cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brabânske Kompanjy
De Brabânske Kompanjy (Brabantsche Compagnie as Nieuwe Brabantsche Compagnie), wie ien fan de foarrinners fan de Feriene Eastyndyske Kompanjy (VOC), in saneamde foarkompanjy.
De Brabânske Kompanjy waard 1599 oprjochte, ûnder oaren troch Isaac le Maire, Jacques de Velaer, Hans Hunger, Marcus de Vogelaer en Gerard Reynst, keaplju en reders út Amsterdam. Meidat in grut part fan de ynskriuwers út de Sudlike Nederlannen kaam, dy't yn Amsterdam allegear Brabanner hieten, waard de namme fan de ûndernimming Brabantsche Compagnie.
It doel wie om mei Sina te hanneljen. De kompanjy frege de Steaten-Generaal om tastimming foar fjouwer seereizen mei fjouwer oant acht skippen. Sy krigen tastimming foar twa reizen, mitsdat yndie allinne op Sina fard wurde soe. Oars soe de konsesje ynlutsen wurde. De Steaten fan Hollân en West-Fryslân wiene it mei dat beslút iens.
Yn 1599 waard mei fjouwer skippen út ein set, laat fan Pieter Both. Yn Sultanaat Bantam (noardwestlik Java) moeten se Steven van der Haghen en Jacob Wilkens dy't by de Alde Kompanjy tsjinnen. De skippers sleaten in ferbûn om meiïoar yn te keapjen en sadwaande de priis leech te hâlden.
Yn 1600 gie de Brabantsche Compagnie mei de Compagnie van Verre oer yn de Eerste Vereenigde Compagnie op Oost-Indië tot Amsterdam. Dy makke ien seereis en gie yn 1602 mei de kompanjyenn fan Rotterdam, West-Fryslân en Seelân oer yn de VOC.
Banckspolder
De Banckspolder is in polder op it Nederlânske waadeilân Skiermûntseach. De earste diken fan de polder waarden troch de mûntsen fan it sistersjenzer kleaster Klaarkamp oanlein. Yn 1859 lei mr. John Eric Banck in nije dyk oan om in stik kwelder, wêrtroch't de Banckspolder ûntstie. Oan de westkant fan de polder leit de Westerplasse, it wichtichste swietwettergebiet fan Skiermuontseach. De swiete grûn waard geskikt foar feehâlderij. Yn de polder steane sân pleatsen. De lannen wurde yn de maitiid en simmer in soad brûkt troch greidefûgels, winterdeis sitte der in soad oerwinterjende guozzen yn de polder. Natoer- en fûgelwachters jouwe yn de mande mei de boeren de nêsten oan en pleatse nêstbeskermers om de aaien tsjin it fee te beskermjen.
Springfield Model 1873
De Springfield Model 1873, eins it Springfield Model 1873 Trapdoor-gewear, wie it earste efterladende gewear dat troch it Amerikaanske Leger as standertwapen ynfierd waard. Dit ienskotsgewear fan fabrikant Springfield Armory waard levere yn in model op folle lingte foar de ynfantery en yn karabynfoarm foar de kavalery, en waard in protte brûkt yn 'e oarloggen tsjin 'e Yndianen.
Skaaimerken
De Springfield Model 1873 wie de fyfde fariant op it trapdoor-ûntwerp fan wapensmid Erskine S. Allin, dat ferneamd wie nei in trapdoor ("fallûk"), om't it iepenjen fan it mei knieren tariste sturtstik fan it gewear (sadat it laden wurde koe) op deselde wize as in fallûk wurke. It standertmodel, foar de ynfantery, hie in loop fan 828,7 mm (325/8 inch) en in totale lingte fan 131,8 sm. De lichtere karabyn, dy't foar de kavalery makke waard, hie in loop fan 560 mm (22 inch). Fierders waard der ek noch in (folle seldsumer) model foar kadetten yn oplieding levere, mei in tuskenbeiden loop fan 760 mm (30 inch).
De Springfield Model 1873 weage 4,1 kg (de karabyn wie lichter), en hie in effektyf berik fan 550 m. It gewear wie kaliber .45-70, wat ferwiisde nei in patroan mei .45 kaliber-kûgel en 70 grein (4,5 g) buskrûd. In patroan mei in fermindere lading buskrûd fan 55 grein (3,6 g) waard makke foar it karabynmodel, om 'e weromslach foar skutters te pearde te ferlichtsjen, mar mei as gefolch ek in beheinder berik. De Springfield Model 1873 wie in ienskotsgewear, dat nei elts skot op 'e nij laden wurde moast. In feardich skutter koe der 15 skotten yn in minút mei losse.
Skiednis
Yn 1872 en 1873 ûndersocht en teste in Amerikaanske militêre kommisje ûnder lieding fan brigadegeneraal Alfred Terry 99 modellen gewearen fan Amerikaanske en bûtenlânske fabrikanten, wêrûnder guon fan Springfield, Sharps, Remington en Winchester, om in nij standertwapen te kiezen foar it Amerikaanske Leger. De kar foel dêrby op 'e Springfield Model 1873, dat sadwaande de earste efterlader waard dy't as standertwapen troch it Amerikaanske Leger ynfierd waard, hoewol't de Springfield Model 1866 foartiid ûnder de Oarloch fan Reade Wolk al yn beheinde mjitte brûkt wie troch Amerikaanske soldaten dy't by it Bozeman Trail lâns stasjonearre wiene.
Oarspronklik waard de Springfield Model 1873 levere mei koperne patroanen, mar de soldaten ûntdieken al rillegau dat it koper útsette troch waarmte. Dat smiet swierrichheden op by it ferwiderjen fan 'e patroanhúl fan 'e ôfsketten kûgel út it sturtstik as it gewear troch oanhâldend gebrûk hjit wurden wie. Dêr kaam noch by dat it koper grien útsloech as it yn lear (bgl. sealtassen) bewarre waard, en dat dy útslach by it ôfsjitten fan it gewear de patroan praktysk yn it sturtstik fêstlaske. Dan moast de soldaat it patroan der mei syn mês of bajonet útpjukje, eat dêr't er yn in gefjocht fansels gjin tiid foar hie. De karabyn, dêr't gjin laadstôk by levere waard, koe dêrtroch as wapen soms inkeld noch as gnodze brûkt wurde.
Dat probleem waard pas serieus nommen nei't yn juny 1876 yn 'e ferneamde Slach oan 'e Little Bighorn fiif kompanjyen fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint ûnder luitenant-kolonel George Armstrong Custer, dy't mei de Springfield Model 1873-karabyn útrist wiene, troch in koälysje fan Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho oan 'e lêste man ta útrûge waarden. Neitiid die nammentlik út ûndersyk bliken dat it fêstrinnen fan harren fjoerwapens wolris yn oansjenlike mjitte bydroegen hawwe koe oan dy nederlaach. By de kompanjyen fan it 7e Kavaleryrezjimint dy't de fjildslach wol oerlibben mar oardel dei lang op in hichte boppe de rivier de Little Bighorn troch de Yndianen belegere waarden en oanhâldend oan oanfallen bleatstiene, wie kaptein Thomas French, de befelfierend ofsier fan M Kompanjy (dy't detasjearre wie fan it 10e Ynfanteryrezjimint) nammentlik allegeduerigen dwaande om mei syn ynfanterylaadstôk de fêstrûne karabinen fan syn mannen skjin te meitsjen.
Neitiid werûntwurp Springfield Armory de patroan fan 'e Springfield Model 1873 mei in brûnzene húl, wat in grutte ferbettering wie om't brûns by hjittens lang net sa útsette as koper en boppedat gjin griene oanslach ôfjoech. Sadwaande is brûns oant hjoed de dei ta it materiaal dat brûkt wurdt foar alle militêre patroanen foar it Amerikaanske Leger. Yn 1884 naam Springfield Armory de Springfield Model 1873 út produksje, om't it gewear doe ferfongen waard troch de nije Springfield Model 1884. It bleau lykwols it standerwapen fan it Amerikaanske Leger oant 1892, doe't it stadichoan ferfongen waard troch it Springfield Model 1892-repeteargewear mei reekleaze patroanen. De Springfield Model 1873 wie lykwols noch altyd yn gebrûk by ûnderstypjende legerienheden ûnder de Spaansk-Amerikaanske Oarloch (1898) en de dêropfolgjende Filipynsk-Amerikaanske Oarloch. Tsjin dy tiid wiene soldaten dy't mei dit wapen tarist wiene, sterk yn it neidiel foar de Spanjerts oer, dy't beskikten oer M93 Mauser-repeteargewearen mei reekleaze patroanen.
Amerikaansk Hynder de Aldere
Amerikaansk Hynder (Lakota: Wašíčuŋ Tȟašúŋke, útspr.: [wa'ʃi:ʧũ tˣa'ʃũ:ke]; Ingelske oersetting: American Horse; 1830 – 10 septimber 1876) wie in opperhaad fan 'e Oglala-substamme fan 'e Lakota-Sû (Sioux), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Om betizing mei in oare Amerikaansk Hynder foar te kommen, wurdt er yn 'e regel betitele as Amerikaansk Hynder de Aldere (in gebrûk dêr't de Amerikaanske histoarikus George E. Hyde mei úteinset is). Hy stie bekend om syn ûnbûchsume moed en eare, en focht û.m. mei yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, yn 1876, wêrby't de Yndianen it Amerikaanske leger in ferpletterjende nederlaach tabrochten. Krapoan in fearnsjier letter kaam er om nei in Amerikaanske oanfal op syn doarp.
Libben
Amerikaansk Hynder de Aldere waard yn 1830 berne as in soan fan Ald Opperhaad Smook en in folle neef fan Reade Wolk. Hy wie ien fan 'e oanfierders fan 'e Yndianen yn 'e Oarloch fan Reade Wolk (1866-1868), wêrby't de Lakota en harren bûnsgenoaten, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, besochten foar te kommen dat it Amerikaanske leger forten stiftsje soe by it Bozeman Trail lâns, dat troch harren lân rûn. Mei û.m. syn broer Blau Hynder en Reade Wolk wie Amerikaansk Hynder ien fan 'e opperhaden dy't yn 1868 foar de Lakota it twadde Ferdrach fan Fort Laramie ûndertekenen, dat wer frede mei de Amerikanen brocht. In moanne letter waard er, yn 'e mande mei û.o. Mâl Hynder, keazen ta ogle taŋka un of "himddrager", wat sizze woe dat er tenei de krigers yn 'e striid liede soe.
Doe't de Amerikanen yn 1876 de Lakota harren hillige lân, de Black Hills, ûntnaderje woene, om't dêr goud fûn wie, waard it op 'e nij oarloch. op 25 juny fan dat jier wie Amerikaansk Hynder ien fan 'e wichtichste opperhaden dy't mei Sittende Bolle, Mâl Hynder en Gal dielnamen oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't de Lakota, Sjajinnen en Arapaho it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer fierhinne útrûgen. As reäksje op dy foar de Amerikanen fernederjende nederlaach sette generaal George Crook op 26 augustus mei in troepemacht fan 2.200 man útein mei syn Hynstefleismars (dy't sa neamd waard om't de rantsoenen op rekken en de soldaten de hynders slachtsje moasten om itende te bliuwen). It doel fan 'e fjildtocht wie om 'e Lakota foar iens en foar altyd in leske te learen.
Oan 'e ein fan 'e earste wike fan septimber state in ôfdieling fan Crook syn legermacht, besteande út 150 man ûnder lieding fan kaptein Anson Mills, op it doarp fan Amerikaansk Hynder, dat binnen de grinzen fan it (doetiidske) Grutte Sû Reservaat yn 'e Black Hills fan Súd-Dakota opslein wie. It kamp bestie út 37 tipys, mei sa'n 260 minsken, wêrûnder 30 oant 40 krigers. Moarnsier op 9 septimber bestoarmen Mills en syn mannen it doarp, yn wat bekend kaam te stean as de Slach by Slim Buttes. De measte bewenners waarden deade, al wisten guon te ûntkommen. Amerikaansk Hynder loek him mei syn húshâlding, besteande út trije of fjouwer krigers en sa'n 25 froulju en bern, werom yn in djip, smel ravyn mei oerhingjende sydkanten, hast in grot allyk, dêr't er troch de midsmoarns yn it doarp oankommen generaal Crook de hiele fierdere dei belegere waard.
Amerikaansk Hynder tidige op rêding troch Mâl Hynder, dy't mei in folle gruttere Lakota-macht mar in pear myl nei it westen ta syn kamp opslein hie, mar tsjin 'e tiid dat dy opdaagjen kaam, hiene Crook syn troepen de hiele delling beset en koed er it doarp net mear benei komme. Crook besingele Amerikaansk Hynder syn posysje mei ynfantery, en liet it ravyn oanhâldend fan alle kanten besjitte. Neffens de offisjele Amerikaanske lêzing murken de Amerikanen pas dat der ek non-kombattanten yn it ravyn sieten, doe't de Yndiaanske poppen sa lûd begûnen te gûlen dat it boppe it leven fan 'e gewearskotten út te hearren wie. Crook die dêrop fia tolken it oanbod om 'e froulju en bern út it ravyn komme te litten, en gie yn eigen persoan nei de iepening ta om tolve froulju en sân bern by syn troepen lâns te begelieden. Dêrnei waard de rein fan kûgels ferfette, yn in ympasse dy't noch hast twa oeren duorre. Nei nije ûnderhannelings fia tolken joech Amerikaansk Hynder it doe einlings oer, op betingst dat de krigers dy't er by him hie, sparre wurde soene. Sels wied er yn 'e ûnderbúk sketten, en doe't er úteinlik út it ravyn kaam en by wize fan oerjefte generaal Crook de kolf fan syn gewear oanbea, moast er mei de oare hân syn yngewant yn it liif hâlde. De legerdokter Valentine McGillycuddy die foar it opperhaad wat er koe, mar hie fuort al sjoen dat it in ferlerne saak wie. Amerikaansk Hynder wegere morfine en libbe noch oant likernôch seis oere de oare moarns, doe't er beswiek oan syn ferwûnings.
Henk Krist
Yn 2009 waard yn Museum Willem van Haren op It Hearrenfean en yn galery "De Roos van Tudor" yn Ljouwert in oersjochtentoanstelling fan syn wurk holden.
Middei (deidiel)
De middei is it twadde fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de moarn en de jûn). De middei falt tusken it tiidpunt fan 'e middei (12.00 oere), as de moarn einiget, en 18.00 oere, as de jûn begjint. Dêrmei omfiemet it it waarmste diel fan 'e dei, mei't dat berikt wurdt as de sinne syn senit (om 12.00 oere) al passearre is. Dat komt om't de ynstriele sinnewaarmte neitiid noch ferskate oerenlang grutter is as de waarmte dy't troch de Ierde wer útstriele wurdt, mei as gefolch dat de atmosfear dan earst noch fierder opwaarmet ear't er wer begjint ôf te kuoljen. Soks is benammen op tige hjitte dagen yn 'e simmer goed merkber, mei't de hjitste tiid fan 'e dei dan om 16.00 à 16.30 oere hinne falt. Winterdeis giet oan 'e ein fan 'e middei de sinne al ûnder, sadat de middei dan net inkeld in diel fan 'e dei, mar ek de jûnsskimer en stikje fan 'e nacht omfiemet.
De middei wurdt gauris opspjalten yn 'e foarmiddei en de neimiddei, wêrby't de foarmiddei fan 12.00 oant likernôch 15.00 à 16.00 duorret, en de neimiddei fan 15.00 à 16.00 oere oant 18.00 oere. Yn Flaanderen wurdt de oantsjutting middag trouwens inkeld brûkt foar it tiidfak tusken 12.00 en 12.30 oere, dat yn Nederlân trochgiet foar it middeisskoft of 'tusken de middei'. Fierders sprekt men yn Flaanderen ek fan voormiddag ("foarmiddei") en namiddag ("neimiddei"), mar mei voormiddag bedoelt men it diel fan 'e dei foarôfgeande oan it tiidpunt fan 'e middei (9.00 à 9.30 oant 12.00 oere), en mei namiddag ferwiist men nei de tiidsperioade tusken 12.30 en 18.00 oere.
Foar de measte minsken omfiemet de middei it twadde diel fan 'e wurkdei of skoaldei. Yn dat ramt is it earste part fan 'e middei in perioade mei ôfnimmende produktiviteit, mei't de measte lju nei it iten wat sleau wurde. Neitiid giet de arbeidsproduktiviteit wer omheech, om syn hichtepunt te berikken om 15.00 oere hinne. Dan is it teetiid, en hâldt men even lins om tradisjoneel in kopke tee te drinken, faak mei in koek of in stikje bôle derta. Oan 'e ein fan 'e middei, nei 16.30 oere, nimt de produktiviteit wer ôf, oant foar de measte lju de wurk- of skoaldei einiget om 17.00 oere. Dêrnei reizget men werom nei hûs om iten te sieden foar it jûnsiten, dat meastal omtrint 18.00 oere optsjinne wurdt.
1900-er jierren
De 1900-er jierren wiene in desennium fan 'e 20e iuw neffens de Gregoriaanske kalinder. Rekkenkundich sjoen begûn it op 1 jannewaris 1901 en duorre it oant en mei 31 desimber 1910, mar yn 'e regel wurdt ornearre dat it duorre fan 1 jannewaris 1900 oant en mei 31 desimber 1909. Dit desennium hearde ta de Belle Époque. It waard behearske troch de oanrin nei de Earste Wrâldoarloch, wat ta utering kaam yn 'e krises dy't om 'e safolle tiid útbrieken tusken de Jeropeeske grutmachten, dy't yn dizze snuorje de ynternasjonale polityk dominearren. Benammen ûnder de Bosnyske Krisis fan 1908-1909 balansearre de wrâld op it rântsje fan in grutte oarloch, mar úteinlik waard it skeel bylein en soe it noch fiif jier duorje ear't de Earste Wrâldoarloch útbriek.
Oersjoch
De 1900-er jierren makken diel út fan 'e Belle Époque, de tiid tusken de Frânsk-Dútske Oarloch (1871-1872) en de Earste Wrâldoarloch (1914-1918). Oan it begjin fan dit desennium kaam yn it Feriene Keninkryk in ein oan it lange regear fan keninginne Fiktoaria en dêrmei oan it nei har ferneamde Fiktoriaanske Tiidrek. It dêropfolgjende Edwardiaanske Tiidrek (1901-1910), dat de regearperioade fan har soan en opfolger Edwert VII besloech, foel frijwol gear mei de 1900-er jierren.
Yn dit desennium waard de wrâld noch behearske troch de Jeropeeske grutmachten: it Feriene Keninkryk, Frankryk, Dútslân, Ruslân, Itaalje, Eastenryk-Hongarije en it Osmaanske Ryk. Tsjin 1900 hiene dy riken sa'n bytsje alle beskikbere lân ta koloanje makke en wie dêrmei de Wedrin om Afrika beëinige, dy't it lêste haadstik wie fan it tiidrek fan it ekspansjonistysk kolonialisme. Wat oerbleau wie in sitewaasje wêrby't de grutmachten inoar it ljocht yn 'e eagen net gunden en allegeduerigen besochten en stek inoar foar eigen gewin de loef ôf. Dat soarge om it hoartsje foar in grutte krisis, wêrby't de spannings soms gefaarlike heech oprûnen. De wrâld sette op dy manear ûntsjinkearber ta op in grutte oarloch, dy't úteinlik yn 1914 ek wier útbrekke soe. Punten op it paad dêrhinne wiene yn 'e 1900-er jierren de Fenezolaanske Krisis fan 1902-1903; it sluten fan 'e Britsk-Frânske Entente Cordiale, de "Hoflike Oerienkomst", yn 1904; de Earste Marokkaanske Krisis fan 1905-1906; de Britsk-Russyske Konvinsje fan 1907; en de Bosnyske Krisis fan 1908-1909.
Underwilens kamen ek inkele oare grutmachten op. De Feriene Steaten, mei harren polityk fan isolasjonisme, wiene in slommerjende reus allyk, dy't inkeld acht sloech op wat der yn 'e widere wrâld barde as syn belangen yn 'e knipe kamen, sa't mei de Fenezolaanske Krisis it gefal wie. Oan 'e oare kant fan 'e wrâld hie Japan him stilwei ûntjûn ta in modern lân mei in sterke kriichsmacht. Dat waard de rest fan 'e wrâld op minder as subtile wize ûnder de noas wreaun doe't de Japanners yn 'e Russysk-Japanske Oarloch fan 1904-1905 de flier oanfagen mei de Russen.
Bonifatiustsjerke (Makkingea)
De Bonifatiusstsjerke oan de Brink yn Makkingea is in tsjerke fan de protestanske streekgemeente Frieslands End. Under de gemeente falle njonken Makkingea ek de plakken Boyl en Elslo. De tsjerke is in ryksmonumint.
Skiednis
De tsjerke waard boud yn 1775 en ferfong in âlder tsjerkje. Oarspronklik wie dy tsjerke foar de reformaasje oan de hillige Bonifatius wijd. Jacobus Stellingwerf tekene de tsjerke yn 1722 as in ienfâldich sealtsjerkje sûnder toer en mei in houten klokkestoel, dêr't twa klokken yn hongen.
De âldste klok yn de toer stamt út 1463 en hat in diameter fan 101 sintimeter. De klok draacht in râneskrift mei ôfbylden fan hilligen. In twadde klok waard yn 1776 getten en gyng yn de Twadde Wrâldkriich troch foardering fan de besetter ferlern. Yn 1949 is de lêste klok ferfongen troch in nije klok mei in diameter fan 80,1 sintimeter, dy't getten waard troch de Bruorren Van Bergen, Midwolda.
De tsjerke waard yn de jierren 2000-2001 restaurearre.
Ynterieur
thumb|left|250px|Liturgysk sintrum Mei de lêste restauraasje binne de sarken fan de famylje Lycklama à Nijeholt wer foar it ljocht helle. De âldste sarken stammen fan 1609. De tsjerke is yn it besit fan in âlde steatebibel út 1781, dy't yn 2008 restaurearre waard.
Bantam
Geografy:
Winchester Model 1866
De Winchester Model 1866 is in model hefboomladend repeteargewear fan 'e Amerikaanske Winchester Repeating Arms Company, dat foar it earst op 'e merk brocht waard yn 1866. It wie in ferbettere ferzje fan it Henry-gewear út 1860. Fanwegen it opfallende gielich metalene frame fan it laadmeganisme krige de Winchester Model 1866 de bynamme Yellow Boy. It fjoerwapen waard brûkt troch de legers fan Frankryk en it Osmaanske Ryk. Hoewol't yn 1873 in moderner model Winchester-gewear beskikber kaam, gie de produksje fan 'e Winchester Model 1866 fanwegen oanhâldende fraach troch oant 1898. Dat kaam om't it in betrouber wapen wie dat in stik goedkeaper wie as syn fan in stielen frame foarsjoene opfolgers.
Skiednis
De Volcanic Repeating Arms Company waard yn 1855 yn Norwich (Konettikut) oprjochte troch Horace Smith en Daniel B. Wesson, mei jild fan in stikmannich ynvestearders. De grutste oandielhâlder wie sakeman Oliver Winchester. Smith en Wesson ferlieten it bedriuw lykwols allebeide al binnen in jier en foarmen neitiid tegearre de Smith & Wesson Revolver Company. Volcanic ferhuze yn 1856 nei New Haven, mar gie oan 'e ein fan dat jier oer de kop. De hiele ynboel waard opkocht troch Oliver Winchester, dy't it bedriuw yn april 1857 in trochstart meitsje liet as de New Haven Arms Company.
De haadwapensmid fan Volcanic, Benjamin Tyler Henry, dy't mei oergien wie nei it nije bedriuw, ûntwikkele neitiid op basis fan earder wurk fan Smith foar Volcanic it .44 Henry-patroan. Hy hie ek it tafersjoch oer it folslein op 'e nij besjen fan it ûntwerp fan it Volcanic-gewear, dat inkeld de algemiene foarm fan it efterladend meganisme en it buisfoarmige magazyn behold. Sa ûntstie it Henry-gewear, dat yn 1860 troch de New Haven Arms Company op 'e merk brocht waard. It waard yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) yn oansjenlike oantallen brûkt troch beskate ienheden fan it (Noardlike) Leger fan 'e Uny.
De Winchester Model 1866 wie in betrouber gewear dat al rillegau tige populêr waard. It tsjinne as it persoanlike wapen fan in protte partikuliere Amerikanen ûnder de Amerikaanske Yndiaanske oarloggen, ek nei't der ferbettere modellen fan it Winchester-gewear beskikber kamen. Frankryk kocht ûnder de Frânsk-Dútske Oarloch (1870-1871) 6.000 eksimplaren fan it wapen oan, mei dêropta 4,5 miljoen .44 Henry-patroanen.
It Osmaanske Ryk kocht yn 1870 en 1871 45.000 Winchester Model 1866-gewearen en nochris 5.000 Winchester Model 1866-karabinen. Dy waarden brûkt yn 'e Russysk-Turkske Oarloch (1877-1878) en besoargen de troepen fan it Keizerryk Ruslân in ferfelende ferrassing doe't de Turken harren by it Belis fan Plevna folle gruttere ferliezen tabrochten as oarsom, wylst de Russen folle manmachtiger wiene. De Russyske soldaten moasten har lykwols doedestiden noch behelpe mei ienskots Krnka- en Berdan-gewearen. De yntroduksje fan it repeteargewear by harren fijân soarge nei de oarloch foar de ûntwikkeling fan in nij Russysk gewear, de Mosin-Nagant, dat de Winchester yn effektiviteit belykje koe.
Fanwegen oanhâldende fraach nei de Winchester Model 1866 gie de produksje fan dat gewear troch oan 1898 en waard it oant yn 1899 (nij) ferkocht. Dat kaam om't it model betrouber wie, en dochs in stik goedkeaper as de lettere modellen Winchester, dy't foarsjoen wiene fan in stielen frame. Yn totaal waarden krapoan 160.000 eksimplaren fan 'e Winchester Model 1866 makke.
Skaaimerken
Nei't men sketten hie, beweegde men de hefboom omleech en fan jin ôf en dan wer omheech en nei jin ta, wêrmei't in nij patroan yn 'e keamer brocht waard. Sa koe men ferskate kûgels ôffjurje ear't men hoegde te werladen. De laadpoarte siet oan 'e sydkant fan it gewear, en it magazyn wie hielendal ticht en foar in diel oerdutsen mei de houten foarearm ûnder de loop. De Winchester Model 1866 waard yn trije konfiguraasjes levere: as gewear (mei in looplingte fan 24 inch = 60,96 sm), as karabyn (mei in looplingte fan 20 inch = 50,80 sm) en as 'musket' (mei in looplingte fan 27 inch = 68,58 sm).
Keppelings om utens
Winchester rifle
List fan planetoïden 69401-69500
Dit is in list fan planetoïden 69401-69500.
Michiel Alma
Jan Michiel Alma (De Haach, 6 july 1945) is in Nederlânsk politikus fan de VVD.
Nei it gymnasium Haganum studearre hy yn Rotterdam westerske sosjology oan de Nederlânske Ekonomyske Hegeskoalle (no Erasmus Universiteit Rotterdam). Yn 1969 studearre hy dêr ôf wêrnei't hy syn miltêre tsjinstplicht die (diels detasjearre as sosjolooch by de stichting Bio-wittenskippen en maatskippij). Dêrnei wurke hy by Rykswettersteat en yn 1973 makke hy de oerstap nei it ministearje fan Finansjen.
Yn oktober 1979 waard hy boargemaster fan de gemeente Doanjewerstâl as opfolger fan J.C. Cavaljé. Op 1 jannewaris 1984 gie dy gemeente by de Gemeentlike weryndieling op yn de nije gemeente Skarsterlân wêrmei't syn funksje kaam te ferfallen. Op dyselde dei waard Alma boargemaster fan Borculo. Yn de simmer fan 1987 hie hy in slim ûngelok doe't hy mei syn auto tsjin in losrinnend hynder ried wêrby't hy in dwerslaesie oprûn. Sittend yn in rolstoel bleau hy oant 2002 boargemaster fan Borculo. Dêrnei gie hy werom nei Langwar en waard dêr foarsitter fan de wettersportferiening en fan de 'Freonen Tsjerkebou Langwar'.
Amerikaansk Hynder de Jongere
Amerikaansk Hynder (Lakota: Wašíčuŋ Tȟašúŋke, útspr.: [wa'ʃi:ʧũ tˣa'ʃũ:ke]; Ingelske oersetting: American Horse; yn 'e Black Hills (Súd-Dakota), 1840 – Kyle (Súd-Dakota), 16 desimber 1908) wie in opperhaad fan 'e Oglala-substamme fan 'e Lakota-Sû (Sioux), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Om betizing mei in oare Amerikaansk Hynder foar te kommen, wurdt er yn 'e regel betitele as Amerikaansk Hynder de Jongere (in gebrûk dêr't de Amerikaanske histoarikus George E. Hyde mei úteinset is). Hy wie in foarstanner fan freedsume relaasjes mei de Amerikanen en kante him tige oan tsjin 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876 en de geastedûnsbeweging yn 't lêst fan 'e 1880-er jierren. Hy naam as ferkenner tsjinst yn it Amerikaanske leger en makke letter in skoft diel út fan Buffalo Bill syn wyldwestshow. Op hegere jierren ûntjoech er him ta steatsman en sette er him yn foar ûnderwiis foar de Lakota-jongerein.
Libben
Koarte tiid letter naam er as ferkenner tsjinst yn it Amerikaansk leger, dêr't er by it 4de Kavaleryrezjimint yndield waard. Under de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 wied er in trou freon fan 'e blanken en in grut tsjinstanner fan opperhaden as Sittende Bolle en Mâl Hynder, dy't foar de frijheid fan 'e Lakota fochten. Op 31 augustus fan dat jier holp er mei om in Lakota-kriger dy't fan Sû Jim (Sioux Jim) neamd waard, op te pakken, mar Sû Jim fersette him, en Amerikaansk Hynder skeat him dea. Nei't yn 'e Slach by Slim Buttes, op 9 septimber fan dat jier, it opperhaad Amerikaansk Hynder de Aldere, in fûleindich oanhinger fan Mâl Hynder, omkommen wie, naam Amerikaansk Hynder de Jongere dy syn namme oan. Yn 1877, nei't Mâl Hynder him oerjûn hie, wie Amerikaansk Hynder belutsen by it stokeljen fan 'e âlde opperhaden tusken Mâl Hynder en de Amerikanen.
Nei't de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 foar de Yndianen op in nederlaach útrûn wie, ûntjoech Amerikaansk Hynder him ta de wurdfierder en ien fan 'e lieders fan 'e saneamde "progressive" faksje – d.w.s. de Yndianen dy't har dellizze woene by de sitewaasje en sa gau mooglik de kultuer fan 'e blanken oannimme woene. Hy late of makke diel út fan ferskate Lakota-delegaasjes nei de Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., en fertolke ûnder syn folk op wolsprekkende wize de stânpunten fan it Amerikaanske regear. Yn 1886 en 1887 makke er diel út fan 'e wyldwestshow fan William Frederick Cody, better bekend as Buffalo Bill. Dêrmei stiek er sels de Atlantyske Oseaan oer om yn maart 1887 yn Ingelân op te treden foar de Britske keninginne Fiktoaria.
Werom yn 'e Feriene Steaten sette Amerikaansk Hynder him o sa yn foar ûnderwiis foar Lakota-bern. Hy wie ien fan 'e earsten dy't deryn tastimde om syn bern nei de Carlisle Indian Industrial School, yn Carlisle, yn it fiere Pennsylvania te stjoeren. Dat wie in ynternaat foar Yndiaanske bern dat bestie tusken 1879 en 1918. De bern krigen dêr ûnderrjocht, sa't sein waard, "yn in Eastlik fermidden fan dat frij wie fan 'e anty-Yndiaanske foaroardielen fan it Westen" (as bestiene dy yn it Easten net) "en ek frij fan 'e ynfloed fan lânseigen kultueren", krekt as wie dat in goed ding. Hjoed de dei wurdt it ûntnaderjen fan 'e eigen taal, kultuer en godstsjinst oan warleaze bern as ien fan 'e slimste misdieden fan 'e Feriene Steaten tsjin 'e Yndianen beskôge, mar doe miende men dat "Yndiaanske bern dy't ûnderdompele waarden yn 'e blanke kultuer feardichheden leare soene om foarút te kommen yn 'e maatskippij."
Ingelsktalige Wikipedy
De Ingelsktalige edysje fan Wikipedy gie yn 2001 fan start as de earste edysje fan Wikipedy en is yn 2016 de grutste edysje fan dizze online ensyklopedy.
Ratifikaasje
In ratifikaasje of ratifisearring is de formele bekrêftiging troch in opdrachtjouwer fan in ôfspraak mei in trêde partij dy't makke is troch in fertsjintwurdiger fan 'e opdrachtjouwer, wêrby't it wurd fan 'e fertsjintwurdiger sels net wetlik binend wie foar syn opdrachtjouwer. Yn 'e praktyk giet it hjirby frijwol altyd om in ynternasjonaal (of yntranasjonaal) ferdrach, wêrby't de minister fan Bûtenlânske Saken of in oare hege diplomaat fan in lân de ôfspraken makket, dy't dan letter bekrêftige (ratifisearre) wurde moatte troch it parlemint fan dat lân. Foar 'ratifikaasje' yn 't plak wurde yn dit ferbân ek wol folgjende termen brûkt: tatrêding, aksesje, goedkarring of formele befêstiging. Yn 'e measte ferdraggen is stipulearre dat se pas yn wurking trêdzje sille nei't in beskaat tal ûndertekenjende lannen it oangeande ferdrach ratifisearre hawwe.
Berlynsk Stedsslot
thumbnail|It Berlynske Stedsslot mei rjochts it keizer Wilhelm monumint om 1900 hinne|alt=It Berlynske Stedsslot mei rjochts it keizer Wilhelm monumint om 1900 hinne thumbnail|Loftopname fan it Berlynske Stedsslot om 1900 hinne|alt= thumbnail|Kompjûterôfbylding fan it wer op te bouwen slot|alt= thumbnail|Humboldt-boks It Berlynske Stedsslot (Dútsk:Berliner Stadtschloss) wie de haadwente en winterresidinsje fan de markgreven en karfoarsten fan Brandenboarch en letter fan de Prusyske keningen en Dútske keizers. It slot stie op it Spree-eilân yn it hjoeddeiske Berlynske distrikt Mitte.
De bou fan it slot sette útein yn 1443 en kaam ree yn 1451. Nei de Novimberrevolúsje fan 1918 is it slot as museum brûkt en hawwe der ynstellings yn sitten lykas it Keiser Wilhelm Gesellschaft en de Notgemeinschaft der deutschen Wissenschaft. Nei de Twadde Wrâldkriich rekke it slot earnstich skansearre. Der binne lykwols ferskate útstallings yn holden oer East-Berlyn. Yn 1950 hat de siktaris-generaal fan it sintrale komitee fan de Sosjalistyske Ienheidspartij fan Dútslân (SED), Walter Ulbricht besletten it slot op te blazen en bou in plein dêr’t grutte optochten holden wurde kinne. It slot is tusken 7 septimber oant 30 desimber 1950 ôfbrutsen. Tusken 1973 en 1976 is op it plak fan it Berlynske slot it Palast der Republik (Paleis fan de Republyk), in paleis fan it folk dêr’t de Volkskammer har sit hie. Nei de Dútske weriening is lykwols besletten dat paleis wer ôf te brekken nei't der in soad asbest fûn waard, dat deryn ferwurke wie. De ôfbraak wie ree op 2 desimber 2008. Yn 2002 hat it Dútske bûnsregear en it Berlynske stêdsbestjoer besletten om it âlde slot wer op te bouwen. Yn 2010 is mei de bou úteinset. Yn 2019 moat de bou ree wêze. It wie earder de bedoeling yn 2015 mei de bou klear te wêzen, mar troch besunigings en de stadige ekonomyske groei en rekonstruksje fan âlde ûnderdielen soe it mear tiid nimme as dat ferwachte wie. Op it terrein waard yn juny 2011 in toeristyske attraksje delset. Yn de Humboldt-Boks kin men sjen hoe't it slot der skielk útsjen sil. Dy opstelling sil oant 2019 stean bliuwe, wannear’t it slot dienmakke is en sil dan ôfbrutsen wurde.
Seestrjitten fan de Hawaï-eilannen
De seestrjitten fan de Hawaï-eilannen binne de see-ingten dy't de ferskillende eilannen fan 'e Hawaï-arsjipel faninoar skiede. Dy wetters wurde yn Hawaï 'kanalen' neamd, net yn 'e sin fan troch de minske groeven wetterrinnen (lykas it Prinses Margrytkanaal), mar yn 'e eardere betsjutting fan see-ingte (lykas yn It Kanaal, tusken Ingelân en Frankryk yn). De seestrjitten tusken de wichtichste Hawaï-eilannen binne:
Catch Me If You Can (film út 2002)
Catch Me If You Can is in Amerikaanske biografyske misdiefilm út 2002 ûnder rezjy fan Steven Spielberg, mei yn 'e haadrollen Leonardo DiCaprio as de oplichter Frank Abagnale jr. en Tom Hanks as FBI-agint Carl Hanratty. De titel betsjut: "Pak My Mar Ast Kinst". De film is basearre op it boek mei deselde namme fan 'e wiere Frank Abagnale jr., dy't yn 'e 1960-er jierren, noch foàr syn njoggentjinde jierdei, Amerikaanske bedriuwen foar miljoenen dollars oplichte troch him foar te dwaan as in piloat fan Pan Am, in dokter yn Georgia en in ofsier fan justysje yn Louisiana. De preproduksjefaze fan 'e film begûn al yn 1980, mar sleepte him fuort oant 1997, doe't DreamWorks Pictures de rjochten oankocht. Catch Me If You Can krige rûnom lof fan 'e filmkritisy en waard nominearre foar twa Oscars, in Golden Globe en in Grammy.
Plot
As syn âldelju skiede, en hy foar de kar steld wurdt by wa't er wenje wol, wegeret Frank te kiezen, en naait ynstee út. Om't er ferlet fan jild hat om itende te bliuwen, skriuwt er sjeks út dy't net dutsen binne, en as dat útkomt, begjint er sjeks te ferfalskjen. Geandewei wurde syn oplichterspraktiken dryster. As er sjocht hoefolle prestiizje it unifoarm fan in ferkearspiloat jout, beslút er him foar in piloat fan Pan American World Airways út te jaan. Yn it ferlingde dêrfan begjint er oan 'e rinnende bân salarissjeks fan Pan Am te ferfalskjen, sadat syn oplichterij mei koarten yn 'e miljoenen dollars rint. Underwilens komt Carl Hanratty, in agint fan 'e ôfdieling Bankfraude fan 'e FBI, Frank op it spoar. Hy treft syn man yn in motel yn Miami, mar Frank makket Hanratty wiis dat er in agint fan 'e Secret Service is dy't efter deselde oplichter oansit. Sa wit er te ûntkommen foar't Hanratty beseft dat er bedragen is.
Dat er op in hier nei arrestearre is, skrillet Frank net foar tebek. Ynstee ferfalsket er in mastergraad yn 'e medisinen fan 'e Universiteit fan Harvard en lit er him as haad fan 'e nachttsjinst oannimme op 'e polyklinyk fan in sikehûs yn Atlanta. Dêr rekket er fereale op 'e jonge, naïve ferpleechster Brenda, dy't in pear jier earder in abortus ûndergien hat, en doe troch har âlden út 'e hûs set is om't se de famylje te skande makke hie. Sûnt hat se gjin kontakt mear mei har âldelju en se wol it wanhopige graach goedmeitsje. Frank, dy't ûndertusken, doe't er konfrontearre waard mei in brutsen skonk, ûntdutsen hat dat er net oer sokke ferwûnings kin, beslút har te helpen. Hy reizget mei har nei har âlderhûs yn Louisiana om har heit om tastimming te freegjen om mei har te trouwen. As Brenda mei in dokter thúskomt, sa tinke se, sille har âlden har perfoarst wer yn genede oannimme.
Dat is ek sa, mar Brenda har heit, de abbekaat Roger Strong, sjocht daliks troch Frank syn moaie ferhalen hinne. As er him letter apart nimt, moat Frank opbychtsje dat er him foardocht as dokter om mei syn dochter trouwe te kinnen. Ynstee dat Strong him it gat fan 'e doar wiist, ken er yn Frank dan syn eigen wjerbyld as romantikus werom, en helpt er de jonge om in nije karriêre te begjinnen yn Louisiana, as ofsier fan justysje. Underwilens folget Hanratty it spoar fan Frank fia Atlanta nei Louisiana, dêr't hy en oare FBI-aginten it hûs fan 'e Strongs binnenfalle ûnder it ferlovingsfeest fan Frank en Brenda. Frank freget Brenda om him twa dagen letter te moetsjen op 'e lofthaven fan Miami en ûntkomt dan troch in sliepkeamersfinster foar't Hanratty him oppakke kin. As er Brenda twa dagen letter oppikke sil, sjocht er lykwols oeral om har hinne FBI-mannen yn boarger, en lit er har stean om út te naaien nei Jeropa.
Neitiid wurdt Frank feroardiele ta tolve jier finzenisstraf yn in ekstra befeilige ynrjochting, dêr't er op advys fan 'e rjochter yn iensume opsluting holden wurdt. Syn iennichste kontakt mei de bûtenwrâld is Hanratty, dy't him út en troch opsiket. Under ien sa'n besyk lit er Frank in sjek sjen fan in saak dêr't er oan wurket. Troch de glêzene skiedingswand hinne kin Frank daliks al sjen dat it in ferfalsking is, dy't makke wêze moat troch in bankbetsjinde. Dêrop oertsjûget Hanratty syn bazen derfan om Frank út it tichthús te heljen en him de rest fan syn straf úttsjinje te litten as ekspêr foar de ôfdieling Bankfraude fan 'e FBI. Frank fynt it wurk dat er dan dwaan moat lykwols ferfeelsum en beheinend, en mist syn eardere aventoeren. As it earste wykein oanbrekt, en hy twa hiele dagen foar himsels hat, ferklaait er him as piloat om wer te fleanen. Op 'e lofthaven wurdt er ûnderskept troch Hanratty, dy't him dúdlik makket dat nimmen mear efter him oan sit. Hy kin yn it wykein dwaan wat er wol salang't er de wet net brekt, en salang't er moandeitemoarn mar wer op syn wurk is. De folgjende moandeis wurdt Hanratty senuweftich as Frank net op 'e tiid is, mar úteinlik komt er dochs opdaagjen, wêrnei't se oan 'e gong geane mei in nije saak.
In tekst dy't foarôfgeande oan 'e ôftiteling yn byld komt, fertelt dat de echte Frank Abagnale jr. op it stuit dat de film opnommen waard al 26 jier troud wie mei deselde frou, trije soannen hie, yn it Amerikaanske Midwesten wenne en noch altyd befreone wie mei de FBI-man dêr't it personaazje Carl Hanratty op basearre wie. Hy hie yn 'e tuskenlizzende jierren de FBI holpen om withoefolle ferfalskers fan sjeks op te spoaren, en hie miljoenen dollars fertsjinne mei it ûntwerpen fan bettere, dreger te ferfalskjen sjeks foar Amerikaanske banken.
Untwikkeling
Frank Abagnale jr. ferkocht de filmrjochten op syn autobiografy Catch Me If You Can yn 1980 oan filmprodusinten Norman Lear en Bud Yorkin, dy't him op 'e tillefyzje sjoen hiene yn it praatprogramma fan Johnny Carson. Twa jier letter ferkochten dy beide mannen de filmrjochten troch oan filmstudio Columbia Pictures, dy't se wer trochferkocht oan filmprodusint Hall Bartlett. Bartlett naam Steven Kunes yn 'e earm om in senario op basis fan it boek te skriuwen, mar kaam te ferstjerren ear't er fierder mei it projekt oan 'e gong koe. De widdo fan Bartlett ferkocht de rjochten oan Hollywood Pictures, in ûnderdiel fan The Walt Disney Company, dy't se wer trochferkocht oan TriStar Pictures.
Fia TriStar kaam it filmprojekt foar it earst ûnder de oandacht fan produsint Steven Spielberg, by DreamWorks Pictures. Neffens Daily Variety kocht produsint Michel Shane de filmrjochten op Catch Me If You Can yn 1990 for Paramount Pictures. Tsjin desimber 1997 ferkocht Shane de rjochten oan Barry Kemp, dy't dermei nei DreamWorks tagie. Senarioskriuwer Jeff Nathanson waard frege om in nij skript te skriuwen. Yn april 2000 waard David Fincher frege om 'e film te regissearjen, mar dy keas derfoar om ynstee Panic Room te meitsjen. Yn july 2000 kaam Gore Verbinski oan board as regisseur, wylst Steven Spielberg de film produsearje en Leonardo DiCaprio de haadrol spylje soe. De opnamen soene úteinsette yn maart 2001.
Casting
Verbinski caste James Gandolfini yn 'e rol fan Carl Hanratty, Ed Harris as Frank Abagnale sr. en Chloë Sevigny as Brenda Strong. Doe't bliken die dat Leonardo DiCaprio yn it foarjier fan 2001 net beskikber wie om't syn film Gangs of New York doe opnommen waard, sei Verbinski ôf as regisseur. Fan maaie oant july 2001 wie DreamWorks Pictures yn ûnderhanneling mei Lasse Hallström om 'e regisseur te wurden, mar dat plan rûn op 'e non. Tsjin dy tiid wiene Harris en Sevigny as akteurs al net mear yn byld, hoewol't Gandolfini noch hieltyd de rol fan Hanratty spylje soe. Steven Spielberg, ien fan 'e oprjochters fan DreamWorks, bea de rezjy fan 'e film oan Miloš Forman oan, mar ek dat waard neat. Uteinlik begûn er de mooglikheid yn omtinken te nimmen om Catch Me If You Can sels te regissearjen. Dêrfoar seid er projekten as Big Fish en Memoirs of a Geisha ôf. Yn augustus 2001 lei er himsels fêst as de nije regisseur.
Spielberg woe Leonardo DiCaprio wer yn 'e rol fan Frank Abagnale jr. hawwe. Foar de rol fan Hanratty wiisde er Gandolfini ôf, en keas ynstee foar Tom Hanks. Hy socht moannenlang nei in gaadlike aktrise foar de rol fan Brenda Strong, en fûn dy úteinlik yn Amy Adams. Christopher Walken waard op oanrieden fan ko-produsint Walter F. Parkes frege foar de rol fan Frank Abagnale sr., wylst Martin Sheen útornearre waard foar de rol fan Roger Strong, fanwegen syn "intimidearjende oanwêzichheid". Om't Abagnale syn mem Paula in Fransêze wie, woe Spielberg foar har rol beslist in Frânske aktrise hawwe. Dêrta rôp er de help yn fan regisseur Brian De Palma, dy't yn Parys wenne en audysjes hold mei ferskate aktrises. De kar foel úteinlik op Nathalie Baye. Spielberg hie fierders Jennifer Garner sjoen yn 'e tillefyzjesearje Alias en caste har omreden fan har drokke wurkskema yn 'e lytse rol fan 'e callgirl Cheryl Ann.
Opnamen
Der wie foar Catch Me If You Can in budget beskikber fan $52 miljoen. Oarspronklik soene de opnamen fan 'e film begjinne yn jannewaris 2002, mar dat waard opskood oant 7 febrewaris. Opnamelokaasjes wiene Los Angeles, Burbank, Downey (Kalifornje), New York (û.m. yn Brooklyn en op 'e Ynternasjonale Lofthaven John F. Kennedy), Orange (Nij-Jersey), Kebek en Montreal. De stêd Kebek, dêr't de 'Frânske' sênes opnommen waarden, waard keazen om syn 'Jeropeeske' karakter. De tsjerke op 'e eftergrûn fan 'e sêne dêr't Frank Abagnale jr. einlings arrestearre wurdt yn 'Montrichard' (Sintrum-Loiredelling) is eins de Notre-Dame-des-Victoirs. De Ynternasjonale Lofthaven LA/Ontario yn Ontario (Kalifornje), gie troch foar de Ynternasjonale Lofthaven fan Miami. Yn totaal wiene der 147 spesifike opnamelokaasjes. De opnamen duorren 52 dagen, wêrfan't de lêste foel op 12 maaie.
Produksje en premiêre
Catch Me If You Can waard produsearre troch Steven Spielberg en Walter F. Parkes foar de studio's Amblin Entertainment, Parkes/MacDonald Productions, Kemp Company en Splendid Pictures. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan 'e Poalske sinematograaf Janusz Kamiński, en de filmmuzyk waard komponearre en dirigearre troch John Williams. Catch Me If You Can gie op 18 desimber 2002 yn premiêre yn Los Angeles. De filmdistribúsje waard fersoarge troch DreamWorks Pictures. De film kaam op 6 maaie 2003 út op VHS-keapfideo en dvd. In blu-rayferzje waard letter publisearre op 4 desimber 2012. De soundtrack fan Catch Me If You Can waard troch DreamWorks Records útbrocht op 10 desimber 2002.
Pier Eringa
Pier Eringa (Grins, 13 juny 1879 - Ljouwert, 10 july 1962) wie in Nederlânske boargemaster.
Catch Me If You Can (film út 2002)
Historisiteit
Yn it senario fan Catch Me If You Can waard it personaazje fan 'e FBI-agint dy't Frank Abagnale jr. úteinlik opspoarde en oanhold, en letter mei him gearwurke, oantsjut as Joseph Shea, wat de wiere namme fan 'e man wie. Neffens Abagnale waard dy namme yn 'e film net brûkt om't Shea dat sels net woe. Akteur Tom Hanks soe doe de namme fan in Amerikaansk fuotbalspiler, Carl Hanratty, útkeazen hawwe.
Steven Spielberg joech senarioskriuwer Jeff Nathanson opdracht om folsleine histoaryske akkuratens ta te passen yn it werjaan fan 'e relaasjes tusken Frank Abagnale jr. en oare persoanen, en ek oangeande de oplichterijen fan Abagnale. Dêrfan waard yn ien opsicht ôfwykt: yn it echt seach Abagnale syn heit nea wer nei't er útnaaid wie fan hûs, mar yn 'e film moetsje de beide mannen inoar noch ferskate kearen. Spielberg woe de bân oanhâlde om dúdlik te meitsjen dat de motivaasje foar de dieden fan Frank jr. foar in grut part wie om Frank sr. grutsk op him te meitsjen. De echte Frank Abagnale jr. priizge dat idee. Hy sei: "Ek al seach ik ús heit nea wer, eltse jûn nei't ik in geweldige dei belibbe en withoefolle froulju moete en in hiel soad jild stellen hie, kaam ik allinnich werom yn myn hotelkeamer en tocht ik oan ús heit en mem en fantasearre ik oer hoe't ik harren wer byinoar bringe koe en gûlde ik."
Pier Eringa
Eringa waard op 12 oktober 1917 boargemaster fan de Fryske gemeente Achtkarspelen en soe dat goed 27 jier bliuwe. Hy wie boaske oan Afke Bakker.
Yn de Twadde Wrâldkriich waard er troch de Dútske besetter ûntheft út syn amt. Nei de oarloch wie er fannijs noch in heal jier boargemaster fan Achtkarspelen en gie dêrnei mei pinsjoen.
Eringa wie bot belutsen by it wolwêzen yn de gemeente en hie in soad njonkenfunksjes, lykas yn it Nut en by it Griene Krús. Hy waard beneamd ta Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Eringa stoar yn july 1962 yn de âldens fan 83 jier. Hy waard begroeven yn Bûtenpost.
Yn Bûtenpost waard in strjitte nei him ferneamd, de Eringalaan.
Catch Me If You Can (film út 2002)
Untfangst
Catch Me If You Can krige oer it algemien tige positive resinsjes fan 'e filmkritisy. Yn 'e Chicago Sun-Times hie Roger Ebert benammen lof foar it aktearjen fan Leonardo DiCaprio. Hy konkludearre: "Dit is net ien fan 'e grutte Spielberg-films, mar it is wol ien dêr't men muoiteleas nei sjen kin." Ek Mick LaSalle, dy't foar de San Francisco Chronicle skreau, stelde fêst dat Catch Me If You Can "net Spielberg syn bêste film" wie, mar it wie neffens him wol "ien fan syn meast streamline en miskien wol syn freonlikste." Hy skeau ek: "De kleurrike kamerarezjy, de glêde optredens [fan 'e akteurs] en it flugge tempo wize op in filmmaker dy't eltse oare ympuls ûnderhearrich makket oan 'e taak om genot te produsearjen."
Resultaat
Catch Me If You Can brocht yn Noard-Amearika $164,6 miljoen op en yn alle oare lannen en territoaria nochris $187,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $352,1 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $52 miljoen komt dat del op in winst fan goed $300 miljoen. Catch Me If You Can wie dêrmei de op tsien nei meast opbringende film fan 2002, fuort efter in oare film fan Steven Spielberg, Minority Report, dy't it tsiende plak besette.
Christopher Walken waard yn 2003 nominearre foar in Oscar yn 'e kategory bêste byrol fan in akteur foar syn rol fan Frank Abagnale sr. John Williams waard nominearre foar in Oscar foar bêste orizjinele filmmuzyk. Datselde jiers wûn Walken de priis yn deselde kategory by de BAFTA's, wylst Williams ek dêr in nominaasje krige, krekt as Jeff Nathanson foar bêste senario en Mary Zophres foar bêste kostúmûntwerp. Leonardo DiCaprio waard nominearre foar de Golden Globe foar bêste akteur yn in dramafilm, en Williams sleepte mei syn filmmuzyk ek noch in nominaasje foar in Grammy Award yn 'e wacht.
Adaptaasje ta musical
Catch Me If You Can waard adaptearre ta in musical mei deselde namme, dy't yn july 2009 mei Aaron Tveit en Norbert Leo Butz yn 'e haadrollen yn premiêre gie yn Seattle. Yn 2011 waard er ek op Broadway yn New York opfierd. De foarstelling waard dêr nominearre foar fjouwer Tony Awards, wêrûnder dy foar bêste musical.
Henri Deutsch de la Meurthe
thumb|Henri Deutsch de la Meurthe thumb|[[Alfred Leblanc yn in fleantúch fan Deutsch de la Meurthe yn Nancy]] Henri Deutsch de la Meurthe (Parys, 25 septimber 1846 - Ecquevilly, Departemint Yvelines, 24 novimber 1919), echte namme Henri Deutsch, wie in Frânsk yndustrieel.
Henri Deutsch de la Meurthe wie ûndernimmer yn de oaljeyndustry. Hy wie ien fan de stichters fan de Automobile Club de France. Hy wie in leafhawwer fan loftskippen en motorisearre fleanmasines. Teffens wie er komponist fan ûnder oare de opera Icare (1911). Hy wie de stifter fan de Deutsch prizen en de Grand Prix d'Aviation.
Oglala (Súd-Dakota)
Oglala (Lakota: Oglála) is in plak (census-designated place) yn de Amerikaanske steat Súd-Dakota dat bestjoerlik ûnder Oglala Lakota County (foarhinne Shannon County) falt. It plak leit yn it noardwesten fan it Pine Ridge Yndianereservaat en justjes benoarden de Oglalakeardaam en de opslachmar Oglala Lake, dy't yn 1941 klear wie.
Demografy
By de folkstelling fan 1990 wie it ynwennertal 422, yn 2000 1.229 (+ 191,2%) en by dy fan 2010 1.290.
Geografy
Neffens it United States Census Bureau hat it plak in oerflak fan 34,6 km², wêrfan't 32,4 km² lân en 2,2 km² wetter is.
It Tolhûs (De Jouwer)
thumb|± 1790 thumb|It Tolhûs yn 1905 thumb|De Syl foar 1920 thumb|Tolhûsbrêge It Tolhûs op De Jouwer is in earder tolhûs by de Tolhûsbrêge oer de Jouster Sylroede. It gebou waard letter in kafee-restaurant, dêr't ek ferkeapings en gearkomsten holden waarden. Oan de noardwestkant fan de Tolhûsbrêge rint de Jouster Sylroede bylâns de Slachtedyk en de Grienedyk nei de Jouster slûs.