cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albdag
Aldbag groeide op yn Hieslum, yn de villa Huron (nei alle gedachten Beabuorren by Tsjerkwert) en wurdt tegearre neamd mei syn bruorren Wupolt, Folkwar en Otger yn de registers fan Kleaster Fulda. Neffens de Dútske skiedkundige Jaekel hearde hy ta it laach fan de Gerulfingen.
Boalsert
Stedhûs fan Boalsert
Sjoch Stedhûs fan Boalsert
Albdag
Greve Albdag bestjoerde it goagreefskip Eastergoa yn Mid-Fryslân, (Fryslân tusken Fly en Lauwers), út namme fan de Frankyske kening yn it tiidrek dat Deenske Wytsingen it foar it sizzen hienen yn in grut part fan Nederlân dat yn dy tiid noch Fryslân hjitte.
Yn 873 late hy de Fryske ôfwar tsjin de Wytsingen en fersloech by Dokkum in grutte kloft Wytsingen dy't ûnder lieding fan Rudolf op rôftocht wienen yn Eastergoa. De Wytsinger Rudolf sneuvele derby.
Boalsert
Stedswapen
It stedswapen is fan goud beladen mei in dûbele swarte earn. It skyld bedutsen mei in kroan en oan wjerskanten fêsthâlden troch in klimmende liuw yn natuerlike kleur. De liuwen binne omsjend en de kroan is in kroan fan de keizer
Wannear't it wapen krekt ûntstien is en wêrom't der foar de keizerlike earn keazen is, is net alhiel dúdlik. It wapen komt yn alle gefallen foar yn 1455. Op munten út dat jier stiet de dûbele swarte earn. Nei alle gedachten komme it wapen en de kroan fan de keizer en ôflaat fan de Dútske Hânze dêr't Boalsert by hearde. De Hanze hie de dûbele earn op it wapen. Nei it besetten fan Fryslân yn 1523 troch Keizer Karel V waard it wapen befêstige troch de Keizer. De kroan fan de keizer is troch de jierren hinne troch it stêdsbestjoer in stikmannich kearen ferfongen troch de fiifblêdige (kenings)kroan. By de oanfraach fan 1815 waard wol wer om de kroan fan de keizer frege. Op segels fan de stêd komt de earn krekt oan de ein fan de 15e iuw foar. Op it 131le segel, fan 1331, stiet allinne in kastiel neamd. Op trije wapens út de 15e en 16e iuw stiet allinnich de dûbele earn. It grutsegel fan 1640 lit it wapen ûnder in Goatyske nis mei Sint Marten sjen.
Mienskip
Boalsert hat trije buertferienings: De Blauwpoarte, plan Noard II en de Nije Buertferiening (NBV)
Posten
Yn 'e stêd binne der noch in tal lytse brechjes dêr't de nammen fan útrinne op post. Eartiids waard in ienfâldige houten fuotbrêge ek wol post neamd. Dat begryp fynt men ek noch yn 'e doarpsnamme Bûtenpost werom.
Strjitten
Alle Strjitten fan de stêd Boalsert.
Echte mûzen en rotten fan de Nije Wrâld
De echte mûzen en rotten fan de Nije Wrâld besteane út rom 375 ûnderskate soarten, dy't oer hast de hiele Nije Wrâld ferspraat libje, mar fral konsintrearre binne yn Súd-Amearika. Dêr bedarren se as ûnderdiel fan 'e Grutte Amerikaanske Utwikseling, oan 'e ein fan it Mioseen, likernôch 5 miljoen jier lyn, doe't de lânbrêge fan Midden-Amearika foar it earst de beide kontininten fan Noard- en Súd-Amearika mei-inoar ferbûn. De echte mûzen en rotten fan de Nije Wrâld ferfolje deselde ekologyske nyssen dy't de mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (Murinae) yn Jeraazje en Afrika ferfolje.
Gouden Poarte (Vladimir)
Bouskiednis
thumb|left|200px|Grutfoarst Andrej Bogoljûbski De hillige stêden fan de easterske otterdoksy (Jeruzalim, Konstantinopel en Kiev) hiene gouden poarten. Doe't Andrej Bogoljûbski fan Vladimir syn haadstêd makke woe hy ek sa'n gebou yn de stêd ha. Hy liet in poarte fan kalkstien bouwe mei dêrboppe in kapel, dy't op 26 april 1164 waard ynwijd. Fan de sân poarten tusken de lange wâlen achter djippe grêften om de stêd hinne bleau allinne de Gouden Poarte oer, dy't oarspronklik fergulde wie mei plaatwurk fan koper. Oer de grêft hinne, lei in brêge dy't tagong joech ta de stêd Vladimir. De bôge fan de poarte is fjirtjin meter heech. De massyf iken doarren, dy't oan smei-izeren knieren hongen, binne net bewarre bleaun.
Boppe de latei lei in houten flier dy't tsjinne as ekstra platfoarm foar de ferdigening by in oanfal. De lokaasjes fan de balken binne hjoeddedei noch yn it mitselwurk fan de muorre te sjen. In iepening yn de súdlike muorre joech tagong ta it platfoarm, dêr de muorredikte romte joech foar in stiennen trep mei ferwulft. Op itselde nivo oan de oare kant wie noch in útgong nei de bolwurken oan de súdlike kant. Oan de noardlike kant wie in passaazje dy't oer de muorre nei it platfoarm rûn.
De trep yn de muorredikte fan de súdlike muorre rûn fierder nei it boppeste stiennen platfoarm, dat fan mesken en kantelen foarsjoen wie. Op it midden fan it platfoarm stiet de oan de Mem Gods wijde kapel. Foar dy kapel stiene de grutte wite stiennen tsjerken model, dy't boud waarden yn de omkriten fan Vladimir en Sûzdal út de tiid foar de Mongoalske ynfallen. Nei alle gedachten fanwegen it gewicht fan de kapel moast de poarte op de hoeken fersterke wurde mei steunbearen. Om dy steunbearen binne letter de fjouwer lege tuorren boud. De bline bôgen op de gevels fan de kapel binne typysk foar it type bou út de tolfte iuw. Oarspronklik wiene se dekorearre mei bylden, fresko's en kleuren.
Yn it midden fan de jierren 1990 krigen, lykas yn it ferline, de gevels fan de poarte wer ikoanen fan de Mem Gods (oan westlike kant) en fan Kristus (oan de eastlike kant).
Museum
De poarte tsjinnet tsjintwurdich as in museum en yn de kapel is in útstalling oer de militêre skiednis. Sintraal stiet in diorama út 1972 mei it dramatyske barren fan febrewaris 1238: de ferdigening fan de stêd Vladimir yn de tiid fan de Mongoalske ynfaazje ûnder lieding fan Batû Khan, de pakesizzer fan Dzjengis Khan.
Der wurde wapens en militêre saken út ferskate perioades útstald: sjitark, 13e iuwske pylken, ringpânsers, Poalske krúsbôgen út de 17e iuw, gewearen út de tiid fan Katarina de Grutte, metalen harnassen en musketten út de kriich fan 1812, Turkske wapens, in unifoarm en dekoraasjes. Ek is der opmerklik sjitark fan de Degtjarjovfabryk yn Kovrov te sjen. In fitrine presintearret romtepakken fan de kosmonaut Valery Kûbasov, dy't berne is yn Vladimir.
Opmerkings
thumb|250px|De Gouden Poarte by nacht
Hielke Sijbesma
Hielke Sijbesma, ek: Hielke A. Sijbesma (Jiskenhuzen, 8 maaie 1897 - Súdhorn, 23 juny 1986) wie karmaster mei meardere funksjes yn uit tsjerklik en maatskiplik libben fan Moarrewâld en omkriten.
Hy waard op 27 july 1922 beneamd ta karmaster yn Dantumadiel oant 1 novimber 1962. Sijbesma hie yn Moarrewâld en omkriten meardere funksjes yn it tsjerklik en maatskiplik libben. Sa wie hy jierrenlang bestjoerslid, wêrfan't oant 1962 sa'n 15 jier foarsitter, fan de kristlike ULO yn Moarrewâld. Dus ûnder mear by de iepening fan de nije skoalle op 1 maaie 1957.
Fierders wie er fan 1935 - 1962 sekretaris fan de Ried fan Tafersjoch fan de Boerelienbank yn Moarrewâld.
Fan de wenningstichting Patrimonium yn Ikkerwâld/Moarrewâld wie er fan 1927 - 1959 de administrateur. Hielke Sijbesma wie jierrenlang bestjoerslid, wêrfan 17 jier foarsitter fan de kristlike skoalle yn Ikkerwâld en wie trije perioaden diaken en fiif perioaden âlderling fan de Grifformearde tsjerke yn Moarrewâld. Fierders wie er foarsitter fan de boukommisje fan de yn 1968 nij boude tsjerke. Yn Damwâld is in strjitte nei him neamd.
Jitse Sikkema
thumb|right|190px| thumb|left|200px| Jitse Sikkema (Ljouwert, 7 maaie 1943) is in Frysk byldzjend keunstner út De Wylgen. Sikkema folge in oplieding oan de Akademy foar Byldzjende Keunst Minerva yn Grins.
Syn earste wurk bestiet benammen út skilderingen, mar al rillegau giet Sikkema faker oer op romtlik wurk. In soad fan syn klaaiobjekten wurde yn brûns ôfjitten. De iene kear is it mear figuratyf, in oare kear mear non-figuratyf. Ek kin de foarstelling yn in surrealistyske styl werjûn wurde. Syn tema's binne Minske, minsklike emoasjes en relaasjes. As materiaal brûkt er keramyske en kombinearre materialen en brûns. In soad fan syn wurken binne makke foar ynstellingen as SBK Ljouwert, ferskate gemeenten lykas Weststellingwerf (Aldlemmer) en partikulieren.
Syn wurk stiet sûnt 1998 permanint eksposearre yn galery Bûtengewoan oan de Drachtster Heawei tusken Drachten en De Feanhoop. Oer syn wurk is by de oersjochtentoanstelling ”Bylden yn de tiid” yn Museum Smellingerlân yn Drachten it boek Een ontmoeting met het werk van Jitse Sikkema ferskynd.
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|De Paralympyske tafeltennislokaasje fan Londen 2012
De XIVe Paralympyske Simmerspullen waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen, dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. Tafeltennis hie plak yn it ExCeL London International Exhibition Centre.
Dubbel
{| width=60%
Klasse 3
{| width=60%
Stasjon Utert Lunetten
Stasjon Utert Lunetten (Utln) is in spoarweistasjon yn de stêd Utert en waard iepene yn 1874 oan de Steatsline H (Sutfen - Glanerbrug) en de Rhijnspoarwei (Amsterdam Sintraal - Elten), oan 'e râne fan de Utertske wyk Lunetten.
Tafeltennis op de Paralympyske Simmerspullen 2012
Klasse 6-8
{| width=60%
Dûbeld
{| width=60%
Klasse 4-5
{| width=60%
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it tafeltennis medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.
Stasjon Utert Lunetten
Earste Stasjon, Stopplak Lunetten
200px|thumb|left|Stopplak Lunetten yn 1970 It earste stasjon Lunetten, stopplak Lunetten waard iepene op 10 juny 1874 en sletten op 15 maaie 1932. Yn dy perioade wie it in spesjaal oerstapstasjon. Reizgers fan de treinmaatskippij Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) út de rjochting Hilfertsom koene oerstappe op treinen fan de Steatsspoarwegen (SS) rjochting De Bosk en werom. It stasjon hie gjin yn- en útgong nei de strjitte, it wie allinnich mooglik om fan de iene nei de oare trein oer te stappen. It stasjon wie boud troch de Steatsspoarwegen. It stasjonsgebou wie fanwege de strange fêstingswet in simpel houten ûnderkommen. Dit wie it gefolch fan it militêre belang fan de omjouwing. Tichtby it stasjon wiene de forten fan Lunetten op de Houtense Vlakte. It stasjon koe sa, as it nedich wie, samar ôfbrutsen wurde.
Hoewol 't it stopplak al yn 1932 sletten waard, hat it stasjonsgebou noch oant 1978 op it plak stien. De sluting fan it stopplak wie it gefolch fan it oanlizzen fan in ferbining tusken de HSM-line út Hilfertsom en de NCS-line út Amersfoart yn 1921. Hjirtroch koene de treinen út Hilfertsom trochride nei Utert-Sintraal. It nut fan de stop yn Lunetten ferdwûn dêrmei.
Twadde Stasjon, Foarstedshalte Lunetten
Op 28 septimber 1980 waard ien kilometer súdlik fan de âlde halte in nij stasjon iepene mei de namme Utert Lunetten. Utert Lunetten wie op dat stuit ien fan de lytse stasjons dêr 't de NS gjin loketten hie. Yn de jierren 90 hat der tydlik in plakkkartekantoar bestien. Dat waard fêstige yn in needgebou op it stasjonsplein. Nei de ûntwikkeling fan de kaartautomaat wie it gau dien mei de bemanning. It gebouke is sloopt yn de tariedingen foar it útwreiden fan it tal spoaren.
Troch de groei fan de wyk Lunetten gie it belang fan it stasjon omheech. It tal yn- en útstappende forinzen groeide. Ek ûnderwiisynstellings yn de buert fan it stasjon hiene ekstra reizgers ta gefolch.
Tredde Stasjon, Fiaduktstasjon
Fanwege de útwreiding fan twa nei fjouwer spoaren moast stasjon Utrecht Lunetten opnij op 'e skeppe. It stasjon, dat bestie út twa perrons op wjerskanten fan de beide spoaren, waard omfoarme ta in eilânperron, lizzend tusken de middelste twa fan de fjouwer spoaren. Foar de spoarrútbreiding waard gebrûk makke fan it al oanwêzige fiadukt fan de Nieuwe Houtenseweg. Foar dizze dyk waard in nije brêge oer de A27 boud. Omdat it eilânperron net te ticht by de twa fiadukten oer de A27 lizze mocht, kaam it nije stasjon 250 meter noardliker te lizzen. Dêr kaam in nije romme ûndertrochgong foar fytsers en fuotgongers, ek is dit de tagong ta it eilânperron. De krappe tunnel ûnder it âlde stasjon koe hjirtroch ferfalle. It nije stasjon wie op 30 maaie 2016 ree foar reizgers.
Fuotbalferiening Snits
Fuotbalferiening Snits is in fuotbalklup út de sneinhaadklasse C en komt út Snits. De klup is oprjochte op 26 novimber 1910 en spilet op de Molekrite.
De klup spile fan 1997 oant 2002 yn de sneinhaadklasse C, yn 2002 degradearre it nei de earste klasse F dêr't it yn 2005 kampioen fan waard en sadwaande wer promovearre nei de haadklasse. Yn 2004 die Snits mei foar de Amstel Cup, troch de distriktsbeker te winnen. Dit waard gjin súkses: der waard mei 5-0 ferlern fan WHC.
Fuotbalferiening Snits hat ek in sneonôfdieling dat útkomt yn de sneon seisde klasse A fan de regio noard. Fuotbalferiening Snits fúzjearre yn 2008 mei Fuotbalferiening WZS ta Fuotbalferiening Snits Wyt Swart.
Keppeling om utens
Webstee Fuotbalferiening Snits
Holwierde
Holwierde (Grinslânsk: Holwier) is in doarp yn de gemeente Iemsdelta yn de provinsje Grinslân yn Nederlân. Hol slacht op 'lege', hoewol't 'hillige' ek wol as ferklearring foarkomt. Oarspronklik hawwe der trije wierdes west.
It doarp bestiet út trije parten oan beide kanten fan de Groote Heekt. Katmis wie de namme fan it doarpke oan de westouwer, Holwirth en Bansum leinen oan de eastouwer.
Holwierde hat in tsjerke út de 11e iuw. Oant 1854 stie der in Juffertoer by de tsjerke, dy't fan fierens te sjen wie. Ald en nij fan 1853/1854 is de bongel fan de klok fallen by it lieden. De bongel fan sa'n 900 kilo rekke de trije jonges dy't oan de touwen stienen; hja oerlibben dat net. Omdat de toer doe al min wie, is er nei it ûngemak ôfbrutsen.
Marko Klok
Marko Klok (Monnickendam, 14 maart 1968) is in eardere Nederlânsk sealfollybalspiler en letter ek strânfollyballer. Hy die twaris mei oan de Olympyske Spullen en wûn dêrby yn totaal ien medalje.
De earste kear dat Marko Klok meidie oan de Olympyske Spullen wie by de Spullen fan 1992 yn Barselona. Dêr wûn de Nederlânske ploech de sulveren medalje, it die bliken dat Brazylje yn de finale te sterk wie. Wat jierren letter, yn 2004, die er foar de twadde kear mei oan de Spullen. By dy Spullen yn Atene waard de ploech njoggende fan de tolve lannen. Yn totaal hat Marko Klok 378 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.
Hy begûn syn rinbaan as follyballer by VVM'63 yn Monnickendam en spile dêrnei foar Martinus (Amstelveen), Napoli (Napels), Itaalje), Città di Castello (Itaalje), AMVJ (Amstelveen), VfB Friedrichshafen (Friedrichshafen, Dútslân), Moerser SC (Moers, Dútslân), Noliko Maaseik (Belgje), M. Roma Volley (Rome, Itaalje), Forlì (Itaalje), Ortec Rotterdam.Nesselande (Rotterdam), Fakel Novi Urengoi (Novy Oerengoj, Ruslân), Anorthosis Famagusta (Syprus) en Nea Salamina Famagusta (Limassol, Syprus).
Neist it sealfollybal hat Klok ek aktyf west yn it strânfollybal. Hy foarme in duo mei Michiel van der Kuip. Dat duo helle yn 1995 de earste Europeeske titel foar Nederlân en dat wie dan ek in grutte stimulâns foar it strânfollybal yn Nederlân.
Herre Zonderland
Herre Zonderland (De Lemmer, 15 maaie 1983) is in manager en eardere turner fan De Lemmer. Zonderland kombinearre syn topsportaktiviteiten mei in funksje bedriuwsfiering by de plysje.
Herre is de soan fan Huite en Sophie Zonderland, broer fan Geeske (1981), Johan (1984) en Epke (1986). Hy gie nei OSG-Sevenwolden op It Hearrenfean en gymmestike by DOD op De Lemmer; gie mei syn broerke Epke en suster Geeske nei WIK-FTC op It Hearrenfean. Hy begûn mei 10 oeren trainen yn de wike, wat yn in oantal jierren útwreide waard nei 21 oere. Se hâlden op eigen kosten trainingsstaazjes en dienen oan wedstriden mei. Se waarden meardere kearen yn gastgesinnen ûnderbrocht, mar it barde ek dat se yn in karavan op de kemping stienen.
Herre trainde sûnt 1992 ûnder trainer Gerard Speerstra. De Nederlânsk allround kampioen fan 2003 kaam 10 jier lang foar Nederlân út yn de sân Europeeske en fiif wrâldkampioenskippen. Op it EK yn Milaan, begjin 2009, helle Herre noch in 27e plak op de mearkamp. Hy stoppe yn 2009 nei it WK yn Londen en it NK foar klupteams (turnklup Sportsintrum It Hearrenfean}.
Doe't syn jongere broer Epke Zonderland yn 2010 tydlik sûnder trainer (Gerrit Speerstra) siet wie Herre syn begelieder. Hy kaam op 1 jannewaris 2009 yn tsjinst by Sportstêd It Hearrenfean as manager turnsaken. Sa is hy direkteur fan it Sidijk Turntoernoai. Organisearre yn 2011 mei de KNGU it NK Turnen op It Hearrenfean.
Yn 2009 wûn Herre Zonderland de Fryske Sportpriis.
Gjalt Wiegers van der Mei
Gjalt Wiegers van der Mei (Moarrewâld, 1888 - dêre, 25 oktober 1938) wie mei-oprjochter en bestjoerslid fan meardere wetterskippen en organisaasjes yn Moarrewâld en omkriten.
Hy buorke op de pleats oan de mr P.T. Van der Herberglaan en as leechsteand pân op 15 juny ôfbaarnde. Van der Mei wie meioprjochter en bestjoerslid fan meardere wetterskippen, ûnder oare De Yndyk ûnder Ikkerwâld, oprjochte yn septimber 1904, dêr't hy oant syn ferstjerren foarsitter fan wie. Hy wie bestjoerslid fan De Lege Miede, fan it wetterskip De Broek (1906), fan it foarlopich bestjoer fan it wetterskip It Easter Reidfjild yn novimber 1908. By de oprjochting fan it wetterskip It Suder- en Easter Reidfjild yn july 1912 waard hy foarsitter. By syn ôfskied op 27 febrewaris 1933 wie hy noch foarsitter. Hy hie sitting yn de kommisje dy't op 3 septimber 1912 gear kaam om yn De Falom de oprjochting fan wetterskip Unlâns Opfeart te besprekken. Yn augustus 1914 waard hy bestjoerslid fan wetterskip De Dammeleane, dêr't er foarsitter fan wie oant er him yn 1934 net wer kiesd wurde woe. Op 29 oktober 1928 wie yn Hurdegaryp de ferkiezing fan 10 folmachten fan it wetterskip It Bûtenfjild. Gjalt Wiegers van der Mei waard ien fan de keazenen. By syn ôfskied hjirfan ein 1937 waard hy beaneamd ta ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau.
Slach by Appingedam
thumb|300px|[[Fivelgoa lei tusken East-Fryslân en Westerlauwersk Fryslân. Doe't Edzard yn 1514 de slach ferlern hie, wie it dien mei syn gebietsútwreiding nei it westen. De kaart jout it gebiet oan fan de frije Fryske lannen om 1300 hinne, it Fryslân dat Edzard ûnder syn gesach hawwe woe.]] De slach by Appingedam wie in Fryske fjildslach en ûnderdiel fan it Saksyske Skeel. De slach fûn plak yn 1514 tusken de legers fan de Eastfryske greve Edzard de Grutte en de hartoch George fan Saksen dy't it bewâld oer Westlauwersk Fryslân, de stêd Grins en de Ommelannen hie.
Oanrin
Op 't lêst fan de 15e iuw is der in fûle striid tusken de Skieringers en Fetkeapers. Beide sykje stipe by oare machtige hearen. Sa reitsje de Ommelannen en de stêd Grins yn in machtstriid fersile mei Appingedam as frontstêd. Yn 1501 besocht de stêd Grins fergees om Appingedam yn te nimmen. Appingedam kiest dan de kant fan Edzard de Grutte fan Eastfryslân. Wylst leit George fan Saksen syn oanspraken oangeande Appingedam foar oan it Reichskammergericht dat sûnt 1495 de heechste rjochterlike autoriteit fan it Hillige Roomske Ryk is.
Slach
It Reichskammergericht steld George fan Saksen yn 't gelyk. Mei stipe fan it Hillige Roomske Ryk falt George fan Saksen it Fryske Appingedam yn augustus 1514 oan. Appingedam wurdt ferdigene troch manlju en froulju fan alle leeftiden. De boargers fan Appingedam brûke siedend wetter, tarre en pikkrânsen. Mar it sterkste diel fan de fêsting, 't Bolwurk, wurdt troch de ûnderbefelhawwer ferret. De Saksen kringe ta de stêd yn en makken de Damsters ôf. Mei-inoar wienen goed 1100 Friezen dearekke troch de slach.
Neirin
De Slach by Appingedam wie de begjinfase fan it Saksyske Skeel. Troch it ferlies fan Appingedam hie Edzard de Grutte amper noch ynfloed yn de Ommelannen en sa wienen de kânsen foar in moderne Fryske steat ferlern.
Yn 1536 feroverje troepen fan Karel fan Gelre de stêd. Mar as Karel V Grinslân ta ûnderdiel fan syn ryk makket, wurdt Appingedam gewurde litten. De stedsmuorren fan Appingedam wurde wol fuorthelle. Appingedam is dan gjin fêsting mear.
Donkerpears
Donkerpears, ek dûnkerpears, is in kleur dy't beskôge wurdt as in donkere tint fan pears. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in tertiêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch alle trije primêre kleuren (read, grien en blau) te mingen. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it lykwols in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch maginta te mingen mei wat syaan (en yn 'e praktyk ek oansjenlik wat swart, om't dat bettere resultaten jout).
Tinten donkerpears
1) in offisjele kleur fan 'e Noardwestlike Universiteit (NU)
Elmar Kuiper
thumb|right| Elmar Kuiper Elmar Kuiper (Snits, 23 febrewaris 1969) is in Fryske dichter, skilder, fideofilmer en performer.
Libben
Berne yn Snits, letter ferhuze nei it Marsumer Aldlân. Elmar is in soan fan skriuwster Akky van der Veer en fotograaf Henk Kuiper († 2005). Neidat hy earst in jier of wat as psychiatrysk ferpleechkundige wurke hie, studearre hy yn 1998 ôf oan de Keunstakademy Minerva yn Grins. Fan byldzjend keunstner waard er wurdkeunstner, yn syn wurken kamen geandewei mear teksten. Op it lêst waarden de teksten keunstwurken op harsels.
Dichter
Syn earste fersen ferskynden yn 2001 yn Hjir en it ynternettydskrift Kistwurk. De bondel Hertbyt ferskynde yn 2004. De bundel is yn 2005 nominearre foar de Fedde Schurerpriis, de troch de provinsje Fryslân ynstelde priis foar debutanten. Syn twadde bundel wie de twatalige blomlêzing Roep de Rottweiler op! / Rop de Rottweiler op! (2006). Yn de bundel stean in oantal troch Jabik Veenbaas útsochte en troch him yn it Nederlânsk oersetten gedichten fan Kuiper. Syn twadde Fryske bundel, Ut namme van mysels, ferskynde ein 2006. De gedichten yn dy bundel binne persoanliker en minder abstrakt as dy yn Hertbyt. Kuiper dichtet oer universele begrippen as leafde, dea, fertriet en rouferwurking.
Yn jannewaris 2007 publisearre it ynternasjonale literêre tydskrift Poetry Wales trije troch Susan Massotty yn it Ingelsk oerssetten gedichten fan Elmar Kuiper.
Keunstner
Mei byldzjend keunstner Wouter Jansen rjochte er yn 1999 it keunstnersselskip De Swiete Hoannen op, inkele moannen dêrnei slute komponist en filmmakker Marc R. Kooij him dêrby oan. Oant de opheffing yn 2004 fersoarge it kollektyf, yn wikselende gearstalling, optredens dy't opfoelen troch absurdistyske teksten, ynteraktive ymprovisaasjes en rituelen, faak ynspirearre troch aktuele foarfallen mei teksten fan Kuiper en Kooij.
film
IF kollektyf late ta de oprjochting fan Wyld Hynder Films, mei Marc Kooij en Elmar Kuiper as meast aktive leden. Se makken koarte films oer minsken dy't har net thús fielden yn de hjoeddeiske maatskippij. De filmers ferwurken autobiografysk materiaal yn de films. Yn 2002 produsearren se de spylfilm Steunpunt Levende Doden, dy't opnomd is yn Ljouwert, Grins en Berlyn; yn de film wurdt de wrâld besjoen troch de eagen fan in kwetsber sjeny. Dêrnei folge de film Dream yn blauwe reinjas. Hjiryn drage 23 Fryske dichters in fers fan harsels foar. Dizze fersen binne opnomd yn de troch Tsead Bruinja en Hein Jaap Hilarides gearstalde bundel Dream yn blauwe reinjas. De bundel jout in oersjoch fan datjinge dat jonge Fryske dichters tusken 1990 - 2000 skreaun hawwe.
Yn 2006 makken se de poëtyske film: Mei pionierslearzens tekenje ik Ljouwert op ‘e nij, oer stedsdichter Arjan Hut. De film ferskynde yn jannewaris 2007 by de bundel 0506 fan Hut.
Hermes fan Rome
Libben
Syn bestean stiet fêst troch syn iere ferearing. De dieden dy't Hermes taskreaun wurde binne lykwols legindarysk. Yn de oerlevering wurdt Hermes as in ryk en frij man ôfskildere, dy't tagelyk mei syn gesellen troch rjochter Aurelianus ta de dea feroardiele waard.
Oerlevering
thumb|250px|left|Relykskryn fan Sint-Hermes De oerlevering fan Sint-Hermes giet werom op in ferhaal dat foar it earst yn de 7e iuw opskreaun waard. Neffens dat ferhaal wie Hermes in hege romeinske stedsprefekt. Syn soan waard grutbrocht troch in boarstbringer, dy't fan blinens genêzen wie troch paus Aleksander I, de sechde biskop fan Rome. Hja wie in kristinne en doe't Hermes' jonkje slim siik woarde en de heidenske goaden him net better makken ek al offerden de âlders noch sa bot, brocht de boarstbringer de yntusken al ferstoarne soan nei Aleksander. Dy soarge foar in mirakel troch it jonkje wer op te wekken en út tankberens liet Hermes him mei syn frou en slaven en hiele hûs dope.
Ferearing
Yn de 9e iuw waarden reliken fan Hermes út Rome troch de biskop fan Salzburg meinaam nei it noarden. Ek yn Bamberg, Aken en Ronse (Belgje) kamen reliken fan de hillige telâne. Yn de Sint-Hermesbasilyk fan Ronse wurde yn in skryn syn reliken noch jimmeroan bewarre. Sûnt 1090 wurde dy dêr alle jierren yn in prosesje (Fiertelommegang) troch de stêd droegen.
Meastentiids wurdt Sint-Hermes as in romeinsk soldaat mei in swurd of martlerspalm foarsteld. Yn Ronse wurdt de hillige as romeinsk soldaat op it hynder útbylde, mei efter him de duvel oan in ketting.
Sint-Hermes wurdt oanroppen by geastessyktes en dwylsinnigens.
Ingólfur Arnarson
thumb|Arnarson as stifter fan de delsetting Reykjavík Skildere fan [[Johan Peter Raadsig (1806-1882)]] Ingólfur Arnarson wurdt sjoen as de earste permaninte bewenner fan Yslân. Hy sette him mei syn wiif en syn stam yn de twadde helte fan de njoggende iuw nei wenjen op it eilân. Neffens de Landnáma stifte er Reykjavík yn 874. Neffens archeologyske fynsten wie der al earder in delsetting, mar it ferskil sil net grut wêze.
Troch strideraasjes yn Noarwegen rekke er syn lân kwyt en moast mei famylje en stamleden fuort. Earst fêstige er him op in eilân foar de Yslânske kust. Doe’t syn bûnsmaat Hjörleifur Hróðmarsson op in oar eilân foar de kust fan Yslân troch syn slaven fermoarde waard, en Ingólfur Arnarson de slaven dêrfoar geweken naam, smiet er in heechsitpylder fan syn eardere hûs yn Noarwegen yn ‘e see en woe syn nije webstee op it plak bouwe, dêr’t de pylder oan lân komme soe. Sa kaam er by in bocht mei hite boarnen. Dêr sette er him dan foarfêst nei wenjen en neamde it plak Reykjavík.
Op de Arnarhóll yn Reykjavík is boppe de Lækjartorg in brûnzen stânbyld fan Ingólfur makke troch de keunstner Einar Jónsson.
Panamakanaal
thumb|200px|In skip fart troch de slûzen. It Panamakanaal is in kanaal fan mear as 81 km lang yn it Sintraal-Amerikaanske lân Panama. It kanaal ferbynt de Atlantyske Oseaan mei de Grutte Oseaan. It kanaal is fan tige grut belang foar de ynterkontinitale skipfeart omdat de skippen net om Súd-Amearika hinne hoege te farren. It kanaal is ek de geografyske swette tusken de beide Amearika's.
Bou
De Frânsman Ferdinand de Lesseps, dy't ek it Suezkanaal oanlein hie, begûn yn 1880 mei de bou fan it kanaal doe't it gebiet Panama noch by Kolombia hearde. In soad arbeiders stoaren by de oanlis troch malaria en giele koarts. Yn 1881 waard it wurk stillein en yn 1889 gong it boubedriuw fallyt. It tal deade arbeiders yn dy tiid wurdt op 22.000 rûsd.
Nico Jan Hoogma
Nico Jan Hoogma (It Hearrenfean, 26 oktober 1968) is in âld Nederlânsk fuotballer ôfkomstich út de provinsje Fryslân. Berne yn It Hearrenfean, hat er nea foutballen foar SC Hearrenfean. Hoogma kaam út foar Cambuur Ljouwert, FK Twente, Hamburger SV en Herakles Almelo. Hy spile de measte wedstriden yn de ferdigening.
Panamakanaal
Bou
Yn 1903 skiede Panama him fan Kolombia ôf. In jier letter waard de bou fan it kanaal fuortset. Neffens in ferdrach tusken ien fan de oanstichters fan de Panameeske ôfskieding en it Amerikaanske regear soe in stripe lân fan sa'n 8 kilometer oan beide kanten foar altyd oan de Feriene Steaten oerdroegen wurde. By de twadde kear stoaren minder minsken as yn de Frânske tiid, likernôch 5.600. It earste skip fear op 15 augustus 1916 troch it kanaal.
Nico Jan Hoogma
Karriêre
Hoogma spile lange tiid yn de jeugdalvetallen fan Cambuur, mar yn 1988, doe’t hy yn de A’s fan Cambuur spile besluet hy om werom te gean nei de amateurklup VV Drachten, doe útkommend yn de haadklasse. In jier letter, yn it seizoen 1989/1990, kaam Cambuur werom, hy gie, doe hast 21 jier, wer nei it proffuotbal en makke dat jier syn debút yn de Earste difyzje. Al gau krige hy in basisplak yn it earste alvetal. Yn 1991/1992 promovearre hy mei Cambuur nei de Earedifyzje. Tegearre mei syn trener Rob Baan gie hy, nei trije jier yn it earste fan Cambuur spile te hawwen, yn 1992 nei FK Twente ta, wêr’t hy de opfolger wurde moast fan Fred Rutten.
Ek by Twente krige Hoogma al gau in basisplak. Syn debút op 16 augustus 1992 waard dan wol ferlern mei 0-5 fan Feijenoord, dochs spile hy mei de klup in goed seizoen. Mei de winterstop stie de klup sels twadde, úteinlik wist hy mei syn ploech as fiifde te einigjen, wêrtroch Twente yn it Jeropeeske UEFA Kup-toernoai spylje mocht. Yn dit toernoai moast Twente yn de earste omgong spylje tsjin Bayer Múnchen út Dútslân. De twa wedstriden waarden mei 4-3 en 3-0 ferlern. Uteinlik spile Hoogma seis jier foar Twente, hjir spile hy 187 kompetysjewedstriden en tsien Jeropa Kup-wedstriden. Hjiryn skoarde hy 18 kear.
Yn 1998 gie Hoogma nei it Dútske Hamburger SV ta. Hjir belibbet Hoogma syn hichtepunten as proffuotballer. Yn 2001 wurdt hy de oanfierder fan de klup en spilet hy yn de Champions League. Yn 2003 wint HSV de Dútske Beker. Yn 2004, as Hoogma 35 jier is, komt hy werom nei Nederlân. Hoogma giet spyljen foar Herakles Almelo, dan noch spyljend yn de Earste difyzje. Yn syn twadde seizoen dêr, 2004/2005, wurdt hy kampioen yn dy kompetysje.
Yn totaal spilet Hoogma 525 kompetysjewedstriden, hy makket hjiryn 42 doelpunten. Hoogma spilet dan noch ien jier proffuotbal wêrnei't hy syn karriêre ôfslút.
Op 1 jannewaris 2007 giet Hoogma as algemien direkteur by Herakles oan de slach.
Persoanlik
Hoogma is troud en hat trije bern. Hy wennet yn Oldensaal.
Sikorsky Russky Vityaz
Untjouwing
Sikorsky makke it ûntwerp fan de S-21 yn 1911, doe't net ien bekend fleantúch mear as 600 kg lading hawwe koe. Dat rekord brocht de Frânske piloat Ducis op syn namme oer in ôfstân fan mar 800 m. Doe't it nijs oer de konstruksje fan de Russky Vityaz yn de iere maitiid 1913 kaam, foarseine saakkundigen en de media oeral yn de wrâld dat it projekt folslein mislearje soe. Lykwols wie de earste flecht fan de Russky Vityaz op 10 maaie 1913 in sukses. In protte minsken yn oare parten fan de wrâld beskôgen it as in grap fan de krante en woene net leauwe dat in tastel fan sokke ôfmjittingen ea fan 'e grûn komme koe.
Untwerp
De Russky Vityaz wie in twadekker mei fjouwer motors mei boppe- en ûnderfleugels fan ûngelikense lingte. De ôfstân tusken de fleugels wie 2,5 m. De romp wie in rjochthoekige gondel, betimmere mei mulipleks platen. It fleantúch hie in kabine mei dûbelde bestjoering, twa passazjierskabines en in romte foar reserveûnderdielen. Der wie ek in iepen dek foar de cockpit mei in sykljocht en in masinegewear. De ailerons oan de boppefleugel joegen it tastel syn stabiliteit. De earste ferzje mei fjouwer motors, dy't letter bekend wurde soe as de Russky Vityaz, mar doe noch oantsjut waard mei Bolshoi Baltisky, waard oandreaum mei fjouwer motors ynstallearre yn twa tandems (it tastel wie ynearsten ûntwurpen as fleantúch mei twa motors, de "Le Grand"). By de Russky Vityaz waarden de twa triuwmotors fan de Bolshoi Baltisky nei de foarrâne fan de ûnderste fleugel ferpleatst en waarden sadwaande mei in lûkpropeller.
Technyske gegevens
thumb|275px|Igor Sikorski (links) yn de boech fan de Vityaz
Keningsroede
De Keningsroede is in âlde Fryske lingtemjitte. De lingte waard yn 1813 offisjeel fêststeld op 3,91278 meter.
De standert fan dizze maat is yn 1564 troch de steedhâlder fan de kening fan Spanje op it stedhûs fan Ljouwert steld. Lânmjitters moasten oant de Frânske tiid mei útsluting fan alle oare fan dizze lingtemaat brûke.
De roede wurdt ferdield yn 12 fuotten, dat is 144 tommen. In keningsfoet is sadwaande 32,6065 sm lang, in tomme 2,7172 sm.
De keningsroede foarmet de grûnslach fan it pûnsmiet. In pûnsmiet is 240 fjouwerkante keningsroede. De pûnsmiet wurdt ferdield yn 12 einsen, elts fan 20 fjouwerkante roeden.
List fan planetoïden 31201-31300
Dit is in list fan planetoïden 31201-31300.
Aleksander I (paus)
Aleksander I wie fan it jier (±) 107 oan syn dea yn (±) 115 de sechde biskop fan Rome. Hy folge paus Evaristus op en waard sels opfolge troch paus Sikstus I. Aleksander is ien fan de hilligen dy't neamd wurdt yn it sintrale misgebed, de saneamde kanon.
Libben en oerlevering
Neffens it Liber Pontificalis brocht Aleksander I it nachtmiel yn de liturgy fan de Hillige Misse. In artikel oer Aleksander I fan Thomas Shahan yn de Katolike Ensyklopedy fan 1907 oardielt lykwols dat soks net krekt is, in miening dy't troch katolike en net-katolike saakkundigen dielt wurdt.
De yntroduksje fan de wenst om wijd wetter mei sâlt te mingen om sa kristlike hûzen fan ferkearde ynfloeden te suverjen en dy fan it mingen fan wetter mei de sakramintele wyn wurdt taskreaun oan paus Aleksander I. Dat wol guon boarnen net oan, mar it is hiel goed mooglik dat Aleksander in wichtige rol spile hat yn de iere ûntwikkeling fan de liturgyske en bestjoerlike tradysjes fan de Tsjerke fan Rome.
In lettere tradysje wol ha dat Aleksander I yn de tiid fan keizer Hadrianus nei in mirakel it hiele hûs fan de romeinske prefekt Hermes ta it kristendom bekearde. Ek Quirinus, de bewaker dy't Aleksander nei syn arrestaasje beweitsje moast, bekearde him nei't Aleksander syn dochter better makke hie.
Ferearing
De hillige Aleksander wurdt oanroppen by lêst fan de klieren, fergrutting fan de skildklier en hûdoandwanings.
De reliken fan Aleksander waarden yn 834 nei Freising brocht. Ek yn de stiftstsjerke fan Petrus en Alksander fan Aschaffenburg (D) wurde reliken fan Aleksander bewarre. De kopskryn fan Aleksander út de abdij fan Stavelot (B) stiet tsjintwurdich yn it Cinquantenaire Museum fan Brussel.
Cambridge
De stêd is fral ferneamd fanwege de Universiteit fan Cambridge, dy't mei dy fan Oxford de wichtichste Ingelske universiteit is, en ek ien fan de meast ferneamde yn de wrâld. Cambridge hat in protte grien yn parken en oan de iggen fan de rivier de Cam, dêr't de stêd nei neamd Cambridge is: Cambridge betsjut 'brêge oer de Cam.
Imerwyk
De Imerwyk is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De wyk rint fan de N31 by Drachten benoarden Drachtster Kompenije wol fiif kilometer yn noardeastlike rjochting oant De Skieding. De wyk is groeven yn de tiid fan de feanterij.
De namme Imerswyk jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Imerwijk.
Fryske dielname oan de Krústochten
De 1e Krústocht
De earste krústocht begûn yn it jier 1096. Der wurde gjin Fryske dielnimmers neamd, mar it Frysk wie wol ien fan de talen dy't brûkt waard troch de krúsfarders. It hichtepunt fan de earste krústocht wie de ferovering fan Jeruzalem op 15 july 1099.
De 2e Krústocht
De twadde krústocht begûn yn 1144 en omfieme sa likernôch 200 skippen. Neist de Friezen diene der Denen, Sweden, Welsken, Ingelsen, Noarmannen, Frânsen, Flamingen en Dútsers mei oan dizze krústocht. Fan de twadde krústocht is bekend dat Friezen yn it jier 1147 by de ferovering fan Lissabon wiene.
De 3e Krústocht
Yn 1187 ferovere Saladin grutte dielen fan it Keninkryk Jeruzalim, ek de stêd Jeruzalem sels. Yn 1188 koenen de kristlike stêden Tyrus, Tripoly en Antiochje stân hâlde tsjin Saladin. It ferlies fan Jeruzalim en grutte dielen fan Palestina wie de direkte reden foar de tredde krústocht. Al yn it jier 1187 farden Fryske en Deenske krúsfarders mei 50 skippen nei Portugal. Underweis kamen dêr noch Flamen by. Hja feroveren it plak Silves yn it súdwesten fan it Ibearysk Skiereilân. De float fan Friezen en Denen kaam yn 1189 oan by it plak Akko. Under it befel fan Loadewyk de Fromme namen de Friezen diel oan de ferovering fan it plak dat yn hannen wie fan moslims. Yn 1192 hienen de krúsfarders de stêd ferovere.
De 4e Krústocht
Yn it jier 1197 wiene de Friezen wer ûnderweis nei it Hillige Lân. Diskear mei Dútske krúsfarders ûnder it befel fan de biskop fan Bremen. Nei wat skermutselingen setten se yn 1199 wer op hûs oan.
De 5e Krústocht
thumb|270px|Fryske krúsfarders feroverje de toer fan Damiate. De Friezen op dizze ôfbylding út in [[13e iuw|13e-iuwsk manuskript fearen mei in kogge.]] Yn 1217 waarden de Friezen troch magister Olivier fan Keulen oproppen mei te dwaan oan de fyfte krústocht. Yn de mûning fan de Lauwers sammele de Fryske float mei 90 skippen en stiek op 31 maaie 1217 ôf. Fan dizze tocht is yn de kroniken fan Witewierrum in ferslach opnommen, dêr't de rol fan de Fryske dielnimmers dúdlik yn beskreaun wurdt. Op de hinnereis ûnderskaten de Friezen har fan oare dielnimmers troch harren dappere rol yn de striid dy't plak fûn foar it Spaanske plak Santa Maria (it hjoeddeistige Hairin), in bytsje noardlik fan Cadiz, dat yn hannen wie fan de Sarasenen. Nei de oerwinning waarden de Friezen yn Rome feestlik begroete en troch de Paus goedwillich ûntfongen. Yn de maitiid fan 1218 kamen de Friezen úteinlik mei Hollanners en Ingelsen oan yn Akko. Fan Akko farde de float fierder nei Damiate. Op 29 maaie 1218 kaam de float oan by it plak Damiate. It plak Damiate wie wichtich omdat de krúsfarders allinnich dêr de Nyl op farre koene. De tagong ta de haven en de Nyl wie befeilige troch in keatling. It keatling koe strak lutsen wurde sadat skippen net de Nyl op koene. De krúsfarders moasten de haventoer oermasterje om tagong te krijen. Twa Fryske skippen waarden dêrfoar oan inoar fêstbûn en dêrop waard in grutte toer boud. De Fries Hayo Fivelgoa út de Ommelannen bestoarme de toer en ferovere de giele flagge fan de sultan, it banier fan de toer. Nei de oermastering fan de toer begûn it belis op de stêd. In part fan de Friezen sette nei it oermasterjen fan de toer op hûs ta. In oar part fan de Friezen die mei oan it belis fan Damiate. Yn 1221 waard de stêd werom ferovere troch de Sarasenen. De tocht, dêr't ek pylgers út Eastergoa by wiene, wie lykwols in grutte mislearring.
De 6e Krústocht
By de 6e tocht sette op 22 maaie 1227 in Fryske float ôf fan it eilân Borkum, dat in protte dielnimmers ferlear troch in stoarm.
De 7e Krústocht
thumb|270px|It Krak des Chevaliers, in [[boarch fan de krúsfarders yn it hjoeddeiske Syrje.]] De 7e krústocht wie yn it tiidrek 1248-1254. Yn de stêd Grins wie dêrfoar yn 1247 in grutte gearkomste. Prekers út Rome namen by dy gearkomst net allinnich seine, mar ek frijheidsprivileezjes foar de Friezen mei. De reis nei it Hillige Lân begûn yn 'e maitiid fan 1249. Oer de fierdere partisipaasje fan de Friezen is by de 7e krústocht neat bekend.
De 8e Krústocht
Yn 1251 frege de Frânske kening Loadewyk IX de Friezen om mei te dwaan oan de achtste krústocht. By de twadde, troch dizze foarst organisearre, tocht yn 1269 diene mear as fyftich Fryske skippen mei. Allinnich al út Fivelgoa waarden fjouwer skippen beskikber steld. By dy lêste tocht hellen de Friezen by Slach by Tunis op 30 augustus 1270 in oerwinning op de Moaren.
De 9e Krústocht
Nei de oerwinning op de Moaren yn Tunis farden de Friezen, Dútsers en Ingelsen ûnder it befel fan de Frânske Karel fan Anjou fierder nei Palestina. Dêrmei begûn de njoggende krústocht. Underweis hiene de krúsfarders lêst fan sykten en min waar sadat se yn 1271 mei aardich wat minder minsken oankamen yn Akko. De tastân fan it leger yn Akko wie min en sûnder perspektyf. Yn 1974 rôp de paus op ta in nije krústocht, mar dy kaam net fan 'e grûn. Yn 1291 feroveren de Mammelukken it lêste gebiet fan de Krúsfarders, de stêd Akko.
Gosse Koopmans
thumb|right|240px|Selsportret thumb|right|240px| Gosse Koopmans(Garyp, 1957) is in Fryske keunstskilder. Hy ferhuze nei syn stúzje oan de Grinzer Akademy Minerva nei Arnhim. Hy wurke dêr as keunstner, mar joech ek kursussen yn Nymwegen, Belgje en Itaalje. Koopmans wennet sûnt 2001 yn it Dam Jaarsmahûs yn Eastermar.
Underwerpen yn syn wurk binne strângesichten dy't er krektas syn oare wurk op lokaasje makket. Simmerdeis skildert er in soad yn Toskane. Syn figurative wurk is tiidleas en fol fan langstme nei it oarspronklike. It Fryske lânskip jout dêrby ynspiraasje mei de moaie loften en de ynfloed fan ljocht en wetter. Ek makket er portretten wêrby't de eftergrûn faak in terras of merke is mei in soad libben. In permaninte eksposysje fan Gosse Koopmans is te finen yn galery Koopmans yn Earnewâld. Syn wurk waard û.o. eksposearre by Galery Vis, Art du Nord, Galery Goutum en by Galery Koopmans. Wurken fan him binne ek oankocht troch ferskate ynstellingen en ynstânsjes.
Stasjon Breda-Prinsenbeek
Stasjon Breda-Prinsenbeek (Bdpb) is in spoarweistasjon yn de stêd Breda yn de provinsje Noard-Brabân en waard iepene yn 1988 oan de Steatsline I (Breda - Rotterdam Sintraal). It leit tusken Prinsenbeek en de Bredase wyk Haachske Beemden. It stasjonsgebou is in typyske foarstêdhalte mei wachtromte en loket, ûntwurpen troch de arsjitekt Hans Bak.
Oant 2003 wiene de perrons fia in spoarweioergong te berikken, mar yn 2003 kaam der in brêge. Oer dy brêge, dy't it stasjon ferbynt mei de wyk Haachske Beemden, wie nei de iepening krityk. Dit omdat de brêge diel útmakket fan de fytsrûte tusken Breda en Prinsenbeek en fytsers de brêge allinnich berikke koene fia in steile roltrep en net fia in hellingbaan. Letter binne oan beide kanten hellingbanen oanlein as ferfanging fan de roltreppen.
Dirkje Postma
Prof. dr. D.S. (Dirkje) Postma (Nij Beets, 1951) is longdokter en emeritus heechlearaar patofysiology fan it sykheljen oan de Ryksuniversiteit Grins en it Universitêr Medysk Sintrum Grins. Postma heart op har mêd ta de meast foaroansteande ûndersikers yn de wrâld. Postma har ûndersiken hawwe makke dat dokters it ferskil tusken astma en COPD meitsje kinne. Se is lid fan de sûnensried. Op 1 april 2016 gie Dirkje Postma mei emeritaat.
Postma har ûndersyk waard ûnder oaren stipe troch it Nederlands Astma Fonds. Yn 1993 waard hja fanwege dit fûns beneamd ta bysûnder heechlearaar. Yn 1998 folge de oanstelling as gewoan heechlearaar. Durkje Postma studearre genêskunde oan de Universiteit fan Grins en woe yn 't earstoan 'gewoan' dokter wurde. Yn 1984 promovearre sy op it proefskrift 'Reversibility of chronic airflow obstruction'. Fan 1985 ôf hat Postma as ûndersiker ferbûn west oan it Astma Fûns.
Yn 2000 krige hja de Spinozapremie, dy't alle jierren útrikt wurdt troch de Nederlânske Organisaasje foar Wittenskiplik Undersyk (NWO) oan foaroansteande wittenskippers, en de Saal van Zwanenbergpriis, in earepriis foar in bysûnder wittenskiplik oeuvre op it mêd fan de farmakoterapy.
Postma waard yn 2007 beneamd ta Akademyheechlearaar troch de KNAW út reden fan har bydragen oan it ûndersyk op it mêd fan astma, COPD en allergyen. Itselde jier waard hja ek Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw.
Dêrneist is Postma noch Fellow fan it Britske Royal College of Physicians en Visiting Professor fan de Amerikaanske Harvard-universiteit.
Yn 2012 krige hja in earedoktoraat fan de Universiteit fan Sheffield en 2013 ûntfong hja in earedoktoraat fan de Universiteit fan Lund foar har ûndersyk en pionierswurk.
Ingeloane
thumb|De Ingeloane by de Eeltsjemar De Ingeloane is in feart yn de gemeente Dantumadiel. De feart is de ferbining tusken de Eeltsjemar en De Moark, súdwestlik fan Rinsumageast.
Dirkje Postma
Publikaasjes
Dirkje Postma hat mear as 600 artikels yn wichtige medyske tydskriften publisearre. (European Respiratory Journal, Clinical and Experimental Allergy, New England Journal of Medicine, Lancet, Journal of Allergy and Clinical Immunology, Thorax, and American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.)
Ingeloane
De namme Ingeloane jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Engelaan.
Ivanhoe
Ivanhoe is in histoaryske roman fan 'e grutte Britske skriuwer, toanielskriuwer en dichter sir Walter Scott (1771-1832). It ferhaal fertelt fan 'e barrens yn it Midsiuwske Ingelân fan 1194, doe't nei it mislearjen fan 'e Tredde Krústocht in protte krúsfarders noch ûnderweis nei hûs wiene. Ivanhoe, dat foar it earst publisearre waard yn 1820, is ien fan Scott syn bekendste romans, dat yn 'e dagen fan 'e Romantyk tige by tige bydroech oan 'e belangstelling foar de skiednis yn it algemien en foar de Midsiuwen yn it bysûnder. It is withoefolle kearen adaptearre ta oare media, lykas films, tillefyzjesearjes, tekenfilms, stripferhalen, toaniel en opera's. Yn 1985 ferskynde der by de Afûk fan dit ferhaal in Frysktalige bewurking foar jongerein.
Eftergrûn
In oar kontemporên tema dat Scott yn Ivanhoe ferwurke, wie de striid foar de emansipaasje fan 'e joaden, dy't yn Grut-Brittanje krekt om 1820 hinne geande wie. Yn it boek spylje de joadske jildliener Isaac fan York en dy syn dochter Rebecca wichtige rollen en wurdt tusken de regels troch gauris wiisd op it ûnrjocht dat de Joaden inkeld fanwegen harren leauwe oandien wurdt.
De legindaryske rôverhaadman Robin Hood ferfollet yn Ivanhoe in byrol. It karakter dat Scott him taparte, droech yn hege mjitte by ta it moderne byld fan Robin Hood as in fleurige en nommele dief mei in hert fan goud dy't inkeld lju tenei kaam dy't net better fertsjinnen. Fierders ûntstie der troch Ivanhoe in nije Ingelske namme: Cedric. De oarspronklike, al lang foartiid yn ûnbrûk rekke Angelsaksyske namme wie nammentlik eins "Cerdic", mar Scott misstavere it en withoefolle Ingelsen namen syn flater letter sûnder euvelmoed oer. It is in foarbyld fan metateze, it omwikseljen fan 'e wurdlidden fan in wurd.
Ynhâld
Wilfred fan Ivanhoe is in Ingelsk ridder fan Angelsaksysk komôf, dy't fanwegen syn stipe oan 'e Normandyske kening Richard Liuwehert ûnturven is troch syn heit, de grutske Cedric fan Rotherwood, in telch út ien fan 'e lêste Angelsaksyske aadlike geslachten yn Ingelân. In bykommende reden fan 'e fersteurde relaasjes tusken heit en soan is dat Ivanhoe fereale wurden is op 'e frouwe Rowena, dy't ûnder syn heite fâdij stiet. Cedric is fan doel en hylkje har út oan 'e machtige hear Aethelstane fan Coningsburgh, in ôfstammeling fan Harold II Godwins, de lêste Angelsaksyske kening fan Ingelân. Mar ynstee fan om syn heite sizzen te jaan, is Ivanhoe mei Richard Liuwehert op krústocht gien nei it Hillige Lân.
It boek iepenet as op in ûnlijige jûn in espel Normandyske ridders en prelaten oanspraak makket op 'e gastfrijens fan Cedric. Hja binne nei Rotherwood ta laat troch in pylger dy't koartby weromkeard is út it Hillige Lân. Dyseldichste nacht siket ek de joadske jildliener Isaac fan York syn taflecht yn Rotherwood. Nei it jimmet heart de pylger hoe't ien fan 'e Normandyske ridders, de Timpelier Brian de Bois-Guilbert, syn Saraseenske feinten opdracht jout om 'e jildliener de oare moarns te folgjen en finzen te nimmen om him dan oer te bringen nei Bois-Guilbert syn kastiel dêr't er yn alle rêst útrûpele wurde kin. De pylger warskôget dêrop Isaac en helpt him by neare nacht út Rotherwood te ûntkommen. De jildliener, dy't oan syn hâlden en dragen wol sjen kin dat er hjir mei in ridder fan dwaan hat, is him sa tankber dat er oanbiedt om him by wize fan beleanning in wapenris en in striidhynder te ferskaffen, sadat er meidwaan kin oan it toernoai dat mei koarten holden wurde sil te Ashby-de-la-Zouch. De pylger nimt dat oanbod oan.