cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
F.F.J. Bernlef
Kameleon-film
As reaksje op de útspraak hold Bernlef yn de simmer fan 2008 de Benefytsaksje Bernlef Yn Aksje (BYA). Trije dagen lang hat Bernlef in aksje hâlden yn Fryslân. De Alvestêdetocht waard ôflein op in Fytskafee, yn Frjentsjer waard in Fryske kenniskwis hâlden en in Dokkum koenen minsken stride om "de sterkste man"-titel. De Benefytsaksje waard ôfsluten mei in benefytskonsert yn Snits. Oan it konsert wurken ûnder oare Piter Wilkens, Jitiizer, Sebearre, Ernst Langhout en Putkapel mei. De aksje hat hast genôch jild oplevere om it jild fan de boete werom te beteljen. It lêste part fan de boete is opbrocht troch in optreden fan it bekende Fryske tonielstik "Katarsis", skreaun troch Gerrit Breteler, op de soasjeteit fan Bernlef.
Tsjintwurdich
FFJ Bernlef wol him as studinteferiening ûnderskiede troch in iepen belied, dêr’t alle leden lykweardich yn binne. Bernlef hat dêrom ek gjin ûntgriening as in ferplichte yntroduksjetiid. De Fryske identiteit is foar de studinteferiening noch hieltyd tige wichtich. Sa wurdt Frysk hieltyd noch achte de fiertaal fan de feriening te wêzen. De likernôch 10% net-Fryske leden wurde stimulearre it Frysk ek aktyf te learen.
17de lustrum
Yn 2010 bestie Bernlef 85 jier. Fanwege dit jubileum waarden troch it hiele jier ferskate aktiviteiten organisearre. Sa hat Bernlef by bearenburchdistillearderij Weduwe Joustra har eigen drankje meitsjen litten, mei de namme "Bernlef’s Lok". Yn maart waard der in lustrumkongres hâlden, dêr't artysten as Piter Wilkens en Gerrit Breteler spilen. Piter Wilkens hat foar it lustrum ek in ferske foar Bernlef skreaun, "Bernlef Boppe!". It lustrumjier waard ôfsluten mei de Lustrumwike yn april, dêr’t in dokumintêre yn te sjen wie oer de skiednis fan 85 jier Bernlef.
18de lustrum
Yn 2015 is it 18de lustrum fan de Fryske feriening fierd, ûnder lieding fan it bestjoer "Feroaring fan lucht". Foar dit lustrum is der by Weduwe Joustra opnij in lustrumlikeur broud: 'Gouden Tiid'. Dat is in sitroenlikeur mei goudsnipels. De earste flesse is bottele troch Piter Wilkens en de lêste troch Wout Zijlstra, earder sterkste man fan Fryslân.
Donker pimpernelblaujurkje
It donker pimpernelblaujurkje (Maculinea nausithous) is in soarte yn it skaai fan de Maculinea.
Foarkommen
De Donker Pimpernelblaujurkje is soarte dy hâldt fan fochtige skrale greiden. De flinter waard faak fûn op harren weardplant de Grutte Pimpernel. Hy wie yn Nederlân ferdwûn. Mar is heryntrodusearre yn in natuergebiet flakby Den Bosch. Dêr docht de flinter it wikseljend. It iene jier liket it derop dat er útstjert en it oare jier giet it wer in stikje better.
De flinter is foaral te finen yn sintraal Jeropa. Der binne noch inkele populaasjes yn noard Spanje en Frankryk. Se fleane fan seenivo oant wol ta in hichte fan 1600 meter.
Fleantiid
De flinter fljocht fan juny ôf oant ein augustus. Fljocht altyd yn 1 generaasje.
Rega (rivier)
De mûning fan de Rega bestiet út twa rivieren: de Alde Rega (Stara Rega) bûget foar Mrzeżyno nei it westen ôf en rint troch de mar Resko Przymorskie (oant 1945 Kamper See) nei Dźwirzyno. De Nije Rega is útdold en mûnet fuort ûnder Mrzeżyno yn de Eastsee út.
Donker pimpernelblaujurkje
De flinter
De wjuklingte is likernôch 20 mm. De boppekant is ljocht brún. De mantsjes hawwe op de binnenkant in blauwe glâns. De wyfkes binne hielendal brún. De mantsjes en de wyfkes hawwe swarte stipkes op de wjukken. Dizze stipkes hawwe it patroan fan in bôgje.
Rega (rivier)
De grutste sydrivier is de Mołstowa, dy't tusken Gryfice en Trzebiatów yn de Rega útmûnet.
Donker pimpernelblaujurkje
De rûp
De aaikes komme út op de weardplant de Grutte Pimpernel. De rûpkes libje inkele wiken op de plant. Dêrnei litte de rûpen har falle en dêr wurde se meinaam troch de Reade Stekeamel (Myrmica Rubra) De rûpen ite fan de eamellarven en oerwinterje en ferpopkje yn it eamelnêst. De folgjende simmer komme se as flinter út it nêst wei. Sa gau de eamels yn de gaten haw dat er in flinter yn it nêst sit dan moat de donkere pimpernel meitsje dat er fuort komt. Oars wurdt er opfretten.
De flinter is tige kwetsber. De flinter is ôfhinklik fan de weardplant de Grutte Pimpernel mar ek fan de reade stek Eamels. Wol de soarte oerlibje dan moat er foar soarge wurde dat it mei de plant goed giet en mei de Eamels.
It selde bart mei it Gintsiaanblaujurkje en de Blauwe Brigade.
De rûp fret earst Grutte Pimpernel en letter eamellarven.
List fan planetoïden 11301-11400
Dit is in list fan planetoïden 11301-11400.
Lifford
Lifford (Iersk-Gaelysk: Leifear) is de haadstêd fan it Ierske greefskip Donegal dêr't de sit fan it bestjoer fan it greefskip is.
Lifford leit yn de delling fan de rivier Finn yn East Donegal op it plak dêr't de Finn yn de rivier Mourne útkomt om fierder te gean as de rivier de Foyle. De stêd is ûntstien om in kastiel hinne dat boud waard troch Mangus Ó Domhnaill, de hearsker oer West-Donegal (Tír Chonaill) yn de 16e iuw. It kastiel waard letter brûkt troch it Britske leger oant de Ierske ûnôfhinklikens yn 1922.
Bernardus Nieuwenhuis
Bernardus Nieuwenhuis (Eastermar, 19 jannewaris 1912 - De Houtigehage?, 5 septimber 2001) wie in hûs- en keunstskilder op De Rottefalle.
Hy wenne oan de Folgersterloane, tichtby de Wytse Peetswei yn De Houtigehage. 'Nakke', sa't syn bynamme wie, wie wat sport en toaniel oanbelanget oriïntearre op De Kompenije. Hy spile yn Polyphonia. Nieuwenhuis makke oaljeferveskilderijen, akwarellen, pinne- en potleadtekeningen fan doarpsgesichten en lânskippen. Faak waarden dizze skilderingen op fersyk makke, by in houlik of jubileum. Nieuwenhuis lei ek út himsels situaasjes fêst en letter wurke er dy dan út ta in skilderij. Lei in soad doarpen yn de omkriten fan De Rottefalle en yn De Wâlden fêst op doek, mar beskildere ek molkbussen.
Ein tachtiger jierren wie yn De Rottefalle in tentoanstelling fan syn wurk. Yn 1992, op syn tachtichste jierdei, wie yn de Wyngert yn Drachtster Kompenije in tentoanstelling fan syn wurk.
Kanofarren op de Olympyske Simmerspullen 2008
De Olympyske Spullen fan de XXIXe Olympiade waarden fan 8 oant en mei 24 augustus 2008 hâlden yn Peking, de haadstêd fan Sina. It kanofarren hie plak yn it Shunyi Olympic Rowing-Canoeing Park.
Eysingastate (Sint-Nyk)
Eysingastate stiet yn Sint-Nyk yn de gemeente Skarsterlân. Op it trerrein sit in camping.
It hûs is nei 1730 ûntstien, om dy tiid kocht Johan Vegelin fan Claerbergen, grytman fan Doanjewerstâl, dêr in stik sompige wyldernis dy't er ûntginne liet. Grutte stikken waarden beplante mei bûken en iken. Hy kocht mear grûn op. Hjir ûntstienen bosken, dy't noch altiten de Vegilin-bosken neamd wurde. As hy ferstjert yn 1772, lit hy in grut grûnbesit nei oan syn ienige pakesizzer, jonkhear Frans Julius Johan van Eysinga. Neisieten fan him binne yn 2008 noch eigener fan grutte dielen fan it lângoed.
Kanofarren op de Olympyske Simmerspullen 2008
Utslaggen
de C stiet foar Kanadeeske kano, de K stiet foar Kajak en de sifers (1, 2, 4) jouwe it oantal persoanen yn de boat oan.
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it kanofarren medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2008.
Bernardus Nieuwenhuis
De Histoaryske Kommisje Drachtster Kompenije hat ein 2011 yn doarpshûs 'It Gebouke' in fotosesje hâlden foar in út te bringen boek oer de skilder.
Westwall
thumb|Westwall yn 't read, Maginotliny blau thumb|'Draketosken' tsjin tanks yn de [[Eifel]] De Westwall, (Alliearde namme: Siegfriedliny), wie in Dútske ferdigeningsliny dy't flak foar en yn Twadde Wrâldkriich boud waard. Hy roan fan Kleef, oan de Nederlânske grins, oant de Switserske grins ta. De Westwall hie in lingte fan goed 630 km mei mear as 18.000 bunkers, tunnels en tankfallen.
De plannen foar de Westwall waarden makke yn 1936 en tusken 1938 en 1940 liet Adolf Hitler de liny oanlizze. Dit ferdigeningswurk wie in reaksje op de Frânske Maginotliny, in ûnbidich fortestelsel oan de Dútske grins. It bouprojekt is te fergelykjen mei de oanlis fan de Dútske snelwegen dêr't tûzenen minsken troch oan it wurk koenen. De oanlis hie in psychologysk en strategysk doel: as oppepper foar de Dútske befolking en as ôfskrikking foar de Frânsen.
Strjitten yn Heech
De Strjitten yn Heech:
Jan-Erik Enestam
Jan-Erik Enestam (Västanfjärd, 12 maart 1947) is in Finsk politikus fan de Sweedske Folkspartij. Hy hat in titel fan de Åbo Akademi universiteit yn Turku.
Enestam wie fan 1978 oant 1983 de boargemaster fan Västanfjärd en projektlieder by de Noardske Ried fan Ministers yn it tiidrek 1983 - 1991. Hy wie fan 1991 oant 2007 lid fan it Finske parlemint, de Eduskunta, en lid fan it regear tusken 1995 en 2006 mei ferskate funksjes (minister).
Hy wie de lieder fan de Sweedske Folks Partij tusken 1998 en 2006, dêr't er opfolge waard troch Stefan Wallin oan it begjin fan 2007.
Noardske Ried
Lidsteaten
De neikommende lannen binne lid:
It haadkertier fan de Ried sit yn Kopenhagen. Yn 'e oare lidsteaten binne der lytsere kantoaren. De Ried hat op himsels gjin foech; as de Ried mei in útstel komt, moat er earst goedkard wurde troch de parleminten fan de oanbelangjende lidsteaten.
Skiednis
De Noardske Ried is nei de Twadde Wrâldkriich stifte yn 1952. De earste resultaten wienen it foar mekoar krijen fan 'e frije merk ekonomy yn 'e lidsteaten. Oare resultaten binne it frij reizgjen yn 'e lidsteaten foar ynwenners fan 'e lidsteaten. Der ha plannen west om de Noardske Ried krekt as de Jeropeeske Ekonomyske Mienskip yn te organisearjen, dêr't oer ferdrach praat waard. Finlân woe it ferdrach lykwols net ratifisearje. Tenei melden Denemarken en Noarwegen har oan foar it JEM lidmaatskip. Inkeld Denemarken waard yn 1973 lid, Noarwegen hy by in referindum tefolle stimmen tsjin it útstel. Sweden woe ek op himsels bliuwe en gean net yn 'e JEM. Yn 1995 woene Finlân en Sweden wol lid wurde fan 'e Jeropeeske Uny.
Noardske Ried fan Ministers
De Noardske Ried stiet noed foar gearwurking mei de oanbelangjende parleminten. De Noardske Ried fan Ministers, oprjochte yn 1971, hâld him dwaande mei gearwurking tusken de regearingen fan de lidsteaten.
Stiff Records
Stiff Records is in platemaatskippij, yn 1976 yn Londen oprjochte troch Dave Robinson en Andrew Jakeman better bekend as Jake Riviera. It wie aktyf oant 1987 en reaktivearre yn 2007.
Oprjochte yn de tiid dat punk rock yn opkomst wie, kontraktearre Stiff Records benammen pubrock bands en sette se yn 'e merk as punk en New Wave. Bekende nammen as Nick Lowe, Wreckless Eric, Plummet Airlines, Elvis Costello en Ian Dury stiene by Stiff Records op de leanlist. It label stie bekend om har provosearjende marketing- en advertinsjekampanjes. Sa profilearren se har bygelyks as de begraffenisûndernimmers fan de yndustry: "If they're dead, we'll sign them".
Barney Bubbles wie ferantwurdlik foar in grut part fan de ferneamde grafyske keunst fan de Stiff útjeftes út de begjintiid.
Literatuer
Stiff - The Story Of A Record Label - (1982), Bert Muirhead
Eksterne ferwizing
Diskografy
Łobez
thumb|260px|Łobez Łobez (Dútsk: Labes) is in stêd yn it noardwesten fan Poalen mei 10.409 ynwenners (2015) en in gebiet fan 12,84 km². It plak leit oan de rivier de Rega.
Benetice
thumb|Benetice Benetice is de doarp yn Tsjechje dêr't sa'n 37 minsken wenje.
Sytsmastate
Sytsmastate ek: Sytjamastate of Sytzamastins, wie in state yn Huzum yn de gemeente Ljouwert. Der is neat fan de state werom te finen.
Yn 1492 is Schelto Sytjama (Fan Sytzama) eigener fan de state. Yn dat jier wurdt de stins yn de striid tusken Skier en Fet fernield troch de fetkeaperske Grinslanners. Skelte sil dus grif in oanhinger fan de Skieringer partij west hawwe. De stins is nei alle gedachten net wer opboud.
Oerémis
Oerémis is in Frysk kwintet út de Rottefalle. De band bestiet út de bruorren en húsartsen Theo Douma (tekst, sang, piano en toetseboerd) en Wim Douma (tekst en gitaar), manager Ery Dam (23 july 1951, slachreau), muzykleraresse Zwaanette Dijkstra (saksofoan en akkordeon) en haadredakteur Eckhardt Dulfer (gitaar). Nei fjouwer jier stapte trompettist Simon Slooten út de band en waard ferfongen troch Wim. Hjirtroch waarden de nûmers minder jazz en mear rock, mar kaam der in twadde skriuwer fan tekst en muzyk.
Mei it dichtsjen fan it sintsje 'Fan 'e moarn waard ik wekker en ik fielde my net lekker,' wie earne ein jierren tachtich Oerémis berne. De earste 12 jier hieten se noch Bobbies Blues Band en songen se allinnich Ingelsk. Earst mei koartswilich spul mei klisjees út de rock&roll en de blues: drank, froulju, auto's en ellinde yn it algemien. Letter klaam der mear eigen ynbring yn de lietsjes. It meidwaan oan Liet late ta mear Frysk repertoire en de nije namme Oerémis. Neist rock / rhytm & blues bringe se ek ballades. De CD Gjin Nocht is opnomd yn deselde besetting as de earste Siik Stiif en Mislik dat zijn. Optredens wienen der by Liet '92 ( yn de finale mei Poer ), Liet '94 (Tiid) en Liet '96 (Allinich)
As memoriam foar sjonger/pianist Theo Douma (31 july 1956 - 13 novimber 2011) ha de leden ein 2011 trije fideoklips opnomd en op YouTube setten.
Diskografy
mei oaren:
Skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 2018
It skyrinnen op de Olympyske Winterspullen 2018 wie yn it Alpensia Cross-Country Skiing Centre fan 10 oant en mei 24 febrewaris.
Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it skyrinnen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 2014.
Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân
thumb|right|260px|Sleat Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân binne ûnder te ferdielen yn de Fryske alve stêden, dy't allegear beskerme stedsgesicht binne, en de oare plakken dy 't beskerme doarpsgesicht binne. Yn 1991 wienen der respektyflik 11 en 43 beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân. Sûnt dy tiid binne der noch in tal by komd.
List fan planetoïden 49701-49800
Dit is in list fan planetoïden 49701-49800.
Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân
Beskerme stedsgesicht
Ljouwert, Snits, Drylts, Sleat, Starum, Hylpen, Warkum , Boalsert, Harns, Frjentsjer en Dokkum.
Untsliepeniskatedraal (Volodymyr-Volinskyj)
De Untsliepenis- of Marije-Himelfeartkatedraal (Oekraynsk: Свято-Успенський кафедральний собор) is in katedraal yn Volodymyr-Volynskyj yn it westen fan de Oekraïne. De katedraal waard yn 1160 wijd en heart ta de âldste tsjerken fan it histoaryske Wolynje. De katedraal tsjinnet as de biskopsit fan de epargy Volodymyr-Volynskyj fan de Oekraynsk-Otterdokske Tsjerke (partriargaat Moskou).
De katedraal waard yn de jierren 1156-1160 ûnder foarst Mstislav II fan Wolhynje boud. Yn 1596 gyng it gebou mei de parochy troch it ûnderskriuwen fan de biskop fan de Uny fan Brest oer nei de nije Oekraynsk-Uniëarre Tsjerke. Yn 1683 rekke de katedraal by in stedsbrân, dy't de hiele stêd plat lei, slim skansearre. Pas yn 1753 waard de tsjerke yn barokke styl wer opboud. Sûnt 1772 waard de katedraal brûkt foar opslach en sette it ferfal yn. Yn de rin fan de 19e iuw feroare it gebou yn in ruïne en yn 1829 stoartten de bôgen en koepels yn. Fan 1896 oant 1900 waard de katedraal wer yn orizjinele steat rekonstruearre. Dat wie te tankjen oan de stifting fan in bruorskip, dy't û.o. as doel hie tsjerklike saken te ûnderstypjen.
Tegearre mei de wente fan de biskop, de klokketoer en de poarte mei muorre foarmet de katedraal de fersterke residinsje fan de biskoppen fan Wolhynje.
Yn de katedraal lizze û.o. de grêven fan seis foarsten en twa biskoppen. De Untsliepeniskatedraal is in arsjitektoanysk monumint en opnommen yn it register fan it Nasjonaal-kultureel Erfgoed fan de Oekraïne.
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 1996
200px|thumb|right|It Olympysk Gymnastyk Stadion fan Atlanta 1996 De Olympyske Simmerspullen 1996, ek wol de XXVIe Olympiade neamd, waarden yn 1996 hâlden yn de Amerikaanske stêd Atlanta. De gymnastyk waard hâlden yn it Georgia Dome. By de rymtmyske gymnastyk stie it yndividuele ûnderdiel foar it earst op it programma.
Fokkesleat (Ypekolsgea)
De Fokkesleat is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint yn de polder Yndyk bewesten Ypekolsgea nei de N928, de Suderseewei.
De namme Fokkesleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Fokkesloot.
Intwine
Intwine wie in Nederlânske rockband oprjochte yn Tilburg en aktyf tusken 2001 en 2010. De band brocht yn 2003 syn debútalbum Intwine út. De band krige ienige bekendheid trochdat sjonger Roger Peterson meidie oan it programma Idols. Intwine hat fjouwer studio-albums en ien live-album útbrocht.
Ramadan Aitoty
Ramadan Aitoty (1965 - Aldeboarn, 5 jannewaris 2005) wie in Koerd út Irak, dy't yn Nederlân asyl socht en dêr ek ferstoarn is. Hy wie doe 40 jier âld.
Ramadan Aitoty kaam út Mosul, en flechte omtrint 1996 yn 'e mande mei de frou fan syn âldere broer en dy harren bern nei Nederlân. Nei't se in skoftke yn in opfangsintrum libbe hienen, wennen se in skoft meiïnoar yn Wergea.
Yn de tiid dat syn broer ek nei Nederlân kaam ferfear Ramadan nei de Tsjerkebuorren yn Aldeboarn. Hy wie yn dat doarp aktyf yn it doarpslibben, lykas de gondelfeart en de kampearpleats. Hy hie Nederlânsk leard, en ek wat Frysk.
Op 5 jannewaris 2005 waard Ramadan Aitoty slim ferwûne yn syn wente fûn, dêr't er hast daalks dêrnei ferstoar. Syn âldere broer waard fertocht, om't dy earder op de dei by Ramadan op besite west hie. Hy soe net goedkard hawwe dat Ramadan in relaasje hie mei in frou út Aldeboarn.
De broer bekende letter, mar sei dat syn frou en Ramadan it jierren mei inoar holden hienen, en dat er nei Ramadan tagien wie om dyselde te twingen en jou dat ta. Hy soe net fan doel west hawwe syn broer om te bringen. Lykwols waard er 3 maaie foar de moard op syn broer ta tsien jier finzenisstraf feroardiele.
Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2019
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2019 yn Abû Dabi op 1 desimber It wie de ienentweintichste race fan 21 races fan de Formule 1 yn 2019. Hy waard op it Yas Marina Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer.
Dútsk East-Afrika
thumb|300px|Dútsk East-Afrika yn 1892 Dútsk-East-Afrika (Dútsk: Deutsch-Ostafrika) wie in Dútske koloanje yn East-Afrika, dat likernôch it Boerûndy, Rûanda en Tanganjika (it fêstelân fan it hjoeddeiske Tanzania) fan no omfieme. It oerflak wie 994.996 km² en de koloanje hie 7.700.000 ynwenners (mei 5336 Europeanen, yn 1913).
De koloanje waard stichte yn de jierren 80 fan de 19e iuw en einige doe't it Keizerrijk Duitsland in de Earste Wrâldkriich belies jaan moast. Dêrnei waard de krite ferparte tusken Grut-Brittanje en België, en waard letter in mandaatgebiet.
Strjitten yn Arum
De Strjitten yn Arum:
Untsliepeniskatedraal (Poltava)
De Hillige Untsliepeniskatedraal (Oekraynsk: Свято-Успенський кафедральний собор) is in katedraal fan de Oekraynsk-Otterdokse Tsjerke yn Poltava yn de Oekraïne.
Skiednis
Yn 1748 waard it beslút nommen om oan it haadplein fan it fort fan Poltava in nije, stiennen katedraal te bouwen. De katedraal moast de houten katedraal út 1695 ferfange. De nije katedraal waard it earste stiennen gebou fan Poltova. Fanwegen in tal swierrichheden sette de bou pas yn 1751 útein en dy gyng troch oant 1770.
Yn 1774 waard begûn mei de bou fan in klokketoer. Brek oan jild makke dat it wurk net in soad eine. Pas yn 1801, 27 jier letter, wie de toer klear. Op de twadde ferdjipping kamen de klokken te hingjen wylst op de tredde ferdjipping de grutte klok hong, dy't getten wie fan kanonnen dy't yn de Azovfjildtochten (1695-1696) troch de Kozakken op de Turken yn de 18e iuw bút makke wiene by de ferovering fan it Turkske ferdigeningsfort Kizi-Kermen (it tsjintwurdige Beryslav). Tsjintwurdich stiet de klok yn it Museum fan Lokale Skiednis yn Poltava.
Pasaana
Pasaana is in fiktive planeet út 'e Star Wars-franchise, dy't yntrodusearre waard yn 'e film Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019), it ôfslutende diel fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy. Pasaana makket diel út fan it planetestelsel Middian, yn 'e sektor Ombakond fan 'e krite fan it Stjerrestelsel dy't bekend stiet as de Expânsjeregio. It is in terrestryske planeet mei in diameter fan goed 11.100 km, dy't ien moanne hat. It oerflak is fierhinne oerdutsen mei woastinen en yn mindere mjitte mei rotsige berchtmen, en is tige drûch. De atmosfear is sykhelber foar de measte libbensfoarmen.
Untsliepeniskatedraal (Poltava)
Ofbraak en weropbou
De 18e-iuwske katedraal waard yn 1934 troch de Sovjet-autoriteiten opblaasd en mei de grûn lykmakke. Allinne de klokketoer bleau stean en tenei brûkt as atelier.
Pasaana
Nettsjinsteande de drûchte hat Pasaana in relatyf grut bioferskaat fan floara en fauna, wêrûnder in protte ynsekten en oare lidpoatigen, lykas spinnen. De planeet is fierders de thúswrâld fan in yntelliginte soarte fan bûtenierdske wêzens, de Aki-Aki. De befolking, dy't nei skatting 500.000 bedraacht, bestiet frijwol útslutend út Aki-Aki. Hja hawwe in kultuer dy't it stadium fan jager-samlers noch net ûntstige is. Hja binne ferdield yn wiid fertruide clans, dy't soms op gewelddiedige wize botse.
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker is in team fan it Ferset, besteande út Poe Dameron, Finn, Rey, de Wookiee Chewbacca en de robots C-3PO en BB-8 op in misje om in apparaat op te spoaren dat in 'weifiner' hjit, dat harren it paad wize kin nei de obskuere Sith-planeet Exegol. Neffens de notysjes fan Rey har eardere master Luke Skywalker soe op Pasaana in oanwizing ferburgen wêze soe om sa'n weifiner te finen. Op Pasaana oankommen, bedarret de groep middenmank in grutte kloft Aki-Aki, dy't dan krekt it Festival fan 'e Foarâlden fiere, dat ienris yn 'e 42 jier holden wurdt. Se krije al rillegau stoarmtroepers fan 'e Earste Oarder efter harren oan en wurde finzen nommen, mar fuort letter wer befrijd troch in mysterieuze frjemdling, dy't de âlde held fan it Rebelleferbûn Lando Calrissian blykt te wêzen. Dyselde ferwiist harren nei in âld romteskip yn 'e woastyn, dat fan 'e weiwurden Sith-agint Ochi fan Bestoon wie.
Untsliepeniskatedraal (Poltava)
Ofbraak en weropbou
Tsjin de ein fan de 20e iuw waard de toer renovearre en yn oarspronklike steat werombrocht. De katedraal waard yn de jierren 2000-2004 yn in krekt wat oare foarm as de oarspronklike katedraal wer opboud.
Pasaana
Nei't se ûnderweis dêrhinne ôfweefd hawwe mei efterfolgjende stoarmtroepers, sakje de fersetslju, foar't se it skip berikke, wei yn driuwsân en bedarje se yn in ûndergrûnsk hoalestelsel makke troch in reuseftige slange. Dêr fine se it bonkerak fan Ochi werom, dy't lang ferlyn blykber itselde oerkommen is. By him ûntdekke se it artefakt dat se sykje: in dagge mei op it limmet in ynskripsje yn 'e taal fan 'e Sith dy't in oanwizing jout oer de weifiner. Nei't se út it hoalestelsel ûntsnapt binne, beslute se om net werom te kearen nei harren eigen romteskip, mar Ochi sines te stellen. Oan board treffe se it robotsje D-O oan. Ear't se fuortkomme kinne, hat Rey in konfrontaasje mei de Sith-ridder Kylo Ren, wylst Chewbacca finzen nommen wurdt troch de Ridders fan Ren om ôffierd te wurden yn in romtefear. Rey brûkt de Krêft om it romtefear werom nei de planeet te lûken, mar Kylo brûkt de Krêft om har tsjin te kearen. Dy ynspanning is tefolle foar Rey, en se ferliest de behearking oer de Krêft. In ûntlading fan Krêftwjerljocht, heech yn loft, soarget derfoar dat it romtefear ûntploft. Rey is raar gesteld, mei't se mient dat se Chewbacca ombrocht hat.
Strjitten yn Drachtster Kompenije
De Strjitten fan Drachtster Kompenije:
Fioele
thumb|Fioele mei strykstôk thumb|Fioele yn koffer De fioele is in snaarynstrumint en strykynstrumint mei fjouwer snaren. De klank wurdt makke troch de snaren trilje te litten mei in strykstôk. De houten klankkast is der foar om it lûd fan de triljende snaren fuort te sterkjen. De fioele wurdt ornaris bespile troch it muzykynstrumint tusken kin en skouders te klamjen en mei de fingers fan de linkerhân de snaren tsjin de ebbenhouten toets te drukken om sadwaande de snaar lytser te meitsjen (en dus de toan heger klinke te litten. De fioele wurdt bespile troch in fioelist(e).
Skiednis
Wa't de earste fioele makke hat is net bekend. Algemien wurdt oannommen dat de fioele om 1550 yn Itaalje ûntstie. Hjirûnder steane ferskate ynstruminten dêr't fan oannommen wurdt dat it de earste foarrinner fan de fioele wie.
Yn de midsiuwen wiene der in soad ferskillende snaarynstruminten. Guon waarden tokkele, lykas de lút, oaren waarden strutsen, lykas de vedel en de rebec. De trije snaarynstruminten dy't wichtich wiene foar it him ûntjaan fan de fioele binne: de rebec, in smel parfoarmich ynstrumint, de vedel, dy't in soad foarmen kend hat en de elegante lira de braccio, dy't de foarm fan de hjoeddeistige (2007) fioele al hie. De earste echte fioelen waarden om 1550 hinne boud yn de Italjaanske fioelebousintra Brescia en Cremona.
Yn 'e fioelebou wurde trije perioaden ûnderskieden dy't te meitsjen hawwe mei de bouwize:
1550-1780: de barokfioele of de fioele boud op 'e âlde manier: de hals mei de krol is faken in sintimeter koarter as de moderne hals, mar der wie gjin fêste halslingte, der binne ek halzen bekend mei in moderne lingte. Dizze hals stiet rjoch tsjin de klankkast oan, hy is der gewoan tsjinoan spikere, meastentiids mei twa of trije spikers. Om de toets boppe de klankkast te krijen sit der tusken toets en hals in lytse wigge; de toets is meastentiids in twa, trije centimeter koarter as in moderne toets en wurdt faak makke fan fjurrehout, beklaaid mei in hurde houtsoarte. Faak wurdt der ek moai ynliswurk ynlein. Alle snaren wiene fan skieppeterm. Sa'n barokfioele klinkt sachter as in moderne fioele, hat ek mear boppetoanen. Alle ferneamde bouwers út it ferline, lyk as Stradivari en Guarneri bouden harren fioelen op dizze manier.
Om ende by 1780 begjint men yn Parys de bou te feroarjen: men wol mear folume hawwe, dus moat de spanning fan 'e snaren heger wurde. Om dy reden begjint men de hals en de toets langer te meitsjen en set de hals yn in lichte hoeke tsjin de kast oan. Ek begjint men de hals yn te litten yn it boppeste halskloske, sadat de hals mear spanning hawwe kin. Under it boppeblêd siet fan âlds de sjongbalke, in balkje fan sa'n 23 cm lang, om ende by 7 mm dik en sa'n 8 mm heech; dizze sjongbalke makket it boppeblêd sterker en ferspriedt it lûd oer it boppeblêd. Dizze sjongbalke waard no langer makke, oant 27 cm ta, dikker en heger, wol oan 12 mm ta. De toets waard no ek makke fan ebbehout, sûnder wigge. De kaam waard ek wat heger makke. Troch dizze feroarings klonken de fioelen lûder en koene de nije iepenbiere konsertsealen better bespylje. Sa'n fioele neamt men in "oergongsfioele".
Nei 1800 wurdt de hals wat heger boppe de klankkast setten, sadat de toets en de kaam ek wat heger wurde en men begjint ek mear te eksperimentearjen mei snaremateriaal. Sa wurdt de fioele hjoedtedei noch boud. Alle âlde ynstruminten út de 17de en 18de iuw dy 't de muoite wurdich wiene, binne op dizze wize ferboud en oanpast: de hals waard langer makke wêrby't de âlde krol wer oan 'e nije hals setten waard: de krul foarmet ommers ek de hantekening fan 'e bouwer. Sa is it ynstrumint wêzenlik fan karakter feroare, in Stradivari klinkt dus oars as yn de tiid fan Stradivari sels. Hjoed-de-dei wurde der ek wer fioelen boud mei de barokke foarm en sa kin men dus sizze dat sa'n nije barokfioele klinkt as in âld ynstrumint en it âlde ynstrumint dat feroare is, as in nij ynstrumint.
Stimming en klank
De fjouwer snaren binne as folget stimd, fan leech nei heech: De G-, D- en A-snaar binne gauris fan keunststof, mei metaalfoly en titanium omwuolle en der is mar komselden in stielsnaar. De bettere snaren binne lykwols makke fan skieppeterms. De E-snaar is ornaris fan massyf metaal. Eartiids waard allinnich skieppeterm brûkt. Troch de behyplike technology wiene snaren min homogeen te meitsjen, wat de klank negatyf beynfloede. De hjoeddeiske termsnaren ha dat neidiel net mear. Termsnaren binne wol gefoeliger foar focht, sadat de fioele earder ûntstimd. De klank fan de fioele kin sêfter makke wurde troch in sordino (houten of keunstof dimper) op de kaam te setten. Foar stúdzjedoelen kin de fioele folle sêfter makke wurde troch in swiere metalen dimper. Meast wurdt de fioele mei in strykstôk bespile. Neist de stryktechnyk (arco) wurdt de fioele inkeld ek pizzicato bespile (troch mei ien finger te tokkeljen - meast mei de stôk yn de hân). Inkeld wurdt col legno spile troch mei it hout fan de strykstôk op de snaren te 'slaan'. Yn orkeststikken sitte meast twa fioelpartijen, de earste en de twadde fioele. Hiel no en dan is der in tredde fioelpartij. De ynstruminten binne identyk, mar de earste fioelen krije melodieuzere (en faak wat dregere) partijen te spyljen. De altfioele is in kwint leger stimd en hat meast in stypjende rol.
Ta de moderne fioelfamylje hearre (fan lyts nei grut):
Aldere fioeltypes binne:
De fioele bestiet út ferskate ûnderdielen, lykas:
Fioelebou
Fioelen (en benammen de stúdzjefioelen) wurde yn in tal ôfmjittings makke. De hiele fioele (4/4) is de meast gongbere, kwartfioelen en lytser wurde mar in hiel lyts bytsje makke. De geskikte ôfmjitting fioele foar bern kin fûn wurde út de lingte fan de earm: de fioele is net te grut as de hiele hân om de krul lein wurde kin wylst de fioele ûnder it kin holden wurdt. It bouwen fan in fioele freget fakmanskip. Omdat in fioele syn moaiste klank meast net earder krijt as nei lang bespyljen, binne benammen fioelen fan in tal âldere fioelebouwers ferneamd. Dat binne:
Moderne ûntjouwings
Ek al liket de fioele in tradisjoneel ynstrumint, hy hat troch de tiid hinne in grut tal feroarings meimakke. Mannich fioelbouwer eksperimintearre mei eigen ûntwerpen mei as doel de akoestyske eigenskip fan it ynstrumint troch-en-de-troch kennen te learen. Undersyk mei help fan dendrogronology, gasgromatografy en massaspektrometry makket it mooglik in âld ynstrumint yn de tiid te setten. Ek kin útmakke wurde wêr't it hout wei komt en hoe âld dat krekt is.
In ûntjouwing fan de lêste tiid is de elektryske fioele. Foar fersterking wurdt gauris in piëzo-elemint brûkt. Dat hat foar dat it hiel maklik op 'e kaam fan fioele oanbrocht wurde kin. It past op sa goed as likefolle watfoar fioele en makket neat stikken. Ien fan de neidielen is dat net stil oefene wurde kin, omdat de klankkast noch hieltyd itselde bliuwt.
G.G. Kloeke
thumb|G.G. Kloeke G.G. Kloeke (folút: Gesinus Gerhardus Kloeke; Skagen, 10 july 1887 - Leien, 5 novimber 1963) wie in taalûndersiker dy't bekend waard troch syn wurk De Hollandsche Expansie, oer de ynfloed fan prestiizjieuze dialekten op minder prestiizjeuze dialekten.
Wurkpaad
Kloeke syn heit, Willem Kloeke, wie fan Swol en waard troch syn soan oantrune om syn herinneringen oan dy stêd op te skriuwen. Dat late ta de Zwolsche sketsies (1931).
Fioele
Moderne ûntjouwings
It bespyljen fan de fioele wurdt soms al op hiel jonge leeftyd leard oan de hân fan de Suzukimetoade.
De kattetermleginde
Foar fabrikaazje fan moderne fioelsnaren wurdt skieppeterm, teflon, nylon, perlon, titanium, stiel, karbon, sulver, goud of natuerside brûkt. In soad minsken tinke dat fioelsnaren allinnich makke wurde fan katteterms. Soks komt troch de Ingelske oersetting fan it wurd skieppeterm: catgut.
G.G. Kloeke
Wurkpaad
Kloeke hat ferskate jierren yn Dútslân studearre en wurke. Hy promovearre yn Leipzig (1914) en oan de Universiteit fan Amsterdam (1922) op ien en it selde proefskrift, Der Vokalismus der Mundart von Finkenwärder bei Hamburg. Yn de tiid dat Kloeke learaar Dútsk yn Wynskoat wie, samle er feiten oer dialekten yn de omkriten en krige er grutte niget oan de eastlike dialekten.
Yn 1925 waard Kloeke lektor en letter heechlearaar Nederlânsk yn Hamburg. Yn 1926 boaske er oan de neerlandika M.J. van Lessen. Yn 1934 waard er heechlearaar Nederlânsk oan de Universiteit Leien.
Fokkesleat (De Alde Feanen)
De Fokkesleat is in wetter op de gins fan de gemeenten Ljouwert en Smellingerlân. De feart is de ferbining tusken it Sigersdjip by de Princenhof en de Krúsdobbe besuden Earnewâld.
De namme Fokkesleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Fokkesloot.
List fan stêden yn Mongoalje
thumb|250px|Grutste stêden yn Mongoalje List fan stêden yn Mongoalje; plakken mei mear as 9000 ynwenners.
Gimme! Gimme! Gimme! (A Man after Midnight)
'''Gimme! Gimme! Gimme! (A Man after Midnight)''' is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch ABBA. It nûmer is ien fan de grutste hits fan ABBA, mar hat nea op in studio-album fan de popgroep stien. Wol is it nûmer opnommen op it kompilaasje-album Greatest Hits Vol. 2 út 1979. Gimme! Gimme! Gimme! (A Man after Midnight) waard yn oktober 1979 útbrocht as single.
Oer it nûmer
''Gimme! Gimme! Gimme! (A Man after Midnight)'' waard skreaun troch Benny Andersson en Björn Ulvaeus. It nûmer giet oer in jonge frou dy 't langet nei in romantyske relaasje wylst se iensum en allinnich yn har tsjustere, lege hûs sit. Se sjongt oer it ferskil tusken har situaasje en de " happy endings " fan films. Guon minsken tinke dat se gek wurdt en alles dwaan wolle soe foar in relaasje, sels as it om in moeting foar ien nacht giet.
Willem Kloeke
thumb|250px|Willem Kloeke Willem Kloeke (Swol, 24 juny 1852 - Haarlim, 5 novimber 1934) wie in Swolsk ûnderwizer, skriuwer en kartograaf.
Hy waard grutbrocht yn Swol en folge dêr ek de kweekskoalle. Kloeke wie ûnderwizer yn ferkate plakken en waard yn 1876 haad fan de iepenbiere skoalle yn Weidum. Dêrnei wie er skoalhaad yn Vreeswijk (1880-1882) en Skagen (1882-1893). Fan 1893 oant syn pinsjoen yn 1921 wie er haad fan de Ulo yn Haarlim. Letter hat er ek gastdosint west yn België en Frankryk.
Yn 1901 ferskynde fan Kloeke de Schoolatlas der Geheele Aarde. Teffens makke er in geologyske kaart fan Noard-Hollân, hold er foardrachten en skreau er oer wettersteatkunde en ierdrykskunde.
Fan likernôch 1910 ôf skreau Kloeke (ûnder de skûlnamme 'Willem') yn de Driemaandelijkse Bladen ferhaaltsjes yn 't Swolsk oer it Swol fan syn bernetiid, yn 1931 útjûn ûnder de titel Zwolsche Sketsies.
Willem Kloeke wie de heit fan de taalkundige G.G. Kloeke.
Donegal
thumb|Lizzing fan greefskip Donegal yn Ierlân (donkergrien) Donegal (Iersk-Gaelysk: Dún na nGall - 'bolwurk fan de fjemdlingen' (Wytsingen) is in plak yn it Ierske greefskip County Donegal.
Nettsjinsteande de namme is Donegal net de haadstêd fan County Donegal, dat is nammentlik it stedsje Lifford. It plak leit oan de Baai fan Donegal, oan de rivier de Eske en oan de foet fan de Bluestackbergen.
Ut de skiednis
Yn âlde boarnen wurdt ferhelle fan in Deensk fort dat ferwoastge waard troch Muirchertach MacLochlainn, Hege Kening fan Ierlân, yn 1159. De Wytsingen-delsetting is faaks de oarsprong fan de namme Donegal.
Donegal is bekend wurden as de thúsbasis fan de O'Donnell-clan, dy't in essinsjele rol spile hat yn de Ierske skiednis as de meast wichtige tsjinstanners fan de Ingelske kolonisaasje tusken de 15e en de 17e iuw. Yn de Fransiskaanske abdij fan Donegal, no in ruïne, binne yn de 17e iuw de Annalen fan de Fjouwer Masters skreaun.
Kastiel Donegal en it moaie sintrale plein ("Diamond"), dêr't muzykútfierings jûn wurde en kulturele manifestaasjes foar de regio holden wurde, binne de foarneamste toeristelûkers. Donegal hat noch plakken dy't de Ierske hongersneed (1849-1850) te binnen bringe, sa as it wurkhûs, no part fan it sikehûs, en in protte grêven fan lju dy't doetiids ferhongere binne.
Brún blaujurkje
It  Brún Blaujurkje  (“Aricia agestis”) is in flintersoarte yn it skaai fan de Aricia.
Foarkommen
It Brún Blaujurkje fljocht as it waarm is. Se komme foar op greiden, heiden en yn de dunen. Somtiden kommen se yn grutte oantallen foar. Se komme it meast foar yn sintraal en súd Jeropa. Se komme fan seenivo oant wol ta 1700 meter hichte foar. Fanwegen de opwaarming fan de Ierde kaam de soat yn 2012 yn it Feriene Keninkryk 79 kilometer noardliker foar as 20 jier dêrfoar. Ek yn oare parten fan Europa dogge se it goed.
Op de reade list stiet de flinter as gefoelich.
Flinter
De wjuklingte is ûngefear 24 mm. Oft it no in wyfke of in mantsje is dreech om te sjen. Dochs hawwe wyfkes oan it út einde fan de wjukken in lyts bytsje blau. Foar de rest binne de flinter brún. Oan de binnenkant hawwe de wjukken op it útein giele streekjes en der wer nei wyt. Oan de bûtenkant fan de wjukken hat de flinter reade stipkes yn in bôchje mei ferskillende swarte plakken op de wjukken. De flinter hat gjin sturt.
Fleantiid
De flinter fleant yn ferskillende generaasjes troch. Se fleane fan maaie oant oktober.
Rûp
De aaikes leit de flinter op de Lytse Granium en op de earrebarrebek soarten. De rûp fret op de ûnderkant in oantal lagen fan it blêd of. Letter frette se it hiele blêd op. De rûp oerwinteret as healwaaks rûp yn 'e struisellaach op de grûn.
Folkertssleat (Earnewâld)
De Folkertssleat is in feart yn de gemeenten Ljouwert en Tytsjerksteradiel. De feart rint fan it Prinses Margrietkanaal by de Rengerspôle troch de De Alde Feanen nei it easten en komt dan út yn de Sânemar by Earnewâld.
De namme Folkertssleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Folkertssloot.
C.O. Jellema
Cornelius Onno Jellema (Grins, 9 septimber 1936 - Leens, 19 maart 2003) wie in dichter en essayist út Nederlân.
Pantaléon (hillige)
Sint-Pantaléon of Sint-Panteleimon (Gryksk: Πανταλέων; ± 275 yn Nikomeedje (tsjintwurdich Ízmit, Turkije) - † 303 yn Nikomeedje) is in hillige yn de Eastersk-Otterdokse, Roomsk-Katolike - en Anglikaanske Tsjerke.
Pantaléon libbe yn in tiid fan swiere kristenferfolgings ûnder keizer Diokletianus. De keizer hie hjitten bibels te ferbaarnen, tsjerken te slopen en kristlike lieders te arrestearjen en te deadzjen - Pantaléon wie ien fan harren.
Yn de Roomsk-Katolike Tsjerke is Pantaléon sûnt de midsiuwen ien fan de Fjirtjin Needhelpers.
Hagiografy
Neffens de oerlevering wie Pantaléon de soan fan in mem dy't kristen wie en in heidenske heit. Al as bern soed er de krêft ha om te genêzen en doe't ris in bern op strjitte troch in slang biten wie en dêroan stoar soed er boppe dat bern de namme Jezus útroppen ha wêrnei't it bern wer libben waard. Pantaléon waard troch de liifdokter fan de keizer yn de genêskeunst ûnderwiisd en dêrnei troch in wize preester mei de namme Hermalaus doopt. Doe't er letter in bline better makke troch Jezus oan te roppen en syn heit dat seach, bekearde dy him ek ta it kristendom. Troch't Pantaléon súkses hie mei it genêzen fan minsken út namme fan Jezus levere him dat de oergeunst fan oare dokters op. Hja makken him min by de keizer om joegen him oan as ien dy't de God fan de kristenen fereare. Keizer Maksimianus droech Pantaléon op om wer oan de âlde goaden te offerjen, mar Pantaléon stelde him út in sike te bringen dy't net troch oaren better te meitsjen wie. Der waard in lamme man oandroegen en it slagge Pantaléon om de lamme wer yn namme fan Jezus op fuotten te krijen. Keizer Maksimianus naam doe Pantaléon yn tsjinst as persoanlike dokter. Mar doe't Pantaléon oan de frou fan de keizer sei dat er in kristen wie en har ek besocht te bekearen, waard Pantaléon ferret en oanjûn by de keizer.
Pantaléon waard troch Diokletianus arrestearre, oanklage en tamtearre troch giseling. Hy waard brânmerke, úthongere, mar hy bleau hoekhâlden yn syn leauwe. En doe't er foar de liuwen smiten waard joegen dy harren del ynstee fan him op te ferskuorren. Lang om let waard Pantaléon oan in deade beam fêstbûn en spjalten se him neffens in leginde mei in swurd de plasse, mar noch slagge it de beul net Pantaléon dea te krijen. In oar ferhaal wol ha dat se him de hannen op de holle fêstspikeren. Pantaléon lykwols frege oan syn himelske Heit om genede en ferjouwing foar syn beul en dêrop spriek in stim út de himel dat er tenei Panteleimon hjitte soe. Dat wol safolle sizze as "barmhertich yn alles", wylst syn âlde namme "in liuw yn alles" betsjutte. De stim ûnthiet boppedat dat tenei in soad minsken troch syn foarbea barmhertigens ûnderfine soene. De beul wist him gjin rie en treuzele om it wurk dien te meitsjen, it wie doe de rjochter Hierokles sels dy't it swurd pakte en him de holle ôfsleach. Ut it lichem fan de ûnthalze Pantaléon rûn doe gjin bloed mear, mar kleare molke.
Ferearing
Al yn de 4e iuw begûn de ferearing fan Pantaléon. Oer it martlerskip fan Pantaléon waard foar it earst troch biskop Teodoretus fan Kyros yn it Gryksk skreaun en yn de 5e of 6e iuw folgen al gau oersettings yn it Armeensk en it Koptysk. De kristenheid fan it easten ferearet Pantaléon as ien fan de grutte martlers; dêr wurdt er ta de "hillige dokters" rekkene. Keizer Justinianus liet yn Konstantinopel yn it jier 550 foar Pantaléon in tsjerke bouwe. Yn hiel Europa ûntstiene tsjerken dy't oan Pantaléon wijd waarden. Yn 'e regel wurdt de hillige yn West-Europa Pantaléon neamd, wylst yn it easten de namme Pantaleimon wurdt oanholden.
Stadichoan fûnen de reliken fan de hillige ek it paad nei West-Europa. Der kamen reliken fan de hillige nei Keulen en fanút Keulen wreide de kultus him yn de 11e en 12e iuw fierder út troch it oerbringen fan in grut tal reliken nei oare plakken yn it germaanske kultuergebiet. De holle fan de hillige wurdt bewarre yn it Panteleimon-kleaster op Atos, mar ek yn Lyon of Parys (Abdij fan Saint-Denis) soe de holle fan de hillige telâne kommen wêze. Reliken binne fierder te finen yn Genua, Arles, Verdun, Ravenna, Andechs, Salem en Zwiefalten. Saneamde Pantaléon-ampullen, dêr't molke yn bewarre wurdt dy't fan Pantaléon ôfkomstich wêze soe, wurde bewarre yn Bari, Napels, Feneesje en Madrid. Yn de oan Pantaléon wijde domtsjerke fan Ravello wurdt de ynhâld alle jierren op 'e nij floeiber.
Ikonografy
Yn it easten wurdt Pantaléon yn 'e regel ôfbylde as in jonge man sûnder burd mei in krús, in medisinenbuske en in spatel. Yn it westen stiet Pantaléon fakentiden fêstbûn oan in beam mei syn hannen op 'e holle fêstspikere. Ek de bile komt foar as attribút.
C.O. Jellema
Libben
thumb|It hûs Oosterhouw, dêr't Jellema wenne Jellema studearre teology yn Amsterdam en Dútsk yn Utert. Dêrnei gie er oan de gong as learaar Dútsk oan middelbere skoallen yn Harderwijk en Baarn, en wie er wittenskiplik meiwurker Dútske letterkunde oan de Ryksuniversiteit Grins. Fierders skreau er kritiken oer Dútske literatuer yn NRC Handelsblad.
Jellema debutearre 1961 mei in tal gedichten yn literêr tydskrift De Gids. Yn it earstoan krige syn wurk mar in bytsje omtinken, mar yn 1981 briek er foarfêst troch mei de bondel De schaar van het vergeten.
Jellema sike yn syn iere gedichten nei in ferhâlding tusken de 'ferteller' yn it gedicht, en de wrâld bûten dy 'ferteller'. Letter spilet 'de tiid' in wichtige rol yn syn wurk. Yn in stikmannich bondels besiket er in syntese tusken 'fielen' en 'tinken', as emoasje en ratio, stal te jaan. De gedichten fan C.O. Jellema wurde skaaimerke troch in strakke foarm, en geregeldwei brûkt er de sonnetfoarm.
As essayist skreau er geregeldwei kritiken en essays oer de Dútske literatuer, ûnder oaren yn NRC Handelsblad, en oer Nederlânske poëzy, yn ûnder oaren it Nieuwsblad van het Noorden. Teffens skreau er opstellen oer Heinrich Heine, Theodor Fontane, Rainer Maria Rilke, Georg Trakl, Gerrit Achterberg en Hans Faverey en oaren, dy't sammele binne ûnder de titel Oefeningen bij een beek (2000).
Fan 1989 ôf oant syn dea wenne C.O. Jellema yn it monumintale hûs 'Oosterhouw' yn Liens, tegearre mei de túnarsjitekt Klaas Noordhuis, mei wa't er in moanne foar syn dea troude.
Boeing B-52 Stratofortress
thumb|275px|In B-52H yn kamûflaazjekleuren thumb|275px|De B-52 by de lâning De B-52 Stratofortress is in Amerikaanske lange-ôfstâns swiere- bommesmiter (geskikt foar nukleêre - of konvinsjonele bommen), boud troch Boeing. It type is in oerbliuwsel út de Kâlde Kriich en waard foar it earst ynset yn de Fietnamoarloch. De B-52 spilet lykwols noch hieltyd in wichtige rol yn operaasjes fan de Amerikaanske loftmacht. De B-52 smiet 40% fan de bommen dy't by de Operaasje Desert Storm brûkt waarden.
Al goed 50 jier is de B-52 Stratofortress de rêchbonke fan de Amerikaanske loftmacht, en sadwaande ek har âldste operasjonele tastel. De B-52 kin in grut arsenaal fan ferskate soarten bommen meinimme. It tastel wurdt allegeduerigen modernisearre en sil fermoedlik oant 2030 tsjinjen bliuwe.
Jovink en de Voederbietels
Jovink en de Voederbietels wie in Nederlânske rockband oprjochte yn Hummelo, Achterhoeke en wie aktyf tusken 1992 en 2017. De band brocht yn 1994 syn debútalbum Gold! út. Jovink en de Voederbietels hat njoggen studio-albums en ien live-album útbrocht.
Taboe
Taboe, ôflaat fan it Polynezyske wurd tapu, is in term dy’t, benammen yn religieus ferbân, eat oanjout dat net dien wurde mei, fral omreden fan (in gefaarlik grutte) hillichheid of krekt ûnreinens, mar soms ek út mear praktyske omtinkens.
Taboes
Foarmen fan taboes binne ûnder oaren: in foarwerp dat net oanrekke wurde mei, in plak dêr’t men bygelyks net komme of eat net dwaan mei, in bist dêr’t net op jage wurde mei, in soarte fleis, fisk, plant of frucht dy’t net iten wurde mei, in steat, bygelyks fan ûnreinens, dêr’t men in beskate hanneling net yn útfiere mei, in wurd dat net útsprutsen wurde mei en in ûnderwerp dêr’t net oer praat wurde mei.
In goed spesifyk foarbyld, dat tige algemien foarkomt, is it taboe dat op menstruaasjebloed leit, of fanwegen in grutte ûnreinheid, of fanwegen it libbenbringen in gefaarlik grutte hillichheid. In frou dy’t har tiid fan ’e moanne hat, mei dêrom yn in tige grut tal kultueren bygelyks allinne mar iten foar harsels klearmeitsje en ek komt it foar dat se har fan ’e rest fan ’e maatskippij ôfsûnderje moat, faak yn in apart hûs dat spesjaal foar dat doel oan ’e râne fan of bûten it doarp boud is.
Fersprieding
Hoewol’t men by taboes al gau oan natoerreligys tinkt, komme se ek yn oare godstsjinsten foar, en binne se ek net beheind ta religys. Yn religys wurde se almeast omskreaun as foarskriften, yn oare situaasjes binne se gauris part fan de moares, de net delskreaune regels, fan groepen. Sa leit der yn it Joadendom en de Islam bygelyks in taboe op it iten fan bargefleis, fanwegen ûnreinheid, en yn it Hindoeïsme op it iten fan kowefleis, fanwegen hillichheid. Dat in religieus taboe net perfoarst in religieuze eftergrûn hat, docht bliken út de wrâldse betsjuttings fan dy taboes: bargefleis bedjert samar, fral yn waarme streken, en de kij fan de Hindoes wienen arbeidskrêft, sûnder kij gjin ekers en sûnder ekers letter gjin iten.
Oseaanje
Al besteane taboes oer de hiele wrâld, dochs kamen en komme se yn Austraalje en it gebiet fan de Stille Súdsee by útstek foar. By de Maori’s fan Nij-Seelân, bygelyks, wienen taboes in tige wichtich aspekt fan ’e religy, dat benammen gou foar dingen dy’t oanhâldend yn kontakt stienen mei minsken of foarwerpen dy’t in grut mana hienen, lykas de besittings fan in haadman of de grûn foar it mienskipshûs dêr’t de geasten fan ’e foarâlden libben.