cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Django Unchained
Plot
Schultz en Django folgje it spoar fan 'e bruorren Brittle nei Tennessee, dêr't se harren ûnder in falske namme weromfine as slave-opsichters op 'e plantaazje fan Spencer "Big Daddy" Bennett. Django sjit Big John en Li'l Raj dea, wylst Schultz, dy't in skerpskutter is, de flechtsjende Ellis fan syn hynder sjit. Neitiid pike se gau-gau mei de trije liken út, mar dy nachts wurdt harren kamp oerfallen troch Big Daddy en in troep maskere ruters. Schultz is harren lykwols in stap foar en bringt fan op ôfstân de eksplosiven yn syn rydtúch ta ûntploffing. Dêrby komme in protte maskere manlju om en de oaren naaie út. Schultz jout Django syn gewear en lit him besykje om Big Daddy fan syn hynder te sjitten, wat wûnderwol slagget. Hy stelt tefreden fêst dat Django mei fjoerwapens in natoertalint is.
Neitiid stiet it Schultz nuveraardich tsjin om Django frij te litten, om't er him ferantwurdlik foar him fielt. Hy stelt in nije ôfspraak foar: hy jout Django syn frijheid en nimt him oan as assistint, wêrnei't se tegearre de winter trochbringe mei it ynjen fan preemjes. Yn 'e maityd sil er mei Django ôfreizgje nei Greenville (Mississippy), dêr't Django en Broomhilda ferkocht binne en dêr't noch in bewiis fan ferkeap wêze moat dat harren fertelle kin wa't Broomhilda oankocht hat. Django giet fannijs akkoart. De beide mannen reizgje werom nei Teksas, dêr't Django syn earste preemje inet en op oantrúnjen fan Schultz it opspoaringsberjocht as oantinken bewarret. Se bringen de winter yn 'e Rocky Mountains troch, dêr't se ferskate sochte kriminelen opspoare en deasjitte en de preemjes binnenswylje.
Mei de maityd reizgje se tegearre nei Greenville, dêr't Schultz (oars as mei Django it gefal west hie) maklik tagong kriget ta it argyf fan 'e slavefeiling. It docht bliken dat de nije eigner fan Broomhilda in Calvin J. Candie is, de sjarmante mar wrede eigner fan 'e plantaazje Candyland. Django wol dêrhinne ride en besykje Broomhilda frij te keapjen, mar Schultz freget him wat er sil as Candie wegeret mei te wurkjen. Hy stelt ynstee in slûchslimmer plan foar. Candie is nammentlik ien dy't gaadlike manlike slaven yn gladiatoreftige "mandingo"-gefjochten oant de dea mei-inoar wrakselje lit. Schultz sil him foardwaan as in leafhawwer fan sokke gefjochten, dy't ien fan Candie syn mandingoslaven foar de healwiis hege priis fan $12.000 keapje wol [yn jild fan 2020 is dat $359.000]. By syn praat mei Candie sil er him der o sa op foarstean litte dat er in Dútser is en dat er de klank fan syn eigen taal mist. Candie sil dan perfoarst sizze dat hy in slavinne hat dy't Dútsk sprekt. Schultz sil freegje oft er net ris in skoftke mei har petearje mei en letter sil er har op 'e mandingo ta keapje (wêrby't er fansels nea foar de mandingo betelje sil) en mei Django en Broomhilda weiwurde om nea wer wat fan him hearre te litten.
Schultz, as leafhawwer fan mandingogefjochten en aspirearjend eigner fan in eigen mandingokampioen, en Django as ekspêr op it mêd fan 'e kwaliteit fan slaven dy't him advisearje moat, nimme kontakt op mei Leonide Moguy, de abbekaat fan Candie. Dyselde bringt harren yn 'e stêd mei de plantaazje-eigner yn kontakt. It giet dat it slydjaget: Schultz neamt de priis dy't er foar in mandingoslaaf oer hawwe soe, en Candie kin sa'n bedrach net negearje en nûget harren út op Candyland. By oankomst op 'e plantaazje treft it selskip in kloft slave-opsichters anneks spoarsikers dy't D'Artagnan weromhelle hawwe, in mandingoslaaf dy't besocht hat út te naaien. Candie boartet op wrede wize mei de man om. It deart Schultz oan en hy besiket tuskenbeiden te kommen, mar Django hâldt him tsjin om foar te kommen dat er út syn rol falt en harren ferriedt. Dêrop lit Candie D'Artagnan troch de speurhûnen fan 'e slave-opsichters útinoar skuorre, ta sichtbere oerstjoerens fan Schultz.
As se by it haadgebou fan 'e plantaazje oankomme, freget Schultz oft er de Dútssprekkende Broomhilda moetsje kin, oer wa't Candie him ûnderweis ferteld hat. Hy ljochtet har yn oer it plan fan him en Django. Dy jûns, ûnder iten, komme Schultz en Candie ta oerienstimming oer de oankeap fan 'e mandingofjochter Eskimo Joe foar de priis fan $12.000. Schultz betinget wol dat de slaaf earst troch in dokter fan syn kar lichaamlik ûndersocht wurde moat, en dat der troch syn abbekaat en Moguy in formeel kontrakt opsteld wurde moat foar't er safolle jild oerdraacht. Dat liket Candie hiel reedlik ta, en de beide mannen beslute oer fiif dagen de keap te foltôgjen. Letter fernimt Schultz sa sydlingswei oft it ek mooglik is om Broomhilda te keapjen, mei't er fan harren Dútske petear sa genoaten hat. Candie, dy't him tige goedgeunstich sind is nei it fertsjinjen fan $12.000, sjocht der gjin beswier yn om foar $300 ôfstân fan 'e slavinne te dwaan, mar ear't er dat sizze kin, wurdt er ûnderbrutsen.
It is Stephen, in tige trouwe en manipulative âlde hûsslaaf dy't foar Candie as majordomo fungearret, dy't útfigelearret wat der geande is troch de temûke blikken dy't Broomhilda op Django werpt. Hy nimt syn master apart en leit him de sitewaasje út. Candie, dy't sels yn 'e fierste fierte gjin ûnrie roek, is poerrazen om sa bedragen te wurden. Hy lit Schultz en Django troch syn liifwacht Butch Pooch ûnder skot hâlde en ûntwapenje. Dêrnei easket er no daliks $12.000 foar Broomhilda ynstee fan foar in mandingokampioen. Under bedriging mei de dea giet Schultz akkoart. De keap wurdt dêrnei op min ofte mear beskaafde wize ôfhannele. Der ûntstiet lykwols in probleem as Candie derop stiet om ta ôfrûning fan it spul mei Schultz te fûstkjen, eat dat Schultz wegeret om't er net de hân skodzje wol fan 'e man dy't syn slaven oan 'e hûnen opfuorret. Candie warskôget dat de hiele keap net trochgiet as Schultz net mei him fûstket, mar Schultz kin him net foarstelle dat Candie de $12.000 weromjaan sil. Dêrop jout Candie opdracht oan Pooch om syn ôfseage jachtgewear Broomhilda tsjin 'e holle oan te setten. Schultz liket dan troch de bocht te gean en stekt de hân nei Candie út, mar op it lêste momint skoddet er in derringer út 'e mouwe en sjit Candie dea.
Underweis nei de myn mei in groep oare slaven ûnder bewekking fan Roy, Floyd en Frankie, trije wurknimmers fan 'e LeQuint Dickey Mining Company, betinkt Django in plan om frij te kommen. Hy fertelt it net bjuster skrandere trio bewekkers dat er gjin slaaf, mar in preemjejager is, en dat er op Candyland wie om in binde sochte banditen, dy't dêr beskûl fûn hat, dea te sjitten foar de preemjes op har hollen ter wearde fan $11.500. Dat slagge lykwols net, en ynstee waard Calvin Candie deasketten troch de banditen, dy't him dêr de skuld fan joegen. Django wit de bewekkers te oertsjûgjen fan syn ferhaal troch harren it opspoaringsberjocht fan syn earste preemje sjen te litten, dat er noch yn 'e broeksbûse hat. De bewekkers sjogge it ynjen fan safolle preemjejild wol sitten, dat se prate mei him ôf dat se fjouweresom werom sille nei Candyland. Sadree't se him in revolver jouwe, sjit er harren alle trije dea.
Django keart allinne werom nei Candyland, dêr't er earst oanstekt by it gebou dêr't de slave-opsichters wenje, dy't er allegear deasjit. Dêrnei hellet er syn eigen besittings op út it bygebou dêr't er de nacht fêstholden is. It stoflik omskot fan Schultz leit dêr ek, en by him hellet er it oankeapbewiis fan Broomhilda út 'e bûse, foar't er him farwol seit. Hy befrijt Broomhilda, dy't er raar oer it mad komt om't se net ferwachte hie him ea wer te sjen. Letter dy jûns, as it roufolk yn it haadgebou fan Candyland werom komt nei't Calvin Candie te hôf brocht is, wachtet Django harren dêr op. Hy sjit de oerbleaune trewanten fan Candie dea, mar ferwûnet Billy Crash inkeld, wêrnei't er de man yn 'e geslachtsdielen sjit út wraak om't er Django earder kastrearje woe. Wylst Crash deabliedt, stjoert Django de froulike slaven fuort. Lara Lee Candie sjit er lykwols dea. Stephen besiket fuort te glûpen, mar dat keart Django tsjin. Hy sjit de âlde slaaf yn beide knibbels, wêrnei't er him razend en flokkend efterlit en nei bûten giet, dêr't Broomhilda mei twa hynders wachtet. Django ûntstekt it dynamyt dat er stellen hat fan 'e LeQuint Dickey Mining Company en blaast it haadgebou fan Candyland op. Dêrnei riidt er mei Broomhilda fuort.
Produksje
Filmmakker Quentin Tarantino woe al langer in soarte fan spagettywestern meitsje dy't spile yn it saneamde Antebellum, it Amerikaanske Suden yn it tiidrek foarôfgeande oan 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865). Hy omskreau it sjenre fan sa'n film as southern ("sudersken-ien"), ferwizend nei western ("westersken-ien"). Django Unchained wie sadwaande bedoeld as in yn hege mjitte stilearre en refizjonistysk earbetoan oan 'e spagettywestern yn it algemien en de film Django (1966) fan 'e Italjaanske regisseur Sergio Corbucci yn it bysûnder. De haadrolspiler út dy film, Franco Nero, waard oerhelle om yn Django Unchained in cameoroltsje te spyljen.
Behalven nei Django ferwiist de titel, dy't frij fertaald betsjut "Django Los fan it Tsjoar", ek nei de films Hercules Unchained en Angel Unchained. Hercules Unchained is de ynternasjonale titel fan Ercole e la Regina di Lidia ("Herkules en de Keninginne fan Lydje"), in fantasyfilm út 1966 fan Corbucci, oer de ûntsnapping fan 'e mytyske healgod oan in bestean as slaaf fan in boasaardige masteresse. Angel Unchained, út 1970, is in Amerikaanske aksjefilm oer in motorrider dy't wraak nimt op in grutte koft plattelânsbewenners.
Django Unchained waard troch Tarantino regissearre nei in senario fan himsels. As produsinten wiene Stacey Sher, Reginald Hudlin en Pilar Savone by it projekt belutsen foar de filmstudio's A Band Apart en Columbia Pictures. Bob Weinstein, Harvey Weinstein, Shannon McIntosh, Michael Shamberg en James W. Skotchdopole hiene as útfierende produsinten it tafersjoch oer de hiele produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan $100 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Robert Richardson.
Opnamen
De opnamen foar Django Unchained setten yn novimber 2011 útein en duorren oant yn july 2012. De binnendoarsênes waarden filme yn 'e studio yn Kalifornje. De sênes yn 'e Rocky Mountains waarden opnommen yn Wyoming. Fierders waard der filme yn Lone Pine (Kalifornje) en op 'e Evergreen Plantation yn Wallace (Louisiana), ûnder de reek fan New Orleans. In subplot út it senario, dy't draaide om 'e mei in reade sjaal maskere froulike spoarsiker spile troch de Nijseelânske stuntfrou Zoë Bell, waard omreden fan tiidneed út it opnameskema skrast.
By it filmjen fan 'e sêne wêryn't Calvin Candie (spile troch Leonardo DiCaprio) mei in hammer de skedel fan in jierren earder stoarne slaaf stikken slacht, rekke DiCaprio by fersin in glês, dat oan diggels gie en him in flinke jaap yn 'e hân oplevere. De akteur foel lykwols net út syn rol, mar sette ynstee syn monolooch fuort wylst er stikken glês út syn slim bliedende hân loek, wylst de oare akteurs feralterearre taseagen. Nei't de opname foltôge wie, krige DiCaprio fan harren in steande ovaasje. Hoewol't it ynsidint eins ôfliedt fan wêr't it yn 'e sêne om giet, besleat Tarantino it yn 'e film op te nimmen as hulde oan DiCaprio syn profesjonaliteit.
Filmmuzyk
De soundtrack fan Django Unchained waard troch Quentin Tarantino sels gearstald út sawol orizjinele as besteande muzyk. Nûmers dy't spesjaal foar de film skreaun waarden, wiene û.o. 100 Black Coffins fan Rick Ross, Who Did That to You? fan John Legend, Ancora Qui fan Ennio Morricone en Elisa, en Freedom fan Anthony Hamilton en Elayna Boynton. It liet Django wie itselde as dat ek brûkt waard foar de film út 1966 fan Sergio Corbucci. Behalven moderne muzyk naam Tarantino ek in pear klassike muzykstikken yn 'e soundtrack op, wêrûnder Für Elise, fan Beethoven, en Dies Irae, út it Rekwiëm fan Verdi.
Distribúsje
De distribúsje fan Django Unchained waard fersoarge troch The Weinstein Company en troch Sony Pictures Releasing, de distribúsjepoat fan Sony Pictures, de memme-ûndernimming fan Columbia Pictures. De film gie op 11 desimber 2012 yn New York yn premiêre, en iepene dêrnei op 25 desimber fan dat jier yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 18 desimber 2012 by platemaatskippijen Universal Republic Records en Loma Vista Recordings. Django Unchained kaam op 16 april 2013 beskikber as digitale download en waard dyselde deis ek útbrocht op dvd en blu-ray.
Resinsjes
Fan 'e filmkritisy krige Django Unchained oer it algemien positive resinsjes. Sa joech Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times de film 4 fan 4 stjerren. Hy skreau: "De film biedt de iene sensasjonele sêne nei de oare, allegear om in pear yntrigearjende personaazjes hinne dy't inoars tsjinstelden lykje, mar pragmatyske, finansjele en persoanlike dingen diele." Yn 'e Britske krante The Guardian parte Peter Bradshaw de film 5 fan 5 stjerren ta. Hy lei út: "Ik kin allinne mar sizze dat Django yn syn folsleinens it spesifike narkoatyske en dwylsinnige genot leveret dat it Tarantino noch altyd slagget om op it mêd fan film te frabrisearjen […]. It is like min foar jins sûnens, te betreurjen en alderhearlikst as in ferbeane sigaret."
A.O. Scott fan The New York Times ferliek Django Unchained mei in eardere film fan Tarantino, Inglourious Basterds (2009). Hy skreau: "Krekt as [dy film] is Django Unchained sa fermaaklik dat it op it healwize ôf is, [mar ek] skamteleas ûnferantwurdlik en teffens etysk earnstich op in manear dy't oerienkomt mei syn boartlikens." Hy konkludearre dat Django Unchained in "ûntrêstgjende en wichtige film oer slavernij en rasisme" wie.
Oare filmkritisy dy't loovjend oer de film skreaune, wiene û.o. Mick LaSalle fan 'e San Francisco Chronicle, de ynternetfilmresinsint James Berardinelli, Richard Roeper fan 'e Chicago Sun-Times, Ty Burr fan The Boston Globe, Todd McCarthy fan The Hollywood Reporter, Peter Travers fan Rolling Stone en Stephanie Zacharek fan 'e webside Film.com.
Akteur en aktivist Jesse Williams stelde it histoarysk korrekt gebrûk fan rasistyske taal yn Django Unchained yn kontrast mei wat hy seach as it gebrek oan akkuratens by de werjefte fan it slavebestean yn it algemien: "kreas klaaide negerinnen yn floeiende jûpen, dy't omboartsje op touters en yn 'e lânerijen fan 'e plantaazje in eintsje út te kuierjen geane, as wie de setting it Paleis fan Versailles, mei tuskentroch hjir en dêr in die fan barbarij tsjin 'e slaven. […] Dy autentisiteitskaart dy't Tarantino brûkt om al dy niggers te keapjen hat frijwat in selektyf ûnthâld." Williams hie ek krityk op it gebrek oan solidariteit tusken de slaven yn 'e film, en harren algemiene ûnwil om te ûntsnappen, mei Django en Broomhilda as iennichste útsûnderings."
Oan 'e oare kant hie sjoernalist Erin Aubry Kaplan yn 'e Los Angeles Times krityk op Django Unchained om't de film it deistich bestean fan 'e slaven minder makke hawwe soe as it wie. Hja skreau: "[Slavernij] is in ynstitút wêrfan't de ferskrikkings gjin ferlet hawwe fan oerdriuwing, en dochs is dat krekt wat Django docht, oft dat no is om te ûnderrjochtsjen of om te fermeitsjen. In blanke regisseur dy't te pas en te ûnpas it n-wurd [nigger] falle lit yn in hommaazje à la Jackie Brown oan blaxploitationfilms út 'e 1970-er jierren is ien ding, mar deselde regisseur dy't fan 'e barbarij fan slavernij pulpfiksje [ek in ferwizing nei Tarantino syn earder film Pulp Fiction] makket, is hiel wat oars."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Django Unchained in heech goedkarringspersintaazje fan 87%, basearre op 291 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is ûnferfeard, bluodderich en stilistysk drystmoedich, en dêrmei in nij kontroversjeel masterwurk fan Quentin Tarantino." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Django Unchained in goedkarringspersintaazje fan 81%, basearre op 42 resinsjes.
Historisiteit
Oangeande de historisiteit wiene der ek wat punten fan krityk op Django Unchained. Yn it foarste plak gie it dêrby om 'e "mandingo"-gefjochten. De ûnhistoaryske term "mandingo" waard net optocht troch regisseur Quentin Tarantino, mar waard troch him ûntliend oan 'e film Mandingo, út 1975, dy't sels wer basearre wie op 'e roman mei deselde namme út 1957.
Hoewol't Tarantino oer de "mandingo"-gefjochten sei: "Ik wie my der altyd al bewust fan dat sokke dingen bard binne," bestiet der winliken gjin histoarysk bewiis dat slavebesitters harren poatige manlike slaven ea ynsetten foar gladiator-eftige gefjochten oant de dea. Histoarika Edna Greene Medford lei yn in reäksje op 'e film út dat der inkeld ûndokumintearre geroften binne dat sokke gefjochten plakfûnen. In oare saakkundige, David Blight, dy't ferbûn is oan 'e Universiteit fan Yale, sei yn in fraachpetear dat it net etyske beswieren of de algemien jildende noarmen en wearden wiene dy't tsjinkearden dat slave-eigners harren slaven foar sokke gefjochten ynsetten, mar ekonomysk eigenbelang, mei't in sûne manlike slaaf in protte jild wurdich wie, en in gefjocht oant de dea eins itselde wie as mei dat grutte bedrach gokke mei 50% kâns dat it ferlern gie.
Yn it tydskrift The New Yorker skreau William Jelani Cobb fierders dat Tarantino syn "histoaryske elastisiteit" soms yn it foardiel fan 'e film wurke. Hy joech as foarbyld de sêne wêryn't "Tarantino de Ku Klux Klan ôfbyldet in desennium foar't dy eins oprjochte waard, mei as doel om it maskere rasisme fan 'e leden yngeand te bespotten." Tarantino reägearre dêrop troch te sizzen dat de maskere rasisten dy't Schultz en Django yn 'e film yn Tennessee tenei komme, eins net de KKK foarstelle, mar in histoaryske groep dy't himsels de "Regulators" neamde en de foarrinders wiene fan 'e lettere KKK fan nei de Amerikaanske Boargeroarloch.
Oangeande historisiteit fan Django Unchained skreau sjoernalist Christopher Caldwell yn The Financial Times: "Fansels moatte wy net in spylfilm oansjen foar in […] dokumintêre." De film wie neffens him ienfâldichwei fermaak en moast ek as sadanich behannele wurde, en net as in sekuer histoarysk ferslach fan 'e Antebellumperioade. Dêr heakke er oan ta: "Django Unchained brûkt slavernij op deselde wize as in pornofilm in ferpleechsterskonvinsje brûke kinne soe: as in ferlechje foar wat eins bedoeld is om ús te fermeitsjen. En wat yn Django Unchained eins bedoeld is om ús te fermeitsjen, is geweld."
Opbringst
Django Unchained brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $162,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $262,6 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $425,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $100 miljoen betsjut dat in winst fan $325,4 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Yn 2013 waard Django Unchained by de Oscars nominearre foar prizen yn 5 kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste kamerarezjy en bêste lûdsmontaazje. De film wûn 2 Oscars, foar bêste byrol fan in akteur (Christoph Waltz) en bêste orizjinele senario. By de Golden Globes waard Django Unchained nominearre foar 5 prizen, wêrûnder bêste dramafilm, bêste regisseur en bêste byrol fan in akteur (Leonardo DiCaprio). De film wûn 2 Golden Globes, foar bêste byrol fan in akteur (Waltz) en bêste senario. By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard Django Unchained ek wer nominearre yn 5 kategoryen, foar û.o. bêste regisseur, bêste filmmontaazje en bêste lûd. De film wûn 2 BAFTA's, foar bêste byrol fan in akteur (Waltz) en bêste orizjinele senario.
Django Unchained waard by de Saturn Awards nominearre yn 4 kategoryen, wêrûnder bêste aksje- of aventoerefilm, bêste byrol fan in akteur (Waltz) en bêste kostúmûntwerp. De film wûn de Saturn Award foar bêste senario. De film wûn fierders de Australyske AACTA International Award foar bêste senario; de Italjaanske David di Donatello foar bêste bûtenlânske film; de priis foar senarioskriuwer fan it jier op it Filmfestival fan Hollywood; de MTV Movie Award foar bêste ferrassende filmmomint; en de NAACP Image Awards foar bêste byrol fan in akteur yn in film (Samuel L. Jackson) en bêste byrol fan in aktrise yn in film (Kerry Washington). Ek waard Django Unchained nominearre foar de Frânske César du Cinéma foar bêste bûtenlânske film, de Grammy Award foar bêste kompilaasjesoundtrack foar fisuele media, 3 Empire Awards en 6 (oare) MTV Movie Awards.
Friesland Post
Friesland Post is in tiidskrift oer Fryslân en de Friezen. It is yn 1974 opsetten troch advertinsjeferkeaper Geart Kuperus fan Snits. It moanneblêd wie de opfolger fan DIF ( Dit Is Friesland ) dat nei in achttal nûmers stoppe wie. Mei in tal eardere meiwurkers fan DIF en ûnder lieding fan skriuwer Pieter Terpstra sette Friesland Post út ein. Fan begjin ôf oan wiene ek Hannah Ludwig, Harrie Ernst en Johan Witteveen fêste meiwurkers.
Begjjin tachtiger jierren ferkocht Geart Kuperus it blêd oan Agropers yn Drachten. Letter gie it oer nei de Friese Pers mei útjouwer Robert Wielenga en haadredakteur Sytze van der Wal en ferhuze de redaksje fan Drachten nei Ljouwert. Yn de njoggentiger jierren waard it blêd oerdien oan Migg fan útjouwer Ids Kuindersma en kaam Friesland Post werom yn Snits. Doe't Kuindersma ein 2007 krekt foar it 30-jierrich bestean fan FP stoppe, gie it blêd oer nei útjouwer Simon van der Let en haadredakteur Frans van Egmond. Yn 2009 waard Van der Let sels haadredakteur.
In soad bekende Friezen hawwe meiwurke oan Friesland Post lykas Rients Gratama, Peter Karstkarel en Jopie Huisman. It magazine wurdt ek in soad lêzen troch Friezen om utens oant yn Kanada en Austraalje ta. Dy krije it blêd oer de post tastjoerd.
Styl
Fan 2003 -2010 ferskynde as bylage fjouwer kear jiers de Frysktalige "Styl" mei in jonge redaksje. Ien fan de doelen fan dit losse katern wie taalbefoardering foar jonge minsken.
Kees Romkema
Kees (Cornelis) Romkema (Warkum, 28 april 1951) is in ûntwerper.
Libben
Romkema is de soan fan Tjerk Romkema (2 augustus 1927 - 14 oktober 2004) en Pietje Maria de Boer, dy't in winkel hienen dêr't naaimasines, fytsen, radio's, waskmasines ensfh. ferkocht waarden. Om 1920 hinne hienen syn pake en beppe Cornelis Romkema en Rinske de Zwart de saak fan de famylje Schootstra oernommen.
Nei de legere skoalle yn Warkum gie er nei de LTS yn Koudum (1963-1966) en dêrnei nei de BNA Ljouwert/Grins om in oplieding te folgjen foar boukundich opsichter/tekener BNA (1973-1981). Tusken 1966 en 1976 hat er as timmerman/útfierder wurke by in oantal oannimmers (nijbou, renovaasje en restauraasje).
Op 10 augustus 1976 is Kees Romkema troud mei Marijke Eigenraam. Se binne doe nei it Grinzer Uithuizermeeden ferfearn. Kees waard dêr haad fan de technyske tsjinst by de Stichting Woningbouw Uithuizermeeden (1976-1978). Dêrnei waard er wurklieder/bedriuwslieder by Wann, dêr't er belutsen wie by it ûntwerpen fan meubels yn gearwurking mei ferskate ûntwerpers (1978-1998).
By de Stichting Loodskotter Eems wie er boumaster. De stifting wurket gear mei de Stichting Mens en Werk te Delfsyl it ynisjatyf nommen om in replika fan in loadskotter te bouwen. It projekt wie teffens bedoeld om de jongerein oan in baan te helpen (1998-2004).
Yn Uithuizen hat er hjoed-de-dei syn bedriuw ûnder de namme "Kees Romkema Maatkunst". Yn april 1998 is er dêr mei útein set. Hy makket ynterieurs foar winkels, skoallen, (mobile) kantoaren, presintaasje bussen en boarger wenten. Alles wat troch syn bedriuw makke wurdt is maatwurk en is yn de gewoane winkel net te finen.
1936
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1930-er jierren.
Jant Visser-Bakker
Jant Bakker (Akkrum, 12 maaie 1906 - Ljouwert, 9 juny 1992), skûlnamme Muoike Jant, wie in Frysk skriuwster.
Biografy
Hja groeide op yn Akkrum dêr't har heit in ferverssaak hie. Se hat har bernejierren yn Akkrum letter beskreaun yn it yn 1991 ferskynde boek It doarp fan Anne. Nei har oplieding oan de kweekskoalle op It Hearrenfean krige se in baan oan de iepenbiere legere skoalle fan Wikel. Doe't dy skoalle oardel jier letter kristlik waard, naam se ûntslach. Jant Visser-Bakker hat har letter oansletten by de SDAP. Omdat der doedestiids yn Fryslân net folle wurk wie by it ûnderwiis, bedarre se yn it Noard-Hollânske Krommenie. Hja skreau stikjes foar bern yn Sljucht en Rjucht en yn it bernekrantsje fan De Proletarische Vrouw. Se skreau yn it Hollânsk, want Frysk skriuwe hie se noch net yn 'e macht. Omdat se it Frysk skriuwen wol graach better leare woe, besocht se werom te gean nei Fryslân. In pear jier letter krige se in beneaming yn Eastermar, yn 1935, troude se mei Jan Visser. It jonge pear ferhuze nei Appelskea, dêr't se behearders waarden fan de jeugdherberch 'Us Blau Hiem'. Se moasten dêr in pear jier letter wei omdat de Dútsers, sa't se dat letter ris sei, de jeugdherberch 'ynpikten'.
Nei in pear jier yn Snits kamen se wer yn Akkrum te wenjen, de húshâlding wie yntusken útwreide mei fiif bern. Yn 1953 kaam Jant Visser-Bakker werom yn it ûnderwiis en stie doe yn Terherne, oan de skoalle fan master Roel Bergsma. Se hat dêr achttjin jier foar de klas stien.
Berneboeken
Yn 1956 waard de skoalle yn Terherne twatalich. Frysk lesmateriaal wie der net foarhannen, in reden foar Visser-Bakker om dat dan sels mar te meitsjen. Mei it skriuwen fan Fryske berneboeken wie se al earder út ein set, yn 1932 debutearre se mei Fen twa lytse famkes, dat ferskynde mei in omslachtekening fan Tseard Bottema. Der soenen noch in soad boeken folgje. Guon fan har berneboeken binne yllustrearre troch har âldste dochter Anneke. Eppie Dam typearre de berneboeken van Visser-Bakker mei begripen as helder, leaf en ûndogens (Frysk & Frij). Tineke Steenmeijer-Wielenga foege dêr noch wiis en myld oan ta (De Oesdrip, twadde ôflevering 1992). Jant Visser-Bakker hat mei har oarspronklik Fryske berneboeken mei de toan set foar de Fryske berne- en jeugdliteratuer sa as dy him yn letter jierren ûntjaan soe. Yn de tiid dat Jant Visser-Bakker har berneboeken skreau, ûntwikkele de berneliteratuer har fan belearend-moralistysk nei in literatuer dy't oanslute woe by de belibbingswrâld fan it bern. Ta dy ûntjouwing hat Jant Visser-Bakker in belangrike bydrage levere.
It Praethoekje
Yn de Ljouwerter Krante skreaun se de bernerubryk mei as titel 'It praethoekje foar Fryske bern', as opfolchster fan frou Welmoed Dijkstra-Talsma ('Muoike Wike') ophâlde moast, ûnder de nammed 'Juffer Jant'. Hja frege troch de doedestiidske haadredakteur Jan Piebenga. Se hat mear as fiifentweintich jier de rubryk foar 'de Ljouwerter' fersoarge. It 'praathoekje'krige yn de begjinjierren alle wiken wol sa'n hûndert briefkes fan bern. Al dy bern krigen antwurd fan har yn 'e krante. De briefkes en de antwurden wiene yn it Frysk, der binne sadwaande hiele generaasjes bern troch 'muoike Jant' mei it Frysk skriuwen yn 'e kunde kommen.
Oare aktiviteiten
Jant Visser- Bakker hat diel útmakke fan in eksperimintgroep foar it twatalich ûnderwiis. Doe't yn it lêst fan de jierren santich sprake wie fan in staveringsferoaring foar it Frysk hat Visser-Bakker in sit hân yn de kommisje foar de proefstavering. Se sette boeken oer út it Nederlânsk, mar ek út it Dútsk. Dêrfoar oer binne ek boeken fan Jant Visser-Bakker oerset yn it Nederlânsk en yn de trije Fryske dialekten fan Noard-Dútslân.
Se hie each foar de wearde fan wat fan âlds oerlevere wie út de folksliteratuer, sa hat se fjirtich jier lang rymkes, âlde skutte-, widze- en strjittesankjes sammele. Dy binne bondele en yn 1977 útjûn yn in boekje mei de titel Hop hop hynke: âlde Fryske rymkes. Njonken berneboeken skreau se tusken 1950 en 1960 sân grutte sjongspullen foar de skoalbern fan Terherne. Fierders skreau se toanielstikken foar bern en foar de RONO harkspultsjes.
Lolle Nauta
thumb|Lolle Nauta Lolle Wibe Nauta (Snits, 9 febrewaris 1929 – Grins, 11 septimber 2006) wie in Nederlânske filosoof en partij-ideolooch fan de PvdA.
Nauta, dy't teology, filosofy en sosjology studearre yn ûnder oaren yn Grins en Göttingen, promovearre op in proefskrift oer Albert Camus, en wie fan 1971 oant syn emeritaat yn 1994 heechlearaar wittenskipsfilosofy en sosjale filosofy oan de Ryksuniversiteit Grins. Yn syn filosofyske wurk fersette er him tsjin de pretinsjes fan alomfiemjende filosofyske systemen, en sette dêr in filosofy tsjinoer dy't altyd "aan het verplaatsen" is, fan it iene mêd nei it oare. It begjin fan sa'n ferskowing seach er by Descartes, dy't de filosofy en de natuerwittenskippen al mei elkoar ferbûn.
Doe't er noch jong wie studearre er ûnder oaren by de wiisgearich antropolooch Helmuth Plessner, dy't lykas Nauta in brede fassinaasje hie foar it ferskyn 'minske'. Plessner soe er letter omskriuwe as syn learmaster.
Nauta wie ek warber mei polityk en bejoech him regelmjittich yn it publike debat. Yn de jierren santich neamde er himsels noch marksist, mar letter fûn er de ekonomyske teorieën fan Marx ferâldere. Nauta waard bekend as ideolooch fan de PvdA. Hy redigearre it begjinselprogramma fan dizze partij en droech by oan politike en kulturele diskusjes. Sûnt de komst fan Wim Kok as foaroanman, miende er dat de PvdA "visieloos". Yn de jierren '50 wurke Nauta foar de Regionale Omrop Noard, de foarrinner fan û.o. RTV Noord. Nauta wie de broer fan âld-CDA-steatssekretaris Dieuwke de Graaff-Nauta.
Nauta wie yn 1994 de earepromotor fan Rudy Kousbroek, doe't dy in earedoktoraat krige oan de Ryksuniversiteit Grins.
Mälarmar
thumb|left|240px|De Mälarmar De Mälarmar (Sweedsk: Mälaren) is de op twa nei grutste mar yn Sweden.
De mar hat in oerflak fan 1140 km², in trochsneed djipte fan 10 m en in grutste djipte fan 64 m. en fan east nei west in langte fan 120 km. De mar wetteret oer Stockholm yn de Eastsee ôf. De Mälarmar wie oant de 10e iuw in ynholte fan dy see, mar troch it omheechkommen fan it lân yn de Eastseekrite sûnt de ein fan de lêste iistiid, sa'n 11.000 jier lyn, waard de mar skieden fan de see.
Birka op it eilân Björkö en Hovgården op Adelsö, beide delsettingen út de Wytsingetiid, binne yn 1993 op de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO set.
It grutste eilân yn de mar is Selaön mei 91 km²; it is it grutste eilân yn in Sweedske mar. Oare eilannen binne Ekerö en Helgö.
De grutste stêden om de mar hinne binne Stockholm, Västerås en Eskilstuna.
Kirk Hammett
Kirk Lee Hammett (San Francisco, 18 novimber 1962) is in Amerikaansk gitarist. Hy is bekend as de gitarist fan Metallica en mei oprjochter fan Exodus. Hammett en syn mei-bandleden fan Metallica waarden yn 2009 opnaam yn de Rock and Roll Hall of Fame.
Exodus (1979–1983)
Hammet begûn op syn fyftjinde mei gitaarspyljen. Hy wie sechstjin doe't er mei sjonger Paul Baloff, gitarist Tim Agnello, bassist Geoff Andrews en drummer Tom Hunting de trashmetalband Exodus oprjochte. Mei dizze band naam er twa demo's op.
Metallica
Yn 1983 reizge Metallica nei de eastkust om har debútalbum Kill ' Em All op te nimmen. Fanwegen syn ferslaving oan drugs en alkohol waard gitarist Dave Mustaine, koart nei harren oankomst by de studio's ûntslein. Hammett waard op 1 april 1983 skille troch Metallica en fleach op 11 april nei New York foar in audysje. Dit wie mei súkses want Hammett waard daalks oannaam. Hammett hat in tal riffs skreaun foar Metallica sûnt Ride the Lightning. Yn 1986 ferûngelokke bassist Cliff Burton, wilens it Jeropeeske part fan de Damage, Inc. toernee, ta promoasje fan it album Master of Puppets. Kirk Hammet hat it hjir noch altyd dreech mei om't hy eins yn it bêd sliepe soe dêr't Burton yn lei. Yn 2015 ferlear Hammet krekt foar de opnamen fan it album Hardwired... to Self-Destruct syn tillefoan, dêr't er de troch him betochte riff op opslein hie. Dit hie ta gefolch dat der gjin riffs fan Hammett sels op it album steane.
Priveelibben
Kirk Hammet groeide op yn it Kalifornyske El Sobrante, as soan fan in seeman. Hammet is in grut leafhawwer fan horrorfilms. Hammet is twa kear troud. Syn earste houlik mei Rebecca kaam wilens de opnamen fan The Black Album oan in ein. Yn 1998 boaske er mei Lani mei har hat er twa soannen.
Strjitten yn Elslo
De Strjitten fan Elslo:
Lykwei
thumb|De Lykwei nei de tsjerke fan [[Augsbuert-Lytsewâld]] In lykwei is de fêste wei wêr't de deaden oer droegen waarden. Al yn de Alde Fryske wetten waard hjiroer skreaun. De tradysje skreaun net altyd foar dat it it koartste paad wêze moast.
Yn meardere plakken is noch altyd in lykwei (Drachten, Oerterp, Koartsweagen), mar meastentiids is it in eigennamme wurden. Inkeld is dy namme net offisjeel fêststeld (Goutum, Buil).
Lykwei kin lykwols ek tsjutte op in lyk oandiel yn de ûnderhâldsferplichtingen' fan de wei.
Waach (Dokkum)
De waach fan Dokkum waard yn 1754 boud as bûterwaach en ferfong in earder bouwurk út 1593.
Yn it gebou siet oan de súdkant ek de militêre wacht. Op de súdgevel stiet it wapen fan Fryslân tusken ta liuwen. Oan de noardgevel (dêr't it Wapen fan Dokkum op stiet) wie oarspronklik in bûterwaach. Op de gevelstien stiet de tekst Weegt en Waakt, dit seit wat oer de oarspronklike dûbelde funksje fan de Waach as waach- en waakgebou.
Nei't it gebou de funksje fan waach ferlear, hat it ûnder oare tsjinst dien as stalling foar brânwarspuiten, plysjeburo, âldheidskeamer en VVV-kantoar. Sûnt 1998 wurdt it gebou brûkt as restaurant.
Split (Kroaasje)
thumb|Split fan de Marjanheuvel ôf (2005) thumb|Narodni Trg (Plein fan it folk) (2004)
Split (eartiids ek bekend ûnder de Italjaanske namme Spalato) is de grutste en wichtichste stêd yn Dalmaasje. De stêd hie yn 2001 175.140 en yn 2011 178.102 ynwenners; dêrmei is it de op ien nei grutste stêd fan Kroaasje.
De wichtichste yndustry yn Split is it toerisme, der is ek fiskerij, wynbou en chemyske yndustry. De stêd is ek in belangryk ferkearsknooppunt foar Dalmaasje, omdat in protte fan de Dalmatyske eilannen allinnich fanút de haven fan Split berikber binne. Tsjinoer Split leit it eilân Brač. Oan de râne fan it sintrum leit de heuvel (sjoch foto) Marjan, op dizze heuvel leit in dieretún en in begraafplak. De lokale fuotbalploech hjit Hajduk Split.
Skiednis
It hert fan Split wurdt foarme troch it eardere paleis fan de Romeinske keizer Diokletianus. Dy keizer joech om-ende-by it jier 300 opdracht ta de bou. Dat foarfal wurdt beskôge as it begjin fan de stêd. Yn de 7e iuw naam it tal ynwenners ta doe't it neistlizzende Salonae (it tsjintwurdige Solin), plondere waard troch de Avaren en de ynwenners nei Split flechten. Ek tsjintwurdich wurdt it sintrum fan Split foarme troch it âlde paleis, dêr't winkels, merken en sels in dom fêstige binne. Dy dom wie yn Diokletianus syn tiid in mausoleum. Yn 1979 waard it paleis fan Diokletianus op de Wrâlderfgoedlist set.
Sûnt 1420 hearde Split ta Feneesje, en yn 1797 kaam it by Eastenryk-Hongarije. Yn 1918, nei de Earste Wrâldkriich, foel Eastenryk-Hongarije útinoar en hearde Split mei Dalmaasje by it keninkryk fan Servjers, Kroaten en Slovenen dat doe oprjochte waard. Dit keninkryk gie yn 1929 Joegoslaavje hjitten. Yn de jierren 1941 - 1943 makke Split diel út fan Itaalje, mar nei de Twadde Wrâldoarloch kaam it wer yn besit fan Joegoslaavje.
Alhoewol' Split altiten de grutste en wichtichste stêd fan Dalmaasje wie, is it nea haadstêd fan de regio west. Yn de Feneetsjaanske en Eastenrykske tiid wie Zadar de offisjele haadstêd. Sûnt 1992 is de stêd part fan de Republyk Kroaasje.
Oerwurkmakkerskeunst
De keunst om oerwurken te meitsjen foar toerklokken kaam yn de 16e iuw nei de stêden en nei inkele doarpen. Yn de 17e iuw krigen Dokkum, Harns en Ljouwert harren klokkespullen. Om 1600 hinne komme der neist 'grut'- ek 'lyts'-oerwurkmakkers. De lêsten leveren hûs- en bûse-oerwurken. Se kamen faak út it suden en makken oant yn de 19e iuw ek matematyske ynstruminten as it astrolabium. Fan 1550 - 1650 de aaifoarmige, koperen en sulveren, fersierde astronomyske horloazjes mei ien wizer. Stadichoan ferskine dan ek oare foarmen.
Fan ± 1700 - 1800 de dikke rûne foarm ('rapen') mei ien of mear, bytiden tige fraaie bûtenkasten mei emalje fersierde wizerplaten en keunstsinnige 'kloven' (ûnrêstdeksels). De horloazjemakkers leveren ek klokken (sûnt 1700 gongsklokken, nei 1750 stuoltsjeklokken en sturtstikklokken. De ymport fan goedkeapere Ingelske en letter Switserske horloazjes, fan Frânske pendulen en Schwarzwaldklokken hat de oerwurkmakkerskeunst skea dien. Opmerklik is hoefolle klokmakkers der yn Fryslân west hawwe. Op De Jouwer sieten in soad klokmakkers (bruorren De Vries, A. Halma, J. van der Meulen )
BB-8
BB-8 (Ingelske útspr.: [ˈbiːbiː ˈeːt], likernôch: " bii -bii eet ") is in fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise. It is in wyt-mei-oranjekleurige robot mei in bolfoarmich 'lichem' en in frij bewegende, koepelfoarmige 'holle'. It is ien fan 'e protagonisten út 'e trije films fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy, dy't tusken 2015 en 2019 makke waarden. BB-8 waard betocht troch J.J. Abrams, de regisseur en ien fan 'e senarioskriuwers fan it earste diel, Star Wars: Episode VII – The Force Awakens. It is in astromeganisiênrobot dy't eigendom is fan Poe Dameron, in piloat fan it Ferset. It personaazje waard yn alle trije film fertolke troch sawol in marionet as in radiografysk bestjoerde roboatyske ienheid. De yntroduksje fan BB-8 waard tige goed ûntfongen troch sawol filmkritisy as fans, en hy ûntjoech him yn koarte tiid ta ien fan 'e populêrste personaazjes út Star Wars.
Eftergrûn
BB-8 waard ûntwurpen op basis fan in skets makke troch J.J. Abrams, de regisseur fan Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015), dy't ek meiwurke oan it tastânkommen fan it senario foar dy film. De robot waard fierder staljûn troch special effects-technikus Neal Scanlan. De namme fan it personaazje waard ek troch Abrams betocht, dy't letter útlei dat "8" likernôch de foarm fan 'e robot wie, en "B" yn mindere mjitte ek.
Foar de werjefte fan BB-8 waarden sân ûnderskate marionetten makke, dy't betsjinne waarden troch poppespilers Dave Chapman en Brian Herring. It measte fan dy sân waard in stôkmarionet ynset, dy't betsjinne waard troch Chapman. Dêrnjonken makke Neal Scanlan in radiografysk bestjoerber rekwisyt, dat er live op 'e filmset betsjinne. Yn 'e postproduksje fan 'e films waarden de op dy wize opnommen bylden oanfolle mei fisuele effekten. De lûden fan BB-8 waarden fersoarge troch Ben Schwartz en Bill Hader.
Yn The Force Awakens
Yn Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015), it earste diel fan 'e Star Wars-ferfolchtrilogy, wurdt BB-8 yntrodusearre as de astromeganisiênrobot fan Poe Dameron, de bêste piloat fan it Ferset. It twatal is derop útstjoerd om in stjerrekaart yn ûntfangst te nimmen fan 'e ûntdekkingsreizger Lor San Tekka, yn in lytse delsetting op 'e woastynplaneet Jakku. De kaart soe de lokaasje oantsjutte fan it ballingsoard fan Luke Skywalker, de lêste Jedi-master, waans stipe it Ferset nedich is yn 'e striid tsjin 'e faksistyske en diktatoriale Earste Oarder. Ear't Dameron en BB-8 fuortkomme kinne, wurdt it doarp oerfallen troch stoarmtroepers fan 'e Earste Oarder ûnder lieding fan kaptein Phasma en de Sith-ridder Kylo Ren. Dameron jout de ynformaasjedrager mei de kaart yn bewarring oan BB-8 en hjit de robot om út te naaien, wylst er sels de striid mei de stoarmtroepers oanbynt en úteinlik finzen nommen wurdt.
BB-8 ûntkomt troch de woastyn, mar wurdt letter fongen troch de rommelsiker Teedo, dy't him foar losse ûnderdielen ferkeapje wol. Hy wurdt lykwols rêden troch in oare rommelsiker, in jonge frou dy't fan Rey hjit. It pleatslike ûnderwrâldfiguer Unkar Plutt wol BB-8 tsjin in hege priis fan Rey keapje, mar hja wegeret. Letter sjocht BB-8 in man omrinnen yn it jaske fan Dameron. Dat blykt Finn te wêzen, in desertearre stoarmtroeper dy't mei help fan Dameron fan it stjerreslachskip fan Kylo Ren ûntkommen is. Se hawwe lykwols in needlâning yn 'e woastyn meitsje moatten wêrby't Dameron omkommen is. Finn, dy't BB-8 út 'e ferhalen fan Dameron weromken, biedt oan om 'e robot werom te bringen nei it Ferset. Ear't Rey dêr op antwurdzje kin, wurde se oanfallen troch TIE-jagers fan 'e Earste Oarder. It trijetal stelt in âld romteskip, dat de Millennium Falcon blykt te wêzen, en ûntkomt fan Jakku.
Neitiid foegje Han Solo, de rjochtmjittige eigner fan 'e Millennium Falcon, en syn ko-piloat, de Wookiee Chewbacca, har by BB-8-en-dy. Solo en de oaren oertsjûgje BB-8 derfan om harren de stjerrekaart sjen te litten, mar Solo stelt fêst dat it inkeld in diel fan in gruttere kaart is en op himsels ûnbrûkber. Op 'e planeet Takodana meitsje se kontakt mei it Ferset. Dan docht ek bliken dat Dameron de needlâning yn 'e woastyn wol deeglik oerlibbe hat, en dat er syn eigen paad socht hat om fan Jakku ôf te kommen. Op 'e fersetsbasis op D'Qar treft BB-8 in oare robot oan, R2-D2, dy't it restearjende part fan 'e stjerrekaart blykt te hawwen. Beide dielen mei-inoar wize de planeet Ahch-To oan as de lokaasje dêr't Luke Skywalker him weromlutsen hat.
Yn The Last Jedi
Yn Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi (2017) is BB-8 as astromeganisiênrobot oan board fan 'e X-wjukjager fan Poe Dameron belutsen by de slach tsjin 'e Earste Oarder by de planeet D'Qar. As it wapensysteem fan 'e jager defekt rekket, besiket er it op alderhanne manearen te reparearjen, mar dat slagget net. Uteinlik rêdt er de reparaasje dochs op troch mei de holle in hurde klap op 'e wapensysteemkompjûter te jaan.
Letter beselskippet BB-8 Finn en Rose Tico op harren misje om 'e float fan it Ferset te rêden nei it kasino-resort Canto Bight, om dêre de master-koadebrekker te finen nei wa't Maz Kanata harren ferwiisd hat. Ear't se de man opspoare kinne, wurdt BB-8 lykwols troch in dronken kasinogast oansjoen foar in gokautomaat en fol mei muntjild stoppe. Finn en Rose wurde troch de pleatslike plysje mei in stroomstjitwapen útskeakele op fertinking fan foutparkearjen en yn 'e sel smiten, wylst BB-8 mei hurde hân it kasino útset wurdt. Neitiid ûndernimt de robot op eigen manneboet in rêdingsaksje troch it plysjeburo binnen te kringen en de plysjes út te skeakeljen troch se te besjitten mei alle muntjild dat him tatroppe is. Tsjin dy tiid binne Finn en Rose lykwols al út 'e sel litten troch de hacker DJ, mar se binne de oare kant útgien. BB-8 jout him by DJ as dy in romteskip stelt, en tegearre rêde se Finn en Rose wannear't it fuortflechtige duo ynsletten wurdt troch de efterfolgjende plysje.
Nei't er mei Finn, Rose en DJ troch in hyperromtesprong weromkeard is by de float fan it Ferset, dy't mei in legere faasje as dy fan it ljocht troch de reële romte efternei sitten wurdt troch de float fan 'e Earste Oarder, nimt BB-8 ek diel oan harren ynfiltraasje fan it flaggeskip fan 'e Earste Oarder. Finn, Rose en DJ ferklaaie har oan board fan dat skip as militêren fan 'e Earste Oarder, en BB-8 kriget fan Finn in momkape troch in leech swart jiskefet op 'e kop oer him hinne te setten. As Finn, Rose en DJ yn 'e fâle rinne en finzen nommen wurde, is BB-8 de iennichste dy't op frije fuotten bliuwt. DJ keapet syn frijheid troch de boel te ferrieden, mar kaptein Phasma beoarderet de eksekúsje fan Finn en Rose. Ear't dat syn beslach krije kin, wurdt de float fan 'e Earste Oarder lykwols raamd troch de fersetskruser fan fise-admiraal Holdo. Yn 'e gaos dy't dêr it gefolch fan is, wit BB-8 Finn en Rose te befrijen. Trijeresom ûntkomme se yn in stellen romtefear fan it fijannige flaggeskip.
Finn, Rose en BB-8 jouwe har by de fersetslju dy't op 'e planeet Crait beskûl socht hawwe yn in âlde basis fan it Rebelleferbûn út 'e Galaktyske Boargeroarloch, mear as tritich jier earder. Dêr wurdt BB-8 weriene mei Dameron. De fersetslju reitsje ynsletten troch troepen fan 'e Earste Oarder, mar Jedi-master Luke Skywalker en syn learling Rey rêde harren. Sa kinne BB-8 en de oaren yn 'e Millennium Falcon fan Crait ûntkomme.
Yn The Rise of Skywalker
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) giet BB-8 mei Poe Dameron, Finn, Rey, Chewbacca en de androïde C-3PO op in misje om 'e twadde 'weifiner' op te spoaren. Dat is in apparaat dat it paad wiist nei de ferburgen Sith-planeet Exegol, dêr't de boasaardige keizer Palpatine wer út 'e dea opstien is en in mânske oarlochsfloat boud hat, dy't er de Lêste Oarder neamt. Hy is oanwêzich by de aventoeren op Pasaana, dêr't er himsels en Rey helpt te ûntkommen oan efterfolgjende stoarmtroepers.
As it selskip it romteskip fan 'e deade Sith-trewant Ochi fan Bestoon nimt om fan Pasaana te ûntkommen, fynt BB-8 oan board in lyts robotsje dat D-O hjit. Hy bringt it wer ta libben troch de akku op te laden. Fan dat stuit ôf bliuwt D-O deunby BB-8. Letter beselskippet BB-8 syn freonen nei de planeet Kijimi, dêr't in ekspêr yn roboatika it ûnthâld fan C-3PO wisket sadat dyselde de ynskipsje op 'e dagge fan Ochi oersette kin. Hy is oanwêzich by de misje oan board fan it stjerreslachskip fan Kylo Ren om 'e finzen nommen Chewbacca te befrijen. Dêr fine se yn in hangaar de Millennium Falcon werom, en BB-8, D-O en de no oan ûnthâldsferlies lijende C-3PO riede de ôfreis fan harrensels en de oaren mei it romteskip ta.
BB-8 is ek oanwêzich by de misje nei de moanne Kef Bir, de lokaasje fan 'e twadde 'weifiner'. Letter folget er mei de rest fan it Ferset Rey nei Exegol. Dêr weve se foargoed ôf mei keizer Palpatine en syn Lêste Oarder. BB-8 nimt wer oan 'e striid diel as de astromeganisiên fan Poe Dameron. Nei de weromkear nei de fersetsbasis op Ajan Kloss is BB-8 oanwêzich as it Ferset de oerwinning fierd. Dêrnei reizget er mei Rey nei Tatooine, dêr't sy de ferlitten pleats fan it Lars-Skywalker-laach besiket en de ljochtsabels fan Luke en Leia bedobbet. BB-8 is der as iennichste tsjûge fan as Rey neitiid de namme 'Rey Skywalker' oannimt.
Op 'e tillefyzje
BB-8 hat in ûnderstypjende byrol yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: Resistance (2018-2020). Hy komt ek foar yn fjouwer ôfleverings fan 'e tekenfilmsearje Star Wars: Forces of Destiny (2017-2018). Sands of Jakku en BB-8 Bandits spylje allebeide fuort nei't Rey him op Jakku fûn hat. Dêryn helpt Rey him om in nachtwachterwjirm en in groep banditen te ûntrinnen. Yn Tracker Trouble helpt er Rey, Finn en Han Solo om koart nei de ôfreis fan Jakku in stjoerderke dat efterfolging mooglik makket fan 'e romp fan 'e Millennium Falcon te ferwiderjen. Yn Shuttle Shock, dat plakfynt ûnder de reis nei Canto Bight, wurdt BB-8 koartsletten troch in konfrontaasje mei in elektrokutearjende 'romtekwab', wêrnei't er reparearre wurde moat troch Finn en Rose Tico.
Julius Nepos
thumb|300px|Tremissis fan Iulius Nepos.
Julius Nepos (sirka 430-480), wie de lêste legitime keizer fan it West-Romeinske Ryk. Hy regearre fan 474 oant 480, mar rekke it grutste part fan syn ryk kwyt troch in opstân fan it Romeinske leger yn 475. Allinnich yn Dalmaasje koed er him hanthavenje.
Opkomst
Julius Nepos wie gûverneur fan de West-Romeinske provinsje Dalmaasje en troch famylje-relaasjes ferbûn mei de East-Romeinske keizer. Hy wie troud mei de nicht fan Leo I (sa kaam er oan syn namme: nepos hâldt neef yn), keizer fan it East-Romeinske Ryk en waard troch dizze op in bepaald stuit nei foaren skood as de nije keizer fan it Westen. Dat wie yn it tiidrek dat de oerbefelhawwer fan it West-Romeinske leger it feitlik bewâld hie oer it ryk en der marjonette-keizers op de troan sieten.
Mei in grut leger set Nepos yn 474 ôf nei Itaalje. Yn juny berikt er Ostia (de havenstêd fan Rome) en luts fierder op nei Ravenna, dêr't keizer Glyserius him oerjout en de feitlike hearsker, de Magister militum Gundobad troch Nepos foartendaliks ûntheft waard fan syn funksje yn it leger. left|thumb|300px|West- en East-Romeinske ryk yn 475