cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brusselsk Haadstedsk Gewest
Klimaat
Brussel hat in seeklimaat mei waarme simmers en frisse winters en wurdt neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen klassifisearre Cfb. It klimaat wurdt beynfloede troch wyn fan de Noardsee.
Bestjoerlike yndieling
thumb|300px|De 19 gemeenten fan it Brusselsk Haadstedsk Gewest thumb|Gemeentehûs fan Schaerbeek/Schaarbeek thumb|Gemeentehûs fan Saint-Gilles/Sint-Gillis It Brusselsk Haadstedsk Gewest bestiet út ien arrondissemint: it Arrondissemint Brussel-Haadstêd. Dy bestiet út 19 selsstannige gemeenten, dy't wol de "Brusselske Gemeenten“ neamd wurde. Yn alle 19 gemeenten binne beide it Frânsk en Nederlânsk de bestjoerstalen. De mearderheid fan de befolking is lykwols Frânsktalich. De gemeente Saint-Josse-ten-Noode/Sint-Joost-ten-Node is mei om de 24.100 ynwenners de km² hinne de tichtst befolkte gemeente fan Belgje.
Polityk
thumb|Gewesten fan Belgje: thumb|Mienskippen fan Belgje:
Status
It Brusselsk Haadstedsk Gewest is ien fan de trije gewesten fan Belgje. Geografysk en taalkundich is it in twatalige enklave yn it ientalich Flaamsk Gewest. De gewesten foarmje ien ûnderdiel fan de Belgyske ynstellings, wylst de trije mienskippen in oar ûnderdiel foarmje. De Brusselske befolking hat te krijen mei of de Frânske Mienskip of de Flaamske Mienskip, bygelyks op it mêd fan kultuer en ûnderrjocht, of de Mienskiplike Mienskip foar saken dy't te krijen hawwe mei beide mienskippen lykas sûnenssoarch en sosjale saken.
Nei it opspjalten fan de provinsje Brabân yn 1995 heart it Brusselsk Haadstedsk Gewest by net ien fan de provinsjes fan Belgje en is it gewest ek net ferparte yn provinsjes. De status fan it gewest is in oerienkomst tusken de Frânske en Flaamske mienskippen. De Frânske mienskip wol it gewest ferheffe ta de status as dy fan de oare gewesten, wylst de Flamingen Brussel in legere bestjoersfoarm jaan wolle sa as fan in opwurdearre agglomeraasje as provinsje of as ien grutte gemeente.
Bestjoer
Sûnt 1989 hat it Brusselsk gewest syn eigen parlemint dy't troch de befolking fan it gewest keazen wurde kin. It parlemint bestiet út 89 leden, 72 Frânsktaligen en 17 Nederlânsktaligen, dy't it regear gearstalt. It regear bestiet út acht leden, wêrûnder ien minister-presidint, 4 ministers en trije steatsekretarissen. Lykas it federaal regear moat it Brusselsk regear út twa Frânsktalige en twa Nederlânsktalige ministers, twa Frânsktalige steatsekretarissen en ien Nederlânsktalige steatsekretaris bestean. De minister-presidint hoecht net oan it taalkwotum te foldwaan, dochs yn de praktyk wie er almeast in twatalige Frankofoan. 19 fan de 72 Frânsktalige parlemintsleden binne ek lid fan it parlemint fan de Frânske Mienskip. 6 fan de 17 Nederlânsktaligen binne ek lid fan it Flaamsk parlemint.
Wichtige bestjoerstaken dy't oan de ynstellings fan de twa mienskippen tabetroud wurde, binne de Flaamske Mienskipskommisje (Vlaamse Gemeenschapscommissie - VGC) en Commission Communautaire Française (COCOF) en in lytse Mienskiplike Mienskipskommisje. De VGC en COCOF hawwe elts in eigen ferkeazen rie en in eigen bestjoer. De mienskipsrieden besteane dêrby út de de keazen lju fan de eigen mienskip yn it Brusselsk parlemint.
Brussel as haadstêd
thumb|left|De Jeropeeske Wyk yn it easten fan de stêd Brussel As de namme faaks tinken docht, is it Brusselsk Haadstedsk Gewest net de haadstêd fan Belgje. Yn kêst 194 fan de Belgyske Grûnwet stiet dat de haadstêd fan Belgje de stêd Brussel, ien fan de 19 gemeenten en de grutste dêrfan, is.
De stêd Brussel is de lokaasje fan ferskate nasjonale ynstitúsjes. It Keninklik Paleis fan Brussel, dêr't de Kening fan de Belgen syn taken as steatshaad waarnimt, stiet yn it Park fan Brussel oan de eastkant fan de stêd. It Keninklik Paleis fan Laken is it offisjele hiem fan de Belgyske keninklike famylje. It Federaal Parlemint fan Belgje stiet foar it Keninklik Paleis oer oan oare kant it park. It kantoar fan de premier, Wetstrjitte 16 (16 Rue de la Loi/Wetstraat 16) stiet dêrnjonken. It Hof fan Kassaasje, it Belgyske Hegerjochtshof, hat syn sit yn it Paleis fan Justysje. Fierders hawwe oare wichtige ynstitúsjes harren sit yn Brussel lykas it Grûnwetlik Hof, Rie fan Steat, it Rekkenhof, de Keninklike Munt fan Belgje, en de Nasjonale Bank fan Belgje.
De stêd Brussel is ek de haadstêd fan beide de Flaamske Mienskip en de Frânske Mienskip. It Flaamsk Parlemint en regear, it bestjoer fan it Flaamsk Gewest, hawwe harren sit yn Brussel.
Brussel is ek de facto haadstêd fan de Jeropeeske Uny en húsmannet ferskate Jeropeeske ynstellings lykas it Jeropeesk parlemint, de Jeropeeske Kommisje en de Rie fan de Jeropeeske Uny. Dy ynstellings binne situearre yn de Jeropeeske Wyk yn it easten fan de stêd Brussel.
De Noardatlantyske Ferdrachsorganisaasje (NAFO) hat syn haadkantoar yn Haren yn it noardeasten fan de stêd Brussel.
Befolking
Brussel leit yn ien fan de tichtst befolkte gebieten fan Jeropa, tusken Parys, Londen, it Ruhrgebiet en de Rânestêd. It Brusselsk Haadstedsk gewest hat in befolking fan om 1,2 miljoen ynwenners hinne en is de lêste jierren tanommen. De Brusselske befolking is yn ferhâlding jonger as it nasjonale trochsneed en de kleau tusken ryk en earm is grutter.
De stêdekloft fan Brussel rint bûten de grinzen fan it Brusselsk Haadstedsk Gewest en wurdt de Stedsregio Brussel neamd en beslacht in grut part fan beide Flaamsk- en Waalsk-Brabân. De stedsregio hat likernôch 1,8 miljoen ynwenners.
Befolkingsgroepen
Sûnt de ein fan de achttjinde iuw hawwe der ferskate migraasjes nei Brussel ta west, doe't der flechtelingen út omlizzende lannen, benammen Frankryk, nei Brussel ferfearen. Fan 1871 ôf flechten in soad Paryske Kommunarden nei Brussel, dêr't se polityk asyl krigen. Nei de yndustrialisaasje setten in soad wurklju harren nei wenjen yn de stêd, ynearsten fan it plattelân fan Belgyske, benammen Flaamske, provinsjes en Frankryk, letter in soad út Súd-Jeropa en dêrnei fan East-Jeropa en Afrika.
Hjoed-de-dei binne der yn Brussel grutte groepen en mienskippen fan ymmigranten. Neffens Statbel, it Belgyske Buro foar de Statistyk wie yn 2020 74,3% fan de befolking fan it Brusselsk Haadstedsk Gewest fan bûtenlânsk komôf en 41,8% wie fan net-Jeropeesk komôf. In tred fan de befolking fan it gewest is berne yn it bûtenlân, wylst de rest berne yn Belgje is. De grutste groepen fan migranten binne fan Marokkaansk en Turksk komôf, mank mei Frânsktalige swarte Afrikanen út eardere Belgyske koloanjes, lykas de Demokratyske Republyk Kongo, Rûanda en Boerûndy.
Talen
thumb|left|Twatalich Frânsk-Nederlânsk strjitbuordsje
Alhoewol't de mearderheid oant yn de twadde helte fan de tweintichste iuw twatalich wie, rûn de trochjefte fan âlden op bern yn it Brabânsk dialekt fan Brussel tebek, dat late ta it tanimmen fan ientalich Frânsktaligen, dy't yn oantal de ientalich Nederlânsktaligen oertroffen. Yn de 1960-er jierren kaam der suver in ein oan dat proses nei't de taalgrins offisjeel fêststeld waard, de status fan it Nederlânsk wetlik fêstlein waard en it ekonomysk swiertepunt him nei it noarden yn Flaanderen ferpleatste. Yn Brussel bleau Nederlânsk in minderheidstaal, benammen ek troch de oanhâldende ymmigraasje om utens nei Brussel ta en Brussel it sintrum fan ynternasjonaal polityk waard. Boppedat wreide de Brusselske agglomeraasje him hieltyd fierder út, dêr't in tal Nederlânsktalige gemeenten yn de Brusselske perifery kamen en dus ek ûnder Frânske ynfloed kamen. Dat fenomeen fan ferfrânskjen, ek wol de "oaljeflek" neamd troch syn tsjinstanners, is mank mei de takomst fan Brussel ien fan de meast kontroversjele ûnderwerpen yn de Belgyske polityk.
Hjoed-de-dei is it Brusselsk Haadstedsk Gewest, allyk de 19 gemeenten, wetlik in twatalich gebiet dêr't Frânsk en Nederlânsk beide offisjele status hawwe. Lykwols de problemen binne de wrâld noch net út.
Leauwe
thumb|left|Katedraal fan Sint-Michiel en Sint-Goedele, ko-katedraal fan it Aartsbisdom Mechelen-Brussel thumb|Grutte Moskee fan Brussel Oarspronklik wie Brussel foar it grutste part roomsk-katolyk, benammen nei it fuortjeien fan de protestanten yn de sechtjinde iuw. It bewiis dêrfoar is it grutte tal roomske tsjerken yn de stêd Brussel. De grutte Katedraal fan Sint-Michiel en Sint-Goedele yn it sintrum fan Brussel is de ko-katedraal fan it Aartsbisdom Mechelen-Brussel. De Nasjonale basilyk fan it Hillich Hert yn it noardwesten fan it gewest op de grins fan de gemeenten Koekelberg en Ganshoren is in basilica minor en karspeltsjerke en is ien fan de grutste tsjerkegebouwen fan de wrâld. Yn de Us-Leaffroutsjerke (Laken) binne leden fan de Belgyske keninklike famylje begroeven yn de Keninklike Krypt.
Troch de grutte groepen migranten is Brussel in multykulturele stêd en is der in ferskaat oan religieuze minderheden. Neffens in peiling yn 2016 wie 40% fan de befolking fan Brussel katolyk, dêr't 12% fan nei tsjerke ta giet, 30% wie net-religieus, 23% moslim, 3% protestantsk en 4% fan oare religyen lykas Anglikaansk, Eastersk-otterdoks, Joadsk en boedistysk.
Brussel hat in grutte mienskip fan moslims, it measte fan Marokkaansk, Turksk, Syrysk of Guineesk komôf. De Grutte Moskee fan Brussel, yn it Jubelpark is de âldste moskee yn Brussel.
Sport
thumb|left|20 km fan Brussel Sport yn Brussel is ûnder de ferantwurdlikens fan de Mienskippen fan Belgje. De Administration de l'Éducation Physique et du Sport (ADEPS) is ferantwurdlik foar it erkennen fan de ferskate Frânsktalige sportferienings en it behear fan trije sportsintrums yn it Brusselsk Haadstedsk Gewest. Syn Nederlânsktalige tsjinhinger is Sport Vlaanderen (earder BLOSO neamd).
Yn de strjitten fan Brussel wurde elts jier de Maraton fan Brussel en de 20 km fan Brussel rûn.
By it fytsen is de stêd it einplak fan de klassike Parys-Brussel. Yn de lêste desenniums fan de 20e iuw waard yn Brussel de Grutte Priis Eddy Merckx riden. Fan foar de Earste Wrâldkriich oant de iere 1970-er jierren waard regelmjittich de Seisdagetocht fan Brussel dien.
Fuotbal
R.S.C. Anderlecht, dy't syn thúsplak yn it Constant Vanden Stock Stadium yn Anderlecht hat, is ien fan de meast suksesfolle Belgyske fuotbalklups yn de Earste Klaase A, de heechste Belgyske difyzje. Fierder is Brussel it thúsplak fan Union Sint-Gillis dy't foar de Twadde Wrâldkriich de meast suksesfolle klup wie. De klup waard oprjochte yn Sint-Gillis, mar hat syn thúsplak yn Vorst, en spilet yn de Earste Klasse A. RWC Brussel spilet yn de twadde difyzje. RWD Molenbeek 47 fan Sint-Jans-Molenbeek spilet ek yn de twadde difyzje.
Ekonomy
thumb|It sakedistrikt Noardwyk (Quartier Nord/Noordwijk yn it noarden fan Brussel De ekonomy fan Brussel bestiet foar it grutste part út de tsjinstesektor, omreden de stêd as it bestjoersintrum fan Belgje en Jeropa tsjinnet. Der binne haadkantoaren fan ferskate multynasjonale en regionale bedriuwen, Jeropeeske ynstellings en fan it pleatslik en federaal bestjoer en de dêroan besibbe tsjinsten. In soad fan dy ynstellings en bedriuwen binne fêstige yn it sakedistrikt Noardwyk (Quartier Nord/Noordwijk) yn it noarden fan Brussel, dy't lykas de Amsterdamske Súdas it Brusselske sakedistrikt is. Jeropeeske ynstellings binne fêstige yn de Jeropeeske wyk yn it easten fan de stêd Brussel.
Der binne nettsjinsteande dat ek fakwurkbedriuwen lykas Brouwerij Cantillon, in bierbrouwerij fan lambyk sûnt 1900.
Der binne likernôch 50.000 saken fêstige yn Brussel, dêr't der 2.200 bûtenlânsk fan binne. De Brusselske Oandielebeurs, BSE, hjoed-de-dei Euronext Brussels neamd, is part fan de Jeropeeske oandielebeurs Euronext N.V., mank mei de oandielebeurzen fan Amsterdam, Parys en Lissabon.
Underrjocht
thumb|left|Haadgebou op it Solbosch-kampus fan de Université libre de Bruxelles (ULB) Brussel hat ferskate universiteiten. Utsein de Keninklike Militêre Skoalle, binne alle oare universiteiten en hegeskoallen privee-eigendom en selsstannich.
De Université libre de Bruxelles (ULB), in Frânsktalige universiteit mei likernôch 20.000 studinten hat trije kampussen yn de stêd en syn Nederlânsktalige susteruniversiteit, de Vrije Universiteit Brussel (VUB) hat likernôch 10.000 studinten. Beide universiteiten stamje ôf fan de Frije Universiteit Brussel, oprjochte yn 1834, dy't yn 1970 opspjalte waard tagelyk doe't de Flaamske en Frânske Mienskippen oprjochte waarden dy't doe de wetlike ferantwurdlikens oer it bestjoer fan heger ûnderrjocht bemachtigen.
Oare universiteiten hawwe kampussen yn Brussel, lykas de Frânsktalige Katolike Universiteit fan Louvain (UCLouvain) mei 10.000 studinten, en hat sûnt 1973 medyske fakulteiten op UCLouvain Bruxelles Woluwe tafoege oan de fakulteit arsjitektuer, arsjitekturele ûntjouwing en romtlike oardering. De universiteit hat ek in Nederlânsktalige susteruniversiteit, Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven) mei 4.400 studinten en biedt bachelor en master-opliedings oan sa as bygelyks yn ekonomy & ûndernimmen, rjochten, keunsten en arsjitektuer.
Fierder binne der in tal hegeskoallen yn Brussel, lykas de Nederlânsktalige Erasmus Hogeschool Brussel mei 5.500 studinten. Fierder binne der de yn 1832 oprjochte Frânsktalige dramaskoalle Conservatoire Royal en syn Nederlânsktalge tsjinhinger Koninklijk Conservatorium.
Primêr en sekundêr ûnderrjocht stiet ek ûnder de ferantwurdlikens fan de Flaamske en Frânske Mienskippen. 80% fan de skoallen binne Frânsktalich en 20% binne Nederlânsktalich, lyk mei it persintaazje sprekkers fan de Brusselske befolking.
Ferkear en ferfier
thumb|Brussels Airport Zaventem
Lofthavens
It Brusselsk Haadstedsk Gewest wurdt troch twa lofthavens betsjinne, dy't lykwols bûten de grinzen fan it gewest fêstige binne. De grutste is Brussels Airport, dy't fêstige yn de njonkenlizzende Flaamske gemeente Zaventem, 12 km noardeastlik fan de stêd Brussel. De twadde lofthaven is Lofthaven Brussel Súd Charleroi yn Charleroi yn de provinsje Henegouwen, 50 km súdwestlik fan Brussel. Fleanbasis Melsbroek, yn Steenokkerzeel is in militêr fleanfjild, dy't de ynfrastruktuer mei Brussels Airport dielt. Dy trije fleanfjilden binne de trije nasjonale lofthavens fan Belgje.
Wetterwegen
thumb|left|Haven fan Brussel De haven fan Brussel bestiet al sûnt de 16e iuw. Yn de rin fan de iuwen waard de haven útwreide en woeks út ta de twadgrutte binnenhaven fan Belgje. De haven leit yn it noardwesten fan it gewest oan it Seekanaal Brussel-Skelde, ek wol it Kanaal fan Willebroek neamd, dy't Brussel, oer Antwerpen en de Skelde mei de Noardsee ferbynt. Laadskippen mei in gewicht oant 4.500 ton kinne de haven berikke. It Kanaal fan Willebroek is ferbûn mei it Kanaal Charleroei-Brussel, dy't in ûnderdiel foarmet fan in wetterwei-ynfrastruktuer fan Nederlân troch Flaanderen ta it yndustrygebiet fan Henegouwen. It Kanaal Charleroi-Brussel rint troch gebiet mei hichteferkillen en dy wurde ferholpen troch it delrinnend flak fan Ronquières en de slûzen fan Strépy-Bracquegnies.
Spoar
thumb|In trein fan [[Intercity-Express op Stasjon Brussel-Noard]] It Brusselsk Haadstedsk Gewest wurdt troch trije haadstasjons betsjinne: Stasjon Brussel-Súd, Stasjon Brussel-Sintraal en Stasjon Brussel-Noard, dy't alle trije de drokste fan Belgje binne. Brussel-Súd hat ferbining mei de hegefaasjeline troch Eurostar mei Londen troch de Kanaaltunnel, troch Thalys mei Amsterdam, Parys en Keulen en troch Intercity-Express mei Amsterdam, Keulen en Frankfurt.
It spoar yn it sintrum fan Brussel rinne ûndergrûns, troch de Noard-Súd-ferbining. Stasjon Brussel-Sintral leit foar it grutste part ûndergrûns.
Metro
thumb|left|It metroneturk fan Brussel Brussel hat sûnt 1976 in metronetwurk en is it iennige metronetwurk yn Belgje, Antwerpen en Charleroi hawwe beide in lightrailnetwurk. It metronetwurk fan Brussel bestiet út fjouwer metrolinen. De metrolinen, M1, M2, M5 en M6 dy't op guon plakken de rûte diele, hawwe in totale lingte fan 40 km en betsjinje in totaal fan 69 metrostasjons. It metronetwurk is ferbûn oan seis treinstasjons yn it gewest.
Ivanhoe (betsjuttingsside)
"Ivanhoe" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Brusselsk Haadstedsk Gewest
Autowegen
thumb|De Ring Brussel Brussel is it mulpunt fan ferskate nasjonale diken, lykas de N1 nei Breda, de N2 nei Maastricht, de N3 nei Aken, N4 nei Lúksemboarch, N5 nei Reims, N6 nei Maubeuge, N7 nei Lille, N8 nei Koksijde en N9 nei Oostende. Se binne almeast stiendiken (chaussées/steenwegen) neamd en dy diken rinne ornaris yn rjochte linen.
Brussel hat twa ringwegen: de Lytse Ring, nûmere R20 of NO, bestiet út in rige bûlevaars dy't op it plak fan de âlde stedsmuorren boud waarden om it âlde sintrum, de Fiifhoeke, hinne; de Grutte Ring, nûmere R0, besteande út autogongwegen dy't mei de E19, E40, E411 en A12 ferbynt.
Mollemakleaster
It Mollemakleaster is in strjitte yn Snits. Lokaal wurdt ek de namme de Sok brûkt. De strjitte is yn 1905 oanlein nei it ôfbrekken fan it doetiidske buertsje it Mollemakleaster en de earmeljuswente de Sok. De trochbraak fan it Súdein (Snits) nei de Wetterpoartsgrêft makke doe de noch nije Wûnderbrêge tagonklik fan de kant fan de Heechein.
Der stiene gjin huzen mei de foardoar drekt oan it trochstek. Om't yn Snits allinnich nammen jûn waarden oan strjitten dy't part fan in adres wienen, hie de strjitte dêrom lang gjin eigen namme. Dat wie de grûn wêrom de nammen brûkt waarden fan de beide ôfbraken dêr't de strjitte troch ûntstean wie. Yn 2003 hat it trochstek lykwols offisjeel de namme fan it buertsje fan in iuw earder krigen.
Tórshavn
Tórshavn (Fêreuske namme; Deensk: Thorshavn) is de haadstêd fan de Fêreu-eilannen, in autonoom gebiet binnen it Keninkryk Denemark mei in soad foech. De stêd leit op it eilân Streymoy en der wenje 12.410 minsken (2014). De namme fan de stêd ferwiist nei haven en nei Thor. Thor is de god fan de tonger en wjerljocht yn de Germaanske mytology, te uzes bekend as Doanar.
Slach by Norden
De Slach by Norden fûn plak yn 880 by Norden, yn (East-Fryslân), tusken de Friezen en Wytsingen. De slach waard wûn troch de Friezen.
It ferset tsjin de Wytsingen waard doe organisearre troch biskop Rembertus fan Bremen dy't tafallich yn dizze kontreien oanwêzich wie. Neffens de skreaune boarne kaam by Norden in grutte Fryske kriichsmacht byinoar, dy't út mear as 10.000 striders bestie, mar sa'n grut oantal is wierskynlik net betroud.
Brunoanen
thumb|right|200px|Sulveren Brunoanen munt De Brunoanen, ek wol de foarsten fan Brunswyk neamd, wie in dynasty fan Fryske greven dy't yn de 11e iuw in skoftlang Mid-Fryslân, tusken Fly en Lauwers bestjoerd hawwe. Sy waarden greven fan Starum, Eastergoa, Westergoa en Iselgoa neamd. Letter krigen sy ek de rjuchten oer Hunzegoa en Fivelgoa yn Grins derby.
Opkomst
Fan ôfsprong wienen de Brunoanen in aadlik Saksysk skaai. Sy hienen besittingen yn Eastfalen en binne ferneamd nei harren stifter, Greve Bruno út Saksen (om-ende-by 880). Yn 942 wie der foar it earst in Brunoan dy't yn Brunswyk in greefskip hie. Hy wie de earste greve fan de Brunoanen dy't mei dit gebiet assosjeare waard.
Om-ende-by it jier 1000 krige Liudolf as earste Brunoan it gesach oer de Fryske greefskippen. Op hokker wize dat plakfûn is net bekend. Miskien waard it de greven fan Hollân wol ôfhandich makke mei geweld. Yn Fryslân moat it greeflik gesach fan de Brunoanen fêst ferankere west hawwe, ôfgeande op de sulveren munten mei harren namme dy't slein binne yn Starum, Boalsert, Ljouwert en Dokkum. Dizze munten binne oeral fûn en yn grutte oantallen. Yn de omkrite fan Rinsumageast yn Eastergoa beskikten de Brunoanen oer guod dat earder yn besit wie fan de Reginingen.
Yn Fryslân hawwe de folgjende Brunoanen greve west:
Delgong
De Brunoanen hienen nauwe famyljebannen mei de keningen en keizers fan it Hillige Roomske Ryk. Guons besochten sels om keizer te wurden. Yn 1067 hie Egbert I dêrby gjin sukses en gong de keizerstitel nei syn neef Hindrik IV. Syn soan, Egbert II, hat dizze keizer ferskate kearen bestriden en ferlear derby lykwols syn rjochten op sawol de Saksyke as de Fryske greefskippen. De keizer joech Mid-Fryslân yn 1088 (sûnder oerlis mei de Fryske greve) fuort oan de biskop fan Utert. Greve Egbert II kaam dêrtsjin yn opstân, mar moast belis jaan, waard ferslein en op 'e flecht jije.
Troch oanhâldende diplomasy fan de famylje krige yn 1090 Hindrik fan Northeim (de Fette) dy't trout wie mei Gertudis. in suster fan Egbert it greefskip werom. Lykwols net foar lang, want Hindrik de Fette waard op 10 april 1101 fermoarde troch Friezen dy't ûnder lieding stienen fan de biskop fan Utert. Mei dy syn dea einige it tiidrek fan de Brunoanen yn Fryslân. Dermei kaam in ein oan it tiidrek fan de Fryske grêven. It bewâld fan de biskop dêrnei hie lykwols net folle om hakken en al gau set it tiidrek fan de Fryske frijheid útein.
Molière
thumb|Molière Molière (berne as Jean-Baptiste Poquelin) (Parys, 15 jannewaris 1622 - dêre, 17 febrewaris 1673) wie in Frânsk toanielskriuwer en akteur dy't bekendheid krige mei syn satiryske komeedzjes. Syn meast bekende wurken binne Le Misanthrope. Dom Juan, Tartuffe en L'Avare.
Biografy
Jean-Baptiste Poquelin wie de soan fan in begoedige behinger-stoffearder. Hy gie nei it Paryske College de Clermont, dêr't hy kennis makke mei it wurk fan Epicurus en Pierre Gassendi. Molière studearre rjochten yn Orléans. Yn 1643 stifte hy, dreaun troch in ûnwersteanbere ropping, mei de famylje Béjart in toanielselskip l'Illustre Théâtre, en nom de namme Molière oan. It selskip wurke sûnder sukses. Molière moast om skulden in skoft de bak yn. Hy ferliet Parys en reizge mei syn kammeraten tolve jier oanien troch de provinsje. Al gau begûn hy sels komeedzjes te skriuwen. De toanielskriuwers Jean Racine en Pierre Corneille wiene tiidgenoaten fan him.
Op 24 oktober 1658 trede hy foar de earste kear op foar Loadewyk de XIV en syn heule hof yn in seal fan it Louvre. De byfal wie sa grut, dat Molière's selskip de namme Troupe de Monsieur fiere mocht en in seal fan it Petit-Bourbon brûke mocht. Yn 1659 iepene hy mei les Précieuses ridicules in rige fan ûngefear tritich kluchten en blijspullen, dy him de geunst en beskerming fan Loadewyk XIV besoargen en it by it neigeslacht ferneamd makken. Yn 1662 boaske hy mei de santjinjierrige toanielspylsster Armande Béjart.
Yn syn komeedzjes hie Molière krityk op edelen en geastliken, dy't tige befoarrjochte libben, op harren sleur, harren bline oanbidding fan gesach, harren minachting fan ûnderfining en waarnimming. Hy rjochte syn krityk ek op medisy, skyngelearden en oerdreaune bewûnderers fan keunst en wittenskip. Loadewyk XIV mocht him wol lije en stipe it selskip fan Molière. Hy joech tastimming op te treden yn syn eigen Palais-Royal. Nei de ôfbraak fan it paleis 'Petit-Bourbon', wegens útwreiding fan de eastlike fleugel fan it Louvre, spile it selskip faker op de nije lokaasje.
Molière ferstoar nei de fjirde foarstelling fan syn lêste komeedzje, Le malade imaginaire, wêryn't hy lykas wenst de haadrol hie. Yn dat toanielstik waard de spot dreaun mei it siik wêzen. In goed resept tsjin sykte wie ûnfertinne wyn mei in grut stik kofleis en hollânske tsiis. By de opfiering waard Molière hommels net goed. Hy waard nei hûs ta brocht en frege om in stik Parmezaanske tsiis, it ienige dat er noch ite koe. It wie om 'e nocht, Molière stoar noch dyselde jûn.
Yn 1680, sân jier nei syn dea, waard by dekreet troch Loadewyk XIV de Comédie Française oprjochte, wêrfan Molière as de paadsljochter sjoen wurde kin. De lokale clerus ûntsei him in begraffenis op wijde grûn, mar nei bemiddeling fan lokale pommeranten waard hy úteinlik begroeven by de net-doopte bern. Der binne ferskate spylfilms makke oer it libben fan Molière. Letter waard it talint fan Molière ek yn yntellektuele fermiddens erkend. Hy waard postúm lid fan de Académie Française. Op syn boarstbyld yn de eareseal fan de Académie waard yn 1778 de tekst: Rien ne manque à sa gloire, il manquait à la nôtre ('Neat ûntbrekt oan syn eare, hy ûntbrekt oan dy fan ús') oanbrocht.
250px|thumb|''Tekening troch Jean-Michel Moreau fan 'Le Malade imaginaire' |250px|thumb|''Tekening troch Jean-Michel Moreau fan 'Le Bourgeois gentilhomme'
Bibliografy
മോള്യേര്‍
Egbert II fan Breunswyk
Egbert II, ek wol Eibert II neamd (1060 - Selketdelling, Harz, 1090) wie û.m. greve fan Breunswyk, Meißen, Mid-Fryslan en Iselgoa tusken (1068-1088).
Skiednis
Egbert II wie de lêste telch út de Brunoanen-dynasty dy't as greve Mid-Fryslân bestjoerd hat. As syn heit Egbert I yn 1068 ferstjert en hy him opfolget is er noch mar njoggen jier âld. Hy is dan greve fan Meißen, Starum, Eastergoa, Westergoa en Iselgoa, Lykwols lit er him al gau kenne as ien fan de gefaarlikste fijannen fan de Dútske keizer Hindrik IV, dy't in neef fan him wie. Yn de skreaune boarnen is optekene dat er fjouwer kear yn ferset kaam tsjin syn lienhear, Hindrik IV. Like faak waard him it greefskip ûntnommen, de lêste kear foar altyd.
As Egbert posysje kiest tsjin de keizer, wurdt him yn 1076 it markgreefskip Meißen ôfhandich makke. Hy komt hjirtsjin yn opstân en as straf wurdt him yn 1077 ek Sudergoa ûntnommen dat formiel oerdroegen wurdt oan biskop Koenraad fan Utert. De Uterske biskop besiket syn ynfloed oer Fryslân út te wreidzjen, mar dat slagget net, want as Egbert troch hat dat er de striid net winne kin, fersoent er him mei de keizer yn 1080. Sa gau as er tinkt wer oer genôch macht te beskikken (yn 1086) komt er twaris yn opstân. Ek dy kear moat er belies jaan en rekket no al syn Fryske besittings kwyt. De goaen fan Mid-Fryslân en Iselgoa geane nei 1086 oer oan de biskop fan Utert.
Yn 1088 waard Egbert troch de kening fûgelfaai ferklearre en sneuvele yn 1090 by in opstân tsjin de keizer. Neisieten fan de greve yn de froulike line hawwe dêrnei allegeduerigen fersocht de goaen werom te krijen.
Egbert I fan Breunswyk
Egbert I (ek wol Eibert I neamd; † 11 jannewaris 1068) wie greve fan Mid-Fryslân tusken (1057 - 1068). Hy wie in telch út de Brunoanen-dynasty.
Skiednis
Egbert wie in soan fan greve Liudolf fan Brunswyk en Gertrudis fan Billung. Fan syn heit erfde hy yn 1038 it markgreefskip Brunswyk. Foar syn Eastfaalske besittings wie hy lienman fan de biskop fan Hildesheim.
Sommige dêrfan (it lân tusken Lauwers en Iems) hie de Dútske keizer oan de aartsbiskop fan Bremen Adalbert yn lien jûn en troch syn broer de biskop ôfhandich makke. Egbert behâlde it bewâld deroer en wie yn dy rol in lienman fan de biskop fan Bremen.
Yn 1058 naam Egbert diel oan de ekspedysje tsjin de greve fan Hollân Floaris I.
Yn 1067 waard hy ek noch greve fan Meißen.
Egbert wie trout mei Irmgard fan Turyn (-1078), de dochter fan markgreve Manfred II Odelrich, en widdo fan markgreve Otto fan Schweinfurt. Hy wie heit fan trije bern, Egbert II, Gertrudis en Amelung.
List fan planetoïden 31401-31500
Dit is in list fan planetoïden 31401-31500.
Answert
Answert is in buorskip en terp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, yn 'e himrik fan Hinnaard.
De namme komt ek foar as Amswert. De pleats op de terp wurdt Answerda zate en Aemswerdera zate neamd.
De namme soe komme kinne fan de persoansnamme Anne. Oaren binne fan betinken dat de namme komt fan Aem- of Eem- wat ferwiist nei de útmûning fan in wetterrin. Yn sa'n gefal soe de namme fan "An(ne)swert" of "Aemswert" ôflaat wêze kinne.
1985
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1980-er jierren.
Dykhurdfytsen op de Paralympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|De Paralympyske Dykhurdfytslokaasje fan Londen 2012
De XIVe Paralympyske Simmerspullen waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen, dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden waarden. It dykhurdfytsen waard hâlden op it Brands Hatch Circuit.
Hânfytsers
{| width=60%
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it dykhurdfytsen medaljes wûn ha tidens de Paralympyske Simmerspullen fan 2012.
Pingoruïne
In Pingoruïne is in oerbliuwsel fan in pingo út de Weichselien, yn ien fan de iistiden. Yn Nederlân komme pingoruïnes benammen foar yn it noarden en easten fan it lân. De Uddelermar op de Feluwe is in goed foarbyld fan in pingoruïne.
Ram Narayan
thumb|Ram Narayan yn 2007 Ram Narayan (Udaipur, 25 desimber 1927) is in Yndiaask muzikant, hy spilet op de sarangi. Narayan waard yn 1927 berne yn Udaipur. Hy begûn syn karriêre yn 1944. Yn 2005 krijt hy fan de presidint fan de republyk Yndia en Padma Vibhushan prizen.
Noardamerikaanske mûzen en rotten
De Noardamerikaanske mûzen en rotten (wittenskiplike namme: Neotominae) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia) en de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae), dy't mei twa oare ûnderfamyljes de ynformele groep fan 'e mûzen en rotten fan de Nije Wrâld opmakket. Foarhinne waarden de Noardamerikaanske mûzen en rotten wol ûnderbrocht by de mûzen en rotten fan de Nije Wrâld (Sigmodontinae), mar tsjintwurdich is de selsstannigens fan dizze ûnderfamylje algemien akseptearre. De Noardamerikaanske mûzen en rotten foarmje ien fan 'e lytsere ûnderfamyljes fan 'e wrotmûseftigen, mei yn totaal 126 soarten.
Ketelermar
thumb|Keteler Mar De Ketelermar is in mar yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De mar leit besuden De Lytse Geast tusken de Simen Halbeswei en de Louwsmarwei.
De namme Ketelermar jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Ketelermeer.
Keegenster Ryd
thumb|súdeastlike rjochting thumb|noardwestlike rjochting
De Keegenster Ryd is in feart yn de gemeente Kollumerlân. De feart slút oan op De Grúts en rint benoarden it Grutte Ear fan polder De Keegen mei in soad bochten nei de Alde Lauwers.
WIK-FTC
WIK-FTC is in gymnastykferiening út It Hearrenfean. De lessen wurde jûn yn gymlokalen en yn de turnhal en sporthallen fan Sportstêd It Hearrenfean. De feriening waard oprjochte op 21 juny 1872. De letters fan de namme steane foar Willen is Kunnen - Fryso Tyr Combinatie.
Keegenster Ryd
Ried of ryd is in âlde namme foar in wetterrin. De feart ûntstie út in streamke en hat dan ek in meänderjend ferrin. It rint mei in bocht om de polder De Keegen mei de buorskip De Keegen. Oer in grut diel fan de lingte foarmet de Keegenster Ryd de grins tusken de himriken fan Warfstermûne en Boerum.
WIK-FTC
De klup biedt in grut ferskaat oan gymnastyske aktiviteiten:
By de feriening treenden earder Herre en Epke Zonderland fan De Lemmer en Annelies Nijdam út Aldeboarn.
Yn 1999 wûn WIK-FTC de Fryske Sportpriis. De feriening die in soad oan fernijing en profesjonalisearring. Der waard gearwurking socht mei topsport middels de Fryslân Kolleezje Turnskoalle dêr't Nederlânske topturners ûnderdak fine.
Kanadamar
thumb|De Kanadamar (2007). De Kanadamar of Aekingeamar (Stellingwerfsk en offisjeel: Kannedemeer, ek wol Aekingameer) is in keunstmjittich marke yn de gemeente Eaststellingwerf, bewesten de Keale Dunen en eastlik fan Elslo yn de buorskip Kanada. It leit yn 'e himrik fan Elslo.
De Kanadamar is in earder sângat dêr't yn 1960 sân wûn is foar de oanlis fan de N381. De mar leit yn it Nasjonaal Park It Drintsk-Fryske Wâld en wurdt beheard troch Steatsboskbehear. It marke is rûn mei in eilantsje yn 'e midden. It gat hat op guon plakken in djipte fan goed 30 meter en is dêrom op dy plakken gefaarlik foar swimmers. Yn it ferline binne der ferskate persoanen ferdronken.
De namme Kannedemeer jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Canadameer.
Anty-Libanon
De Anty-Libanon is in berchtme op de grins fan Libanon en Syrje. De namme 'Anty-Libanon' liket wat nuver. 'Anty' soe yn de hjoeddeiske oersetting 'tsjinoer' betsjutte ynstee fan inkeld 'tsjin'. De lingte fan dizze berchkeatling is om-ende-by 150 kilometer en rint likernôch noard-súd. De heechste berch is de Hermon (Dschabal ash-Shaichبل الشيخ), mei in hichte fan 2814 meter, op de grins mei Syrje, Libanon en de troch Israel beset holden Golanhichte. De wetterskieding fan it berchtme foarmet foar it meastepart de grins. Westlik fan de Anty-Libanon leit de Bekafallei en eastlik leit de Helbunfallei, dêr't de stêd Damaskus yn leit.
Alatri
thumb|600px| Alatri is in stêd yn Lazio yn Itaalje mei 27.924 ynwenners (31-12-2004) en in oerflakte fan 97,2 km².
Demografy
Alatri hat ûngefear 9.282 húshâldens. It oantal ynwenners naam yn de perioade 1991-2001 ta mei 8,1% neffens sifers út de tsienjierlikse folkstellings fan ISTAT. It hat no in befolkingstichtens fan 292 ynwenners de km².
Ralph Schwarz
Ralph Schwarz (Nieuwkoop, 28 maart 1967 - Chicago, 17 septimber 1992) wie in Nederlânsk roeier. Ralph wie in broer fan Sven Schwarz en in omke fan Bram Schwarz.
Yn 1988 die Schwarz mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Seoel. Hy kaam dêr by it roeien út op it ûnderdiel fjouwer sûnder stjoerman. De roeiwedstriden waarden hâlden yn de rivier Han River Regatta Course yn Hanam City. flak by Seoel. De Nederlânske boat kwalifisearre him fia 6.17,24 (searjes) en 6.14,96 (heale finale) foar de lytse finale. Dêr finishten de Nederlanners as tredde yn 6.15,32 en einigen dêrmei op in 9e plak yn it einklassemint. Ralph Schwarz ferstoar op 17 septimber 1992, yn 'e aldens fan 25 jier, by in fleantúchûngelok yn Chicago
Streekmuseum Eppingastate
Streekmuseum Eppingastate is in museum oan de Boomsmastrjitte yn Sondel, Gaasterlân. It boeremuseum fan Willem Eppinga iepene yn 2011, neidat it sûnt 2009 alris ynsindinteel iepen west hie.
De kolleksje bestiet út sulverguod, diggelguod, antyk meubilêr en keunstfoarwerpen. Yn it lytsbûthús fan de state, mei Hollânske stâl, steane ark en reau. Ek in Fryske sjeas en boereweinen. De opkeamer en wenkeamer en it stookhok binne ynrjochte lykas eartiids. Oan de muorren hingje buordsjes mei ferklearjende teksten.
Kipfeart
thumb|260px|De Kipfeart De Kipfeart is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân beëasten de stêd Snits. De feart rint fan Gau yn súdeastlike rjochting ûnder de Koaiwei troch nei de Gaustersyl om dêr út te rinnen yn de Gauster Hoppen en de Snitser Mar.
De namme Kipfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Kipsloot.
Baarderbuorren (Wytgaard)
Baarderbuorren is in buorskip besuden Wytgaard yn de gemeente Ljouwert.
De namme komt ek foar as Braerd (1451), Brauwert en Baardbuiren.
Abe Lenstra
thumb|right|Stânbyld foar it [[Abe Lenstra Stadion.]] Abe Lenstra (It Hearrenfean, 27 novimber 1920 - dêre, 2 septimber 1985), ek wol ús Abe, is in Fryske fuotballeginde. Lenstra wurdt wol sjoen as ien fan de bêste Nederlânske fuotballers fan alle tiden. Oer Lenstra binne tal fan ferhalen en sêgen ûntstean.
Hy is ien fan de meast ferneamde Friezen fan alle tiden en is sadwaande ek opnaam yn de Kanon fan de Fryske skiednis.
Lenstra spile it meastepart fan syn karriêre foar FF It Hearrenfean, de klup dêr't letter SK It Hearrenfean út ûntstean soe. Letter spile hy foar Sportclub Enschede en Enschedese Boys. Ek hat hy yn it Nederlânsk alvetal spile.
Nei syn dea is it fuotbalstadion fan SK It Hearrenfean nei Lenstra ferneamd, it Abe Lenstra Stadion.
Libbensrin
Lenstra waard berne op 27 novimber 1920 op It Hearrenfean. Hy wie de soan fan hannelsreizger en fertsjintwurdiger Mindert Jans Lenstra en Janke Abes Suierveld. It wie in gesin mei trije bern, Jan Lenstra (1919) wie de âldste, Abe wie de middelste en suske Gepke (1930) wie de jongste fan ‘e húshâlding. It wie in read gesin, beide pakes en ek Mindert Lenstra wienen oanhingers fan Ferdinand Domela Nieuwenhuis, de man dy't yn 1888 foar de Fryske Folkspartij yn de Twadde Keamer keazen waard. Op de Dei fan de Arbeid wappere altyd en oeral de reade flagge yn de strjitte.
Doe’t de Twadde Wrâldkriich begûn moasten in soad minsken om him hinne yn tsjinst, mar Abe Lenstra net. Nei alle gedachten hat boargemaster Falkena derfoar soarge dat Lenstra net yn tsjinst kaam. Mar der wurdt ek wol sein dat Abe net yn tsjinst hoegde omdat syn broer Jan al yn tsjinst wie. Ynstee fan de militêre tsjinst krige Abe in baan oanbean as amtner, hy gie oan it wurk by de Ynspeksje Fryslân fan de Rykstsjinst fan de Wurkferromming. Yn 1942 krige Lenstra nij wurk, hy bedarre op it gemeentehûs, dêr’t hy by de evakuaasje boargerbefolking kaam, al gau waard er promovearre ta befolkingsagint en krige hy in kontrakt foar it libben. Dat wie allegear wurk fan boargemaster Falkena. Dy hat yn dy tiid ynsjoen dat Lenstra wolris in wichtich persoan wurde koe foar de gemeente as it giet om de bekendheid fan de gemeente.
Yn 1939 hie Lenstra al ferkearing krigen mei Hiltje Wisman, koartwei Hil. Hil wie de jongste thús. It stel troude op 23 augustus 1944 op It Hearrenfean. Sy setten har nei wenjen yn It Oranjewâld. It stel krige twa dochters, Metje (1947) en Janneke (1952). De famylje wie yn 1947 al nei It Hearrenfean ferhuze.
Yn 1951 waard Lenstra útroppen ta earste Sportman fan it Jier yn Nederlân, deselde priis soe hy in jier letter ek wer útrikt krije.
Mei it begjin fan it proffuotbal yn 1954 yn Nederlân besocht Lenstra it om noch in pear jier prof te wêzen by Sportclub Enschede. De famylje ferhuze sadwaande nei Ynskede. It soe it plak wêze dêr’t de húshâlding Lenstra lange tiid wenjen bleau.
Doe’t Lenstra yn 1963 stoppe mei profesjoneel fuotbal kaam hy yn tsjinst fan Amstel Bier, as ynspekteur. Nei de fúzje fan Amstel mei Heineken kaam Lenstra wer op kantoar te sitten, hy krige in administrative funksje. Letter waard Lenstra festigingslieder fan in juwelierssaak fan syn freon Klaas Oosterhof yn Assen.
Yn 1971 ferhuzen Abe en Hil mei harren jongste dochter nei Staphorst. It hat nea in súkses west dêr, Abe koe him dêr net sette. Yn 1975 waard dan ek wer ferhuze, no nei Almelo.
Yn de maaitiid fan 1977 barde in grut drama yn it libben fan de Lenstra’s. Abe krige ûnder it autoriden in harsenblieding en rekke ferlamme oan de fuotten. Yn de mienskip fan It Hearrenfean kaam in inisjatyf op gong, ûnder de namme Abe weer Thuis, mei Abe syn freon Prins Bernhard as earefoarsitter, waard jild ynsammele om in oanpast hûs op It Hearrenfean te bouwen foar Abe en Hil Lenstra.
Yn de jierren dy't folgen makke it stel in protte reizen nei ûnder oare de Feriene Steaten. Ek kaam Lenstra in protte by de wedstriden fan de Feenstra Flyers. En ek by de wedstriden fan SK It Hearrenfean wie er altyd oanwêzich. Ferneamd binne de ferhalen dat Abe yn dy tiid troch Riemer van der Velde, de foarsitter fan de klup, troch it stadion riden waard. Under en nei de wedstriid waard dan op alles en elkenien kommentaar levere.
Op 2 septimber 1985 waard it nijs bekend dat Abe Lenstra op 64-jierrige leeftyd ferstoarn wie. Der gie in skok troch it lân, ien fan de bêste fuotballers fan it lân wie net mear. Lenstra ferstoar twa dagen foardat de earste, en oant no ta iennichste, fuotbalynterlân op It Hearrenfean spile waard. Foar de wedstriid waard in minút stilte hâlden.
Lenstra waard op 6 septimber 1985 yn it krematoarium fan Goutum kremearre.
Iere karriêre
It fuotbaljen learde Lenstra op de strjitten fan It Hearrenfean. Op skoalle fuotballe Lenstra yn de skoalfuotbalploech. By in toernoai yn 1931 wie Lenstra de jongste en de lytste, grutsk wie er dat der mei dwaan mocht. De ploech fan Lenstra, wêr’t ek syn broer Jan yn siet, stapten faak as oerwinners fan it fjild, benammen troch de technyske kwaliteiten fan Lenstra sels, mar ek syn broer koe bêst fuotbalje. It jier dêrop, doe’t Lenstra 12 jier wie, stjoerde Syd Castle, de Skotske trainer fan FF It Hearrenfean, in bestjoerder fan de fuotbalklup nei de heit fan Lenstra mei de fraach of dat syn soan ek by de klup fuotbalje mocht, dat koe wol.
Yn 1936, doe’t Lenstra 15 jier wie, gie er foar it earst mei de haadploech fan de klup mei. Der moast fuotballe wurde yn Velsen, tsjin VSV, der wienen te min spilers en Lenstra waard mei frege. Oan fuotbaljen kaam hy dy dei noch net ta, wol moast hy opdrave as grinsrjochter. Datselde jier debutearre Abe tegearre mei broer Jan yn it twadde fan de klup. Op 1 maart 1936 moast der tsjin Alcides út Meppel spile wurde, Jan spile linksbûten, Abe rjochtsbinnen. Abe sette trije en Jan seis doelpunten. De âldste fan de twa mocht by it earste bliuwe, Abe moast noch oant de simmer wachtsje foardat syn tiid kaam.
Lenstra die it sa goed dat der sels belangstelling fan klups út it útlân kaam foar him. Huddersfield Town, in grutte klup yn dy tiid yn Ingelân, woe him ha. Mar heit en mem Lenstra woenen it net lije dat de lytse Abe nei Ingelân gie.
Yn dizze tiid kaam Lenstra ek út foar de fertsjintwurdigjende alvetallen fan Nederlân, mar noch net foar it grutte Oranje, dy tiid kaam letter.
Gloarjetiid by FF It Hearrenfean
thumb|left|250px|It stânbyld fan Abe Lenstra foar it stadion fan SK It Hearrenfean.
It seizoen 1937/1938 wie de grutte trochbraak fan Lenstra by It Hearrenfean. Yn de kompetysje gie it mei de ploech net al te bêst, se wienen krek promovearre en der moast hanthavene wurde, mar Lenstra waard al topskutter fan de ploech, mei 24 doelpunten. De jierren dêrnei groeiden de klup en Lenstra stadichoan troch yn nivo.
Mei it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich waard troch de KNFB besletten dat der net degradearre of promovearre wurde koe. Mar yn it seizoen 1940/1941 wie der doch wer in gewoane kompetysje, lykas yn de jierren dêrnei. Yn it jier 1941/1942 waard de klup sels kampioen, it wie earste fan de njoggen Noardlike Kampioenskippen. Twa kear soe de ploech by it neikommende Nederlânsk kampioenskip twadde wurde.
It wie it begjin fan de gouden ploech mei nammen as Wim Molenaar, Jan Lenstra, Tiemen Veenstra, Germ Hofma, Mollo de Jong, Marten Brandsma en Henny Jonkman, ûnder lieding fan Anton Dalhuysen. Lenstra kaam yn syn bêste jierren en de rom fan him wie sa grut dat It Hearrenfean yn oare parten fan it lân Abeveen (Abefean) neamd waard. De stadions wêr’t Lenstra yn spile sieten fol, de minsken woenen him allegear oan it wurk sjen. Lenstra wie in komplete spiler wurden, hy hie it ynsicht, hy koe mei rjochts en links spylje, hie in geweldige technyk en wie ek nochris tige fluch. De 100 meter rûn Lenstra yn 10,9 sekonden, in Frysk rekord yn dy tiid.
Ferneamde wedstriden waarden spile yn de jierren fjirtich en begjin jierren fyftich, mei Lenstra faak yn in haadrol. Op 21 juny 1947 waard der in wedstriid yn Maastricht spile, by it skoft stie de ploech mei 4-0 efter, mar úteinlik waard der doch wûn, mei 6-7. Mear ferneamd is de histoaryske wedstriid fan 7 maaie 1950 dy’t It Hearrenfean tsjin Ajax spile. Mei noch mar in healoere op 'e klok stie It Hearrenfean mei 1-5 efter. Der waarden inkele omsettings dien yn de opstelling, en doe kaam it los. Abe Lenstra hie in grut oanpart yn de 5 goals fan It Hearrenfean, sels makke hy de earste twa, dy't yn de rest fan de tiid noch makke waarden. It Hearrenfean wûn sa mei 6-5. Mei troch dat ferlies is Ajax dat jier it lânkampioenskip misrûn.
Ein jierren fjirtich wy Lenstra sa stadich oan ek ferneamd rekke yn oare lannen fan Jeropa. Klups út it útlân woenen Lenstra wol ha. Yn 1949 stjoerde it Italjaanske Inter Milaan in brief nei De Sportwereld, in sportblêd út dy tiid. Dy klup frege oft de redaksje kontakt meitsje woe mei Lenstra om him in oanbod foar te lizzen fan 60.000 gûne, in gigantysk bedrach doe destiids. De redaksje hat it bod net nei Lenstra troch stjoerd, bang om de bêste fuotballer fan it lân kwyt te reitsjen. In jier letter kaam Fiorentina, ek út Itaalje, nei Lenstra ta. Der waard him in kontrakt foar twa jier oanbean, mar Lenstra en syn frou Hil gienen der net op yn.
It hat yn dy tiid grut nijs west dat Lenstra net fuort gie. Hy en Hil bleaunen op It Hearrenfean, Lenstra hie dêr in fêste baan en der koe him net mei wissichheid sein wurde dat hy dy werom krije soe as hy nei twa jier werom kaam. Ek yn 1951 kaam Fiorentina werom, no waard der noch mear jild bean. Dêrneist wienen der ek in stik as wat Frânske klups dy’t Lenstra graach nei Frankryk helje woenen. Nime hie 700.000 gûne foar him oer, Nice stjoerde sels in lege sjek op. Mar hy woe earst al jild sjen foardat er ‘ja’ sizze soe. Nice woe dit net en dus gie it allegear net troch. Lenstra bleau op It Hearrenfean.
Yn 1955 feroare Lenstra dan doch fan klup, mar hy soe net nei it útlân gean, syn nije klup fuotballe yn Ynskede.
SC Enschede
Op 15 juny 1958 like it der al op dat Lenstra foar it earst yn syn libben kampioen fan Nederlân wurde soe. SC Enschede en DOS út Utert stienen op like hichte, dat der moast in beslissingswedstriid spile wurde yn Nymwegen. Yn de tredde ferlinging (fan 7,5 minuten) ferlear SC Enschede mei 1-0.
By SC Enschede spile Lenstra yn fiif jier tiid 135 wedstriden, hy sette 89 doelpunten.
Enschedese Boys
Doe’t Lenstra hast fjirtich waard ferhuze hy nochris fan klup. Hy gie foar 45.000 gûne nei de oare klup fan Ynskede, de Enschedese Boys. Dy klup fuotballe op it twad heechste nivo fan Nederlân. Trije jier soe hy dêr fuotbalje, wêrnei hy op syn 42e dan echt stoppe mei fuotbaljen op it heechste nivo. 27 jier lang hy der op it heechst mooglike nivo fuotballe. Tusken 1936 en 1963 makke Lenstra om de 700 doelpunten yn likernôch 730 wedstriden. In oantal dat nei alle gedachten nea mear ynhelle wurdt troch immen.
It Nederlânske alvetal
thumb|Abe Lenstra skoart de earste twa doelpunten foar Nederlân yn de earste nei-oarlochske ynterlân tsjin West-Dútslân op 14 maart 1956 yn it Rheinstadion te [[Düsseldorf. Nederlân wint fan West-Dútslân mei 2 -1.]] Lenstra hat de earste Fries west dy’t yn it Nederlânsk alvetal fuotballe. Dat barde op 31 maart 1940, doe’t hy noch mar 19 jier wie. Dy wedstriid waard der fuotballe tsjin Lúksemboarch en debutearre hy yn Oranje. Der waard mei 5-4 ferlern, mar Lenstra sette al in doelpunt.
Lenstra is de spiler mei de langste karriêre yn Oranje. Tusken syn earste en lêste wedstriid sieten leafst 19 jier, 1 maand en 21 dagen. Hy kaam ta 47 wedstriden en 33 doelpunten. Dêrmei stiet er 4e op de topskutterlist fan it Nederlânske alvetal. Lenstra spile ûnder oare mei op de Olympyske Spullen fan 1948 yn London.