cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Technyske Universiteit fan München
De Technyske Universiteit fan München (Technische Universität München), stifte yn 1868, is in universiteit yn de Dútske stêd München yn de dielsteat Beieren. De universiteit hat 13 fakulteiten, dêr't mear as 32.000 studinten oan ynskreaun steane.
Hooglanderveen
thumb|right| [[Jozef fan Nazaret|Sint Jozeftsjerke ]] Hooglanderveen is in doarp by de stêd Amersfoort yn de gemeente Amersfoort fan de provinsje Utert. It doarp hat 4.930 ynwenners (2021). Mei karnaval wurdt it doarp oantsjutten mei de namme  't Turfgat.
Troch de bou fan de Amersfoartske wyk Vathorst wurdt Hooglanderveen stadichioan mear ynsluten troch de stêd Amersfoort. Tichtby de buorren fan Hooglanderveen is yn maaie 2006 in nij spoarstasjon komd: stasjon Amersfoort Vathorst. Dit stasjon leit oan it spoar Amersfoort - Swol en leit tusken de stasjons fan Amersfoort-Schothorst en Nijkerk. Troch de útwreiding fan de wyk Vathorst hat Hooglanderveen in fernijde ynfrastruktuer, in grutter winkeloanbod, in nij doarpshûs en in nije akkomodaasje foar har fuotbal- en tennisklup. De huzen dy't oan de râne fan it doarp boud wurde, sille in doarpsk oansjen krije. Yn it doarp stiet in grutte roomske tsjerke, in ûntwerp fan Wolter te Riele. Hooglanderveen hat sûnt 2003 in doarpsferiening mei de namme Veenpower, dy't aktiviteiten organisearret. De Belangenferiening Hooglanderveen komt op foar de belangen fan it doarp, lykas ferkearsfeilichheid, it grien yn en om it doarp ensfh.
Flagge
Hooglanderveen hat sûnt 2009 ek in eigen flagge. De flagge bestiet út fjouwer blokken yn giel en blau, dy't steane foar de sinne en it wetter, de basis foar groei. Tafallich ek de kleuren fan de pleatslike fuotbalferiening. Yn it kwadrant rjochtsboppe stiet in read krús op in wyt flak, ferwizend nei it wapen fan Amersfoort. Oer de midden rint in oranje weach, dizze kleur stiet foar it oranje fan Nederlân en de weach foar de Malewjittering dy't yn Hooglanderveen syn oarsprong hat en wichtich foar de rivierstân wie en noch is foar de wetterstân yn de omjouwing.
Kebek (stêd)
Kebek is de haadstêd en de twadde stêd fan de provinsje Kebek yn Kanada.
De stêd leit oan de rivier de Sint Lorentz yn it súdlike part fan de provinsje, noardeast fan Montreal.
Dokkum
Dokkum (Frysk en Dokkumersk) is in stêd yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Dokkum leit noardlik fan Damwâld, eastlik fan Boarnwert, westlik fan Eastrum en besuden Ealsum. Dokkum hat  ynwenners. De kearn fan de stêd leit tusken de grêften op de twa âlde terpen dêr't Dokkum op boud is.
De buorskip Betterwurd heart ek by Dokkum.
Dokkum is in stêd fan de Fryske stêden.
Skiednis
Foar de oarsprong fan de namme Dokkum binne ferskate ferklearrings. Guon tinke in kombinaasje en gearlûking fan de Fryske manljusnamme 'Docko' dy't hjir in hiem hân hawwe soe. Oaren assosjearje Dokkum mei 'Tockingen', dat is in 'delsetting oan in tocht of stream'.
Om Dokkum hinne binne terpen mei prehistoaryske grêven, dat de omkriten hawwe in lange skiednis fan bewenning. Yn de beskriuwing fan Bonifatius, troch Willibald fan Mainz skreaun om 766 hinne, wurdt de namme fan Dokkum net fermelden. De twa generaasjes letter op skrift stelde Vita oer Bonifatius, neamt it ûnderwilens op de grêfhichte ûntstiene beafeartsoarde Dokkum wol "in loco qui Dockinga dictur". Oare farianten binne ûnder mear 'Villa Nocdac' en 'Dockynchirica'.
Op it plak dêr't Bonifatius deadien wêze soe, waard om 760 hinne in oan him wijde tsjerke stifte dêr't Liudger en Willehad ek oan ferbûn west hawwe. De delsetting op in terp ûntwikkele him frijwat hurd troch syn geunstige lizzing oan in krusing fan in lânwei mei in see-earm. Ien fan de greeflike tollen kaam dêr te lizzen en de hartoggen fan Brunswyk joegen Dokkum rjocht fan muntslach yn de 11e iuw. Dy munten binne werom fûn yn de Skandinavyske- en Baltyske lannen en sels op Yslân en yn de Oeral oan ta. Yn de folle midsiuwen ûntjoech Dokkum him mei syn ynternasjonale hannelsbetrekkingen en merkfunksje ta in ûnôfhinklik plak, los fan de gritenij Dongeradiel. Yn 1298 krige Dokkum nei Starum, Harns en Drylts as fjirde stêd fan Fryslân stedsrjochten.
Earder, yn 1214, preke Olivier fan Keulen yn Dokkum de krústocht, dêr't dan ek Dokkumers oan meidien hawwe. Dy skiednis wurdt troch in heale moanne op it wapen fan Dokkum yn oantinken hâlden.
Yn de Grutte Fryske Oarloch giet it Alliearde leger ûnder lieding fan Fokko Ukena op Dokkum oan (1418). Nei inkele skermutselingen mei de Skieringer ferdigeners jouwe dy har oer en is de stêd oermastere. Dokkum wurdt brânskatte en de stêd militêr útskeakele.
It ierst bekende stedssegel fan Dokkum waard yn 1491 makke. It segel hat in ôfbyld fan de parochytsjerke wijd oan Sint Martinus. Inkelde tsientallen jierren fierder yn de tiid wie Dokkum waakst ta in mienskip fan sa'n 1400 minsken
Marten Apperloo
Marten Apperloo (Aldeouwer, 3 desimber 1906 - De Gordyk, 3 maart 1978) wie sekretaris fan de provinsjale plankommisje fan 1 jannewaris 1972.
Dokkum
Skiednis
Yn de Tachtichjierrige Oarloch tsjin Spanje wie Dokkum in wichtige pion yn de striid. Yn 1572 wie de stêd inkele oeren yn hannen fan de Geuzen. Dokkum waard dêrfoar swier bestraft mei de Dokkumer Fury. Nei 1579, doe't Dokkum him oansleat by de Uny fan Utert begûn in tiidrek fan rêst.
Yn eardere jierren hie de stêd in iepen ferbining mei de see, it Dokkumer Grutdjip. Yn 1597 fêstige de Fryske Admiraliteit him yn Dokkum. Fan hjirút waarden alderlei saken foar de befeiliging fan de hannelsfeart en oarlochfiering mei Spanje op see regele. Dokkum wie fan grut strategysk belang, wat ek bliken die út de oanlis fan de stedswâlen yn de jierren 1581-1582.
Marten Apperloo
Waard per 1 desimber 1957 sekretaris fan de provinsjale plankommisje dy't besocht om rysksubsydzjes los te krijen foar doarps- en mienskipssintra, krúsgebouwen, swimbaden, sportgebouwen, lêssealen ensfh. Yn it earstoan benammen foar de tsjien "ûntwikkelingsgemeenten" fan eastlik Fryslân, mar sûnt 1 jannewaris 1960, doe't de hiele provinsje "probleemgebiet" waard, foar alle 44 gemeenten.
Dokkum
Skiednis
Dochs bleau de Admiraliteit net lang yn Dokkum. Troch it tichtslykjen fan it Grutdjip moasten se yn 1644 it kantoar nei Harns ferpleatse. Yn 1729 waard de iepen ferbining mei de Lauwerssee definityf ôfsluten troch de oanlis fan de Dokkumer Nije Silen. Dy syl ferfong teffens de âlde 16e-iuwske seeslûs ûnder de Syl. Dokkum ûntjoech him hieltyd mear ta in op it lân oriïntearre stêd. Troch de hege kosten fan de oanlis fan de Strobosser Trekfeart yn de jierren 1654 - 1656 gie Dokkum fallyt. Dokkum stie en stiet yn de lokale tradysje bekend as "Earm Dokkum".
Marten Apperloo
Hy publisearre yn ûnderwiisblêden ûnder oaren oer de globalisaasjemetoade, metoades foar it ûnderwiis yn it Nederlânsk en it Frysk (tegearre mei D. Runia) en ek bydrages yn protestant-kristlike blêden en De Strikel. Skreau ek Nederlânske romans en Yn Gods takomst (KFFB-priis 1961) en tegearre mei dr. P. ten Have, Bibelûnderwiis (1968).
Dokkum
Skiednis
Besuden Dokkum is in boarne, dy't troch oerlevering yn ferbân brocht wurdt mei (de dea fan) de Frankyske misjonaris Bonifatius yn 754 en dêrtroch in roomsk-katolyk beafeartsoarde wurden is.
Yn de njoggentjinde iuw ûntstie in tanimmend romtegebrek yn Dokkum. Dat kaam troch de fêstingwâlen dy't groei nei bûten behinderen, yn it skoatsfjild fan de kanonnen op de bastions mocht nammentlik net boud wurde. Alle nijbou waard yn de binnenstêd opproppe, wat late ta it ferlies fan in soad histoaryske gebouwen. Gelokkich waard de binnenstêd fan Dokkum - as ien fan de earste plakken yn Nederlân - yn 1974 útroppen ta beskerme stedsgesicht. (Sjoch ek: Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân).
Foar de Twadde Wrâldoarloch stoppe der ek in trein yn Dokkum, it Dokkumer Lokaeltsje. De passazjierstsjinst is al yn 1936 opheft, it frachtferfier earst healwei de santiger jierren, mar dochs is by mannich Dokkumer it Dokkumer lokaaltsje in bekend ding. Sa is der in kroech yn Dokkum mei de namme "Dokkumer lokaaltsje", en kinne in protte Dokkumers it liet oer it treintsje. Yn 2008 wiene der plannen foar it opnij oanlizzen fan dy ferbining, mar dy giene net troch.
Oant 1984 wie Dokkum ek in selsstannige gemeente. Troch in gearfoeging mei de gemeenten West- en East-Dongeradiel ûntstie de gemeente Dongeradiel. By de gemeentlike weryndieling dy't per 1 jannewaris 2019 trochfierd waard, kaam Dokkum as haadplak by de nije fúzjegemeente Noardeast-Fryslân te hearren. Dokkum hat altyd haadplak west fan Dongeradiel en is dat sûnt 2019 ek fan Noardeast-Fryslân.
Dokkum ([tel:754-2004 754-2004]) 1250 jier
Omdat 754 de earste kear yn de skiednis is dat Dokkum neamd wurdt, is dat as stiftingsjier fan Dokkum keazen. Yn 2004 wie dat 1250 jier lyn, en fanwege dat jubileum wie 2004 foar Dokkum in jier fan feestlikheden. Under oaren mei de fjouwerjierlikse stedsfeesten waard dat jier ekstra grut útpakt. Ek ferskynde in standertwurk oer de skiednis fan Dokkum: Skiednis fan Dokkum, hert fan noardlik Eastergoa.
It besjen wurdich
thumb|Stedhûs fan Dokkum Ein 20e iuw is der in soad restaurearre yn Dokkum. Mei jild fan de Jeropeeske Uny is de binnenstêd opnij fluorre en binne der ferskate keunstwurken oanbrocht. Ek partikulier is der in soad oan de stêd opknapt. Foarbylden dêrfan binne de Kofjebrânerij, dêr't no in restaurant yn sit en trepgevelhûs 'De Gouden Hân' oan de Fleismerk. Dokkumer spesjaliteit is Dockumer kofje.
Waach
thumb|Dokkumer waach De Waach is boud yn 1754, presys 1000 jier nei de stifting fan Dokkum. It gebou hat 4 Ioanyske pilasters mei byldhoude stedswapens en in klokkoepel.
Op de gevel stiet noch altyd de tekst waekt en weeght. Dat yn ferbân mei de twaliddige funksje dy't it earder hie. Alderearst waard dêr de suvel woegen en as twadde wiene dêr soldaten legere.
Tsjintwurdich sit der in restaurant yn de waach.
Wettertoer
thumb|Wettertoer fan Dokkum De wettertoer fan Dokkum (1957) is ien fan de twa Fryske weropboumonuminten dy't yn 2007 troch de Rykstsjinst foar Archeology, Kultuerlânskip en Monuminten op de list fan ryksmonuminten út de weropbouperioade komd is.
Ferbinings
Dokkum hie yn it ferline in iepen ferbining nei see troch it Dokkumer Djip. Yn 1596 waard dêr dan ek de Fryske Admiraliteit oprjochte. Mar om 1645 hinne gie de Admiraliteit nei Harns, en Dokkum rûn tebek wat de seefeart oanbelanget, oant yn 1729 in dyk tsjin it gefaar fan de Lauwerssee oanlein waard dy't Dokkum hielendal fan de see ôfsluet.
Fan 1645 oant 1656 is de Strobosser Trekfeart groeven yn opdracht fan de stêd Dokkum om de ferbining mei Grins te ferbetterjen. Troch de hege kosten kaam Dokkum yn grutte finansjele problemen.
Yndieling
Yn it sintrum fan Dokkum is de âlde binnenstêd, binnen de Bolwurken.
Dokkum hat him yn de 20e iuw oan alle siden bûten de bolwurken útwreide. Der binne tal fan wenwiken bykaam: Fierders binne der ek noch twa yndustryterreinen:
De Trije Terpen (nijbouwyk)
thumb|De Trije Terpen Súdwestlik fan Dokkum wurdt de nijbouwyk De Trije Terpen oanlein. Dy wyk krijt 220 nijbouwenten. Yn de wyk komt in farieard wenningoanbod. De wyk sil yn trije fazen boud wurde. Yn 'e midden komt in wyksintrum. De wyk grinzet oan Suderskâns (Zuiderschans), in winkel- en bedriuwegebiet, en de Wâldhorne (Woudhorne).
Underwiis en Sûnenssoarch
Foarbylden fan ûnderwiis- en sûnenssoarchynstellingen yn Dokkum binne:
Strjitten
Alle strjitten yn Dokkum.
Fryske lândei
Yn it tiidrek fan de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen bestie de Fryske Lândei (gearkomste fan de Steaten) út ôffurdigen fan de fjouwer 'kertieren': dat fan de Alve Stêden en de trije plattelânsdistrikten (Eastergoa, Westergoa en Sânwâlden), ferdield yn tritich gritenijen, elts mei in grytman oan it haad. Ljouwert wie sit fan it bestjoer, en de lândei waard foarsitten troch de steedhâlder. Oan de mûglik stadige beslútfoarming waard yn de 18e iuw de Hollânske útdrukking 'op zijn elf en dertichst' taskreaun. De oarspronklike betsjutting wie lykwols, krekt as by it Fryske 'op syn alf-en-tritichst' dy fan: eat wat yn oarder wie, eat wat sekuer makke wie.
De Fryske lândei wie de foarrinner fan de Steaten fan Fryslân en waard troch de hartoggen fan Saksen yn 1498 ynsteld doe't sy in sintraal bewâld oer Fryslân festigen. Seis jier letter (1504) leinen sy de boppe neamde bestjoerlike yndieling fan Fryslân fêst.
Martinus Baljee
Jacobus Martinus Baljee (Ljouwert, 9 septimber 1752 - Tandjoeng West, 18 febrewaris 1823) wie in Ljouwerter weesjonge dy't ryk waard yn Nederlânsk-Ynje.
Nei de dea fan syn âlden yn 1762, waard hy opnomd yn it nije steds-weeshûs yn Ljouwert. Dêr en letter yn Amsterdam beoefene hy de genêskunde en kaam op 19 maart 1774 ôf as twadde sjirurgyn yn tsjinst fan de Feriene Eastyndyske Kompanjy yn Batavia. Nei meardere hege rangen beklaaid te hawwen, naam hy yn 1786 ûntslach út tsjinst en kocht foar ƒ 216.000 in grut lângoed. Dêrnei hie Baljee ferskillende boargerlike betrekkings, ûnder oare boargemaster fan Batavia yn tsjinst fan it lân en waard yn 1802 beneamd ta ekstra ordinêr Ried fan Ynje. Yn 1808 nom hy ûntslach en bleau oant syn dea amtleas boarger. Meidat syn houlik mei Maria Magdalena de Kienne, dy't yn 1815 ferstoar, sûder bern bleaun wie, fermakke er, út tank foar de oplieding dy't er krige hie, in bedrach fan ƒ 190.000 oan it weeshûs fan syn jonkheid yn Ljouwert. Hy wie befreone mei Jacobus van der Steege.
Modderikswyk
De Modderikswyk is in feart yn de gemeente Smellingerlân, yn 'e himrik fan Drachtster Kompenije. De wyk rint fan de krusing A7/De Skieding, east fan Drachten by Mearum, nei de Fryskepeallenfeart noardlik fan Oerterp oan de Feart.
List fan planetoïden 32501-32600
Dit is in list fan planetoïden 32501-32600.
Esonbuorren
thumb|Esonbourren en [[Iesumasyl op de kaart fan Schotanus, 1718]] Esonbuorren wie in delsetting súdeast fan Eanjum yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De namme komt ek foar as Ezumburen, Eesumeburen, Esumerbuijren en Eesum.
Karolingen
De Karolingen wienen in dynasty dy't oer it Frankyske Ryk regearde fan de 8e oant de 10e iuw. Sy namen de hearskippij oer fan de Merovingen yn 751, troch Pippyn de Koarte. De namme is ôflaat fan Karel Martel (dy't as bastertsoan) net as in folslein lid fan de Pippyniden sjoen wurdt.
Der wurdt sein dat de dynasty fan de Pippyniden stifte waard troch Arnulf fan Metz, biskop fan Metz op de ein fan de 7e iuw. Dizze hie in protte macht yn it Merovingyske keninkryk. In neisiet fan him Pippyn fan Herstal, hofmeier fan it keninkryk Austraasje, hie yn syn tiid de feitlike macht yn hannen. Pippyn waard, nei in opfolgingskriich troch erfgenamten, opfolge troch syn bastertsoan, Karel Martel. Dêrmei wûn de partij fan de Karolingen it fan de Pippyniden.
Karel Martel wie de heit fan Pippyn de Koarte, de earste Frankyske kening fan de dynasty, dy't de lêste Merovingyske kening Gilderik III ôfsette. Yn 732 makke hy in ein oan de opmars fan Moaren yn Súd-Jeropa troch it Moarske leger by Toers te ferslaan.
Karel de Grutte joech de Karolingen noch mear oansjen. Hy wreide it ryk fierder út nei it noarden en easten en wie in krêftich bestjoerder dy't foar ienheid soarge yn it ryk.
Nei de ferparting fan it Frankyske Ryk yn it Ferdrach fan Ferdun yn 843 bleaunen de Karolingen noch in skoftlang oan de macht.
Magnesium
Magnesium is in gemysk elemint mei symboal Mg en atoomnûmer 12. It is in sulverwyt ierdalkalimetaal.
Untdekking
Magnesium wie al lange tiid ferneamd yn magnesiumokside-foarm. Yn 1755 wie it earst erkent as in nij elemint troch de wittenskipper Joseph Black. Oant 1755 wie it altyd fertize mei ûndwêste kalk. Doe yn 1803 yn Moldavië in grutte ôfsetting fan natuerlik magnesiumkarbonaat ûntdutsen wie, wie dit troch C. F. Ludwig earst "talcum carbonatum" neamd. De namme magnesyt wie it earst brûkt yn 1808 troch L. G. Karsten. Yn itselde jier wie troch Humphry Davy ûntdutsen dat magnesiumokside it okside wie fan in noch frjemd elemint. Antoine Bussy slagge er yn 1828 of 1831 yn om in suvere mannichte magnesium te meitsje. It elemint is neamd nei it distrikt Magnesia yn Thessalje yn Grikelân.
Magnesium komt yn Barradiel yn in laach fan 20-25 meter foar. Nei de ûntdekking en de proefûntginning liken de omstannichheden yn 1971 en 1972 geunstich foar winning op grutte skaal. Natoerbeskermingsorganisaasjes kamen hjirtsjin yn it ferwar, wylst it gemeentebestjoer fan Barradiel dêrtsjin wie en om de ekstra wurkgelegenheid dy't de winning opleverje soe dizze yn berie hâlde. De maatskippij dy't de konsesje yn it gebiet hie (Shell) besluet doe earst fan winning ôf te sjen.
Slach by Gaugamela
thumb|300px|Oanfal fan de Perzyske striidweinen yn de Slach by Gaugamela De slach by Gaugamela wie ien fan de wichtichste fjildslaggen út de Aldheid. De slach fûn plak yn 331 f.Kr., tusken de militêre troepen fan it Grykske steatebûn laat troch de kening Aleksander de Grutte en de troepen fan de kening fan it Perzyske Ryk Darius Kodomannus. De slach waard wûn troch Aleksander.
Monargy
In monargy is in steatsynrjochting wêrby't ien persoan it erflike liederskip hat. Sa'n persoan is de monarch.
In lân mei in monargy as steatsynrjochting hjit in foarstendom. Foar keizers en keningen wurdt de rang lykwols sa wichtich achte dat harren lannen komselden as foarstendom oantsjut wurde, mar almeast as keizerriken en keninkriken.
De measte hjoeddeiske monargyen binne keninkriken. Der binne lykwols útsûnderings:
Ida Gerhardt
Ida Gardina Margaretha Gerhardt (Gorinchem, 11 maaie 1905 - Warnsveld, 15 augustus 1997) wie in Nederlânsk dichteres en klassika. Neist har eigen wurk hat se literatuer út it Latyn en it Hebriuwsk oerset.
Koarte biografy
De âlden fan Ida Gerhardt wiene Dirk Reinier Gerhardt en Grietje Blankevoort, dy't boasken yn 1898 en yn Amsterdam wennen. Harren bern wiene Truus (1899), Everardus (1901), dy't mar ien dei it libben hâlden hat, en Ida (1905). De hûshâlding wie yn 1904 nei Gorinchem ferfard, om't Dirk Gerhardt dêr wurk fûn hie as direkteur fan in Ambachtsskoalle. De susters Truus en Ida wiene learderich, wat harren mem net noaske; Ida hie dan ek in minne ferhâlding mei har.
Yn 1916 gong Ida, tsjin it sin fan har mem, nei it Erasmiaansk Gymnasium yn Rotterdam, dêr't hja ûnder oaren les krige fan de dichter J.H. Leopold, dy't Ida en ek har lettere libbensgesel Marie van der Zeyde de leafde foar de klassike letteren, filosofy en poëzij bybrocht.
Oan de ein fan de jierren 80 waard de dichteres erchtinkend en gie hja mentaal efterút. Sy stoar yn 1997 yn in fersoargingshûs. Marie van der Zeyde wie al yn 1990 wei rekke.
Klassike talen
Neidat Ida yn 1924 har eineksamen dien hie, gie sy nei Leiden om âlde talen  te studearjen. Yn dy snuorje waard har mem geastlik siik en moast hja opnaam wurde yn in ynrjochting, in yngeand barren dêr’t Gerhardt letter yn it gedicht ‘’De Mantel’’ oer ferhellet. Krekt letter waard Ida út it âlderlik hûs set, krige gjin finansjele stipe mear en moast se nei Utert om fierder te studearjen. Dêr moete se Marie van der Zeyde wer, dy’t se ien fan har betide gedichten lêze liet. Yn 1933 slagge Ida foar har doktoraal, mar dêr wiene gjin banen foar har op dat stuit, it wie krisistiid. Sy waard wurkleas en ferearme. Wol mocht se yn 1934 wer thús komme, wêrnei’t har mem rillegau kaam te ferstjerren. Dan, yn 1935, begjint Ida serieus mei it dichtsjen en skriuwen. Har ek dichtsjende suster Truus publisearre doe al har earste bondel ‘’De engel met de zonnewijzer’’. In jier letter waard Ida’s gedicht ‘’Kinderspel’’ yn it tydskrift ‘Tijd en Taak’ pleatst. Marie van der Zeyde wurke foar dat blêd. Lang om let krige sy doe work oan it Stedelijk Gymnasium yn Grins en gie hja ek fierder mei dichtsjen. In negative krityk fan Marie van der Zeyde op Truus har twadde bondel ‘’Laagland’’ (1937) die de ferhâlding fan Truus en Ida gjin goed. Wilens sette Ida it leardicht ‘’De Rerum Natura’’ fan Lukretius oer dêr’t  hja yn 1942 op promovearje soe. Yn 1940 wurdt Ida dosint oan it Gemeentelijk Lyceum te Kampen, dêr’t se opfalt troch har grutte ynset. Dêr ûntstiet ek har grutte leafde foar it wetterrike lânskip dat hja yn de lettere gedichten yngeand stâl jûn hat.
Dichteres
Ida Gerhardts earste boek - de bondel Kosmos - ferskynde op 9 maaie 1940, ien dei foar it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich. De besetting ynspirearre har ta ien fan har ferneamdste gedichten, 'It Kariljon', dat yn 1945 ferskynde yn har twadde bondel: 'It Fearhûs'. Foar dizze bondel krige se de Lucy B. en C.W. van der Hoogtpriis, mar Ida's famylje misgunde it har. Gerhardt sette lykwols troch en skreau yn Kampen noch trije dichtbondels en hja sette de Georgica fan Vergilius oer yn 't Nederlânsk.
Yn 1951 waard Ida frege om har wize fan lesjaan, dy't hja yn Kampen ûntwikkele hie, ta te passen by de Werkplaats Kindergemeenschap fan Kees Boeke. Sy soe dêr dan lieding jaan oan in gymnasiumôfdieling. Yn 1953 ferstoar har heit en yn 1955 ferskynde de bondel 'It Libbene Monogram' (Het Levend Monogram), wêryn't hja de (muoisume) ferhâlding ta har âlden beskreau:
Bekendheid
Yn de jierren santich en tachtich waard Ida Gerhardt mear en mear bekend as skriuwster, mei troch de geunstige resinsjes fan Kees Fens en oaren. It gedicht De Akelei, kaam yn de 60er jierren al yn karlêzingen en waard lêzen op middelbere skoallen. Har troch Johan Polak útjûne klassike dichtbondels hellen regelmjittich werprintingen. Yn 1980 ferskynde de it mânske 'Samle gedichten (Verzamelde gedichten) foar it earst, dat sûnttiids acht kear yn sechtjen jier werprinte is.
Betsjutting fan har wurk
Ida Gerhardt skriuwt yn krêftige wurden oer tema's as: de spannings fan in ûngelokkige jeugd, hypokrisy, en it ferlern gean fan it âlde Hollânske lânskip. Guon fine har tematyk beheind, sa as Hans Warren. Har stylfoarm is klassyk, ûntliend oan dy fan de klassike dichters en skriuwers. Sy fette it dichterskip tige heech op, seach it as in fan God jûn talint. Gerhardt wie leauwich, sa't bliken docht út har wurk, mar stie kritysk foar de benyptens fan it ortodokse kalvinisme oer. Hja bleau trou oan in tradisjonele styl, dy't hja wist te behearskjen en te fernijen.
Albert Cristina
Albert Maximo Cristina (Willemstêd, (Nederlânske Antillen), 18 novimber 1970) is in eardere Nederlânsk follybalspiler út Amersfoart.
Hy die twarris mei oan de Olympyske Spullen, op de Simmerspullen fan 2000 yn Sydney waard er mei de Nederlânske ploech fiifde. Ek die er mei oan de Simmerspullen fan 2004, yn Atene waard er doe njoggende mei de ploech. Op it Europeesk kampioenskip yn 1997 waard er Europeesk kampioen. Yn totaal hat Albert Cristina 176 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.
Albert Cristina hat ûnder oare spile foar de follybalklups Piet Zoomers/D, Geldrop, ZVH, Zwolle, Roeselare, Omniworld en Nesselande. By ferskate klups hat er lânstitels wûn.
Follybaltrainer
Nei syn aktive karriêre as follyballer is er follybaltrainer wurden. Syn earste grutte súkses as trainer helle er op 25 april 2011 doe't er mei syn ploech Rivium Rotterdam kampioen fan Nederlân waard troch Langhenkel Volley yn de finale te ferslaan.
In skoftke letter, op 28 maaie, kaam nei foarren dat Cristina syn ûntslach yntsjinne hie by de Rotterdamske klup. Hy die dat fanwegen it ûntbrekken fan finansjele middels.
Van Baerdt van Sminiabank
It 'Monumint foar âld-boargemaster Van Baerdt van Sminia' is in keunstwurk en monumint yn Akkrum dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
De bank betinkt de aktive rol fan de boargemaster yn de Twadde Wrâldoarloch. It keunstwurk hat de foarm fan in lege stoel. It symbolisearret it lege plak dat de boargemaster efterliet. Op de bank stiet de tekst: 'De kaai nei de frijheid, wie de skoattel op it libben'. It monumint waard ûntbleate op 4 maaie 2006.
Ald-boargemaster jonkhear Paul Marinus van Baerdt van Sminia fan Utingeradiel holp yn de oarlochsjierren holp hy delstoarte alliearde piloaten om it lân út te kommen. Hy waard dêrfoar postúm ûnderskieden troch it Kanadeeske regear. Doe’t de boargemaster begjin 1944 de reservekaai fan de sel yn it gemeentehûs beskikber stelde sadat fersetsman Sjerp de Vries flechte koe waard hy ferret en oppakt troch de besetter. De Dútsers fûnen yn it gemeentehûs belêstende ynformaasje dy’t de boargemaster yn ferbân brocht mei de piloatesmokkel. Van Baerdt van Sminia waard yn de Ljouwerter finzenis opsluten. It lokaal ferset bea oan om him te befrijen mar de boargemaster sloech dat oanbod ôf út eangst foar repressailles dy’t oan ûnskuldigen it libben kostje soene. Van Baerdt van Sminia waard, neidat er earst nei Kamp Amersfoort brocht wie, op transport steld nei kamp Neuengamme yn Dútslân. Op 24 april 1945 waard hy op it stasjon fan Sandbostel troch de besetter fusillearre. Van Baerdt wurdt ek betocht yn in betinkingsraam yn de tsjerke fan Aldeboarn.
Modderpoel
De Modderpoel is in mar yn de gemeente Opsterlân. De poel leit op de Duerswâldster Heide east fan Wynjewâld. Op de heide lizze noch mear puollen lykas Duursma's Dobbe, de Eineven en de poel Waskmar.
Abbottabad
Abbottabad (ایبٹ آباد) is in stêd yn de regio Hazara fan de provinsje Khyber-Pakhtunkhwa yn Pakistan. De stêd leit yn de Orashdelling, 50 km noardeastlik fan Islamabad en 200 km beëasten Pesjawar.
De stêd is yn Pakistan ferneamd fanwege it moaie waar dêre, de goede ûnderwiisynstellingen (bynamme: Stêd fan de skoallen) en militêre ynstituten en dêr wenje in protte pensjonearre militêren.
Abottabad waard wrâldferneamd troch de oanfal op de filla fan Osama bin Laden op 2 maaie 2011 troch Amerikaanske militêren.
Juny 1948 iepene it Britske Reade Krús in sikehûs yn Abbottabad om de tûzenen pasjinten út Kasjmir, dêr't doe slim fochten waard, opfange te kinnen. Op 8 oktober 2005 waard Abbottabad slim rekke troch de ierdskodding yn Kasjmir. It grutste part fan Abbottabad bleau oerein, mar in soad âlde gebouwen waarden ferneatige of skansearre.
De Molier
De Molier is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint fan súdwest nei noardeast yn Gaasterlân yn de Huitebuorster Polder besuden Nijemardum.
De Fochtel
De Fochtel is in doarp east fan Easterwâlde yn de gemeente Eaststellingwerf.
De Fochtel hat  ynwenners.
Skiednis
De Fochtel heart by de âldste doarpen fan de gemeente. Yn 1935 fûn de amateur-archeoloog H.J. Popping âlde spoaren fan bewenning. Mear argeologysk ûndersyk folge yn 1938, doe't der mear spoaren fan eartiidske pleatsen út it begjin fan de jiertelling fûn waarden.
Alde nammen fan De Fochtel binne Fyochtelo (1408), Foechtinge (1530), Vuchteloe (1543), Vochtele (1664, 1700), Fochtele (1664). Sûnt de 19e iuw is it Fochtelo(o). De namme soe fochtich bosk bestjutte, mar der is ek in teory dy't útleit dat de namme ôflaat is fan it Dútske Ficht of it Ald-Fryske Fiucht, dat spjirrebeam betsjut. De Fochtel soe dêrom spjirrebosk betsjutte. By it doarp binne yn 1875 resten fan in prehistoarysk bosk fûn, dat troch de foarming fan fean ferdwûn. Iuwenlang leine der oan de eastlike kant fan it doarp grutte heide- en feangebieten. Om't it prehistoaryske bosk út ikebeammen en wat bjirkebeammen bestie is 'fochtich bosk' lykwols de meast akseptabele útlis. thumb|left|De midsiuwske tsjerke neffens Jacobus Stellingwerf (1723) De Fochtel hat in parochy west mei in eigen pastoar. Oan wa't de tsjerke wijd wie is net bekend, mar de tsjerke bestie noch oant de ôfbraak yn 1834. Yn 2020 waard mei kleastermoppen de omtrek fan de tsjerke oanjûn en dat plak tsjinnet as struifjildsje. Op it begraafplak stiet ek ien fan de klokkestuollen yn Fryslân mei twa 14e iuwske klokken. Tsjerklik wie en is De Fochtel ferbûn mei Easterwâlde.
De Fochtel bleau lang in isolearre doarpke. Yn 1818 waard de slûs mei de slûswente boud, dat allinne mei in kuierbrêge mei it doarp ferbûn waard. Weinen koene dus net oer dy brêge.
Yn 1895 en 1907 krige it doarp in eigen molkfabryk. It fabryk 'De Nijverheid' waard yn 1907 sletten mei't de boeren oer gyngen nei Easterwâlde. It fabryksgebou waard as herfoarme kapel ferboud, dy't yn 2008 sletten waard.
Kamp Ybenheer en kamp Oranje
By De Fochtel wiene yn de Twadde Wrâldoarloch twa wurkkampen.
Piterseeljeflear
thumb|250px|Piterseeljeflear De Piterseeljeflear (Sambucus nigra 'Laciniata') is in fariëteit fan de flear. Lykwols is er ek wol ferwyldere rekke.
De Fochtel
Kamp Ybenheer en kamp Oranje
Kamp Ybenheer waard yn 1940-1941 oanlein yn it ramt fan de wurkferskaffing. De faak wat âldere manlju fan it kamp moasten wurkje op it lân. Begjin maaie 1942 waarden de wurkleazen fuort stjoerd en op 1 juny dat jier ferfongen troch joadske twangarbeiders, dy't turf yn it fean groeven, sânpaden oanleine en de ierappels fan it lân hellen. Yn de nacht fan 2 op 3 oktober fan dat jier waard it ûntromme en alle 215 kampbewenners earst nei kamp Westerbork ôffierd en dêrwei nei de ferneatigingskampen Auschwitz en Sobibór. Nei de oarloch is it kamp brûkt om Molukske KNYL-militêren en harren húshâldings ûnder te bringen. By it eardere kamp Ybenheer is op 2 oktober 2002 in monumint ûntbleate ta neitins oan it kamp.
Piterseeljeflear
Skaaimerken
De blêden fan dizze flearbeam binne djip ynsnien en lykje op dy fan de piterseelje.
De Fochtel
Kamp Ybenheer en kamp Oranje
In pear hûnder meter westlik lei it kamp Oranje, dat yn 1942 stifte waard foar de Nederlânske Arbeidstsjinst. Nei de oarloch waarden der NSB-ers yn opsletten. Sûnt dy tiid krige it ek de namme Oranje. Dêrnei waard it kamp brûkt om repatrianten út Ynje en Republyk fan de Súd-Molukken Súd-Mollukkers op te fangen. Fan Kamp Oranje bestiet allinnich it eardere appèlplak noch.
Piterseeljeflear
Skaaimerken
Piterseeljeflear kin nei sa'n 10 jier in hichte berikke fan 3 meter. De blomkleur is wit. De plant is tige winterhurd en kin it bêst yn de maaitiid snoeid wurde.
De Fochtel
Kamp Ybenheer en kamp Oranje
Hjoed-de-dei is der in kuierrûte útset mei ynformaasjebuorden, dy't by kamp Oranje begjint en bylâns 13 punten einiget yn kamp Ybenheer.
Mienskip
It hert fan De Fochtel is it multyfunksjonele doarpshûs Et Legien. Dêr binne ek de klaaikeamers foar de pleatslike fuotbalklup yn ûnderbrocht. It doarpsblêd FODOVONI ferskynt tsienris yn 't jier en wurdt ek wol It Blauwe Boekje neamd. De Aktiviteitekommisje hjit 'De Korhoenders', dy't eveneminten lykas it doarpsfeest en it peaskefjoer organisearret.
Skoalle
Yn augustus 2011 waard de basisskoalle fan De Fochtel sletten.
Ferienings
De Feriening foar Doarpsbelang is oprjochte yn 1901.
Befolkingsferrin
Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; oare jierren Alle Cijfers
Strjitten
Sjoch: alle Strjitten yn De Fochtel
Bûtenpleats Balkenschoten
thumb|Oprydleane Lângoed Balkenschoten Bûtenpleats Balkenschoten leit oan de Barneveldsewei súd fan Nijkerk yn de provinsje Gelderlân. It bûten bestiet út 36 hektare greide, bosk en ruterpaden. Neist it brûken fan de fasiliteiten is der ek de gelegenheid om te wenjen. Der steane meardere wenbuorkerijen en apparteminten.
It kaam yn 1924 yn besit fan Baron van Tuyl van Serooskerken. Dy hat it lânhûs sette litten en de oprydleane mei beammen oanlizze litten. Neidat de Baron de bûtenpleats en de lannen ferpachtte kaam der in molkfeebedriuw op. Ein santiger jierren binne der meardere hynstestâlen en fasiliteiten boud en waard it oant 1989 stâlen mei folbloed Arabieren ûnder de namme Internationaal Paardensport Centrum Landgoed Balkenschoten.
Blauwe Moskee fan Mazar-e-Sharif
thumb|right|225px De Blauwe Moskee fan Mazar-e-Sharif is in 15e-iuwske moskee yn it sintrum fan de stêd Mazar-e-Sharif yn it noarden fan Afganistan. De moskee, dy't reekaam yn 1481, tanket har namme oan de protte kobaltblauwe en turkoaizen tegels dêr't de koepels en minaretten mei beklaaid binne. De moskee wurdt druk besocht troch pylgers.
De moskee wurdt troch sjyityske moslims fereare as de graftombe fan Aly ibn Abû Talyb, de skoansoan fan de profeet Mohammed. De namme fan de stêd hâldt yn "Tombe fan de Ferhevene". Lykwols binne der guons dy't sizze dat Aly ibn Abû Talyb yn de Iraakske stêd Najaf begroeven leit, yn de Imam Alimoskee.
Under de besetting fan de Sovjet-Uny (1979-1989) en de dêrnei folgjende boargeroarloch hat de moskee slim te lijen hân en is swier skansearre rekke.
Aerovisio
Aerovisio is in bedriuw dat sûnt 2000 loftfoto's makket boppe Nederlân.
Meastentiids wurdt troch Aerovisio flein fan Drachten ôf, mar ek fan fleanfjilden as Lelystêd, Eelde, Oostwold, Teuge en Hilfertsom ôf binne der mooglikheden om op te stappen. De foto's wurde levere oan media, bedriuwen en by spesjale gelegenheden as bygelyks in Oldtimerrit. Fan de foto's is in argyf oanlein fan tûzenen foto's. De foto's kinne levere wurde as Poster, op foto/ doek, mar ek opplakt op pvc of multipleks, laminearre of oars.
Philip K. Dick Award
De Philip K. Dick Award is in Amerikaanske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt oan 'e skriuwer fan 'e bêste science fiction-paperback dy't it foargeande jiers yn 'e Feriene Steaten publisearre is. De priis is ferneamd nei de bekende science fiction- en fantasyskriuwer Philip K. Dick, en waard ynsteld yn 1983, in jier nei syn ferstjerren. De tawizing fan 'e Philip K. Dick Award is yn 'e hannen fan 'e Philadelphia Science Fiction Society te Philadelphia, en wurdt sûnt 2005 finansjeel ûnderstipe troch de Philip K. Dick Trust. De útrikking fynt plak op 'e science fiction-konvinsje Norwescon. Foar in folsleine list mei alle winners en nominearden, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Brian May
thumb|left|180px|Brian May yn 2017 Brian Harold May CBE (Hampton 19 july 1947) is in Ingelsk gitarist. Hy is bekend as de oprjochter en gitarist fan Queen. May en syn mei-bandleden fan Queen waarden yn 2001 opnaam yn de Rock and Roll Hall of Fame.
Priveelibben
Brian May waard berne yn Hampton, Londen, Ingelân, as iennichst bêrn fan in technysk tekener. May folge fanôf 1970 in stúdzje stjerrekunde yn Londen mar studearre pas yn 2007 ôf. May is twa kear boaske en hat út syn earste houlik trije bêrn. May is al jierren aktyf as beskermer fan dassen.
Jeropa
thumb|right|300px|Wrâldkaart mei it plak fan Jeropa Jeropa of Europa wurdt almeast sjoen as in apart wrâlddiel, al foarmet it tegearre mei Aazje ien grutte lânmassa dy't Jeraazje neamd wurdt. Ta Jeropa wurdt it gebiet rekkene tusken yn it suden de Middellânske See, yn it westen de Atlantyske Oseaan, ynklusyf Yslân, yn it noarden de Poalsee en yn it easten de Oeral, de Uralrivier, de Kaspyske See, de Kaukasus, de Swarte See en de Bosporus. De lange skiednis fan behearsking fan de Middellânske see troch Grikelân en it Romeinske Ryk hat ta gefolch hân dat alle eilannen yn de Middellânske see dy't net tsjin de kust oan lizze ek ta Jeropa rekkene wurde.
Jeropa hie in befolking fan likernôch 666.498.000 ynwenners yn 2001 en 741.447.158 yn 2016. It oerflak fan Jeropa beslacht sawat 10.400.000 km2.
thumb|right|300px|Satellytfoto fan Jeropa thumb|right|300px|Jeropa, ortografyske projeksje
Lannen
Der lizze 50 selsstannige lannen hielendal of foar in part yn Jeropa (hjirûnder mei haadstêd werjûn):
Ofhinklike territoaria en oare gebieten
Gibraltar, Guernsey, Jersey en Man binne allegearre saneamde crown dependencies ("gebieten dy't ôfhinklik binne fan de Kroan") fan Grut-Brittanje. Yn it gefal fan Gibraltar giet it om in eardere koloanje, wylst Guernsey en Jersey (dy't mei-inoar de Kanaaleilannen foarmje) en it eilân Man, yn de Ierske See, fanâlds kroandomeinen wienen. Akrotiri en Dhekelia binne soevereine Britske legerbases op Syprus. De berch Athos, yn noardlik Grikelân, ek wol bekend as Agion Oros ("Hillige Berch"), foarmet in semy-autonome mûntserepublyk. De Faeröer binne in oerseesk gebietsdiel fan Denemarken mei folslein selsbestjoer. En Jan Mayen en Spitsbergen binne - ôfsjoen fan ûndersikers, militêr personiel en mynwurkers - ûnbewenne gebietsdielen fan Noarwegen.
Fierders binne der noch in tal gebieten mei in ûnwisse status:
Jeropeeske organisaasjes
De lannen yn Jeropa binne ferbûn troch tal fan ferdraggen en organisaasjes. Op lânnivo binne dat ûnder oaren de neikommende:
Namme
It komôf fan de namme "Jeropa" is net wis. It liket dat it eartiids it Grykske lân oantsjut hat, tsjinoer de Grykske eilânen, en dan letter it noarden fan Grykelân dat sels gjin eilân is, en sa letter gâns it wrâlddiel. Mar neffens de myte fan Europa wie se in famke út Fenisje, dat nei it westen nei Kreta brocht waard. De betsjutting wurdt hjoed dan ek wol socht yn it Semityske wurd ereb, sinne-ûndergong. Jeropa wurdt dan it lân nei it westen. Yn it Heine Easten moat Kreta it lân west hawwe dêr't de sinne ûndergie, en sa fierder foar Grykelân en it suden en westen fan Jeropa. Sa is Jeropa dus it Jûntiidslân.
Nasjonaal Binnenfeartmonumint
It 'Nasjonaal Binnenfeartmonumint' is in keunstwurk op Skoklân dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma. It seis meter hege byld toant in skip dêr’t de boaiem fan ûntliend is oan de Skokker, dêr’t eartiids in soad mei fearn waard op de Sudersee. Fierders binne der spanten, seilnaden en beweging yn it byld ferwurke. It monumint is makke fan duorsum skildere stiel.
It monumint waard ûntwurpen by it 160-jierrich bestean fan de Keninklike Schuttevaer, in feriening dy’t opkomt foar de belangen fan de beropsbinnenfeart. De feriening is neamd nei Willem Jan Schuttevaer, de behâlder fan Skoklân. Troch syn krewearjen is de haven fan Skoklân nei 1860 behâlden as skûlhaven. It monumint is in earbetoan oan elk dy’t belutsen wie by de binnenfeart. It keunstwurk stiet op de noardpunt fan Skoklân omdat it eartiidske eilân oan hûnderten skippen beskûl joech by min waar. It wurk blykte úteinlik sa grut dat Willemsma problemen hie om it yn syn eigen hal ôf te meitsjen. It 8500 kilo swiere keunstwurk waard dêrom nei spesjaal ferfier nei in coatingsbedriuw op It Hearrenfean brocht.
It byld waard op 5 juny 2009 ûntbleate troch keninginne Beatrix. By de presintaasje sei Ids Willemsma: ''It monumint is seis meter heech. Dat moat je minimaal hawwe, wolle jo yn dit lânskip wat fertelle. Lykas in boei in beaken wie yn de Sudersee, sa is dit monumint in beaken yn dit wide lânskip. De foarmetaal slút oan by de omjouwing: swart, massyf, stiel, havenwurken, konstruksje, skipsbou, fjoertoer en wetterkearing''.
De opdracht foar in byld wie de priis fan in wedstriid dêr’t ek de Nederlânske skriuwer-keunstner Jan Wolkers oan meidie. Nei it foarlêzen op telefyzje fan in pikante sêne út Wolkers syn boeken foel Wolkers ôf by guon leden fan Schuttevaer en krige Ids Willemsma de opdracht.
Israël Kiek
Israël David Kiek (Grins, 22 april 1811 - Leien, 14 maaie 1899) wie in Nederlânske fotograaf. Syn efternamme is yn Nederlân synonym wurden foar in foto sûnder pretinsjes: it kiekje.
Libbensrin
Kiek wie it fyfde bern fan de joadske horloazjemakker David Kiek en Lea Pinto. Yn Grins hied er kistemakker, skrynwurker, slachter, lotterij-kollektant en keapman west. Earst op letter jierren waard fotograaf Kiek syn haadberop. Dat wie yn Leien, dêr't Kiek en syn frou Hendrica de Leeuw (1812-1892) hinne gien wienen doe't Kiek 44 jier wie. Yn Leien begûn Kiek yn 1855 in sigarewinkel, inkelde jierren dêrnei begûn er ek te fotografearjen. Yn 1858 wurdt syn bedriuw neamd yn it Adresboekje van Leiden: 'J.D. Kiek & Zoons, portraiteurs'. In jier letter komt syn âlste soan ek yn de saak. It berop fan fotograaf waard yn joadske famyljes faak keazen, krekt as bygelyks slachter en keapman, omdat dy harren frij festigje koenen. Fan de njoggen bern fan Kiek waarden der fiif fotograaf. Israël Kiek hat oant 1892 warber west as fotograaf; dêrnei naam syn soan Lion de saak oer.
Kiek makke meast portretfoto's, foaral foar visitekaartsjes, mar is bekend wurden troch syn groepsfoto's fan studinten. Dat wie net út reden fan syn artistike kwaliteiten, mar mear fanwegen it spontane karakter en de selsbetochte opstelling: studinten yn in dakgoate, op in keukentrep of mei gekke bekken fan tichteby naam.
Faak waard de âlde Kiek by neare nacht, nei in dispút, troch dronken studinten fan 't bêd ôf helle. Faaks wie dat ek de reden dat de kiekjes faak faach wienen, hastich makke mei in sliepperige holle. Kiek hold net fan dy studinteplaatjes; hy makke se mei de rêch nei de keet skoppende lju takeard. Nettsjinsteande dat, of faaks mei dêrom, spilet Kiek faak in rol yn letter publisearre koartswillige oantinkens fan âld-studinten.
Neitins
Op ynisjatyf fan it Leidse gemeenteriedslid Bernard Stöxen fan de stedspartij Leiden Weer Gezellig is dêr yn 1990 in monumint foar Israël Kiek kaam.
Yn Amsterdam is yn 2004 op it nije wen/wurkeilân IJburg in strjitte ferneamd nei Israël Kiek, de Kiekstraat.
In yn 1993 troch de Belgyske astronoom Eric Elst ûntdekte planetoïde nûmer 17521, is Kiek nei him neamd.
Molkfeart
thumb|Molkfeart tusken Wûns en Makkum De Molkfeart is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint tusken Makkum en Wûns yn polder De Weeren. Oan de noardkant fan Makkum rint de Alde Molkfeart dy't yn de Molkfeart útrint en oan de súdkant fan Makkum komt de Nauwe Feart út op de Molkfeart.
De namme Molkfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Melkvaart.
Flear
De Flear (Sambucus nigra) is in soarte yn it skaai fan de Flearen (Sambucus). De Flear hat swarte beien, en is de wichtichste flearsoarte yn Jeropa. In fariant fan de flear, dy't lykwols ek wol ferwyldere rekke is, is de Piterseeljeflear (Sambucus nigra Laciniata), dy't djip ynsniene blêden hat.
Reptilen
De reptilen (Latynske namme: Reptilia) foarmje in (parafyletyske) klasse fan it ûnderryk fan 'e echte dieren (Metazoa), de stamme fan 'e rêchstringdieren (Chordata), de ûnderstamme fan 'e wringedieren (Vertebrata), de tuskenstamme fan 'e kaakdieren (Gnathostomata) en de boppeklasse fan 'e fjouwerpoatigen (Tetrapoda). Dêrbinnen wurde se tsjintwurdich ornaris mei de fûgels (Aves) yndield by de sauropsiden (Sauropsida). Ta de reptilen wurde de slangen, hagedissen, skyldpodden en krokkedillen rekkene. De tûke fan 'e biology dy't reptilen bestudearret, hjit de herpetology.
Skaaimerken
Reptilen ûnderskiede har fan oare libbensfoarmen troch in krûpende fuortbeweging, itsij trochdat de poaten oan 'e sydkanten fan it lichem sitten, itsij om't se hielendal gjin poaten (mear) hawwe. Oare skaaimerken binne kâldbloedichheid, it hawwen fan skobben en it lizzen fan aaien mei in ekstra membraan (oftewol in kalkene skaal) deromhinne om fuortplanting op it lân mooglik te meitsjen. Gjinien fan dizze skaaimerken is lykwols ta reptilen beheind: lidpoatigen krûpe ek; amfibyen binne kâldbloedich; fûgels hawwe skobben (op 'e poaten); en fûgels en guon sûchdieren lizze aaien mei in skaal deromhinne. It is de kombinaasje fan 'e beskreaune eigenskippen dy't in bist ta in reptyl makket.
Taksonomy
De taksonomyske yndieling fan reptilen is problematysk, mei't de tradisjonele groepen fan 'e slangen en hagedissen, de krokkedillen en de skylpodden eins ferspraat binne oer in ôfstamming dy't ek de dinosauriërs en de fûgels omfiemet. De krokkedillen, bygelyks, binne folle nauwer besibbe oan 'e fûgels as oan 'e hagedissen of de skylpodden. Dêrom soene de dinosauriërs en de fûgels dus eins ek as reptilen beskôge wurde moatte, mar by fûgels wurdt dat nea dien. Dinosauriërs waarden foarhinne wol as reptilen sjoen, mar ûnderwilens hat men substansjeel fossyl bewiismateriaal opdold dêr't út blykt dat ek dy net (of net alle) boppeneamde reptyleftige skaaimerken dielden. Sadwaande beskôgje wittenskippers de term "reptilen" tsjintwurdich oer it algemien as parafyletysk en dus efterhelle, en sprekke se ynstee leaver fan sauropsiden, dêr't sawol de reptilen as de dinosauriërs en de fûgels ûnder beflapt wurde kinne. Yn it spraakgebrûk fan leken is de term "reptilen" lykwols sa ynboargere dat it ûnreälistysk is om te ferwachtsjen dat er ea yn ûnbrûk reitsje sil.
Departemint fan de Skelde en Maas
Departemint fan de Skelde en Maas wie de namme fan in departemint fan de Bataafske Republyk dat bestien hat fan 1798 oant 1801. De haadstêd wie Middelburch.
It omfieme, nei it opnij besjen fan de grûnwet yn 1798, likernôch it grûngebiet fan de eardere goaen Seelân (mar sûnder Siuwsk-Flaanderen), Hollân (besuden de Maas) en it westlik diel fan Bataafsk-Brabân.
Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje
thumb|300px|Lidsteaten fan de IHO De Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje (International Hydrographic Organization (IHO)) is in ynternasjonale organisaasje dy't yn 1921 oprjochte is. De IHO wie it gefolch fan ynternasjonale konferinsjes en kongressen dy't al sûnt 1889 holden waarden.
Organisaasje
It IHO bestiet út lidsteaten (fertsjintwurdige troch de lanlike hydrografyske tsjinsten fan mei tafersjoch fan it International Hydrographic Bureau, mei it haadkantoar yn Monako. It belied wurdt makke troch foarsitters dy't troch de lidsteaten keazen wurde. De taak fan de organisaasje is it oanstjoeren fan de hydrografyske aktiviteit fan de lidsteaten. It IHO hat gjin hydrografyske middels ta syn foldwaan.
It doel fan de organisaasje is "it stipelearjen fan de feiligens fan navigaasje en it beskermjen fan it maritime miljeu" mei help fan koördineare en identike hydrografyske produkten en ûndersiken en it ferbetterjen fan de techniken fan de lidsteaten om dy produkten te meitsjen.
Departemint fan de Skelde en Maas
By de opstelling fan it Steatsbewâld yn 1801 waard it departemint wer opheft en jilden de âlde grinzen fan de goaen op 'en nij: de departeminten Brabân, Hollân en Seelân waarden ynsteld.
Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje
Organisaasje
It IHO publisearet Limits of Oceans and Seas, dêr't de grinzen fan de oseanen yn spesifisearre wurde; dat wie al yn 1953 Yn 2000 waarden de grinzen fan de Súdlike Oseaan offisjeel fêstlein en oare saken by de tiid brocht.
Departemint fan de Skelde en Maas
Yndieling
Boppe de ferskate steds- en doarpsbestjoeren bestie it departemint fan de Skelde en Maas ek út sân 'ringen'. In 'ring' wie in bestjoerlike laach dy't hjoed-de-dei tusken it gemeentlik en provinsjale nivo sitte soe.
Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje
Organisaasje
Frânsk en Ingelsk binne de offisjele talen fan de organisaasje.
Departemint fan de Skelde en Maas
Keppeling om utens
Kaart fan de Bataafske Republyk 1798-1801
Sutton Courtenay
Sutton Courtenay is in plak en civil parish yn de bestjoerlike krite Vale of White Horse, yn it Ingelske greefskip Oxfordshire. It plak leit oan de rivier de Teems, trije kilometer besuden Abingdon en fiif kilometer noardwest fan Didcot. Sutton hearde by it greefskip Berkshire oant de grinsferoarings fan 1974; der wenje sa'n 2413 minsken.
Ut de skiednis
It nammepart „Courtenay“ waard taheakke doe't Sutton ein 12e iuw besit fan de famylje Courtenay wie.
Karelsprivileezje
It Karelsprivileezje is in falske oarkonde út omtrint de 13e iuw. Karel de Grutte betanket de Friezen yn dit Karelsprivileezje foar harren help. De taseine Frijheid waard lykwols dochs troch de Roomsk-kening Willem II befêstige yn 1248.
De Grutte Mûne (Broeksterwâld)
De Grutte Mûne is in poldermûne west fan it doarp Broeksterwâld yn it Bûtenfjild yn de gemeente Dantumadiel.
De Grutte Mûne is in foarse muonts, dy't in houten achtkant op stiennen fjildmuorren hat. De reiddutsen mûne hat in flecht fan 22,57 m. Flakby stiet de Broek- of Lytse Mûne, in lyksoartige lytsere mûne, mei deselde funksje.
Skiednis
De hjoeddeiske Grutte Mûne waard boud yn 1887 nei't de foargonger út 1879 ôfbaarnde. Bouwer Gerben van Wieren út Jannum boude de mûne mei twa skroeven wer op. Nei't yn 'e Westereen yn 1926 in gemaal iepene waard, krige de mûne in koartere skroef. De lytste skroef waard yn 1934 oerbrocht nei de Lytse Mûne. Nei't de mûne yn 1943 in sentrifugaalpompe krige, rekke de mûne bûten gebrûk.