cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.an
Oan de registraasje fan in .an domeinnamme hingje strange regels. Sa wurdt easke dat de oanfreegjende organisaasje of persoan in offisjele fêstiging hat op ien fan de eilannen fan de Nederlânske Antillen en dat dy registrearre is by de Keamer fan Keaphannel. Bedriuwen of minsken dy’t dêr net oan foldogge kinne allinnich in tredde-nivo domeinnamme krije.
Keppeling om utens
Toppdomän
Wilhelmus Amesius
thumb|right|Wilhelmus Amesius Wilhelmus Amesius, eigentlike namme William Ames, (Ipswich, 1576? - Rotterdam, 14 novimber 1633) wie in Ingelsk teolooch, dy't lang wenne en wurke hat yn Nederlân.
Libben
Hy studearre op Christ's College yn Cambridge ûnder William Perkins fan wa't er, midliker wize sprutsen, syn measte puriteinske stânpunten opdie. Yn 1610 giet er nei Nederlân ta. Hy rekke dêr belutsen by it skeel tusken de Kalvinisten en Arminianen.
Ynfloed
Wilhelmus Amesius syn wurken wiene yn hiel Jeropa bekend en waarden yn fiif dielen samle yn Amsterdam. Mar in lyts part dêrfan waard oerset yn it Ingelsk. Ames syn tinken wie fral fan ynfloed yn Nij-Ingelân.
Splash (sylboat)
Yn de wrâldwide klassenopbou foar ienmansboaten foel oant in tsiental jierren ferlyn in grut gat boppe de optimist, want foar de Laser en Europe binne de Optimist-ferlitters faak noch te licht en te ûnerfaren. Krekt foar dizze kategory silers, fan 12 - 19 jier, wie der gjin passende ferfolchboat te finen mei genôch performance.
Lubbartus fan Andringa
Lubbartus fan Andringa, wie grytman fan Utingeradiel fan 1656-1682. Hy wie de soan fan Regnerus fan Andringa (1612-1671).
Lex Frisionum
De Lex Frisionum (Wet fan de Friezen) is in skrift dêr't it gewoanterjocht fan it Fryske folk in optekene is. De Lex Frisionum waard foar it earst op skrift steld tusken 785 en 793. It rjocht dat yn de Lex Frisionum optekene is, bestie wierskynlik al iuwen. Pas op inisjatyf fan Karel de Grutte waard it op papier set. It beskriuwt hokker straffen der stiene op deaslach, ferwûning, stellerij en ynbrek op de houlikswetten. Foar sokke fergripen moast in boete betelle wurde, oan it slachtoffer (of de neibesteanden), of oan de kening, of allebeide. Yn de Lex Frisionum stien ek bepalingen oer de gong fan it proses, sa wienen der fêste rjochtsdagen, "placita generalia", dêr't alle dingplichtigen byien kamen. Yn it âlde rjocht bepaalde de kleier op hokker grûn it geding fierd waard. Dêrby jilde de rigel: dêr't gjin kleier is, is ek gjin rjochter. Wat ynhâlde dat allinnich rjocht sprutsen wurde koe as it slachtoffer of syn famylje de moed hienen om te kleien. Yn alle oare gefallen dus net. Omdat bûten in attrappearring op 'e die bewiis sûnder opspoaringstsjinst hast net te leverjen wie, spile it godsoardiel in wichtige rôle. En nei alle gedachten waard ek brûk makke fan eden.
Yn de iere Midsiuwen wie Frisia folle mear as de hjoeddeiske provinsje Fryslân: it wie de hiele kuststripe fan Flaanderen, oer Hollân, oant Noard-Dútslân. De Lex Frisionum jilde foar dat hiele gebiet. Alle kennis oer de Lex is basearre op de âldst printen ferzje fan de Lex Frisionum fan 1557. De boekprinter Joannis Basilius Herold út Basel fersoarge doe in boekwurk dêr't hy alle Germaanske wetten út de tiid fan Karel de Grutte yn opnaam, wêrûnder de Lex Frisionum. Bûten tafoegings troch oaren, steane der ek artikels yn de Lex Frisionum dy't letterlik oernommen binne út oare Germaanske wetten.
Badia (Itaalje)
Badia (mei de klam op 'e 'i'; Italjaansk: Badia, Dútsk: Abtei) is in plak en gemeente yn de Italjaanske provinsje Súd-Tiroal (regio Trentino-Súd-Tiroal). De gemeente telt 3.471 ynwenners (2019) en hat in oerflak fan 82,9 km².
Njonken Corvara, Mareo, San Martin de Tor en La Val is Badia ien fan de fiif gemeenten yn it Val Badia dêr't Ladynsk de mearderheidstaal is.
Yndieling gemeente
De gemeente bestiet út de folgjende fraktionen:
Badia sels is te ferdielen yn San Linert (San Leonardo, Sankt Leonhard) en Pedraces (Pedraces, Pedratsches). San Linert leit westlik fan de Gran Ega-rivier, Pedraces eastlik dêrfan.
Taal
Neffens de folkstelling fan 2011 praat 94,07% fan de gemeente Ladynsk, 4,17% Italjaansk en 1,76% Dútsk.
It besjen wurdich
Tichteby it berteplak fan Jozef Freinademetz leit de Tsjerke fan it Hillich Krús oan de foet fan it Sas dla Crusc massyf. De tsjerke waard yn 1484 wijd. It oangrinzgjende refugio waard yn 1718 tafoege.
De oan Kassianus van Imola wijde parochytsjerke fan San Ciascian waard yn 1782 ynwijd. Tichteby is it lytse Museum Ladin Ursus ladinicus. It museum fertelt oer de Ladynske skiednis fan it gebiet. Utstald wurdt û.o. ek it bonkerak fan in hoalebeer, dy't sa'n 90.000 jier lyn yn de Iistiid yn it gebiet libbe.
Karel Loadewyk fan Hessen-Kassel
thumb|250px|Karel Loadewyk fan Hessen-Kassel Karel (Kassel, 3 augustus 1654 - dêre, 23 maart 1730) wie fan 1670 oant 1730 lângreve fan Hessen-Kassel.
Libben
Hy wie de soan fan lângreve Willem VI en Hedwig Sophie fan Brandenburch, dochter fan George Willem fan Brandenburch. Yn 1670 folge er syn broer Willem VII op as lângreve fan Hessen-Kassel. Hy sette in grut leger op dat er ferhierde oan de heechste bieder en dat stried yn ûnder mear de Spaanske Suksesjeoarloch. Nei syn dea yn 1730 waard er opfolge troch syn soan Frederik I, dy't sûnt 1720 kening fan Sweden wie.
Nei it ynlûken fan it Edikt fan Nantes yn 1685 yn Frankryk, helle Karel de ferballe Hugenoaten nei Kassel en joech harren frijheid fan goddtsjinst. Sa'n 4000 Hugenoaten setten harren ta wenjen yn Kassel. Karl sterke de metaal-yndustry fuort en hie ek niget oan archeology.
Houlik en bern
Karel troude yn 1673 mei Maria Anna fan Koerlân (1653-1711), dochter fan Jacob Kettler. Hja krigen 17 bern, ûnder oaren:
Albrecht fan Saksen
Albrecht III (Grimma, 27 jannewaris 1443 – Emden, 12 septimber 1500), byneamd de Kloekmoedige, wie fan 1485 oant 1500 hartoch fan Saksen. Hy wie de jongere soan fan karfoarst Freark de Sêftmoedige en earste hearsker fan de Albertynske liny fan de lettere keningen fan Saksen. Yn 1498 waard hy troch de Dútske keizer beneamd ta gûverneur (potestaat) fan Fryslân, de Ommelannen ynbegrepen, wat wol sjoen wurdt as de ein fan de Fryske frijheid.
Libben
Op tolvejierrige leeftyd waard hy tegearre mei syn broer Ernst fan Saksen ûntfierd troch in Kunz fan Kaufungen, mar hy wist te ûntkommen, en brocht inkele jierren troch oan it hôf fan Hillich Roomske Keizer Freark III yn Wenen.
Yn 1464 troude hy Sidoania, dochter fan George fan Podiebrad, kening fan Bohemen, mar hy krige net de kroan fan Bohemen doe't Georg yn 1471 ferstoar.
Letter yn 1464 stoar karfoarst Freark II, en Albrecht en Ernst besletten tegearre oer Saksen te hearskjen. Yn 1485 waard Saksen lykwols oanfallen troch Thüringen. By it Ferdrach fan Leipzig waard Saksen yn twaen splist: Albrecht krige it westlik gedielte fan Saksen (Meißen), syn broer bleau Karfoarst fan Saksen, en hold de kontrôle oer de eastlike dielen fan Saksen (Wittenberch). Omdat Saksen-Meissen folle riker wie as de Ernestynske dielen fan Saksen, en Albrecht no ek it noarden fan Thüringen yn wist te liivjen, waard Albrecht ferplichte 100.000 florijnen te beteljen oan Ernest as skeafergoeding. Dy ûngelike dieling fan Saksen late 80 jier letter ta in konflikt tusken de beide lynjes. thumb|left|160px|Albrecht fan Saksen
Yn 1475, yn de kampanje tsjin Karel de Stoute fan Boergonje krige Albrecht in soad lof as in kapabel militêr lieder, en yn 1487 late hy in ekspedysje tsjin Kening Matthias Corvinus fan Hongarije, dy't lykwols mislearre omdat keizer Freark III te min steun tasei.
Yn 1488 holp Albrecht om Maksimiliaan I te befrijen neidat rebellen yn Brugge him finzen set hienen. Yn 1489 waard Albrecht efterlitten as syn plakferfanger om de oarloch fuort te setten, en hy wist foar Maksimiliaan de greefskippen Hollân, Flaanderen en Brabân werom te feroverjen, mar omdat him net tastien waard dy distrikten te plonderjen, late soks ta in grut finansjeel ferlies.
Yn Fryslan en Grinslân
As betelling foar syn tsjinsten makke Maximiliaan Albrecht yn 1498 ta gûverneur (potestaat) fan Fryslân. Fryslân, de Ommelannen ynbegrepen, hie himsels altyd as frij sjoen. It makke wol diel út fan it Hillige Roomske Ryk, mar seach himsels as ryksûnmidlik. It hie nea in Hear kend. De Fryske lannen waarden oan de ein fan de 15e iuw it striidtoaniel fan de konflikten tusken Skieringers en Fetkeapers. De stêd Grins like yn dy konflikten de ienige machtsfaktor dy't aktyf optrede koe en wreide har macht út oant sawat hiel Fryslân en Grinslân. Om de macht fan de stêd te beheinen waard Albrecht troch guon yn Fryslân mei iepen earmen ûntfongen. Hy wist Fryslân foar it grutste part ûnder kontrôle te krijen en waard ek troch Grinslân as hear erkend. Sa gau as't er werom gien wie nei Saksen-Meissen bliek syn erkenning lykwols benammen in lippetsjinst. Grinslân waard binnenfallen troch de greve fan East-Fryslân.
Koart dêrnei stoar Albrecht tichteby Emden, en waard begroeven yn Meissen. Hy waard opfolge troch syn soannen Hindrik V fan Saksen en Joaris mei it Burd.
De ferovering troch Albrecht III fan de Fryske lannen markearre wol de definitive ein fan de Fryske Frijheid. Ek de Fryske taal waard dêrnei as bestjoerstaal ferfongen troch it Nederdútsk.
Boelensstate
De Boelensstate, ek Grut Schepper of Haersmastate is in eardere state en stie bewesten Bûtenpost op it stee dêr't no it gemeentepark leit, yn de gemeente Achtkarspelen. Fan de state is neat mear werom te finen.
Meidat Bûtenpost it haadplak fan de gemeente wie, stiene der in soad staten. Elke family dy 't in grytman hie boude dêr in eigen state. Sa binne der de Herbrandastate, Leltingastate en Scheltingastate. De meast bekende family wie de family Boelens. De family Boelens wie hast de hiele perioade fan 1618 - 1673 grytman fan Achtkarspelen. Se hiene grutte belangen yn de ferfeaningen yn dizze gritenij. Yn of nei 1673 stjert de family Boelens út en wurdt de state fan Isaac de Schepper. Hy hat fan 1677 - 1688 ek grytman fan Achtkarspelen west. Sûnt dy tiid wurdt de state ek wol Grut Schepper neamd.
Isaac wurdt opfolge troch syn neef Eelco fan Haersma. Hy is grytman en eigener fan de state. Opnij kriget de state in oare namme: Haersmastate. De folgjende bekende eigenares fan de state is Catharina Wilhelmina, dochter fan grytman Daniël de Blocq fan Haersma. Hja troude yn 1794 mei Jan Minnema de With. De lêste grytman, dy't Boelensstate bewenne wie harren soan Jhr. Daniël de Blocq fan Haersma de With. As er yn 1857 stjert blykt út syn testamint, dat er de state fermakket oan de gemeente.
Olympyske Spullen
Klassike Olympyske Spullen
Yn de klassike âldheid waarden alle fjouwer jierren by Olympia spullen hâlden ta eare fan Seus. Earst sûnt 776 f.Kr. waarden de nammen fan de winners byhâlden. De spullen begûnen as yn iendeiswedstriid yn hurdrinnen. Letter kamen der ek de estafette, it fakkelrinnen, de fiifkamp (diskussmiten, fierspringen, hurdrinnen, spearsmiten en wrakseljen), de pankration, it wapenrinnen, en it weinrinnen by, en waarden de spullen in wike.
De dielnimmers wienen frije Hellenen en letter ek Romeinen, mar allinnich foar it weinrinnen koenen froulju ynskreaun wurde. Dat froulju ynskreaun wurde koenen woe net sizze dat se sels meidienen: by it weinrinnen waarden de hynders ynskreaun op de namme fan de eigner, net dy fan de stjoerman.
Yn it jier 394 makke Teodosius de Grutte in ein oan de Klassike Olympyske Spullen.
Moderne Olympyske Spullen
De Moderne Olympyske Spullen wienen in idee fan de Franske baron Pierre de Coubertin dat er op 25 novimber 1892 foar it earst publyklik makke. Pas yn 1894 waard it Ynternasjonaal Olympysk Komitee oprjochte. Mar doe gie it hurd, dat dêr't De Coubertin tocht hie de earste spullen in 1900 yn Parys te hâlden, waarden yn 1896 de earste moderne spullen al organisearre yn Atene. Grikelân hie de spullen graach altyd organisearje wollen, mar om it idee fan ynternasjonale spullen fuort te sterkjen waarden de spullen eltse fjouwer jier yn in oar lân organisearre.
Yn 1924 waard yn Sjamoniks in Ynternationale Wintersportwike organisearre. Doe't dat in súkses waard, waarden fjouwer jier letter yn Sankt Moritz de twadde Olympyske Winterspullen organisearre. Oant en mei 1992 waarden de beide spullen yn itselde jier hâlden, mar yn 1994 waarden wer Winterspullen hâlden, yn Lillehammer sadat se no krekt út de pas rinne mei de Olympyske Simmerspullen.
Hâlden en takomstige Olympyske Spullen
{{Kolommen2
Hâlden en takomstige Olympyske Winterspullen
}}
Rekôr
De Amerikaanske swimmer Michael Phelps behelle by de Spullen fan 2012 yn Londen syn 22ste Olympyske medaille. Hy swom dêrmei it rekôr fan Larisa Latina út de eardere Sovjet-Uny dy't op de Spullen fan 1956, 1960 en 1964 yn totaal 18 Olympyske medailles behelle by it Gymnastyk út de boeken.
Allan Ramsay
thumb|Selsportret (om 1737) Allan Ramsay (13 oktober 1713 – Dover, 10 augustus 1784) wie in Skotsk portretskilder.
Biografy
Allan Ramsay waard berne yn Edinboarch, Skotlân, as âldste soan fan Allan Ramsay, dichter en skriuwer fan The Gentle Shepherd Ramsay wie om syn 20e hinne yn de lear by de Sweedske skilder Hans Huyssing yn London en wurke dêrnei trije jier yn Rome. Doe't er werom kaam sette er him ta wenjen en wurkjen yn Edinboarch.
Ramsay wie maklik yn de omgong en krige in soad opdrachten.
Yn 1739 boaske er syn earste frou, Anne Bayne, de dochter fan in professer yn Skotsk Rjocht, Alexander Bayne fan Rires (±.1684–1737) en Mary Carstairs (1695?–1759). Net ien fan harren trije bern oerlibben harren pjuttejierren en Anne stoar op 4 febrewaris 1743 by de befalling fan it tredde bern.
Ramsay en syn twadde frou Margaret Lindsay (dy't syn learling west hie) brochten fan 1754 oant 1757 yn Itaalje troch. Sy giene nei Rome, Florâns, Napels en Tivoli en bestudearren, skilderen en tekenen de âlde masters, antikiteiten en archeologyske plakken. Sy kamen troch de tiid mei it potrettearjen fan toeristen. By dy reis en ek oare reizen nei Itaalje gie it him foaral om stúdzje en op dat stuit minder om sels te skilderjen.
Hy joech it skilderjen oer om 1770 hinne om him mear konsintrearje te kinnen op literêre arbeid. Boppedat hie er in soad lêst fan syn rjochter earm, dy't út en troch út de kom skeat en de dea fan syn twadde frou yn 1782 die him ek gjin goed. Hy ferfear nei Itaalje en liet it ôfmeitsjen fan tsientallen portretten oer oan syn assistinten.
Allan Ramsay wie ek in fûl tsjinstander fan slavernij en fierde ek kampanje foar it ôfskaffen dêrfan.
Bohaisee
left|thumb|200px|De Bohaisee. De Bohaisee (ek Golf fan Bohai of Bo Hai; Sineesk: 渤海; Kantoneesk: Poet Hooi) is in grutte ûndjippe ynholte fan Giele See en net fier fan Peking, sadat it wichtige foar de seefeart is.
Keppeling om utens
● Unep Reports - Regional Definition: Bohai Sea
De Joere
De Joere is in buorskip benoarden Eastermar yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De namme komt ek foar as Joerelaan, Grote Youre en Lutke Youwer. Mooglik in relaasje mei de nôtnamme hjouwer.
Loe de Jong
Lou de Jong is meast bekend wurden troch syn fjirtjindielige wurk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog dat - op it lêste diel nei - hielendal fan syn hân is en lange tiid beskôge waard as it standertwurk oer Nederlân en Nederlânsk-Ynje yn de Twadde Wrâldkriich.
Op 15 septimber 1945 waard it Ryksynstitút foar Oarlochsdokumintaasje (ôfkoarte as 'RIOD', no it Nederlânsk Ynstitút foar Oarlochsdokumintaasje, yn 't koart NIOD) oprjochte; De Jong waard direkteur, in posysje dy't er oant syn pensjoen yn 1979 ta besette soe.
André Le Nôtre
thumb|200px|André Le Nôtre, skildere troch [[Carlo Maratta, om 1680]] thumb|200px|Búste fan André Le Nôtre yn de Tuileryen, Parys André Le Nôtre (Parys, 12 maart 1613 – dêre, 15 septimber 1700) wie in Frânsk tún- en lânskipsarsjitekt. Hy wie fan 1645 oant 1700 ferantwurdlik foar de tunen fan kening Loadewyk XIV benammen de tunen fan it kastiel fan Fersailles.
Libben
Le Nôtre wie in soan fan Jean Le Nôtre, de túnarsjitekt fan Loadewyk XIII.
Yn 1656 moast er fanwege Nicolas Fouquet de tún fan it Kastiel fan Vaux-le-Vicomte de natuer ûntwerpe neffens de barokke Italjaanske styl. It slagge Le Nôtre om in harmonieus gehiel te meitsjen fan wetterpartijen, parterres, grotten en fonteinen. De tún wie minstens sa goed slagge as it kastiel. Doe't Loadewyk fan syn natuertalint hearde, helle er Le Nôtre mei de oare arsjitekten fuortendaliks nei Fersailles, dêr't er in persoanlike freon fan Loadewyk waard. Fouquet waard deis nei de iepening arrestearre om oars nea wer út de finzenis werom te kommen. Le Nôtres namme hie yn de 17e iuw ynternasjonaal klank en hy waard in protte frege foar grutte opdrachten.
Túnûntwerp
De tunen fan Le Nôtre hawwe as skaaimerk in oerhearsking fan symmetry en regelmjittichheid, dy't paste yn de filosofy fan it absolutisme. Dizze styl is bekend as de Frânske tún. Alles, sels de natuer, wie ûnderwurpen oan de almacht fan de Foarst.
Yn 1664 krige er fan Colbert de opdracht om de Tuileryen op te kreazjen. Oare bekende tunen fan Le Nôtre binne dy fan de kastielen fan Chantilly, Saint-Germain-en-Laye, Saint-Cloud en Meudon. Ek it St. James's Park yn Londen waard troch him ûntwurpen.
thumb|left|300px| Oranzjerie, Kastiel fan Versailles
Hermann Ungar
Hermann Ungar (Boskovice, 20 april, 1893 – Praach, 28 oktober, 1929) wie in Moravysk Dútsktalige skriuwer en in amtner by it Tsjechoslowaaksk Ministearje fan Bûtenlânske Saken.
Libben
Ungar kaam út in begoedige joadske famylje. Syn heit wie boargemaster fan de ôfskiedene joadske mienskip fan Boskovice yn Súd-Moraavje en hie in distillearderij. Ungar waard troch Thomas Mann as in grut skriuwer priizge. Syn romans binne beynfloede troch it ekspresjonisme en de psychoänalyse. Syn wurk, lykas 'De Skeinden', docht somtiden oan dat fan Franz Kafka tinken. Ungar jildt as in Einzelgänger yn it Praachse literêr fermidden fan in Franz Kafka, Franz Werfel, Ernst Weiß en Max Brod.
Ungar studearre in blaumoandei letterkunde yn Berlyn, doe rjochten yn München en letter oan de universiteit fan Praach en wie dêr in warber lid fan de joadske studintebeweging Barissia. Hy promovearre yn april 1918. Yn de Earste Wrâldkriich rekke er ferwûne oan it Eastfront. De ferwoasting op it slachfjild fan minske en bist hat syn wurk tige beynfloede.
Yn novimber 1922 boaske er Margarethe Weiss. Hja krigen twa soannen, Thomas (1923) en Alexander Mattias (1929).
Ungar stoar, noch mar 36 jier âld, yn 1929 oan in akute blinetermûntstekking yn in Praachsk sikehûs. Hy hie de gong nei dokter útsteld omt er earst mei sionistyske freonen nei Palestina woe. Hy leit te hôf op Malvasinka yn Praach.
Fungus (band)
Fungus wie in Nederlânske Folkband oprjochte yn Flaardingen en wie aktyf tusken 1972 en 1979. De band brocht yn 1974 syn debútalbum Fungus út. Hoewol't de band folk muzyk spile seagen de bandleden de band sels dochs foaral as popgroep. Fungus hat fiif studio-albums útbrocht.
Skiednis
Yn 1972 waard Fungus te Flaardingen oprjochte troch Fred Piek en Bob Dekenga, en justjes letter oanfolle mei Kees Maat. Yn 1973 kamen Sido Martens en Koos Pakvis de band fersterkjen, wylst toetsenist Dekenga de groep ferliet. Ynearsten spile de groep Angelsaksyske folk, Mar nei't Piek him ferdjippe hie yn de thúsopnamen fan fjildwurker Ate Doornbosch, gearstaller fan it NOS radioprogramma Onder de Groene Linde, waard yn 1974 in earste album útbrocht mei foar de helte Ingelske en foar de helte Nederlânske tradisjonele muzyk. Yn 1974 kaam drummer Louis Debij by de groep, en kearde Dekenga werom as ferfanger fan Maat, om yn 1976 de groep definityf te ferlitten. Yn 1975 hie Martens de groep al ferlitten en wie ferfongen troch Rens van der Zalm. It twadde album (1975) en tredde album (1976) fan Fungus befettet allinnich mar Nederlânske tradisjonele muzyk, mar it fjirde album (1977) befettet inkeld Britske tradisjonele muzyk. Nei't drummer Debij Fungus ferlitten hie yn 1978, wiene allinnich Piek, Pakvis en Van der Zalm noch oer, en waard ein dat jier besletten de band op te heffen. Yn 1979 kaam noch in sechsde album út, dat foar de helte Ingelske en foar de helte Nederlânske tradisjonele muzyk befettet. Yn 1984 wie der noch in ienmalich reünykonsert en yn 2000 ferskynde der noch in Kompilaasje-album. Yn in nije besetting joech Fungus sels wer inkelde konserten. Fan de orizjinele besetting wiene yn alle gefallen Fred Piek, Sido Martens en Louis Debij fan de partij.
Kurt Vonnegut
thumb|Kurt Vonnegut yn 1940 Kurt Vonnegut Jr. (Indianapolis (Indiana), 11 novimber 1922 – New York (New York), 11 april 2007) wie in Amerikaansk skriuwer en skilder. Slaughterhouse-Five is sûnder mis syn meast ferneamde wurk; satire, swarte humor en science fiction hat er dêryn fermingd.
Biografy
Kurt Vonnegut wie de jongste fan trije bern. Heit, Kurt Sr., wie arsjitekt. Mem Edith, kaam út in begoedige famylje fan brouwers.
Vonnegut studearre oan de Cornell University dêr't Thomas Pynchon ek ûnderjoch krige.
Nettsjinsteane syn súkses hie Vonnegut lest fan depresjes; yn 1984 besocht er om himsels tekoart te dwaan.
Tema's en styl
In sintraal tema yn syn wurk is de futiliteit fan alle minsklik krewearjen. Vonnegut kombinearre in, sa't it like, ienfâldige skriuwstyl mei swarte humor en satire.
Vonnegut brocht syn tinken faak oer fia it yn ferskate romans weromkommende personaazje Kilgore Trout, in skriuwer fan absurde- en sciencefictionferhalen. Hy makke de yllustraasjes fan syn boeken sels, mei ienfâldige faak op graffiti lykjende tekeningen, dy't somtiids tinke dogge oan it wurk fan Keith Haring en Paul Klee.
Ahrensburchkultuer
thumb|Pylkpunt De Ahrensburchkultuer (sa. 11.200 f.Kr. – sa. 9500 f.Kr. wie in let-boppepaleolityske, neffens guons mesolityske kultuer, yn de Jonge Dryas, de lêste iistiid foar de ein fan it Weichselien. Dizze kultuer is ferneamd nei it doarp Ahrensburch, 25 km noardeastlik fan Hamburch yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein, dêr't houten pylkskachten en knotsen opgroeven binne. Archeologen hawwe hjir trije wichtige delsettings fûn:
De delsetting Stellmoor wie mar in part fan it jier bewenne. By de opgravings binne de bonken fûn fan 650 rindieren, hja jagen op dizze bisten mei pylk en bôge. De pylkeskachten wienen fan dinnenhout makke mei karakteristike skaftunge pylkpunten fan fjoerstien op de ein. Ek binne inkele yntakt bleaune rindierskeletten fûn, mei de pylkpunten yn de boarst, wierskynlik hawwe dat offers west oan in hegere macht. Argeologen hawwe by de delsettings stiensirkels fûn, dy't mooglik tsjinne hawwe as fundearrings foar hûdetinten.
De relaasje tusken de Ahrensburchkultuer en de Hamburchkultuer is net wis. De delsetting by Jels yn Sønderjylland heart nei alle gedachten by de Hamburchkultuer. In oare kultuer fan rindierjagers, de Brommekultuer, is bekend út ferskate delsettings yn Denemark en fan opgravings by Segebro, deun by Malmö, dêr't safier bekend de âlde delsetting fan Sweden lein hawwe moat. De Brommekultuer hearde ta de waarmere Allerød-interstadiaal tusken de Alde en de Jonge Dryas, ± 9700-9000 f.Kr., mei bosken sêfte bjirken. De Brommekultuer en de Ahrensburchkultuer hawwe sa'n soart oerien en lykje in protte op inoar dat se betiden tegearre de Lyngbykultuer neamd wurde.
Kwintillus
right|thumb|200px|Ofbydling fan Kwintillus op munt Kwintillus, folút yn it Latyn Marcus Aurelius Claudius Quintillus (212 – april 270), wie Keizer fan Rome yn 270.
Kwintillus wie de jongere broer fan keizer Klaudius II en wie syn opfolger doe't dy ferstoar yn 270. Hy fergoade Klaudius en foege syn namme oan de eigen ta. Fierders is net folle oer him bekend, hoelang as't er krekt regeard hat en op hokker wize hy oan de ein kaam. Wol bekend is dat er ferstoarn is yn Akwileia. Oer it lot fan syn frou en twa bern is neat bekend.
Arnold fan Vierssen
Arnold fan Vierssen, soan fan Mathijs fan Viersen, riedshear yn it Hof fan Fryslân, en Clara Mellinga.
Arnold waard op 24 desimber 1669 grytman fan Haskerlân en Lid fan de deputearre steaten en monsterkommissaris. Wie yn syn jeugd kaptein. Hy die ôfstân fan syn gritenij foar syn soan. Hy boaske Sibilla, dochter fan Allard Pieter fan Jongstal en Margaretha fan Haren en liet fjouwer bern nei.
Ingvaeones
thumb|right|350px|Fersprieding fan de fiif Germaanske haadkloften yn 1e iuw nei Kr. De Ingvaeones, ek Ingaevones en Noardseegermanen, is in sammelnamme foar Germaanske stammen dy't benammen oan de Noardseekust wennen. De yndieling komt út it boek Germania fan Tacitus, dy't neist de Ingvaeones de Irminones en de Istvaeones as groepen binnen de West-Germanen neamde.
Ta de Ingvaeones hearden de Angelen, Friezen, Juten en de Saksen. It kontakt tusken al dizze stammen wie sa dat ûntjouwings dield waarden; der wie in mienskiplike kulturele identiteit dy't earst nei it Grutte Folkeferfarren út inoar rûn.
De saneamde Ingvaeoanske talen binne in famylje fan talen mei in stik of wat mienskiplike kenmerken.
Minne Dijkstra
Minne Dijkstra (Koarnjum, 11 febrewaris 1937) is in Nederlânsk âld-politikus dy 't tusken 1967 en 1972 lid wie fan de Twadde Keamer foar D'66.
Jongebuorren
Jongebuorren is in buorskip súdwest fan Terherne yn de gemeente De Fryske Marren. De namme komt ek foar as Jongebwren en Jongeburen. It hearde oant 1984 by de himrik fan Goaiïngaryp.
Minne Dijkstra
Wurkpaad
Dijkstra is in Fryske boeresoan dy't sosjale psychology oan de Universiteit fan Amsterdam studearre. Hy kaam nei syn stúdzje werom nei Fryslân en wie fan 1964 oant 1967 direkteur fan de Stichting ter Bevordering van het Buurthuiswerk in het Noorden (SBBN). Dijkstra stie oan de widze fan D'66, benammen yn Fryslân. Hy kaam yn de earste fraksje fan D'66 yn de Twadde Keamer as wurdfierder ûnderwiis, ferkear en lânbou. Hy tsjinne as jong Keamerlid tegearre mei Anneke Goudsmit in inisjatyfwetsfoarstel yn oer it rydûnderwiis. Hy ferdigene yn 1972 út namme fan in minderheid fan syn fraksje it stânpunt dat ta frijlitting fan de Trije fan Breda oergien wurde moast. Nei syn Keamerlidmaatskip beklaaide er bestjoersfunksjes by de NOS en de Wrâldomrop. Yn 2010 waard er foarsitter fan de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad.
See fan Halmaheara
250px|left|thumb|Seeën fan [[Yndoneezje.]] De See fan Halmaheara is in rânesee fan de Grutte Oseaan en leit yn Yndoneezje be-easten it eilân Halmaheara, wat ta de Molukken heart. Yn it suden grinzet de See fan Halmahera oan de Searamsee. Yn it easten leit de Fûgelkop fan West-Papoea.
Súdlik Sintraal-Alaska
Súdlik Sintraal-Alaska (Ingelsk: Southcentral Alaska) is in regio yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Alaska. It bercheftige gebiet is ynklamme tusken it Alaskaberchtme yn it noarden en de Golf fan Alaska yn it suden. It omfiemet û.m. it Kenai-skiereilân, de Cook Inlet, de Matanuska-Susitna-delling en Anchorage, dat de grutste stêd fan Alaska is. Súdlik Sintraal-Alaska is it tichtstbefolke diel fan 'e steat. De oarspronklike bewenners fan it gebiet binne Atapaskyske Yndiaanske folken yn it binnenlân en de Alûtiik (Alutiiq), in subgroep fan 'e Eskimo's, oan 'e kust.
Geografy
Súdlik Sintraal-Alaska is in regio dy't it sintrale súdlike diel fan 'e Amerikaanske steat Alaska beslacht. It is in fierhinne bercheftich gebiet, dat de noardlikste útrinners fan 'e Rocky Mountains omfettet. It grutste berchtme is it Alaskaberchtme, dat de skieding foarmet mei oare regio's: yn it noarden mei it Binnenlân fan Alaska, en yn it westen mei Súdwest-Alaska. Oare berchtmen yn Súdlik Sintraal-Alaska binne it Chugachberchtme by de kust lâns, it Wrangell-berchtme yn it easten, by de grins mei it Kanadeeske territoarium Yukon, en it Talkeetna-berchtme yn 'e midden fan 'e regio.
Ynklamme tusken de Alaska-, Wrangell-, Chugach- en Talkeetna-berchtmen leit yn it easten fan Súdlik Sintraal-Alaska de Delling fan 'e Koperrivier, yn it ferline in sintrum fan 'e mynbou. De berchtmen omfiemje ferskate fulkanen, wêrûnder de Mount Augustine en de Fourpeaked Mountain, dy't yn 2006 útbarsten, en de Mount Redoubt, dy't yn 2009 noch útbarste en dêrmei doe it loftferkear yn 'e wide omkriten stillei. It suden fan Súdlik Sintraal-Alaska bestiet fierhinne út tuskenbeiden reinwâld en gebieten mei elzestrewellen, wylst it binnenlân foar it meastepart oerdutsen is mei taiga besteande út nullewâld.
Yn it suden wurdt Súdlik Sintraal-Alaska begrinzge troch de kust fan 'e Golf fan Alaska, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e Stille Oseaan. It grutte Kenai-skiereilân, dat dominearre wurdt troch it Kenai-berchtme, stiket dêr likernôch 240 km nei it súdwesten ta út yn see. Oan 'e westkant fan it skiereilân leit de Cook Inlet, in see-earm fan 'e Golf fan Alaska dy't in wichtige rûte foar de skipfeart foarmet, om't er tagong jout ta de haven fan 'e grutte stêd Anchorage en ta de tichtbefolke Matanuska-Susitna-delling, dy't beide krekt benoarden it skiereilân op it fêstelân lizze. Oan 'e súd- en eastkant hat it Kenai-skiereilân yn 'e Prince William Sound in rûge fjordekust. Dat gebiet foarmet it Nasjonaal Park Kenai Fjords en dêr lizze ek in grut tal lytse eilannen, mei as grutsten Montague, Hinchinbrook en Kayak.
Demografy
Bestjoerlik bestiet Súdlik Sintraal-Alaska út 'e boroughs (distrikten) Kenai Peninsula Borough en Matanuska-Susitna Borough, de feriene stêd-borough Anchorage, en it Folkstellingsgebiet Valdez-Cordova, dat ta de Unorganized Borough heart, in distriktsfrij gebiet dat streekrjocht troch it steatsregear yn Juneau bestjoerd wurdt. Mei-inoar hiene dy fjouwer gebieten neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 doe 445.857 ynwenners. Dêrmei bedroech de befolkingstichtens fan Súdlik Sintraal-Alaska yn 2010 2,2 persoanen de km², wat tige heech is foar Alaskaanske begripen. De regio is dan ek it tichtstbefolke diel fan 'e steat.
De grutste stêd fan Súdlik Sintraal-Alaska is Anchorage, mei yn 2010 krapoan 292.000 ynwenners. Oare (folle lytsere) gruttere plakken yn Súdlik Sintraal-Alaska binne: Palmer, Wasilla, Kenai, Soldotna, Seward, Valdez en Cordova.
De oarspronklike bewenners fan 'e regio binne de Tanaina (Tanaina of Dena’ina), Koltsjan (Kochan of Upper Kuskokwim), Ejak (Eyak) en Alûtiik (Alutiiq). De Tanaina libje yn it noardwestlike binnenlân, oan 'e kust fan 'e Cook Inlet en op it noardwestlike diel fan it Kenai-skiereilân, wylst de Koltsjan yn it noardeastlike binnenlân libje. Beide folken binne Yndiaansk en sprekke (fan oarsprong) in Atapaskyske taal. De Yndiaanske Ejak, oan 'e súdeastlike kust fan Súdlik Sintraal-Alaska, binne minder nau besibbe, mar hearre wol ta de Ejak-Atapaskyske folkekloft. De Alûtiik, dy't oan 'e súd- en súdwestkust fan Súdlik Sintraal-Alaska wenje, binne gjin Yndianen, mar de súdlikste subgroep fan 'e Eskimo's.
Ekonomy
De ekonomy fan Súdlik Sintraal-Alaska driuwt fierhinne op 'e fiskerij, de ierdoalje-yndustry en it toerisme. De measte toeristen komme yn it gebiet om te jeien of te angelfiskjen.
Klimaat
Súdlik Sintraal-Alaska hat in seeklimaat, mei temperatueren dy't útinoar rinne fan trochinoar fan 18 °C oerdeis yn july oant in gemiddelde fan –12 °C nachts yn desimber. De oeren deiljocht per dei rinne útinoar fan 20 oeren yn juny en july oant mar 6 oeren yn desimber en jannewaris.
Mariënburch
Foar it ûnderhâld fn dit grutte terrein nûge se Johann Hermann Knoop út, de soan fan de hovenier fan har heit yn Kassel. Foar it bûten lei in leane mei trije rigen beammen; efter it hûs lei in rûne fiver mei treppens oan fjouwer kanten. Fierderop lei in promenade dy't nei in teekoepel oan de Potmarge rûn. Oan de sydkant fan it hûs wie noch in fiver mei foarmbeammen. De perken mei beammen wienen symmetrysk en der wienen hagen, poarten en ek twa huzen by de yngong. It bûtenhûs bestie út twa lagen mei in grutte kape en fleugels. Op 19e iuwske tekeningen en foto’s blykt dat de bygebouwen los stiene en dat oan de súdeastkant in grutte útboude erker tsjin it dakskyld oanboud wie mei in kajút en balkon.
It bûten waard yn 1765 neilitten oan de herfoarme diakonij dy't grutte stikken ferkocht. It meastepart fan de tún kaam yn hannen fan túnker Bokke Doitses fan Huzum dy't it wer trochferkocht oan oare gerniers. Der waard doe griente en fruit foar de handel kweekt yn de stikken by de Potmarge.
Yn 1832 kaam it lângoed yn hannen fan Pieter Cats, ien fan de rykste ynwenners fan Ljouwert, dy't as lid fan de Gemeenteried fan Ljouwert noch folle mear grûn yn eigendom hie. Yn 1838 waard Mariënburch troch jhr. Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen (1774-1844) kocht. Vegelin wie lid fan de froedskip fan Fryslân, âld-grytman fan Haskerlân en âld-lid fan de Steaten fan Fryslân. Troch him kaam it bûten oan syn soan Pieter Benjamin Johan Vegelin van Claerbergen- ek lid fan de Ridderskip-, grytman en lid fan de Twadde Keamer. Nei him binne de Vegelinstrjitte en de Vegelinbuert neamd. Dizze Pieter Benjamin wie ien fan de rykste ynwenners fan Fryslân en wenne faak yn Heremastate op De Jouwer.
Juancho E. Yrausquin Airport
Juancho E. Yrausquin Airport is it ienichste fleanfjild op it eilân Saba fan de Nederlânske Antillen. It fleanfjild hat in lâningsbaan fan 396 meter en is it lytste kommersjele fleanfjild fan de wrâld.
Mariënburch
Yn 1872 liet er op it súdlike stik fan it terrein it gasthûs foar earmelju Fribourg sette. Dit hofke is neamd nei it Switserske plak Freiburg dêr't it laach Vegelin van Claerbergen wei komme soe. It krige dêrom ek de foarm fan in chalet. Oer de folle breedte fan de foarkant siet in útstekkende grutte kape mei flauwe hellingen. Nei syn dea yn 1879 kaam it kompleks oan ien fan syn fjirtjin bern: jonkfrou Louisa Albertina Vegilin van Claerbergen (* 1841) dy't yn 1863 boaske mei Sible Giliam Wiersma. Hja liet it bûten ôfbrekke en ferfange troch in staetlike filla dy't yn 1905 ferkocht waard.
21 febrewaris
Op 21 febrewaris is it Sint-Piter yn Grou.
Mariënburch
Yn 1923 kaam hjiryn de kweekskoalle (letter Pedagogyske Akademy Mariënburch). Omdat dy te lyts waard kaam der yn 1952 in nije skoalgebou, dat yn 1991 wer romte makke foar de Skoallemienskip Comenius. Ien fan de trij gevelstiennen fan it monumintale 'chalet' Fribourg waard yn de muorre fan dit skoallekompleks mitsele.
Juancho E. Yrausquin Airport
Ynformaasje
It Yrausquin Fleanfjild beslacht in grut part fan it eilân. Neffens saakkundigen is it in relatyf gefaarlik fleanfjild, omdat oan de iene kant hege rotsen binne en oan de beide úteinen de lâningsbaan ophâldt mei in hege klif yn see. Dêrtroch kin it wêze dat in piloat de lâningsbaan foarby giet by it lânjen of opstigen en it fleantúch oer de kliffen yn de see bedarje kin.
Offisjeel is it fleanfjild sluten, dat it fleanfjild kin net foar kommersjele flechten brûkt wurde. Dochs kin der mei spesjale tastimming fan de autoriteiten gebrûk makke wurde fan it fleanfjild.
Jornahûs (Súdwest-Fryslân)
Jornahûs is in delsetting noardwest fan Kûbaard yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Jornahuis, Jornahuys(en), Jornehus, Jornahuysum en Jornahuyster sate yn Dixhorne
Juancho E. Yrausquin Airport
Fasiliteiten
Meidat it fleanfjild in koarte lâningsbaan fan 396 meter hat, kinne der allinnich mar lytse fleantúchjes op it eilân komme. It fleanfjild hat in lytse terminal en oan de noardkant kin in helikopter lânje. Yn it fleanfjildgebou jout sitte kantoaren fan Winair, ymmigraasje en feilichheid en in brânwachtpost mei ien wein. Op it fleanfjild is gjin brânstof foar de fleantugen oanwêzich.
thumbnail|right|300px|De lâningsbaan fan it Yrausquin Fleanfjild.
Maatskippijen en bestimmings
De ienichste fleanmaatskippij dy’t op it eilân fleant is Winair. Dy fleant alle dagen fan en nei Sint-Marten, Sint Eustaasjes en Sint Kitts. De flecht nei Sint-Marten duorret likernôch 12 minuten.
Kabûl
Kabûl (Pasjtoen: کابل‎ Kābəl, Dari: كابل Kābol) is haadstêd en grutste stêd fan Afganistan. It ynwennertal fan de stêd wurdt op sa'n 3,3 miljoen minsken rûsd. De stêd leit yn it easten fan it lân, net fier fan de grins mei Pakistan.
Geografy
Kabûl leit strategysk oan de Kyberpas, de wichtichste ferbining tusken Afganistan en Pakistan.
Skiednis
Neffens de oerlevering hawwe Iraanske stammen om 400 f.Kr. hinne it plak Kabura stifte. Aleksander de Grutte wie yn 330 f.Kr. yn it gebiet, mar makket gjin melding fan it bestean fan de stêd Kabûl. Yn de 7e iuw feroveren Arabieren de stêd. Babur makke de stêd yn 1504 ta haadstêd fan it Mogoelryk. Nadir Sjad, de sjah fan Iran, ferovere de stêd yn 1738. Yn 1773 waard Kabûl de haadstêd fan Afganistan. As ûnderdiel fan de Earste Afgaansk-Britske Kriich waard de stêd yn 1839 troch de Britten ferovere en yn 1842 foar in part delbaarnd. Yn 1879 wie der in grutte opstân tsjin de Britten. Yn 1879 kaam de stêd wer yn Britske hannen, no yn de Twadde Afgaansk-Britske Kriich. Op 23 desimber 1979 besette de Sowjetuny de stêd. Yn de Russysk-Afgaanske Kriich (1979-1989) stie it militêre haadkertier fan de Sowjets yn Kabûl. Doe’t de Russen har weromlutsen ûntstie der in boargeroarloch, dêr’t sa likernôch 50.000 minsken by dearekken. Yn 1996 hie de Taliban de macht oer de stêd. Nei de oanslaggen op de Feriene Steaten op 11 septimber 2001 ferklearre de Feriene Steaten de kriich oan it terrorisme (Operation Enduring Freedom). Mei stipe fan oare lannen begûn de kriich tsjin de machthawwer fan Afganistan, de Taliban. Op 9 novimber 2001 slagge it de Noardlike Alliânsje, Afgaanske kriichshearen dy’t mei it westen fochten, om de stêd yn te nimmen. Yn desimber 2001 krige Afganistan in nij tydlik bestjoer mei Kabûl as haadstêd. Yn 2004 waarden de earste demokratyske ferkiezings fan Afganistan wûn troch Hamid Karzai. Nei de Russysk-Afgaanske Kriich, it bewâld fan de Taliban en Operation Enduring Freedom, moast it lân troch it nije Afgaanske regear mei help fan ISAF opboud wurde. Yn 2005 waard der in winkelsintrum (Kabul City Center) en yn 2008 waard op it ynternasjonale fleanfjild in nije terminal iepene.
Befolking
Kabûl hat in ryk ferskaat oan talen en befolkingsgroepen wat oerienkomt mei de demografyske ferhâldingen fan Afhanistan. Der binne gjin krekte sifers fan folkstellingen beskikber. Neffens rûzingen bestiet de befolking foar 45% út Tadzjiken, 25% Hazara en 25% Pasjtoen, 2% Oezbeken, 1% Beloetsjen, 1% Turkmenen en 1% Hindû.
Dari en Pasjtoen binne de meast brûkte talen yn 'e stêd en hawwe sawat likefolle sprekkers. Lykwols is it Dari by de measte gelegenheden de lingua franca.
Ferkear en ferfier
thumb|Kabul International Airport Kabûl hat in ynternasjonaal fleanfjild, Kabul International Airport, dat sa'n 25 kilometer fan it sintrum fan de stêd leit. It fleanfjild hat ien ynternasjonale terminal dy't yn 2008 iepene waard. Minsken dy't út it bûtenlân wei nei Kabûl fleane wolle dogge dat meastal oer Dûbai. Neist it ynternsjonale fleanfjild is der ek in militêre terminal dy't troch it Afgaanske en Amerikaanske leger brûkt wurde.
Kabûl hat gjin trein of metro. Yn de earste helte fan de 20e iuw wie der noch in treinferbining mei Jalalabad en in 7 kilometer lange tramferbining yn it stedsgebiet. Sawol de trein as de tram bestean hjoed-de-dei net mear. Yn de santiger jierren wienen der plannen foar in metro mar dy plannen binne net útfierd.
Der is wol in bustsjinst dy't hjoed-de-dei sa'n 800 bussen hat en dat oantal wreidet him stadichoan út. De besteande stedsbussen wurde stadichoan fernijd. Kabûl hat mei de measte grutte stêden yn Afganistan busferbiningen. Der ride ek minybussen en auto's yn privee-eigendom dy't as taksyservice brûkt wurde nei oare stêden ta.
Troch de hiele stêd hinne wurde de strjitten en diken fernijd, wat fangefolgen hat dat mear minsken in auto keapje. Mei ôfstân de meast populêre auto yn Kabûl is de Toyoto Corolla dêr't sawat 90 persint fan de befolking mei rydt.
Nonnegat
It Nonnegat is in wetter yn de gemeente It Hearrenfean. It gat is in ferbreding fan It Deel tsjinoer de Nije Pompsleat. Troch in pôle is it Nonnegat skieden fan It Deel.
Doe't mei yngong fan 15 maart 2007 in protte offisjele wetternammen yn Fryslân feroaren, is de offisjele namme Nonnegat itselde bleaun.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1952
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Helsinky De Olympyske Simmerspullen 1952, ek wol de XVe Olympiade neamd waarden yn 1952 yn Helsinki, Finlân hâlden. De wetterpolokompetysje wie yn it Helsinki Swimming Stadium.
Helsinki Swimming Stadium
Mei de bou fan it Helsinki Swimming Stadium waard yn de jierren tritich fan de foarige iuw begûn en waard boud foar de Olympyske Simmerspullen fan 1940, mar dy waarden ôfsein yn ferbân mei de Twadde Wrâldkriich, De bou kaam troch de kriich stil te lizzen en pas yn 1947 waard it swimbad ôfmakke; der wie plak foar 12.500 taskôgers. It Helsinki Swimming Stadium leit oan de noardeastkânt fan it Helsingin olympiastadion en wurd hjoed de dei brûk as rekreaasjeswimbad.
Omloop 1
Winners nei de groepsfase, ferliezers nei de twadde ronde, Argentynje hie in steand lot.
Ronde 2
Winners nei de groepsfase
Groep C
*Wedstriid waard oerspyle troch in protest tsjin de schydsrjochter.
Martinus Baaijens
Baaijens wie ûnderwiissaakkundige, direkteur fan it Kristlik Pedagogysk Stúdzjesintrrum foar leger- en beukerûnderwiis en de opliedingen sûnt 1970.
Earder learaar fan it kristlik lyseum fan Snits en ûnderdirekteur fan de kristlike Kweekskoalle dêre; fan 1958-1979 riedslid, teffens wethâlder, foar CHU en PCG; sûnt 1973 foarsitter fan de ynnovaasjekommisje basisûnderwiis.
Publisearre mei G. de Jong en D.T.E. van der Ploeg wurken foar fakdidaktyk.
Noarderie
thumb|250px|Súdkant Noarderie De Noarderie is in mar yn de gemeente Wymbritseradiel. De mar leit tusken Wâldsein en Smelbrêge. Fan de noardkant streame de Nauwe Wimerts yn de mar, nei it suden rint de mar middels de Ie fierder nei it suden rjochting de Sleattemer Mar. Oan de eastkant fan de mar leit Koufurderrige.
De namme Noarderie jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Noorder Ee.
Carcharocles
Carcharocles is in fossyl skaai fan 'e klasse fan 'e kreakbienfisken (Chondrichthyes), de ûnderklasse fan 'e haaien en roggen (Elasmobranchii), de ûnderdifyzje fan 'e haaien (Selachii), it boppeskift fan 'e helmhaaien (Galeomorphi), it skift fan 'e makrielhaaien (Lamniformes) en de famylje fan 'e gruttoskhaaien (Otodontidae). De haaien fan dit skaai libben fan it Let-Eoseen oant it Let-Plioseen, rûchwei yn it tiidrek fan 35 miljoen oant 2,6 miljoen jier lyn.
Taksonomy
Undersyk út 2016 nei it nij ûntdutsen skaai Megalolamna út 'e famylje fan 'e gruttoskhaaien (Otodontidae) liket derop te wizen dat de soarten út it skaai Carcharocles eins in lette ûntjouwing fan it skaai Otodus fertsjintwurdigje en dat de beide skaaien dus synonym binne. As dat sa is (wat noch net fêststiet), soe it betsjutte dat Carcharocles in ûnderskaai fan Otodus is, en dat de soarten út dit skaai omneamd wurde moatte nei Otodus.
Ale Geert de Vries
Ale Geert de Vries (Kollumersweach, 13 novimber 1980) is in earder proffuotballer út de provinsje Fryslân dy't sûnt 2001 ûnder de latte stiet as keeper by SK Cambuur Ljouwert.
Carcharocles
Taksonomy
De bekendste soarte fan Carcharocles is de reuseftige megalodon (Carcharocles megalodon). De pleatsing fan dy soarte yn Carcharocles is lykwols net alhiel wis; guon taksonomyske autoriteiten pleatse de soarte yn in oar skaai fan 'e gruttoskhaaien.
Ale Geert de Vries
De Vries begûn te fuotbaljen by de Friesche Boys en kaam as 11-jierich talint by de jeugd fan Cambuur terjochte.
Yn 2007 wie De Vries de reservekeeper fan Cambuur efter Peter van der Vlag. De Vries hie in kontrakt oant 2010 by Cambuur. Yn it seizoen 2008/09 is er ferhierd oan AGOVV Apeldoorn. Syn ôfrinnend kontrakt waard troch Cambuur oan de ein fan it seizoen 2009-2010 net ferlingd. De Vries fuotballe fan it seizoen 2010/2011 ôf trije seizoenen foar ONS Sneek. Hy besleat syn spilerskarriêr yn it seizoen 2013/14 by VV Balk.
Carcharocles
Beskriuwing
Carcharocles wurdt karakterisearre troch robúste tosken mei kartele snijflakken. De soarten hiene trochinoar in folwoeksen lichemslingte fan 13 m, mar de megalodon koe teminsten 18 m lang wurde en miskien wol langer. Alle soarten fan Carcharlocles libben yn waarme seeën. De tosken fan dizze soarten wurde gauris weromfûn yn ôfsettings dy't ryk binne oan fossilen fan seesûchdieren dy't mooglik de wichtichste proaien fan dizze haaien wiene.
Botniastate (Marrum)
thumb|right|300px|Botniastate (Cannegieter) Botniastate is in eardere state en stie by Marrum oan de Hege Hearenwei. Dêr't de Tsjerkewei op dizze dyk oanslút leit in ferhege midsiuwsk wenplak, dat archeologysk beskerme is. De state bestie fermoedlik al foar 1200 mar wurdt yn 1418 foar it earst neamd, it lângoed as als tho Bottingen yn 1511. It wie it stamhûs fan de haadlingenfamily Botnia, dy't har wenplakken letter ferlei. It bleau oant it útstjerren fan dizze family om 1708 eigendom fan de Botnia's, mar it wie doe al iuwen in gewoane buorkerij.
Troch de iere "ferhuzing" fan de Botnia's fan Eastergoa nei Westergoa is Botnia nei 1511 allinnich as pleats bekend en net as represintative ‘residinsje’ fan aadlik laach. Cannegieter besocht yn 1862 nei in ôfbyld op in sulveren leppel in rekonstruksje te tekenjen. It resultaat, in gebou fan ien wenlaach en in nuver raketeftich tuorke, is net botte befredigjend. Tsjintwurdich is it stee net beboud.
Jornahûs (Wergea)
Jornahûs is in buorskip east fan Wergea yn de gemeente Ljouwert.
Noarderfeart
De Noarderfeart (Biltsk en offisjeel: Noorderfaart; Nederlânsk: Noordervaart) is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint njonken de Steedhâlderswei tusken Nij Altena en Sint-Anne.
Jornahûs (Wergea)
De namme komt ek foar as Jornahuizen, Jorna Huysen, Joernahusim en Joerna huijssen. Jorna is in famyljenamme.
Noarderfeart
De namme Noorderfaart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Noordervaart.
Tsjerke fan Perfekte Frijheid
De Tsjerke fan Perfekte Frijens (Ingelsk: Perfect Liberty Kyodan) is in religy dy't yn de earste helte fan de 20e iuw yn Japan út Sjinto ûntwikkele troch Tokuharu Miki. De selsstannige tsjerke is yn 1946 stifte troch syn soan Miki Tokuchika. De tsjerke seit wrâldwiid likernôch 2,5 miljoen leden te hawwen. It haadkertier fan de tsjerke is fêstige yn Habikino, by Osaka yn Japan.
De tsjerke beskôget harsels as net-ferbûn mei de grutte religieuze tradysjes fan Japan. It wichtigste elemint fan de lear is dat bliere sels-útdrukking it wichtichste doel fan in minsk syn libben is: It libben is in keunst. De minsk is dan berne om syn eigen unike út te drukken yn alles wat er docht. De tsjerke neamt dit "de skepping fan wiere keunst".
Finnestikel
thumb| De finnestikel is de stikel dy't yn Nederlân it meast foarkomt.
Geert Bakker
Geert Bakker (Ychten, 9 jannewaris 1927 - Snits, 18 oktober 2006) wie rektor fan de Noardlike Leargongen, ûnder tafersjoch fan de Fryske Akademy sûnt 1971. Hy wie learaar skiednis yn Ynskedee en Baarn (1953-1964), fan 1964-1971 by de Fryske Akademy foar it streekûndersyk yn Súdwest-Fryslân; sûnt 1974 lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân foar de PvdA.
Hy skreau Duitse geopolitiek 1919-1945, een imperialistische ideologie' (dissertaasje 1967), publisearre oer de Súdwesthoeke (û.o. De sted Warkum, 1967) en artikels yn tydskriften en bondels.