cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ealjebijen (toanielstik)
Ynhâld
Wylst de spilers yn 'e kûlissen binne, sprekt it koar, besteande út 'e âlde maten fan Filokleön út 'e sjuery, it publyk ta út namme fan 'e toanielskriuwer. Dit is de parabasis, in fêst ûnder diel fan 'e âlde komeedzje. Aristofanes wurdt priizge om syn wurk, wylst it publyk beskrobbe wurdt om't it Aristofanes syn foarrige stik, Wolkens, net genôch wurdearre hat. Nei dat yntermezzo keare heit en soan werom, wylst se redendiele oer de klean en skuon fan 'e âldman. Filokleön is hechte oan syn sjuerylidsdracht, mar Bdelykleön wit him der úteinlik fan it oertsjûgjen dat er sa net fatsoenlik mei oaren oan it miel kin, en kringt syn heit moderne klean en modieus Spartaansk fuotark op. Dêrnei begjinne se te redendielen oer tafelmanearen; sa wegeret Filokleön om wyn te drinken om't er fan miening is dat der allinne mar bargebiten komme kin fan it ynnimmen fan alkohol, mar syn soan bewissiget him derfan dat dat wol wat tafalle sil. Mei in fleurich sin sette se twaresom ôf om by freonen fan Bdelykleön oan it gastmiel.
It lêste bedriuw iepenet mei in slaaf dy't it publyk warskôget dat Filokleön ûnder it gastmiel sa dronken as in kroade rekke is en dat er himsels hielendal gean litten hat en alle deftige freonen fan syn soan misledige hat. No is er ûnderweis nei hûs, dêrby eltsenien lestich fallend dy't op syn paad komt. Fuort dêrnei is de âldman der al, mei in sturt fan misjegene slachtoffers en in tsjeppe fluitspylster by de earm. Bdelykleön komt oandraven en beskrobbet syn heit om dy syn hâlden en dragen, mar fral om't er de fluitspylster ûntfierd hat. Filokleön beart dat er de fluitspylster foar in fakkel oansjoen hat, mar syn soan trapet dêr net yn. Hy besiket syn heit mei geweld it fanke te ûntnaderjen, mar de âldman slacht him del. Der arrivearje ûnderwilens almar mear lju dy't Filokleön op it sear kommen is, wylst se mei útset lûd finansjele kompinsaasje easkje en mei rjochtsaken driigje. Filokleön besiket op iroanyske wize him út syn swierrichheden te praten as de man fan 'e wrâld dy't er net is, mar dêr makket er it allinnich noch mar minder mei, en al rillegau sleept syn kjel wurden soan him nei binnen ta. It stik einiget mei in koarsang oer hoe dreech oft it foar in man wol net is om fan gewoanten te feroarjen.
Fryske oersetting
Sfēkes waard ûnder de titel Ealjebijen yn it Frysk oerset troch klassyk oersetter Klaas Bruinsma, dy't letter ek ferantwurdlik wie foar de Fryske fertalings fan Homêros syn Ilias en Odyssee en fan alle sân oerlevere trageedzjes fan Sofoklês. De oersetting fan Sfēkes datearret nei gedachten út it begjin fan 'e njoggentiger jierren (of mooglik út 'e ein fan 'e jierren tachtich), mei't er al neamd wurdt yn in artikel yn 'e Ljouwerter Krante dat yn septimber 1991 ferskynde ta gelegenheid fan Bruinsma syn publikaasje fan Sofoklês: Trije Trageedzjes. Yn it digitaal argyf fan Tresoar is der lykwols neat fan werom te finen, dat foar 't neist leit Ealjebijen spitigernôch noch earne by Bruinsma thús yn in laad te stofgarjen.
Wintersliep
Wintersliep of hibernaasje is in steat fan ynaktiviteit by 't winter, dy't mank giet mei oanhâldende hypotermy (in lichaamstemperatuer dy't leger is as normaal), de ûnderdrukking fan 'e stofwiksel en it ôfnimmen fan it sykheljen en de hertslach. Sa'n steat kin in langere perioade duorje. It evolúsjonêre foardiel fan in wintersliep, is dat in bist dan yn 'e midden fan 'e winter, as der frijwol gjin fretten te finen is, ek gjin ferlet hat fan fretten. Gruttere bisten ite yn 'e moannen foarôfgeande oan it winterseizoen sa'n soad, dat se fetreserves opslane foar de perioade fan 'e wintersliep.
Foarbylden fan bisten dy't in wintersliep hâlde, binne flearmûzen en stikelbargen. Ek beskate soarten reptilen (benammen skylpodden en slangen), amfibyen en guon soarten wjirms hâlde in wintersliep. Guon yn it wetter libjende bisten, lykas de readwangskylpodde, grave harsels foar har wintersliep op 'e boaiem fan in wetter yn 'e modder yn. Fan 'e nuttallnachtswel is bekend dat dy as iennichste fûgel in wintersliep hâldt.
By bearen, dy't om har wintersliep bekend steane, berêst dat krekt op in misfetting; harren sliep is net djippernôch om in wintersliep neamd te wurden, en ek guon oare kritike eleminten ûntbrekke deroan. Sa is it algemien bekend dat bearen maklik yn har "wintersliep" steurd wurde kinne; as it in echte wintersliep wie, soe dat net mooglik wêze. Biologen sprekke sadwaande by bearen fan in winterrêst ynstee fan in winstersliep. Oare bisten dy't in winterrêst hâlde, binne dassen, waskbearen en opossums.
Lemmings
De lemmings (wittenskiplike namme: Lemmini) foarmje in tûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae) en de ûnderfamylje fan 'e wrotmûzen (Arvicolinae), dêr't acht libbene soarten ta hearre, wêrûnder de berchlemming, de bekendst lemmingsoarte. Der binne ek lemmingsoarten dy't ta de tûken fan 'e steppelemmings (Lagurini) en de halsbânlemmings (Dicrostonychini) hearre.
Frede (toanielstik)
Frede, yn it oarspronklike Aldgryksk: Εἰρήνη, Eirēnē, is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Aristofanes (±446-±386 f.Kr.). It is in komeedzje dy't ferhellet hoe't de Atener Trygaios op wûnderlike wize de him fuortslepende Peloponnezyske Oarloch ta in ein bringt. Frede datearret út 421 f.Kr., doe't it opfierd waard as ûnderdiel fan 'e jierlikse toanielwedstryd op it Ateenske Feest fan Dionysus, wêrby't it de twadde priis wûn, in pear dagen foar't de Peloponnezyske Oarloch yn it echt beëinige waard mei in fredesferdrach tusken Atene en Sparta. It stik is opmerklik fanwegen de pasifistyske toan en de freugdefolle ferwachting fan 'e frede. De foarfallen yn it stik binne, lykas gauris by Aristofanes, fan in ûnberonge absurditeit, en de skriuwer hellet op 'e nij út nei syn fijân, de populist Kleön, ek al wie dy in pear moanne earder al sneuvele op it slachfjild. Frede waard yn it Frysk oerset troch Klaas Bruinsma.
Ynhâld
Frede iepenet as twa slaven hurd oan it wurk binne foar de doar fan in gewoan wenhûs yn it âlde Atene. Se knetsje ûngewoan grutte hompen fan wat earst daai liket, mar letter stront blykt te wêzen, dy't se dêrnei de stâl binnendrage. Ut harren praat wurdt it publyk gewaar dat de ekskreminten foer binne foar in reuseftige dongkrob dy't de master fan 'e beide slaven koartby mei nei hûs nommen hat fan in reis nei de krite om 'e Etna hinne, op Sisylje. Hy wol it bist brûke om nei de wente fan 'e goaden ta te fleanen foar in privee-audiïnsje. Dy ûnferwachtse iepenbiering wurdt fuort dêrnei befêstige as de master fan 'e slaven, in Ateenske widner yn syn middeljierren dy't fan Trygéus hjit, ynienen op 'e rêch fan 'e dongkrob al fleanend (en wifkjend) boppe syn hûs ferskynd. Syn slaven, buorlju en bern wurde rare kjel en besykje him te bepraten om wer nei ûnderen te kommen, mar hy ropt ynstee syn bern gerêststellings ta, kriget syn fjurrige toarre wer yn 'e macht, en freget de taskôgers om syn ryddier net ôf te lieden troch yn 'e kommende trije dagen ôf te skiten of nei it húske te gean. Hy seit ek noch dat er fêst fan doel is om 'e goaden oan it ferstân te bringen dat de oarloch beëinige wurde moat, en as hja net harkje wolle, sil er harren oankleie foar ferrie fan Grikelân. Dêrop lit er syn dongkrob de frije leie en stiget er op nei de himel.
As er by de goadewente arrivearret, treft Trygéus dêr lykwols inkeld Hermes, de boadskipper fan 'e goaden. Dy fertelt him dat de oaren har biezzen pakt hawwe en fuortset binne nei in taflechtsoard earne omfierrens, mei't se skjin har nocht hiene fan 'e oarloch en fan alle tsjinstridige gebedens fan 'e minsken. Hermes is hjir allinnich noch mar om wat lêste dingen te berêden, en dan spilet er sels ek fan ruten. Underwilens is de nije eigner fan 'e goadewente al yn it hûs lutsen: Oarloch. Hermes fertelt ek dat Oarloch hjirsanne earne Frede opsletten hat yn in grot. Krekt op dat stuit komt Oarloch bûtendoar te grommeljen en grânzgjen, wêrby't er in ûnbidige fizel meitôget dêr't er de Griken yn ta pulp stampe wol. Troch te lústerfinkjen komt Trygéus der lykwols efter dat Oarloch gjin stamper mear hat, mei't de stampers dy't er fan doel wie te brûken, Kleön (de lieder fan 'e oarlochpartij yn Atene) en Brasidas (de lieder fan 'e oarlochpartij yn Sparta) allebeide koartby sneuvele binne. Oarloch set wer nei binnen ta om in nije stamper te sykjen.
Trygéus makket fan 'e kâns gebrûk om Griken út alle stêdsteaten te ûntbieden om him te helpen en befrij Frede no't se der de tiid noch ta hawwe. Dêrop ferskynt der in koar fan Griken dat de stienen en rotsblokken foar de yngong fan 'e grot wei begjint te sjouwen en te slepen dêr't Oarloch Frede yn opsletten hat. Guon fan 'e Griken rinne de oaren eins mear foar de fuotten as dat se meihelpe, en allinnich de boeren sjitte echt wat op mei it wurk. Mar op 't langelêst is de yngong frijmakke en komme de tsjeppe Frede en har beide like tsjeppe selskipsdames Feest en Rispinge foar 't ljocht. Hermes fertelt dan hoe't Frede lange jierren lyn út Grikelân ferdreaun is troch politisy dy't profyt hiene fan 'e oarloch. Letter hat se noch ferskate kearen besocht en kom werom, seit er, mar eltse kear hawwe de Ateners tsjin har stimd. Trygéus ûntskuldiget him no út namme fan syn stedsgenoaten foar Frede oer, bringt har dan by de tiid oangeande wat der ûnder har ôfwêzigens yn it teäter bard is (wêrby't Aristofanes de kâns net lizze lit om út te heljen nei syn kollega-toanielskriuwers) en lit har dan efter om fan har nije frijheid te genietsjen. Hy set ôf nei Atene op syn dongkrob en nimt dêrby Rispinge en Feest mei: Rispinge om't er fan doel is en trou mei har, en Feest om 'e leden fan 'e regearingsrie mei te fermeitsjen.
Dêrop stapt it koar nei foarren foar de tradisjonele parabasis, wêrby't it publyk út namme fan 'e toanielskriuwer tasprutsen wurdt. It koar priizget Aristofanes om syn orizjinaliteit, dy't ta utering komt yn syn stikken, om syn wjerstân tsjin meunsters lykas Kleön, en om syn ynnimmende persoanlikheid. Ek hellet it op 'e nij út nei Aristofanes syn kollega-toanielskriuwers.
Trygéus komt wer op en fertelt de leden fan it publyk dat se út 'e himel wei wol in soadsje ûngeregeld lieken en dat se der fan tichteby noch helte minder útsjogge. Hy stjoert Rispinge nei binnen ta om har op 'e brulloft ta te rieden, leveret Feest ôf by de archon, en offeret dan in laam ta eare fan Frede. It fleis roasteret er boppe in fjurke. Der komt in orakelsutelder op 'e rook ôf, dy't omhingjen bliuwt yn 'e hope op in fergees miel, oant Trygéus him der mei in flink wan bruien fan oertsjûget dat it sûner foar him is om troch te rinnen. Trygéus giet dan sels ek yn 'e hûs om him ree te meitsjen foar de brulloft. Wylst er yn 'e kûlissen is, besjongt it koar de geneuchten fan 'e frede en sjocht it mei bitterens werom op 'e tiid fan oarloch en yn it bysûnder op 'e ofsieren dy't har thús foardiene as liuwen, mar op it slachfjild inkeld foksen blieken te wêzen.
As Trygéus wer opkomt, hat er de ferklaaiersklean oan. De brulloftsgasten begjinne dan te arrivearjen, hantwurkslju en keaplju foar it meastepart. Guon fan harren, lykas in sichtemakker en in krûkebakker, giet it foar de wyn no't it frede is, wylst oaren in drege tiid temjitte geane. Dy lêsten krije fan Trygéus suggestjes hoe't se harren saken ferbetterje kinne. Plommen foar op helms kinne brûkt wurde om mei ôf te stofjen, spearen as wynstokken, boarstkurassen as nachtromers, trompetten as fruitskalen en helms om spuidrankjes of laksearmiddels foar Egyptners yn te mingen. De soannen fan 'e gasten begjinne bûtendoar harren lieten te oefenjen, mar as ien fan 'e jonges úteinset mei Homêros syn kriichssang, stjoert Trygéus him nei binnen ta, want hy is sêd en boppesêd fan 'e oarloch. It stik einiget as Trygéus it begjin fan 'e brulloft oankundiget.
Hier (begroeiïng)
Hier is in aaiwytrizel besteande út hoarnstof (keratine) dy't út hierpûdsjes (follikels) út 'e hûd groeit. It is ien fan skaaimerken dêr't sûchdieren har mei ûnderskiede fan oare rêchstringdieren. Yndividuële hierren binne hiel tin; de trochsneed fan in minskehier is likernôch 0,05 mm. De hâlding dy't minsken foar hier oer hawwe, ferskilt tige, ôfhinklik fan histoaryske perioade, kultuer en âlderdom. Soms wurdt hierdracht brûkt om jins persoanlike eigenskippen of maatskiplike posysje (lykas generaasje, geslacht, religy of etnisiteit) oan te jaan. It hawwen fan in protte lichemshier wurdt yn 'e hjoeddeiske Westerske kultuer oer it generaal as ûnoantreklik beskôge, fral yn froulju, mar yn mindere mjitte ek yn manlju. Dêrom skeare of waakse froulju har earmsholten, skonken en bikinyline, en tsjintwurdich faak de hiele skamstreek. Guon manlju litte har de rêch waakse (d.w.s. mei hjitte waaks ûnthierje).
Soarten hier
By minsken groeit hier op 'e holle, op parten fan it gesicht, yn 'e skamstreek en op oare dielen fan it lichem, en wurdt it sadwaande ûnderskaat yn: By bisten út 'e klasse fan 'e sûchdieren, dy't meastal hast oer it hiele lichem ticht behierre binne, wurdt it hier faak in pels neamd, en as sokke bisten bejage of fokt wurde om har pels, sprekt men fan bûnt.
Struktuer en kleur
Der besteane by minsken fierders ferskillende natuerlik foarkommende hierkleuren en hierstruktueren, dy't foar in wichtich diel ferbân hâlde mei jins rasiale erfskip. Op it mêd fan hierstruktuer wurde der fjouwer ferskillende soarten hier ûnderskaat: slûk hier, slaggerich hier, kroljend hier en kroeshier. Op it mêd fan hierkleur besteane der ek fjouwer haadkategoryen: blûn of blond hier (oftewol gielich hier), read hier (dat eins mear oranje is), brún hier en swart hier. De hoemannichte ôfsûnderlike hierren dy't men hat, wurdt troch hierkleur bepaald: blûne lju hawwe trochinoar 140.000 hierren, brúnhierrige lju 110.000, swarthierrige lju 108.000 en readhierrigen mar 90.000. Soms wurdt by minsken (fral by froulju) de hierkleur as de ûnderskiedende lichemseigenskip sjoen en wurde sokke lju dêrnei neamd: in blûntsje, blondsje of blondine; in brúntsje of brunette; en yn it Ingelsk in redhead (letterlik: "readholle"). Hjoed oan 'e dei wurdt it hier gauris ferve, sadat men faak net mear sjen wat immens natuerlike hierkleur is. Teffens sjocht men troch sok fervjen hieltyd faker ûnnatuerlike kleuren, lykas felread, grien of pears hier.
Funksjes
Hier hat ferskate funksjes. De primêre funksje is om isolaasje te ferskaffen tsjin lege temperatueren (of, by guon soarten, just tsjin hege temperatueren). Bisten kinne de yndividuële hierren rjochterop sette sadat der lucht tusken fongen wurdt; dêrtroch isolearret in pels noch better. By minsken is "einepikefel" in rudimintêre foarm fan dat opsetten fan 'e pels. By guon bisten, lykas rindieren, binne de hierren hol, sadat der ek binnenyn 'e hierren lucht fongen wurdt; sokke pelzen isolearje útsûnderlike goed. Njonken de isolearjende funksje tsjinnet hier ek faak foar kamûflaazje: de measte bisten hawwe in pels yn 'e kleur fan harren wengebiet, sadat se weiwurde tsjin 'e eftergrûn. Dit is in evolúsjonêre adaptaasje om predaasje tsjin te gean (yn proaidieren) of just om predaasje makliker te meitsjen (yn rôfdieren). Guon bisten, lykas de sniehazze en de harmeling, kleurje sels mei de seizoenswiksel mei en hawwe winterdeis in wite pels ta ferfanging fan 'e brune simmerpels.
Guo Jinlong
Guo Jinlong (Nanking (Jiangsu), july 1947) is in Sineesk politikus en boargemaster.
Biografy
Guo ferfear yn 1993 nei Lhasa dêr't er de fise-sekretaris waard fan it komitee fan de kommunistyske partij fan de Tibetaanske Autonome Regio. Hy waard promovearre ta sekretaris septimber 2000 en bleau dat oant desimber 2004. Hy de grutte man efter de oanlis fan it spoar Peking-Lhasa.
2004 waard er komiteesektaris yn Anhui en fan 2005 ôf waard er ek foarsitter fan it permaninte komitee fan it folkskongres fan Anhui.
Fan 30 novimber 2007 oant 27 maaie 2017 wie er boargemaster fan Peking. Hy wie útfierend foarsitter fan it organisaasjekomitee fan de Olympyske Simmerspullen 2008 yn Peking.
Ready Player One (film)
Ready Player One is in Amerikaanske science fiction-aksje-aventoerefilm út 2018 ûnder rezjy fan Steven Spielberg, mei yn 'e haadrollen Tye Sheridan en Olivia Cooke. De titel betsjut "Klear [foar de start], Spiler Ien". De film, dy't in dúdlike ynfloed fan it subsjenre cyberpunk sjen lit, is basearre op 'e roman mei deselde namme fan Ernest Cline út 2011, en bestiet foar in diel út live action en foar in diel út animaasje. It ferhaal spilet yn 2045, as yn in dystopyske wrâld in grut part fan 'e minskheid syn taflecht siket ta in reuseftige firtuele realiteitssimulaasje, de OASIS, om oan it aaklike deistige bestean te ûntsnappen. De jonge Wade Watts nimt dêr diel oan in syktocht wêrfan't de winner eigner fan 'e OASIS wurde sil. Mei fjouwer bûnsmaten besiket er dêrby de ûnmeilydsume sakeman Nolan Sorrento foar te bliuwen, dy't it ek op it eignerskip fan 'e OASIS foarsjoen hat, sadat er dat taflechtsoard brûke kin om 'e besikers út te rûpeljen. Ready Player One waard foar it earst fertoand op it filmfestival South by Southwest en krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy. Ek yn 'e bioskopen wie de film súksesfol. Ready Player One wûn in Saturn Award en waard nominearre foar in Oscar, in BAFTA en in Satellite Award.
Plot
Yn 2045 is de echte wrâld sa'n somber, útsichtleas plak wurden, dat in grut diel fan 'e minskheid op deistige basis syn taflecht siket ta de OASIS (Ingelsk foar "oäze"), in backronym fan Ontologically Anthropocentric Sensory Immersive Simulation. Dat is in reuseftige firtuele realiteitssimulaasje dy't winliken funksjonearret as in parallelle wrâld. Dy is yn 2025 skepen troch James Halliday en Ogden Morrow fan it fideospultsjesproduksjebedriuw Gregarious Games. Morrow rekke al rillegau op 'e eftergrûn en Halliday kaam yn 2040 te ferstjerren.
Nei syn dea waard in yn 't foar opnommen boadskip fan him iepenbier makke fia Anorak de Alwittende, syn avatar (oannommen personaazje yn 'e OASIS). Dêryn makke Halliday bekend dat er earne yn 'e OASIS in peaske-aai oanmakke hie (in ferburgen objekt yn in fideospultsje dat spesjale krêften oan 'e ûntdekker jout). It peaske-aai sil de ûntdekker bejeftigje mei Halliday syn oandielen yn Gregarious Games ter wearde fan $500 miljard en folsleine sizzenskip oer de OASIS. It peaske-aai befynt him efter in ôfskoattele poarte, dêr't trije kaaien foar nedich binne om iepen te meitsjen. Dy kaaien kinne wûn wurde troch it (as earste) folbringen fan trije útdagings.
No't der nei fiif jier noch gjin manear ûntdutsen is om 'e earste útdaging súksesfol te folbringen, is de measte belangstelling foar de syktocht nei it peaske-aai fuortêbe. Inkeld de saneamde gunters (fan egg hunters), fanatikelingen dy't net opjaan wolle, geane der noch altyd mei troch, en datselde jildt foar de sixers, wurknimmers fan Innovative Online Industries (IOI), mei't Nolan Sorrento, de algemien direkteur fan dat bedriuw, syn sinnen set hat op it oernimmen fan 'e OASIS. Syn bedoeling is om 'e OASIS fol te stopjen mei reklame en te brûken om 'e dielnimmers út te rûpeljen. Behalven de sixers set IOI foar de syktocht ek twangarbeiders yn, dy't it bedriuw fêsthâldt yn saneamde "loyaliteitssintra" oant harren skulden ôfbetelle binne.
Peartiid
De peartiid of (d)joeitiid (Latyn: oestrus) is de perioade dat in bist oandriuw fiele om te pearjen, wat feroarsake wurdt troch hormonale feroarings yn it lichem fan it oangeande bist. De peartiid set yn 'e regel útein mei it djoeisk wurden fan it wyfke, dêr't it mantsje dan op reägearret. Djoeiske bisten hawwe ornaris mar in bytsje oandacht foar oare dingen, lykas it ta har nimmen fan iten, en de peartiid kin dan ek in flinke oanslach op harren kondysje foarmje. De peartiid falt yn 'e regel yn 'e hjerst of by 't maityd, ôfhingjend fan 'e lingte fan 'e draachtiid. Dêrby giet it derom dat de jongen te wrâld komme yn 'e tiid fan it jier dat der de measte kâns op oerlibjen bestiet trochdat der fretten by 't folop beskikber is. Sawol by manlike as froulike bisten binne ûnder de peartiid yn 'e regel dúdlike feroarings op it mêd fan hâlden en dragen, rook en soms ek uterlik waar te nimmen.
Ready Player One (film)
Plot
Wade Watts, dy't yn in sloppewyk fan opsteapele steankaravans (The Stacks) yn Columbus (Ohio) wennet, is fia syn avatar Parzival in fanatyk gunter, dy't noch altyd eltse kear meidocht oan 'e earste fan 'e trije útdagings, yn 'e mande mei syn bêste freon Aech (dy't er inkeld ken út 'e OASIS). Dy earste útdaging is in race dy't net te winnen is om't krekt foar de finish de reuseftige gorilla King Kong wachtet, dy't eltsenien dy't safier kommen is, ofwol plet ofwol ferslynt. Op in dei, as er wer op in hier nei de finish hellet, rêdt Wade it 'libben' fan Art3mis, in froulike avatar dêr't er fereale op rekke is. Hy bringt har neitiid yn 'e kunde mei Aech, dy't de troch King Kong stikkenbiten motorfyts fan Art3mis reparearret.
Peartiid
Troch de ferhege hoemannichte testosteron yn har bloed wurde de mantsjes faak agressiver, wat har oanset om te rivalisearjen mei manlike soartgenoaten, faak troch fysike gefjochten oan te gean, mar soms ek wol troch beskate ymposante poazes oan te nimmen om dêrmei te besykjen en yntimidearje de konkurrinsje. Wyfkes wurde ûnrêstiger en sille, by soarten dy't solitêr libje, geurspoaren útsette sadat gaadlike mantsjes harren fine kinne. Froulike bisten dy't yn koloanjes of keppels libje, sille aktyf neieroankommen sykje mei mantsjes.
Ready Player One (film)
Plot
By de folgjende race giet er mei syn auto (feitliks de DeLorean-tiidmasine út Back to the Future) hielendal efteroan stean, en as de race fan start giet, riidt er net foarút, mar ynstee efterút. Der iepenet him dan in leger nivo fan it spul, dat him ûnder alle gefaren troch liedt, ûnberikber foar alles, King Kong ynbegrepen. Sa is Wade yn 'e foarm fan Parzival de earste dy't de earste útdaging folbringt. Hy ûntfangt fan Anorak de Alwittende de Koperne Kaai. Art3mis hat sjoen wat er dien hat en Wade fertelt it geheim fan it winnen fan 'e race troch oan Aech, dy't it trochfertelt oan harren freonen Daito en Sho, sadat dy fjouwer neitiid de race ek winne en boppe-oan op it skoareboerd kommte te stean ûnder harren nije bynamme fan 'e High-5.
Peartiid
Foar wyfkes einiget de peartiid almeast as se ien of mear kearen peare hawwe en drachtich rekke binne. (Al komt it ek foar dat binnen de peartiid ferskate kearen jongen te wrâld brocht wurde, en dat de hiele syklus dus ek ferskate kearen trochrûn wurde moat.) In drachtich wyfke sil yn elts gefal itsij (troch in oare rook) net mear ynteressant wêze foar mantsjes, itsij mantsjes mei agresje ôfwarje. Meastal kinne froulike bisten net djoeisk wurde as se noch jongen oan it grutbringen binne. Dat is fral by gruttere sûchdieren it gefal. Manlike liuwen dy't in troep oernimme fan in âldere of ferswakke rivaal, sille dêrom de libbene jongen oer it algemien deadzje, sadat se harsels mei de liuwinnen fuortplantsje en har eigen genen trochjaan kinne.
Ready Player One (film)
Plot
Nolan Sorrento is net wiis mei dy ûntwikkeling. Hy freget i-R0k, in preemjejager yn 'e OASIS, om Parzival syn identiteit yn 'e echte wrâld te ûntdekken, sadat er him omkeapje kin om 'e syktocht yn opdracht fan IOI te winnen. Underwilens ûntdekke Wade en Art3mis yn Halliday's Journals dat Halliday ris in ôfspraakje hân hat mei deselde Karen "Kira" Underwood, dy't jierren letter mei syn kompanjon Morrow trouwe soe. Wade stelt fêst dat de namme 'Kira' mar ien kear yn al Halliday's Journals foarkomt en slút dêroer in lytse weddenskip ôf mei de Konservator as dy him net leauwe wol. Wade blykt lykwols gelyk te hawwen en de Konservator langet him sadwaande in kwartsje oer.
Mei Art3mis bejout Wade him nei in nachtklub yn 'e OASIS, dêr't er syn leafde foar har útsprekt en har ta har ûntsteltenis syn wiere namme fertelt, wat not done is ûnder besikers fan 'e OASIS. iR0k is ek yn 'e nachtklub en harket harren ôf. Sorrento syn sixers fiere, ta i-R0k syn argewaasje, in ferrassingsoanfal út op it pear, mar Wade en Art3mis witte te 'oerlibjen' en te ûntkommen. Neitiid wol Art3mis neat mear mei Wade te krijen hawwe. It is har nammentlik dúdlik wurden dat it foar him allegear mar in spultsje is. Foar har is it lykwols deadlike earnst om te besykjen de OASIS út 'e kloeren fan IOI te hâlden, mei't har heit omkommen is yn in 'loyaliteitssintrum'.
It docht bliken dat de man foar Art3mis wurket, mei er Wade by har bringt. Hja hjit yn it echt Samantha Cook en jout lieding oan in groep 'rebellen' dy't yn 'e OASIS op alle mooglike manearen IOI besykje te dwerseidzjen. Under in petear riddenearje Wade en Samantha út dat de twadde útdaging te krijen hat mei Halliday syn spyt dat er te bleu wie om te besykjen in relaasje mei Kira te krijen, op wa't er smoarfereale wie. Mei Aech, Daito en Sho bringe se as Parzival en Art3mis in besyk oan in werskepping fan it Overlook Hotel út Stanley Kubrick syn horrorfilm The Shining, dêr't se nei gâns aventoeren de Jadene Kaai winne. Underwilens bestoarmet F'Nale Zandor, dy't binne IOI oan it haad fan 'e loyaliteitssintra stiet, mei har ûnderhearrigen it geheime haadkertier fan Samantha, dêr't se alle oanwêzigen oppakt. Samantha wurdt fêstset yn in loyaliteitssintrum om har heite skulden mei rinte ôf te beteljen, mar Wade ûntkomt mei help fan 'e oare leden fan 'e High-5: Helen Harris (Aech), Toshiro (Daito) en Zhou (Sho).
De trêde útdaging fynt plak yn Kastiel Anorak op 'e planeet Doem, dêr't de spilers riede moatte wat Halliday syn favorite Atari 2600-spultsje wie om troch dat te spyljen de Kristallene Kaai te besetten. iR0k aktivearret it enerzjyskyld fan 'e Bol fan Osuvox, in foarwerp dat er foar Sorrento ferovere hat, en pleatst dat oer Kastiel Anorak hinne, sadat gjin inkele oare spiler dêr binnenkomme kin. Wade-en-dy witte digitaal yn te breken yn it haadkertier fan IOI en Samantha te helpen út har sel te ûntkommen. Ynstee dat se fuortendaliks útpykt, giet se djipper it gebou binnen, dêr't se Sorrento syn firtuele-realiteitsgereid aktivearret. Dat kin se dwaan om't Wade by syn eardere digitale moeting mei Sorrento dy syn wachtwurd lêzen hat op in bryfke dat Sorrento soargeleas omtommelje litten hie. Dêrtroch ûntdekt Samantha de magyske spreuk dy't de Bol fan Osuvox deäktivearret. Samantha bejout har neitiid tusken de sixers fan IOI, dêr't se weiwurdt yn 'e kliber.
Wade sprekt alle brûkers fan 'e OASIS ta en ropt harren op om 'e High-5 te helpen by de bestoarming fan Kastiel Anorak, wêrnei't de meidoggers ta skrik fan Sorrento mei man en macht opsetten komme. Der folget in fjildslach tusken de High-5 en harren legermacht en de sixer-troepen fan IOI. As Sorrento foar it ferstân kriget dat Samantha har noch yn it haadkertier fan it bedriuw befine moat, rint er alle froulike sixers nei om har te finen, mar Wade, as Parzival, sjit har, as Art3mis, yn 'e OASIS 'dea' foar't se ûntdutsen wurde kin. Dêrnei kuieret se simpelwei it haadkertier fan IOI út om oppikt te wurden troch de rest fan 'e High-5 yn it bestelbuske fan Helen, dy't krekt as Toshiro by de bestoarming fan Kastiel Anorak 'omkommen' is.
Underwilens hat Wade it kastiel berikt, dêr't lykwols Sorrento de Kataklyst ta ûntploffing bringt, in bom dy't sa krêftich is dat er alle libben op 'e planeet Doem útrûget. Dêrûnder binne net inkeld alle brûkers dy't meidien hawwe oan 'e bestoarming en alle sixers dy't it kastiel ferdigenen, mar ek Sorrento sels en iR0k. De iennichste dy't oerbliuwt, is Wade (Parzival), om't it kwartsje dat er by syn weddenskip fan 'e Konservator wûn hat, him ûnferwachts rjocht jout op in ekstra libben. No't nimmen him yn 'e OASIS mear tsjinhâlde kin, spilet Wade dêr Adventure, dat Halliday syn favorite Atari 2600-spultsje wie. Oars as de sixer dy't dat fideospultsje foar IOI spile, besiket Wade lykwols net om te winnen, mar om it peaske-aai te finen dat yn it spul ferburgen sit. As dat slagget, wint er de Kristallene Kaai.
Yn 'e echte wrâld wurdt it buske fan 'e High-5 ûnderwilens efterfolge troch Sorrento en Zandor, mei as gefolch dat 'Parzival' der troch alle ûnferwachtse bewegings klauwen oan hat om 'e trije kaaien yn 'e juste kaaisgatten te stekken. As er de poarte iepenet, komt er yn in seal út dy't suver wol fan goud makke liket te wêzen. Dêr biedt Anorak de Alwittende him in kontrakt oan dat er ûndertekenje moat. Wade ken dat wer as itselde kontrakt dat Morrow foarlein waard doe't Halliday him út it bestjoer fan Gregarious Games wurke, en wegeret it te ûndertekenjen. Nei't er dy lêste test trochstien hat, feroaret Anorak yn Halliday sels, dy't tajout dat er fan dat barren noch it measte spyt hat fan alle dingen yn syn libben, mei't er dêrtroch syn iennichste freon kwytrekke is. De moeting einiget as Halliday it peaske-aai oan Wade oerlanget.
Tsjin dy tiid is de efterfolging einige. Sorrento en Zandor wurde arrestearre troch de plysje, nei't Aech in petear wêryn't Sorrento de moard op Wade syn muoike en buorlju tajoech, nei de autoriteiten trochstjoerd hat. Ogden Morrow ferskynt op it toaniel, en jout ta dat de Konservator dochs gjin non-player character is, mar eins syn avatar. Wade kriget ferkearing mei Samantha en beslút de OASIS mei syn fjouwer freonen te runnen. Morrow nimme se oan as consultant. De High-5 ferbiedt de loyaliteitssintra fan IOI om 'e OASIS noch te brûken, wat IOI twingt om dy ferkapte finzenissen op te heffen. Se beslute ek de OASIS op tiisdei en tongersdei te sluten (ta teloarstelling fan in protte brûkers), om't se fine dat de minsken mear tiid yn 'e echte wrâld trochbringe moatte.
Produksje
Filmstudio Warner Bros. kocht út namme fan filmprodusinten Donald De Line en Dan Farah de filmrjochten op 'e roman Ready Player One fan skriuwer Ernest Cline yn juny 2020, in jier foar't it boek útkaam. It senario waard yn earste ynstânsje skreaun troch Cline sels, en letter bewurke troch Zak Penn en Eric Eason (dy't dêrfoar net op 'e ôftiteling fermelden waard). De film waard regissearre troch Steven Spielberg, dy't yn 'e mande mei De Line, Farah en Kristie Macosko Krieger ek as produsint by it projekt belutsen wie. Ready Player One wie in produksje fan 'e filmstudio's Warner Bros, Amblin Partners, Amblin Entertainment, Village Roadshow Pictures, De Line Pictures en Farah Films & Management. Foar de film wie in budget beskikber fan nei skatting $155 oant 175 miljoen.
De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Janusz Kamiński. De opnamen hiene begjin july 2016 úteinsette sillen, mar op 1 july befêstige senarioskriuwer Zak Penn dat se al in wike ûnderweis wiene. Yn augustus en septimber fan dat jier waard der filme yn it Ingelske Birmingham, dat yn Ready Player One trochgiet foar Columbus (Ohio). Dêrnjonken fûnen der ek opnamen plak yn 'e Warner Bros. Studios, Leavesden yn Hertfordshire en yn Solaris House, it eardere haadkantoar fan Sun Microsystems, yn Surrey. De lêste filmdei foel op 27 septimber. Yn 'e postproduksje waard de filmmuzyk fersoarge troch Alan Silvestri, wylst de special effects tafoege waarden troch Industrial Light & Magic (ILM), Digital Domain en Territory Studio.
Distribúsje
De distribúsje fan Ready Player One waard fersoarge troch Warner Bros. De earste fertoaning fan 'e film fûn plak op 11 maart 2018 op it filmfestival fan South by Southwest yn Austin (Teksas). Op 29 maart 2018 iepene Ready Player One yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 30 maart 2018 by platemaatskippij WaterTower Music. Ready Player One kaam op 3 july 2018 beskikber as digitale download en waard op 24 july fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Ready Player One oer it algemien positive resinsjes. Ferskate resinsinten murken op hoe oerweldigjend de film is kwa rykdom oan bylden, benammen yn 'e kompjûteranimearre dielen. Sa omskreau Owen Gleiberman yn it tydskrift Variety de film as "in skitterjende eksploazje fan popkultuerreferinsjes dy't as snobbersguod foar de eagen is". Fral de sênes basearre op 'e horrorfilm The Shining, fan Stanley Kubrick, waarden wat dat oanbelange rûnom priizge. Matt Zoller Seitz wiisde fierders op 'e ûnderstreaming fan drôvens yn Ready Player One, en murk op: "Ik fyn dat Spielberg net genôch priizge wurdt foar it meitsjen fan drôve films dy't de measte lju ynterpretearje as gelokkich, of foar yngewikkelde films dy't fuortendaliks weiset wurde as ienfâldich of betize." Hy konkludearre dat Ready Player One "in rommeltsje" wie, "mar in fassinearjend en yngewikkeld rommeltsje."
Alissa Wilkinson, dy't foar Vox Media skreau, priizge sawol de kwantiteit as de kwaliteit fan it wrâldbouwen yn Ready Player One, mar it griisde har oan hoe dystopysk de echte wrâld yn 'e film is en se sette der fraachtekens by dat de haadpersoanen út alle macht besykje de OASIS te rêden, wylst se gjin inkeld omtinken foar de echte wrâld lykje te hawwen. Yn 'e Britske krante The Guardian wie Monica Castillo noch in stik kritysker. Hja steurde har yn Ready Player One oan it gebrek oan karakterûntwikkeling, it gebrek oan oplossings foar de gatten yn 'e plot dy't blykber klakkeleas út 'e roman oernommen binne en it ta blastigens úttynjen fan sênes troch tafoeging fan triviale dingen. Alonso Duralde fan TheWrap hie it net stean op it "bombardemint mei ferwizings nei de popkultuer" en miste in ynteressant ferhaal. Hy skreau: "Ik haw neat net folle in fideospultsjespiler west, mar tsjin 'e ein fan 'e film wie ik ree om my in paad út 'e bioskoop wei te sjitten."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Ready Player One in goedkarringspersintaazje fan 72%, basearre op 437 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is in leafdefol nostalgyske achtbaanrit, dy't kreas Spielberg syn sterkste punten [as regisseur] omfiemet, en in nij knaphandich makke spannend aventoer oan syn filmografy tafoeget." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Ready Player One in goedkarringspersintaazje fan 64%, basearre op 56 resinsjes.
Prizen
Yn 2019 waard Ready Player One by de Oscars nominearre foar de priis yn 'e kategory bêste special effects. Ek by de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, by de Satellite Awards en by de Critics' Choice Movie Awards waard de film yn dyselde kategory nominearre. By de Saturn Awards waard Ready Player One nominearre yn fjouwer kategoryen, wêrûnder bêste regisseur, bêste filmmuzyk en bêste special effects. De film wûn de Saturn Award foar bêste science fiction-film. Fierders waard Ready Player One ek nominearre foar fjouwer Teen Choice Awards.
Jiskefet (telefyzjeprogramma)
Jiskefet wie in satiryske, absurdistyske searje útstjoerd troch de VPRO fan 1990 oant 2005. De Fryske beneaming "jiskefet" is betocht troch de Fryske regisseur fan it earste begin, Pieter Verhoeff (1938-2019). De searje is makke troch Kees Prins, Michiel Romeyn en Herman Koch. It program wie min ofte mear in fuortsetting fan it radioprogram Borát, ek fan de VPRO mei in soad sketsjes en ymprovisaasjes, mei ûnder oaren Marjan Luif. Sy wie dêrnei ek meibetinker fan Jiskefet, mar meidat it net sa bûtere tusken har en de mannen, hie se it al gau besjoen.
Op 18 novimber 2005 waard bekend makke dat Jiskefet der nei 15 jier mei ophâlde soe. Wol al wurde ynsidintele comebacks net útsluten: sa joegen de hearen op 8 desimber 2008 in foarstelling op ûnder it Comedy Ball in de Amsterdamske Melkweg. Fierder kamen de manlju foar seis jûns op yn april 2010 yn de Heiniken Music Hall mei harren 'Heb je nog geneukt'-tour mei gastrollen fan Loes Haverkort en Anniek Pheifer. Yn april 2011 kamen se werom nei de Heiniken Music Hall mei 'Goeiesmorgens - De Musical', stype troch gastaktrises Loes Haverkort en Marie Prins.
De measte seizoenen fan de searje bestien út losse sketskes. Ek bin der wol gauris searjes makke mei op jinsels steande ûnderwerpen.
Hindrik VI, Diel 3
Hindrik VI, Diel 3, yn it oarspronklike Ingelsk: Henry VI, Part 3 (folút eins: The Third Part of Henry VI), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Ingelske skriuwer en dichter William Shakespeare. It is yn prinsipe in trageedzje, hoewol't it yn 'e tradisjonele yndieling fan Shakespeare syn wurk ûnder de Shakespeariaanske histoaryske stikken falt. Sa't de titel al oanjout, is dit stik it trêde diel fan 'e toanieltrilogy dy't basearre is op it tumultueuze libben en bewâld fan kening Hindrik VI fan Ingelân, dy't regearre fan 1422 oant 1461. It wurdt gauris mei Hindrik VI, Diel 1 en Diel 2 en mei Richard III gearfoege ta in tetralogy (rige fan fjouwer stikken) dy't de hiele perioade fan 'e Roaze-oarloggen beslacht, fan 1455 oant 1485. It wie it súkses fan dizze opienfolging fan toanielstikken wêrmei't Shakespeare syn namme as toanielskriuwer fêstige.
Hindrik VI, Diel 3 begjint fuort nei it bloedbad dat de yorkisten ûnder de lankestrianen oanrjochten yn 'e Earste Slach by St. Albans, yn 1455, dat ornaris as it begjin fan 'e Roaze-oarloggen sjoen wurdt, en einiget mei de moard op Hindrik VI, yn 1471. It toanielstik giet benammentlik yn op 'e ferskrikkings dy't de boargeroarloch tusken de beide tûken fan it Ingelske keningshûs oer it lân brocht en de barbarij dêr't de Ingelske adel ta ferfoel. Hoewol't Hindrik VI, Diel 3 basearre is op histoaryske feiten, stie Shakespeare himsels aardich wat frijheden ta mei de stof, dat it stik moat net foar wier oannommen wurde. Dit toanielstik hat de langste monolooch fan al Shakespeare syn stikken (3.2.124-195), en teffens de measte fjildslaggen (fjouwer op it poadium en ien dêr't ferslach fan dien wurdt). Hindrik VI, Diel 3 is nei gedachten yn 1591 of yn begjin 1592 skreaun, en waard foar it earst útjûn yn 1595. De Fryske oersetting fan Douwe Kalma ferskynde yn 1963.
Ynhâld
Margareta docht in oanfal op York syn kastiel te Wakefield en ferslacht dêr de yorkisten. Yn dy Slach by Wakefield fermoardet Clifford York syn tolvejierrige soan Edmund. York sels wurdt kriichsfinzen makke. Margareta en Clifford jouwe him in bûsdoek mei it bloed fan syn soan deroan om him de holle mei ôf te feien. Dêrop sette se him in papierrene kroan op 'e plasse en stekke him dea. Nei de slach, wylst York syn soannen, de lettere keningen Edwert IV en Richard III, de dea fan harren heit noch bekleie, komt Warwick mei it berjocht dat syn leger ek troch de lankestrianen ferslein is, yn 'e Twadde Slach by St. Albans. Hindrik VI is weromkeard te Londen, dêr't er, ûnder druk fan Margareta, syn oerienkomst mei York werroppen hat. Oan 'e oare kant hat George, de broer fan Edwert en Richard dy't him oant no ta ôfsidich holden hie, him no by syn bruorren jûn, wylst Warwick fersterking krigen hat fan syn eigen broer Montague.
De yorkisten wergroepearje har, en yn 'e Slach by Towton komt Clifford om en behelje de yorkisten de oerwinning. Nei dy slach wurdt York syn âldste soan ta kening Edwert IV útroppen, wylst fan dy syn beide jongere bruorren George ferheft wurdt ta hartoch fan Clarence en Richard ta hartoch fan Gloucester. Mar as Edwert en George Richard allinnich litte, makket dy it publyk dielgenoat fan syn ambysje om syn âldere broer fan 'e troan te stjitten en sels kening te wurden, al is er op dat stuit noch ûnwis hoe't er dat oanpakke moat.
Nei de Slach by Towton reizget Warwick nei Frankryk ta om foar de nije kening in houlik te bewurkmasterjen mei Bonne fan Savoaye, de skoansuster fan 'e Frânske kening Loadewyk XI. As er oan it Frânske Hof arrivearret, ûntdekt er lykwols dat keninginne Margareta, kroanprins Edwert en de greve fan Oxford dêr ek binne, mei as doel om Loadewyk XI te fersykjen om militêre stipe tsjin 'e yorkisten. Krekt as Loadewyk sokke help tasizze sil, komt Warwick tuskenbeiden en advisearret er de Frânske kening dat it foar him better wêze soe as er ynstee kening Edwert stypje soe troch it útstelde houlik goed te karren. Loadewyk lit him troch Warwick beprate, mar ûnderwilens komt yn Ingelân kening Edwert yn 'e kunde mei de koartby widdo wurden frouwe Grey. Hy rekket op slach alhiel ûnder de tsjoen fan har skientme en trout mei har, dêrby de tsjinrie fan al syn riedslju en syn beide bruorren yn 'e wyn slaand.
As Warwick dat te hearren kriget, fynt er dat hy, nettsjinsteande al syn tsjinsten oan it Hûs fan York, folslein foar gek set is. Hy swart Edwert IV en hiel syn famylje ôf en rint oer nei de lankestrianen. Koarte tiid letter wurdt syn foarbyld folge troch Montague en George fan Clarence. Warwick wurdt dêrop oan it haad steld fan in ynfaazje dy't Frânske troepen yn Ingelân útfiere; Edwert IV wurdt finzen nommen, Hindrik VI komt wer op 'e troan en Warwick en George fan Clarence wurde beleanne mei it amt fan beskermhear (Lord Protector) fan Ingelân.
Edwert wurdt lykwols al rillegau rêden troch syn broer Richard en guon oare oanhingers. As it nijs fan 'e ûntsnapping it hof fan kening Hindrik berikt, wurdt dêr besletten om 'e jonge Hindrik Tudor, greve fan Richmond (de lettere kening Hindrik VII), dy't fia de froulike line ôfstammet fan Edwert III, út foarsoarch nei Frankryk ta te stjoeren, sadat der in potinsjele lankestriaanske erfgenamt oerbliuwt, sels yn it slimste gefal, as der wat barre soe mei Hindrik en dy syn soan Edwert. Underwilens wergroepearret Edwert IV syn leger foar de Slach by Barnet. Dêr ferriedt George fan Clarence it lankestriaanske leger ûnder Warwick troch op 'e nij oer te rinnen, diskear nei syn broer Edwert. Sadwaande witte de yorkisten de slach te winnen, en komme sawol Warwick as Montague om.
It befel oer de lankestriaanske striidkrêften falt no ta oan Oxford, dy't syn leger ferienet mei fersterkings dy't krekt, ûnder lieding fan keninginne Margareta en kroanprins Edwert, oerkommen binne út Frankryk. Kening Hindrik beklaget ûnderwilens syn lot, en wurdt dêrby konfrontearre mei in heit dy't syn eigen soan ombrocht hat en in soan dy't syn heit deade hat, figueren dy't symboal steane foar de ferskrikkings fan 'e boargeroarloch. Hindrik wurdt finzen nommen troch de yorkisten en opsletten yn 'e Toer fan Londen. Yn 'e Slach by Tewkesbury liede de lankestrianen in ferpletterjende nederlaach. Margareta, kroanprins Edwert en Oxford wurde kriichsfinzen makke troch Edwert IV. Oxford kriget libbenslang, Margareta wurdt út Ingelân ferballe, en kroanprins Edwert wurdt troch de trije yorkistyske bruorren Edwert, George en Richard deastutsen as er wegeret ta te jaan dat it Hûs fan York de rjochtlike keninklike famylje is. Fuort dêrnei riidt Richard werom nei Londen, dêr't er yn 'e Toer de sel fan Hindrik VI binnengiet en dyselde deadocht. Mei syn lêste sike foarseit de fermoarde kening Richard syn takomstige smjuntestreken en de gaos dy't fan gefolgen oer it lân komme sil. Oan it hof jout Edwert IV befel om feest te fieren, mei't er mient dat de boargeroarloch no foarby is. Hy hat lykwols bûten syn eigen broer rekkene, en de rol fan 'e yn feilichheid brochte lankestriaanske troanpretindent Hindrik Tudor is likemin al útspile. Mar dat sil allegearre blike yn Shakespeare syn Richard III.
Fryske oersetting
Henry VI, Part 3 waard ûnder de titel Kening Hindrik VI (diel III) yn it Frysk oerset troch Douwe Kalma. Yn 1963 waard it publisearre troch de Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, as ûnderdiel fan harren omnibusútjefte Shakespeare's Wurk Dl. IV, yn 'e mande mei de fertalings fan in pear Shakespeariaanske komeedzjes en fan guon oare Shakespeariaanske keningsstikken, lykas Hindrik VI, Diel 1, Hindrik VI, Diel 2 en Richard III.
Fûgels (toanielstik)
Fûgels, yn it oarspronklike Aldgryksk: Ὄρνιθες, Ornithes, is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Aristofanes (±446-±386 f.Kr.). It is in komeedzje dy't fertelt hoe't in pear liddichgongers de fûgels oerhelje om it plak fan 'e goaden yn te nimmen. It is it langste fan 'e alve oerlevere toanielstikken fan Aristofanes en it datearret fan 414 f.Kr., doe't it opfierd waard as ûnderdiel fan 'e jierlikse toanielwedstryd op it Ateenske Feest fan Dionysus en dêrby de twadde priis behelle. It stik waard yn it Frysk oerset troch Klaas Bruinsma.
Ynhâld
Fûgels iepenet as in pear manlju yn har middeljierren troch de wyldernis stommelje, laat troch in nuete krie en in nuete ka. Se hawwe der har nocht fan om yn Atene te wenjen, dêr't de lju de hiele dei neat oars dogge as oer wetten redendiele. Se binne op 'e siik nei Teréus, in kening dy't lang lyn feroare is yn in hûpe (of hoppe), want se miene dat hy harren helpe kin om earne oars in better libben te finen. Op dat stuit springt der in grutte en gemien útsjende fûgel te foarskyn út in kamûflearre nêst, dy't witte wol wat dat hjir moat. De beide mannen witte de fûgel, dy't de tsjinner fan 'e hûpe blykt te wêzen, derfan te oertsjûgjen dat se gjin kwea yn 't sin hawwe. Dêrop hellet er de hûpe derby, dy't syn aparte, suver keale uterlik ferklearret troch út te lizzen dat er oan it ferfearjen is.
Wylst se mei de hûpe oan it praten binne, kriget ien fan 'e Ateners in lumineus idee: de fûgels moatte ophâlde mei dat hinne-en-wer-gefljoch en ynstee in stêd yn 'e loft bouwe, sadat se de baas spylje kinne oer de minsken. Boppedat soe it harren by steat stelle om 'e goaden, op 'e Olympus, krekt sa te belegerjen en út te hongerjen sa't de Ateners koartby mei it opstannige eilân Melos dien hawwe. De hûpe fynt it in skoander idee, en wol wol helpe om it te ferwêzentlikjen, op it betingst dat de beide manlju de rest fan 'e fûgels oerhelje kinne om deroan mei te dwaan. Hy docht in berop op syn frou, de nachtegeal, dy't dêrop mei har prachtich gesang alle fûgels ropt. Ien foar ien arrivearje dy en wurde se by namme neamd, oant se mei-inoar it koar foarmje.
As de fûgels de beide manlju opmerke, wurde se kjel en reitsje se alhiel op ien ein, want de minksheid is al lang de grutste fijân fan it fûgelt. Der folget in skermutseling, wêrby't de Ateners harren mei itensark dat se by it nêst fan 'e hûpe fine ferdigenje tsjin skerpe snabels. Uteinlik wit de hûpe it spul del te bêdzjen en krije de mannen de kâns om harren plan út 'e doeken te dwaan. De slûchslimste fan 'e beide, dy't himsels Pistetairos ("Trouwefreon") neamt en syn maat foarstelt as Euelpides ("Goedehoop"), sprekt de fûgels dan ta en makket harren wiis dat sy de oarspronklike goaden wiene. Hy fiteret har oan om 'e posysje dy't harren fan rjochten ta komt, wer yn te nimmen. De fûgels meie soks graach hearre en freegje de beide manlju om harren te lieden yn 'e oarloch tsjin 'e Olympyske goaden. Pistetairos en Euelpides stimme dêrmei yn en lûke har werom yn it nêst fan 'e hûpe om in magyske woartel yn te nimmen dy't harren feroarje moat yn fûgels.
Wylst se fuort binne, komt de tsjeppe nachtegeal foar 't ljocht, dy't de fûgels fan it koar liedt yn in sang dy't in beheinde stambeam fan 'e goaden jout. Dêrby wurdt útholden dat de fûgels de bern binne fan Earos en de bernsbern fan 'e Nacht en Earebus. Ut dy geneälogy soe blike dat harren oanspraak op it goadedom âlder is as dy fan 'e Olympiërs. Ek wurde it publyk guon fan 'e foardielen yn 't sin brocht dy't de minsken fan fûgels ûnderfine, lykas in warskôging foarôf dat it winter of simmer wurdt. It publyk wurdt útnûge him by de fûgels te jaan, mei't fûgels sûnder beswier dingen dogge dy't minsken net heal doare, lykas harren eigen heit in wan bruien jaan of it mei de frou fan in oar hâlde.