cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yellowstone (Amerikaanske telefyzjesearje)
Produksje
Uteinlik bleaune Sheridon, John Linson, Art Linson en Glasser oer as útfierende produsinten, en dat fjouwertal joech haadrolspiler Kevin Costner him by. As direkt ferantwurdlike tillefyzjeprodusinten hiene John Vohlers en Michael Polaire de deistige lieding oer it projekt foar de studio's Linson Entertainment, Bosque Ranch Productions en Treehouse Films. Fan seizoen 2 ôf wie dêropta 101 Studios by de produksje belutsen, en fan seizoen 4 ôf ek de MTV Entertainment Studios. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Ben Richardson, wylst Brian Tyler en Breton Vivian de titelmuzyk en de soundtrack fersoargen.
Utgongspunt fan 'e plot
Yellowstone folget it wol en wee fan 'e famylje Dutton, dy't al seis generaasjes lang de Yellowstone Ranch besit en bebuorket. De ranch is reuseftige grut en grinzget oan it Broken Rock Yndianereservaat, it Nasjonaal Park Yellowstone, de beboude kom en iepen gebiet dêr't projektûnwikkelers op longerje. John Dutton (Kevin Costner) is de patriarch fan 'e famylje. Hy is in rike, machtige feeboer en politikus, dy't net fiis is fan wat korrupsje en oer liken giet om syn doel te berikken. Hy is in widner, mei't syn frou Evelyn (Gretchen Mol) fiifentweintich jier lyn omkommen is by in fal fan har hynder. Har mist er eltse dei noch. John is de earste om ta te jaan dat er net in goede heit is, mar mei syn pakesizzer Tate hat er in twadde kâns krigen en besiket er dat goed te meitsjen.
John en Evelyn hawwe fjouwer bern. De âldste soan, Lee (Dave Annable), is in cowboy yn ieren en sinen, en hat net folle oanlis foar it politike gekonkel dêr't syn heit him mei dwaande hâldt. Hy komt yn 'e pilotôflevering om. De middelste soan, Jamie (Wes Bentley), is in abbekaat dy't net folle mei it boerebedriuw op hat. Hy hat grutte dreamen, mar it ûntbrekt him oan selsfertrouwen. Hoewol't er folslein trou is oan syn heit en oare famyljeleden, rekket er wat langer wat mear frustrearre troch harren gebrek oan wurdearring foar wat er docht. Fral mei syn suster Beth hat er in yntinse haat-leafdeferhâlding. Yn seizoen 3 wurdt úteinlik bekendmakke dat Jamie net de soan fan John en Evelyn is, mar as poppe troch harren oannommen is nei't syn biologyske heit syn biologyske mem fermoarde hie.
Beth (Kelly Reilly) is de iennichste dochter John en Evelyn, dy't yn 'e finansjele sektor wurket as finansier. Hja is folslein psychologysk traumatisearre trochdat se harsels de skuld jout fan har memme dea (om't har mem foar har ferstjerren mei safolle wurden tsjin har sein hat dat it har skuld wie). Se siket soelaas yn sterke drank en betsjuttingsleaze seks. Har psychologyske swierrichheden jouwe har in ûnberekkenbere, suver psychopatyske kant. De iennichste dy't har sjocht sa't se is en dochs mei hiel syn hert fan har hâldt, is de foarman fan 'e Yellowstone Ranch, Rip Wheeler (Cole Hauser), mei wa't Beth al sûnt har teenagejierren in knipperljochtrelaasje ûnderhâldt. Op har eigen ferwrongen wize hâldt se ek fan him. Rip sels is ek net frij fan psychologysk trauma; as teenager hat er syn eigen heit deamakke nei't dy yn in dronken orgy fan húslik geweld syn mem en jongere broer deaslein hie. Hy is dêrnei troch John Dutton op 'e Yellowstone Ranch opnommen, sadat John in heitfiguer foar him is. Hy is John sadwaande suver slaafsk trou. Hy hat gjin skrupules om tsjinstanners fan John út 'e wei te romjen.
Kayce (Luke Grimes) is de jongste soan fan John en Evelyn en wie syn memme popke. Hy hat in problematyske relaasje mei syn heit. Om oan dy syn ferstikkende ynfloed te ûntkommen, hat er yn 'e Amerikaanske Marine tsjinne as kommando by de Navy SEALs, mar dat wie net it taflechtsoard dêr't er ferlet fan hie, en hy is traumatisearre út 'e Oarloch yn Afghanistan weromkommen. Kayce is troud mei Monica Long (Kelsey Asbille), in Yndiaanske skoaljuffer (en letter dosinte oan 'e Steatsuniversiteit fan Montana), mei wa't er in soan hat, de jonge Tate (Brecken Merrill). De leafde tusken Monica en Kayce is grut, mar harren relaasje is dreech om't der sa'n protte tusken harren yn stiet. Njonken Kayce syn oarlochstrauma's binne der de problemen tusken de Duttons en de pleatslike Yndianestamme, dêr't Monica en har famylje lid fan binne. By in wapene konfrontaasje oer fee yn 'e pilotôflevering sjit Monica har broer Robert (Jeremiah Bitsui) Kayce syn broer Lee dea, wêrnei't Kayce Robert deamakket. Ien ding dêr't Kayce en Monica it wol oer iens binne, is dat John Dutton in minne ynfloed op harren soan Tate is.
In sydferhaalline folget de jonge Jimmy Hurdstrom (Jefferson White), in eardere lytse krimineel dy't John Dutton op fersyk fan pake Hurdstrom (Stanley Peternel) as cowboy op syn ranch oannommen hat. Jimmy is frijwat knoffelich en moat it cowboywurk noch leare, mar yn seizoen 2 docht bliken dat er talint foar rodeo's hat. Yn seizoen 4 ferlit er de Yellowstone Ranch foar wurk op 'e 6666 Ranch yn Teksas.
Healwaaks rûp
In healwaaks rûp is in rûp dy't yn dy foarm oerwinteret.
Yellowstone (Amerikaanske telefyzjesearje)
Utgongspunt fan 'e plot
Thomas Rainwater (Gil Birmingham) is it slûchslimme opperhaad fan 'e Broken Rock Yndianestamme, dy't de Yellowstone Ranch as Yndiaansk lân beskôget en it weromhawwe wol. Dêrta yntrigearret er omraak, ta argewaasje fan John Dutton. In oare fijân fan 'e Duttons is yn seizoen 1 en 2 Dan Jenkins (Danny Huston), in miljonêr en grutstedske projektûntwikkelder, dy't it lân fan 'e Yellowstone Ranch as in ideaal plak beskôget foar syn bouplannen. Yn seizoen 2 krije de Duttons boppedat te meitsjen mei de bruorren Beck (Neal McDonough en Terry Serpico), útbaters fan in kasino dy't nearne foar tebekskrilje. Yn neifolgjende seizoenen doeme wer oare antagonisten op.
Healwaaks rûp
Wylst in protte soarten flinters oerwinterje as pop, binne der ek soarten dy't as healwaaks rûp oerwinterje. Sokke rûpen binne oan it begjin fan de winter noch net folwoeksen. Hja oerwinterje yn gerspôlen of yn 'e bast fan beammen. Yn de maaitiid wurde se wekker en sykje de sinne op om harren op te waarmjen. Dan frette hja harren fol, waakse oant se folwoeksen binne en ferpopkje har dan. Ta einbeslút komt dan by't simmer de flinter foar it ljocht. thumb|right|300px|In folwoeksen rûp fan de [[Deipauëach ferpopket him.]] Under oaren de neikommende soarten oerwinterje as healwaaks rûp:
Der binne ek flintersoarten dy't oerwinterje as pop mar ek wol as healwaaks rûp. Ta dizze groep heart de neikommende soarte:
Yellowstone (Amerikaanske telefyzjesearje)
Untfangst en resultaat
Lettere seizoenen krigen fan 'e tillefyzjekritisy folle positivere resinsjes. Sa hat seizoen 2 op Rotten Tomatoes in goedkarringspersintaazje fan 88% op basis fan 8 resinsjes. Seizoen 3 wurdt op deselde webside beoardiele mei in goedkarringspersintaazje fan 100%, basearre op 6 resinsjes. En seizoen 4 kriget in goedkarringspersintaazje taparte fan 86%, basearre op 7 resinsjes. Yn 2022 waard Yellowstone nominearre foar in Screen Actors Guild Award yn 'e kategory bêste optreden fan in cast yn in dramasearje. Yn 2023 wûn Kevin Costner foar syn rol as John Dutton de Golden Globe yn Yellowstone yn 'e kategory bêste akteur yn in tillefyzjesearje – drama.
Spin-off-searjes
It súkses fan Yellowstone hat oanlieding jûn ta it ûntstean fan ferskate spin-offs. In prequelsearje mei as titel 1883 makke syn debút op 19 desimber 2021 fia de streamingtsjinst Paramount+. De rige folget it wol en wee fan 'e oerpake en -beppe fan John Dutton yn 1883, en de haadrollen wurde fertolke troch û.o. de bekende Hollywood-akteur Sam Elliott en countrysjongers Tim McGraw en Faith Hill. In oare prequelrige, 1923, waard fan desimber 2022 ôf útstjoerd. Dy searje, mei Helen Mirren en Harrison Ford yn 'e haadrollen, folget de pake en beppe fan John Dutton ûnder de Drûchlizzing yn de Feriene Steaten. In trêde prequelrige, 1944, is anno 2023 yn preproduksje.
In fjirde spin-off-rige, mei as titel 6666 (sprek út: Four Sixes), is ek yn preproduksje en sil yn 'e rin fan 2023 foar it earst útstjoerd wurde. Dy searje spilet yn 'e hjoeddeistige tiid en sil gean oer de Four Sixes Ranch yn Teksas, dêr't de Duttons yn seizoen 4 fan Yellowstone gedoente mei hawwe. Bass Reeves, ta einbeslút, is in spin-off-searje fan 1883, oer de U.S. marshal Bass Reeves. Foar dizze searje binne anno 2023 de opnamen úteinset.
Keninklik Frysk Hynstestamboek
De Feriening Keninklik Frysk Hynstestamboek, offisjeel: Koninklijk Friesch Paarden-Stamboek (KFPS), registrearret Fryske hynders en is fêstige yn Drachten. Ein 19e iuw drigen de Fryske pronkhynders te ferdwinen omdat boeren meast foar de swierdere wurkhynders keazen. Op 1 maaie 1879 waard dêrom it stamboek oprjochte yn kafee 'De Drie Romers' yn Reduzum.
Blaudruk
In blaudruk of blauprint is in direkte fotografyske kopy fan in technyske tekening of in boutekening, wêrfoar't in kontaktdrukproses op ljochtgefoelich papier brûkt wurdt, dat yn 1842 útfûn waard troch de Ingelsman sir John Herschel. Dêrby wurde troch syanotypy wite linen op in blauwe eftergrûn printe, sadat in negatyf fan it orizjineel ûntstiet. De eftergrûn kleuret blau troch it gebrûk fan syanidesâlten. Mei it blaudrukproses is it net mooglik om swart, griis of oare kleuren as blau te produsearjen. Yn 'e njoggentjinde iuw wie dit proses in revolúsjonêre druktechnyk, dy't foar it earst de flugge en sekuere reproduksje mooglik makke fan in ûnbeheind tal kopyen. Blaudrukken waarden mear as in iuw lang rûnom brûkt yn 'e bou (ynkl. skipsbou) en de yndustry.
Keninklik Frysk Hynstestamboek
Yn 2010 stienen wrâldwiid mear as 40.000 hynders ynskreaun en hie it stamboek 13.000 leden. Bûten Nederlân binne de leden organisearre yn eigen lanlike ferienings, dy't nauwe bannen ûnderhâlde mei it KFPS. De Nederlânske leden binne meast oansluten by fokferienings, dy't jierliks in grut oantal aktiviteiten op tou sette, bygelysk de eigen fokdei en ferskate stúdzjejûnen.
Brângroukopkes
De Brângroukopkes (Hesperia) binne in skaai yn de famylje fan de Groukopflinters (Hesperiidae).
Keninklik Frysk Hynstestamboek
It Hynstestamboek registrearret en keurt hynders, mar jout ek antwurd op foktechnyske fragen oer bygelyks it fokdoel. In soad fan dy ynformaasje ferskynt yn it moanneblêd Phryso, dat alle Nederlânske leden krije. It Hynstestamboek wurket nau gear mei organisaasjes op it mêd fan it Fryske hynder dy't yn it bûtenlân oprjochte binne, lykas de Friesian Horse Association North America yn 'e Feriene Steaten en Kanada.
Blaudruk
Yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw waard it ek mooglik om boutekenings op in wite eftergrûn te kopiëarjen, mar dat wie yn it begjin noch in stik djoerder as it meitsjen fan blaudrukken. Tsjin 'e iere 1940-er jierren feroare dat lykwols en begûn men stadichoan oer te stappen op saneamde wytdrukken, dy't makke waarden mei in diazodrukproses dat blauwe linen op in wite eftergrûn produsearre. Om 1975 hinne waarden sokke wytdrukken wer ferfongen troch boutekenings mei 'gewoan' swarte linen op in wite eftergrûn, dy't makke waarden mei hjoeddeistige fotokopiëartechniken. Tsjintwurdich printet men sokke boutekenings wol streekrjocht út mei in grutte printer, of hâldt men se inkeld yn digitale foarm, mei't sokke tekenings no op 'e kompjûter makke wurde mei gebrûk fan CAD-software.
Brângroukopkes
Soarten yn it skaai binne:
Blaudruk
Hoewol't blaudrukken hjoed oan 'e dei folslein efterhelle binne, is de term yn gebrûk bleaun (mar net yn 'e bousektor) as synonym foar "boutekenings". Minder formeel sprekt men ek wol fan "blaudruk" as men lykfol hokker plattegrûn bedoeld.
Keizersmantel
De Keizersmantel (Argynnis Paphia) is in soarte yn de famylje fan de Aureliaflinters (Nymhalidae).
Foarkommen
De Keizersmantel libbet yn iepen bosken, boskrânen en brede boskpaden. Fan 1920 ôf is it ferspriedingsgebiet stadichoan lytser wurden. Yn 1980 is de Keizersmantel as stânflinter ferdwûn. Sa no en dan wurde der nog wol flinters sjoen. Faak binne dit swalkers. Yn de measte gefallen wurde sokke swalkers tige ferspraat oer it lân sjoen. Yn 1992 en 1996 binne der likernôch 40 eksimplaren sjoen. Ek yn 2006 binne der tsientallen sjoen. Der binne oanwizings dat de soart him wer fuortplantet, mar dat is noch net mei wissichheid te sizzen.
Op de reade list stiet dizze flinter as ferdwûn.
Flinter
De wjuklingte is 27 oant 35 mm. De ûnderkant fan de efterwjuk is grieneftich mei wite streken. De mantsjes hawwe op de boppekant fan de foarwjuk dikke swarte geurstreken dy't by de ieren lâns rinne.
Fleantiid
De Keizersmantel is te finen fan ein juny oant begjin septimber. De flinter fleant yn ien generaasje.
Rûp
De rûp kin 45 mm lang wurde. It liif is griiseftich mei in brede giele rêchline, mei in tin lyntsje yn 'e midden. Der sitte lange fertakke toarns op it liif fan de rûp. De rûp oerwinteret yn bastspjalten dat it is in healwaaks rûp. Earst yn it foarjier ite hja wer. De groeiperioade is yn it foarjier en yn de foarsimmer.
De rûp fret it Boskfioeltsje en it Blaufioeltsje.
Bueren (It Amelân)
Bueren (Nederlânsk en offisjeel: Buren) is in doarp op it Fryske eilân It Amelân. Bueren hat sa likernôch 740 ynwenners. Hoewol't it doarp midden op it eilân leit, is it de meast eastlike fan de fjouwer doarpen fan It Amelân.
In kilometer fierder nei it westen leit Nes; nei it easten lizze de Koaidunen en dan It Oerd. Oars as de oare doarpen op It Amelân is Bueren fan oarsprong in streekdoarp; dêrtroch is it rommer fan opset as de tsjerkedoarpen. It toerisme spilet foar it doarp in wichtige rol.
Skiednis
Der binne op It Amelân hast gjin fynsten fan foar 1300 bekend. Dat de skipfeart it eilân brûkte as flechtplak wie mooglik it begjin fan de lettere delsettings. By de restauraasje fan de herfoarme tsjerke fan Hollum die bliken dat de tsjerke boud is op de fûneminten fan in tsjerke út de jierren 1100. Men hie lykwols hope om oerbliuwsels te finen fan it tsjerke út 800 dy't dêr neffens de oerlevering stien hawwe soe. Wol is wis dat It Amelân hast de hiele skiednis troch ûnôfhinklik west hat. Wol wie der faak spul mei har regearders of tusken famylje fan de regearders ûnder elkoar.
Nei 1400 waard in neutraliteitspolityk fierd tusken de Hollanners en de Friezen dy't in soad skeel ûnderling hiene. Yn de 15e iuw liet de fermogende Fryske ealman Ritske Jelmera yn Ballum in slot sette. Nei ferskate erfeniskwestjes kaam dit úteilik yn hannen fan Hayo Jelmera, letter bekend as Hayo fan Cammingha.
De famylje hie it mear as twahûndert jier lang foar it sizzen. Yn dy jierren wie der wol ûnienigens mei wettergeuzen, mar oer it generaal wist it eilân neutraal te bliuwen, bygelyks yn de oarloch mei Spanje. De neutraliteit waard erkend troch de Fryske Steaten mar net troch de Steayen fan Hollân dy't sels oanspraak makken op it eilân.
Oant 1600 bleau it ûnrêstich op It Amelân, meidat de eilanners mienden dat de hearskers tefolle macht hienen. Mei hurde hân waard dêr in ein oan makke en yn 1629, doe't Spanje opnij de neutraliteit fan It Amelân erkende, kaam de rêst werom.
Yn 1681 stoaf de lêste Cammingha en it eilân gie oer yn hannen fan de famylje Theo Schwartsenberg Hohenlandsberg, dy't it yn 1704 foar 170.000 gûne ferkocht oan Johan Willem Friso, erfsteedhâlder fan Fryslân. It Amelân wie foar it earst yn hannen fan de Oranjes.
Nei meardere wikselingen fan eigener kaam it slot yn hanen fan keapman Jan Scheltema, dy't it yn 1829 ôfbrekke liet.
Jutterij
260px|thumb|Lânbou- en Juttersmuseum [[Swartwâlde (It Amelân)|Swartwâlde]] Eartiids wie it in doarp fan juttende boeren. Troch it jutte guod waarden harren earmoedige fertsjinsten faak wat oanfold. Midden yn it doarp stiet it Lânbou- en Juttersmuseum Swartwâlde. It bestean fan de Amelanner boeren yn de 19e iuw stiet hjiryn sintraal. In ferneamde jutster wie Rixt fan It Oerd. Der stiet in byld fan har oan de haadwei. Der is ek in belangeferiening foar jutters en seefiskers, mei mear as 300 leden.
Koaipleats
De Koaipleats stiet in ein bûten it doarp. De einekoai dy't der by heart waard yn 1705 oanlein troch Amalia van Anhalt-Dessau, prinses fan Nassau en frou fan It Amelân. De pleats mei einekoai wie oant 1930 eigendom fan de Nassaus. De einekoai is simmerdeis iepen foar publyk. Bekend is ek it byld Ritskemuoi.
Strjitten
Alle strjitten yn Bueren.
Hoarn (Noard-Hollân)
thumb|right|Binnenhaven thumb|right|See foar Hoarn Hoarn (Nederlânsk en offisjeel: Hoorn, Westfrysk: Hoorn) is in stêd en gemeente yn de regio West-Fryslân fan de Nederlânske provinsje Noard-Hollân. De stêd Hoarn krige yn 1357 stedsrjochten, wat as it begjin fan it gemeentlik bestjoer sjoen wurde kin. Hoarn ferfollet in sintrumfunksje foar West-Fryslân. Hoarn hat 68.316 ynwenners (1 juny 2007) en in oerflak fan 52,49 km².
Stêd
Yn 2007 sil de stêd 650 jier bestean; de gemeente en foaral de stêd sels binne fan doel dit mei ferskate festiviteiten te fieren.
Gemeente
Stêd
Doarpen
Skiednis
Hoarn wie yn de 17e iuw in stêd fan belang, omdat dit ien fan de Feriene Eastyndyske Kompanjy-stêden wie. Der wie faak hannel yn bygelyks piper tusken Nederlânsk-Ynje en Nederlân.
Omgong fan Itaalje 2012
De 95ste edysje fan de Omgong fan Itaalje waard hâlden fan 5 oant en mei 27 maaie 2012.
Startplak en einstreek
De start wie yn Herning, in stêd yn Denemark, yn de regio Midden-Jutlân, en haadplak fan de gemeente mei deselde namme.
De einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.
Argusflinter
De Argusflinter (Lasiommata megera) is in soarte yn it skaai fan de Muorrefoskes (Lasiommata)
Foarkommen
De Argusflinter komt yn Nederlân ferspraat foar. De flinter libbet op fariearre greiden mei iepen plakken by de sleatskant, diken en boskrânen lâns. De fersprieding is yn de rin fan de tweintichste iuw net folle feroare. De soart is yn de jierren njoggentich efterútgongen.
Op de reade list stiet de flinter as net bedrige.
Flinter
De wjuklingte is 19 oant 25 mm. De Argusflinter is oan de boppekant fan de wjukken oranje. De eachplakken op de boppekant fan de efterwjuk binne swart op in oranje flak. Mantsjes hawwe in grutte swarte rookstreek dêr't se harren lucht mei ferspriede, op de boppekant fan de foarwjuk. It mantsje ferdigenet in territoarium. De Argusflinter is skrille flinter.
Fleantiid
De flinter kin sjoen wurde fan ein april oant begjin novimber. Hy is foaral te sjen fan 1 oant 15 juny en fan 5 oant 25 augustus. De Argusflinter fljocht yn trije oerrinnende generaasjes.
Rûp
De rûp kin 25 mm lang wurde. It liif is blau-eftich grien mei wite linen op de rêch en sydkant. De rûp oerwinteret as healwaaks rûp ferskûle yn in gerspôle. De groeiperioade fan de rûp leit tusken maart en oktober.
Sjoch ek
thumb|400px|center|De Argusflinter
Maputo
Ut de skiednis
Maputo yn 1781 stifte en hiet earst Lourenço Marques nei de Portugeeske ûntdekkingsreizger Lourenço Marques dy't it gebiet yn 1544 ferkende. Yn 1895 waard in spoarferbining mei Pretoria yn Súd-Afrika oanlein mei fan gefolgen dat de befolking tanaam. Yn 1898 waard Lourenço Marques de haadstêd fan Mozambyk. Nei it ûnôfhinklik wurden fan Mozambyk yn 1975 waard de namme feroare yn Maputo. Nei it fuortgean fan de Portegezen, dy't de measte liedende posysjes beklaaiden, rekke de stêd yn it earstoan yn ferfal, mar no is de stêd wer opmakke en wurdt der in soad nijbou foar de groeiende middenklasse set. Teffens binne der plannen foar de bou fan kantoargebouwen, hotels, sportfasiliteiten: Maputo is ien fan de hurdst groeiende stêden yn Afrika.
Geografy
Maputo leit oan de westkant fan de Maputobaai, dy't 95 km lang en 30 km breed is. Yn de stêd sels mûnet de rivier de Tembe yn de Yndyske Oseaan. Yn it suden fan de Maputobaai komt de rivier Maputo út.
Ekonomy
Maputo hat in moderne haven dy't as útfierhaven foar stienkoal, katoen, sûker, chroom, sisal, kopra en hurdhout tsjinnet. De stêd prdusearret sement, ierdewurk, meubels, skuon en rubber. Fierders is de grutte aluminiumranerij Mozal dêr festige. Maputo leit 120 kilometer fan de Súd-Afrikaanske grins by Ressano Garcia en 80 kilometer fan de grins mei Swazilân.
Susterstêden
thumb|250px|Ut noardwesten wei sjoen
Boskplakflinter
De Boskplakflinter (Melitaea athalia) is in soarte yn de ûnderfamylje fan de Plakflinters (Melitaeinae).
Foarkommen
thumb|Boskplakflinter De Boskplakflinter komt yn Nederlân allinnich noch foar op de Feluwe. Yn 1995 is de flinter noch útset tichteby Súdlaren, mar de flinter komt der net mear foar. Se bine te finen by boskrânen, kapflakten, greiden en bermen. Se libje meastal in lytse groepen. Se binne honkfêst.
Op de reade list stiet de Boskplakflinter as slim bedrige.
Fleantiid
De Boskplakflinter is te sjen fan heal maaie oant begjin augustus, foaral tusken 20 juny oant 10 july. Der is ien generaasje.
Bôgesjitten op de Olympyske Simmerspullen 1904
200px|thumb|right|De Olympyske Bôgesjit lokaasje fan Saint Louis 1904
Boskplakflinter
Rûp
De rûp kin likernôch 30 mm lang wurde. It liif is swarteftich mei in soart grize plakken. Op de rêch hat de rûp oranje knobbeltsjes mei swarte boarstels. De rûp oerwinteret as Healwaaks rûp, yn nêsten, soms ek wol allinnich. In protte rûpen oerlibje de winter net. In lyts part giet in it foarjier fierder mei iten en ferpopkjen. Yn it foarjier waarmje de rûpen har op en begjinne dan mei groeien.
De rûp fret Swartkoarn en Weversblêd.
Bôgesjitten op de Olympyske Simmerspullen 1904
De Olympyske Simmerspullen 1904, ek wol de IIIe Olympiade neamd waarden yn 1904 yn Saint Louis, de Feriene Steaten hâlden. It bôgesjitten waard hâlden op it Francis Field.
Francis Field
It Francis Field waard boud yn 1904 as ûnderdiel fan de wrâldtentoanstelling en wie it haadstadion fan de Olympyske Simmerspullen 1904. It hie plak foar 19.000 taskôgers. Yn 1984 is it oantal sitplakken foar taskôgers werom brocht nei 4.000.
Puzelgroukopkes
De Puzelgroukopkes (Pyrgus) is in skaai yn de famylje fan de Groukopflinters (Hesperiidae).
Klassifikaasje
Foarbylden yn it skaai binne:
400px|thumb|center|Ierdbeiflinter
Westgermaansk
It Westgermaansk is de teoretyske oertaal dêr't alle Westgermaanske talen út fuortkommen wêze soene. Letter soene har út dizze taal dan it Noardwestgermaansk en it Súdwestgermaansk ûntjûn hawwe, dy't de oertalen wêze soene fan 'e Noardwestgermaansk en de Súdwestgermaanske talen. It is lykwols mar tige de fraach oft in taal as it Westgermaansk wol ea echt bestien hat.
Taalkundige fisy
De measte taalkundigen binne nammentlik fan betinken dat de Westgermaanske taalkloft by it losbrekken fan 'e Noardgermaanske groep, om 'e fyfde iuw hinne, al út selsstannige talen bestie. As der al in Westgermaanske ienheidstaal bestien hat, dan soe dy dus yn in earder tiidrek sprutsen wêze moatte, mooglik yn 'e earste iuw, of miskien sels noch earder, yn 'e earste of twadde iuw f.Kr.
Earder waard it ûntstean fan in Westgermaanske taal wol datearre by it útinoarfallen fan 'e West- en Noardgermaanske taalienheid, oan 'e ein fan it Miengermaanske tiidrek fan it Proto-Germaansk, op syn letst yn 'e twadde iuw (n.Kr.), mei dêrfoar troch de hiele Miengermaanske perioade ek al in Westgermaansk dialekt. Dat kaam om't men der doe noch fan útgie dat der nei it opbrekken fan it Miengermaansk yn 't earstoan in ienheid tusken de Noard- en de Eastgermaanske talen bewarre bleau. Dy âldere teory is lykwols ferkrongen troch nijere ynsichten, basearre op archeologyske fynsten mei runeynskripsjes dy't sawol Noard- as Westgermaansk wêze kinne, mar net Eastgermaansk.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 2020
De Olympyske Simmerspullen 2020 fan de XXXIIe Olympiade waarden fan 2 oant en mei 8 augustus 2021 hâlden yn Izu. It baanhurdfytsen hie plak op de Vélodrome d'Izu.
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it baanhurdfytsen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2020.
Groep fan Auwerk
De Groep fan Auwerk is in beweging dy’t stribbet nei in selsstannige dielsteat fan in Nij-Fryslân yn Europa.
Nij Fryslân
thumb|It gebiet sa't de Groep fan Auwerk it foar eagen hat (Ditmersken en Kreis Cuxhaven binne net ynkleure). De lannen dy't neffens de Groep fan Auwerk by it Nij Fryslân hearre binne:
Skiednis
De organisaasje is oprjochte yn 2003. De organisaasje hat doe har stânpunten úteinset. Yn 2005 is de groep begûn mei de earste politike aksje. Hja hawwe de Fryske nasjonaliteit oanfrege by it provinsjehûs yn Ljouwert. Dêrnei hawwe se aksje fierd troch in FRL-nûmerboerd te meitsjen. Elk nûmerboerd hat in stikje blau mei de Europeeske stjerren. De groep hat der de koade FRL ûnder setten krekt as de lannenkoades dy't der oars op stean. It wie de bedoeling dat minsken sjen litte kinne dat se by Fryslân hearre. De groep hat ek oare aksjes lykas de anty-nazi-helm dy't makke wie foar it wrâldkampioenskip fuotbal yn 2006. Op 23 septimber 2006 hat de groep de Ynterfryske Flagge presintearre. Dizze flagge kin brûkt wurde yn alle Fryske regio's. Net eltsenien koe it lykfine mei it konsept fan de Ynterfryske Flagge mar de Ynterfryske Rie stelde dochs in kommisje yn.
thumb|Trochgeand ferkearaksje De groep fan Auwerk hat yn septimber 2008 yn de Súdwesthoeke in tal ferkearsbuorden ferfongen troch in Frysktalige ferzje. De buorden ‘Doorgaand verkeer’ binne ferongen troch buorden mei ‘Trochgeand ferkear’. Ek de buorden mei ‘Fietspad’ binne feroare yn buorden mei it wurd ‘Fytspaad’. De groep wol mear romte foar de Fryske taal. Se fine dat Rykswettersteat en de Belestingtsjinst it Frysk noch altiten negearje yn harren kommunikaasje. Op 25 septimber 2009 helle de Groep fan Auwerk mei de Frije Fryske Grûn de Nederlânske plaknammen yn Wymbritseradiel fan de buorden. De gemeente hie al besletten dat de offisjele plaknammen Frysk wurde soenen, mar makken neffens de FFG en de Groep fan Auwerk gjin 'dien wurk'.
Polityk
De groep is aktyf yn de polityk. Se wurkje nei in sterkere Fryske identiteit. In goed foarbyld dêrfan is it stânpunt dat alle Fryske minsken harren Fryske nasjonaliteit krije kinne moatte njonken harren Nederlânsk of Dútsk boargerskip. Neffens de groep binne der mear misstannen, lykas al it jild dat fertsjinne wurdt mei it gas yn Grinslân, dêr't in grut part fan nei de Rânestêd giet. Neffens de groep is dat net earlik.
Stifting Fryske Aksje
De Stifting Fryske Aksje, of koarter Fryske Aksje, wie in aksjegroep út Fryslân.
Ed Nijpels
De stifting hat namme makke doe't begjin jannewaris 2006 dúdlik waard dat hja sûnt 23 july 2004 it domein www.ednijpels.nl kaapt hienen. Se wiene lilk op de Kommissaris fan de Keninginne, Ed Nijpels. Nijpels koe neffens harren noch hieltiten gjin Frysk en dat wylst de provinsje twatalich Nederlânsk en Frysk is. Nijpels krijt syn domein wer werom as er in steatefergadering yn it Frysk liedt.
Nijpels is it mei de krityk net iens. Hy sei: Dit is ludike aksje, mar foar it selde jild wurdt jo site kaapt troch minsken die der misbrûk fan meitsje wolle. Nijpels sei ek dat er by bepaalde gelegenheden wol Frysk praat.
Kameleon
De groep hat earder al fan him hearre litten. Yn 2003 hawwe se in eigen Fryske Kameleonfilm makke. It wie in protest tsjin de offisjele Kameleon film dy't yn it Nederlânsk filme waard.
Nouakchott
thumb|260px|Utsjoch oer de stêd Nouakchott (Arabysk: نواكشوط) is de haadstêd fan Mauretaanje en ek de fierwei grutste fan it lân. De stêd leit yn it westen oan de Atlantyske kust. De stêd is noch jong en hat mei dêrtroch suver gjin hege gebouwen. De stêd is ien fan de grutste yn de Sahara en it ekonomyske en bestjoerlike sintrum fan it lân.
Frysk Hânwurdboek
thumb| It Frysk Hânwurdboek is it earste Fryske wurdboek dat dêrby it Frysk as ferklearjende taal hat. It wurdboek is gearstald troch de Fryske Akademy en útjûn troch de Afûk.
Nouakchott
Oant 1958 wie Nouakchott in fiskersdoarpke, mar neidat Mauretaanje ûnôfhinklik fan Frankryk waard, groeide it út ta in stêd, mei troch syn seehaven. Yn 1962 waard it de haadstêd fan it selsstannich Mauretaanje. Yn de jierren '70 eksplodearre it ynwennertal, meast troch de grutte drûchte yn de Sahel dy't de minsken nei de stêd twong.
Frysk Hânwurdboek
Yn it Frysk Hânwurdboek binne sa'n 70.000 lemma's beskreaun, neist grûnwurden ek gearstallings, ôfliedings en ôfkoartings. It wurdboek jout ek rom omtinken oan it eigentiidske taaleigen. Sa steane der bygelyks in soad amtlike wurden en ict- en mediatermen yn. Efteryn binne listen opnommen fan sprekwurden, Fryske gemeente- en plaknammen, Nederlânske provinsjenammen en nammen fan alle lannen fan de wrâld. Foar in Frysk wurdboek is it unyk dat net allinnich fan grûnwurden in útspraakoanwizing jûn wurdt, mar ek fan gearstallings en ôfliedings. It is yn elektroanyske foarm en yn boekfoarm publisearre.
Nouakchott
Ekonomy en ynfrastruktuer
De stêd hat in haven dy't foaral foar ymport tsjinnet (96,4 %), mar der wurdt ek koper útfierd. Dêr binne diken nei Néma, Boutilimit en Kiffa en de stêd hat in ynternasjonaal fleanfjild, Nouakchott International Airport.
Frysk Hânwurdboek
It earste eksimplaar fan it wurdboek is op 19 jannewaris 2009 oanbean oan minister Plasterk. It twadde eksimplaar wie foar de 81-jierrige Tony Feitsma.
Nouakchott
Ekonomy en ynfrastruktuer
Nouakchott produsearret sâlt, sement, insektisides, kleden, tapiten en ambachtsprodukten. Der binne goed 30 lytse of middelgrutte fabriken yn de stêd. Oerheid en finansjele ûndernimmingen binne ek fan belang. Fleanmaatskippij Mauritania Airways hat syn haadkertier yn de stêd.
Frysk Hânwurdboek
Yn 2016 kaam in twadde edysje út, dy't allinnich noch as elektroanyske ferzje te krijen is. Dêryn binne de flaters yn de earste edysje ferbettere en de feroaringen yn de offisjele stavering per 30 jannewaris 2015 ferwurke. Ek waard de ynhâld fan it boek yn it lyk brocht mei de Foarkarswurdlist.
Nouakchott
Fask wetter
No is it al sa dat in protte minsken wetter keapje moatte en dat is djoer yn ferhâlding ta it trochsneed fertsjinst yn de stêd.
Underwiis
De Universiteit fan Nouakchott, is de iennichste universiteit yn Mauretaanje, iepene de doarren yn 1981, en hat likernôch 8000 studinten. Oare ynstellings foar heger ûnderwiis binne ûnder oaren de Nasjonale Skoalle foar Administraasje en it Nasjonaal Ynstitút foar Fuorstset Islamityske Stúdzjes. Der binne fierders in protte legere en middelbere skoallen en in American International School of Nouakchott.
Stânflinter
right|thumb|De Nûmerflinter is gjin stânflinter. Dêrby wurdt in flinter allinnich as stânflinter sjoen at dy it hiele jier troch yn Nederlân oerlibje kin, ek de winters.
Oars is dat foar in oare tige algemiene flinter, de Deipauëach. De Deipauëach oerwinteret yn Nederlân, yn beammen en yn gebouwen. Dêrmei is dy yn Nederlân al in stânflinter.
Money (liet fan Pink Floyd)
Money is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Pink Floyd yn de Abby Road studios en útbrocht op it album The Dark Side of the Moon út 1973. Money wie it sechsde nûmer op it album en waard op 7 maaie 1973 útbrocht as earste single fan it album.
Oer it nûmer
Dit nûmer is foaral bekend troch de rinkeljende kassa wêrmei 't it nûmer iepenet en dy de maat (7/4) oanjout. Ek de saksofoansolo, dy't healwei oergiet yn in gitaarsolo, is in bekend ûnderdiel fan it nûmer .De tekst fan it nûmer giet oer jild.
Klaaifrysk
It Klaaifrysk is ien fan 'e fjouwer grutte Fryske dialekten. It wurdt sprutsen yn 'e Klaaistreek, it noardwestlike part fan 'e provinsje Fryslân, dat rûchwei omjûn wurdt troch it wetterlân fan 'e Súdwesthoeke yn it suden, Ljouwert en de Alde Feanen yn it easten, it Bilt yn it noarden, it Waad yn it noardwesten en de Iselmar yn it westen. It Klaaifrysk tanket syn namme oan syn taalgebiet, dêr't de grûn bestiet út fette seeklaai. Neffens in skatting op grûn fan gegevens út 2004 soe it Klaaifrysk yn 'e provinsje Fryslân sprutsen wurde troch likernôch 95.000 minsken; hoefolle Friezen om utens oft Klaaifrysk sprekke, is net dúdlik.
Klaaifryske subdialekten
Der bestiet in beheinde mjitte fan taalfariaasje binnen it Klaaifryske dialektgebiet, dy't benammentlik delkomt op útspraakferskil. Sa wurdt bygelyks it wurd "grut" útsprutsen as [ɡrœt] (lykas yn it Standertfrysk), mar ek wol diftongisearre, as [ɡrœ.ət] (klinkt as de klank yn "freon"), of mei in langer lûd, as [ɡrø:t] (rymt op "teut"). Ek it wurd "ôf" kin útsprutsen wurde as in diftong: [ɔ.ə], of as in hiel oare klank: [a.ṷ] (rymt op "gau"). Sokke ferskillen binne lykwols oer it algemien net bot oan beskate kriten bûn. left|thumb|250px|De lokaasje fan it Klaaifryske dialekt yn it [[Fryske taalgebiet.]]
Regionaal wykt inkeld it Bjirmsk, fan it âlde Barradiel, oan 'e Waadkust benoarden Harns, waarnimber wat mear fan 'e rest fan it Klaaifrysk ôf. Soms wurdt trouwens it Noardhoeksk, dat tusken it Bilt en de Lauwersmar sprutsen wurdt, ek ta it Klaaifrysk rekkene. Dat dialekt wykt wól dúdlik mear ôf, mei't dêr de Dongeradielster brekking bestiet, dy't yn 'e rest fan it Fryske taalgebiet net foarkomt.
Ferskillen mei it Wâldfrysk
De ferskillen tusken it Klaaifrysk en it Wâldfrysk, it oare grutte Fryske dialekt, binne sa lyts dat yn dit ferbân it wurd "dialekten" eins in te sterke term is; men soe better sprekke kinne fan "taalfarianten". Lykwols binne der in stikmannich – alteast foar Friezen – tige yn it each springende ferskillen, sawol op fonologysk as leksikaal mêd.
Fonologyske Ferskillen
Oare, minder bekende klankferskillen binne bygelyks: Yn it Standertfrysk, dat nochal wat fariaasje talit, binne almeast beide foarmen tastien. By de foarbylden yn 'e tabel wurde beide foarmen ek rûnom yn 'e skriuwtaal brûkt. By "my", "dy", "hy", "sy", "wy" en "by", dêr't it wurdboek ek de foarmen "mij", "dij", "hij", "sij", "wij" en "bij" tastiet, is dat folle minder it gefal; dêr wurdt soks yn 'e regel inkeld dien as Klaaifriezen bewust yn it eigen dialekt skriuwe wolle.
Leksikale Ferskillen
Tusken it Klaaifrysk en it Wâldfrysk komme mar njoggentjin leksikale ferskillen foar. Foarbylden binne:
Duorsume ûntwikkeling
Duorsume ûntwikkeling is ûntwikkeling dy't oanslút op de behoeften fan tsjintwurdich sûnder it fermogen fan takomstige generaasjes om yn harren eigen behoeften te foarsjen yn gefaar te bringen, neffens de definysje fan de VN-kommisje Brundtland út 1987.
Duorsumheid giet oer de krapte fan de natuerlike helpboarnen dêr't wolfeart mei fuortbrocht wurdt, net allinnich no mar ek yn de takomst. De oerflakte fan de ierde is einich; grûnstoffen kinne op reitsje; en de opnamekapasiteit fan de atmosfear en ús natuerlike omjouwing hat syn grinzen.
De termen duorsumheid en duorsum komme oarspronklik út de boskbou. Letter waarden se ek yn de fiskerijbiology brûkt. Yn beide gefallen wie de betsjutting besibbe mei begripen út de ekology. It gie der om de natuer sadanich te behearen dat de natuerlike struktueren en prosessen net prinsipieel oantaaste waarden. Konkreet: oan fiskgrûnen mocht net mear fisk of hout ûntlutsen wurde as der troch natuerlike oanwaaks fansels wer bykomme soe. It respektearjen fan dy ‘gebrûksromte’ betsjut dat ek takomstige generaasjes der gebrûk fan meitsjen bliuwe kinne.
By duorsume ûntwikkeling is dus sprake fan in ideaal lykwicht tusken ekologyske, ekonomyske en sosjale belangen. Alle ûntwikkelingen dy't op technologysk, ekonomysk, ekologysk, polityk of sosjaal flak bydrage oan in sûne ierde mei woltierige bewenners en goed funksjonearjende ekosystemen binne duorsum.
Grutte wjerskynflinter
De grutte wjerskynflinter (Apatura iris) is in soarte yn de famylje fan de Aureliaflinters (Nymhalidae).
Foarkommen
De Grutte Wjerskynflinter libbet yn âlde fochtige leafbosken. Ek libje se in groepen in boskjes by rivierkes. Meastal fljocht er heech yn de beammen en komt net folle op de grûn. De Grutte Wjerskynflinter wie frij algemien yn grutte parten fan Twinte, de Achterhoek, Mid-Brabân en Súd-Limburch. Tusken 1920 en 1975 bleau de stân likernôch gelyk. Dêrnei is it bot efterútgong. Tsjintwurdich is de flinter in seldsume stânflinter; der binne noch mar 12 oant 15 populaasjes.
Op de reade list stiet de flinter as slim bedrige.
Flinter
De wjukken binne 31 oant 40 mm lang. Op de boppekant fan de foarwjuk stiet in ûnopfallende donker plak by de efterrâne. De mantsjes hawwe in prachtige pearse glâns. De wyfkes binne brún en wat grutter.
Fleantiid
De flinter is te sjen fan begjin juny oant ein augustus, foaral tusken 1 en 20 july. De flinter fljocht altyd yn ien generaasje.
Rûp
De rûp kin ûngefear 40 mm lang wurde. It liif is grien mei giele streken op de sydkant. De kop is hiel bysûnder omdat der twa útstekkende rôze hoarntsjes op sitte. De healwaaks rûpen oerwinterje yn de skors of tûken fan beammen.
De rûp fret fan de Skiere Wylch en de Boskwylch.
Gieltsjes
thumb|Grutte Wite KoalflinterDe Gieltsjes (Gonepteryx) is in skaai yn de famylje fan de Wytflinters (Pieridae).
It skaai waard yn 1810 troch William Leach yntrodusearre as Gonopteryx, foar it Gieltsje, it Swiet Gieltsje en it Provinsaalsk Gieltsje. Nei ferskate oare staverings by oanhellings, en in útstel foar in oare namme, is de namme lykwols Gonepteryx wurden. It jiertal wurdt no op 1815 steld.
Klassifikaasje
It skaai hat likernôch 100 soarten, ûnderoaren:
Escape to Athena
Escape to Athena is in Britske oarlochsfilm en aventoerekomeedzje út 1979 ûnder rezjy fan George P. Cosmatos. De haadrollen waarden fertolke troch Telly Savalas, David Niven, Roger Moore en Elliott Gould, mei Stefanie Powers, Claudia Cardinale, Sonny Bono en Richard Roundtree yn 'e wichtichste byrollen. De titel betsjut "Untsnapping nei Athena". It ferhaal giet oer in Alliëard kriichsfinzenekamp op in Gryksk eilân yn 'e Twadde Wrâldoarloch, dêr't de finzenen yn 1944 yn opstân komme om yn gearwurking mei it Grykske ferset it eilân te befrijen. Fan 'e filmkritisy krige Escape to Athena oer it algemien tuskenbeiden oant negative resinsjes. De film flopte yn 'e bioskopen.
Plot
Yn 1944 is der in kriichsfinzenekamp op ien fan 'e Grykske eilannen yn 'e Egeyske See, dêr't Alliëarde kriichsfinzenen twongen wurde argeologyske opgravings te dwaan ûnder lieding fan professor Blake, in finzen holden Britske wittenskipper op jierren dy't al mei de opgravings dwaande wie doe't de Dútsers yn 1941 Grikelân besetten. De kommandant fan it kamp is majoar Otto Hecht, in eardere antykhanneler út Wenen, dy't fan it resultaat fan 'e opgravings genôch nei Berlyn stjoerd om se dêr tefreden te stellen, mar de echt weardefolle artefakten nei syn suster yn Switserlân smokkelet sadat er se nei de oarloch ferpatse kin.
Blake en syn neiste meiwurkers, de negroïde Amerikaanske sersjant Nat Judson en de Italjaanske oerrinner en kok Bruno Rotelli, hawwe ûntdutsen dat de kriichsfinzenen nei oare kampen stjoerd wurde sille, dêr't se it perfoarst in stik minder treffe sille as ûnder it ridlik goedaardige bewâld fan Hecht. Dat sadwaande binne se begûn om artefakten dy't net folle wearde hawwe, mar wol gâns ûnthjittend binne, te 'recycljen', sadat se dy hieltyd op 'e nij ûntdekke kinne. Hecht, dy't dêr sa syn fermoedens oer hat, spilet it spultsje mei, om't de opheffing fan it kamp betsjutte soe dat ek hy earnewêr oars hinne oerpleatst wurde soe, en hy hat it skoan nei 't sin op it eilân en wol de oarloch hjir eins wol útsitte. Hiel oars leit dat foar majoar Volkmann, in ofsier fan 'e SS, dy't it yn it doarp op it eilân foar it sizzen hat. Dyselde is in fanatike nazy, dy't op ûnmeilydsume wize it deltwingen fan 'e Grykske befolking beävensearret troch represailles wêrby't willekeurige boargers stânrjochtlik eksekutearre wurde.
Hecht stiket nei Dottie, wêrby't er har earst ûnder druk besiket te setten troch har te fertellen dat er wit dat Charlie Joadsk is, in feit dat er wolris oan 'e SS trochjaan kinne soe. As dat net it hope effekt sortearret, makket er syn drigemint lykwols net wier. Krektoarsom, der ûntjout him in nuveraardich soarte fan freonskip tusken de kampkommandant en Charlie. De kriichsfinzenen, ûnder lieding fan professor Blake, trúnje Dottie fia Charlie oan om ta te jaan oan 'e avânses fan Hecht, sadat se him foar harren útkloarkje kin. Dottie jout dêr gehoar oan. Fan Blake, Judson en Rotelli kriget Charlie te hearren dat yn it kleaster op 'e berch de Athena, yn 'e midden fan it eilân, skatten mei in wearde fan wol twa miljoen Amerikaanske dollar opslein lizze. Blake, Judson en Rotelli binne fan doel om dy efteroer te drukken sadree't se dêr it frij ta krije. Charlie jout him mei gragens by dy gearspanning.
Wylst Charlie en Dottie in optreden foar de kampbewekkers hâlde wêryn't Dottie, ta argewaasje fan Hecht, in striptease opfierd sadat alle oandacht op har rjochte is, liede professor Blake, sersjant Judson en Rotelli in opstân fan 'e kriichsfinzenen, wêrby't de restearjende bewekkers oermastere wurde. Underwilens dogge Zeno en syn fersetslju fan bûtenôf in wraam op it kamp en skeakelje de wachtposten út. Dêrnei wurde de kampbewekkers by de foarstelling fan alle kanten besingele, sadat se gjin oare kar hawwe as om har oer te jaan. Zeno wol neitiid Hecht deasjitte om 'e finzen Dútsers in lieder te ûntsizzen, mar Dottie, dy't ûnderwilens echt gefoelens foar de kommandant krigen hat, slacht foar om te besykjen en helje him oer om him by de opstân te jaan. Hja kriget byfal fan professor Blake, en Zeno stimt dermei yn om it Blake bsykje te litten. De professor leit Hecht de kar foar: oerrinnen of eksekúsje. As Hecht freget oft der wier gjin oare mooglikheid foar him bestiet, langet Blake him in pistoal oer mei ien kûgel deryn. Dêrop beslút Hecht en smyt de lapen gear mei de kriichsfinzenen en de fersetslju.
Zeno, Rotelli, Charlie, majoar Hecht, alle fersetslju en in stikmannich kriichsfinzenen sette ôf werom nei it stedsje, om foar te kommen dat Volkmann noch mear ûnskuldige lju deasjitte litte kin. As Volkmann en syn SS-ers risselwearje en fier de oankundige represaille út, iepenje se fan alle kanten it fjoer op harren. Ferskate fersetslju en kriichsfinzenen sneuvelje by de dêropfolgjende sjitpartij, mar hast alle SS-ers komme om. De iennichste oerlibbene is Volkmann sels, dy't in Gryksk jonkje as libben skyld brûkt. Hecht weaget syn libben troch yn in rein fan kûgels nei Volkmann ta te draven, de SS-ofsier del te slaan en it jonkje yn feilichheid te bringen. Volkmann pykt út op in motorfyts en Charlie giet der op in motor mei sydspan efteroan. Nei in spektakulêre efterfolging troch de nauwe steechjes fan it stedsje berikt Volkmann syn kantoar, dêr't er om help fan bûten it eilân besiket te beljen. Ear't er dat oprêde kin, kringt Charlie lykwols it kantoar binnen en sjit him dea.
Underwilens set professor Blake mei sersjant Judson, Dottie en in stikmannich kriichsfinzenen nei it befoarriedingsstasjon foar ûnderseeboaten. Dat wurdt mar licht bewekke en se witte it sadwaande frij ienfâldich yn te nimmen. Wat se net witte, is dat in stikmannich Dútske dûkers op dat stuit yn see binne, de ferovering sjogge en stilwei harren kâns ôfwachtsje. Neitiid jout Judson him yn it stedsje by de groep fan Zeno, wylst Hecht nei it befoarriedingsstasjon giet om Blake by te stean yn 'e Dútsktalige kommunikaasje mei ûnderseeboaten.
Om foar te kommen dat it befoarriedingsstasjon noch troch de Dútsers brûkt wurde kin, as se it ûnferhope weroverje mochten, beslút Blake dat de branjefoarrieden opblaasd wurde moatte. Dottie nimt it putsje op har om bommen oan te bringen op 'e brânstoftanks, dy't, om ûngemakken foar te kommen, op in lyts eilantsje in hûndert meter út 'e kust pleatst binne. Hja swimt dêrhinne, mar wurdt oerfallen troch in pear fan 'e dûkers, wylst in pear oaren Hecht-en-dy oanfalle, dy't har ferrjochtings út it befoarriedingsstasjon beächtsje. De brânstoftanks ûntploffe, mei as gefolch dat der baarnende oalje yn it wetter bedarret. Hecht weeft ôf mei syn tsjinstanners en fart dan yn in houten motorboatsje troch de flammen om Dottie te rêden.
Yn it stedsje steane Charlie, Judson en Rotelli der ûnderwilens by Zeno op oan om harren nei it kleaster op 'e berch de Athena te lieden, sadat se dat plonderje kinne. De âld-mûnts, dy't earder noch sein hie dat de ynboel fan it kleaster eigendom is fan it Grykske folk, hat op in plondering no opmerklikernôch net folle mear tsjin, dat de fjouwer mannen sette ôf by de berch op. As se by it kleaster oankomme, docht lykwols bliken dat Zeno de oare trije te fiter hân hat, want yn it kleaster is in Dútske kommunikaasjepost fan 'e SS fêstige, dy't bewapene is mei in eksperiminteel raketwapen. Hy hat fan 'e Alliëarden de opdracht krigen om dat ûnklear te meitsjen, om't it grutte skea oan 'e Alliëarde ynvaazjefloat tabringe kinne soe. Foar sa'n misje hawwe Charlie, Judson en Rotelli net tekene, dat se binne begryplikerwize frijwat lulk, mar der sit neat oars op as om 'e Dútsers út te skeakeljen as se by de rykdommen fan it kleaster komme wolle.
Nei't se de Dútske skyldwachten útskeakele hawwe, smyt Zeno poeier yn it fentilaasjesysteem fan 'e kelders fan it kleaster, dêr't de measte Dútsers sitte. Troch der wetter oerhinne te jitten, ûntstiet der in gifgas dêr't it meastepart fan 'e SS-ers oan deagiet. Judson goait in pear hângranaten yn 'e kontrôlekeamer fan it raketwapen, mar ien fan 'e betsjinners libbet krekt langernôch om in selsferneatigingsmeganisme yn wurking te stellen. Zeno besiket dat om 'e nocht út te krijen, wylst Judson de finzen holden mûntsen befrijt en Charlie en Rotelli op 'e sneup geane nei de bút. Se fine lykwols inkeld ien kiste, dêr't blikken itensboarden yn blike te sitten mei it antlit fan Hitler derop. As it selsferneatigingsmeganisme ôfgiet, fljocht it hiele kleaster de loft yn. Zeno, Judson, Rotelli en de mûntsen, en op it alderlêste momint ek Charlie, witte ûnskansearre fuort te kommen.
De jûns is it feest yn it stedsje om 'e befrijing fan it eilân te fieren. Charlie, Rotelli en Judson besykje om 'e nocht fan 'e mûntsen te fernimmen wêr't de skatten út it kleaster bedarre binne. Professor Blake wurdt troch de abt yn fertrouwen nommen, dy't him meidielt dat alle rykdommen al foar de Dútske besetting yn it pleatslike bordeel ferburgen wiene, en dus de hiele tiid al ûnder de noas fan sawol de Dútsers as de op plonderjen beluste kriichsfinzenen lein hawwe. Charlie sit alhiel yn 'e put, mar Hecht en Dottie, dy't no iepentlik in stel foarmje, fleurje him op troch plannen te meitsjen oer hoe't se mei syn trijen nei de oarloch de argeologyske artefakten ferhannelje kinne dy't Hecht al nei Switserlân smokkele hat.
Produksje
Escape to Athena waard regissearre troch George P. Cosmatos nei in senario fan Edward Anhalt en Richard S. Lochte op basis fan in ferhaal dat optocht wie troch Lochte en Cosmatos. As produsinten wiene David Niven jr. en Jack Wiener by it projekt belutsen foar de filmstudio ITC Entertainment. Itselde produksjeteam hie yn 1976 foar ITC in oare oarlochsfilm makke, The Eagle Has Landed, en op basis fan it súkses fan dy film stimde de studio dermei yn om Escape to Athena te finansieren foar in budget ter hichte fan $10 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Gil Taylor, en de filmmuzyk waard fersoarge troch de Argentynske komponist Lalo Schifrin.