cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jouke Klazes Bakker
Oarlochsûnderfinings
Bakker wie it op twa nei âldste bern yn it gesin, en yn 'e Twadde Wrâldoarloch moast er krekt as syn beide âldere en ien jongere broer ûnderdûke om oan tewurkstelling yn Dútslân te ûntkommen. Mei syn bruorren Ruurd Klazes Bakker (letter wethâlder en loko-boargemaster fan Menameradiel) en Piet Klazes Bakker ferbleau er earst yn in útdold sideplak yn in ierappelheap yn it lân, en doe't dat njonkelytsen te wiet waard, fûnen se beskûl by in bakker yn Easterwierrum. Ut en troch kamen hja ris in jûn thús, mar nea tagelyk. Op snein 21 jannewaris 1945 wie Jouke Bakker thús doe't de Dútsers yn Menaam in razzia holden. Hy besocht noch fuort te kommen, mar waard yn it iepen fjild efter syn heite hûs pakt. Ak Wassenaar, in Menamer famke dat yn 'e oarloch in deiboek bylhold dat se yn 1990 publisearre hat, skreau oer dy dei:
moandei 22 jannewaris ''Justerjûn hawwe de Dútsers wer yn Menaam dwaande west. By Gerbranda waard alles wer neisocht. Neat fûn lokkich. By Rintsje Baarda sochten se om 'e jonges, mar dy wienen der net en doe namen se Rintsje sels mei. By bakker Tjoelker dienen se ek in ynfal, dêr namen se Tjoelker sels, soan Jan en in farsk slachte baarch mei. Ale van der Wal rûn ek yn 'e fûke, lykas Jouke fan Klaas Bakker ek. Se hienen wer in goede fangst. [...]''
Nei in koart ferbliuw yn it Hûs fan Bewarring yn Ljouwert waard Bakker ein jannewaris mei in groep oare arrestanten, wêrfan't de measten krekt as hy oppakte ûnderdûkers wiene, op 'e trein nei Dútslân setten en ôffierd nei it konsintraasjekamp fan Wilhelmshaven, yn East-Fryslân. Yn 2002 wurke Bakker mei oan Onbekende Bestemming, in dokumintêre oer it konsintraasjekamp Wilhelmshaven, dy't makke waard troch Gryt van Duinen yn opdracht fan Omrop Fryslân. Om't Wilhelmshaven as Dútske marinebasis faak troch de Alliëarden bombardearre waard, setten de Dútsers de finzenen dêre yn by it púnromjen. Hja libben der yn fiif barakken, mei tweintich oant tritich man yn ien barak. By har oankomst waarden se daliks kealskeard, wat in fernedering wie, mar it kaam ek te pas, want it tilde yn 'e barakken op fan it ûngedierte.
Bakker wie, yn 'e tiid dat er yn Ljouwert yn it Hûs fan Bewarring siet, besocht troch de famylje en hy hie fan syn heit en mem in tas meikrigen dêr't wat iten en ferskjinning en sa yn siet, en ek al it jild dat syn heit byinoarskraabje kinnen hie. Mar nei in pear dagen yn it kamp waard Bakker en de oaren trochdien dat hja earne oars hinne soene, dat hja pakten al harren guod wer yn. It wie in trúk: doe't se mei bagaazje en al klearstiene om fuort, waard harren alles ôfnommen, oan 'e klean dy't se oanhiene ta. Ynstee waard harren troch de Dútsers klean jûn, blauwe tichthúsdracht, mei dêrûnder in blaubaitsje mei in grutte wite H fan Häftling ("finzene") op ’e rêch. Dy klean wiene fierstente licht foar de tiid fan it jier. Boppedat wie der yn it kamp altiten brekme oan wetter en iten en wie it der ûnhuerige smoarch. Ek waarden de finzenen troch de bewekkers allegeduerigen útskeld en útflokt en safolle mooglik fernedere. Wat se ek diene, it wie nea goed. En medyske soarch bestie der net, útsein wat de finzenen foarinoar dwaan koene.
Op 14 april waarden twahûndert siken út Wilhelmshaven op transport steld werom nei Nederlân. Bakker wie doe al slim siik rekke en syn maten moasten him yn 'e trein drage. De wagons sieten oan 'e kop ta fol. Yn Norden waard der stilholden en doe kaam der wat romte, mei’t de lju dy't ûnderweis al stoarn wiene, dêr út 'e trein helle waarden. Doe gie it fierder, nei Emden ta, en dêrwei mei in boat de Iems oer nei Delfsyl. De oarloch wie doe noch net oer en de Dútsers dy't Delfsyl beset holden, woene de finzenen earst weromstjoere nei Emden, mar úteinlik waarden se dochs trochlitten.
Yn Onbekende Bestemming fertelde Bakker: "Dy reis troch Delfsyl, dêr haw ik bysondere herinneringen oan, want dat wie sayts geweldichs. Want wy wienen op dy boereweinen en dy minsken út Delfsyl, dy seagen ús, dy seagen levende liken, sawat, hin, want sa wie it toch, en dy hawwe alles, alles út 'e kast helle, wat se hienen: tsiis en bûter en bôle en fruit en, en, no, neam mar op, alles. En wy waarden oerstelpt mei iten en drinken en... ja, dat is yts, dat sprekt je sa oan." It wie snein 22 april 1945, doe’t Bakker thúskaam, oan 'e Rypsterdyk te Menaam. Sels koed er him dêr letter neat mear fan tebinnenbringe, útsein it gefoel. Yn Onbekende Bestemming lies er foar út wat er sels koart nei de oarloch opskreaun hie: "Ik wie thús. Thús. Thús en frij. Wat dat wurdich is, is mei gjin pin te beskriuwen."
Ak Wassenaar skreau dy deis: snein 22 april ''Grutte bliidskip! Jan is thús... Fan ’e moarn hat Rintsje Baarda him hjir yn ’e auto brocht. Wy koene him net werom. Ik skriuw dit mei in stik yn 'e kiel. Wat kinne minsken inoar wat oandwaan. Syn moaie swarte hier fuort en net te leauwen sa meager. In raar jutesek-pak hong om him hinne. In grutte H op syn rêch. Ik HAATSJE de Dútsers, ik HAATSJE se...'' ''Earst is hy goed wosken en doe skjinne klean oan. Doe foarsichtich wat iten, mem hie lekkere parkes, en doe op bêd en sliepe, sliepe. Jouke Bakker is ek thús en Willem Roersma ek. Jan Tjoelker kaam even nei Steffen thús. Johan Hupkes kaam hjoed thús en Gerrit de Hoest leit noch yn 't sikehûs yn Rodeschool. Allinne Louw is der noch net, dy wie oars net siik, sei men. Der wie hjoed in protte te tankjen en dàt hawwe wy dien...'' left|thumb|250px|It grêf fan Jouke Klazes Bakker op it tsjerkhôf fan [[Menaam.]]
Griet Op de Beeck
Griet Op de Beeck (Turnhout, 22 augustus 1973) is in Flaamsk skriuwster en kollumniste.
Jouke Klazes Bakker
Letter libben
Jouke Bakker troude op 25 oktober 1945 mei syn faam Sietske van der Kooi (1923), fan Dronryp, mei wa't er neitiid fiif bern krige. Hy fûn wurk by jirpelkeapman Oepke Plat, dy't him letter troch syn kontakten in baan wist te besoargjen by de Plantesyktekundige Tsjinst (PD). Troch it folgjen fan jûnskursussen wurke Bakker him dêr op ta haadassistint. Op in koarte frijaazje mei de PvdA fuort nei de oarloch nei, wied er altyd in trou CHU- en letter CDA-man. Bakker wie yn Menaam o sa aktyf yn it ferieningslibben. Sa spile er tsientallen jierren yn it kristlike muzykkorps Halleluja en siet er ek yn it bestjoer dêrfan. Fierders wied er lange tiid as âlderling warber foar de pleatslike herfoarme gemeente.
Oer syn ûnderfinings yn it kamp by Wilhelmshaven prate Bakker neitiid mar selden mear, mar neigeraden dat er âlder waard, krige er mear lêst fan syn oantinkens. Behalven oan 'e dokumintêre Onbekende Bestemming, fan Gryt van Duinen, wurke er ek mei oan it boek Het Strafkamp voor Nederlanders in Wilhelmshaven: Dagboek en Herinneringen Januari-Mei 1945, dat skiedkundige Oebele Vries yn 1990 publisearre. Oant op hege âlderdom makke Bakker fierders elts jier mei oare oerlibbenen en har famyljeleden de gong nei Dútslân om 'e kammeraten dy't net weromkommen wiene, te betinken.
Griet Op de Beeck
Iere karriêre
Fan 1994 oat 2004 wurke Griet Op de Beeck as dramaturch yn it teäter (ûnder mear yn Monty, foar Compagnie De Koe, Brugge 2002, Kulturele Haadstêd fan Jeropa en Het Toneelhuis). Doe't Luk Perceval, artistyk lieder fan Het Toneelhuis, nei Dútslân ferfear, waard se sjoernaliste. Fan 2004 oant 2008 wurke se foar HUMO. Sûnt 2008 skriuwt hja foar de krante De Morgen: se makke grutte ynterviews foar Zeno, M en it Magazine; sûnt novimber 2013 skriuwt se allinne noch on kollumn yn de sneonskrante oet wat har yn de ôfrûne wike it meast rekke hat.
Jouke Klazes Bakker
Letter libben
Mear as 65 jier wennen Bakker en de frou oan 'e Grêftswâl te Menaam, oant er begjin 2011 sa yn 'e minnichte rekke dat thúsbliuwen gjin opsje mear wie, en hy en de frou ferfearen nei it fersoargingstehûs Nij Statelân, himelsbreed in pear hûndert meter fierderop. Yn septimber 2011 kaam Bakker yn it sikehûs yn Ljouwert te ferstjerren. Hy wie in omkesizzer fan politikus en Twadde Keamerlid Jouke Annes Bakker en in omke fan sjoernalist en programmamakker Klaas Geert Bakker.
Griet Op de Beeck
Skriuwster
Op de Beeck debutearre op 31 jannewaris 2013 mei Vele hemels boven de zevende. De roman giet oer fiif ferskillende besibbe minsken, dy't oerein besykje te bliuwen yn dit lestige en prachtige libben.
In pear dagen nei it ferskinen fan har debútroman stie Griet Op de Beeck al op de planken fan Saint Amour – Omtrent Hugo Claus as ‘promininte passant’. Juny 2013 waard bekend dat de roman ferfilme wurde sil troch regisseur Jan Matthys. Op de Beeck sels skriuwt it senario foar him. Yn septimber 2013 waard Vele hemels boven de zevende nominearre foar de AKO Literatuerpriis. De roman wûn yn oktober 2013 de Bronzen Uil Publieksprijs 2013. Yn 2014 folge kaam se noch yn de beneaming foar de Akademika Literatuerpriis.
Op de Beeck har twadde roman Kom hier dat ik u kus ferskynde ein septimber 2014. Kom hier dat ik u kus is in roman oer Mona, as bern, mei 24 jier en as 35-jierrige. It is in roman oer skeinde minsken dy't oaren ek skeine mar dat werklik net wolle. In jier nei de publikaasje waarden al goed 200.000 stiks fan ferkocht. De filmrjochten foar dat boek waarden oan Bastide Films ferkocht; Niels van Koevorden en Sabine Lubbe Bakker sille de roman ferfilmje.
Yn febrewaris 2016 ferskynde har roman, Gij nu. It is in roman oer iensumens, flechtsjen en ûntkommen.
Griet Op de Beeck arbeidet op it stuit (2017) oan it senario fan Vele hemels, de ferfilming fan it boek troch Jan Matthys. Njonken dat hat se in teätertekst skreaun foar voor Alexandra Broeder oer Mona, nei oanlieding fan it boek Kom hier dat ik u kus, spile troch in famke fan alve jier. Op de Beeck makket alle sneonen in kollumn yn it deiblêd De Morgen.
Se is de auteur fan it Boekewikepresint 2018, Gezien de feiten, fan de CPNB. Mei't Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Europa wie, ferskynde it boek ek yn it Frysk ûnder de titel Mei it each op de feiten. Jetske Bilker sette it boek oer.
Yn septimber 2019 ferskynde de roman Let op mijn woorden, nei Het beste wat we hebben it twadde diel fan in trilogy. It boek is gjin ferfolch op it earste diel, mar yn it tredde diel dat noch ferskine moat sille de personaazjes út diel 1 en 2 elkoar kruse.
Oarlochsmisdie
In oarlochsmisdie is in slimme skeining fan 'e wetten dy't tapasber binne op wapene konflikten (it saneamde ynternasjonaal humanitêr rjocht), dy't oanlieding jout ta yndividuële strafrjochtlike ferfolging fan 'e ferantwurdliken. Foarbylden fan oarlochsmisdieden binne moard, oarlochsferkrêfting, de deportaasje fan boargers nei wurkkampen, de mishanneling fan flechtlingen of fan 'e boargerbefolking yn beset gebiet, it fermoardzjen of mishanneljen fan kriichsfinzenen en de willensmoedse ferwuostging fan stêden en doarpen.
Hoewol't soartgelikense konsepten al iuwenlang besteane yn 'e foarm fan ûnskreaune regels tusken beskaafde lannen, binne sokke gewoanten foar it earst optekene ta wetten yn 'e Haachske Konvinsjes fan 1899 en 1907. It moderne begryp "oarlochsmisdie" waard fierder ûntwikkele yn 'e Sjenêfske Konvinsjes, en ûnder de Prosessen fan Neurenberch, oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch. Te Neurenberch waard gebrûk makke fan it Hânfêst fan Londen, dat yn augustus 1945 publisearre waard, en wêryn't behalven oarlochsmisdieden ek misdieden tsjin de frede en misdieden tsjin de minsklikheid beskreaun steane, trije saken dy't gauris mei-inoar mank geane. De Haachske en Sjenêfske Konvinsjes en de Genosidekonvinsje foarmje ûnderdiel fan 'e ynternasjonale wetjouwing en binne dêrom foar eltsenien binend.
Guon lju dy't oanklage binne foar oarlochsmisdieden binne: grutadmiraal Karl Dönitz, dy't Hitler yn 'e lêste dagen fan it Trêde Ryk opfolge as presidint; Hermann Göring, Wilhelm Keitel en Erich Raeder, de oerbefelhawwers fan 'e loftmacht, it leger en de marine fan nazy-Dútslân; Albert Speer, de minister fan bewapening ûnder Hitler; Adolf Eichmann en Ernst Kaltenbrunner, foaroansteande leden fan 'e SS; Hideki Tōjō en Kuniaki Koiso, minister-presidinten fan Japan yn 'e Twadde Wrâldoarloch; de Japanske generaal Yoshijirō Umezu; en Seishirō Itagaki, de Japanske minister fan oarloch.
Ut 'e perioade fan nei de Twadde Wrâldoarloch moatte neamd wurde: de Amerikaanske legerofsier William Calley, foar syn belutsenens by it Bloedbad fan My Lai, ûnder de Fjetnamoarloch; de Bosnysk-Servyske presidint Radovan Karadžić en generaal Ratko Mladić, foar û.m. it Bloedbad fan Srebrenica, ûnder de Bosnyske Oarloch; de Servyske en Joegoslavyske presidint Slobodan Milošević, û.m. foar syn optreden yn 'e Kosovo-oarloch; Joseph Kony, de lieder fan it Fersetsleger fan de Hear, in rebellegroep yn Uganda; de Liberiaanske presidint Charles Taylor, foar syn oanwakkerjen en geande hâlden fan 'e boargeroarloch yn it buorlân Siërra Leone; en Omar al-Bashir, de presidint fan Sûdaan, foar syn rol yn 'e Oarloch yn Darfoer. Fan dy lêste sân binne Calley en koartby ek Taylor feroardiele foar oarlochsmisdieden; Karadžić en Mladić wurde op it stuit yn De Haach berjochte troch it Ynternasjonaal Straftribunaal foar it Eardere Joegoslaavje; Milošević stoar yn syn sel yn De Haach foar't er terjochtstean koe; en Kony en Al-Bashir binne noch op frije fuotten (stân fan saken per 1 oktober 2013).
FC Grins
FC Grins is in fuotbalklup út de stêd Grins, en waard op 16 juny 1971 oprjochte út de eardere GVAV (Groninger Voetbal en Atletiek Vereniging). De klupkleuren binne basearre op dy fan de stêd Grins: grien en wyt. Sûnt 2006 spilet de klup har thúswedstriden yn de Euroborg, dy't plak biedt oan goed 22.550 minsken. It stadion hjit om sponsorredenen offisjeel Hitachi Capital Mobility Stadion. Foar 2006 spile FC Grins yn it Easterparkstadion.
FC Grins stie twa kear yn de finale fan de KNVB Beker. Yn 1989 wie PSV mei 4-1 te sterk, mar yn 2015 wûn Grins yn de finale fan PEC Swol. Dat wie de earste kear dat Grins in haadpriis pakte yn it Nederlânske fuotbal.
Rjochtfeardige ûnder de Folken
thumb|Paadwizer nei de tún fan de 'Rjochtfeardigen ûnder de Folken' thumb|De oarkonde dy't [[Maria Kotarba ûntfong yn 2005]] Rjochtfeardige ûnder de Folken, (Hebriuwsk: חסיד אומות העולם - Chassid Umot ha-Olam) is in earetitel dy't Israel (sûnt 1963) jout oan gojim (net-Joaden) dy't mei gefaar foar eigen libbenyn 'e Twadde Wrâldkriich Joaden holpen hawwe te ûnderdûken, ûntkommen en oerlibjen. De takenning wurdt dien troch de lieding fan it yn 1953 oprjochte Yad Vashem, in oerheidsynstelling dy't de lieding hat oer it tinkteken dêr't it Joadske folk de slachtoffers fan de troch de nazys organisearre genoside op de Joaden betinkt.
De term komt fan it konsept "rjochtfeardige gojim", in oantsjutting yn it Joadendom foar net-Joaden dy harren hâlde oan de Sân geboaden fan Noäch.
De dekorandus kriget in medalje en in oarkonde mei fernijing fan syn as har namme. Ek wurdt dy namme yn Jeruzalem yn in muorre beitele, yn it park wijd oan de "Rjochfeardige ûnder de Folken".
Tusken 1953 en 1 jannewaris 2021 waarden oer de hiele wrâld 27.921 minsken út 51 lannen as 'Rjochtfeardige' troch Yad Vashem erkend; dêr binne 5.910 Nederlanners en 1.774 Belgen by. Nei Poalen is Nederlân it lân mei de measte ûnderskiedings. (Nettsjinsteande it feit dat mar 26% fan de Nederlânske Joaden de Holocaust oerlibbe, it leechste persintaazje fan West-Jeropa.) Ek anno 2023 wurdt de ûnderskieding noch úrikt.
Der binne in tal ûnderskiedingen oan in kollektyf takend. Bekend binne ûnder oaren it hiele Deenske ferset,, it hiele Noarske ferset, it Drintske doarp Nieuwlande en it Frânske plak Le Chambon-sur-Lignon. Fierder hawwe allinne persoanen de ûnderskieding krigen. Ferneamde 'Rjochtfeardigen ûnder de Folken' wiene paus Jehannes XXIII, keninginne Elisabeth fan België, prinsesse yn Beieren, prinsesse Alice van Battenberg, de Sweedske diplomaat Raoul Wallenberg en de Sudete-Dútske yndustrieel Oskar Schindler.
Miko Dai
Miko Dai, echte namme Katherine Liu (yn Sina, 16 july 1989), is in rêstend Sineesk-Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Sineesk etnysk komôf. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenamme Layla Mynxx of Layla Mynxxx. Dai sette yn 2014 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn tsientallen films.
Libben en karriêre
Dai waard yn 1989 berne yn Sina, en kaam as bern mei har âlden yn 'e Feriene Steaten. Se hat sawol de Sineeske as de Amerikaanske nasjonaliteit. Dai brocht har tinerjierren troch yn Atlanta, yn 'e Amerikaanske steat Georgia, dêr't se in bachelorgraad yn ekonomy behelle oan 'e Emory Universiteit. Ek studearre se in jier rjochten oan 'e Steatsuniversiteit fan Georgia.
Yn 2009, doe't se 20 jier wie, begûn Dai yn in pleatslike stripklub yn Atlanta te dûnsjen as stripper. Yn augustus 2014, doe't se 25 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se tsjin mids 2018 yn mear as tritich ûnderskate pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Evil Angel, Digital Sin, Adam & Eve, New Sensations, Elegant Angel en Jules Jordan Video.
Fierders hat Dai ek wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Pure Play Media, Score en Mile High Media. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings en Brazzers. Under har karriêre hat Dai gearwurke mei kollega-aktrises as Dillion Harper, en mei manlike tsjinspilers as James Deen, Manuel Ferrara, Sean Lawless, J. Mac, Toni Ribas, Criss Strokes en Mark Wood. Njonken har aktearwurk posearre Dai ek geregeldwei foar neakenblêden. Yn 2017 loek Dai har werom út 'e pornoyndustry.
Lichemsskaaimerken
Miko Dai is mongolide, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.66 m lang, mei in gewicht fan 48 kg, en in natuerlike kupmaat 32A. Behalven de wenstige gatsjes troch de earlellen hat se ek in nâlpiercing. Fierders hat se tatoeaazjes op har rjochterheup, op har ûnderrêch en oan 'e binnenkant fan har lofterpols.
Arwen Gold
Arwen Gold, echte namme ûnbekend (Sint-Petersburch, 27 april 1992), is in Russysk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Alyona Kostina en Betty. Gold sette yn 2015 útein mei in wurkpaad yn 'e ynternasjonale pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films, foar it meastepart yn Jeropa, mar ek wol yn 'e Feriene Steaten.
Libben en karriêre
Arwen Gold waard yn 1992 berne yn Sint-Petersburch, yn it noardwesten fan Jeropeesk-Ruslân. Yn 2015, doe't se 23 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as fyftich films spile, al moat dêrby oantekene wurde dat de IAFD in Amerikaansk-oriïntearre database is, dêr't inkeld bûtenlânske produksjes yn opnommen wurde ynsafier't dy yn 'e Feriene Steaten útbrocht binne. It wiere tal films dêr't Gold yn spile hat, sil sadwaande nei alle gedachten heger lizze.
Yn elts gefal hat Arwen Gold yn Jeropa wurke foar filmstudio's as it Sweedske Private, it Dútske Magmafilm en it Nederlânske Video Art Holland. Oare kant de Atlantyske Oseaan hat se yn 't spier west foar labels as Evil Angel, Wicked Pictures en Girlfriends Films. Under har karriêre hat Gold gearwurke mei kollega-aktrises as Blanche Bradburry, Henessy en Luna Rival, en mei manlike tsjinspilers as Erik Everhard en Rocco Siffredi.
Lichemsskaaimerken
Arwen Gold is blank, mei brune eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.72 m lang, mei in gewicht fan 50 kg, en in natuerlike kupmaat 32C. Behalven de wenstige gatsjes troch de earlellen hat se op it mêd fan piercings inkeld in nâlpiercing. Tatoeaazjes hat se hielendal net.
Jayden Lee
Jayden Lee, echte namme: Michelle Tatianna Laventure (Sacramento, 5 april 1993), is in Amerikaansk neakenmodel, fetysjmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Fjetnameesk-Koreaansk-Frânsk-Gûatemalteeksk etnysk komôf. Hja hat ek wol wurke ûnder de artystenamme Jayden.
Libben en karriêre
Lee waard yn 1993 berne yn Sacramento, de haadstêd fan 'e steat Kalifornje. Foar't se belutsen rekke yn 'e Amerikaanske pornoyndustry, wurke se as ferkeapster yn in winkel, dêrnei as mainstream-model, doe as neakenmodel, wêrby't se foar ferskate manljusblêden posearre, en úteinlik as stripper.
Yn 2012, doe't se njoggentjin jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film, neidat se oansprutsen wie troch immen dy't foar de website Model Mayhem wurke. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn likernôch 115 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, New Sensations, Evil Angel, Digital Sin, Hustler Video, Zero Tolerance, Elegant Angel, Adam & Eve, The Score Group en Jules Jordan Video.
Dêrnjonken hat Lee ek foar ferskate minder bekende studio's yn 't spier west, wêrûnder Pure Play Media en Third Degree Films. Fierders hat se ek in soad wurke foar pornosites op it ynternet, lykas Reality Kings, Brazzers en Kink.com. Yn oktober 2013 liet Lee har boarsten fergrutsje ta kup 34D. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m lang, mei in gewicht fan 54 kg.
Pleintsjerke (Noardburgum)
De Pleintsjerke (offisjeel: Pleinkerk) is de tsjerke fan de baptistegemeente yn Noardburgum. De gemeente is oansletten by de Uny fan Baptisten Gemeenten yn Nederlân.
Skiednis
De baptistegemeente fan Noardburgum is yn 1885 ûntstien en de leden wenje yn in grutte straal om Noardburgum hinne. De earste stien foar de hjoeddeiske tsjerke waard op 18 july 1936 troch dûmny G. Visser lein.
De tsjerke ûndergyng yn 2012-2013 in grutte ferbouwing en waard nei sân moannen wer iepene. Der waard in stik oan de tsjerke boud en de tsjerke krige in fierhinne nij ynterieur.
Reidhinfûgels
De reidhinfûgels (wittenskiplike namme: Gallinulinae) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), it skift fan 'e kraaneftigen (Gruiformes), it ûnderskift fan 'e raleftigen (Ralli) en de famylje fan 'e ralfûgels (Rallidae). Ta dizze taksonomyske groep hearre 47 oant 49 libbene soarten mei dêropta nochris teminsten 8 resint (d.w.s. yn 'e lêste fiifhûndert jier) útstoarne soarten. De bekendste soarten reidhinfûgels binne de merkel (Fulica atra) en it reidhintsje (Gallinula chloropus), dy't ek yn Fryslân rûnom foarkomme. Reidhinfûgels binne mear noch as oare ralfûgels echte wetterfûgels, en komme sadwaande gauris yn sompen en oarre wetterrike kriten foar.
Psy-Fi
Psy-Fi (Ingelske útspraak: "saai-faai") is in fiifdeisk muzykfestival dat elts jier yn augustus holden wurdt yn it rekreaasjegebiet De Griene Stjer, oan 'e eastkant fan 'e Fryske haadstêd Ljouwert. Psy-Fi bestiet sûnt 2013, en hoewol't it hiel populêr is by fans fan psytrance, in subsjenre fan 'e dancemuzyk, leit it op in tige minne namme yn guon oare fermiddens, wêrûnder dy fan natoerbeskermers en omwenjenden.
Skiednis
Psy-Fi waard foar it earst holden yn 2013. Nei de dramatyske lûdsoerlêst dy't de edysje fan 2014 oant djip yn 'e Trynwâlden feroarsake, rjochten guon omwenjenden de Stifting Griene Stjer Duorsum op, dy't sûnt in stikel yn 'e foet is foar de organisaasje fan it festival, en dy't it evenemint op alderhanne manearen ferbean besiket te krijen, lykas mei beswierprosedueres en rjochtsaken.
Edysje 2018
Yn 2018 kamen der yn totaal 12.500 besikers út 'e hiele wrâld op Psy-Fi ôf, nettsjinsteande it feit dat de rjochter fiif dagen foar it begjin útspraak dien hie dat de muzyk nachts suniger set wurde moast en dat der troch festivalgongers langer net kampearre wurde mocht yn it strewelleguod. De reden dêrfoar wie om beskerme bistesoarten dy't yn De Griene Stjer foarkomme, lykas de wetterpipermûs en de heidekikkert, te ûntsjen. Yn in oare saak, dy't oanspand wie troch Griene Stjer Duorsum en wêryn't beswier makke waard tsjin it feit dat de organisaasje fan Psy-Fi mei ynbegryp fan op- en ôfbouperioades suver de hiele moanne augustus eksklusyf oer De Griene Stjer beskikke koe, die de rjochter útspraak yn it foardiel fan it muzykfestival.
Psy-Fi hie yn 2018 as ûndertitel A Shamanic Experience, "In Sjamanistyske Underfining". It stie dêrom alhiel yn it teken fan it sjamanisme, foarâlderferearing en oare aspekten fan natoerreligyen. It festival waard yn ferbân dêrmei iepene mei in rituële seremoanje dy't útfierd waard troch de Inûyt-sjamaan Angaangaq Angakkorsuaq út Grienlân en trije fan syn amtsgenoaten: in lânseigen sjamaan út Meksiko, in Yndiaanske medisynfrou út Noard-Amearika en in sjamaan fan 'e Maoary út Nij-Seelân. Nei ôfrin fan it festival levere Psy-Fi it terrein nei eigen sizzen skjinner op as dat se it yn besit nommen hiene; der wiene doe allinnich al 16 jiskepûden fol sigarettepeuken opsocht dy't ôfkomstich wiene fan oare festivals (lykas Welcome to the Village en Promised Land). Fierders waarden ek alle kartonnen fuortsmytbekers, boarden, servetten en taffelreau opsocht. Foar de Ljouwerter Krante oer oppenearre de organisaasje om tenei mar in ôfwaskmasine oan te skaffen om ierdewurken servysguod en metalen taffelsreau (dat wer ynlevere wurde koe) skjin te meitsjen, mei't biologysk ôfbrekber spul net goed genôch wie.
Op tiisdei 14 augustus, noch foar it begjin fan it festival, die bliken dat Psy-Fi him net oan 'e útspraak fan 'e rjochter hold, en dat der dochs sa'n 1.000 tinten yn it strewelleguod opslein wiene. Neffens Wiebe Kootstra fan Psy-Fi koe dat net oars om't der te min romte wie. De Gemeente Ljouwert griep lykwols net hanthavenjend yn: boargemaster Ferd Crone stjoerde in lulk brief oan Kootstra en liet it dêrby, om't yngripen neffens him de iepenbiere oarder en de feilichheid yn gefaar bringe soe. Op 15 augustus ljochte Crone de Provinsje Fryslân yn. Dy stjoerde daliks amtners dy't fêststelden dat de strûken yndie fol mei tinten stiene. Dêrop kaam deputearre Sander de Rouwe op 16 augustus sels del en op 17 augustus lei de provinsje Psy-Fi in twangsom fan €10.000 op: foar 18.00 oere op sneon 18 augustus moasten de tinten tusken de strûken wei wêze. Kootstra lape dat befel oan syn lears, om't er dat neffens him allinnich mar foarinoar krije koe troch it festival healwei ôf te brekken. It gefolch wie dat de provinsje oan Psy-Fi in boete fan €10.000 útskreau. Psy-Fi stapte nei de rjochter.
Psy-Fi út Ljouwert wei of dochs net
Heal july 2019 makke de organisaasje fan Psy-Fi bekend dat 2019 it lêste jier wie dat it evenemint yn De Griene Stjer holden wurde soe, om't it fanwegen alle regels en beheinings "net mear mooglik [wie] om yn Ljouwert in grut ynternasjonaal festival te organisearjen." Dêrmei waard de skuld fierhinne by de Gemeente Ljouwert lein. Dy reägearre yn 'e persoan fan wethâlder Sjoerd Feitsma yrritearre en neamde it "gelul" dat de gemeente net genôch meiwurke hie. Krektoarsom, de gemeente hie alles dien dat mooglik wie om Psy-Fi te geriven. Foar de organisaasje fan it evenemint wie in nije edysje yn De Griene Stjer lykwols "definityf gjin opsje." It muzykfestival woe wol troch, mar hie noch gjin nije lokaasje fûn.
De Stifting Griene Stjer Duorsum (GSD) reägearre skeptysk op it nijs. "Earst sjen, dan leauwe," sei foarsitter Theo van Gelder. Neffens him hie de organisaasje fan it festival al twa kear earder oankundige út Ljouwert wei te gean. Hy krige gelyk: ein oktober waard bekend dat Psy-Fi dochs ek yn 2020 wer yn 'e Griene Stjer holden wurde soe. Neffens de organisaasje fan it festival waard dy totale ommeswaai feroarsake troch yngeand oerlis mei de gemeenten Ljouwert en Tytsjerksteradiel en mei de Provinsje Fryslân yn septimber, mei as resultaat dat der by it festival "genôch fertrouwen" ûntstien wie om it nochris besykje te wollen.
Op 19 augustus 2022 ferneatige de rjochtbank yn Grins by in nije beswierssaak oanspand troch Griene Stjer Duorsum de fergunning, dy't troch de Gemeente Ljouwert oan Psy-Fi ôfjûn wie foar in nije edysje fan it festival. Dêrta bestie foar de rjochter genôch reden troch de proseduereflaters dy't de gemeente begien hie by de ferliening fan 'e fergunning, sadat er net iens ynhâldlik op 'e fergunning sels yn hoegde te gean. It festival stie pland foar 14 oant 18 septimber 2022. Omreden fan 'e koarte tiid tusken de útspraak en it festival koe der net op tiid in útspraak yn heger berop ferwachte wurde, mei as gefolch dat Psi-Fy dat jiers net trochgean koe.
Portesham
Portesham is in plak en civil parish yn it distrikt West-Dorset, yn it Ingelske greefskip Dorset. It leit sa'n 10 noardwest fan Weymouth, 10 km súdwestlik fan it haadplak Dorchester en 2 km benoardeasten de saneamde Jurassic Coast (Wrâlderfgoed) oan Chesil Beach. It karspel frijwat grut, mei ferskate bûten doarpkes, buorskippen en eartydske bûtenpleatsen (manors). By de folkstelling fan 2011 wennen dêr 685 minsken, ferdield oer 316 húshâlings en stiene der 342 wenten.
De tsjerke
De Sint-Pitertsjerke docht mei oan it Living Churchyard Project fan de Dorset Wildlife Trust, dy't it tsjerkhôf beheard fanwege syn floara en fauna. In part fan it gers wurdt net meand om wylde blommen in bettere kâns te jaan; mear as 70 ferskillende soarten binne identifisearre. By in ûndersyk yn 1994 waarden goed 50 soarten koarstmoassen (Lichenen) fûn.
Ure
De Ure is in rivier yn Noard-Yorkshire yn Ingelân. It is de wichtichste rivier fan Wensleydale, ien fan de 'dellingen fan Yorkshire', ferneamd nei it doarp Wensley en net nei in rivier. Eartiids hiet dy delling Yoredale. Beëasten Boroughbridge komt de Swale by de Ure. Op sa'n 10 kilometer streamôf fan syn gearrin mei de Swale komt de folle lytsere Ouse Gill Beck by Cuddy Shaw Reach (ûnder Linton-on-Ouse) út yn de Ure. Dêr feroaret de rivier fan namme en wurdt er de Ouse.
De Ure ûntspringt op in hichte fan 640 m., is 119 kilometer lang en is oer in lingte fan 21 kilometer befarber.
Penny (tydskrift)
Penny is it grutste hyndertiidskrift foar jongerein yn Nederlân. It wurdt útjûn troch Holco Publications, út Alkmar.
De Penny is in ôfspjalting út 1978 fan it moanneblêd Debbie, ek fan Holco Publications, spesjaal foar allinnich de hynderferhalen. Yn 2008 hie de Penny in oplaach fan mear as 50.000 eksimplaren de moanne. Yn 2010 hat Steven de Jong de film Penny's Shadow regissearre. It senario foar de film is nei in idee fan de redaksje fan it tydskrift Penny.
Gruttegast (plak)
Taal
It dialekt dat yn Gruttegast praat wurdt, it Westerkertiersk, is taalkundich in grinsgefal mei ynfloeden út trije provinsjes: it dialekt is in fariant fan it Grinslânsk, mar wat fersteanberens oanbelanget liket it mear op it Drintsk; it aksint en de grammatika klinke lykwols nochal Frysk.
Presidinsjele Frijheidsmedalje
De Presidinsjele Frijheidsmedalje (Ingelsk: Presidential Medal of Freedom) is in Amerikaanske priis dy't ferliend wurdt troch de Amerikaanske presidint. Tegearre mei de ferlykbere Gouden Medalje fan it Amerikaanske Kongres (Congressional Gold Medal) is it de heechste en wichtichste Amerikaanske ûnderskieding foar boargers.
De Presidinsjele Frijheidsmedalje wurdt neffens de offisjele omskriuwing útrikt ta erkenning fan lju dy't "in bysûnder fertsjinstlike bydrage levere hawwe oan 'e feilichheid of de belangen fan 'e Feriene Steaten, oan 'e wrâldfrede, of oan kulturele of oare publike of private ûndernimmings." Hoewol't it in boargerlike priis is, binne militêren net fan útrikking útsletten, en ek bûtenlanners komme derfoar yn oanmerking. De Presidinsjele Frijheidsmedalje waard yn 1963 ynsteld troch presidint John F. Kennedy, ta ferfanging fan 'e eardere Frijheidsmedalje (Medal of Freedom), dy't yn 1945 troch syn foargonger Harry Truman ynsteld wie om boargers te earjen dy't har fertsjinstlik makke hiene foar de Amerikaanske oarlochsynset yn 'e Twadde Wrâldoarloch.
Under de winners fan 'e Presidinsjele Frijheidsmedalje binne lju fan alle mêd fan 'e maatskippij: arsjitektuer, diplomasy, dûns, film, fotografy, genêskunde, godstsjinst, keunst, literatuer, media, muzyk, polityk, rjocht, romtefeart, it sakelibben, sport, ûnderwiis, wittenskip, ensfh. Bekende winners binne bygelyks: Isabel Allende, Tony Blair, Warren Buffett, Jimmy Carter, Doris Day, Walt Disney, Placido Domingo, T.S. Eliot, Kirk Douglas, Ella Fitzgerald, Aretha Franklin, Audrey Hepburn, paus Jehannes Paulus II, Danny Kaye, Martin Luther King (postúm), Henry Kissinger, Yo-Yo Ma, Nelson Mandela, Rosa Parks, Gregory Peck, Norman Schwarzkopf, Frank Sinatra, John Steinbeck, Aung San Suu Kyi, Mem Teresa, Desmond Tutu, Lech Wałęsa, John Wayne, Oprah Winfrey en Stevie Wonder. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, yn 'e Ingelske Wikipedy.
Iverskikleaster (Valdajskoje-mar)
It Iverskikleaster is in Russysk-otterdoks kleaster foar muontsen yn it Russyske Valdajski distrikt yn de oblast Novgorod. It kleaster leit op in eilân yn 'e Valdajskoje-mar, op likernôch 10 km fan de stêd Valdaj.
Skiednis
thumb|250px|left|Oersicht kleasterkompleks It kleaster waard op inisjatyf fan patriarch Nikon stifte en is ien fan de trije kleasters dy't troch him stifte waarden. De oare twa kleasters dy't Nikon stifte, wiene it Nij-Jeruzalim yn Istra en it kleaster fan it Onega-Krús, op it eilân Kij yn 'e Wite See.
De bou fan it kleaster begûn yn 1653 en yn de hjerst stiene der al twa houten tsjerken. Om it kleaster waard in houten muorre mei tsien tuorren oanlein. De hjoeddeiske stiennen muorre datearret út de 18e iuw.
It kleaster foarme doed ien fan de meast ynfloedrike kleasters fan Ruslân en it wie in wichtich kultureel sintrum. Der waarden boeken printe en it wie ien fan de earste plakken yn Ruslân dêr't porsleinen tegels produsearre waarden. De namme fan it kleaster is oflaat fan it Iviron-kleaster op de berch Atos, dat model stie foar it Iverskikleaster.
Mei de bou fan de monumintale stiennen katedraal, dy't ynearsten wijd wie oan Us Leaffrou fan Iver, waard yn 1655 úteinset. Nei in brân yn 1704 moast de katedraal renovearre wurde en by dizze gelegenheid waard de katedraal omneamd yn de Katedraal fan de Himelfeart. It ynterieur is beskildere mei fresko's út de 19e iuw. Yn de Sovjet-tiid gyngen likernôch 60% fan de fresko's ferlern, mar yn de jierren 2010 folge in folsleine restauraasje. Ek de âlde 18e iuwske ikonostaze oerlibbe de Sovjet-tiid net. De tsjintswurdige ikonostaze is in replika, dy't oan de hân fan âlde beskriuwings boud waard. thumb|250px|left|Katedraal fan de Himelfeart fan de Hillige Jongfaam Marije Yn de 18e iuw naam de betsjutting fan it kleaster stadichoan ôf. Tusken 1712 en 1730 foel it kleaster ûnder it Aleksander Nevskikleaster te Sint-Petersburch. In grut diel fan de kleasterskat ferdwûn doe nei it Lavra. Yn it midden fan de 19e iuw waard besocht de âlde gloarje fan it kleaster nij libben yn te blazen.
Nei de Oktoberrevolúsje waard it kleaster ynearsten omset yn in koöperaasje, dêr't sa'n 70 man wurken. In ynspeksje fan it Folkskommissariaat yn 1927 loek lykwols de konklúzje dat de mienskip noch te bot ferbûn bleau mei de yn it kleaster fereare ikoan fan de Mem Gods fan Iveron. Dit wie de reden foar it opheffen fan de kleastermienskip. Dewûnderdiedige ikoan waard út de katedraal helle en ferdwûn. De ikoan is nea werom fûn.
Yn de kleastergebouwen waarden dêrnei in museum, in wurkplaats, in ferpleechynrjochting foar oarlochsslachtoffers, in skoalle foar bern mei tuberkuloaze ûnderbrocht. Yn de jierren 1970 krige it kleastergebiet in rekréative bestimming.
It kleaster krige syn oarspronklike funksje werom yn 1991, doe't it kompleks oan de Russysk-otterdokske Tsjerke oerdroegen waard. Restauraasjes fan de gebouwen folgen en in kopy fan de Iveron-ikoan út 1854 waard doe fan de Petrus- en Pauluskatedraal yn Valdaj nei it kleaster oerbrocht.
Frânske Dom (Berlyn)
De Frânske Dom (Dútsk: Französischer Dom'') heart ta de wichtichste toeristyske trekpleisters fan Dútslân's haadstêd Berlyn. De tsjerke stiet oan de Gendarmenmarkt yn de eardere foarstêd Friedrichstadt yn it Berlynske Ortsteil Mitte. Foar de Frânske Dom oer stiet de Dútske Dom.
Skiednis
Tusken 1780 en 1785 waard oan de al besteande Frânske Friedrichstadttsjerke in koepeltoer mei portico's oanboud. Dizze Friedrichstadttsjerke wie tusken 1701 en 1705 foar de ± 6.000 grifformearde flechtlingen út Frankryk, de hugenoaten, oprjochte. Model foar dizze Frânske tsjerke stie de ferwoastge hugenoatentsjerke fan Charenton-Saint-Maurice yn Frankryk.
De nije koepeloanbou krige de namme Frânske Dom, mar it wurdt Dom  hold hjir gjin ferbân mei de funksje fan de tsjerke. It is dus gjin haadtsjerke fan in bisdom, mar it slacht hjir op it Frânske wurd dôme, dat koepel betsjut. Itselde jildt ek foar de op de súdlike kant fan de Gendarmenmarkt steande Dútske Dom. Ek by de Dútske Dom waard, tagelyk mei de Frânske Friedrichstadtkirche, earst in tsjerke boud (dy't doedestiids de namme Neue Kirche droech).
It wie de prusyske kening Freark II dy't yn 1795 oan de tsjerken twa, hast identike, tuorren mei portico's oanbouwe liet. De tuorren hiene fierder gjin oare funksje dan de Gendarmenmarkt in mear stêdeboukundich oansjen te jaan. Model foar de koepeltuorren stiene de twillingtsjerken oan it Piazza del Popolo yn Rome en it boukompleks fan Greenwich Hospital yn Londen fan de Britske arsjitekt Christopher Wren. De foarmjouwing fan de beide tuorren stiet yn de tradysje fan it palladianisme en nimt ynfloeden oer fan de doe ek boude Eglise Sainte-Geneviève yn Parys, it tsjintwurdige Panthéon, fan Jacques-Germain Soufflot. De boumasters fan de beide tuorren wiene Carl von Gontard en Georg Christian Unger.
Gebrûk
Foar de bou fan de Frânske Dom waard it tsjerkhôf fan de hugenoatengemeente opjûn. Yn ruil hjirfoar krige de tsjerklike gemeente it rjocht om de nijbou foar altiten om 'e nocht te brûken. Eigner is lykwols de stêd Berlyn. Yn de 19e iuw wiene yn de toer twa wenten foar it tsjerkepersoaniel en in skoalle ûnderbrocht. Oan de noarlike kant wie de skoalle foar jongens, oan de súdlike kant in skoalle foar famkes mei elk seis lokalen en in wenning fan de haadmaster.
De Frânske Dom waard yn de Twadde Wrâldkriich op 7 maaie 1944 ferneatige. Tusken 1977 en 1981 waard de tsjerke wer opboud. Yn it ramt fan it 750-jierich bestean fan Berlyn koe de rekonstruearre toer, mei op in hichte fan 40 meter in balustrade, in restaurant op de fjirde ferdjipping, in klokkespul mei 60 klokken en it Hugenoatenmuseum, wer iepene wurde.
Sûnt 1935 is der yn de Frânske Dom in Hugenoatenmuseum fêstige, dat nei de Twadde Wrâldkriich sûnt 1956 ek wer yn de foar de helte ferwoastge toer besocht wurde koe. It museum waard yn de tiid fan de weropbou tydlik sletten en fan 1983 oant 1987 yn de ûndertsjerke fan de yn 1983 wer opmakke Frânske Friedrichstadttsjerke ûnderbrocht. Nei de oarlochsskea fan de Friedrichstadttsjerke yn 1944 tsjinne de toer ek as tsjerke. De tsjinsten fan de Frânsk-protestânske gemeente fûnen oant de weropbou fan de tsjerke yn in seal yn it midden fan de toer plak.
Yn 1998 waard it restaurant yn de toer sletten. Fan 2004 oant 2006 fûn oan it eksterieur fan de dom in seis miljoen euro kostende renovaasje plak. Yn it ramt hjirfan waarden 18 fan de brûnzen klokken reparearre of nij getten.
Ouse (Yorkshire)
De Ouse is sa'n 84 km lang, tegearre mei de Ure sa'n 208 km.
It wurd 'ouse' is in hiel gewoane namme foar rivieren yn Ingelân; it komt fan it Keltyske wurd usa, dat 'wetter' bestjut.
Brogden (Noard-Karolina)
Brogden is in plak (census-designated place) yn de Amerikaanske steat Noard-Karolina yn Wayne County.
Barbara Molat
Barbara Molat (mooglik har echte namme) (23 jannewaris 1973), is in rêstend Hongaarsk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't yn 'e jierren njoggentich aktyf wie. Har namme waard ek wol (mis)stavere as Barbara Molath, en hja hat ek wol wurke ûnder de artystenammen Barbara Tai, Rachel en Nastya.
Libben en karriêre
Molat waard yn 1973 berne yn Hongarije. Nei't se yn 1995 ûntdutsen wie troch de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, makke se noch datselde jiers har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Molat neitiid yn in stik as tsien films, wêrfan't de measten útbrocht waarden troch it Sweedske Private-label.
Dêrby wurke se ferskate kearen gear mei Woodman, lykas yn 'e film The Tower 2 (1995). Fierders spile Molat ek yn 'e film Junge Debutantinnen 2: Sommer Sex und Heiße Mädchen, fan 'e Dútske studio Videorama, en yn World Sex Tour 5, fan 'e foaroansteande Amerikaanske produsint Anabolic Video. Yn 1997 loek hja har út 'e pornoyndustry werom.
Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2000
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2000 yn Suzuka op 8 oktober 2000. It wie de sechstjinde fan 17 races fan de Formule 1 yn 2000. Hy waard op it sirkwy fan Suzuka hâlden. De race waard hâlden oer 53 omgongen, op it 5,9 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 310,6 kilometer.
Fort Totten (Noard-Dakota)
Fort Totten (útspr.: [fɔɹt 'tɔtn], likernôch: " fort tot -n) is in plak yn Benson County, yn it noardeasten fan 'e Amerikaanske steat Noard-Dakota. Hoewol't it net it haadplak fan 'e county is (dat is Minnewaukan), is it wol it grutste plak. Fierders is it ek it haadplak fan it Spirit Lake Yndianereservaat (Spirit Lake Indian Reservation), fan 'e Spirit Lake Stamme. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 lei it ynwennertal fan Fort Totten doe op goed 1.200 minsken.
Besjensweardichheden
Yn Fort Totten is it Steatshistoarysk Plak Fort Totten sitewearre. Dat is in fort dat yn 'e njoggentjinde iuw oanlein waard om 'e blanke kolonisten yn 'e krite te beskermjen tsjin oanfallen fan 'e Yndianen, en dat letter brûkt waard as in ynternaat foar Yndiaanske skoalbern. Deunby Fort Totten leit fierders it Nasjonaal Wyldreservaat Sullys Hill, in national wildlife refuge (natuergebiet mei in legere beskerme status as dy fan nasjonaal park), dat ynsteld is yn opdracht fan 'e Amerikaanske presidint Theodore Roosevelt. Der libje û.m. 20-30 bizons, 25-40 wapitys, 20-30 wytsturtharten en in koloanje prêrjehûnen.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Fort Totten 2,9% âlder as 65 jier en 49,4% jonger as 18 jier. Fierders bestie 13,0% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 53,0% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe (fan it befolkingssegmint ûnder de 18 jier sels 57,8%). Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2000 sa: 98,8% Yndianen; 0,7% Latino's; 0,1% blanken; 0,1% swarten; 0,3% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Johann Karl Wilhelm Illiger
Libben en karriêre
Illiger waard yn 1775 yn Breunswyk, yn it doetiidske Foarstedom Breunswyk-Wolfenbüttel, berne as de soan fan in keapman. Hy studearre ûnder de entomolooch Johann Hellwig en wurke letter oan 'e soölogyske kolleksjes fan Johann Centurius Hoffmannsegg. Illiger waard oansteld as heechlearaar yn 'e soölogy en wie direkteur fan it Soölogysk Museum yn Berlyn (no it Humboldtmuseum) fan 'e oprjochting fan dat ynstitút yn 1810 oant syn ûntidich ferstjerren yn 1813, doe't er noch mar 37 jier âld wie.
Prevostklapperrôt
De prevostklapperrôt, Prevosts klapperrôt, it prevostiikhoarntsje of Prevosts iikhoarntsje (Latynske namme: Callosciurus prevostii, soms misstavere as C. prevosti) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) en it skaai fan 'e pronkiikhoarntsjes (Callosciurus), dat foarkomt yn Súdeast-Aazje.
Fersprieding
De prevostklapperrôt is lânseigen yn it westlike diel fan 'e Yndyske Arsjipel, dêr't er foarkomt yn Yndoneezje, Maleizje, Brûnei, Singapoer en Tailân. It ferspriedingsgebiet fan dizze soarte beslacht de eilannen Sumatra, Billiton en Borneo hielendal, en teffens it skiereilân Malakka, ynkl. yn it uterste suden fan Tailân. Fierders bestiet der in yntrodusearre populaasje op it Minahasa-skiereilân fan noardlik Selebes.
Johann Karl Wilhelm Illiger
Libben en karriêre
As publisist op it mêd fan syn fakgebiet wie Illiger de auteur fan in grut tal artikels en ek fan it boek Prodomus Systematis Mammalium et Avium (1811), wêryn't er it linneeske systeem fan taksonomy op it mêd fan sûchdieren en fûgels by de tiid brocht. Mei dat wurk hied er in wichtige ynfloed op 'e ynfiering fan it begryp fan 'e taksonomyske famylje. Fierders wied er ek redakteur fan it Magazin für Insektenkunde, dat yn syn tiid wiid en siid bekend stie as "Illigers Tydskrift".
Prevostklapperrôt
Uterlike skaaimerken
Prevostklapperrotten hawwe in swarte rêch, bealch, kop, sturt en efterpoaten, in grize kiel en skouders, readbrune oant oranje foarpoaten en wite fangen. Dit kleurpatroan is lykwols beheind ta de ûndersoarte Callosciurus prevostii prevostii, dy't lânseigen is yn Malakka; guon oare ûndersoarten binne lang net sa opfallend kleure. Callosciurus prevostii pluto, fan noardlik Borneo, bygelyks, is swart op 'e rêch en readoranje op 'e bealch, sûnder wite dielen op 'e fangen.
Fretten
De prevostklapperrôt fret fruchten, nuten, sied, blommen, blomknoppen, ynsekten en fûgelaaien. Hy hat it foar de moade en naai mei fruchten út nei in restich plakje om se op te iten, en draacht sa by oan 'e fersprieding fan fruchtbeammen.
Callosciurus
Convair 240
De Convair 240 wie in Amerikaanske ferkearsfleanmasine, makke troch Convair yn it tiidrek 1947-1956. Convair makke totaal 571 tastellen.
Untwerp
It fleantúch waard ûntwurpen as konkurrint fan de Douglas DC-3. It tastel hie in drukkabine en twa sûgermotoren en hie plak foar 40 passazjiers.
De 240 by de KLM
De Nederlânske KLM wie de earste Jeropeeske maatskippij dy't de Convair 240 oanhelle. De masine tsjinne dêr fan 1948 oant 1959 en waard letter opfolge troch ûnder oaren de Convair 340.
Technyske gegevens
thumb|275px|Miliêre ferzje: Convair C-131D Samaritan fan de [[Amerikaanske loftmacht|US Air Force]]
Petsjenga-kleaster
It Petsjenga-kleaster (Russysk: Печенгский монастырь, Finsk: Petsamon luostari) wie foar lange tiid it noardlikste kleaster fan de wrâld. It otterdokske kleaster waard oprjochte yn 1533 troch Trifon, in letter hillich ferklearre muonts út Novgorod, op in plak dêr't de rivier Petsjenga yn it Petsjengafjord útmûnet, 135 km westlik fan de stêd Moermansk op it skiereilân Kola.
Skiednis
Yn desimber 1589, seis jier nei it ferstjerren fan Trifon, waard it houten kleaster plondere en yn 'e brân stutsen troch in ûnder de Sweedske kroan operearjend Finsk detasjemint. In soad muontsen en lekebruorren ferlearen by dizze oanfal it libben en dêrmei kaam in ein oan Trifon's kleaster. Besluten waard in nij kleaster by de stêd Kola op te bouwen, mar dat waard yn 1619 troch brân troffen. It kleaster krige wer in oar plak en no oan de oare kant fan de rivier, mar in dekreet fan keizerin Katarina II makke yn 1764 in ein oan it monastike libben. Mei de russifikaasje fan it eilân tsjin it ein fan de 19e iuw waard per dekreet fan de Hillige Synoade it Kleaster Petsjenga wer opboud op it oarspronklike plak yn 1886.