cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fryske kultuerprizen
Beskriuwing
De Fedde Schurerpriis is yn 1983 foar debuten yn de Fryske literatuer foar alle sjenres ynsteld. Sûnt wurdt de priis om ‘e trije jier takend, wêrby ’t it net útmakket oft it om proaza of poëzij giet. De priis bestiet út in bedrach fan € 2.000. grut € 2.000,- en in oarkonde, foar debuten yn alle sjenres yn it Frysk, sawol foar it earste wurk fan in auteur as foar it earste wurk fan in al publisearjend auteur yn in foar him/har nij sjenre; Dizze belangrykste literêre priis foar alles sjenres is foar it earst yn 1947 takend. Oant 1953 waard de priis alle jierren takend, tusken 1953 en 1983 om ‘e twa jier, -om bar foar proaza en poëzij- en sûnt 1983 om ‘e trije jier wêrby ’t it ûnderskied tusken proaza en poëzij ferfoel. Sûnt 1999 wurdt de priis wer om de twa jier takend. De iene kear foar proaza, de oare kear foar poëzij en yn beide gefallen kin it ek om in oeuvrepriis gean. Sûnt syn ûntstean wurdt de priis yn ‘e bertestêd fan Gysbert Japicx, Boalsert, útrikt. It prizebedrach is op € 5.000 bepaald. De dr. Joast Halbertsmapriis is yn 1947 ynsteld. Tusken 1947 en 1983 waard de priis om ‘e twa jier takend, de iene kear foar wittenskipswurk, de oare kear foar wurk fan amateurs (sneupers). Fan 1983 ôf bart de takenning om ‘e trije jier en inkeld foar wittenskipswurk. It giet om de wittenskip fan Fryslân op it mêd fan skiednis, taal- en literatuerwittenskip en de sosjale wittenskippen, sawol foar ien wurk as foar it hiele oeuvre fan in auteur. De priis wurdt altyd yn Grou, it berteplak fan Joast Halbertsma, útrikt. It prizebedrach is € 4.000. Dizze priis is yn 1983 ynsteld en is de oersetpriis foar wurk yn en út it Frysk yn alle sjenres. foar oersettings yn alle sjenres, út in frjemde taal yn it Frysk en oarsom; Meast giet it om literêr wurk, mar saaklike teksten kinne ek bekroand wurde. It prizebedrach is sûnt 1991 € 2.000. Ynsteld mei yngong fan 2005, grut € 2.000,- en in oarkonde, foar de Frysktalige, fokale muzyk yn alle sjenres, foar ien wurk sa goed as foar it hiele oeuvre fan in sjonger en foar it wurk fan komponist, arranzjeur, tekstdichter, dirigint, muzikolooch, muzyksamler, -besoarger, en –útjouwer; Sûnt 2004 útrikt, grut € 2.000,- en in oarkonde, foar it amateurtoaniel yn Fryslân; bûtengewoane prestaasje dy ’t yn ferhâlding ta oare prestaasjes yn it amateurtoaniel opfallend posityf is; de priis kin takend wurde oan persoanen, groepen en organisaasjes op it mêd fan amateurtoaniel, lykas rezjy, karmasterij, klaaiïng, dekôr, útfiering, spiler(s), selskip(pen), organisaasje(s), publikaasje(s).
Syklus
Der is in seisjierlikse syklus fan priistakennings- en –útrikking: ensfh.
Oanslach
In oanslach of moardoanslach (ta ûnderskie fan bgl. in bomoansloch of in terroristyske oanslach) is in misdriuw yn 'e foarm fan in oanfal op in wichtich persoan mei de bedoeling om dyselde te fermoardzjen of yn elts slim te ferwûnjen. Yn 'e juridyske sin kin mei in 'oanslach' sawol in súksesfol útfierde oanslach as in feridele of mislearre oanslach bedoeld wêze. Faak tsjinnet in moardoanslach in polityk of ideologysk doel, mar dat hoecht net.
Yn it Nederlânske Wetboek fan Strafrjocht binne oangeande oanslaggen de folgjende bepalings opnommen:
Soltborg
250px|thumb|Soltborg yn it Reiderlân 250px|thumb|Soltborg, foaroan oan de dyk fan de [[Iems]] Soltborg is in doarp (Ortsteil), dat ûnder it doarpsgebiet fan Holtgaste falt, yn de gemeente Jemgum yn de lânkring Lier yn East-Fryslân. Soltborg bestiet sels wer út Groß- en Klein-Soltborg. Klein-Soltborg leit op in terp op de rivierklaai fan de Iems, wylst Groß-Soltborg oan in Muhde (mûning) tusken Klein-Soltborg en Bingum oan de Iems leit. Tichteby it doarp leit in 8 meter djippe rekreaasjemar dêr't in beachvolleyballplak en in sânstrân fan 100 meter lang binne. De Dútske A31 dy't by it doarp lâns rint, is geunstich foar it yndustryterrein, dêr't in grut oantal bedriuwen fêstige binne.
Skiednis
It plak waard yn 1432 foar it earst as Zoltburch neamd. Yn 1437 waard it plak Soltburgh neamd. De hjoeddeistige skriuwwize waard om 1900 hinne fêststeld. Fan de santjinde iuw ôf wiene der trije stienfabriken yn it doarp, dy't, benammen yn de achttjinde iuw, fan ekonomysk belang wiene. Op it hichtepunt fan harren ekonomyske ûntjouwing wiene der yn de beide doarpsdielen sân stienfabriken. Yn Groß-Soltborg stiene der yn de earste helte fan de njoggentjinde iuw twa grutte buorkerijen dêr't tolve minsken wennen. Yn Klein-Soltborg wennen der yn 1823 83 minsken, wylst der 25 jier letter 104 minsken wennen.
Alder-Amstel
Alder-Amstel (Nederlânsk: Ouder-Amstel) is in gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. Dizze gemeente, dy't bestiet sûnt 1811, makket diel út fan it gearwurkingsferbûn Stedsregio Amsterdam en hat 13.310 ynwenners (31 maart 2015). It haadplak fan 'e gemeente is it doarp Duivendrecht, wylst it gemeentehûs yn Aldertsjerk oan de Amstel stiet. Fierders is der noch it buorskip Waver.
Ona Moody
Ona Moody (Amsterdam, 29 july 1997) is in Nederlânsk-Simbabwaansk fotomodel en winneresse fan de Miss Nederlân 2022-wedstriid.
Moody waard berne yn Amsterdam en hat in Simbabwaanske heit en in Nederlânske mem. Se folge de Iepen Skoalmienskip Bijlmer en letter it Lucia Marthas Instituut voor Uitvoerende Kunsten yn Amsterdam.
Ruurdtsje de Haan
Dichtet nei har fjirtichste yn it Frysk. Hja hâldt fan de natuer en ferdjippet har yn ‘e wrâld om har hinne. Sij hat dêr in eigen sicht op. Wurk fan Ruurdtsje de Haan is te finen yn de literêre tydskriften Hjir en De Moanne. Fierder binne der Nederlânske fersen publisearre yn it ynternettydskrift Meander.
Ut en troch draacht hja foar út eigen wurk, meast op fersyk, foar it lêst op radio Noordoost Friesland te Dokkum yn febrewaris 2003. Ruurdtsje wurke mei oan it útjaan fan twa ynternet sammelbondels (skriuwers fan PoetryAlive!). Har Nederlânske wurk is te finen ûnder it pseudonym Miranda Mei.
Yn 2005 wûn Ruurdtsje de Haan mei har gedichtebondel Onaris de Fedde Schurer-publykspriis.
Daniel Tosh
Daniel Dwight Tosh (Boppard, 29 maaie 1975) is in Amerikaansk komyk, akteur en tillefyzjepresintator fan Dútsk komôf. Hy presintearret it tillefyzjeprogramma Tosh.0, dat útstjoerd wurdt op Comedy Central.
Konstitúsjonele monargy
In konstitúsjonele monargy is in monargy mei in monarch as steatshaad dy't troch in skreaune of net-skreaune grûnwet beheind is yn syn foegen. Yn de foarm sa't dy op 't heden yn Jeropa foarkomt hawwe de measte monargen formeel wol autoriteit, en funksjonearret it regear trochstrings út namme fan de monarch, mar makket de monarch sels gjin belied en kiest hy gjin politike lieders mear.
Winnetou
Winnetou (Dútske útspr.: ['ʋinətu], likernôch: " wy -nuh-tû"; yn it Frysk en Nederlânsk almeast útsprutsen as ['ʋɪnətu], " win -nuh-tû") is in fiktive Yndiaanske held dy't figurearret yn in rige romans oer it Wylde Westen fan 'e Dútske skriuwer Karl May (1842-1912). De boeken oer Winnetou en syn bloedbroer Old Shatterhand binne noch altyd ien fan 'e bêst ferkeapjende Dútske romansearjes ea, mei wrâldwiid sa'n 200 miljoen ferkochte eksimplaren. Fral yn Jeropa is de namme 'Winnetou' in begryp. Iroanysk genôch is er yn 'e Feriene Steaten folle minder bekend.
Beskriuwing
De ferhalen fan Karl May wurde yn it ik-perspektyf ferteld fanút it eachpunt fan Old Shatterhand. Dat is oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw in blanke kolonist fan Dútsk komôf yn it Wylde Westen, dy't op in stuit de Apache-Yndiaan Winnetou moetet en nei inkele dramatyske foarfallen in djippe en duorjende freonskip mei him slút.
Winnetou wurdt it opperhaad fan 'e Meskalearo-Apachen (en yn May syn belibbing fan alle Apachen, de Navaho ynbegrepen), nei't syn heit Intschu-tschuna en syn suster Nscho-tschi fermoarde binne troch de blanke bandyt Santer. Winnetou beriidt in hynder dat Iltschi ("Wyn") hjit, en hat in ferneamd dûbelloops gewear dat de namme Silberbüchse ("Sulverbuks") draacht, nei it sulverwurk dêr't de kolf mei fersierd is. Old Shatterhand beriidt Hatatitla ("Wjerljocht"), de broer fan Iltschi.
Net-dogmatyske kristlike gefoelens en noarmen en wearden spylje yn 'e ferhalen oer Winnetou in wichtige rol. Old Shatterhand en Winnetou jouwe by in protte gelegenheden blyk fan harren feardigens yn gefjochten, mar ek fan meilibben mei oare minsken. De ferhalen fan May geane dêrby út fan 'e ynherinte goedens fan 'e minske, hoewol't dy allegeduerigen bedrige wurdt troch fijannen mei kweade bedoelings.
Tematyk
De boeken fan Karl May oer Winnetou symbolisearje oant op beskate hichte in romantyske langst nei in ienfâldiger libben yn nauwer kontakt mei de natoer. Winliken wurdt de oanhâldende populariteit fan 'e romansearje benammen feroarsaken om't de ferhalen by in soad Jeropeänen ta de ferbylding sprieken en dat noch dogge. Sà populêr waarden de boeken, dat se sels yn nazy-Dútslân nea ferbean binne, nettsjinsteande it feit dat net-blanken lykas Winnetou der heldhaftige rollen yn spylje. Ynstee dêrfan kamen de nazys mei it argumint op 'e lapen dat de ferhalen fan May sjen litte dat de ûndergong fan 'e Yndianen feroarsake waard trochdat se harren net tsjin rasseferminging kearden.
Eins wiene de helden fan May basearre op archetypen fan 'e Germaanske kultuer dy't neat út te stean hiene mei wiere Yndianen. Winnetou is yn 'e boeken in nommel man net om't er in Yndiaan is, mar om't er de bêste aspekten fan 'e Yndiaanske kultuer kombinearret mei de romantyske en kristlike skaaimerken fan May syn eigen fisy op 'e Dútske maatskippij. As er úteinlik komt te ferstjerren, freget Winnetou inkele blanke kolonisten om in Ave Maria foar him te sjongen, en syn dea wurdt sadwaande hillige troch syn stille bekearing ta it kristendom.
Festivals
De populariteit fan 'e ferhalen oer Winnetou hat derta laat dat der festivals omhinne organisearre wurde, dy't wol wat hawwe fan iepenloftspullen. De earste Karl-May-Spiele waarden fan 1938 oant 1941 yn Rathen holden, yn Saksen. Yn 1984 waard dat festival op itselde plak troch it regear fan 'e DDR nij libben ynblaasd. Yn West-Dútslân bestiene al sûnt 1950 de Karl-May-Spiele yn Bad Segeberg, en letter kamen der oare festivals fan itselde soarte by yn û.m. Lennestadt-Elspe. Tsjintwurdich wurde elts jier tsientallen fan sokke eveneminten holden yn Dútslân en Eastenryk.
Filmadaptaasjes
Yn 'e 1960-er jierren waarden alve Dútsktalige filmadaptaasjes fan 'e Winnetou-ferhalen makke. Ornaris wiene dat Dútsk-Joegoslavyske ko-produksjes. Yn alle ûndersteande ferfilmings waard de rol fan Winnetou spile troch de Frânske akteur Pierre Brice, wylst de Amerikaan Lex Barker de rol fan Old Shatterhand fertolke. Brice wie yn 't earstoan net botte entûsjast oer syn rol, mar syn tige ynteine aktearjen en syn beheinde tekst brocht it personaazje fan Winnetou foar de Dútsers echt ta libben. Dêrtroch waard Brice net inkeld in filmstjer yn Dútslân, mar droech er ek wier by ta de Dútsk-Frânske fermoedsoening nei de Twadde Wrâldoarloch.
De filmmuzyk foar hast alle Winnetou-ferfilmings (mei de ferneamde titelmuzyk spile op 'e mûlharpe troch Johnny Müller) waard fersoarge troch de Dútske komponist Martin Böttcher. De iennichste útsûnderings op dy regel wiene Old Shatterhand, mei filmmuzyk fan 'e Italjaanske komponist Riz Ortolani, en Winnetou und sein Freund Old Firehand, mei muzyk fan 'e Dútske komponist Peter Thomas. De films wiene yn Dútslân sa súksesfol dat it budget foar eltse folgjende film opskroeve wurde koe. De opnamen fûnen plak yn Paklenica yn Joegoslaavje (no Kroaasje).
Tillefyzje-adaptaasjes
Ek yn 'e folgjende tillefyzjesearjes waard de rol fan Winnetou fertolke troch Pierre Brice.
Simon Oosting
Simon Oosting (Skarsterbrêge, 1959), is in Frysk biolooch en dichter.
Oosting groeide op yn Ljouwert, dêr’t er it kristlik gymnasium besocht. Yn 1978 sette er yn Wageningen útein mei de stúdzje Tropyske Feehâlderij. Oosting studearre ôf yn 1985.
Nei syn promoasje wurke er op ûndersyksynstituten yn Kanada en Noarwegen. Yn 1999 kaam er werom yn Wageningen. Oosting hâldt him no dwaande mei de maatskiplike kant fan it hâlden fan bisten by de ôfdieling dierwittenskippen.
Yn 2004 krige Oosting in Rely Jorritsmapriis foar syn gedichtensyklus Yn 't foarbygean. Yn 2008 krige er de Fedde Schurer-publykspriis foar syn bondel Rauwe fisken op wynfearwolkens.
Simon Oosting is in broer fan Ronald Oosting.
The Homesman
The Homesman is in Amerikaansk-Frânske westernfilm út 2014 ûnder rezjy fan Tommy Lee Jones, mei yn 'e haadrollen Jones sels en Hilary Swank. De film is basearre op 'e roman mei deselde namme fan Glendon Swarthout út 1988. De titel ferwiist nei de oantsjutting (homesman) dy't yn it Wylde Westen gebrûklik wie foar lju dy't ymmigranten wer nei hûs (home) brochten as se it yn it Westen om 'e iene of oare reden net roaie koene. The Homesman giet oer trije froulju dy't om útinoar rinnende redens harren ferstân ferlieze en dêrom werombrocht wurde moatte nei Iowa, dêr't in tsjerke is dy't foar sokken soarget. Hoewol't de filmkritisy oer it algemien loovjend oer de film wiene, flopte The Homesman yn 'e bioskopen.
Plot
Yn dyselde tiid begjinne ferskate froulju yn Loup tekens sjen te litten fan sljochtsinnigens. Dat wurdt feroarsake troch de drege libbensomstannichheden dêr't se yn Nebraska oanhâldend mei te krijen hawwe. De njoggentjinjierrige Arabella Sours hat yn koarte tiid al har trije bern oan diftery ferlern. Theoline Belknap bringt har eigen poppe om as har húshâlding nei in mislearre rispinge en de stjerte fan it fee driget te ferhongerjen. En Gro Svendsen, in Deenske ymmigrante, rekket nei it ferstjerren fan har mem geastlik paadbjuster troch it oanhâldende seksueel misbrûk troch har man. Dûmny Dowd docht in berop op 'e trije manlju om te lotsjen wa fan harren oft de froulju weromliede sil nei in tsjerke yn Hebron (Iowa), dêr't foar sokke minsken soarge wurdt. Mar Vester Belknap wegeret oan 'e lotting mei te dwaan. Dêrop nimt Cuddy syn plak yn, en it lot falt op har.
Dûmny Dowd, Garn Sours, Thor Svendsen en oare leden fan 'e mienskip dogge alles om Cuddy te helpen en risselwearje foar de reis. Sa keapje se in âlde feewein foar har, dy't troch Buster Shaver, de pleatslike smid, oanpast wurdt om 'e trije froulju yn te ferfieren. As se mei de wein ûnderweis is om 'e froulju op te heljen, komt Cuddy by in beam lâns, dêr't in man fêstbûn op syn hynder sit mei in strûpe om 'e hals hinne dy't oan in tûke fêstsit. It is George Briggs, dy't besocht hat him it lân fan 'e ôfwêzige Bob Giffen ta te eigenjen, en dêrfoar troch Giffen syn buorlju finzennommen en sa efterlitten is. Cuddy lit him ûnthjitte dat er har helpe sil by in putsje foar't se him lossnijt. It putsje dat se yn gedachten hat is fansels it oerbringen fan 'e trije sljochtsinnige froulju nei Hebron. As Briggs dat ûntdekt, is er der net bliid mei, mar hy seit dat er wurd hâlde sil. Om't him wat mear reden te jaan om dat te dwaan, seit Cuddy dat se in oan him rjochte brief mei trijehûndert dollar deryn nei de tsjerke yn Hebron stjoerd hat, hoewol't se dy eins gewoan yn 'e bûse by har draacht.
Underweis komt de ûnderfining dy't Briggs hat mei reizgjen yn it Wylde Westen goed fan pas. As se it paad kruse fan in groep Pâny-krigers, jout er harren in hynder om harren ôf te keapjen, sadat se him en Cuddy gewurde litte. Letter, as Arabella by harren kamp wei dwaalt en meinommen wurdt troch in passearjende frachtrider, is it Briggs dy't efter har oan set en in gefjocht mei de frachtrider oangiet om it fanke werom te krijen. De folle jongere frachtrider wurdt him lykwols oermânsk, en soe him smoard hawwe as Arabella him net yn 'e holle sketten hie. As se al in moai hoart ûnderweis binne, komme Cuddy en Briggs mei de feewein by it grêf lâns fan 'e alvejierrige dochter fan guon kolonisten op harren wei nei it westen ta. It grêf is om 'e klean útgroeven is troch Yndianen, wêrnei't it lyk opfretten is troch de prêrjewolven. Cuddy wol beslist de ferspraat lizzende bonken werbegrave, wylst Briggs troch wol. Uteinlik lit Cuddy him trochride mei de wein, wylst sy efterbliuwt mei it hynder fan 'e deade frachtrider om it grêf te beoarderjen. As se dêr klear mei is, wurdt it al tsjuster. Se rekket paadbjuster en doarmet twa dagen allinnich om foar't se úteinlik Briggs en de feewein weromfynt.
As se al ferskate dagen net iten hawwe, komme Briggs en de froulju by in leechsteand hotel fan fjouwer ferdjippings lâns fan in Aloysius Duffy. Briggs sjocht dat dêr in wier gastmiel oanrjochte wurdt, mar as er oanstekt om iten en in sliepplak, makket Duffy him dúdlik dat dêr gjin sprake fan wêze kin, mei't er mei de earstfolgjende trein in groep ynvestearders ferwachtet. As dy komme, kin er sokken as Briggs fansels net yn syn hotel brûke. Under bedriging mei gewearen moat Briggs him ôfjaan, mar let dy jûns keart er werom en kringt de koken fan it hotel binnen om in roastere baarch te stellen. Hy stjoert de jonge kokkinne fuort en stekt dan de hiele begeane grûn fan it hotel yn 'e brân. As Duffy besiket de trep del te kommen, sjit Briggs him yn 'e foet. As er fuortriidt, springe út 'e finsters fan 'e boppeste ferdjipping fan it hotel brânende en kritende figueren.
Uteinlik berikt Briggs Hebron, dêr't er de trije froulju oerdraacht oan 'e soargen fan Altha Carter, de frou fan 'e pleatslike metodistyske predikant. Hy fertelt har dat Cuddy dea is, mar beart dat se beswykt is oan koarts. Om't er him noch skuldich fielt oer hoe't er Cuddy behannele hat, lit Briggs neitiid in houten grêfsark foar har meitsje, dy't er op har grêf sette wol. Foar Tabitha Hutchinson, it moaie, mar strjitearme sechstjinjierrige keamerfamke yn it hotel dêr't er ferbliuwt, keapet er in pear skuon. As er har dy jout, drukt er har op it hert om nea mei in jongfeint te trouwen dy't derfan dreamt om in boerespultsje yn it Wylde Westen te begjinnen. Ek freget er har om mei himsels te trouwen, dêr't sy op antwurdet mei: "Miskien." Briggs lit himsels yn in nij pak stekke. As er him lykwols by in pleatslik pokerspul jaan wol, wurdt er wegere om't er net fan deselde maatskiplike klasse is as de oare spilers.
Briggs hie eefkes it idee dat er himsels en syn libben feroarje koe, en mooglik in better man wurde, ien dy't Cuddy har goedkarring weidrage koe. Mar troch dy ôfwizing beseft er dat in dûbeltsje nea in kwartsje wurde kin. Hy set yn westlike rjochting ôf út Hebron en lit him troch in fearboat de Missouri wer oersette. Oan dek begjint er healdronken lûdroftich in ferske te sjongen en der entûsjast by te dûnsjen wylst twa oare passazjiers him begeliede op muzykynstruminten. As immen op 'e igge klaget oer it lawaai, lûkt er syn revolver en sjit in pear kûgels yn dy rjochting ôf foar't er wer trochgiet mei sjongen en dûnsjen. Underwilens skopt ien fan 'e fearlju ûnder it wurk tsjin 'e grêfsark fan Cuddy oan, dy't Briggs tsjin 'e reling fan 'e boat oanset hie. It ding rûgelet oerboard en driuwt ûngemurken fuort.
Tematyk
Yn The Homesman wurdt it drege libben fan 'e iere blanke kolonisten yn it Wylde Westen beljochte. De film is wol omskreaun as in "feministyske western", mei't yn oare films oer dy tiid de libbens fan froulju mar komselden oan bod komme.
Produksje
The Homesman waard regissearre troch Tommy Lee Jones, dy't yn 'e mande mei Kieran Fitzgerald en Wesley Oliver ek it senario skreau. Dat wie basearre op 'e roman The Homesman, fan Glendon Swarthout, út 1988. As produsinten wiene by de film belutsen Peter M. Brant, Brian Kennedy en Luc Besson, foar de studio's EuropaCorp, Ithaca en The Javelin Film Company. De kamerarezjy waard fierd troch Rodrigo Prieto, en de filmmuzyk wie fan 'e hân fan Marco Beltrami.
Foar The Homesman wie in budget fan $16 miljoen beskikber. De film waard foar it earst fertoand op 18 maaie 2014, op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes. Neitiid draaide er ek op it Filmfestival fan Telluride en op it filmfestival fan it Amerikaansk Film Ynstitút (AFI). De distribúsje fan The Homesman waard yn 'e Feriene Steaten dien troch Roadside Attractions, en yn Jeropa troch Besson syn EuropaCorp. De film gie op 14 novimber 2014 yn in beheind tal Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
The Homesman krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy, benammen oangeande de aktearprestaasje fan Hilary Swank, de kamerarezjy, de filmmuzyk en de kostúms. Sa skreau Andrew O'Hehir op 'e webside Salon: "Swank jout in manjefyk optreden as in frou fan wa't it kalme en feardige uterlik net alhiel har oanboazjende wanhope ferbergje kin." En: "Rodrigo Prieto syn wrede, horizontale lânskippen binne – krekt as de spûkeftige, ûntrêstgjende filmmuzyk fan Marco Beltrami – alhiel net pittoresk en gerêststellend, en tsjinje om in oangripend somber portret te ûnderstypjen fan it libben oan 'e 19e-iuwske Amerikaanske frontier.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Homesman in heech goedkarringspersintaazje fan 81%, basearre op 148 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle de film in goedkarringspersintaazje fan 68%, basearre op 43 resinsjes.
Resultaat
Op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes waard The Homesman yn 2014 nominearre foar de Gouden Palm. Hoewol't de filmkritisy oer it algemien loovjend wiene oer de film, brocht The Homesman yn 'e bioskopen mar $3,4 miljoen byinoar. Ofset tsjin in budget fan $16 miljoen komt dat del op in ferlies fan $12,6 miljoen.
Slot Oranienstein
It Slot Oranienstein (Dútsk: Schloss Oranienstein is in paleis yn Diez oan de Lahn yn Rynlân-Palts, Dútslân. It waard yn de jierren 1672 oant 1681 oer de ruïnes fan it eardere yn 1564 ophefte benediktynske nonnekleaster Dierstein boud en wie oant 1815 fan de greven fan Nassau-Dietz, dêr't it Nederlânske keningshûs fan ôfstamt.
Slot Oranienstein is ien fan de fjouwer nei it Hûs fan Oranje ferneamde paleizen yn Dútslân. Njonken Oranienstein binne dat it Slot Oranienburg yn Brandenburch en it Slot Oranienbaum yn Anhalt. It fjirde Slot Oranienhof by Bad Kreuznach bestiet net mear. De paleizen waarden foar fjouwer susters boud, dy't allegear ta de famylje hearden.
Skiednis
Slot Oranienstein soe as widdoferbliuw tsjinje foar de grevinne fan Diez, Albertine Agnes fan Oranje-Nassau. Foar de oarspronklike bou fan it Slot Oranienstein waarden dielen fan de romaanske kleastergebouwen yntegrearre.
Henriëtte Amalia liet it slot tusken 1704 en 1709 foar it earst ferbouwe. De ûntwerpen foar de ferbou ta in barok slot waarden makke troch de Frânske protestant Daniel Marot, in soan fan de bouwer fan Versailles. It rike stúkwurk waard oanbrocht troch de italjanen Eugenio Castelli en Antonio Gentone, de fresko's troch de Nederlanner Jan van Dyk.
Yn 1806 foel it slot ta oan it Gruthartochdom Berg. Napoleon liet yn 1811 de hiele ynventaris fan it slot feile. Nei it Kongres fan Wenen foel Oranienstein ta oan it nij foarme Hartochdom Nassau.
Yn de Dútske Kriich stie Nassau oan de kant fan de ferliezer Eastenryk en yn 1866 waard it hartochdom oan Prusen tawiisd. Ynearsten wie it Prusyske regear fan doel om yn it slot in kranksinnigegesticht ûnder te bringen, mar nei protesten fan it Nederlânske keningshûs kaam dêr neat fan telâne. In jier letter waard yn Oranienstein in opliedingssintrum foar ofsieren iepene. Tusken 1874 en 1876 waarden kazernegebouwen byboud en oan it begjin fan de 20e iuw folgen ek bestjoersgebouwen.
Nei de Earste Wrâldkriich waard it slot troch Frânsen beset. Yn it ramt fan it 600-jierrich bestean fan de stêd Diez yn 1929 folge in renovaasje. De gebouwen krigen no in museäle funksje foar it "Nassauische Heimatmuseum". Tusken 1934 en 1945 brûkte de SS-eliteskoalle Napola it slot.
Lang om let gyng it kompleks yn 1962 oer yn eigendom fan de Bûnsrepublyk Dútslân, dy't de gebouwen oerdroech oan de Bundeswehr en der it "Museum Nassau-Oranien" yn iepene. Om't it slot noch jimmeroan op militêr gebiet leit, binne it museum en it park allinne yn it ramt fan in rûnlieding te besjen.
George Vancouver
George Vancouver (King's Lynn (Ingelân), 22 juny 1757 – Petersham (Ingelân), 10 maaie 1798) wie in Britsk marine-ofsier en ûntdekkingsreizger fan Ingelsk komôf. Hy waard ferneamd troch de Vancouver-ekspedysje, in maritime ûntdekkingstocht dy't fan 1791 oant 1795 ûnder syn lieding plakfûn en wêrby't de kusten fan Alaska, Britsk-Kolumbia, Washington en Oregon oandien waarden. Vancouver ferkende ek de Hawaï-eilannen en de súdwestkust fan Austraalje. Yn Kanada waarden letter de stêd Vancouver en Vancouvereilân nei him ferneamd, en yn 'e Feriene Steaten de stêd Vancouver (Washington). Fierders drage ek twa bergen, in rivier en in mar syn namme.
Jonkheid
Vancouver waard yn 1757 yn in heger maatskiplik fermidden berne yn King's Lynn, yn it Ingelske greefskip Norfolk. Yn 1771, doe't er trettjin jier wie, naam er tsjinst by de Britske Keninklike Marine as in 'jongehear' en in takomstich kandidaat foar adelboarst (marine-kadet). Hy waard útkeazen om yn dy hoedanichheid te tsjinjen oan board fan 'e HMS Resolution, it skip fan 'e ferneamde ûntdekkingsreizger James Cook, ûnder dy syn twadde reis fan 1772 oant 1775 op 'e siik nei it ûnbekende Súdlân.
Neitiid naam Vancouver ek diel oan Cook syn trêde reis (1776-1778), diskear oan board fan it susterskip fan de Resolution, de HMS Discovery (boud yn 1774). Sadwaande wied er oanwêzich by de ûntdekking fan 'e Hawaï-eilannen en de dea fan Cook dêre by in troch de grutte ûntdekkingsreizger sels folslein ferkeard ynskatte konfontaasje mei de lânseigen befolking. Nei de weromkear fan dy ekspedysje yn Grut-Brittanje, yn 1779, waard Vancouver befoardere ta luitenant-op-see, mei befel oer de sloep HMS Martin en de opdracht om 'e Britske kustlinen sekuerder yn kaart te bringen.
Oan de ein fan de 1780-er jierren briek de Nootka-krisis út, wêrby't Spanje en Grut-Brittanje op in hier nei yn oarloch rekken om it besit fan de Nootka Sound, oan 'e kust fan wat letter Vancouvereilân komme soe te hjitten, en it dêrmei ferbûne rjocht om 'e westkust fan wat no Kanada is, te kolonisearjen. Vancouver waard doe oerpleatst nei it oarlochsskip de HMS Courageux, ûnder kaptein Joseph Whidbey. Doe't de krisis yn 1790 einige mei de Nootka-konvinsje, wêrby't de Britten en de Spanjerts de westkust fan Noard-Amearika opdielden, waard Vancouver mei de rang fan kaptein-luitenant-op-see it befel taparte oer de nije HMS Discovery (boud yn 1789) en krige er de opdracht om 'e Nootka Sound yn besit te nimmen de kusten dêrsanne te ferkennen.
Untdekkingstochten
Vancouver sette yn april 1791 mei twa skippen ôf op syn ûntdekkingstocht, dy't de Vancouver-ekspedysje komme soe te hjitten. Yn it earste jier reizge er fia Kaapstêd nei Austraalje, Nij-Seelân, Tahity en Sina, wêrby't ûnderweis oan ien wei troch ûnbekende kustlinen yn kaart brocht waarden en botanysk ûndersyk ferrjochte waard. Neitiid fear Vancouver troch nei Noard-Amearika, dêr't er de kusten fan 'e hjoeddeiske Amerikaanske steaten Washington en Oregon folge. Yn april 1792 hied er foar de kust fan Oregon in moeting mei de Amerikaanske kaptein Robert Gray, dy't doe op it punt stie om oan syn ekspedysje nei de rivier de Kolumbia te begjinnen.
Op 13 juny 1792 wie Vancouver de twadde Jeropeaan dy't de Burrard-ynham ynsylde, dy't er ferneamde nei syn freon sir Harry Burrard-Neale. Hjoed oan 'e dei is dat de tagong ta de haven fan 'e stêd Vancouver. De dagen dêrnei brocht Vancouver de Howe Sound en de Jervis-ynham yn kaart, foar't er op 22 juny weromkearde nei Point Grey, dêr't tsjintwurdich de Universiteit fan Britsk-Kolumbia fêstige is. Dêr mette er ûnferwachts in Spaanske ekspedysje ûnder lieding fan Dionisio Alcalá Galiano en Cayetano Valdés y Flores. Yn syn lochboek skreau Vancouver dat er him "fernedere" fielde doe't de Spanjerts him meidielden dat se al beskikten oer in rûge kaart fan 'e Strjitte fan Georgia, dy't gearstald wie op basis fan gegevens dy't sammele wiene ûnder de ekspedysje fan José María Naváez en Francisco de Eliza, út 1791. Nettsjinsteande dat wurken de Britten en de Spanjerts trije wiken lang gear by de fierdere ferkenning fan 'e Strjitte fan Georgia en de Discovery-eilannen, foar't se elts op eigen gelegenheid nei Vancouvereilân ta sylden.
Oan 'e ein fan it simmerseizoen, doe't fierdere kartografyske aktiviteiten troch it minder wurdende waar ûnmooglik makke waarden, bejoech Vancouver him yn novimber nei de Nootka Sound, oan 'e kust fan Vancouvereilân, dat doedestiden de wichtichste haven yn 'e krite wie. Dêr moast er neffens de ôfspraken fan 'e Nootka-konvinsje de gebouwen en oar ûnreplik goed yn ûntfangst nimme fan 'e Spaanske kommandant Juan Francisco Bodega y Quadra. Harren omgong mei-inoar wie tige hoask, en se wikselen de kaarten dy't se makke hiene út, mar koene it net iens wurde oer de oerdracht en besleaten datoangeande op fierdere ynstruksjes út Jeropa te wachtsjen. Wol waarden se it deroer iens om it eilân "Quadra- en Vancouvereilân" te neamen; doe't neitiid de Spaanske ynfloed yn it gebiet belune, waard dy namme ynkoarte ta Vancouvereilân.
Under syn ferbliuw yn 'e Nootka Sound bemachtige Vancouver ek in kaart fan 'e ûnderrin fan 'e rivier de Kolumbia, makke troch Robert Gray, dy't nei syn rivierekspedysje ek nei de Nootka Sound kommen wie om 'e winter troch te bringen en ûnderhâld oan syn skip te dwaan. Vancouver besefte hoe wichtich oft it wie om Gray syn ynformaasje nei te gean en de rivier op yngeandere wize yn kaart te bringen. Sadwaande sylde er it oare jiers werom nei de mûning fan 'e Kolumbia, dêr't er noch yn oktober 1792 luitenant-op-see William Robert Broughton derop útstjoerde mei ferskate sloepen. Broughton ferkende de rivier oan 'e Kleau fan de Kolumbia ta, en ûntdiek dêrby de Mount Hood.
Neitiid sylde Vancouver súdoan by de kust lâns fan Opperkalifornje (de hjoeddeiske Amerikaanske steat Kalifornje), wêrby't er doarpen fan 'e Sjûmasj-Yndianen oandie by Point Conception en Mission San Buenaventura. De winter fan 1792 op 1793 brocht er yn 'e tropen troch, mei in yngeandere ferkenning fan 'e Hawaï-eilannen. Yn 1793 kearde er werom nei it lettere Britsk-Kolumbia en fear by de kust lâns stadichoan fierder nei it noarden ta. Hy wie him folslein ûnbewust dat er dêrby in moeting hawwe kinnen hie mei de ûntdekkingsreizger Alexander Mackenzie, de earste Jeropeaan dy't de westkust fan it letter Kanada oer lân berikte, as er mar 48 dagen letter oan syn ferkenningstocht fan dat jier begûn wie.
Vancouver brocht de kust fan Britsk-Kolumbia yn kaart fan Point Menzies, yn it Burke-kanaal, oant de noardwestkust fan Prince of Waleseilân. Om dat eilân sylde er hinne, en datselde died er mei it eilân Revillagigedo. Neitiid brocht er dielen fan 'e kustlinen fan 'e eilannen Mitkof, Zarembo, Etolin, Wrangell, Kuiu en Kupreanof yn kaart. Doe't it waar yn it neijier almar minder waard, sylde er súdoan nei Opperkalifornje, yn 'e hope dêr Bodega y Quadra te treffen, sadat er de oerdracht fan 'e Nootka Sound foltôgje koe. Doe't de Spanjert lykwols net te finen wie, sette er koerts nei Hawaï, dêr't er op 'e nij de winter trochbrocht.
Lettere jierren en dea
Nei syn thúskomst rekke Vancouver yn 'e swierrichheden trochdat er ûnder syn ekspedysje net botte rekken holden hie mei de rangen en stannen, wat yn 'e Britske maatskippij fan dy tiid in ûnferjoulike sûnde wie. Sa klage de foaroansteande biolooch Archibald Menzies dat syn tsjinstfeint ûnder in needsitewaasje mei tapakke moatten hie oan dek. Slimmer wie dat Vancouver in fijân makke hie fan Thomas Pitt, 2e baron Camelford, dy't er foar withoefolle oertrêdings ferskate kearen teplakset hie en úteinlik ûnearfol nei hûs stjoerd hie. Pitt wie de folle neef fan 'e Britske premier William Pitt de Jongere, en koe it libben foar Vancouver sadwaande goed soer meitsje.
De premier en oare bûnsgenoaten fan Pitt foelen Vancouver oan yn 'e parse, mar Thomas Pitt sels pakte it direkter oan. Op 29 augustus 1796 stjoerde er Vancouver in brief fol misledigings, dy't einige mei in útdaging ta in duël. Vancouver antwurde dat er as priveepersoan net oanspraaklik wie foar syn hâlden en dragen yn syn offisjele hoedanichheid fan marine-ofsier. Dêrop keas Pitt derfoar om Vancouver fysyk te efterfolgjen en him op 'e strjitte fan Londen oan te fallen. Om't hja troch harren juridyske striid yn prinsipe twongen wiene om 'e frede tusken har beiden te bewarjen, wegere Vancouver himsels te ferdigenjen, mar der wie neat dat syn broer Charles, dy't by him wie, tsjinhold om Pitt in bêst wan bruien te jaan. Neitiid fleagen de beskuldigings en tsjinbeskuldigings oer en wer, wêrby't de rike Pitt-kliber fierhinne yn it foardiel wie.
Tsjin dy tiid wie Vancouver troch syn lange tsjinst by de marine yn 'e minnichte rekke, en op 10 maaie 1798 kaam er yn syn hûs yn Petersham, yn it greefskip Surrey (no in wyk fan Londen), te ferstjerren. Hy waard mar 40 jier âld. Vancouver syn oantins wurdt yn libben holden troch de namme fan Vancouvereilân, de stêden Vancouver yn Britsk-Kolumbia, en Vancouver (Washington), yn 'e Feriene Steaten, de bergen de Mount Vancouver, op 'e grins fan Alaska en de Yukon, de oare Mount Vancouver, yn Nij-Seelân, de Vancouver-mar yn Washington en de rivier de Vancouver, yn Britsk-Kolumbia.
Goasse Rinse Groustra
Goasse Rinse Groustra (1 jannewaris 1917 – 1 jannewaris 1996) wie in Frysk learaar, freelance sjoernalist en oersetter, dy't benammen aktyf wie as leveransier fan fúljetons oan Frysktalige tydskriften. It bekendst is syn fertaling fan The Scarlet Pimpernel, fan baronesse Orczy, dy't fan 1953 oant 1955 ûnder de titel De Reade Pimpernel yn 'e tydskriften De Stim fan Fryslân en De Stiennen Man ferskynde, mar Groustra sette ek wurken oer fan û.o. Charles Dickens en sir Arthur Conan Doyle.
Jonathan Strahan
Jonathan Strahan (Belfast, 1964) is in yn Noard-Ierlân berne Australyske redakteur fan blomlêzings en tydskriften op it mêd fan science fiction- en fantasyliteratuer. Ek wied er aktyf as útjouwer. Hy hat mei syn wurk in protte prizen en nominaasjes yn 'e wacht sleept.
Jonkheid en oplieding
Strahan waard yn 1964 berne yn it Noardierske Belfast. Yn 1968, doe't er fjouwer jier wie, emigrearren syn âldelju mei him nei Austraalje, dêr't er opgroeide yn Perth, de haadstêd fan West-Austraalje. Yn 1986 studearre er mei in bachelorgraad yn 'e skiene keunsten ôf oan 'e Universiteit fan West-Austraalje.
Karriêre
Yn 1990 rjochte Strahan yn 'e mande mei û.o. Jeremy G. Byrne it tydskrift Eidolon op, dat as ûndertitel hie The Journal of Australian Science Fiction and Fantasy. Oant 1999 wied er dêr as ien fan 'e redakteurs en ien fan 'e útjouwers by belutsen. Hy wie ek ien fan de eigners fan útjouwerij Eidolon Books. Yn dy hoedanichheid wied er as boekeredakteur behelle yn 'e útjefte fan The Secret Life of Rubber-Suit Monsters fan Robin Pen, Going Home Again fan Howard Waldrop, The Thorn Boy fan Storm Constantine en Blackwater Days fan Terry Dowling.
Yn jannewaris 2002 waard Strahan by Locus promovearre ta redakteur mei tafersjoch oer alle resinsjes. Behalven yn Locus publisearre er ek literatuerkritiken yn Eidolon, Eidolon: SF Online en Foundation. Dêrnjonken wurket Strahan as redakteur fan (anno 2020 sa'n 60) blomlêzings en ferhalebondels fan science fiction- en fantasy-ferhalen, dy't publisearre binne yn Austraalje en/of de Feriene Steaten. Dêrfoar hat er in World Fantasy Award wûn, 3 Locus Awards en 7 Aurealis Awards. Fierders is er nominearre foar 62 Locus Awards, 23 Aurealis Awards, 17 Hugo Awards, 6 World Fantasy Awards, in British Science Fiction Association Award en de Philip K. Dick Award. Ek hat er 6 kear de Ditmar Award fan 'e Australyske Nasjonale Science Fiction Konvinsje wûn.
Hegesân-Sappemeer
Hegesân-Sappemeer (Nederlânsk: Hoogezand-Sappemeer; Grinslânsk: Hogezaand-Sapmeer) is in eardere gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Grinslân. De eardere gemeente ûntstie yn 1949 troch it gearfoegjen fan 'e eardere gemeenten Hegesân en Sappemeer, en hat in oerflak fan 73,05 km².
Skiednis
It gebiet fan de eardere gemeente wie eartiids part fan it Goarjocht dat troch de stêd Grins bestjoerd waard. De doarpen Westerbroek en Kropswolde wiene doetiids al karspels yn it Goarjocht, wylst it oerbliuwende part fan de gemeente út woast lân bestie.
Yn de santjinde iuw waard mei it oanmeitsjen fan it fean úteinset. By dat oanmeitsjen ûntstiene de doarpen (en gemeenten) Hegesân en Sappemeer. Ynearsten wie sappemeer it wichtichste plak, dochs Hegesân naam dy funksje oer.
Kearnen
De eardere gemeenten bestie út de doarpen: Foxhol, Hegesân, Kiel-Windeweer, Kropswolde, Sappemeer, Scharmer, Waterhuizen en Westerbroek.
Oare kearnen wiene: Achterdiep, Borgweg (foar in part), Foxham, Foxholsterbosch, Jagerswijk, Kalkwijk, Kleinemeer, Lula, Nieuwe Compagnie, Windeweer en Wolfsbarge.
300px|thumb|left|Kaart fan de eardere gemeente Hegesân-Sappemeer
Nendorp
thumb|263px|[[Tsjerke fan Nendorp]] Nendorp is in doarp (Ortschaft) yn de Eastfryske gemeente Jemgum yn de Nedersaksyske lânkring Lier. Yn 2015 hie it doarp 126 ynwenners op in oerflak fan 4,22 km². Nendorp hat in agrarysk karakter.
Nendorp leit oan de westouwer fan de Iems tusken Jemgum en Ditzum oan de Landstraße. It Nendorper Deichvorland (de utwerwaarde fan Nendorp) is in natoerbeskermingsgebiet fan 117 hektare.
Skiednis
thumb|left|De Iemskearing De namme Nendorp betsjut "nij doarp" foar it tichteby lizzende Oldendorp oer dat "âld doarp" betsjut. Nendorp waard foar it earst om 1500 hinne neamd.
De tsjerke fan Nendorp waard yn 1820 boud.
Nendorp wie in selsstannige gemeente oant 1 jannewaris 1973 doe't er yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling yn Nedersaksen gearfoege waard ta de ienheidsgemeente Jemgum.
It doarp is bekend wurden troch de Iemskearing (Emsperrwerk), in keardaam yn de Iems.
Michiel Sjouke Elings Visser
Michiel Sjouke Elings Visser (Hilaard, 8 oktober 1887 – Ljouwert, 23 maaie 1971) wie in Frysk hierboer (feehâlder), skriuwer en oersetter. Yn 1927 kaam ûnder de titel De Skimmelrider syn fertaling út fan Der Schimmelreiter, in novelle fan 'e Dútske skriuwer Theodor Storm, út 1888.
Libben en wurk
Visser kaam út in befynlik grifformearde rûnte en gie nei in bekend grifformeard ynternaat yn Zetten, Gelderlân. Hy folge dêr it gymnasium en krige dêr kunde oan Pieter Sjoerds Gerbrandy. Netsjinsteande dy oplieding waard er boer yn Britsum en letter wie er achtjin jier boer yn De Pomp. Hy waard lid fan it Kristlik Frysk Selskip en wie foar de Twadde Wrâldoarloch in wichtige figuer yn de Fryske kristlike beweging. Hy sluet him oan by de Jongfryske Mienskip fan Douwe Kalma, mar dat duorre net lang om't foar him it Frysk nasjonalisme wichtiger wie as de literatuer. Syn betsjutting foar de Fryske literatuer bleau ek beheind en op dat mêd bleau er it bekendst fan syn oersetting fan Der Schimmelreiter fan Theodor Storm. Hy bewûndere Harmen Sytstra om't dy frommens mei Frysksinnigens kombinearre.
Fan grutter belang hat Visser syn krewearjen foar ferbettering fan de tastân fan hierboeren en arbeiders west, ynspirearre troch syn leauwe. Yn 1933, yn de krisisjierren mei syn hege hieren en lege leanen, waard er bestjoerslid fan it Christelijke Bond van Landpachters. Yn dy tiid seach er wol wat yn it net-demokratyske korporatisme dat yn nazy-Dútslân opgong makke. Under Fryske skriuwers wiene ek bygelyks Rintsje Piters Sybesma en Douwe Kiestra oanhingers fan dat systeem, mar by Visser hat dat net laat ta kollaboraasje mei de Dútsers. Visser hat dat idee lykwols nea hielendal opjûn sa't bliken die út in artikel yn de Stim fan Fryslân út 1965.
Piet van Hout (1938-2009)
Piet Thijs van Hout (Snits, 19 april 1938 – 't Harde, 2 oktober 2009 ) wie in Nederlânske politikus fan de CHU en letter it CDA.
Hy is om 1963 hinne ôfstudearre yn de rjochten oan de Ryksuniversiteit Grins en wurke yn it begjin fan syn karriêre by mear as ien gemeente en de provinsje Oerisel. Van Hout waard yn 1972 boargemaster fan de Oeriselske gemeente Hasselt dêr't er troch Menno Knip opfolge waard. Dêrnjonken wied er fan 1977 oant 1978 waarnimmend boargemaster fan IJsselham as opfolger fan Johannes Tilkema. Yn 1983 folge syn beneaming ta boargemaster fan Elburch en yn april 2001 gie er dêr earder mei pinsjoen.
Van Hout ferstoar ein 2009 yn de âldens fan 71 jier.
Holtgaste
thumb|300px|Soltborg op de foargrûn, mei Holtgaste op 'e eftergrûn Holtgaste is in doarp (Ortschaft) yn de Eastfryske gemeente Jemgum yn de Nedersaksyske lânkring Lier. Yn 2015 hie it doarp 235 ynwenners op in oerflak fan 8,46 km². Ta it doarpsgebiet hearre de doarpen en útbuorrens Soltborg, Ukeborg, Deddeborg, Bentumersiel, Jemgumkloster, Geise en it yn 1935 stifte útbuorren Holtgaste tusken it haaddoarp Holtgaste en Soltborg.
Holtgaste is it ekonomysk swiertepunt fan de gemeente Jemgum, om't de Dútske A31 by it doarp del rint. nijbouwiken lizze justjes bûten de histoaryske doarpskearn. Oan de Iems stiet in wichtich gemaal, dy't foar it ûntwetterjen soarget foar de omkriten.
Skiednis
Op it doarpsgebiet fan Holtgaste binne ferskate argeologyske fynsten dien, ûnder oaren út de Romeinske tiid. It doarp waard foar it earst yn 1282 neamd. De bou fan in houten tsjerke yn de njoggende iuw betsjut dat der al bewenning om dy tiid hinne wie. It haaddoarp sels leit op in geastrêch, dêr't "-gaste" yn de namme nei ferwiist. De oare doarpen/útbuorrens lizze op terpen. Jemgumskoster leit op ien fan de âldste terpen yn Dútslân. Yn Bentumersiel is in ferneamd argeologysk fynplak.
Holtergast hie swier te lijen yn de Tritichjierrige Kriich en de Sânjierrige Kriich, mar yn de Twadde Wrâldkriich bleau it doarp besparre fan strideraasjes. Wol kaam der in weach fan de flechtelingen fan Dútsers út de eastlike gebieten fan Dútslân nei de Twadde Wrâldkriich.
Tsjerke
Opfallend foar it doarpsbyld is de âlde Sint-Liugertsjerke út de trettjinde iuw mei syn âld begraafplak. Hy is de âldste tsjerke fan it Reiderlân. Op it plak fan de hjoeddeistige tsjerke stie nei alle gedachten in houten tsjerke. Neffens de berjochten wie de tsjerke in opslachplak fan berôve guod fan Klaus Störtebeker. Yn de rin fan de tiid feroare de tsjerke fan eigeners en de Abdij fan Werden waard de nije eigener. Yn 1282 ferkocht dy de tsjerke oan de biskop fan Múnster, dy't de tsjerke twa jier letter oan de Johanniten fan Jemgum joech.
Nei de Reformaasje naam de lutherske haadlingsfamylje Sirksena de klandyzje fan de tsjerke oer. Dêrom is it ek ien fan de pear lutherske tsjerken yn it yn hege mjitte grifformearde Reiderlân. Hjoed-de-dei is de tsjerklike gemeente Hotgaste mank mei de lutherske gemeente Bingum, by Lier, part fan ien parochy.
De oargel waard yn 1864/1865 makke troch Arnold Rohlfs en beskikt oer in register mei sân pipen.
Untwikkeling ynwennertal
Mei likernôch 235 ynwenners hat Holtgaste hjoed-de-dei suver minder ynwenners as yn de earste helte fan de njoggentjinde iuw. Yn dy tiid wennen der wol mear as 300 minsken yn it doarpsgebiet. It heechste ynwennertal krige Holtgaste nei de Twadde Wrâldkriich, doe't er in soad flechtelingen opnaam. Yn 1950 wiene der me 469 ynwenners it hichtepunt berikt, om dêrnei wer ôf te nimmen. De lêste tiden bleau it ynwennertal hingjen en naam sels fannijs in bytsje ta.
Tsjerke fan Pogum
De Tsjerke fan Pogum (Dútsk: Pogumer Kirche) is in luthersk tsjerkegebou yn Pogum, in doarpke yn it noardwêst fan it Reiderlân, dêr't de Iems yn de Dollard mûnet.
Skiednis
Ut de letgoatyske tiid datearret de sealtektoer mei spitsbôgeportalen. Oarspronklik wie de toer de iennige poarte ta de tsjerke en it tsjerkhôf, dat eartiids mei in fersterke muorre omklamme waard. Yn it jier 1776 waard op de fûneminten fan de midsiuwske tsjerke in nije tsjerke boud. De muorreflakken fan de súdlike muorre wurde troch pilasters en grutte rûnbôgefinsters ferdield. Ek de eastlike muorre hat rûnbôgefinsters, wylst de oare muorren fierder gjin finsters hawwe.
Ynrjochting
De tsjerke hat in houten balkeplafond. It eastlike diel fan de tsjerke wurdt troch in doksaaleftige houten oargelgalerij ôfsletten. Underdiel fan de galerij foarmet it oargel, dat op twa houten pylders rêst. Sydlik fan it oargel binne twa lôzje-eftige hearebanken.
Oars as wenst yn in lutherkse tsjerke stiet op it plak fan in stiennen alter yn it eastlike diel in houten nachtmielstafel. De preekstoel fan Hindrick Eben stamt út 1681 en hat noch yn de midsiuwske tsjerke stien. Tusken de draaide pylderkes binne yn de fjilden dêrtusken de reliëfs fan de fjouwer evangelisten oanbrocht. Ek de mei andréaskrusen en in rútpatroan fersierde sark fan bremer sânstien út de 12e iuw stamt út de midsiuwse tsjerke. De tsjerke besit noch in nachtmielsbeker út it jier 1634. De messing kroanluchter waard yn 1769 makke.
Oargel
It lytse ienmanualige oargel waard yn de jierren 1758-1759 troch Johann Adam Berner út Jever boud en letter nei de nijbou ferhûze. Westfaalsk binne it fykwurk oan it oargel en it rike tal pipefjilden, dy't om de grutte middeltoer groepearre binne. It oargel telt seis registers en gjin pedaal. Trije registers en de oargelkas binne orizjineel; de oare trije registers gyngen yn de rin fan de 20e iuw ferlern. Yn 1917 waarden yn it plak fan de pipen fan de oargelkas de trompetbekers ôfstien as grûnstof foar de wapenyndustry, sadat yn alle gefallen it oansjen fan it oargel oarspronklik bleau.
Yn 1999 waard de oarspronklike steat fan it oargel troch Martin ter Haseborg wer opmakke. De registers dy't earder ferlern gien wiene waarden mei de traktuer rekonstruearre en it oargel krige nij balgewurk. De disposysje fan it oargel is sûnt wer deselde as dy fan 1759.
Janna van der Weg
Yn 2016 waard yn it Amsterdamske stedsdiel West yn de nijboubuert Laan van Spartaan in strjitte nei har neamd, de 'Janna van der Weglaan'.
List fan planetoïden 87001-87100
Dit is in list fan planetoïden 87001-87100.
Pinewood Studios
De Pinewood Studios binne in studiokompleks yn it Ingelske doarp Iver Heath yn Buckinghamshire, dêr't de opnamen foar in protte films, tillefyzjeprogramma's, reklamespotsjes en fideoklips plakfine. It kompleks stiet likernôch 29 km bewesten de Britske haadstêd Londen. De Pinewood Studios meitsje diel út fan 'e Pinewood Group, in bedriuw dat ek soartgelikense studiokompleksen yn oare dielen fan 'e wrâld besit. De Pinewood Studios binne bekend wurden trochdat ferskate populêre filmsearjes, lykas de Carry On-franchise en de James Bond-rige, der opnommen waarden.
Skiednis
De Pinewood Studios waarden op 30 septimber 1936 iepene. It studiokompleks waard boud op it grutte lângoed Heatherden Hall, dat út 'e Fiktoriaanske Tiid stamme. Dat waard yn 1934 oankocht troch boumagnaat Charles Boot, dy't it lânhûs omfoarme ta in kantoargebou en yn gearwurking mei in oare miljonêr, itenswareprodusint J. Arthur Rank, fasiliteiten foar it opnimmen fan films op it byhearrende terrein bouwe liet. Boot neamde it nije bedriuw Pinewood (letterlik: "Dinnewâld"), om't er in namme hawwe woe dy't op "-wood" einige, krekt as Hollywood, it sintrum fan 'e Amerikaanske filmyndustry, en om't der frijwat dinnebeammen op it lângoed groeiden.
De earste film dy't (foar in diel) yn 'e Pinewood Studios opnommen waard, wie Londen Melody, fan regisseur Herbert Wilcox, út 1937. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch waarden de Pinewood Studios troch de Britske Striidkrêften en de Poalske Loftmacht brûkt foar de produksje fan propagandafilms. Nei de oarloch waarden der in protte Britske films opnommen, wêrûnder, fan 1958 ôf, de Carry On-filmsearje. Begjin 1960-er jierren waarden de Pinewood Studios brûkt foar de produksje fan 'e earste James Bond-film, Dr. No (1962). Neitiid waarden hast alle folgjende dielen út dy filmrige alteast foar in part (ornaris de binnendoarsênes) yn 'e Pinewood Studios opnommen.