cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tom Clancy
Priveelibben
Tom Clancy troude yn 1969 mei Wanda Thomas King, in ferpleechster, mei wa't er fjouwer dochters krige: Michelle, Christine, Sarah en Kathleen. Yn 1995 giene hy en de frou koarte tiid útinoar omreden fan houliksswierrichheden, en yn desimber 1996 folge in permaninte skieding fan tafel en bêd. Harren wetlike skieding waard yn jannewaris 1999 definityf. Op 26 juny fan dat jier wertroude Clancy mei de freelance sjoernaliste Alexandra Marie Llewellyn, mei wa't er yn 1997 yn 'e kunde kommen wie. Hja wie de dochter fan 'e sakemagnaat J. Bruce Llewellyn en wie teffens befreone mei de (lettere) Amerikaanske minister fan Bûtenlânske Saken Colin Powell, dy't har oan Clancy foarstelde. Clancy en syn twadde frou bleaune byinoar oan syn ferstjerren ta en krigen ien dochter.
Clancy wenne op in lângoed fan 80 pûnsmjit (foarhinne in simmerkamp foar bern) yn Calvert County, op it plattelân bûten syn berteplak Baltimore, mei in swiid útsjoch oer de Chesapeakebaai. It koste him $2 miljoen om it oan te skaffen; nei syn dea waard it yn 2020 ferkocht foar $4,9 miljoen. Clancy wie (mei oaren) eigner fan 'e Baltimore Orioles, de honkbalploech fan Baltimore dy't útkomt yn 'e American League fan 'e MLB. Hy beklaaide by de klub de funksje fan fise-foarsitter fan 'e aktiviteitekommisje en de public relations-kommisje.
Ferstjerren
Tom Clancy rekke oan 'e ein fan syn libben yn 'e minnichte fanwegen hertproblemen. Hy ferstoar op 1 oktober 2013 yn it Johns Hopkins Hospital yn Baltimore oan hertfalen. John D. Gresham, in kollega fan him, sei dêroer: "Tom hat fiif of seis jier lyn in hertoanfal hân en in bypassoperaasje ûndergien. It is net sa dat er no in nije hertoanfal krige; syn hert wie gewoan te'nein." Nei it ferstjerren fan Clancy waard de Jack Ryan-romansearje mei goedkarring fan syn erven fuortset troch oare auteurs.
Wurk
Hjirûnder in opsomming fan alle wurken dy't echt skreaun binne troch Tom Clancy. De namme fan 'e auteur is (by wize fan marketingfoefke omreden fan syn grutte populariteit) ek brûkt foar oare wurken, dy't eins skreaun binne troch oare skriuwers dy't suver wol trochgean kinne foar ghostwriters. Yn dat gefal stiet der op 'e boeken "created by Tom Clancy" ("kreëarre" of "betocht troch Tom Clancy"), folge troch de namme fan 'e eigentlike auteur yn in folle lytser lettertype. Dêrby giet it om 'e romans út 'e Op-Center-searje (skreaun troch Jeff Rovin, Dick Couch en George Galdorisi), de Net Force-searje (skreaun troch Steve Perry en Jerome Preisler), de Net Force Explorers-searje (skreaun troch Diane Duane, Marc Cerasini, Bill McCay, Mel Odom, John Helfers en Russell Davis) en de Power Plays-searje (skreaun troch Jerome Preisler). Dy romans binne net yn 'e ûndersteande list opnommen.
Romans
(Foar fierdere dielen yn dizze romansearje, dy't net troch Tom Clancy skreaun binne, sjoch hjirre.) (Yn 2012 soe ek Search and Destroy útkomme, it ferfolch op Against All Enemies, dat ek wer skreaun wie troch Tom Clancy en Peter Telep, mar de publikaasje dêrfan waard om net bekend makke redens ôflast.)
Legere 48 steaten
De legere 48 steaten, soms ek wol de oaniensletten Feriene Steaten neamd, binne de 48 steaten fan 'e Feriene Steaten fan Amearika (plus it federaal distrikt Washington, D.C.) dy't op it Noardamerikaanske kontinint in oaniensletten grûngebiet foarmje. Dat yn tsjinstelling ta de oare beide Amerikaanske steaten, Hawaï, in eilannegroep yn 'e midden fan 'e Stille Oseaan, en Alaska, dat wol op it Noardamerikaanske fêstelân leit, mar gjin lângrins dielt mei de legere 48 steaten. As sprutsen wurdt fan 'e kontinintale Feriene Steaten, bedoelt men de legere 48 steaten en Alaska, mar sûnder Hawaï.
De legere 48 steaten wurde yn it noarden begrinzge troch Kanada, yn it westen troch de Stille Oseaan, yn it súdwesten troch Meksiko, yn it suden en súdeasten troch de Golf fan Meksiko, en yn it easten troch de Atlantyske Oseaan. Grutte lânskipseleminten yn dat gebiet binne de berchtmen fan 'e Rocky Mountains en de Appalachen, rivieren as de Mississippy, Missoery, Ohio, Colorado en Columbia, en fierders de Grutte Flakten, de Grutte Marren en de Grutte Dobbe.
Yn totaal beslane de legere 48 steaten (Washington, D.C. ynbegrepen) in oerflak fan 8.080.464,3 km², wêrfan't 5,2% út oerflaktewetter bestiet. Yn 2010 hie it gebiet krapoan 307 miljoen ynwenners, oftewol 99,3% fan 'e hiele befolking fan 'e Feriene Steaten. De befolkingstichtens bedroech 40,0 minsken de km², wylst dat sifer foar de hiele Feriene Steaten 33,7 minsken de km² wie.
Steaten
De legere 48 steaten binne:
Fierders heart ta de 'legere 48 steaten' ek it federale distrikt Washington, D.C.
Dinosauriërs
thumb|300px|Rekonstruksje Dinosauriërs (inkeltal: dinosaurus; Latyn: Dinosauria) binne in diergroep binnen de archosauriërs, dy't út it Mesozoïkum stamt.
De âldste fynsten fan dinosauriërs binne 230 miljoen jier âld, it Trias tiidrek wêryn't de dinosaurus opkomt. Yn it dêropfolgjende Jura en Kryt binne de dinosauriërs de machtichste lândieren, wierskynlik binne it de grutste bisten dy't der ea west ha. Tûzenen soarten, fleisiters en planteïters, ûntjoegen har ta ferskate foarmen, mei troch evolúsje. Oan de ein fan it Kryt, 65 miljoen jier lyn, stoaren de measte dinosauriërs út, faaks troch in meteoryt dy't doe op de ierde delfoel. Fûgels binne noch libjende dinosauriërs.
Yn de paleontology ûndersykje wittenskippers de fossilen. Dêrfoar wurde ferstienne bonken en hûd- of weefselôfdrukken dy't troch spoaren yn fossilen oerlevere binne, lykas foetprinten en aaien. Resten fan dinosauriërs binne op alle kontininten op de wrâld fûn, sa ek op Antarktika, dêr't ek dinosauriërs libben yn de tiid dat al it lân fan de wrâld ferienige wie yn it superkontinint Pangea.
Sûnt 1810 wurde de útstoarne dinosauriërs wittenskiplik beskreaun en de groep krige yn 1842 syn namme. Tusken 1870 en 1925 waarden in soad dinosaurusfossilen ûntdutsen, fral yn Noard-Amearika. Dêrnei wie der wat minder omtinken mar sûnt 1968 is der hieltyd mear ûndersyk, wêrtroch nije soarten ûntdutsen binne en mear klearrichheid oer harren sibskip, bou, stofwikseling, fermogen ta sosjale ynteraksje.
Skiednis
thumb|Saurisia bekken (trijpuntich). thumb|Ornitisia bekken (fjouwerpuntich). Yn it Trias, likernôch 250 oant 210 miljoen jier lyn, sieten alle kontininten noch oan inoar fêst yn it oerkontinint Pangea. Ut reptilen fan de groep Archosauria (dêr't krokodillen en fûgels by hearre) ûntstienen de earste dinosauriërs. Dy stammen wierskynlik ôf fan fjouwerpoatige lytse jagers. De poaten stienen rjocht ûnder it lichem ynstee fan dernêst, lykas by eardere reptilen. Letter evoluearren de twapoatige rôfdieren.
It bonkerak
It bonkerak fan de dinosaurus hat fansels de skaaimerken fan de gruttere groep dêr't de Dinosauria by hearre; dy fan de alderearste dinosaurus sil net folle oars west ha as fan syn sibben by de Dinosauriformes. Lettere soarten toane harren eigen, soms tige ekstreme, spesjalisaasjes. Dêrom kin gjin inkeld spespjaal skaaimerk fan de dinosauriërs neamd wurde dy't foar de hiele groep fan tapassing is. It is wol mooglik om rûchwei oan te jaan hokker eigenskippen relevant binne dy't dinosauriërs fan harren stamâlden oernaam ha en hoe't dy gearhingje mei belangrike feroaringen yn lettere groepen. By it bonkerak wurdt der ornaris in ferskil makke tusken de plasse en de dielen efter de plasse.
Waarmbloedich
Eartiids waard oannaam dat dinosauriërs kâldbloedich wiene lykas oare libbene reptilen. Troch de oanwêzigens fan dinosauriërs yn kâlde gebieten, Antarktika bygelyks, en dat fûgels fan dinosauriërs ôfstamme, binne der arguminten om fêst te stellen dat dinosauriërs waarmbloedich wienen. Neffens de bonkestruktuer hienen guon dinosauriërs in aktyf libben, benammen de Teropoda. It foardiel fan waarmbloedich is dat it dier dan op elk momint fan de dei aktyf wêze kin. Hagedissen moatte yn de sinne om it bloed op te waarmjen en dêrtroch binne se allinnich middeis aktyf. It neidiel fan waarmbloedigens is it grutte enerzjyferbrûk om de lichemstemperatuer yn stân te hâlden. It kin wol faker aktyf wêze as kâldbloedige dieren, mar hat dêrfoar ek mear iten nedich. Fan dinosauriërs dy't oan de fûgels besibbe binne kin mei wissichheid fêststeld wurde dat se waarmbloedich binne. Fûgels hawwe in frij hege lichemstemperatuer, sa om de 41 C° en soms sels noch heger. Dêrby wurdt de konstante lichemstemperatuer sawol neutraal en hormonaal hiel krekt hifke en regele. Troch de bloedstream yn de hûd en ferdamping oer de longen kin it syn waarmte maklik kwyt en kin deselde waarmte hâlde. Ek as de fûgel net aktyf is bliuwt de selstofwikseling konstant heech, sadat der in soad enerzjy ferbrûkt wurdt, ek at de fûgel syn waarmte kwyt moat. Dat systeem wurdt tachumetobolisme neamd, en is enerzjy fergriemend omdat der fiif oant tsien kear mear enerzjy ferbrûkt wurdt as by kâldbloedigen. Fanwege de grutte fan de dinosauriërs brûkten se in oar systeem, massa-endotermy of gigantotermy, wêrby't it lichem de waarmte fêsthâld. Yn it waarme klimaat fan it Mesozoïkum hie de dinosaurus net folle lêst fan it ôfkuoljen.
Ferstjerren
right|thumb|In meteorytynslach jout in populêre ferklearring foar it ferstjerren fan de dinosauriërs. It stiet fêst dat de dinosauriërs yn sa ynienen fuort wiene as diersoarte. Dat moat yn de oergongsrite fan it Kryt en it Tertsjêr west ha (65 oant 2 miljoen jier lyn). De teory dy't foar master opslacht is in meteorytynslach by Meksiko (de saneamde Chicxulub krater). Dêrtroch ûntstie in grutte stofwolk dy't it klimaat ferheftich feroare. De sinne skynde in jiermannich net mear omdat de sinnestrielen net troch de wolken kamen. De measte libbene skepsels binne doe troch de kjeld dearekke. It bewiis dêrfoar is in laach iridium dy't men by grûnûndersyk op de Kryt-Tetsjêrgrins fine kin. Op ierde is der net folle iridium, yn de rest fan ús sinnestelsel komt it folle mear foar. Guon fan de lytse bisten, lykas ynsekten en sûchdieren (en in part fan de fûgels) oerlibbe de ramp wol, wêrtroch sy de mooglikheid krigen om har fierder te ûntwikkeljen.
De teory fan de meteorytynslach is oer it generaal wol akseptearre, mar net alle paleontologen binne it iens oer de oarsaak fan it hookstrooks ferstjerren fan de dinosauriërs (en ferskate oare groepen, lykas de Ammoniten en de Pterosauria). In protte wittenskippers tinke oan in meteorytynslach, wylst oaren tinke dat it massaal ferstjerren fan de dinosauriërs al plakfûn hie foar de meteorytynslach. Sy binne fan betinken dat de klimaatferoaring, bygelyks de oanboazjende fulkanyske aktiviteit, de meast wierskynlike oarsaak is. In tredde mooglikheid is dat beide faktoaren in rol spile ha, nêst de meteorytynslach wie der de feroaring fan it ekosysteem yn in pear miljoen jier dêrfoar.
Sûnt healwei de njoggentiger jierren is der by de paleontologen de teory dat de fûgels ôfstamme fan de dinosauriërs. As dat ek sa is, dan binne de dinosauriërs net útstoarn. Boppedat binne der likernôch twa kear safolle fûgels as sûchdieren.
Selskip Friso
Selskip Friso wie in Frysk kabaretselskip út Ljouwert en bestie yn de 50 en 60 jierren. It selskip bestie û.o. út Henk van der Heide, Klaas Hospes, Betty van der Heide, Elly Jansen en Anneke Steunebrink. It programma dat sy brochten bestie út sketsen, sang en toaniel.
274
Foarfallen
thumb|210px|De ûntwikkeling nei gewicht en sulvergehalte fan denarii en antoniniani oant de herfoarming fan Aurelianus
Imilius Josinus Hendrik Willem van Andringa de Kempenaer
thumb|I.J.H.W. van Andringa de Kempenaer Jonkhear Imilius Josinus Hendrik Willem van Andringa de Kempenaer (Sint-Anne, 2 maart 1844 - Ljouwert, 3 septimber 1895) wie in telch út it laach Van Andringa de Kempenaar. Hy wie boargemaster fan Ferwerderadiel fan 1869 - 1878. Polityk besjoen wie er liberaal.
Hy wie troud mei Sjoukje Jacoba Dodonea Cats; it pear krige fjouwer dochters, dy't allegear yn Ferwert berne waarden.
List fan planetoïden 32201-32300
Dit is in list fan planetoïden 32201-32300.
Jarges
thumb|Famyljewapen Jarges is in patronimikum fan "Jarich".
It is de namme fan edel laach fan Starum. Al foar 1400 fêstige de keapman Jarich Coppens him yn Grins, dêr't er boargemaster fan 1388 oant 1412 wie. Syn soan Koppen Jarges (†1420) wie ek boargemaster fan Grins, fan 1403 oant 1414. Neisiet Eiso Jarges (1546-1584) ûndertekene út namme fan de Ommelannen mei de Uny fan Utert yn 1579. By Souverein Beslút fan 28 augustus 1814 waard mr. Joost Jarges (1760-1845) beneamd yn de ridderskip fan Grins en waard sawaande lid fan de Nederlânske adel; hy bleau frijfeint dat mei syn dea stoar it 'aadlik laach' út yn 1846.
Sio Bibble
Iere jierren
Sio Bibble wurdt berne op Naboo as in neisiet fan 'e oarspronklike minsklike kolonisten op dy planeet. Hy makket karriêre as politikus en wurdt ûnder it regear fan kening Veruna foar it earst keazen ta gûverneur (in amt dat op Naboo eins noch it measte liket op in minister-presidint).
Jarges
Oare telgen
Gijsbert Herman Jarges (1692-1744), ritmaster, kommandant fan Delfsyl
Sio Bibble
Nabookrisis
Yn 32 f.Sl.Y., as Naboo ûnder it regear fan keninginne Padmé Amidala bûten de eigen skuld om yn in konflikt mei de machtige Hannelsfederaasje behelle rekket, is Bibble de earste dy't der aan fan kriget dat der in ynvaazje op til is. Nettsjinsteande dat leit Padmé it near op alles dat opfet wurde kinne soe as in die fan agresje. As it fermoeden fan Bibble wierheid wurdt, is de planeet sadwaande net by steat om himsels tsjin 'e besetting troch it leger oarlochsandroïden fan 'e Hannelsfederaasje te ferdigenjen.
Bibble wurdt yn 'e mande mei û.o. keninginne Padmé, kommandant fan 'e paleiswacht Quarsh Panaka en de keninklike hofdames Sabé, Rabé, Saché, Eirtaé en Yané finzen nommen yn it keninklik paleis yn 'e Nabooaanske haadstêd Theed. Hja wurde foar Nute Gunray brocht, de ûnderkening fan 'e Hannelsfederaasje, dy't wol dat de keninginne in ferdrach ûndertekenet dat de Hannelsfederaasje yn 'e praktyk de macht op Naboo jaan sil. As Padmé wegeret mei te wurkjen, wurdt it hiele selskip nei in finzenekamp stjoert.
Underweis wurde se befrijd troch de Jedi Qui-Gon Jinn en Obi-Wan Kenobi. Padmé en de oaren ûntsnappe neitiid fan 'e planeet om help te sykjen by kânselier Finis Valorum en de Galaktyske Senaat yn 'e haadstêd fan 'e Galaktyske Republyk op Coruscant. Bibble bliuwt lykwols yn it selskip fan Saché en Yané op Naboo efter om lieding te jaan oan it ferset. Hja wurde al rillegau wer finzen nommen en letter wurdt Bibble yn in finzenekamp twongen om in boadskip yn te sprekken foar Padmé, wêryn't er har smeekt werom te kommen om't it ferlies oan libbens op 'e planeet "katastrofaal" is. De term "katastrofaal" is lykwols in koadewurd dat Saché him trochjûn hat om Padmé te warskôgjen dat it boadskip ôftwongen is.
Nei't Padmé-en-dy sûnder wat bedijd te hawwen fan Coruscant weromkeare, slút de keninginne in militêr bûnsgenoatskip mei de Gunganen, it ras fan bûtenierdske wêzens dat lânseigen is op Naboo. Dêrtroch slagget it har en ferslaan de Hannelsfederaasje. Neitiid wennet in befrijde Bibble de kremaasje fan 'e Jedi-ridder Qui-Gon Jinn by, dy't yn 'e striid omkommen is. Ek is er oanwêzich by in oerwinningsparade yn Theed, dêr't keninginne Padmé de Fredesglobe oan 'e Gungaanske lieder baas Nass oerhandiget.
Lettere jierren
Under it regear fan keninginne Neeyutnee beslút Bibble, dy't ûnderwilens op jierren rekket, om mei pinsjoen te gean. De ferwachting is dat Saché by ferkiezings ta de nije gûverneur fan Naboo keazen wurde sil, mar ear't dat barre kin, hellet kânselier Palpatine de Galaktyske Republyk ûnder fuotten en rjochtet yn it plak dêrfan it Galaktysk Keizerryk op, mei himsels as keizer. Hy leit it near op alle frije ferkiezings en stelt as opfolger fan Bibble op Naboo de eardere kommandant fan 'e paleiswacht Quarsh Panaka oan yn 'e nije posysje fan moff.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Zeddam
Zeddam (Nedersaksysk: Zerrem) is in doarpskearn yn de gemeente Montferland yn Gelderlân. It doarp leit oan de foet fan it Montferlân en de Bergherbosk. Zeddam leit oan de wei fan Doetinchem nei 's-Heerenberg. Dy wei gie eartiids rjochttroch, mar sûnt it begjin fan de 21e iuw wurdt it ferkear om Zeddam hinne laat. Yn 1969 waard Vinkwijk by Zeddam foege.
Der komme in soad toeristen fanwege it moaie boskgebiet dêr't Zeddam neist leit.
It doarp bestiet út trije dielen:
Yn it Boppedoarp stiet de roomsk-katolike Sint Oswaldustsjerke dêr't it âldste diel fan út de 12e iuw komt. Zeddam is de iennichste Nederlânske parochy mei Sint Oswaldus as beskermhillige. Neist de Oswaldustsjerke stiet in lytse Nederlânsk Herfoarme tsjerke. Ek stiet yn it boppedoarp de âldste mole fan Nederlân, De Greeflike Nôtmole. Dy beltmole datearret al fan foar 1441. De oare mole yn Zeddam is De Folharding, in beltmole út 1891.
Stiel
Stiel is in legearing fan izer en koalstof. De term stiel wurdt benammen brûkt foar izerlegearings mei in sadanich beheind koalstofgehalte (typysk minder as 1,9%) of gehalte oan tafoegings as groom, dat se waarm ferfoarme wurde kinne. Dêryn ûnderskiedet stiel him fan bygelyks getten izer, dat in heger koalstofgehalte hat.
Der is in grut ferskaat oan legearings mei dy beide eleminten, meastentiids ek mei oare bestândielen. Der binne dus ek in soad stielsoarten. Stiel wurdt in soad brûkt as konstruksjemateriaal. De koalstof wurdt brûkt om in hege lûksterkte en hurdheid te krijen.
Barthold Douma fan Burmania
Barthold Douma fan Burmania (Hallum doopt 17 novimber 1695, - Wenen, 24 maart 1766) wie in Nederlânsk steatsman en ambassadeur oan it hof fan Wenen yn de 18e iuw.
Van Burmania waard berne as in soan fan Jeepke fan Douma en Sjuck fan Burmania; wie militêr en wie letter fan 1710 oant 1721 riedsman oan it Hof fan Fryslân. Nei in karriêre as militêr waard Barthold ambassadeur yn Keulen yn 1739 en letter oan it Hof yn Wenen.
Van Burmania hie each foar humanitêre saken en wie foaral in trou freon fan de Joaden. Doe't Maria Theresa yn de jierren 1740 de ferbanning fan de Joaden út Praach (moast foar de ein fan jannewaris 1745 dien wêze) en hiel Bohemen (foar de ein fan juny 1745) hjitte, brûkte Burmania op fersyk fan de joadske mienskip fan Amsterdam, Rotterdam en De Haach, al syn ynfloed oan it hof om it edikt yn te lûken. Hy waard stipe troch de Ingelske minister, Sir Thomas Robinson. It resultaat fan syn krewearjen wie dat it útsteld waard oant de lêste dei fan febrewaris 1745.
Op 'en nij dienen doe de joadske mienskippen út Nederlân in berop op Burmania, dy't wer pleite by de Eastenrykske Reichskanzler (Kanselier), ûnder oaren mei it argumint dat "machthawwers, mear as oaren, ferantwurdlik foar God en minsken oer binne foar harren dieden." Dit smiet in ekstra moanne útstel op, mar op 31 maart 1745 waarden de Praachske joaden útset. Doe rjochte Burmania syn enerzjy op it foarkommen fan de ferballing út Bohemen; hy waard dêrby stipe troch de ambassadeurs fan Ingelân, Polen en Turkije.
Lykwols kaam der op 8 april 1745 in keninklik edikt dat ek alle joaden út Moraavje meikoarten emigrearje moasten. Burmania pleite ek wer foar harren mei fan gefolgen dat it edikt oanpast waard, de joaden mochten foarearst yn Bohemen en Moraavje bliuwe. Fierders sette Burmania him yn om it edikt fan 25 juny 1746, dat joaden ferbea yn in striel fan twa reisoeren fan Praach te wêzen, ynlutsen te krijen; dit slagge him lykwols net. Lang om let (14 july 1748) waard it edikt fan 18 desimber 1744 dochs troch Maria Theresa ynlutsen, "út reden fan druk troch bûtenlânske ambassadeurs," en waard it de joaden tastien om werom nei Praach te gean.
Skolastyk
Oarsprong
De oarsprong fan de skolastyk leit yn de Karolingyske Renêssânse. Oan it hof fan keizer Karel de Grutte begûn ûnder lieding fan Ealwyn de kultuer en de filosofy wer op te bloeien. De filosofy waard dêrby sjoen as in ancilla theologiae, in faam fan de teology. Stadichoan ûntwikkele har yn de kleasters, domskoallen en oan de hoven wêr witenskip. Globaal sjoen bestie de skoalastyk út trije tiidrekken.
De iere skolastyk yn de 11e en de 12e iuw, mei de twa wichtichste fertsjintwurdigers Anselmus fan Kanterbury en Petrus Abaelardus. Yn de 13e en 14e iuw de heechskolastyk mei Albertus Magnus en Tomas fan Akwino as wichtige fertsjintwurdigers. En fe lette skolastyk yn de 14e en 15e iuw. Dêrfan wienen de twa wichtichste fertsjintwurdigers Jehannes Duns Skotus en Willem fan Ockham.
Jelle Eeltsjes Jellesma
Jelle Eeltsjes Jellesma (Hitsum, 3 maaie 1816 - Modjowarno, 16 april 1858) wie in sindeling.
As boerefeint studearre hy mei help fan M.A. Jentink foar sindeling. Hy waard yn 1843 útstjoerd nei de Molukken en letter nei East-Java. Hy makke Modjowarno ta it sindingssintrum fan East-Java. It levere him de nammen 'de apostel fan Java' en 'de heit fan de East-Javasinding' op.
Op grûn fan syn ûnderfiningen skreau er de nota Scholen voor het Zendingswerk.
Daniel Rutherford
thumb|right|150px|Daniel rutherford Professor Daniel Rutherford ( 3 novimber 1749 - 15 novimber 1819) wie in Skotsk gemikus en biolooch dy't ferneamd waard troch de isolearring fan stikstof yn 1772.
Rutherford neamde it gas (dat wy no stikstof neame) "skealike loft". Rutherford rapportearre it eksperimint yn 1772.
Hy wie professor yn de botany oan de Universiteit fan Edinboarch en hâlder fan de Keninklike Botanyske Tún Edinboarch.
Grinzer Skoalle
It begryp Grinzer Skoalle waard fannijs ynbrocht troch de skriuwer Ab Visser.
Visser neamde yn 1970 de troch Ferdinand Langen en himsels yn de jierren trittich fan de 20e iuw yn Grins oprjochte keunstnersrûnte Het Drieluik gekjeiend ‘De Grinzer Skoalle’.
Oare skriuwers dy't op literêre gearkomsten fan Het Drieluik kamen wiene: Max Dendermonde, A. Marja (pseudonym fan Arend Theodoor Mooij), Eddy Evenhuis, Albert Redeker, Koos Schuur, Harry Brander, Ruurd Elzer, Michiel Huizenga, Reinold Kuipers, Paul Lenda (pseudonym fan Alexander Gans) en Menno de Munck. De keunstnersrûnte bestie oant yn 1940.
Yn 1997 rekke it begryp Grinzer Skoalle opnij yn gebrûk troch de dichter Bart FM Droog. De namme ferwiisde nei in groep Grinzer skriuwers, dichters en keunstners dy't mekoar geregeldwei moeten, ûnder oaren yn nachtkafee Koekkoek, dêr't Droog (en letter Tsead Bruinja) eltse woansdeinacht in literêr programma organisearre. De gasten kamen net allinne út Grins, mar út alle hoeken fan Nederlân en somtiids ek út it bûtenlân. Skriuwers en dichters dy't troch de media yn ferbân mei de Grinzer Skoalle brocht waarden, wiene ûnder oaren: Tsead Bruinja, Liesbeth van Dalsum (pseudonym fan Bart FM Droog), Daniël Dee, Bart FM Droog, Sieger M. Geertsma, Ruben van Gogh, Karel ten Haaf, Tjitse Hofman, Ronald Ohlsen en Albertina Soepboer.
Oarsprong
Oarspronklik wie de Grinzer Skoalle, de Grinzer rjochting, in groep heechleararen fan de Grinzer universiteit dy't yn 1837 en de jierren dêrnei, ûnder oanfiering fan teolooch Petrus Hofstede de Groot, front makken tsjin it âlderwetske konfesjonalisme yn de Nederdútsk herfoarme tsjerke, mar ek tsjin de nijmoadrige beweging fan Isaäc da Costa wiene. Sy publisearren ûnder oaren yn har tydskrift Waarheid in Liefde. De Grinzer Skoalle wie fan betinken dat beskate filosofyske stúdzjes út de 18e iuw (fan it Ingelske en Frânske deïsme en de learstellingen fan Lessing, Kant, Fichte, Schelling, Hegel en Schleiermacher), de ûnmooglikens fan de âld-grifformearde lear op guon kearnpunten punten bliken die hie. De Grinzer heechleararen stribben nei in ‘libjend kristendom’ dat bekate ferâldere learstellingen fersmiet en it gezach fan de bibel inkelt noch as de iepenbiering fan God tajaan woene. Sy winsken in evangelyske geloofsbelidenis yn it plak fan in tsjerklike.
Grutte Priis Formule 1 fan Hongarije 2018
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Hongarije 2018 yn Mogyoród op 29 july. It wie de tolfde race fan 21 races fan de Formule 1 yn 2018. Hy waard op de Hungaroring hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,6 kilometer.
Alfred Hitchcock
Sir Alfred Joseph Hitchcock (13 augustus 1899, Leytonstone - 29 april 1980, Los Angeles) wie in Britske filmregiseur. Twa fan syn ferneamste films binne Psycho en The Birds.
Hitchcock syn bekendste sjenre wie de skriller. Hy krige de bynamme Master of Suspense.
Koart foar syn dea waard Hitchcock ta ridder slein, yn 1980. Hy hat twa stjerren op de Hollywood Walk of Fame, ien foar syn films en ien foar syn telefyzjerigen, Alfred Hitchcock Presents en The Alfred Hitchcock Hour. By dy telefyzjeprogramma's joech er foar en nei eltse ôflevering drûchhumoristysk kommentaar, wêrtroch er, oars as oare regiseurs, tige ferneamd en populêr waard by de sjoggers.
Ealwyn fan York
thumb|Hrabanus Maurus (links), ûndersteune troch Ealwyn (midden), jout syn wurk oan Otgar fan Mainz (rjochts) – Ofbylde yn in manuskript fan Fuldense ± 830 Ealwyn fan York (yn it Angelsaksysk Ealhwine, yn it Latyn: Alcuinus, (735 – 19 maaie 804), wie in Angelsaksysk learde en skriuwer út de 8e iuw. Hy is ek wol bekend as Ealwyn fan Toers, nei de stêd dêr't er ferstoarn is.
Biografy
Ealwyn waard om 735 berne yn de Ingelske stêd York, dêr wurke hy as bibletekaris en wie learling fan Etelbert fan York. Yn 781, tidens in reis nei Rome, kaam er yn Parma de Frankyske kening Karel de Grutte tsjin, dy't Ealwyn frege om oan syn hof kommen te wurkjen. Dat die hy yn 782 doe't er mei noch wat lânslju út Ingelân wei nei it Frankyske ryk kaam, wêrnei hy fan Karel de Grutte it behear krige oer ferskate abdijen (û.o. Troyes en Ferrières). Ek joech er ûnderrjocht oan Karel sels, en oan syn bern en besibben. Yn it gelearde selskip om Ealwyn hinne, droech hy de skûlnamme Flaccus (nei de foarneamde Romeinske dichter Quintus Horatius Flaccus).
Tusken 790 en 793 gie Ealwyn yn opdracht fan Karel de Grutte in skoftlang werom nei syn bertelân, mar dêrnei ferbleau hy oant syn dea foarfêst op it kontinint. Yn 796 waard him de abdij tabetroud fan Sint Martinus yn Toers (al wie hy sels gjin muonts). Hy fierde in oantal wichtige feroarings yn, lykas de ferbettering fan de tucht en yn it ûnderwiis. Ek boude hy in kreaze bibleteek op, besteande út wichtige wurken fan oare bibleteken en syn bertestêd York, dy't er oerskriuwe litten hie.
Sûnt 801 wenne Ealwyn foaral yn Toers, dêr't hy him wijde oan de stúdzje fan sawol profane as teologyske literatuer. Hy hat in – lykwols nêt altyd omskreaun en fêst te stellen – rol spile yn de byldestriid, yn de opstelling fan in op 'en nij besjoene bibeltekst en wierskynlik ek by de keizerkroaning fan Karel de Grutte. Oan him tanket it kristendom ek it op 'e nij besjen fan it Romeinsk Missaal. Uteinlik hat er syn ynfloed brûkt ta geunste fan de Frankyske misjonearring ûnder de ûnderwurpen folken. Ealwyn ferstoar yn Tours op 19 maaie 804.
Literêr wurk en betsjutting
Ealwyn wie de meast promininte persoan fan de Karolingyske Renêssânse. Hy brocht de Franken yn kontakt mei de Latynske kultuer dy't yn Ingelân noch bestie. Fan grutte betsjutting hat syn rol west yn it fersprieden fan wat der noch oan literatuer bestie út eardere tiden. Oarspronklik binne syn wurken net, mar se hawwe krekt as doel hân om de fersprieding fan kennis te befoarderjen. As de minister fan ûnderwiis ûnder Karel de Grutte hat Ealwyn soarge foar it behâld fan de literêre boarnen, foar de organisaasje fan skoallen, en foar it nei in heger nivo bringen fan it ûnderrjocht. Sadwaande hat hy grif de wichtichste skeakel west tusken de ûntwikkeling fan it ûnderwiis (en dêrtroch fan de wittenskip), fan Kassiodorus en Isidorus fan Sevilla oant'en mei de bloeitiid fan de skolestyk.
Fan Ealwyn binne in oantal bibelkommentaren bewarre bleaun. Syn haadwurk is lykwols De Fide Sanctae et Individuae Trinitatis, in teologysk wurk oer it mystearje fan de Trije-ienheid, dat foaral linet op Augustinus fan Hippo. Syn ienige wurk op it mêd fan tematyske wiisbegearte is in boek oer de siel, De Animae Ratione, dat alyksa foar in grut part beynfloede is troch Augustinus. Fierders binne fan him om-ende-by 300 brieven bekend dy't útsein de wittenskiplike ynhâld, ek in wichtige boarne foar histoaryske kennis fan dat tiidrek. Fan syn hân binne ek noch in oantal gedichten, û.o. De Cucullo, ('Oer de Koekoek'), en ferskate skoalhânboeken, wêrfan't û.m. oer stavering, dialektika en retorika bewarre bleaun binne.
Op syn namme stean in samling fraachstikken en tinkoefenings 'om it ferstân fan de jeugd te skerpjen'. Dêr wiene guon by dy't ek hjoed-de-dei noch populêr binne, lykas de bekende fraach oer de koal, de geit en de wolf.
Bonjeterp
Bonjeterp is in buorskip eastsúdeast fan Allingawier yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Hy hearde earst ta de himrik fan Tsjerkwert.
Bonjeterp leit wat minder as in kilometer eastlik fan Fjouwerhuzen. Hy lei oan de eardere Piersmar, yn it noardwesten fan de Rytseterpster Polder.
Namme
De buorskip waard yn 1543 earst Bonterp neamd. Bonjeterp ferwiist op de kaart fan Eekhof út 1854 nei trije pleatsen. Dy pleatsen wurde ek al oanjûn op de kaart fan Schotanus, mar it plak wurdt dêr net neamd. Bon soe komme kinne fan Bonne dat wer fan de famyljenamme Bonninga komt. Bonne betsjut soksawat as gebieder of hy dy’t deadet. De Bonjeterperwei yn Tsjerkwert hjit nei de buorskip.
Nick Holonyak
thumb|Nick Holonyak Nick Holonyak Jr. (Zeigler (Illinois), 3 novimber 1928) is in Amerikaansk natuerkundige dy't yn 1962 de earste ljochtjaande dioade (led) makke. Op dat momint wie hy yn tsjinst as wittenskipper ferbûn oan it General Electric Company laboratory yn Syracuse, New York.
Yn 1963 foege hy him by John Bardeen oan de Universiteit fan Illinois en wurke oan kwantumwells en kwantumwell-lasers.
Sûnt 2003 hâldt hy de titel John Bardeen Endowed Chair Professor foar Electrical and Computer Engineering and Physics oan de Universiteit fan Illinois yn Urbana-Champaign en ûndersiket hy manieren foar it produsearjen fan kwantumdot-lasers.
Yn 2003 waard hy ûnderskieden mei de IEEE Medal of Honor en yn 2015 krige er de Charles Stark Draper Prize "foar de útfining, it ûntjaan en kommersjalisearring fan materialen en prosessen foar ljochtjaande diodes (LEDs)."
Klaas Hospes
Klaas Hospes makke diel út fan ferskillende selskippen û.o. Selskip Friso, mar trede ek op as duo û.o. mei Henk van der Heide, Anneke Steunebrink of allinnich. Hy wie heit fan fiif bern, trije famkes en twa jonges.
Squaw Valley (Placer County, Kalifornje)
thumb|200px|Wolkomsboerd by Squaw Valley thumb|left|200px|It doarp by Squaw Valley thumb|left|200px|Folop [[wintersport by Squaw Valley]] Squaw Valley of Olympic Valley is in unincorporated community yn de Amerikaanske steat Kalifornje. It leit yn Placer County yn de Sierra Nevada, oan de Truckee River, flakby Lake Tahoe. Squaw Valley genietet bekendens as skygebiet; skye kin it hiele jier troch. Yn Squaw Valley waarden de Olympyske Winterspullen fan 1960 hâlden.
Skiednis
Claraville, deunby Squaw Valley, wie yn de 19e iuw in bloeiend mynbouplakje en fêstigingsplak fan ien fan de grutste mynboubedriuwen fan de streek. Om 1863-1864 hinne wiene de measte goudsikers fuortlutsen rjochting Comstock Lode, Virginia City.
Ein jierren 1940 wie Squaw Valley in skygebiet mei ien skylift, ien hotel en ien ynwenner: Alexander Cushing, de eigner fan alles. Cushing wist yn in 1955 it Ynternasjonaal Olympysk Komitee sa fier te krijen om yn 1960 de Olympyske Winterspullen yn Squaw Valley te hâlden. Yn goed fjouwer jier tiid waarden yn Squaw Valley de akkommodaasjes en byhearrende ynfrastruktuer dêr't ferlet fan wie, boud.
Aucke van der Werff
Van der Werff waard berne yn Skettens, mar brocht syn jeugd troch yn it Oeriselske Kampen. Hy folge de hbs-b en die dêrnei de pedagogyske akademy en de MO-learareoplieding Ingelsk. Hy hat as dosint Ingelsk wurksum west.
Sûnt 1988 is er warber yn de lokale polityk, earst as ôfdielingsfoarsitter fan it CDA yn Wymbritseradiel, dêrnei fan 1990 oant 2002 as lid fan de gemeenteried en fan 1998 oant 2002 as wethâlder en lokoboargemaster.
Sûnt 17 febrewaris 2003 is Van der Werff boargemaster oan It Bilt, as opfolger fan Klaas Dankert (PvdA).
Op 3 maaie 2010 is Van der Werff ynstallearre as boargemaster fan de gemeente Noardeastpolder.
Op 19 febrewaris 2018 hat Van der Werff oan de gemeenteried meidield dat er per 1 oktober fan dat jier ôftrede soe. Mei yngong fan 8 oktober 2018 is Henk Tiesinga beneamd as waarnimmend boargemaster. Dyselde jûn waard oankundige dat Harald Bouman troch de gemeenteried fan Noardeastpolder foardroegen waard as nije boargemaster en definitive opfolger fan Van der Werff.
Ted Turner
thumb|upright|Ted Turner yn 2015 Robert Edward "Ted" Turner III (Cincinnati, 19 novimber 1938) is in Amerikaanske mediamagnaat en pionier fan keabeltelefyzje dy't yn 1980 de wrâldwide nijsstjoerder CNN oprjochte. Hy is de grutste priveegrûnbesitter fan de Feriene Steaten; syn hjoeddeiske fermogen wurdt rûsd op ûngefear 2,3 miljard dollar. Turner waard yn 1991 útroppen ta Man fan it Jier troch it tydskrift TIME.
Ted Turner is ek in bekende filantroop en sporter. Yn 1977 wûn hy de sylrace America's Cup. Hy joech yn 1998 in miljard dollar fan syn fortún om de United Nations Foundation op te setten.
Gurbe (namme)
Gurbe is in Fryske jongesnamme. De namme komt fan  Geerben, Gerben, Girbe en it froulike Gerbina. It is in twastammige Germaanske namme út Ger- = 'spear' + -bern = bear. Sjoch ek Bern en Gerbrand.
Teridzert
Teridzert is in doarp yn de gemeente Weststellingwerf, noardeast fan Wolvegea.
It doarp  ynwenners.
Skiednis
Men wol der op oan dat Teridzert al om 1100 hinne in folweardich doarp wie. Der soe doe al in ienfâldich tsjerkje of kapel west ha foar likernôch 150 oant 200 parochianen. Foar it bouwen fan in eigen tsjerke wienen fanâlds 10 hiemen genôch om in tsjerke te stiftsjen. Yn wat lettere tiid wurdt skreaun dat der 30 hiemen yn it doarp binne. De namme 'Ydzerde' waard yn 1320 foar it earst neamd, doe't de biskop fan it bisdom Utert in fanwegen wanhearrigens ynfierde ban út 1309 op Stellingwerfske doarpen ophefte. thumb|left|Idzerdastins Teridzert hat op it eastein ea in stins hân, de Idzerdastins. Op dat plak stiet no in pleats. It wie in mânsk gebou út de twadde helte fan 1400. Hayo Meines hie dy stins bouwe litten en naam de namme Idsaerda oan. Yn 'e oan Bonifatius wijde tsjerke binne trije epitafen of roubuorden fan de famylje Idzerda. Ek binne dêr ferskate leden fan de famylje Terwisscha begroeven. Op ien fan de sarken stiet ek harren famyljewapen. Leden fan 'e Swarte Heap baarnden de stins om 1500 hinne ôf, mar Baerte fan Idzarda liet de stins wer opbouwe.
Nei goed 40 jier waard yn 2010 de tsjerke yn Teridzert wer yn gebrûk naam. Nei jierren fan restaurearjen wie it gebou wer goed genôch om aktiviteiten yn te organisearjen. Sneinske tsjerketsjinsten wurde der net mear hâlden, mar wol binne dêr rou- en troutsjinsten. Ek wurde der konserten en toaniel-foarstellings yn 'e tsjerke organisearre.
Mienskip
Teridzert docht in soad yn 'e mande mei de doarpen Aldeholtwâlde en Nijeholtwâlde. It doarpshûs De Bult yn Teridzert is in mienskiplik doarpshûs. Ek is der in mienskiplike hiemside en wurde der aktiviteiten mei de oare twa doarpen dield. De feriening Pleatslik Belang is ek mienskiplik en bestiet sûnt 1912. It doarpskrantsje hjit 't Kontakt.
Tsjerke
thumb|260px|Bonifatiustsjerke
Skoalle
De bern geane meast nei basisskoalle De Striepe yn Aldeholtpea.
Befolkingsferrin
( Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2015 en 2020: Alle Cijfers )
Strjitten
Boskpaad, Hamerswei, Idzardawei, Otterswei, Ruskemadenwei, Slingerwei, Vriesburgerwei.
Unyrugby
Unyrugby (Rugby Union) is de sport dy't ornaris allinnich Rugby neamd wurdt, of Rugby Fuotbal. It is in fuotsport, ûntstean doe't de oarspronklike fuotbalsport him opdielde yn in rjochting dêr't in gewoane spiler de bal net mei de hân oanreitsje mocht, Assosjaasje fuotbal en ien dêr't dat al tastien wie, Rugby fuotbal. Alle oare fuotsporten dêr't de bal fêstholden wurde kin, binne fan de earste foarm fan Unyrugby ôflaat.
Unyrugby wurdt spile mei in wat sylindryske bal, dy't troch de spiler fêstholden wurde mei wylst er rint. De bal mei lykwols net nei foaren goaid wurde, wat it spul syn karakteristyk beweging fan ferskate spiler op in rige.
Blauwe Peal
'Blauwe Peal' is in keunstwurk yn Ljouwert fan keunstner Ids Willemsma. It byld stiet oan de foarside fan it eardere CCF-haadkantoar. De 28 meter lange peal stiet tsjin in bline muorre fan de leechbou. De peal hat de blauwe hûskleur fan de CCF. It keunstwurk waard op 26 septimber 1986 ûntbleate en waard oanbean troch de ûnderoannimmers dy’t it nije Blikmolke-Súd-Kompleks fan it CCF-fabryk bouden. It wie de bedoeling om noch in twadde peal foar it haadkantoar te setten, mar dat is der nea fan komd. It byld stiet skean tsjin de muorre en foarmet dêrtroch in trijehoek. De trijehoek is in ferwizing nei de wjukken fan fûgels. Fûgels foarmje gauris in tema yn it wurk fan Ids Willemsma.
Michiel Adrianus Jentink
Michiel Adrianus Jentink (Ankeveen, 23 jannewaris 1800 - Harns, 30 augustus 1866) wie in teolooch.
Mentink wie dûmny yn Harns fan 1831-1866 en hat in soad brosjueres en artikels skreaun. Syn broer Theodoor stie yn Nijlân (1834-1882) en twa âldere bruorren yn Seisbierrum (1840-1860) en Suwâld-Tytsjerk.
Reinier Salverda
Reinier Salverda (Arnhim, 1948) wie fan 2006-2013 direkteur fan de Fryske Akademy en is eare-heechlearaar Nederlânske taal- en letterkunde oan de University College yn Londen.
Salverda studearre Nederlânske taal- en letterkunde oan de Frije Universiteit Amsterdam.
Selskip Leo Dykstra
It Selskip Leo Dykstra is in Frysk kabaretselskip. It selskip is yn 1975 oprjochte troch Leo Dijkstra sels. De groep bestie fierder út syn frou Leny Dijkstra-de Vries, syn sweager Tsjip de Vries en dyn frou Claudia de Vries. Dijkstra wie de skoansoan fan Tetman de Vries.
Earst sette Leo Dijkstra, as ienichste Frysk beropsselskip, de tradysje fan Selskip Tetman de Vries troch, dêr't er sels fan 1963 oant 1968 oan meiwurke. Letter waard dyn styl mear satirysk kabaret. De measte stikken waarden sels troch Dijkstra skreaun, de muzyk kaam fral fan [Cees Bijlstra].
Oegemantsje (mearke)
Oegemantsje, yn it oarspronklike Dútsk: Rumpelstilzchen (Nederlânsk: Repelsteeltje), is in mearke dat troch de bruorren Grimm optekene waard yn harren Kinder- und Hausmärchen ("Berne- en Hûsmearkes") fan 1812, en yn lettere edysjes noch justjes oanpast waard. It is sûnt adaptearre ta in ferskaat oan oare media. Yn 2012 is it mearke oerset nei it Frysk troch Anne Tjerk Popkema, as ûnderdiel fan 'e samling Mearkes fan Grimm.
Ynhâld
As in moolner ris de kening te wurd is, skept er op oer syn tsjeppe dochter en seit dat se sels fan strie noch goud spinne kin. Dat liket de kening wol de muoite wurdich, dat hy lit it fanke by him roppe, slút har op yn in keamer fol strie, en seit tsjin har dat er har terjochtstelle litte sil as se it strie de oare moarns net ta goud spûn hat. It fanke sit dan goed oanklaud, want se hat gjin idee hoe't se dat oprêde moat. Mar dan ynienen komt der in apart lyts mantsje de keamer yn, dy't har freget wat se him jaan sil as hy it strie foar har ta goud spint. "Myn halskeatling," antwurdet se, en it mantsje begjint it strie ta goud te spinnen.
As de kening de oare moarns weromkomt, is er alhiel feralterearre as er al it goud sjocht. Mar hy wurdt der sa deun fan, dat er har daliks nei in gruttere keamer ta bringt, dêr't noch mear strie leit; en op 'e nij bedriget er har mei de dea as dat strie de folgjende moarns net ta goud spûn is. Op 'e nij komt it aparte mantsje del en freget it fanke wat se him jaan sil as hy it strie foar har ta goud spint. "Myn ring," seit se, en it mantsje set him wer oan 'e arbeid. thumb|left|200px|De Mûndersdochter, fan [[Anne Anderson (1874-1930).]]
As dy keamer de oare moarns ek fol goud leit, is de kening wakker op 't skik en bringt er it fanke nei in noch gruttere keamer ta, dy't ek wer fol mei strie leit. Hy seit tsjin har, as se dit strie de oare moarns ek ta goud spûn hat, dan sil er mei har trouwe, want, tinkt er, in rikere frou sil er perfoarst nea treffe. Mar as it har net slagget om al it strie yn dy ûnbidige keamer foar de oare moarns ta goud te spinnen, dan betsjut it har dea. Foar de trêde kear komt it aparte keardeltsje del, en wer freget er it fanke wat se him jaan sil as hy it strie foar har ta goud spint. Diskear hat se lykwols neat mear om him te jaan. Mar it mantsje wit it goed makke: as se neitiid keninginne is, moat se him har earste bern jaan. It fanke is har rie te'n ein, dat se stimt dêrmei yn. Op 'e nij is al it strie yn goud feroare as de kening de oare moarns opdaagjen komt, dat hy nimt de moolnersdochter ta frou.
Der giet in jier foarby en de nije keninginne rekket swier en kriget in bern. Se tinkt net mear oan it ûnthjit dat se it aparte mantsje dien hat, mar dan, as se noch net iens sa gekke lang âldkreams is, komt itselde mantsje ynienen har keamer yn en easket it bern op dat se him ûnthjitten hat. De keninginne besiket op alle mooglike manearen ûnder har ferplichting út te kommen en biedt it mantsje fan alles en noch wat yn it stee fan har bern oan, mar it mantsje bliuwt ûnferbidlik: hy wol it bern ha. Dan begjint de keninginne sa bot te skriemen, dat it mantsje einlings begrutsjen kriget en har trije dagen de tiid jout om syn namme te rieden. As hja dy riede kin, mei se har bern hâlde.
De earste deis neamt de keninginne alle nammen op dy't se ken, mar net ien is sines. De twadde deis hat se der in boade op út stjoerd om alle nuvere en seldsume nammen yn it lân oan 'e weet te kommen, mar dy binne it likemin. Moarns ier op 'e trêde deis komt de boade wer by de keninginne, en fertelt har dat er gjin inkele nije namme mear fûn hat, mar wol hat er foar in ôfhandich lyts hûske in nuver keardeltsje om in fjoer hinne dûnsjen sjoen, dy't song fan "O, wat moai dat nimmen wit, dat ik fan Oegemantsje hjit." Dat as it mantsje dy deis wer by har komt, freget de keninginne oft er soms fan Oegemantsje hjit. Dêrop wurdt it keardeltsje sa poerstrontmâl dat er himsels midstwa skuort. Mar de keninginne libbe noch lang en gelokkich.
Fryske oersetting
Yn 'e Ljouwerter Krante fan 30 novimber 2012 ferhelle Anne Tjerk Popkema, de oersetter fan Mearkes fan Grimm, dat er by it oersetten fan Rumpelstilzchen net betinke koe hoe't it mearke yn it Frysk komme moast te hjitten. Dêrom frege er op Facebook oaren om suggestjes. Ien fan 'e reäksjes dy't er krige wie "Oegemantsje", wat fan oarsprong de namme is fan in personaazje út Fryske folksferhalen (ek wol bekend as Heideskyn). Hoewol't dat frijwat fierôf stie fan 'e Dútske en Nederlânske foarmen fan 'e namme fan dit mearke, spriek it Popkema wol oan, en sa kaam Rumpelstilzchen yn it Frysk oan syn namme.
Amerikaansk fuotbal
thumb|Amerikaansk fuotbal. Amerikaansk fuotbal is in fuotsport besibbe oan Unyrugby. Lykwols is it by it Amerikaansk fuotbal tastien de bal foarút te smiten, wat de beweging jout fan de spiler dy't him earst frijrint, en dan in fiere bal fange moat. Fierders is yn it Amerikaansk fuotbal de fuortgong fan it spul ôfhinklik fan it meitsjen fan terreinwinst, wêrtroch in lyts beweech nei foaren ferge wurdt. Dy útelkoar lizzende mûglikheden meitsje it in sport dêr't by eltse spulûnderbrekkinbg besocht wurdt de plannen fan de tsjinstanner foar te kommen.
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1960
De Olympyske Simmerspullen 1960, ek wol de XVIIe Olympiade neamd waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje. De finale fan it basketbal waard hâlden yn it Palazzo dello Sport.
Palazzo dello Sport
It Palazzo dello Sport waard boud yn 1960 en der wie plak foar sa'n 15.000 taskôgers. It Palazzo dello Sport is hjoed de dei ek wol bekend as it PalaLottomatica. Yn 2003 is it Palazzo dello Sport yngrêven renovearre.
Eau Claire (Wiskonsin)
Eau Claire hat binnen Wikipedia de twivelige reputaasje dat ein 2010 immen perfoarst oeral op Wikipedia in ôfbyld fan de Eau Claire Municipal Band tafoegje woe, oan siden dêr't mar in sydlings ferbân mei wie.
Levantynske See
De Levantynske See is de namme foar it eastlik part fan de Middellânske See (beëasten 24° EL). De Levantynske See wurdt begrinzge troch Turkije yn it noarden, Syrje, Libanon en Israel yn it easten en Egypte yn it suden. Súdwestlik grinzget dizze see oan de Libyske See en yn it noardwesten oan de Egeyske See. It meast grutte eilân yn de Levantyske See is Syprus.
De grutste rivier dy't yn de Levantynske See mûnet is de Nyl. Eastlik fan de Nyldelta foarmet it Suezkanaal de ferbining mei de Reade See.
De namme Levantynske See ferwiisd nei de Levant, it eastlik kustgebiet fan de Middellânske See dat al sûnt de âldheid in wichtige hannelsbestimming is.
Tineke Fopma
Tineke (Trijntje) Fopma (Húns, 12 july 1953) is in earder Frysk hurdfytsster.
Brief fan de Apostels
It Brief fan de Apostels is in algemien as apokryf beskôge tekst besibbe oan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel, dy't yn it Westen ferlern gien wie oant der oan it begjin fan 'e tweintichste iuw in oersetting yn it Ge'ez, de deade tsjerketaal fan 'e Etiopysk-Otterdokse Tsjerke, ûntdutsen waard. It brief waard geregeldwei brûkt troch dy tsjerke, hoewol't it net ta de kanon rekkene waard. Neitiid koene in fragmintarysk Koptysk manuskript út 'e fyfde of fjirde iuw en ien oerlevere side fan in Latynsktalige palimpsest út 'e fyfde iuw identifisearre wurde as hearrend ta deselde tekst. De oarspronklike, Grykske ferzje is net oerlevere.
Tineke Fopma
Tineke debutearre by De Friesche Leeuw yn 1973. Dêrfoar hie se in jier op frouljusfuotbal sitten. Letter ferhuze hja nei Seelân en wenne yn Middelharnis, Goes en Nisse. Yn 1975 waard de 22-jierrige studinte Skiednis ferrassend wrâldkampioene op 'e dyk yn it Belgyske Mettet (in dei letter soe Henny Kuiper dêr wrâldkampioen wurde). Stâloarders fan de ploech dy't fierder bestie út Gré Knetemann, Bella Hage, Anne Riemersma en Truus van der Plaat dat Keetie Hage winne soe. Dy wie yn de jierren de keninginne fan de froulju. "Inkele kilometers foar de oankomst bin ik weisprongen. Nei in skoft seach ik efterom en seach dat der nimmen meisprong wie, mar dat woe my eins net oan, soks koe net.. Ik waard senuweftich en begûn hieltiten stadiger te fytsen. Ik tocht earst dat ik noch in rûntsje moast. Op de miet waard ik noch hast ynrûn, mar de foarsprong wie krekt genôch foar goud", ferklearre Tineke Fopma.
As bynamme hie se De Fop, optocht troch Gerrie Knetemann (De Kneet). Yn itselde jier helle hja in brûnzen medalje yn it nasjonale efterfolgingskampioenskip. Yn dat jier ried se foar de Batavus-fytsploech ûnder lieding fan de súksesfolle ploechlieder Piet Hoekstra. In sulveren medalje waard yn 1976 helle yn it Nederlânske weikampioenskip, wylst se op it wrâldkampioenskip 14e waard. In jier letter waard Fopma 5e op het WK en 3e op it NK omnium op winterbanen. Waard se yn 1978 noch 6e op de wei by it NK, yn 1979 grypte se de nasjonale weititel en waard 18e op it WK. Yn 1981 sluet se har karriêre ôf mei grutte súksessen, mei in twadde plak op it NK.
Resultaten
1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981