cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
R2-D2
Oarspronklike Star Wars-trilogy
Yn Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back (1980) ûntsnapt R2-D2 mei Luke fan 'e iisplaneet Hoth as de rebellebasis dêre halje-trawalje ûntromme wurde moat omreden fan in oanfal troch Keizerlike stoarmtroepers. Hy beselskippet Luke nei de planeet Dagobah, dêr't Luke it begjin fan syn training as Jedi ûndergiet by master Yoda, en letter nei de Stêd yn 'e Wolkens, op 'e planeet Bespin, dêr't prinsesse Leia, Han Solo, Chewbacca en C-3PO finzen holden wurde troch Darth Vader. R2-D2 helpt dêr om 'e slim skansearre C-3PO te rêden en te reparearjen en stelt it befeiligingssysteem fan 'e delsetting bûten wurking, wat de ûntsnapping fan it selskip mooglik makket.
Yn Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi (1983) spilet R2-D2 in rol fan krúsjaal belang by de ynfiltraasje fan it haadkertier fan 'e gangster Jabba de Hutt en de rêding fan syn freonen, dy't troch Jabba finzen holden wurde. Letter makket er ûnderdiel út fan 'e kommando-ienheid fan 'e rebellen dy't nei de boskmoanne Endor stjoerd wurdt om 'e generatorfasiliteit te sabotearjen dy't it enerzjyskyld opwekket foar de twadde Deadsstjer. By de konfrontaasje mei it garnizoen fan stoarmtroepers dat de fasiliteit bewekket, rekket er skansearre, mar op 'e nij wurdt er neitiid gau wer reparearre.
Star Wars-prequeltrilogy
De Star Wars-prequeltrilogy (1999-2005) spilet 32 oant 19 jier foarôfgeande oan Star Wars: Episode IV – A New Hope. Yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999) wurdt de oarsprong fan R2-D2 toant as ien fan trije astromeganisiênrobots oan board fan it romteskip fan keninginne Padmé Amidala fan Naboo, en de iennichste dy't it trochbrekken fan 'e blokkade fan 'e Hannelsfederaasje om Naboo hinne oerlibbet. Dêrby reparearret er de deflektorskylden en rêdt sa eltsenien oan board. Mei't syn knaphandichheid net ûnopmurken bleaun is, mei R2-D2 him neitiid op Tatooine by it selskip fan Jedi-master Qui-Gon Jinn jaan, dêr't er foar it earst yn 'e kunde komt mei de jonge Anakin Skywalker en de protokolandroïde dy't it jonkje yninoar nifele hat: C-3PO. Letter nimt er as de astromeganiênrobot fan 'e stjerrejager fan Anakin diel oan 'e Slach om Naboo.
Yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002), dat tsien jier letter spilet, is R2-D2 noch altyd yn it selskip fan Anakin, no in Jedi-padawan, en dy syn master Obi-Wan Kenobi. Hy beselskippet Anakin nei Naboo as dyselde as liifwacht oan Padmé tawiisd wurdt, en letter nei Tatooine, dêr't Anakin syn mem Shmi ûntfierd is troch Tuskenkapers. Dêr wurdt R2-D2 weriene mei C-3PO. As se mei Anakin en Padmé nei de planeet Geonosis reizgje, dêr't Obi-Wan ûnderwilens finzen nommen is troch de Sith greve Dooku en de separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels, belibje de beide androïden dêr alderhanne brike aventoeren yn 'e marzje fan 'e eigentlike plot. Oan 'e ein fan 'e film binne R2-D2 en C-3PO tsjûge fan 'e geheime trouwerij fan Anakin en Padmé.
Yn Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) helpt R2-D2 Anakin en Obi-Wan by harren misje om kânselier Palpatine te rêden út 'e kloeren fan greve Dooku. Hy wurdt dêrby oanfallen troch supergefjochtsrobots, mar ferslacht dyselden troch yngenieuze taktiken ta te passen. Nei't Anakin himsels ferliede lit ta de tsjustere kant fan de Krêft en Darth Vader wurdt, beselskippet R2-D2 him nei de planeet Mustafar. Dêr bliuwt er by it romteskip wylst Vader yn opdracht fan keizer Palpatine, dy't himsels no bekend makke hat as de Sith-master Darth Sidious, de lieders fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels ombringt.
Nei't Obi-Wan Vader yn in duël mei de ljochtsabel ferslacht en foar dea efterlit, jout R2-D2 him by Obi-Wan en Padmé. Oan 'e ein fan 'e film wurdt it ûnthâld fan C-3PO wiske om 'e lokaasje dêr't de nijberne poppen fan Anakin en Padmé ferburgen binne, geheim te hâlden. It ûnthâld fan R2-D2 wurdt lykwols net wiske, en fan gefolgen is hy mei Obi-Wan en Yoda de iennichste dy't it hiele ferhaal fan 'e famylje Skywalker wit. Oan 'e ein fan 'e film einigje R2-D2 en C-3PO yn it besit fan Raymus Antilles, de kaptein fan it romteskip de Tantive IV.
Star Wars-ferfolchtrilogy
Yn Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015) wurdt R2-D2 oantroffen yn in opslachromte fan 'e Fersetsbasis op 'e planeet D'Qar, dêr't er opburgen is om't er himsels nei de ferdwining fan Luke Skywalker yn sliepstân pleatst hat. As er wer opstart, blykt er in kaart yn syn ûnthâld te hawwen, dy't, as er kombinearre wurdt mei de kaart dêr't de androïde BB-8 oer beskikt, de lokaasje fan 'e planeet Ahch-To oanwiist. As er dêr mei Rey en Chewbacca hinne reizget, treffe se Luke yn selsopleine ballingskip oan.
Yn Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi (2017) hat R2-D2 in lytse, mar wichtige rol. Hy wurdt mei Luke weriene oan board fan 'e Millennium Falcon en lit him it oarspronklike berjocht fan prinsesse Leia oan Obi-Wan Kenobi út 'e earste Star Wars-film sjen yn in súksesfol besykjen om Luke oer te heljen om Rey as Jedi te trainen. Letter ferbynt er himsels mei de boardkompjûter fan 'e Millennium Falcon wylst Rey en Chewbacca it skip bestjoere yn in konfrontaasje mei de striidkrêften fan 'e boasaardige Earste Oarder.
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) befynt R2-D2 him yn it haadkertier fan it Ferset, dêr't er by Leia is as se stjert. Letter spilet er in wichtige rol by it yn 'e âlde steat werombringen fan it ûnthâld fan C-3PO nei't Rey, Finn en Poe Dameron twongen binne om dat te wiskjen sadat C-3PO de tekst fan in Sith-artefakt oersette kin, dy't in ferwizing befettet nei lokaasje fan 'e thúswrâld fan 'e Sith en de float fan 'e weropstiene keizer Palpatine. Foar de klimaktyske oanfal op 'e Sith jout R2-D2 him by Poe yn syn X-wjukjager, en nei de oerwinning op 'e fijân fiert er feest mei de oare leden fan it Ferset.
Oare films
Yn 'e lange tekenfilm Star Wars: The Clone Wars (2008) beselskippet R2-D2 Anakin Skywalker en dy syn padawan Ahsoka Tano op in misje om 'e ûntfierde jonge soan fan Jabba de Hutt werom te finen en wer thús te bringen. Yn 'e live-actionfilm Rogue One: A Star Wars Story (2016) hawwe hy en C-3PO in cameo.
Tillefyzjesearjes
Op 'e tillefyzje wie R2D2 yn 1978 te sjen yn 'e Star Wars Holiday Special, en teffens hiene R2-D2 en C-3PO de haadrol yn harren eigen tekenfilmsearje Star Wars: Droids (1985), wêryn't harren aventoeren folge waarden foarôfgeande oan har moeting mei Luke Skywalker yn Star Wars: Episode IV – A New Hope. Oare Star Wars-tekenfilmsearjes wêryn't R2-D2 in rol hie, wiene Star Wars: Clone Wars (2003-2005) en Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020). Yn 'e tekenfilmsearjes Star Wars: Rebels (2014-2018) en Star Wars: Forces of Destiny (2017-2018) hied er in gastrol dy't beheind wie ta inkele ôfleverings. Yn 'e live-actiontillefyzjesearjes The Mandalorian (fan 2019 ôf) en The Book of Boba Fett (fan 2021 ôf) is dat krekt-en-gelyk.
Cameo's bûten Star Wars om
R2-D2 hat cameo's yn ferskate films hân dy't neat mei Star Wars út te stean hawwe. Faak is er dan mar inkele sekonden te sjen en kin er inkeld ûnderskaat wurde as men al wit dat er der wêze moat. Sa is er yn Close Encounters of the Third Kind oan 'e ûnderkant fan it bûtenierdske romteskip te sjen, yn Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark oan 'e muorre yn 'e keamer dy't de Ark befettet, en yn Star Trek, Star Trek: Into Darkness en Transformers: Revenge of the Fallen fleanend tusken brokstikken. Hy ferskynde ek yn 'e tekenfilm Ralph Breaks the Internet, it ferfolch op Wreck-It Ralph.
West-Fryslân
West-Fryslân (Westfrysk: Westfriesland) is in regio yn it noarden fan de provinsje Noard-Hollân, omsletten troch de Westfryske Ringdyk. It is ûntstien út it yn de Midsiuwen selsstannige Westfryske goa Westflinge. Tsjintwurdich wenje der 303.000 minsken, de haadstêd is Hoarn en it folsleine oerflak is 781,8km².
Dialekt
Yn West-Fryslân wurdt it Hollânske dialekt West-Frysk sprutsen. Dit dialekt is in mingtaal fan it Hollânsk en de oarspronklike Fryske taal. Tsjintwurdich liket dit dialekt mear op it Hollânsk as op it Frysk, mar der binne ek wol oerienkomsten mei it Frysk.
Skiednis
West-Fryslân waard al foar de tiid fan de Romeinen bewenne troch minsken. Sa om-ende-by 600 f.Kr. festigen de Friezen harren yn dizze omkriten. It makke in skoftke diel út fan it Romeinske ryk (12 f.Kr. - 47 n.Kr. De skiednis fan West-Fryslân is foaral ferbûn west mei de rivier de Flehi, dy't troch de Flevomar (Almere) yn de Waadsee útmûnet. Yn de rin fan iuwen waarden mar en rivier hieltyd breder en ûntstie wierskynlik troch ôfslach fan de wâlkant, it ôfgraven fan it fean en it rizen fan de seespegel de Sudersee.
Oekraïne
Oekraïne is in lân yn East-Jeropa. De haadstêd is Kiev. Benoarden Kiev leit Tsjernobyl, dêr't yn 1986 in kearnramp wie. Yn 2014 waard de Krim troch Ruslân ferovere, yn 2022 waard de rest fan Oekraïne oanfallen troch Russyske rebellen yn it easten fan it lân en it Russyske leger. Volodymyr Zelensky is sûnt 20 maaie 2019 presidint fan it lân.
West-Fryslân
Skiednis
Nei it fertrek fan de Romeinen makke West-Fryslân sûnt de 7e iuw diel út fan it Fryske ryk dat ûnder kening Aldgilles en Redbad syn grutste útwreiding berikte. Nei it bewâld fan kening Redbad, stried hofmeier Karel Martel tsjin de Friezen dy't troch him yn 720 ferslein waarden. De Fryske gebieten westlik fan It Fly, dêr't ek West-Fryslân by hearde kaam sa yn Frankyske hannen.
Filmfestival fan Coronado Island
It Filmfestival fan Coronado Island (Ingelsk: Coronado Island Film Festival), soms ôfkoarte ta CIFF, is in filmfestival dat elts jier yn novimber holden wurdt yn Coronado, in foarstêd fan San Diego, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. It is in fjouwerdeisk evenemint dat bestiet sûnt 2016.
Oekraïne
Lizzing
Oekraïne wurdt begrinzge troch:
West-Fryslân
Skiednis
Sûnt dy tiid wie West-Fryslân ûnderdiel fan it Frankyske ryk en hiet it Westflinge. Yn de 9e iuw waard West-Fryslân stadichoan wer in selsstannich gebiet en fierden har Fryske bewenners sa no en dan kriich mei de greven fan Hollân. Yn 1297 waarden sy troch de greve Jan fan Hollân ferslein en waard West-Fryslân troch him beset en ûnderdiel makke fan syn grûngebiet. Sûnt dy tiid wie West-Fryslân in part fan Hollân, earst fan it Greefskip Hollân, dêrnei fan it Greefskip Hollân en West-Fryslân. Letter waard dit de Steaten fan Hollân en West-Fryslân, en sûnt 1840 de provinsje Noard-Hollân.
Filmfestival fan Coronado Island
Skiednis
It Filmfestival fan Coronado Island waard yn 2016 oprjochte. It wurdt elts jier holden yn it ikoanyske Hotel del Coronado, dat bekend waard as de opnamelokaasje foar de filmklassiker Some Like It Hot (1959), mei Marilyn Monroe en Jack Lemmon. De iepeningsfilm fan 'e earste edysje wie The Finest Hours, mei yn 'e haadrol Chris Pine. De foaroansteande Amerikaanske filmkritikus Leonard Maltin hat fan it begjin ôf oan earefoarsitter fan 'e sjuery fan it filmfestival west.
Bekende filmstjerren dy't it Filmfestival fan Coronado Island yn it ferline bywenne hawwe, binne û.o. Jacqueline Bisset, Geena Davis, Richard Dreyfuss en Andy Garcia.
Oekraïne
Lânskip
Oekraïne is it twadgrutste lân fan Europa nei Ruslân. It lân hat in oerflak fan 603.7000 km² en in kustline by de Swarte See is 2.782 km lang.
Filmfestival fan Coronado Island
Prizen
Op it Filmfestival fan Coronado Island wurde prizen útrikt dy't de Hubbells hjitte en ferneamd binne nei byldhouwer James Hubbell. Der wiene oarspronklik trije kategoryen: De oeuvrepriis is yn it ferline postúm takend oan û.o. Jack Lemmon, Gene Kelly en Errol Flynn.
Dêrnjonken waard op 'e edysje fan it Filmfestival fan Coronado Island fan 2021 foar it earst de Leonard Maltin Tribute Award ferjûn foar baanbrekkende prestaasjes op it mêd fan 'e filmyndustry (dat jiers gie dy priis nei regisseur Chloé Zhao foar har film Nomadland).
Oekraïne
Lânskip
thumb|left|De Binnen Westlike Karpaten It lânskip is meast flak mei de fruchtbere Pontyske steppe yn it suden en hat ferskillende plato's. De wichtichste dêrfan is it Donets(Donbass)plato yn it uterste easten fan it lân.
Oekraïne hat in tuskenbeiden klimaat. De Krim hat in Middellânske seeklimaat. Yn it noarden en westen falt mear rein as yn it easten en súdeasten. Yn de winter wurdt it op de Krim net sa kâld. Nei it noarden ta wurdt it winterdeis in stik kâlder. Yn de simmer is de temperatuer yn it hiele lân frij heech.
Fan de befolking wennet 67% yn de stêden, de oare 33% op it plattelân. De fiif grutste stêden binne Kiëv (de haadstêd), Kharkiv, Donetsk, Dnipro en Odesa, dy't allegear mear as 1.000.000 ynwenners ha.
Skiednis
Sûnt de âldheid hat it steppegebiet fan Oekraïne bewenne west troch hieltyd oare folken: de Skyten (7e iuw f.Kr. - 3e iuw f.Kr.), Goaten en Hunnen (4e iuw - 5e iuw), Slaven (6e iuw) en Mongoalen (13e iuw).
Yn de 8e iuw fearen Wytsingen oer de rivieren yn East-Europa en setten har nei wenjen yn Oekraïne. De Wytsingen fermongen har mei de oarspronklike Slavyske befolking. De Wytsingen kamen foar in grut part út Sweden. Der wienen twa groepen Wytsingen, de Wareger en de Rus. Dy twa groepen wienen beskiedend foar de stifting fan de earste Eastslavyske steat, it Kievske Ryk. Om 1200 hinne rekke de ienheid yn dat ryk wei. Om 1240 oerweldigen de Mongoalen it Oekraynske part fan it eardere ryk.
Kearpunt yn de skiednis fan Oekraïne hat west de ynliving fan Galysje-Wolynje, steatkundich sjoen de opfolger fan Kiev, troch Poalen (1340-1349). Nei de personele uny tusken beide lannen (1386) rekke Oekraïne stadichoan hieltyd fierder ûnder Poalske ynfloed. In protte boeren flechten wei nei de kozakken dy't harren selsstannige posysje wol tsjinoer Poalen yn stân hâlde koenen.
By it Bestân fan Androesjovo fan 1667 waard it gebiet fan Oekraïne troch Poalen en Ruslân ferparte. Yn 1764 waard de lêste hetman ôfsetten en yn 1783 waard it liifeigenskip ynfierd. Nei de Poalske dielingen fan 1772, 1793 en 1795 wie it grutste part fan Oekraïne ûnder Russysk bewâld kaam. De 19e-iuwske opposysjebeweging tsjin it tsarisme krige yn Oekraïne al gau in nasjonalistysk krakter en rûn yn maart 1917 yn Kiev út op de foarming fan in sintrale Rada (Ried) as fertsjintwurdiging fan Oekraynske politike streamingen. It útroppen fan Oekraïne ta Folksrepublyk yn novimber 1917 late ta in konflikt mei de sintrale bolsjewistyske regearing, dy't wegere om de oerwegend linksdemokratyske Rada te erkennen. Yn jannewaris 1918 folge de proklamaasje fan Oekraïne as soevereine steat. Dêrop bruts yn Kiëv in troch de bolsjewisten stipe opstân út. De Rada koe har hanthavenje troch frede te sluten mei de Sintralen en dêrnei mei help fan Dútske troepen de oarder werstelle.
Nei de boargeroarloch en de Fyfde Poalsk-Russyske Oarloch slute Oekraïne yn desimber 1922 it steatsferdrach ta konstituearring fan de Sowjet-Uny. Besikingen nei 1939 troch Oekraynske nasjonalistyske aktivisten om de Dútske besetting yn de Twadde Wrâldkriich foar eigen doelen te brûken, rûnen fêst op de politike belangen en de rasistyske foaroardielen fan de Dútsers, dy't in grouwélich skrikbewâld fierden. Nei de Twadde Wrâldkriich bleaunen oant en mei it begjin fan de jierren '50 yn de westlike Oekraïne kloften partisanen aktyf.
Yn de twadde helte fan de 20e iuw ûntwikkele Oekraïne har ta ien fan de wichtichste en wolfarrende Sowjetrepubliken fan de Sowjet-Uny. Yn 1954, ûnder it bewâld fan Chroesjtsjov, waard it skiereilân de Krim oerhevele fan Ruslân nei Oekraïne.
Nei de steatgreep yn Moskou ferkleare it Oekraynske parlemint har op 24 augustus 1991 ûnôfhinklik.
Nei de ûnôfhinklikheid wie Oekraïne in grutte kearnmacht en beskikte oer in arsenaal fan kearnwapens. Begjin 1994 waard de ynternasjonale ôfspraak makke dat Oekraïne binnen trije jier 1800 raketten foar ferneatiging oan Ruslân ôfdraget. It ferrike uranium út de kearnkoppen wurdt dêrnei mei Amerikaanske finansjele stipe omset yn brânstof foar kearnsintrales. Yn it Boedapestmemorandum fan 1994 waard fêstlein dat it lân yn ruil foar de kearnwapens in soevereiniteitsgarânsje krige fan de Feriene Steaten, Grut-Brittanje en Ruslân. Oekraïne ûndertekene ek it non-proliferaasjeferdrach fan kearnwapens.
Yn novimber 2013 ûntstie der yn de haadstêd Kiev in protestbeweging nei oanlieding fan it net tekenjen fan in assosjaasjeferdrach mei de Europeeske Uny. De Russysk gesinde presidint Viktor Janûkowytsj flechte nei oanlieding fan dizze protesten nei Ruslân. Underwilens waard der yn Kiev in nije regear foarme, it regear-Jatsenjuk. Yn de benammen Russysk pratende dielen fan Oekraïne brutsen protesten út tsjin dit nije regear, wêrnei Ruslân it skiereilân Krim besette. Op 18 maart 2014 anneksearre Ruslân de Krim, nettsjinsteande swier protest fan ûnder mear de FS en de EU.
Op 24 febrewaris foel Ruslân op fjouwer fronten Oekraïne binnen. Der wienen ferskate bylden te sjen fan grutte eksploazjes yn ferskillende Oekraynske stêden. As gefolch kundige de Oekraynske presidint Volodymyr Zelensky in steat fan belis oan. Op 25 maart die it Russyske Ministearje fan Definsje te witten dat de "earste fase" fan de "spesjale militêre operaasje yn 'e Oekraïne" dien wie en dat de "befrijïng fan de Donbas" no útein sette koe. It weromlûken fan Russyske militêren yn it noarden fan Oekraïne waard troch Oekraïne as in dieloerwinning beskôge.
Bestjoerlike yndieling
Oekraïne is opdield yn 24 oblasten, ien autonome republyk en twa stêden mei in bysûndere status.
Oblasten:
Befolking
Neffens de Oekraynske folkstelling fan 2001, meitsje etnyske Oekraïners 77.8% fan de befolking út. Oare befolkingsgroepen binne Russen (17.3%), Wytrussen(0.6%), Moldaavjers (0.5%), Krim-Tartaren (0.5%), Bulgaren (0.4%), Hongaren (0.3%), Roemenen (0.3%), Poalen (0.3%), Joaden (0.2%), Armeenjers (0.2%), Griken (0.2%) en Tartaren(0.2%). De yndustrialisearre gebieten yn it easten en súdeasten binne it tichtbefolke en 67.2 persint fan de befolking wennet yn stedske gebieten.
Taal
It Oekraynsk is de offisjele taal fan Oekraïne. Dizze taal is nau besibbe oan it Russysk. Fan de befolking hat 67% it Oekraynsk as memmetaal en 24% it Russysk. De lêste neamde taal wurdt benammen sprutsen op de Krim en de eastlike oblasten Donetsk en Loehansk. Yn it westen sprekt in lytse minderheid ek Hongaarsk, Poalsk en Roemeensk. Op de Krim sprekt noch in minderheid it Krimtataarsk.
Doe't Oekraïne noch in part fan de Sowjet-Uny wie, waard kennis fan de eigen taal troch de Kommunisten net oanmoedige, de befolking moast Russysk praten. Nei de ûnôfhinklikens bloeide de taal wer op. Lykwols leit it brûken fan it Oekraynsk noch hieltyd gefoelich by de etnyske minderheden yn it lân, benammen by de 15 miljoen Russen.
Religy
De grutte mearderheid fan de Oekraïners is kristlik. It kristendom is sûnt 988 de oerhearskende godstsjinst fan it lân. Dat jier besleat foarst Fladimir de Grutte him ta it kristendom te bekearen en lit him dopen. Goed trije fearn fan de befolking heart ta de Eastersk-Ortodokse Tsjerke, om-ende-by acht prosint by de Oekraynsk-Katolike Tsjerke en fierders wenje yn it lân 300.000 Joaden en sa'n 500.000 moslims.
List fan planetoïden 53401-53500
Dit is in list fan planetoïden 53401-53500.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 2020
De Moderne fiifkamp op deOlympyske Simmerspullen 2020 fan de XXXIIe Olympiade waarden op 5 en 6 augustus 2021 hâlden yn Tokio de haadstêd fan Japan.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Skiednis fan Snits
thumb|250px|Snits op 'e kaart fan Willem en Joan Blaeu, út [[1652.]] De skiednis fan Snits begûn mei de prehistoaryske bewenning fan 'e krite dêr't letter de stêd komme soe te lizzen. Yn 'e iere histoaryske perioade late dy bewenning ta de stifting fan in feandoarpke dat úteinlik ta Snits útgroeie soe. de stêd ûntjoech him yn 'e Midsiuwen ta in wichtige hannelsdelsetting, al krige it formeel pas healwei de fjirtjinde iuw stedsrjochten. Ek yn 'e Renêssânse en de Moderne Tiid groeide de stêd troch, wat fral nei 1900 grutte útwreiding fan 'e beboude kom ta gefolch hie. Nei't it sûnt minskewitten in selsstannige gemeente west hie, gie Snits yn 2011 op yn 'e nije gemeente Súdwest-Fryslân, dêr't it de haadstêd fan waard.
Oarsprong
De oarsprong fan 'e hjoeddeiske stêd Snits leit yn in feangebiet dat al sûnt de Romeinske Tiid bewenne waard. De terpen dy't om it begjin fan 'e jiertelling hinne opsmiten wiene, waarden oant likernôch de trêde iuw bewenne. Dêrnei soe de krite ûntfolke rekke wêze. Wêrom't dat barde, is noch altiten ûndúdlik. Yn 'e achtste iuw rekke it lân lykwols wer bewenne, ûnder mear by Tinga (tsjintwurdich in wyk fan Snits). Ein njoggende iuw waard der op in ophege wâl of Pleistosene sânopheging oan it feanrivierke It Ges in delsetting stifte dy't letter útgroeie soe ta de hjoeddeiske stêd.
Untstean as hannelsdelsetting
Oan it begjin fan de tsiende iuw waard begûn mei de ûntginning fan 'e feangebieten besuden de delsetting, wat ta goede ekonomyske tiden late foar de bewenners fan it doarpke. Op de sânopheging waard om it jier 1000 hinne in houten tsjerkje boud (de foarrinder fan de Grutte- of Martinitsjerke). Letter waarden mear huzen set by de rin fan it rivierke lâns (tsjintwurdich de Galigastrjitte en de Alde Komerk). De delsetting soe om dyselde snuorje hinne de namme "Ter Snake" krigen hawwe, wat "lizzend op in lântonge" betsjut. Dêrút binne sawol de Nederlânske namme Sneek as de Fryske namme Snits fuortkomd.
Yn 'e trettjinde iuw waarden ferskate fearten en grêften yn 'e omkriten fan it doarp mei-inoar ferbûn. Sa kaam Snits oan in trochgeande farrûte te lizzen, dy't fan Starum en Boalsert oant Ljouwert en Dokkum ta rûn. Under dy fearten wiene bgl. de Geau en de Snitser Aldfeart, dy't beide noch altiten befarber binne. De Aldfeart waard eartiids lykwols fan Magna Fossa ("Grutte Grêft") neamd. thumb|250px|Epemastate, yn [[Ysbrechtum.]]
De ûnderling yn ferbining steande wetterwegen wiene net inkeld ûnmisber foar transport – yn in tiid dat de (ûnferhurde) wegen in grut diel fan it jier foar frachtferfier ûnbegeanber wiene – mar se tsjinnen ek om it oerstallige wetter ôf te fieren. It tichtslykjen fan 'e Middelsee en de oanhâldende feanûntginning makken sa'n ôffiersysteem needsaaklik. Letter soene ek diken opsmiten wurde om it wetter út 'e feangebieten tsjin te kearen. Ien dêrfan is de Himdyk (tsjintwurdich de namme fan in wenwyk), dy't yn it begjin fan de trettjinde iuw beboud en bewenne reitsje soe. Letter waarden dêr ek ferskate stinzen en binnenstêdskastielen boud foar de pleatslike adel en haadlingen. In foarbyld dêrfan is it noch besteande Epemastate, by Ysbrechtum.
Foar ûntwettering fan it terrein tusken Snits en de Middelsee yn waarden letter slûzen oanlein. De Neltsjessyl yn Snits, dy't útwettere op it earder groeven Grutsân, wie dêr in foarbyld fan. Fanwegen de slûs moast fracht op dat plak oerslein wurde, en fan gefolgen ûntstie in libbene haven, dêr't folop hannel dreaun waard. Sa ûntjoech Snits him yn sterke mjitte ta in hannelsdelsetting, dy't pas letter stedsrjochten krije soe, al waard it al as sadanich fermeld yn in dokumint út 1294. Meitiid krige de stêd sa'n sterke posysje dat de Snitsers tol heffe koene op 'e trochfeart fan 'e Magna Fossa. Ek waarden regels en wetjouwing op it mêd fan hannel fêstlein. Underwilens twongen de haadlingen fan Snits, faak mei geweld of mei driging fan geweld, de omlizzende doarpen om harren hannel yn Snits te merk te bringen. De meast foaroansteande haadlingen út dy perioade kamen meastentiids út 'e lagen Bockema, Harinxma en Donia.
Om 1230 begûn yn Fryslân it tiidrek fan 'e saneamde "goddeleaze partijskippen", oftewol de boargeroarloch tusken Skier en Fet, dy't mear as 250 jier duorje soe. Yn 't earstoan hearde Snits ta it Fetkeaperske kamp, mar yn 1427 waard it de haadstêd fan 'e Skieringers. Yn 1295 wie der in grutte brân yn 'e jonge stêd Snits. Mar twa gebouwen yn 'e omkriten fan 'e Merkstrjitte kamen der ûnskansearre ôf. De brân trof ek it Alde Hospitaalkleaster, dêr't it hiele bebou yn flammen opgie en fjouwer nonnen de dea fûnen. thumb|left|200px|[[Pier Gerlofs Donia, better bekend as Grutte Pier.]]
Stedsrjochten, oarloch en oanhâldende groei
Yn 1417 wie der op 'e nij in stedsbrân yn Snits. Yn 1427 waard de Waach fan Snits boud. Yn 1430 waard úteinset mei it bestrjitsjen fan iepenbiere wegen yn 'e stêd. De stêd wreide him geduerich út en der waarden almar wer nije ringen mei huzen en grêften boud om 'e opheging yn 'e midden fan 'e stêd hinne. Yn 1456 waarden de Snitser stedsrjochten einlings en te'n lêsten formeel fêstlein, al hie Snits doe al oardel iuw de facto as stêd fungearre. Yn 1462 kamen de Krúsbruorren oan yn Snits, in mûntse-oarder dy't yn 1464 it kleaster Jeruzalem stiften. Yn 1463 waard ek it Griendykkleaster stifte. De Heecheinder Piip yn Snits waard yn 1492 boud, dy't letter útwreide waard ta de ferneamde Wetterpoarte. Yn 1498 waard de Grutte- of Martinitsjerke flink fergrutte. De namme fan 'e tsjerke ferwiist nei Sint Marten, de beskermhillige of skutspatroan fan Snits.
Underwilens wie yn 1492 de striid tusken de Skieringers en de Fetkeapers wer oplôge troch it ferbrekken fan it fredesakkoart troch de Ljouwerter meente, mei as gefolch dat Ljouwert yn 'e hannen fan 'e Fetkeapers kaam. Tseard Mockema, de haadling fan Dokkum, socht help by Bocka Harinxma en de oare haadlingen fan Snits. Dy giene op syn oprop yn, en in legerke Snitsers en Sleatemers teach op tsjin Ljouwert. De Ljouwerters, dy't help krigen fan 'e stêd Grins, kamen har lykwols by Barrahûs, ûnder Wurdum, oer it mad. Yn dy Slach by Barrahûs litten de Snitsers in tepletterjende nederlaach. It resultaat wie dat se har neitiid, op 14 oktober 1492, yn in fredesakkoart skikke moasten dat har oplein waard troch de Fetkeapers. Snits waard doe in hoart beset holden troch de Fetkeapers.
Mei it Ferdrach fan Snits, fan 30 april 1498, erkende Westergoa it gesach fan 'e usurpator Albrecht fan Saksen. Dêrmei kaam der yn dat gebiet, dêr't Snits ek ta hearde, in ein oan 'e Fryske frijheid en begûn de Saksentiid yn Fryslân. Snits waard yn augustus 1498 op oanstean fan Wilwolt fan Schaumberch de nije Saksyske haadstêd fan it hiele gewest Fryslân. Ljouwert wie op dat stuit noch yn 'e hannen fan 'e Fetkeapers en soe pas by it Belis fan Ljouwert, fan septimber oant oktober 1498, ûnderhearrich makke wurde oan it Saksyske bewâld. Yn maart 1500 rekke Snits syn status as haadstêd fan Fryslân alwer kwyt en waard Ljouwert as sadanich oanwiisd.
It earste fearn fan 'e sechstjinde iuw wie in roerige tiid yn Fryslân. De Saksers en harren oanhingers fochten om har macht oer Fryslân te behâlden, mar rêden dat net op en moasten úteinlik belies jaan. Se ferkochten har rjochten oan 'e Habsburger Karel V, dy't ûnder mear greve fan Hollân, Seelân en Flaanderen en hartoch fan Brabân en Limburch wie. Dyselde moast it om 'e macht oer it gewest lykwols opnimme tsjin 'e formidabele Karel fan Gelre. Dat late ta in nije boargeroarloch en ferskate Frysk-Hollânske oarloggen, dêr't guon Friezen Karel V by stipen, wylst de âlde frijheidspartij it mei de hartoch fan Gelre hold, mar úteinlik bedragen útkaam. Yn dy ûnlijige tiid libbe ek Pier Gerlofs Donia, better bekend as Grutte Pier. Dat wie in boer út Kimswert, dy't yn 'e striid behelle rekke en as seerôver de Sudersee ôfskomme. Troch syn fûleindich ferset tsjin 'e Hollanners en de Saksers groeide er út ta folksheld. Hy kearde him úteinlik ôf fan it gefjochtslibben, stoar yn 1520 en leit begroeven yn 'e Grutte- of Martinitsjerke fan Snits. Yn 1525 joech Snits him del ûnder Habsburchsk bewâld. thumb|right|250px|De [[Wetterpoarte (Snits)|Wetterpoarte, it symboal fan Snits.]]
Renêssânse
Om 1530 waard begûn mei de bou fan stedswâlen, mar dy hawwe militêr net folle betsjutting hân. Se wiene ornearre om Snits te beskermjen, mar ta in belis is it neitiid nea wer kommen. De wenten yn 'e sêd waarden yn dyseldichste tiid fergnisse mei tige sierlike ynterieurs en pronkgevels. Ek waard oan 'e Merkstrjitte it eptige stedhûs boud. Meidat nije stedsdielen binnen de wâlen lein waarden, krige Snits yn dy tiid syn karakteristike hertfoarmige binnenstêd.
Nei in heale iuw fan rêst briek healwei de 1570-er jierren yn Fryslân nije rebûlje út, dy't te krijen hie mei de Reformaasje en it groeiende ferset tsjin 'e Spaanske lânshear, kening Filips II, de soan fan Karel V. Yn 1567, doe't de Byldestoarm in spoar fan fernieling yn tsjerken troch de hiele Lege Lannen loek, lôge ek yn Snits it religieuze fjoer op. In grut part fan sawol it yn- as it eksterieur fan 'e tsjerken waard mei ôfweefd. Yn 1570 rjochte de Alderheljenfloed ek in protte skea oan, mar fan in hiel oar soarte; men koe doe fan 'e Lemmer dwers oer it lân nei Snits ta sile. Yn 1582 swarde Snits mei de rest fan Fryslân Filips II as kening ôf en stelde de stêd him efter de Uny fan Utert op.
De hannel yn Snits gie it lykwols ek yn dizze ûnlijige tiden foar de wyn. Benammen de bûterhannel groeide; de bûtermerk yn Snits wie yn dy dagen de grutste fan 'e Nederlannen. De merk sels waard lettere yn 1917 sletten, wêrnei't de hannel plakfûn fanút de bûterfabriken fan 'e stêd. De bûter- en suvelyndustry fan Snits wie rjochte op 'e omlizzende krite. Oare foarbylden fan 'e regionale funksje fan 'e stêd wiene alle touslaggerijen (wêrûnder Lankhorst) drukkerijen, fervefabriken, (bou-)masinefabriken en de skipsbou. Ek wiene der sûnt de fyftjinde iuw in protte (likernôch 200) sulversmidderijen yn 'e stêd, dy't harren negoasje slieten oan 'e adel, grutboeren en begoedige boargers.
Net allinnich de stêd sels waard doedestiden noch altiten útwreide, mar ek de fearten yn 'e omkriten waarden oanpakt. Snits wie nei de oanlis fan De Swette (of Ljouwerter Trekfeart) yn 1661 fanút seis farrjochtingen berikber. Yn 1693 krige de stêd foar it earst strjitferljochting. thumb|left|250px|It [[Eksersysjegenoatskip fan Snits yn 1786.]]
De Frânske Tiid
Yn 'e Patriottetiid krigen ûntefreden boargers yn Snits en oare stêden in posysje fan kwizekwânsje yn 'e froedskip, doe waard ek it saneamde Eksersysjegenoatskip fan Snits oprjochte, in soarte fan skutterij. Dêrmei kaam de posysje fan steedhâlder Willem V yn 'e knipe, dy't earder hast alle beneamings behearske. Doe't it yn septimber 1786 de eksersysjegenoatskippen ferbean waard om ûnderling te oerlizzen, eskalearren de swierrichheden. Der ûntstie benei in situaasje fan in boargeroarloch, en de steedhâlder loek him werom yn Nimwegen. Mei help fan it leger fan syn sweager, kening Freark Willem II fan Prusen, koed er de macht úteinlik weromwinne. Doe waarden ek yn Snits alle feroarings ûngedien makke.
By de Bataafske Revolúsje, yn 1795, kaam de hiele Republyk fan de Feriene Provinsjes ûnder Frânsk bestjoer te stean, en mei Snits wie dat net oars. Yn dy snuorje waard ûnder it bewâld fan 'e Frânske keizer Napoleon yn 1811 de Rjochtbank fan Snits stifte. Ein achttjinde iuw wie in bekend moadeferskynsel yn 'e stêd it oanbringen fan klassisistysk oandwaande gevels. Dy trend wie oerwaaid út Amsterdam, dêr't in soad grêftepannen sokke fersierings ek hiene.
Op 16 oktober 1813 wie it feest yn Snits, doe't de befrijing fan 'e Frânske oerhearsking fierd waard. Yn 1814 kamen de Snitsers dy't twongen wiene om yn it Frânske leger te tsjinjen en dy't dat oerlibbe hiene, lykas Jacob Sjoukes Visser, nei hûs werom. Ta gelegenheid fan dat heuchlike momint waarden der sylwedstriden holden op 'e Snitser Mar. Dat wie it oanbegjin fan wat letter de Hurdsyldei wurde soe en him noch letter ta de Snitswike ûntjaan soe. Op 15 novimber 1815 waard op foarspraak fan 'e Snitser notabelen besletten ta de oprjochting fan in nije skutterij. Dy moast de rêst en oarder yn 'e stêd behoedzje en krige de beskikking oer wapens fan it âlde eksersysjegenoatskip. De Nasjonale Garde holp by de oprjochting fan dizze nije organisaasje.
De njoggentjinde iuw
Op 2 july 1818 brocht de nije kening Willem I tegearre mei syn soan prins Freark in besyk oan Snits. Ta eare fan 'e hege gasten waarden yn 'e stêd ferskate earepoarten oprjochte, ûnder mear op 'e Easterdyk. De stêd waard fierder fersierd mei alderlei grien en Nederlânske flaggen en oranje wimpels. De sylwedstriden fan 1814 wiene oant dy tiid alle jierren holden ta eare fan 'e jierdei fan 'e kening.
De Stoarmfloed fan 1825 hie ek foar Snits gefolgen. Om 5 febrewaris hinne moasten yn dat jier de leger leine stikken fan 'e stêd evakuëearre wurde. In dei letter koene de bewenners wer nei hûs, mar in soad fee wie ferdronken. It duorre oant april ear't de greiden om 'e stêd hinne wer begeanber wiene.
Yn 1840 waarden de earste ferhurde wegen yn Fryslân oanlein, mei as gefolch dat it ferfier oer de wei groeide. De Ljouwerterdyk (1842), de Lemmerwei (1843) en de Boalserterwei (1844) binne foarbylden fan sokke ferhurde wegen yn 'e omkriten fan Snits, dy't noch altyd yn gebrûk binne. Yn 1883 kaam de oanlis fan it spoar tusken Snits en Ljouwert ree. Ut dizze tiid stammet ek it Snitser stasjon en de omlizzende Stasjonsbuert. Dy wyk moast it grand entree yn 'e rjochting fan it sintrum wurde. Oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw waarden de steamskippen sa grut dat de stedswâlen ôfbrutsen wurde moasten om romte te meitsjen foar grutte oanliskaaien as de Prins Hendrikkaai, de Harinxmakaai en de Rienck Bockemakaai.
De nije ynfrastruktuer wie ek gjin oerstallige lúkse, want de groei fan Snits sette ek yn 'e njoggentjinde iuw fierder. Om 'e midden fan 'e iuw hinne wie it gebiet binnen de wâlen sadwaande folboud. It stedsbestjoer joech yn 1860, yn ferbân mei oerbefolking en de dêrtroch ûntstiene abominabele wenomstannichheden, opdracht ta útwreiding fan 'e stêd bûten de stedswâlen. Wenten út dy tiid binne noch werom te finen yn 'e hjoeddeiske wiken Ljouwerterdyk en Noardeasthoek, mar ek dy huzen wiene net bot komfortabel.
Yn dyseldichste tiid loek yn Snits de tekstylhannel oan. Dútske omreizgjende keaplju keazen de stêd as harren fêstigingsplak, lykas dat it gefal wie mei Clemens en August Brenninkmeijer, dy't der in winkel fêstigen. Ek it roomske Sint-Antonius Sikehûs waard yn dy snuorje stifte, wat Snits fan grutte medyske betsjutting foar de wide omkriten makke. Ta gelegenheid fan 'e ynhuldiging fan keninginne Wilhelmina waard yn 1898 it Wilhelminapark oanlein.
De earste helte fan 'e tweintichste iuw
Yn 1902 waard yn Snits de Fenoatskip Tonnema oprjochte, dy't him talei op it meitjen fan sûkerwurk. Snobbersguod fan dit fabryk, mei de merknammen RANG en KING, soe ynternasjonale bekendheid krije. Yn 1923 waard in oar bekend Snitser bedriuw stifte: Poiesz Supermerken, al krige it dy namme fansels pas folle letter, mei't yn 'e tweintiger jierren noch nimmen fan in supermerk heard hie.
De binnenstêd fan Snits waard yn 1925 troffen troch in grutte stedsbrân, wêrby't in soad histoaryske gebouwen skansearre rekken. Op 27 july fan dat jier waard it restaurearre stedhûs fan Snits yn gebrûk nomd. Keninginne Wilhelmina en prins Hindrik brochten ta gelegenheid fan "1525-1925, 400 Jier Frije Keapstêd Snits" mei harren dochter, prinsesse Juliana in besyk oan 'e stêd. Earder hie de keninginne dat ek alris dien yn 1892 en 1913. thumb|left|250px|De Betinkingsbeam yn 'e [[Beammebuert (Snits)|Beammebuert.]]
Twadde Wrâldoarloch
Oan it begjin fan 'e Twadde Wrâldoarloch kaam Snits nei de Dútske ynfal yn Nederlân ûnder it bewâld fan 'e besetter. De oarloch begûn yn Snits op 10 maaie 1940, doe't Dútske fleantugen oerfleagen. Letter moasten in stikmannich manlju út 'e stêd foar twangarbeid nei Dútslân ta. De Dútsers fierden al gau ferskillende maatregels yn, û.m. oangeande de distribúsje fan libbensmiddels, en teffens waard der in jûnsklok ynsteld.
Hitler joech op 29 april 1943 it befel dat alle (eardere) Nederlânske militêren op 'e nij yn kriichsfinzenskip moasten, as gefolch wêrfan't de april-maaiestaking útbriek. Yn Fryslân stiet dy staking bekend as de Melkstaking, wêrby't de boeren harren molke fergees weijoegen oan 'e boargers. Hoewol't de oanhing fan it ferset yn Snits en Fryslân dêrtroch oanwûn, waarden de dwerslizzers hurd straft. Ien fan de aktyfste fersetskloften yn Snits wie de Groep Lever, dêr't ek Willem Santema diel fan útmakke.
Op 9 septimber 1943 foarderen de besetters it karyljon fan 'e Grutte of Martinytsjerke op. It koper wie nedich foar de Dútske oarlochsyndustry. Ek it stek fan 'e joadske synagoge waard foar dat doel sloopt. De Joadske mienskip fan Snits wie doe al flechte, ûnderdûkt of nei de ferneatigingskampen Auschwitz en Sobibor deportearre. Mear as de helte fan 'e 55 Snitser joaden oerlibbe de oarloch, wat in heech persintaazje is yn ferliking mei de sitewaasje foar Nederlân as gehiel (likernôch in fjirdepart). Nei de oarloch ferhuzen de oerlibjende Joaden lykwols allegear nei Hollân of emigrearren nei Israel. Sa ferdwûn de Joadske mienskip út Snits.
De Dútsers holden op 21 maaie 1944 in razzia op Sportpark Ljouwerterdyk. Dêrby waarden manlju ronsele dy't letter yn Dútslân tewurksteld wurde soene. Ek op 28 oktober, 3 novimber en 15 desimber fan dat jier waarden yn Snits razzia's holden. By de razzia fan 3 novimber waard de pleatslike synagoge fernield. It bekendste oarlochsmonumint yn 'e stêd Snits is dat foar de Snitser Bloednacht fan 13 op 14 july 1944. Dy nachts waarden fjouwer Snitsers eksekutearre as ferjilding foar de ûntfiering fan en moard op in lid fan it Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps. By oerfallen op it plysjeburo fan Snits waarden op 11 febrewaris en 7 maart 1945 yn totaal 28 fersetsstriders befrijd. By dy foarfallen spile de resjersjeur Dick J. Brouwer in grutte rol.
Op 8 april 1945 melde Radio Oranje dat de befrijing tichteby wie, en dêrop setten de Nederlânske Binnenlânske Striidkrêften útein mei de aktive tsjinwurking fan 'e besetter. Foar it meastepart omfieme harren wurk sabotaazje-aksjes, wêrby't û.m. de ynfrastruktuer ûnklear makke waard. Sa waard yn Snits bgl. de Waach yn 'e brân stutsen. Op 13 april 1945 berikten de Kanadezen Fryslân en begûnen de Alliëarden oan een flugge opmars troch de provinsje. Snits waard op 15 april 1945 befrijd. De earste Alliëarde troepen dy't de stêd ynteagen, wiene Kanadezen fan it Rezjimint De la Chaudière. Snits waard troch door de Kanadezen omdoopt ta Stratford (Hometown). Letter soe it Rezjimint Perth yn 'e stêd legere wurde. As oantinken oan 'e oarloch binne yn Snits ferskate oarlochsmonuminten oprjochte, wêrûnder de Befrijiingsbeam en it Oarlochsmonumint.
Pieter Sjoerds Gerbrandy
thumb|right|[[Pieter Sjoerds Gerbrandy (1885-1961).]] Yn 'e Twadde wrâldoarloch wie de út Loaiïngea, fuort boppe Snits, ôfkomstige Pieter Sjoerds Gerbrandy minister-presidint fan Nederlân. Hy flechte op 13 maaie 1940 mei de rest fan it kabinet it regear nei Londen ta doe't er noch minister wie, en waard yn septimber fan dat jier troch keninginne Wilhelmina eigenhandich ta premier beneamd yn 'e saneamde Londenske kabinetten. Ut Londen wei ynspireare er mei karakteristike stimlûd yn 'e útstjoerings fan Radio Oranje it ferset yn Nederlân.
Keninklike besiken
Fuort nei de oarloch brocht kroanprinsesse Juliana mei har man prins Bernhard en de prinsessen Beatrix, Irene en Margriet in besyk oan Snits. Yn 1993 soe Snits op 'e nij it toaniel fan in keninklik besyk wurde, doe't keninginne Beatrix mei har famylje keninginnedei yn 'e binnenstêd fierde.
Nije útwreiding
Nei de oarloch siet de stêd noch altiten yn 'e groei, wat ynwennertal oanbelange. It plan fan Jan de Kok waard, ûnder lieding fan 'e populêre boargemaster Ludolf Rasterhoff, wer út 'e kast helle en de wiken It Eilân en Lemmerwei-West waarden doe oanlein. Yn 'e jierren fyftich en sechstich kocht de gemeente ferskate pleatsen om 'e stêd hinne oan, om noch fierder groeie te kinnen. Letter die bliken dat ek dy útwreidings de stream fan minsken net oankoe dy't fan it plattelân nei de stêd ta ferfearen. Yn alle rjochtings wreide Snits him doe út, û.m. mei yndustryterreinen Houkesleat en De Himmen. Letter soene noch ferskate wenwiken folgje, wêrûnder it Swetteplan.
De wyk Ljouwerterdyk waard yn de jierren santich útwreide mei in bungalowwyk en mei de buert De Domp. Yn 1978 waard, as antwurd op it tanommen autoferkear, de Rykswei 7 oanlein. Letter soe Snits in folslein om 'e stêd hinne lizzende ringwei krije. Der folgen neitiid noch mear nijbouwiken, wêrûnder Pasveer en De Lotten. In oantal fan dy wiken leit bûten de oanleine ringwei. It yndustryterrein It Ges, folslein taspitst op 'e wettersport, waard ein jierren njoggentich iepene. Yn 2011 waard begûn mei de oanlis fan nijbouwyk Harinxmalân.
Stêdebân
Sûnt 10 septimber 1970 is de Japanske stêd Kurobe de partnerstêd fan Snits. De doetiidske boargemaster Ludolf Rasterhoff, brocht op dat stuit in besyk oan Kurobe en waard ta eareboarger beneamd. Boargemaster Hatsuo Terade fan Kurobe brocht yn 1972 in tsjinbesyk oan Snits. Yn 2000 besochten delegaasjes fan beide kanten inoars stêd opnij. De Japanners ûntbleaten yn Snits in keunstwurk, The Barbarian; de Snitsers waarden ferblide mei de iepening fan in Snitsplein yn Kurobe.
Gemeentlike weryndielings
Yn 1984 waard yn Fryslân in gemeentlike weryndieling trochfierd wêrby't de gemeente Snits ek de doarpen Loaiïngea, Offingawier en Ysbrechtum ûnder syn bewâld krige. By in nije gemeentlike weryndieling waard de gemeente Snits per 1 jannewaris 2011 gearfoege mei de gemeenten Wûnseradiel, Boalsert, Nijefurd en Wymbritseradiel. De nijfoarme gemeente kaam Súdwest-Fryslân te hjitten en Snits waard der it haadplak fan.
Oare resinte foarfallen
Op 27 jannewaris 2004 wie der fannijs in grutte brân yn 'e Snitser binnenstêd, wêrby't tolve histoaryske winkelpannen grutte skea oprûnen. De Kolk en de binnenstêd fan Snits wiene yn 2005 de lokaasje fan 'e Nasjonale Yntocht fan Sinteklaas.
Ben Hulsman
Bernard (Ben) Hulsman (Amsterdam, 25 maart 1931 – dêre, 7 maart 2018) wie in Nederlânske toaniel-, film- en telefyzje-akteur.
Libben en wurk
Hulsman kaam út in artystefamylje en debutearre op syn fjirtjinde. Fan 1959 oant 1961 wie er oansletten by it teäterselskip Puck en fan 1961 oant 1984 by Toneelgroep Centrum. Hy spile der yn stikken fan ferneamde toanielskriuwers as William Shakespeare, Bertolt Brecht, Jean-Paul Sartre en Harold Pinter. Ek bûten dizze toanielselskippen wie er yn it teater aktyf. Letter lei er him ek ta op it spyljen fan filmrollen, lykas ûnder mear yn de films Onder de maat fan regisseur Dick Maas, Ik ben Joep Meloen en Een frou als Eva fan regisseuse Nouchka van Brakel.
Bekend waard er lykwols troch syn rol fan de linkse pake Willem Bol yn de komyske telefyzjesearje Oppassen!!! dy 't yn de jierren 90 op telefyzje te sjen wie. Dêrfoar hie er ek al meispile yn de ek komyske telefyzjesearje De Brekers, wêryn 't er Huib, in wat louche figuer, delsette. Fierder spile er op 'e telefyzje in protte gastrollen, lykas yn Baantjer en Dossier Verhulst.
Ben Hulsman wie de soan fan revuedanseres, skildersmodel en aktrise Juliëtte Hulsman (1911–1999). Syn beppe Hetty Ruys (1889-1973) wie in aktrise en de twillingsuster fan akteur Cor Ruys. Hulsman wie troud mei aktrise Rita Henneken. Hy ferstoar yn maart 2018 yn de âldens fan hast 87 jier.
List fan kninerassen
Unstean en erkenning fan kninerassen
Foarbylden fan sokke kninefokkersferienings binne de American Rabbit Breeders Association (ARBA) yn 'e Feriene Steaten en de British Rabbit Council (BRC) yn it Feriene Keninkryk. Yn Nederlân giet it om 'e Kleindier Liefhebbers Nederland, fêstige yn Utert, mei yn 2015 likernôch 7.600 leden. Dizze organisaasje is yn 2009 ûntstien troch de fúzje fan 'e Nederlandse Bond van Hoender-, Dwerghoender-, Sier- en Watervogelhouders (NHDB) en de Nederlandse Konijnen-, Cavia- en Knagersliefhebbers Bond (NKB).
Hjoeddeistige kninerassen
Yn 'e ûndersteande list binne de kninerassen nei grutte yndield yn fjouwer kategoryen: dwerch, lyts, middelgrut en grut. Mei't de grutte fan eksimplaren fan itselde ras soms nochal útinoar rinne kin, is dat mar in rûchwei yndieling.
Nedersaksysk
It Nedersaksysk is in taal dy't heart ta de Súdwestgermaanske kloft fan 'e Westgermaanske talen en sprutsen wurdt yn it noardlik diel fan Dútslân en noardeastlik Nederlân. Foarhinne waard it wol Saksysk of gewoan "Plat" neamd, mar ornaris brûke de sprekkers foar harren taal de namme fan har eigen dialekt (dus "Stellingwerfsk" of "Twintsk"), or oars ek wol Plat. De beneaming "Nedersaksysk" wie oant 'e jierren njoggentich fan 'e tweintichste iuw frijwol útslutend bekend ûnder taalkundigen, mar wurdt no algemiener brûkt.
It Nedersaksysk hat yn Nederlân erkenning as minderheidstaal en is yn 1996 troch it Nederlânske regear opjûn ûnder Diel II fan it Jeropeesk Ferdrach foar Streek- en Minderheidstalen. Nedersaksyske taalstriders stribje lykwols nei in hegere erkenning, ûnder Diel III, sa't it Frysk dy hat.
It Taalgebiet yn Nederlân
It Nedersaksysk wurdt sprutsen yn hast de hiele noardeastlike helt fan Nederlân. It Nedersaksyske taalgebiet omfettet:
It Nedersaksysk-Nederdútske Taalkontinuum
De dialekten fan it Nedersaksysk foarmje ien taalkontinuum mei de Nederdútske dialekten fan noardlik Dútslân. Dêrom wurde alle dialekten fan 'e Feluwe oant Lübeck grins beskôge as hearrend ta ien taal, ek al bestiet der gjin standerdisearre foarm fan. Yn Nederlân wurdt dy taal Nedersaksysk neamd en yn Dútslân Nederdútsk of Platdútsk.
Der bestiet lykwols in frij grut - en tsjintwurdich fluch groeiend - ferskil tusken it Nedersaksysk en it Nederdútsk, want wylst it Nedersaksysk ûnder druk fan it Nederlânsk stiet en hieltyd mear eigenskippen út dy taal oernimt, hat it Nederdútsk te krijen mei de sterke ynfloed fan it Dútsk, dy't it in oare kant útdriuwt. Sokke ferskillen binne benammen werom te finen as men sjocht nei de ûntliening fan nije wurden en nei de stavering - sa hat it Nederdútsk de saneamde Großschreibung (it skriuwen fan haadwurden mei haadletters) oernommen fan it Dútsk, wylst dat ferskynsel yn 'e stavering fan 'e Nedersaksyske dialekten fan Nederlân nearne foarkomt.
thumbnail|It Nedersaksysk taalgebiet yn Nederlân.
Foarhinne waard it Nederdútsk ek sprutsen yn 'e noardlike Dútske gebieten fan wat no Poalen, de Russyske provinsje Kaliningrad en súdwestlik Litouwen binne, mar sûnt 'e ferdriuwing fan it meastepart fan 'e Dútske befolking dêrwei, oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldkriich, wurdt it dêr net of frijwol net mear sprutsen.
Wat de sprekkers sels oangiet, hawwe de Nedersaksysktaligen yn Nederlân der oer it algemien gjin muoite mei om oan te nimmen dat yn noardlik Dútslân itselde soarte dialekten sprutsen wurdt. Oarsom wol it lykwols de measte Nederdútsers net oan dat harren taal trochrint op Nederlânsk grûngebiet. Yn dit ferbân moat fernijd wurde dat yn Jeropeesk ferbân sawol it Nedersaksysk (yn it Ingelsk Low Saxon) as it Nederdútsk (yn it Ingelsk Low German) erkenning as minderheidstaal genietet, mar sûnder dat se mei safolle wurden as ien taal erkend wurde.
Sprekkerstal
thumbnail|It hjoeddeiske en it eardere Nedersaksysk-Nederdútske taalgebiet.