cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nikki Benz
Nikki Benz, echte namme: Alla Montchak (11 desimber 1981), is in Oekraynsk-Kanadeesk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise. Hja waard berne yn 'e Oekraïne, doedestiden noch de Oekraynske Sosjalistyske Sovjetrepublyk, in dielsteat fan 'e Sovjet-Uny, mar hja groeide op yn Toronto, yn 'e Kanadeeske provinsje Ontario.
Libben en karriêre
Nikki Benz begûn as topless foto- en kalindermodel en fûn al rillegau wurk as stripper. Se bedarre yn 'e pornoyndustry troch yn 2002 út harsels kontakt op te nimmen mei in pornoregisseur. Se tekene yn jannewaris 2003 in kontrakt foar in jier mei Pleasure Productions en makke har debút yn in pornografyske film datselde jiers, earst yn in lesbyske sêne mei Gina Lynn yn Strap On Sally 20, en dêrnei yn in heteroseksuële sêne mei akteur Ben English yn The Sweetest Thing. Doe't har kontrakt ôfrûn, ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje, en dêr't se bêste freondinnen waard mei har kollega-pornoaktrise Puma Swede. Yn septimber 2004 sleat se in kontrakt ôf mei Jill Kelly Productions (JKP), mar in jier letter, yn 2005, stapte se oer nei TeraVision. Sûnt 2003 hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn teminsten 185 films spile.
Njonken har aktearwurk posearret Nikki Benz ek foar neakenblêden. Sa hat se yn 'e Penthouse, High Society, Fox, OUI, Chéri, Hustler, Club en Club International stien. Se wie de covergirl fan 'e Penthouse yn maaie 2008, de Penthouse Pet fan 'e moanne yn april 2010, en boppedat de Penthouse Pet fan it Jier yn 2011. Fierdersoan presintearre se in hoartsje in tillefyzjeshow op it kabelkanaal KSEX, mei as titel Contract Superstars, yn 'e mande mei Lacey Heart, Ashley Steele, Stormy Daniels en Tyler Faith, mar hold dêrmei op om't se der nei eigen sizzen gjin tiid mear foar hie. Yn 'e mande mei Lisa Ann en Sean Michaels presintearre Nikki Benz yn april 2010 ek de útrikking fan 'e XRCO Awards.
Nikki Benz hat ûnderskate kaméoroltsjes hân yn mainstream-útstjoerings en -publikaasjes (soks neamt men yn 'e pornoyndustry in crossover). Sa spile se in pear kear in sarkastyske grappen meitsjende skjinmakster yn it programma Cubed, op FoxSports.com. Ek hie se in lyts roltsje yn it filmdrama My Trip Back to the Dark Side, fan Emmy Award-winner en regisseur Shane Stanley, út 2013. Hja wie ek te sjen yn 'e fideoklip fan it nûmer Lose Yourself, dat de titelsong fan My Trip Back to the Dark Side is. En ta ein beslút komt se wiidweidich yn byld yn it fideospultsje Saints Row - The Third - The Penthouse Pack, dat útbrocht is troch Volition.
Ein maaie 2014 stelde Benz har kandidaat foar it boargemasterskip fan 'e Kanadeeske metropoal Toronto, wêrfoar't yn oktober ferkiezings holden wurde sille, as alternatyf foar de flokkende en mâltjirgjende, komasûpende en cracksmokende sittende boargemaster Rob Ford.
Grutte Japanske boskmûs
De grutte Japanske boskmûs (Latynske namme: Apodemus speciosus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan de mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e boskmûzen (Apodemus), dat allinnich mar foarkomt yn Japan. It ferspriedingsgebiet fan dizze soarte omfiemet de fjouwer Japanske haadeilannen Honsjû, Sjikokû, Kjûsjû en Hokkaido en ferskate lytsere eilannen.
Besibskip mei oare soarten
De grutte Japanske boskmûs is nau besibbe oan ferskate oare boskmûzesoarten fan 'e Alsomys-groep (de Aziatyske boskmûzen), lykas de Koreaanske boskmûs (Apodemus peninsulae), dy't ek op Hokkaido foarkomt, mar net oan 'e lytse Japanske boskmûs (Apodemus argenteus), dy't op himsels in oare haadgroep binnen it boskmûzeskaai foarmet.
Taksonomy
It is net alhiel dúdlik hoe't de grutte Japanske boskmûs him ferhâldt ta guon earder op 'e Japanske eilannen fêststelde soarten as Apodemus ainu, Apodemus miyakensis en Apodemus navigator; it kin wêze dat dat ûndersoarten fan 'e grutte Japanske boskmûs binne, mar mooglik binne it ek wittenskiplike synonimen. Fan 'e grutte Japanske boskmûs binne yn Japan fossilen fûn dy't datearje fanôf it Midden-Pleistoseen.
Église Saint-Tourain (Évreux)
De Sint-Taurinustsjerke (Frânsk: Église Saint-Taurin) is in oan Sint-Taurinus wijde tsjerke yn de Normandyske stêd Évreux. De tsjerke is sûnt 1840 in histoarysk monumint.
Skiednis
De tsjerke makke foarhinne diel út fan de eardere benediktynske abdij fuort westlik fan it stedssintrum fan Évreux yn in gebiet dat troch de kanalen fan de Iton trochkrúst waard.
Neffens de leginde fan Sint-Taurinus waard it grêf fan de biskop yn de 6e iuw ûntdutsen troch biskop Landulf, dy't op it plak in houten kapel boud hawwe soe. De kapel waard yn de tiid fan de ynvaazjes fan de Wytsings tsjin it ein fan de 9e iuw ferneatige.
Richard I fan Normandje (943-996) stifte in oan de hillige biskop wijde abdij. Yn de tiid fan de konflikten tusken de hartoggen fan Normandje (dy't keningen fan Ingelân waarden) mei de keningen fan Frankryk soe de abdij in soad te lijen krije mei geweld en ferneatiging. Yn 1195 by de oermastering fan de stêd troch Filippe Auguste baarnde de abdij tegearre mei de rest fan de stêd Évreux ôf en moast de abdij wer hielendal op 'e nij opboud wurde.
Arsjitektuer
It koer fan de tsjerke is 15e-iuws en goatysk, wylst it skip in mingeling fan stilen sjen lit. De pylders fan arkaden nei it noardlik sydskip binne noch romaansk, oare dielen binne goatysk, lykas it ferwulft út de 15e iuw en de spitsbôgen nei it súdlike skip. Ek de renêssânse is dêr fertsjintwurdige.
De 18e-iuwske troch de Mauristen boude gevel fan de tsjerke is klassisistysk. Nijsgjirriger is it 13e-iuwske súdlike portaal, dat oan it plein grinzget. It hat in timpaan dat Kristus mei de evangelisten foarsteld. De bylden fan it portaal binne skeind, of dat troch protestanten of troch revolúsjonêren barde is net bekend.
Ramen
De tsjerke hat yn it koer noch 15e-iuwske ramen mei foarstellings fan Sint-Taurinus, dy't de oankundiging fan syn berte, syn doop en syn oankomst yn Évreux foarstelle. De twa grutte ramen fan it koer binne ek 15e-iuwsk en stelle de dea fan Marije en de Himelfeart foar. Yn de súdlike earm fan it dwersskip is noch in 15e-iuwsk raam mei in biskop en de hilligen Kararina, Augustinus, Ambrosius en Joaris.
Skryn
De tsjerke besit in fan hout en sulver makke skryn út de 13e iuw, dyt'mei bledgoud belein is. De skryn is fersierd mei legindaryske foarstellings út it libben fan Sint-Taurinus, earste biskop fan Évreux.
Oargel
It oargel datearret fan 1842 en waard troch Callinet en Daublaine boud. Alfred Kern restaurearre it ynstrumint yn 1974.
Gebed fan Manasse
It Gebed fan Manasse is in koarte tekst fan fyftjin fersen dy't it boetfeardige gebed fan kening Manasse fan Juda hjit te wêzen. Neffens de Bibel wie Manasse ien fan 'e keningen fan Juda dy't it ferbûn tusken God en de Joaden it meast ûntrou wie (2 Keningen 21:1-18 en 2 Kroniken 33:1-9). Yn 2 Kroniken, mar net yn 2 Keningen, wurdt fierders ferteld dat Manasse troch de Assyriërs kriichsfinzen nommen waard (2 Kroniken 33:10-11); dat er yn syn finzenskip God oanrôp yn gebed en dat God him ferbidde liet en him befrijde út syn benearing en op 'e nij kening fan Juda makke (2 Kroniken 33:12-13); en dat Manasse dêrop de ôfgoadetsjinst oan 'e kant reage en tenei trou wie oan God (2 Kroniken 33:15-17). In ferwizing nei syn gebed, mar net it gebed sels, stiet yn (2 Kroniken 33:19), dêr't derfan sein wurdt dat it fêstlein is yn 'e Kroniken fan Chozai (of de Kroniken fan de Sjenners).
It Gebed fan Manasse wurdt as apokryf beskôge troch de joaden, de Roomsk-Katolike Tsjerke en alle protestantske denominaasjes, al waard it yn 'e lette fjirde iuw yn 'e Latynske Fulgaat oan 'e ein fan 2 Kroniken fêstplakt. Paus Klemins VIII foege it oan 'e Latynske Bibel ta as in apokrife taheakke "dat it net alhiel weiwurdt". De Anglikaanske Tsjerke lit it ek yn syn bibels ôfprintsje, mank de oare apokrife teksten. It Gebed fan Manasse stiet yn guon edysjes fan 'e Grykske Septuaginta, mar it net yn moderne Gryksk-otterdokse bibels.
It wurdt lykwols wol deeglik as kanonyk beskôge troch de Slavyske en oare net-Grykske eastersk-otterdokse tsjerken (lykas de Russysk-, Servysk-, Bulgaarsk-, Roemeensk- en Georgysk-Otterdokse Tsjerke), en ek troch de oriïntaalsk-otterdokse tsjerken, mei dêrunder de Etiopysk-, Armeensk- en Syrysk-Otterdokse Tsjerke. Yn 'e measte fan dy kanons foarmet it Gebed fan Manasse in apart bibelboek, behalven yn 'e kanon fan 'e Etiopysk-Otterdokse Tsjerke, wêryn't it tafoege is oan 2 Kroniken.
The Hobbit: The Desolation of Smaug
The Hobbit: The Desolation of Smaug is in Nijseelânsk-Amerikaanske fantasy-aventoerefilm út 2013 ûnder rezjy fan Peter Jackson, mei yn 'e haadrollen Martin Freeman, sir Ian McKellen en Richard Armitage. De film is basearre op it middelste part fan 'e roman The Hobbit, fan J.R.R. Tolkien út 1937, oanfolle mei ynformaasje út 'e taheakken by syn lettere wurk The Lord of the Rings en eleminten dy't de filmmakkers sels optocht hawwe. De titel betsjut "De Hobbit: De Woastenije fan Smaug". It is it ferfolch op The Hobbit: An Unexpected Journey, út 2012, en it twadde diel fan 'e filmtrilogy The Hobbit, dy't sels wer in prequel foarmet fan Jackson syn eardere filmtrilogy The Lord of the Rings.
It ferhaal folget de aventoeren fan 'e hobbit Bilbo Baggins, dy't troch de tsjoender Gandalf behelle is yn 'e kweeste fan in trettjintal dwergen û.l.f. Thorin Ikeskyld om it âlde dwerchske keninkryk fan 'e Ienlike Berch te befrijen fan 'e draak Smaug. The Hobbit: The Desolation of Smaug krige foar it meastepart positive resinsjes fan 'e filmkritisy, en wie yn 'e bioskopen in ûnbidich kommersjeel súkses. De film waard nominearre foar trije Oscars en wûn ferskate oare prizen. It lêste diel fan 'e trilogy, The Hobbit: The Battle of the Five Armies, kaam út yn 2014.
Prolooch
The Hobbit: The Desolation of Smaug iepenet mei in koarte prolooch dy't yn 'e gronology fan 'e filmtrilogy spilet foarôfgeande oan it earste diel. De dwerch Thorin Ikeskyld, de erfgenamt fan it Keninkryk fan 'e Ienlike Berch, arrivearret yn 'e herberge De Stegerjende Kêde yn Bree. Hy is oer de Alde Súdwei noardoan kommen, nei't er Dunlân trochkrúst hat op 'e siik nei syn heit Thráin, dy't yn dy oarde sinjalearre wie. Thorin wurdt op 'e hakken sitten troch inkele hiermoardners, mei't der sûnder syn witten in priis op syn holle set is troch de nekromantikus fan Dol Guldur, in ferrinnewearre fêsting yn it súdlike Brimsterwâld dy't eins ferlitten wêze moatte soe. Yn Bree ferlieze de hiermoardners harren belangstelling foar Thorin as er selskip kriget fan 'e tsjoender Galdalf de Grize. Dyselde sit yn noed oer de draak Smaug. De machten fan it kwea sammelje harren wer en it moat tsjin eltse priis foarkommen wurde dat Smaug him dêr ek by jout.
Gandalf bepraat Thorin dêrom en besykje de Ienlike Berch werom te winnen fan Smaug, dy't it âlde dwergekeninkryk al 171 jier beset hâldt. Gandalf wol dat Thorin de legers fan 'e dwergen gearbringt om dy put te klearjen, mei't de oare dwergekeningen trou sward hawwe oan 'e Kening ûnder de Berch, sa't de titel fan 'e hearsker fan 'e Ienlike Berch is. Thorin bringt him yn 't sin dat se trou sward hawwe oan 'e besitter fan 'e Erkenstien, in reuseftige ealstien fan ûntstellende skientme dy't yn 'e minen ûnder de Ienlike Berch opdold is, en de Erkenstien is mei alle oare rykdommen fan 'e Ienlike Berch yn 'e hannen fan Smaug fallen. Gandalf antwurdet dat se dêrom earst sjen moatte de Erkenstein te stellen. Dêrfoar hawwe se in ynbrekker nedich, en hy wit krekt wêr't se ien fine kinne dy't foar dy rol geskikt is.
De Woastenije fan Smaug
Nei harren nuodlike oertocht oer de Diisbergen (sjoch: The Hobbit: An Unexpected Journey) is it selskip arrivearre yn Rhovanion, it Wyldlân. De selskipslju binne Gandalf, Thorin, de tolve oare dwergen (Balin, Dwalin, Fíli, Kíli, Dori, Nori, Ori, Óin, Glóin, Bifur, Bofur en Bombur) en de hobbit Bilbo Baggins, dy't Gandalf útornearre hat as ynbrekker. Se wurde efterfolge troch in kliber oarken ûnder lieding fan Azog de Besmoarger, dy't Thorin syn pake Thror deadien hat en dy't Thorin eigenhandich in earm ôfslein hat. Tusken harren bestiet sadwaande in ûnfersoenbere fijânskip. Ta oermjitte fan ramp is der no ek noch in reuseftige bear op harren spoar kommen. Gandalf liedt harren nei de relative feilichheid fan it hûs fan kunde fan him ta. It blykt te gean om Beorn, in hûdwikselder dy't himsels feroarje kin fan in man yn in bear. It is deselde as de reuseftige bear dy't harren efternei siet. Gandalf seit dat Beorn as bear ûnberekkenber is, mar dat der mei him te praten falt as er syn minsklike stal oannimt. Dêr blykt er gelyk oan te hawwen. As Beorn de oare moarns as man thúskomt, fertelt er harren dat er in hekel hat oan dwergen, mar net sa'n grouwélige hekel as oan oarken. Dêrom biedt er harren syn help oan.
Underwilens is Azog dy nachts ûntbean by de nekromantikus yn Dol Guldur, dy't him oarderet om syn oarken te risselwearjen foar oarloch. Hy draacht dêrnei de jacht op Thorin-en-dy oer oan syn soan Bolg. Op liende hynders fan Beorn en begelaat fan 'e bear berikt it reisselskip dy deis de râne fan it troch kwea alhiel ferwoeksen Brimsterwâld. Dêr treft Gandalf nijeftige graffity yn 'e Swarte Sprake fan Mordor oan op âlde ruïnes. Mei kriget er in telepatysk boadskip fan Galadriel, de elvekeninginne fan Lothlórien, dy't him oantrunet de grêftombe fan 'e heksekening fan Angmar te ûndersykjen, waans swurd koartlyn troch de tsjoender Radagast de Brune oantroffen is yn Dol Guldur. Gandalf beslút dan dat Thorin-en-dy sûnder him fierder moatte. Der rint in âlde, fan 'e elven oanleine wei troch it Brimsterwâld. Gandalf hjit Thorin-en-dy om dat paad del te gean en der út noch yn net fan ôf te wiken, want it kwea yn it wâld beset de sinnen sa, dat se it dan nea wer weromfine sille. Dêrnei set er ôf op syn eigen boadskip en lit harren allinne efter.
Bilbo stelt foar en tsjoch om it Brimsterwâld hinne, mar Thorin en de oare dwergen lizze him út dat se dan twahûndert myl nei it noarden ta reizgje moatte of mear as twa kear sa fier nei it suden. Behalven dat se dan geandefoets in maklike proai foar de oarken wêze soene, dogge se har dat ek net oan tiid, want se moatte de Ienlike Berch uterlik op 'e Dei fan Dúrin berikke. Thorin hat nammentlik fia Gandalf in kaai fan in ferburgen sydpoarte fan 'e Ienlike Berch fan syn heit Thráin krigen, mei in plattegrûn dêr't op stiet dat it kaaisgat inkeld te finen wêze sil as it "beskynd wurdt troch it lêste ljocht fan 'e Dei fan Dúrin". Dat, se hawwe gjin oare kar as om it elvene paad troch it Brimsterwâld te aventoerjen. Ienris tusken de beammen reitsje se lykwols al rillegau paadbjuster. Nei't se ferskate dagen yn rûntsjes omrûn hawwe, wurde se oanfallen troch de grutte spinnen fan it Brimsterwâld, dy't harren ferdôvje en bewuolje yn spinreach.
De restearjende spinnen wurdt mei ôfweeft troch de boskelven fan it noardlike Brimsterwâld, dy't oanfierd wurde troch de elvinne Tauriel en Legolas, de soan kening Thranduil. Tauriel rêdt dêrby de dwerch Kíli fan 'e dea, mei as gefolch dat Kíli fuortendaliks smoarfereale op har wurdt. De dwergen wurde lykwols finzennommen troch de elven, dy't harren meifiere nei de sealen fan kening Thranduil. Bilbo, dy't net opmurken is, hat de ring wer omdien en folget harren ûnsichtber nei binnen ta. As Thorin foar kening Thranduil brocht wurdt, easket Thranduil yn ruil foar syn stipe in diel fan 'e skat fan Smaug op. It is Thorin lykwols noch net fergetten dat Thranduil de dwergen fan 'e Ienlike Berch 171 jier lyn syn rêch takearde doe't se syn help brek wiene nei't Smaug harren út harren keninkryk ferdreaun hie. Hy wol dan ek neat mei Thranduil te krijen hawwe. Fan gefolgen wurdt er mei syn reismaten yn 'e tsjerkers fan it paleis opsletten oant er him betinkt. Thranduil hâldt him foar dat hûndert jier mar in amerijke is foar de ûnstjerlike elven.
Under syn finzenskip komt Kíli troch lange petearen better yn 'e kunde mei Tauriel, dy't syn gefoelens liket te beäntwurdzjen. Hja sit der sels ek wat nuver foar, mei't Legolas in ûnbeäntwurde leafde foar har opfette hat, wylst syn heit Thranduil der neat fan witte wol dat syn soan trouwe sil mei in sljochtwei boskelvinne. Underwilens ûntdekt Bilbo, yn syn ûnsichtber omdoarmjen troch de sealen fan Thranduil, in mooglike ûntsnappingsrûte yn 'e kelders, dêr't lege wynfetten troch in lûk omleech litten wurde om al driuwende yn in beek nei de Boskrivier te streamen. Dêre wurde se dan opfandele troch minsklike keaplju út Esgaroth-oan-de-Langmar. Bilbo wit de kaaien fan 'e sellen te besetten en lit de dwergen frij. Hy liedt harren nei de kelders ta dêr't er harren allegear yn in fet pleatsnimme lit om dan it lûk te iepenjen.
Underwilens ûndersykje Gandalf en in oare tsjoender, Radagast de Brune, de grêftomben fan 'e heksekening fan Angmar en de oare Nazgûl, dy't leech blike te wêzen. Dêrop reizgje se nei Dol Guldur ta, dêr't Gandalf de ruïnes fan 'e âlde fêsting binnengiet. Radagast stjoert er nei Galadriel ta om har om help te freegjen. De ruïnes blike grôtfol oarken en wearwolven te sitten, en Gandalf moat drave foar syn libben. Op syn flecht wurdt er opkeard troch de nekromantikus, dy't gjin gewoane minske is, mar de âlde kweageast dy't foargoed ferslein tocht wie: nimmen oars as Sauron sels. Hy oermasteret Gandalf en set him finzen. Ut syn koai wei sjocht de tsjoender in mânsk leger oarken út Dol Guldur ôfsetten nei it noardeasten.
De master fan Marstêd rist Thorin-en-dy út om harren misje te folbringen. De oare moarns, op 'e Dei fan Dúrin, sette Thorin en Bilbo mei acht dwergen ôf. Kíli moat omreden fan syn oanboazjende wûne yn Marstêd efterbliuwe, en syn broer Fíli en Óin wegerje syn side te ferlitten. Bofur, dy't syn roes útsliept, mist letterlik de boat en is twongen him by de oare trije efterbliuwers te jaan. Tsjin 'e ein fan 'e dei melde de fjouwer dwergen harren wer by it hûs fan Bard, mei't Kíli sjendereagen efterútbuorket en nimmen oars harren helpe wol. Bard lit harren deryn, mar kin de ferswakjende dwerch fierder net helpe. Hy hat boppedat oare soargen, mei't er troch tadwaan fan Thorin in oanfal fan Smaug ferwachtet. It docht bliken dat de lêste swarte pylk, in fan 'e dwergen makke wapen dêr't in draak mei deade wurde kin, 170 jier lang as erfstik fan âlder op âlder yn syn famylje trochjûn wurden is. Bard set mei syn soan Bain ôf nei in reuseftige bôge dy't fêst yn in toer montearre is, mar ûnderweis wurdt er troch de master en dy syn nearzige assistint Alfrid yn in mûklaach lokke, bewusteleas slein en yn it tichthûs smiten. Bain wit feilich fuort te kommen mei de swarte pylk.
Thorin-en-dy hawwe earder dy deis de Ienlike Berch berikt, dêr't se mei de plattegrûn fan Thorin en it skerpe gesichtsfermogen fan Bilbo it plak fan 'e ferburgen sydpoarte ûntdekke. As de sinne ûndergiet, besykje de dwergen wanhopich it kaaisgat te finen, dat neffens de geheime ynskripsje op 'e plattegrûn inkeld te sjen wêze soe as it "beskynd wurdt troch it lêste ljocht fan 'e Dei fan Dúrin". Se kinne it lykwols net fine, en as de sinne oer de kym sakke is, jouwe it mismoedich oer. Bilbo is de iennichste dy't net opjaan wol, en as letter de moanne opkomt, docht syn trochsettingsfermogen fertuten, mei't it "lêste ljocht fan 'e Dei fan Dúrin" gjin sinneljocht, mar moanneskyn blykt te wêzen. Bilbo ropt de dwergen werom, en se ûntslute de sydpoarte mei de kaai fan Thorin en geane deryn.
Dan komt it op it oandiel fan Bilbo yn 'e kweeste oan: hy moat súntsjes yn 'e berch delgean en mank de skathuorde fan Smaug de Erkenstien fine en stelle, en dan werombringe by Thorin. De skathuorde blykt lykwols alderûnbidichst te wêzen en it sykjen gjin begjinnensein oan. It omstappen fan Bilbo oer al it goudjild makket al rillegau de reuseftige draak wekker út syn slommer. Yn syn driigjend petear mei Bilbo makket Smaug dúdlik dat er al lang útriddenearre hat wat Thorin fan doel is, en teffens dat er him bewust is fan 'e weropstanning fan Sauron, dy't him yntrigearret. Bilbo besiket Smaug te fluch ôf te wêzen troch syn ring om te dwaan en ûnsichtber te wurden, mar Smaug syn noas lit him net bedrage. Bilbo naait út en sjocht dan mank it goud en de oare rykdommen in mânske ljochtsjende ealstien dy't inkeld de Erkenstien wêze kin.
Yn 'e nacht wurdt Marstêd ynfiltrearre troch de oarken fan Bolg, dy't op 'e siik binne nei de dwergen. Se ûntdekke Bofur, dy't derop útgien is om atelas te finen, in genêskrêftich krûd dat troch de Marstedsjers net as sadanich weromkend en ynstee oan 'e bargen fuorre wurdt. De oarken folgje Bofur werom nei it hûs fan Bard, dêr't Kíli, Fíli en Óin tahâlde mei inkeld Bard syn dochters Sigrid en Tilda. As se lykwols it hûs binnenfalle, wurde se sels oanfallen troch Tauriel en Legolas, dy't harren nei Marstêd ta folge binne. De beide elven meitsje koart wurk fan 'e oarken. Legolas set de útnaaiende oerbliuwers efternei en folget harren werom nei Bolg. Hy deadet alle oare oarken, mar Bolg wit te ûntkommen. Legolas set him op it hynder efternei. Underwilens is Tauriel yn it hûs fan Bard efterbleaun, dêr't se de atelas brûkt om 'e fergiftige wûne fan Kíli te genêzen. Neitiid grypt in dwyljende Kíli har hân beet en ferklearret har syn leafde.
Produksje
The Hobbit: The Desolation of Smaug waard krekt as The Hobbit: An Unexpected Journey, it foargeande diel fan 'e Hobbit-filmtrilogy, regissearre troch Peter Jackson nei in senario fan Fran Walsh, Philippa Boyens, himsels en Guillermo del Toro. Dat skript wie loskes basearre op it middelste part fan 'e roman The Hobbit, fan 'e ferneamde Ingelske skriuwer J.R.R. Tolkien, út 1937, oanfolle mei ynformaasje út 'e taheakken fan Tolkien syn lettere wurk The Lord of the Rings en eleminten dy't Jackson-en-dy sels optocht hiene. Ta dy lêste kategory hearden bgl. de elvinne Tauriel en har trijehoeksferhâlding mei Legolas en Kíli, dy't yn it wurk fan Tolkien net foarkomme.
As produsinten wiene Carolynne Cunningham, Zane Weiner, Walsh en Jackson by it projekt belutsen foar de filmstudio's New Line Cinema, Metro-Goldwyn-Mayer en WingNut Films. The Hobbit: The Desolation of Smaug wie in Nijseelânsk-Amerikaanske ko-produksje, dêr't in budget fan $191,2 miljoen foar beskikber wie.
De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Andrew Lesnie, de filmmontaazje die Jabez Olssen en de filmmuzyk waard fersoarge troch Howard Shore mei meiwurking fan it Nijseelânsk Symfony-orkest. De films fan 'e Hobbit-trilogy waarden oanslutend opinoar filme, krekt sa't Jackson dat tsien jier earder ek dien hie mei de Lord of the Rings-films. De opnamen begûnen op 21 maart 2011 op lokaasje yn Nij-Seelân en einigen nei 266 filmdagen op 6 july 2012. De binnendoarsênes waarden fierhinne opnommen yn 'e Pinewood Studios, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire.
Distribúsje
De distribúsje fan The Hobbit: The Desolation of Smaug waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 2 desimber 2013 yn Los Angeles yn premiêre, wêrnei't er op 11 desimber iepene yn 'e bioskopen yn it Feriene Keninkryk, op 12 desimber yn dy yn Nij-Seelân en op 13 desimber yn dy yn 'e Feriene Steaten. The Hobbit: The Desolation of Smaug waard op 7 april 2014 útbrocht as digitale download en op dvd en blu-ray, yn twa ferzjes: de bioskoopedysje fan 161 minuten en in director's cut mei 25 minuten oan bykommend materiaal.
Untfangst
The Hobbit: The Desolation of Smaug krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy, dy't better oer dizze film te sprekken wiene as oer it foargeande diel fan 'e Hobbit-trilogy, The Hobbit: An Unexpected Journey. Sa parte Nick de Semlyen fan it Britske tydskrift Empire de film 5 fan 5 stjerren ta en skreau: "[Dizze film] is in ûnbidige ferbettering yn ferliking mei it foargeande diel, en nimt ús aventoerslju mei op ûnbekend terrein […]." Yn it Amerikaanske tydskrift Time neamde Richard Corliss The Hobbit: The Desolation of Smaug "in treflike prestaasje" en ien fan 'e tsien bêste films fan 2013. Justin Chang fan Variety skreau: "Nei in hobbeljend begjin mei An Unexpected Journey klaut de Hobbit-trilogy fan Peter Jackson wer oerein yn dit folle spannender en doelbewustere twadde haadstik."
Neffens Todd McCarthy fan The Hollywood Reporter "fertsjintwurdiget hast alles […] in ferbettering yn ferhâlding mei it earste diel fan 'e trijedielige ferfilming troch Peter Jackson fan 'e dierbere kreaasje fan J.R.R. Tolkien." Peter Bradshaw fan 'e Britske krante The Guardian joech The Hobbit: The Desolation of Smaug 4 fan 5 stjerren, en neamde de film "mysterieus en nuver" mei lykwols in "joviale kwaliteit dy't The Hobbit ûnderskiedt fan 'e earnstigere Rings-films." Yn Total Film stelde Matt Maytum fêst dat de film neffens him te lijen hie fan "wiffens yn 'e middelste akte", mar hy hie lof foar de "opwinende aksje", de "geweldige fisuele effekten" en "ien ûnbidige draak."
Peter Travers, dy't The Hobbit: The Desolation of Smaug resinsearre foar it blêd Rolling Stone, wie der net wei fan en joech de film 21/2 fan 4 stjerren. Hy fûn dat de film "in bytsje minder lang en in bytsje minder saai" wie as it foargeande diel, en priizge de digitale kreaasje fan Smaug de draak. Oan 'e oare kant hied er frijwat krityk op 'e eigenmachtige opfolling troch de filmmakkers fan wat eins mar in part út in frijwat tinne roman wie. Yn The Daily Telegraph hie Robbie Collin noch minder bewûndering foar The Hobbit: The Desolation of Smaug, dêr't er mar 2 fan 5 stjerren oan joech. Hy moast neat hawwe fan 'e trijehoeksferhâlding tusken Legolas, Tauriel en Kíli dy't Jackson-en-dy yn it ferhaal yntrodusearre hiene. Hy skreau dêroer: "Faaks dat in protte lju soks wier sjen wolle yn in filmferzje fan The Hobbit, mar litte we teminsten akseptearje dat Tolkien dêr nei alle gedachten net ien fan west hawwe soe."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Hobbit: The Desolation of Smaug in goedkarringspersintaazje fan 74%, basearre op 247 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol noch altyd wat dwerseide troch "middenpart"-ferhaalproblematyk en in formidabele lingte, fertsjintwurdiget [dizze film] in twadde haadstik mei mear selsfertrouwen en mear spanning foar de Hobbit-searje." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Hobbit: The Desolation of Smaug in goedkarringspersintaazje fan 66%, basearre op 44 resinsjes.
Opbringst
The Hobbit: The Desolation of Smaug brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $258,4 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $702,0 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $960,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $191,2 miljoen betsjut dat in winst fan $769,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie The Hobbit: The Desolation of Smaug de op trije nei meast opbringende film fan 2013 en de op 33 nei meast opbringende film aller tiden. Lykwols koe de film syn foargonger The Hobbit: An Unexpected Journey net belykje, dy't mear as $1 miljard opbrocht.
Prizen
Yn 2014 waard The Hobbit: The Desolation of Smaug nominearre foar trije Oscars, yn 'e kategoryen bêste fisuele effekten, bêste lûdsmontaazje en bêste lûdsmixing. By de BAFTA's waard de film nominearre foar twa prizen, foar bêste fisuele effekten en bêste fisazjy. De film waard ek nominearre foar in Grammy Award foar bêste liet skreaun foar fisuele media (I See Fire fan Ed Sheeran).
The Hobbit: The Desolation of Smaug wûn de Empire Awards yn 'e kategoryen bêste science fiction- of fantasyfilm en bêste manlike nijynkommeling (Aidan Turner yn 'e rol fan Kíli), en waard nominearre yn nochris fiif oare kategoryen, wêrûnder dy foar bêste film. By de Saturn Awards sleepte de film acht nominaasjes yn 'e wacht, wêrfan't er ien wûn, foar bêste produksje-ûntwerp (Dan Hennah). The Hobbit: The Desolation of Smaug wûn ek de MTV Movie Award foar bêste gefjocht (Orlando Bloom as Legolas en Evangeline Lilly as Tauriel tsjin 'e oarken), en waard nominearre foar trije oare MTV Movie Awards, in Satellite Award, twa Annie Awards en in Kids' Choice Award.
Rjûkjûaanske mûs
De Rjûkjûaanske mûs (Latynske namme: Mus caroli) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e echte mûzen (Mus), dat ferneamd is nei de Súdjapanske Rjûkjû-eilannen. Nettsjinsteande dat libbet er ek yn Taiwan, Súd-Sina en Súdeast-Aazje (Fjetnam, Laos, Kambodja, Tailân en sintraal Birma). Fierders komt er ek foar op it skiereilân Malakka, yn Maleizje, en op 'e eilannen Sumatra, Java, Madoera en Floares, yn Yndoneezje, mar dêr is er nei alle gedachten in troch de minske yntrodusearre eksoat, al waard dy ûnderstelling yn 2003 yn in ûndersyk troch guon Japanske wittenskippers ûntstriden.
Taksonomy
Ut Tailân binne fossilen fan 'e Rjûkjûaanske mûs bekend dy't datearje út it Lette Pleistoseen. It leit yn 'e reden dat "Mus kakhyenensis Anderson 1879" (út 'e Súdsineeske provinsje Yunnan) in âlder synonym is fan "Mus caroli Bonhote 1902".
Uterlike skaaimerken
De Rjûkjûaanske mûs liket sterk op 'e hartkleurige mûs (Mus cervicolor), mar is justjes dûnkerder brún fan kleur. De bealch is witich. Hy hat trochinoar in kop-romplingte fan 7½ sm, mei in sturtlingte fan ek 7½ sm en in gewicht fan goed 11 g. De wyfkes hawwe tsien oeren. It mitogondriaal DNA fan dizze soarte fariëarret sterk tusken de ûnderskate populaasjes, dy't dêrnjonken ek morfologyske ferskillen yn grutte en gewicht fertoane.
Claude Fonteyne
Claude Fonteyne (Parys, 1594 - Ljouwert, 1654) wie fan 1629 oant syn dea drukker te Ljouwert.
Hy folge yn Ljouwert Abraham fan de Rade op en boaske oan syn widdo. Fonteyne wie ien fan de grutste drukkers fan syn tiid. Hy wie befreone mei Gysbert Japicx en oare letterkundigen fan syn tiid, waarns wurk er ek útjoech. Sels dichte er yn it Nederlânsk. Hy wenne yn de Grutte Tsjerkestrjitte en wie steate- en stedsdrukker.
Súdsineeske boskmûs
De Súdsineeske boskmûs (Latynske namme: Apodemus draco) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan de mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e boskmûzen (Apodemus), dat foarkomt yn eastlik Aazje. Syn ferspriedingsgebiet omfiemet súdlik en sintraal Sina, súdeastlik Tibet, noardeastlik Yndia (Arunachal Pradesh) en noardlik en westlik Birma
Besibskip
De Súdsineeske boskmûs is nei alle gedachten it naust besibbe oan 'e Taiwaneeske boskmûs (Apodemus semotus) fan Taiwan en oan 'e Sichuanboskmûs (Apodemus latronum) fan Midden-Sina.
De taksonomy fan 'e Súdsineeske boskmûs is noch net alhiel dúdlik; party auteurs wolle hawwe dat Apodemus ilex, dy't yn it westen fan 'e Sineeske provinsje Yunnan foarkomme soe, of Apodemus orestes, dy't likernôch itselde ferspriedingsgebiet as de Súdsineeske boskmûs hawwe soe, aparte soarten binne. Oare saakkundigen miene dat de Taiwaneeske boskmûs krekt gjin selsstannige soarte is, mar in ûndersoarte fan 'e Súdsineeske boskmûs.
Koreaanske boskmûs
De Koreaanske boskmûs (Latynske namme: Apodemus peninsulae) is in sûchdier út it skift fan de kjifdieren (Rodentia), de famylje fan de mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e boskmûzen (Apodemus), dat foarkomt yn eastlik Aazje, wêrûnder net allinnich Koreä, mar ek Mantsjoerije, Binnen-Mongoalje, sintraal en súdlik Sina, it Altaiberchtme fan súdlik Sibearje, de noardlike dielen fan Sinkiang-Oeigoerje, eastlik Mongoalje, it Russyske Fiere Easten, it Japanske eilân Hokkaido en it Russyske eilân Sachalin. Hy ûntbrekt lykwols op it grutte Súdkoreaanske eilân Djedjû, yn 'e Eastsineeske See.
Uterlike skaaimerken en besibskip
Koreaanske boskmûzen hawwe trochinoar in kop-romplingte fan 7⅔-12½ sm, mei in sturt dy't hast like lang is, ntl. 7½-11⅓ sm. De Koreaanske boskmûs is nau besibbe oan ferskate oare boskmûzesoarten fan 'e Alsomys-groep (de Aziatyske boskmûzen), lykas de grutte Japanske boskmûs (Apodemus speciosus), dêr't er op Hokkaido syn ferspriedingsgebiet mei dield. Der binne fossilen fan dizze soarte bekend út de Súdsineeske provinsjes Sichuan, Guizhou en Shandong dy't datearje út it Pleistoseen.
Wuppertal
Wuppertal is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd hie 359.237 ynwenners yn 2010. Wuppertal is sûnt it jier 1929 in Dútske Großstadt.
Long John Silver
Long John Silver (Ingelsk foar "Lange John Silver") is in ferneamd fiktyf personaazje en de wichtichste antagonist út 'e histoaryske jeugd- en aventoereroman Treasure Island, fan 'e Skotske skriuwer Robert Louis Stevenson. Dat wurk waard yn 1881-1882 yn in iere ferzje as fúljeton publisearre en yn 1883 yn syn úteinlike foarm as boek. Silver is fierwei it kleurrykste en meast komplekse personaazje yn 'e roman. Hy wurdt yntrodusearre as skipskok, mar blykt de slûchslimme lieder en kaptein fan in groep seerôvers te wêzen. De opmerklikste eleminten yn ferbân mei Silver binne dat er syn lofterskonk mist en himsels fuortbeweegd mei in kruk ûnder de lofterearm, wylst er in pappegaai op it skouder hat. Long John Silver, syn foarkommen en hâlden en dragen hawwe in ûnbidige ynfloed hân op it byld dat yn 'e Westerske popkultuer bestiet fan 'de seerôver'.
Ynspiraasje
Neffens de brieven fan Robert Louis Stevenson basearre er it personaazje fan Silver, alteast wat syn lichaamlik foarkommen en garisma oanbelanget, op syn freon William Ernest Henley, in skriuwer en redakteur. Yn in brief oan Henley dy't datearret fan nei de publikaasje fan Treasure Island, skreau Stevenson iepentlik: "Ik sil no wat opbychtsje. It wie it oansjen fan dyn skeinde krêft en gesach dêr't Long John Silver út berne waard." De styfsoan fan Stevenson, Lloyd Osbourne, omskreau Henley as "[...] in grutte, gloedzjende keardel mei ûnbidige skouders, in grut read burd en in kruk; joviaal en bjusterbaarlike fernimstich, waans laitsjen rôle as muzyk; hy hie alderraarst sa'n fjoer en in ûnfoarstelbere fitaliteit oer him; men waard meisleept troch syn persoanlikheid."
Foarkommen
Hoewol't hja yn 'e roman inkeld neamd wurdt (mar net foarkomt), is Silver troud mei in frou fan Afrikaanske orizjine, dy't er fertrout om syn saken yn Bristol te behertigjen as er op reis is, en letter ek om syn besittings dêre te ferkeapjen as syn dieden syn weromkear ûnmooglik meitsje.
Silver hâldt in pappegaai as húsdier, in fûgel dy't er de namme Kaptein Flint jûn hat, ta ear (of by wize fan bespotting) fan syn eigen eardere oerhearrige, de beruchte seerôver kaptein J. Flint. De pappegaai sit him ornaris op it skouder en uteret brokjes seemansjargon lykas "Spaanske matten" en "Klear om oerstaach te gean". Neffens de ferhalen dy't Silver oan Jim Hawkins fertelt, is it bist miskien wol twahûndert jier âld, mei't pappegaaien "foar it meastepart ivich libje". It bist soe nei Madagaskar, Suriname en Providence (Rhode Island) fearn hawwe, en Silver wol hawwe, inkeld de duvel sels hat mear kweadoggerij sjoen.
Persoanlikheid
Long John Silver komt út Treasure Island yn it earstoan nei foarren as in iverige en sympatike seeman, mar neigeraden dat it ferhaal foarderet, docht bliken dat er eins in slûchslimme en opportunistyske seerôver is. It iene wisket it oare lykwols net út, en der bestiet in oansjenlike dualiteit yn it karakter fan Silver sa't Stevenson him beskriuwt. Hy is yn elts gefal in tige garismatyske persoanlikheid, dy't foar de jonge Jim Hawkins as in mentor tsjinnet en meitiid sels as in pleatsferfangend heitfiguer, mei't syn eigen heit koartby hommels kommen is te ferstjerren. It liedt sadwaande by Jim ta in grutte skok en frijwat emosjonele betizing as er ûntdekt dat Silver eins de lieder is fan in binde seerôvers dy't fan doel binne en fermoardzje syn freonen. Dat wurdt noch helte minder as Jim letter twongen wurdt om 'e konfontaasje mei Silver oan te gean en him te befjochtsjen.
Hoewol't er ferriedlik is en altyd ree om oer te rinnen nei de tsjinpartij as dat yn syn eigen belang is, hat Silver ek goede eigenskippen. Sa hat er in beskate wiisheid dy't de measte seerôvers ûntbeare, en is er sunich mei syn jild, yn tsjinstelling ta it rije ferslampamperjen dat oare seerôvers mei har ynkomsten dogge. Ek is er moedich en skrillet er der net foar tebek om it yn sabelgefjochten en slaanderij, nettsjinsteande syn lichaamlike beheining, tsjin ferskate tsjinstanners op te nimmen.
Fiktive biografy
Oer it ferline fan Silver is inkeld bekend wat er dêr sels oer fertelt, en dat hoecht net needsaaklikerwize wier te wêzen. Neffens wat er oan 'e haadpersoan Jim Hawkins fertelt, hat er by de Britske Keninklike Marine tsjinne, en is er dêr syn lofterskonk kwytrekke doe't er ûnder "de ûnstjerlike Hawke" fear. Nei't men oannimme mei om as lichaamlik beheinde man yn syn libbensûnderhâld te foarsjen yn in tiid dat der gjin útkearings wiene, waard Silver neitiid seerôver. Sa fear er ûnder mear mei Edward England. Troch syn yntelliginsje en fernimstigens klom er op troch de rangen. Hy wie kertiermaster ûnder de beruchte seerôver kaptein Flint. Neffens syn eigen sizzen is hy de iennichste man fan wa't Flint ea benaud west hat.
Op it Skateilân oankommen wurdt Silver troch guon fan 'e oare seerôvers twongen om it oproer te begjinnen foar't de skat fûn is. Tanksij tuskenkomst fan Jim witte de ofsieren de dea te ûntrinnen en beskûl te finen yn in ferlitten fort op it eilân, dat fan beamstammen boud is. Der folget in belegering troch de seerôvers, dy't einiget mei harren bestoarming fan it fort, mei deaden oan beide kante ta gefolch. Jim ûntkomt en ferpleatst de Hispaniola nei in oare baai. As gefolch fan 'e ferdwining fan it skip slute de stridende partijen in oerienkomst, wêrby't de piraten de ofsieren en har oanhingers gean litte yn ruil foar de skatkaart. By weromkear yn it fort wurdt Jim troch de seerôvers finzen nommen. Sadwaande is hy derby as Silver-en-dy it plak fan 'e skat fine, mar ûntdekke dat immen har foar west hat. De oerbleaune fiif moardsuchtige seerôvers binne poerrazen en keare har tsjin Silver. Mei inkeld Jim, in opslûpen jonge, as stipe, wegeret Silver lykwols om tebek te wiken. De ofsieren komme de seerôvers oer it mad, dy't by in fûleindige fjochtpartij deade wurde.
Neitiid leit dokter Livesey út dat Ben Gunn, in seerôver dy't troch kaptein Flint by wize fan straf op it Skateilân efterlitten wie, de skat al lang lyn fûn en ferpleatst hie. De oerlibjende leden fan 'e ekspedysje lade in diel fan 'e skat oan board fan 'e Hispaniola en sette ôf nei hûs. Silver wurdt meifierd as finzene, mei de bedoeling om him nei thúskomst berjochtsje te litten. Yn 'e earste haven dy't se oandogge, yn Spaansk-Amearika, ûntkomt er lykwols mei in ponge mei trije- of fjouwerhûndert guinjes oan goud by him. Dat is in folle lytser oandiel fan 'e skat as de oare leden fan 'e ekspedysje har ta-eigenje, mar dochs in flinke bats jild. Jim stiet tsjin dy tiid noch altyd ynderlik yn twastriid wat Silver oangiet, en hy seit dat er mar hoopje sil dat Silver it goud brûke sil om in noflike âlde dei fan te bekostjen, "want syn kânsen op noflikens yn in oare wrâld binne tige lyts." (Mei oare wurden: nei syn ferstjerren giet er nei de hel.)
Fertolkers
Fan Treasure Island binne in grut tal film- en tillefyzje-adaptaasjes makke. De rol fan Long John Silver is dêrby spile troch akteurs as:
Freerk Fontein
Freerk (Dirks) Fontein (Harns, 31 desimber 1777 - dêre, 28 febrewaris 1843) wie in Harnzer keapman, letterkundige en bestjoerder.
Freerk Fontein wie oprjochter fan de "Firma Freerk Dirks Fontein, zeehandelaren en vennootschap tot het drijven van handel in het algemeen" en hy wie fise-konsul foar de Prusen yn Harns. Yn 1827 rjochte er tegearre mei Franciscus Binkes en Hendrik Amersfoordt it Friesch Genootschap op. Hy troude yn 1798 mei Eva van Dalsen wêrmei't er op Salwert ûnder Frjentsjer wenne. Hy ferstoar yn 1843 te Harns.
Fontein liet in grutte samling boeken, platen en hânskriften nei, dy't yn 1847 ferkocht waarden. As letterkundige makke Fontein him fertsjintlik troch it útjaan fan it wurk fan Jancko Douwama. Yn 1829 waard er lid fan de Maatskipppij fan de Nederlânske Letterkunde.
Wall Street (betsjuttingsside)
"Wall Street" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Psalmen fan Salomo
De Psalmen fan Salomo is de oantsjutting foar in groep fan achttjin apokrife psalmen (religieuze hymnen of gedichten) dy't gjin ûnderdiel útmeitsje fan 'e bibelske Psalmen. Sterker noch, se hearre ta gjin inkele kanon, noch wurde se troch lykfol hokker kristlike of joadske streaming erkend as kanonyk. Lykwols wurde se, yn 'e foarm fan in apokrife taheakke, wol ôfprinte yn guon moderne edysjes fan 'e Septuaginta en de Peshitta. De santjinde fan 'e achttjin Psalmen fan Salomo is de bibelske Psalm 72 net wanlyk; mei't Psalm 72 oan 'e Israelityske kening Salomo taskreaun wurdt, is dat miskien de reden dat de Psalmen fan Salomo harren namme krigen hawwe. In oare teory is dat dizze psalmen yn sa'n heech oansjen stiene dat de namme fan Salomo dermei ferbûn waard om se foar de ferjitnis te behoedzjen.
De Psalmen fan Salomo waard nei ferwiisd yn ier-kristlike teksten, mar men naam oan dat se ferlern gien wiene, oant der yn 'e santjinde iuw in Gryksk manuskript fan fûn waard. Sûnt binne der noch sân oare hânskriften fan 'e Psalmen fan Salomo boppe wetter kommen, allegearre skreaun yn it Gryksk en datearjend fan 'e alfde oant de fyftjinde iuw. It binne nei alle gedachten oersettings fan in ferlern gien Hebriuwsk of Arameesk orizjineel út 'e earste of twadde iuw f.Kr. Hoewol't se no ien samling foarmje, bestiene se oarspronklik los faninoar, en binne se skreaun troch ferskillende dichters yn ferskillende perioaden.
Yn polityk opsjoch binne de Psalmen fan Salomo anty-Makkabeesk, en guon fan 'e psalmen litte dúdlik blike har bewust te wêzen fan 'e Romeinske ferovering fan Jeruzalim troch Pompejus, yn 63 f.Kr. Dêrby wurdt dy Romeinske generaal yn oerdrachtlike sin útbylde as in draak dy't troch God stjoerd is om 'e Makkabeeërs (de doetiidske lânseigen dynasty fan Judeä) te straffen. Guon fan 'e psalmen ferkundigje ek in messianistysk boadskip (sij it yn 'e joadske sin, wêrby't it dúdlik giet om in troch God stjoerd en ûnderstipe minske ynstee fan it kristlike byld fan 'e Soan fan God). Mar foar it meastepart hawwe de Psalmen fan Salomo minder mei de widere wrâld fan dwaan, as dat se har beheine ta it yndividuële hâlden en dragen fan 'e leauwende, en dêrby drage se út dat boete dwaan foar ûnbedoelde sûnden in effektive manear is om Gods tagedienens werom te winnen.
Bibelwittenskippers en teologen hawwe besocht om 'e Psalmen fan Salomo yn ferbân te bringen mei sawol de essenen fan Qumran, dy't harsels ôfkearden fan wat hja seagen as in kweade wrâld, as de fariseeërs, in faksje fan 'e joadske skriftlearden dy't him ôfsette tsjin 'e sadduseeërs, dy't krekt oanhingers fan 'e Makkabeeërs wiene.
Chemnitz
Chemnitz is in stêd yn it westen fan de Dútske dielsteat Saksen. Chemnitz is sûnt it jier 1883 in Dútske Großstadt. De stêd is nei Leipzig en Dresden de tredde stêd yn grutte yn Saksen. Yn 2018 hie Chemnitz sa'n 247.000 ynwoners. Yn de DDR-tiid, fan 1953 oant 1990, hiet de stêd Karl-Marx-Stadt.
Sichuanboskmûs
De Sichuanboskmûs (Latynske namme: Apodemus latronum) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan de boskmûzen (Apodemus). Dizze soarte komt foar yn súdlik en sintraal Sina (de provinsjes Sichuan, Qinghai en Yunnan), eastlik Tibet, noardeastlik Yndia en noardlik Birma.
Besibskip
De Sichuanboskmûs is it naust besibbe oan 'e Súdsineeske boskmûs (Apodemus draco) en de Taiwaneeske boskmûs (Apodemus semotus). Inkeld wurdt er sels as in ûndersoarte fan 'e Súdsineeske boskmûs beskôge. Fan 'e Sichuanboskmûs binne yn 'e Sineeske provinsjes Sichuan, Guizhou en Shandong fossilen fûn dy't tebek geane oant it Iere Pleistoseen.
Hartkleurige mûs
De hartkleurige mûs (Latynske namme: Mus cervicolor) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e echte mûzen (Mus), dat foarkomt fan noardlik Yndia en Nepal oant yn Súdeast-Aazje, ynkl. Birma, Tailân, Laos, Kambodja, Fjetnam en Súd-Sina (de provinsje Yunnan). Der besteane ek populaasjes op de Andamanen, in isolearre Yndiaaske eilannegroep yn 'e Golf fan Bingalen, en op 'e Yndonezyske eilannen Java en Sumatra, mar dy binne dêr nei alle gedachten troch de minske yntrodusearre.
Besibskip mei oare soarten
Ut Tailân binne fossilen fan dizze soarte bekend fanôf it Midden-Pleistoseen. De hartkleurige mûs liket tige op 'e Rjûkjûaanske mûs (Mus caroli) en de skiesturtmûs (Mus fragilicauda), en is wierskynlik it naust besibbe oan 'e cookmûs (Mus cookii) en de Rjûkjûaanske mûs, mar folle minder nau oan 'e skiesturtmûs. Yn sintraal Birma komt in soarte foar, de Birmeeske mûs (mus nitidulus), dy't lang as synomym mei de hartkleurige mûs beskôge is; nij ûndersyk hat lykwols útwiisd dat der alhiel gjin nauwe besibskip tusken dy beide soarten bestiet.
Sacharja (bibelboek)
Sacharja, yn it oarspronklike Hebriuwsk: זכריה, Zeḵaryah, is in tekst út sawol de joadske as de kristlike Bibel. Yn 'e joadske Tenach makket it ûnderdiel út fan it boek תרי עשר, Ṯrei Asar, dat "De Tolve" betsjut (t.w. de tolve lytse profeten, dy't yn 'e joadske Bibel gearboske binne ta ien inkeld boek), it 13de fan 24, dat dan wer ûnder de Neḇi'im Aḥaronim (de "Lettere Profeten") falt. Yn it Alde Testamint fan 'e kristlike Bibel foarmet Sacharja in bibelboek op himsels, it 38ste fan 39 (neffens de Nije Fryske Bibeloersetting fan 1978), dat yn 'e offisjeuze ûnderferdieling fan 'e bibelboeken ta de Lytse Profeten heart (dy't sa neamd wurde om't dy teksten frij koart binne yn ferhâlding ta de saneamde Grutte Profeten). De earste folsleine Fryske oersetting fan Sacharja stie yn 'e fertaling fan it Alde Testamint, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1943 útkaam.
Hartkleurige mûs
Uterlike skaaimerken
De hartkleurige mûs hat nei foarren ta útstekkende kjiftosken, in brunige pels dy't oan 'e ûnderkant witich útskaait, en wite poatsjes. De sturt, dy't koarter as it lichem is, is ek twakleurich. De kop-romplingte bedraacht 8-9 sm, de sturtlingte 6-7 sm en it gewicht 14-20 g. De wyfkes hawwe tsien oeren.
Sacharja (bibelboek)
Skriuwer en oarsprong
It boek Sacharja hjit de profesijen te omfetsjen fan 'e profeet Sacharja, "de soan fan Berekja, de soan Iddo" (Sach. 1:1), oer wa't fierders net folle bekend is, al binne in protte bibelwittenskippers en teologen op grûn fan 'e wiidweidige oandacht dy't er skinkt oan alles dat mei it preesterskip te krijen hat, fan tinken dat er nei alle gedachten sels ek in preester wie. Yn elts gefal stamme er út in preesterlik laach, sa't fernijd wurdt yn Nehemia 12:16. Sacharja wie tige sekuer yn it datearjen fan syn profesijen (te witten: 520-518 f.Kr.). Hy wurke nei de ein fan 'e Babyloanyske Ballingskip, yn 538 f.Kr., mar foàr de weropbou fan 'e Timpel fan Jeruzalim. Sa't bliken docht út Ezra 5:1 en 6:14 arbeide er by ferskate gelegenheden op mei de profeet Haggai.
Witten
Histoaryske boarnen neame de stêd foar it earst yn 1415. Fan 1578 ôf oan wie it in mynboustêd. Yn Witten stiet de Witten/Herdecke Universiteit, de earste partikuliere universiteit fan Dútslân.