cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reade Wolk
Tuskenspul
Nei de ûndertekening fan it twadde Ferdrach fan Fort Laramie besocht Reade Wolk om tenei yn frede te libjen mei de blanken. Yn 1870 besocht er Washington, D.C., dêr't er oerlei mei de Seneka-Yndiaan Ely S. Parker, de earste kommissaris fan Yndiaanske Saken dy't fan Yndiaansk komôf wie, en dêr't er ek in ûnderhâld hie mei presidint Ulysses S. Grant. Dy reis oertsjûge Reade Wolk derfan dat de blanken te machtich wiene (sawol yn oantal as wat ynfloed oanbelange) en dat de Lakota harren nea foargoed ferslaan kinne soene.
Yn 1871 sette er him nei wenjen by it nei him neamde Reade Wolk Agintskip (fan it Buro fan Yndiaanske Saken), oan 'e rivier de Platte, streamôf fan Fort Laramie. Neffens it ferdrach fan 1868 wiene de Yndiaansk agint en syn stêf dêre ferantwurdlik foar it wykliks útdielen fan itensrantsoenen oan 'e Oglala-Lakota, en foar it ien kear yn 't jier oerdragen fan 'e jierjilden en it replik guod dat dêr ûnderdiel fan útmakke. Mar de agint en oare oerheidsfunksjonarissen bepaalden hoefolle fan 'e jierjilden oft yn baar jild en hoefolle oft yn natuera útbetelle waard, en soms wiene de rantsoenen of de jierjilden of allebeide te let, of fan minne kwaliteit, of gewoan te min, of kamen se hielendal net, in sitewaasje dy't benammen te witen wie oan 'e ûnbidige korrupsje binnen it Buro fan Yndiaanske Saken. Hjerstmis 1873 waard it Reade Wolk Agintskip ferhuze nei de bopperin fan 'e Wite Rivier, yn noardwestlik Nebraska, dêr't Reade Wolk al gau yn konflikt kaam mei de nije Yndiaansk agint, John J. Saville.
Lettere jierren
Nei de úteinlike Yndiaanske nederlaach yn 'e oarloch ûntjoech Reade Wolk him ta in wichtich lieder by de oergong fan it oarspronklike, nomadysk bestean fan 'e Lakota as jagers-sammelders op 'e Grutte Flakten ta in sedintêr libben yn 'e reservaten. Yn 1884 liet er himsels en syn frou Dravend Hart mei de bern, yn 'e mande mei fiif oare Oglala-haadlju en har gesinnen, dope troch de roomske misjonaris Joseph Bushman.
Likegoed hold Reade Wolk oan mei syn krewearjen foar de takomst fan syn folk. Sa fersette er him yn 1887 fûleindich (mar úteinlik om 'e nocht) tsjin 'e Wet-Dawes, dy't de stammen twong om it mienskiplik grûnbesit as yndividueel eigendom oer te dragen oan 'e stamleden. Mei't dy net mear lân besitte mochten as 160 acres, bleau der in protte lân oer, dat doe troch it Amerikaanske regear frijjûn waard foar kolonisaasje troch de blanken. Yn 1889 besocht Reade Wolk in nije wet tsjin te hâlden dy't it Grutte Sû Reservaat opheffe soe, de helte derfan frijjaan foar kolonisaasje en de rest ferdiele yn fiif folle lytsere reservaten. Fanwegen de stiiffêste wegering fan him en Sittende Bolle om oan 'e druk fan 'e Amerikaanske oerheid ta te jaan, namen de Amerikanen harren taflecht ta klearebare bedragerij, bygelyks troch harren ferdraggen ûndertekenje te litten troch Lakota-bern.
Ferstjerren
Reade Wolk oerlibbe alle oare grutte Lakota-lieders út 'e Flakte-Yndiaanske Oarloggen, en ferstoar op 10 desimber 1909 yn 'e âlderdom fan 87 jier yn it Pine Ridge Reservaat, dêr't er ek begroeven leit. Op hege jierren seid er oer de Amerikanen: "Se hawwe ús withoefolle ûnthjitten dien, mear as dat my noch krekt heucht. Mar se binne mar ien ûnthjit neikommen – se ûnthieten dat se ús ús lân ûntnaderje soene... en dat hawwe se dien."
Berjochten oer it ferstjerren fan Reade Wolk ferskynden yn alle grutte Amerikaanske kranten, wêrby't er yn 'e regel oantsjut waard as de lieder fan alle Lakota, wat net wier wie, want de Lakota hiene altiten in grut tal opperhaden dy't yn prinsipe allegear lykweardich wiene. Yn 2000 waard Reade Wolk postúm ynhuldige yn 'e Hall of Fame fan 'e steat Nebraska. Syn byltenis stie op in Amerikaanske postsegel fan 10¢, en it skynt dat presidint John F. Kennedy in mei kearnwapens tariste dûkboat fan 'e Amerikaanske Marine nei him ferneame woe (mar dêr troch it Pentagon fan ôfbrocht waard om't "Reade Wolk" te kommunistysk klonk).
Reade Wolk syn neikommelingen, dy't "Red Cloud" foar efternamme oannamen, wiene oant koartby altyd keazen as tradisjonele opperhaden fan 'e Oglala-Lakota, te begjinnen mei syn soan Jack Red Cloud (1909-1928), doe syn pakesizzer James Red Cloud (1928-1960), dy't opfolge waard troch syn broer Charles Red Cloud (1960-1979), en ta einbeslút Reade Wolk syn oerpakesizzer Oliver Red Cloud (1979-2013), dy't op 4 july 2013 yn 'e âlderdom fan 93 jier ferstoar.
Marten Hedzers Castelein
Marten Hedzers Castelein (Wergea, 16 maart 1894 - Ljouwert, 12 augustus 1981) wie in Fryske boer, propagandist foar de suvel en amateur-histoarikus.
Castelein kaam te hôf yn Warstiens.
Fjirtich Martlers fan Sebaste
De Fjirtich Martlers fan Sebaste wie in groep romeinske soldaten fan it Legio XII Fulminata, dy't neffens de martlersboeken yn 320 foar harren kristlike leauwe de martlersdea ferstoaren.
Se waarden fermoarde by de stêd Sebaste yn it doedestiidske Armenia Inferior en it hjoeddeiske Sivas (Turkije). Se wiene it slachtoffer fan keizer Lisinius, dy't nei 316 útein sette mei de ferfolging fan kristenen yn it eastlike diel fan it ryk. De earste ferslaggen fan harren bestean en martlersskip geane werom op ynformaasje fan biskop Basilius (370–379) yn in homily fan him op de feestdei fan de Fjirtich Martlers fan Sebaste. Harren betinkingsdei is dus âlder as Basilius sels, dy't har sa'n fyftich of sechtich jier nei harren dea bewijreke.
Martlerskip
Neffens Basilius waarden de fjirtich soldaten, dy't iepenlik foar harren kristlike leauwe útkamen, troch de prefekt feroardiele yn in iiskâlde nacht neaken op in beferzen fiver by Sebaste te stean, sadat hja deafrieze soene. Ien fan de fjirtich hold it net fol en liet syn maten yn 'e steek om nei it waarme wetter te gean yn it badhûs, dat klear stie foar dyjingen dy't it kristendom ôfswarre soe. Ien fan de bewakers, Aglaius, dy't de soldaten yn it gelid hâld moast, seach doe in frjemd skynsel oer de soldaten hinne. Aglaius seach dat as in teken, waard opslach kristen, die de klean út en foege him by de oare njoggenentritich sadat it tal fjirtich wer kompleet wie.
By it lemieren fan de dei waarden de stive lichems, dêr't noch altiten libben yn siet, ferbaarnd. De jiske dêrfan waard yn in rivier smiten. Kristenen lykwols sammelen de noch weardefolle resten en de reliken rekken ferspraat oer in soad stêden en dêrmei ek de ferearing. Tal fan tsjerken waarden stifte ta eare fan de martlers.
Nammen
Fan de fjirtich martlers binne de nammen bewarre bleaun: Akasius, Aetius, Aglaius, Augias, Aleksander, Atanasios, Domitianus, Domnus, Editius, Elias, Eunoicos, Eutichius, Filoctimon, Flavius, Gaius, Gorgonius, Heraklius, Hesychos, Ilos, Ioannes, Kandidus, Klaudius, Kudio, Leontius, Lysimacus, Melito, Nikolaas, Priscus, Quiro, Sacerdos, Severinus, Sisinnius, Smaragdus, Syrillus, Teodulus, Teofilus, Valentius, Valerius, Vibianus en Ksantius. Op de nammen binne yn de ferskate konfesjes fariaasjes mooglik,
Aventoereroman
In aventoereroman is in literêr sjenre mei as haadtema in aventoerlike en spannende útdaging, dy't foar de haadpersoan(en) aksje, risiko's en fysyk gefaar fan gefolgen hat. De aventoereroman bestiet al salang't der fiksje west hat; de Odyssee fan Homêros, út ±750 f.Kr., soe bygelyks as aventoereroman lêzen wurde kinne. De plot fan aventoereromans kin yn 't koart sa beskreaun wurde: de held(inne) giet op reis, rekket yn gefaar, mar oerwint úteinlik alle obstakels, en keart triomfearjend werom nei hûs.
Der bestiet in oansjenlike oerlaping fan 'e aventoereroman mei oare literêre sjenres, benammen mei de oarlochsroman, de maritime roman en de misdieroman, mar ek mei in protte wurken dy't ta de science fiction, fantasy, horror en western hearre. Ferneamde foarbylden fan aventoereromans binne Voyage au Centre de la Terre ("Reis nei it Mulpunt fan 'e Ierde"), Vingt Mille Lieues sous les Mers ("Tweintichtûzen Milen ûnder See") en Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours ("In Wrâldreis yn Tachtich Dagen"), alletrije fan 'e Frânske skriuwer Jules Verne, en The Lost World, fan 'e Britske auteur Arthur Conan Doyle.
Ferkrêfting binnen it houlik
Ferkrêfting binnen it houlik is in foarm fan ferkrêfting wêrby't ien fan 'e houlikspartners, ornaris de frou (of ien fan 'e froulju) mei geweld of op in oare manear tsjin har wil twongen wurdt ta seksuële mienskip mei de oare houlikspartner (ornaris de man). It is teffens in foarm fan partnerferkrêfting, fan húslik geweld en fan seksueel misbrûk. Boppedat is it foar it slachtoffer geastlik en emosjoneel like of sels mear skansearjend as om ferkrêfte te wurden troch in wyldfrjemd.
Hiel lang wie de tradisjonele miening, ek yn Westerske lannen, dat binnen in houlik de manlike partner rjocht hat op seksuële omgong en dat de froulike partner him op dat mêd hearrich wêze moat. Sûnt de sechstiger jierren binne yn it Westen lykwols de ideeën oer it houlik, seksualiteit, seksueel misbrûk, de rolferdieling fan 'e geslachten en it rjocht fan alle minsken op selsbeskikking feroare. Sadwaande waard ferkrêfting binnen it houlik yn Skandinaavje en guon Eastjeropeeske lannen al foar 1970 ta in misdriuw makke, wylst de measte oare lannen yn Jeropa en yn 'e Angelsaksyske wrâld it yn 'e tachtiger of njoggentiger jierren strafber stelden (yn Nederlân waard it pas yn 1991 in misdriuw). Yn in soad ûntwikkelingslannen, wêrûnder Sina, is ferkrêfting binnen it houlik noch altyd tastien. Yn guon oare lannen, wêrûnder Yndia en Yndoneezje, wurdt it beskôge as in foarm fan net-krimineel húslik geweld. Ek binne der lannen dêr't slimme foarmen fan bernemisbrûk ûntstien binne trochdat ferkrêfting binnen it houlik net strafber is en om't bernehouliken der in frij algemien akseptearre maatskiplik ferskynsel binne.
Hibbemastate
Hibbemastate stie súdwestlik fan de tsjerke fan Hantumhuzen yn de gemeente Dongeradiel. Fan it hûs is neat werom te finen, it terrein is no greide.
De stins sil yn de 14e iuw ûntstien wêze. Der lei eartiids in stinswier njonken. De âldste omskriuwing, út 1470, is Hibbema statha ende landt met heem, terp ende steeden. Yn 1470 slueten Dowa her Siuckisma (út Waaksens) en Remren Tadama in oerienkomst, wêrby't de earste Hibbema krige en de twadde Onnama statha yn Wânswert. Op grûn fan de nammen fan de soenlju en tsjûgen (ûndermear út Holwert, Foudgum en Brantgum) is it oannimlik dat it om Hibbema op De Lytse hjouwer giet.(Der waard ek rekken mei hâlden dat Gialt Elenga (sjoch Elingastate te Hantumhuzen) oanspraken op Hibbema jilde litte soe.) Yn 1511 pachte Dowa Hebbama it goed fan Garck en Rentie Syuxma, rjochtsopfolgers fan Dowa her Siuckisma, en fan fiif oare eigners. (sjoch foar Rentie Syuxma ek: Sjuxmastate te Waaksens) Yn 1640 wie Hibbema eigendom fan de eigenierde boer Wybe Pieters dy't it goed sels brûkte. (Hy waard stamfaar fan de family Hibma, ûndermear te Achlum). Yn 1698 is it mienskiplik eigendom fan widdo Riemke Wybes (1/2), Jacob Pyters (1/8), Ofke Fransen út namme fan syn frou (1/8), de fiif bern fan Wybe Pieters (1/8) en Gerben Pyters te Stiens (1/8). Riemke Wybes wie widdo fan bysitter (wethâlder) Epo Hania. Meinte Eelses is dan de brûker fan de pleats mei 65 pûnsmiet lân. It stimkohier fan 1728 fermeldet as eigeners “Æsge Hendrix erven” en “Gerben Pyters, in kwaliteit” dus (ek) foar oaren optredend. Yn it kadaster fan 1832 stiet de widdo fan Cornelis Jacobs Kuipers as eigenaresse neamd.
Hibbema leit besúdwesten de doarpsterp. De lizzing fan it hûs en it lân wiist op in nauwe bân mei de tsjerke. Yn de Nije Tiid wie Hibbema in gewoane pleats. Op it perseel benoarden it hiem waard yn 1718 en 1850 in stinswier oanjûn.
Westerwijtwerd
Westerwijtwerd (Grinslânsk: Wietwerd) is in doarpke ien kilometer besuden Middelstum yn de gemeente Iemsdelta, foar 2021 gemeente Loppersum yn de provinsje Grinslân. It doarp hie 85 ynwenners yn 2021. It doarp bylâns rint it Westerwijtwerdermaar dy't dêr de grins tusken Hunsingo en Fivelingo foarmet.
It doarpsbyld wurdt oerhearske troch de 13e-iuwske tsjerke fan Westerwijtwerd en de 19e-iuwske nôt- en pelmûne Zeldenrust. It doarp hie fan 1959 oant 2010 ien fan de lêste húskeamerkafees fan Nederlân: kafee Hazekamp. Dat siet yn in pân út om 1880, in smidterij mei kafee anneks. Yn 1959 gie it oer op Tinus Hazekamp, dy't tagelyk ek brêgewachter waard en yn dy tiid ek de mûne fan syn heit oernaam. Yn 1986 joech er de mûne út hannen en yn 2010 rekke er wei. It kafee waard yn 2011 fuortset troch de nije eigeners.
Meidat Westerwijtwerd betreklik leech leit, wiene der by it doarp eartiids in protte poldermûnen foar de wetterbehearsking. Allinnich poldermûne De Palen, justjes súdlik fan it doarp, is dêrfan oerbleaun.
Op 22 maaie 2019 wie der by Westerwijtwerd in ierdskodding mei in magnitude fan 3,4 op de skaal fan Richter, de oant doe ta swierste yn Grinslân, as gefolch fan de ierdgaswinning.
Tsjerke fan Westerwijtwerd
De tsjerke fan Westerwijtwerd is in romanogoatyske sealtsjerke út de 13e iuw. De tsjerke waard wijd oan Marije. It skip hie oarspronklik twa traveeën, mar waar yn de 16e iuw langer makke sadat de ynearsten lossteande toer oan de tsjerke fêst kaam te sitten. De noardmuorre yn de tsjerke hat in opmerklike muorreskildering fan twa Fryske kampfjochters út de 13e of 14e iuw. Apart is ek it mânske oargelfront sûnder oargel.
Protestantske tsjerke fan Boarnburgum
Gemeente
De PKN-gemeente bestiet út de eardere herfoarme gemeenten fan Boarnburgum en Koartehimmen. Ek de De Wylgen, Smelle Ie en De Feanhoop falle binnen de grinzen fan de tsjerklike gemeente. It is yn 2004 net slagge om mei de grifformearden te kommen ta ien protestantsk-kristlike gemeente fan it doarp. De folle gruttere grifformearde gemeente fan Boarnburgum hat him nei de fúzje fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke en Grifformearde Tsjerken yn Nederlân oansletten by it doe oprjochte ferbân fan de Fuortsette Grifformearde Tsjerken yn Nederlân.
Skiednis tsjerkegebou
Boarnburgum ferlear de midsiuwske tsjerke fan dowestien nei't de sealtektoer op 5 desimber 1733 ynstoart wie. Op de âlde fûneminten waard yn 1734 in nije tsjerke boud. It tsjintwurdige gebou stamt út 1871 en is in sealtsjerke mei in trijesidich koer en in houten geveltoer.
Hokker patroanhillige de tsjerke foar reformaasje hie, is net mear bekend. Fanwegen it foarkommen fan de net sa wenstige namme Sebastiaan yn Boarnburgum kin dat neffens de histoarikus Otto Derk Jan Roemeling Sint-Sebastianus west ha.
Oargel
It oargel waard yn 1925 boud troch de firma Bakker & Timmenga yn Ljouwert. By de bou fan it oargel binne ûnderdielen brûkt fan it 18e-iuwske Hinsz-ynstrumint fan Seisbierrum.
Nika Noire
Nika Noire, echte namme: Svitlana Zjûlikova (Oekraynsk: Світлана Жуліква, sekuerdere transliteraasje: Svitlana Žulikova; Zaporizja, 8 desimber 1984), is in rêstend Oekraynsk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Nika Blue, Nika James, Nikki Noir, en koartwei Nika. Hja sette yn 2007 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2014 beëinige Noire har karriêre as pornoaktrise.
Libben en karriêre
Noire waard yn 1984 berne yn Zaporizja (Запоріжжя, sekuerdere transliteraasje: Zaporižžja), yn 'e Sovjet-tiid in skoft Aleksandrovsk neamd, in stêd yn 'e súdeastlike Oekraïne, oan 'e igge fan 'e rivier de Dnjepr. Hja groeide op yn in maatskiplik behâldend gesin, en kaam oarspronklik nei de Feriene Steaten ta mei as doel om better Ingelsk te learen. Fanwegen har skientme waard se dêr lykwols op in stuit frege as model foar glamourfotografy, en al rillegau posearre hja ek bleat foar neakenblêden.
Yn 2007, doe't se 23 jier wie, makke Noire har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se yn totaal yn mear as 225 films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Devil's Film, New Sensations, Evil Angel, Jules Jordan Video, Digital Playground, Zero Tolerance, Sin City, Hustler Video, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Penthouse, Anabolic Video, Digital Sin, Elegant Angel, Red Light District, Diabolic Video en Adam & Eve.
Dêrnjonken hat Noire ek wol wurke foar minder bekende filmstudio's, lykas Legend Video, Shane's World, West Coast Productions, Pure Play Media en Third Degree Films. Teffens wie se in protte yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, lykas Brazzers, Dogfart en Muffia. Yn 2010 waard se nominearre foar de XRCO Award yn 'e kategory orgastysk oraliste. Yn 2014 loek Noire har nei sân jier werom út 'e pornoyndustry, neffens in geroft om't se in fêste relaasje krigen hie en trouwe en in gesin stiftsje woe.
Lichemsskaaimerken
Nika Noire is blank, mei grize eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.78 m lang, mei in gewicht fan 59 kg, en kupmaat 34D, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Behalven troch har earlellen hat Noire gjin piercings, en likemin hat hja tatoeaazjes.
Rökefloose
Rökefloose is in jongereinorganisaasje fan 'e Noardfryske minderheid yn 'e Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. It haadkertier is fêstige yn Bredstedt (Noardfrysk: Bräist). De namme betsjut "Roekeswaarm" of "Roekeflecht", fan rök, "roek" en floose, "swaarm" of "flecht". Neffens de útlis op 'e webside fan 'e organisaasje sels soe de roek in hillige fûgel west hawwe yn it Fryske heidendom. De oantsjutting "swaarm" ferwiist nei de leden fan 'e feriening.
Rökefloose waard yn 1983 oprjochte mei as doel om it sprekken fan 'e Noardfryske taal ûnder de Noardfryske bern en jongerein te befoarderjen. Om't mar in lyts diel fan 'e befolking fan Noard-Fryslân (sa'n 6,5%) noch Noardfrysk sprekt, is it net sa foar de hân lizzend dat bern en jongerein yn har eigen fermidden omgeane mei leeftydsgenoaten dy't ek Noardfrysktalich binne. Rökefloose wol dêrom in ramt biede wêrbinnen oft it wol gewoan is om Noardfrysk te praten.
Dêrta organisearret de feriening sporteveneminten, kulturele aktiviteiten, reizen, útstapkes, feesten ensfh. Yn prinsipe is it Noardfrysk dêrby de fiertaal. Rökefloose ûnderhâldt ek kontakt mei soartgelikense jongereinorganisaasjes yn oare minderheidstaalgebieten yn 'e Jeropeeske Uny, wêrmei't útwikselingsprojekten plakfine. Yn Noard-Fryslân sels wurket Rökefloose nau gear mei de Friisk Foriining, dy't de nasjonalistyske streaming binnen de Noardfryske minderheid fertsjintwurdiget.
Petrus- en Paulustsjerke (Pskov)
De Petrus en Paulustsjerke (s Bûja) (Russysk: церковь Петра и Павла с Буя) is in 16e iuwske otterdokske tsjerke yn de Russyske stêd Pskov. De tsjerke is in beskerme monumint en stiet oan de Karl Marx-strjitte (earder de Novgorod-strjitte) fan de âlde stêd oan de rjochter kant fan de rivier. De tsjerke falt ûnder it otterdokske bisdom Pskov.
Skiednis
De oan de apostels Petrus en Paulus wijde tsjerke waard foar it earst dokumintearre yn 1373. Dy tsjerke waard yn 1540 ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke. Oarspronklike wie it rjochthoekige gebou 24,6 meter by 14,7 meter grut, mar nei in útwreiding is de tsjerke 32 meter by 14,7 meter.
Yn de Noardlike Kriich tsjin Sweden wenne Peter de Grutte, dy't troch Pskov reizge yn ferbân mei de tarieding fan militêre operaasjes, yn de tsjerke in fiering fan de godlike liturgy by. Der wurdt ornearre dat er mei yn it koar song en út it bibelboek Hannelingen fan de Apostels foarlies.
De dûbele klokketoer stoartte yn 1810 yn. De tsjerke waard oan de súdlike kant mei in apsis en oan de westlike kant mei tagongsgallerij útwreide.
De tsjerke waard yn 1932 op lêst fan de ateïstyske autoriteiten foar de earetsjinst sletten. Op 30 augustus 1960 waard de tsjerke in nasjonaal monumint. De tsjerke waard restaurearre en yn 2005-2006 werom jûn oan de earetsjinst.
De nije ikonostaze datearret fan 2008. Op 2 desimber 2009 waarden sân klokken yn de toer hongen, getten yn Voronezj en wijd op 28 desimber fan dat jier.
Piccadilly Circus
Piccadilly Circus is in krúspunt en plein yn it West End fan 'e Ingelske haadstêd Londen. It leit binnen de grinzen fan 'e Stêd Westminster (City of Westminster), ien fan 'e binnenste boroughs fan Londen. Piccadilly Circus waard yn 1819 oanlein om 'e strjitten Regent Street en Piccadilly mei-inoar te ferbinen. De tafoeging circus, fan it Latynske wurd dat "sirkel" betsjut, moat dêrby oanjaan dat it om in rûn plein giet, omjûn troch stedsbebouwing.
Behalven Regent Street en Piccadilly komme no ek Shaftesbury Avenue, The Haymarket, Coventry Street en Glasshouse Street út op Piccadilly Circus. It plein leit sadwaande deunby in grut tal teäters (oan Shaftesbury Avenue), de bioskopen fan Leicester Square (oan 'e oare útein fan Coventry Street) en ferskate wichtige winkelstrjitten. Piccadilly Square is ien fan 'e drokste en dêrtroch bekendste krúspunten fan Londen, en hat him sadwaande geandewei de tweintichste iuw ûntjûn ta in toeristyske trekpleister op himsels.
It plein stiet bekend om 'e neön- en fideobuorden dy't oanbrocht binne op it hoekegebou oan 'e noardkant, en teffens om 'e fontein mei it tinkteken foar Anthony Ashley Cooper, 7e greve fan Shaftesbury. It stânbyld yn dy fontein wurdt trouwens troch toeristen gauris oansjoen foar in werjefte fan 'e god Eros. Piccadilly Circus wurdt omjûn troch ferskate nijsgjirrige gebouwen, wêrûnder it London Pavillion en it Criterion Theatre. Rjocht ûnder it plein befynt him it metrostasjon Piccadilly Circus, dat diel útmakket fan 'e London Underground, oftewol de metro fan Londen.
Swartskonkigens
Swartskonkigens yn ierdappels wurdt meast feroarsake troch Pectobacterium atrosepticum (âlder synonym: Erwinia carotovora subsp. astroseptica), in gram-negative, net-spoarulearjende, fakultative anaerobe dy’t ek assosjearre wurdt mei weakrot yn ierdappels. Wylst oare bakteariële soarten lykas Pectobacterium carotovorum en Dickeya dadantii symptomen sjen litte kinne dy’t ferlykber binne mei swartskonkigens by ierdappels, ha dizze patogonen in grutter gasthearberik, se binne oanwêzich yn ferskillende klimaten en wurde meast mear assosjearre mei weakrotsyktes.
Symptomen en tekens
De earste symptomen fan swartskonkigens ûntsteane rillegau nei’t de planten boppe de grûn komme. Se wurde skaaimerke troch dwerchgroei, gielich geilich lôf dat rjocht omheech groeit. It ûnderste part fan de stâlen fan sokke planten is donkerbrún oant swart fan kleur en lit gâns ferfal sjen. As se ynfektearre binne, is it kearngebiet fan de plant tige gefoelich foar rotsjen en dat kin him fier nei boppe útwreidzje mei ekstern sichtbere symptomen. Jonge planten dy’t troch swartskonkigens troffen wurde, binne slim gefoelich en nei in stilstân stjerre se meast ôf.
Miljeu biology
It patogeen P. atrosepticum tiert yn fochtige, koele kondysjes, dat benammen symptomen sjen lit by temperatueren ûnder de 25 °C. It is kwetsber foar temperatueren boppe de 36 °C en drûchte, en it oerlibbet it bêste yn ierdappels, hoewol’t bekend is dat se ek yn oare planten oerlibje. Yn tsjinstelling ta oare pektolityske baktearjes blykt dat P. atrosepticum net goed yn de boaiem bûten syn gasthear om oerlibbet.
Sykteferskynsels komme net needsaaklikerwize unifoarm foar it ljocht yn alle spruten fan in ierdappel of yn in stik lân dat mei P. atrosepticum besmet is. Dêrnjonken is de oanwêzigens fan P. atrosepticum yn de grûn net altyd keppele oan sykteferkynsels. Dit wurdt foar in part ferklearre troch de nauwe omjouwingssomstannichheden dy’t nedich binne foar patogeniteit, hoewol’t nije befinings yn ûndersyk sterk bewiis opsmite fan tichtensôfhinklike kwoarumwaarnimmingssynjalen dy’t troch P. atrosepticum brûkt wurde by it oppenearjen fan firulinsje.
Kweekkultuer
Swartskonkigens fan ierdappels wurdt súksesfol yn de stringen holden mei help fan kweektechniken. Dy techniken betrouwe yn it algemien op sterile fuortplantingstechniken, wêrby’t omtinken is foar de krappe miljeuromte dêr’t P. atrosepticum’s yn gedijt om sa de settiid te bepalen, it suverjen fan ierdappels, ierdappels by it rispjen sa min mooglik te skeinen en se yn de opslach goed te bewarjen. Sjoch ûndersteande seksjes foar mear details.
Sterile fuortplanting
Omdat knollen it primêre meganisme binne dêr’t P. atrosepticum yn oerlibbet en útwreidet, hawwe de bewarfoarskriften dy’t geandewei de kwekerij ûntstien binne, tige súksesfol west by it brekken fan de syklus dy’t de sykte fan it ien op it oare jier oerbringt. It útwreidzjen fan de sykte wurdt beheind troch it tal fjildgeneraasjes fan dizze poaters ta 5 oant 7 jier te ferminderjen. Guon metoades fan sterile fuortplanting hâlde yn dat allinnich sûne, hiele poaters brûkt wurde om te setten. As sûne poaters snien wurde, moatte se earst opwaarme wurde nei sa’n 12°-15 °C, dan snien, en dan twa dagen by 12°-15 °C bewarre wurde yn in fochtige omjouwing mei goede fentilaasje. Dy opwaarmings- en bewartiid soargje foar in goede behurding fan it weefsel, wat in barriêre foarmet foarmet foar P. atrosepticum-besmetting.
Setkondysjes
Omdat P. atrosepticum tiert yn koele, fochtige omstannichheden, moatte poaters yn goed drainearre grûn mei in boaiemtemperatuer fan boppe de 10 °C set wurde. It is wichtich om it begjin fan de sykte ier yn de libbenssyklus fan de plant te stopjen, om’t de plant dan fetberder is foar de skealikste gefolgen fan de sykte.
Fieding
It mear brûken fan stikstof of komplete dongstoffen hat in fermindere opkomst fan swartskonkigens sjen litten.
Yn de groeitiid
Hoewol’t der sprake is fan in risiko om de sykteferwekker te fersprieden fia skeinde sûne planten, kin it, as der goede techniken brûkt wurde, goed wêze alle dielen fan sike planten te ferwiderjen om it grûninokulum te ferminderen.
By it rispjen en yn de opslach
Omdat P. atrosepticum it bêste oerlibbet yn de knollen en boppedat bydraacht ta weakrot, is it fan it grutste belang om de fersprieding fan it patogeen te ferminderjen troch it ferwiderjen fan knollen dy’t weakrot fertoane, foar’t se oer transport- of sortearbannen en (kúbs)kisten yn de opslach brocht wurde. It ferminderjen fan skea troch rispjen is ek wichtich, benammen foar poaters. Boppedat is it fan grut belang om de ierdappels op in lege temperatuer te hâlden mei genôch fentilaasje en kontrôle fan de fochtigens om de ûntwikkeling fan it patogeen yn ynfektearre foarrieden safolle mooglik te beheinen.
Biologyske kontrôle en plantresistinsje
Nij ûndersyk nei P. atrosepticum firulearjende paden hat it brûken fan kwoarumwaarnimmende molekulen ferklearre om patogenisiteit oppenearje te litten. Dizze paden jouwe de kontrôle fan de produksje fan de planteselwant degradearjende ensimen oan yn oanfolling op oare firulinte faktors. Undersyk dat de rol fan oare boaiemmykroben by it ôfbrekken fan it P. atrosepticum kwoarum kommunikaasjemolekulen oantsjut, wiist út dat it mooglik is om de sykte feilich en effektyf te behearskjen.
Stúdzjes nei plantemeganismen foar ferdigening oangeande P. atrosepticum, om de resistinsje tsjin de plantesykte better te begripen, binne mear rjochte op weakrotsymptomen dy’t wolris mei P. atrosepticum assosjearre wurde. Lykwols, ûndersyk hat mei súkses de hoemannichte en it type plantaardige wjerstânsmolekulen dy’t makke wurde yn reaksje op patogeen assosjearre molekulêre patroanen (PAMPs) identifisearre en har effekten op de aktiviteit fan patogenen lykas P. atrosepticum.
Histoarje
De symptomen fan swartskonkigens waarden foar it earst tusken 1878 en 1900 yn Dútslân beskreaun, mar de beskriuwings wiene net folslein en kinne net streekrjocht keppele wurde oan de sykte. De earste folsleine beskriuwings fan swartskonkigens yn ierdappels waarden tusken 1901 en 1917 troch ferskate wittenskippers makke. Dizze beskriuwings bestiene út ferskillende nammen, lykas Bacillus phytophthorus, Bacillus omnivorus, Bacillus oleraceae, Bacillus atrosepticus, Bacillus aroideae, Bacillus solanisaprus, en Bacillus melanogenes. Undersiken tusken 1918 en 1958 befestigje dat dizze baktearjes fan ien inkelde soarte wiene, en waarden offisjeel beneamd mei de namme Pectobacterium carotovorum. In ferskaat oan Pectobacterium (P. carotovorum var. atrosepticum, dat ek B. melanogenes en B. phytophthorus befettet) kin fan de rest ûnderskaat wurde, hoewol’t se as deselde baktearje beskôge wurde.
Hoewol’t it foarhinne in wichtige sykte wie, is swartskonkigens by de ierdappel hjoeddedei fan minder belang as gefolch fan tige súksesfolle feroarings yn kweekwizen foar poatersertifikaasjeprogramma’s. As in grut probleem yn wiete, koele seizoenen en yrrigearre lân, hie it histoarysk sjoen grutte ynfloed yn Noard-Amerikaanske kontreien mei syktebefoarderjende klimaten, mei besmettingsnivo’s oant 10%. Op plakken lykas Skotlân hat it histoarysk sjoen besmettingsnivo’s oant 30% hân. Fiktoaria yn Austraalje hie yn it ferline ek problemen mei dizze sykte. Wat de ympekt fan de sykte op rindeminten oangiet, hat ûndersyk út it ferline oantoand dat foar elke 1% taname fan de besmetting de opbringsten oer it algemien 0,8% sakken.
Resistinsje
Mei it each op it súkses mei kontrôles op it kweekproses om de sykte yn de stringen te hâlden, is resistinsje yn de Feriene Steaten better yn kaart brocht by fetbere rassen. De Universiteit fan Washington, dy’t in grutte útwreide list makke hat fan beskikbere ierdappelkultivars yn Noard-Amearika, jout mar twa swartskonkgefoelige rassen: Monona en Superior.
Irrawaddy-iikhoarntsje
Fersprieding
Dizze soarte is lânseigen yn dielen fan Banglades, eastlik Yndia, Nepal, súdlik Sina en Birma. It Irrawaddy-iikhoarntsje is neamd nei de Irrawaddy, de grutste rivier fan Birma. Hy hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen.
Oregon (betsjuttingsside)
"Oregon" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Fallen (filmsearje)
Fallen is in Amerikaanske filmsearje fan Lionsgate Films, dy't anno 2020 bestiet út trije aksjefilms: Olympus Has Fallen, London Has Fallen en Angel Has Fallen. De haadrol wurdt spile de Skotske akteur Gerard Butler as Secret Service-agint Mike Banning.
Olympus Has Fallen
Yn Olympus Has Fallen, út 2013, is Mike Banning (Gerard Butler), in agint fan 'e Amerikaanske Secret Service, yn ûngenede fallen. Hy kriget de kâns om himsels rehabilitearjen as Koreaanske terroristen it Wite Hûs oanfalle en besette wylst hy dêr oanwêzich is. Gearwurkjend mei de lieding fan it Amerikaanske regear moat er in manear fine om presidint Ben Asher (Aaron Eckhart) te rêden fan syn gizelnimmers. Olympus Has Fallen, dat regissearre waard troch Antoine Fuqua, brocht wrâldwiid $170,3 miljoen op tsjin in budget fan $70 miljoen.
London Has Fallen
Yn London Has Fallen, út 2016, reizget Banning (Gerard Butler) mei presidint Asher (Aaron Eckhart) ôf nei de Britske haadstêd Londen, foar de begraffenis fan 'e hommels ferstoarne Britske premier. It docht lykwols bliken dat de dea fan 'e premier in moard is, dy't troch terroristen begien is mei as doel om 'e wrâldlieders nei Londen te lokjen, sadat se allegearre fermoarde wurde kinne. Oan Butler de taak om presidint Asher libben en wol Londen wer út te krijen. London Has Fallen, dat regissearre waard troch Babak Najafi, brocht wrâldwiid $205,8 miljoen op tsjin in budget fan $60 miljoen.
Angel Has Fallen
Yn Angel Has Fallen, út 2019, wurdt Mike Banning, dy't no direkteur fan 'e Secret Service is, falsk beskuldige fan it besykjen om 'e nije presidint Allan Trumbull (Morgan Freeman) te fermoardzjen. Yn wurklikheid sit dêr in privaat befeiligingsbedriuw efter dat hierlingen traint en ferhiert. Banning begjint in race tsjin 'e klok om syn namme fan blaam te suverjen en bewiismateriaal tsjin 'e wiere bedriging te sykjen. Angel Has Fallen, dat regissearre waard troch Ric Roman Waugh, brocht wrâldwiid $147,5 miljoen op tsjin in budget fan $40 miljoen.
Takomst
Yn novimber 2019 makke filmprodusint Alan Siegel bekend dat haadrolspiler Gerard Butler yn minimaal noch trije oare Fallen-films spylje sil. Dêrnjonken boarten de produsinten mei it idee om tillefyzjesearjes as spin-offs fan 'e filmsearje te meitsjen. Om't de films tige populêr wiene yn ferskate bûtenlânske merken, soe dan in searje yn in oare taal foar elts fan dy merken makke wurde kinne, wêrfan't de haadrolspilers letter weromkeare koene yn nije dielen fan 'e filmsearje.
Trije-ienheidskatedraal (Jeruzalim)
De Trije-ienheidskatedraal (Russysk: Свято-Троицкий собор, Hebriuwsk: קתדרלת השילוש הקדוש) is in russysk-otterdokske katedraal yn Jeruzalim, Israel. De katedraal waard tusken 1860 en 1872 yn opdracht fan de Keizerlike Otterdokske Palestina Feriening yn Sint-Petersburch foar de Russyske pylgers nei it hillige lân boud.
Skiednis
Om in tanimmende oantal Russen yn steat te stellen om feilich in beafeart te meitsjen nei it hillige lân, rjochte it Ministearje fan Bûtenlânske Saken fan it Keizerryk Ruslân yn 1847 in fertsjintwurdiging fan de Russysk-Otterdokske Tsjerke yn Jeruzalim op. De útfiering dêrfan waard oerlitten oan it yn 1859 stifte Palestina-komité, letter (sûnt 1882) de "Keizerlike Otterdokske Palestina-feriening". Nei de oankeap fan lân bûten de muorren fan Jeruzalim joech it komité opdracht om in katedraal, gebouwen foar de missy en muontsen, in sikehûs en ûnderkommens foar pylgers te bouwen. It kompleks ûntstie fan 1860 oant 1864 en om it hiele "Russyske Hiem" waard in stiennen muorre oanlein. De measte gebouwen wiene neffens it ûntwerp fan de russyske arsjitekt Martin Ivanovitsj Eppinger boud. It oarspronklike doel wie om de katedraal te ferneamen nei Aleksander Nevsky, de patroanhillige fan tsaar Aleksander III, mar der waard lang om let besletten de tsjerke te wijeen oan de Hillige Trije-Ienheid. Yn de jierren 1895-1897 fûn in renovaasje plak oan it dak en it ynterieur krige in nije beskildering.
Oan it begjin fan de Earste Wrâldkriich besiet de tsjerklike missy fan Ruslân yn Israel 37 lokaasjes, acht tsjerken en meardere kapellen, twa kleasters, fiif sikehûzen, sân hotels foar pylgers en hast 100 skoallen. De wichtichste taken fan de missy wiene it opfangen fan Russyske pylgers en de foarming fan otterdokske Arabieren. It útbrekken fan de Earste Wrâldkriich twong it personiel te ferhûzjen nei Aleksandrje, mar yn 1919 nei de besetting fan Palestina troch Grut-Brittanje, koene it missy-persoaniel werom komme nei Jeruzalim. Doe't lykwols de beskerming fan in steat weifallen wie ferdwûnen ek de boarnen fan jild. It wie boppedat foar otterdokske kristenen út Ruslân troch de feroare omstannichheden nei de Earste Wrâldkriich ûnmooglik woarn om nei it Hillige Lân te pylgerjen. De missygebouwen waarden oerdroegen oan boargerlike ynstellings lykas in plysjeburo, in finzenis, it Amearikaanske Reade Krús en in gerjochthôf en se rekken yn ferfal.
Yn de tiid fan it Britske mandaat bleau de katedraal yn funksje en foel doe ûnder de jurisdiksje fan Russysk-Otterdokske Tsjerke bûten Ruslân. Mei de tastimming fan Stalin mocht patriarch Alexius I fan 27 maaie 1945 oant 26 juny 1945 in beafeart meitsje nei it hillige lân. By de gefjochten yn de Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948 rekke de katedraal slim skeind. Nei de stifting fan de steat Israel yn 1948 waard de katedraal oerdroegen oan de Russysk-Otterdokske Tsjerke. De measte gebouwen fan de missy waarden yn de tiid fan de Sovjet-tiid neffens in oerienkomst út 1964 troch de Russyske oerheid ferkocht oan Israel, dy't ûnoffisjeel de namme de "Synappel-deal" kirge, om't it ûnreplik guod fan de missy troch Israel mei Jaffa-synappels betelle waard. It is oant hjoeddedei in striidkwestje om't it net dúdlik is oft de Sovjet-oerheid wol as de juridyske eigner fan de erfenis beskôge wurde kin. Der binne ûnderhannelings geande mei de steat Israel om it Russyske Hiem werom te jaan oan de Russysk-Otterdokske Tsjerke. De katedraal bleau mei in pear oare gebouwen bûten de oerienkomst. De Trije-ienheidskatedraal is noch jimmeroan ien fan de grutste en moaiste tsjerken fan West-Jeruzalim.
Arsjitektuer
De Trije-ienheidskathedraal is in neo-byzantynsk gebou mei fiif koepels.
De ikonostase fan de katedraal is yn 1869 yn Sint-Petersburch troch N.A. Leontjev makke. De keninklike doarren binne ferguld en skonken troch de foarsitter fan de Keizerlike Otterdokske Palestina Feriening, grutfoarst Konstantyn Nikolajevitsj.
Kirani James
Kirani James (Gouyave, 1 septimber 1992) is in Grenadaansk atleet dy't him spesjalisearre hat yn it hurddraven op 'e 400 m en de 200 m. Yn 2011 waard er yn Daegu, yn Súd-Koreä, wrâldkampioen op 'e 400 m. James die ek mei oan 'e Olympyske Spullen fan Londen, yn 2012, dêr't er in gouden medalje op 'e 400 m wûn, en teffens oan 'e Olympyske Spullen fan Rio de Janeiro, yn 2016, dêr't er in sulverne medalje op dyselde ôfstân behelle. Mei û.m. de (ûnderwilens opholden) Jamaikaanske atleet Usain Bolt heart er ta de wrâldtop fan 'e sprintsport by de manlju.
Amateurkarriêre
Yn april 2008 ferdigene James mei ûnder de CARIFTA Spullen yn Basseterre, yn Sint-Kits en Nevis, mei súkses syn titel op 'e 400 m, en wûn er dêrnjonken ek goud op 'e 200 m mei in tiid fan 21,38 s. Datselde jiers wûn er op 'e 400 m ek noch in sulverne medalje yn july op it WK foar de junioaren yn it Poalske Bydgoszcz en in gouden medalje yn oktober op Mienebêstjongereinspullen yn it Yndiaaske Pune.
Tsjin dy tiid hiene teminsten tsien universiteiten út 'e Feriene Steaten grutte belangstelling toand om James binnen te heljen as lid fan harren atletyktiims. Yn it neijier fan 2009 akseptearre er in stúdzjebeurs fan 'e Universiteit fan Alabama, yn Tuscaloosa, en briek dêr by syn earste optreden mei in tiid fan 45.79 s daliks it tsien jier âlde universiteitsrekôr fan Cori Loving op 'e 400 m. Op 'e 400 m en de 200 m wûn James ek goud op 'e CARIFTA Spullen fan 2010 yn George Town, op 'e Kaaimaneilannen. en yn Moncton, yn Kanada, wûn er datselde jiers ek noch de 400 m op it WK foar de junioaren.
Profkarriêre
Yn 2011 sette James mei achttjin jier útein mei syn profkarriêre as atleet. Op it WK yn Daegu, yn Súd-Koreä, behelle er syn earste goudene medalje op 'e 400 m by de folwoeksenen. Dat wie de earste medalje dy't ea troch Grenada wûn waard op in wrâldkampioenskip atletyk. It jiers dêrop fertsjintwurdige James syn heitelân op 'e Olympyske Spullen fan Londen, dêr't er op 6 augustus op 'e 400 m fannijs de gouden medalje wûn mei in tiid fan 43.94 s. Dat wie sawol in persoanlik rekôr, as in nasjonaal rekôr, as de earste Olympyske medalje dy't ea troch Grenada wûn wie. Sa't te ferwachtsjen wie, rûn syn thúskomst út op in grut folksfeest, wêrby't tûzenen Grenadanen by de strjitten lâns stiene wylst James syn yntocht makke. Tillman Thomas, de premier fan Grenada, kundige oan dat James in bedrach yn oerheidsobligaasjes temjitte sjen koe fan 500.000 Eastkaribyske dollars, dat der in postsegel oan him wijd wurde soe, en dat der in nij atletykstadion boud wurde soe dat nei him ferneamd wurde soe.
Yn 2013, op it WK yn Moskou, rûn James op 'e 400 ien fan syn mindere wedstriden, mei in tiid fan 44,99 s, dy't him in sânde plak opsmiet. Yn 2014, lykwols, behelle er op 'e Mienebêstspullen yn it Skotske Glasgow op 'e nij in goudene medalje op dyselde ôfstân. Datselde jiers ferbettere er op 3 july ûnder it Athletissima yn Lausanne, yn Switserlân, syn persoanlik rekôr op 'e 400 m ta 43,74 s, wat de fluchste tiid is dy't ea troch in net-Amerikaanske atleet op dy ôfstân rûn is. Op it WK fan 2015, yn Peking, wûn James in brûnzene medalje op 'e 400 m. Under de Olympyske Spullen fan 2016, yn Rio de Janeiro, wûn er op 'e 400 m de sulverne medalje, mei in tiid fan 43.76 s, efter de Jamaikaan Usain Bolt. Op 'e Olympyske Spullen fan 2020, dy't yn 2021 yn Tokio holden waarden, besette James mei in tiid fan 44,19 s de brûnzen medalje op 'e 400 m, efter Steven Gardiner fan 'e Bahama's en Anthony Zambrano út Kolombia.
Pskov
Pskov (Russysk: Псков) is in âlde stêd yn it westen fan Ruslân en de haadstêd fan it oblast mei deselde namme. De stêd leit oan de rivier de Velikaja op likernôch 20 kilometer fan de grins mei Estlân. De stêd telde yn 2014 206.730 ynwenners.
De tsjerken fan de Pskov Skoalle fan Arsjitektuer binne yn 2019 troch UNESCO op de list fan it wrâlderfgoed byskreaun.
Pskov is ien fan de âldste stêden fan Ruslân. It wie de haadstêd fan de Republyk Pskov en ien fan de hannelstêden fan it Hânzebûn. Letter foel it ûnder it Grutfoarstendom Moskou en it opfolgjende Russyske Ryk.
Under it Sovjet-regear waarden grutte dielen fan de stêd op 'e nij boud. In soad âlde gebouwen, benammen tsjerken, waarden ôfbrutsen om romte te meitjen foar nijbouprojekten. Yn de Twadde Wrâldkriich hie de stêd slim te lijen ûnder de Dútske besetting fan 9 july 1941 oant 23 july 1944. In grut part fan de befolking ferstoar yn de kriich en sûnt de befrijing besiket Pskov de tradisjonele posysje as in yndustriëel en kultureel sintrum fan West-Ruslân werom te winnen.
It besjen wurdich
De midsiuwske muorren fan Pskov, boud fanôf de 13e iuw, binne foar in grut part bewarre. Yn it kremlyn fan Pskov stiet de 78 meter hege Trije-ienheidskatedraal, stifte yn 1138 en wer opboud yn de jierren 1690. De katedraal fan it Mirozjski-kleaster binne ferneamd fanwegen de 12e-iuwske fresko's. Fan de oare tsjerklike monuminten binne û.o. de 12e-iuwske Jehanneskatedraal en it Snetogorski-kleaster (yn 1310 boud en mei muorreskilderings út 1313) it neamen wurdich.
Pskov is ryk oan lytse, skildereftige tsjerken út de 15e en 16e iuw. Der binne noch tsientallen fan bewarre.
Yn de omkriten fan de stêd leit Izborsk mei ien fan de grutste forten fan it midsiuwske Ruslân. Oare monuminten binne it troch grutte oantallen pylgers besochte Untsliepeniskleaster yn Petsjory, it Krypetski-kleaster en it Jeleazarov-kleaster, in kultuereel en literêr sintrum fan it midsiuwske Ruslân.
Fierder is it iepenloftmuseum Michailovskoje in besite wurdich. Underdiel fan it museum foarmet it âldershûs fan Aleksander Pûsjkin, dêr't er guon fan syn bêste wurken yn it Russysk skreau. De nasjonale dichter fan Ruslân is tichteby begroeven yn it Svjatogorski-kleaster.
Op 7 july 2019 waarden de tsjerken fan de Pskov Skoalle fan Arsjitektuer as wrâlderfgoed opnommen yn de list fan UNESCO.
Berthold von Bernstorff
Berthold Hartwig Arthur Eduard Graf von Bernstorff-Wehningen (Berlyn, 21 jannewaris 1842 - Höllwangen, 12 febrewaris 1917) wie in aadlik grutgrûnbesitter en lid fan de Dútske Ryksdei.
Libben en wurk
Bernstorff gie nei it gymnasium yn Aldenboarch, Grimma en Lüneburg, en dêrnei ek nei de boskbouskoalle (Forstakademie) yn Eisenach en de Universiteit fan Göttingen. Hy wie oant nei 1866 as boskwachter (Forster) oan 't wurk en makke in lânbaokundige stúdzje ôf. Fan 1869 oant 1883 wie er haad fan de Gartower boskwachterij (Forstverwaltung). Sûnt 1877 wie er lid fan de Central-Ausschusses der Königlich landwirtschaftlichen Gesellschaft yn Hannover en nei de ynfiering fan de lânboukeamer (Landwirtschaftskammer) lid fan it bestjoer dêrfan. Fierder wie er sûnt 1883 presidint fan de Lünebürger Provinzial-Vereins. Yn 1883 kaam it famyljebesit yn Wehningen op syn namme en yn 1892 kocht er it eilân Skiermûntseach. Hy wie lid fan de Kreistage Dannenberg en Bleckede, en ek Kreisôffurdige oant 1891. Dêrnjonken wie er lid fan de evangelysk-lutherske lânsynoade sûnt 1890 en Landschaftsrat fan de Lüneburgischen Ritter- und Landschaft, lid fan de Königlich Landes-Ökonomie-Kollegiums en de Dútske Lânbouried.
Fan 1893 oant 1907 hie er in sit yn de Dútske Ryksdei foar it kiesdistrikt Provinsje Hannover 15 (Kreis Lüchow, Landkreis Uelzen, Kreis Dannenberg, Landkreis Bleckede) en de Deutsch-Hannoversche Partei.
Oepke fan Burmania (1538-1615)
Oepke fan Burmania, meastentiids skreaun as Upcke van Burmania (om 1538 - 4 juny 1615 ) wie in Frysk histoarikus.
Echte ralfûgels
De echte ralfûgels (wittenskiplike namme: Rallinae) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), it skift fan 'e kraaneftigen (Gruiformes), it ûnderskift fan 'e raleftigen (Ralli) en de famylje fan 'e ralfûgels (Rallidae). Ta dizze taksonomyske groep hearre 35 libbene soarten mei dêropta nochris teminsten 12 resint (d.w.s. yn 'e lêste fiifhûndert jier) útstoarne soarten. De bekendste soarte echte ralfûgel is de teapert (Crex crex), dy't foarhinne ek rûnom foarkaam yn Fryslân.
Ierdappelplanten (skaai)
Ierdappelplanten (Solanum) is in skaai fan planten yn de ierdappelfamylje (Solanaceae).
It skaai is mei 1500-1700 ferskillende soarten it grutste skaai yn de ierdappelfamylje. Yn de regel binne de soarten krûdeftich, faak rankjend of klimmend. In soad soarten komme yn de tropen foar, mar in tal komt ek yn tuskenbeide klimaten foar. Yn de tropen binne it gauris struken en sels oant 6 meter hege 'beammen'.
Bekende kultuergewaaksen yn it skaai binne de ierdappel (Solanum tuberosum), de auberzjine (Solanum melongena) en de tomaat (Solanum lycopersicum). Dy lêste wie foarhinne by it skaai Lycopersicon yndield, mar wurdt no as lid fan de ierappelfamylje sjoen.
Allinnich bitterswiet (Solanum dulcamara) en swarte huningbei (Solanum nigrum) hearre by de ynheemske floara fan Fryslân.
Ekologyske aspekten
De planten yn dit skaai binne iten foar û.o. Acherontia lachesis, deadskopflinter (Acherontia atropos), Acherontia styx, Actinote acerata, Amerila bubo, Coelonia fulvinotata, Ctenoplusia limbirena, Dircenna klugii, Helicoverpa armigera, Helicoverpa assulta, Hypoleria cassotis, Spilosoma atridorsia, Spilosoma aurantiaca, Spilosoma jacksoni en Spodoptera litura.
Gefoelich voor Phytophthora
Ierdappeleftigen steane bekend om har gefoeligens foar in sykte dy’t feroarsake wurdt troch soarten fan Phytophthora (hearrend by de wetterskimmels). De sykte is bekend ûnder de namme ierdappelsykte. Oare soarten fan it skaai ierdappelplanten binne ek fetber foar de sykte. By túnkers steane tomaten, paprika en auberzjine bekend as gefoelich foar de sykte.
Paris Berelc
Paris Berelc (Milwaukee, 29 desimber 1998) is in Amerikaansk aktrise en model. Hja is benammen bekend wurden mei rolen yn bernesearjes, lykas dy fan Skylar Storm yn Mighty Med en Lab Rats: Elite Force, op 'e tillefyzjestjoerder Disney XD.
Jonkheid
Berelc waard yn 1998 berne yn Milwaukee yn 'e Amerikaanske steat Wiskonsin. Se is fan etnysk Hongaarsk komôf, en hat trije jongere susters: Bless, Joelie en Skye. Berelc groeide op yn Germantown, in foarstêd fan Milwaukee. Mei fjouwer jier siet se al op dûnslessen en de folgjende njoggen jier die se ek oan turnjen.
Yn 2007, doe't se njoggen jier wie, waard se 'ûntdutsen' troch it modelleburo Ford Models. Yn 'e jierren dêrnei wurke Berelc mei oan hûnderten advertinsjes foar winkelkeatlings as Boston Store, K-mart, Kohl's en Sears. Yn 2009 stie se op 'e omslach fan it novimber/desimber-nûmer fan it tydskrift American Girl.
Aktearkarriêre
Yn 2010, doe't se tolve jier wie, begûn Berelc aktearlessen te folgjen oan 'e Acting Studio Chicago. Twa jier letter besleaten har âlden om mei har nei Los Angeles te ferhúzjen, sadat se besykje koe en begjin in karriêre yn 'e film- en tillefyzjeyndustry fan Hollywood. Dat wurkpaad sette Berelc útein yn 2013, doe't se fjirtjin jier wie.
Berelc har earste rol wie daliks in haadrol: se spile Skylar Storm yn 'e komyske bernesearje Mighty Med, foar de tillefyzjestjoerder Disney XD, oer in sikehûs foar superhelden. Dy rige rûn twa seizoenen, fan 2013 oant en mei 2015. Yn 2015 spile se yn 'e tillefyzjefilm Invisable Sister, fan it Disney Channel, de rol fan Molly, dy't troch har jongere suster Cleo (spile troch Rowan Blanchard) by fersin ûnsichtber makke wurdt.