cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hans Kirk
Libben
Kirk studearre rjochten en waard jurist, mar praktisearre nea as abbekaat. Ynstee sette er útein mei in karriêre as literatuerkritikus, en publisearre er yn 'e tweintiger en tritiger jierren sels sa'n trijehûndert koarte ferhalen yn ûnderskate tydskriften. Fakânsjes brocht er gauris troch by in omke fan him yn Harboøre, dy't fisker wie, in ûnderfining dy't him sterk beynfloede. Hy brûkte in protte fan 'e kennis en de autobiografyske foarfallen út dy tiid yn syn earste roman, Fiskerne (De Fiskers), dy't yn 1928 útkaam, rûnom priizge waard en neitiid alve kear oerset waard (wêrûnder yn it Frysk). It boek wie de earste Deenske kollektive roman, dy't de solidariteit, mar ek de konflikten beskriuwt fan in groep religieus oanleine fiskers.
Yn 1931 waard Kirk lid fan 'e Deenske Kommunistyske Partij (DKP). Fan 1934 ôf wied er sjoernalist by de kommunistyske krante Arbejderbladet ("It Arbeiderblêd"), en fan 1937 ôf redakteur. Yn syn romans Daglejerne ("De Deihierarbeiders") en De Ny Tider ("De Nije Tiden"), út 1936, resp. 1939, lei er de opkomst fan it yndustriële proletariaat en de konfrontaasje tusken revolúsjonêre en behâldende krêften fêst. Doe't Denemark ûnder de Twadde Wrâldoarloch fan april 1940 ôf troch de Dútsers beset waard, brochten Kirk syn kommunistyske opfettings him yn 'e swierrichheden. Yn juny 1941 waard er oppakt en yn it konsintraasjekamp Horserødlejren, yn it noarden fan it Deenske haadeilân Seelân, opsletten. Wylst er dêr finzen siet, foltôge er syn fjirde roman, mar it manuskript waard ûntdutsen troch de bewekkers, en ferneatige. Hoe't er it ek besocht, hy soe it boek letter nea wer alhiel sa krije kinne as it west hie. Kirk soe nei alle gedachten in raar gat yn draaid wêze, as er net yn 'e nacht fan 'e 29 augustus 1943 mei noch 90 oare finzenen ûntsnapt wie, krekt foar't de hiele groep nei in konsintraasjekamp yn Dútslân ta deportearre wurde soe.
Nei de oarloch, dy't er fierders as ûnderdûker trochbrocht, wie Kirk oant syn dea redakteur op it mêd fan fúljetons yn it doe ta Land og Folk ("Lân en Folk") omneamde kommunistyske deiblêd fan Denemark. Dêrnjonken skreau er sels ferskate histoaryske romans. Hy wie bytiden in fûleindich ferdigener fan 'e Sovjet-Uny, mar nei de Hongaarske Opstân fan 1956 matige er syn toan wat. Op it mêd fan literatuerprizen hied er yn 1945 Det Anckerske Legat krigen, en yn 1960 waard him noch it Herman Bangs Mindelegat takend. Hy stoar yn 1962, yn 'e âlderdom fan 64 jier, yn 'e Deenske haadstêd Kopenhagen.
Adûllamtsjerke (Barneveld)
De Adûllamtsjerke (Adullamkerk) is in tsjerke fan de Grifformearde Gemeenten yn it Gelderske plak Barneveld. De yn 2008 neffens in ûntwerp fan Van Beijnum út Amerongen boude tsjerke biedt plak oan 1.375 minsken en leit tichteby De Hoeksteen, de tsjerke fan de Grifformearde Gemeenten yn Nederlân dy't likernôch yn deselde tiid boud waard.
Skiednis
Fanwegen de groeiende mienskip fan de Grifformearde Gemeenten yn Barneveld waard yn 2002 besletten om de besteande gemeente op te dielen yn Barneveld-Sintrum en Barneveld-Súd. Foar de besteande gemeente yn it sintrum bleau de Rehobothtsjerke oan de Nairacstrjitte tsjinst dwaan, mar foar de twadde gemeente Barneveld-Súd moast in nije tsjerke boud wurde.
Yn septimber 2007 waard útein set mei it wurk en yn desimber 2008 waard de nijbou iepene. De Adûllamtsjerke krige 1375 sitplakken en dat tal kin mei noch ris 475 plakken útwreide wurde troch it ynbouwen fan in kreake. Nei de oerdracht fan it gebou oan de tsjerkeried spriek dûmny C. Hogchem út 1 Samuël 22:1 en 2 oer de grot fan Adûllam.
Ein 2011 waard in nij oargel fan 34 registers yn gebrûk nommen, dat boud waard troch it Grinslanner oargelbedriuw Mense-Ruiter út Súdwolde (tsjintwurdich Ten Post).
Twa megatsjerken
Op in lytse hûndert meter fan de Adûllamtsjerke stiet noch in twadde reformatoaryske tsjerke, De Hoeksteen fan de Grifformearde Gemeenten yn Nederlân. De tsjerkegong nei beide tsjerken wie sa massaal, dat der opstoppings plak fûnen. Om ûngemakken tefoarren te kommen waard besletten de tsjinsten yn de beide nije tsjerken net tagelyk plakfine te litten.
Cle Elum-mar
300px|thumbnail|right|Cle Elum-mar De Cle Elum-mar (Ingelsk: Cle Elum Lake) is in natuerlik- en kearmar yn de Amerikaanske steat Washington dêr't de rivier de Cle Elum út ûntspringt. De mar is de eastlikste fan trije marren by de Interstate 90 yn it Cascadesberchtme lâns, wêrby't de oare marren de Keechelus-mar en de Kachess-mar binne.
De Cle Elum-mar is part fan de Columbia River Basin, it bekken fan de rivier de Kolumbia, om't de rivier de Cle Elum in sydrivier fan de rivier Yakima is en dy op syn beurt wer in sydrivier fan de Kolumbia.
De mar wurdt brûkt as opslachboezem yn it ramt fan it Yakima Project, in bewetteringsprojekt dat beheard wurdt troch it United States Bureau of Reclamation. Dochs is de Cle Elum-mar yn it foarste plak in natuerlike mar, wêrfan't de wetterôffier regele wurdt troch de Cle Elum-daam, in ierden keardaam fan 50 m boud yn 1933. As opslach kin it mar sa'n 539.000.000 m³ wetter hâlde. De lingte is sa'n 12 km en breedte is 1,6 km. It leit op in hichte fan 678 m.
Steve Harris
Stephen Percy (Steve) Harris (Leytonstone, 12 maart 1956) is in Ingelsk bassist. Hy is bekend as de bassist en oprjochter fan Iron Maiden. Steve Harris is de heit fan sjongeres Lauren Harris en gitarist George Harris.
Karriêre
Steve Harris begûn syn karriêre yn de band Gypsy's Kiss. Hy waard dêrnei lid fan Smiler. Hy ferliet dy band yn 1975 om't dy gjin ynteresse hie yn Steve syn selsskreaune materiaal en net te sprekken wiene oer syn aktive omspringende hâlding op it poadium. Rûn krysttiid 1975 rjochte Harris dêrom syn eigen band op; Iron Maiden neamd. Oant hjoed-de-dei, is Steve Harris de driuwende krêft efter Iron Maiden: hy skreau sa'n fjouwer-fiifde fan alle nûmers. Behalve as bassist en komponist nimt er ûnderwilens ek plak yn de stoel fan ko-producer by de Iron Maiden albums. Yn de studio spilet er ek de toetsepartijen dy't yn guon nûmers foarkomme yn.
Priveelibben
Steve Harris waard berne yn Leytonstone, Ingelân, it Feriene Keninkryk, dêr't er opgroeide en de ambysje hie om proffuotballer te wurden. Harris waard scout troch West Ham United, dêr't hy by de jeugd fuotballe hat. Mar nei't er yn syn iere tienerjierren de rockmuzyk ûntduts, realisearre er him dat er dochs net proffuotballer wurde woe. Harris hat twa kear boaske west en hat út syn earste houlik fjouwer bêrn, en twa bêrn mei syn twadde frou.
Súdbroek (Grinslân)
Súdbroek (Nederlânsk en offisjeel: Zuidbroek; Grinslânsk: Zuudbrouk) is in doarp yn de gemeente Midden-Grinslân yn de provinsje Grinslân. Oant 1 july 1965 wie Súdbroek in selsstannige gemeente. Op dy datum fusearre de gemeente mei Noardbroek ta de gemeente Oosterbroek.
Steven Pruitt
Eksterne keppelings
Pruitt's persoanlike romte op 'e Ingelske Wikipedia
Súdbroek (Grinslân)
Under Súdbroek falle de buorskippen Spitsbergen, Tusschenloegen, Uiterburen en 't Veen (eartiids Uiterbuursterveen) en Westeind (eartiids Oosteinde neamd). By de grins mei Scheemda lei de buorskip Oudedijk. De doarpen Muntendam en Tripscompagnie foelen earder ek ûnder Súdbroek, mar foarmen wol selsstannige kerspels.
Súdbroek hie yn de achttjinde iuw teminsten sân buorgildes, nammentlik Noordergilde, Middengilde, Molengilde en Oudedijkstergilde (mei elkoar Uiterburen neamd), Kerkengilde en Diepstergilde (tegearre Overburen), fierder Tusschenloegstergilde. It bûtengebiet fan Súdbroek waard yn de 19e iuw ûnderskieden yn Uiterburenboven en Uiterburenbuiten, Súdbroekboppe en Súdbroekbûten (De Vennen), en ek Tusschenloegen-Boppe en Tusschenloegen-Bbûten. De buorskippen Spitsbergen en Jagerswijk leine foar in part yn Sappemeer; de streek besuden dêrfan waard Kostverloren neamd.
Skiednis
Yn de Midsiuwen lei Súdbroek oan in hannelsrûte rjochting Dútslân. Om't it plak oan in soad ferfierwegen lein hat, úntjoech it plak himsels op yndustrieel mêd. It doarp hie bygelyks in skipshelling, in motoarefabryk, in flaaksfabryk en in ierdappelmoalfabryk. It doarp wurdt yn twaën snien troch de A7, dy't it doarp yn in noardlike en in súdlioke helte skiedt. De Pitertsjerke stiet yn it noardlik part, wylst it stasjon en de middenstân yn it súdlik part binne te finen. It Wynskoaterdjip hat in wichtige rôl spile yn it ûntjaan fan it doarp. It kanaal waard fan 1612 ôf oanlein en fan de jierren 1620 ôf waard skipfeart mooglik tusken Súdbroek en Grins. It Wynskoaterdjip krige in ôfspjalting nei Feandam, dat it Muntendammerdjip neamd waard. It Wildervanckkanaal, dat yn de tweintichste iuw oanlein waard, naam de betsjuttenis foar skipfeart en wetterhûshâlding fan it Muntendammerdjip oer.
Súdbroek krige yn de 1620 nei alle gedachten in trekskipferbining oer it Wynskoaterdjip nei Grins. Dat waard ien fan de earste regele trekskipferbinings fan Nederlân. Sûnt 1 maaie 1868 waard it Stasjon Súdbroek iepene, dy't oan it spoar Grins-Nijeskâns en Grins-Feandam lei. Yn 1959 waard it stasjon alhiel ferboud, dêr't de boppeferdjipping en de sydwjukken fan weihelle waarden. Yn it gebou is hjoed-de-dei it Noardnederlânsk Trein & Tram Museum festige. Fan Súdbroek ôf hat it spoar in ôftakking nei Feandam, foar persoaneferfier, en Stedskanaal as guodferfier.
Tsjerke
It doarp hat in monumintale, 13e-iuwske krústsjerke yn de styl fan de romanogotyk, de saneamde Petrustsjerke, dy't oarspronklik wijd wie oan Augustinus fan Hippo. De toer stiet los fan de tsjerke en hat as finzenis tsjinne. De restauraasje fan it tsjerke-oargel, dat yn 1795 troch Heinrich Hermann Freytag en Frans Casper Snitger boud waard, kaam yn 2007 ree.
Nijsgjirrich
Der waard foar in lange tiid rjocht sprutsen yn it doarp yn it Kantongerjocht oan de Spoorstraat. De Motké-fabryk oan it Westeind wie in ierappelmoalfabryk, dy't oprjochte waard troch de ferneamde Grinslânske ûndernimmersfamylje W.A en J.E. Scholten. It doarp hie oant 1994 in eigen MAFU-skoalle de Hilgestede oan de Heiligelaan.
Roel Sluiter
Roel Sluiter (folút: W. Roelof Sluiter; De Haach, 17 jannewaris 1954) is in Frysk politikus en ûnderwiisman fan Nederlânsk komôf.
Libben en karriêre
Nei't er in oplieding oan 'e kweekskoalle ôfrûne hie, studearre Sluiter skiednis oan 'e Ryksuniversiteit Grins. Fan 1981 oant 1994 wied er learaar yn 'e fakken skiednis en maatskippijlear oan 'e Stedske Skoallemienskip yn Ljouwert. Dêrnei wied er oant 2000 ôfdielingsdirekteur fan Aldlân by de Iepenbiere Skoallemienskip "De Delta", en doe (nei in fúzje en reorganisaasje) oant 2001 adjunkt-direkteur fan 'e skoallemienksip "Piter Jelles".
Yn syn studintetiid wie Sluiter aktyf binnen de kommunistyske CPN, en ek nei't er yn 1984 nei Ljouwert ferhuze wie, hold er dy bannen noch ferskate jierren oan. Om 1990 hinne sleat er him lykwols oan by de PvdA, en fan 1994 oant 2001 siet er foar dy partij yn 'e Ljouwerter gemeenterie. Ein 2001 folge er syn ôftreden partijgenoate Hermien de Haan op as wethâlder. Yn 2010 kearde er yn 'e funksje fan beliedsadviseur werom by syn âlde wurkjouwer, skoallemienskip "Piter Jelles", mar dy betrekking wie lykwols mar fan koarte doer.
Begjin 2012 waard Sluiter nammentlik beneamd ta waarnimmend boargemaster fan Harns, as opfolger fan Paul Scheffer. Harns keas doe foar in waarnimmend boargemaster mei it each op 'e mooglike gemeentlike weryndieling, mar yn 2014 waard dúdlik dat Harns foarearst net yn in gruttere gemeente opgean sil. Dêrom droech de gemeenterie Sluiter op 4 maart 2015 foar foar it "gewoane" boargemasterskip fan 'e havenstêd. Yn maaie 2015 waard er dêr as sadanich ynstallearre.
Mids desimber 2020 makke Sluiter bekend dat er ophâlde woe as boargemaster. Ein desimber waard syn opfolger bekend: Ina Sjerps, de oarspronklik út West-Fryslân ôfkomstige âld-gemeentesekretaris fan Rotterdam. Sluiter naam op 26 juny 2021 formeel ôfskied as boargemaster. Sjerps waard op 31 maaie ynstallearre as de nije boargemaster fan Harns.
Fryske Strjitte
thumb|150px|Rin fan de Fryske Strjitte De Fryske Strjitte (Dútsk: Friesische Straße) wie in midsiuwske hannels- en rykswei yn it noardwesten fan Dútslân. Hy hat in lingte fan likernôch 220 km en ferbynt de stêd Norden yn East-Fryslân mei Múnster yn Westfalen.
Rin
De Fryske Strjitte rûn fan Norden nei Emden oer likernôch de hjoeddeistige B72 en B210. Fan Emden ôf rûn er oer de hjoeddeistige A31 nei Lier. Dêr stiek er de Iems oer. Fan Lier ôf rûn er nei it suden by de Iems del op de lofterouwer oant Múnster ta. Hy rûn op de hjoeddeistige B436 (Lier - Weener), de L31 (Weener - Rhede), de K155 (Rhede - Heede) en K156 (Heede), L48 (Heede - Altenlingen), K34 (Nordlohne - Schepsdorf), L40 (Elbergen - Emsbüren), K327 (Emsbüren - Salzbergen), L39 (Salzbergen - dielsteatsgrins Nedersaksen/Noardryn-Westfalen), K501 (dielsteatsgrins - Rheine), B481 (Rheine - Emsdetten) en B29 (Sprakel - Münster).
Krusing mei oare strjitten
Fan Lier ôf wie der in ferbining nei it easten ta nei Aldenburch en Bremen, de Eastfryske Strjitte (Ostfriesische Straße). Yn Weener wie der in ferbining nei it westen ta nei Wynskoat en Grins. Fan Rhede ôf wie der in ferbining nei it easten ta nei Aschendorf en fan dêr wei fierder oer de geastrêch fan de Hümmling nei Hasselünne nei de Flaamske Strjitte (Lübeck - Brugge). Súdlik fan Heede krúst in fierdere ferbining fan Wynskoat nei de hannelswei fan de Hümmling de Fryske Strjitte. Eastlik fan Meppen spjalte in twadde wei nei Hasselünne. Súdwestlik fan Lingen krúste de Flaamske Strjitte de Fryske Strjitte. Yn Rheine wiene der ferbinings nei Osnabrück en Ynskedee. Yn Múnster wiene der fierdere ferbinings ûnder oaren nei Keulen (Keulske Strjitte), Coesfeld (Coesfelder Wei), Gronau (Horstmarer Lânwei) en Paderborn (Hessenwei).
Skiednis
De Fryske Strjitte wie al yn de njoggende iuw in wichtige hannelsrûte. Yn de lette midsiuwen rûn de Fryske Strjitte by Lingen oan de rjochterouwer fan de Iems. Nei it ferlizzen fan de Fryske Strjitte op de lofterouwer gie de hannelswei Lingen foarby.
Yn de lette midsiuwen rûn de Fryske Strjitte oer in geastrêch fan Rhede, oer Diele mei de Dielerskâns nei Emden. Hy wie de iennige ferbiningswei fan it Iemslân nei East-Fryslân.
Scottsdale Arabian Horse Show
De Scottsdale Arabian Horse Show of de Arabyske Hynsteshow fan Scottsdale is it grutste rutersportevenemint fan 'e wrâld dat him útslutend taleit op Arabyske hynders. It is in hynstekeuring en in konkoers hippyk dat sûnt 1955 elts jier holden wurdt yn Scottsdale, by Phoenix, yn 'e Amerikaanske steat Arizona. Fan sa'n 50 dielnimmende hynders en 12 treners yn it earste jier is it evenemint útgroeid ta mear as 2.200 hynders en rom 1.300 treners hjoed de dei. Der komme no elts jier hûnderttûzenen besikers op ôf. De Scottsdale Arabian Horse Show foarmet ek it earste part fan 'e saneamde Arabyske Trijefâldige Kroan.
Skiednis
De earste Scottsdale Arabian Horse Show waard yn 1955 holden op it terrein fan it Arizona Biltmore Hotel, en bestie út sa'n fyftich hynders, dy't ôfkomstich wiene fan tolve fokkerijen. Dit evenemint hiet doe noch de All-Arabian Horse Show, en waard organisearre ûnder de auspysjes fan 'e Arabyske Hynsteferiening fan Arizona (AHAA). Anne McCormick, ien fan 'e oprjochters fan it evenemint, stie 150 acres (60 ha) fan har ranch yn Scottsdale ôf, sadat de show in fêst plak hawwe soe. Dat terrein kaam Paradise Park te hjitten, en de show waard dêr likernôch tweintich jier holden, oant it terrein te lyts waard, en de show om 1975 hinne ferhuze nei syn hjoeddeistige lokaasje, dy't Westworld hjit.
Meitiid groeide de Scottsdale Arabian Horse Show út ta it grutste evenemint yn 'e wrâld dat útslutend op folbloed- en healbloed-Arabieren rjochte is. Tsjintwurdich nimme der elts jier mear as 2.200 hynders en rom 1.300 treners oan diel en komme der hûnderttûzenen besikers op ôf. It evenemint genietet erkenning fan 'e Amerikaanske Rutersportfederaasje (USEF) en de Arabyske Hynsteferiening (AHA), en wurdt wol de 'Super Bowl fan 'e Arabyske hynstewrâld' neamd. It evenemint foarmet no ek it earste part fan 'e saneamde Arabyske Trijefâldige Kroan fan Noard-Amearika, dy't ferfolge wurdt mei de Kanadeeske en Amerikaanske nasjonale Arabyske hynstesportkampioenskippen. Yn 2015 waard it sechstichjierrich bestean fan 'e Scottsdale Arabian Horse Show fierd, mei 2.250 dielnimmende hynders, 320.000 besikers en mear as $1 miljoen oan prizejild. It alve dagen duorjende evenemint waard live útstjoerd op 'e tillefyzje yn 'e Feriene Steaten en guon oare lannen, mei 450.000 minsken dy't de show op dy wize folgen.
Underdielen
Yn 2015 bestie it wedstrydelemint fan 'e Scottsdale Arabian Horse Show út acht ûnderdielen: De heechste priis fan it evenemint is de Scottsdale Supreme Halter Champion, dy't twaris útrikt wurdt, oan in hynst en oan in merje.
Ekonomyske impact
De Scottsdale Arabian Horse Show draacht jierliks foar $52 miljoen by oan 'e pleatslike ekonomy fan Scottsdale. Dêrnjonken wurdt it evenemint ek brûkt om jild byinoar te bringen foar de Arabyske Hynsteferiening fan Arizona (AHAA), dy't jierliks miljoenen dollars út 'e opbringst weijout oan goede doelen. Yn 2013 waarden it Westworld-terrein en de fasiliteiten dêre foar $47 miljoen hielendal opknapt, wêrby't ek binnendoarrydsealen boud waarden dy't foarsjoen binne fan airconditioning. Yn jannewaris 2015 kamen de Scottsdale Arabian Horse Show en de gemeente Scottsdale oerien om 'e show de kommende tweintich jier te Westworld te hâlden.
Martenstsjerke (Skearnegoutum)
De Martenstsjerke oan de Achterbuorren yn Skearnegoutum is it tsjerkegebou fan de PKN-gemeente Skearnegoutum-Loaijingea.
PKN-gemeente
De PKN gemeente Skearnegoutum-Loaiïngea bestiet offisjeel sûnt 1 jannewaris 2005. Fanôf 1 jannewaris 1990 oant dy datum foarmen de herfoarme gemeente en grifformearde tsjerke in federaasje. Al yn 1994 waard de grifformearde tsjerke oan de Legedyk ferkocht oan in stoffearder. Sûnt dy tiid is der noch ien protestantske tsjerke yn Skearnegoutum, de Martenstsjerke. It Martenshûske wurdt brûkt as tsjerklik sintrum.
Bouskiednis
Op 1 juny 1861 lei de soan fan de dûmny, Rinze Kijlstra, de earste stien foar de herfoarme tsjerke fan Skearnegoutum. De tsjerke ferfong de midsiuwske tsjerke út de 11e iuw. Troch it tichtsmiten fan it westlike diel fan de feart om de tsjerke fersakke de âlde tsjerke en wie dy brekfallich woarn. Om oan jild te kommen foar in nije pastory út 1864 waard in grut diel fan de fruchtbere grûn fan de terp ôfgroeven. De tsjerke waard yn 2006 nei in restauraasje op 'e nij yn gebrûk nommen. Yn 2019 folge de restauraasje fan de toer.
Ynterieur
By de restauraasje fan 2006 waarden de âlde banken ferwidere. De moderne banken foar de gemeente binne ôfkomstich út de yn 2005 sletten Rehobothtsjerke fan Sumar. Om de tsjerke geskikt te meitsjen foar multifunksjoneel gebrûk binne de foarste rigen banken ferfongen troch stuollen. It trijesidich sletten koer is wat ferhege. De preekstoel bleau op it âlde plak oan de meast eastlike muorre en wurdt oan wjerssiden flankearre troch de banken fan de tsjerkerie.
Jean Chastel
Libben
Chastel waard yn 1708 berne yn 'e doetiidske provinsje Gévaudan (it hjoeddeiske departemint Lozère), yn it Margeride-berchtme fan súdlik-sintraal Frankryk. Der is net folle oars oer syn libben bekend as dat er boer wie en in herberge dreau. Hy wie troud en hie teminsten ien soan, dy't fan Antoine hiet.
Tusken 1764 en 1767 waard Gévaudan terrorisearre troch in minske-itende grize wolf (of mooglik in hûn of wolfshûn), it saneamde Bist fan Gévaudan, dat neffens in ûndersyk út 1987 nei skatting 210 ûnderskate oanfallen op minsken útfierde, wêrby't 113 deaden en 49 ferwûnen foelen. Nettsjinsteande in oansjenlike ynset fan 'e Frânske oerheid om it bist te deadzjen, giene de deadlike oanfallen troch oant Chastel op 19 juny 1767 by Mont Mouchet, ûnder in jacht dy't organisearre wie troch in pleatslike ealman, de markys fan Apcher, in wolf deaskeat dêr't minsklike resten by yn 'e mage oantroffen waarden.
Doedestiden wie Gévaudan yn 'e greep fan in algemiene publike hystery, dy't yn hege mjitte bydroech oan it duorjende byleauwe dat de oanfallen útfierd waarden troch in wearwolf. Neffens de gongbere moderne ynterpretaasje fan 'e foarfallen gie it nei alle gedachten om in stikmannich (natuerlike) wolven dy't yn isolaasje faninoar operearren of oan in gearwurkjende wolveridel. Chastel soe neffens dizze tinkwize inkeld ferantwurdlik west hawwe foar it deadzjen fan 'e lêste (aktive) minske-iter.
Adaptaasjes
Om't it Bist fan Gévaudan yn 'e Frânske folkloare opnommen waard as in gefal fan in wearwolf, is it in ûnderwerp dat graach oanhelle wurdt yn hjoeddeistige fantasyliteratuer en -films. Sadwaande ferskynde Chastel as in personaazje yn 'e Frânske horrorfilm Le Pacte des Loups (yn Ingelsktalige lannen útbrocht as Brotherhood of the Wolf), út 2001. Teffens is er in personaazje yn 'e roman Hunting Ground, fan 'e Amerikaanske skriuwster Patricia Briggs, út 2009. Yn dat boek wurdt útholden dat it Bist fan Gévaudan yndie in wearwolf wie, en dat Chastel en it Bist ien-en-deselde wiene. Chastel soe, doe't him úteinlik yn dy krite de grûn te hjit ûnder de fuotten waard, de dea fan it Bist fan Gévaudan yn sêne set hawwe.
Franz von Papen
thumb|Franz von Papen by de Prosessen fan Neurenberch (1946)
Yn Us Eigen Tael
Yn Us Eigen Tael wie in Frysk tydskrift dat it orgaan fan it Kristlik Frysk Selskip (KFS) wie en dat yn it Frysk skreaun waard. It ferskynde fan 1909 ôf mei as ûndertitel "periodyk fan it Christlik Selskip for Fryske Tael- en Skriftenkennisse" en fan 1933 ôf mei as ûndertitel "moanneskrift fen it Kristlik Frysk Selskip". Oarspronklik waard it seis kear yn 't jier útbrocht, mar yn 1923 makke men der in moanneblêd fan. It doel fan it tydskrift wie om 'e Friezen yn har eigen taal oan it lêzen te krijen.
Scottsdale (Arizona)
Scottsdale (Pima: Vaṣai S-vaṣonĭ; Jaky: Eskatel) is in stêd (en gemeente) yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Arizona. It is in foarstêd fan 'e steatshaadstêd Phoenix, en waard yn 1888 stifte yn it eastlike part fan Maricopa County. Neffens in offisjele skatting út 2014 hie Scottsdale doe in befolking fan goed 230.000 minsken. Dêrmei is it ien fan 'e gruttere plakken binnen de stêdekloft Phoenix, dy't in totale befolking fan 4,3 miljoen hat. Scottsdale is yn 'e Feriene Steaten de 86e stêd rekkene nei ynwennertal. It wurdt ek wol it 'Beverly Hills' fan Phoenix neamd (wêrmei't it him ta dy stêd ferhâlde soe sa't Beverly Hills him ta Los Angeles ferhâldt).
Yn Us Eigen Tael
De ynhâld fan Yn Us Eigen Tael wie fan it begjin ôf oan frij breed, mei literêre teksten en resinsjes, gebedens en stikken bibeloersetting, organisatoarysk nijs oangeande it KFS en taalkundige artikels. Geandewei waard it tydskrift lykwols wat langer wat literêrder, en fan 1932 ôf waard it ferieningsnijs fan it KFS apart yn in Byblêd ôfprinte. Yn Us Eigen Tael publisearre ferskate fúljetons, û.m. fan It Fryske Reveil yn Portretten fan Geart Aeilco Wumkes, Koarte Skiednis fan de Fryske Skriftekennisse fan Jan Tjittes Piebenga en De Sûnde fan Haitze Holwerda fan Ulbe van Houten. Ferskate foaroansteande dichters, lykas Fedde Schurer en Douwe Tamminga, makken har debút yn it blêd.
Franz von Papen
Franz von Papen (Werl, 29 oktober 1879 - Obersasbach, 2 maaie 1969) wie in Dútsk politikus. Hy wie fan juny oant desimber 1932 rykskânselier en fan jannewaris 1933 oant july 1934 fise-kânselier yn it Kabinet-Hitler. Dêrnei wie er oant de fal fan it Tredde Ryk diplomaat.
Ropletters
Ropletters of in ropteken (Ingelsk: call sign) is yn 'e radiokommunikaasje in unike oantsjutting foar in radiostasjon. Roptekens wurde meastentiids tawiisd troch oerheidsynstânsjes of ynformiel brûkt troch yndividuen of organisaasjes.
Franz von Papen
Nei de Twadde Wrâldkriich wie Von Papen ien fan de fertochten by de prosessen fan Neurenberch, dêr't er fan alle oanklachten frijsprutsen waard. Op 24 febrewaris 1947 waard er lykwols troch in ûntnazifisearringsrjochter as "haadskuldige" oanwiisd en feroardiele ta acht jier twangarbeid.
Scottsdale (Arizona)
Scottsdale grinzget yn it westen oan Phoenix, Paradise Valley en ûnynkorporearre plattelân; yn it noardwesten oan Carefree; yn it noarden oan it Nasjonaal Wâld Tonto, yn it easten oan Fountain Hills, it Regionaal Park McDowell Mountain en mear ûnynkorporearre plattelân; yn it súdeasten oan it Salt River Yndianereservaat; en yn it suden oan Tempe. Scottsdale is in woltierige stêd mei in soad lúkse hotels, grutte huzen, en tal fan golfbanen, tennisbanen en parken. It klimaat nûget winterdeis út om bûtendoar te ferkearen, mar by 't simmer is it der gleonhjit en kin men midden op 'e dei better yn 'e hûs bliuwe. De stêd stiet bekend om ferskate grutte jierlikse eveneminten, te witten: it Scottsdale Arts Festival, de Scottsdale Arabian Horse Show en de Barrett-Jackson Auto Show.
Yn Us Eigen Tael
De wichtichste meiwurkers fan Yn Us Eigen Tael wiene: Geart Aeilco Wumkes fan begjin oant ein; Eeltsje Boates Folkertsma fan 1913 ôf; Gerben Postma en Pieter de Clerq oant 1915; Rinke Tolman fan 1916 oant 1919; en Anders Minnes Wijbenga oant 1929. It tydskrift sette oarspronklik útein mei in oplaach fan sa'n 500 en woeks oan ta in 1.000 yn 1912, wêrnei't it stadichoan tebekrûn oant likernôch 600 flak foar de Twadde Wrâldoarloch. Yn 1943 waard Yn Us Eigen Tael úteinlik opheft.
Scottsdale (Arizona)
Skiednis
De krite fan Scottsdale waard foar de kolonisaasje fan dit diel fan Arizona troch de blanken bewenne troch de Pima-Yndianen, dy't der in doarp hiene dat se Vaṣai S-vaṣonĭ neamden, wat "Rottich Hea" betsjut. Oant de ein fan 'e 1960-er jierren bewennen guon Pima yn Scottsdale noch tradisjonele wenten. Begjin 1880-er jierren die Winfield Scott, in legerpredikant yn it Amerikaanske Leger, it gebiet oan en wie ûnder de yndruk fan 'e mooglikheden dy't er seach foar yrrigearre lânbou. Yn 1888 kearde er werom mei syn frou en kocht er in perseel lân oan, dêr't hy en syn broer George Washington Scott in delsetting op stiften dy't se Orangedale neamden, fanwegen de grutte sinesapelplantaazje dy't se oanleine (orange is Ingelsk foar "sinesapel").
Ropletters
Loftfeart
Yn 'e loftfeart wurdt ûnderskie makke tusken radiostasjons op 'e grûn en radiostasjons yn 'e loft.
Roptekens fan grûnstasjons
It ropteken fan in radiostasjon op 'e grûn bestiet út in plak- of stasjonsnamme en in bypassende funksjebeskriuwing.
Scottsdale (Arizona)
Skiednis
Under de Krisisjierren teach lykwols wer in oansjenlik tal keunstners nei Scottsdale ta, wêrûnder de ferneamde arsjitekt Frank Lloyd Wright, dy't him der yn 1937 nei wenjen sette yn syn selsûntwurpen winterwente, dy't er Taliesin West neamde. Under de Twadde Wrâldoarloch waard by Scottsdale in militêr fleanfjild mei de namme Thunderbird II iepene, dêr't 5.500 oankommende loftmachtpiloaten har trening ûntfongen. It fleanfjild ûntjoech him letter ta it Scottsdale Airport. Teffens wie der ûnder de oarloch in kriichsfinzenekamp foar Dútsers by Scottsdale fêstige.
Nei de oarloch krige Scottsdale, dêr't doe goed 2.000 minsken wennen, op 25 juny 1951 stedsrjochten. Fan dy tiid ôf begûn it plak hurd te groeien, nei 10.000 ynwenners yn 1960, 68.000 yn 1970, 89.000 yn 1980, 130.000 yn 1990, en 202.000 yn 2000. Yn 1975 waard de buert East Shea, oan 'e súdkant fan Scottsdale, anneksearre. Letter waard tusken 1981 en 1984 nochris 207 km² oan grûngebiet by de stêd lutsen. Tsjintwurdich is Scottsdale de op fiif nei grutste stêd fan Arizona. Yn 1993 waard it troch de Amerikaanske Konferinsje fan Boargemasters útroppen ta de 'meast leefbere stêd' fan 'e Feriene Steaten.
Scottsdale hjoed de dei
Hjoed de dei binne der yn Scottsdale mar leafst 125 profesjonele keunstgalleryen en -museä fêstige, wat metten nei oantallen ynwenners mear is as wêr ek yn 'e Feriene Steaten. De stêd stiet bekend om it jierlikse Scottsdale Arts Festival, dat troch kenners as it wichtichste keunstfestival fan 'e Feriene Steaten beskôge wurdt. De measte museä en keunstgalleryen steane yn 'e binnenstêd fan Scottsdale, op in klútsje yn in buert dy't sadwaande it Scottsdale Arts District neamd wurdt. Eltse tongersdeitejûn wurdt dêr de tige populêre Scottsdale Artwalk holden, in kuiertocht by in protte museä en galleryen lâns. It meast ferneamde museum fan 'e stêd is it Scottsdale Museum of Contemporary Art, faak ôfkoarte wurdt ta SMoCa, dat yn 1999 iepene waard.
Fierders wurdt sûnt 1971 yn Scottsdale de Barrett-Jackson Auto Show holden, dat oer in wike yn jannewaris útsmard wurdt. Dêrby wurde eksoatyske, lúkse auto's en histoaryske fiertugen tentoansteld dy't hielendal opknapt binne. De organisators efter dit barren binne resint begûn mei it hâlden soartgelikense, mar lytsskaliger evenminten yn Palm Beach en Las Vegas.
Sûnt 2007 wurdt yn novimber elts jier de Scottsdale Fashion Week yn 'e Scottsdale organisearre, dy't wijd is oan it toanen en ferkeapjen fan haute couture, mar wêrby't ek moadekolleksjes fan warehuzen toand wurdt. Op it mêd fan sport wurdt yn Scottsdale elts jier it Phoenix Open-golftoernemint holden, op it terrein fan 'e Tournament Players Club. Ta einbeslút moat noch it Ynternasjonale Filmfestival fan Scottsdale neamd wurde, dat ek jierliks organisearre wurdt en him spesjaal taleit op films oer kultuer, (eksoatyske) libbenswizen, religys en etnisiteiten.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Scottsdale yn 2014 in befolking fan 230.512 minsken. Yn 2010 wiene dat 217.385, yn 2000 202.705 en yn 1990 130.086. De befolkingstichtens bedroech yn 2014 503,3 minsken de km². Scottsdale is in foarstêd fan Phoenix, en heart ta de stêdekloft fan dy metropoal, dy't yn 2010 in totale befolking fan krapoan 4,3 miljoen minsken hie. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Scottsdale 19,9% âlder as 65 jier en 17,7% jonger as 18 jier. Fierders libbe 5,8% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 bestie de befolking doe foar 30,8 % út ienpersoanshúshâldings, en besloech de wurkleazens doe 1,9% fan 'e pleatslike beropsbefolking.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 80,5% blanken; 8,8% Latino's; 3,3% Aziaten; 1,8% swarten; 0,8% Yndianen; 0,1% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 4,7% oaren of fan mingd etnysk komôf. Op it mêd fan 'e religy hinget it meastepart fan 'e ynwenners fan Scottsdale protestantske streamings fan it kristendom oan. Der binne lykwols ek oansjenlike roomske, oriïntaalsk-otterdokse (benammen Armeensk-otterdokse) en joadske minderheden.
Klimaat
Scottsdale hat in woastynklimaat, mei ekstreem hjitte simmers en mylde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 41 °C, en yn desimber, de kâldste moanne, is dat 20 °C. Rekôrtemperatueren wiene –7,2 °C op 20 febrewaris 1955 en 48,0 °C op 26 juny 1972. Scottsdale kriget jiers trochinoar mar 238 mm delslach, mar mear as 3.876 oeren sinneskyn.
List fan planetoïden 25701-25800
Dit is in list fan planetoïden 25701-25800.
Knesset
300px|thumb|It gebou fan de Knesset yn [[Jeruzalem]] De Knesset (Hebriuwsk: כנסת, letterlik: 'gearkomst'; Arabysk: الكنيست) is it parlemint fan de steat Israel. De Knesset hat 120 leden. De hjoeddeiske foarsitter is Amir Ohana fan Likoed.
De lêste ferkiezings wiene op 1 novimber 2022.
Dave Murray
Dave Michael Murray (Londen, 23 desimber 1956) is in Ingelsk gitarist. Hy is bekend as de gitarist fan Iron Maiden.
Karriêre
Nei't er op syn 15de fan skoalle gie, reagearre er geregeld op advertinsjes foardat er yn 1976 audysje die foar Iron Maiden. Yn 1977 waard er tydlik út Iron Maiden set en wie er seis moannen lang gitarist by de band Urchin. Hy foege him yn 1978 wer by Iron Maiden.
Priveelibben
Murray waard berne yn Londen, Ingelân, it Feriene Keninkryk, as soan fan in dieltiid skjinmakker. Hy is as jonkje faak ferhuze en hat op in ferskate skoallen sitten. Murray is boaske en hat in dochter.
Tjallemastate
Tjallemastate lei ten noardeasten fan Hantumhuzen, gemeente Dongeradiel. Fan it hûs is neat werom te finen, it terrein is no greide.
De state is grif yn de 14e iuw ûntstien. Yn 1432 wurdt Thiallama huse foar it earst neamd. As Tyalma goedt komt it yn 1543 foar. Yn de iere 15e iuw wie it in aadlik hûs. Yn de 16e iuw wienen de Tjallema's boeren en harren hûs in gewoane pleats. Yn 1423 wurdt yn in skeel tusken Remka Thiallama as fertsjintwurdiger fan syn broer Doka en fan de erven fan Beyka Thiallama oan de iene en Jilt Poptsma út Koaterhuzen (sjoch Poutsmastate yn Wierum) oan de oare kant de lêstneamde yn it gelyk steld. Ek Thiallama huse wurdt dêrby neamd. Remka Tyallema toe Hontummahusen wurdt opnij yn 1434 neamd. Hy is dan boarch foar de Stêd-Grinzer edelman Ludolf Sickinghe. Egge van der IJlst (fan Harinxmstate yn Drylts), wyls wenjend yn Dokkum, hie Ludolf finzen nomd fanwege in foardering op de stêd Grins. Yn 1434 jout Egge de stêd in kwitânsje foar de betelling fan it betreffende bedrach. Om dat publike optreden fan Remka is it oan te nimmen dat Thiallamahuse in stins west hat.
16e iuw
Yn 1511 wie Tiallama nei alle gedachten in gewoane pleats, 50 pûnsmiet grut, eigendom fan trije persoanen, wêrûnder de brûker. Yn 1543 wie Tyalma goedt in rinte oan de pastorije ferskuldige, mar wyls wie dy rinte ferfrjemde. Yn 1580 wie Wilke Tiallama ien fan de tsjerkefouden; hy hie yn de roerige tiid fan de Opstân oaljefetten en sulveren tsjelken fan de tsjerke yn bewar nomd. Yn 1616 wie Dirck Jans Tialma tsjerkefoud. Yn 1698 wie Tjallema ek as pleats ferdwûn. It wie gearfoege mei in oanbuorjende Rintjema.
Air Europa
Air Europa (formiele benamming: Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U.) is de tredgrutste loftfeartmaatskippij fan Spanje. It haadkertier fan it bedriuw stiet yn Llucmajor op it eilân Majorka. Sûnt 2010 is Air Europa folslein lid fan 'e loftfeartalliânsje SkyTeam.
List fan planetoïden 72701-72800
Dit is in list fan planetoïden 72701-72800.
Kachess-mar
300px|thumbnail|right|Kachess Mar It Kachess-mar (Ingelsk: Kachess Lake) is in natuerlike en boezemmar yn de Amerikaanske steat Washington en is de boarne fan de rivier de Kachess. It hegere part fan de mar leit benoarden in fersmelling en wurdt Little Kachess Lake neamd. De rivier de Kachess rint oan de noardkant yn de mar en yn it suden der wer ta'n út. De Kachess-mar is de middelste fan trije marren benoarden de Interstate 90 en de rivier de Yakima yn it Cascadesberchtme, wêrby't de oare marren de Keechelus-mar en de Cle Elum-mar binne.
De Kachess-mar is part fan de Columbia River Basin, it bekken fan de rivier de Kolumbia, mei't de rivier de Kachess in sydrivier fan de rivier de Yakima is en dy op syn beurt wer in sydrivier fan de Kolumbia is.
De mar wurdt brûkt as opslachboezem yn it ramt fan it Yakima Project, in bewetteringsprojekt dat beheard wurdt troch it United States Bureau of Reclamation. Dochs is de Kachess-mar yn it foarste plak in natuerlike mar, wêrfan't de wetterôffier regele wurdt troch de Kachess-daam, in ierden keardaam fan 35 m dy't boud is yn 1912. De mar kin 295.000.000 m³ wetter hâlde. De mar is 15,4 km lang en sa'n 2 km breed en leit op in hichte fan 687 m.
De namme Kachess komt út in Yndiaanske taal en betsjut mear fisk yn tsjinstelling ta Keechelus, dat bytsje fisk betsjut.
Braubach
Braubach is in stêd yn de Rhein-Lahn-Kreis yn Rynlân-Palts. It plak heart by de Verbandsgemeinde Loreley, dêr't Braubach mei likernôch 3.000 ynwenners it grutste plak fan is.
Braubach leit yn it UNESCO-wrâlderfgoed fan de Boppe Midden-Ryndelte. Boppe de bebouwing troant de Marksburg, it iennichste kastiel oan de Boppe Midden-Ryndelte dy't nea ferwoastge waard.
Geografy
Braubach leit oan de rjochterkant fan de Ryn, likernôch tsien kilometer súdlik fan Koblenz op in plak dêr't de Mühlbach de Ryn yn rint. It rivierke hat twa djippe delten yn it laaiplato snien, dy't de oanlis fan strjitten mooglik makken nei de plakken hegerop yn de Taunus. Ien fan dy delten omslút fan hast alle kanten ek de berch dêr't de Marksburg op stiet, sadat it in ideaal plak wie foar de bou fan it kastiel.
By Braubach heart ek it Stadtteil Hinterwald.
Skiednis
thumb|left|300px|Braubach op in kopergravueren fan 1630 Nei alle gedachten ûntstie der mei de bou fan de Marksburg op it plak fan de tsjintwurdige binnenstêd al in delsetting. Kening Rudolf fan Habsburg ferliende yn 1276 oan greve Gottfried fan Eppstein stedsrjochten. De Eppsteiners hiene sawol it kastiel as ek de stêd as in lien fan it karfoarstedom yn besit. It gie yn 1283 oer yn de hannen fan de greven fan Katzenelnbogen en yn 1479 fan de greven fan Hessen. Hindrik III fan Hessen (1440-1483) fierde hjir yn 1527 de reformaasje yn.
Filips II fan Hessen-Rheinfels boude fan 1568 oant 1571 op de súdlike ein fan de stêd it kastiel Philippsburg.
It besjen wurdich
Yn de nauwe strjitten fan de âlde stêd steane noch in soad fakwurkhuzen út de 18e iuw.
Georgina Kwakye
Georgina Kwakye (útspr.: [ʤɔ:r'ʤi:na 'kwa:ʦi], likernôch: "dzjôrdzjiina kwaatsy"; Utert, 18 juny 1979) is in Nederlânsk aktrise, presintatrise, model en tillefyzjeprodusinte fan mingd Ganeesk-Hongaarsk etnysk komôf. Hja waard bekend mei har rol as Gladys Bloem, yn 'e soapsearje Goede Tijden, Slechte Tijden. Tsjintwurdich is Kwakye benammen aktyf as produsinte en dokumintêremakster.
Jonkheid en oplieding
Kwakye is hikke en tein yn Utert, dêr't se yn 1979 berne waard as de dochter fan in Ganeeske heit en in etnysk Hongaarske mem. Om't har âlden drokke karriêres yn binnen- en bûtenlân hiene, waard se yn haadsaak grutbrocht troch har Hongaarske pake en beppe. Kwakye die de HAFU en folge neitiid in HBO-oplieding kommunikaasjekunde, dy't se yn 2003 ôfrûne mei in skripsje oer community trade by The Body Shop Benelúks.
Karriêre
Yn earste ynstânsje gie it by Kwakye har meiwurking oan Goede Tijden, Slechte Tijden om in gastrol fan in fearnsjier, mar úteinlik rûn it út op in haadrol dy't hast twa jier duorre. Yn 2002 waard yn ûnderling oerlis besletten dat it kontrakt net nochris ferlinge wurde soe, mei't de rol fan Gladys eins útspile wie en it personaazje goed en wol beskôge neat mear yn Meerdijk (it fiktive plak dêr't Goede Tijden, Slechte Tijden spilet) te sykjen hie. Boppedat wie Kwakye sels op dat stuit al yn ûnderhanneling mei de muzykstjoerder MTV.
Koarte tiid earder hie Kwakye ek audysje dien foar de rol fan Natasja yn 'e film Volle Maan, mar dy wie nei Jasmine Sendar gien (deselde dy't ek de rol fan Bibi Zuidgeest yn Goudkust krigen hie). Neitiid hie Kwakye in byrol yn 'e komeedzjesearje Brada's. Fan 2002 ôf sette Kwakye útein mei presintaasjewurk en ferskynde se as videojockey yn 'e MTV-programma's Da Groove, MTV Live en MTV Global, wêrfoar't se ferskate ferneamde ynternasjonale muzikanten en sjongers ynterviewde. Fanwegen budgettekoarten waard har kontrakt by de muzykstjoerder lykwols net ferlinge.
Neitiid presintearre Kwakye yn 2004 foar de NCRV it berneprogramma Buya Backstage. Tegearre mei har kollega Edgar Wurfbain makke se yn 2005 in dokumintêre oer de projekten fan har Ganeeske heit, dy't hertsjirurch is. Teffens rjochte se doe de stifting Ghanasi op, mei as doel om it ûnderwiis en de sûnenssoarch yn Gana te ûnderstypjen. Har earste stap op dat mêd wie de oprjochting fan in middelbere skoalle yn har heite bertedoarp.
Yn 2006 rjochte Kwakye har eigen bedriuw op, mei as namme Georgies, dêr't se mei produsearret en presintearret op eveneminten as it muzykfestival Lowlands en it Drum Rhythm Festival. Teffens jout se workshops oer presintaasje. Ek makket se tillefyzjeprogramma's oer minsken, kultueren en earlike hannel, û.o. foar de digitale stjoerder GoedTV. Fierders wurket Kwakye ek noch altyd as presintatrise op 'e tillefyzje, û.m. yn 'e programma's RTV op Reis, Z@ppelin Kindertelefoon, Flex M, Jouw Milieu op de Buis, Heel Holland Helpt (fan 'e EO) en har eigen Ghanasi TV, mei projektynformaasje oer har ûntwikkelingswurk yn Gana.
Cygwin
Cygwin is in samling fan helpprogramma's bedoeld om Unix-programma's op de measte ferzjes fan Microsoft Windows te draaien. De oarspronklike ferzje is út 1995.
Wite Earn (Ponka)
Wite Earn (Ingelske oersetting: White Eagle; yn Nebraska, ±1840 – White Eagle (Oklahoma), 3 febrewaris 1914) wie in opperhaad en medisynman fan 'e Ponka, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy late syn folk troch de dreechste tiid út harren skiednis, doe't se út harren heitelân yn Nebraska ferballe waarden en deportearre waarden nei it Yndiaanske Territoarium, it lettere Oklahoma.
Jonge jierren
Wite Earn waard omtrint 1840 berne op 'e Grutte Flakten fan eastlik Nebraska. As de soan fan Izerne Swipe en de pakesizzer fan Lytse Bear wied er in erflik opperhaad fan syn folk, de Ponka. Dat wie in etnyske groep dy't yn 'e achttjinde iuw frij machtich west hie, mar troch in epidemy fan 'e pokken wiene se tsjin 1807 yn oantal belune ta heechút 800 minsken. Under Wite Earn syn jonkheid waarden de Ponka troch oerfallen fan 'e Brulee-Lakota almar fierder yn it nau brocht, wat nammenste slimmer waard doe't yn 'e 1850-er jierren in tafloed oan blanke kolonisten har yn Nebraska nei wenjen sette.
Fan twa kanten ûnder druk set, besleaten de Ponka yn 1858 om it meastepart fan harren lân oan 'e Feriene Steaten ôf te stean. Dêrtroch holden se lykwols inkeld in stripe lân oer tusken de rivier de Niobrara en de Ponca Creek, dy't ûngaadlik bliek foar it bedriuwen fan lânbou. Om't se troch de Brulee ôfsnien wiene fan harren eardere jachtgrûnen, late dat ta oanhâldende hongersneed ûnder de Ponka. Yn dy snuorje fierde Wite Earn de Ponka-krigers oan yn harren lêste oarloch tsjin 'e Lakota, dy't lykwols neat oan 'e sitewaasje feroare. Yn 1865 soarge in nij ferdrach derfoar dat de Ponka har in stik mear nei it easten fêstigje mochten, yn 'e fruchtbere delling fan 'e rivier de Missoury, mar trije jier letter rekken se bûten eigen skuld al har lân kwyt, doe't dat ûnder it twadde Ferdrach fan Fort Laramie troch de Amerikanen yllegaal oan it nije Grutte Sû Reservaat fan 'e Lakota tafoege waard.
Deportaasje
Yn 1875 hie Wite Earn mei Steande Bear en ferskate oare opperhaden fan 'e Ponka in moeting mei de Yndiaanske agint A.J. Carrier, wêrby't se in dokumint ûndertekenen dat harren deportaasje nei it Yndiaanske Territoarium (it lettere Oklahoma) omfieme. De opperhaden holden neitiid út dat de ôfspraken ferkeard foar harren fertaald wiene, en dat sy begrepen hiene dat se ynstimden mei in ferhuzing nei it Omaha Yndianereservaat yn Nebraska, om by harren nauwe sibben, de Omaha, yn te lûken. Mar mei harren protesten bedijden se neat, dat yn febrewaris 1877 reizgen acht opperhaden fan 'e Ponka, wêrûnder Wite Earn en Steande Bear, mei ynspekteur Edward C. Kemble nei it Osadzje Yndianereservaat yn it Yndiaanske Territoarium om in gaadlik plak foar harren eigen reservaat te sykjen. Om't de pleatslike Yndiaansk agint it spul net taret hie, koe dêr neat fan komme. Kemble joech de Ponka de skuld fan it misferstân en liet se dêr yn 'e steek sadat se nei Nebraska weromrinne moasten.
Hoewol't guon Ponka ûnder lieding fan Steande Bear weromkearden nei Nebraska en nei de opsjochjaande rjochtsaak Standing Bear v. Crook tastimming krigen om har dêr foargoed te fêstigjen, joech Wite Earn lieding oan 'e saneamde 'Ponka fan it hjitte lân', dy't derfoar keazen om yn it Yndiaanske Territoarium te bliuwen. Yn 1880 dielde er mei oan in kommisje fan it Amerikaanske Kongres dy't it reservaat fan 'e Ponka yn it Yndiaanske Territoarium besocht, dat hy en syn folk besletten hiene dat harren takomst dêre lei. Om dyselde snuorje hinne ûntstie deunby it Yndiaansk agintskip yn dat reservaat in doarp dat nei Wite Earn ferneamd wie, it hjoeddeiske White Eagle.
Lettere jierren en ferstjerren
Doe't ûnder de Wet-Curtis fan 1898 de Yndianereservaten yn it Yndiaanske Territoarium opheft waarden, rette Wite Earn syn folk mei tsjinnichheid oan om har dêrûnder del te lizzen en mei it Amerikaanske regear de bêste oerienkomst oer lânbesit te sluten dy't derút te slepen foel. Koart foar syn dea droech er by in swide seremoanje it erflik liederskip oer de Ponka oer oan syn soan Hynstehaadman-Earn (Horse Chief Eagle), dy't it lêste erflike Ponka-opperhaad wêze soe. Hy ferstoar op 3 febrewaris 1914 yn 'e âlderdom fan omtrint 74 jier, en waard yn tradisjonele pronk begroeven op it begraafplak fan White Eagle. Op in heuvel likernôch 15 km súdlik fan it haadgebou fan harren feepleats de 101 Ranch lieten de bruorren Miller, dat freonen fan Wite Earn wiene, in hege stiennen pylder ta syn oantins oprjochtsje, mei boppe-op in wite earn dy't útsjocht oer de gloaiende flakten.
Poalske Fjildtocht
De Poalske Fjildtocht of ek wol de Septimberfjildtocht wie de ynvaazje fan Poalen troch Nazy-Dútslân en wurdt oer it algemien beskôge as it begjin fan de Twadde Wrâldkriich. De ynfal begûn op 1 septimber 1939, in dei nei it troch de SS opsette Gleiwitz-ynsidint.
Op 3 septimber 1939 ferklearren Frankryk en Grut-Brittanje fanwegen harren alliânsje mei Poalen de kriich oan Dútslân. Hja hienen lykwols net in adekwate tarieding en dêrmei ek net in slagjende oanfalsstrategy. Londen reagearre earst mei in seeblokkade en inkelde oare aksjes op see, wylst Frânske striidkrêften op 9 septimber 1939 de Dútske grins oer gongen. It doel wie om Poalen dêrmei te ûntlêstigjen, mar dat wie net it gefal. Nei fjouwer wike hawwe hja harren dêrom wer weromlutsen.
Op 17 septimber liet Josef Stalin it Reade Leger it easten fan Poalen binnenfalle. Dit koe neffens it Molotov-Ribbentroppakt dat op 23 augustus 1939 tusken Dútslân en de Sovjet-Uny sletten waard om Poalen te ferdielen. In moanne letter waard dêr it grins- en freonskipsferdrach tusken Dútslân en de Sovjet-Uny oan taheakke, wêrmei't de demarkaasjeline ferskowde. Litouwen soe no ûnder de Sovjet-Uny falle en parten fan it woiwodskip Warsjau ûnder it Dútske Ryk.
Parten fan it Poalske leger slaggen deryn om it omklamjen fan Poalen troch de Dútsers en de Sovjet-Uny te ûntkommen troch nei Hongarije, Roemeenje en Litouwen te flechten. Op 30 septimber waard yn Parys in regear yn ballingskip opset, dat yn maaie 1940 nei Londen ferhuze. It regear stjoerde de yn Poalen oerbleaune troepen oan en besocht it ferset tsjin de Dútsers en de Sovjet-Uny te organisearjen, mar al op 6 oktober 1939 joegen de lêste Poalske striidkrêften de wapens del.
Tidens de kriich en de Dútske besetting fan Poalen fan 1939 oant 1945 fierden ienheden fan de Sicherheitspolizei, de SD en de Wehrmacht plande of spontane massamoarden út op Poalske yntellektuelen, prysters, fakbûnsleden, aadliken en Joaden, wat as opmaat foar de 'ferneatigingskriich' fan it Dútske Ryk tsjin de Sovjet-Uny en foar de Holokaust beskôge wurde kin.