cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The DUFF (film)
Opnamen
De opnamen foar The DUFF setten yn juny 2014 útein en duorren oant en mei 9 july fan dat jier. De film waard yn syn gehiel opnommen yn Atlanta en foarstêden, dêr't filme waard yn û.m. de Henry W. Grady High School, de Marietta High School, it winkelsintrum de Perimeter Mall, de skouboarch it Cobb Energy Performing Arts Centre en Stone Mountain Park.
Distribúsje
De distribúsje fan The DUFF waard fersoarge troch CBS Films fia Lionsgate Films. De film gie op 12 febrewaris 2015 yn Los Angeles yn premiêre, en iepene dêrnei op 20 febrewaris yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 17 febrewaris 2015 by platemaatskippij Islands Records. The DUFF kaam op 26 maaie 2015 beskikber as digitale download en waard op 9 juny fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray.
Ferskillen mei it boek
De plot fan 'e film wykt frijwat ôf fan dy fan 'e roman The DUFF fan Kody Keplinger. Feitliks is de plot fan 'e film sa ferienfâldige en feroare dat it amper werom te kennen is as men it boek lêst. Sa wurdt de hiele subplot út it boek oer de skieding fan Bianca har âlden en it alkoholisme fan har heit weilitten, en itselde jildt foar Bianca har heit sels. Yn it boek is har mem de grutte ôfwêzige en wennet se yn by har heit. Toby Tucker en Bianca har freondinnen Casey en Jess hawwe yn it boek folslein oare persoanlikheden, wylst de antagoniste út 'e film, Madison Morgan, hielendal net yn it boek foarkomt. Fierders is alle seks út it boek yn 'e film weiwurden en is de frijwat swakke ein fan it boek yn 'e film folslein feroare yn in spannende klimaks.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The DUFF oer it algemien positive resinsjes. Sa joech David Lewis fan 'e San Francisco Chronicle de film 3 fan 4 stjerren. Hy skreau: "Sandel syn film hat waarmte, in stikmannich goede grappen en in fatsoenlik boadskip. Yn dit tiidrek fan cybernarjen is dat neat om op del te sjen." Op 'e webside RogerEbert.com parte ek Christy Lemire de film 3 fan 4 stjerren ta. Hja wie fral ûnder de yndruk fan Mae Whitman yn 'e rol fan Bianca Piper: "Whitman lit komyske timing sjen dy't sûnder lek of brek is en ynspirearret konsekwint mei de kar dy't se makket oangeande útspraak en klam, reäksje, sels de minste gesichtsútdrukking. Hja strielet fol selsfertrouwen yn in rol fol selsspot, en it is ûnwjersteanber."
Lindsey Bahr fan parseburo Associated Press skreau: "Hoewol't dizze film net sa hurd tahuft as Mean Girls, noch sa leaflik […] is as Easy A, is it oprjochte en soms fermaaklike The DUFF in moaie tafoeging oan 'e kanon." Yn The Hollywood Reporter skreau Sheri Linden dat it "sintrale pear ûnwierskynlike bûnsgenoaten" sûnder mis "de sympaty fan in jong bioskooppublyk winne" soe. Kritisy dy't net folle fan 'e film hawwe moasten, wiene Michael Phillips fan 'e Chicago Tribune en Claudia Puig fan USA Today, dy't The DUFF allebeide 2 fan 4 stjerren joegen. Puig neamde de film "in oerflakkige oade oan selsakseptaasje fan teenagers" en fûn dat Mae Whitman "better materiaal fertsjinnet".
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The DUFF in goedkarringspersintaazje fan 73%, basearre op 120 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "The DUFF berikt gjin treflikens op it mêd fan 'e jeugdfilm, mar jout yn foldwaande mjitte in postmoderne draai oan it sjenre om him oan te rikkemandearjen – en omfiemet karakteristyk geweldich aktearwurk fan Mae Whitman." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The DUFF in goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 28 resinsjes.
Opbringst
The DUFF brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $34,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $9,7 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $43,7 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $8,5 miljoen betsjut dat in winst fan $35,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. The DUFF ûnderfûn yn 'e bioskopen konkurrinsje fan û.o. Fifty Shades of Grey en Kingsman: The Secret Service, dy't tagelyk draaiden.
Prizen
The DUFF waard nominearre foar 5 Teen Choice Awards, wêrûnder de prizen yn 'e kategory favorite komeedzjefilm, favorite aktrise yn in komeedzjefilm (Mae Whitman), favorite akteur yn in komeedzjefilm (Robbie Amell) en favorite tút (Whitman en Amell). De film wûn de Teen Choice Award foar favorite smjunt (Bella Thorne as Madison Morgan). The DUFF waard ek nominearre foar in Young Artist Award yn 'e kategory bêste byrol fan in jonge aktrise (Bella Thorne).
Side (tekstyl)
De glinster fan side wurdt feroarsake troch de trijekantige struktuer fan de sidetried dy't as in soarte fan prisma wurket en it ljocht yn fraksjes brekt sadat ferskate kleuren ûntsteane.
Museums
Museums spesjalisearre yn side:
Mauritsius
Mauritsius, sûnt 1992 offisjeel de Republyk Mauritsius, is in eilân en lân yn Afrika, en it leit sa'n 855 km beëasten Madagaskar yn de Yndyske Oseaan. De haadstêd is Port Louis.
Geografy
Neist Mauritsius bestiet de Republyk Mauritsius út de eilannen St. Brandon, Rodrigues en de Agalega Eilannen. Mauritius, Rodriguez en it eilân Réunion (dat by Frankryk heart) foarmje meielkoar de Maskarenen-arsjipel, neamd nei de Portugees Don Pedro Mascarenhas, dy't as ien fan de earsten op Mauritius oan wâl kaam.
Skiednis
Der binne oanwizings dat de Arabieren om it jier 1000 hinne al fan it bestean fan it eilân ôfwisten. Fêst stiet dat de Portegezen yn it begjin fan de 16e iuw op Mauritsius oan wâl kamen. Sy brûkten it eilân as tuskenstop op harren seereizen, mar festigen harren dêr net.
It eilân wie noch ûnbewenne, doe't yn 1598 foarsichtich kolonisearre waard troch de Feriene Eastyndyske Kompanjy. It eilân waard neamd nei Prins Maurits greve fan Nassau. Pas fan 1638 ôf waard it eilân echt as haven brûkt mei de bou fan it fort Freark Hindrik.
De Nederlanners bouden dêr sûkerreid, wat noch altiten in belangryk eksportartikel fan it eilân is. Fierders brochten de Nederlanners dêr frjemde diersoarten as de geit, apen, rotten ensfh. De ynlânske dodo waard troch de Nederlanners folslein útrûge.
Om't it eilân yn 1695 troffen waard troch in swiere orkaan ferhuzen de Nederlanners harren koloanje nei de kaap. Yn 1715 waard Mauritsius kolonisearre troch de Frânsen, dy't it goed lizzen fûnen op harren rûte nei it Easten. Sy neamden it eilan Île de France.
Yn 1810 waard it troch de Ingelsen ferovere, dy't it wer 'Mauritius' neamden. By de Frede fan Parys yn 1814 waard it eilân offisjeel part fan Grut-Brittanje. Pas yn 1968 krige it eilân syn ûnôfhinklikens, alhoewol't it binnen it Britske Mienebest bleaun is.
Talen
De offisjele taal is it Ingelsk, mar de fan it Frânsk ôflate Mauritiaansk Kreools wurdt troch it meastepart fan de befolking sprutsen. Ek oerhearsket it Frânsk yn de media.
Ljochtgiel
Ljochtgiel of ljochtgeel is in kleur dy't beskôge wurdt as in ljochte tint fan giel. It is in webkleur fan it X11-kleursysteem. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it fermingen alle trije primêre kleuren (read, grien en blau). By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it lykwols in primêre kleur, yn 'e sin dat it giel is mei in gruttere as normale yntinsiteit.
De Swetten
thumb|De Swetten De Swetten is in wyk fan Drachten. De wyk is realisearre yn de jierren ’50 en ’60 troch benammen wenningkorporasjes en it destiidske wenbedriuw fan Philips.
Ljochtgiel
Sjoch ek
Shades of Yellow
De Swetten
De Swetten is ek de namme fan de iepenbiere basisskoalle yn de wyk en der stiet ek de basisskoalle It Ambyld en It Heechhof foar spesjaal ûnderwiis.
San Marino
San Marino is in lân in Súd-Jeropa. De haadstêd is ek San Marino en de twa Capitani Regenti fan de republyk binne sûnt 2014 Valeria Ciavatta en Luca Beccari.
Politike geografy
San Marino is ferdield yn 9 ferskate gemeentes (castelli, meartal castello yn it Italjaansk). De njoggen gemeentes binne:
* Haadstêd fan San Marino
It grutste plak fan de republyk is Dogana, yn de gemeente Serravalle.
Dizze gemeentes binne fierder ûnderferdield yn frazioni. Dit is de leechste foarm fan bestjoerlike ûnderferdieling fan San Marino. Yn de praktyk binne it lytse doarpkes en buorskippen.
Fysike geografy
San Marino is folslein omklamme troch Itaalje, mei in it noarden de Italjaanske regio Emilia-Romagna en yn it suden de regio Markee. It lân hat in oerflak fan 60,2km2, likernôch like grut as It Amelân, en hat in grinslingte fan 39 kilometer. Nei Fatikaanstêd en Monako is San Marino it lytste ûnôfhinklike lân fan Europa. San Marino leit op likernôch tsien kilometer fan de Adriatyske See.
San Marino wurdt oerhearske troch it Apeninenberchtme. It heechste punt fan it lân is de top fan de Monte Titano, mei in hichte fan 749 meter boppe de seespegel. Der binne gjin grutte marren of rivieren yn it lân.
Klimaat
Yn San Marino hearsket in Mediterraan klimaat, mei waarme simmers mei in soad sinne en mylde, koele winters. Simmerdeis lizze de temperatueren tusken de 20 °C en 30 °C, yn de winter tusken de -2 °C en 10 °C. De jierlikse trochsneed temperatuer is 16 °C. Yn kâlde winters kin der snie falle op de Monte Titano. Delslach falt it heule jier troch, trochstrings 550 milimeter jierliks.
De wyn komt simmerdeis út it súd-súdeasten, winterdeis blaast de wyn út noard-noardeastlike rjochting.
Befolking
San Marino hat 32.471 ynwenners (desimber 2012). De befolkingstichtens is 533 ynwenners de kante kilometer. It meastepart fan de ynwenners fan San Marino hat de San-Marineeske nasjonaliteit, 83,1%. Der bestiet in grutte minderheid besteande út Italjanen, hja meitsje 12% fan de befolking út.
De befolkingsopbou fan San Marino sjocht der sa út:
De trochsneed libbensferwachting by de berte is 82,95 jier.
Leauwe
It leauwe spilet in wichtige rolle yn it libben fan de San Marinezen. Ynwenners hingje benammen de Roomsk-Katolike Tsjerke oan, der wurdt rûze dat mear as 95% dit leauwe belidet. Likernôch de helte fan de minsken dy’t Katolyk sizze te wêzen binne ek praktisearrend leauwige. San Marino heart ta it bisdom San Marino-Montefeltro, wat in suffragaanbisdom is fan it aartsbisdom Ravenna-Cervia.
Njonken Roomsk-Katoliken bestiet der al foar mear as 600 jier in Joadske minderheid yn San Marino.
Taal
De ienichste offisjele taal fan San Marino is it Italjaansk. Under benammen de âlderein is it Romaanske dialekt Romagnol noch in soad yn gebrûk.
Fanwegen de sterke toeristyske sektor yn it lân binne in soad ynwenners ek in twadde útlânske taal machtich, it giet benammen om it Ingelsk, Dútsk en Frânsk.
Polityk
De Consiglio Grande e General, de Heechste en Generale Rie, wurdt alle fiif jier keazen troch de befolking. Dit parlemint kiest út syn fermidden twa reginten, foar in perioade fan seis moanne. Dy twa reginten foarmje tegearre mei it kabenet de útfierende macht. De Rie kiest ek de Consiglio dei XII, de Rie fan Tolve, dy't foar de sittingtiid fan it parlemint de rjochterlike macht foarmt.
Ekonomy
San Marino hat gjin eigen boaiemskatten. It lân wurdt gebrûkt foar de lân- en boskbou. Oant de 1960’er jierren libben de San-Marinesen fan de lânbou, feeteelt en de eksport fan stien. Hjoed de dei linet de ekonomy fan San Marino sterk op it toerisme, bankensektor en it fabrisearjen hânwurk. Jierliks besykje mear as twa miljoen minsken San Marino. Dêrnjonken eksportearret it lân in soad nôt, wyn, olieven en fruit. De wichtichste produkten fan de hânwurksektor binne keramyk, tegels, meubels, snobbersguod, drank, farve, tekstyl en klean. Eksportprodukten binne benammen wyn en wol, keunstwurken en postsegels. De steat hellet likernôch 60% fan harren ynkommen binne fia de toeristyske sektor. Ymportprodukten binne benammen einprodukten en konsumintenguod, mar ek goud foar de goudsmitten en juwelieren.
It trochsneed ynkommen leit om en de by de 8.580 euro. 52 prosint fan de befolking wurket yn de tsjinstferliening, 41% yn de yndustry en 7% yn de primêre sektor.
De haadhannelspartner is Itaalje.
Eksersysjegenoatskip
300 px|thumb|Leden fan it earste eksersysjegenoatskip De Vrijheid, oprjochte ynn [[Dordrecht yn 1783]]
In eksersysjegenoatskip (of frijkorps of genoatskip foar de wapenhannel) wie in bewapene partikuliere organisaasje, oprjochte tusken 1783 en 1786, mei it doel de boargerij te oefenjen yn it hantearjen fan in gewear. Eksersysjegenoatskippen waarden propagearre troch Joan van der Capellen tot den Pol, dy't in boek út 1732 fan Andrew Fletcher oersette, mei ideeën út Skotlân oer boargerbewapening. De oanlieding seach Joan van der Capellen yn it slimme ferfal fan de besteande, prinsgesinde skutterijen. De patriotten besochten yn de Fjirde Ingelske Kriich in oplossing te finen foar de kosten fan in hierleger en it oanlûken fan útlânske offisieren yn it Steatske leger, dêr wie in soad krityk op.
Eksersysjegenoatskippen waarden oprjochte nei Skotsk, Amerikaansk en Switsersk foarbyld. Yn dy lannen wienen boargers bewapene mei in gewear om de wiere frijheid te ferdigenjen. Sa'n genoatskip hie yn tsjinstelling ta de skutterij in demokratysk keazen bestjoer. Yn it reglemint fan de eksersysjegenoatskippen waard net reppe fan it ûnderlizzend doel de befolking republikeinske begjinsels by te bringen en troch petysjes ynspraak op te easkjen yn it stedsbestjoer. De tsjinhingers fan de eksersysjegenoatskippen wienen de oranje-frijkorpsen (of frijkorpsen), dy't ûnder de lieding fan Willem Gustaaf Frederik Bentinck fan Roon en James Harris yn 1786 en 1787 ûntstienen, mar dêr't it nea wat mei wurden is, mei troch deltwang fanwege de steat.
Organisaasje en struktuer
De earste eksersysjegenoatskippen waarden begjin 1783 oprjochte yn Dimter, Dordrecht en Utert. Quint Ondaatje wie de oanfierder fan it genoatskip yn Utert. It slagge him de eksersysjegenoatskippen earst provinsjaal en letter lanlik te organisearjen. De oefeningen fan it eksersysjegenoatskip en it dragen fan in swarte kokarde op de hoed wie in protte wjerstân tsjin. Yn 1784 tekene in oantal nasjonaal organisearre frijkorpsen de Acte van Verbintenis; sy ûnthjitten elkoar te helpen at de patriotske saak oan 'e oarder kaam. Dy Akte stimulearre fral de eksersysjegenoatskippen en frijkorpsen yn de lytse stêden wis fan har dwaan te wêzen.
Elts koe lid wurde, katoliken en dopersken waarden net langer útsletten. Net allinne in protte winkellju, mar ek dominees, sa as François Adriaan van der Kemp joegen har op. Der waard op syn minst ien kear yn de wike oefene, meast op snein nei tsjerketiid en by min waar yn de tsjerke. Net ferskine stie in boete fan in tal stuorren op.
Eksersysjegenoatskippen hiene de foarkar boppe frijkorpsen, dy't hielendal los stienen fan de besteande skutterij. Frijkorpsen ûntstienen fral op it plattelân, omdat dêr gjin skutterij wie. Neidat it Rotterdamsk eksersysjegenoatskip yn 1784 ferbean waarden genootschappen in de wapenhandel propagearre, sa as yn Boalsert, dat tige foaroprûn yn dy tiid.
Sjoch ek
Foar in foarbyld fan it optreden fan eksersysjegenoatskippen, sjoch De Patriottetiid yn Boalsert.
De Trisken
De wyk waard yn fazen boud yn de jierren 1980. De Trisken en de wyk de Drait binne fan elkoar skieden troch it wetter de Drait. De Oprydleane is de grins tusken de Trisken en it Himsterhout.
De wyk hat in basisskoalle en in eigen wykried.
Fyts
thumb|right|200px|In fyts
In fyts is in reau dat mei spierkrêft oandreaun wurdt.
De hjoeddeiske standert fyts hat twa tsjillen, in frame, it seal, in stjoer, in fytskeatling en in traapas mei pedalen. Guon fytsen hawwe tsjintwurdich in (help)elektromotor.
Laurentius Frisius
Laurentius Frisius (Dokkum, ein 15e iuw - Metz, ± 1535?) wie in dokter.
Laurentius studearre genêskunde oan bûtenlânske hegeskoallen, benammen yn Dútslân en lei him ek ta op de stúdzje fan Grykske en Arabyske talen en filosofy. Hy wie genêshear yn Metz en Kolmar en waard ien fan de meast ferneamde genêshearen fan syn tiid neamd. Hat teffens pensjonaris fan Metz west en is dêr ek stoarn.
Sjong
Sjong is in Frysk sjongfestival foar jongerein fan 12 -18 jier dat sûnt 2007 hâlden wurdt.
Dielnimmers skriuwe harren eigen tekst op in besteand popnûmer. Dat bringe se foar it fuotljocht mei ‘live’-begelieding of mei in orkestbân. It doel is om jongerein yn it fuortset ûnderwiis oan te trunen om Fryske teksten te skriuwen en poplieten te sjongen. De foarrondes fan it festival binne yn de studio fan Omrop Fryslân. It festival wurdt by toerbeurt hâlden yn Dokkum, Snits, Frjentsjer en Drachten. It filmke dat op YouTube it faakst besjoen wurdt, wint de publykspriis. Njonken de prizen foar de útfiering binne der ek prizen foar de bêste tekst. De winner mei optrede op de finale fan sjongfestival Liet yn Ljouwert. Sjong wurdt organisearre troch Omrop Fryslân yn gearwurking mei it Taalsintrum Frysk fan Cedin.
List fan winners:
Ljochtblau
Ljochtblau is in kleur dy't beskôge wurdt as in ljochte tint fan blau. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in tertiêre kleur dy't oanmakke wurdt troch it mingen fan alle trije primêre kleuren (read, grien en blau). By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it lykwols in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch ferminging fan 'e primêre kleuren syaan en maginta (mei yn 'e praktyk ek wat swart).
Ljochtblau yn oare talen
Yn it Russysk en guon oare talen bestiet gjin alomfetsjend wurd foar de kleur 'blau', mar binne der ynstee ferskillende wurden foar ljochtblau (Russysk: голубой, goluboj) en dûnkerblau (Russysk: синий, sinij). It Aldgrykske wurd foar 'ljochtblau', glaukos, koe ek ferwize nei ljochtgrien, griis of giel. Yn 'e moderne Grykske taal wurdt ljochtblau (γαλάζιο, galázio) ûnderskaat fan blau (μπλε, ble). Itselde is it gefal yn it Hebriuwsk, dat in wurd foar ljochtblau hat (תכלת, tšelet) en in oar wurd foar blau (כחול, kačol).
Assosjaasjes
Ljochtblau wurdt oer it algemien beskôge as in rêstjaande kleur. Om't it de kleur fan wetter is, wurde badkeamers faak yn ljochtblau ferve of betegele.
Ljochtblau wurdt yn 'e Westerske wrâld benammen assosjearre mei manlikheid. It gebrûk fan 'e kleur as in symboal foar jonges komt in protte foar, benammen as it om poppen of pjutten giet. Yn kontrast dêrmei wurdt rôze brûkt foar famkes. Opmerklikernôch wie dat fanôf likernôch 1910 oant yn 'e 1940-er jierren krektoarsom. Blau waard doedestiden beskôge as de kleur foar famkes, mei't it yn 'e skilderkeunst tradisjoneel brûkt wie as symboal foar de Faam Marije. Rôze, oan 'e oare kant, waard brûkt foar jonges, om't it in ôfswakke foarm wie fan read, dat doedestiden as de manlike kleur by útstek beskôge waard.
Yn Ruslân wurdt ljochtblau (голубой, goluboj) beskôge as de kleur dy't homoseksualiteit tusken manlju symbolisearret. Rôze (розовый, rozovyj) dat yn it Westen ornaris mei homoseksualiteit tusken manlju assosjearre wurdt, is yn Ruslân de symboalkleur foar lesbiënnes.
Yn 'e histoaryske Dútske atlassen is Dútslân altyd ljochtblau ynkleure. Oare fêste kleuren yn sokke atlassen binne rôze foar it Feriene Keninkryk, pears foar Frankryk en ljochtgrien foar Ruslân.
In spesifike, wat nei turkwaze niigjende tint fan ljochtblau is de nasjonale kleur fan Kazachstan. Dy tint hjit offisjeel turquoise surf, mar wurdt yn 'e regel oantsjut as Kazachsk blau. De Kazachske flagge is foar it meastepart yn dy kleur. Oare lannen mei ljochtblau as dominante kleur fan 'e nasjonale flagge binne Argentynje, de Bahama's, Botswana, Fidzjy, Mikroneezje, Palau, Somaalje en Tûvalû. Yn 'e measten fan dy flaggen stiet de kleur ljochtblau symboal foar wetter of de see.
De kleur ljochtblau of syaan wurdt yn it hindoeïsme assosjearre mei de fyfde chakra, dy fan 'e kiel. De god Shiva, de ferneatiger, wurdt dêrom werjûn mei in ljochtblauwe of syaankleurige hûdskleur. Hy soe fergif ynnommen hawwe by syn besykjen om 'e striid tusken de goaden en de demoanen yn it foardiel fan 'e goaden te besljochtsjen. It trochslokken fan it gif wurdt yn ferbân brocht mei de kiel, en sadwaande mei de fyfde chakra en de kleur syaan.
Lolkje Hoekstra
Lolkje Hoekstra, (Hilaard, 3 septimber 1968) is in Frysk skriuwster fan ferhalen en toanielstikken.. thumb|right| Lolkje Hoekstra Groeide op yn Hilaard, dêr't har heit skoalhaad wie. Nei it ateneum gie se nei Grins foar in stúdzje ekonomy dy't se net ôfmakke. Fia studinteferiening Bernlef folge se in kursus toanielskriuwen by Bouke Oldenhof. Se skreau net allinnich toaniel, mar besocht it ek mei koarte ferhalen. Yn 1993 wûn se mei it ferhaal Under de linebeammen, de doe krekt ynstelde Afûk-jongereinpriis. Twa kear krige se dêrnei in Rely Jorritsmapriis foar in koart ferhaal: yn 1994 foar De fisk en yn ’95 foar Alfa Romeo, in lust foar de leafhawwer. Lolkje Hoekstra skriuwt faak oer minsken dy’t har ferlitten en iensum fiele. Ienlingen, dy’t soms dochs de krêft fine om har oan har situaasje te ûntwrakseljen. Hoekstra publisearret yn literêr tydskrift Hjir en yn De Moanne / Trotwaer. Skôgings skreau se foar it blêd Frysk & Frij yn de perioade 1994-1997.
Artistyk lieder Jos Thie fan toanielselsskip Tryater, frege yn 1994 in tal jonge Fryske toanielskriuwers om in ienakter te skriuwen oer it tema ‘Leafde yn Fryslân’. Lolkje Hoekstra wie ien fan de tsien jonge auteurs dy’t dêrfoar in bydrage leveren. De kollage waard yn it seizoen 1994/95 opfierd ûnder de titel ‘Hertejacht’. Fan de toanielfoarstelling Roeland & Jolina, vrij naar Romeo en Julia van William Shakespeare, in Hollânsktalige bewurking fan Wouter Daane, sette se de tekst oer yn it Frysk. It is yn 2002 opfierd troch jongerengroep Frats. Se wurke ek as tekstskriuwster mei oan Rozen & rottigheid, dat yn 2004 yn Warns opfierd waard. Fierders leveret se geregeld oersettings foar stikken dy’t spile wurde troch ferskate selskippen, wêrûnder selskip Sult.
Grinzer Feart
De Grinzer Feart is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De Grinzer feart is in stik fan it Prinses Margrietkanaal fan Burgum nei de Burgumer Mar.
De namme Grinzer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Groningervaart.
Joseph Wirth
thumb|Joseph Wirth Karl Joseph Wirth (Freiburg im Breisgau, 6 septimber 1879 - dêre, 3 jannewaris 1956) wie rykskânselier yn de tiid fan de Weimarrepublyk. Hy waard yn 1914 foar de katolike Zentrumspartei yn de Dútske Ryksdei keazen. Fan 1920 oant 1921 wie er ryksminister fan Finânsjen ûnder rykskanselier Konstantin Fehrenbach. Fan 1921 oant 1922 wie er rykskânselier en ek ryksminister fan Bûtenlânske Saken. Wirth hearde ta de meast loftse wjuk yn de regearing. Hy wie foar it folslein útfieren fan de bepalingen fan it Ferdrach fan Versailles, de saneamde Erfüllungspolitik.
Fan 1929 oant 1931 wie er ryksminister foar Besette Gebieten (dat wol sizze de fan de Alliearden besette Dútske gebieten, Ruhrgebiet en Rynlân) en teffens fan 1930 oant 1931 ryksminister fan Binnenlânske Saken.
Nei de machtsoername fan Hitler wykte Wirth út nei it bûtenlân. Nei de kapitulaasje fan 1945 kaam er werom yn Dútslân (Bûnsrepublyk Dútslân). Hy spile fannijs in rol yn de polityk en stribbe nei de ferieniging fan de Dútslannen en in nauwe gearwurking mei de Sovjet-Uny.
Sheriff
In sheriff is yn Ingelsktalige lannen in oerheidsfunksjonaris dy't belêstge is mei beskate wetlike, politike en/of seremoniële taken. Hoewol't men yn 'e regel by it hearren fan it wurd daliks oan it Wylde Westen tinkt, is it begryp sheriff net inkeld ta dy histoaryske perioade beheind, noch ta de funksje (min ofte mear gelyk oan dy fan in fjildwachter) dy't de sheriffs dêr hiene.
Oarsprong fan 'e term
Hoewol't soms tocht wurdt dat sheriff in ferbastering is fan 'e Arabyske titel sjarif, dy't yn 'e tiid fan 'e Krústochten ta it Westen trochkrongen wêze soe, is dat sa net. Yn it echt is sheriff in gearlûking fan shire reeve, in Ingelske term dy't oerset wurde kinne soe as "distriktsskout", en dy't weromgiet op it Aldingelske scīrgerefa. Sokke funksjonarissen wiene yn it Midsiuwske Ingelân, sawol foar as nei de Normandyske Ferovering fan 1066, fan keningswegen belêstge mei it bewarjen fan 'e frede (reeve) yn 'e histoaryske greefskippen (shires) fan it lân. Ut Ingelân wei wreide de titel him letter út oer de rest fan 'e Ingelsktalige wrâld. Yn it Ingelsk wurdt it amt fan in sheriff of it gebiet dat binnen syn jurisdiksje leit in shrievalty neamd.
Stasjon Snits
thumb|Stasjon Snits Stasjon Snits is it stasjon yn de stêd Snits. It stasjon is iepene tagelyk mei de iepening fan it earste part fan it spoar fan Ljouwert nei Starum (16 juny 1883). Snits wie doe noch it einpunt. Twa jier letter, op 8 novimber 1885, wie it spoar oan Starum ta klear.
It stasjonsgebou fan Snits is net unyk yn syn soarte. It stasjonûntwerp wurdt ek wol Standerttype Snits neamd en waard yn de jierren 80 fan de 19e iuw brûkt foar fiif Nederlânske spoarstasjons. Hjirfan binne noch trije oer. De oerkaping fan dit stationstype wie foar elk stasjon lyk. Korintyske pylders fan getten izer ûnderstypje in houten kape, dy't de lingte fan it gebou beslacht.
Yn 1921 waard in ferbiningsbôge oanlein tusken Stasjon Snits en de Tramline Snits - Boalsert fan de Nederlânske Tramwei Maatskippij, dat frachtweinen fia de tramline trochfierd wurde koenen. Dy tramline waard nei 1947, neidat it stasjon oan de tramline ferfallen wie, fia it emplassemint fan it NS-stasjon betsjinne. De tramline waard yn 1968 opheft en koart dêrnei opbrutsen.
Yn de jierren sechtich krige de is it stasjon ferboud. Der kaam in luif oan de foargevel, nei de winst en styl fan dy tiid. Ek is doe de houten kape fernijd/renovearre.
Hast alle stasjons yn de noardlike provinsjes hawwe tsjintwurdich gjin stasjonfoarsjennings mear, dy fan Snits ek net. Nei sluting fan it loket en stasjonsrestauraasje Het Station (noch yn de tiid fan de NS), hat it gebou in skoft leech stien. De nije spoarferfierder (NoordNed, tsjintwurdich Arriva) hie gjin belangstelling foar it weriepenjen fan in loket yn it gebou. thumb|[[Waadrinner (spoarweimaterieel)|Waadrinner-treinstel oan it twadde perron.'']]
Yn july 2004 is it gebou, datearjend fan 1882, restaurearre, dêr't ûnder oare de ûnsjogge 'jierren 60-luifel' by weihelle is. Dêrnei fêstige it Nasjonaal Modelspoar Museum him yn de destiidske stasjonsrestauraasje. It museum waard op 29 jannewaris 2005 iepene troch de destiidske kommissaris fan de Keninginne fan Fryslân en treinleafhawwer Ed Nijpels. Yn it gebou siet ek de Taksysintrale Snits, dy 't yn dy tiid it loket weriepene hat.
Yn 2007 waarden plannen útskreaun foar de ûntwikkeling fan Stoom Stêd Snits, in pretpark om it tema 'stoom'. Underdiel hjirfan wie ûnder mear de stoomtrein Snits-Starum; de line soe eksploitearre wurde troch de Fryske Stoomtrein Maatskippij (FStM). Stoomstêd siet fuort súdwest fan stasjon Snits; it hie medio 2012 iepen moatten, mar it is der net fan kaam.
Petrus Moll
Petrus Moll (Snits, 26 novimber 1596 - Frjentsjer, 29 oktober 1669) wie in klassikus.
Victoria (Ruslân)
thumb|250px|Lokaasje yn de[[Noardlike Iissee]] Victoria (Russysk: Виктория) is in tige ïsolearre eilân op sa'n 160 kilometer bewesten de arsjipel Franz Joseflân en likernôch 60 kilometer eastlik fan it eilân Kvitøya (Spitsbergen). It leit oan de noardgrins fan de Barentssee, it meast noardwestlike stikje Ruslân. Geografysk heart it net ta Frans Jozeflân, dêr't it fan skieden wurdt troch de Frans Victortroch, mar bestjoerlik wurdt it dêr wol ta rekkene yn it gemeentlik distrikt Primorski (oblast Archangelsk) fan de Russyske oblast Archangelsk. Sûnt 2009 is it in diel fan it nasjonaal park Roesskaja Arktika.
Petrus Moll
Moll wie rektor yn Snits (al foar 1625) en heechlearaar Gryksk oan de Universiteit fan Frjentsjer (1649).
Victoria (Ruslân)
It eilân mjit 5 by 2,5 kilometer, hat in oerflak fan 14 km² en in hichte oant 105 meter. It noardpunt wurdt Kaap Knipovitsj neamd (sjoch skiednis). It eilân is hast folslein mei iis bedutsen.
Petrus Moll
Hy wie pakesizzer fan Petrus Talpa.
Victoria (Ruslân)
Skiednis
Yn de jierren 1920 kaam der ynienen in soad omtinken foar Victoria, omdat it bûten de gebieten foel dy't ûnder it Spitsbergenferdrach (1920) ûnder Noarsk bestjoer kamen en sa ta terra nullius waarden. Noarwegen en Sowjet-Ruslân lieten doe it each falle op it eilân en de arsjipel Frans Joseflân. Yn 1925 farden Frank Worsley en Grettir Algarsson fan Yslân út nei it eilân.
Op 15 april 1926 easke de Sovjet-Uny beide gebieten op; dat noaske Noarwegen (en Noarske pelsjagers) mar min en hja protestearre tsjin dy yn har eagen ûnwettige anneksaasje op 19 desimber 1926. It Noarske Ministearje fan Utlânske Saken woe lykwols gjin skeel mei de Sovjet-Uny en besleat om gjin formele easken op it gebiet te lizzen, mar hie gjin beswier tsjin privee-ynisjativen yn dizze saak. Noarske ynisjativen waarden benammen stipe troch it Norges Svalbard og Ishavsundersøkelser (NSIU), de foarrinner fan it Noarsk Poalynstitút. Wilens besocht de Amerikaanske Louise Boyd it eilân op har boat de Hobby, doe't hja socht nei de fermiste Roald Amundsen.
thumb|250px|Bemanningsleden fan de Bratvaag eksposearje foar de bouwmaterialen en de Noarske kleem op 8 augustus 1930
Yn 1929 finansiearre de Noarske konsul (fan Sandefjord) en walfiskfeartmagnaat Lars Christensen (bekend fan eardere expedysjes dêr't Bouvet en Peter I-eilân fan Antarktika anneksearre waarden foar de Noarske kroan) in ekspedysje op de skippen S/S Torsnes en M/C Hvalrossen nei Frans Joseflân en Victoria. Christensen easke doe Victoria op (dêrneist moast der in radiostasjon komme op Frans Jozeflân dêr't in oantal oerwinterders efter litten wurde soenen). De ekspedysje waard lykwols troch swiere iisomstannichheden twong om werom te gean. Neidat Otto Schmidt yn 1929 de Russyske flagge op Frans Jozeflân set hie, waard de Noarske fokus ferlein nei Victoria. It takom jier waard de Bratvaagekspedysje laat fan Gunnar Horn (fan de NSIU) nei it eilân stjoerd ûnder it mom fan wittenskiplik ûndersyk. Op 8 augustus 1930 waard it eilân berikt en Horn easke it eilân op foar skipseigner Harald M. Leite. Wierskynlik hat Noarwegen it eilân nea offisjeen opeaske om't it in konflikt mei de Sovjet-Uny foarkomme woe en op 29 augustus 1932 lanne dêr doe in Sovjet-Russyske ekspedysje op de seilmotorboat Nikolaj Knipovitsj laat troch kaptein Sergej Popov en ekspedysjelieder Nikolaj Zoebov op it eilân en sette der de hammer en sichte fan de Sovjet-Uny.
Op 1 novimber 1959 waard in poalstasjon (Ostrov Viktoria) oprjochte op Victoria, dat ûnder it rjochtsfoech fan Dikson foel en op 1 april 1994 wer sletten waard. Der is in plan foar in automatysk waarstasjon op it eilân. Dan binne der noch Russyske plannen foar de stifting fan in post fan de Loftferdigening fan Ruslân (PVO Rossii) by Kaap Knipovitsj.
Increase Mather
Jonge jierren
Mather wie in soan fan dûmny Richard Mather en Kathrine Holt Mather, dy't fanwegen harren ûnôfhinklik stânpunt tsjinoer de Tsjerke fan Ingelân mei de saneamde Grutte Migraasje fan Ingelân nei Amearika gien wiene. Hy wie de jongste fan seis bruorren: Samuel, Nathaniel, Eleazar, Joseph, en Timothy.
Trije fan syn bruorren (Samuel, Nathaniel en Eleazar) waarden ek predikant.
Konstantin Fehrenbach
200px|thumb|Konstantin Fehrenbach Konstantin Fehrenbach (Wellendingen, 11 jannewaris 1852 - Freiburg im Breisgau, 26 maart 1926) wie in Dútsk politikus. Hy wie rykskânselier ûnder de Weimarrepublyk tusken  1920 en 1921.
De advokaat Konstantin Fehrenbach waard yn 1885 yn it parlemint fan Baden-Baden keazen as lid fan de Deutsche Zentrumspartei, mar fanwege skeel mei de partijfoarsitter moast er ûnstlach nimme.
Yn 1903 waard er yn de Ryksdei keazen. Hy waard dêrnei de lêste foarsitter fan de Reichstag ûnder it Dútske Keizerryk. Letter wurdt er foarsitter fan de Nasjonale Gearkomste fan Weimar. As rykskânselier moat er ûnslach nimme yn 1921 út reden fan syn falen om by de alliearden tasizzings oer de gefolchskeafergoedingen fan de oarloch te krijen.
King Moody
King Moody (folút: Robert Moody; New York City, 6 desimber 1929 – Tarzana, 7 febrewaris 2001) wie in Amerikaansk komyk en tillefyzje-akteur.
Priveelibben
Moody troude mei Rachel Rosenthal yn 1960; it houlik duorre 19 jier oant de skieding yn 1979. Yn 1981 troude er fannijs mei Jacqueline L. Larson, mar nei trije jier giene hja wer byinoar wei.
Moody stoar yn de âldens fan 71 jier yn Tarzana, Kalifornje.
Arend Glas
Arend Glas (De Jouwer, 29 oktober 1968) is in Fryske bobslider.
Arend Glas makke yn 1992 syn earste ôfdaling yn in bobslide yn Igls (stedsdiel fan Innsbruck). Nei twa jier in soad ôfdalings makke te hawwen en treend te hawwen bliek Glas in goede stjoerder te wêzen. Dêrby is hy ûndanks syn lette begjinnen mei de sport en gjin ûnderfining yn de atletyk tige eksplosyf, wat goed fan pas komt yn dizze sport.
Glas is de captain fan syn team en is sawol yn de twamansbob as yn de fjouwermansbob aktyf. As captain is hy ek oan ien tried wei dwaande mei it scouten fan potintsjele bobsliders, om it nivo yn Nederlân fierder omheech te bringen.
By de Olympyske Winterspullen 2002 yn Salt Lake City die Glas foar it earst mei syn team mei oan de Olympyske Spullen. Meidwaan wie doe belangriker as winnen en hy einige dan ek op it 16e plak mei de twamansbob en as 17e mei de fjouwermansbob. Mei wat muoite kwalifisearre it team him ek foar de Olympyske Winterspullen 2006 yn Turyn.
Yn Turijn starte Glas yn de twamansbob mei Sybren Jansma, wylst hy tegarre mei Jansma, Vincent Kortbeek en Arno Klaassen yn de fjouwermansbob stapte. Cesar Gonzalez gie mei nei Turijn as stand-in. Yn de twamansbob rekken Glas en Jansma nei fjouwer runs op in teloarstellende 19e plak. De fjouwermansbob like yn it earstoan foar in folle bettere prestaasje te soargjen, mar it 12e plak nei de earste run koe net fêstholden wurde, wêrtroch't se útkamen op in 16e posysje.
Arend Glas kaam bûten de bobslydbaan yn de publisiteit fanwege ûndersteld lidmaatskip fan de CP'86. Anty-faksistenorganisaasje Kafka makke yn 1998 it lidmaatskip fan Glas bekend. Alhoewol't Glas al fan jongs ôf oan (mooglik fan syn santjinde, seker nei syn 25e) lid wie fan de CP'86, spile Glas gjin belangrike rol yn de partij. Letter naam Glas ôfstân fan de politike ideeën fan ekstreem rjochts.
Glas is drs. bedriuwsekonomy en manager fan Bobsleigh Support & Bobstart.
Wout van Aert
Wout van Aert (Herentals, 15 septimber 1994) is in Flaamsk fjildrider en dykhurdfytser.
Biografy
Van Aert waard trije kear op rige wrâldkampioen fjildriden yn de jierren 2016, 2017 en 2018, en pakte ek fjouwer kear sulver yn dizze dissipline. Hy wûn ek medaljes op de wrâldkampioenskippen dykhurdfytsen yn 2020 by de dykwedstriid en sulver yn it tiidriden yn 2020 en 2021. Ek yn de dykwedstriid fan de Olympyske Simmerspullen fan 2020 naam er in sulveren medalje mei nei hûs. Dêrneist waard er fiif kear Belgysk kampioen fjildriden, twa kear Belgysk kampioen tiidriden en ien kear Belgysk kampioen op de dyk.
Njonken de kampioenskippen wûn er ûnder mear hurdfytsmonumint Milaan-San Remo en klassikers as de Strade Bianche, Amstel Gold Race, Gent-Wevelgem, E3 Harelbeke, Omloop Het Nieuwsblad en de Bretagne Classic.
Yn de Omgong fan Frankryk wûn Van Aert njoggen etappes mei ûnder mear twa yndividuele tiidritten, in rit mei in dûbele beklimming oer de Mont Ventoux en de prestisjeuze slotetappe op de Champs-Elysées. Yn 2022 wie er einwinner fan it griene himd yn it punteklassemint en wûn er de Priis fan de striidberste fytser.
Elisabeth fan Tueringen
Elisabeth fan Tueringen (* 1207 yn Bratislava of op de boarch Rákóczi yn Sárospatak, (Hongarije); † 17 novimber 1231 yn Marburg an der Lahn), ek Elisabeth fan Hongarije neamd, wie in Hongaarske prinsesse en in Dútske lângrevinne. Hja wurdt as in hillige yn de katolike tsjerke fereare en is de lânshillige fan Dútslân. Fanwegen har neisteleafde wurdt hja ek yn protestantske rûnten fereare. De kapel yn Marburg dêr't Elisabeth yn byset waard moast letter plak meitsje foar grutte Elisabethtsjerke, ien fan de earste suver goatyske tsjerken fan Dútslân.
Famylje
Elisabeth wie in dochter fan de Hongaarske kening Andréas II (* 1177; † 1235) en syn frou Gertrudis fan Andechs. Har mem hearde ta it wiidfertakte ealshûs fan Andechs-Meranië, dat ynfloed fan East-Frankelân oant de noardlike Adriatyske See útoefene.
De mem fan Elisabeth, Gertrudis fan Andechs, hie sân bruorren en susters, dy't allegear goede houliken sletten hiene of hege tsjerklike funksjes droegen. Ien fan har bruorren wie biskop Ekbert fan Bamberg en ien fan har susters Mathilde, abdis fan it kleaster Kitzingen. In oare suster wie Hedwig fan Andechs en waard letter krekt as Elisabeth nei har dea hillich ferklearre.
Ek troch har bruorren en susters hie Elisabeth kontakten mei de hege adel fan Europa. Har broer Béla folge syn heit op de Hongaarske troan, har suster Maria boaske Ivan Assen II, de tsaar fan Bulgarije, en har healsuster Jolanda troude mei Jacobus I fan Aragón. Ut dat houlik stamt de hillige Elisabeth fan Portugal (dus in muoikesizzer fan Elisabeth).
Bernetiid
Al as lyts bern waard Elisabeth fersein oan Loadewyk, de âldste soan fan de lângreve Herman fan Tueringen. Yn 'e regel telde by sokke regelings fral de machtspolitike ferhâldings. It Hûs Andechs-Meranië hearde krekt as dat fan de Ludovingen ta de ynfloedrykste famyljes fan Europa.
Al yn de âldens fan fjouwer jier waard Elisabeth mei in rynske breidskat nei Tueringen brocht. It grutbringen fan in jong famke yn de famylje fan har takomstige man wie by de hegerein hiel gewoan. Hja woeks op yn de residinsjes fan de lângreve, lykas de Neuenburg by Freyburg an der Unstrut, de Runneburg by Weißensee en as lêste de Creuzburg noardwestlik fan Eisenach. De famylje dêr't Elisabeth opwoeks wie kultureel tige ûnderlein.
Houlik
Tegearre krigen Elisabeth en Loadewyk trije bern:
Earme- en sikesoarch
Al fanôf de 12e iuw ûnstie der fanút de Tsjerke in breed organisearre omtinken foar de earmoed. Froulju, lykas de beginen, libben neffens it apostoalyske ideaal fan earmoede en keinens sûnder har te ûnwerpen oan in oarder. Paus Honoarius III joech geastliken opdracht sokke fromme mienskippen, dy't ek faak fertocht waarden fan ketterij, te stypjen en yn de sielssoarch te helpen. Ut dy beweging ûntstiene in rige nije oarders lykas de dominikanen en de fransiskanen. Troch har bychtheit Rodeger rekke Elisabeth ek bekend mei de idealen fan Fransiskus fan Assisi. By Elisabeth foelen de idealen fan de earmoedsbeweging op fruchtbere boaiem. Under har hôfklaaiïng droech Elisabeth nei alle gedachten in boetekleed en stadichoan joech se jimmeroan mear en mear kostbere klean en sieraden wei. It bleau net by it weijaan fan kostberheden; Elisabeth begûn har ek yn te setten as suster. Se die swier wurk en fersoarge siken, wurk dêr't tiidgenoaten op del seagen. Se spinde wol en weve mei har tsjinstfammen doeken, dy't se weijoech oan it earme folk. Se waske en klaaide ferstoarne minsken en soarge foar it begraven. Fanôf 1226 holp hja boppedat yn it spitaal, dat hja oan de foet fan de Wartburg stiftsje liet. De boarnen beskiuwe har tawijing, dy't ek benammen bern oanbelange: hja wie tige leaf, ek foar dy bern dy't smoarch, melaatsk of breklik wiene en se kocht boartersguod foar har. De hongerwinter fan 1225-1226 wie de oanlieding foar Elisabeth's earste grutte helpaksje. Wylst har man oan it hof fan de keizer yn Cremona wie, liet Elisabeth yn alle dielen fan it lân de nôtskuorren iepenje om it hongerjende folk fan iten te foarsjen. Ek holp hja minsken dy't wurkje koene oan goed reau en waarme klean. Oan it hof waarden de aksjes fan Elisabeth bekritisearre, mar doe't har man op de Wartburg werom kaam joech er útdruklik syn segen oan it wurk fan Elisabeth.
Krústocht
Yn 1226 krige Elisabeth Koenraad fan Marburg as nije bychtheit en ûnder dy syn ynfloed naam Loadewyk it beslút om diel te nimmen oan de Sechde Krústocht fan keizer Freark II. Nei oanlieding fan de beneaming fan in nije bychtheit en it oansteande fertrek fan har man die Elisabeth yn oanwêzigens fan har man it ûnthjit om har bychtheit yn alles te folgjen en in kein libben te folgjen as Loadewyk wat oerkomme soe. As ien fan de earste aksjes droech Koenraad har op om yn har hôfhâlding allinne noch guod te brûken, wêrfan't hja folslein wis wie dat it net troch ûnrjochtmittige twang fan it gewoane folk ôfnommen wie. Dy eask kaam oerien mei dy fan de religieuze earmoedebeweging, dy't de swiere lêsten foar it gewoane folk troch kriichsfiering en it pronksuchtich hôf fan sawol de sekuliere as de tsjerklike hearskers oanklage. Elisabeth, dy't swier wie fan it tredde bern, reizge mei har man oan de grins fan Tueringen en naam dêr ôfskie fan him. Loadewyk reizge mei syn gefolch troch Hessen, Franken, Swaben en Beieren fierder nei Itaalje, om him dêr by it leger fan keizer Freark oan te sluten.
De dea fan Loadewyk
Oan fechtsjen kaam Loadewyk net mear ta want op 12 septimber, rillegau nei't er yn Otranto oan board gien wie, ferstoar Loadewyk oan in ynfeksje. Lang waard de dea fan har man foar Elisabeth stilholden, mar doe't se fermoedens krige hiet se de famylje it op te bychten en doe't har fertinkings befêstige waarden rôp se út dat mei it stjerren fan har man ek de wrâld foar har ferstoarn wie. Hja begûn alles, mar dan ek alles wat se hie, wei te jaan oan de earmen.
Elisabeth hie fanwegen har frommens en har hâlding foar besit oer al tal fan konflikten mei famyljeleden, bestjoerders en fertsjintwurdigers fan de adel. Troch har ûnthjit hie hja har boppedat ûnderwurpen oan in bychtheit, dy't jimmeroan fanatiker waard en folsleine kontrole oer har en de noch minderjierrige lângreve hie. Koenraad fan Marburg ûntjoech him boppedat mear en mear as in ynkwisiteur, dy't de freze der aardich yn hie dy't elkenien en elkenien dy't it net mei him iens wie ferfolgje liet. Loadewyk hie altiten as in beskermjende faktor funksjonearre tusken Elisabeth en har fermidden, mar nei syn dea duorre it net lang dat de konflikten, dy't earder noch ûnder it kleed bleaune, iepenlik oan it ljocht kamen.
Sûnder hûs
Neffens Koenraad wie it de winsk fan Elisabeth sels om al it besit op te jaan. Se woe ynfolling jaan oan it ideaal fan earmoede en as bidler fan hûs nei hûs te gean. Gaueftich nei de dea fan Loadewyk naam er kontakt op mei paus Gregoarius IX, sadat dy Elisabeth ûnder syn apostoalyske beskerming stelde. Dat wie yn dy tiid in praktyske hanneling om de belangen fan widdo's en minderjierrigen fan de hegerein tsjin oergeunstige famyljeleden te beskermjen. Sa waard Koenraad yn feite in fâd fan Elisabeth mei folsleine kontrole oer al har belangen en besit. De brief fan paus Gregoarius IX is net bewarre bleaun, mar bekend is dat it skeinen fan de rjochten fan in widdo of minderjierrige liede koe ta in tsjerklike straf lykas ekskommunikaasje of teminsten in interdikt (in ferbot om oan tsjerklike hannelings mei te dwaan).
Hindrik Raspe IV, de jongere broer fan Loadewyk, fûn Elisabeth net mear tarekkeningsfetber en hie fuort nei de dea fan syn broer himsels as regint fan de fiifjierrige Herman beneamd. Ek liet er beslach lizze op al it lân en de ynkomsten, dat har troch Loadewyk as in soarte fan widdo's pensioen tasein wie. Hja mocht wenjen bliuwe en holden ek it rjocht om oan te skowen oan de tafel fan de lângreve om mei te iten, mar dat wegere Elisabeth fanwegen de troch Koenraad opleine spiisfoarskriften. Elisabeth ferliet mei har tsjinstfammen dêrnei de Wartburg en brocht ûnder tige drege omstannichheden de winter fan 1227 op 1228 troch yn Eisenach. De réaksje fan de hegere stân wie ien fan ûnbegryp, minachting en spot en nimmen weage it Elisabeth yn 'e op te nimmen. Hja wenne earst yn in skuorre en socht letter de beskerming fan in tjerke, har trije bern waarden har letter út it Slot neibrocht. Jimmeroan moast se in oar plak sykje, itjinge op it lêst ta har fersuchting liede: "Ik woe graach de minsken betankje, mar ik wit net wêrfoar". Sels minsken dy't hja earder holpen hie wegeren har te helpen. De Libellus skriuwt oer in âld minske, dy't fan Elisabeth mei jild en medisinen fersoarge wie helle har troch it slyk. Under ynfloed fan Koenraad liet Elisabeth har folselin fan de ynfloed fan har famylje isolearje. Ek de lêste fertrouwelings rekke hja nei har ferhûzing nei Marburg kwyt. Dêr libbe Elisabeth yn in ienfâldich hûs tegearre mei twa, troch Koenraad útsochte, froulju: in jonge frou út de leechste stân en in troch Koenraad op ûnfreonlikens útsocht âld frommis, de widdo Hedwig fan Seebach.
Tuskenkomst fan de famylje
No gyng it ek de famylje fan har memmekant al te dryst. Abdis Mechthild fan Kitzingen liet har muoikesizzer Elisabeth nei alle gedachten oan it begjin fan april 1228 tsjin har sin nei har omke, de biskop fan Bamberg, bringe. Dy liet har opnimme op de boarch Pottenstein yn Oberfranken. Eckbert fan Bamberg stelde in nij houlik út en hie dêrfoar nei alle gedachten keizer Freark II yn gedachten. De tsjinstfammen fan Elisabeth seine letter by it proses om Elisabeth hillich te ferklearjen dat hja har bot tsjin de plannen fersette en him drige dat, oft it sa fier komme soe, hja harsels misfoarmje soe troch harsels de noas ôf te snijen, sadat elk dy't belangstelling hie him wol ôfskrikke liet. Se wist har los te meitsjen fan har omke doe't yn maaie 1228 lang om let de oerbliuwsels fan Loadewyk nei it kleaster Reinhardsbrunn nei Tueringen oerbrocht waarden en flechte by de gelegenheid nei Koenraad fan Marburg.
Marburg
Fuort nei de bysettingsplechtichheid wist Koenraad fan it grevehûs dien te krijen dat Elisabeth net it besit mar in fergoeding fan 2.000 sulvermarken krige. Hindrik Raspe en syn broer Koenraad fan Tueringen joegen boppedat wat lân by Marburg om foar it libben te brûken. Al yn de simmer fan 1228 liet Elisabeth dêr bûten de stedsmuorren in hospitaal bouwe. Elisabeth keas Fransiskus fan Assisi út as patroanhillige fan it sikenhûs. De lêste trije jier fan har libbenbleau se dêr as ienfâldige suster wurkjen. Se waard yn it leauwe jimmeroan fanatiker en ûntwikkele eigen dogmatyske opfettings, dy't se harsels oplei en ek fan oaren sûnder kompromis easke. Hja fertsjinne foar har ûnderhâld troch wol te spinnen foar it kleaster Altenberg, dêr't har jongste dochter Gertrudis ûnderbrocht wie.
Elisabeth ferstoar doe't se noch mar 24 wie. Se waard siik op 4 of 5 novimber en ferstoar yn de nacht fan 16 op 17 novimber 1231. Koenraad naam har de lêste bycht ôf en dêrnei krige hja it sakramint fan de stjerrende. Elisabeth joech Koenraad de opdracht om it lêste jild dat se besiet oan de earmen en needruftigen te ferdielen. Se waard yn de kapel fan it troch har stifte spitaal opbierre en ien fan de susters sei letter dat in soad minsken doe al reliken fan har ha woene. Guon skuorden stikjes fan de doek dy't oer Elisabeth's gesicht lei ôf. Oaren giene fierder en sniene hier, neils en sels in finger ôf. Op 19 novimber waard Elisabeth yn de kapel begroeven.