cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Endor (Star Wars)
Yn Return of the Jedi
De oare deis rint de kommando-ienheid yn in mûklaach by in wraam op 'e generatorfasiliteit. Han en Leia-en-dy wurde finzen nommen, mar de Ewoks komme harren te help. Yn in bloedich treffen ferslane sy en de rebellen de Keizerlike stoarmtroepers dy't de generatorfasiliteit bewekje, wêrnei't it dochs noch wurde kin mei de sabotaazje. Nei de ferneatiging fan 'e Deadsstjer, dêr't de brokstikken fan delstoarte op 'e oseaanmoanne Kef Bir, in oarenien fan 'e njoggen moannen fan Tana, fiere de rebellen en Ewoks harren oerwinning. Luke bringt it stoflik omskot fan syn heit Anakin mei út 'e Deadsstjer, dat er neitiid op Endor kremearret.
Yn oare ûnderdielen fan 'e Star Wars-franchise
De lytse, pluzige, skattige Ewoks wiene by it publyk sa populêr, dat der ferskate wurken oan har wijd waarden. Der waarden twa tillefyzjefilms oer harren makke: Caravan of Courage: An Ewok Adventure (1984) en Ewoks: The Battle for Endor (1985). Dêropta ferskynde der ek in tekenfilmsearje Ewoks, dy't rûn fan 1985 oant 1986. Alle ferhalen oer de Ewoks spylje op Endor. Ek yn ferskate romans, strips en fideospultsjes dy't yn it ramt fan Star Wars útjûn waarden, spilet Endor in rol.
Geast (sân)
Geast (ek:gaast) is in stik hege sânige grûn. It komdoarp Gaast, súd fan Makkum yn Wûnseradiel krige hjirtroch har namme. Yn oare dielen fan Fryslân wurde se ek wol Fjellingen of iesten neamd.
Date Hendrik Keuning
Date Hendrik Keuning (Oerterp, 11 maart 1942) is in eardere Nederlânske politikus fan de PvdA.
Tiberius fan Oenema
Tiberius fan Oenema († 22 maaie 1640) wie grytman fan Utingeradiel fan 1619 - 1640.
Date Hendrik Keuning
Yn 1966 waard er wittenskiplik meiwurker ferbûn oan de ôfdieling tapaste wiskunde en technyske meganika fan de Ryksuniversiteit Grins. Ein 1970 promovearre hy op it proefskrift mei de titel On the theory of incomplete, piezoelectric bimorphs with experimental verification.
Tiberius fan Oenema
Tiberius wie de broer fan Amel fan Oenema en waard op 1 desimber 1619 beneamd as grytman fan Utingeradiel. Hy wie yn 1631 ek lid fan Deputearre Steaten. Hy folge yn 1620 de lykstaasje fan greve Willem Loadewyk, as lid fan de Steaten wegens Sânwâlden. Hy wie doe grytman en lid fan de rekkenkeamer. Hy boaske Haesje, dochter fan Willem fan Viersen en Titia Godefredi en waard mei syn frou yn Aldeboarn yn de tsjerke begroeven.
Date Hendrik Keuning
Hy hat dosearre oan de Lânbou Hegeskoalle yn Wageningen, mar wie ek aktyf yn de lokale polityk. Sa wie er gemeenteriedslid en wethâlder yn Ede. Yn oktober 1985 waard Keuning beneamd ta boargemaster fan de Drintske gemeente Borger. By de gemeentlike weryndieling yn Drinte op 1 jannewaris 1998 fusearre Borger mei de gemeente Odoorn ta de nije gemeente Borger-Odoorn wêrmei't syn funksje ferfoel. Begjin 2000 waard bekend dat er syn lidmaatskip fan de PvdA opsein hie om 't er neffens eigen sizzen neat murken hat fan de taseine help fan de PvdA oan neisoarch foar bûten spul rekke bestjoerders.
Fanny Kaplan
thumb|Fanny Kaplan, 1906 Fanni Jefimovna Kaplan (Фанни Ефимовна Каплан; 10 febrewaris, 1890 – 3 septimber, 1918), ek bekend as Fanny Kaplan en as Dora Kaplan, wie in Russysk polityk revolúsjonêr dy't yn 1918 besocht hat Vladimir Lenin te fermoardzjen.
Terschuur
thumb|right|200px|LIzzing Terschuur Terschuur is in plak yn de gemeente Barneveld yn de provinsje Gelderlân. It doarp leit yn de Gelderske Fallei, flak tsjin de snelwei A1. It doarp telt, ynklusyk de omjouwing, 1510 ynwenners (2008). It doarp foarmet in tandem mei it in pear kilometer noardlik lizzende doarp Zwartebroek; in protte sosjale aktiviteiten wurde mienskiplik dien.
De buorskip Kallenbroek ten suden fan de A1, by it bosk- en heidegebiet Erica, heart ek by Terschuur. Fierder stiet in pear kilometer ten suden fan it doarp in nôtmole ;ut de 15e iuw, "Den Olden Florus".
Skiednis
Terschuur is ûntstien lâns de âlde Hessewei, van Amsterdam nei Dimter. Hjir stie in tolhûs dat foar wichtige ynkomsten soarge. Pleats "De Tolboom" docht hjir noch oan tinken. It doarp is neamd nei "Huzinge Terschuur", dizze waard lykwols yn 1421 troch It Sticht yn brân stutsen.
Mienskip
Binnen in doarp binne trije tsjerklike mienskippen aktyf. Twa tsjerken út de Protestantske Tsjerke yn Nederlân wei: ien fan herfoarme en ien fan grifformearde sinjatuer. En in tredde tsjerke, de Hersteld Herfoarme Tsjerke.
It doarp hat twa sportferienings. Fuotbalferiening "Terschuurse Boys" en kuorbalferiening "Revival".
Neist de twa sportferienings is der ek in muzykferiening mei de namme Elkander Getrouw. Oan tal fan aktiviteiten ferlient de feriening har meiwurking. As thúshonk hat de feriening it doarpshûs De Belleman. Oan de Rykswei yn Terschuur sit it Alde Ambachten- en Boartersguodmuseum.
Terschuur foarmet in tandem mei it 2 kilometer noardliker lizzende feandoarp Zwartebroek; yn de folksmûle 'Terbroek' neamd. In soad doarpsaktiviteiten wurde yn de mande dien, en wurde organisearre troch Stichting Terbroek.
Slûs
thumb|300px|Dokkumer Nije Silen. thumb|300px|Lofts in holle beamstam ([[pomp), rjochts in ienfâldige slûs.]] In slûs is in ynstallaasje om oerflaktewetter yn ien rjochting tsjin te hâlden. It wurdt is besibbe oan it tiidwurd sipelje, wat ‘trochlitten fan wetter’ betsjut.
Oarsprong
Fan oarsprong is in slûs neat oars as in weromslachklep yn in wetter (sjoch ek: pomp), dy’t iependrukt wurdt as it wetter fan ien kant streamt, as ticht as it fan de oare kant komt. Sa'n soarte slûs hjit ek wol in syl In foarbyld dêrfan wie de Jirnsummersyl.
Kearslûs
Lettere slûzen krigen ek oare funksjes. Sa wurde silen brûkt om feartwetter op nivo te hâlden. Sa'n slûs, in kearslûs, kin ek iepen set wurde, by lykwetter, wêrtroch skippen troch de slûs komme kinne. Foarbylden dêrfan binne de silen yn de feanfearten.
Spuislûs of syl
In syl yn in seedyk, dy't by leech wetter it binnenwetter spuit, hjit wol in spuislûs. By de slûsdoar wetter wurdt de klep iependrukt troch it binnenwetter; by floed drukt it seewetter de slûsdoar wer ticht. Yn Nederlân lizze de polders sa leech dat hast al dit soarte silen ferfongen binne troch gemalen. Oan de Dútske Waadkust wurkje de measte silen noch hieltiten. It is dêr al sa dat silen faak earst iepene wurde as der genôch wetter efter stiet, dat it wetter de haven bûten it syl útspielt. Sa kin de haven it sân dat troch de Waadsee nei de floed efterlitten is wer kwyt wurde.
Dútslân
Ek yn Noard- en East-Fryslân einigje in protte plaknammen op -syl, wat dan yn it Dútsk as -siel skreaun wurdt.
Feart
In syl is ek wol in feart foar de ôffier fan wetter. De Syl, yn Súdhollân, is in sydtûke fan de Alde Ryn. En yn âlde Hollânske stêden binne silen meastentiids smelle, faak ek oerklûze, dwersferbinings tusken parallel rinnende grêften. Sokke silen wurde brûkt foar it skuorjen: it trochspielen fan de wetters om dy te ferfarskjen.
List fan reedriderstochten yn Fryslân
List fan reedriderstochten yn Fryslân
Dmitrov
Dmitrov (Russysk: Дмитров) is in stêd yn 'e Russyske oblast Moskou, 65 kilometer noardlik fan it sintrum fan Moskou. De stêd leit oan de rivier de Jachroma en it Moskoukanaal, dat de haadstêd fan it lân mei de Wolga ferbynt.
Skiednis
Dmitrov waard yn it jier 1154 as fort yn 'e bosken stifte troch grutfoarst Joeri Dolgorûki ta oantinken fan de berte fan syn soan Vsevolod yn datselde jier. De namme ferwiist nei Sint-Demetrius, de patroanhillige fan Vsevolod.
Sûnt it iere begjin lei Dmitrov op it krúspunt fan wichtige kommunikaasjerûtes dy't Moskou, Sergiev Posad, Klin, Uglitsj, Pereslavl-Zalesski en Rostov Veliky mei inoar ferbûnen. Unbekend is wannear't Dmitrov in apart foarstendom waard, mar sûnt it jier 1334 is der yn de kroniken sprake fan in prins fan Dmitrov. It lytse foarstendom Dmitrov stie yn it sintrum fan de machtstriid tusken de twa machtige foarstendommen Moskou en Tver. Yn 1301 kamen de Russyske prinsen by inoar yn Dmitrov om in ein te meitsjen oan de ûnderlinge striid. Grutfoarst Andrej Aleksandrovitsj fan Vladimir, prins Michael Jaroslavitsj fan Tver, prins Ivan Dmitrejevitsj fan Pereslavl-Zalesski en prins Daniel Aleksandrovitsj fan Moskou slaggen der lykwols net yn om frede yn de Russyske lannen te bringen.
Sûnt 1364 waard Dmitrov by it grutfoarstendom Moskou foege, mar it hold noch in eigen foarstenhûs oant 1569. Dmitrov krige yn 1374 stedsrjochten. Yn dy tiid hie Dmitrov ek slim te lijen fan de ynfallende Mongoalske legers. Dmitrov waard yn 1238 en 1293 twaris plondere troch de Mongoalske Tataren. Tochtamysj, de lêste khan fan de Wite Hoarde, liet de stêd yn 1382 yn 'e brân stekke. De lêste kear dat de stêd fan 'e Mongoalske ynfallen te lijen hie, wie yn 1408 troch troepen fan emir Edigu. Under it bewâld fan prins Joeri Ivanovitsj waard tusken 1509 en 1533 de Untsliepeniskatedraal boud. Grutfoarst Vasili III fan Moskou ferstoar yn 1533 en yn 1534 liet Elena Glinskaja, regintesse foar har soan (de nije grutprins Ivan IV, letter bekend as Ivan de Ferskriklike) prins Joeri finzen sette, om 't hja him as in bedriging beskôge foar de troan fan har soan. Prins Joeri ferstoar yn 1536 yn de finzenis. Nei de dea fan prins Joeri kaam de stêd yn hannen fan syn broer Andrej Ivanovitsj fan Staritsa en dêrnei yn 1537 fan syn soan prins Vladimir Adrejvitsj fan Staritsa. Doe't prins Vladimir yn 1569 eksekutearre waard foel Dmitrov ta oan de Opritsjnina, in apart gebiet yn Ruslân bûten it normale rjochtsgebiet en bestjoerd troch de eigen Geheime Plysje fan Ivan de Ferskriklike, bekend ûnder de namme Opritsjnik. Lykas de rest fan it lân hie Dmitrov yn dy tiid slim te lijen fan de ûnderdrukking en de hannel makke in grutte tebekslach.
Yn de Tiid fan Unrêst naam it werom lûkende Poalsk-Litouske leger fan Jan Sapega de stêd yn. It leger bleau net lang yn Dmitrov, mar yn de tiid fan de besetting waard it houten fort fan de stêd ferneatige. It fort waard nea werboud, mar de wâlen besteane noch jimmeroan.
Nei de stifting fan Sint-Petersburch yn 1703 naam de betsjutting fan de stêd noch fierder ta om't it in knooppunt waard oan de wetterwei tusken Moskou en Sint-Petersburch. De stêd waard yn 1788 troch Katarina II beneamd ta bisdom.
Sûnt it ein fan de 18e iuw ûnstie der yndustrialisaasje, fral yn 'e masjinebou en tekstyl. Yn 1812 besetten Frânske troepen Dmitrov, mar de stêd hie der fierder net fan te lijen en doe't de Frânsen hearden dat der Russyske út Klin ûnderweis wiene, ferlieten hja de stêd sûnder slach.
Dmitlag
Yn de jierren 1930 wie yn it Boris- en Glebkleaster fan Dmitrov de kamplieding ûnderbrocht fan it kamp Dmitlag, in ûnderdiel fan it Gûlag-systeem. Oer in lingte fan 128 kilometer wurken tusken 1932-1938 likernôch 200.000 finzenen oan de oanlis fan in kanaal tusken Moskou en de Wolga. It kanaal waard mei grut fertoan op 15 july 1937 iepene en waard yn 1947 omdoopt yn it Moskou-Wolga-kanaal. Fuort foar de iepening fan it kanaal waard útein set mei in nije arrestaasjeweach fan de kamplieding en oaren; mear as 2.000 minsken waarden eksekutearre. Ek de keunstner Konstantyn Sobolevski wurke nei syn feroardieling yn it kamp. Hy waard yn 'e maaitiid fan 1936 frijlitten, mar yn juny 1937 op 'e nij oppakt en op 14 septimber 1937 eksekutearre. It kamp waard op 31 jannewaris 1938 opheft.
Twadde Wrâldkriich
Op 26 en 27 novimber setten de Dútsers yn de regio in offensyf yn op de nei it doarp Peremilovo ferneamde hichte. It offensyf foarme ûnderdiel fan de Slach om Moskou súdlik fan Dmitrov. De Dútsers slaggen der ynearsten yn om foet oan de grûn te krijen, mar op 29 novimber waarden de Dútsers wer troch de Russen werom dreaun. In tsjinoffensyf fan it Reade Leger dat dêrop folge makke it hiele rajon op 11 desimber wer frij fan de ynkringers.
Klaas Beuker
thumb|Klaas Beuker (1973) Klaas Beuker (Harns, 21 augustus 1924 - Hoogwoud, 9 oktober 2000) wie in Frysk politikus.
Biografy
Hy begûn as ûnderwizer oan de roomske legere skoalle yn Makkum, fan 1948 oant 1957. Dêrnei wie hy fan 1957 oant 1960 haad fan de legere skoalle. Fan 1960 oant 1972 waard hy learaar Nederlânsk en skiednis op de roomsk-katolike MULO-skoalle "St. Aloysius" yn Hoorn.
Yn 1971 stie Klaas Beuker tredde op de kandidatelist foar de Twadde Keamerferkiezingen fan de Nieuwe Roomse Partij (NRP), in konservative roomsk-katolike partij. Nei ûnienigens rjochte Beuker mei inkele oaren yn 1972 de Roomsk Katolike Partij Nederlân (RKPN) op. Beuker waard partijfoarsitter en letter listlûker by de betidere Twadde Keamerferkiezingen fan 1972.
Beuker wie fan 7 desimber 1972 oant 8 juny 1977 lid fan de Twadde Keamer as de ienige fertsjintwurdiger fan de RKPN. Klaas Beuker ynterpellearre yn 1974 minister Van Doorn oer de radio- en t.v.-stjoertiid foar de RKPN. Yn de RKPN die him yn 1974 in splitsing foar, dêr't leden fan de groepearring "Club fan Utert" tsjin it sin fan Beuker de bestjoersfunksje by ynnamen. Beuker waard úteinlik troch de rjochter yn it lyk steld, mar troch de ûnienigens ferlear de RKPN yn 1977 dochs har Keamersit. Beuker wie listlûker fan de RKPN yn [1977], 1981 en 1982.
Klaas Beuker stie bekend as in pleitbesoarger fan de konservative streaming binnen de katoliken yn Nederlân; sy fersetten harren tsjin de yn harren eagen tanimmende sedeferwyldering fan de maatskippij yn it algemien en tsjin liberalisearring fan abortus provocatus yn it bysûnder; de yn de jierren sechtich en santich trochfierde modernisearrings yn de (Nederlânske) roomsk-katolike tsjerke wiisden se ek ôf. Beuker starte yn 1979 út de roomske Titus Brandsma Stifting de aksje "Trou oan de Paus".
Yetse fan Sminia
Yetse wie de soan fan Hessel fan Sminia en dy syn twadde frou Wytske fan Hoppers. Op 28 novimber 1650 waard er as abbekaat ynskreaun en trije jier letter, 15 febrewaris 1643, riedshear oan it Hof fan Fryslân en op 2 july grytman fan Gaasterlân; dêrnei lid fan deputearren en de Steaten Generaal. Ferstoar by syn frou Anna Maria, dochter fan Hobbe fan Baerdt, grytman fan Haskerlân, en dy syn twadde frou, berne 11 febrewaris 1630, dêr't er op 23 maaie 1653 mei troud wie en hja ferstoar op 6 septimber 1667, alve bern neilittende. Beide lizze yn de Galileër-tsjerke yn Ljouwert begroeven.
List fan planetoïden 20001-21000
Dit is in list fan planetoïden 20001-21000.
Andringastate (Marsum)
Andringastate wie in state súdwest fan Marsum ten suden fan de Menamer Feart, wat súdwestlik fan de tsjintwurde pankoekpleats Nij Andringastate.
It earst wurdt de state yn 1600 neamd as der in Poppe Tjallings fan Andringa en syn frou Tiets Oenesdochter. Om 1810 hat in dochter fan mr. E.E. Wielinga de state ôfbrekke litten, der is neat fan werom te finen.
Hoaitesleat
De Hoaitesleat is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart leit noard fan Langwar en is it westlike diel fan de ferbining tusken it Prinses Margrietkanaal en de Langwarder Feart. It eastlike diel nei de Langwarder Feart hjit Slingerrak.
De namme Hoaitesleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hoitesloot.
Pibo fan Harda
Pibo fan Harda (Ternaard, 1540 - It Amelân 23 febrewaris 1571) wie in Frysk frijheidsstrider. Wykte út nei Emden. Sneuvele op in tocht fan de wettergeuzen, dêr't er net by hearde.
Hingstepoel
De Hingstepoel is in mar yn de gemeente Wymbritseradiel. De mar leit oan de westkant fan Jutryp. Justjes noardliker leit de Louwepoel.
De namme Hingstepoel jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hengstepoel.
Sipke Jan Bousema
Sipke Jan Bousema (Dokkum, 15 augustus 1976) is in Nederlânske telefyzjepresintator fan Frysk komôf.
Telefyzjekarriêre
Bousema makke syn telefyzjedebút yn jannewaris 1999 by Teleac/NOT as presintator by it SchoolTV Weekjournaal. Dêrfoar wie er al aktyf west efter de skermen, ûnder oare as produksje-assistint by Toen was geluk heel gewoon. Ek presintearre er it programma Boekenwurm fan SchoolTV yn 2001. Foar de AVRO presintearre er Heartbeat, Museumbende, ZipZoo: coördinaat X en ZipZoo: WorldWide. Foar dat lêste programma krige er yn 2005 de Gouden Stuiver foar it bêste jongereinprogramma. Fan 2004 oant 2006 die er de voice-over by it programma Heartbeat VIPS.
Yn 2003 spile Bousema de rol fan studint Joris van Kampen yn de film De schippers van de Kameleon en yn 2005 presintearre er de premiêres fan Kameleon 2 en hie er in eigen teatershow Sipke Jan en het Mysterie van de Magische Bol. Dy show wie in súkses en waard yn jannewaris 2006 twa kear werhelle.
Bousema wie yn 2003 ferslachjouwer foar it Sinteklaassjoernaal en fan 2006 oant en mei 2009 presintator fan it Junior Eurovisiesjongfestival. Yn 2010 fersoarge er allinne it kommentaar.
Fan 2007 oant 2011 presinterarre Bousema tegearre mei Anniko van Santen it misdiebestridingsprogramma Opsporing Verzocht fan de AVRO. Yn 2008 wie er presintator fan ''Wie is de Mol? Junior, de berne-edysje fan Wie is de Mol? en die er mei oan Ranking the Stars'', in programma fan BNN.
Yn de maaiefakânsje fan 2010 spile Bousema twa wiken de rol fan houtkapper yn de musical Sprookjesboom yn Teater de Efteling en yn de simmer fan dat jier presintearre er ek it programma Cash op Zolder fan de AVRO.
Yn Ekspedysje Robinson 2011 wie Bousema ien fan de kandidaten, mar moast al yn it begjin belies jaan fanwegen in ankelblessuere.
Bousema presintearret foar de NTR 5op2, de jeugdtalkshow 'Wat zou jij doen?', Histoclips, en de dokumintêrerige Jong Talent: in Muziek.
UNICEF
Bousema is sûnt 2002 ambassadeur foar UNICEF. Yn de lêste wike fan septimber 2006 kaam hy sa yn it nijs, omdat hy aksje fierde tsjin it feit dat yn Nederlân bern yn frjemdlingebewar holden waarden. Dyselde wike presintearre hy de Nederlânske finale fan it Junior Eurofyzjesjongfestival 2006. Dêryn droech hy it mienskiplike nûmer Frij op oan dy bern.
Heroes of Football
Yn 'e mande mei de John Blankenstein Foundation en Marieke Slinkert betocht, ûntwikkele en produsearre Bousema de Europeeske bewustwurdingskampanje Heroes of Football.
Produksjebedriuw
Fan 2016 ôf oan produsearret produceert Bousema syn produksjebedriuw ferskaat oan projekten foar maatskiplike en kommersjele bedriuwen.
Akte Frysk MU
De Akte Frysk Middelber Underwiis is ynsteld troch de Fryske Akademy en jildt sûnt 1955 as in ryksakte. It program en de eksameneasken binne fêststeld by Keninklik Beslút 542 fan 8 desimber 1955.
De easken foar it krijen fan dizze akte en de hjiroan keppele foegen rinne lykop mei dy foar oare moderne talen. De Akte A omfettet hjoeddeiske taal en literatuer. De B-Akte freget kennis fan it Goatysk en Latyn en stúdzje fan de histoaryske taal- en letterkunde. Ta de aktebesitters hearre ek minsken fan bûten it ûnderwiis. De oplieding bart troch de Noardlike Leargongen fan de Fryske Akademy.
Cartel de Santa
thumb|250px|Logo Cartel de Santa thumb|250px|Rowan Rabia en Babo Cartel de Santa is in Meksikaanske Hiphopgroep út Santa Catarina, Nuevo León. Fan 1996. Is ien fan 'e meast bekende rap groepen yn Meksiko, de groep bwstie út de rappers Babo en Rowan Rabia.
Barneveld (plak)
thumb|right|300px|Tsjerke Barneveld thumb|right|300px|Huzinge De Schaffelaar Barneveld, Nedersaksysk: Barreveld of Bareveld) is in doarp yn de provinsje Gelderlân en ek haadplak fan de gemeente Barneveld, bekend om syn plomfeetylt en -handel en as sterk protestantske mienskip.
It plak hie yn 2021 35.095 ynwenners. Troch it suden fan Barneveld streamt de Barneveldse Beek.
Skiednis
Barneveld bestiet as tsjerkedoarp sûnt 1333, alhoewol't de âldens fan Barneveld op mear as 800 jier rûsd wurdt. Dy skatting is basearre op in tekst út 1174 wêryn in Wolfram fan Barneveld neamd wurdt. It plak hat in merkfunksje yn de Gelderske Fallei, mar hat nea stedsrjochten krigen. Yn de 17e en 18e iuw wie Barneveld in wichtich knooppunt yn it netwurk fan Hessewegen. De namme Barneveld is mooglik in âlde namme of in ferbastering fan de namme Boarneveld. In oare mooglike ôfkomst fan de namme is Barnstienfjild.
Barneveld hat ek bekendheid krigen troch it relaas fan de Kabeljauskse ruteroanfierder Jan fan Schaffelaar, dy't hjir op 16 july 1482 fan de troch Hoeken belegere toer sprong. Op it Torenplein stiet sûnt 1903 in stânbyld fan him. Huzinge De Schaffelaar en de oangrinzjende Schaffelaarske bosk, eastlik fan it doarp, binne nei him ferneamd. Sûnt juny 2009 is ek it teater (Schaffelaarteäter) yn Barneveld neamd nei Jan fan Schaffelaar.
Yn de tiid fan de Reformaasje ferdreaunen de protestante Barnevelders de lêste roomske preester út harren doarp, en hy fêstige him doe yn Achterveld, krekt oer grins fan de provinsje Utert, hokker doarp in katolike enklave yn in fierder protestantske regio (Amersfoart en de Feluwe) waard. Ut Achterveld wei koe de preester rinnende noch syn parochianen yn Barneveld berikke.
Twadde Wrâldoarloch
Barneveld lei oan de Grebbeliny en hie dêrom sawol oan it begjin as de ein fan de Twadde Wrâldoarloch slim te lijen ûnder it oarlochsgeweld. De befolking waard yn maaie 1940 by de Dútske oanfal evakuearre, krektas it fee. De measte minsken moasten nei Lunteren ta.
Yn Barneveld waarden sûnt ein 1942, diels op oanstean fan NSB-lieder Anton Mussert, yn kastiel De Schaffelaar en op it lângoed De Biezen ± 700 saneamde "befoarrjochte" Joaden ynternearre, benammen yntellektuelen en keunstners. Under harren ek tekener Edo Spier, dy't de oarloch oerlibbe. Harren pleatsing wie it gefolch fan it plan-Frederiks dat harren frijstelde fan transport.
Ein septimber 1943 moasten de Joaden út Barneveld nei Kamp Westerbork ta en dêrwei nei Theresienstadt. Dêr stoarnen tsientallen fan har. Fan de oaren waard yn febrewaris 1945 in oantal frijlitten by in útwikseling en nei Switserlân oerbrocht. By de oprydleane fan De Schaffelaar is yn 1987 in monumint fan de keunstner Ralph Prins setten as oantinken oan de ynternearring fan de "Barneveld-groep". Op 16 april 1945 befrijden de Kanadezen it doarp.
Plomfeesintrum
thumb| Plomfeemuseum Tsjintwurdich stiet it plak bekend as it sintrum fan de plomfeeteelt, al hienen guon Noard-Limburchske gemeenten noch foardat de Gelderske Fallei yn 2003 troch de fûgelpest troffen waard, mear hinnen binnen har grinzen. Barneveld joech syn namme oan it hinneras de Barnevelder dat syn oarsprong hat yn it doarp Barneveld. Troch it krusen fan ferskillende hinnerassen kaam de Barnevelder ta stân. Dy hin wurdt foar it fleis, mar ek foar de lis hâlden. Yn Barneveld is ek in tongersdeiske aaimerk. Noch stees wurdt op de Barneveldske aaimerk de lanlike priis fan de aaien fêststeld.
It doarp hat it Nederlânsk Plomfeemuseum.
Sjoernalistyk
Barneveld hat mei de Barneveldse Krant syn eigen deiblêd. Dy krante wurdt útjûn troch Koninklijke BDU Uitgevers yn Barneveld. It is de iennige lokale, betelle krante fan Nederlân dy't ûnôfhinklik is fan in útjouwer dy't lanlik of yn in gruttere regio wurket. It earste eksimplaar fan it deiblêd ferskynde op 24 oktober 1871.
Ek hat Barneveld in lokale omrop Radio Barneveld. Dy fersoarget sûnt 5 oktober 1996 de útstjoerings foar de hiele gemeente Barneveld. Dat stasjon is 24 oeren deis te ûntfangen op 93.5 MHzyn de eter, op de kabel is Radio Barneveld te ûntfangen op 93.1 MHz.
Sûnt novimber 2006 is it hûs-oan-hûsblêd Barneveld NU fan útjouwerij Wegener omdoopt ta it fjouwer dagen wyks ferskinende Barneveld Vandaag om dêrmei in konkurrint foar de Barneveldse Krant te foarmjen.
Fierders sit yn Barneveld it kantoar fan it Nederlands Dagblad. Dat is in deiblêd dat 6 dagen yn 'e wike ferskynt en yn hiel Nederlân ferspraat wurdt. De krante hat benammen abonnees mei in kristlike eftergrûn.
Wiken en buerten
It doarp Barneveld hat 18 wiken en 9 buerten. De wiken fan Barneveld binne: Sintrum, De Koot, Vogelbuurt, Bloemenbuert, De Lors, Staatsliedenwijk, De Valk, Vliegersveld, Rootselaar-East, Rootselaar-West, Oldenbarneveld, De Vaarst (ek wol Barneveld-Noard), Norschoten, De Brielaerd, De Burgt, Veller Harselaar-East, Harselaar-West en Harselaar-West-West.
De buerten binne: De Tunen, Beekakkers, Eilanden West, De Burgthoven, De Lanen West, De Lanen East, De Woudse Erven, Eilanden East en De Nederwoudse Brinken.
List fan grytmannen fan Gaasterlân
Nei de ynfiering fan de gemeentewet yn 1851 hie Gaasterlân net langer grytmannen, mar boargemasters; sjoch hjiroar de list fan boargemasters fan Gaasterlân.
Barneveld (plak)
Toerisme
De Ald Feluwske Merk (OVM) wurdt jierliks op 6 tongersdeis yn july en augustus hâlden. Yn augustus wurdt Ballonfiësta Barneveld organisearre, dêr't û.o. 'special-shapes'by te bewûnderjen binne. Yn Barneveld binne twa musea; Museum Nairac, dêr't de fêste eksposysje bestiet út ier-midsiuwske archeologyske fynsten en it Plomfeemuseum, dêr't plomfee-yndustry sintraal stiet. Steatssekretaris Van Bijsterveldt hat op 13 juny 2009 it Schaffelaarteater oan de Churchillstrjitte yn Barneveld offisjeel iepene. It Schaffelaarteater is it nije ûnderkommen fan de muzykskoalle fan Barneveld en it muzykselskip De Harmonie en teffens it ûnderdak foar in nij teater yn Barneveld.
Ferkear en ferfier
Noardlik fan Barneveld rint de A1 en yn it westen de A30.
Barneveld hat twa stasjons oan it spoar Amersfoort - Ede-Wageningen, in line mei de bynamme it kippenlijntje en ûnderdiel is fan de Falleiline: Barneveld Sintrum en Barneveld Noard. Sûnt desimber 2006 rydt der tusken Barneveld Noard en Amersfoart fjouwer kear yn 't oere in light rail trein.
By stasjon Barneveld Noard is yn april 2006 in transferium yn gebrûk nomd. Mei dy fergese parkearfoarsjenning wolle de provinsje Gelderlân en de gemeente Barneveld automobilisten stimulearje harren reis rjochting Rânestêd mei de trein fuort te setten. Dêrby sil gebrûk makke wurde moatte fan de stoptrein tusken Barneveld Noard en Amersfoart.
Harns (stêd)
thumb|right|300px|Stedshûs fan Harns
Harns is it haadplak fan de gemeente Harns. It is de belangrykste havenstêd fan de provinsje. Yn de haven fan Harns lizze, neist de Harnzer skippen, ek dy fan de grutte Urker float. Harns heart ta de Fryske Alve stêden en hat ûngefear 15.000 ynwenners. Dêrmei is it it fyfde plak fan Fryslân. It Harnzersk is in eigen dialekt.
Beskriuwing
thumb|right|300px|Grêft yn Harns Harns krige yn 1234 stedsrjochten en is dêrmei as stêd âlder as bygelyks Ljouwert, Dokkum, Frjentsjer of Amsterdam. In diel fan de ferdigeningswurken is noch altyd te sjen yn it sintrum fan de stêd. Ek de oarspronklike grêftegurdles binne noch foar it grutste part werom te finen, krekt as de pakhuzen en de yn Hollânske styl boude huzen mei harren aparte gevels. De gevelstiennen jouwe oan in hûs in eigen merkteken wat in oerbliuwsel is út de tiid dat hûsnûmers noch net brûkt waarden. Se sitte soms op in opfallend plak, in oare kear as ornamint. In protte gevelstiennen binne restaurearre en litte de skiednis fan it hûs sjen (bygelyks hokker berop oft yn it hûs útoefene waard). De pakhuzen wurde net mear brûkt foar it doel dêr't se foar boud binne.
Yn de stêd binne noch ferskate steechjes dy't de ferbining foarmje tusken de grêften. Op de smelle strjitdielen waard eartiids in soad guod ferhannele dat oer wetter oanfierd wie. Yn in pear steechjes is dy strjitfunksje noch werom te kennen.
It toerisme nimt alle jierren noch ta: net allinnich Nederlanners komme nei de stêd, mar ek in soad Dútsers, inkele Belgen en in lyts mar tanimmend tal Ingelsen komt op de stêd ôf. De Harnzer fiskerijdagen foarmje ein augustus in bekend feest.
Yn Harns sit de Waadseeferiening, in organisaasje dy't opkomt foar de natuerlike belangen fan de Waadsee.
Skiednis
thumb|left|300px|Histoaryske kaart fan Harns út 1664
Yn it jier 777 stifte Gustavus Forteman de earste Kristentsjerke yn Fryslân, yn Almenum.
Omtrint 1157 stifte Eilwardus Ludinga it kleaster Lúntsjerk yn it doarp Almenum. De muontsen groeven grêften om de hannelsfeart better mooglik te meitsjen. Ludingatsjerke waard dêrtroch ien fan de rykste kleasters yn Fryslân. De buert west fan Almenum, Harns, waard dêrtroch sà wichtich dat dy yn 1234 stedsrjochten krige. Noardwestlik fan Harns lei doe noch de stêd Gryn mei poarten, grêften en sels in hegeskoalle. Yn 1287 waard Gryn by needwaar foar it grutste part ferswolge troch de see. No is Gryn noch mar in sânplaat yn de Waadsee. De namme Harns komt nei gedachten fan de state Harlinga. Yn 1311 kaam "Harns" foar yn Ingelske havenregisters. Yn 1579 ûndertekenen ôfgesanten fan de stêd de Uny fan Utert en op 22 desimber 1634 krige Harns syn oktroai fan de Steaten fan Fryslân foar Grienlânsk- en Strjitte Daevids-fiskerij (walfiskfeart).
Twa iuwen lang bestiet Harns, lizzend op in bochtige herne fan de kust, yn it skaad fan de universiteitsstêd Frjentsjer. Mar troch de ferbining mei de see naam de wolfeart stadichoan ta. Earder lei de stêd westliker as hjoed, mar de see sloech geregeld lân fuort. Yn 1543 en 1565 waard der útwreide yn noardlike rjochting, sadat de Noarderhaven de Binnenhaven waard, dy't er no noch is. Op de middei fan 17 maaie 1568 waarden ta fernuvering fan de Harnzers 1800 Waalske soldaten oan lân set, dy't letter yn de Slach by Heiligerlee ferslein waarden. De hate Spaanske kolonel Caspar de Robles - troch Alva dêr as steedhâlder oansteld - ûnthjitte yn 1574 ferheging fan de diken. Yn 1579 folge in útwreiding nei it easten, mei troch de tafloed fan Flaamske menisten dy't it roomske suden ûntflechten. Troch dy útwreiding dy't yn trije moanne foltôge waard, lei de tsjerke fan Almenum no binnen de stedsfesten. De hannelsfeart nei de lannen om Noardsee en Eastsee naam ta en yn 1598 waard de stêd wer útwreide, no yn súdlike rjochting. thumb|right|270px|De Suderhaven mei Fryske Admiraliteit (1790)
Yn 1644 kaam de Fryske Admiraliteit fan Dokkum nei Harns. De Suderhaven krige it karakter fan marinehaven. De ferneamde Tsjerk Hiddes de Vries wurdt hjir letter luitenant-admiraal. De kriichsfeart bleau lykwols fan minder belang as de hannelsfeart. Withoefolle skippers ûnderholden beurtfearten nei de Waadeilannen, nei alle hoeken fan de provinsje en nei de Suderseehavens, dêr't Amsterdam de belangrykste fan wie. De stêd hie in soad yndustry. Der wienen skipmakkerijen, bierbrouwerijen, sâlt- en sjippesiederijen, stien- en pottebakkerijen, kalkûnen, nôt- en seachmûnen. Mar lykas soks al earder gie mei de Hânzestêden oan de doetiidske Sudersee, waard Harns yn de folgjende iuwen foarbystribbe troch Amsterdam en Rotterdam. Dochs bleau Harns as kustfeart- en fiskershaven mei in soad foarsjennings en it yn 1951 nij groeven Van Harinxmakanaal fan grut ekonomysk belang foar Fryslân.
Benammen yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw hie Harns in bloeiende Joadske mienskip, dy't him út Harns wei ek fersprate nei Skylge ta. Yn 'e earste desennia fan 'e tweintichste iuw teagen lykwols in protte Joaden út Harns wei om har yn 'e stêden fan Hollân te fêstigjen. De oerbleaune Joaden fan Harns fûnen frijwol allegear de dea yn 'e Holokaust, ûnder de Twadde Wrâldoarloch.
Yn 2014 wie Harns by de Tall Ships' Races 2014 it startpunt fan 'e ferneamde Tall Ships' Races, wêrby't wedstrydsyld wurdt mei grutte sylskippen. Yn 2018 wie de stêd yn it ramt fan it projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018 it einpunt fan 'e Tall Ships' Races 2018.
Wapen en flagge
De âldste werjefte fan it stedswapen fan Harns is fûn op in stêdssegel út 1426. It wapen wie in eigendomsteken en symboal dat oan dokuminten fan de stêd in offisjeel karakter ferliende. De hâlder fan in wapen wie in rjochtspersoan. Oerienkomsten waarden 'besegele' troch in ôfdruk fan it wapen yn reade waaks op dokuminten of as slútsegel op perkaminten rôlen en sluven. Tsjinners en amtners fan de stêd droegen it wapen op amtsklean, helm of pet. Ek hjoed noch drage de boades yn it stedshûs en it havenpersoniel it wapen op harren unifoarm. Ek op eigendommen fan de stêd, lykas reau en brêgen, wurdt it wapen ôfbylde.
De gouden leeljes symbolisearje Mariaferearing en omdat men har heger achte as Sint-Michael, de beskermhillige fan de stêd, stean har gouden leeljes op in promininter plak yn it wapen as de reade krusen fan Sint-Michael. Faak wurdt Sint-Michael as drakedeader - bestrider fan ûnheil - njonken it wapen ôfbylde.
Esvelderbeek
De Esvelderbeek of ek wol Esvelder Beek is in streamke yn Gelderlân. De beek begjint in pear kilometer ten east-noardeasten fan Barneveld, dêr't de Garderbroeksche Beek en de Grutte Beek by elkoar komme. De beek stroomt yn westlike rjochting, foar in grut part min ofte mear bylâns it spoar Apeldoorn-Amersfoort. By Hoevelaken stroomt de Esvelderbeek yn de Barneveldse Beek. Dêr't de beek de A30 passeart, is in natoergebiet oanlein, dat ek "Esvelderbeek" hjit.
De Esvelderbeek wurdt beheard troch it wetterskip Vallei en Eem. It wetterskip hat yn 2004 de stuwen fernijd en fisktreppen, oanlein foar in ekologyske ferbiningssône.
Harns (stêd)
Wapen en flagge
It rjocht om it wapen te brûken waard yn 1818 fernijd en befêstige troch de Hege Rie fan Adel:
''Gebrûk meitsjende fan de macht oan deselde ferliend, by beslút fan de 20e febrewaris 1816, befêstiget by dizze de stêd Harns, yn gefolgen it troch har diene fersyk, yn it besit fan it neifolgjende Wapen: Yn fjouwer parten dield. It earste en fjirde diel fan keel, beladen mei trije gouden leeljes pleatst twa en ien. It twadde en tredde diel fan sulver beladen mei fjouwer krusen fan keel. It skyld dekt mei in kroan.''
Yn 1695 stiet yn de "Nieuw Hollandsche Scheepsbouw" fan Carel Allard, in ôfbylding fan de flagge fan Harns. Yn 1708 beskriuwt de Dokkumer Gerrit Hesman in flagge besteande út trije banen dy't hiel oars fan kleur binne: read, wyt en giel sûnder blauwe seam of wapen. Yn 1719 beskriuwt in David Mortier út Amsterdam de Harnzer flagge: De giele middelbaan mei yn de midden it wapen, beslacht 6/8ste fan de breedte en de blauwe banen ûnder en boppe elk 1/8ste.
Oranjebesites
Ferskate kearen is Harns besocht troch de steedhâlderlike en letter keninklike famylje. It earste besyk wie fan Willem fan Oranje.
Om de stêd hinne en har ynwenners
Om de stêd is ek wat ikkerbou; dat yn tsjinstelling ta de yn Fryslân wenstige feehâlderij (swartbûnte Fryske stamboekkij). De doarpkes Winaam en Mullum lizze binnen de gemeente Harns.
In soad Harnzers hawwe neat mei Fryslân, wat blykt út it feit dat mar in bytsje Harnzers Frysk prate en it net folle ûnderwiisd wurdt op Harnzer skoallen. As ferklearring wurdt jûn dat Harns lange tiid ôfhinklik wie fan de hannel, en him dêrom mei op Hollân oriïntearre. Earder hienen in soad Harnzers it gefoel dat de provinsje net folle foar harren die, Frjentsjer krige in universiteit en Ljouwert hie as haadstêd in soad privileezjes. It feit dat gemeentlike weryndielingen yn Fryslân net folle foar Harns as gemeente oplevere hat ek wat kwea bloed set. Net te ferjitten dat Harns ea, ferlike mei de rest fan Fryslân, in grutte hannelsstêd wie. Inkelde Friezen nimme it gebrek oan Frysk nasjonalisme en taal ûnder de Harnzers kwealik. De Fryske Nasjonale Partij hat ek noch nea meidien oan de gemeenteriedsferkiezingen yn de stêd.
Taal en dialekt
Koartlyn hat de Harnzer Regionale Skoallemienskip Simon Vestdijk in ûntheffing oanfrege foar it ferplichte stellen fan it Frysk op de middelbere skoallen yn it Fryske taalgebiet. It hat oan de bern en âlden in enkête foarlein dêr't nei de taalsituaasje thús yn frege waard en oft men beswier hie tsjin it ferplichte ûnderwizen fan it Frysk.
Lev Tolstoj
thumb|left|240px|Berte- en wenhûs te Jasnaja Poljana thumb|right|275px|Tolstoj oan syn buro Portret troch [[Leonid Osipovitsj Pasternak (1908) .]] thumb|right|275px|Tolstoj oan 't ploeien, troch [[Ilja Repin]] Lev (Leo) Nikolajewitsj Tolstoj (Russysk: Лев Николаевич Толстой; 9 septimber 1828, bûtenpleats Jasnaja Poljana – 20 novimber 1910, Astapovo) wie in Russysk skriuwer dy't in soad ynfloed hân hat op de Russyske literatuer en polityk. Hy makke as greve diel út fan de Russyske adel. Neffens de Juliaanske kalinder, sa't dy yn dy tiid yn Ruslân noch brûkt waard, is er berne op 28 augustus en stoarn op 7 novimber.
Harns (stêd)
Wiken
thumb|right|300px|It paviljoen
Lev Tolstoj
Libben
Lev (Leo) Nikolajewitsj Tolstoj waard berne op it bûten Jasnaja Poljana, yn de omkriten fan Toela, 100 kilometer súdlik fan Moskou. Hy kaam út in famylje fan hege adel. Syn heit greve Nikolaj Iljitsj Tolstoj die mei oan de Heitelânske Kriich fan 1812. Syn mem Maria Nikolajevna wie foarstin. Syn âlden stoaren doe't er noch jong wie dat hy waard grutbrocht troch famylje. De libbensjierren op Jasnaja Poljana hat in grutte ynfloed hân op de takomstige skriuwer. Dêr rekke er fertroud mei it libben fan de earme boeren fan Ruslân. Dêr kaam er ek al betiid yn de kunde mei de gedichten, mearkes en leginden fan Poesjkin.
Harns (stêd)
Harnzer Strjitten
Alle strjitten fan Harns.
Harnzer Havens
|thumb|right|Havenmûne thumb|right|Tsjerk Hiddesslûzen thumb|right|Bildtstrjitsbrêge Sâltsleat Sâltsleat thumb|right|De Suderhaven yn 2004
Ynfrastruktuer
Ungefear 8 kilometer súd fan Harns begjint de Ofslútdyk dy't sûnt 1932 in direkte rûte foarmet tusken Fryslân en Noard-Hollân. Kwa skipfeartferkear wurde ferskate frachtrûtes fanút de haven ûnderholden, lykas nei Skandinaavje. De measte koasters dy't nei Harns komme, komme om sâlt te laden by it sâltfabryk. De haven fan Harns is no útwreide, mei de "(nije) Yndustryhaven". Der bestean plannen foar noch in útwreiding.
Feartsjinsten
Feartsjinsten út Harns wei nei Flylân en Skylge wurde útfierd troch rederij Doeksen.
Lev Tolstoj
Libben
Werom op it bûten fan de famylje stifte er syn earste skoaltsje foar bern fan earme boeren. Hy wie doe 21. Hoe lang dit skoaltsje bestien hat is net bekend. Yn de jierren 1857 oant 1861 reizge er ferskate kearen nei West-Jeropa (Dútslân, Frankryk, Itaalje, Ingelân, Belgje en Switserlân) om dêr ûnderwiismetoaden te bestudearjen. Yn 1859 stichte er foar de twadde kear in skoalle op Jasnaja Poljana, en die yn 1862-1863 ferslach fan syn ûnderfinings as pedagooch en learaar yn in eigen tydskrift, Jasnaja Poljana, dêr't tolve ôfleverings fan ferskynden. Yn 1863 hjitte it Tsaristyske regear him om de skoalle te sluten fanwege foar it rezjym gefaarlike ideeën sa as fergees ûnderwiis en Tolstoi syn pedagogyske opfettings rjochte op de frijheid fan it yndividu. Tolstoj waard oanklage fanwege gearspanning tsjin de tsaar, mar waard net fêstset. Ferbittere oer it politike klimaat fan syn lân, lei er him doe folslein ta op de skriuwerij. . Yn 1862 troude Tolstoj mei Sofia Andrejevna Behrs; yn de neifolgjende jierren skreau er ek syn ferneamde grutte romans Oarloch en Frede en Anna Karenina.
Harns (stêd)
Iepenbier Ferfier
Harns is mei it iepenbier ferfier goed te berikken. Mei de trein mar ek mei de bus. It busferfier wurdt regele troch ferfierder Connexxion, de treinferbining wurdt ûnderholden troch Arriva.
Lev Tolstoj
Libben
Dan komt er feroaring yn it wurk fan Tolstoj. Hy hâlde him dwaande mei it leauwe en skreau religieus-filosofyske traktaten en krige striderij mei de tsjerke om't er fûn dai de ienfâldige boeren de dragers fan it wiere leauwe wienen. Hy die ôfstân fan syn rikens en tsjinders en wijde him oan it ienfâldige boerelibben. Hy bleau lykwols op syn bûtenpleats wenjen.
Harns (stêd)
Iepenbier Ferfier
Fan en nei Harns geande buslinen (nei 15 april 2007):
Lev Tolstoj
Libben
Op 20 novimber 1910 stoar Tolstoj oan in longûntstekking yn it hûs fan de stasjonsmaster fan Astapovo (Oblast Lipetsk), wylst er 'flechte' foar syn frou, dy't him net altyd like goed begriep en it fierdere geharsensskrap ûnder de Tolstojanen op Jasnaja Poljana. "It houlik akkordearret net mei it skriuwen", wie ien fan syn lêste útspraken.
Harns (stêd)
Iepenbier Ferfier
Foar dy linen hat Connexxion in nij type bus oanskaft. De bussen binne lytser, dus better geskikt om troch in protte doarpkes te riden, ek miljeu stie yn it teken fan dy ynvestearring. De nije bus wurdt de Frysker neamd. Ek sil Connexxion de grutte bussen (yn haadsaak it type Ambassador fan VDL Berkhof) op koalsiedoalje ride litte, dêrmei foldocht de busmaatskippij oan de winsken fan de provinsje Fryslân. Ek sil Connexxion de OV-chipkaart yn juny 2008 yntrodusearje yn it Fryske iepenbier ferfier.
Lev Tolstoj
Libben
Greve Tolstoj leit yn in ienfâldich grêf op Jasnaja Poljana.
Harns (stêd)
Iepenbier Ferfier
Neist dy buslinen is der ek in treinferbining nei Frjentsjer, Dronryp, Deinum en Ljouwert. Der binne twa treinstasjons yn Harns: Stasjon Harns Haven en Stasjon Harns. Tusken 2009 en begjin 2010 ha der gjin treinen riden tusken stasjon Harns en Harns haven y.f.m. wurksumheden oan de wetterkearing en binne it spoar en it perron fernijd. Yn 2010 wie it stasjon Harns Haven it earste treinstasjon fan Nederlân mei it Arrivalogo fan ferfierder Arriva.
Lev Tolstoj
Wurk
thumb|right|275px|Tolstoj as jongfeint, folwoeksene en âld man Tolstoj debutearre mei syn autobiografyske trilogy “Bernetiid” (1852), “Jeugdjierren” (1854) en “Jongelingschap" (1857), wêrmei't er sjen liet it artistike masterskip fan begjin ôf oan al ûnder de knibbel te hawwen. Syn styl is tige sekuer en syn taalbehearsking is grut. Alles wat er skriuwt is lykwichtich en "ôf".
Harns (stêd)
Iepenbier Ferfier
Yn de simmermoannen lit Arriva op freed, sneon en snein (twa kear deis) in trein ride fan it Dútske Leer nei Harns en omkeard. Dy treinen gean streekrjocht, der hoecht dus net mear oerstapt te wurden op stasjon Grins en Ljouwert.
De trein, dy't op dit trajekt rydt, is de Stadler GTW. Yn de folksmûle wurdt dy ek wol Spurt neamd.
Lev Tolstoj
Wurk
Tolstoj wurdt algemien beskôge as ien fan de grutste literêre skriuwers ea. Syn wichtichst wurk hat neat oan krêft ferlern en wurdt hieltyd noch troch nije generaasjes lêzen. Benammen "Oarloch en Frede" en "Anna Karanina" jilde noch hieltyd as monuminten fan de wrâldliteratuer.
Harns (stêd)
Sûnenssoarch
It âlde Streeksikehûs Oranjeoard yn Harns moast yn 1995 fúzjearje mei it Medysk Sintrum Ljouwert (MCL). Neitiid waard it in njonkenfêstiging fan MCL, mei as namme MCL Harns. Sûnt 2007 wurde der gjin operaasjes mear útfierd, en kin men der inkeld noch telâne foar (dei)behannelings yn 'e polyklinyk. Yn 'e mande mei û.m. it yn itselde gebou fêstige Soarchsintrum De Batting foarmet MCL Harns it saneamde Soarchplein Harns.
Lev Tolstoj
Romans en novellen
thumb|275px|Titelblêd fan de Kreutzersonate.
Harns (stêd)
Gevelstiennen
Sjoch ek de keppeling om utens ûnderoan oer Harnzer skiednis, mei in data- en fotobank fan alle gevelstiennen.
Sport en rekreaasje
right|thumb|De fjoertoer thumb|Tall Ship races, Harns july 2014 - Alexander von Humboldt II, Sorlandet, op de eftergrûn Stad Amsterdam
Troch de stêd rint de Europeeske kuierrûte E9, pleatslik ek North Sea Trail of Frysk kustpaad neamd. De E9 rint by de kust fan Portugal del nei de Baltyske steaten.
Mienskip
Radio Stêd Harns is de lokale omrop, as nijsblêd ferskynt de Harnzer Krante.
Underwiis
En ferskate basisskoallen.
Bekende Harnzers
Understeande persoanen hoege net berne te wêzen yn Harns, mar hawwe wol in bân mei de stêd:
Untsliepeniskatedraal (Dmitrov)
De Untsliepenis- of Uspenskikatedraal (Russysk: Собор Успения Пресвятой Богородицы) is in russysk-otterdokse katedraal yn Dmitrov, Ruslân.
Skiednis
Mei de bou fan de katedraal waard yn 1509 yn opdracht fan prins Joeri Ivanovitsj fan Dmitrov útein set. De yn 1533 (of 1512) foltôge katedraal ferfong nei alle gedachten in âlder gebou, mar út ûndersyk die bliken dat dy foargonger op in oar plak stien hawwe moat. Unbekend is de arsjitekt fan de tsjerke, mar der binne ynfloeden fan Italjaanske boumasters. Der binne nammentlik oerienkomsten mei de Michaelkatedraal yn it kremlyn fan Moskou; dy't yn opdracht fan de heit fan prins Joeri, Ivan III fan Moskou, troch Italjaanske boumasters boud waard.
By in restauraasje fan de tsjerke yn 1793 waard de klassisistyske klokketoer neffens ûntwerp fan M. Agafonov boud. In trep út de twadde helte fan de 17e iuw ferbynt de toer mei de tsjerke.
1917
Nei de politike feroarings fan 1917 yn Ruslân bleau de katedraal noch in skoft iepen. Yn 1932 waard de katedraal op lêst fan de autoriteiten sletten en oerdroegen oan in museum. Healwei de jierren 1930 waarden de krusen waarden fan de koepels ferwidere en yn augustus 1941 waard de toer foar in part ôfbrutsen. In bombardemint yn de Twadde Wrâldkriich brocht noch mear skea oan it gebou. Yn de jierren 1961-1965 waard de katedraal nei in lange tiid fan ferfal restaurearre. Ek is doe it boppste diel fan de toer wer rekonstruearre. Sûnt 1991 waard der foar it earst wer in tsjinst yn ien fan de kapellen tastien. By in nije restauraasje yn de jierren 2001-2002 waarden de koepels op de hoeken fan it gebou rekonstruearre. It museum krige yn 2002 nij gebou en de katedraal koe doe wer hielendal oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke werom jûn wurde. Yn juny 2003 fûn de plechtige wijing nei in restauraasje fan de katedraal plak.
De 17e-iuwske ikonostaze mei twa 15e-iuwske ikoanen oerlibbe it ateïstyske bewâld. Ek in grut 16e-iuwsk reliëf fan keramyk mei de foarstelling fan Sint-Joaris yn de muorre fan de Sergievski-kapel (rjochts fan it súdlike portaal) is bewarre bleaun. Ek oan de bûtenmuorren binne twa keramiken reliëfs út it midden fan de 16e iuw te sjen fan krusigingsfoarstellings.
Trekfeart
In Trekfeart (of lûkfeart) is in groeven wetter, bestimd foar trekskûten. Njonken de trekfeart rûn it saneamde jaachpaad, wêr’t de trekskûte oer ‘jage’ waard troch in hynder. Trekfearten hienen as foardiel dat de skipfeartrûte tusken twa plakken bekoarte wurde koe. De trekfeart makke ek in regelmjittich ferfier fan persoanen en post mooglik omdat men net ôfhinklik wie fan de wyn. Yn de 19e iuw rekke it ferfier fia de trekfeart lykwols yn ûnbrûk troch ferfier oer it spoar. thumb|right|jaachpaad by Ryswyk
Nederlân
De earste trekfeart lei yn Flaanderen, mar al gau nei de oanlis dêrfan waarden ek yn Hollân en Fryslân trekfearten oanlein. De earste Nederlânske trekfeart wie de Haarlimmertrekfeart, tusken Amsterdam en Haarlim. Yn 1631 tsjinnen dizze stêden by de Steaten fan Hollân in fersyk yn om in trekfeart oan te lizzen, en yn 1634 wie de trekfeart klear. Om 1700 hinne wie it netwurk fan Nederlânske trekfearten op syn hichtepunt; der wie doe sa'n 415 kilometer oanlein.
Holle Piers
Holle Piers wie yn 1545 bestjoerder fan Starum en Sleat en yn 1550 grytman fan Gaasterlân.
List fan planetoïden 22001-23000
Dit is in list fan planetoïden 22001-23000.
Emiel Boersma
Emiel Nicolaas Paulus (Emiel) Boersma (Amsterdam, 25 augustus 1980) is in Nederlânske strânfollybalspiler. Boersma foarmet in follybalduo mei Joppe Paulides. It duo makket diel út fan it Beach Team Holland, dat troch de NeVeBo opset is.
Tegearre mei Bram Ronnes einige hy op in njoggende plak op it WK 2008 yn Gstaad. Omdat mar twa follybalduo's per lân meidwaan meie oan de Olympyske Spullen fan 2008 yn Peking hiene se in felle striid mei it follybalduo Jochem de Gruijter en Gijs Ronnes foar in Olympyske ticket. It tredde duo Reinder Nummerdor en Richard Schuil hie harren al kwalifisearre foar de Spullen. Boersma en Ronnes wûnen úteinlik dy kwalifikaasjestriid. Op it toernoai yn Peking ferlearen se harren partij tsjin de Feriene Steaten (0-2) en tsjin Japan (1-2). Wol wûnen se fan de Dútsers Brink-Dieckmann mei (2-0).