cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Domtsjerke fan Eisenstadt
De Sint-Martinuskatedraal (Dútsk: Dom St. Martin) yn de Eastenrykske stêd Eisenstadt is de roomsk-katolike domtsjerke fan it yn 1960 stifte bisdom Eisenstadt.
Skiednis
De earste ferwizing nei in Martinustsjerke datearret fan 1264, doe't Eisenstadt syn oarspronklike namme krige. Fan dy kapel binne noch romaanske fûneminten yn it koer bewarre bleaun. Yn de 13e iuw waard de kapel útwreide troch de bou fan in iergoatysk koer en in noardlike kapel. Yn 1460 waard yn it ramt fan de tanimmende driging fan de Turken (1453: Fal fan Konstantinopel) de tsjerke ferboud ta in wartsjerke. De belegering fan de stêd troch de Hongaarske kening Mattias Corvinus yn 1488 en de lettere ynfallende Turken soargen foar opûnthâld yn de bou fan de goatyske halletsjerke. Oan de westlike gevel soe noch in twadde toer komme. Mar allinne de noardlike toer waard realisearre. De tsjerke kaam yn 1522 ree. Nei de grutte brân fan 1589 duorre it jierren foar't der mei in weropbou fan de skeinde tsjerke útein set waard, dy't plak fûn yn ierbarokke foarmen mei krúsgraatferwulften en rûnbôgefinsters yn it preesterkoer. Tsjin it ein fan de 19e iuw waard de tsjerke wer yn goatyske foarmen rekonstruearre. De barokke alters ferdwûnen en maaswurkfinsters ferfongen de barokke finsters. Yn de tsjerke ferdwûnen de barokke fresko's ûnder in nije laach kalk.
De tsjerke waard mei de stifting fan it bisdom Eisenstadt yn 1960 in katedraal. Sint-Martinus waard patroanhillige fan it bisdom en Burgenland. De katedraal waard renovearre en krige nije ramen. Yn 2003 waard de domtsjerke op 'e nij ynrjochte.
Keunstwurken
De arsjitektuer fan it ynterieur waard yn 1960 neffens ûntwerpen fan Jakob Adelhart feroare. De ramen fan it preesterkoer presintearje it tema Kristus-Kening en datearje fan Franz Deéd. De ramen fan it tsjerkeskip toane motiven út de iepenbiering fan Jehannes en binne it wurk fan Margret Bilger. Yn 1980 makke Thomas Resetarits in mantelmadonna, dy't in plak krige oan it portaal fan de dom. Gilbert Bretterbauer makke yn 2003 it tapijt, dat mei de kleuren fan de ramen oerienkomt. De alterromte waard yn 2003 troch Brigitte Kowanz ûntwurpen. Aldere keunstwurken yn de tsjerke binne:
Oargel
De bou fan it oargel yn 1778 troch Johann Gottfried Malleck út Wenen waard mooglik makke troch in skinking fan de widdo Theresia Frigl. Nijbou wie needsaaklik om 't it âlde oargel by ferbouwings slim skansearre rekke. De bou fan it oargel fûn plak ûnder begelieding fan de komponist Joseph Haydn. Grutte feroarings oan it ynstrumint folgen yn 1944 troch de oargelboufirma Karl Schuke (Berlyn). Yn dy tiid waaden de pedaalomfang en de omfang fan it earste manuaal utwreide en in register tafoege. By de restauraasje troch Schuke yn 1973 waarden alle feroarings yn de jierren 1940 werom draaid. Karakteristyk is dat it ynstrumint noch barokke eleminten hat en tagelyk de nije klankestetyk, dy't oan it begjin fan de 19 iuw opgong makke, fertsjintwurdiget. It domoargel waard yn 2020 renovearre.
Jackie Kennedy
Jackie Kennedy, berne as Jacqueline Lee Bouvier (útspr.: /'ʤækli:n li: 'bu:vje i :/; Southampton (New York), 28 july 1929 – New York (New York), 19 maaie 1994), wie in dochter út in foaroansteande Amerikaanske famylje út New York. Yn 1953 troude se mei John F. Kennedy, dy't yn 1960 presidint fan 'e Feriene Steaten waard. As first lady waard se in ikoan fan 'e Camelot-perioade fan it Kennedy-presidintskip. Op 22 novimber 1963 siet se njonken har man yn in iepen limûsine doe't dy yn Dallas deasketten waard. Fiif jier letter wertroude se mei de Grykske reder Aristoteles Onassis, mei wa't se troud bleau oant syn dea yn 1975. De lêste tweintich jier fan har libben makke se karriêre as redaktrise by in útjouwerij. Teffens droech se by oan 'e skiene keunsten en oan it behâld fan histoaryske arsjitektuer yn 'e Feriene Steaten. Hja ferstoar yn 1994 yn 'e âlderdom fan 64 jier oan kanker.
Jonkheid en oplieding
Jackie Bouvier waard yn 1929 berne yn Southampton, op Long Island, yn 'e steat New York, yn in maatskiplik fermidden dat ta de elite fan 'e Feriene Steaten hearde. Hja wie de dochter fan oandielehannelder John Vernou Bouvier III, byneamd "Black Jack" (1891-1957) en dy syn frou Janet Norton Lee (1907-1989). Se hie ien jongere suster, Lee Bouvier (letter Lee Radziwill), dy't berne waard yn 1933. Bouvier har âlden skieden yn 1940, en har mem wertroude twa jier letter mei Hugh Dudley Auchincloss jr., de erfgenamt fan 'e oaljemaatskippij Standard Oil, mei wa't se noch twa bern krige, Janet Jennings Auchincloss en James Lee Auchincloss. Oan har memmekant wie Bouvier fan etnysk Iersk komôf, wylst se oan har heitekant Frânsk, Skotsk en Ingelsk bloed hie. Oan beide kanten wie har famylje roomsk.
left|thumb|200px|Jackie Bouvier mei seis jier, yn [[1935.]] Bouvier brocht har bernetiid troch yn 'e stêd New York en yn East Hampton, op Long Island, dêr't de famylje in bûtenpleats hie. Nei de skieding fan harren âldelju wennen Bouvier en har suske Lee ôfwikseljend yn harren memme wenten yn McLean, yn Firginia, en yn Newport, yn Rhode Island, en by harren heit yn New York en op Long Island. Al hiel ier fette Bouvier in passy op foar hynsteriden, dat har hiele libben lang ien fan har leafste tiidferdriuwen bleau. Fan 1942 oant 1944 siet se op 'e Holton-Arms School yn Bethesda, yn Marylân, en fan 1944 oant 1947 gie se nei de Miss Porter's School, yn Farmington, yn Konnetikut. Yn 1947, it jiers dat se achttjin jier waard, "kaam se út", sa't dat neamd wurdt, as debutante (dat is sis mar in feestlike ynhuldiging, yn 'e mande mei oare fammen fan deselde jierren, wêrmei't oanjûn waard dat se fan dat stuit ôf "op 'e merk" wie foar in serieuze relaasje).
Fan 1947 oant 1949 studearre Bouvier oan 'e heech oanskreaune famkesuniversiteit Vassar College, yn Poughkeepsie, yn 'e steat New York, en dêrnei brocht se in jier troch yn Frankryk, dêr't se fia it bûtenlânske stúdzjeprogramma fan Smith College, te Northampton, yn Massachusetts, earst studearre oan 'e Universiteit fan Grenôble, yn Grenôble, en doe oan 'e Sorbonne, yn Parys. Nei't se yn 1950 yn 'e Feriene Steaten weromkeard wie, liet se harsels oerpleatse nei de George Washington Universiteit yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., dêr't se yn 1951 ôfstudearre mei in bachelorstitel yn Frânske taal- en letterkunde. Datselde jiers wie Bouvier har suster Lee slagge foar de middelbere skoalle, en om sawol it iene as it oare te fieren, brochten se mei har twaen de simmer fan 1951 troch mei in rûnreis troch Jeropa. Dy reis wie letter it ûnderwerp fan it iennichste autobiografyske boek (One Special Summer) dat ea fan Bouvier ferskynd is.
Houlik mei Kennedy
right|thumb|200px|Jackie Bouvier op har troudei.
Trouwerij en gesinslibben
Under in formeel diner, yn maaie 1952, kaam hja yn 'e kunde mei John F. Kennedy (1917-1963), dat doe in Demokratysk lid fan it Hûs fan Offurdigen wie dy't kampanje fierde om senator te wurden. Se skeelden tolve jier, mar fielden har blykber daliks ta-inoar oanlutsen. Yn 't earstoan wie Kennedy tige besteld mei de ferkiezings, mar nei't er yn novimber in sit yn 'e Senaat wûn hie, waard harren relaasje serieuzer, en op 25 juny 1953 ferloofden se har. Bouvier en Kennedy trouden op 12 septimber datselde jiers by in roomske misse yn 'e Sinte-Marijetsjerke yn Newport, mei as foargonger Richard Cushing, de aartsbiskop fan Boston. Der wiene 700 gasten oanwêzich by de ynseinging fan it houlik yn 'e tsjerke en 1.200 by de dêropfolgjende brulloft. It nijtroude pear brocht de houliksreis troch op 'e San Ysidro Ranch yn Kalifornje, ear't se har nei wenjen setten yn McLean. Harren brulloft waard (ûnder de boppeklasse yn it Amerikaanske noardeasten) beskôge as it sosjale barren fan it jier. left|thumb|250px|Jackie en [[John F. Kennedy mei harren gesin (1963).]]
Benny Odinga
Bernardus (Benny/Ben) Odinga (Ljouwert, 22 desimber 1919 – dêre, 20 novimber 2003) wie in Nederlânske politikus fan de PvdA fan Frysk komôf.
Jackie Kennedy
First lady
Op 3 jannewaris 1960 stelde Kennedy him kandidaat foar it presidintskip fan 'e Feriene Steaten. Fanwegen har swierwêzen en har eardere swierrichheden op dat mêd waard it Bouvier troch har dokters ferbean om aktyf oan 'e ferkiezingskampanje diel te nimmen. Fan harren hûs yn Washington út die se har bêst om har man te helpen troch brieven te beäntwurdzjen, reklamespotsje op te nimmen, ynterviews te jaan en in kollem (Campaign Wife) te skriuwen dy't yn ferskate kranten ôfprinte waard. By de seldsume kearen dat se yn it iepenbier ferskynde, makke se goed gebrûk fan har talekennis, troch Frânsk, Spaansk, Italjaansk en Poalsk te sprekken. Op 8 novimber 1960 fersloech John F. Kennedy by de ferkiezings syn Republikeinske tsjinstanner Richard Nixon. Goed twa wike letter, op 25 novimber, waard John F. Kennedy jr. berne. Op 20 jannewaris 1961 waard Bouvier, mei 31 jier, ien fan 'e jongste first ladys út 'e Amerikaanske skiednis, nei Frances Folsom (de frou fan Grover Cleveland) en Julia Gardiner (de frou fan John Tyler).
As presidintsfrou stie Bouvier bekend om 'e sosjale barrens dy't se yn it Wite Hûs organisearre, om 'e restauraasje fan it ynterieur fan it Wite Hûs, dy't yn har opdracht en ûnder har tafersjoch plakfûn, en om har goede smaak yn klean, kosmetika en hierdracht. Se waard al rillegau ta in moade-ikoan, en krige op dat mêd in wrâldwide ynfloed. Hoewol't se der gjin beswier tsjin hie om mei te wurkjen oan fraachpetearen of om te posearjen foar foto's, besocht se wol safolle mooglik privacy foar harsels en har bern te behâlden as mooglik wie. Trochdat se allebeide folle jonger wiene as dat wenst wie foar Amerikaanske presidinten en first ladys, en om't se foar de bûtenwrâld sa tige gelokkich lieken (en miskien ek wol, mei weromwurkjende krêft, troch hoe abrupt oft de idylle úteinlik fersteurd waard), ûntstie it byld fan it goudene pearke yn it Wite Hûs, dat letter nei in sitaat fan Bouvier sels wol oantsjut waard as "Camelot", ferwizend nei it mytyske kastiel fan 'e legindaryske kening Arthur. right|thumb|250px|Jackie Bouvier Kennedy by de [[Taj Mahal, ûnder in besyk oan Yndia.]]
Benny Odinga
Odinga stoar novimber 2003 yn de âldens fan 83 jier.
Jackie Kennedy
First lady
Mar nettsjinsteande alle glitter en glamour wie net alles pais en free yn huze Kennedy. Yn it foarste plak kampte de presidint mei ûnderskate sûnensswierrichheden. Algemien bekend wiene syn rêchproblemen, dêr't er begjin jierren fyftich ferskate operaasjes foar ûndergean moatten hie. Mar dat er ek oanhelle wie mei oare sykten, waard sekuer geheim holden foar de media en it Amerikaanske publyk. Sa litte er oan 'e sykte fan Addison, in seldsume en potinsjeel libbensgefaarlike krupsje wêrby't it lichem te min fan 'e hormoanen kortisol en aldosteron oanmakket fanwegen in groanyske bynierskoarsynsuffisjinsje (oftewol: de bynierskoars docht net wat er heart te dwaan). Dêrnjonken hie Kennedy ek noch hypotyreoïdy, wêrby't de skyldklier te min hormoanen oanmakket. Dat er dy beide sykten hie, wiist derop dat er mooglik in djipper lizzende auto-ymmuniteitsstoarnis hie, dy't de dokters doedestiden noch net ûntdekke koene. Wat minder wie foar Bouvier, wie dat Kennedy ek wakker frousk wie, en ûnder harren trouwen omgie mei in hiele rige mêtresses. De bekendste dêrfan wie aktrise Marilyn Monroe, mar ek hied er, nei't der sein wurdt, in frijaazje mei aktrise en sjongster Marlene Dietrich, en boppedat sloech er om mei Bouvier har eigen parsefoarljochtster Pamela Turnure. left|thumb|200px|Jackie en [[John F. Kennedy arivearje op it fleanfjild Love Field, te Dallas, op 22 novimber 1963, koart foar't de presidint fermoarde wurde sil.]]
De moard op Kennedy
Op 21 novimber 1963 ûndernamen de Kennedys in twadeiske rûnreis troch Teksas, wêrby't se de earste deis San Antonio, Houston en Fort Worth oandiene. Op freed 22 novimber fleagen se mei de Teksaanske gûverneur John Connally en de frou nei Dallas ta dêr't se rûnriden waarden yn in iepen limûsine, tusken in hage fan wiuwende boargers troch. Bouvier siet efteryn, fuort njonken har man. Se droech it troch de Zapruder-film ikoanysk wurde rôze mantelpakje mei in rôze tok. Om likernôch healwei ienen middeis pleatslike tiid, wylst se Dealey Plaza passearren, waard der in oanslach op 'e presidint dien, dy't trije kear rekke waard, wêrfan ien kear fataal yn 'e holle. Ek gûverneur Connally, dy't foàr Kennedy yn 'e auto siet, rekke swier ferwûne.
Bouvier miende earst dat se in auto mei in ploffende útlaat hearde, en besefte pas dat der sketten waard doe't Connally in gjalp joech. Sa't op film fêstlein waard troch ien fan 'e taskôgers, Abraham Zapruder, line hja nei har man ta, dy't doe al yn 'e hals rekke wie. In pear tellen letter foel it fatale skot. Wylst de sjauffeur fan 'e limûsine gas joech, klom Bouvier fan 'e efterbank ôf en kroep yn shock oer de kofferbak fan 'e auto. Har Secret Service-liifwacht, Clint Hill, dy't wylst de limûsine al fuortried ek op 'e kofferbak sprong om Bouvier en de presidint mei syn lichem te beskermjen (en letter foar syn moed ûnderskieden waard), tsjûge neitiid dat er tocht hie dat se besocht om in stik fan 'e holle fan har man te pakken, dat troch de kûgelynslach fuortspatten wie. John F. Kennedy stoar koarte tiid letter yn it Parkland Memorial Hospital te Dallas, yn oanwêzigens fan Bouvier. right|thumb|200px|Jackie Kennedy yn [[Fort Worth, moarns ier op 22 novimber 1963, foar't se dat út giene nei Dallas. Letter dyselde deis soe har man John F. Kennedy deasketten wurde wylst hja njonken him yn in iepen limûsine siet.]]
Widdosteat
In wike nei de moard op har man joech Bouvier in ynterview wêrby't se de ferneamde ferwizing nei Camelot makke. Nei't se it Wite Hûs foar de lêste kear ferlitten hie, frege se har Secret Service-sjauffeurs om tenei har rûtes sa út te stipkjen dat se de presidinsjele wente nea wer hoege soe te sjen. Bouvier en har bern setten har foar de winter nei wenjen yn 'e Washingtonske wyk Georgetown. Letter yn 1964 ferfear it gesin nei New York-Stêd, mei't Bouvier hope dat har bern dêr mear privacy gund wurde soe. Hja brocht in jier yn rou troch. Har dochter Caroline fertelde har learaars dat har mem geregeldwei gûle moast. Yn 'e jierren dêrnei wie Bouvier mar selden yn it iepenbier te sjen, en dan noch suver inkeld by gelegenheden ta eare fan har man silger, lykas de ynwijing fan it Britske tinkteken foar Kennedy, yn 1965, en de doop fan it Amerikaanske fleandekskip de USS John F. Kennedy, yn 1967. left|thumb|200px|Fise-presidint [[Lyndon B. Johnson wurdt ynsward; Jackie Bouvier stiet njonken him, noch altiten yn har mei bloed besmodzge rôze mantelpakje.]]
Houlik mei Onassis
Doe't yn juny 1968 har sweager Robert Kennedy fermoarde waard, begûn Bouvier yn 'e Feriene Steaten te eangjen foar har eigen libben en dat fan har bern. Dy noed om Caroline en John jr. wie sadwaande har foarnaamste driuwfear foar har wertrouwen, op 20 oktober 1968, mei Aristoteles Onassis (1906-1975), in 23 jier âldere, smoarrike Grykske reder, dy't har bern in thús om utens biede koe en oer de middels beskikte om harren te beskermjen. Dit houlik, dat ynseinge waard op Skorpios, Onassis syn privee-eilân yn 'e Ioanyske See, kaam Bouvier op in protte minne parse te stean, mei't men it yn Amearika net begriep. Se waard it doelwyt fan paparazzy sûnder skrupules, dy't har oeral efterfolgen en har de bynamme "Jackie O" joegen (O foar Onassis).
Nei de dea fan syn soan Alexander, dy't yn jannewaris 1973 by in fleantúchûngemak om it libben kaam, begûn it mei Onassis syn sûnens yn it neigean te reitsjen. Hy stoar op 15 maart 1975, yn 'e âlderdom fan 69 jier, te Parys oan sykhellingsswierrichheden. Om't se de Amerikaanske nasjonaliteit beholden hie, wie Bouvier har rjocht op syn beërf ûnder de Grykske wet tige beheind. Nei in twa jier duorjende juridyske striid mei Onassis syn dochter Christina, liet se har úteinlik ôfkeapje foar $26 miljoen, wêrby't se ôfseach fan lykfol hokker oanspraak op 'e rest fan 'e Onassis-neilittenskip.
Lêste tweintich jier
Nei it ferstjerren fan har twadde man kearde Bouvier foargoed nei de Feriene Steaten werom. No't de bern wat âlder wiene, besleat se om wer in eigen libben op te bouwen, en om't se altyd aardichheid hân hie oan skriuwen en literatuer, naam se yn 1975 in baan oan as redaktrise by de útjouwerij Viking Press. Yn 1978 brocht Viking lykwols it boek Shall We Tell the President? fan skriuwer Jeffrey Archer út, dat yn in fiktyf takomstich Amearika spile dêr't har sweager Ted Kennedy presidint wie, en dêr't in moardoanslach op dyselde plannearre waard. Hoewol't Viking-baas Thomas H. Guinzberg foarôf mei Bouvier oerlein hie, besleat se nei in negative resinsje yn 'e New York Times, dêr't yn suggerearre waard dat sy de hân yn it boek hân hie, om fuortendaliks ûntslach te nimmen. left|thumb|200px|Jackie Bouvier mei presidint [[Ronald Reagan en de frou (1985).]]
Dêrop fûn Bouvier inselde soarte baan by in oare útjouwerij, Doubleday, dêr't se ûnder in âlde freon, John Turner Sargent sr., kaam te wurkjen. Under de boeken dy't hja dêr besoarge, wie de roman The Wedding (1995), fan 'e Afro-Amerikaanske skriuwster Dorothy West, dy't letter ferfilme waard ta in minysearje mei Halle Berry yn 'e haadrol. right|thumb|200px|It grêf fan Jackie Bouvier.
Bouvier wenne fan 'e midden fan 'e jierren santich ôf ôfwikseljend yn New York, it bûten fan 'e Kennedys yn Hyannis, yn Massachusetts, en op it fakânsje-eilân Martha's Vineyard, foar de kust fan Massachusetts. Fan dyselde tiid ôf hie se gedoente mei Maurice Tempelsman, in Belgyske yndustrieel en diamantehannelder dy't al lang by de frou wei wie, mar foar de wet noch troud wie. Mei him gie hja om oant har ferstjerren, tweintich jier letter. Njonken har wurk by de útjouwerij sette Bouvier har yn dy tiid ek tige yn foar it behâld histoaryske arsjitektuer, lykas dy oan Lafayette Square, yn Washington, D.C., en de Grand Central Terminal, in spoarstasjon yn New York-Stêd. Oan har dea ta bleau se in favoryt ûnderwerp fan 'e paparazzy.
Ferstjerren
Yn jannewaris 1994 waard by Bouvier non-Hodgkinlymfoom fêststeld, in foarm fan kanker. De dokters wiene yn 't earstoan optimistysk oer har kânsen, en har dochter Caroline beprate Bouvier om op te hâlden mei smoken (foartiid lege se trije pakjes sigaretten deis). Mar de kanker bliek in agressive foarm te wêzen, tsjin april moasten de dokters har opjaan. Mids maaie ferliet se it sikehûs om har lêste tiid thús, yn har hûs yn New York, troch te bringen, en de oare deis, op 19 maaie 1994, stoar se dêre yn har sliep, omjûn troch famylje en freonen. Se waard begroeven njonken John F. Kennedy op it Nasjonaal Begraafplak Arlington, fuort bûten Washington, D.C., yn Firginia. Se waard 64 jier.
Nevermore
thumb|200px|Warrel Dane yn 2007 Nevermore Wie in Amerikaanske metalband yn 1992 oprjochte yn Seattle, nei it beëinigjen fan de band Sanctuary. De band brocht yn 1995 syn debútalbum Nevermore  út. Nevermore hat sân studio-albums útbrocht, en ien live album. Nei 2011 waard it stil rûnom Nevermore. 2015 sei sjonger Warrel Dane yn in ynterview dat de band nog altyd aktyf wie en wurke oan in nij album, mar sjonger Dane ferstoar yn 2017 oan in hertynfarkt, it oankundige album is der nea kaam. Yn 2018 kaam earder Nevermore gitarist Tim Calvert te ferstjearren oan de gefolgen fan de spiersykte ALS.
Salomon Savery
thumb|400px|Kopergravuere ynterieur fan de [[skouboarch fan Fan Kampen]] Salomon Savery (Amsterdam, 1594 – Haarlim, nei 6 novimber 1666) wie in Nederlâns graveur en keunstskilder.
Salomon stamt út de Flaamske keunstnersfamylje Savery. Hy wie in soan fan de skilder Jacob Maertens Savery. Savery tekene en etste ûnder mear lânskippen, betinkingsprinten en portretten. Bekend fan him is bygelyks in skilderij út 1631 fan it Belis fan De Bosk. Hy makke ek in tal printen neffens in skilderij fan Rembrandt fan Rijn. Savery gravearre de titelprinten by in stikmannich toanielstikken fan Joost van den Vondel en makke 12 platen foar de yn 1657 ferskynde fertaling fan Don Quichotte fan Miguel de Cervantes.
Transport League
Transport League is in Sweedske doommetalband yn 1994 oprjochte yn Partille. De band brocht yn 1995 syn debútalbum Stallion Showcase út. Yn 2005 waard de band opheft, mar yn 2009 makke de Sweedske band in trochstart. Transport League hat njoggen studio-albums útbrocht.
Boeing 377 Stratocruiser
De Boeing 377 Stratocruiser wie in grutte lange-ôfstâns ferkearsfleanmasine dy't ûntwikkele waard út de militêre frachtfleanmasine C-97 Stratofreighter, dy't wer ôflaat wie fan de B-29 Superfortress. It ûntwerp wie modern yn dy tiid. Sa hie it tastel twa passazjiersdekken en in drukkabine, in betreklik nij ferskynsel by ferkearsfleantugen yn dy tiid. De Stratocruiser hie plak foar oant 100 passazjiers op it grutte dek en plak foar 14 op it salondek dêr ûnder.
De Stratocruiser wie grutter as de Douglas DC-6 en de Lockheed Constellation, dêr't er mei konkurrearje moast, en wie ek djoerder yn gebrûk. Hy wie bekend om syn goede prestaasjes, de grutte kapasiteit en de lúkse kabine, mar syn betrouberens foel tsjin, fral fanwege swierrichheden mei de fjouwer 28-sylinder Pratt & Whitney Wasp Major radiaalmotors en harren fjouwerblêdige propellers. Der waarden mar 55 Model 377s boud foar loftfeartmaatskippijen.
thumb| Needlâning fan Pan-Am flecht 6 Meiïoar 13 tastellen giene by ûngemakken ferlern, wêrby't tusken 1951 en 1970 totaal 140 deaden foelen.
Brûkers
thumb|Ferslach fan de earste besite fan de Boeing Stratocruiser oan [[Skiphol yn 1949]]
Wettermûne fan Laag-Keppel
De wettermûne fan Laag-Keppel is in nôtmûne yn it Gelderske Laag-Keppel. Sûnt de 14e iuw hat it doarp al in wettermûne. De hjoeddeiske mûne waard yn de 19e iuw boud en wie oant 1945 yn bedriuw.
Troch it kanalisearjen fan de Alde Isel ferlear de wettermûne it needsaaklike ferfal om op wetterkrêft te meallen. Yn 1945 krige de mûne in elektromotor en sûnt soarge dy foar it oandriuwen fan it mealwurk.
Yn 1968 waard in plan makke om de wêttermûne wer op de tradisjonele wize draaie te litten. Foar dat doel waard út Follegea in spinnekopmûne oerbrocht nei Laag-Keppel. Dy wynmûne waard dêr opboud om sa it wetter fan de mûnekolk mei 1,5 meter leger te hâlden om sa keunstmjittich foar ferfal te soargjen. De oplossing wurket, mar de kapasiteit fan de greidemûne is net genôch om de wettermûne op syn bêst wurkje te litten.
Binnenhôf
300px|thumb|right|It Binnenhôf yn de jûntiidsskimer. It Binnenhôf is in fan oarsprong midsiuwsk gebouwekompleks yn De Haach, dat al iuwenlang it sintrum fan de Nederlânske en Hollânske polityk is. It is ûntstien troch de bou (tusken 1230 en 1234) fan in kastiel troch de greven fan Hollân, dy't der sûnt de 13de iuw harren residinsje hiene. Ek troch de Republyk fan de Feriene Nederlannen (1579-1795) en it yn 1815 foarme Keninkryk fan de Nederlannen waard dizze lokaasje as bestjoerssintrum oanhâlden. Hjoeddedei binne sawol de Earste as de Twadde Keamer, it ministearje fan Algemiene Saken, de ministerried, de Ried fan Steat en it kantoar fan de minister-presidint oan it Binnenhôf fêstige. It Binnenhôf is it âldste parlemintsgebou yn de wrâld dat noch hieltyd brûkt wurdt.
Filmcrew
In filmcrew (útspr.: ['fɪlmkru:], likernôch: " film krûû"; fan it Ingelske film crew, letterlik: "filmbemanning") is in groep minsken dy't, almeast op projektbasis, meiwurket oan 'e produksje fan in film of in tillefyzjeprogramma. Dêrby wurdt ûnderskie makke tusken de crew en de cast: de cast bestiet út 'e akteurs, wylst de crew eltsenien omfiemet dy't 'efter de skermen' by de produksje belutsen is. De term filmploech is hast synonym mei 'filmcrew', mei it betingst dat 'filmploech' mear brûkt wurdt foar lytsere filmcrews (almeast besteande út in presintator, in kameraman, in lûdsman en in regisseur), dy't bygelyks opnamen op lokaasje meitsje foar in reportaazje, in dokumintêre of in realitytillefyzjeprogramma, wylst 'filmcrew' mear brûkt wurdt yn it ramt fan spylfilms, tillefyzjefilms en tillefyzjesearjes mei in fiktyf ûnderwerp.
Filmcrews binne opdield yn ûnderskate ôfdielings, dy't har elts talizze op in spesifyk aspekt fan 'e produksje. De beroppen dy't ta in filmcrew hearre, hawwe har troch de jierren hinne fierder ûntwikkele, faak nei oanlieding fan 'e yntroduksje fan nije technologyen. It grutste part fan dy beroppen bestiet lykwols al fan it begjin fan 'e tweintichste iuw ôf, doe't de filmyndustry ûntstie. Film- en tillefyzjeproduksje hat trije dúdlike stadia: ûntwikkeling, produksje en distribúsje. De produksje sels falt ek útinoar yn trije dúdlik faninoar skate stadia: preproduksje, de eigentlike opnamen en postproduksje. In soad filmcrewberoppen hearre by ien fan dy trije produksjestadia. Fierders bestiet der ek in ûnderskie tusken personiel 'boppe de line', lykas de regisseur, de produsint en de senarioskriuwer, dy't har ek mei ûntwikkeling en/of distribúsje bemuoie, en personiel 'ûnder de line', de technyske stêf dy't inkeld by it produksjestadium belutsen is.
It Hegelân
It Hegelân (Grinslânsk: ’t Hoogelaand; Nederlânsk: het Hogeland) is in gemeente yn it noardwestlik diel fan de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2019 troch gearfoeging fan de gemeenten Bedum, Iemsmûn, De Marne en in diel fan Winsum. It Hegelân is wat oerflak oanbelanget in tige grutte gemeente en de plakken Bedum, Liens, Winsum en Uthuzen binne gemeentlike sintra. Yn Uthuzen komt it gemeentebestjoer en de gemeenteried by inoar. De gemeente hie op  ynwenners (boarne: CBS).
Namme
De namme is ûntliend oan dy fan it histoaryske distrikt Hogeland of Hoogeland. De ynwenners mochten yn 2017 stimme foar de definitive namme middels in enkête. 75% keas foar Het Hogeland. De alternativen Het Marenland en Hunsingo hellen it net.
Plakken
Yn de gemeente lizze 51 doarpen. Dêrnjonken hat de gemeente noch in grut tal buorskippen. De waadeilannen Rottumereach en Rottumerplaat falle ûnder de gemeente It Hegelân.
Dialekt
Yn de gemeente wurdt in fariant fan it Nedersaksysk, it saneamde Hegelânsk (Hoogelaandsters of Noordgrunnegs) praat.
Ynkubaasjetiid
De ynkubaasjeperioade of ynkubaasjetiid fan in sykte is de tiid dy't ferrint tusken it skypjen en de earste klinyske symptomen fan de sykte. Dy perioade kin útinoar rinne fan in pear dagen oant jierren.
De ynkubaasjeperioade fan hepatitis C kin bygelyks oprinne oant tweintich jier. Yn dy tiid kinne oaren faak wol besmet wurde.
Rikfryd fan Utert
Rikfryd (Ricfried, of Rixfrid) wie biskop fan Utert fan 806 oant 815/816. Nei alle gedachten behearde er ta itselde skaai as syn foargongers Freark, Alberik, Liudger en Balderik. Oer syn libben en bewâld is neat bekend. Hy waard beïerdige yn de Utertske Sint-Salvatortsjerke.
Titus Pomponius Attikus
Titus Pomponius Attikus (Latyn: Titus Pomponius Atticus; útspr.: ['titus pom'po:nius 'atikus], likernôch "titûs pompooniûs attikûs"); Rome, novimber 110 f.Kr. – dêre, 31 maart 32 f.Kr.) wie in foaroansteand Romeinsk sakeman, bankier, útjouwer, redakteur, skriuwer en filosoof, dy't letter de namme Kwintus Sesilius Pomponianus Attikus oannaam. Hy is benammen yn oantins bleaun as de bêste freon fan 'e ferneamde Romeinske politikus, orator en filosoof Sisero, mei wa't er in libbene briefkerij ûnderhold. Sisero droech syn traktaat oer freonskip, De Amicitia, oan Attikus op.
Jonkheid en oplieding
Attikus waard yn novimber 110 f.Kr. yn Rome berne ûnder de namme Titus Pomponius, as de soan fan in oare Titus Pomponius en dy syn frou Sesilia Metella. Hy wie in telch út in âld en foaroansteand, mar fan oarsprong net aadlik Romeinsk laach. As jongfeint studearre er rjochten ûnder de grutte Kwintius Musius Skevola, yn 'e mande mei û.m. Lusius Manlius Torkwatus, Gajus Marius de Jongere en Markus Tullius Sisero, dy't syn libbenslange freonen waarden. It sizzen is dat er in earsten learling wie.
Wurkpaad
Yn 85 f.Kr. reizge Attikus nei Atene ta, dêr't er fierder learde yn literatuer en filosofy, en him by de epikuristyske skoalle joech. Hy mocht sa graach oer Atene, dat er de namme 'Attikus' oannaam (nei Attika, de lânstreek dêr't Atene it sintrum fan is). Underwilens woeks syn fortún oan troch ferskate erfskippen, mar ek troch syn eigen slûchslimmens as hanneler yn ûnreplik goed. Dy rykdom brûkte er om him in stêf fan kundige slaven oan te skaffen, dy't er oan it wurk sette as kopyisten en om papier te meitsjen. Sa smiet Attikus him op as in patroan fan 'e literatuer, wêrby't er û.m. de wurken fan syn freon Sisero publisearre.
It is bekend dat Attikus sels ek in skiedkundich boek skreaun hawwe moat oer it konsulskip fan Sisero yn it jier 63 f.Kr., fierders in opmerklike autobiografy en dêropta in beskate hoemannichte poëzij. Syn brieven oan Sisero, dy't neitiid troch Sisero syn frijlitten slaaf en persoanlik siktaris Markus Tullius Tiro sammele waarden yn 'e Epistulae ad Atticum, binne lykwols it iennichste diel fan syn wurk dat bewarre bleaun is. Dy briefkerij wie faak yn in subtile koade skreaun om 'e politike waarnimmings fan 'e beide freonen tsjin fijannige eagen te beskermjen. Ut syn brieven komt Attikus nei foarren as in oardielkundich man fan elegante smaak mei in talint foar de sakewrâld.
Yn 65 f.Kr. kearde Attikus út Atene werom nei Rome. Neffens de begjinsels fan it epikurisme hold er him dêrnei safolle mooglik ôfsidich fan 'e polityk, in liedend motyf yn syn libben dat er inkeld út en troch ferbriek om syn freon Sisero te helpen. Sa skonk er him yn 49 f.Kr., doe't Sisero twongen wie en ûntflechtsje Rome, 250.000 sestersjes yn ien kear. Hoewol't Attikus him dus net aktyf mei de polityk bemuoide, is út syn brieven op te meitsjen dat er, krekt as Sisero, in oanhinger fan 'e âlde Romeinske Republyk wie, en der konservative politike ideeën op neihold. As sakeman wied er in partner fan Markus Lisinius Krassus, in lid fan it Earste Triumviraat.
Priveelibben
Nei it ferstjerren fan syn rykste omke oan memmekant Kwintus Sesilius Metellus waard Attikus oanfurde as de oannommen soan en erfgenamt fan dyselde, en dêrta naam er de namme Kwintus Sesilius Pomponianus Attikus (Latyn: Quintus Caecilius Pomponianus Atticus) oan. Doe't er al aardich op jierren wie (omtrint 53 jier) troude er tusken 58 en 56 f.Kr. mei in Sesilia Pilia (±75-46 f.Kr.), in pakesizzer fan Krassus, mei wa't er 35 jier skeelde. Harren houlik skynt lykwols gelokkich west te hawwen, oant Sesilia tolve jier letter kaam te ferstjerren. Foartiid hie hja Attikus in soan skonken, Titus Pomponius Attikus de Jongere, oer wa't hast neat bekend is, en ek in dochter, Sesilia Pomponia Attika, dy't letter troude mei de Romeinske generaal Markus Fipsanius Agrippa.
Lêste jierren en dea
Attikus wenne de rest fan syn libben yn Rome. Koart nei syn 77ste jierdei rekke er siik, hoewol't it der earst alle skyn fan hie dat him net folle mankearre. Nei in fearnsjier omgammeljen rekke er lykwols frij hommels slim yn 'e minnichte. Om in lange lijenswei foar te kommen en it ûnûntkombere te ferflugjen, hold Attikus doe op mei iten en hongere er himsels dea. Mei't er al ferswakke wie, duorre it doe net lang mear, en op 'e fyfde deis fan syn fêstjen, 31 maart 32 f.Kr., stoar er yn syn hûs yn Rome. Hy waard begroeven yn 'e grêftombe fan syn famylje, by de Fyfde Myl(peal) fan 'e Via Appia.
Dom fan Milaan
De Dom fan Milaan (Lombardysk: Dom de Milan, Italjaansk: Duomo di Milano; offisjeel: Basilica cattedrale metropolitana di Santa Maria Nascente) is in oan de berte fan Marije wijde roomsk-katolike katedraal fan it aartsbisdom Milaan. It op it Piazza del Duomo steande goatyske bouwurk is ien fan de grutste tsjerken fan 'e wrâld en de bou derfan begûn yn 1386 ûnder hartoch Gian Galeazzo Visconti. Pas yn de 19e iuw waard de katedraal mei de bou fan de tsjintwurdige gevel foltôge.
Skiednis
Foar de hjoeddeiske dom stiene der, nei't der earder in romeinske timpel stien hie, twa tsjerken: de ier-kristlike tsjerke "Santa Maria Maggiore" en op it gebiet fan it tsjintwurdige plein in gruttere romeinske basilyk, dy't letter oan de hillige Thekla wijd wie en yn 1548 ôfbrutsen waard. Beide tsjerken gyngen werom op de 4e iuw en waarden earder ferskate kearen ferneatige en yn in oare foarm wer opboud. De bou sette yn 1386 útein yn opdracht fan stedshear Gian Galeazzo Visconti, letter de earste hartoch fan Milaan. Yn 1388 waarden de fûneminten lein en de bou fan de bûtenmuorren fan in trijeskippich gebou begûn fanôf de apsis. Oant 1402 wiene der njonken Italjaanske boumasters ek Frânske en Dútske boumasters oan it wurk. De Italjanen wurken noch neffens de tradisjonele lânseigen tradysjes, de oaren sochten nei in maksimale hichte en ferljochting fan it gebou. De bûtenlanners waarden al gaueftich troch de Lombarden ferdrongen, mar de bou bleau ûnder ynfloed fan de Frânske en Dútske gotyk. Om 1400 kaam de apsis op hichte, wylst it jier 1402 neamd wurd foar de foltôging fan it maaswurk fan it 22,5 meter hege koerfinster en yn 1409 waarden ek de dwersskippen foltôge.
Doe't paus Martinus V it haadalter yn 1418 wijde wie de toer op de krusing noch net ôf. Yn de twadde helte fan de 15e iuw waard fierder boud nei it westen ta. It materjaal, moarmer út de stiengroeves fan Candoglia yn it Val d'Ossola oan it Lago Maggiore dêr't de bakstien fan de kearn fan it gebou mei beklaaid waard, kaam oer kanalen oanfierd nei Milaan. De blokken moarmer krigen it merk AUF (= ad usum fabricae) sadat elkenien wist dat it foar de domtsjerke ornearre wie en it materjaal sûnder kosten ynfierd wurde koe.
Doe't biskop Karel Borroméus yn 1572 de katedraal einlings ynwije koe, wie de katedraal noch net ôf en op de westlike kant mei in provisoaryske bakstiennen muorre ôfsletten. Yn de earste helte fan de 16e iuw waarden der noch wol ferskate ûntwerpen makke foar de gevel, dy't lyowls net fierder ta útfiering kamen.
Sûnt 1567 wie boumaster Pellegrino Tibaldi yn tsjinst en dy liet it koer oant 1577 yn de iere barok ferbouwe. Fan syn renêssânse gevelûntwerp út 1570 waard allinne it portaal útfierd mar Carlo Buzzi, boumaster fanôf 1630, brocht wer feroarings oan de gevel oan en makke de gevel wer wat goatysker.
Pas yn opdracht fan Napoleon Bonaparte, dy't him op 26 maaie 1805 yn de dom as kening fan Itaalje kroane liet, waard de gevel fan Giuseppe Zanola yn neogoatyske styl fierder boud en yn 1813 troch Amati foltôge. De klokketoer waard yn 1858 ôfbrutsen, wylst de fialen oan it begjin fan de 1890 ree kamen. It yn in útskreaune wedstriid súksesfolle ûntwerp fan Giuseppe Brentanos waard net realisearre.
Hieltiten wer kaam ek de kwestje op it aljemint om de dom in passende klokketoer te jaan. Der wiene plannen fan Seregni en Buzzi om de dom twa tuorren te jaan. Op it lêst soe yn 1938 in project út 1927 fan Vico Viganò útfierd wurde. De toer, dy't de namme Torre delle Memorie delle Vittorie e delle Glorie krije soe, moast de heechste tsjerketoer fan 'e wrâld en yn 1942 foltôge wurde, mar brek oan jild wie de oarsaak dat ek dit projekt net útfierd waard.
Beskriuwing
De tsjerke is útfierd yn de goatyske styl en foarmet dêrmei in útsûndering yn de Italjaanske arsjitektuer. De gevel waard pas ûnder Napoleon oanbrocht. It oanlizzen fan it grutte plein om de katedraal fûn tusken 1865 oant 1873 plak.
Eksterieur
De sydmuorren fan de domtsjerke datearje út de 15e oant de 18e iuw en wurde troch mei fialen bekroande steunbearen en hege finsters ûnderbrutsen. By de dwersskippen binne de steunbearen dûbel útfierd om sa treppen binnen nei boppe mooglik te meitsjen. De muorren binne mei mear as 2000 bylden en 135 fialen fersierd fan ferskillende keunstners út ferskate tiden.
Foar toeristen is it mooglik om tsjin in fergoeding it dak op te gean om sa de details fan de bou te besjen. Op in heldere dei kin it sicht oer de stêd oant de Alpen ta rikke.
Krusingstoer
De achthoekige toer op de krusing waard yn de 15e en 16e iuw boud. Op de sintrale spits stiet in ferguld byld fan Marije dy't yn 'e himel opnommen wurdt. Yn de folksmûle hjit it byld La Madonnina en it krige yn 1774 in plak op de spits.
Portalen
It bûtenste noardlike sydportaal út 1948 is wijd oan de frede yn it kristendom. De grutte tafels fan it Edikt fan Milaan yn it sintrum wurde begeliedt mei sênes fan de ferfolging en befrijing fan kristenen. De fleugels fan de doarren fan it folgjende portaal binne wijd oan it libben fan de hillige Ambrosius. Rjochts fan it haadportaal giet it dan fierder mei midsiuwske striid tsjin it Hillich Roomske Ryk en de houten doar hielendal rjochts út 1965 toant de skiednis fan de dom yn de tiid fan Karel Borroméus.
Ynterieur
Alhoewol't de bou basilikaal is, binne de hichteferskillen tusken de skippen lyts, lykas wenst is yn de Lombardyske boukeunst. De gewelven wurde troch 52 bundelpylders droegen. Bysûnder oan de pylders binne de oant seis meter hege kapitelen mei nissen, dêr't hilligen yn steane ûnder baldakinen dêr't lytse byldsjes fan profeten op steane.
De flier fan de dom waard yn de hjoeddeiske foarm fanôf 1585 yn wite, reade en swarte moarmer en oarssoartige stien lein en foltôge yn it midden fan de 20e iuw. De ramen fan de katedraal datearje foar in part út de 14e iuw.
Ferdivedaasjepark
In ferdivedaasjepark, attraksjepark, amusemintspark, temapark of pretpark (hollanisme) is in rekreaasje-oard dêr't men jin tsjin betelling fermeitsje kin mei almeast grutskalige attraksjes lykas achtbanen, reuzerêden, mearketunen en wyldwetterbanen. Sa'n park ûnderskiedt him fan in merke trochdat it net ferpleatsber is, en fan in boarterstún trochdat it oer (folle) gruttere attraksjes beskikt. Dêrby binne ferdivedaasjeparken rjochte op it fermeitsjen fan grutte groepen minsken, almeast toeristen, mei't sa'n park te grut en djoer is om inkeld bestean te kinnen fan besyk troch de pleatslike befolking.
Dom fan Milaan
Middenportaal
It middenportaal is oan de binnenkant mei ier-barokke arsjitekturale elementen foarsjoen en fan let-klassisistyske bylden út 1837 fan de hilligen Ambrosius en Karel Borroméus flankearre. In gevelstien betinkt de wijing fan de dom yn 1418 en 1577. In smelle trep bringt de besikers nei de argeologyske opgravings (resten fan de foargongers) en de eardere doopkapel, dêr't de hillige Augustinus yn 387 troch biskop Ambrosius doopt waard.
Ferdivedaasjepark
Ferdivedaasjeparken hawwe har ûntjûn út 'e Jeropeeske tradysje fan it hâlden fan in jierlikse merke. Ek de wrâldtentoanstellings fan 'e njoggentjinde iuw hawwe der har ynfloed op hân. Faak hat in ferdivedaasjepark in beskaat tema (dêrfandinne de oantsjutting "temapark"), dêr't alle attraksjes mei te krijen hawwe. Yn guon parken betellet men by de yngong in alomfetsjende tagongspriis wêrnei't alle attraksjes fierders frij besocht wurde kinne; yn oare parken is de yntreepriis leech, mar moat foar alle attraksjes apart bybetelle wurde. Hoewol't ferdivedaasjeparken besocht wurde troch minsken fan alle leeftydskategoryen, lizze se har dochs benammen ta op it fermaak fan bern.
Gertrudistsjerke (Achlum)
Skiednis
De oarspronlik oan Gertrudis fan Nijvel wijde tsjerke datearret út de 12e iuw en waard op in tsjintwurdich fiif meter hege terp boud. Noardlik fan de terp ûntstie om 1429 hinne in troch it kleaster Lúntsjerk ûnder Mullum in konvint stifte, dat yn 1672, in pear jier foar de reformaasje, oanfallen waard troch de Geuzen en dêrnei yn ferfal rekke. De tsjerke waard yn de 15e iuw feroare, itjinge mooglik te krijen hie mei de bou fan it kleaster. De dowestiennen muorren fan de tsjerke waarden mei giele bakstiennen ferhege en krigen in nije kape. Ek in nij trijesidich koer waard oanboud. De ferhege muorren makken ek it ynbringen fan de grutte goatyske finsters mooglik. Yn 1790 is de sealtektoer foar in diel ôfbrutsen en ferfongen troch de houten opbou mei spits. Oan de noardlike muorre is de romaanske oarsprong mei de heechlizzende rûnbôgefinsters fan de tsjerke noch it bêste ôf te lêzen, mar ek yn de súdlike muorre binne njonken de dowestien noch spoaren fan romaanske arsjitektuer te finen. Yn de súdlike muorre is yn in brede tichtmitsele bôge in skeinde stien fan in hillige sûnder holle fan reade bremer sânstien te sjen. thumb|left|175px|Oargel
Dom fan Milaan
Lofter sydskip
Yn it lofter sydskip binne alters mei wichtige keunstskatten út de 16e oant 19e iuw, 12e iuwske moarmeren plakettes mei apostelfiguren en it houten krús, dat Karel Borroméus meitôge yn in prosesje doe't de pest yn Milaan omspûke. Fierders is de doopkapel mei in romeinsk bekken, dy't oarspronklik yn it middenskip stie, yn de 17e iuw hjirhinne ferhûze.
Ferdivedaasjepark
Guon fan 'e bekendste ferdivedaasjeparken fan 'e wrâld binne Disneyland, yn Anaheim, Disney World, yn Orlando, Euro Disney, yn Parys, en Warner Bros. Movie World, yn it Dútske Bottrop. Yn Nederlân is de Efteling, yn it Brabânske Keatsheuvel, fierwei it bekendste ferdivedaasjepark. Oaren binne Duinrell, yn Wassenaar (Súd-Hollân), Attraksjepark Slachharen, yn Slachharen (Oerisel) en Walibi Holland (de eardere Flevohof), yn Biddinghuzen (Flevolân).
Gertrudistsjerke (Achlum)
Ynterieur
De sealtsjerke is oerdutsen mei in houten tonferwulft út de 15e iuw. It grutste part fan it ynterieur stamt út de 17e iuw. De opstelling is tradisjoneel protestantsk: de preekstoel oan de súdlike muorre yn de dooptún, dwers op it skip oan de noardlike muorre de banken foar de manlju en mei oan de súdlike muorre de banken foar de froulju, dy't op de preekstoel oriïntearre binne. De wangen fan de frouljusbanken drage fykwurk fan blommen en datearje út 1653. Yn it koer steane ienfâldige hearebanken.
Dom fan Milaan
Rjochter sydskip
Njonken alters út de 14e en 15e iuw binne hjir in soad sarkofagen fan hilligen en begeunstigers fan de tsjerke ûnderbrocht. De finsters binne it wurk fan Flaamske, Lombardyske en Rynlânske keunstners út de 15e iuw..
Gertrudistsjerke (Achlum)
Ynterieur
Under de tsjerke leit de grêfkelder fan de famylje Draisma.
Dom fan Milaan
Dwersskip
It rjochter transept mei it grêfmonumint fan Gian Giacomo Medici is lykas it lofter transept ynrjochte mei bylden. Dêrûnder is it byld fan de strûpte hillige Bartoloméus fan Marco d'Agrate út it jier 1562. Yn it lofter transept stiet de Trivulzio-kandler. De fiif meter hege ljochter mei sân earms is in iergoatysk masterwurk fan in brûnsjitter út it Rynlân, it Maasgebiet of Loataringen. De kandler datearret yn alle gefallen út ± 1200 en is fersierd mei bibelske en wrâldske foarstellings.
Gertrudistsjerke (Achlum)
Oargel
De tsjerke hat in oargel fan Van Dam út 1854.
Klokken
De âldste klok fan de tsjerke is de Jezus-Marije-Jehannesklok, dy't getten waard yn 1380. Yn de Twadde Wrâldkriich waard de klok út de toer helle om tefoarren te kommen dat de Dútsers de klok foarderen om him om te ranen. Nei de befrijing kaam de klok lang om let yn it Museum Martena yn Frjentsjer telâne, dy't de klok yn 2016 werom joech oan de tsjerke fan Achlum. De oare twa klokken fan de Gertrudistsjerke stamme út 1621 en 1631 en waarden getten troch Hans Falck.
Dom fan Milaan
Koer
Allinne yn de peasketiid wurdt de byldenrike peaskeljochter fan 1439 boppe it alter ophongen.
Alle jierren fynt yn septimber mei it feest fan de Krúsferheffing it ritueel La Nivola yn de domtsjerke plak. Sûnt 20 maart 1461 wurdt de Hillige Spiker fan it Krús (Santo Chiodo della Croce) yn de domtsjerke bewarre, neffens de tradysje in oerbliuwsel fan it lijen fan Jezus. It wurdt yn in krúsfoarmich relikwarium bewarre dat yn it ferwulft hinget en wêrfan't it plak mei in read lampke wurdt oanjûn. Alle jierren wurdt yn septimber it relyk mei it feest fan de Krúsferheffing út it kastje oan it ferwulft nommen, yn in krús hongen en mei in 17e-iuwske lift nei ûnderen helle. It wurdt dan yn in prosesje troch de tsjerke droegen.
De reliëfs oan de achterkant fan de koermuorre binne 17e-iuwsk en stelle sênes út it libben fan Marije foar.
Krypte
De rûnfoarmige krypte ûnder it heechalter datearret út 1606 en is tagonklik troch in yngong achter it koer. Fan dêr wei is it mooglik de Scurolo di San Carlo yn te gean, in achthoekige kapel dêr't yn in kristallen urn de resten fan de hillige Karel Borroméus bewarre wurde. De sulveren reliëfs oer it libben fan de hillige binne 19e-iuwsk.
Sakristy
Oan beide kanten fan it koer is in sakristy en se stamme alletwa út de 14e iuw. De bekroaning fan it portaal fan de súdlike sakristy (1391) is fan de Dútske byldhouwer Hans fan Fernach. Fierder is dêr in lavabo fan 1396 en in Kristusbyld oan de martlerspylder fan Christophoro Solari. De noardlike sakristy hat in portaal fan 1396, de moarmeren flier datearret fan 1407 en de fresko's dêr binne om 1600 hinne oanbrocht.
Oargels
It earste oargel fan de domtsjerke waard yn 1397 opsteld. Yn de jierren 1533-1577 folge de bou fan it noardlike oargel mei tolve registers. In súdlike oargel waard fanôf 1583 boud, dy't yn 1590 foltôge waard en it âldere ynstrumint fan 1397 ferfong. It neamen wurdich binne de âld- en nijtestamintyske beskilderings fan it súdlike oargelfront.
Beide ynstruminten waarden yn de rin fan de tiid jimmeroan ferboud, fergrutte en lang om let yn de jierren 1985-1986 troch de oargelboufirma Tamburini folslein op 'e nij organisearre. It hiele oargel bestiet no út meardere dieloargels, dy't fan in mienskiplike spyltafel bespile wurde kin. Mei 186 klinkende registers en likernôch 16.000 pipen op fiif manuaalwurken en oerienkomstich selsstannige pedaalwurken is it dêrmei ien fan de grutste oargels fan 'e wrâld. De traktueren binne elektrysk.
Boccia op de Paralympyske Simmerspullen 1996
De ‘’’Xe Paralympyske Simmerspullen’’’ waarden yn 1996 yn Atlanta, yn de Feriene Steaten hâlden.
De Kempenaer
De Kempenaer is de namme fan in bekende Nederlânske famylje. De stamfaar is Jan de Kempenere, fermeld yn Brussel 1422-1466. Guilliam de Kempenaer († 1611) fan Brussel, keapman yn speserijen, waard yn 1581 poarter fan Amsterdam. Ien staach fan it laach hjit Van Andringa de Kempenaer. Trije leden fan dizze staach waarden mei harren wetlike neisieten yn manlike line yn 1816 en 1861 troch ferheffing ta de Nederlânske adel rekkene.
Nederlânske adel
thumb|
Bekende leden
Groanologyske folchoarder
Benninkmûne
De Benninkmûne is in nôtmûne oan 'e Varsseveldseweg yn Doetinchem, Gelderlân.
De mûne waard yn 1921 boud mei gebrûk fan materjaal fan in mûne út Zelhem en ferfong in grûnsiler út 1856 op itselde plak.
Eartiids hie de mûne selsswichting op in binnenroede. Yn de rin fan de tiid rekke de mûne, dy't oarspronklik de Velsmûne hiet, brekfallich. It kaam op in stuit sels safier, dat de mûne foar de lokale brânwar brûkt waard om op te oefenjen.
Nei't de gemeente Doetinchem de mûne kocht folge yn de jierren 1979-1980 in restauraasje. De mûne krige doe de hjoeddeiske namme en waard ferneamd nei de mûndersfamylje. Tiisdeis en sneons wurdt de mûne fan 09:00 tot 15:00 oer oan it wurk set.
HIV
HIV, of it human immunodeficiency virus (Ingelsk foar "minsklik ymmunodefisjinsjefirus") is it firus dat ferantwurdlik is foar de sykte AIDS (acquired immunodeficiency syndrome, "oprûn ymmunodefisjinsjesyndroom"), dy't potinsjeel deadlik is by minsken. It is in fluch mutearjend retrofirus fan 'e subgroep fan 'e lentifirussen, dat oerdraachber is fia de measte lichemsfloeistoffen (mar net fia flibe), en dat it ymmúnsysteem fan 'e gasthear oantaast. HIV komt yn twa soarten foar: HIV-1 en HIV-2.