cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patrice Martinez
Aktearkarriêre
Doe't se as folleard aktrise weromkeard wie yn 'e Feriene Steaten, sette Martinez har nei wenjen yn Los Angeles. Dêr hie se yn 1987 har earste echte filmrol yn A Walk on the Moon. Yn 1986 hie se in lytse trochbraak mei har rol as Carmen yn 'e film ¡Three Amigos!, mei Steve Martin, Chevy Chase en Martin Short. Op basis dêrfan waard har de rol fan Linda Lee Ellison oanbean trije ôfleverings fan 'e detektivesearje Magnum, P.I., as tsjinspylster fan Tom Selleck. Ek hie se rollen yn oare searjes, lykas Miami Vice en Air America, yn tillefyzjefilms as Gunsmoke: Return to Dodge en it Dútsktalige (neisyngronisearre) Winnetous Rückkehr, en yn films as Beetlejuice, en The Effects of Magic.
It bekendst waard Martinez lykwols fan 1990 ôf mei har rol yn 'e rige Zorro. Dêryn fertolke hja de rol fan Victoria Escalante, de weardinne fan 'e pleatslike herberge, op wa't de maskere held in eachje hat, mar mei wa't er hieltyd krekt gjin relaasje kriget. Nei't Zorro yn 1993 einige, lei Martinez har benammen ta op aktearwurk op 'e planken. Yn 1999 breide se in ein oan har aktearkarriêre.
Priveelibben
Martinez wie ferskate jierren troud mei regisseur en tillefyzjeprodusint Daniel Camhi. Dêrfandinne dat hja yn 'e earste twa seizoenen fan Zorro yn 'e begjintitels neamd waard as 'Patrice Camhi'. Nei harren skieding, yn 1991, waard se fan seizoen 3 ôf 'Patrice Martinez' neamd.
Ferstjerren
Martinez rekke yn 'e 2010-er jierren slim yn 'e minnichte. Nei in lang siikbêd kaam se yn desimber 2018 dochs noch hommels te ferstjerren yn har wente yn Burbank, yn Súdlik Kalifornje. Martinez waard 55 jier.
Sadomasogisme
Sadomasogisme of SM is in foarm fan seksualiteit dy't it ûntlienen fan seksueel geniet omfiemet troch it tabringen of ûntfangen fan pine en fernedering. Dit ferskynsel falt útinoar yn sadisme, it genietsjen fan it tabringen fan pine en fernedering, en masogisme, it genietsjen fan it ûntfangen fan pine en fernedering. Sadisme is ferneamd nei de Frânske ealman markys Donatien Alphonse François de Sade (1740-1814), dy't net inkeld seksueel sadisme útoefene, mar der ek romans oer skreau, wêrfan't de bekendste Justine is. Masogisme is ferneamd nei de Dútser Leopold von Sacher-Masoch (1836-1895), dy't boeken skreau dêr't er syn eigen masogistyske seksuële fantasijen yn útwurke. De termen sadisme en masogisme waarden yn 1890 yn 'e wittenskip yntrodusearre troch de Dútske psychiater Richard von Krafft-Ebing yn syn Neue Forschungen auf dem Gebiet der Psychopathia Sexualis.
Yn 1905 beskreau de ferneamde Eastenrykske psychiater Sigmund Freud sadisme en masogisme yn syn Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie as ferskynsels dy't fuortkamen út ôfwikende psychologyske ûntwikkeling yn 'e iere jonkheid. Yn 'e folgjende desennia lei er teffens de grûnslach foar it rûnom akseptearre medyske perspektyf op dit ûnderwerp, wat wer late ta it earste gearfoegjen fan beide termen ta 'sado-masogisme' troch de Weenske psycho-analist Isidor Isaak Sadger yn syn wurk Über den Sado-masochistischen Komplex, út 1913. Hjoed de dei wurdt sadomasogisme yn 'e regel ôfkoarte ta SM. Fierders wurdt it sûnt it lêste fearn fan 'e tweintichste iuw faak op ien bulte fage mei bondaazje en seksuële dissipline ta BDSM.
Sadomasogisme wurdt net beskôge as in klinyske parafily (d.w.s. men hoecht der net foar behannele te wurden), salang't sokke praktiken teminsten net liede ta swierrichheden dy't it libjen fan in normaal libben ûnmooglik meitsje of dy't lju mei in seksuële sadismesteuring ta in gefaar foar oaren meitsje. Dat lêste gefal moat skerp ûnderskaat wurde fan 'e útoefening fan sadisme binnen de kontekst fan in seksuële relaasje wêrby't sprake is fan mienskiplike ynstimming. Sûnder ynstimming fan 'e oare partij is seksueel sadisme neat oars as ferkrêfting, of alteast mishanneling of seksueel misbrûk. Dielnimmers oan sadomasogisme kinne sadisten of masogisten wêze, mar ek beide, wêrby't se fan in aktive rol nei in passivenien en oarsom wikselje; sa'nent wurdt yn BDSM-terminology in switch neamd. Fierders wurdt yn BDSM-spultsjes de sadistyske partij ornaris de 'master' of 'masteresse' neamd, en de masogistyske partij de 'slaaf' of 'slavinne'. In oar wurd foar in masteresse is dominatriks.
Hûnkpapa
De Hûnkpapa (Ingelsk: Hunkpapa, útspr.: ['hʌŋkpəpɑ]; Lakota: Húŋkpapȟa, útspr.: ['hũ:kpapˣa]) binne ien fan 'e sân substammen fan 'e Lakota of Titon (Teton). Yn 'e mande mei de Dakota foarmje de Lakota de gruttere etnyske groep fan 'e Sû, in Yndiaanske konfederaasje dy't fan likernôch 1730 oant 1880 oardel iuw lang it noardlike part fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika behearske. De Sû binne ferneamd wurden om 'e oarloggen dy't se yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw mei it Amerikaanske leger útfochten, en de Hûnkpapa wiene dêr oan kop en earen ta yn behelle.
Etymology
De eigen namme fan 'e Hûnkpapa, Húŋkpapȟa, kin oerset wurde as "Dy't Har Kamp by de Doar Meitsje" – d.w.s. "Swalkers". Mei de Swartfuotten, in oare substamme fan 'e Lakota (net te betiizjen mei it Algonkwynske folk fan 'e Swartfuotten), binne de Hûnkpapa it naust besibbe, en tegearre wurde de beide substammen wol de Noardlike Lakota neamd.
Skiednis
It is net ûnmooglik dat de Hûnkpapa as substamme noch mar frij resint ta wurding kommen binne, yn acht nommen dat se pas yn 1825 foar it earst yn Jeropeeske en Amerikaanske dokuminten neamd wurde. Se hawwe nea in manmachtige stamme west; yn 1855 waard harren oantal troch de Amerikaanske generaal Warren rûsd op in 3.000, wylst er harren wengebiet omskreau as "fan 'e Grutte Cheyenne noardlik oan 'e Yellowstone ta, en westlik oan 'e Black Hills ta." Hy fernijde ek dat se foarhinne gauris mei de Sjajinnen yninoar omtrouden. Under de ferneamde Flakte-Yndiaanske Oarloggen fan 'e 1860-er en 1870-er jierren (en dêrnei noch oant 1890) waarden de Hûnkpapa oanfierd troch Sittende Bolle, ien fan 'e bekendste Yndiaanske opperhaden út 'e skiednis fan Noard-Amearika. Yn 'e mande mei de Oglala, in oare substamme fan 'e Lakota, wiene hja de lêsten fan 'e Sû dy't harren ûnder it Amerikaanske bewâld yn 'e reservaten deljoegen.
Demografy
Yn 1891 libbe de mearderheid fan 'e Hûnkpapa, 571 minsken, yn it Standing Rock Yndianereservaat (Standing Rock Indian Reservation), op 'e grins fan 'e steaten Noard- en Súd-Dakota. Sûnt binne se nea mear apart teld fan 'e oare Lakota, dat it is dreech om harren hjoeddeistige oantal fêst te stellen. De measte Hûnkpapa libje nei alle gedachten noch altiten yn it Standing Rock-reservaat, as leden fan 'e federaal erkende Standing Rock Sû Stamme (Standing Rock Sioux Tribe). Party meitsje fierders diel út fan 'e Assiniboin en Sû fan it Fort Peck Yndianereservaat fan Montana (Assiniboine and Sioux of the Fort Peck Indian Reservation of Montana), yn 'e mande mei folle gruttere oantallen Dakota en Assiniboin. Yn 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan bestiet fierders ek noch in lytse Hûnkpapa-stamme (of "earste naasje", sa't men stammen yn Kanada neamd), de Wood Mountain Earste Naasje (Wood Mountain First Nation), mei 210 leden.
Esperanza Gomez
Esperanza Gomez, folút: Esperanza Gómez Silva (Belalcázar, 13 maaie 1983), is in Kolombiaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise, dy't ek wol wurke hat ûnder inkeld har foarnamme Esperanza (wat yn it Spaansk "hope" betsjut). Har ropnamme is Espe. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m lang, mei in gewicht fan 55 kg en kupmaat 36D, dy't se krigen hat troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean.
Libben en karriêre
Esperanza Gomez waard yn 1983 berne yn it Kolombiaanske Belalcázar. Op har sande woe se al model wurde. Yn 2005, doe't se 22 jier wie, stie as Playmate yn it neakenblêd Playboy. Datselde jiers waard se by in missferkiezing de titel Miss Playboy TV Colombia. Yn dy hoedanichheid die se ek mei oan 'e ferkiezing fan Miss Playboy TV Latinoamerica & Iberia, mar dêr foel se bûten de prizen.
Yn 2009, doe't se har ûnderwilens yn 'e Amerikaanske steat Floarida nei wenjen set hie, makke se har debút as pornoaktrise. Dat earste jiers spile se yn twa pornografyske films fan 'e minder bekende studio Justin Slayer International, te witten: Confessions over Cocktales 2 en South Beach Cruisin' 3. Sûnt hat se, neffens de Internet Adult Film Database (IAFD), yn 21 pornofilms te sjen west, wêrûnder noch ferskate fan Justin Slayer International en guon oare ûnbekendere labels, mar ek in stikmannich fan 'e mear foaroansteande studio Pure Play Media. Dêrnjonken hat se ek in hiel soad wurke foar pornosites as Bang Bros, Naughty America en Brazzers. Yn 2013 waard se nominearre foar in AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld).
Fredy Hirsch
Fredy Hirsch (offisjeel: Alfred Hirsch; berne op 11 febrewaris 1916 yn Aken; fermoarde op 8 maart 1944 yn it KZ Auschwitz-Birkenau) wie in Dútsk-joadske atleet, sportlearaar en lieder fan in sionistyske jongereinbeweging. Hy holp yn de tiid fan de Dútske besetting fan Tsjechoslowakije tûzenen joadske bern yn Praach, it konsintraasjekamp Theresienstadt en Auschwitz.
Yn de kampen holpen syn Dútske komôf, karisma en kreaze ferskining him om fan de SS-bewakers privileezjes foar de bern te ûntfytmanjen, lykas frijstellings fan deportaasje en hegere rantsoenen, dy't it libben fan de bern yn alle gefallen tydlik sparren of draachliker makken. Under drege omstannichheden joegen Hirsch en syn helpers yn de kampen klandestyn ûnderwiis oan de bern. Hirsch' ynspannings om de bern beweging, disipline en hygiëne by te bringen, soargen foar legere stjertesifers ûnder de bern.
Nei de deportaasje fan Hirsch nei Auschwitz bleau er dêr mei de oaren fan it transport yn in fan de rest ôfsûndere diel, it saneamde Tsjechyske famyljekamp. Doe't de Dútsers nei likernôch seis moanne dêr it famyljekamp likwidearje woene, besocht it joadsk ferset fan Auschwitz him oan te trunen om in opstân te lieden. Ta in opstân kaam it net, Hirsch waard noch foar de likwidaasje fan it kamp yn ûnmacht fûn en it like in gefal fan selsdeading, nei't him dúdlik woarn wie dat hja ek fergast wurde soene. Oerlibbers oernearren lykwols dat Hirsch fergiftige waard troch joadske dokters, dy't wisten dat hja net op de list stiene om fergast te wurden, mar grif ek fermoarde wurde soene as it ta in opstân kaam.
Jonkheid
Yn 1931 waard Hirsch aktyf yn paadfinerij en yn 1932 wurke er mei oan it opsetten fan de Akener ôfdieling fan de Jüdischer Pfadfinderbund Deutschland. In jier letter ferhûze Fredy Hirsch nei Düsseldorf, om 't er dêr wurk krige by de Jüdischer Pfadfinderbund Deutschland. De organisaasje hie sionistyske skaaimerken en wie nau mei de ynternasjonale Maccabi Hatzair ferbûn, in yn 1929 stifte sionistyske jongereinorganisaasje, dy't sport ûnder joaden befoardere. Wylst syn broer Paul ek by de JPD siet, mar foaral in foarstanner wie fan assimilaasje yn de net-joadske mienskip, ûntwikkele Fredy him ta in fûle sionist en grut foarstanner fan de stifting fan in joadske steat yn Palestina.
Yn 1933 fusearre de JPD mei de Maccabi Hatzair. Hirsch ferhûze nei Frankfurt, dêr't er in appartemint dielde mei oare JPD-funksjonarissen en in paadfinersgroep liede. Hy bleau dêr net sa lang. Hirsch hie gjin ferkearing en syn hâlden en dragen foar in tal jonges oer hiene it praat fuorre dat er homoseksuëel wie, ek hie nimmen him beskuldige fan ûnfoech gedrach. Hirsch ferhûze yn 1934 nei Dresden, dêr't er as sportynstrukteur wurke foar Maccabi Hatzair.
Tsjechoslowakije
Nei de ynfiering fan de Neurenberger rassenwetten yn 1935 ferhûze Hirsch nei Praach. Neffens de Dútske skiedkundige Dirk Kämper, dy 't de earste biografy oer Hirsch skreau, soe de motivaasje fan dy ferhûzing nei it bûtenlân lein ha yn de tanimmende ferfolging fan homoseksuëlen yn Dútslân. Ek yn Praach sette er him yn foar Maccabi Hatzair. Fredy Hirsch makke dêr gjin geheim fan syn homoseksualiteit, mar hy slagge der yn de foarsitter fan de Tsjechyske Maccabi Hatzair, Arthur Herzog, der fan te oertsjûgjen dat er syn wurk likegoed dwaan koe. Tusken oktober 1936 en april 1939 wenne Hirsch tegearre mei Jan Mautner yn Brno, dy't fjouwer jier âlder wie en dêr medisinen studearre. Neffens Holocaust-oerlibber Ruth Kopečková wie harren relaasje bekend yn de stêd. Hirsch publisearre artikels yn de krante Maccabi en Mautner sette de artikels fan Hirsch oer yn it Tsjechysk, dat Hirsch net machtich wie. Mei jild fan de Zionist World Federation organisearre Hirsch de lokale Maccabi Spullen en rjochte groepen op foar jongerein en folwoeksenen foar sportbeoefening. Hij makke de Maccabi Spullen fan 1937 mooglik yn Žilina, Slowakije, dêr't 1.600 sporters oan dielnommen. Oant 1940 organisearre Hirsch alle jieren in jongereinkamp yn Bezpráví, dêr't bern en jongerein beweging krigen en Hebriuwsk learden. Syn broer Paul, dy't yntusken foar rabyn studearre, emigrearre yn 1938 mei harren mem en twadde man nei Bolivia; Paul waard lang om let rabyn yn Buenos Aires. Fredy hie de kar om mei te gean, mar die dat net. Syn broer sei letter dat Fredy's zionistyske idealen him dêryn wjerholden hiene.
Nei't Brno Fredy Hirsch in ferbliuwsfergunning wegere en him drige mei útsetting, ferhûze Hirsch wer nei Praach. Dêr wurke Fredy op in sionistyske skoalle en organisearre er hakhshara, tariedingsboerderijen foar jonge joaden dy't nei Israel woene om dêr skielk te wurken op in kibboets. Yn 1938 waard Sudetenlân oan Dútslân jûn en op 15 maart 1939 foelen de Dútsers Tsjechoslowakije binnen. Under Dútsk bewâld waard Techoslowakije it Protektoraat Bohemen en Moraavje. De assimilaasje fan de Tsjechyske joaden wie safier hinne, dat in soad bern harren net iens bewust wiene dat se joaden wiene. Noch wiene der mooglikheden om te emigrearjen en achttjin bern dy't Hirsch trainde koene yn oktober 1939 nei Denemark reizgje en fan dêr út emmigrearje nei Palestina. It wie lotsjen mei oare lieders wa't mei de bern mei mochten; Fredy Hirsch ferlear en bleau efter yn Praach. Om't de Tsjechyske universiteiten sletten waarden en hy net fierder koe mei syn stúdzje ferhûze Fredy's freon Jan Mautner nei Praach.
De joaden fan Tsjechoslowakije krigen ûnder de nazy's jimmeroan mear te meitsjen mei beheinings yn it deistige libben. Hja ferlearen harren wurk, besit waard yn beslach nommen, moasten stjerren drage en waarden jimmeroan mear út de publike romte ferballe. Hirsch wist foar de joadske bern oan de râne fan Praach in plak te regeljen, dêr't it mooglik bleau sport te beoefenjen. Tegearre mei Mautner organisearre Hirsch dêr fuotbalwedstriden, atletykwedstriden, stúdzjegroepen en toanielfoarstellings. Hirsch koe net goed Tsjechysk en joech yn it Hebriuwsk ynstruksjes, hy trune de bern oan om ek dy taal te praten. Tsjin it ein fan 1941 setten de nazy's útein mei de earste deportaasjes fan de Tsjechyske joaden, ynearsten nei it getto fan Łódź.
Theresienstadt
Fredy Hirsch wie ien fan de earste joaden dy't op 4 desimber 1941 op transport steld waard nei Theresienstadt, dêr't er holp om it kamp op te bouwen. Letter waard Hirsch de ferfanger fan Egon Redlich, de lieder fan de ôfdieling Jongereinsoarch. Begjin 1942 waard ek Jan Mautner nei Theresienstadt deportearre. De bern wennen yn Theresienstat apart fan de folwoeksenen. Om de bern maksimale oerlibbingskânsen te bieden sette Hirsch him ek dêr yn foar selsrespekt, disipline, regelmjittige lichemsbeweging, strikte hygiëne en sels wedstriden wa't it skjinste wie. En ek al wie dat ferbean, de lieders fan de jongereinsoarch besochten in breed oanbod oan ûnderwerpen te ûnderwizen, wêrûnder Hebriuwsk, Ingelsk, wiskunde, skiednis en ierdrykskunde. De Dútsers lieten it gewurde, want hja wisten ek dat dy aktiviteiten holpen by it handhavenjen fan de oarder. Bern fan 14 en âlder moasten wurkje, mar Hirsch besocht foar har wurk te regeljen by it ferbouwen fan griente, om't er tocht dat it bûtenwurk goed wie foar harren sûnens en hja sa ûnderfining krije koene foar in libben yn Palestina.
Op 24 augustus 1943 kaam der in transport fan 1.200 bern út it getto fan Białystok nei Theresienstadt. De bern waarden strikt ôfsûndere fan de rest fan it kamp troch in hek fan stikeltried. Tsjechen soargen der foar dat nimmen hin en wer koene en der stiene strange straffen op it oertrêdzjen fan it ferbod. Hirsch slagge der lykwols yn om oer it hek te kommen dat de bern út Białystok skiede fan de oare finzenen, mar hy waard pakt en arrestearre troch in Tsjechyske bewaker. Mooglik ek om't Hirsch gjin Tsjechysk prate waard er slein en nei it kantoar fan de kommandant brocht. Sa't it liket waard Hirsch fanwegen dy oertrêding op 8 septimber 1943 mei in transport nei Auschwitz deportearre.
Auschwitz
Om't de SS respekt hie foar syn liederskwaliteiten waard Fredy Hirsch troch de Dútsers beneamd ta lagerälteste fan it famyljekamp. Hy wegere lykwols geweld te brûken tsjin oare finzenen en waard dêrom in moanne letter ferfongen troch de Dútske krimineel Arno Böhm. Hirsch wist Böhm oer te heljen om in barak foar bern jonger dan 14 ta te wizen, Blok 31, en waard opsichter fan dy barak. Nachts bleaune de bern by harren âlden, mar oerdeis wiene hja yn dy spesjale barak. Hirsch wist de bewakers ek te oertsjûgjen dat it yn harren belang wie om de bern Dútsk by te bringen. Mar op in pear Dútske wurden en sinnen nei, dy't de bern by ynspeksjes opsizze moasten, krigen de bern les yn skiednis, muzyk, Tsjechysk en oer it joadendom. Materjaal wie der op wat boeken nei net foarhannen, sadat de ûnderwizers alles út de holle dwaan moasten en om't de bern al sûnt de deportaasje net mear nei skoalle west hiene, wie dat in drege saak. Der waard songen en in berne-opera opfierd. De wanden fan de barak waarden beskildere mei Disney-figuren troch de keunstner Dina Gottliebová. Om't it blok der sa kreas by stie, mochten SS-ers út oare dielen fan it kamp graach in besite bringe oan it berneblok. Sa wiene der SS-ers dy't streekrjocht meidiene oan it ferneatigingsproses, lykas Josef Mengele, mar dochs regelmjittich yn it famyljekamp kamen en holpen by it regeljen fan better iten foar de bern. Tanksij Hirsch krigen de bern fan it famyljekamp better ite en fiedselpakketten fan finzenen dy't ferstoarn wiene, waarden oan de bern jûn. It berneblok krige ek ektra koalen en waard better ferwaarme. Hirsch wist de Dútsers ek safier te krijen, dat it appèl yn de barak holden waard, sadat de bern net oerenlang bûten yn 'e kjeld hoegden te stean. Nei't yn desimber 1943 noch in transport kaam, telde it famyljekamp likernôch 700 bern. By dat transport siet ek Jan Mautner. De Tsjechyske musikus Zuzana Růžičková, dy't ek yn desimber oankommen wie, gong sûnder tastimming nei de bernbarak om te freegjen oft hja dêr as fersoargster wurkje mocht. Hja waard lykwols betrape troch in SS-er. Om him ôf te lieden frege Hirsch oan de SS-er: "Herr Oberscharführer, wa hawwe jo hjoed wer fermoarde en bestellen?" Yn stee fan Hirsch ôf te seamen bea de SS-er him in sigaret oan, dy't Hirsch wegere. Dochs waard Hirsch net hielendal útsundere fan de wredens fan bewakers. Doe't in jonge by it appèl stie te slûgjen, krige ek Hirsch in wan bruien.
Hirsch wist Böhm oer te heljen om in twadde barak ta te wizen foar bern fan trije oant acht jier, sadat de âldere bern harren tariede koene foar in foarstelling fan Sniewytsje, dêr't de SS om frege hie. It stik waard op 23 jannewaris 1944 opfierd yn oanwêzigens fan in grut tal SS-ers. Hirsch easke dat de bern harren alle dagen wosken, ek yn de iiskâlde winter fan 1943-1944, en kontrolearre regelmjittich op lús. Troch alle ynspannings fan Hirsch wie it stjertesifer ûnder de bern hast nul, ferlikene mei in totale stjerte fan likernôch 25% ûnder de bewenners fan it famyljekamp yn de earste seis moannen.
Al it wurk fan Hirsch waarden troch de bern en harren âlders tige wurdearre en op 11 febrewaris 1944 joegen hja him in ferrassingsfeest foar syn 28e jierdei. Yn febrewaris 1944 brocht in delegaasje fan it Reichssicherheitshauptamt en it Dútske Reade Krús in besite oan it famyljekamp. De besikers wiene it meast ynteressearre yn de bernebarakken, it iennige plak yn Auschwitz dêr't besocht waard ûnderwiis te organisearjen. De meast opfallende besiker, Adolf Eichmann, liet him posityf út oer de kulturele aktiviteit fan de bern yn Birkenau.
De minsken yn it famyljekamp waarden by oankomst registrearre mei de kryptyske ôfkoarting "SB6". De ûndergrûnske fan Auschwitz wist út te finen dat SB foar Sonderbehandlung stie, nazytaal foar moard, en de 6 foar it tal moannen dat de minsken nei oankomst fergast wurde soene. It transport fan Hirsch wie op 8 septimber 1943 oankommen en doe't yn maart 1944 bekend makke waard dat de bewenners fan it famyljekamp deportearre wurde soene nei in wurkkamp, wie dat foar it ferset it sinjaal dat de Dútsers fan doel wiene om de bewenners te fergassen. Tsjin dy tiid waard it foar de finzenen dúdlik dat de Dútsers de kriich oan it ferliezen wiene en guon hopen op in flugge alliearre oerwinning foar't de seis moannen om wiene. De fersetsbeweging fan Auschwitz warskôgen Fredy Hirsch en oare lieders en trunen op in opstân oan. Alhoewol't de kânsen tige lyts wiene op súkses, soe it yn 'e brân stekken fan it kamp sjoen wurde as in symboalyske fersetsdied. Om 't er goed by de Dútsers lei waard Fredy Hirsch as de natuerlike lieder fan sa'n opstân oanwiisd. Op 5 maart krige it transport fan Hirsch te hearren dat hja gaueftich nei in wurkkamp yn Heydebreck oerbrocht wurde soene. De bewenners krigen de opdracht om harren famylje yn Theresienstadt noch in kaart te stjoeren en dêrby de datum 25 maart te brûken. Nettsjinsteande de warskôging dat de nazy's fan doel wiene it famyljekamp te likwidearjen, gyng Hirsch op 7 maart mei de oaren nei it karantêneblok (BIIa).
Wat dêrnei barde is net dúdlik. Rudolf Vrba hie Hirsch ynformearre dat op 8 maart it famyljekamp likwidearre wurde soe. Nei't dy Hirsch frege hie it ferset te lieden woe Hirsch dêr oer neitinke, om 't er twifele oft ferset wol sin hie. Dêrnjonken fûn Hirsch it ek net logysk dat de nazy's har nei in spesjale behanneling dochs noch fermoardzje soene. Doe't Rudolf Vrba letter werom kaam lei Hirsch yn koma mei skûm op 'e mûle. Vrba helle der in joadske dokter by, dy't fêststelde dat Hirsch himsels deade hie troch in oerdoasis barbituraat yn te nimmen. As dat sa west hat, dan is it ûndúdlik hoe't Hirsch oer in deadlike doasis beskikke koe sûnder de meiwurking fan de dokters. Neffens oare oerlibbenen hie frege Hirsch om in lytse doasis fan in kalmearingsmiddel frege om wat rêst te krijen, mar de joadske dokters soene him mei sin fergiftige ha om tefoarren te kommen dat Hirsch in opstân liede soe. Mei in opstân soene harren eigen kânsen op it oerlibjen fan Auschwitz yn gefaar komme. Mengele hie harren nammentlik ûnthjitten dat hja net fermoarde wurde soene. Dy lêste ferklearring wurdt ek ûnderskreaun troch Dirk Kämper. Fanwegen harren spesjale talinten dy't noch fan pas komme koene foar de SS wiene de dokters mei in tal oaren (lykas de keunstner Dina Gottliebová) op in list set dy't útsundere waarden foar de Sonderbehandlung. Yn 'e nacht fan 8 maart waard in jûnsklok ynsteld en waarden de joaden yn de karantêneblokken yn frachtweinen laden en nei de gaskeamers riden. Op dat stuit lei Hirsch noch hieltiten yn koma. Hy waard op in baar nei de frachtwein droegen en tegearre mei likernôch 3.800 oare bewenners fan it famyljekamp nei de gaskeamer riden. Tsjûgen fan it Sonderkommando ferklearren dat de bewenners fan it famyljekamp noch foar't de gaskraan iepen gyng it Hatikva en it Tsjechyske folksliet songen. 87 bern fan Fredy Hirsch oerlibben de kriich.
Jan Mautner oerlibbe Auschwitz. Hy fûn in nije leafde yn de apoteker Walter Löwy en ferstoar yn 1951 oan tuberkuloaze.
Betinking
Tsjûgen beskriuwe Hirsch as in "man fan útsûnderlike moed" en "troch de berne ferôfgoade waard", hoewol't guon folwoeksen kollega's him ek as arrogant, oerflakkich, en wizich ôfwiisden. It wiene benammen de bern dy't nei de kriich seine, dat it oan Hirsch te tankjen wie dat hja it oerlibbe hiene. By in betinking yn de synagoge fan Aken yn it ramt fan de 100e bertedei fan Hirsch neamde boargemaster Marcel Philipp him "ien fan de meast wichtige soannen fan de stêd". Nina Weilová, die it famyljekamp Theresienstadt as jonge faam oerlibbe, sei: "Der wie nimmen sa selsopofferjend en tawijd oan de bern as him". De Tsjechyske klavesinist Zuzana Růžičková wurke as ûnderwiis-assistine yn de bernebarak en joech Hirsch de eare foar it redden fan har libben. Jierren letter holp hja by it realisearjen fan in monumint foar him. By de ynhuldiging sei hja: "wy joaden hawwe gjin hillingen, mar wy hawwe tzadikim (it wurd soe oerset wurde kinne as rjochtfeardich). Fredy Hirsch wie in man mei syn fouten, hy wie gjin hillige, mar hy wie rjochtfeardich - in tsaddyk - en dêrom hoopje wy dat wannear't de lêsten fan ús dy't him kind ha ferstoarn binne, der skielk minsken wêze sille, dy't foar de plakette stean en dan sizze sille: Hy moat goed, moedich en in moai persoan west ha".
Yn 2016 waard der in dokumintêre oer Hirsch makke ûnder de titel "Heaven in Auschwitz". Yn de dokumintêre dogge trettjin oerlibbenen fan Theresienstadt en Auschwitz harren ferslach. Hirsch wie ek it ûnderwerp fan de yn 2017 útkommen Israelyske dokumintêre "Dear Fredy" fan Rubi Gat.
Neffens Dirk Kämper waard de rol fan Hirsch nei de kriich marzjinalisearre om't er homoseksuëel wie. Om dy reden en fanwegen syn Dútske komôf en zionistyske tinkbylden mocht Fredy Hirsch yn it kommunistyske Tsjechoslowakije gjin held wêze. De skiedkundige Anna Hájková die ûndersyk nei de relaasje tusken Fredy Hirsch en Jan Mautner en skreau dat harren relaasje "ien fan de seldsume homoseksuële libbensferhalen binne, dy't foar it nazy-tiidrek rekonstruearre wurde kin". Hirsch foarmet in selsume útsûndering fan de holocaust op homoseksëlen, om't hy wurke mei bern en jongerein, dy't lang genôch libben om de wierheid oer him te fertellen yn in tiid dat homoseksualiteit oars beöardiele wurdt. Anna Hájková helle ek it slommerjende homofoby fan it Terezínská iniciativa oan, de Tsjechyske frijwilligersorganisaasje fan holocaustslachtoffers, dy't wegere har ûndersyk oer de relaasje fan Hirsch en Mautner te printsjen. Neffens Anna Hájková "is it ûntrêstigjend dat sels noch yn 2018 de homoseksualiteit fan in holocaustslachtoffer as beledigjend ûnderfûn wurdt".
Powerslave
Powerslave is it fiifde studio-album fan Iron Maiden. It album waard opnommen tusken febrewaris en juny 1984 yn de Compass Point studios yn Nassau en waard twa moanne letter op 3 septimber 1984 útbrocht. It album befettet de metalklasiker 2 Minutes to Midnight.
Henryk Wieniawski
thumb|Henryk Wieniawski Henryk Wieniawski (Lublin, 10 july 1835 - Moskou, 31 maart 1880) wie in Poalsk komponist fan romantyske muzyk en fioelist.
Biografy
Dêrta útnûge troch Anton Rubinstein ferhuze er nei Sint-Petersburch dêr't er fan 1860 oant 1872 wenne. Dêr ûnderrjochte er in protte fioelestudinten ûnderjocht, wie er dirigint fan it orkest en spile er mei yn it strykkwartet fan it 'Russysk Muzikaal Genoatskap'. Fan 1872 oant 1874 toerde Wieniawski troch de Feriene Steaten mei Rubinstein. Yn 1875 ferfong er Henri Vieuxtemps as dosint fioele oan it konservatoarium fan Brussel.
Yn Brussel rûn Wieniawski's sûnens bot tebek sadat er faak midden yn in konsert ophâlde moast mei spyljen. Hy joech in ôfskiedskonsert yn Odessa yn april 1879. In lyts jier letter stoar er oan in hertoanfal yn Moskou. Syn lichem waard byset op it begraafplak Powązki yn Warschau.
List fan planetoïden 66101-66200
Dit is in list fan planetoïden 66101-66200.
De Kei
De Kei wie in wetterskip yn Fryslân fan 1914 oant 1969. It wetterskip mei in oerflakte fan 647 hektare lei doe't it oprjochte waard yn de gemeenten Gaasterlân en Hemelumer Oldephaert en Noordwolde.
Arromanches-les-Bains
Arromanches-les-Bains is in Frânske gemeente yn it departemint Calvados yn de regio Normandje.
Geografy
De gemeente leit oan de kust fan it Kanaal, likernôch 11 kilometer noardeastlik fan Bayeux en 30 kilometer noardwestlik fan Caen.
De Kei
Op 1 maaie 1969 waard it wetterskip opheft en gie it by de earste grutte konsintraasje fan wetterskippen yn Fryslân, op yn wetterskip Tusken Mar en Klif. Nei noch in pear fúzjes falt it gebiet sûnt 2004 ûnder Wetterskip Fryslân.
Arromanches-les-Bains
Skiednis
thumb|left|250px|Gold Beach mei resten fan de haven "Mulberry B" By de alliearre lânings fan 1944 yn de Twadde Wrâldkriich lei Arromanches oan Gold Beach. Nei de lâning waard yn it ramt fan de operaasje foar de kust ien fan de twa keunstmjittige havens (Mulberry B) oanlein om troepen en materjeel oan lân te bringen. De resten fan de haven binne ek hjoeddedei noch te sjen.
Ekonomy
De befolking libbet fral fan it toerisme. Njonken in kemping wurde in soad sport- en frijetiidsaktiviteiten oanbean.
Museumsinsel
Op 't Museuminsel binne fiif musea:
Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018
Ljouwert wie Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018. Dit evenemint, dat in fol jier duorre, waard ek wol oantsjut as LF2018 (Ljouwert/Fryslân2018). De Fryske haadstêd dielde de titel fan Kulturele Haadstêd fan Jeropa mei Valletta, de haadstêd fan Malta. It tema fan Ljouwert as Kulturele Haadstêd wie 'iepen mienskip'. Hoewol't der foarôf in protte krityk wie, ferstomde dy geandewei it jier foar in grut part. Hichtpunten wiene û.m. de rige toanielfoarstellings Under de Toer, de Keatswike yn Frjentsjer, de Tall Ships' Races yn Harns, de Reuzen yn Ljouwert en it hynsteteäterspektakel De Stormruiter. Besikers joegen LF 2018 oan 'e ein fan it jier it rapportsifer 7,2 op in skaal fan 1 oant 10.
Nominaasjeproses
It idee foar LF2018 kaam fan 'e eardere deputearre Jannewietske de Vries. Op har inisjatyf stelde oarspronklik de Provinsje Fryslân as gehiel him kandidaat foar Kulturele Haadsted 2018, mar doe't bliken die dat it beslist om in stêd gean moast, waard Ljouwert nei foarren ta skood. Dat state lykwols yn 't earstoan by de gemeenteried fan 'e gemeente Ljouwert en by de ynwenners fan 'e stêd op beswieren, om't der doe krekt op kultuer koarte wie en it sintrum foar de keunsten Parnas fuortbesunige wie. Yngripen troch boargemaster Ferd Crone brocht lykwols útkomst foar it Kulturele Haadstêdsprojekt, dat ûnder lieding fan 'e yn 2017 ferstoarne gemeente-amtner Jocco Eijssen pleatst waard, dy't yn 2013 opfolge waard troch Oeds Westerhof.
Neigeraden dat it nominaasjeproses fierder gie, ûntstie der lykwols stadichoan in beskaat entûsjasme yn Ljouwert. Behalven Ljouwert hiene har noch fjouwer Nederlânske stêden kandidaat steld. Yn 'e earste omgong foelen De Haach en Utert ôf, sadat Ljouwert it yn 'e finale opnimme moast tsjin Eindhoven en Maastricht. Earder hiene noch mar twa Nederlânske stêden har 'Kulturele Haadstêd fan Jeropa' neame mocht, te witten Amsterdam, yn 1987, en Rotterdam, yn 2001. It liek de measte waarnimmers ûnwierskynlik ta dat in provinsjestedsje as Ljouwert yn dy rige oanslute kinne soe. In ynternasjonale sjuery dy't de wediverjende Nederlânske stêden besocht en yngeand de foarstelde draaiboeken foar it evenemint ûnder de lûp naam, wie lykwols yn 2012, yn 'e earste omgong, yn Ljouwert djip ûnder de yndruk rekke fan 'e net nei te folgjen foardracht fan it gedicht De Stêd, troch de bline dichter Tsjêbbe Hettinga. Ljouwert bewissige him dêrmei fan in plak yn 'e twadde omgong, en hoewol't Hettinga it sels net mear belibje mocht, kaam sjongster Nynke Laverman doe de sjuery op 'e nij mei dat gedicht op it moed. thumb|left|250px|Promoasjefilmke foar de lanlike telefyzje.
Op 6 septimber 2013 waard yn it gebou Felix Meritis, te Amsterdam, de úteinlike kar fan 'e sjuery bekendmakke. Ta ferheardens fan 'e measte waarnimmers, en ta ferbjustering fan 'e fertsjintwurdigers fan Eindhoven en Maastricht, foel dy kar op Ljouwert. It byld fan kommissaris fan de Kening John Jorritsma en deputearre Jannewietske de Vries, dy't inoar fuort dêrnei út blydskip yn 'e earmen foelen, waard neitiid noch faak sjen litten. Wylst de ferliezers teloarsteld op hûs oan giene, waard doe op 'e Westertoer de Fryske flagge útstutsen.
Tarieding en organisaasje
In fierdere grutte tsjinslach kaam yn septimber 2015, doe't Van Dijk him fanwegen sykte weromlûke moast. Dêrop waard troch de ried fan tafersjoch, ûnder lieding fan Wiebe Wieling, oan Bertels behalven de artistike ek de saaklike lieding oer it projekt tabetroud. Bertels miste lykwols as bûtensteander de stipe fan immen út Fryslân, sa't er sels yn july 2017 oanjoech, mei't 'de mienskip' dochs net sa maklik te oertsjûgjen bliek as dat men blykber ferwachte hie. Underwilens hied er al mei súkses yn 'e Feriene Steaten nei in baan mei mear prestiizje sollisitearre. Sadwaande sette er mei stille tomme ôf, om daliks opfolge te wurden troch Tjeerd van Bekkum, dy't foar de lieding oer LF2018 syn amt as boargemaster fan Smellingerlân opjoech. Dizze stuolledûns wie foar de bûtenwacht min út te lizzen, ek al ûntpopte Van Bekkum himsels as in súksesfol krisismanager.
Krityk foarôf
De kar foar Ljouwert as Kulturele Haadstêd hat oanhâldend ûnderwerp fan krityk west, ûnder mear fanwegen de hege kosten en it feit dat de Fryske bestjoerders de lêste desennia los fan dit projekt mar in bytsje jild yn 'e Fryske kultuer en natoer stutsen hawwe soene. It tema 'iepen mienskip' hat ek foar in protte opskuor soarge, net yn it lêste plak troch krityk fan Ton F. van Dijk, nota bene de eardere projektlieder fan it Kulturele-Haadstêdevenemint. Ek it feit dat frijwol it hiele projekt en de organisaasje derfan troch lju fan bûten Fryslân dien waarden, late ta in soad ferûntweardiging. Kabaretier Jan Jaap van der Wal, berne yn Ljouwert, neamde it projekt "dramatysk", de organisaasje "faach" en de plannen "gelul".
Fierders wie der noch it projekt Eleven Fountains ("Alve Fonteinen"), wêrby't alle alve Fryske stêden in eigen fontein krigen (of opkrongen waard) as ûnderdiel fan it Kulturele-Haadstêdevenemint. Ek dêr kaam in protte krityk op, ek yn 'e lanlike media. Weromkearende striidpunten yn 'e diskusje oer dizze fonteinen wie it brekme oan draachflak yn 'e mienskip, de pleatsing pontifikaal yn lytse wenkearnen as Sleat, Starum en Hylpen, en it feit dat de mienskip opdraaie moat foar de kosten fan in fontein dêr't net om frege is. Mids jannewaris 2018 drigen bewenners fan 'e Ljouwerter wyk Wielenpôle om 'e oansteande iepening fan LF2018 te fersteuren mei in demonstraasje as de Gemeente Ljouwert net mei harren yn petear gean woe oer de fraach wat de gemeente foar harren wyk dwaan soe. It frustrearre de Wielenpôlsters nammentlik dat der hûnderttûzenen euro's útjûn waarden oan in "kultureel festijn", wylst de gemeente syn earmste wyk yn 'e kjeld stean liet. Boargemaster Ferd Crone sei daliks ta mei de Wielenpôlsters prate te wollen, wêrmei't it gefaar fan in demonstraasje weinommen waard.
Oare wederwarichheden foarôf
Op 17 jannewaris 2018, noch foàr de iepeningsseremoanje fan it projekt, berjochte de organisaasje fan Kulturele Haadstêd 2018 dat de promoasje fan it evenemint "no al in súkses" wie. Dêrby bliek it benammen om promoasje yn it bûtenlân te gean. Wurdfierder Oeds Westerhof sei dy deis by in petear mei in delegaasje fan 'e Twadde Keamer dat men foarôf ien miljoen Dútsers berikke wollen hie, mar dat dat no al slagge wie mei trije miljoen. Oare lannen dêr't de organisaasje fan KH2018 him by de promoasje op konsintrearre, wiene Flaanderen, it Feriene Keninkryk en Japan. Trije dagen letter, op 20 jannewaris makke de Stifting Slachtemaraton lykwols bekend dat de spesjale edysje fan 'e Slachtemaraton, dy't yn it ramt fan KH2018 mei oanpaste rûte pland wie, net trochgie. De reden dêrfoar wie dat har fierstente min dielnimmers oanmeld hiene: foar it folle, twadeistich parkoers 3.500 en foar de iendeisrûte mar 2.000 (ta ferliking: oan 'e Slachtemaraton fan 2016 diene 13.500 minsken mei). Mei sa'n bytsje rinders leanne it de muoite net om troch te gean mei it evenemint, dat foar de frijwilligers fan 'e organisaasje in bealchfol wurk opsmite soe.
Ljouwert
De iepening fan it projekt Kulturele Haadstêd fan Jeropa yn Ljouwert fûn plak op 'e jûn fan sneon 27 jannewaris, persiis in wike nei de iepening fan V18 yn Valletta. De jûns tefoaren waard dêr al in foarskot op nommen, doe't yn doarpen en stêden yn hiel Fryslân de saneamde 'Waarme Winterjûnenocht' holden waard, wêrby't oeral museä, teäters, bibleteken en partikulieren har doarren iepenen foar publyk. De belangstellenden waarden ûnthelle op libbens-, reis-, doarps- en spûkferhalen. Yn De Hoeve, dat him 'Kultureel Haaddoarp 2018' neame mei, gie dat mank mei it ôfstekken fan fjoerwurk en in grut freugdefjoer dêr't Aïda út ferriisde.
It folk klofte gear op trije pleinen: it Saailân (offisjeel it Wilhelminaplein), it Aldehoustertsjerkhôf en it Gûverneursplein. De iepening, regissearre troch Tatiana Pratley, bestie û.m. út in treflik koördinearre muzykshow fan Tryaterliedster Ira Judkovskaja mei orkesten, muzykkorpsen en koarsang, en sjongster Nynke Laverman, dy't al sittend op 'e rêch fan in Frysk hynder it liet Seis Oere Thús song. Underwilens wiene der fideoprojeksjes op 'e tydlike tuorren ("Aldehouwen") dy't op 'e pleinen boud wiene, sadat op elts plein te folgjen wie wat der op 'e beide oare barde. Op it Aldehoustertsjerkhôf brûkten guon ûndernimmende taskôgers it nije museum Obe as tribune, wylst op it Saailân troch de lju ôfkarrend sist waard fanwegen it grutte tal opstutsen paraplu's yn it fak mei de pommeranten. Op it Gûverneursplein drige in roppende man op in balkon it programma te ûnderbrekken, mar krekt op dat stuit sette it Noard Nederlânsk Orkest dêr 't Woanskip yn, dêr't er net boppe-út komme koe.
Earder op 'e jûn wie der foar de pommeranten in rinnend buffet yn De Harmony, dêr't ek de kening en de keninginne delkamen. EU-kommissaris Frans Timmermans rikte dêr de Melina Mercouri-priis (mei in wearde fan €1,5 miljoen) út oan boargemaster Ferd Crone en deputearre Sietske Poepjes. (Melina Mercouri wie de Grykske minister fan Kultuer dy't yn 1985 it foarstel die om elts jier in Kulturele Haadstêd fan Jeropa oan te wizen.) De iepening fan it kulturele jier waard besletten mei kloklet yn 'e hiele provinsje. Yn Ljouwert sels streamden de trije pleinen fanwegen it reinige waar al rillegau wer leech. Der wiene trije offisjele afterpartys, yn Neushoorn (mei Arabyske muzyk), Sealen Schaaf (mei popklassikers) en restaurant De Koperen Tún (mei housemuzyk), dêr't men foar yn 'e rige stean moast. Ek yn 'gewoane' nachtklubs wie it drok.
Hoewol't de iepening sels troch de measte oanwêzigen as tige slagge beskôge waard, wiene de measte lju minder te sprekken oer de tillefyzjeregistraasje troch de AVROTROS. Yn it foarste plak bestiene der al yn 't foar twifels oer it tiidstip fan wat in live-útstjoering hjitte moast, frij let op jûn (om healwei tsienen), nei Wie Is de Mol? De sjoggers krigen boppedat gjin echt live-ferslach te sjen, mar flarden dêrfan, ûnderbrutsen troch kommentaar, presintator Frits Sissing dy't Fryske wurden ferhaspele en foarôf opnommen items oer ûnderwerpen lykas Mata Hari en de Alvestêdetocht. Sa'n 847.000 minsken seagen nei de útstjoering, mar de reäksjes wiene fier fan loovjend. Men miste benammen de gearhing tusken de ferskillende ûnderdielen fan it programma en útlis oer wat men te sjen krige. De AVROTROS sei yn reäksje op 'e krityk dat men besocht hie om yn gearwurking mei de organisaasje fan LF2018 "in moai ferslach" fan 'e iepening te meitsjen, en dat it harren muoide dat se net "foldwaan kinnen hiene oan 'e ferwachting fan eltsenien".
Yn 'e Ljouwerter Krante ûntjoech him letter dy wyks fia ynstjoerde stikken in diskusje oer Sissing syn (misse) útspraak fan termen as "iepen mienskip", "ús heit" en "it giet oan". Dat begûn mei in brief fan in Sjoerd Hania út Dokkum dy't him der freeslik oan ergere hie dat Sissing blykber net de muoite nommen hie om foarôf even te ynformearjen nei de útspraak fan 'e Fryske wurden dy't er oplêze moast: "Wa't, lykas Frits Sissing, fanneeds wat yn it Frysk sizze moat, plakt dan faak pratendeweis de letters op papier oaninoar. Hoe't it klinkt, makket neat út. It is dochs mar Frysk." Dêrop waard reägearre troch emearitus-heechlearaar fonetyk en gastûndersiker by de Fryske Akademy Vincent van Heuven, dy't hawwe woe dat de krekte útspraak it Frysk foar Hollanners tige dreech is om oan te learen. Oersetter Willem Janzen brocht dêrtsjin yn dat Sissing yn 't foar wist dat er dizze Fryske wurden útsprekke moatte soe, en dat er oangeande de útspraak by wize fan tarieding op syn wurk gewoan advys ynwinne moatten hie by de Afûk of de Fryske Akademy.
Underdielen fan LF2018
(op folchoarder fan datum)
Opskuor om Malta
Mids april 2018 ûntstie der opskuor nei't it ynternasjonale skriuwersbûn PEN International de organisaasje fan LF2018 yn in iepen brief frege hie en sprek him út tsjin 'e gong fan saken by V18, de Malteeske tsjinfuotter fan it projekt. V18-baas Jason Micallef hie him nammentlik minachtsjend útlitten oer de in pear moannen earder by in bomoanslach fermoarde Malteeske sjoernaliste Daphne Caruana Galizia. Sa dreau er de spot mei de lêste wurden dy't hja skreaun hie, en boppedat rôp er op ta de ferwidering fan it spontaan foar har yn Valletta oprjochte tinkteken. PEN skreau: "It bespotten fan 'e oanslach op in sjoernalist yn it hert fan 'e Jeropeeske Uny kinne wy net tastean, en alhielendal net as dat dien wurdt troch autoriteiten oan wa't it oanfiterjen fan 'e media en kultuer fan 'e Jeropeeske Uny tabetroud is." It brief wie ûndertekene troch in groep foaroansteande skriuwers, wêrûnder Margaret Atwood, Jennifer Egan, Neil Gaiman, Kristien Hemmerechts, Geert Mak, Ian McEwan, Vonne van der Meer, David van Reybrouck, Salman Rushdie en Franziska Sperr. It antwurd fan LF2018-direkteur Tjeerd van Bekkum wie: "It wurdt no superpolityk en dêr brâne we ús fingers leaver net oan." Caruana Galizia har soan Matthew pleatste in ferbjustere reäksje op Twitter, en kwalifisearre Van Bekkum syn útlittings dêrby as "in beskamsume útspraak". Ek by CDA-Twadde Keamerlid Pieter Omtzigt skeaten Van Bekkum syn wurden yn it ferkearde kielsgat. "De stilte út Ljouwert is earferdôvjend," twittere er.
Van Bekkum, dy't de opskuor net ferwachte hie en fral stutsen wie troch de opmerkings fan Omtzigt, besocht dêrnei syn stânpunt te fertsjutskjen troch te sizzen: "Wy dogge beslist gjin politike útspraken. Dat litte we oer oan wethâlder Sjoerd Feitsma en deputearre Sietske Poepjes. Dat binne politisy en dy kinne dêr folle fierder yn gean." In fierdere oanfolling fan him oer Malta en de moard op Caruana Galizia wie: "It is dêr hiel lyts, lytser noch as Fryslân, en alles is dêr polityk. Wy wiene der net by, we kenne de kontekst net." As er Micallef wer trof, soed er de kwestje lykwols perfoarst "beneame". Feitsma joech, doe't him dernei frege waard, oan de útspraken fan Micallef "net fatsoenlik" te finen, mar neffens him hoegde dat de gearwurking tusken de beide kulturele haadstêden net yn 'e wei te stean. Op 17 april fertsjutske Van Bekkum syn stânpunt noch fierder troch op 'e webside fan LF2018 te skriuwen: "Eltse oanfal op 'e parsefrijheid, artistike frijheid en frijheid fan mieningsutering karre wy ôf. Lit dêr gjin misferstân oer bestean." In dei letter, op 18 april, gied er op in gearkomste yn it ramt fan LF2018-ûnderdiel IepenUp Live noch fierder troch de bocht troch dêr yn it iepenbier ôfstân te nimmen fan 'e útspraken fan Micallef oer Caruana Galizia.
Dêrmei wie it spul lykwols noch net delbêde, want ûnder deselde gearkomst ûntstie der rebûlje doe't publisist en âld-Keunstwurk-bestjoerder Huub Mous Van Bekkum foar "sloppe lul" útmakke en him 'beskeat' mei in wetterpistoal. In oare sprekker, rjochtsfilosoof Afshin Ellian, dy't krekt tefoaren útlein hie dat in folsleine frijheid fan mieningsutering en it geweldsmonopoalje fan de steat de pylders binne dêr't neffens him in sûne demokrasy op rêst, reägearre skokt op 'e aksje fan Mous en ferwiisde nei de publisist as "túch". Op 20 april waard Mous, doe't er yn Stedsgallery 2018 (fêstige yn 'e kelder fan it Ljouwerter stedhûs) de tentoanstelling De Reis iepene, ta syn ferbjustering sels mei in wetterpistoal 'besketten' troch keunstner Catrinus Spinder.
Op 27 april sette LF2018 ynienen "swier geskut yn tsjin mei-kulturele haadstêd Valletta." Fanwegen de slepende kwestje-Caruana Galizia waard besletten dat de Fryske bestjoerders tenei de programma-ûnderdielen fan V18 boykotte soene. En net inkeld dat, mar àlle bestjoerlike kontakten tusken LF2018 en V18 waarden ferbrutsen, eat dat trouwens gjin gefolgen hie foar de kulturele útwikseling fia programma-ûnderdielen fan 'e beide projekten dy't mei-inoar gearwurken. Neffens Van Bekkum koe hy "net mei goed fatsoen nei Malta en ik kin de bestjoerders fan Valletta2018 ek net mei goed fatsoen hjirhinne helje," om't Micallef by syn útspraken bleau en der yn 'e organisaasje fan V18 blykber gjin oanstriid bestie om him teplak te setten. Krekt oarsom: ûnderwilens hie de artistyk lieder fan V18, Mario Philip Azzopardi, it noch minder makke troch in oare krityske Maltese, aktiviste Martina Urso, út te meitsjen foar "a sorry bitch" ("in treurige trut"). Hoewol't Azzopardi op 26 april op sosjale media tajoech dat er mis west hie om sa'n kwalifikaasje te brûken, wiisde it dochs op in beskate grimmitige sfear binnen de organisaasje fan V18 dy't blykber gjin krityk fele koe. Van Bekkum, dy't him earst net oan 'e kwestje-Caruana Galizia brâne woe, beskôge de boykot net as in ommeswaai, en hold fol dat LF2018 him net mei polityk bemuoie moast, wat V18 op Malta neffens him krekt wól die.
Op 28 april waard bekend dat de Malteeske minister fan Kultuer, Owen Bonnici, nei Fryslân oerkomme soe om tekst en útlis te jaan. Hy hie kontakt hân mei deputearre Sietske Poepjes, dy't er derfan bewissige hie dat er de útspraken fan Micallef "ferskriklik betreure", mar ek dat it hiele spul "in delikate kwestje" wie. Poepjes koe, doe't hja dêrnei frege waard, noch net sizze wannear't it mei it besyk heve soe, mei't der noch socht waard nei "in goeie publike ambiance." Bonnici joech yn in skriftlike reäksje oan 'e Ljouwerter Krante, dy't foar in diel yn it Nederlânsk en foar in diel yn it Frysk steld wie, oan dat er de "Jeropeeske famylje" in waarm hert tadraacht, mar dat yn alle famyljes misferstannen foarkomme. "Dan is it it bêste om it mei-inoar te bepraten. Ik stean iepen foar in publike, ynhâldlike en respektfolle diskusje mei myn kollega's yn Fryslân. Fansels ek mei de Fryske mienskip."
Op 'e jûn fan 3 maaie waard yn Slieker Film Daphne: The Execution fertoand, in dokumintêre oer de fermoarde Malteeske sjoernaliste Daphne Caruana Galizia. De seal wie fol, en nei ôfrin waard der applaudisearre. Huub Mous griep it barren oan om yn it iepenbier syn ferûntskuldigings te meitsjen oan Tjeerd van Bekkum foar it wietspuitsjen fan dyselde mei in wetterpistoal. De fertoaning fan 'e dokumintêre koe sjoen wurde as in symboalyske stellingname fan 'e organisaasje fan LF2018 yn 'e drege relaasje mei it susterprojekt V18. Deselde deis sei Jason Micallef, de direkteur fan V18, yn in fraachpetear mei ferskate Malteeske kranten, dat er de krityk op himsels "bûten alle proporsjes opblaasd fûn," eat wêrfan't er de skuld benammen by de media dellei. Fierders makke er dúdlik dat er gjin noed hie oer de boycot fan syn projekt troch LF2018: de gearwurking op it mêd fan kulturele projekten gie gewoan troch, en dat der gjin Fryske pommeranten mear nei Malta giene, koed er bêst mei libje.