cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vampire Academy (film)
Plot
Mei't se der sels ris tsjûge fan west hat hoe't Lissa it libben fan in krie rêde dy't earne tsjin oan flein wie en de nekke brutsen hie, begjint Rose te fermoedzjen dat Lissa oer deselde soarte magy beskikt as frou Karp. Underwilens wurdt Lissa almar ôfhâldiger en kâlder, wat Rose wyt oan it feit dat har freondinne hieltyd mear gebrûk makket fan kompulsje om yn alle saken har sin te krijen. Om Lissa te rêden, moat se gau-gau sjen út te finen hokfoar magy it is dêr't Lissa oer beskikt, mar Rose is mear in dogger as in tinker, dat se moat help hawwe fan immen dy't thús is yn 'e argiven. Dêrom kloppet se foar help oan by Christian Ozera, dy't har fersyk earst ôfstegeret om't er yn 'e tuskentiid ûntdutsen hat dat Rose derfoar ferantwurdlik is dat Lissa neat mear fan him witte wol. As Rose lykwols seit dat it derom giet om Lissa te rêden, jout Christian ta, mei't er wier fereale op Lissa is. Djip yn 'e argiven fan 'e akademy ûntdekke se dat de nammejouwer fan 'e skoalle, Vladimir fan Kiëv, ek oer de foarm fan magy beskikte dy't frou Karp en Lissa hawwe, en dat dy magy spiritus hjit. Mei spiritus kin Lissa sykten genêze en de stjerrenden rêde, mar dizze foarm fan magy put de libbensenerzjy fan 'e brûker yn hege mjitte út.
As Lissa har kat fermoarde wurdt, ûndernimt Rose aksje om't it mei it narjen no oer de skreef giet. Twa jonges út deselde klasse as sysels en Lissa bekenne dat se yn ruil foar seks Mia holpen hawwe mei de bedrigings en it fandalisme, en Mia jout neitiid itselde ta, mar alle trije ûntstride se dat se Lissa har kat wat oandien hawwe. It foarfal mei de kat makket by Rose oantinkens wekker dy't foar har ferburgen wiene troch frou Karp. Se wit no wer dat Karp dejinge wie dy't har bepraat hat om mei Lissa de Akademy fan Sint-Vladimir te ûntflechtsjen, om't Karp úthold dat Lissa op 'e kostskoalle net feilich wêze soe. By rektriks Kirova stiet Rose derop oan om har ynsjoch te jaan yn 'e geheime ynformaasje yn it dossier fan frou Karp. Dimitri falt har by en seit dat it tiid en mear as tiid is om Rose te fertellen wêr't de stâle fêstsit. Befeiligingskamera's, dêr't Rose de bylden fan te sjen kriget, hawwe fêstlein hoe't frou Karp harsels ta strigoi makke hat troch in fieder te deadzjen, en hoe't se dêrnei út 'e kostskoalle ûntsnapt is. Nimmen hat dêrnei noch wat fan har heard.
Rose besiket Lissa derfan te oertsjûgjen dat se sparsumer mei har magy omgean moat, mar Lissa wol net harkje. Pas as Rose har ankel brekt troch in ûnbedoelde bywurking fan Lissa har oergebrûk fan magy, beseft se dat Rose gelyk hie. Nei't se Rose har ankel genêzen hat, ûntskuldiget se har foar har hâlden en dragen de lêste tiid en fermoedsoenje de beide freondinnen har mei-inoar. Tagelyk krije Lissa en Christian sa súntsjes oan ferkearing, in ûntwikkeling dy't Rose diskear net mear opkeart.
It docht bliken dat dejinge dy't efter de ûntfiering fan Lissa sit, prins Dashkov sels is. Hy is oanhelle mei it syndroom fan Sandovsky, in groanyske en ûngenêslike sykte, dy't him ûngaadlik makket foar de hearskippij oer de moroi. Hy wol no dat Lissa spiritus brûkt om him te genêzen. Om't syn oandwaning groanysk is, sil se dat hieltyd wer op 'e nij dwaan moatte, dat hy is fan doel om har finzen te hâlden oant se fan útputting stjert. Om Rose ôf te lieden, hat er har it halskeatling jûn, dat baaid is yn in sterk leafdesdrankje. Dashkov lit Lissa martelje troch in bline dy't net fetber is foar har kompulsje oant se tajout en him genêst. Underwilens arrivearje Rose-en-dy by it skûlplak fan Dashkov. Wylst Dimitri en Gabriela har mei grou geweld in paad klearje troch Dashkov syn trewanten, glûpe Rose en Christian troch in syddoar nei binnen ta om Lissa te rêden. Dat falt noch net ta as Lissa tagelyk op eigen manneboet besiket te ûntsnappen, mei as gefolch dat se inoar yn 't earstoan mis rinne.
Yn in grot yn 'e bergen dy't útsjocht op 'e Akademy fan Sint-Vladimir beächtet Sonya Karp har eardere wurkplak, wylst se in ûnbidige kliber strigoi ree makket foar de oanfal.
Produksje
Vampire Academy waard regissearre troch Mark Waters nei in senario fan syn broer Daniel Waters. Dat wie basearre op Vampire Academy, it earste diel út 2007 fan 'e romansearje mei deselde namme fan Richelle Mead. As produsinten wiene Don Murphy, Susan Montford, Michael Preger en Deepak Nayar by it projekt belutsen foar de filmstudio's IM Global, Kintop Pictures, Preger Entertainment en Montford & Murphy Productions. Vampire Academy wie dêrmei in Amerikaansk-Britske ko-produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan $30 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Tony Pierce-Roberts, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Rolfe Kent.
It wie oarspronklik de bedoeling dat de film de titel Vampire Academy: Blood Sisters krije soe. It doel wie doe noch om alle fiif romans út 'e Vampire Academy-rige te ferfilmjen, en de produsinten woene dat alle films in ferskillende namme hawwe soene. Dat idee stapten se letter fan ôf. De opnamen foar Vampire Academy setten op 28 maaie 2013 útein en duorren oant en mei 20 july fan dat jier. De measte sênes waarden filme yn 'e Pinewood Studios yn it Ingelske Buckinghamshire. De bûtendoarsênes by de Akademy fan Sint-Vladimir waarden opnommen by de Chaterhouse School yn Surrey. In lyts diel fan 'e opnamen waard dien yn 'e Amerikaanske steat Montana.
Distribúsje
De distribúsje fan Vampire Academy waard yn 'e Feriene Steaten fersoarge troch The Weinstein Company en yn it Feriene Keninkryk troch Entertainment One. De film gie op 7 febrewaris 2014 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. Yn it Feriene Keninkryk soe de film earst op 19 febrewaris útkomme, mar dat waard om ûndúdlike redens opskood nei 24 april. Doe't Vampire Academy it yn 'e Amerikaanske bioskopen min die, waard besletten en bring de film yn it Feriene Keninkryk direkt-op-fideo út, wat op 14 july barde. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 4 febrewaris by platemaatskippij Universal Music Enterprises. Vampire Academy kaam op 20 maaie 2014 (yn 'e Feriene Steaten) út op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Vampire Academy oer it algemien negative resinsjes. Sa skreau Manohla Dargis yn The New York Times dat regisseur Mark Waters "net bysûnder ynteressearre liket te wêzen yn 'e boppenatuerlike dielen fan Vampire Academy, en hy beskikte dúdlik net oer it budget om it bytsje hokus-pokus dat er deryn treaun hat, magysk te meitsjen." Yn it tydskrift Variety fûn Dennis Harvey dat de film "der net inkeld útsjocht as in sa krú mooglik mingsel fan eleminten út Harry Potter en Twilight, mar ûntwurpen liket te wêzen om dy beide franchises der yn ferhâlding út sjen te litten as ivige monuminten fan 'e wrâldkultuer."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Vampire Academy in leech goedkarringspersintaazje fan 16%, basearre op 58 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't [de film] miskien syn yn 't foar al besteande kliber fans wol oansprekke sil, lient dizze krusing tusken Twilight en Mean Girls op loaie wize fan syn foargongers en biedt er njonken syn smoarfolle eftergrûnferhaal net folle humor of spanning." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Vampire Academy in goedkarringspersintaazje fan 30%, basearre op 14 resinsjes.
Opbringst
Vampire Academy brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $7,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $7,6 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $15,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $30 miljoen betsjut dat in ferlies fan $14,6 miljoen, dêr de marketingkosten noch oerhinne komme.
Prizen
Vampire Academy waard yn 2014 nominearre foar twa Teen Choice Awards, yn 'e kategoryen favorite komeedzjefilm en favorite aktrise yn in komeedzjefilm (Zoey Deutch).
Skraste ferfolchfilms en reboottillefyzjesearje
It hie oarspronklik de bedoeling west om alle fiif romans fan 'e Vampire Academy-romansearje te ferfilmjen, mar nei it teloarstellende resultaat fan 'e earste film, waard dêr fan ôfsjoen. Yn 2021 makke de Amerikaanske streamingtsjinst Peacock bekend dat der in reboot fan Vampire Academy yn produksje nommen wie yn 'e foarm fan in tillefyzjesearje.
Rintsjepoel
De Rintsjepoel is in mar yn de gemeente Wymbritseradiel. De mar hat troch de Tsjerkesleat en de Djippe Sleat yn ferbining mei de westkant fan Heech. Nei it noarden stiet de poel troch de Palsepoel yn ferbining mei de Skûtelpoel.
De namme Rintsjepoel jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Rintjepoel.
List fan planetoïden 801-900
Dit is in list fan planetoïden 801-900.
Sappemastate
Sappemastate, ek:Sappema huys en Sappemahûs wie in eardere stins en letter state dy't east fan Feankleaster stien hawwe moat, noard fan de Keningswei. Fan de state is neat mear werom te finen.
Yn 1467 hearde Bennert Sappema ta de Kollumerlânske haadlingen dy't it net iens wienen mei it ferdrach dat mei Grins sluten wie. Yn 1493 wenne yn Aldwâld in Sypt of Sybet Sappema, mooglik in soan fan Bennert. In lettere Bennert op “Sappama huys” te Aldwâld (frij wis in pakesizzer fan Bennert sr.) wurdt neamd as “Volmachtich van Oldtwolde, Colmerswaeg ende Westergeest” foar de Lândei op 22 septimber 1542. Hy wie troud mei Saes Hetsma dy't yn 1560 as syn widdo foarkomt. In pear jier letter wurde Rein en Jilt Sappema (bruorren) en Sybet Sappema neamd, wêrfan Jilt yn 1572 te Feankleaster wenne en dus frij seker op de state. Hy en syn frou Eelck Oenthyama hienen mar ien dochter. Dy Beits Sappema wie yn 1580 frou fan Tyardt Buwes dy't yn Westergeast wenne. “Anno 1593 en 10 martii sterf de erentfesten ende manhaftigen Jylt Sappema” stiet der op syn grêfsark yn de tsjerke fan Aldwâld te lêzen. Ut it wurd “manhaftigen” meie wy ôfliede dat hy in fjochtersbaas wie en yn kriichstsjinst west hat. De heule 16e en iere 17e iuw wurde Sappema's as oansjenlike ynwenners fan Aldwâld neamd. De “eersame” Sybet Sappema waard yn 1571 en de “erentfeste” Jylt Sappema (sjoch ek Oentzema te Westergeast) yn 1593 yn de tsjerke begroeven; ek Binnert Sappema, lid fan Deputearre Steaten en rjochter yn Aldwâld, waard dêr yn 1632 begroeven (troud mei Ricxt Takes fan Hettinga).
Neffens Andreae leinen ûnder Aldwâld meardere huzen Sappema. Sappemahûs of -state lei neffens him east fan Feankleaster, benoarden de Keningswei. Foar 1640 rekke it lykwols al út hannen fan de family en mooglik is doe ek it hûs ferfongen troch in pleats.
Nijehaske (wyk)
Skiednis
De wyk Nijehaske is neamd nei it plak Nijehaske, dat noardwest fan de wyk leit. De wyk is yn de jierren 80 fan de 20e iuw ûntstien en waard oant yn de jierren 90 boud.
Lizzing
Oan de súdside wurdt Nijehaske begrinze troch de Engelenfeart en oan de westside troch it Nije Hearrenfeanster Kanaal. Oan de noardside leit bedriuweterrein Businesspark Fryslân. It sintrum is troch in fytstunnel ûnder stasjon It Hearrenfean te berikken.
Strjitnammen
De postkoade fan de strjitten yn de wyk begjint mei 8447. Troch de wyk rint de Haskerútgong, de ferbiningswei tusken de wyk De Greiden yn it suden en it bedriuweterrein yn it noarden.
Underwiis
thumb|200px|[[Bornego Kolleezje (Bûgel)]]
Syngroanswimmen op de Olympyske Simmerspullen 1984
De Olympyske Simmerspullen 1984 ek wol de XXIIIe Olympiade neamd waarden yn 1984 yn Los Angeles, de Feriene Steaten hâlden. It syngroanswimmen waard hâlden yn it McDonald's Olympic Swim Stadium. It wie de earste kear dat it Syngroanswimmen op it programma stie.
Meditaasje
thumb|right|In grut byld yn [[Bangaloar fan in meditearjende Sjiva.]] Meditaasje is in steat fan ûnderfining dêr't it omtinken him konsintrearret op in foarwerp, in tins of it bewustwêzen sels. Faak bringt it mei dat it omtinken him nei binnen rjochtet nei de geast. Meditaasje wurdt faak sjoen as in ûnderdiel fan de Easterske Godstsjinsten lykas it Boedisme, mar makket ek part út fan it kristlike leauwen. Der besteane ferskate foarmen fan meditaasje en meditaasje-techniken.
Parides
De Parides binne in skaai yn de famylje fan de Paazjes.
thumb|right|300px| [[Parides aeneas]]
Brouwerij Gudzekop
Brouwerij Gudzekop is in brouwerijhierder yn it doarp Goaiïngaryp en is oprjochte yn 2018 troch de brouwers Herbert Nijp, Dietmar Laske en Paul Bijlsma. Gudzekop brout CRAFT-bieren yn lytse oplage.
De brouwerij is ferneamd nei it farwetter Gudzekop, dat tusken de Goaiïngarypster Puollen en de Langsturtepoel leit.
Haadjild
Haadjild of kapitaasje (Frânsk: capitation) wie in haadlike belestingomslach foar begoedigen.
Brouwerij Gudzekop
Skiednis
Alle bieren ha in nautysk tema krige. It earste bier is de Opsteker, in swier blond bier mei in frisse en krûdige smaak. Opsteker is earst yn in batch fan 200 liter broud by Brouwerij Jovius yn Nieuwegein en frij gau dêrnei yn 2.000 liter by Bax Bier yn Grins. Dêrnei hawwe de brouwers de oerstap makke nei Tsjerkebier yn Easterwierrum, dêr 't se sels al har bieren brouwe.
De alderearste broubatches waarden finansiere troch crowdfunding. Dêrnei waarden de bieren mei eigen middels betelle.
Hjoed-de-dei
De resepten komme fan de brouwers út Goaiïngaryp en binne op lytse skaal lokaal ûntwikkele. Foar it kommersjeel brouwen binne dizze resepten opskaald en wurdt der yn earste ynstânsje broud mei brouwerijferhierders yn de regio. Gudzekop hat as stribjen om binnen sa koart mooglike tiid folslein biologysk sertifisearre bier oanbiede te kinnen. Dêrneist is der de dream om yn Goaiïngaryp of omkriten in eigen brouwerij te starten.
It skûtsje Hoop op Zegen wurdt ûnder it farren brûkt as proeflokaal.
Freark fan Baden-Durlach
Freark, erfprins fan Baden-Durlach (7 oktober 1703 - 26 maart 1732) wie in soan fan markgreve Karel III Willem fan Baden-Durlach en Magdalena fan Württemberg. Yn 1727 troude hy mei Amalie fan Nassau-Dietz, en waard heit fan:
Brouwerij Gudzekop
Hjoed-de-dei
Herbert Nijp en Paul Bijlsma binne net mear aktyf by de brouwerij. Trea Aldershof is kompanjon wurden fan Dietmar Laske.
De bieren fan Gudzekop kinne online besteld wurde.
Jan Schokking
thumb|Jan Schokking om 1901 thumb|left|Byld yn 't gemeentehûs Katwyk, ta oantins fan boargemaster Jan Schokking
Elekteurspinning
In elekteurspenning is in penning foar elekteurs út de 18e iuw. Yn de 18e iuw moasten de elekteurs op 1 jannewaris nije magistraatsleden kieze. As presinsjejild krige in elekteur dan in spesjaal makke elekteurspenning. Yn it Frysk Museum wurde in soad fan dizze elekteurspenningen bewarre.
Jan Schokking
Mei de ferkiezings fan 1901 wûn it Fryske Bûn ien sit yn foar it parlemint. Dat barde yn it distrikt Harns dêr't dûmny Schokking keazen waard.
Schokking wie ek minister fan Justysje yn it Kabinet-Colijn I. Hy folge yn 1927 Jan Hendrik de Waal Malefijt op as boargemaster fan de gemeente Katwijk oant 1932, doe't er opfolge waard troch Wicher Jacob Woldringh van der Hoop.
CRAFT
Oant de nammewiziging yn desimber 2016 hjitte de feriening it Klein Brouwerij Collectief. De goed 150 leden fan CRAFT binne allegear ûndernimmingen dy't har dwaande hâlde mei de ûntwikkeling, produksje en ferkeap fan bier neffens eigen reseptuer. De feriening biedt in platfoarm foar útwikseling fan kennis en ûnderfining oer de branche. De feriening promoatet en behertiget de belangen fan har leden foar de merk, media en polityk.
Henry Potez
Henry Charles Alexandre Potez (Méaulte, 30 septimber 1891 – Parys, 9 novimber 1981) wie in Frânsk fleanmasinefabrikant .
Wurkpaad
Potez studearre oan de Frânske loftfeartskoalle Supaéro. Tegearre mei Marcel Dassault wie er de útfiner fan de Potez-Bloch propeller dy't nei 1917 op de measte Alliearde fleanmasines yn de Earste Wrâldkriich tapast waard.
Yn 1919 stifte er syn eigen bedriuw Aviations Potez dat tusken beide wrâldkrigen yn in protte fleamasines en wetterfleanmasines boude, dy't doetiids by de meast moderne yn de wrâld hearden. Hy kocht it bedriuw fan Alessandro Anzani (Itaalje) yn 1923. In protte Potez-fleantugen waarden in ynternasjonaal súkses dêr't wrâldrekords mei makke waarden; masines lykas de Potez 25, 39, 54, ,62, 63.
Fanwege harren strategysk belang waarden syn fabriken 1936 nasjonalisearre troch it Frânske Front populaire-regear. It waard part fan de SNCAN (Société Nationale de Construction Aéronautique du Nord), mar Potez bleau direkteur.
Nei Wrâldkriich II ûntwurp it Potezfabryk de Magister, in twasits, twamotorich treningsfleanmasine dy't bot súkses hie. Yn 1952 kaam it tastel op de merk mei de namme Fouga Magister en waard brûkt troch tal fan loftmachten.
De Ikkers
De Ikkers is in wenwyk yn It Hearrenfean en hat omtrint 2000 ynwenners.
Skiednis
De wyk Ikkers is yn de jierren 60 ûntstien en wurdt begrinze troch de Boargemaster Falkenawei (eastside), it spoar (westside) en de Rottumerdyk oan de noardside.
Strjitnammen
Akkersplein, Amelânleane, Eastergoa, Feluweleane, Flylânleane, Gaasterlânleane, Goailânleane, Greefskipleane, Montferlandleane,  Naardermarstrjitte, Sânwâldenleane, Skylgerstrjitte, Tesselstrjitte, Twinteleane, Walcherenstrjitte, Westergoa, Westergoaleane.
Súd-Koreä
Súd-Koreä, offisjeel de Republyk Koreä, is in lân yn East-Aazje. De haadstêd is Seoul en de tsjintwurdige presidint is Roh Moo-hyun, dy't sûnt 2002 regearret.
Lizzing
Súd-Koreä wurdt begrinzge troch:
De Ikkers
Underwiis
thumb|right|250px|Skoalle en flats by it Ikkersplein
Heechbou
In de wyk stean fjouwer flats (trije oan it Ikkersplein) mei acht ferdjippings.
Súd-Koreä
Lânskip
thumb|left|De berch Hallansan op Jeju-do It lânskip yn it súdlike part fan it Koreaanske skiereilân is foar it grutste part bercheftich en wurdt troch fiif grutte berchtmen trochsnien. Heechste berch is de fulkaan Hallasan (san = „Berch”) mei 1950 meter op it eilân Jeju-do, op it Súd-Koreaanske fêstelân is de heechste, de Jirisan mei 1915 meter en de Seoraksan yn it noardeasten mei 1708 meter. Oars as de kearsrjochte eastkust hawwe de súd- en westkust in protte ynhammen. Yn it suden leit in heuvelich en fruchtber gebiet dêr't de rivier de Natong rint en yn de Giele See útkomt. Omdat it lân foar om-ende-by 70% út bergen bestiet en de hellingen net beboud wurde meie, is it oerflak dat brûkt wurde kin foar lânbou net grut. Yn it westen leit in 50-100 km wide kustflakte. De grutte rivieren mûnje allen út yn de Giele See en binne beheind te befarren.
List fan planetoïden 36201-36300
Dit is in list fan planetoïden 36201-36300.
Gauckemastins
Gauckemastins of Galamasate lei benoarden Aldwâld by “de Wirden” of Aldwâldmersyl. Fan de sate is neat werom te finen.
By de Wirden benoarden Wygeast lei op Aldwâldmersyl de sate Gauckema, sa fermelden yn 1624, en letter “Galamasate” neamd. In stins wurdt it net neamd. De sate is nijsgjirrich omdat er it stamhûs wie fan in aadlike family dy't oan it begjin fan de 16e iuw mei Remmersma's fan Dokkum, Mellema's fan Eastrum en Bootsma's fan Kollum fersweagere wie.
Trije Hierargen
Mei de Trije Hierargen (Gryksk: Οι Τρεις Ιεραρχες, hoi treis hierarches) wurde de trije biskoppen Basilius de Grutte († 379), Gregoarius de Teolooch († 389) en Jehannes Krysostomos († 407) oantsjut. De biskoppen foarmje foar it kristendom in wichtich haadstik yn de tsjerkeskiednis troch yn de 4e iuw in beslissende rol te spyljen yn de kristlike teology.
De trije biskoppen wurde as hilligen fereare, benammen yn de otterdokske tsjerken, mar ek yn it katolisisme en it anglikanisme. De otterdokske tsjerke fiert op 30 jannewaris it feest fan de Hillige Trije Hierargen.
Skiednis
Yn de 11e iuw ûntstie yn Konstantinopel in fûleindich debat oer de fraach wa fan de trije biskoppen de grutste west hie. Elkenien wist wol kwaliteiten fan harren foarkar te neamen om dêrmei it bewiis te leverjen dat har foarkar de grutste wie. Alle trije hawwe elk harren eigen feestdei: Basilius op 1 jannewaris, Gregoarius op 25 jannewaris en Jehannes op 27 jannewaris. De doedestiidske metropolyt Mauropos makke him tige drok oer de striid yn de Tsjerke en krige in dream, wêryn't de trije hierargen ferklearren foar God alletrije likefolle wurdearre waarden. Om 1100 hinne fierde keizer Aleksios I Komennos in feestdei yn foar de trije hierargen. Dy dei falt op 30 jannewaris.
Súd-Koreä
Lânskip
Foar de súdwestlike kust lizzen wol trije tûzen eilannen, dy't foar it grutste part lyts binne en net bewenne wurde. It grutste eilân is Jeju-do.
Utsein it subtropyske suden is it klimaat koel en evenredich.
Eysingastate (Boerum)
Eysingastate, ek wol 't Hoog is in eardere state, hy stie krekt noardeast fan Boerum, gemeente Kollumerlân. Fan de state is neat werom te finen.
It boujier is ûnbekend. It hûs wurdt meast ‘t Hoog neamd, in namme dy't ornaris jûn waard oan huzen fan bewenners mei rjochterlike macht. De state soe eigendom west hawwe fan it Gerkeskleaster. Oan de tsjintwurdige fan Eysingawei, de wei nei Warfstermûne, foarby de nôtmûne lei Eijsingastate, dat troch 'De Skoalmaster' yn 1857 noch neamd wurdt. In 1639 waarden state en lannen as earder kleastergoed troch de provinsje Fryslân ferkocht oan Sjouck Fogelsangh, frou fan Jacob Pibes Doma, dy't ek Eysmastate yn besit hân hawwe soe.
Yn it "Recesboek Weeskinderen" komt yn 1664 foar Jan Reiners Eisinge, mar oft hy mei Eijsingastate te krijen hie, is net dúdlik. Mooglik as pachter, want neffens mr. Andreae kaam it goed nei Sjouck fan Fogelsangh by fererving yn besit fan de famylje Fruitier (sjoch ek Abbemastate en Oostenburg yn Kollum). Pas yn 1853 waarden de state en lannen de Roode Schuur en de Fogelsanghsbank yn de tsjerke fan Boerum as hearrende by de state Het Hoog publyk ferkocht. By dizze state hearde yn de 18e iuw gjin lân as direkt om it hoarnleger.
Gemme fan Burmania
thumb|left|220px|Gemme fan Burmania foar Filips II: "Wy Friezen knibbelje allinnich foar God" (Ofbylding yn 'e Steateseal yn Ljouwert) thumb|right|220px|Stânbyld fan Gemme fan Burmania makke troch [[Hans Jouta, yn Ferwert]] Gemme van Burmania (±1523 - Ferwert, 28 novimber 1602) wie in Fryske ealman.
Biografy
Fan Burmania waard om 1523 hinne berne as soan fan Douwe fan Burmania en Saapke fan Idsma. Gemme fan Burmania wie ôffurdige fan Fryslân by de ynhuldiging fan Filips II yn 1555. Neffens Pier Winsemius en Jac. Scheltinga (ûnrjochtlik) soe hy de eed fan trou net op knibbels ôflizze wold hawwe; hy spruts de wurden: "Wy Friezen knibbelje allinne foar God". Dat is in ferhaal oer it idealisearre byld fan in 'echte' Fries. Letter waard Gemme fan Burmania lid fan it Ferbûn fan de Eallju en waard dêrnei troch Alva ferbanne. Yn 1568 moast er dêrom útwike nei Keulen. Yn 1583 gie er werom nei de Nederlannen en wenne er in stikmannich jierren yn Alkmar. Werom yn Fryslân fêstige er him op de Juwsmastate by Ferwert.
Fan Burmania hat twaris troud west. Hy troude de earste kear mei Jouck fan Haerda. Nei har ferstjerren by de berte fan harren fjirde bern, wertroude hy mei de widdo Juliana fan Aylva. Ut syn earste houlik waarden dus fjouwer bern en út syn twadde houlik seis bern berne. Hy stoar yn novimber 1602 op Juwsmastate. Hy waard op 5 desimber 1602 beïerdige yn de Sint-Martinustsjerke fan Ferwert.
Stiensirkel
thumb|Long Meg And Her Daughters út de [[brûnstiid is de grutste stiensirkel fan Noard-Ingelân]] thumb|Stiensirkel fan Drombeg ([[County Cork) yn Ierlân, datearjend út de 10e-9e iuw f.Kr.]] thumb|Beaghmore stone circle en [[cairn, Noard-Ierlân]] thumb|[[Stonehenge stiet bekend om de triliten]] thumb|[[Plattegrûn fan Meayll Hill]]
In stiensirkel is in megalitysk bouwurk. It bestiet út in sirkel of ellips fan grutte, oereinsteande stiennen, soms mei stiennen dy't dwers op de opgeande stiennen lizze. De diameter en it oantal stiennen fariearje per stiensirkel, de measte eksimplaren besteane út 4 oant 60 stiennen.
Marcel Dassault
Marcel Dassault, berne Marcel Bloch (Parys, 22 jannewaris 1892 - Neuilly-sur-Seine, 17 april 1986) wie in Joadsk-Frânsk yndustrieel, dy't fral ferneamd wie as fleanmasinekonstrukteur.
Stiensirkel
Oer it doel fan stiensirkels is al in soad skreaun en spekulearre. Sûnder mis sille se in religieuze funksje hân hawwe, mar in protte stiensirkels fertoane ek in dúdlike relaasje mei astronomyske ferskynsels en binne faaks ek brûkt by wize fan kalinder.
Datearring
De stiensirkels datearje oer it generaal út it lette neolitikum en de iere brûnstiid. Yn bygelyks Gotland en Götaland wurden stiensirkels út de izertiid oantroffen.
Marcel Dassault
Libben en wurk
1913 studearre hy ôf oan de hegeskoalle foar loftfearttechnyk. Yn de Earste Wrâldkriich kaam er mij in nij type propeller, dy't bettere prestaasjes taliet as de wenstige soarten. Hy neamde it de "Hélice Eclair" en tegearre mei in oare loftfeartpionier, Henri Potez, stifte hy de "Société des Hélices Eclair". Yn 1917 kaam der in tredde freon by en stiften sy de "Société d'Etudes Aéronautiques" (SEA) mei it doel eigen fleantugen te bouwen. It earste loftweardige model wie de twasits SEA 4, dêr't it Frânske ministearje fan Oarloch tûzen stiks fan bestelde. Doe't de levering krekt'begûn wie de kriich lokwols foarby en waard de bestelling ôfsein. Dêrnei gie Bloch yn it fêstguod.
Stiensirkel
Foarkommen
Stiensirkels komme benammen foar yn it Feriene Keninkryk en Ierlân, mar bygelyks ek yn Bretanje en it suden fan Skandinaavje. Ien fan de bekendste stiensirkels is Stonehenge, by it doarpke Amesbury yn it Ingelske Wiltshire.
Marcel Dassault
Libben en wurk
Doe't 1928 it Frânske Ministearje fan Loftfeart oprjochte waard, gie Bloch lykwols werom nei de fleantúchbou en stifte de "Société des Avions Marcel Bloch". Tsjin 1935 wie dat it twads grutte loftfeartbedriuw fan Frankryk wurden. Yn 1936 waard it bedriuw nasjonalisearre en ûnderbrocht yn de "Société nationale de constructions aéronautiques du Sud-Ouest "(SNCASO), dêr't Bloch de ôffurdige bestjoerder waard. In stikmannich moannen letter sette er útein mei in nij bedriuw, de "Société anonyme des avions Marcel Bloch" (SAAMB). Yn dat bedriuw ûntwurp er prototypes fan nije fleanmasines, dy't boud waarden troch de nasjonalisearre Frânske loftfeartyndustry: sa makke de SNCASO yn rige de ienmotoarige jachtfleanmasine MB 150, de twamotoarige bommesmiter MB 170, en in fjouwermoatorige passazjiersfleanmasine, de MB 161. De MB 174 (1939) wie in ienmotorich ferkenningsfleanmasine dy't brûkt wurde soe troch fleander/skriuwer Antoine de Saint-Exupéry.
Stiensirkel
Foarkommen
Yn de neite fan stiensirkels binne faak oare megalityske bouwurken te finen, lykas grêfhichtes, cairns en menhirs.
Marcel Dassault
Libben en wurk
Nei it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich waard hy yn 1940 arrestearre fanwege it regear fan Vichy. Hy wegere te kollaborearjen mei de besetter en bedarre úteinlik yn 1944 yn konsintraasjekamp Buchenwald; nei acht moanne waard er dêr befrijd.
Yn 1949 feroare hy syn famyljenamme yn Dassault; dat wie de koadenamme dy't syn broer, generaal Paul Bloch, yn de oarloch yn it Résistance brûkte. Itselde jier fleach de MD 450 Ouragan, it earste strielfleantúch fan Dassault. De Mystère III en Mystère IV folgen yn 1952; yn 1956 de Étendard IV (foar de fleandekskippem fan de Frânske marine) en de Mirage III, dy't oan in protte lannen ferkocht wurde soe, ûnder oaren oan Israel en (yn in lettere ferzje Mirage V) oan Belgje. De Mirage IV bommesmiter kaam yn 1959 foar de Frânske nukleêre "Force de Frappe". De meast nije tastellen fan Dassault binne de Mirage 2000 en de Rafale.
Stiensirkel
Foarkommen
Neist stiensirkels waarden yn itselde tiidrek ek sirkels fan hout oprjochte (Woodhenge); dizze binne fansels trooch de tiid oantaasten, mar it bestean derfan kin ôflaat wurde út bewarre bleaune pealgatten (lykas de pealkrânsheuvels by it Foarstengrêf, Oss). In foarbyld hjirfan is Woodhenge (Amesbury).
Marcel Dassault
Libben en wurk
Yn de boargerloftfeart is Dassault fral bekend fanwege de Falcon-sakejets, dêr't sûnt 1970 ferskillende ferzjes fan útbrocht binne. In grut passazjiersfleantúch, de Mercure (1971) waard gjin súkses.
Stiensirkel
Foarkommen
Yn it ferline binne stiensirkels bytiden fernield, lykas by de Brandsbutt Symbol Stone.
Marcel Dassault
Libben en wurk
De "Société des Avions Marcel Dassault", letter "Dassault Aviation" waakste ta in grut militêr-yndustrieel konglomeraat, dat yn 1981 nasjonalisearre waard, mar dat fan Dassault laat waard oant syn dea.
Dassault wie ek warber yn de media en de polityk. Hy rjochte in wykblêd op, "Jours de France", konkurrint fan "Paris-Match", en hie dêryn sels de rubryk "le café du commerce". Hy produsearre in tal films (La Boum 2 (1982) mei û.o. Claude Brasseur; Jamais avant le mariage (1982); La septième cible (1984) mei û.o. Lino Ventura; Les parents ne sont pas simples cette année (1984)) en wie ek eigner fan filmsealen op de Paryske Champs Elysées. Hy waard senator en letter folksfertsjintwurdiger yn de Assemblée Nationale, dêr't er lange tiid de âlderdomsdeken fan wie.
Winter Music Conference
De Winter Music Conference (WMC), of "Wintermuzykkonferinsje", is in jierliks elektroanysk en dance-muzykfestival dat elts jier yn maart holden wurdt yn Miami Beach, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Floarida. It duorret altyd in wike en waard foar it earst organisearre yn 1985. De Winter Music Conference is fan oarsprong en benammentlik bedoeld foar profesjonele leden fan 'e elektroanyske muzykyndustry, lykas artysten, dj's, fertsjintwurdigers fan platelabels, muzykprodusinten, muzykpromoaters, fertsjintwurdigers fan radiostasjons en de media. Dêrnjonken wurde lykwols ek eveneminten foar de sljochtwei muzykfans organisearre, lykas it Ultra Muzykfestival, demonstraasjes, workshops en de útrikking fan 'e International Dance Music Awards.
Stiensirkel
Foarkommen
Stonehenge, Avebury en byhearrende plakken, de stiensirkels fan Senegambia, de Stones of Stenness en de Ring fan Brodgar (ûnderdiel fan Heart of Neolithic Orkney) steane op de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO.
Marcel Dassault
Libben en wurk
Dassault krige de heechste Frânske ûnderskieding foar syn fertsjinsten, it Grutkrús fan it Earelegioen. Hy kaam te hôf op Cimetière de Passy yn Parys.
Marcel syn soan Serge Dassault sette de ûndernimming Dassault fuort.
Polder Wiersma
Fan it wetterskip, mei in oerflak fan 52 ha, is net folle mear bekend as dat it tegearre mei de Wetterskip De Lauwers te Gryptsjerk yn it noarden fan it 'eilân' tusken de Olde Lauwers en it Zijldiep lei, westlik fan Pitersyl.
It gebiet falt sûnt 2000 yn dat fan it wetterskip Fryslân.
Snert
thumb|right|250px|In panne snert.
Snert, ek wol Griene Earte, is tjokke sop, makke fan splitearten. Yn oare lannen as Ingelân en Dútslân wurde ek wol soarten eartesop iten, en yn guon oare parten fan Nederlân wurdt de snert op in oare wize makke as de tradisjonele Fryske snert dy't yn de winter iten wurdt. De sop smakket foar de measten it bêst as dizze yn in grutte mannichte makke wurdt, en dêrnei foar it iten noch efkes in dei stiet. Kuolle bliuwt de sop in stik as wat dagen goed, mar hy kin ek best ynferzen wurde. De mannichten fan de ferskate yngrediïnten kinne faak sels keazen wurde. Yn totaal moatte der safolle grienten by it sop dien wurde dat de brij tige tsjok wurdt.
In protte tradisjonele resepten hawwe as ienige griente knolselderij en prei. Dus gjin ierdappels, woartels en sipels. Benammen oer it derby dwaan fan ierdappels ferskille de mienings, it wurdt faak dien om de sop dikker te krijen en sa de siedtiid te ferkoartsjen.
Tradisjoneel wurdt de sop iten mei roggebrea, belein mei in stik katenspek, tsiis of bûter. Ek wurde der wol pannekoeken nei de snert iten, in tradysje dy’t ek yn Skandinavyske lannen bestiet.
Yngrediïnten
Foar it meitsjen fan de Fryske snert moatte ûndersteande yngrediïnten brûkt wurde:
It tameitsjen
Om de Fryske snert te meitsjen moat it neikommende barre.
Waskje de splitearten goed oant it spielwetter skjin bliuwt. Set it wetter op mei de splitearten. As it fjoer oan de kôk is moatte de bûljonblokjes derby, de sneden knolselderij en de spekblokjes. Nei in heal oere sêft protteljen kin ek de rêst fan it fleis derby. Tink derom dat der goed rearden wurde moat.
Dan moat de boel wer in heal oere prottelje (en goed rearden wurde), wêrnei de sopgriente derby kin. No kin de sop goed 1,5 ta 2 oeren op heul sêft fjoer stean bliuwe. Ek no moat der omtinken wêze foar it rearden.
Hjirnei kin de snert iten wurde, mar de snert is oer it algemien it bêst at it in nacht stien hat.
Let wol, snert is der yn in protte fariaasjes en ferskate soarten fleis en yngrediïnten kinne derby of just der net by dien wurde.
Eamelsman
D. van Blom wie fan betinken dat it opfolger fan de âld-Fryske asega wie, prof. dr. W.J. Buma seach der in ôflieding yn fan heimaelsman yn (gerjocht, rjochtsgebiet) dy't mei de betreffende Hollânske funksjonaris troch Jan fan Arkel en syn amtners om 1400 hinne op it eilân yntrodusearre wêze soe.
Chiraw
Chiraw  wie in Nederlânske deathmetalband oprjochte yn Almelo, Oerisel en wie aktyf tusken 2006 en 2013. Yn 2006 wûn de band de MetalBash. De band brocht yn 2008 syn debútalbum Dark Frequencies út. Yn 2013 hold de band op te bestean mar kaam yn 2018 wer koart byinoar foar in tal reüny optredens. Chiraw hat twa studio-albums útbrocht.
Barbara Hofker
Barbara Hofker (Amsterdam, 1943) is in byldzjend keunstner fan It Amelân. Se slagge foar de foto-oplieding oan de Rietveld Akademy yn Amsterdam. Piet Klaassen wie dêr har learmaster.
Sûnt 1968 wennet se op It Amelân en hat dêr mei har man in hynstehâlderij fan Fryske hynders. Yn 1968 kaam se yn de kunde mei de famylje Oswald fan it Harnzer Ierdewurk- en Tegelfabryk besleat hja in oplieding tegelskilderjen te folgjen yn Harns. De technyk fan petieleskilderjen is in âlde technyk fan skilderjen op tinglazuer. Sûnt 1993 hat se in atelier yn it "reddingboathuuske" yn Nes.
Underwerpen op har tegels binne faak hynders en oare bisten, mar ek makket se spesjale tegels lykas bertetegels en tablo's. Barbara Hofker makke ûntwerpen foar it keramykfabryk Villeroy en Boch en makke beskildere porsleinen mokken foar de ferkeap.
Syrje
Syrje, sûnt 1961 offisjeel de Syryske Arabyske Republyk, is in lân yn West-Aazje. De haadstêd is Damaskus en de presidint fan de republyk is sûnt july 2000 Bashar al-Assad.
Lânskip
thumbnail|left|200px|Burjeslam, in bekend strân krekt noardlik fan [[Latakia.]] It lânskip fan Syrje bestiet foar goed 90% út woaste grûn. Yn it noarden en noardeasten lizze steppegebieten en nei it súdeasten strekt him de Syryske woastyn út. De kuststripe yn it noardwesten is lykwols Mediteraansk grien. It oare part fan it lân, it westen bestiet gruttendiels út berchgebieten.
Fanút Turkije streamt troch it noardeasten de 675 km lange Eufraat mei alderlei sydrivieren.
Wat it klimaat oanbelanget leit Syrje yn it oergongsgebiet tusken mediteraansk- en lânklimaat. Yn de simmer is't der skrok, wylst de winters fral fochtich binne. Yn de bergen is it hiel gewoan as yn de winter snie falt.
De grutste stêden fan it lân binne Damaskus, Aleppo Homs, Latakia en Hama.
Skiednis
It gebiet dêr't Syrje diel fan útmakket leit yn de saneamde Fruchtbere Healmoanne en waard al yn de Aldheid bewenne troch ferskate âlde beskavings lykas Mary, Ebla, Ugarit, Amoriten, Hettiten, Babyloanjers en oaren.
Om-ende-by 550 f.Kr. kaam it oan de Perzen ta en yn 332 f.Kr. oan Aleksander de Grutte en syn opfolgers, de Seleusiden. Dêrnei in provinsje fan de Romeinen en harren opfolgers de Byzantinen.
Yn de 7e iuw (635) ferovere de Arabieren it lân en waard it efterinoar bestjoerd troch de islamityske dynastyen fan de Omajaden, de Abbasiden, de Turkske Seltsjoeken, de ta de islam bekearde Mongoalen, de Egyptyske Mammelukken en lang om let de Ottomanen. Allinnich yn it tiidrek fan de krústochten wienen der in skoftsje kristlike foarstedommen fêstige.
Nei de Earste Wrâldkriich waard oer gebiet in Frânsk protektoraat fêstige, dat oant-en-mei 1946 yn stân bleau. Sûnt dy tiid krige it selsstannigens. Yn 1956 ûntstie de FAR dêr't Syrje har tegearre mei Egypte by oanslute. Dizze gearwurking soe lykwols net lang stân hâlde. In militêre kûp yn 1961 makke in ein oan de FAR en Syrje gong op har sels.
Yn 1963 kaam de links-nasjonalistyske Ba'ath-partij, fia in nije steatsgreep oan de macht dy't ferskate nasjonalisearrings trochfierden. Tidens de Juny-Oarloch fan 1967 beset Israel de Golan Heechflakte. De lieder fan de Ba'ath-partij Hafiz al-Assas luts yn 1970 alle macht nei him ta. Hy waard presidint foar it libben. Nei syn dea yn 2000 waard by opfolge troch syn soan Bashar al-Assad.
Befolking
De befolking fan Syrje is ferskillend en bestiet nei skatting tusken de 65% en 85% út Arabieren, tusken 5% en 15% út Bedoeïnen, dy't harren sels meastentiids as Arabieren beskôgje, tusken 5% en 15% út Koerden, tusken 1% en 5% út Turken, om-ende-by 1% út Armeenjers, minder as 1% út Turkmenen en minder as 1% út Assyrjers.
Religy
Goed 74% fan de befolking heart ta de soennityske moslims, 16% heart ta in oare foarm fan de islam ûnder mear ta de alawiten en de ismaeliten. De binne ek Druzen en 10% fan de befolking is 10% kristen.
Geert Knol
thumb|Geert Knol|alt= Geert Knol (Stiens, 12 novimber 1914 – Garmerwoude, koart foàr 9 septimber 1944) wie in plysjeman dy't mei arsjitekt Uilke Boonstra en Jetze Veldstra yn de Twadde Wrâldkriich ta de fersetshelden fan De Jouwer en omkriten rekkene wurde. Troch ferrie of arrestaasje binne alle trije yn de oarloch omkomd. Op 30 augustus 1944 waard hy as wmr. fan de Marechaussee arrestearre doe't hy in frachtwein mei 253 radiotastellen by De Jouwer yn 'e brân stuts.
Olympyske Simmerspullen 1988
De Olympyske Simmerspullen 1988 ek wol de XXIVe Olympiade waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden, foar it earst sûnt 1964 waard ek de Paralympyske Simmerspullen 1988 wer yn itselde lân hâlden, as wêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden waarden. De Paralympyske Spullen begûnen twa wiken nei dizze Spullen.
Geert Knol
Yn it Grinslanner Garmerwoude waard Knol deasketten. Op 9 septimber 1944 waard syn omskot fûn yn it Damsterdjip by Grins.
Olympyske Simmerspullen 1988
Dielnimmende lannen
200px|thumb|Dielnimmende Lannen Olympyske Simmerspullen 1988 159 lannen diene mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Seoel.
Geert Knol
Op De Jouwer is in strjitte nei him neamd en de noardmuorre fan de NH-tsjerke hat in tinkstien.
James Kennedy
"James Kennedy", "Jamie Kennedy", "Jim Kennedy" of "Jimmy Kennedy" hawwe yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Syngroanswimmen op de Olympyske Simmerspullen 1988
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Seoul De Olympyske Simmerspullen 1988 ek wol de XXIVe Olympiade neamd, waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden. It syngroanswimmen waard hâlden yn it Jamsil Indoor Swimming Pool.
Wâldpyk en Wâldprodukten
Wâldpyk en Wâldprodukten is de namme fan in projekt dat de streekprodukten út de Fryske Wâlden ferneamder meitsje moat. It komt fuort út it 'Kennissintrum foar seldsume of oarspronklike Fryske bisten-, planten- en fruitrassen', ûnderdiel fan it eardere It Griene Nêst yn Sumar. De Stichting Wrâldfrucht is de útfierder fan it projekt. It projekt moat der foar stean dat der in streekmerk komt foar de Fryske Wâlden. Ek de konsumpsje fan de fiif keazen Fryske produkten moat ferbettere wurde.
It projekt wurdt mei mooglik makke troch de provinsje Fryslân, it JM-fûns, de Rabobank De Lauwers, Rabobank Burgum-Eastermar, SGB, Stichting Wrâldfrucht, frijwilligers en private middelen. Fierders wurdt der ek oparbeide mei oare partijen, lykas de Federaasje Noardlike Fryske Wâlden, Iepenloftmuseum De Spitkeet, De Kruidhof, Doniastate en it takomstige temapark Wâldhúskes.
Produkten
As earst waard der in streekmerk opset, it krige de namme ‘Wâldpyk’. Der binne fiif produkten út de Fryske Wâlden útsocht:
De Wichter, it Wâldbeantsje en it Wâldgieltsje binne troch de Stifting Streekeigen Produkten Nêderlân as streekprodukt erkend.
It projekt is opboud yn trije fazen. It earste part bestiet út de ûntwikkeling fan it streekmerk, dat de namme Wâldpyk krige. Dan komt it part fan it útsetten fan de produkten yn de eigen kriten. As lêste moatte de produkten ek bûten de eigen regio ferkocht wurde. Op it stuit is it projekt yn de lêste faze.
Klaas Dijkstra (taalkundige)
Libben
Klaas Dijkstra wurke as wittenskiplik haadmeiwurker foar Fryske literatuerskiednis oan 'e Ryksuniversiteit, te Grins. Dêrfoar wied er learaar Ingelsk yn ûnder mear Harns. Teffens wied er polityk aktyf, as wethâlder fan 'e gemeente Harns foar de PvdA. Yn syn frije tiid sette er út en troch oer út it Ingelsk (wurken fan sawol Britske as Amerikaanske skriuwers). Hy promovearre op histoaryske oersettings yn it Frysk. Syn dissertaasje wurdt nòch faak brûkt as neislachwurk.
Kalvinisme
thumb|right|250px|In jonge Jehannes Kalvyn
It kalvinisme is in streaming fan it protestantske kristendom. It is baseare op de teology fan Jehannes Kalvyn. Of it letter kalvinisme ôfwykt of oerienkomt mei wat Kalvyn betocht hie, is in stúdzje op himsels.
It Kalvinisme soarge foar de twadde reformatoaryske golf, neidat oanhinger fan it Luteranisme fan de herfoarmer Maarten Luther de earste ferfolgingen ûnderfûn hiene. It kalvinisme hie in grutte ynfloed yn Frankryk, Skotlân, dielen fan Switserlân en de Nederlânen. De lear sloech ek oan by de puriteinen yn Ingelân en yn de Feriene Steaten dêr't no noch altyd de presbyteriaanske en kongregationalistyske tsjerken binne. Yn 1536 ferskynde de earste ferzje fan Kalvyns belangrykste wurk mei de namme De Ynstituten fan de Kristlike Religy.
Populêr taalgebrûk.
In oantal kalvinistyske eigenskippen lykje in soad op wat typysk Nederlânsk liket te wêzen. Lykas ynbannich, it net uterjen fan emoasjes, net te keap rinne mei suksessen, net te keap rinne my kapitaal, sunich wêze. Koart gearfetsjend: ’doch mar gewoan, dan dogge jo al gek genôch’.
thumb|right|250px|Westerkerk yn [[Amsterdam.]]
Kalvinisme wrâldwiid.
It kalvinisme is festlein nei de dea fan Kalvyn. Dat barde tidens de Synoade fan Doardt (1618-1619). De oanlieding fan dizze synoade wie rebûlje tusken Franciscus Gomarus en Jakobus Arminius. De synoade fan Dort hat in soad ynternasjonale oandacht krigen. De lear fan Arminius hat it ferlern en wurdt trocht de synoade feroardielt.
Fan sawol Arminius as Gomarus kin sein wurde dat se oare ideëen hienen as Kalvyn sels. Dochs is de lear fan Gomarus en net de lear fan Kalvyn úteinlik wrâldwiid ferneamd wurden as it kalvinisme.
It kalvinisme is yn ferskate parten fan Jeropeeske lannen en sels fier derbûten de haadstreaming wurden fan it kristendom. Dat wie ek it gefal foar Nederlân. De Nederlânske grûnwet foar in part basearre op kalvinistyske prinsipes en stânpunten. Hjoed de dei is it Katolike leauwen de grutste streaming fan it kristendom yn Nederlân. Mar de op ien nei grutste streaming is noch hieltyd it kalvinisme. Yn Dútslân en Skandinaavje is foaral it luteranisme in wichtige streaming.
De grutte mearderheid fan de Afrikaansk-talige befolking fan Súd Afrika en Namybje is ek oanhinger fan it kalvinisme. It kalvinisme wie eartiids ek yn Poalen, Eastenryk, Hongarije en Roemeenje wichtich.
Kalvinisme en kapitalisme.
Guon skriuwers lykas Max Weber, hawwe in ferbân lein tusken de opkomst fan it kapitalisme en dat fan it kalvinisme yn deselde tiid. It kalvinisme ken sekere wierden dy’t neffens Weber nedich binne om in kapitalistyske ekonomy fiere te kinnen. Omdat in kalvinist net seker wit of't hy wol útkard wurde sil, moat er yn it libben hurd wurkje om foarút te kommen, oars ferspilet hy syn plak neist God, mocht er tafallich wol útkard wurde.
Neffens Weber wie it kapitalisme net sasear ynklauwerich mar foaral rasjoneel, oarderlik en rjochte om foarút te kommen yn de wrâld. Kalvyn hie fêst bedoeld foarút kommen yn de geastlike sin, mar syn folgelingen mienden yn de materialistyske sin. Neist hurd wurkjen moasten kalvinisten betrouber wêze, iverich, earlik, earnstich en gesachsgetrou. Dizze eigenskippen makken it dat kalvinisten betroubere saken partners binne, dit fersterket harren sukses noch ris.
Kitty Meijering
thumb|right|200px|Nije skuon Kitty Meijering (Alkmaar 1974), is in byldzjend keunstner út Heiloo. Sy slagge yn 1998 oan de learareoplieding fan de Hegeskoalle fan Amsterdam. Foar har ôfstudearprojekt byldzjende foarming makke se benammen bedêste neakten en modelstúdzjes.
Har abstrakte skilderingen wikselje skilderijen mei mear herkenbere eleminten ôf. De kombinaasje fan kleuren en foarmen jouwe faak wat in mystike sfear. Meijering wurket mei materialen as kollaazje, akryl, potlead en stof.
In nij tema fan har is Dûns en Ballet. It jout har de kâns om har eardere styl te kombinearjen mei beweging en emoasje.
Eksposysjes fan Kitty Meijering wienen yn galerys yn Hillegom en Katwyk en in fêste tentoanstelling is te sjen yn Masée Home Decorating yn Alkmaar.
Tsjerkebier
Tsjerkebier is in brouwerij yn it doarp Easterwierrum en is oprjochte yn 2018 troch de neven Sipke en Sipko Dotinga. De brouwerij is oansletten by CRAFT.
De misje fan Tsjerkebier is it bliuwend gebrûk fan iuwenâlde tsjerken as 'beakens fan mienskipssin, ienzens en smûkens'. Elts glês stipet dit doel en it foarnimmen fan de brouwers.
Skiednis
De Dotinga's dielden in soad fyzjes oer de ôfnimmende mienskipssin yn de maatskippij, wylst dat it ferlet dêroan ûnfermindere grut is. Tagelyk rekke it yn ûnbrûk reitsjen fan de âlde Fryske tsjerken yn de doarpsmienskippen harren. Men krige de mooglikheid om de ynstallaasjes fan de brouwerij De 7 Deugden yn Amsterdam oer te nimmen. Der waard ûndersocht in brouwerij foar spesjaalbieren te fêstigjen yn in âlde Fryske tsjerke, kombinearre mei in proeflokaal en in sosjale funksje. Mei help en stipe fan de Provinsje Fryslân binne der in soad mooglike lokaasjes besocht en besjoen, mar it fêstigjen fan in brouwerij yn in âlde tsjerke bliek logistyk en operasjoneel in komplekse opjefte te wêzen.
Balystrjitte
thumb|Baly, Balystrjitte loftsboppe thumb|Sicht op de Balystrjitte fan Java ôf De Balystrjitte is in seestrjitte tusken de Yndonezyske eilannen Java en Baly. It wetter is de grins tusken de Yndonezyske provinsjes East-Java en Baly en de ferbining tusken de Yndyske Oseaan en de Balysee yn it noarden. De Strjitte Baly is frijwat ûndjip en op it smelste plak 3 kilometer breed.
Tsjerkebier
Skiednis
Mids 2017 waard it âlde timmerfabryk fan it doarp Easterwierrum fûn om út ein te setten. Yn de maitiid fan 2018 binne de ynstallaasjes fan út Amsterdam nei Easterwierrum ferhuze en op 1 maaie 2018 binne de Dotinga's úteinset mei it brouwen fan de Tsjerkebieren. De brouwerij is iepene yn 2019.
Balystrjitte
Der is in fearferbining fan Ketapang of Banyuwangi op Java nei Gilimanuk op Baly.
Tsjerkebier
Hjoed
De brouwerij hat in proeflokaal en der wurde rûnliedings jûn. Tsjerkebier hat ek in webwinkel.
De brouwerij is ek beskikber as hierbrouwerij.
Herman Wirth
thumb|Herman Wirth as lid fan de Dietsche Trekvogels, maart 1920 Herman Felix Wirth (Utert, 6 maaie 1885 - Kusel, 16 febrewaris 1981) wie in Nederlânsk-Dutske filolooch, histoarikus en muzikolooch. Hy waard bekend mei syn wurk oer de foarskiednis fan de Aryers, dêr't er it Fryske folk in grut plak yn takende.
Neffens Wirth is it ûleboerd in âld kultussymboal. Wirth is yn Nederlân fral bekend wurden fan syn beskôgings oer it Oera Linda Boek (Die Ura Linda Chronik, 1933); hy ferdigene de echtheid fan grutte stikken fan it Oera Linda Boek. Wirth's wurk wurdt troch de wittenskip as fantastysk fersmiten.