cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Izeren Konfederaasje
Gearstalling
De Izeren Konfederaasje omfette yn it foarste plak dy groepen fan 'e Kry (Cree) dy't om 1740 hinne de Grutte Flakten op teagen en har úteinlik ta de Flakte-Kry (yn it suden) en de westlike Wâld-Kry (yn it noarden) ûntjoegen. De oare leden wiene de nau mei de Kry besibbe Algonkwynske Odjibwe (Ojibwe) fan 'e Flakte-Odjibwe-substamme, en de alhiel net mei har besibbe Sûaanske Assiniboin (Assiniboine). Tydlingswei waarden ek de Stony (Stoney), de noardwestlike sibben fan 'e Assiniboin, en yn 'e njoggentjinde iuw de Gro Wânt (Gros Ventre) by de alliânsje belutsen. Ta einbeslút wiene der yndividuële Métis en Irokezen dy't yn westlik Kanada yn 'e pelshannel behelle wiene.
Skiednis
De opkomst fan 'e Izeren Konfederaasje kin datearre wurde yn 'e earste helte fan 'e achttjinde iuw, doe't de Kry westoan begûnen op te kringen omreden fan ekspânsje fan 'e hannel yn pelzen dy't se dreaune mei de Britske Hudsonbaaikompanjy. Mei de Odjibwe hiene se in natuerlik ferbûn fanwegen harren nauwe besibskip, en ienris op 'e flakten oankommen, giene se freedsume relaasjes oan mei de Assiniboin. Om't de erffijannen fan 'e Assiniboin, lykas de Sû (Sioux), de Swartfuotten (Blackfeet) en yn 't earstoan de Gro Wânt, op it mêd fan 'e pelshannel ek de wichtichste potinsjele konkurrinten fan 'e Kry wiene, feroare it ferbûn al rillegau yn in militêre alliânsje. De leden fan 'e Izeren Konfederaasje ûntjoegen har ta wichtige en betroubere hannelspartners fan 'e Britten, dy't grutte oantallen bever- en bizonhûden leveren. Sokke hûden wiene se sels troch jacht oan kommen, of hannelen se troch fan oare, fierder nei it suden en súdwesten ta libjende folken. As betelling foar de pelzen ûntfongen se fan 'e Hudsonbaaikompanjy in protte Jeropeeske hannelswaar, wêrûnder gewearen, munysje, metalene tomahawks en potten, wollene tekkens en skonkbeskermers en glêzene kralen.
Op syn hichtepunt behearske de Izeren Konfederaasje de noardlike Grutte Flakten hast folslein, en ûntjoech it bûnsgenoatskip him ta in grutte bedriging foar lju dy't der gjin diel fan útmakken, lykas blanke kolonisten en lânseigen folken as de Krieën en de Sjosjoanen. De úteinlike delgong fan 'e pelshannel, healwei de njoggentjinde iuw, en de opsetlike útrûging fan 'e bizonkeppels troch fral Amerikaanske, mar ek Kanadeeske jagers yn opdracht fan 'e respektivelike regearings, late streekrjocht ta it meidwaan fan 'e Izeren Konfederaasje oan 'e Noardwestlike Opstân fan 1885, dat eins fierders benammentlik in gefjocht fan 'e Frânsktalige Métis tsjin it Britske koloniale regear fan Kanada wie. Likegoed wie de Noardwestlike Opstân ien fan 'e inkele kearen dat der yn Kanada op grutte skaal fochten waard tusken Yndianen en regearingstroepen (yn tsjinstelling ta de Feriene Steaten, dêr't dat skearing en ynslach wie).
Elisabeth Dirks
thumb|225px|Ynlieding en earste Strophe fan it Ausbundliet nr. 13, dat it martelderskip fan Elisabeth Dirks beskriuwt Elisabeth Dirks (* ûnbekend - Ljouwert, 27 maaie 1549, yn it deafonnis waard hja Lysbeth Dircxdochter neamd) wie in minniste martleres. De Friezinne waard oppakt fanwege har leauwe, ûnderwurpen oan it ferhoar ûnder swiere martelingen, en dêrnei eksekutearre troch ferdrinking yn Ljouwert. Sa wie se ien fan de 18 minnistenen dy't fan 1531 oant 1574 yn de provinsje Fryslân de holle ôfslein, smoard, ferdronken en ferbaarnd waarden, om't se sels ûnder har leauwen foltering harren leauwe wegeren op te jaan. Libben en lijen ha in sterk wjerlûd fûn yn de minniste skiednis. De 13e hymne, Historie von einer Jungfrau (In moaie skiednis fan in jongfaam), yn de Ausbund, it âldste gesangboek fan de doperske beweging, ferhellet oer har yn 38 strofen.
Biografy
Elisabeth Dirks har bertedatum -jier binne net bekend. Der is ek net folle bekend oar har jonkheid. Se stamde wierskynlik út in begoedige famylje út Groothusen yn East-Fryslân. Under har ferhoar yn 1549 wegere hja ek om de nammen fan har âlden te jaan.
As jong fanke waard se opnommen yn it kleaster Thedinga yn Nüttermoor by Lier. Dêr learde se Latyn. Der wurdt sein dat se al betiid twivele oan de lear fan de Roomsk-Katolike Tsjerke. Doe't se tolve jier, hearde se dat in man as ketter ferbaarnd wie omt er de sakraminten fan de Tsjerke net tjilde woe. Dêrnei bestudearre se de Bibel sels en twifele hieltyd mear oan de katolike lear. Dy bibelstúdzje late geregeld ta konflikten mei har religieuze susters. Letter waard se in jier fêstset mei't se fan ketterij fertocht waard. Op fersyk fan de nonnen, liet de priorin har frij. Se waard dêrnei lykwols wol oanhâldend beweitse. Lang om let slagge it har en ûntsnap ferklaaid as melkfamke út it kleaster.
Ynearsten útfanhûze se by in minnistegesin yn it tichtby lizzende Lier, dêr't hja ek de doop ûntfong. Letter gong se nei Ljouwert. Hja kaam by in frou, Hadewijk, waans man ûnderdûkt wie nei't syn freon, de Emdenske skroar Sikke Frearks yn 1531 yn Ljouwert terjochtsteld wie.<BR> Elisabeth Dirks en Hadewijk slueten harren by Menno Simons yn Ljouwert oan. Elisabeth wurke al gau sa nau mei Simons gear dat de minsken tochten dat sy syn oarehelte wie. Der wurdt sein dat sy de earste frou wie dy't yn in minnistegemeente 'learde'. Hadewijk en Dirks waarden troch de katolike autoriteiten as ketters arrestearre. Hadewijk koe op bjusterbaarlike wize ûntkomme. Elisabeth waard lykwols nei har arrestaasje op 15 jannewaris 1549 wikenlang ûnder slimme tamtaasjes ûnderfrege. Dy ferhearing waard optekene troch Thieleman Janszoon van Braght yn syn Martelaarsspiegel, foar it earst yn it Nederlânsk yn 1660 publisearre. Dat protokol waard letter ferskate kearen sitearre en is ek te finen yn Antje Brons har haadwurk Entwickelung und Schicksale der Taufgesinnten oder Mennoniten ('Untwikkeling en wederwarichheden fan de dopersken of minnisten').
Hieltyd wer waard hja ûnder druk set om de nammen te neamen fan de minsken dy't hja ûnderwiisd hie oer it kristlik leauwe. Elizabeth bleau lykwols stânfêst, brûkte de ûnderfregings om de grûnbegjinsels fan har leauwe út te lizzen, en ferrette net ien fan har leauwensgenoaten. Doe't se har bekentenis net ôfswarre woe waard se ta de dea feroardield, oan hannen en fuotten bûn yn in sek dien, en op 27 maart 1549 ferdronken.
Sjuery (wedstryd)
In sjuery is yn it ramt fan in wedstryd of kompetysje in groep persoanen dy't troch de organisaasje fan it evenemint machtige is om 'e prestaasjes of ynstjoerings fan 'e dielnimmers te beoardieljen. Soks komt bygelyks foar by saneamde sjuerysporten, lykas keunstriden, skânsspringen en dressuer. Sjuerys wurde ek faak ynset by skientmewedstriden, talintejachten en de útrikking fan prizen en ûnderskiedings op it mêd fan bgl. films, literatuer, tillefyzjeprogramma's, teäter, keunst, sjoernalistyk en sels de minskerjochten.
Behalven de prestaasjes of ynstjoerings fan 'e dielnimmers moatte sjuerys ek faak beoardielje oft de prestaasjes wol reglemintêr ferrûn binne. Der binne twa soarten sjuerys: de faksjuery en de publykssjuery. In faksjuery bestiet út saakkundigen dy't faak in lange steat fan tsjinst hawwe yn 'e sport of it fakmêd dêr't se oer oardielje moatte. In publykssjuery bestiet yn tsjinstelling dêrta út leken, en sjocht net sasear nei de foarm as wol nei de ynhâld. In faksjuery bestiet oer it algemien út in lyts tal leden, wylst in publykssjuery út it hiele oanwêzige publyk bestean kin. De priis dy't in publykssjuery útrikt, wurdt in publykspriis neamd. Oan sa'n priis is minder prestiizje ferbûn as oan ien dy't troch in faksjuery útrikt wurdt.
Skuonmakker
In skuonmakker is in ambachtsman dy't fuotark makket en reparearret, lykas skuon, learzens, sandalen, toffels en mokassins. Klompen wurde makke troch in klompemakker, in berop dat houtbewurker neier is as skuonmakker. De materialen dêr't skuonmakkers harren fuotark fan meitsje, wiene tradisjoneel almeast lear, hout (yn 'e regel beheind ta de soal), plestik, rubber en jute. Foar it meitsjen fan fuotark brûke skuonmakkers in saneamde least. Dat is in typearjend stik reau foar dizze beropsgroep dat de foarm fan in foet hat. De skoech of it oarsoartige fuotark wurdt dêromhinne foarmjûn. Foarhinne wiene leasten yn 'e regel makke fan hout of metaal, mar tsjintwurdich binne se meast fan plestik.
It ambacht fan skuonmakker is tige âld. It waard al útoefene yn 'e Klassike Aldheid fan Grikelân en it Romeinske Ryk. Yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw kaam de produksje fan fuotark lykwols almar mear yn 'e hannen fan fabriken en oare grutskalige produksjemetoaden, dy't sok guod flugger en goedkeaper fabrisearje koene. Ut dy tiid datearje ek de standertskuonmjitten; foartiid waarden skuon troch de skuonmakker foar eltse klant apart op maat makke. Sadwaande rjochtsje skuonmakkers har hjoed oan 'e dei benammen op it reparearjen fan fuotark (en faak ek fan oar learwurk, lykas rimen), wylst se har net mear bemuoie mei de eigentlike produksje.
De patroanhilligen fan skuonmakkers binne Krispinus en Krispinianus, dy't oarspronklik skuon foar de earmen makken yn it Frânske Soissons.
Tsjerke fan Hichtum
De Tsjerke fan Hichtum oan de Schwartzenbergwei is in tsjerke fan de protestanske gemeente Burgwert-Hartwert-Hichtum. It is ien fan de âldste tsjerken fan Fryslân.
Skiednis
Nei alle gedachten hawwe de muontsen fan it kleaster Blomkamp by Hartwert in grutte rol spile by de bou fan de tsjerke. De fan oarsprong romaanske tsjerke út de 12e iuw waard yn de 15e iuw gotisearre. Romaansk binne noch de healrûne apsis, de tichtmitsele rûne finsters oan de noardlike kant en in lyts tichtmitsele finster leech yn de súdlike muorre by it koer (mooglik in hagioskoop); gotysk binne de ramen (trije yn de súdlike muorre, twa yn it koer en ien yn de noardlike muorre).
Nei de reformaasje waard Hichtum mei Burchwert en Hartwert ien tsjerklike gemeente. De pastory stiet yn Burchwert. De steunbearen binne om 1600 hinne oanboud.
Yn 1730 waard neffens in ûntwerp fan Claes Bockes Balckin nij ferwulft en dak boud.
Toer
Wannear't de toer boud waard is net bekend. Oant de Twadde Wrâldkriich hongen der yn de toer twa klokken út 1617 en 1623. Op lêst fan de Dútske besetter waarden de klokken yn de Twadde Wrâldkriich foardere en allinnich de klok út 1617, getten troch Hans Falck, is útwerom fûn en hinget tsjintwurdich tegearre mei in moderne klok wer yn de toer. Oan de noardlike kant is in tichtmitsele poartsje yn gotyske styl te sjen. De sark by de noardlike kant fan de toer dekt in grêfkelder.
Ynterieur
De preekstoel stamt út 1795 en wurdt droegen troch in earn, dy't mooglik noch in ûnderdiel útmakke fan in preekstoel út 1609. Yn 1882 waard it ynterieur feroare en ferhuze de preekstoel fan it tradisjonele plak oan de súdlike muorre nei it koer. Sûnt dy tiid giet it grutte epitaaf út 1656 ta oantinken fan Hessel fan Huyghis en syn frou Frouck fan Wyckel foar in part skûl efter de preekstoel. Oant 2013 stiene der foar yn de tsjerke noch fjouwer banken foar de tsjerkeried, tsjintwurich binne der noch twa fan oerbleaun. De tsjerkebanken binne ienfâldich en 19e iuwsk. .
Oargel
Tagelyk mei in nije preekstoel krige de tsjerke ek in nij oargel. De Ljouwerter oargelbouwer Albertus fan Gruisen boude it ienmanualige ynstrumint yn 1795 achter in kast, dat mei ynstruminten is fersierd. Sûnt dy tiid binne der troch Willem Hardorff en Bakker & Timmenga ûnderhâldswurksumheden útfierd, sûnder dat de disposysje feroare.
In grutte sark jout it plak oan fan de grêfkelder fan de famylje Aysma en Huyghis.
Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2012
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2012 yn Montmeló op 13 maaie. It wie de fyfde race fan 20 races fan de Formule 1 yn 2012. Hy waard op it Sirkwy fan Kataloanje hâlden. De race waard hâlden oer 66 omgongen, op it 4,7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307 kilometer.
Brân by Williams
Goed 90 minuten nei de race ûntstie der brân yn de pitboks (garaazje) fan Williams. Mei help fan de teams fan, Force India en Caterham koe it team fan Williams de brân ûnder kontrôle krije. Ienentritich minsken rekken ferwûne, wêrfan't der sân oerbrocht waarden nei it sikehûs. Bruno Senna's FW34 - auto rekke hjirtroch skansearre; Pastor Maldonado syn auto stie op dat stuit net yn de pitboks.
Lodewijk Rogier
thumb|Lodewijk Rogier (1964) Ludovicus Jacobus Rogier, ropnammen Louis en Lodewijk, (Rotterdam, 26 july 1894 – Groesbeek, 30 maart 1974) wie in Nederlânske nearlandikus en histoarikus. Rogier syn wichtichste wurk is Geschiedenis van het Katholicisme in Noord-Nederland in de 16e en 17e eeuw (1945-1947).
Biografy
Rogier helle yn 1919 de middelbere akte Nederlânsk. Teffens folge er in M.U.-oplieding skiednis oan de Gemeente Universiteit fan Amsterdam. Fan 1913 oant 1919 wie Rogier ûnderwizer; fan 1919 oant 1947 wied er dosint Nederlânsk oan de gemeentlike hbs yn Rotterdam. Njonken nearlandikus wie Rogier ek skiedkundige, hoewol't er foar dat fak gjin formele oplieding ôfmakke hie.
Fan 1945 oant 1947 arbeide er oan de Geschiedenis van het Katholicisme in Noord-Nederland in de 16e en 17e eeuw. De Katolike Universiteit Nimwegen joech Rogier nei publikaasje fan dat wurk in earedoktoraat (it earste út har bestean) en beneamde him ta heechlearaar wat er oant 1965 wêze soe. Yn 1955 wie Rogier de earste histoarikus dy't de P.C. Hooft-priis wûn.
Tsjin de ein fan syn libben stie er ek absolút ôfwizend foar de beneaming yn 1972 fan biskop Joannes Gijsen fan bisdom Roermond oer en dejingen dy't him dat amt besoarge hienen. Hy skreau dêr oer: "Conservatieve frondeurs, malcontenten, dwepers met een dictatoriaal gezag, deels zelfs politieke delinquenten die met de nazi's hebben geheuld: zij zijn het ondeugdelijk kompas waar Rome op vaart om de crisis in de Nederlandse kerk het hoofd te bieden."
Rogier moast oars likemin hawwe fan alle fernijingen yn syn tsjerke dy't er ôfglydzjen seach nei ferskraling en in deïstysk minimum oan spiritualiteit.
GLAAD Media Award
De GLAAD Media Awards binne in groep Amerikaanske prizen dy't sûnt 1990 ienris yn it jier útrikt wurde troch de Gay & Lesbian Alliance Against Defamation (GLAAD), in homorjochte-organisaasje dy't him taleit op 'e bestriding fan homofoby en diskriminaasje basearre op seksuële oriïntaasje yn 'e Amerikaanske media en keunsten. Hja wurde tawiisd op it mêd fan sjoernalistyk, film, tillefyzje, toaniel, muzyk en reklame, as erkenning foar treflike represintaasjes fan 'e homo-, bi- en transseksuële mienskip op dy terreinen.
De winners wurde útornearre by in stimming troch de mear as 700 leden fan GLAAD, wêrby't útgien wurdt fan fjouwer ûnderskate kritearia: earlike en akkurate represintaasje fan 'e homo-, bi- en transmienskip, ynnovaasje en orizjinaliteit, kulturele impact op 'e mainstream-maatskippij en algemiene kwaliteit. De útkomsten fan 'e stimming wurde dan foarlein oan in faksjuery dy't de úteinlike winners útkiest op grûn fan 'e útslach en de eigen ekpertize. De GLAAD Media Awards wurde tsjintwurdich (2014) útrikt yn tweintich Ingelsktalige en njoggen Spaansktalige kategoryen. Dêrnjonken binne der nochris njoggen bysûndere prizen dy't net-kompetatyf binne en foar in part ek net elts jier útrikt wurde.
Keppelings om utens
● Offisjele webside fan 'e GLAAD Media Awards
Willem Beukels
Willem Beukelsoan (ein 13e – iere 14e iuw) is neffens de oerlevering in fisker út Biervliet, Siuwsk-Flaanderen, dy't de útfiner fan it kaken fan hjerring west hawwe soe.
Yn 1312 wurdt Willem Beukels neamd as skepen fan Biervliet. De ienfâldige fisker út it folksferhaal kin er dêrom net west hawwe, neffens de doetiidske maatskiplike ferhâldingen. Op in betinkrút yn de tsjerke fan Biervliet wurdt fernijd dat er yn 1397 stoar, dat is yn alle gefallen net wier. Hokker rol er wier spile hat by dizze útfining is net witten; it haring kaken wurdt sûnt likernôch 1400 dien.
By hjerringkaken wurde fuortendaliks nei de fangst, dat meast al op it skip, de kiuwen en alle yngewanten útsein de alfleisklier (pankreas) fuorthelle; dêrnei wurdt de fisk pikele. De alfleisklier jout ûnder it rypjen enzymen ôf dy't de fisk syn aparte smaak jout en dy't soarget dat er bewarre en ferfierd wurde kin. Skandinaviërs en Flamingen wolle hawwe dat sy al langer bekend wiene mei dy wize fan sâltsjen. Faaks waard de útfining tagelyk dien op meardere plakken.
Yn 2005 einige Willem Beukels. op nûmer 157 by de ferkiezing fan De grutste Nederlanner.
Cliffs of Moher
'Cliffs of Moher' is in harklietsje fan Gurbe Douwstra. De tekst en muzyk fan dit nûmer binne fan Gurbe Douwstra sels. It liet ferskynde yn 2005 op syn CD Myn Eigen Paad. It nûmer Cliffs of Moher is neamd nei de Kliffen fan Moher tusken de doarpkes Doolin en Liscannor oan de westkust fan Ierlân. It liet giet oer it tragyske ferhaal fan in man dy ’t syn faam de moaie Kliffen fan Moher sjen litte wol. Hy glydt lykwols út op it glystrige paad en foar de eagen fan syn faam glydt hy yn it iiskâlde seewetter en fynt de dea by de Cliffs of Moher.
Op dy CD spilet ek akkordeonfirtuoas Maírtin O 'Connor út Ierlân. Maírtin wie ûnder oare muzikaal lieder by 'Riverdance' en is ek te hearren op CD’s fan Rod Stewart, Mark Knopfler, Emmylou Harris en Dolores Keane.
Fan 2008 oant 2013 stie it nûmer it earste plak yn de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. Ek de jierren dêrnei stie it nûmer yn de top-3 fan dy list.
Minstreel
thumb|Minstrelen (13e-iuwske ôfbylding) In minstreel (fan it Aldfrânske ménestrel) wie yn 'e Midsiuwen in artyst dy't yn fêste tsjinst wie by in breahear. Minstrelen songen lieten, makken muzyk en poëzij en fertelden ferhalen (foar in grut part oer aktuële foarfallen en persoanen). Harren lieten en poëzij wie faak fan eigen hân, mar like faak fan oaren of basearre op it wurk fan oaren. Underling fochten minstreels soms ferbale duëls út.
Oars as omdoarmjende jongleurs hiene minstreels in fêste betrekking op bgl. in kastiel of yn in stêd. It wurd 'minstreel' is dan ek besibbe oan 'minister', beide mei de oarspronklike betsjutting "immen dy't tsjinnet". Behalven minstreels en jongleurs hie men yn 'e Midsiuwen ek noch minnesjongers en trûbadoers. It wurk fan dy lêste beide kategoryen sjongers soe mear ferfining hân hawwe en poëtysker west hawwe as dat fan minstrelen, mar de skiedslinen tusken de ferskate soarten artysten wiene dizenich.
Abdijtsjerke fan Aduard
De Abdijtsjerke yn Aduard is in earder kleastergebou fan de Sint-Bernardusabdij en de tsjintwurdige tsjerke fan de PKN-gemeente. Oarspronklik is it de sikeseal fan de abdij dy't nei de reduksje fan Grins yn 1597 hielendal ôfbrutsen waard. Allinne de sikeseal waard sparre en oerdroegen oan de protestanten, dy't it gebou geskikt makken foar in tsjerke fan de Nederdútsk Grifformearde Tsjerke (sûnt de 19e iuw de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke). De eardere sikeseal út 1297 is it âldst gebou mei in oarspronklik genêskundige funksje yn Nederlân. Njonken tsjerketsjinsten wurdt it gebou ek brûkt foar kulturele manifestaasjes en rûnliedings troch it kleastermuseum "Sint-Bernardushof".
Bouwurk
It hat lang ûnwis west wat de oarspronklike funksje fan it abdijgebou wie. Tocht waard oan in refektoarium, waach of sikeseal, mar yn 1940 waard in rioel ûntdutsen, sadat hast mei wissigens oannommen wurde kin dat it gebou eartiids in sikeseal west hat.
It abdijgebou waard nei de reformaasje in tsjerke en yn twa dielen ferdield. De trije westlike traveeën waard as skoalle brûkt. Yn 1720 waard it ynterieur fan de tsjerke bepleistere. It eastlike diel fan it hek wie (en is) de tsjerke. De skoalmaster en koster wenne boppe de romte dy't as skoalle brûkt waard. Yn de 19e iuw krige de tsjerke in toer en twa pinakels op de foargevel. By de grutte restauraasje fan 1917 oant 1928 is sawol it eksterieur as it ynterieur yn de romanogoatyske styl hersteld. Oan de noardlike kant fan de tsjerke waard by dy restauraasje in treptoer tafoege, dy't nedich waard troch it weibrekken fan in tuskenferdiepping.
Ynterieur
By de restauraasje fan 1917-1928 waard in wite stúklaach út 1723 fan de binnenmuorren ferwidere. Tagelyk mei it oanbringen fan in stúklaach krige de tsjerke yn de jierren 1720 ek in nije ynrjochting. Ut dy tiid stamme de preekstoel, de hearebank, denachtmielstafel en twa losse banken. In by de restauraasje fan de jierren 1920 oantroffen midsiuwske mozaïekflier waard op 'e nij oan de westlike kant fan de tsjerke lein. Tsjintwurdich besteane de muorren út skjin mitselwurk.
Klok
De hjoeddeiske lûdklok is in oarspronklike kleasterklok, dy't nei de reformaasje ferkocht waard oan de hartoch fan Braunschweig, dy't de klok letter jûn hie oan de Jehannestsjerke fan Wolfenbüttel, Dútslân. De klok waard yn opdracht fan Godefridus, de 34e abt fan de abdij, yn 1554 getten troch Gerrit van den Dam. It slagge P.A. Camphuis om de klok yn te ruiljen tsjin in nije klok en sa koe de kleasterklok yn 1924 wer yn Aduard ophongen wurde. D
Stânrjochtlike eksekúsje
In stânrjochtlike eksekúsje is in foarm fan eksekúsje wêrby't immen beskuldige wurdt fan in misdriuw, dêrfoar de deastraf oplein kriget sûnder in folsleine en earlike foarm fan proses (of sûnder lykfol hokker foarm fan proses), wêrnei't dy persoan daliks ombrocht wurdt. Behalven as in soarte fan eksekúsje, wat ommers in beskate foarm fan 'e rjochtsgong suggerearret, kin soks ek sjoen wurde as klearebare moard. Stânrjochtlike eksekúsjes binne yn it ferline útfierd troch de plysje, de kriichsmacht en paramilitêre organisaasjes. As ferskynsel wurdt it gauris assosjearre mei de besetting fan it iene lân troch it oare, guerriljastriid, it ûnderdrukken fan opstannen, terrorisme en alle oare sitewaasjes dy't liede ta it ynstoarten of oan kant reagjen fan 'e normale prosedueres foar it omgean mei persoanen dy't fertocht wurde fan misdriuwen.
Under de besetting fan Nederlân yn 'e Twadde Wrâldoarloch waarden in soad fersetslju en ek gizelders dy't neat mei it ferset te krijen hiene, troch de Dútske besetters stânrjochtlik eksekutearre. Yn it gefal fan fersetslju gie it dêrby gauris om in opleine deastraf foar harren fersetsdieden, mar foar de gizelders en ek in soad oare fersetslju gie it om represaille-aksjes fan 'e Dútsers nei fersetsdieden. Oan 'e oare kant die ek it ferset sels oan stânrjochtlike eksekúsjes, bgl. fan kollaborateurs, wichtige Dútske ofsieren of fan lju út 'e eigen gelederen fan it ferset dy't net (mear) betrouber achte waarden en dy't tefolle wisten.
Stânrjochtlike eksekúsjes fan kriichsfinzenen is ferbean ûnder de Trêde Sjenêfske Konvinsje. Dêrnjonken wurdt it ek beskôge as in oarlochsmisdie om in fijannich militêr dy't him oerjaan wol, of dy't siik, ferwûne of al kriichsfinzen is, sûnder korrekte foarm fan proses te deadzjen. Yn it ferline wiene seerôvers, spionnen, fersetslju of partizanen, en kommando's dy't djip efter de fijannige linys oantroffen waarden, útsûndere fan dy regel, mei't dy net as militêren sjoen waarden, mar as opstannelingen of terroristen. Sokken mochten legaal sûnder foarm fan proses finzen set of sels deade wurde. De slachtings dêr't dat yn 'e Twadde Wrâldoarloch ta late yn lannen as Poalen en de Sovjet-Uny, en yn mindere mjitte ek Frankryk en Nederlân, soarge der nei de oarloch foar dat de regeljouwing feroare waard om ek alle boppeneamde groepen de beskerming fan 'e status fan kriichsfinzenen te jaan.
Yn hast alle rjochtstelsels binne tsjintwurdich stânrjochtlike eksekúsjes yllegaal, mei't se sjoen wurde as dwers yngeand tsjin it rjocht fan eltse beskuldige op in earlik proses. Yn 'e praktyk fine stânrjochtlike eksekúsjes benammen yn oarlochssitewaasjes lykwols noch altyd plak. Guon ferneamde persoanen dy't stânrjochtlik eksekutearre binne, wiene de Nederlânske fersetsstriidster Hannie Schaft, de kommunistyske guerriljastrider Che Guevara en de terroristelieder Osama bin Laden. In foarbyld fan in stânrjochtlike eksekúsje út 'e skiednis fan Fryslân is de Dronryp-represaille fan 1945.
Hunterwali
Hunterwali is in Hindytalige Britsk-Yndyske superheldefilm út 1935 ûnder rezjy fan Homi Wadia, mei yn 'e titelrol de aktrise Fearless Nadia. De titel kin oerset wurde as "In Frou mei in Swipe" of "Dame mei de Swipe". It ferhaal giet oer in Yndyske prinsesse dy't ûnrjocht bestriidt yn har alter ego fan 'e maskere superheldinne Hunterwali. De film, dy't foar dy tiid tige djoer wie om te meitsjen, waard in trochslaand súkses. Hunterwali betsjutte de trochbraak as aktrise fan Fearless Nadia, dy't yn 'e film al har eigen stunts die. De film makke ek de reputaasje fan 'e filmstudio Wadia Movietone en regisseur en produsint Homi Wadia.
Plot
It ferhaal begjint op in stoarmige jûn, mei in prolooch dy't útleit dat Krishnavati en har nij berne soan út harren hûs set wurde troch de fizier Ranamal, dy't earder ek al de broer fan Krishnavati fermoardzje litten hat.
Tweintich jier letter, as Jaswant, de soan fan Krishnavati, folwoeksen is, wurdt er by in ferkearsûngemak oanriden troch de auto fan 'e keninklike famylje. Prinsesse Madhuri biedt him by wize fan skeafergoeding goud oan, mar de hoaske Jaswant slacht dat ôf, om't de oanriding net opset mar in ûngemak wie. De prinsesse fielt har ta him oanlutsen, mar fizier Ranamal hat syn sinnen op har set. Hy freget har heit, de kening, om mei har trouwe te meien. As de kening dat útstel fan 'e hân wiist, lit Ranamal him finzen sitte en nimt er de macht oer.
Prinsesse Madhuri nimt dêrop it alter ego oan fan 'e yn koarte broek klaaide Hunterwali, in maskere figilante, dy't de earmen beskermet en de kweadoggers bestraft. Se is foar nimmen bang en hellet sterke staaltsjes út troch bygelyks oer in ridend rydtúch te springen, of tweintich soldaten út te skeakeljen mei ien slach fan har swipe.
Produksje
Hunterwali waard regissearre troch Homi Wadia nei in senario dat er sels skreaun hie. Hy wie ek de produsint, foar de filmstudio Wadia Movietone. Dat wie in bedriuw dat er tegearre mei syn broer J.B.H. Wadia oprjochte hie en dat doedestiden benammen aksjefilms mei in protte stunts en fantasyfilms basearre op mytologyske boarnen produsearre. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Balwant Dave, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Master Mohammed, dy't sels ek in rol yn 'e film hie. Oan 'e soundtrack wiene in soad bhajans (lieten) fan Govind Gopal tafoege.
De haadrol waard fertolke troch Fearless Nadia as de tsjeppe blanke blau-eagige heldinne Hunterwali, dy't ûnrjocht bestriidt ferklaaid as man. Har wiere namme wie Mary Evans; hja wie berne yn Austraalje, mar grutbrocht yn Britsk-Ynje. Hunterwali wie har trêde film, nei Desh Deepak en Noor-e-Yaman. Hja betocht foar harsels de artystenamme Fearless Nadia en soe letter trouwe mei Homi Wadia (en sadwaande Nadia Wadia wurde). Dêrta ynspirearre troch de filmsearje The Perils of Pauline die Nadia yn Hunterwali sels al har eigen stunts.
De titel fan 'e film wie noch hiel wat oer te dwaan. "Hunterwali" is nammentlik in gearstalling fan twa wurden, hunter en wali. Hunter is in lienwurd út it Ingelsk (fan hunter, dat "jager" betsjut), mei yn it Hindy de betsjutting fan "swipe". Wali is in Hindy-wurd dat "frou" of "frouwe" of "dame" betsjut. Troch de beide wurden oaninoar te heakjen ûntstie in hiel nij wurd, in neologisme dêr't taalkundigen it doedestiden net mei iens wiene, mei't se it seagen as in "korrupte hybride", dy't sawol it Hindy as it Ingelsk geweld oandie.
Hunterwali wie in Hindytalige film mei in spyldoer fan mar leafst 164 minuten, dy't foar dy tiid in fortún koste hie om te meitsjen: 80.000 rûpy. It hiele produksjeproses, preproduksje, opnamen en postproduksje ynbegrepen, hie in healjier yn beslach nommen. Om't it projekt ûnderwilens min yn 'e publisiteit kommen wie troch de blanke froulike heldinne dy't yn 'e film dingen die dy't fatsoenlike froulju net hearden te dwaan (lykas manlju yninoar slaan, en omspringe yn in strak sittende koarte broek dy't har bleate boppeskonken sjen liet), hie Wadia problemen om ôfnimmers te finen. Ynstee fan op te jaan, besleat er alle finansjele middels yn te setten dat hy en syn broer hiene, en begûn er in reuseftige marketingkampanje. Doe't de film úteinlik yn 'e Super Cinema yn Bombay yn premiêre gie, kaam der sadwaande in grutte kliber folk op om him te sjen.
Resultaat
Nei de premiêre ûntjoech Hunterwali him ta in ûnbidich kommersjeel súkses. Hy draaide 25 wiken efterinoar yn 'e bioskopen en wie de meast opbringende Britsk-Yndyske film fan 1935. De film betsjutte de trochbraak fan Fearless Nadia as aktrise, nettsjinsteande it feit dat se yn 'e film hjir en dêr in flaterke makke by de útspraak fan har Hindytalige dialooch. Fral har stunts by it hynsteriden, mei hynder-en-wein en op it dak fan in trein foelen der by it publyk wakker yn. Har gjalp "Hee-i-i" ûntwikkele him yn Yndia ta in wier biedwurd. Guon sênes út 'e film waarden ikoanysk foar de filmyndustry fan Bollywood, lykas dy wêryn't Nadia oankundige "ājse main Hunterwali hūn" ("fan hjoed ôf bin ik de frou mei de swipe"), dêr't troch it bioskooppublyk mei jûchhei op reägearre waard. In oare ferneamde sêne is dy wêryn't Hunterwali midden ûnder in efterfolging in folwoeksen man boppe har holle tilt wylst har assistinten om har hinne pirûetten útfiere.
Fearless Nadia ûntjoech har neitiid ta in legindarysk figuer yn 'e Yndiaaske filmyndustry, nettsjinsteande it feit dat se nea aksintleas Hindy learde te sprekken. Se waard sjoen as in feministysk ikoan dat troch it glêzen plafon hinne brutsen wie en froulju de mooglikheid jûn hie om filmstjer te wurden. De folgjende tweintich jier wie se de meast fertsjinjende aktrise yn Bollywood. Har personaazje Hunterwali waard yn 2013 by in opinypeiling ûnder it Yndiaaske bioskooppublyk troch CNN-IBN útornearre as "it favorite Bollywood-personaazje" yn hûndert jier Yndiaaske filmkeunst. De foarleafde fan 'e Ynjers foar Hunterwali waard yn 'e 1930-er jierren en letter eksploitearre troch slûchslimme sakelju, dy't de namme fan it personaazje ferbûnen oan produkten lykas swipen, rimen, kaartspullen, tassen, lusifersdoaskes, skuon, klean en gean sa mar troch. Homi Wadia hie der letter spyt fan dat er gjin auteursrjocht op 'e namme 'Hunterwali' fêstlizze litten hie.
Erfskip
Filmprodusinten begûnen neitiid ek it wurd -wali as suffiks te brûken yn oare filmtitels, lykas Cyclewali, Chabukwali en Motorwali. Wadia sels makke fan 'e raazje om Hunterwali hinne gebrûk troch yn 1943 in ferfolchfilm út te bringen, Hunterwali ki Beti ("De Dochter fan Hunterwali"), op 'e nij mei Fearless Nadia yn 'e titelrol. Krekt as Hunterwali sels waard ek dy film in trochslaand súkses.
Yn 1993 makke Riyad Vinci Wadi, de âldomke- en -muoikesizzer fan Fearless Nadia en Homi Wadia, de dokumintêre Fearless: The Hunterwali Story oer it libben fan 'e aktrise. Yn april 2013 waard by de festiviteiten yn Delhi, om it hûndertjierrich bestean fan 'e Yndiaaske filmyndustry hinne, in fertoaning organisearre fan Hunterwali en de stomme-filmklassiker út 1931 Diler Jiger ("Hoaske Herten"). Regisseur Vishal Bharadwaj makke yn 2017 de biografyske film Rangoon oer it libben fan Fearless Nadia, mei aktrise Kangana Ranaut yn 'e haadrol.
Dieblich
Dieblich is in plak oan de Mûzel yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It plak hat likernôch 2.400 ynwenners.
Natoer
Yn it wetter en oan de seame fan de Mûzel by Dieblich libbet de yn Dútslân tige seldsume Dobbelstiennjirre. De wetterslang hat dêr ien fan de fjouwer Dútske populaasjes. It gebiet dêr't de njirre libbet begjint krekt súdlik fan Dieblich en rint troch oant de Moselgoldbrücke by Niederfell. Fanwegen it foarkommen fan de slang wurdt it gebiet sûnt in jiermennich beskerme. Buorden oan de B-49 ynformearje oer it natoergebiet.
Nancy Travis
Nancy Travis (folút: Nancy Ann Travis; New York, 21 septimber 1961) is in Amerikaansk aktrise dy't op it wite doek benammen bekend wurden is mei har rollen yn 'e film Three Men and a Baby, yn it ferfolch dêrop, Three Men and a Little Lady. Op 'e tillefyzje is se bekend fan 'e komeedzjesearjes Becker en Last Man Standing.
Shorttrack op de Olympyske Winterspullen 1992
De Olympyske Winterspullen 1992, ek wol de XVIe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn it Frânske Tignes-Albertville fan 8 oant en mei 23 febrewaris.. It shorttrack wie yn it La halle de glace Olympique.
Medaljespegel
De top-5 fan lannen dy't by it Shorttrack medaljes wûn ha by de Olympyske Winterspullen fan 1992.
Nancy Travis
Jonkheid en oplieding
Travis waard yn 1961 berne yn New York, as de dochter fan Gordon Travis, in ferkeapmeiwurker, en dy syn frou Theresa, in maatskiplik wurkster. Hja groeide lykwols op yn Boston, yn 'e Amerikaanske steat Massachusetts, en letter yn Baltimore, yn Marylân. Se waard roomsk grutbrocht.
Karriêre
Dêrnjonken wie Travis ek op 'e tillefyzje te sjen, mei gastrollen yn û.m. de dramasearje Desperate Housewives, de sikehûssearje Grey's Anatomy en de komeedzjesearje How I Met Your Mother. Yn 1986 spile se mei Omar Sharif yn 'e minysearje Harem. Yn 1999 hie se in haadrol yn 'e komeedzjesearje Work with Me, wêrfoar't se ek produsinte wie, mar fanwegen minne sjochsifers waard dy rige al nei fjouwer ôfleverings stopset. Yn 2002 fertolke Travis de haadrol fan perfester Joyce Reardon yn 'e minysearje Rose Red, nei in ferhaal fan horrorskriuwer Stephen King. Datselde jiers bemachtige hja in fêste rol yn 'e lêste beide seizoenen fan 'e komeedzjesearje Becker, as de tsjinspylster fan Ted Danson, wêrby't hja de oarspronklike froulike haadpersoan, spile troch Terry Farrell, ferfong. Fan 2007 oant 2009 hie Travis in fêste rol yn The Bill Engvall Show. Fierders hat se ek geregeldwei wurke as stimaktrise, bygelyks fan 1994 oant 1997 foar de Disney-tekenfilmsearje Duckman.
Yn 2011 krige se ien fan 'e haadrollen yn 'e komeedzjesearje Last Man Standing. Dêryn spile se Vanessa Baxter, de wynsûpende, sosjaal knoffelige mem fan trije dochters, en de frou fan it personaazje fan Tim Allen. Travis waard ek cast as Emmeline Hattenbarger yn 'e sikehûssearje Heart of Dixie, mar doe't de opnamen dêrfoar net te kombinearjen blieken mei har ferplichtings oangeande Last Man Standing, ferliet se dy searje al nei twa ôfleverings. Nei seis seizoenen sette tillefyzjenetwurk ABC Last Man Standing yn 2017 stop, mar de rige waard yn it neijier fan 2018 troch Fox nij libben ynblaasd. Travis behold har haadrol oant de searje úteinlik yn 2021 foargoed ophold.
Yn 2017 en 2018 spile Travis in weromkearende rol yn 'e searje Mr. Mercedes. Yn 2018 en 2019 hie se in fêste rol yn 'e komeedzjesearje The Kominsky Method, fan tillefyzjeprodusint Chuck Lorre. Dêryn hie se Michael Douglas en Alan Arkin as tsjinspilers.
Priveelibben
Travis troude yn 1994 mei Robert N. Fried, de eardere algemien direkteur fan filmstudio Savoy Pictures en oprjochter fan SpiritClips.com. Mei him hat hja twa soannen: Benjamin (1998) en Jeremy (2001). Yn 2007 spile Travis mei har soan Benjamin yn 'e koarte film Sally, dy't skreaun wie troch har man.
Fries om utens (liet)
'Fries om utens' is in liet fan Rolling Home, it folk- en shantykoar fan Snits. De liettekst giet oer de langstme fan Friezen om utens nei Fryslân. It is makke op de meldij fan it Skotske 'Caledonia' fan Dougie MacLean.
Yn 2007 waard it liet opnomd mei de Ingelske folkartyst John Wright, dy’t in jier letter ferstjerre soe.
It nûmer kaam yn 2001 binnen yn de Top 10 fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. Tusken 2008 oant 2016 stie it alle kearen yn de top-10 fan dy list.
Yuki Otsu
(24 maart 1990) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Kashiwa Reysol. Earder spile foar Borussia Mönchengladbach en VVV-Venlo. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2012.
Curses (koart ferhaal)
Curses is in koart ferhaal fan it fantasysjenre, skreaun troch de Amerikaanske auteur Jim Butcher. De titel betsjut "Flokken" (yn 'e sin fan ûnheilsbeswarrings). It ferhaal is skreaun yn it ik-perspektyf, en makket diel út fan 'e urban fantasyrige The Dresden Files. Yn 'e ynterne gronology fan 'e searje spilet Curses tusken de foarfallen yn 'e romans Small Favor en Turn Coat. Yn it ferhaal wurdt tsjoender en privee-detektive Harry Dresden frege om 'e Curse of the Billy Goat op te heffen, dêr't de Chicago Cubs al fan 1945 ôf ûnder lije. Butcher skreau Curses oarspronklik foar de blomlêzing Naked City: Tales of Urban Fantasy, dêr't ek ferhalen fan oare fantasy-auteurs yn stiene. Dat boek waard yn 2011 útjûn troch St. Martin's Griffin, ûnder redaksje fan Ellen Datlow. Yn 2018 waard it ferhaal werpublisearre yn Butcher syn ferhalebondel Brief Cases, dy't ferskynde by de New Yorkske útjouwerij Ace Books.
Ynhâld
Harry Dresden, tsjoender en privee-detektive te Chicago, wurdt yn syn kantoar opsocht troch Donovan, in abbekaat dy't wurket foar in entertainmentbedriuw dat anonym bliuwe wol. Hy wol de tsjinsten fan Harry ynhiere foar in saak dy't te krijen hat mei in flok. Harry begrypt fuort om hokker 'entertainmentbedriuw' it gean moat: de Chicago Cubs, in honkbalteam dat al desennia lang, sa't eltsenien wit, te lijen hat ûnder de saneamde Curse of the Billy Goat ("Bokkeflok"). By in honkbalwedstryd yn 1945 waard nammentlik in Sianis, in beteljende besiker, út it stadion Wrigley Field set, om't de geit dy't er by wize fan maskotte by him hie (en dy't troch troch beämten fan it stadion talitten wie) stonken hawwe soe doe't it begûn te reinen. Wylst er troch befeiligingspersoniel ôffierd waard, soe Sianis in flok op 'e Chicago Cubs lein hawwe, sadat se nea wer de World Series winne koene.
Donovan wol Harry in bulte jild betelje as er derfoar soargje kin dat de flok opheft wurdt, dat Harry seit ta dêr ûndersyk nei dwaan te sillen. Hy giet te rie by Bob, in elemintêre geast fan 'e lucht mei in yngeande kennis fan magy, dy't in skedel bewennet op 'e boekeplanke yn Harry syn geheime laboratoarium, yn 'e kelder ûnder syn appartemint. Om't flokken, krekt as oare betsjoenings, by eltse moarnsdage wat mear oan krêft ferlieze, ornearret Bob dat it nea om ien flok gean kin, mei't de magyske krêft dy't nedich is om in flok 65 jier aktyf te hâlden sa grut is dat de wrâld dertroch ferwoastge wurde soe. Dus òf der is hielendal gjin flok en de Cubs binne it slachtoffer fan neat boppenatuerlikers as ûngelok en tafal, òf de flok wurdt geregeldwei fernijd.
As Harry by nacht Wrigley Field binnenkringt en dêr ris om him hinne sjocht, stelle hy en Bob fêst dat der yndie sprake is fan in flok. It is in betsjoening dy't folle kundiger makke is en folle mear tichtheid hat as in minsklike tsjoender ea oprêde kinne soe, wat betsjut dat der in oar wêzen ferantwurdlik foar wêze moat. Troch ynformaasje op te freegjen by de Wite Ried fan Tsjoenderij komt Harry derefter dat Sianis yn 1945 troch de Wite Ried ûndersocht is, en dat bliken dien hat dat er in gewoane minske wie, dy't net oer de minste tsjoenderij beskikte, likemin as lykfol hokker lid fan syn Gryksk-Amerikaanske famylje. Eefkes stiet Harry foar in riedsel, mar dan beseft er dat de oplossing foar de hân leit: it wie net Sianis mar de geit, dy't de flok op 'e Cubs lein hat.
Harry wit dat de Welske ierdgeasten, de tylwyth teg, stalferwikselders binne mei in bysûndere affiniteit foar geiten. As er om him hinne freget by syn kontakten, kriget er de tip om ris nei de tylwyth teg te fernimmen by Jill, de barfrou fan 'e Llyn y Fan Fach Tavern, in kroech yn Chicago dy't rjochte is op 'e Welske mienskip yn 'e stêd. Harry set dêrhinne, en komt der al rillegau efter dat de tsjeppe Jill eins in jili ffrwtan is, in hege frouwe fan 'e tylwyth teg. Hy wit har fertrouwen te winnen, en as er har freget om immen te wurd te kinnen mei sizzenskip oer de Curse of the Billy Goat, nimt se him troch in rûnte fan poddestuollen yn 'e kelder ûnder de kroech mei nei in diel fan it Nevernever, de parallelle wrâld fan 'e ierdgeasten, dat it Annwn fan 'e tylwyth teg is.
Dêr leveret Jill Harry, ta syn skrik, ôf by de kening fan 'e tylwyth teg, de út Welske myten ferneamde Gwynn ap Nudd. Dyselde blykt in fanatyk fan fan honkbal te wêzen. Hy leit Harry út dat er troch omstannichheden yn 1945 ris te let kaam om noch in kaartsje foar in wichtige wedstryd fan 'e Cubs te krijen en yn minsklike foarm it stadion yn te gean. Om't er de wedstryd dochs bywenje woe, feroare er himsels yn in geit en liet er him as maskotte it stadion binnenbringe. Gwynn hâldt út dat er in perfekte geit wie, en geiten begjinne no ienris te stjonken as se wiet wurde. Hy wurdt wer lulk wylst er fertelt hoe't er út it stadion set waard om't syn foarm as geit sa goed wie. Harry hat begryp foar de gefoelens fan 'e kening, mar hy leit der tsjinyn dat it no 65 jier lyn is, en dat de measte lju dy't by it ynsidint belutsen wiene, al lang stoarn binne.
Dêrop antwurdet Gwynn dat er syn betsjoening al desennia lang net mear as flok sjocht, mar mear as beskerming tsjin 'e kommersjalisearring dy't him master makke hat fan oare teams yn it Amerikaanske honkbal. As Harry dêr ris oer neitocht hat, moat er Gwynn gelyk jaan. Trochdat de Cubs de World Series nea winne kinne, lizze se har op oare dingen ta en hawwe se ien fan 'e trouste fangroepen út 'e Amerikaanske profsport. Gwynn foeget der noch oan ta dat syn betsjoening de Cubs net ivich tsjinhâlde kin, en dat se der ier of let op eigen krêft trochhinne brekke sille. Harry nimt dan syn fersyk om 'e flok op te heffen werom, en giet nei hûs, dêr't er Donovan opskillet en de man fertelt dat er him net helpe kin.
Cascade Locks (Oregon)
260px|thumb|right|Eardere slûzen yn de Kolumbia mei de nij-moadrige brêge Bridge of the Gods op 'e eftergrûn Cascade Locks is in plak (city) yn it noardwesten fan Hood River County yn de Amerikaanske steat Oregon en leit oan de rivier de Kolumbia. It plak leit yn de Kleau fan de Kolumbia en de bergen fan it Cascadesberchtme binne oan wjerskanten fan de kleau. It plak is neamd nei de eardere slûzen, Ingelsk: Locks, dy't yn de Kolumbia sieten om skipfeart op de rivier better mooglik te meitsjen. De Amerikaanske oerheid karde it plan goed yn 1875 en sette út ein mei de bou yn 1878. It projekt wie ree op 5 novimber 1896. De slûzen waarden oerstallich nei de bou fan de Bonnevilledaam yn 1937. Dat is in keardaam dy't 6 km fierder boppestream boud waard. Nei de foltôging fan dit projekt strûpten de eardere slûzen ûnder wetter en ûntstie de Bonnevillemar. It plak ferlear lykwols gjin lân nei it ûntstean fan de Bonnevillemar. Justjes boppestream is de Bridge of the Gods, in tolbrêge dy't it plak mei Stevenson ferbynt, dat oan de Washingtonkant fan de Kolumbia leit.
Skiednis
Der hat al hiel lang bewenning west op it plak dêr't Cascade Locks no leit. It wie eins it einpunt foar in 3 km lange rige wetterfallen en hurde streamen, troch de earste blanken dy't der lânslutsen Cascade Rapids neamd, dêr't fierder reizgjen de rivier del nei it westen ta hast ûnmooglik wie. Dizze rige wetterfallen en hurde streamen binne ûntstien tusken 300 en 750 jier ferlyn troch lânferskowings fan 2 bergen oan de Washingtonkant yn de rivier. Dêrby ûntstie yn wêzen in lânbrêge. Dy lânbrêge waard troch de yndianen de Bridge of the Gods, dat Brêge fan de Goaden betsjut, neamd. Hy wie sa'n lytse 100 meter heech en brúkt troch de lokale befolking de rivier oer te stekken.'' Yndianen hawwe hjir al sa'n 11.000 jier wenne en hannele en hja fisken nei salm dy't mei grut oantal omswom yn it wetter krekt ûnder de wetterfallen (Cascades). Doe't Lewis en Clark hjir yn 1805 en 1806 lânskamen murken hja dat ek op. Op dit plak wie in foarnaam yndiaansk hannelsplak lykas dy by Celilo Falls. Lewis en Clark neamden dit gea de Grutte streamfersnellings fan de Kolumbia. Ek lettere hannelers, wêrûnder Frânsk-Kanadeeske pelshannelers fûnen ek út dat it dêrwei hast ûnmooglik wie en reizgje fierder. John Freemont, dy't in kapitein yn 't leger wie, ferwiisde yn syn reisferslach nei de wetterfallen as The Great Cascades en neamde it berchtme The mountains at the cascades , dat bergen by de wetterfallen betsjut. Letter waard dit ferkoarte ta de Cascades Mountains. Yn 1853 ûntstie hjir in doarp dêr't blanken en yndianen allyk meiïnoar wennen. Dizze mienskip krige de namme Whiskey Flats. Nei it reekommen fan it Barlowpaad koe men de Delling fan Willamette better berikke. Mar dizze toldyk wie dochs dreech om fracht te ferfieren, dus men hie de foarkar oan ferfier oer de rivier. Nei lang oantrunen fan de lokale befolking en oerheid, karde it Amerikaanske kongres it oanlizzen fan in kanaal mei slûzen njonken de rivier goed yn 1875. De bou sette út ein yn 1878 en it wie ree op 5 novimber 1896. De namme fan it doarp wie feroare nei Cascade Locks, ferwizend nei de slûzen. Yn de tachtiger jierren fan de 19e iuw waard der in spoarwei by it plak oanlein. Yn 1922 wie de Columbia River Highway klear en yn 1926 waard in stielbrêge oer de rivier oanlein. Dizze brêge waard nei de natoerlike brêge; Bridge of the Gods neamd. Yn 1935 waard it plak offisjeel in stêd. Yn 1938 kaam de nije Bonnevilledaam ree. Dizze keardaam waard 6 km delstream oanlein en doe ûntstie de Bonnevillemar. Dit waard as in opslachmar ornearre. De wetterfallen strûpten doe ûnder wetter. Ek de houtyndustry wie warber yn it plak, mar rûn tebek yn de tachtiger jierren fan de foarige iuw nei de waaksende tsjinstân tsjin houtkappen en ek trochdat de kleau fan de Kolumbia in beskerme gebiet waard.
Vlad II Dracul
Vlad II (berteplak ûnbekend, foàr 1395 – Bălteni, novimber 1447), ek bekend as Vlad Dracul (Roemeensk foar "Vlad de Draak") wie fan 1436 oant 1442 en nochris fan 1443 oant 1447 woiwode ("hartoch" of "foarst") fan it Foarstedom Walachije, in steat dy't it súdlike part fan it hjoeddeistige Roemeenje besloech. Vlad wie in oerwûne soan fan Mircea I fan Walachije. Hy brocht syn jonkheid troch oan it hôf fan Sigismund fan Lúksemboarch, de kening fan Hongarije, dy't him yn 1431 opnaam yn 'e Oarder fan de Draak (dêrfandinne syn bynamme). Yn 1436 griep er de macht yn Walachije en neitiid besocht er syn lân troch de ûnlijige tiden fan oarloch tusken Hongarije yn it noarden en it Osmaanske Ryk yn it suden hinne te loadsen. Uteinlik kaam er yn 1447 om yn 'e striid tsjin 'e Hongaren.
Jonkheid
Der binne net in soad boarnen oer de jonkheid fan Vlad. Hy moat berne wêze foàr 1395, mar it is net bekend wêr of wa't syn mem wie. Hy wie ien fan in grut tal oerwûne soannen fan Mircea I fan Walachije. Syn moderne biografen binne it deroer iens dat er al yn 1395 of 1396 as gizelder foar syn heite trou nei it Keninkryk Hongarije stjoerd waard, dêr't er grutbrocht waard yn 'e hofhâlding fan Sigismund fan Lúksemboarch, de kening fan Hongarije. Hy wurdt neamd yn beskate dokuminten fan Sigismund, dêr't út opmakke wurde kin dat er syn jonkheid net inkeld yn 'e Hongaarske haadstêd Boeda trochbrocht, mar ek yn oare stêden yn Hongarije, en fierders yn Neurenberch en op guon oare plakken yn it Hillige Roomske Ryk.
Cascade Locks (Oregon)
Demografy
Neffens de folkstelling fan 2010 wennen der 1144 minsken, 445 hûshâldings en 305 famyljes wêrûnder 87,7% blanken, 0,9% swarten, 1,8% yndianen, 0,9% Aziaten, 0,6% Mikroneezjers, Polyneezjers en Melaneezjers, 9,1% latino's, 2,7% mingde rassen en 5,8% fan twa of mear rassen. Der wiene 502 wenten. De trochsneed âldens wie 40,8 jier, wêrfan 20,8% ûnder 18 en 11,5% boppe 65 jier. Neffens de folkstelling fan 2000 wie it trochsneed hûshâldynkommen $35.422 en 19% libbe ûnder de earmoedegrins.
Vlad II Dracul
Jonkheid
Mircea I kaam yn 1418 te ferstjerren en waard doe opfolge troch syn iennichste wettige soan, Michael I. Twa jier letter kaam Michael om yn in lytse boargeroarloch tsjin syn neef Dan II, de soan fan Mircea syn âldere broer Dan I. De folgjende tsien jier waard yn Walachije om 'e troan fochten tusken Dan II en Vlad syn healbroer Radu II, in oare oerwûne soan fan Mircea. Begjin 1423 sette Vlad ôf út Boeda sûnder tastimming fan Sigismund, mei as bestimming de grins mei Poalen. Hy waard lykwols finzen nommen ear't er dat lân berikke koe. Koarte tiid letter erkende Sigismund Dan II as de rjochtmjittige foarst fan Walachije.