cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Savage Opress
Fiktive biografy
Maul set útein mei in syktocht nei wraak tsjin 'e Jedi Obi-Wan Kenobi, dy't him yn 'e Slach om Naboo mei de ljochtsabel midstwa slein hat (sjoch: Star Wars: Episode I – The Phantom Menace). Savage giet mei him en wurdt syn learling. Op harren paad troch it Stjerrestelsel litte de beide bruorren in spoar fan dea en ferdjer efter harren. By in gefjocht op Florrum slacht Obi-Wan Kenobi Savage in earm ôf nei't er de Jedi-ridder Adi Gallia deade hat. Letter ferbine de bruorren har mei Pre Vizsla en syn Deadewacht yn 'e boargeroarloch dy't op Mandalore woedet. Maul hat ûnderwilens it Kollektyf fan 'e Skaden oprjochte, in ynfloedryk misdiesyndikaat, en hy brûkt dat om Mandalore te feroverjen. Dêrby fermoardet er de hearskeresse fan 'e wrâld, hartoginne Satine Kryze, dy't de minneresse fan Obi-Wan is.
Mei harren nije macht lûke de bruorren lykwols de oandacht fan Darth Sidious, dy't Darth Maul as in gefaarlike rivaal begjint te sjen. Sidious komt harren oer it mad, en yn in gefjocht mei de ljochtsabel bringt er Savage in deadlike ferwûning ta. Wannear't dyselde yn it stjerren leit, ferlit de magy fan 'e Nachtsusters him en feroarje syn lichem en geast werom nei harren oarspronklike steat. Savage ûntskuldiget him foar Maul oer en bekent dat er winliken nea lykas him west hat. Dêrnei stjert er yn 'e earms fan syn broer.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Atoomkearn
thumbnail|upright|It blau-reade part is de atoomkearn. In atoomkearn is de út protoanen en neutroanen opboude, posityf laden kearn fan it atoom. It oantal protoanen en neutroanen (tegearre nukleoanen) byinoar hjit it massagetal fan it atoom. Ornaris sitte der mear neutroanen as protoanen yn de kearn, mar beide ha lykwols hast deselde massa. De protoanen yn de kearn binne beskiedend foar de positive lading. De atoomkearn makket rekkene neffens folume in lyts part fan it atoom út, mar yn de atoomkearn sit wol hast alle massa fan it atoom.
De gearstalling fan de atoomkearn kin feroarje by:
Jonathan van het Reve
Jonathan van het Reve (Amsterdam, 14 novimber 1983) is in Nederlânsk skriuwer. Hy is in soan fan David van het Reve en Ileen Montijn. Karel van het Reve wie syn pake; de skriuwer Gerard Reve wie sadwaande syn âldomke.
Hy is redakteur fan it literêre ynternettydskrift Rosa. Dêrneist is er sûnt april 2008 kollumnist by Het Parool en fan jannewaris 2009 ôf fan Vrij Nederland. Op 1 septimber 2012 gie er oer as kollumnist nei De Volkskrant.
Berend Joukes Fridsma
thumb|Berend Joukes Fridsma Berend Joukes Fridsma (Skearnegoutum, 15 jannewaris 1905 - Grand Rapids (Michigan), 12 oktober 2005) wie in taalkundige en dichter.
Libben
De húshâlding Fridsma emigrearre yn 1910 nei de Feriene Steaten. Fridsma waard mei 29 jier lid fan de Fryske Krite 'Gysbert Japiks' yn Grand Rapids.
Fridsma wie heechlearaar Dútsk oan Calvin College yn Grand Rapids Michigan, fan 1956 oant 1970, grûnlizzer fan it Frysk Ynformaasjeburo (Frisian Information Bureau, 1943-1984), redakteur fan Frisian News Items en strider foar de Fryske saak yn Amearika. De aksje foar Fryslân is te begripen út Fridsma’s kristlike eftergrûn: it sykjen fan gerjochtichheid. Al ier lid fan it Kristlik Frysk Selskip hat er de Fryske Beweging breder opfette as allinne mar in taalbeweging.
Hy publisearre yn Fryske tydskriften en skreau oersjoggen fan Fryske literatuer yn Amerikaanske ensyklopedyen. Yn 1991 waarden syn oantinkens en in bondel fersen útbrocht.
Fridsma en in tal meistanners en syn ideële meistrider Lolle Piers de Boer pleiten yn 1943 by it Nederlânske regear yn Londen foar mear autonomy foar it Fryslân fan nei de oarloch.
Gina Wild
Gina Wild, echte namme: Michaela Schaffrath (Eschweiler, 6 desimber 1970), is in rêstend Dútsk neakenmodel, pornografysk aktrise en prostituee, dy't no aktyf is as mainstream-aktrise.
Libben
Wild waard berne yn it Dútske Eschweiler, tichteby Aken, yn 'e dielsteat Noardrynlân-Westfalen. Hja wie ferpleechster doe't hja yn 1999, doe't se 29 jier wie, úteinsette mei in karriêre as pornoaktrise nei't hja neaken posearre hie yn it Dútske neakenblêd Coupé. Under de artystenamme Gina Wild waard se ek ynternasjonaal bekend, en se wûn twaris in Venus Award, in wichtige Jeropeeske pornografypriis, de earste kear yn 1999, yn 'e kategory bêste nije stjer, en de twadde kear yn 2000, foar bêste Dútske aktrise. Se joech frijwat opsjoch doe't se meidie oan in gangbangfilm, wêryn't se seksuële omgong hie mei mear as tritich manlju. Yn totaal spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn tsien pornofilms.
Yn 2001 loek Wild har út 'e pornoyndustry werom en lei se har ta op it ûntjaan fan in mainstream-aktearkarriêre. Sûnt hat se meispile yn in ferskaat oan Dútske tillefyzjesearjes, lykas TV Total, In Aller Freundschaft en Wer Wird Millionär? Nei't se werkend wie troch in fan, joech Wild yn 2003 ta dat se njonken har aktearen ek as prostituee wurke yn in bordeel yn Frankfurt am Main, mar dêr heakke se oan ta dat se dat net die fanwegen it jild, mar om't se ferslave wie oan seks. Yn 2005 die se de rjochten op 'e artyste- en merknamme Gina Wild yn 'e ferkeap, wêrmei't se besocht om har pornoferline fan har ôf te skodzjen. Har manager is har eardere man, mei wa't se noch altyd op freonskiplike foet libbet. Hja wennet ôfwikseljend yn Hamburch en Frankfurt.
Raquel Welch
thumb|right|200px|Welch by de 39e Emmy Awards útrikking - Governor's Ball - Sept. 1987 Raquel Welch (Chicago, 5 septimber 1940 — Los Angeles, 15 febrewaris 2023) wie in Amerikaansk aktrise.
Karriêre
Yn 1959 krige Welch de haadrol yn it iepenloftspul Ramona Pageant, basearre op de roman Ramona fan Helen Hunt Jackson.
Ynstee gie sy nei Los Angeles, Kalifornje dêr't hja in soad audysjes die by de filmstudio's. Nei in stikmannich byrollen yn films en telefyzjeshows krige hja in rol yn A Swingin' Summer. Dy rol smiet in kontrakt op by 20th Century Fox dy't har in rol joech yn de film Fantastic Voyage. Dêrtroch rekke sy bekend by it grutte publyk.
Welch har meast kontroversjele rol hie hja yn de slim ferneamde film Myra Breckinridge mei Mae West. Hja spilet dêryn in transseksuele heldinne. It wie har besykjen om serieus nomd te wurden as aktrise, mar de film wie in mislearring.
Hoewol't Raquel Welch nea yn grutte súksesfolle films spile hat waard hja yn de jierren 60 en 70 wol ien fan de bekendste sekssymboalen. Playboy neamde har de meast begeare frou fan de 70er jierren. Yn dy perioade oant yn de jierren 90 hat sy út en troch rollen foar telefyzje hân.
Priveelibben
Welch hat troud west mei:
Prizen
Yn 1974, wûn Welch in Golden Globe foar Best Motion Picture Actress in a Musical or Comedy mei The Three Musketeers (1973). Sy waard ek neamd foar in Golden Globe foar har rol yn it TV drama Right to Die (1987). Sy hat in stjer op de Hollywood Walk of Fame.
Erflikheidslear
Erflikheidslear  of Genetika is in ûnderdiel fan de biology, dy't har dwaande hâldt mei de erflike eigenskipen: de oanberne ferskillen en oerienkomsten tusken de opienfolgjende generaasjes.
Mariano Rajoy
Mariano Rajoy Brey (Santiago de Compostela, 27 maart 1955) is in Spaansk politikus, lid van de Partido Popular. Fan 21 desimber 2011 oant 1 juny 2018 wie er premier fan Spanje. Syn partij wûn yn desimber 2011 de parlemintsferkiezingen, wêrtroch't Rajoy de opfolger waard fan José Luis Rodríguez Zapatero as sechsde premier fan it post-Franco Spanje. Ek nei de parlemintsferkiezingen fan 2015 en 2016 bleaun Rajoy premier, mar wol yn in minderheidsregear.
Jonkheid en oplieding
Mariano Rajoy studearre rjochten yn syn bertestêd Santiago de Compostela. Nei't er yn 1977 ôfstudearre, slagge er foar it talittingseksamen ta ûnreplik goed-registrator. Hy ferliet Galysje om yn Villafranca del Bierzo oan it wurk te gean.
Earste stappen yn de polityk
By de earste demokratyske regioferkiezingen yn 1981 waard er foar de Alianza Popular (AP) ferkeazen yn de Xunta de Galicia. Yn de lanlike ferkiezing fan 1986 waard er foar de Cortes Generales ferkeazen, mar hy wegere de sit om sa fise-presidint fan Galysje wurde te kinnen. Fan dat stuit ôf waard Rajoy by alle lanlike ferkiezingen yn syn kiesdistrikt Pontevedra ferkeazen foar de Cortes.
Rajoy kaam út de AP, de tige rjochtse partij fan eks-frankistyske lieders. De Partido Popular (PP) waard de opfolger fan de AP. Yn 1989 makke Rajoy de sprong nei Madrid. Yn dat jier waard er ferkeazen as wurdfierder en joech partijlieder José María Aznar, ta ferrassing fan in soad minsken, de foarkar oan him as fise-siktaris-generaal, boppe inkele swiergewichten fan de partij. Yn 1992 wist Rajoy it iennige akkoart te sluten tusken de PP, doetiids yn opposysjepartij, en it regear fan Felipe González, fan arbeiderspartij PSOE. Dêrtroch wûn Rajoy oan oansjen as kundich ûnderhanneler.
Minister ûnder Aznar
Doe't yn 2002 de oaljetanker Prestige foar de kust fan Galysje skipbrek late, wie Rajoy belêst mei de koördinaasje fan it oprûmjen. Dat rûn út op in regelrjochte ramp en skansearre syn reputaasje. Lykwols waard er oanwiisd as opfolger fan Aznar. It like derop dat Rajoy nei de ferkiezingen fan 2004 de premier fan Spanje wurde soe, mar it regear fan Aznar hannele de terroristyske oanslaggen yn Madrid fan 11 maart 2004 net goed ôf. Der waard tsjin better witten yn folholden dat de oanslaggen plege wienen troch de ETA. Yn in pear dagen tiid draaide de publike opiny en waard José Luis Rodríguez Zapatero fan de PSOE ta premier keazen.
Opposysje tsjin Zapatero en listlûkerskip
Dêrnei waard Rajoy ôffeardige yn it kongres, foarsitter fan de PP en de wichtichste opposysjelieder tsjin it regear fan Zapatero. Hy wie minder hurd as syn foargonger en wie ree ta oerlis mei it regear oer de wichtige tema's, lykas de steatsynrjochting fan it lân mei de autonome mienskippen en de oanpak fan it terrorisme.
Rajoy wie op 'e nij listlûker foar syn partij foar de ferkiezingen fan maart 2008, dy't er wer ferlear. Der ûntstie opposysje yn syn eigen PP, benammen ûnder de hauken, dy't him in ferrieder fan de partij neamden. Hy wist lykwols oerein te bliuwen en fierde de PP foar de tredde kear oan by de parlemintsferkiezingen yn novimber 2011. Syn wichtichste konkurrint foar it premierskip wie Alfredo Pérez Rubalcaba, kandidaat fan de PSOE. De PP wûn de ferkiezingen, behelle in absolute mearderheid yn it parlemint en Rajoy waard premier.
Besunigingen
Nei de oerwinning fan de PP by de parlemintsferkiezingen fan 2011, waard Rajoy op 21 desimber 2011 ynhuldige as premier fan de tsiende legislatuer. By syn ynhuldigingsrede kundige Rajoy oan 16,7 miljard te besunigjen. Uteinlik besunige er noch folle mear. De wichtichste posten dêr't syn regear yn snie, wienen sosjale foarsjenningen lykas wurkleazensútkearingen, de sûnenssoarch en it amtnersapparaat.
Nei de besunigingen en nettsjinsteande de beloften fan Rajoy om de ekonomy wer op gong te bringen, ferslechtere de ekonomyske sitewaasje fan it lân. Yn juny 2012 moast Spanje help freegje foar de banken by it Jeropeeske needfûns.
Kataloanje
De regio Kataloanje ferklearre nei it referindum fan 1 oktober 2017 de ûnôfhinklikens fan Spanje. Dêrop besleat it Spaanske regear om artikel 155 fan de Spaanske grûnwet yn wurking te setten, wêrmei't it Katalaanske regear út harren funksje set waard en Spanje sizzenskip naam oer de regio. Op de dei fan it yllegaal ferklearre referindum wie it gaos yn Kataloanje mei Spaanske plysjes dy't hurd yngrepen tsjin Katalanen dy't stimme woenen. Dat kaam it Spaanske regear op in soad krityk te stean, ek út oare lannen en fan minskerjochte-organisaasjes.
Korrupsje
It wie úteinlik in korrupsjesaak dy't foar de ein fan Rajoy's premierskip soarge. In grut tal âld-bestjoerders fan de Partido Popular wie skuldich yn de saak-Gürtel, wêrby't mear as 120 miljoen oan publyk jild muoid wie. Ien fan de skuldigen wie Luis Bárcenas. Hy wie ponghâlder fan de partij en in fertrouweling fan Rajoy. Rajoy hat sels mooglik ek belutsen west by de korrupsje, al wurdt dat ûntkend troch syn partij. De saak-Gürtel wie foar Pedro Sánchez fan opposysjepartij PSOE wol oanlieding om in moasje fan wantrouwen yn te tsjinjen tsjin Rajoy. Dy krige op 1 juny 2018 in mearderheid fan de stimmen yn it Spaanske parlemint, wêrtroch't Rajoy syn perioade as premier einige. PSOE-lieder Sánchez wie syn opfolger.
Persoanlik libben
Rajoy boaske op syn fjirtichste jier mei Elvira Fernández Balbao. It houlik is yn 1996 sletten troch in anargistyske preester, in famyljefreon fan de breid. Dy lêste wurke doe by it telefyzjestasjon Antena 3. It echtpear hat twa soanen.
Lolle Piers de Boer
De Boer wie nei syn stúdzje te Leien learaar yn Londen. Letter, yn de Feriene Steaten wie er bibletekaris, genealooch, heraldikus en lektor. Hy bestudearre de kômôf fan Amerikaanske Nederlanners. Hy krewearre foar it Frysk en Fryslân út syn wenplak Los Angeles wei.
Yn 1943 wie er mei B. J. Fridsma oprjochter fan it Frysk Ynformaasjeburo (Frisian Information Bureau 1943-1984). Neffens J. J. Hof wie er 'de earste Jongfries'.
Donna Summer
thumb|’’Donna Summer yn 2009’’
Donna Summer, skûlnamme fan LaDonna Adrian Gaines (Boston, 31 desimber 1948 - Key West, 17 maaie 2012) wie in Amerikaansk sjongeresse, songwriter en artyst.
Diskoleginde Donna Summer is hjoed yn de âldens fan 63 jier oan longkanker ferstoarn. De Amerikaanske sjongeres LaDonna Adrian Gaines bedarre as jongfaam yn Dútslân en troude mei de Eastenrykske akteur Helmuth Sommer. Hja bruts yn de jierren santich earst troch yn Nederlân, dat doetiids foar de popmuzyk as trendsetterslân gou, nei optredens yn de telefyzjeshow fan Sjef van Oekel (Dolf Brouwers); sjoch filmke hjirûnder. Yn de santiger jierren woeks frou Summer wrâldwiid út ta de Keninginne fan de Disko, benammen troch de hit Love To Love You Baby, dêr’t hja foar dy tiid sa ûnhuer yn kroane dat it nûmer ynearsten yn de Feriene Steaten net útbrocht wurde mocht. Nei in psychyske ynstoarting yn 1979 ferhelle se har begjin jierren tachtich wer. Hja bleau warber yn de muzyk en hie sawol yn de jierren ’80 as ’90 noch hits. Nei in stilte fan 17 jier ferskynde der yn 2008 wer in album. Yn 2010 skoarde Summer sels noch wer in hit mei To Paris With Love.
Stompe Toer
thumb|left|De Stompe Toer thumb|De Stompe Toer op in ansichtkaart fan begjin 20e iuw De Stompe Toer wie in 16e-iuwske tsjerketoer yn Woensdrecht. Oer de toer wie earder in ferske bekend:
Hiel Woensdrecht kin fergean, mar de Stompe Toer dy bliuwt bestean De toer waard yn 1944 opblaasd troch de Dútsers, krektas de út 1883 stamjende grutte tsjerke fan Woensdrecht. Wat der no noch herinnert oan de toer is in strjitte mei de namme 'Stompetorenlaan' en in ôfbyld by it âlde tsjerkhôf.
Alex Brinksma
Alex Brinksma (It Hearrenfean, 31 oktober 1929 – dêre, 22 april 2015) wie sakeman op It Hearrenfean en foarsitter fan de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen. Nimt yn de sechtiger jierren de HEMA-festiging op It Hearrenfean oer. Yn 1970 wurdt hy foarsitter fan de SKS en is hy aktyf lid fan de Hearrenfeanske sakeklup fan grutwinkelbedriuwen. Sette him yn foar de orizjinaliteit fann de SKS-skûtsjes. Waard yn 1993 earefoarsitter nei 25 jier foarsitter west te hawwen. Brekpunt wie it feit dat de advizen fan professor Gerritsma de kommisje Amels oer de ôfmjittings fan skûtsjes en túch troch it bestjoer net oernomd waarden. Krige foar syn wurk in keninklike ûnderskieding en wûn yn 1991 de Fryske Parsepriis. Teffens wied er ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Stompe Toer
Stifting De Brabantse Wal set him yn foar de weropbou fan de toer.
AVN (tydskrift)
AVN (in ôfkoarting foar Adult Video News), of AVN Magazine, is in ien kear yn 'e moanne ferskinend Amerikaansk fakblêd dat him taleit op it beskriuwen fan nije pornofilms, nij seksboartersguod en oare nije ûntwikkelings yn 'e pornografy. It waard yn 1983 oprjochte en hat him ûntjûn ta it tydskrift fan 'e Amerikaanske pornoyndustry. Hoewol't it ynherint ek in pornoblêd is, is dat net it earste doel fan AVN. De redaksje is fêstige yn Chatsworth, in wyk fan Los Angeles dy't it sintrum fan 'e pornoyndustry foarmet. Njonken de útjefte fan it (papierrene) blêd en in online-foarm dêrfan, is de namme fan AVN ek ferbûn mei it AVN Adult Entertainment Expo yn Las Vegas en mei de prestizjeuze AVN Awards, dy't as de Oscars fan 'e pornowrâld beskôge wurde kinne.
Skiednis
AVN waard yn 1983 yn Philadelphia oprjochte troch Paul Fishbein, Irv Slifkin en Barry Rosenblatt. Slifkin hold it yn 1984 foar besjoen om't de Amerikaanske pornoyndustry almar mear oergie fan film op fideo, en hy gjin belangstelling hie foar it resinsearjen fan fideo's. Fishbein en Rosenblatt krigen yn 1987 rûzje, wêrnei't ek Rosenblatt AVN ferliet. Fishbein ferhuze it tydskrift neitiid nei Los Angeles, dêr't er de redaksje fêstige yn 'e wyk Chatsworth, yn 'e direkte neite fan in grut tal pornografyske filmstudio's. Yn 2010 ferkocht er it tydskrift en de byhearrende útjouwerij.
Tydskrift
AVN bestiet foar likernôch 80% út advertinsjes dy't rjochte binne op 'e pornofilmferkeapjende detailhannel. De restearjende 20% is opmakke út filmresinsjes (soms wol mear as 500 yn ien edysje) en koarte artikeltsjes oer oare saken dy't fan belang binne foar de pornoyndustry, lykas nij seksboartersguod, oare nije ûntwikkelings, it ôfsluten fan kontrakten troch akteurs of filmstudio's of it ferstjerren fan bekende persoanen út 'e pornoyndustry.
AVN Online
AVN Online is in onlineferzje fan AVN, dy't itselde soarte resinsjes en artikels publisearret as AVN.
AVN Europe
Yn oktober 2007 sette AVN útein mei de útjefte fan it earste pan-Jeropeeske Ingelsktalige fakblêd fan 'e pornoyndustry, dat AVN Europe kaam te hjitten. De redaksje wie fêstige yn 'e Hongaarske haadstêd Boedapest. AVN Europe folge itselde stramyn as it Amerikaanske AVN, en publisearre eltse moanne resinsjes fan pornofilms en artikels oer oar porno-relatearre nijs. Ek stiene der eftergrûnartikels yn oer de histoaryske ûntwikkeling fan 'e Jeropeeske pornoyndustry, oanfolle mei stikken oer filmdistribúsjepatroanen en erotyk foar froulju. Yn it foarjier fan 2009 waarden de ambysjes wat nei ûnderen ta bysteld; fan dat stuit ôf waarden der gjin djipdollende artikels mear publisearre, mar ynstee fotoreportaazjes oer fakbeurzen en oar lichtgewichtmateriaal. Koarte tiid letter waard it tydskrift hielendal opdoekt; de lêste edysje wie dy fan juny 2009.
AVN Adult Entertainment Expo
It AVN Adult Entertainment Expo is in fjouwerdeiske konvinsje en fakbeurs fan 'e Amerikaanske pornoyndustry, dy't sponsore wurdt troch AVN. Dit expo wurdt elts jier yn jannewaris holden yn Las Vegas, yn 'e Amerikaanske steat Nevada, en is it grutste evenemint fan syn soarte yn 'e Feriene Steaten.
AVN Awards
De AVN Awards binne in groep prizen dy't troch AVN yn it libben roppen binne. Se wurde ienris yn it jier takend yn mear as 100 kategoryen, dy't it hiele spektrum berinne fan 'bêste film' en 'aktrise fan it jier' oant 'bêste anale sekssêne' en 'bêste webside fan in pornostjer'. De status fan 'e AVN Awards yn 'e Amerikaanske pornoyndustry wurdt faak ferlike mei dy fan 'e Oscars yn 'e mainstream-filmyndustry. De AVN Awards wurde útrikt op 'e lêste jûn fan it AVN Adult Entertainment Expo.
GayVN Awards
AVN sponsoret ek de GayVN Awards, in groep prizen dy't ienris yn 't jier útrikt wurde foar homoseksuële pornofilms en alles wat dêr mei te krijen hat. Fan 1988 oant 1998 wiene sokke prizen ûnderdiel fan 'e AVN Awards, mar mei yngong fan 1999 waard der in aparte útrikkingsseremoanje foar optúgd.
Imke Klaver
Imke Klaver (2 juny 1880 - 25 oktober 1967) wie in feanarbeider yn de omkriten fan Bontebok.
De Terpring
De Terpring is it mienskipshûs fan Brantgum oan de Roasterwei.
New York (tydskrift)
New York is in Amerikaansk opinyblêd dat ienris yn 'e fjirtjin dagen ferskynd. It publisearret oer kultuer, polityk en lifestyle mei de klam op 'e stêd New York, hoewol't der yn 'e ienentweintichste iuw almar mear artikels fan nasjonaal en ynternasjonaal belang yn ferskynden. By syn oprjochting yn 1968 wie New York bedoeld as in konkurrint foar The New Yorker, in oar Amerikaansk opinyblêd. Sûnt it blêd yn 2004 folslein op 'e nij ûntwurpen is, hat it mear National Magazine Awards wûn as hokker oar tydskrift ek. New York wurdt útjûn troch New York Media, dat sûnt 2019 in ûnderdiel fan Vox Media is.
Imke Klaver
Hy hie ferskate pleatslike bestjoersfunksjes en wie ek siktaris fan de lanlike Federaasje fan Lân-, Tún- en Feanarbeiders. Klaver skreau it boek Herinneringen van een Friese landarbeider/Oantinkens fan in Fryske lânarbeider (útjûn yn 1971).
In fytspaad by Bontebok is ferneamd nei Imke Klaver. Dat paad folget de skieding tusken it heechfean- en leechfeangebiet en hâldt de oantinkens oan Imke Klaver yn eare.
De Terpring
It gebou hat in grutte seal mei poadium/toaniel. Hjiryn kinne gearkomsten, foarstellingen fan goed hûndert persoanen hâlden wurde.
New York (tydskrift)
Skiednis
De skiednis fan New York giet tebek oant 1963, doe't it oprjochte waard as in sneinskatern yn tydskriftfoarm fan 'e New York Herald Tribune. Doe't dy krante yn 1967 opdoekt waard, kochten de lêste haadredakteur fan it katern, Clay Felker, en syn sakepartner Milton Glaser de rjochten op New York en makken der in selsstannich tydskrift fan dat ienris yn 'e fjirtjin dagen ferskynde. De earste edysje kaam út op 8 april 1968. It blêd wie yn 't earstoan bedoeld om te konkurrearjen mei in oar en al folle langer besteand opinyblêd, The New Yorker.
Yn 'e iere jierren wie New York tige fokust op 'e stêd New York en hie it blêd in progressive, suver aktivistyske sinjatuer. Felker stalde in redaksje gear dêr't û.o. Gloria Steinem, Barbara Goldsmith en Gail Sheehy diel fan útmakken. Regisseur Woody Allen droech koarte ferhalen by. De redaksje wie fêstige op 'e boppeste ferdjipping fan 'e âlde Tammany Hall oan 207 East 32nd Street, dy't Glaser yn eigendom hie. Geandewei de 1970-er jierren wreide Felker it redaksjoneel eachweid fan New York út nei nasjonale oangelegenheden; sa publisearre er wiidweidich oer presidint Richard Nixon en it Watergate-skandaal.
Murdoch ferkocht al syn tydskriften yn 1991 oan K-III Communications, in bedriuw dat behearske waard troch finansier Henry Kravis. Yn 1993 rekke Kosner frustrearre troch druk om te besunigjen en stapte er oer nei Esquire. Syn opfolger Kurt Andersen brocht in hiele kloft eigen sjoernalisten mei, dy't New York feroaren yn in blêd mei in jonger oansjen en in heger tempo.
Yn 2004 krige it tydskrift in folsleine make-over, wêrby't it op 'e nij in moderner oansjen krige. Der waarden ek twa nije seksjes tafoege: The Strategist, oer nije apparatuer, en The Culture Pages, oer de keunstwrâld fan New York. Neitiid wûn New York mear National Magazine Awards as lykfol hokker oar Amerikaansk tydskrift, wêrûnder yn 2013 de priis foar tydskrift fan it jier. Begjin 2019 foelen der by besunigings ûntslaggen op 'e redaksje. Op 24 septimber fan dat jier makke Vox Media bekend dat it New York Media (en dêrmei New York) oankocht hie.
Oplaach
Yn 2014 hie New York in oplaach fan 406.237 eksimplaren. Dat wei mar justjes leger as yn 2009, fiif jier earder, doe't fan eltse edysje fan it blêd 408.622 ferkocht waarden. Fan 'e ynkomsten fan New York wurdt 95.8% út abonneminten helle en mar 4,2% út advertinsjes.
Websiden
Begjin 2006 sette New York útein mei in agressive digitale útwreiding troch in werlansearring fan 'e webside nymetro.com ûnder de namme nymag.com. Dêrnjonken waard yn 2007 Vulture oprjochte, in bloch oer popkultuer. The Cut is in oare webside dy't yn 2008 úteinsette as seksje fan nymag.com, mar yn 2012 fierder gie as selsstannich webstee. Oarspronklik gie The Cut oer moade, mar al rillegau ferskode de fokus nei frouljusûnderwerpen yn it algemien. Yn 2018 rjochte New York Media, de útjouwerij fan New York, in paywall op foar alle ynhâld fan syn websiden.
Willem V fan Oranje-Nassau
thumb|220px|Willem V
Willem V Batavus (De Haach, 8 maart 1748 - Breunswyk, 9 april 1806), Prins fan Oranje, foarst fan Nassau-Dietz, wie steedhâlder fan de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen fan 1751 oant 1795.
Hebriuwske Universiteit fan Jeruzalim
De Hebriuwske Universiteit fan Jeruzalim (Hebriuwsk: האוניברסיטה העברית העברית העברית בירושלים, ha'universita ha'ivrit biruschalayim; Arabysk: الجامعة العبرية العبرية في في في القدس) is de op ien nei âdste en de meast wichtige universiteit fan Israel mei in wrâldwride reputaasje. Asher Cohen is sûnt 2017 foarsitter fan de universiteit. De universiteit hat trije kampussen yn Jeruzalim en ien yn Rehovot. De Edmond J. Safra Givat Ram-kampus hat de grutste bibleteek foar Joadske stúdzjes yn de wrâld, de Nasjonale Bibleteek fan Israel.
By de earste besjoerders fan de universiteit behearden Albert Einstein, Sigmund Freud, Martin Buber, Chaim Bialik en Chaim Weizmann. Fjouwer fan de njoggen Israelyske premiers binne ôfstudearre oan de universiteit, dy't ek assosjearre wurdt mei 15 Nobelpriiswinners, twa Fields-medaljewinners en trije Turing Awardwinners.
De Poarten fan it Wâld
De Poarten fan it Wâld, yn it oarspronklike Frânsk: Les Portes de la Forêt, is in roman fan 'e hân fan 'e Joadsk-Amerikaanske skriuwer, heechlearaar, polityk aktivist, Nobelpriiswinner en holokaustoerlibbene Elie Wiesel (1928). It boek fertelt it ferhaal fan 'e joad Gregor, dy't as jonge yn East-Jeropa de Twadde Wrâldoarloch oerlibbet, en syn syktocht nei de man dy't him rêde. Wiesel hat dit ferhaal mear as in bytsje autobiografysk makke. Les Portes de la Forêt waard foar it earst útjûn yn 1964; yn 2004 waard it oerset yn it Frysk, mar dy fertaling is spitigernôch nea útjûn.
Ynhâld
Yn it Hongarije fan 'e Twadde Wrâldoarloch ferskûlet de santjinjierrige joadske jonge Gregor him yn in grot. Hy is dêr troch syn âldelju efterlitten, mar hy sjocht harren nea wer; se wurde oppakt troch de Dútsers en nei de konsintraasjekampen ta deportearre, dêr't se omkomme. Underwilens wachtet Gregor yn syn grot op 'e ein fan 'e oarloch en op 'e komst fan 'e messias, sadat dy in ein meitsje kin oan 'e holokaust. Ynstee komt der in oare joad by him, in man dy't fan Gavriel hjit, en dy't úthâldt dat er mei de profeet Elía sprutsen hat. Dy soe him ferteld hawwe dat de messias net mear komt, om't er al kommen is, en rûnombywêzich is. thumb|left|180px|Elie Wiesel.
Uteinlik rêdt Gavriel Gregor syn libben troch himsels op te offerjen. Gregor ferlit de grot en ferskûlet him yn in doarp, dêr't er him foardocht as in dôfstomme boerejonge. Letter jout er him yn 'e wâlden by de partisanen fan it Joadske ferset. Mar syn oarlochsaventoeren binne mar in dekôr foar wêr't dit boek echt oer giet: Gregor syn fertwifeling oer de fraach wêr't God him ferskûle hâldt. Hoe kin in minske ferlossing fine yn in wrâld dy't troch God yn 'e steek litten is? Pas lang nei de oarloch beseft Gregor wat Gavriel him eins besocht dúdlik te meitsjen. Hy begjint hiel Jeropa en letter de Feriene Steaten ôf te sykjen nei Gavriel. Mar dyselde, sa komt er úteinlik te begripen, is foar him inkeld in pleatsferfangende messias, en as er fan sa'nent ferlet hat, betsjut dat dat er syn leauwe ferlern hat yn Gavril syn boadskip dat de messias rûnombywêzich is.
God Hat de Minske Skepen, Om't Er fan Ferhalen Hâldt
It foarwurd fan De Poarten fan it Wâld befettet in werfertelling troch Wiesel fan in âlde chassidyske likenis, dy't wol bekend stiet as God Hat de Minske Skepen, Om't Er fan Ferhalen Hâldt. De likenis ferhellet fan in rige legindaryske mar lykwols histoaryske chassidyske foaroanmannen, dy't elkmis om bar in katastrôfe ôfkeare moasten dy't op it punt stie om oer it Joadske folk te kommen. Doe't de grutte rabbyn en stifter fan it chassidyske joadendom Yisroel ben Eliezer († 1760), byneamd de Baal Shem Tov, it needlot driigjen seach, gied er nei in beskaat plak yn it wâld ta, dêr't er by in op rituële wize oanstutsen fjoer in spesjaal gebed opsei. Dêrmei smeke er in wûnder ôf en sa waard it needlot tsjinkeard.
Jierren letter, doe't der op 'e nij tsjinrampen drigen, gie de ferneamde maggid (preker) Dov Ber fan Mezeryts (±1704-1772), ien fan 'e dissipels fan 'e Baal Shem Tov, nei itselde plak yn it wâld ta. Hy wist net hoe't er it fjoer oanstekke moast, dat hy koe inkeld it gebed opsizze. It wie genôch, en op 'e nij waard mei in wûnder it needlot ôfkeard. Noch letter drige der wer ûnheil, dat doe gie in oare bekende chassidyske lieder, rabbyn Moshe Leib Erblich fan Sassov (1745-1807), ek it wâld yn. Hy wist net hoe't er it fjoer oanstekke moast en de wurden fan it gebed wiene him nea leard, dat hy koe inkeld dat spesifike plak besykje. It wie genôch en it needlot waard mei in wûnder ôfkeard. Noch wer letter stie der wer in ramp op it punt om oer de Joaden te kommen. Doe foel it oan 'e rabbyn Israel Friedman fan Ružyn (1796-1850) ta om it folk derfoar te behoedzjen. Mar hy wist net hoe't er it fjoer oanstekke moast, noch hoe't er it gebed opsizze moast, noch hokker plak yn it wâld oft er hinne moast. Dat hy siet thús op syn stoel en koe inkeld ditseldichste ferhaal fertelle. En it wie genôch, en mei in wûnder waard it needlot ôfkeard. Want God hat de minske skepen om't er fan ferhalen hâldt.
Fryske oersetting
Yn 2004 is Les Portes de la Forêt troch Jacobus Knol fan Dokkum oerset yn it Frysk, ûnder de titel De Poarten fan it Wâld. Spitigernôch koed er der gjin útjouwer foar fine, dat Knol hat de oersetting inkeld foar himsels printsje en ynbine litten, mar hy is nea yn 'e hannel kommen.
Berber fan Juckema
thumb|Barbara fan Juckema (1610-1671) Berber Ruerds fan Juckema of Barbara Ruerds fan Juckema (1610 - 1671) wie in klopke yn Haarlim fan Frysk aadlik komôf en lid fan de klopkemienskip Den Hoeck yn Haarlim.
Biografy
Fan Juckema wie in dochter fan Ruerd fan Juckema, út syn twadde houlik mei Barber fan Dekema. Har famylje wie begoedige. Har heit hie ûnder mear de Kammingaburch by Ljouwert, de Tsjaardastate yn Rinsumageast, it Camminghahûs yn Frjentsjer, de Orxmastate yn Menaam en it Sjaerdemaslot ek yn Frjentsjer. Dit slot waard ûnder mear troch him ferhierd oan de Frânske filosoof René Descartes.
Van Juckema fêstige har bûten Fryslân yn de Haarlimse roomsk-katolyk religieuze kloppenmienskip Den Hoeck. Yn 1642 urf hja Orxmastate nei it ferstjerren fan har heit, mar fanwege har tahâlden yn Haarlim kaam dy state yn it besit fan har healsuster, in dochter út it tredde houlik fan har heit.
Pecos (rivier)
De Pecos (útspr.: [ˈpeːkoʊs], likernôch: " pee -koos"; Ingelsk: Pecos River; Spaansk: Río Pecos; Meskalearo-Tsirikahûa: Natagés) is in 1.490 km lange rivier yn it Súdwesten fan 'e Feriene Steaten, dy't troch de steaten Nij-Meksiko en Teksas streamt. It is in sydrivier fan 'e Rio Grande mei in ôfwetteringsgebiet dat 115.000 km² beslacht. Histoarysk wie de Pecos yn 'e njoggentjinde iuw desennia lang de skiedsline tusken de "beskaving" fan it kolonisearre diel fan Teksas en de wetteleaze woastenij fan it Wylde Westen.
Etymology
As toponym komt "Pecos" út 'e Kearesan-taal fan 'e Yndiaanske bewenners fan 'e Pecos Pueblo, dêr't de oarspronklike foarm fan it wurd P'æyok'ona wie.
Geografy
Ut syn boarne wei streamt de Pecos earst in stikje rjocht nei it suden ta. It earste gruttere plak dat de rivier passearret is it dernei ferneamde Pecos (Nij-Meksiko), op 47 km fan 'e boarne ôf. Dêrnei folget in bûging nei it súdeasten, wêrby't de rivier de Santa Rosamar en it plak Santa Rosa foarby streamt. Fuort nei Santa Rosa jout de earste gruttere sydrivier, de Agua Negra, him by de Pecos. Fia de Sumnermar komt de rivier by Fort Sumner lâns, wêrnei't in knik nei it suden folget.
In hiel ein fierder komt ter hichte fan Roswell de Hondo yn 'e Pecos út. Koart dêrnei dogge de Felix en de Peñasco itselde. De Pecos streamt by Dexter en Carlsbad lâns, wêrnei't er wer nei it súdeasten ta bûcht en Nij-Meksiko ferlit om Teksas binnen te streamen. Yn Teksas is de Swarte Rivier de iennichste sydrivier fan namme en binne Mentone en Pecos (Teksas) de iennichste gruttere plakken dy't oan 'e iggen lizze.
Yn 'e Seminole Canyon yn Val Verde County, 60 km noardwestlik fan 'e stêd Del Rio, mûnet de Pecos út yn 'e Rio Grande, de grinsrivier tusken de Feriene Steaten en Meksiko. De mûning leit op in hichte fan 340 m boppe seenivo. Yn totaal beslacht it ôfwetteringsgebiet fan 'e Pecos in oerflak fan 115.000 km², foar it meastepart woastyn. De ôffier fan 'e Pecos is bedraacht trochinoar 7,5 m³/s, mei in maksimum fan 4.330 m³/s en in minimum fan 1,2 m³/s.
Skiednis
Yn 'e Prekolumbiaanske Tiid foarme de Pecos de eastlike grins fan it wengebiet fan 'e Faraon-Apachen, dy't nei alle gedachten nau besibbe wiene oan 'e hjoeddeistige Meskalearo-Apachen as se dêr al gjin subgroep fan wiene. Letter spile de rivier in wichtige rol by de ekspedysjes dy't Spaanske ûntdekkingsreizgers troch it gebiet makken.
Yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw, de tiid fan it Wylde Westen, wie de oantsjutting West of the Pecos ("Bewesten de Pecos") in suver sprekwurdlike ferwizing nei de woaste desolaasje fan it Wylde Westen. Sa waard fan 'e ferneamde Teksaanske rjochter Roy Bean sein dat er "de Iennichste [fertsjintwurdiger fan 'e] Wet bewesten de Pecos" wie. Dy fraze waard yn 'e tweintichste iuw popularisearre troch de westernsearje Judge Roy Bean (1956-1956). Om deselde reden is de namme fan in mytyske cowboy ek "Pecos Bill".
De Amerikaanske steaten Nij-Meksiko en Teksas tsierden oer de wetterrjochten op 'e Pecos oant it federale Amerikaanske regear dêr yn 1949 it near op lei mei it Pecos River Compact. Yn 2003 waard dat ferdrach by de tiid brocht doe't de Pecos River Settlement Agreement tusken de beide steaten sletten waard. Yn 1990 waard troch de Amerikaanske oerheid 33 km fan 'e Pecos, fan 'e boarne oant it doarp Terrrero, oanwiisd as in beskerme natoergebiet mei de status fan nasjonale wylde en skildereftige rivier.
Eelko Alta
Eelko Alta (Makkum, 23 july 1723 - Boazum, 16 augustus 1798) wie in folksfertsjintwurdiger en predikant. As dûmny stie er yn Bears (1745-1754) en Boazum (1754-1798). Krektas in soad oare 18e iuwske dûmnys bemoeide hy him mei waarkunde, feehâlderij en feesyktes, benammen de feepest. Hy hâlde hurddravers en wie in warber doelist en patriot. Dêrom waard er ek ôfsetten (1790-1795). Yn de Frânske tiid wie Alta folksfertsjintwurdiger.
Hy inte -earst temûk letter iepentlik en by wize fan foarbyld- de kij (op 'en doer benammen keallen fan kij dy't better waarden) yn neffens in eigen metoade. Syn fertsjinsten binne lang by dy fan Geert Reinders beneftersteld.
Neffens Alta soe de wrâld op 8 maaie 1774 fergean troch in gearstân fan 'e planeten Mars, Fenus, Jupiter, Merkuerius en de moanne. Syn foarsizzing waard lang sjoen as de reden foar Eise Eisinga om yn itselde jier syn planetarium te bouwen, mar resint ûndersyk hat dêr in oar ljocht op smiten.
List fan Russyske keunstskilders
Dit is in alfabetyske list fan Russyske keunstskilders, mei de meast bekende yllustratoren en grafisy. De nammen binne skreaun neffens de Nederlânske transliteraasje, útsein at sy al yn in oare skriuwwize bekend binne.
G
thumb|right|Nikolaj Ge
M
thumb|right|Kasimir Malewitsj
Henk Hornstra
Henk Hornstra (Sondel, 30 oktober 1948 - Sint-Anne, 16 novimber 2007) wie in Frysk politikus en bestjoersfoarsitter fan It Fryske Gea. Neist foarsitter fan It Fryske Gea wie Hornstra jierrenlang wethâlder en riedslid fan de gemeente It Bilt en learaar oan de skoallemienskip Ulbe van Houten.
Nei de learareoplieding gie hy as jonge tweintiger nei Sint-Anne om dêr biologyles te jaan op de Ulbe van Houten skoallemienskip.
Mei Anne Tienstra en Klaas Tuinstra stried Hornstra begjin santiger jierren tsjin de sloop fan de ferpaupere wyk Kattenburg yn Sint Anne. Hornstra wie yn 1974 mei-oprjochter fan de Wurkgroep It Bilt. Syn striidmaten Tienstra en Tuinstra bedarren by de PvdA en it CDA. Troch aksjefieren slagge it him om it ynpolderjen fan 4000 hektare bûtendyks natoergebiet tusken Swarte Harne en Holwert te kearen. Yn 1985 waard er lid fan it deistich bestjoer fan It Fryske Gea en yn 1992 waard er foarsitter fan IFG. Yn dy funksje waard It Fryske Gea yn 1996 foar in diel eigener fan it gebiet dêr't er eartiids foar striden hie, it 655 hektare grutte Noarderleech.
Yn 2007 krige Hornstra de Sulveren Swanneblom foar syn bestjoerslid-maatskip dy't hast in fearns iuw besloech. Yn dy perioade ferdûbele it ledenoantal fan 'It Gea' fan 12.000 nei 25.000 en groeide dy club út ta in profesjonele natoerbeskermingsferiening. Yn 1992 wûn er de Fryske Parsepriis.
Nei tweintich jier riedslidmaatskip waard Hornstra yn 1994 wethâlder fan It Bilt. Dy funksje hâlde er tolve jier. Yn syn lêste jierren stelde Hornstra de skiednis fan de Wurkgroep It Bildt op skrift. Yn Sint Anne is in parkje nei him neamd.
Otto Clant
thumb|right|250px|rjochts| famyljewapen Otto Clant
Otto Clant fan Scharmer (Grins, 1532 - Boksum, 1586) wie in lânjonker út Grins, in faandrich en ridder.
Otto wie troud mei Anna Rengers dochter fan Melchior Rengers en Griete fan Besten. Otto sels wie in soan fan Egbert Clant en Teetke van Nittersum, Otto en Anna hienen sels (lykas bekend is) seis soannen, hy komt yn 1543 yn It Hûs te Skarmer. Yn 1586 by de tachtichjierrige oarloch doe't de Spanjerts Fryslân oanfoelen, joech Otto him net oer, hy hie him yn de tsjerke fan Boksum ferskânze. De Spanjerts beaen him genede oan, mar hy focht troch oant er gjin útsjoch mear seach, besochten se him fan syn findel te skieden, dus wuolle hy him der yn, en waard sa trochstutsen.
Yn novimber 1984 waard yn Boksum in skoalle nei him neamd as oantinken oan syn heldedieden. It symboalyske swurd fan Otto Clant hinget by de haadyngong oan de muorre en is teffens it logo fan de skoalle.
Wapen
Otto Clant hie in eigen famyljewapen. Yn goud in griene skeanbalke, beladen mei trije fertikaal setten, sulveren fisken mei de kop nei boppen ta. De helm is healoansjend, de wringe goud en grien. It helmteken bestiet út in gouden griffioen, de wjukken binne beladen mei in skeanbalke mei fisken fan it skyld (boarne 2: in dwersbalke ynstee in skeanbalke). De griene dekkleden hawwe in fuorring fan goud.
Trivia
Hoe luid de moordkreet tier'; Hij zwaait zijn kling met de eene hand, ''Met de andre ’s Lands banier. [...] Nog is zijn voorhoofd onverzengd,'' Van ’s levens zomerbrand: Wie is hij die noch zwicht noch zwenkt? 't is Jonker Otto Clant.
Britsk Museum
thumb|Britsk Museum thumb|Great Court
Skiednis
It museum tanket syn ûntstean oan Sir Hans Sloane (1660-1753), dy't syn grutte samling keunstwurken en boeken neiliet oan de steat. Om dizze samling foar it lân bewarje te kinnen, bekrêftige it parlemint yn 1753 de "British Museum Act". Om dizze kolleksje mei dy fan oare skinkingen (fan de famylje Cotton en fan de greven fan Oxford) goed ûnder bringe te kinnen, wie jild noadich; dat jild waard ynsammele troch in lotterij te organisearen.
De behearders fan it museum krigen de opdracht de samling yn stân te hâlden, net allinnich foar besichtiging troch en ferdivedaasje fan de ûntwikkelden, mar ek foar it algemien gebrûk en it profyt fan de mienskip. De samling waard ûnderbrocht yn Montagu House, boud troch P. Puget yn 1686, en yn 1759 offisjeel iepene. Wat nij oan it museum wie en tige bysûnder yn dy tiid, wie dat de ynstelling it besit fan de naasje wie en net, lykas it gefal wie by de wichtige bûtenlânske kolleksjes, fan foarst, tsjerke of partikulier.
Yn 1802 skonk George III neist de Stien fan Rosetta wichtige Egyptyske âldheden; it parlemint besleat yn 1816 ûnder mear ta oankeap fan de byldenkolleksje fan Lord Elgin. Yn 1823 skonk George IV The Kings Library fan syn heit.
Al gau barste Montagu House út syn foegen en wie in grutter gebou noadich. Yn 1823 ûntwurp Sir Robert Smirke it tsjintwurdige neoklassisistyske museumgebou (1823-1847). En yn 1854 waard, neffens in ûntwerp fan syn broer Sydney, de rûne "Reading Room" fan de bibleteek boud, mei ien fan de grutste koepels op de wrâld. Hoewol't de British Library yntusken losmakke is fan it British Museum en yn 1998 ferfarre nei in hiel nij, eigen ûnderkommen by St Pancras, earne oars yn Londen, waard besletten de Reading Room te behâlden, op te nimmen yn in grutte renovaasje en ferfolgens iepen te stellen foar it grutte publyk, itjinge yn 2000 barde.
Kolleksje
thumb|Rosetta Stien Op it stuit herberget it museum ûngefear trettjin miljoen objekten, dêr't fierwei it measte part fan yn depot leit.
Yn it museum lizze boeken, in protte kostbere orizjinele hânskriften (û.o. dy fan de Magna Carta en de Kodeks Aleksandrinus), Egyptyske reliëfs, Etruskyske potten, tekenings, printen, Egyptyske, Assyriske, Gryskske en Romeinske âldheden, byldhouwurk, sieraden, munten en penningen, foarwerpen út de brûns- en stientiid en út de Midsiuwen, mar ek de grutste samling postsegels fan de wrâld.
De ferneamde Elgin Marbles en de Stien fan Rosetta hearre ta de 4000 hichtepunten fan de kolleksje.
De tagong ta it museum is fergees, behalve foar de bysûndere tentoanstellings.
Ofdielings
It museum is ûnderferdield yn ferskate ôfdielings mei keunst út in protte lannen en wrâlddielen lykas û.o. út:
Ferneamde wurken
Inkele ferneamde wurken binne û.o:
thumb|sinter|800px|Panorama fan de Reading Room
Digitaal en online
It museum wurket gear mei it Google Cultural Institute om de kolleksje op ynternet beskikber te stellen.
Strjitten yn Aldeberkeap
De Strjitten yn Aldeberkeap:
Ten Hoar
Ten Hoar (Stellingwerfsk: Ten Hoore; Nederlânsk: Ten Hoor) is in buorskip súdwest fan de kearn fan Easterwâlde yn de gemeente Eaststellingwerf. De namme komt ek foar as Ten Hoore en de hûsnamme ten Hoore. Hy kaam fan de lizzing oan in modderich plak oan it Lytsdjip.
BibTeX
thumb|BibTeX BibTeX is programmatuer (Ingelsk:software) om literatuerlisten oan te lizzen en te brûken binnen LaTeX-dokuminten.
BibTeX is makke troch Oren Patashnik en Leslie Lamport yn 1985.
Middels BibTeX kin men yn in LaTeX-dokumint referinsjes oanhelje om automatysk in literatuerlist yn it dokumint te setten. Mei ferskillende bibliografy-stilen kin men de lay-out fan de referinsjes yn de tekst en fan de literatuerlist tige fluch en konsekwint feroarje.
Dokumintsoarten
BibTeX ûnderskiedt ferskate dokumintsoarten. Ofhinklik fan it dokuminttype wurdt bepaald hokker fjilden ynfold wurde moatte. Sa hat in artikel yn in wittenskiplik tiidskrift in volume en in number, wylst in boek in publisher hat.
Yn de tabel hjirûnder wurde de dokumintsoarten neamd, mei harren ferplichte fjilden. Neist de ferplichte fjilden, hawwe de soarten ek faak in oantal opsjonele fjilden.
Utwikseljen fan BibTeX-entries
Der besteane ferskillende manieren om BibTeX-entries (de BibTeX-beskriuwing fan in dokumint) út te wikseljen. Sa jout Citeseer by elk dokumint de BibTeX-beskriuwing. Ek besteane der peer-to-peer-útwikseltsjinsten foar BibTeX-entries, lykas Bibster.
Sweagerbosk
Sweagerbosk is in doarp dat yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Sweagerbosk leit noardlik fan Twizelerheide, eastlik fan De Westerein en súdwestlik fan Kollumersweach. Yn 2022 hie Sweagerbosk 571 ynwenners. De doarpskearn fan Sweagerbosk leit om de Boskwei en ferskate oare strjitten.
Sûnt 1940 is Sweagerbosk in selsstannich doarp, dêrfoar hearde it by Kollumersweach.
Skiednis
De heidebewenners wennen yn heidehutten of spitketen dy’t sûnt it begjin fan de 20e iuw ferfongen waarden troch lytse bakstiennen húskes mei soms noch in stâl ûnder itselde dak. Se besochten yn harren libbensûnderhâld te foarsjen mei it ropen, it draaien fan tou, en it meitsjen fan biezems en skrobbers of it flechtsjen fan matten yn stuollen. Dy waarden dêrnei yn de wide omjouwing útsutele.
De (eardere) heidestreek rekke fan it begjin fan de 18e iuw ôf bewenne en mids 19e iuw wie der, oan de koart foar 1930 ferhurde Boskwei/Bjirkepaad, in streek foarme dy't destiids op kaarten koartwei oantsjutten waard as It Bosk. De heidehutten binne yn it kader fan de Wenningwet opromme, mar ek de earste húskes dy’t yn dat kader boud waarden, binne ferdwûn. Oan de yn 1950 ferhurde Heidewei stienen koartlyn noch twa fan kalksânstien boude spultsjes(fan 1913). It wienen noch geve wenten mei in skuorre foar wat lytsfee, in ko of lânbouprodukten. Arbeiderswenten wurde se ek neamd, omdat de bewenners, njonken in oar berop of los wurk, mei wat lânwurk op in rom hiem lytsskalige feefokkerij bedriuwe koene om sa yn harren ûnderhâld te foarsjen.Sweagerbosk hat him nei 1945 sterk fernijd. Der binne sûnt in soad frijsteande huzen boud, wêrtroch it doarp by De Swadde sterker ferweven is mei Twizelerheide yn Achtkarspelen en De Westerein yn Dantumadiel.
De âlde ôfwettering de Swadde mei pingo’s is in fraai fyts- en wannelgebiet.
Bob Nuys
Bob Nuys (Rotterdam, 1943?) wie direkteur/haadredakteur fan it Friesch Dagblad. Nuys wûn yn 1994 de Fryske Parsepriis. Hy krige skeel mei de Provinciale Persvereniging doe't er it Frysk Deiblêd by de Friese Pers drukke litte woe. Hy waard opfolge troch Lútsen Kooistra op 15 septimber fan dat jier.
Yn 1995 waard Nuys sjef-redakteur by it magazine NG fan de Nederlânske Gemeenten. Yn 2001 waard Nuys troch de Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij (NOM) op non-aktyf steld.
Vortex
Vortex wie in Nederlânske metalband oprjochte yn Grins troch gitarist Martjo Brongers (Whirlewolf) de band wie aktyf tusken 1979 en 2020. De band brocht yn 1986 syn debútalbum Open the Gate út. De teksten fan de band gean benammen oer horror. Yn 2019 ferstoar gitarist Martjo Brongers oan de gefolgen fan in in falpartij, Mei sjonger Tichelaar hie er ea de ôfspraak makke dat mocht der wat mei ien fan har barre dan soe de band net fjirder gean ûnder de namme Vortex. Dernei binne de oare bandleden fjirder gien as MetalBats. Yn 2021 waard noch al de EP "Horrible Dolls: A Tribute to Martjo Brongers" útbrocht ûnder de namme Vortex yn neitins oan Brongers. Vortex hat seis studio-albums en ien live-album útbrocht.
Alboransee
De Alboránsee is it meast westlike part fan de Middellânske See. It wetter leit tusken Spanje en Marokko. De Strjitte fan Gibraltar, dy't bewesten fan dizze see leit, ferbynt de Alboransee mei de Atlantyske Oseaan.
Der lizze ferskate lytse eilannen in dizze see, Isla de Alborán is de grutste. Ek de eilantsjes foar de Marokkaanske kust wurde troch Spanje bestjoerd. De meast wichtige havens oan de see binne : Algesiras, Malaga, Almeria, Melilla, Ceuta, Nador en Tanger.
Kapelle (doarp)
Kapelle is in doarp op Súd-Bevelân yn de Nederlânske provinsje Seelân. It is it haadplak fan de gemeente Kapelle. Op 1 jannewaris 2010 wennen der 7.077 minsken yn Kapelle.
Lucasfilm
Lucasfilm, eins Lucasfilm Ltd. LLC, is in Amerikaanske filmstudio en tillefyzjestudio dy't yn 1971 oprjochte waard troch filmmakker George Lucas en dy't nei him ferneamd is. It haadkantoar is fêstige yn San Francisco. Lucasfilm is it bekendst fan 'e Star Wars- en Indiana Jones-mediafranchises. Fia syn difyzje Industrial Light & Magic (ILM) is it bedriuw ek in pionier op it mêd fan special effects. Lucasfilm wie in selsstannige ûndernimming oant it yn 2012 foar de priis fan krapoan $6 miljard oernommen waard troch The Walt Disney Company. Sûnt makket it diel út fan 'e difyzje Walt Disney Studios.