy
Neffens de Kanadeeske folkstelling fan 2016 hie de stêd North Vancouver doe in befolking fan 52.898 minsken, wat in taname wie fan 8,9% sûnt 2011, doe't der noch mar 48.196 ynwenners wiene. De hiele stêdekloft fan Vancouver telde yn 2011 goed 2,3 miljoen ynwenners. De befolkingstichtens yn 'e stêd North Vancouver bedroech yn 2016 4.471,5 minsken de km².
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking fan 'e stêd North Vancouver oangiet, dy wie yn 2016 sa: 65,2% blanken; 8,4% Westaziaten (benammen etnyske Perzen); 8,2% Eastaziaten; 7,1% Súdeastaziaten; 3,5% Súdaziaten; 3,2% Yndianen en Mety (Métis); 1,6% Latino's; 0,9% swarten; 0,4% Arabieren; 1,2% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Op taalkundich mêd waard fêststeld dat yn 'e stêd North Vancouver yn 2016 66,0% fan 'e befolking it Ingelsk as memmetaal spriek. De op ien nei grutste memmetaal yn it distrikt, mei 7,3%, wie it Perzysk. Dêrnei folgen it Tagalok/Filipynsk (3,6%), it Koreaansk (2,6%), it Spaansk (1,8%), it Dútsk (1,8%) en it Frânsk (1,5%). Fan 'e oarspronklike, Salisjaanske talen fan 'e stêd wurdt it Halkomelem, fan 'e Tsleil-Wautût en in grut tal oare lytse Kust-Salisjaanske folken, noch mar troch in pear hûndert minsken sprutsen, wylst it Skwamisj mei noch 7 sprekkers op stjerren nei dea is.
Klimaat
De stêd North Vancouver hat in seeklimaat, mei oangenaam waarme simmers en mylde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis omtrint 23 °C, en yn desimber, de kâldste moanne, is dat omtrint 7 °C. It distrikt kriget jiers trochinoar 1.831 mm delslach, mei dêrûnder 1.806 mm rein en oer it hiele winterhealjier ferdield 24,9 sm snie. Der binne jiers trochinoar 173,5 dagen dat it reint, en 6,2 dagen dat it snijt.
Plonderder-Tsjippewa
Plonderder-Tsjippewa is (Ingelsk: Pillager Chippewa; Odjibwe: Makandwewininiwag) foarmje in histoarysk folksdiel fan 'e Odjibwe (Ingelsk: Ojibwe), dy't ek wol Tsjippewa (Chippewa) neamd wurde, in grut Algonkwynsktalich Yndiaansk folk út it gebiet fan 'e Grutte Marren yn 'e Feriene Steaten en Kanada. Foar de kolonisaasje fan harren wengebiet troch de blanken libben de Plonderder-Tsjippewa om 'e boarne fan 'e rivier de Mississippy hinne, yn wat letter de Amerikaanske steat Minnesota wurde soe. Harren namme, Plonderders (Ingelsk: Pillagers; Frânsk: Pilleurs) is in letterlike oersetting fan harren autonym Makandwewininiwag, dat "Plonderjend Folk" betsjut. De oantsjutting giet nei alle gedachten werom op 'e funksje fan dizze folksgroep as de foarhoede fan 'e Odjibwe by de ferovering fan lân dêr't oarspronklik de Eastlike Dakota wennen.
Skiednis
Ear't de Plonderder-Tsjippewa yn kontakt kamen mei de Feriene Steaten, bestiene se út sân troepen mei ferskate subtroepen: Yn 1855 waarden by it Ferdrach fan Washington trije Yndianereservaten stifte foar de Plonderder-Tsjippewa, yn ruil wêrfoar't hja har lân yn noardlik sintraal Minnesota ôfstiene oan 'e Feriene Steaten. Dy reservaten wiene: Troch oanfoljende ferdraggen mei it Amerikaanske regear ferdûbelen de Leech Lake en Lake Winnibigoshish Reservaten yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw hast yn omfang. Doe't yn 1867 it White Earth Yndianereservaat stifte waard, stimden de beide westlike troepen fan 'e Plonderder-Tsjippewa, dy't op dat stuit yn prinsipe lânleas wiene, deryn ta om har dêre mank de Mississippy-Tsjippewa en guon Mille Lacs-Yndianen nei wenjen te setten. Yn 1934 giene de Cass Lake en Lake Winnibigoshish Reservaten, yn 'e mande mei it White Oak Point Yndianereservaat fan 'e Mississippy-Tsjippewa, op yn it gruttere Leech Lake Yndianereservaat.
Hjoeddeiske stammen
Hjoed de dei wurde de Plonderder-Tsjippewa yn 'e Feriene Steaten fertsjintwurdige troch twa federaal erkende stamme-organisaasjes:
Filmfestival fan Hollywood
It Filmfestival fan Hollywood (Ingelsk: Hollywood Film Festival) is in filmfestival dat elts jier yn oktober holden wurdt yn 'e wyk Hollywood fan 'e Amerikaanske stêd Los Angeles, yn it suden fan 'e steat Kalifornje.
Skiednis
It Filmfestival fan Hollywood waard yn 1997 oprjochte troch skriuwer en filmprodusint Carlos de Abreu en dy syn frou, it model Janice Pennington. It is bedoeld as in platfoarm foar makkers fan ûnôfhinklike films om oansluting te finen by de filmyndustry fan Hollywood.
Struktuer
It Filmfestival fan Hollywood bestiet út in stikmannich seksjes, dy't foarmjûn binne as parallel rinnende filmfestivaltsjes. Dêrby giet it om:
List fan planetoïden 83001-83100
Dit is in list fan planetoïden 83001-83100.
Tsjerke fan Sint-Hripsime
De Sint-Hripsimetsjerke (Armeensk: Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, Sûrb Hripsime) is in 7e iuwsje tsjerke fan de Armeensk-Apostoalyske Tsjerke yn de stêd Vagharsjapat (Edzjmiatsin) yn Armeenje. It is ien fan de âldste noch besteande tsjerken fan de stêd en it monumint heart tegearre mei de tichteby lizzende katedraal en Sint-Gajanetsjerke ta it wrâlderfgoed fan UNESCO.
De hjoeddeiske tsjerke waard yn it jier 618 ûnder katolikos Komitas foltôge en ferfong in mausoleum fan katolikos Sahak de Grutte út 395. Dat mausoleum wie foar de reliken fan Hripsime boud op in plak fan heidenske ferearing.
Sint-Hripsime
Hripsime wie in tige kreaze non, dy't út Rome nei Armeenje flechtsje moast om sa oan in twongen houlik mei keizer Diokletianus te ûntkommen. Diokletianus liet it der net by sitte en stjoerde kening Tiridates in brief mei in beskriuwing fan Hripsime om har werom te krijgen, mar de kening rekke sels fereale op Hripsime en nei't hja him ek ôfwiisde liet er har op it plak fan de tsjintwurdige tsjerke martelje en deadzje. Efkes letter waard ek de abdis Gajane mei oare nonnen fermoarde, mar dat barde op oare lokaasjes dêr't hjoed-de-dei ek tsjerken steane. Kening Tiridates liet him letter dope en fierde it kristendom as steatsreligy yn.
Neffens de kronykskriuwer Agathangelos liet Tiridates nei syn bekearing op it plak fan Hripsime's martlersdea ta har neitins in mausoleum bouwe. Om de tsjerke hinne binne by opgravings resten fûn fan slim teheistere froulju dy't op in ierkristlike wize begroeven wiene. De fynst liket it berjocht fan Agathangelos te ûnderskriuwen.
Hjoeddeiske tsjerke
It tsjintwurdige gebou waard neffens in ferslach fan de doedestiidske kronykskriuwer Sebeos en ynskripsjes oan de westlike gevel en de eastlike apsis ûnder katolikos Komita (615-628) boud. It ferfong it eardere mausoleum fan Hripsime. Der wurdt fanút gien dat de tsjerke yn 618 foltôge waard. De koepel is nei alle gedachten yn de 10e of 11e iuw fernijd, alhoewol't guon wittenskippers ek hawwe wolle dat it de oarspronklike 7e-iuwske koepel is.
Yn de 17e iuw wie de tsjerke yn ferfal en bûten gebrûk. Yn 1653 fûn der in restauraasje plak en waard der foar de westlike tagong in gavit oanboud. Tsjin it ein fan de 18e iuw (1790) waard oan de gavit noch in klokketoer tafoege.
De fortifikaasjes om de tsjerke hinne yn de foarm fan in stiennen muorre en tuorren binne yn 1776 oanlein. De eastlike en súdlike muorren binne yn 1880 fernijd.
Radivoje Manić
(16 jannewaris 1972) is in eardere Servysk fuotballer. Earder spile foar Radnički Pirot, Radnički Niš, DubočicaNiš, Busan I'cons, Cerezo Osaka, Napredak Kruševac, Incheon United, Sevojno en Mladenovac.
Dragan Stojković
(3 maart 1965) is in eardere Servysk fuotballer. Earder spile foar Radnički Niš, Red Star Belgrade, Olympique Marseille, Hellas Verona en Nagoya Grampus.
Tropyske stoarm
In tropyske stoarm is stoarm dy't fuortkomt út in tropyske depresje mei in tige sletten syklonale sirkulaasje en in maksimale wynfaasje fan 34 oant 63 knopen. Sa'n waarsysteem kin al binnen ien dei ôfswakje ta in ûndjippe depresje en dêrnei noch grutte ôfstannen ôflizze, mar it kin ek folslein oplosse. As de stoarm him lykwols organisearret, sil de druk yn it sintrum fluch omleech gean, wylst dêromhinne in relatyf smelle bân ûntstiet mei hege wynkrêft en in spiraalfoarmich patroan fan wolkens en delslach yn 'e rjochting fan it sintrum. De stoarm kin dan eventueel útgroeie ta in tropyske sykloan, yn 'e folksmûle in orkaan.
De ûntwikkelingsstadia fan in tropyske sykloan binne:
The Last Light of the Sun
The Last Light of the Sun is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Kanadeeske skriuwer Guy Gavriel Kay. De titel betsjut: "It Lêste Ljocht fan de Sinne", en ferwiist nei de westlike râne fan 'e (bekende) wrâld, dêr't it ferhaal spilet, en dêr't yn 'e optyk fan 'e haadpersoanen de sinne it lêst skynt. The Last Light of the Sun heart ta it subsjenre fan 'e histoaryske fantasy en spilet tsjin 'e eftergrûn fan in trijetal fiktive lannen dy't dúdlik op Midsiuwske foarmen fan Ingelân (of om persiis te wêzen it Keninkryk Wesseks), Wales en Skandinaavje basearre binne. It boek waard yn 2004 publisearre troch de útjouwerij Simon & Schuster. Yn 2005 waard de The Last Light of the Sun nominearre foar in Sunburst Award.
Ferbân mei oare wurken fan Kay
Kay lit The Last Light of the Sun spylje yn deselde wrâld dêr't ek ferskaten fan syn oare wurken spylje, lykas de duology The Sarantine Mosaic en de romans The Lions of Al-Rassan, Under Heaven, River of Stars en Children of Earth and Sky.
Hoewol't The Last Light of the Sun folslein op himsels stiet, komt der in keapman út Al-Rassan yn foar, en wurdt yn in petear tusken kening Aeldred en Ceinion fan Llywerth in tekst oer genêskunde neamd dy't skreaun is troch Rustem fan Esperaña, in personaazje út Lord of Emperors, wylst Aeldred ek fertelt dat er as bern mei syn heit Batiara (Itaalje) besocht hat, dêr't er yn in bygebou fan in hillichdom yn Varena (Ravenna) twa mozaïken sjoen hat fan it Keizerlik Hof fan Sarantium (Byzantium). Dit binne dúdlik de beide mozaïken dy't Crispin fan Varena dêr oan 'e ein fan Lord of Emperors makke.
Om in byld fan de pleatsing yn 'e tiid te jaan: as de tekst fan Rustem fan Esperaña op 't aljemint komt, wurdt der sein dat Rustem goed trije iuwen lyn libbe. Fierders wurdt út de ferwizings nei it Kalifaat Al-Rassan (basearre op it Moarske Andalûsje) ek dúdlik dat The Last Light of the Sun spilet foarôfgeande oan 'e foarfallen yn The Lions of Al-Rassan, dy't de ein fan it kalifaat beskriuwe.
Eftergrûn
The Last Light of the Sun spilet yn Midsiuwsk dekôr oan 'e westlike râne fan 'e (bekende) wrâld, yn in gebiet dat basearre is op Noardwest-Jeropa en Skandinaavje. Dêr wenje de Anglcyn (basearre op 'e Angelsaksen) en de Cyngael (basearre op 'e Welsen), dy't jaddisten (basearre op 'e kristenen) binne en de Sinnegod Jad (God) ferearje, en de Erlingen (basearre op 'e Wytsingen), dy't noch heidens binne en as wichtichste goaden Ingavin (Odin) en Thünir (Thor) hawwe. Oare religyen, ntl. dy fan 'e ashariten (moslims) en de Kindath (joaden) wurde neamd, mar spylje yn dit boek gjin rol fan betsjutting. Fierders binne Inkele personaazjes basearre op histoaryske figueren, lykas kening Aeldred fan 'e Anglcyn, dy't oerdúdlik in fiktive foarm fan Alfred de Grutte is, wylst de geastlike Ceinion fan Llywerth, út 'e lannen fan 'e Cyngael, fuorkomt út 'e histoaryske biskop Asser.
Ynhâld
Op it eilân Rabady, foar de kust fan Vinmark yn 'e lannen fan 'e Erlingen (basearre op 'e Wytsingen), is de jonge Bern Thorkellson alles kwytrekke nei't syn heit yn dronken razernij in oare man deasloech yn in kroech. Syn heit sels waard ferballe fan it eilân, alle besit fan it gesin waard yn beslach nommen, Bern syn mem Frigga waard as twadde frou jûn oan Halldr Tinskonk, de gûverneur fan it eilân, en sels is Bern foar syn heite misdie feroardiele ta trije jier bodzjen as feint yn 'e tsjinst fan dyselde Halldr Tinskonk. No't Halldr koartby stoarn is (troch sûnensproblemen dy't neat te dwaan hawwe mei Bern syn haat foar de man) beslút Bern op in nacht ympulsyf om út te naaien mei Gyllir, de prachtige swarte hynst fan Halldr Tinskonk, dy't no bedoeld is om offere te wurden by de kremaasje fan 'e eardere gûverneur.
It stellen wat feitliks in grêfgeskink is, wat liede kin ta in soad swierrichheden foar Rabady as it eilân teheistere wurdt troch de lulke geast fan Halldr Tinskonk, dy't by libben dochs al in neat te noflik man wie, is in slimme misdie. Bern beseft dat er it libben der net fan ôfrêde sil as er pakt wurdt, en dêrom moat er sjen dat er fan it eilân ôf komt. Hy beslút nei it frouljushûs op 'e útein fan it eilân te gean en help te freegjen oan 'e âlde sjenneresse, Iord. Dyselde makket lykwols misbrûk fan 'e sitewaasje troch him, sabeare as ûnderdiel fan in ritueel dat him ûnsichtber meitsje moat, seksueel te misbrûken.
As Bern it frouljushûs ferlit mei as doel om, ûnsichtber as er no is, nei de haven fan Rabady te riden en dêr oan board te gean fan in skip út Al-Rassan dat him nei it fêstelân bringe sil, wurdt er oansprutsen troch Anrid, in fanke dat as tsjinneresse yn it frouljushûs libbet en wurket. Behalven dat Iord har tige min behannelet, is har broer op it fêstelân mei Bern syn suster Anthira troud, dat se binne hast famylje. Dêrom fertelt se Bern dat de sjenneresse him foarliigd hat: hy is hielendal net ûnsichtber en sadree't er de haven binnenriidt, sil er oppakt wurde om terjochtsteld te wurden. Neitiid sil Iord fertelle dat sy dejinge is dy't derfoar soarge hat dat hy pakt wurde koe, sadat se in wyt fuotsje helje kin by de nije gûverneur, Sturla Ulfarson. As Bern dat heart, fielt er him goed stom dat er ea de sjenneresse leaud hat. Ynstee fan nei de haven te gean, riidt er Gyllir op it strân deunby it frouljushûs de see yn om te besykjen en swim nei it fêstelân ta.
Om dyselde tiid hinne reizget oare kant de see, yn 'e lannen fan 'e Cyngael (basearre op 'e Welsen), de jonge prins Alun ap Owyn mei syn âldere broer Dai, harren neef Gryffeth ap Luth en in achttal oare jongemannen, út it prinsdom Cadyr nei it oanbuorjende prinsdom Arberth, dêr't se fee stelle wolle, sa't de jongemannen út 'e trije prinsdommen fan 'e Cyngael dat fan âlds byinoar dogge. Djip yn Arberth is Gryffeth lykwols pakt troch de bewenners fan in grutte boerepleats, en wylst Alun en Dai de gebouwen bespionearje om te betinken hoe't se him befrije kinne, komt immen har oer it mad. It docht bliken dat it Ceinion fan Llywerth is (basearre op Asser), de hege geastlike fan alle lannen fan 'e Cyngael, dy't allinnich ûnderweis is nei it hûs fan syn freon Brynn ap Hywll, in oarlochsheld út 'e striid tsjin 'e ynfallen fan 'e Erlingen. Hy fertelt de beide prinsen dat de pleats dy't se op it each hawwe, Brynnfell is, de wente fan Brynn ap Hywll. Alun en Dai beseffe dat se foar in grutte flater behoede binne, want as se by nacht Brynnfell oanfallen wiene, sa't se fan doel wiene, dan wie dat harren perfoarst raar bekommen en wiene der grif in soad deaden fallen.
Ceinion nimt Alun- en Dai-en-dy mei nei Brynnfell, dêr't er harren yntrodusearret as syn eskorte (wêrmei't er trouwens nimmen foar de gek hâldt, mar sa komt eltsenien der sûnder gesichtsferlies fanôf). Dai falt as in blok foar Rhiannon, de tsjeppe dochter fan Brynn ap Hywll, mar as Alun dy jûns foar it selskip sjongt wylst er himsels begeliedt op 'e harpe, rekket Rhiannon fereale op him. Let op 'e jûn stjoert Rhiannon ien fan har tsjinstfammen om te freegjen oft Alun, Dai en Gryffeth yn har fertrekken komme wolle, sadat Alun foar har sjonge en spylje kin. Dai beseft dan wat der bard is, en giet ynstee út 'e hûs, krekt op it stuit dat Brynnfell oanfallen wurdt troch in groep Erlingen ûnder lieding fan 'e bruorren Mikkel en Ivarr Ragnarson. Dyselden binne út op wraak foar de dea fan harren pake Siggur Volganson, byneamd de Volgan, dy't in fearnsiuw earder yn in twagefjocht by de see troch Brynn ap Hywll deade is.
Yn 'e striid dy't folget, komt Dai ap Owyn om. Alun ap Owyn, Gryffeth ap Luth en Siawn, de lieder fan Brynn syn krigerstroep, ferdigenje de frouljusfertrekken en twinge ien fan 'e beide Erlingen dy't dêr nei binnen krongen is, in âldere readhierrige man, ta oerjefte. Dat blykt Thorkell Einarson te wêzen, Bern syn heit, dy't foarhinne ien fan 'e selskipslju fan 'e Volgan wie, en dy't him no, yn ballingskip, by de pakesizzers fan syn deade freon jûn hat, lang nei't er tocht hie foar it lêst op plondertocht west te hawwen. Thorkell hie him nei de dea fan 'e Volgan oerjûn oan 'e Cyngael en wist nei ferrin fan tiid út te piken en dwers troch de lannen fan 'e Cyngael en de Anglcyn nei hûs ta te ûntkommen. Hy is derfan oertsjûge dat er ek in twadde kriichsfinzenskip oerlibje kin. As de oare, jongere Erling Rhiannon mer Brynn yn gizeling nimt en har om hals driget te bringen, deadet Thorkell him troch syn kriichshammer te smiten, om't er net troch oarmans stommiteiten sels dea wol. Underwilens is de oanfal ôfslein; de Erlingen hiene der net op rekkene dat der safolle Cyngael-krigers op Brynnfell oanwêzich wêze soene. Mikkel Ragnarson wurdt deade troch Brynn sels, mar dêrnei rêdt Thorkell it libben fan Brynn en dy syn frou Enid troch mei in skyld in mei fergif ynsmarde pylk op te fangen dy't út 'e fierte wei ôfsketten is Mikkel syn broer Ivarr. Lykwols wegeret er te fertellen wêr't de skippen lizze dêr't de Erlingen mei arrivearre binne, om't dat it ferrieden fan reismaten wêze soe. Brynn, dy't alhiel breinroer is, wol him dêrfoar deadzje, mar syn frou Enid wjerhâldt him dêrfan en rêdt Thorkell it libben om't er harres en dat fan har dochter rêden hat.
Alun set de efterfolging op 'e ûntkommen Ivarr Ragnarson yn, mar yn it Geastewâld east fan Brynnfell rekket er op in hillich plak út it heidenske ferline fan 'e Cyngael bestrûpt yn 'e (oars ûnsichtbere) Healwrâld en sjocht er hoe't de elven yn in optocht foarby tsjogge. Ta syn ôfgriis riidt de siel fan syn broer Dai oan 'e rjochterhân fan 'e elvekeninginne; dy is nammentlik fuort nei it gefjocht by Brynnfell fongen troch in elvinne ear't er nei it hjirneimels ôfsette koe, mei't it de earste sneuvele siel op in moanneleaze nacht wie. Ivarr Ragnarson wit troch dit opûnthâld te ûntkommen en úteinlik de kust te berikken, dêr't er wei weromkeart nei Vinmark. Werom te Brynnfell jout Alun oan Rhiannon (dy't smoarfereale op him is), de skuld fan 'e dea en fan 'e finzenskip fan 'e siel fan syn broer Dai. Yn it wâld boppe de pleats moetet er de elvinne dy't de siel fan syn broer fongen en by har keninginne brocht hat, mar dat is sa'n folslein oar wêzen (dy't net begrypt wat se misdien hat) dat er it har net kwea-ôf nimme kin. Alun is sa rekke troch it ferlies fan syn broer, dy't ek syn bêste freon wie, dat er suver mei de elvinne nei de Healwrâld giet, oant Brynn ap Hywll him dêrfan wjerhâldt, dy't ek alris gedoente mei de elven hân hat en harren dêrom ek sjen kin.
Neitiid soarget Ceinion derfoar dat de depressive Alun him in healjier letter beselskippet nei it Keninklik Hof yn Esferth, dêr't Aeldred (basearre op Alfred de Grutte) as kening oer de Anglcyn (basearre op 'e Angelsaksen) regearret. Dêr komt Alun yn 'e kunde mei de bern fan 'e kening, dy't likernôch fan syn jierren binne: de kroanprins Athelbert, dy syn jongere broer Gareth en de beide prinsessen Judit en Kendra. De bosk noard fan Esferth is it Geastewâld dat hielendal trochrint oant Brynnfell, en ûnder syn ferbliuw dêre giet Alun op in nacht it wâld yn, dêr't er de elvinne wer moetet en diskear de leafde mei har bedriuwt. Ut harren petear docht bliken hoefier't hja faninoar ôf steane, mei't de elvinne gjin begryp hat fan leafde of fertriet. Diskear is it prinsesse Kendra, dy't har nuveraardich ta Alun oanlutsen fielt, dy't him neitiid helpt om 'e Healwrâld wer efter him te litten.
Earder dy jûn wie Burgred, de greve fan Denferth en de kommandant fan it leger fan 'e Anglcyn, mei in tsiental mannen útriden om geroften oer Erlingen te ûndersykjen. Hy ferwachte der net folle fan, oars hied er wol mear mannen meinommen. Hy ûntdekt lykwols yndie in grutte kloft Erlingen, en dan sit der foar him neat oars op as om him oer te jaan. De lospriis fan in greve is genôch om 'e ynfal ta in grut súkses te meitsjen, mar Ivarr Ragnarson wol krekt dat it spul mislearret. Dêrom sjit er Burgred mei in pylk dea nei't dy himsels oerjûn en syn namme bekendmakke hat, ta grutte lulkens fan 'e oanwêzige Jormsvikingen. It wurdt noch helte slimmer as ien fan Burgred syn mannen wit te ûntkommen en de heuveltoppen begjinne te baarnen mei it nijs fan 'e ynfal en de dea fan Burgred. De kloft Erlingen moat dan halje-trawalje werom nei de skippen, dêr't harren haadmacht wachtet, mar wurdt, foar't se dy feilichheid berikke kinne, ynhelle en oan 'e lêste man ta útrûge troch de kavalery fan 'e Anglcyn ûnder lieding fan kening Aeldred sels.
De genipige Ivarr Ragnarson wit lykwols op 'e nij te ûntkommen en de kust te berikken, dêr't ûnderwilens ek Bern Thorkellson arrivearre is. Ienris op see bringt dy Ivarr syn plannen oan it ljocht. Ivarr wurdt dêrop troch Brand Leofson, de lieder fan 'e Jormsvikingen, deade om't er ferantwurdlik is foar de dea fan 'e sechstich man dy't ôfslachte binne troch Aeldred-en-dy. Om syn dieden te ferantwurdzjen, lykwols, hat Ivarr sein dat it syn doel wie om it suver legindaryske swurd fan 'e Volgan werom te heljen út Brynnfell, eat dat de ûnôfhinklikens fan Jormsvik beskermje kin tsjin 'e ambysjes fan Kjarten Vidurson, dy't regearret yn Hlegest, en plannen hat om hiele Vinmark ûnder syn bewâld te bringen. Om noch wat fan dizze desastreuze tocht te rêden, beslute Brand Leofson en de oare Jormvikinger lieders om yndie in wraam op Brynnfell te dwaan en it swurd fan 'e Volgan werom te heljen.
Underwilens sitte Ceinion en Alun, dy't ek útfigelearre hawwe dat Brynnfell yn gefaar is, yn noed om harren freonen. Oer lân kinne se fanwegen de omwei dy't om it Geastewâld hinne makke wurde moat, nea Brynnfell berikke ear't de Jormsvikingen dêr arrivearje, mar wylst de Jormsvikingen om 'e súdlike kusten fan 'e lannen fan 'e Anglcyn en de Cyngael hinne farre nei de westkust en dêrwei it lân yn marsjearje op Brynnfell oan, beslute Alun en Thorkell it derop te weagjen en dwers troch it Geastewâld hinne in wei te sykjen nei Brynnfell, eat dat noch nea earder dien is. Hja krije selskip fan prins Athelbert. Alun docht it omreden fan syn broer, Athelbert om út it skaad fan syn grutte heit te kommen, en Thorkell om syn soan te rêden. Der is in reden dat nimmen it Geastewâld yngiet, dat in Godswâld hiet yn tiden dat de minsken earliker mei harsels wiene. Djip yn it wâld hawwe de trije mannen by nacht in njoere en oangripende konfrontaasje mei in oerâlde godheid yn 'e foarm fan in bist, dy't se inkeld oerlibje troch Thorkell syn fluch tinkwurk en it offer dat er makket fan syn kriichshammer. As de godheid har gewurde litten hat, komme der grienich strieljende wêzens dy't spruaugh hjitte, mar dy wurde ferjage troch Alun syn elvinne, dy't koart nei harren ferskynt. Alun freget har oft se net foar harren út reizgje wol nei Brynnfell om Brynn ap Hywll te warskôgjen, dy't ommers ek elven sjen kin. Hja stimt dêryn ta, mar elven kinne net op plakken ferkeare dêr't izer is, en it duorret trije nachten ear't Brynn de moed byinoar siket om it wâld yn te gean en de ljocht útstrieljende elvinne te freegjen wat se wol.
Uithuizen
Uithuizen (Grinslânsk: Oethoezen) is it haadplak fan de gemeente It Hegelân yn de Nederlânske provinsje Grinslân. It plak leit op it Hegelân, oan de ein fan it Boterdiep. Oant 1979 wie Uthûzen in selsstannige gemeente.
The Last Light of the Sun
Ynhâld
Neitiid geane de Jormsvikingen op hûs oan, mar ûnderweis beseft Bern dat it lêste wurd dat syn heit tsjin him spriek, wylst er yn 't stjerren lei, "Champierres" wie, de namme fan in ryk jaddistysk hillichdom yn Ferrieres (basearre op Frankryk), dat Thorkell jierren lyn mei de Volgan plondere hie. Hy oerleit mei Brand Leofson, en dêrom stekke de Jormsvikingen de see oer nei it fêstelân fan it kontinint en geane yn Ferrieres oan lân. It hillichdom fan Champierres is noch altyd (of wer) like ryk as foarhinne, en de bút dy't de Jormvikingen dêr plonderje, makket de hiele mislearre reis dochs noch goed.
Nei de konfrontaasje mei de Jormsvikingen freget Alun ab Owyn oan Brynn om it swurd fan 'e Volgan brûke te meien, dat oarspronklik ek út Champierres kaam, en net fan izer mar fan sulver is. Hy brûkt it om 'e spruaugh, dat de ôftanke sielen fan eardere stjerlike minners fan 'e elvekeninginne blike te wêzen, út harren healbestean te ferlossen en nei it hjirneimels te stjoeren. De keninginne sels komt dan by him en lit de siel fan syn broer Dai gean, mar yn ruil dêrfoar mei Alun gjin fierdere omgong mei syn elvinne mear hawwe. Alun stimt dêr mei yn en stjoert syn broer nei it plak dêr't er thúsheart, wylst syn elvinne no einlings begrypt wat 'fertriet' betsjut, wat se as in geskink fan ûnskatbere wearde beskôget.
Uithuizen
De namme Uithuizen betsjut hûzen út de wierde, dat wol sizze de earste hûzen dy ‘t net op, mar neist de wierde Brunwerd boud binne. Brunwerd krige hjirtroch de namme Oldorp (it âlde doarp). De kearn fan Uithuizen bestiet út in langhalige wierde dy’t fanâlds Opryp neamd waard. By Uithuizen hawwe de stienhûzen en boargen Almersma, Aylbada, Engersum, Ringeweer en Takuma stien. De wichtichste boarch wie lykwols de noch altyd besteande Menkemaboarch.
Uithuizen is oer de wei ûnder mear berikber oer de provinsjale diken 363 en 999. Boppedat hat it doarp in treinstasjon oan it spoar fan Grins nei Iemshaven.
The Last Light of the Sun
Ynhâld
Letter freget Alun ferjeffenis oan Rhiannon mer Brynn foar de wize dêr't er har op behannele hat, en sy skinkt him dat, mar nettsjinsteande it feit dat se noch altyd fereale op him is, wurdt har dúdlik dat it nea mear wat tusken harren beiden wurde kin. Dyselde jûns begjint prins Athelbert fan 'e Anglcyn har it hof te meitsjen, en Rhiannon sjocht dan in takomst foar har dêr't se mei libje kin. Werom yn it lân fan 'e Anglcyn wurdt koarte tiid letter it houlik fierd fan prinsesse Judit, de âldste dochter fan kening Aeldred, mei de jongere (trettjinjierrige) kroanprins fan Rheden (basearre op it Keninkryk Mersia), dy't spûkbenaud fan syn fjurrige breid is. Tsjin dy tiid hat Kendra, de jongere en nei't men tocht hearrige dochter fan kening Aeldred, har heit dúdlik makke dat sy mei Alun ap Owyn trouwe sil, en oft er dat mar even regelje wol.
Nei de winter lûkt Bern Thorkellson him werom út Jormsvik. Hy keart werom nei Rabady mei trije doelen: om ôf te weven mei de sjenneresse Iord, om syn mem te besykjen en om 'e tsjinstfaam Anrid te betankjen foar it rêden fan syn libben. It docht lykwols bliken dat Iord, de sjenneresse, al in skoft dea is, nei't Anrid oan Sturla Ulfarson, de nije gûverneur, ferteld hie dat Bern mei it hynder fan Halldr Tinskonk fan it eilân kommen wie trochdat Iord him ûnsichtber makke hie. De mislearre rispinge en oare misse foarfallen dy't it eilân neitiid troffen, wiene dúdlik it gefolch fan it omspûkjen fan 'e lulke geast fan Halldr, en foar har oanpart dêryn waard Iord stiennige. De nije sjenneresse wie Anrid, dy't yn it frouljushûs letter ûnderdak bea oan Bern syn mem Frigga. Oan 'e ein fan it boek lykje Bern en Anrid te besluten om tegearre Rabady te ferlitten, of oars om harren as man-en-wiif op it eilân te fêstigjen, wylst Frigga de posysje fan sjenneresse fan Anrid oernimme sil.
Untfangst
The Last Light of the Sun waard troch de resinsinten tige goed ûntfongen. Yn it online-tydskrift January Magazine waard The Last Light of the Sun omskreaun as Kay syn "tsjusterste en op beskate manearen meast ambysjeuze roman oant no ta." In boekbesprek op SF Site neamde de roman "in aldertigest ta de ferbylding sprekkend ferhaal". In twadde besprek op dyselde webside murk op: "It is alwer in libben, yngewikkeld fantasyboek fan 'e hân fan Kay. It hat it foar him gewoanlike gefoel dat der mear is, safolle mear, yn 'e eftergrûn fan dit ferhaal as dat oan 'e lêzer ferteld wurdt – it gefoel dat je in pear strieljende triedden yn folle grutter weefwurk gewaarwurde. In boek om fan te genietsjen."
Autopsy
thumb|Anatomyske les fan Dr. Nicolaes Tulp, fan [[Rembrandt van Rijn]] Autopsy (Gryksk: "mei eigen eagen sjen" ), of ynwindige lykskôging, seksje of obduksje, is it ynwindich ûndersykjen fan it lichem fan in ferstoarn persoan (of bist) om deadsoarsaak en sykteprosessen te ûndersykjen en te ferklearjen.
Der wurdt ûnderskied makke tusken obduksjes en gerjochtlike seksjes. In obduksje is in klinyske seksje dy't bedoeld is foar bygelyks it beoardielen fan de kwaliteit fan de soarch dy't jûn is, ûndersyk of ûnderwiis, of om in genetysk defekt út te sluten. Der wurdt yn sokke gefallen net oan in strafber feit tocht. Obduksjes wurde, nei't neibesteanden tastimming jûn hawwe, fral oanfrege troch sikehuzen of hûsdokters.
In autopsy wurdt útfierd yn de seksjeromte fan in mortuarium, faak in sikehûsmortuarium. In forinsyske seksje kin dien wurde yn in mortuarium, mar bart yn Nederlân meast yn it Nederlânsk Forinsysk Ynstitút (NFI).
Spesjalist
In lykskôging wurdt dien troch in spesjalisearre dokter: in patolooch-anatoom of in forinsysk patolooch-anatoom. De meast bekende Nederlânske patolooch-anatoom wie dokter Jan Zeldenrust (1907 - 1990). Hy waard yn 1951 de earste direkteur fan it Gerjochtlik Genêskundich Laboratoarium, dat yn 1999 mei it Gerjochtlik Laboratoarium (oprjochte 30 july 1945) gearfoege waard ta it Nederlânsk Forinsysk Ynstitút.
Confederation (romansearje)
De Confederation is in romansearje dy't skreaun is troch de Kanadeeske auteur Tanya Huff. De rige, dy't opdield wurde kin yn 'e Valor-searje en de Peacekeeper-searje, heart ta it sjenre fan 'e science fiction. De titel ferwiist nei de Konfederaasje, in ynterstellêr steatsferbân mei in grut tal ferskate rassen fan bûtenierdske wêzens, dêr't de minskheid him yn 'e takomst fan 'e Confederation-searje by oansletten hat. De romanrige ferskynde by de New Yorkske útjouwerij DAW Books, dy't it earste boek, Valor's Choice, yn 2000 publisearre. Werútjeften kamen út by de Britske útjouwerij Titan Books. De boeken binne skreaun yn it personele perspektyf.
Ynhâld
De Confederation-searje spilet yn in takomst wêryn't de minskheid him oansletten hat by de Konfederaasje, in ûnbidich grut steatsferbân mei alderhanne bûtenierdske rassen. De stifters fan 'e Konfederaasje binne de saneamde Aldere Rassen, dy't in nivo fan beskaving berikt hawwe dêr't geweld, om lykfol hokker reden, as ûntalitber beskôge wurdt. Sterker noch, hja grize fan geweld en kinne harsels der net iens mear ta bringe om geweld te begean. Nei de oprjochting waarden by de tiid lâns stadichoan oare rassen ta de Konfederaasje talitten sadree't dy itselde nivo fan beskaving berikt hiene. Dy letter talitten rassen binne de saneamde Middelrassen. Doe't de Konfederaasje lykwols fiifhûndert jier lyn oanfallen waard troch in oar grut steatsferbân, de Primasy, sieten de Aldere Rassen en de Middelrassen mei de hannen yn 't hier om't de pasifistyske Konfederaasje net oer in leger of in float beskikte. Harren oplossing wie om 'e minder beskaafde Minsken, Taykan en Krai (de saneamde Jongere Rassen) yn 'e Konfederaasje op te nimmen, dy't gjin swierrichheden hiene om har oan te passen fan planetêre ta ynterstellêre oarlochfiering.
Lot (bibelsk persoan)
Lot ferlit Oer
Nei de dea fan Haran, de heit fan Lot, naam syn pake Têrach Lot, syn beide omkes Abraham (doe hiet Abraham noch Abram) en Nachor en de rest fan de famylje mei út Oer nei it lân Kanaän. Safier kamen hja lykwols net, hja bleaunen ynearsten yn Charan, dêr't Lot's pake Têrach yn de âldens fan 205 jier ferstoar (Genesis 11:27-32).
Under lieding fan Abraham gyngen de famyljes út inoar en trokken Abraham, syn frou Sara en ek Lot fierder nei Kanaän en setten de tinten op tusken Bet-el en Ai. Der kaam lykwols in hongersneed yn it lân fan de Kanaäniten en dêrom moast der fierder reizge wurde nei Egypte. Dêr mochten hja fanwegen in kwestje mei Sara net bliuwe en sa gie Abraham werom nei it plak by Bet-el (Genesis 12 en 13).
Sawol Abraham en Lot wiene yntusken ryk oan fee woarn, safolle dat it lân te lyts wie foar al it fee. De hoeders fan Abraham en Lot krigen dêrom spul meiïnoar en om't Abraham en Lot it goed tusken inoar hâlde woene, besluten hja út inoar te gean. Lot mocht fan Abraham kieze wêr't hy him nei wenjen sette woe en Lot keas foar in wetterrike kontreien oan de Jordaan, wylst Abraham bleau wêr't er wie.
Lot sette syn tinten op by de stêd Sodom oan de súdeastlike kant fan de Deade See, in ferdoarne stêd wêrfan't de ynwenners útblonken yn goddeleazens.
De dochters fan Lot
Nei de ramp wenne Lot mei syn dochters yn in grot. No't de dochters fan Lot sûnder man sieten (dy wienen omkommen tidens de ramp om't hja Lot net leauwe woene) en der dus ek gjin bern komme koene, betocht de âldste dochter in plan om dochs noch swier te wurden. Hja oerlei it mei har jongste suster en fierden harren heit mei wyn dronken. De âldste dochter joech har by him del en sûnder dat de âlde Lot der erch yn hie makke hy syn bloedeigen dochter swier. Dêrnei makke ek de jongste dochter har skuldich oan ynsest. Beide dochters krigen letter in soan fan Lot. De âldste neamde har soan Moäb, de stamheit fan de Moäbiten, en de jongste neamde har soan Ben-Ammy, de stamheit fan de Ammoniten.
Erasmuspriis
De Erasmuspriis is in priis dy't yn 1958 ynsteld is troch Prins Bernhard foar bysûnder wichtige bydragen op kultureel, sosjaal of sosjaal-wittenskiplike mêd, yn Jeropa en dêrbûten. Klam leit op humanistyske wearden: tolerânsje, kulturele mearfoarmigens en ûndogmatysk, kritysk tinken.
Priis
De priis is yn 1958 ynsteld troch Prins Bernhard, en wurdt alle jierren takend troch it bestjoer fan de Stifting Praemium Erasmianum. De priis wurdt benammen útrikt as in bekroaning foar eardere prestaasjes. De útrikking is yn it Paleis op 'e Daam yn Amsterdam. De stifting kin in publikaasje oer it wurk fan de priiswinner útbringe, en it mêd krijt oandacht yn it jierferslach fan de stifting. Ferbûn oan de priis is ek in jildbedrach fan, sûnt 2012 € 150.000.
Sarsy (taal)
It Sarsy (Ingelsk: Sarcee; Sarsy: Tsúùt’ǐnà) is de lânseigen taal fan 'e Sarsy (Sarcee), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan westlik Kanada. It is in Atapaskyske taal, en sadwaande besibbe oan û.m. it Tsjippewyan en it Kûtsjin fan noardlik Kanada en it Navaho en de Apache-talen fan it Súdwesten fan 'e Feriene Steaten.
Taalsitewaasje
It Sarsy wurdt sprutsen yn 'e Kanadeeske provinsje Alberta, benammen yn it Sarsy Reservaat 145, dat ûnder de reek fan 'e stêd Calgary leit. Neffens gegevens fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2011 wiene der doe noch 170 memmetaalsprekkers fan it Sarsy. Op in totale etnyske groep fan 1.300 leden komt dat del op in sprekkerspersintaazje fan 13,1%. De measten fan 'e sprekkers hearre ta de âlderein; in grut part fan 'e jongere generaasjes is Ingelsktalich. Op 't heden wurdt besocht om troch yntroduksje fan it Sarsy as skoalfak yn it reservaat de bern de eigen taal wer oan te learen.
Fonology
It Sarsy wurdt skreaun mei in Latynsk alfabet dat út teminsten 33 letters bestiet, wêrûnder ferskate digrafen: a, d, dj, dl, dz, g, ɣ, h, i, j, k, k’, l, ł, m, n, o, s, sh, t, t’, tc, tc’, tl, tl’, ts, ts’, u, w, x, y, z en ’. Guon foegje ek as letters noch ta: b, gw, kw en kw’, mar dy praktyk is omstriden.
Fokalen
Der binne yn it Sarsy mar fjouwer fokalen: a, i, o en u. De útspraak fan a en o is ridlik konstant, mar dy fan i en u kin frijwat fariëarje. De a stiet foar [a] (lykas yn 'ham'). De o hat net de klank [o], mar stiet foar [ɒ], it koart rûne iepen efterlûd, oftewol de a fan 'ham', mar mei rûne lippen útsprutsen, sadat de klank wat yn 'e rjochting fan 'e o fan 'rok' giet. (Dat sil de measte minsken hiel apart tahearre, mar dyseldichste klank komt ek foar yn it Skiermûntseagersk, bgl. yn it wurd hanne, "hinne".) De útspraak fan i fariëarret tusken [i] (lykas yn 'wyt') en [e] (lykas yn 'weet'), en dy fan 'e u tusken [u] (lykas yn 'rûch') en [o] (lykas yn 'bok').
Alle fokalen komme yn lange en koarte foarmen foar; koarte lûden wurde fierders net oanjûn, mar lange lûden krije in asterisk; bgl. [a:] (lykas yn 'laad') wurdt skreaun as: a*. Fierders hat it Sarsy trije toanen, heech, leech en tuskenbeiden. Heechtoanige fokalen krije in skerpteken: á; leechtoanige fokalen krije in klamteken: à; en middeltoanige fokalen krije in makron: ā.
Konsonanten
Fan 'e konsonanten hawwe de b, d, h, k, l, m, n, s, t en z de 'normale' útspraak. De g is altyd [ɡ] fan 'gat', en de w altyd [w] fan 'skowe'. Oare bekende klanken wurde fertolke troch ûnbekende letters: de ɣ is [ɣ] (g) fan 'drage'; de j is [ʒ] (zj) fan 'bagaazje'; de y is [j] fan 'jas' en de x is de [x] (ch) fan 'berch'. De ł is de stimleaze alveolêre laterale frikatyf, dy't útsprutsen wurdt troch in ch fan 'berch' te kombinearjen mei in l fan 'lead' (dit is deselde fokaal dy't yn it Welsk skreaun wurdt as in dûbele l, bgl. yn llan, "doarp", of yn 'e eigennamme Llywelyn). De apostrof (’) jout in [ʔ] (glottisslach) wer, oftewol de klank tusken de beide gelikense lûden yn 'Aäron' of 'koöperaasje'.
Fan 'e digrafen wurde de dz, kw en ts krektsa útsprutsen as men ferwachtsje meie soe. De dj is [ʤ] (dzj) fan 'siedzje'; de sh is [ʃ] (sj) fan 'sjerp'; en de tc is [ʧ] (tsj) fan 'tsjerke'. De gw wurdt útsprutsen as [ɡʷ]: de [ɡ] fan 'goed' folge troch de [w] fan 'skowe'. De dl stiet foar de útspraak [dɮ], de stimhawwende alveolêre laterale affrikaat, oftewol in t-klank mei in kombinearre zj en l dererfteroan. (Yn oare Yndiaanske talen wurdt dizze klank wol skreaun mei de Grykske letter lambda: λ.) De tl stiet foar de klank [tɬ], de stimleaze alveolêre laterale affrikaat, oftewol in t-klank mei de Welske ll derefteroan. (Dizze klank wurdt yn oare Yndiaanske talen wol skreaun mei in lambda mei in streek: ƛ.) Ta einbeslút binne der dan noch fiif letters wêrby't de grûnklanken folge wurde troch in glottisslach: k’, t’, tc’, tl’ en ts’.
Sealen Schaaf
It âldste diel fan it sealesintrum waard yn 1808 boud troch stedstimmerman Gerrit van der Wielen. Dat died er yn 'e tún fan syn eigen hûs oan 'e Sakramintsstrjitte. It kaam doe bekend te stean as 'Seal Van der Wielen'. Neitiid waard it sealesintrum withoefolle kearen ferboud en útwreide. Yn 1920 kaam it yn eigendom fan Louis Schaaf, wêrnei't it de namme fan 'Sealen Schaaf' droech.
Benammen fan 'e 1950-er oant de 1970-er jierren wie it ien fan 'e wichtichste útgeansgelegenheden yn Ljouwert. Behalven foar muzyk en dûns waarden de sealen ek brûkt foar toaniel, bestjoersgearkomsten, eksamens en oare doelen. Fan 1995 oant 2009 wie it sealesintrum yn besit fan Frans van den Borg en Ton Klein, dy't it as 'Muzyksintrum Schaaf' ekploitearren. Sûnt 2009 is it yn eigendom fan 'e Gemeente Ljouwert. De eksploitaasje wie oant ein 2018 yn 'e hannen fan Carel Nout, dy't yn it sealesintrum û.m. tribute bands optrede liet.
Yn 2018 wie der praat fan dat Sealen Schaaf oan 'e ein fan it jier definityf ticht gean soe, temear om't Ljouwert mei Neushoorn al in oar (en nijer) needlijend sealesintrum hat. Dêr sette in groep Ljouwerters it tsjin yn 'e kant. Hja rjochten de feriening Freonen fan Schaaf op, dy't mei it Ljouwerter gemeentebestjoer yn petear gie oer de takomst fan it sealesintrum. Utkomst wie dat Schaaf teminsten oant en mei 31 desimber 2019 iepenbliuwt. Freonen fan Schaaf fersoarget yn 2019 de programmearring, mei as foaroanman Bobby Veenstra, dy't ek yn 'e organisaasje fan it muzykfestival Promised Land sit.
Yn novimber 2019 stimde de gemeenteried fan Ljouwert der op oanstean fan 'e fraksjes fan PvdA en PAL/GrienLinks mei yn dat Sealen Schaaf ek yn 2020 iepenbliuwe soe. It CDA kante him dêrtsjin oan, temear om't yn deselde snuorje út in rapport fan it ûndersyksburo KplusV bliken die dat Neushoorn, dat ek troch de gemeente subsidiëarre waard, lêst ûnderfûn fan it iepenbliuwen fan Sealen Schaaf. Yn febrewaris 2020 waard bekendmakke dat Sealen Schaaf te keap of te hier kaam, mar net sloopt wurde mocht. As ferkeappriis stelde it Kolleezje fan B. & W. €400.000 foar, oanmerklik leger as de boekwearde fan €510.000, mar "in reëel minimum as sjoen wurdt nei de kompleksiteit en de steat fan it gebou." As hierpriis waard €50.000 yn it jier foarsteld, in bedrach dat dan troch de gemeente brûkt wurde soe foar bywurkjen fan efterstallich ûnderhâld.
Binnenslús
De Binnenslús is in feart by Muntsjesyl yn de gemeente Kollumerlân. De feart slút oan de súdein oan op De Lauwers en oan de noardein op de Muntjesylster Ryd.
De namme Binnenslús jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme.
Rinfuorgekoarts
Rinfuorgekoarts, ek wol febris quintana as Wolhyniakoarts is in rickettsioaze, in middelswiere ynfeksjesykte dy't oerbrocht wurdt troch luzen. Mear as in miljoen soldaten yn de Earste (yn de rinfuorgen) en Twadde Wrâldoarloch krigen de sykte. De sykte komt noch altyd foar ûnder dakleazen. Der binne bygelyks gefallen bekend fan in epidemy ûnder drugspuiters yn Seattle en Baltimore, en yn Marseille en Boerûndy. Teffens kin B. quintana in rol spylje by HIV-ynfektearden.
De sykte wurdt feroarsake troch de baktearje Bartonella quintana (âlde nammen: Rochalimea quintana, Rickettsia quintana), dy't û.o. foarkomt yn de mage fan de minsklike lús (Pediculus humanus corporis).
Behanneling
Meast wurde antbiotika út de Tetracycline-groep (doxycycline, tetracycline) brûkt, sân oant tsien dagen lang. Antibiotika út de Makrolide-groep kin ek (lykas Erythromycine). Chloramphenicol soe in alternatyf wêze kinne, mar fanwege de kâns op anaplastyske anemy, dy't net oerbetteret, âlderwetsk.
Kosmas- en Damianusfloed (1509)
thumb|De [[Doalert mei syn wiidste omfieming en de ynpolderings mei it jiertal fan de ynpoldering.]]
De Twadde Kosmas- en Damianusfloed op 25 en 26 septimber 1509 wie in stoarmfloed dy't de Noardseekust fan de Dútske Bocht trof. De floed is neamd nei Kosmas en Damianus, dy harren feestdei op 26 septimber is.
Yn East-Fryslân en de Ommelannen, lykas yn de greefskippen Hollân en Seelân, feroarsake de floed in soad skea, benammen yn de goaen Reiderlân en it Aldamt. De doarpen Torum, Wilgum, Fletum, Westerreide, Easterreide en it Kleaster Palmar moasten opjûn wurde.
De lettere kanselier fan de Hearlikheid Jever, Remmer von Seediek, skreau deroer yn syn kronyk fan Jeverlân:
De Doalert berikte syn grutste omfieming en ek de Jadeboezem waard folle grutter. By Emden ferskode de rin fan de Iems, sa't dy fierder fan de haven ôf begûn te lizzen.
Ofseage jachtgewear
In ôfseage jachtgewear (Ingelsk: sawn-off shotgun; Amerikaansk-Ingelsk: sawed-off shotgun) is in jachtgewear mei in koartere as gebrûklike loop, yn 'e regel koarter as 18 inch (45,72 sm). Dêrby kin it gean om in dûbelloops baskulearjend jachtgewear of, faker, om in inkelloops pompjachtgewear. Yn elts gefal is it fjoerwapen fan in swier kaliber, lykas 10 of 12, wêrfoar't as munysje ornaris hagel brûkt wurdt. Nettsjinsteande de oantsjutting 'ôfseage jachtgewear' hoecht de loop net beslist ôfseage te wêzen (hoewol't dat wol in soad foarkomt). De beneaming is nammentlik ek fan tapassing op wapens dy't al mei in ferkoarte loop fabrisearre wurde. It komt foar dat ek de kolf ferkoarte of ôfseage is, ot dat de hiele kolf mist.
De reden foar de populariteit fan ôfseage jachtgewearen is dat sa'n wapen in stik lichter is en boppedat makliker te ferbergjen, bgl. ûnder in lange jas. Dêrby komt dat yn 'e measte lannen jachtgewearen fan alle soarten fjoerwapens fierwei it maklikst te bemachtigjen binne. Fierders is it sa dat in ôfseage jachtgewear troch syn beheinde omfang in hânsum wapen is om te brûken by sjitpartijen yn relatyf lytse romten, lykas de keamers fan in hûs. In grut neidiel fan in ôfseage jachtgewear is wol dat it effektive berik fan 'e munysje dy't mei sa'n wapen ôfsketten wurdt, sterk beheind is yn ferhâlding ta in normaal jachtgewear. Trochdat de loop folle koarter is, ferspriedt de hagel him nammentlik folle flugger, mei as gefolch in folle lytsere draachwiidte fan maksimaal 10 oant 15 m, wylst hagel ôfsketten út in normaal jachtgewear wol oant 35 m effektyf (d.w.s. deadlik) wêze kin. As der fochten wurde moat yn sitewaasjes (bgl. yn gebouwen) wêrby't de striders mar in pear meter faninoar ôf steane, makket dy beheining fan it effektive berik lykwols neat út.
It is lykwols sa dat ôfseage jachtgewearen yn 'e measte lannen by wet ferbean binne, of alteast dat der in minimumlingte fêststeld is foar de loop. Yn Nederlân moat de loop fan in jachtgewear bgl. teminsten 30 sm lang wêze en mei it gewear as gehiel (kolf ynbegrepen) net koarter wêze as 60 sm. Yn 'e Feriene Steaten jilde der wetlike beheinings foar it besitten fan in jachtgewear mei in loop dy't koarter is as 18 inch (45,72 sm). It eigenhandich ôfseagjen fan 'e loop fan in jachtgewear, sûnder dêrfoar yn 't foar goedkarring fan 'e oerheid te krijen, wurdt oeral as in misdriuw beskôge.
Anto Drobnjak
(21 septimber 1968) is in eardere Montenegrynsk fuotballer. Earder spile foar Jedinstvo Bijelo Polje, Budućnost Titograd, Red Star Belgrade, Bastia, Lens, Gamba Osaka, Sochaux-Montbéliard en Martigues.