cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paul Le Guen
Karriêre as fuotballer
Yn deselde snuorje spile Le Guen tusken 1993 en 1995 ek santjin kear yn it Frânske nasjonale alvetal, wêrby't er ien goal skoarde. Hy hie faker foar Frankryk útkomme kinnen, mar blessueres beletten him dat. Yn 'e mande mei û.o. Eric Cantona en David Ginola makke er diel út fan it alvetal dat him yn 1994 net wist te kwalifisearjen foar it WK fuotbal. Le Guen beëinige syn karriêre as fuotballer mei in freonskiplike wedstryd tusken syn thúsregio Bretanje en Kameroen op 21 maaie 1998, dy't einige yn in gelykspul (1-1).
Karriêre as fuotbaltrainer
Fuort neitiid gie Le Guen as fuotbaltrainer oan it wurk by de klub Stade Rennais F.C. út Rennes. Dêr bleau er trije jier en wied er ferantwurdlik foar it oanlûken fan doedestiden noch ûnbekende talinten as Shabani Nonda en El Hadji Diouf. Le Guen ferliet Rennes yn 2001, nei't er deilis rekke wie mei it bestjoer fan 'e klub. Yn 2002 waard er as trainer oannommen troch Olympique Lyonnais yn Lyon, dêr't er nei in dreech begjin de klub trije kear efterinoar oan it kampioenskip holp en yn 'e Champions League fan 'e UEFA nei de kwartfinales brocht.
Nei't er yn 2005 Lyon ferlitten hie, gie Le Guen nei Skotlân, dêr't er trainer fan Rangers F.C. út Glasgow waard. Hoewol't er dêr mar in jier bleau, waard syn trainerskip omskreaun as "sûnder lek of brek". Nettsjinsteande dat griep Le Guen de kâns om trainer fan Paris Saint-Germain te wurden, doe't dy kaam, mei beide hannen oan. Hy begûn dêr yn 2007 en kaam foar dat de klub út 'e Ligue 1 degradearje moast. Hoewol't er it jiers dêrop mei PSG de Coupe de la Ligue wûn, wiene syn resultaten wif en ûngelikens, mei't de klub datselde jier lange tiid yn 'e degradaasjesône siet. Yn 2009 waard bekendmakke dat syn kontrakt net ferlinge wurde soe.
Yn july 2009 wie Le Guen sadwaande frij om in kontrakt foar fiif moannen te tekenjen om bûnscoach fan it nasjonaal alvetal fan Kameroen te wurden. Dêr wie syn ynfloed fuortendaliks te merken doe't er it lân nei it WK fuotbal fan 2010 yn Súd-Afrika ta late. Doe't Kameroen lykwols it earste lân wie dat yn 'e poolfaze út it kampioenskip knikkere waard, naam Le Guen ûntslach as bûnscoach.
Nei in skoft wurkleas mar net om wurk ferlegen sitten te hawwen, naam Le Guen úteinlik yn juny 2011 it oanbod oan om bûnscoach fan Omaan te wurden. Under syn lieding kwalifisearre dat lân him foar it Aziatysk Kampioenskip fuotbal 2015, dêr't it Omaanske alvetal lykwols yn 'e groepsfaze útskeakele waard mei ien oerwinning en twa nederlagen. Nei in minne start fan 'e kwalifikaasje foar it WK fuotbal 2018 waard Le Guen op 19 novimber 2015 troch it Omaanske fuotbalbûn ûntslein. Neitiid waard er yn 2017 as trainer oannommen by de Turkske klub Bursaspor, in funksje dy't er anno 2021 noch altyd beklaait.
Riverton (Wyoming)
Riverton (útspr.: ['ɹɪvǝɹtn], likernôch: " riw -wur-tun"; Arapaho: Hóóxonó’oo, útspr.: [hɔ:xɔnɔʔɔ:], likernôch: "hô-chòn-nò-ô") is in stêd yn Fremont County, yn it westen fan 'e Amerikaanske steat Wyoming. It makket diel út fan it Wind River Yndianereservaat (Wind River Indian Reservation). Neffens in offisjele skatting út 2012, op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010, hie Riverton doe krapoan 11.000 ynwenners.
Skiednis
Riverton, dat sa neamd is om't dêr fjouwer rivieren byinoar komme, waard yn 1906 stifte op lân dat de Arapaho Stamme (Arapaho Tribe) en de Eastlike Sjosjoanestamme (Eastern Shoshone Tribe) fan it Wind River Yndianereservaat op lêst fan it Amerikaanske Kongres ôfstean moatten hiene foar kolonisaasje troch blanken. De stammen leine har lykwols net by dy gong fan saken del, en de tsierderij oer Riverton giet oant hjoed de dei troch. Yn desimber 2013 besleaten it Amerikaanske Miljeubeskermingsagintskip (EPA), it Ministearje fan Binnenlânske Saken en it Ministearje fan Justysje dat Riverton ûnderdiel útmakke fan it reservaat. Dêrmei liek de saak nei mear as in iuw fan strideraasje einlings besljochte te wêzen, mar yn 2014 focht de steat Wyoming dit beslút by de rjochter oan. It is op dit stuit (juny 2014) noch net bekend hoe't it úteinlik beteare sil.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Riverton 15,2% âlder as 65 jier en 23,9% jonger as 18 jier. Fierders bestie 31,3% fan 'e húshâldings út ien persoan. Neffens âldere sifers, fan 'e folkstelling fan 2000, libbe doe 15,7% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 74,5% blanken; 10,4% Yndianen; 9,0% Latino's; 0,5% swarten; 0,3% Aziaten; 5,3% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Riverton hat in steppeklimaat, mei kâlde drûge winters en hjitte, justjes wietere simmers. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 31,7 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat –1,1 °C. Riverton kriget jiers trochinoar 223,1 mm delslach.
Meat Loaf
Meat Loaf, berne as Marvin Lee Aday (Dallas (Teksas), 27 septimber 1947) – Nashville (Tennessee), 20 jannewaris 2022), wie in Amerikaansk sjonger en akteur. Hy waard benammen bekend troch syn hit Paradise by the Dashboard Light fan syn album Bat Out of Hell (1977), dy 't hy song mei Ellen Foley. De teksten en muzyk binne fan Jim Steinman.
Lolitapornografy
Lolitapornografy is in foarm of sjenre fan pornografy wêrby't de aktrises oer it algemien sa ticht mooglik tsjin 'e minderjierrigens oan sitte (18 of 19 jier) of spylje dat se dat dy leeftyd hawwe. Faak hawwe se dêrby ek seksuële omgong mei âldere (of alteast âlder útsjende) manlike tsjinspilers. De dynamyk dy't it ferskil yn âldens opsmyt, is wêr't pornografysk materiaal fan dit soarte fierhinne om draait. Lolitapornografy kin men behalven oan 'e jong útsjende aktrises wer oan 'e hierdracht fan 'e aktrises (faak hawwe se it hier yn ien of twa hynstesturten of yn frissels), oan 'e meastal fel kleure klean fan 'e aktrises en oan harren goedkeape plestiken en net selden ek fel kleure earmbannen, halskeatlings en hierbantsjes. Al dy eleminten binne bedoeld om 'e sjogger wiis te meitsjen dat de aktrise sa jong mooglik is.
De namme fan lolitapornografy is ûntliend oan 'e literêre roman Lolita, út 1955, fan 'e Russysk-Amerikaanske skriuwer Vladimir Nabokov, dy't foarhinne gauris sinsurearre waard, mar dy't no rûnom as in masterwurk beskôge wurdt. It ferhaal giet oer in saaie wittenskipper dy't obsedearre is troch jonge famkes, en him op in reis oan Lolita, de tolvejierrige dochter fan syn hospita, besiket te fertaasten. Lolita is lykwols net sa ûnskuldich as se derút sjocht en der ûntstiet in koarte mar yntinse relaasje. Nei't Lolita de haadpersoan foar in oare man ferlit, slacht dy troch en rint it ferhaal ferkeard ôf.
Lolitapornografy biedt folwoeksenen in legale manear om te fantasearjen oer jonge famkes, en is dêrom al lange tiid tige populêr. It tsjinstelde fan lolitapornografy is milfpornografy, wêrby't âldere froulju seksuële omgong hawwe mei jongere (of jonger útsjende) manlike akteurs. Aktrises dy't bekend wurden binne troch harren wurk op it mêd fan lolitapornografy binne bgl. Henessy, Sandy Milz, Paulina Seikola en Britney Spring. In filmstudio dy't him sterk taleit op 'e produksje fan lolitapornografy is it Nederlânske Video Art Holland, dat behalven pornofilms ek û.m. de pornoblêden Chick en Seventeen útjout.
Taekwondo op de Olympyske Simmerspullen
100px|right
Taekwondo is in sport dy't fan de Spullen fan Sydney 2000 ôf op it Olympyske programma stiet.
Skiednis
Tidens de Spullen fan 1988 en 1992 wie teakwondo al in demonstraasjesport mar pas fanôf de spullen fan 2000 stiet it op it Olympyske programma.
Gewichtsklassen
Sûnt 2000 wurdt der by de manlju en de froulju striden yn fjouwer gewichtsklassen.
Chicago (rivier)
De Chicago is in rivier yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Illinois, dy't troch de stêdekloft fan Chicago rint en ek troch de binnenstêd fan Chicago sels. De rivier wurdt op 'e flagge fan Chicago symbolisearre troch ien fan twa ljochtblauwe streken. De Chicago is mei in lingte fan 251 km net botte lang, mar histoarysk wie it in wichtich wetter fanwegen de Chicago Portage. Dat wie in plak oan 'e bopperin fan 'e rivier dêr't men fia in draachplak hannelsguod oer lân oerbrocht fan en nei de Chicago nei en fan de rivier de Des Plaines, dy't yndirekt in sydrivier fan 'e Mississippy is. Fia de Des Plaines en de Chicago waard dus it rivierestelsel fan 'e Mississippy, en dêrmei de Golf fan Meksiko, ferbûn mei de Grutte Marren, mei't de Chicago oarspronklik útmûne yn 'e Michiganmar. Dat is lykwols al lang net mear sa, mei't men yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw de streamrjochting fan 'e rivier omdraaid hat.
Namme
De namme 'Chicago' komt fan in santjinde-iuwske Frânsktalige ferbastering fan in Yndiaansk wurd foar de plant Amerikaansk knyflok (Allium tricoccum), in soarte fan ytbere wylde prei, dy't doedestiden rûnom oan 'e igge fan 'e rivier groeide.
Rin
Doe't de Chicago syn natuerlike rin noch folge, ûntsprong de North Branch fan 'e rivier benoarden de hjoeddeiske stedsgrinzen fan Chicago, en de South Branch yn 'e stêd. De North Branch streamde súdoan, wylst de South Branch nei it noarden ta streamde. By Wolf Point kamen de beide rivierkes gear om 'e haadstream fan 'e Chicago te foarmjen, dy't yn it Ingelsk bekendstiet as de Main Stem. Dy streamde dêrwei suver rjocht nei it easten en mûne út yn 'e Michiganmar ter hichte fan 'e hjoeddeiske Madison Street. Tsjintwurdich hellet de Main Stem troch minsklik yngripen lykwols syn wetter út 'e Michiganmar en streamt dan eastoan nei Wolf Point ta, dêr't er gearfloeit mei de North Branch om 'e South Branch te foarmjen. Dy streamt nei it súdwesten ta en mûnet út yn it Chicago Sanitary and Ship Canal, dat sels yn ferbining stiet mei de rivier de Des Plaines, dy't wer útmûnet yn de Illinois, in sydrivier fan 'e Mississippy. Sa is de Chicago dus eins yndirekt ek in sydrivier fan 'e Mississipi wurden.
Skiednis
Hoewol't se nei alle gedachten net de earste Jeropeänen wiene dy't de krite besochten, wiene de Frânsen Louis Jolliet en Jacques Marquette yn 1673 de earsten dy't harren besyk dokumintearren. Se befearen de rivier de Chicago en beskreaune harren ûntdekking fan 'e Chicago Portage, in draachplak dêr't men maklik (te foet) hannelsguod en kano's oerbringe koe fan 'e Chicago nei de rivier Des Plaines. Yn 1674 kearden se werom en kampearren se fjouwer dagen oan 'e mûning fan 'e Chicago foar't se nei de Chicago Portage giene, dêr't se de winter fan 1674 op 1675 trochbrochten. Oan it begjin fan 'e achttjinde iuw rekke de krite troch it útbrekken fan 'e Foks-Oarloggen effektyf ûnbegeanber foar blanken. Neitiid wie in pelshanneler dy't Guillory hiet nei alle gedachten de earste blanke dy't him, om 1778 hinne, wer yn it gebiet fêstige.
Jean Baptiste Point du Sable, dy't yn 'e 1780-er jierren in boerespultsje by de mûning fan 'e Chicago stifte, jildt as de earste permaninte bewenner fan Chicago. Yn 1795 waard it lân oan 'e mûning fan 'e Chicago by it Ferdrach fan Greenville troch de Yndianen ôfstien oan 'e Feriene Steaten. Neitiid krigen de Amerikanen by it Ferdrach fan St. Louis, yn 1816, en it Ferdrach fan Chicago, yn 1821, de hiele krite yn besit. Yn 1803 waard Fort Dearborn boud oan 'e mûning fan 'e Chicago, rjocht foar de eardere pleats fan Point du Sable oer, op it plak dêr't no de Michigan Avenue Bridge leit. Luitenant James Strode Swearingen, de earste kommandant fan dat fort, beskreau de rivier as 27 m breed en 5,5 m djip, mei iggen dy't oan 'e noardkant 1,8 m en oan 'e súdkant 2,4 m heech wiene.
Tusken 1816 en 1828 groeven soldaten fan Fort Dearborn in farwetter troch de sânbank hinne dy't foar de mûning fan 'e Chicago lei, sadat it fort oer de Michiganmar befoarriede wurde koe. Dat farwetter slike lykwols al rillegau wer ticht, sadat it allegeduerigen op 'e nij útgroeven wurde moast. Yn 1833, itselde jiers dat de stêd Chicago stifte waard, sette men útein mei de oanlis fan in echte haven, dêr't it Amerikaanske Kongres $25.000 foar frijmakke hie. Holpen troch in stoarm yn febrewaris 1834, dy't troch de sânbank hinne briek, wie it wurk yn 'e simmer fan dat jier genôch foardere dat in skoender fan 91 ton oant Wolf Point de rivier opfarre koe. Tsjin 1837 wie de oanlis fan 'e haven fierhinne foltôge.
Yn 1848 waard it Illinois- en Michigankanaal oanlein, dat dwers troch de Chicago Portage hinne tagong joech ta de rivier de Des Plaines, dy't fia de Illinois yn ferbining stie mei de Mississippy. Dat kanaal wie it lêste en meast westlike fan in hiele rige grutte kanalen dy't op kosten fan 'e Amerikaanske federale oerheid oanlein waarden. It makke doedestiden diel út fan 'e iennichste farrûte troch binnenwetters fan New York nei New Orleans.
Doe't yn 1885 troch ekstreme drûchte de drinkwetterfoarried fan 'e stêd Chicago bedrige waard, besleat de Algemiene Assimblee fan Illinois dat men tenei drinkwetter ynnimme kinne moast út 'e Michiganmar, in ûnbidich grut swietwetterreservoir dat ommers by wize fan sprekken lyk foar de doar lei. Dat dat op dat stuit net mooglik wie, kaam om't Chicago al syn rioelwetter ûnsuvere yn 'e mar rinne liet. Yn 1887 besleat men sadwaande om 'e streamrjochting fan 'e rivier de Chicago om te draaien. Oan 'e mûning waard in daam boud, dêr't tenei wetter út 'e Michiganmar ynnommen waard, sadat de Chicago yn eastlike rjochting begûn te streamen en útmûne yn it Illinois- en Michigankanaal. It rioelwetter waard dêrmei ôffierd it lân yn, wylst it wetter fan 'e Michiganmar skjin bleau en geskikt wie om as drinkwetter brûkt te wurden. Yn 1889 waard it Illinois- en Michigankanaal, dat op syn nije funksje net berekkene wie, ferfongen troch it Chicago Sanitary en Ship Canal (CSSC), dat folle grutter wie en de rioelwetterôffier en skipfeart better oankoe. Pas yn 1900 wie it hiele projekt foltôge en wie de Chicago in rivier wurden dy't tenei fia in yngenieus systeem fan silen heuvelop streamde.
Ofsier
In ofsier of offisier (fan it Latynske officium, "amt") is in funksjonaris fan rang dy't de lieding hat en/of tafersjoch útoefenet oer ûnderhearrigen. Sokke funksjes wurde yn 'e regel assosjearre mei de kriichsmacht, mar komme ek foar by de plysje, brânwacht, boargerbeskerming, justysje en yn 'e skipfeart en loftfeart. Yn 'e kriichsmacht wurde ofsieren ûnderferdield yn fjouwer kategoryen: As de term 'ofsier' sûnder fierdere fertsjutsking brûkt wurdt, giet it yn 'e regel om ofsieren fan 'e earste trije groepen, mei't ûnderofsieren meastal as in slach apart beskôge wurde.
The Killing Moon (roman)
The Killing Moon is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster N.K. Jemisin. De titel betsjut letterlik: "De Deadzjende Moanne", mar kin ek lêzen wurde as "In Moanne om by te Deadzjen". De plot fan it boek draait om 'e ûntdekking fan korrupsje yn it hert fan 'e stêd Gujaareh en it krewearjen fan 'e haadpersoanen om in oarloch foar te kommen dy't útfochten wurde sil mei tsjoenderij. The Killing Moon is it earste diel fan 'e duology The Dreamblood, en wurdt as sadanich folge troch The Shadowed Sun. De beide dielen steane lykwols fierhinne op harsels, en kinne skoan apart lêzen wurde (hoewol't yn The Shadowed Sun wol de útkomst fan 'e plot fan The Killing Moon ferteld wurdt).
The Killing Moon waard yn 2012 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Orbit U.S., wêrnei't datselde jiers noch in werútjefte foar de Jeropeeske merk folge by Orbit Books yn Londen. Yn 2016 waard de roman tegearre mei The Shadowed Sun werpublisearre yn 'e omnibusedysje The Dreamblood Duology. The Killing Moon waard yn 2013 nominearre foar sawol in Nebula Award as in World Fantasy Award, beide yn 'e kategory bêste roman.
Eftergrûn
Gujaareh is in stêdsteat oan 'e rivier de Goadinnebloed, dêr't Hananja, de goadinne fan dreamen, fereare wurdt. De steat wurdt regearre troch de prins, dy't beskôge wurdt as de avataar fan Hananja op 'e ierde. Pas nei syn dea, as er him by de goadinne jûn hat as har oarehelte, kriget er de titel fan kening taparte. De preesters fan Hananja operearje fanút it ûnbidich grutte timpelkompleks yn it sintrum fan 'e stêd, dat de Hetawa hjit. Hja besteane út fjouwer 'paden': Skyldwachten, Learaars, Dielers en Sammelders. De Skyldwachten befeiligje de timpels en beskermje de oare preesters. De Learaars fersoargje de oplieding fan 'e oare preesters en foarsjogge it miene folk fan ûnderwiis. De Dielers en de Sammelders, lykwols, meitsje gebrûk fan narkomânsje (slieptsjoenderij). De Dielers kinne siken en ferwûnen genêze troch de pasjint in magyske ynfúzje te jaan mei dreamgalle, dreamlymfe, dreamsied of dreambloed. Hja komme oan dy dreamfloeistoffen troch de saneamde 'tsienden' yn te nimmen út 'e dreamen fan leauwenden dy't spesjaal foar dat doel yn 'e timpel komme.
Foar dreamgalle en dreamlymfe folstiet dat. Dreamsied wurdt foar it meastepart ynsammele troch de Susters fan Hananja, yn it giel klaaide preesteressen, dy't de leauwenden wiete dreamen besoargje. Sy wurde troch bûtenlanners as hoeren beskôge, hoewol't der oan harren dwaan feitlik gjin seksuële mienskip te pas komt. De krapste en kostberste dreamfloeistof, dreambloed, wurdt ynsammele troch de Sammelders, wêrfan't der nea mear as fjouwer binne. Hja geane nachts op 'en paad yn 'e stêd en besykje terminaal siken en stjerrenden, dy't se eutanasy biede troch harren nei in dreamparadys te lieden dêr't harren siel foar ivich bliuwe kin, om dêrnei de bân tusken harren siel en lichem te ferbrekken. Dêrby komt in grutte hoemannichte dreambloed frij, dy't de Sammelders ynnimme en letter yn 'e Hetawa foar it grutste part wer ôfsteane oan 'e Dielers.
Behalven lju dy't yn 't stjerren lizze, besykje de Sammelders lykwols ek lju dy't as korrupt beoardiele binne. Sokken krije tsjin harren wil eutanasy tatsjinne, in foarm fan 'e deastraf dus, wat de Sammelders sawol hielmasters as boalen makket. Sadwaande wurde se troch in grut diel fan 'e befolking sawol freze as fereare. In oar gefolch is dat der binnen de muorren fan Gujaareh suver gjin misdie foarkomt, want nimmen wol as korrupt beskôge wurde en nachts in Sammelder op besite krije. Dreambloed is ferslaavjend, en Sammelders kinne der al gau net mear sûnder. Uteinlik, nei ferrin fan desennia, makket de oanhâldende bleatstelling oan dreambloed dat de siel fan in Sammelder loskomt fan syn lichem. As dat bart, kriget de Sammelder eutanasy fan ien fan syn gelikensen, om't er oars de honger nei mear dreambloed net mear de baas kin, en feroaret yn in ferstânleaze moardmasine: in Risper. Dat sizze teminsten de leginden, want in Risper is al sûnt minskewitten net mear foarkommen...
Ynhâld
The Killing Moon iepenet as de Sammelder Ehiru de opdracht kriget en fier de deastraf út fan in bûtenlânske keapman yn Gujaareh, fan wa't fêststeld is dat er korrupt is. Trochdat de man him ferset en Ehiru kjel makket troch him oan te sprekken by syn dreamnamme Nsha, dy't de man út noch yn net witte kinne moatte soe, ferprutst Ehiru foar it earst yn syn hast tritichjierrige wurkpaad in eutanasy, mei as gefolch dat de siel fan 'e man ferlern giet. Dêr is Ehiru beroerd fan. Neitiid sjocht er tsjin it ljocht fan 'e Dreamende Moanne op it dak fan in oanbuorjend hûs it silhûet fan in minske, dêr't him lykwols sa'n gefoel fan kwea fan temjitte slacht, dat er alles derút jaget. Wylst Ehiru him yn 'e dagen dêrnei ôfsûnderet, om't er fynt dat er net mear it rjocht hat om Sammelder te wêzen nei wat er de bûtenlânske keapman oandien hat, slagget syn learling Nijiri foar syn lêste beproevings om akolyt-Sammelder te wurden. En dat mei ek wol, want troch de dea fan Una-une, in fearnsjier lyn, binne der sûnt dy tiid mar trije Sammelders yn Gujaareh, en no't Ehiru him weromlutsen hat, moatte syn paadbruorren Sonta-i en Rabbaneh al it wurk allinnich opknappe.
Underwilens fandelet Sunandi Jeh Kalawe, de nije ambassadrise yn Gujaareh foar it súdlike ryk fan Kisua, oanwizings byinoar dat der yn Gujaareh wat nuvers geande is. Har pleechheit en eardere mentor Kinja Seh Kalabsha, dy't ek har foargonger as ambassadeur yn Gujaareh wie, is twa moannen lyn hommels ferstoarn. Oan in hertoanfal, sei men. Mar dêr kriget Sunandi har twifels oer as se syn lêste, nea ferstjoerde rapportaazje weromfynt, rjochte oan 'e Beskermers fan Kisua, it oligargyske regear fan harren thúslân. Oare oanwizings binne in mysterieuze, oerâlde kiste yn 'e fertrekken fan 'e prins fan Gujaareh yn it paleis fan Yanya-iyan (dêr't Sunandi sels ek húsfêste is); in Gujaareenske float op 'e See fan Gloarje dy't fuortfearn en nea weromsjoen is; en de moard op tsientallen finzenen yn it iennichste tichthûs fan Gujaareh (foar bûsehifkers en oare lichte kriminelen). Hja rekket derfan oertsjûge dat dat it wurk is fan in Risper.
Nei ferrin fan dagen wurd Ehiru út syn selskeazen isolemint skuord troch de opperpreester fan 'e Hetawa, dy't him persoanlik de opdracht oerlanget om in deastraf út te fieren. It giet om Sunandi Jeh Kalawe, de ambassadrise fan Kisua, dy't korrupt befûn is. Ehiru set dy nachts mei syn learling Nijiri ôf om 'e frou te 'sammeljen', sa't it eufemistysk útdrukt wurdt. Se komme sûnder swierrichheden yn Yanya-iyan en kringe de fertrekken fan 'e ambassadrise binnen, dêr't se lykwols trappearre wurde troch Sunandi har pleechsuske Lin. Der folget in koart hângemien tusken Nijiri en Lin, dêr't Sunandi wekker fan wurdt. No't eltse kâns om 'e ambassadrise fredich yn har sliep te sammeljen ferspile is, ljochtet Ehiru har yn oer it deafûnis tsjin har. As Sunandi foar it ferstân kriget dat Ehiru en Nijiri gjin ynwijden yn 'e gearspanning binne, dy't sy op it spoar kommen is, mar inkeld stikken ark dy't brûkt wurde om har út 'e wei te romjen, leit se harren út hoe't de foarke wier yn 'e stâle sit. Ehiru wol har ferhaal eins net oan, mar dan moat er wer weromtinke oan it silhûet dat er op 'e nacht fan syn mislearre sammeling fan 'e keapman sjoen hat. Hy ferklearret it deafûnis fan Sunandi foar opskoarre oant er de wierheid fan har bewearings ûndersykje kinnen hat.
Mosk- en pappegaai-eftigen
De mosk- en pappegaai-eftigen (Latynske namme: Psittacopasserae) foarmje in pas yn 2011 definiëarre en dêrom noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (Neornithes), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (Neognathae), it boppeskift fan 'e nije fûgels (Neoaves) en de rangleaze groepen fan 'e lânfûgels (Telluraves), de súdfûgels (Australaves) en de falkfoarmigen (Eufalconimorphae).
The Killing Moon (roman)
Ynhâld
Sunandi begrypt dat se sjen moat dat se út Gujaareh wei komt ear't dejingen dy't Ehiru op har ôfstjoerd hawwe, berjocht krije dat dy manear om har om hals te bringen, mislearre is. Se stjoert Lin daliks op 'en paad, en folget sels koarte tiid letter. Underweis werom nei de Hetawa hearre Ehiru en Nijiri in efterfolging troch de stegen fan in arbeidersbuert fan Gujaareh. As se op ûndersyk útgeane, moetsje se de Risper, dy't krekt Lin fermoarde hat. Hy kriget ek Nijiri te pakken en dy komt op in hier nei te stjerren foar't Ehiru himsels op it meunster smite kin. As er de Risper ferjage hat, bringt Ehiru syn learling nei de Dielers yn 'e Hetawa, dy't de jonge genêze. Fuort dêrnei wurdt Ehiru lykwols op befel fan 'e opperpreester fan 'e Hetawa finzen set foar de moard op Lin.
Yn it tichthûs wurdt Ehiru letter opsocht troch de prins fan Gujaareh: syn eigen âldere broer Eninket. Dy bychtet op dat hysels it befel ta it sammeljen fan Sunandi jûn hat, om't it oarloch betsjutte soe as dy mei alle kennis dy't se gearfandele hat, weromkeare soe yn Kisua. Ehiru is poerrazen om wat hy as blasfemy beskôget, mar Eninket fertelt him dat it lang net de earste kear is dat er immen út politike motiven út 'e wei romje litten hat troch dy persoan troch de Hetawa foar korrupt ferklearje en sammelje te litten. Fierders seit er dat it de Hetawa is dy't korrupt is, en dat hy, de prins, dejinge is dy't tsjin dy korrupsje striidt. De opperpreester fan 'e Hetawa hat Ehiru finzen set om 'e eigen korrupsje te ferbergjen, mar de prins lit Ehiru frij. As er Sunandi dochs noch sammelet, sa ûnthjit er, dan sil er soargje dat Ehiru syn âlde posysje wer ynnimme kin. Ehiru ferlit it tichthûs en giet efter Sunandi oan, net om har te sammeljen, mar om mear te witten te kommen oer wat hjir geande is.
Underwilens binne de oerbleaune Sammelders Sonta-i en Rabbaneh ta de konklúzje kommen dat der wat mis is. It is al safier kommen dat se de opperpreester fan 'e Hetawa fan korrupsje fertinke, en syn oarders net mear as binend beskôgje. Se stjoere de jonge Nijiri út om syn master Ehiru út it tichthûs te befrijen, net wittend dat Ehiru al loslitten is. Mei help fan 'e Susters fan Hananja, dy't oeral yn 'e stêd ynformanten hawwe, wit Nijiri syn master werom te finen yn it hûs fan in útlânsk keapman yn 'e Wyk fan 'e Unleauwigen, bûten de stedsmuorren, dêr't Sunandi ek ûnderdak fûn hat. Trijeresom jouwe se har de oare deis by de karavaan fan in masteresse Gehanu, besteande út minstrelen en oare artysten, dy't dwers troch de woastyn ôfset nei Kisua. Ehiru hat no al in wike gjin dreambloed mear hân, en fan gefolgen rekket syn siel stadichoan los fan syn lichem, wat betsjut dat er wat langer wat minder ûnderskie meitsje kin tusken de echte wrâld en de dreamwrâld. As de karavaan ûnderweis oanfallen wurdt troch in troep Gujaareenske soldaten dy't troch prins Eninket stjoerd binne, deadet Ehiru in soldaat troch al syn dreambloed mei siel en al op te slinen. Neitiid is er ferfolle fan skok en walging, en beseft er dat er in grins oergien is: hy kin net mear opbetterje út syn minnichte en hat noch mar in beheinde mjitte tiid oer ear't er himsels troch Nijiri sammelje litte moat.
Mosk- en pappegaai-eftigen
Earder waarden de mosk- en pappegaai-eftigen wol op ien bulte smiten mei oare fûgelskiften yn groepen dy't bekendstiene as de Psittacimorphae en de Passerimorphae, mar dy nammen binne no efterhelle. Alle moskeftigen kinne sjonge, en de pappegaai-eftigen hawwe in grut talint foar it neibearen fan lûden. It wurdt dêrom wierskynlik achte dat dy beide fermogens fuortkomme út ien oarspronklik talint dêr't in mienskiplike foarâlder fan 'e mosk- en pappegaai-eftigen oer beskikt hawwe moat.
The Killing Moon (roman)
Ynhâld
Troch de oanfal fan 'e Gujaareenske soldaten op 'e karavaan wurdt in bloedbad oanrjochte, mar it doel fan 'e soldaten, om Sunandi te deadzjen en Ehiru wer yn 'e boeiens te slaan, mislearret as in patrûlje fan Kisuatyske soldaten tuskenbeiden komt. De karavaan hat nammentlik ûnderwilens de noardlike grins fan Kisua berikt, en Sunandi, Ehiru en Nijiri wurde neitiid halje-trawalje nei de lyknammige stêd brocht, dêr't se foar de Ried fan Beskermers ferskine moatte. Ehiru wit mei stipe fan Sunandi it fertrouwen fan 'e Beskermers te winnen, en kriget alles te hearren wat de Kisuaten witte oer wat der yn Gujaareh geande is. Yn ruil fertelt Ehiru harren alles dat hysels wit, wat net in soad is. Neitiid ferklearret er it deafûnis fan Sunandi foar neatich en set er mei Nijiri op in rivierboat ôf nei Gujaareh, om syn leageneftige broer Eninket tsjin te hâlden. Werom yn Gujaareh wurde sy beiden lykwols daliks oppakt troch de soldaten fan 'e prins. Hja wurde fêstset yn koaien yn 'e tomben fan 'e keningen fan Gujaareh, ûnder it paleis Yanya-iyan.
Dêr besiket Eninket harren, en makket er harren dielgenoat fan syn plannen en motiven. Hy bringt oan harren in âld geheim út: fan 'e stifting fan Gujaareh ôf hawwe de preesters fan Hananja it ferslaavjende dreambloed brûkt om 'e prins dwaan te litten wat se woene. By de kroaningsseremoanje heart tradisjoneel in ynfúzje mei dreambloed, dy't bedoeld is om 'e ferslaving oan 'e gong te bringen. Neitiid wol de prins dan mear fan it guod hawwe, oant er net mear sûnder funksjonearje kin. Fan dat punt ôf bepale de preesters it regearingsbelied fan 'e prins, simpelwei troch him gjin dreambloed mear te jaan as er wat docht dat harren tsjin 't sin is. Sels is Eninket ek ferslave rekke; dat koed er net foarkomme, mar hy hat sûnt yn it djipste geheim nei in manear socht om wraak te nimmen op 'e preesters en te soargjen dat soks nea wer barre kin. Uteinlik is troch lju dy't foar him wurken yn it djipste geheim de ferlern waande grêftombe fan Inunru, de stifter fan Gujaareh, ûntdutsen, dêr't in kiste mei boekrôlen út kaam dy't grôtfol stiene mei âlde kennis: kennis dy't de preesters fan 'e Hetawa ûnderdrukt hiene. Sa learde Eninket hoe't er fan in Sammelder in ferstânleaze moardmasine meitsje koe: in Risper. En teffens is er sa oan 'e weet kommen wat der barre soe as er in Risper ynset om 'e sielen fan tûzenen minsken tagelyk te 'rispjen': dan sil Eninket sels nammentlik ûnstjerlik wurde.
Benjamin Jowett
Benjamin Jowett (útspr.: ['bɛnʤəmɪn 'ʤoʊɪt], likernôch: "bendzjemin dzjoo-it"; Londen, 15 april 1817 – Oxford, 1 oktober 1893) wie in foaroansteand Britsk klassikus, teolooch en heechlearaar, dy't teffens rektor fan it Balliol Kolleezje te Oxford wie, en letter fise-kânselier fan 'e hiele Universiteit fan Oxford. Hy waard ferneamd as bestjoersherfoarmer en as oersetter fan it wurk fan Plato en Tûsydides fan it Aldgryksk nei it Ingelsk.
The Killing Moon (roman)
Ynhâld
Neitiid sitte Ehiru en Nijiri fjouwer dagen fêst yn 'e tomben ûnder Yanya-iyan, wylst Ehiru stadichoan syn hiele persoanlikheid ferliest oan 'e honger en Nijiri mei syn gasp de bannen trochseaget dy't harren provisoaryske koai yninoar hâlde. Op 'e fjirde dei ûntsnappe se, mar tsjin dy tiid is it suver al te let. Eninket syn barbaarske leger is lâne op 'e noardlike kust fan Kisua, dêr't it Kisuatyske leger wachtet. As de fjildslach begjint, wol Eninket, fier fuort op 'e top fan 'e heechste toer fan syn bûtenhûs Kite-iyan, de Risper Una-une tsjin alle stridenden ynsette om syn megalomane plannen ta wurklikheid te meitsjen, mar krekt op 'e tiid arrivearje Ehiru en Nijiri. Eninket, dy't Una-une yn 'e besnijing hâldt troch in stik meteorytizer (dêr't Rispers tige gefoelich foar binne), set dat wapen dan yn tsjin Ehiru, en twingt him om te begjinnen mei it rispjen fan 'e sielen fan 'e dielnimmers oan 'e fjildslach, wylst Una-une it tsjin Nijiri opnimt. Uteinlik wit Nijiri Una-une te ferslaan en de man einlings frede te jaan. Dêrop ûnderbrekt er it ritueel dêr't Eninket mei dwaande is troch him by Ehiru wei te triuwen. Ehiru, frij fan 'e oanrekking fan it meteorytizer, keart him dan yn útsinnige razernij tsjin 'e prins, dy't er útinoar skuort. Neitiid helpt Nijiri syn master Ehiru om frede te finen op 'e iennichste wize dêr't dat foar him no noch op mooglik is: troch him te sammeljen.
Yn 'e neisleep fan Eninket syn oarloch flechtsje de op in hier nei rispe barbaren, dy't de skrik fan harren libben hân hawwe, werom nei de skippen en sette ôf nei hûs. It Kisuatyske leger marsjearret nei it noarden en nimt nei inkele dagen fan striid Gujaareh yn. Sunandi keart mei it leger werom nei Gujaareh, dêr't se nei de Hetawa giet. Se moetet dêr Nijiri en de beide oare Sammelders, Rabbaneh en Sonta-i, dy't ûnderwilens op 'e wize fan harren ropping ôfweefd hawwe mei alle korrupsje yn 'e Hetawa, troch de opperpreester en syn trewanten te sammeljen. Gujaareh komt no ûnder in Kisuatyske besetting, mar ek dêryn sjogge de Sammelders de wil fan 'e goadinne Hananja. Oan Sunandi drage se de taak op om 'e bestjoerders dy't troch de Beskermers fan Kisua oer Gujaareh oansteld wurde sille, by te bringen hoe't yn Gujaareh de dingen dien wurde.
Benjamin Jowett
Jonkheid en oplieding
Jowett waard yn 1817 berne yn 'e Londenske wyk Camberwell, yn in ridlik begoedige fermidden. Syn heit kaam oarspronklik út Yorkshire, yn noardlik Ingelân, en de famylje Jowett hearde al trije generaasjes lang ta it 'fine' diel fan 'e Tsjerke fan Ingelân. Jowett syn mem wie in Langhorne, besibbe oan 'e dichter John Langhorne, dy't in oersetter fan it wurk fan 'e Aldgrykske skriuwer Plutarchus wie. Jowett trochrûn de middelbere skoalle oan 'e St. Paul's School te Londen, en mei achttjin jier wûn er in stúdzjebeurs om fierder te learen oan it Balliol Kolleezje fan 'e prestizjeuze Universiteit fan Oxford, dêr't er syn hiele fierdere libben bliuwe soe. Yn 1839 studearre er dêr cum laude ôf yn 'e klassike talen. Neitiid lei er him ta op teology, en yn 1842 waard er predikant. Yn 1845 en 1846 brocht er it simmerskoft yn Dútslân troch mei syn freon Arthur Penrhyn Stanley, dêr't hja de Dútske krityske en spekulative teologyske metoade bestudearren.
Karriêre
Oan it Balliol Kolleezje konsintrearre Jowett him op it amt fan learaar, en hy skonk in protte oandacht oan syn studinten, dy't faak syn hiele fierdere libben mei him befreone bleaune. Hy ûnderskate yn harren kwaliteiten en feardichheden dy't se sels net opmurken hiene, en learde harren sa ek harsels te kennen. Meitiid kaam er dêrom bekend te stean as "de Grutte Learaar". Al yn 1839 wie Jowett syn freon Stanley mei Archibald Campbell Tait, de lettere aartsbiskop fan Canterbury, in beweging begûn dy't oankrong op 'e herfoarming fan it bestjoer fan 'e universiteit. Fanôf 1846 smiet Jowett syn gewicht efter dat stribjen, wêrby't er him al rillegau ta lieder ûntjoech. Uteinlik late syn krewearjen op dit mêd yn 1850 ta de ynstelling fan in kommisje en yn 1854 ta de trochfiering fan in herfoarming.
As lid fan 'e kommisje fan advys wie Jowett ek behelle yn 'e herfoarming fan 'e talittingsproseduere ta de amtnerij yn Britsk-Ynje, dy't yn deselde perioade plakfûn. Hy hie twa bruorren dy't yn Britsk-Ynje tsjinnen en stoaren, en sadwaande fielde er him persoanlik by dy kwestje belutsen. In grutte teloarstelling wie foar him lykwols dat er yn 1854 ôfwiisd waard foar it rektorskip fan it Balliol Kolleezje. Ynstee lei Jowett him doe ta op it foltôgjen fan syn boek oer de Brieven fan Paulus, dat bol stie fan 'e orizjinaliteit en suggestiviteit, mar dat in stoarm fan teologyske wjerstân tsjin him oprôp út 'e 'fine' hoeke fan 'e Anglikaanske Tsjerke, dy't him omtrint syn hiele fierdere libben folgje soe.
Jowett joech him dêr lykwols net ûnder del, mar socht kontakt mei Henry Bristow Wilson en Rowland Williams, teologen dy't op deselde wize en fanút deselde rjochting oanfallen wiene. Jowett syn loyaliteit oan dejingen dy't deselde krityk te ferduorjen krigen as hysels wie like karakteristyk foar him as syn stilswijen oer it feit dat syn salaris nea ferhege wie nei't er yn 'e hjerst fan 1855 oan it Balliol Kolleezje oansteld wie ta heechlearaar Grykske taal- en letterkunde. Uteinlik duorre it oant 1865 ear't dy saak by histoarysk ûndersyk troch E.A. Freeman en Charles Elton oan it ljocht kaam en ûnder druk fan 'e publike opiny oan 'e universiteit rjochtset waard. Underwilens hie Jowett yn 'e mande mei Wilson en Williams it wurk Essays and Reviews skreaun, dat yn 1860 ferskynde en harren fannijs op in protte krityk kaam te stean. Der waard sels besocht om 'e trije mannen út 'e Anglikaanske Tsjerke te setten, en doe't dat besykjen yn 1864 breksloech, besocht de plattelânsgeastlikheid de finansiering fan Jowett syn learstoel Gryksk oan it Balliol Kolleezje stop te setten. Doe't dat bekend waard, ûntstie der lykwols safolle wjerstân tsjin ûnder sawol de studinten as dosinten fan 'e universiteit, dat ek dat plan op neat útrûn.
Jowett sels hie ûnderwilens in koälysje fan frijsinnigen fan alderhanne kleur gearbrocht om 'e teologyske test ôf te skaffen, dy't noch altyd ferplichte wie foar in elk dy't oan in Britske ynstelling foar heger ûnderwiis in universitêre graad helje woe. Yn juny 1864 hold er oer dat ûnderwerp in taspraak foar in gearkomste yn Londen, dy't de grûnslach lei foar de tekst fan 'e lettere Wet op 'e Universiteitsproeven (University Tests Act) fan 1871. Fanôf 1866 koe eins nimmen yn it Balliol Kolleezje it noch súksesfol tsjin Jowett syn autoriteit yn 'e kant sette, mei't de rangen fan 'e jongere dosinten folsieten mei syn eardere studinten. Ferskate herfoarmings dy't yn dy tiid oan it kolleezje trochfierd waarden, fûnen har oarsprong by him. Yn 1870, doe't Robert Scott in promoasje krige en it rektorskip fan Balliol sa frij kaam, waard Jowett einlings ta dat langbegearde amt keazen. De nije seal (1876) mei in oargel út 1835 en it cricketfjild (1889) binne noch altyd sichtbere oantinkens oan syn bestjoer oer it kolleezje.
Ek hie Jowett noch altyd grutte belangstelling foar teology, en datoangeande koed er syn túltsjes mar úttúlje as predikant, mei't ferskate tsjerklike gemeenten yn Londen him graach hearre mochten. Fanôf 1866 preke er ek ien kear yn 't jier yn Westminster Abbey, dêr't syn freon Stanley yn 1863 aartsdeken wurden wie. Jowett hie noch ferskate publikaasjes yn 'e holle, û.m. oer de religyen fan 'e wrâld, in kommentaar op 'e fjouwer evangeeljes en in beskriuwing fan it libben fan Kristus, mar dat kaam der nea fan, om't er yn 1882 in oanstelling ta fise-kânselier fan 'e Universiteit fan Oxford oannaam, in funksje dy't in wiere oanslach op syn dochs al krappe frije tiid betsjutte.
Lêste jierren en dea
Jowett rekke yn 1887 yn 'e minnichte, wierskynlik om't er tefolle fan himsels frege hie. Dêrop joech er de hoop op om noch in grut wurk fan eigen hân te produsearjen. Yn syn lêste jierren lei er him sadwaande ta op in kommentaar op 'e Steat, fan Plato, en op guon essays oer it wurk fan Aristoteles. Jowett bleau syn hiele libben frijfeint, en stoar op 1 oktober 1893 te Oxford, yn 'e âlderdom fan 76 jier. Syn begraffenis wie de meast ymposante dy't ea yn 'e universiteitsstêd holden wie, wêrby't syn kiste droegen waard troch de rektors fan sân fan 'e kolleezjes fan 'e universiteit en de provoast fan 'e prestizjeuze priveeskoalle fan Eton, allegear âld-learlingen fan Jowett. Yn it Balliol Kolleezje wurdt noch altyd dit rymke oer Jowett trochjûn:
Here come I, my name is Jowett. All there is to know I know it. I am Master of this College, What I don't know isn't knowledge!
"Hjir kom ik, myn namme is Jowett." "Al wat der te witten is, wit ik." "Ik bin rektor fan dit Kolleezje," "Wat ik net wit, dat is gjin wittenskip!"
List fan militêre rangen fan de Nederlânske kriichsmacht
De ûnderskate ûnderdielen fan 'e Nederlânske kriichsmacht omfiemje, yn folchoarder fan ôfrinnende hichte, de rangen sa't dy yn 'e tabel hjirûnder werjûn binne. Dêrby steane de oansprektitels kursyf fermeld. De oantsjuttings OF-1 t/m OF-10 en OR-1 t/m OR-10 jouwe de hichte fan 'e rang yn NATO-ferbân oan. En oangeande de rangûnderskiedingstekens moat fernijd wurde dat dy by de Militêre Administraasje en de Kavalery net yn goud mar yn sulver droegen wurde by de rangen fan sersjant/wachtmaster oant en mei sersjant-majoar/opperwachtmaster. De korporaalsrangen wurde by dy ûnderdielen yn wyt droegen.
Powder (rivier yn Montana)
De rivier de Powder (útspr.: ['paudǝɹ]; Assiniboin: Caȟní Wakpá, útspr.: [ʧax'ni: wak'pa:]) is in 604 km lange sydstream fan 'e rivier de Yellowstone, yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Montana en it noardeasten fan 'e steat Wyoming. Hy ûntwetteret in krite fan likernôch 61.000 km² dy't histoarysk bekend stie as it Powderrivierlân, mar dat tsjintwurdich almeast oantsjut wurdt as it Powder River Basin (oftewol de "Dobbe fan de Powderrivier"), op 'e heechflakte eastlik fan 'e Bighornbergen. Syn namme, dy't fan gun powder ("buskrûd") komt, hat de rivier te tankjen oan it sân by in diel fan 'e iggen lâns, dat de iere ûntdekkingsreizgers oan buskrûd tinken die. Dizze Powderrivier moat net betize wurde mei Powder yn 'e steat Oregon.
De Powder fynt syn oarsprong yn trije fertakkings yn 'e bergen fan Wyoming. De noardlike en middelste dêrfan ûntspringe op 'e eastlike skeanten fan 'e Bighornbergen, wylst de súdlike begjint op 'e noardkant fan 'e berch de Garfield Peak, yn 'e Granytbergen bewesten de stêd Casper. De trije fertakkings komme byinoar yn it heuvelige foarlân fan 'e Bighornbergen, yn 'e neite fan it stedsje Kaycee. De feriene rivier streamt dêrwei beëasten de Bighorns noardoan oer de grins mei Montana, dêr't de Lytse Powder deryn útmûnet by it stedsje Broadus. De Powder sels mûnet likernôch 80 km streamôf fan Miles City, yn 'e neite fan it stedsje Terry, út yn 'e Yellowstone.
Hel
De hel is yn it ramt fan religy, mytology en folkloare de namme foar in foarm fan it hjirneimels dêr't de ferstoarnen bleatsteld wurde sille oan bestraffing en tramtearring. Sa'n plak komt yn in protte religyen foar, hoewol't der meastal in eigen namme foar bestiet, wylst mei 'hel' spesifyk nei de hel fan it kristendom en mooglik it joadendom en de islaam ferwiisd wurdt. Yn 'e measte tradysjes stiet de 'hel' ûnder it bewâld fan in god fan de dea, lykas Hades yn 'e Grykske mytology of Pluto yn 'e Romeinske mytology. Yn it kristendom, it joadendom en de islaam ferfollet de duvel, in fallene ingel, dy funksje.
De term 'hel' komt fan it Oergermaanske wurd *haljæ, dat "deaderyk" of "ûnderwrâld" betsjutte. Yn 'e Germaanske mytology wie Hel de keninginne fan 'e ûnderwrâld, dy't Niflheim, Helheim of Niflhel hiet. Dat wie in plak dêr't yn prinsipe alle ferstoarnen hinne giene, oft dy har by it libben no goed of tsjoed holden en droegen hiene. Inkeld dyjingen dy't útkard waarden troch oare goaden ûntkamen oan dit lot.
It idee dat de hel in foarm fan bestraffing is, ûntstie yn it Westen pas mei de abrahamityske religyen (joadendom, kristendom en islaam). Dêrby kaam men te leauwen dat der nei de dea in skieding oanbrocht wurde soe tusken lju dy't by har libben goed dien hiene en lju dy't kwea dien hiene. De goeddoggers giene dan nei de himel ta, mooglik nei't harren ferjoubere sûnden yn it faaiefjoer fuortbaarnd wiene, wylst de kweadoggers foar ivich yn 'e hel kamen. De ivichduorjendheid fan 'e ferballing fan kweadoggers nei de hel is karakteristyk foar religyen mei in lineêre skiednis, wylst religyen mei in syklyske skiednis dy't berêst op it konsept fan reynkarnaasje de hel almeast as in tydlik plak sjogge.
Net-abrahamityske tradysjes beskôgje it hjirneimels faak net as in plak fan beleanning of bestraffing, mar ienfâldichwei as in opfangplak foar de sielen fan 'e deaden. Dat wie bygelyks sa yn it Germaanske leauwe en ek yn 'e Grykske mytology, dêr't oan 'e ûnderwrâld Hades gjin konnotaasjes fan goed of tsjoed sieten oant dy der troch lettere, kristlike assosjaasjes oan tafoege waarden.
Keizerlike Japanske Marine
De Keizerlike Japanske Marine (Japansk: 大日本帝國海軍, transliteraasje: Dai-Nippon Teikoku Kaigun,, betsjutting: "Marine fan it Grutjapanske Ryk") wie de marine fan it Keizerryk Japan fan 'e Meiji-restauraasje fan 1868 oant de kapitulaasje fan Japan yn 1945. As sadanich makke it ûnderdiel út fan 'e Keizerlike Japanske Striidkrêften. Tsjin 1920 wie it de op twa nei grutste marine fan 'e wrâld, nei de Britske Keninklike Marine en de Amerikaanske Marine. De Keizerlike Japanske Marine bestie út trije dielen: de Kombinearre Float, de Keizerlike Japanske Marineloftfearttsjinst en de Keizerlike Japanske Marinelânstriidkrêften. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch wie de Keizerlike Japanske Marine fierhinne ferantwurdlik foar de Japanske oarlochsynset yn 'e Stille Súdsee, en it wie dêrom yn dat konflikt de wichtichste Japanske tsjinstanner fan 'e Westerske Alliëarden. De tsjintwurdige Japanske Maritime Selsferdigeningsmacht, dy't tusken 1952 en 1954 oprjochte waard, is gjin direkte opfolger fan 'e Japanske Keizerlike Marine.
Oarsprong
It Keizerryk Japan hie gjin wichtige marinetradysje, hoewol't ferskate Japanske wakō (kriichshearen of seerôvers) yn 'e Midsiuwen, nei de mislearre Mongoalske ynvaazjes fan Japan troch Kûbilai Khan yn 1274 en 1281, in skoft hiel aktyf wiene mei maritime plondertochten by de kust fan Sina lâns. Yn 'e twadde helte fan 'e sechstjinde iuw, yn it Tiidrek fan 'e Oarlogjende Steaten, bouden ferskate Japanske eallju grutte marines fan ferskate hûnderten skippen, oant de sjogûn Hideyoshi Toyotomi it near lei op seerôverij. De seerôvers waarden dêrnei syn fazallen, wat him by steat stelde om 'e Japanske ynvaazje fan Koreä (1592-1598) út te fieren. Nei de midden fan 'e santjinde iuw rekke it mei de Japanske seefeart lykwols yn it neigean, en kearde Japan him folslein nei binnen ta. Der bestie inkeld noch kontakt mei de keaplju fan 'e VOC dy't op it eilantsje Deshima yn 'e haven fan Nagasaki taholden.
Yn 1853 makken de Feriene Steaten mei geweld in ein oan it isolemint fan Japan doe't in eskader fan 'e Amerikaanske Marine ûnder lieding fan kommandeur Matthew Perry de Baai fan Edo ynfear. Dat barren resultearre yn 1854 yn 'e Konvinsje fan Kanagawa, dy't Japan iepenstelde foar alle bûtenlânske hannel en oare kontakten. Yn 1858 sleat Japan it Ferdrach fan Freonskip en Hannel mei de Feriene Steaten, koarte tiid letter folge troch de saneamde Ungelikense Ferdraggen mei oare Westerske grutmachten. It Tokugawa-sjogûnaat spile op 'e nije sitewaasje yn en stjoerde de samoerai Takeaki Enomoto nei Nederlân ta om kennis oer skipfeart en marine op te dwaan. Men skafte ek moderne oarlochsskippen oan, al holp dat net tsjin it Britske Bombardemint fan Kagoshima yn 1863 of de Shimonoseki-kampanje, in rige bombardeminten dy't yn 1863 en 1864 útfierd waarden troch in koälysje fan it Feriene Keninkryk, de Feriene Steaten, Frankryk en Nederlân.
Yn 1868 late de Meiji-restauraasje yn Japan ta it ûnder fuotten heljen fan it sjogûnaat en de weromjefte fan 'e macht oan 'e keizer. De earste Japanske floatskou fan 'e keizerlike float waard op 26 maart 1868 yn 'e Baai fan Osaka holden, en dat wurdt ornaris as de oprjochtingsdatum fan 'e Keizerlike Japanske Marine beskôge. De keizerlike machtsoername gie net sûnder slach of stjit, en sels nei de kapitulaasje fan Yoshinobu Tokugawa by de Fal fan Edo yn july 1868 gie de striid yn it noarden fan Japan noch troch. Dêr hie Takeaki Enomoto, dy't ûnderwilens de admiraal fan 'e sjogûn wurden wie, him mei de sjogûnale float weromlutsen en yn jannewaris 1869 de Republyk Ezo oprjochte. Yn maaie fan dat jier waarden de opstannelingen troch de nije keizerlike marine lykwols beslissend ferslein yn 'e Slach by Hakodate.
Untwikkelings yn 'e 19e iuw
De konsolidaasje fan 'e Keizerlike Japanske Marine fûn plak mei help fan Britske adviseurs, mei't in keizerlik dekreet yn 1870 bepaald hie dat de Japanske marine nei foarbyld fan 'e Britske Keninklike Marine opboud wurde moast ynstee fan nei foarbyld fan 'e Nederlânske Keninklike Marine. De earste aksje om utens fan 'e Keizerlike Japanske Marine wie de ynvaazje fan Formosa yn 1874 (fan it eilân Formosa dat doe ûnderdiel fan it Keizerryk Sina wie). Dêrby fersoarge de marine lykwols inkeld it transport fan troepen fan it Keizerlike Japanske Leger. Yn 1875 begûn mei it Ganghwa-ynsidint, dat útlokke waard troch de Japanske kanonnearboat Un'yō, in perioade fan Japanske yntervinsjes yn it Keizerryk Koreä. Fan gefolgen waard yn 1876 in Japansk-Koreaansk Ferdrach sletten dat ek Koreä iepenstelde foar bûtenlânske hannel. Japan makke dêrby foar it earst gebrûk fan in yntervinsje nei Westerske styl en twong no sels ek in swakker lân ta it sluten fan in ûngelikens ferdrach.
Fan 1882 oant 1893 waard de Keizerlike Japanske Marine gâns útwreide, en yn 'e 1880-er jierren waard in protte oan strategy ôfsjoen fan 'e Frânske saneamde Jeune École ("Jonge Skoalle"), dy't de foarkar joech oan lytsere, fluggere oarlochsskippen, yn it bysûnder krusers en torpedoboaten. Dy ferskowing hie te krijen mei it feit dat it Feriene Keninkryk yn dy snuorje nauwe bannen ûnderhold mei Sina, in tradisjonele fijân fan Japan, wylst de eardere rebel admiraal Enomoto, dy't ûnder syn sjogûnale opstân stipe fan 'e Frânsen krigen hie, fan 1880 oant 1885 minister fan Marine wie. Tsjin 'e ein fan itselde desennium woeks de Britske ynfloed lykwols wer oan, wylst dy fan Frankryk belune.