cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bulgarije
Ferfier
Der binne fjouwer ynternasjonale fleanfjilden, de fleanfjilden lizze by Sofia en Plovdiv yn it eastlik part fan it lân en by Vargas en Boergas yn it westen fan it lân, oan de Swarte See. Der binne plannen foar in nij ynternasjonaal fleanfjild deunby de âlde haadstêd Veliko Tarnovo.
Njonken de fleanfjilden hawwe Varas en Boergas ek de beskikking oer twa seehavens oan de Swarte See. De grutste binnenhaven leit deunby Roese oan de Donau.
Keppeling om utens
🇪🇺
Vänermar
thumb|right|300px|Vänermar Vänermar is de grutste mar fan Sweden en fan hiel Skandinaavje. Hy leit yn it súdwesten fan Sweden en op in hichte fan 44 meter. De mar is sa grut dat der in loadstsjinst foar skippen is en fjoertuorren by de wetterkant lâns steane. Direkt nei de lêste Iistiid stie er noch yn ferbining mei see, mar troch it omheechkommen fan it lân waard it in mar. De mar is troch in tal sluzen noch wol ferbûn mei de see, it Kattegat, fia de Göta älv.
Remigius Valiulis
Remigijus Valiulis (Šilutė, 20 septimber 1958 - Vilnius, 19 july 2023) wie in Litousk atleet, dy't wilens syn karriêre útkaam foar de doetiidske Sovjet-uny. Hy hat ienris meidien oan de Olympyske Simmerspullen en waard doe Olympysk kampioen op de 4x400 meter mei Nikolai Tsjernetski, Mikhail Linge en Viktor Markin. Yn datselde jier behelle Valiulis in brûnzen medalje by de Europeeske kampioenskippen op de 400 meter.
Remigius Valiulis ferstoar op 19 july 2023, yn 'e âldens fan 64 jier.
List fan planetoïden 14501-14600
Dit is in list fan planetoïden 14501-14600.
Termdieren
De termdieren (Latynske namme: Nephrozoa) foarmje in rangleaze taksonomyske kloft organismen dy't diel útmakket fan it ryk fan 'e dieren (Animalia), it ûnderryk fan 'e echte dieren (Metazoa) en it tuskenryk fan 'e twasidigen (Bilateria). De termdieren omfiemje fierwei de grutste groep fan 'e twasidigen, en ûnderskiede har fan 'e oare groep, de termleazen (Acoelomorpha) troch it hawwen fan terms.
De termdieren falle útinoar yn twa grutte subgroepen, te witten: de nijmûnigen (Deuterostomata), dêr't û.m. de rêchstringdieren ta hearre (mei dêrûnder ek de minske); en de oermûnigen (Protostomata), mei û.m. de lidpoatigen, de weakdieren en ferskate groepen wjirms.
Hylpen
Hylpen (argaysk ek Hynljippen; Nederlânsk en offisjeel: Hindeloopen; Hylpersk: Hielpen) is in stêdsje yn de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. Oant 2011 lei Hylpen yn de eardere gemeente Nijefurd. It is nei Sleat de lytste fan de Fryske âlve stêden. It leit oan de Iselmar.
Hylpen wie in selsstannige gemeente oan 't it yn 1984 mei Warkum en Starum en in grut part fan Himmelumer Aldefurd opgie yn de nije gemeente Nijefurd.
Dialekt
Oars as yn de buorstêd Starum wurdt yn Hylpen gjin Stedsk praat, mar in fonologysk sjoen tige behâldend Frysk dialekt, it Hylpersk. Om't Hylpen isolearre fan it efterlân lei en in woltierige seehannel hie, waard der hannel bedreaun mei de lannen om de Eastsee, Skandinaavje en Ingelân. De talen dêre hawwe in ynfloed op it Hylpersk hân. Ek hat it in tige behâldende lûdlear en wurdskat dêr't noch in soad fan it Aldfrysk yn bewarre bleaun is. Troch it grutte ferskil yn útspraak en wurdskat mei it Standertfrysk is de fersteanberens net grut. Der binne likernôch 400 sprekkers.
Skiednis
thumb|left|Alde kaart fan Hylpen De skiednis fan Hylpen giet werom oant yn de achtste iuw, doe't it as delsetting ûntstie. It hie dêrnei al gau te lijen ûnder de Noarmannen. Yn 825 komt de namme Hindelop foar yn i oarkonde as de namme foar de delsetting. Yn de tsiende iuw is yn Ingelân de namme Hintlop bekend. Yn de tolfde iuw stie der al in kapel en yn de fjirtjinde iuw in tsjerke.
Panama-Stêd
Panama-Stêd is de haadstêd fan it Sintraal-Amerikaanske lân Panama en de provinsje Panama. It tal ynwenners wie yn 1990 584.803 en yn 2010 880.691. Dat is likernôch in tredde part fan de ynwenners fan de provinsje Panamaon.
Hylpen
Skiednis
Hylpen krige yn de trettjinde iuw, mooglik yn 1225 stedsrjochten, wêrtroch it ien fan de âlve stêden is. Om't de Fryske lannen net troch in lânshear bestjoerd waard, dy't stedsrjochten ornaris joech, ûntstiene de stedsrjochten dêre stadichoan of se waarden ûntfongen. De âldste kearn wie om it strjitsje de Buorren hinne en wreide doe út nei de Tunen, dêr't earder grientetunen wiene.
De stêd hie lang gjin haven mar allinnich in ree yn de Sudersee; dochs wie it in lange tiid in wichtich fiskers- en hannelsplak en wie foar in skoft ferbûn mei de Hânze wylst it sels gjin Hânzestêd wie. De stêd hie in soad hanneslrelaasjes mei Lübeck en oare Hânzestêden. De houtfeart mei Noarwegen en it Eastseegebiet en de hannelskontakten mei Amsterdam wiene fan belang foar de bloeitiid fan de stêd. Yn 'e tiid fan de Skieringers en Fetkeapers wie Hylpen fan strategysk belang. Bytiden fêstige er in hearsker yn de stêd en wiene der terjochtstellings. De namme Galgepolle docht weromtinken oan dy snuorje.
De skippen fan de fiskers hiene de registraasjeletters HI. De grutte bloeiperioade fan it stedsje lei tusken 1650 en 1790, doe't Hylpen in grutte float hie fan mear as tachtich skippen. Om't Hylpen sels gjin seehaven hie dêr't grutte skippen net yn del komme koene, waard Amsterdam as thúshaven foar de Hylper skippersfloat brûkt. Oan de kapitale kapteinshuzen út de 17e en 18e iuw is noch te sjen hoe ryk oft de Hylpers wienen. De kapteinshuzen hienen faak in lyts ankerke yn de gevel om sjen te litten dat de kaptein thús wie. As de kaptein simmerdeis de see op wie gienen de froulju mei de bern yn de likhûzen, dat binne lytsere húskes dy't efter yn de tún tsjin it wetter oanboud wiene.
Yn de achttjinde iuw buorke de skipfeart en hannel efterút en komt der in ein oan de ekonomyske bloei. It tal skippen nimt yn oantal ôf en it ynwennertal sakke fluch. Sels de Grutte Tsjerke waard by ferbou ferlytse. Lykwols oan de ein fan de njoggentjinde iuw like it derop dat de ekonomy fannijs ferbettere, omreden de flugge groei fan de fiskerij oan de Fryske westkust. Nei it bouwen fan de Ofslútdyk yn 1932 hold dat ek wer op en naam de grutte fan de fiskersfloat fluch ôf. Ek it sanearringsbelied fan de oerheid spile dêrby in rôl.
De namme Hylpen wie lang allinnich de eigen namme fan de stêd, stavere as Hielpen, wylst it Standertfrysk Hynljippen hie. Tsjin de ein fan de 20e iuw is de eigen namme lykwols algemien wurden.
It stêdsje
Hylpen leit mei de stedskearn op in lântonge dy't oan trije kanten troch de Iselmar omsletten wurdt. de stedskearn bestiet út smelle strjitsjes, stegen en grêften mei lytse brêgen. De wetters Sylroede, Yndyk en Easterfeart (Hylpersk: Aesterfaart) rinne troch Hylpen hinne.
Hylpen hat in stasjon oan it spoar fan Ljouwert nei Starum.
It besjen wurdich
260px|thumb|It strjitsje De Buorren Grêft|thumb|260px|Minniste Tsjerke oan de Tunen thumb|260px|It Sylhús yn 2014 Ek al is Hylpen lyts, der is in protte te sjen. In part fan Hylpen is Ryksbeskerme Stedsgesicht, ien fan de beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân. Alhoewol't Hylpen lyts is, is der in soad te besjen:
Hylpen hat (of hie) syn eigen dracht, en de Hylper skilderkeunst is wiidferneamd. Tsjintwurdich draacht allinnich de folkloristyske sjong- en dûnsgroep "Aald Hielpen" de Hylper klaaiïng noch by optredens yn Hylpen of fier dêrbûten, oant Amerika en Japan ta.
Tsjintwurdich is Hylpen benammen populêr by toeristen dy't fral yn de maitiid en simmerdeis it stedsje oandogge. Ek is der in grutte jachthaven. En in lytsere âlde gemeentefiskershaven, dy't hjoed de dei in passantehaven fan de Feriening Hylper Haven is. De eardere Suderseeslûs (fan 1785) wurdt noch altyd mei de hân betsjinne, de slûs is 20 meter lang, 5 meter breed en de drompelhichte is 1 meter 30.
Foarsjennings
thumb|260px|right|Badpaviljoen oan de Iselmar Troch de wettersport en musea binne der nettsjinsteande it lytse ynwennertal yn ferhâlding in soad foarsjennings yn Hylpen. Sa is der in lytse middenstân en in tsiental horekagelegenheden. De jachthaven Hylpen is in 4-stjerren jachthaven mei in protte foarsjennings. De âlde fiskershaven biedt ek gelegenheid foar oernachting. Fierders binne tichtby Hylpen 3 kempings, yn de stêd Hylpen 3 pensjons en 2 hotels.
Mienskip
It mienskipssintrum hjit De Foeke. Ek Pleatslik Belang hat hjir syn gearkomsten. 260px|thumb|KNMR-skuorre Hylpen
Strjitten
Alle Strjitten yn Hylpen
Klompkesilen
Scherjon-klasse
It silen mei klompen wurdt al langer dien, mar yn 1999 is it silen mei klompen yn Harns op 'e nij stimulearre. Klompmakker Scherjon makke in standerdklompke nei it ûntwerp fan Martin Bekebrede. Dit is in lyts symmetrysk klompke, mei in grut túch, en as kompensaasje in grutte, oansette kyl. Dizze Scherjonklasse is as sylklasse erkend troch it NNWB.
Mei dizze klompen wurdt sûnt 1999 alle jierren de Harnzer Klompsyldei holden, foar skoalbern fan groep 7 en groep 8.
2002
Op 26 juny 2002 is yn Heech it earste IFKK hâlden, as part fan Fryslân fart 2002. Nei foarwedstriden tusken 600 bern út groepen 7 en 8 fan mear as 80 basisskoallen, waard troch mear as 80 bern yn Heech dielnaam. Under in protte oandacht, sels fan de media, waard syld yn trije klassen.
It kampioenskip koe fjouwer klassen:
Winners wienen:
2004
Yn it ramt fan Bonifatius 1250 jier waard yn 19 juny 2004 yn Dokkum it twadde IFKK hâlden, ek it Nederlânsk Kampioenskip Klompkesilen. Op De Helling waard syld yn twa klassen.
Ember Snow
Ember Snow, echte namme ûnbekend, (27 febrewaris 1991) is in Filipynsk-Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Filipynsk etnysk komôf. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.52 m, mei in gewicht fan 43 kg.
Rae Lil Black
Rae Lil Black, echte namme: Akiko Kayo Matsuzawa, (27 augustus 1996) is in Japansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.52 m, mei in gewicht fan 45 kg.
Theo Smit (hurdfytser)
Theo Smit (Amsterdam, 5 april 1951 – Zwanenburg, 20 july 2023), bynamme De Katapult, wie in Nederlânsk hurdfytser. Syn spesjaliteit wie sprinte, mar hy wie ek (yn Nederlân) in pionier op de keirin. Hy waard twa kear Nederlânsk kampioen op de baan (50 km en sprint) en wûn sawol twa etappes yn de Omgong fan Frankryk as yn de Omgong fan Spanje. Njonken in rige etappes yn meardaagske koersen, skreau Smit yn syn profkarriêre in grut tal kriteariums op syn namme. Nei dy karriêre waard er trainer en bûnscoach baanhurdfytsen.
Karriêre
Foardat de yn Halfweg opgroeide Smit prof waard, wie er al in bekende hurdfytser: hy hearde ta de suksesfoller fytsers fan de (amateur)kriteariums en klassikers. Yn 1974 krige hy in kontrakt by de Nederlânske hurdfytsploech Frisol-Flair Plastics, dêr't ûnder mear as Cees Priem, Fedor den Hertog, Harm Ottenbros en Donald Allan rieden. Syn earste profoerwinning behelle er ek dat jier, dat wie de Omgong fan Noard-Hollân. It jier derop belibbe hy in goed seizoen, njonken de winst yn earste etappe fan de Omgong fan Nederlân en tal eareplakken wûn hy dat jier twa etappes yn de Omgong fan Frankryk. In sensaasje destiids omdat gjinien fan him ferwachte dat er ek de grutte sprinters efter him hâlde kinne soe. Yn de fiifde etappe, yn Merlin Plage, syn earste etappeoerwinning, fersloech hy hurdfytsers as Rik Van Linden, Jacques Esclassan en Eddy Merckx.
Yn de 9e etappe ried Smit de hurdfytsers Gerben Karstens, Eddy Merckx, Barry Hoven, Mauro Santambrogio en opnij Van Linden sels hielendal út it tsjil en wûn ôftekene de etappe. Mar yn de earste echte berchetappe waard er al gau lost en ried sa'n 150 kilometer allinnich en kaam bûten de tiid yn Pau oan, en dus moast er de omgong ferlitte.
Nei dat jier besleat er him mear te rjochtsjen op de iendeiske wedstriden, kriteariums en it baanhurdfytsen. Yn 1976 waard er kampioen fan Nederlân 50 km op de baan foar Gerrie Knetemann en Harm Ottenbros. Yn 1980 helle hy de nasjonale sprint titel foar Hester Aarts. Nei't er tredde wurden wie yn de ploege-efterfolging by it nasjonaal kampioenskip wûn er de sprint. Yn 1983 helle hy noch ien kear in grutte oerwinning op de dyk, tegearre mei Co Moritz, Peter Pieters, Ron Snijders, Marco van der Hulst en Jan De Nijs (net allegear profs destiids) wûn hy it Nasjonaal kampioenskip ploegetiidrit.
Yn 1988 syn lêste jier as profhurdfytser, behelle er noch in oansprekkende eareplak, in tredde plak yn de earste etappe fan de Omgong fan de Middellânske See. It jier derop ried er noch as semy-prof mei in yndividueel sponsorkontrakt. Hy hie noch al ien ploechmaat, de Belch Alain Laeremans, mar dêrnei wie it de echte ein fan syn profkarriêre.
Smit bleau nau belutsen by de hurdfytssport as trainer, bûnscoach baanhurdfytsen (ein jierren 1980, begjin jierren '90) en lid fan de KNWU-kommisje Baansport (fan 2003 ôf).
Theo Smit ferstoar op 20 july 2023, yn 'e âldens fan 72 jier.
Dún Laoghaire
Dún Laoghaire - sa'n bytsje útsprekke as "dûn learjy" - is in Ierske stêd sa'n 10 kilometer besuden Dublin, oan de Baai fan Dublin. De stêd is benammen bekend as de haven fan de feartsjinsten nei Holyhead yn Wales en Liverpool yn Ingelân. Fierder is it de thúshaven fan in tal grutte jacht- en sylklups. De haven hat twa pieren, fral de eastpier lûkt in protte rekreänten.
Op in hoannestap fan de haven leit de Martellotoer dy't wrâldferneamd wurden is as plak dat foar komt yn it boek Ulysses fan James Joyce.
Yn 1821 waard de stêd offisjeel omdoopt yn Kingstown ta eare fan in besite fan de Britske kening George IV. Hûndert jier letter krige de stêd har âlde namme werom. De namme komt fan kening Laoghaire (5e iuw), dy't de earste west hawwe soe om Sint Patrick tastimming te jaan it kristendom yn Ierlân te preekjen. It wurd dún betsjut fort.
Maywood
Maywood wie in Frysk popduo oprjochte yn Twellingea en wie aktyf tusken 1978 en 1995, fan 2013 oant 2014 wie it duo koarte tiid wer byinoar. It duo brocht yn 1980 harren debútalbum Maywood út. Maywood hat seis studio-albums útbrocht.
Begjintiid en súksesperioade
Maywood bestie út de suskes Alice May en Caren Wood, pseudonimen fan Aaltsje (Harns, 20 desimber 1954) en Doetsje de Vries (Harns, 24 febrewaris 1953). De suskes de Vries begûnen al op jonge jierren mei sjongen. Tegearre makken se sûnt begjin santiger jierren diel út fan ferskate groepen, wêrfan't De Karina's yn 1974 de earste wie. Yn 1976 sieten se yn de countrygroep Colt 45 (mei ûnder oare Harry de Vroege alias Harry Laurens en ek bekend fan it duo Sterling), en it jier dêrnei foarmen se it duo The Lady Pop's.
Sûnt 1978 beslueten de susters fierder te gean ûnder de namme Maywood. It Ingelsktalige rippertwaar waard skreaun troch Alice en bestie út faak teatrale ballades en dûnsbere popferskes. De produksje lei yn hannen fan eks-Kayak drummer Pim Koopman, dy't dêrmei syn earste produskjewurk die.<Br> De twadde single You treated me wrong waard yn 1979 Maywoods earste top 40-hit. Al kaam dat it net fierder as it 32ste plak, it markearre wol de trochbrek foar it duo en tagelyk it begjin fan in tige súksesfolle perioade. Der folgen al gau gruttere hits, dêr't it nûmer Late at night yn 1980 in nûmer 1-hit fan waard yn de Top 40 én de Nasjonale Hitparade. Der waarden platen útbrocht yn 52 lannen en op festivals yn West-Dútslân, Poalen, Japan en Korea waarden der prizen en ûnderskiedings yn de wacht sleept. Ek toerde Maywood troch Sweden, Finlân, Bulgarije, Yndoneezje en de Sowjet-Uny. Yn Spanje en Midden-Amearika ferskynde in elpee mei yn it Spaansk oersetten materiaal.
Troch Stichting Conamus waard Maywood ûnderskieden mei de Sulveren Harp.
Eurofyzjesongfestival
Healwei de jierren '80 waard it súkses minder. Utbrochte singles stûken yn de tipparade. Dochs waard Maywood yn 1990 foar Nederlân nei it Eurofyzjesongfestival yn Zagreb stjoerd. It troch Aaltsje skreaune nûmer Ik wil alles met je delen moast Nederlân op it lietsjesfestyn einlik wer ris in topnotearring opleverje. Spitigernôch ferrûn de útfiering op it moment-suprême net hielendal flekkeleas. De karakteristike bachtrompet, dy't yn it nûmer siet, wie troch blunderjende technyk op it stuit dat dy bespile waard net te hearen. De oarsaak wie de mikrofoan, dy't net iepen stie. Maywood einige úteinlik mei mar 25 punten op in teloarstellend 15de plak.
De brek, de rjochtssaak en in stjergefal
Begjin jierren '90 waarden der noch inkele flopte singles útbrocht en yn 1995 gie Maywood definityf út elkoar. Aaltsje en Doetsje begûnen los fan elkoar in solokarriêre, mar sûnder súkses. Yn 1997 like it der eefkes op dat de susters wer by elkoar komme soenen, mar sa fier blykt it by eintsjebeslút net te kommen. Heal novimber brocht Alice Maywood de nije selsskreaune single Rise In The Morning út, mar it nûmer flopte. Doe't Caren in nije relaasje krige en oare prioriteiten hie, ûntstie der spul tusken de beide susters. Yn de jierren dêrnei wie it tsierende twatal faak ûnderwerp fan de rabbelparse. Alice troude op 20 novimber 1996 mei sakeman Rob van Wijk. Yn febrewaris 1996 waard offisjeel fêstlein dat allinnich Alice tenei de namme Maywood brûke mocht, mar Caren hâlde har dêr net oan. Dêrom spande Alice yn 1999 in rjochtsaak tsjin Caren oan om har te beletten noch langer de namme Maywood te brûken. De fisepresidint fan de rjochtbank yn Arnhim stelde Alice May úteinlik yn it gelyk. Hja krige de rjochten omdat se de teksten en muzyk skreaun hie. Caren Wood mocht net langer de tafoegings Maywood en eks-Maywood brûke. Foar eltse oertrêding moast se 5.000 gûne betelje, oant in maksimum fan 250.000 gûne.
Op 30 desimber 2000 waard Alice hommels widdo doe't har man, Rob van Wijk, oan it hertstilstân ferstoar.
Comeback
Nei jierren spul hân te hawwen, waard yn 2004 oankundige dat Alice en Caren wer tegearre optrede soenen, mar it mislearre. Yn 2006 waard bekend dat Alice middels audysjes om in oare sjongster socht om Maywood nij libben mei yn te blazen. Dat waard úteinlik Rose Louwers, mei wa't Alice in comeback-optreden plande yn de Red & Blue Club yn Antwerpen. It optreden, dat op snein 3 desimber 2006 hâlden wurde soe, waard flak foar dy datum lykwols ôfsein. De gearwurking tusken Alice en Rose Louwers blykte dochs net te wurkjen. "Us karakters leinen te fier út elkoar", ferklearre Alice. "Ik haw in sterk omliste idee oer hoe't it klinke moat en hoe't de oanklaaiing wêze moat." Louwers ferdwûn wer yn de anonimiteit.
Alice giet hjoed-de-dei allinnich it schnabbelcircuit ôf mei de grutste hits út it rippertwaar fan Maywood. Se siket lykwols wer om in nije partner. Dy moaat begjin 2011 fûn wêze, wêrnei't de comeback komme moast. Der wiene plannen foar in tournee en eventueel in nij album. Sels optredens yn it bûtenlân waarden net útsluten. "Wy hawwe noch altiten kontakten fanút ús súksesperioade", sei Alice yn in ynterview. "Fia de webside komme der faak fersiken binnen út lannen as Japan en Ruslân." Op de fraach oft se it net wer ris mei har suske besykje wol, seit se: "Wa wit. De wûnderen binne de wrâld noch net út." Yn 2013 folge yndie in weriening, mar yn 2014 giene se susters op 'e nij mei rûzje útinoar.
Caren Wood makke begjin 2007 in trochstart sûnder sus Alice. Caren gie yn see mei lytskeunstner Henk Smaling en kaam wer op de planken mei in café chantant-eftich programma, Hotel Weemoed.
Servje en Montenegro
Servje en Montenegro wie in steatebûn op de Balkan. De haadstêd wie Belgrado en de presidint fan de republyk wie sûnt 2004 Boris Tadić
Grinzen
Servje en Montenegro waard begrinzge troch:
Ein
Servje en Montenegro wie in bûn fan de lêste twa parten fan it eardere Joegoslaavje: it grutte Servje en it lytse Montenegro. It ferbân tusken dizze twa waard stadichoan losser en troch de measte minsken waard de opsplitsing fan it lân dan ek beskôge as in kwestje fan tiid.
Op 21 maaie 2006 waard yn Montenegro in folksstimming hâlden oer de fraach at Montenegro part fan it steatebûn bliuwe moast of selsstannich wurde moast. By in opkomst fan 86,49% wie 55,5% foar, dêr't foar in beslút mar 55% by 50% easke wie. Op 3 juny om 20.00 oere rôp it parlemint fan Montenegro doe de ûnôfhinklikens út. Formeel wie Servje doe it ienichste lid fan it steatebûn, dat op 5 juny ferklearre ek Servje him ûnôfhinklik.
Brune fjoerflinter
De Brune Fjoerflinter (Lycaena tityrus) is in soarte yn it skaai Lycaena.
Foarkommen
De Brune Fjoerflinter hâldt fan greiden, feanheide en bermen. De soarte is stadichoan oan it ferdwinen yn it westen en it suden fan Nederlân. De flinters binne allinnich noch te finen op de Feluwe en yn it noardeasten fan Grinslân. It is in honkfêste soarte.
Op de reade list stiet de Brune Fjoerflinter as kwetsber.
Fleantiid
Fan begjin maaie ôf is de flinter te sjen, oant likernôch ein juny. De twadde generaasje is te sjen fan begjin july oant begjin septimber, foaral tusken 25 july oant 20 augustus.
Rûp
De rûp is in healwaaks rûp. Hy oerwinteret op de grûn tusken de blêden. De groei fan de rûp is fan 'e maaitiid oant de hjerst.
Rinner (Star Wars)
It ûntwerp fan 'e rinners wie de ferantwurdlikheid fan Industrial Light & Magic (ILM), it special effects-bedriuw fan Star Wars-betinker George Lucas. Foar de opnamen fan 'e sênes mei rinners waarden foar de iere films ornaris miniatueren brûkt, dêr't mei stop-motiontechniken bewegende bylden fan makke waarden. Yn lettere films makke men gebrûk fan digitale fisuele effekten. Fral de AT-AT en de AT-ST krigen grutte populariteit en waarden fia merchandising ek as boartersguod ferkocht, yn 'e mande mei action figures fan 'e haadpersoanen fan 'e films
Managûa
Managûa (Leal Villa de Santiago de Managua) is de haadstêd fan it Midden-Amerikaanske lân Nikaragûa. De stêd leit op de súdigge fan de Mar fan Managûa.
Managûa hat de Sintraal-Amerikaanske Universiteit (Universidad Centroamericana), mei it dêroan ferbûne Ynstitút foar de Skiednis fan Nikaragûa en Sintraal-Amearika (Instituto de Historia de Nicaragua y Centroamérica).
Op it plak fan Managûa lei oarspronklik in Yndiaanske delsetting, Managuac. Yn 1819 waard dêr de stêd Managûa stichte ûnder de offisjele namme 'Leal Villa de Santiago de Managua'. Yn 1852 krige de stêd de status fan haadstêd, dat de oplossing wie fan de kompetysje tusken de stêden Granada en León.
De stêd leit yn in gebiet dat gefoelich is foar ierdskoddings (de lêste gruuten wiene yn 1932 en 1972), orkanen en oerstreamingsis. Bygelyks waard de stêd yn 1998 rekke troch de orkaan Mitch.
Toponymy
De namme Managûa komt fan Mana-ahuac, dat yn it Nahuatl 'grinzjend oan wetter' betsjut. Managûa leit oan in grut mar en yn de stêd sels lizze ek noch fjouwer lytsere marren.
Bestjoerlike yndieling
thumb|center|450px|De sân distrikten fan Managûa
Belmopan
thumb|250px|Lizzing Belmopan yn Belize Belmopan is de haadstêd fan Belize yn Midden-Amearika. De stêd is mei sa'n 20.000 ynwenners ien fan de lytste haadstêden yn de wrâld. Belmopan leit justjes beëasten de rivier Belize, tachtich kilometer fan de eardere haadstêd Belize-Stêd ôf. De stêd leit yn it distrikt Cayo, dêr't it sûnt 1990 de haadstêd fan is.
De befolking fan Belmopan is in mjuks fan Kreoalen, Garifuna, Mestizen, Maya's en koarter lyn hawwe ek ymmigranten út Aziatyske lannen, benammen Sinezen, har dêr nei wenjen set.
It plak hat suver gjin yndustry. Der binne wol plannen foar de oanlis fan in fleanfjild en in lyts yndustrypark.
Drechterland
Drechterland is in gemeente yn West-Fryslân, yn de provinsje Noard-Hollân, mei 18.383 ynwenners (1 juny 2005).
De nije gemeente Drechterland is op 1 jannewaris 2006 ûntstien út de eardere gemeenten Drechterlân en Fenhuzen (Venhuizen), dy't by dy fúzje formeel beiden opheft waarden, ek al behold de nije gemeente de namme 'Drechterlân'.
Plakken
Stêden
Doarpen
Buorskippen
Haadstêd
De haadstêd fan in lân, steat, provinsje of gemeente is in stêd yn dat gebiet dy't op ien of oare wize de wichtichste stêd is. Meast is dat om't dêr de sit fan it regear is, mar der kin ek in oare reden wêze. Amsterdam is bygelyks haadstêd fan Nederlân om't dêr de keningen ynhuldige wurde. It is faak sa dat de haadstêd ek de grutste stêd is, mar ek dat hoecht net altyd sa te wêzen.
As it wichtichste plak gjin stêd is, wat fral by gemeenten faak sa is, dan is dat gjin haadstêd mar in haadplak.
Sid Vicious
By de Sex Pistols
Vicious wie net te betraapjen op muzikaal talint. Hy stie bekend fanwege de gaos dy't er op it poadium feroarsake, earst as fan en letter as bassist fan de The Sex Pistols.
<div style="float: right; margin: 1em; padding: 0.5em; background: #fffff4; border: 1px solid #ddddbb; width: 250px;"> Sid Vicious:
Undermine their pompous authority, reject their moral standards, make Anarchy and disorder your trademarks, cause as much chaos and disruption as possible but don’t let them take you alive. (1977) thumb|right|250px
Nei de Sex Pistols
Nei it út elkoar fallen fan The Sex Pistols begûn de ûndertusken swier ferslave Sid Vicious in solokariêre dy't nei Parys en New York brocht. Yn New York sette er him ta wenjen mei syn ek ferslave freondinne Nancy Spungen. Op in moarn waard sy deastutsen fûn in de keamer yn bywêzen fan Vicious. Hy waard opppakt en fêstsetten. It die bliken dat er safolle drugs hân hie dat er him net mear yn it sin bringe koe wat der him de jûns dêrfoar ôfspile hie.
Hy waard op boarchtocht frijlitten, mar troch in rûzje mei de freon fan Patty Smith waard er wer oppakt.
Nei syn frijlitting waard in feest hâlden, organisearre troch syn mem yn de flat fan syn nije freondinne. De oare moarns, 2 febrewaris 1979 waard Sid Vicioius dêr dea oantroffen. Hy wie oan syn ein kommen troch in oerdoazes heroïne. It ûndersyk nei de dea fan Nancy Spungen waard stop setten en har dea is dus nea offisjeel oplost.
Stede Broec
Stede Broec (Westfrysk: Stee Broek) is in gemeente yn West-Fryslân, yn de provinsje Noard-Hollân, mei 21.378 ynwenners (1 juny 2007). Dizze gemeente is yn 1979 ûntstien troch de fúzje fan 'e eardere gemeenten Grootebroek en Boppekarspel. De namme fan 'e gemeente is ôflaat fan Stede Grootebroek, de namme dêr't Grootebroek en Boppekarspel yn 1364 mei-inoar stedsrjochten krigen fan Albrecht fan Beieren, de greve fan Hollân.
Pippa Middleton
Lykas har suster gie se nei St. Andrews School yn Pangbourne, dêrnei Downe House, in kostskoalle foar famkes yn Cold Ash en doe nei Marlborough College yn Wiltshire. Nei de middelbere skoalle folge sy har suster nei Skotlân en studearre Ingelske literatuer oan de Universiteit fan Edinboarch. Yn 2008 wie sy klear mei de stúdzje.
Meidat har suster in relaasje hie mei prins William, krige har sosjale libben en libbensstyl in soad omtinken yn de media.
By it keninklik houlik fan har suster waard Middleton priizge foar de jurk dy't se oan hie en waard har (kreaze) ferskining wiidweidich besprutsen yn de Westerske media.
Film
Yn William & Kate, in telefyzjefilm oer de ferkearing fan har suster, dy't op 18 April 2011 útkaam, waard de rol fan Pippa Middleton spile troch Mary Elise Hayden.
List fan planetoïden 53601-53700
Dit is in list fan planetoïden 53601-53700.
Kaliningrad (oblast)
310px|thumb|Lokaasje fan de oblast Kaliningrad (donkergrien) yn Jeropa mei Ruslân (ljochtgrien) 310px|thumb|Kaart fan de oblast Kaliningrad 310px|thumb|Kaart fan de oblast Kaliningrad mei de histoaryske Dútske plaknammen De oblast Kaliningrad (Russysk: Калинингра́дская о́бласть, Kaliningradskaya oblast) is de meast westlike oblast fan de Russyske Federaasje en is in eksklave dy't fan de rest fan Ruslân ôfskaat is oan de Eastsee. De haadstêd fan de oblast is Kaliningrad, dat foar 1946 Keningsbergen (Dútsk: Königsberg) hiet. De havenstêd Baltyjsk is de iennige Russyske haven oan de Eastsee dy't yn de winter iisfrij bliuwt. De oblast hat krapoan in miljoen ynwenners op in oerflak fan 15.100 km²
De oblast wurdt begrinzge troch Poalen yn it suden, troch Litouwen yn it easten en noarden en troch de Eastsee yn it westen. It is net mooglik en reizgje oer lân fan de oblast nei de rest fan Ruslân sûnder troch oare lannen te gean.
De oblast foarmet de noardlike helte fan de eardere Prusyske provinsje East-Prusen. It súdlike part fan dy eardere provinsje is part fan Poalen. Nei de delslach fan Nazy-Dútslân oan de ein fan de Twadde Wrâldkriich waard de provinsje ferparte troch Poalen en de Sovjet-Uny. It part fan de Sovjet-Uny waard yndield by de Russyske Sosjalistyske Federative Sovjetrepublyk. Nei de ferdriuwing fan Dútsers waard it gebiet fannijs befolke troch almeast Russen. Neffens de folkstelling fan 2010 wennen der net mear as 7.000 Dútsers.
Comfortably Numb
Comfortably Numb is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Pink Floyd tusken desimber 1978 en novimber 1979 en útbrocht op it album The Wall út 1979. One wie it sechsde nûmer op de twadde plaat van it dûbeld-album en waard op 23 juny 1980 útbrocht as tredde single fan it album.
Kaliningrad (oblast)
Iere skiednis
thumb|It histoaryske Lyts-Litouen (read) besloech in grut part fan it gebiet fan de oblast Oant yn de lette midsiuwen wie it gebiet fan de oblast bewenne troch Baltyske folken. De âlde Prusen wennen yn it westen en de Litouwers yn it easten. De ridders fan de Dútske Oarder oermasteren it gebiet en waard it part fan de Dútske Oardersteat. Op it plak fan it eardere Prusyske plak Tsvanksta stifte de Oarder de stêd Keningsbergen. Dútsers setten harren nei wenjen yn it gebiet. De âlde Prusen assimilearren harren ûnder de Dútsers en namen it Nederdútsk en letter ek Heechdútsk oer. De âlde Prusyske taal stoar yn de rin an de santjinde iuw út. Ek Poalen kamen dêr te wenjen en neamden de stêd Królewiec. It Litousk bewenne gebiet kaam bekend te stean as Lyts-Litouwen of Prusysk-Litouwen.
Yn 1454 waard Prusen mei Keningsbergen in jier lang part fan Poalen. Yn 1466 waard it gebiet oant 1656 in liengebiet fan Poalen. Yn 1525 sekularisearre grutmaster Albrecht fan Brandenburch-Ansbach de Prusyske takke fan de Dútske Oarder en stelde himsels oan as hearsker fan it Hartochdom Prusen. Hy waard dus winliken in lienman fan de Kroan fan Poalen. It hartochdom waard letter gearfoege mei it Markgreefskip Brandenburch. Keningsbergen wie oant 1701 de haadstêd fan it hartochdom. Doe't Prusen hieltyd mear nei it westen ta útwreide kaam Keningsbergen te fier fan it sintrum ôf te lizzen en doe waard Berlyn de Prusyske haadstêd. Yn de Sânjierrige Kriich waard it gebiet troch it Russyske Keizerryk beset. Yn 1773 waard de provinsje East-Prusen yn it Keninkryk Prusen foarme. It gebiet fan de oblast foarme dêrmei it noardlike part fan dy provinsje.
Frysk-Drintske Oarloch
De Frysk-Drintske Oarloch of de Fryske oanfal op Drinte, 1231-1233, wie in oanfal fan in Frysk leger ûnder lieding fan Wilbrân fan Aldenboarch op Drinte.
Comfortably Numb
Oer it nûmer
Yn ' Comfortably Numb ' krijt haadpersonaazje Pink (Pink komt werom yn alle nûmers op it album) medisinen fan in dokter sadat er optrede kin foar in show. De singleferzje fan it nûmer is dik twa en heal minút koarter as it orizjineel op it album The Wall.
Kaliningrad (oblast)
Moderne tiid
Yn 1817 telde East-Prusen 796.204 protestanten (wêrfan de measten luthersk), 120.123 Roomsk-katoliken, 2.389 Joaden en 864 Minnisten. Yn 1824, justjes foar de tydlike gearfoeging mei West-Prusen hie East-Prusen likernôch 1 miljoen ynwenners, wêrûnder justjes mear as de helte Dútsers, 26% Poalen en 19% Litouwers. Fierder wiene der likernôch 20.000 etnyske Koeren en Letten.
Nuis
Nuis (Grinslannersk: Nuus) is in doarp yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân. De namme komt fan nij hús, dat assimilearre is ta Nuus.
Kaliningrad (oblast)
Moderne tiid
East-Prusen wie in wichtich gebiet foar de Dútske kultuer. Wichtige persoanen lykas Immanuel Kant en E.T.A. Hoffman kamen út it gebiet. Nettsjinsteande de swiere skea yn de Twadde Wrâldkriich en dêrnei is der noch reedlik wat fan de Dútske arsjitektuer yn de stêden fan de oblast oerbleaun. De Jugendstil-boustyl is it bewiis fan de rike Dútske histoarje en belang fan it gebiet
Frysk-Drintske Oarloch
Yn 1231 late dy sitewaasje ta oarloch. De kronykskriuwer fan de Quedam Narracio wiist der mei klam op dat de Friezen hielendal net ferplichte wienen om dizze militêre bystân te ferlienen. "It binne ommers frije mensen en frijsteld fan hurde hearskippij". Hy nimt oan dat hja dan ek allinne meidienen út suver en from meifielen "en ek om de ôflaat".
Nuis
It doarp, lizzend tusken it doarp Mearum en De Like, hat ± 680 ynwenners. Oant 1985 rûn it spoar Grins - Drachten troch it doarp.
Kaliningrad (oblast)
Moderne tiid
Yn 1923 waard it Memellân, in stripe lân oan de kust yn Litouwen om de stêd Klaipeda hinne, dy't oant doe ta by East-Prusen hearde, troch Litouwen ynlive.
Frysk-Drintske Oarloch
De belangstelling foar dizze oarloch wie sa grut dat it leger yn twa dield wurde moast. De striders ut Starum, Westergoa, it Nijlân (ynpoldere Middelsee), Boarnegoa en Smellingerlân kamen by Bakkefean by inoar. De oaren, dy't tusken Ljouwert en de Lauwers wennen, lutsen de Marne bylâns Grinslân yn en waarden oanfierd troch de biskop sels.
Nuis
De tsjerke fan Nuis stamt út de 13e iuw en is foar it grutste part boud yn romano-goatyske styl. Oan de súdkant fan it doarp leit de boarch de Coendersboarch mei dêrby in lânboumuseum. Dizze boarch komt út 1815, dêrfoar stie hjir de Fossemaheard. Dy stie oan ien fan de âldste paden fan Nederlân: it Malijkse Paad.
Kamp Nuis
Yn 1941 waard it Kamp Nuis boud foar de Nederlânske Arbeidstsjinst dy't ynsetten waarden by de ruilferkavelingsprojekten om Lucaswâlde. Yn 1944 ferdwûnen mei de opheffing fan de tsjinst ek de finzenen. De bedoeling wie om der dêrnei Dútsers yn ûnder te bringen, wêrfoar't it kamp fersterke waard mei ôfwargeskut en mitrailleursnêsten. De soldaten wienen lykwols nedich oan it front en ynstee fan harren waarden der dêrom NSB-fluchtlingen út Arnhim en Limburch hûsfêste. Yn 1945, nei de oarloch, waarden se ôflost troch finzennommen kollaborateurs, dy't ûnder tige minne omstannichheden fêstholden waarden troch de Binnenlandse Striidkrêften; de tastân wie sa min dat guon BS'ers fuortrûnen omdat se har ôffregen oft se om dizze reden yn it ferset sitten hienen. Yn 1948 waard it omfoarme ta dependânse fan de jeugdfinzenis fan Feanhuzen, dêr't ek in oantal SS'ers hûsfêste waarden, diskear ûnder bettere omstannichheden. Yn 1951 waarden se opfolge troch flechte Ambonezen (húshâldings fan KNIL-militêren), dy't dêr wenjen bleaunen oant 1964, doe't de lêste Ambonezen ferhuzen nei wenningen yn Mearum, Drachten, Hoogkerk of De Wijert yn Grinslân en it kamp sluten waard. Alles waard sloopt en neat docht mear tinken oan it kamp. In 2010 brocht Pleatslik Belang Nuis-Niebert te praat dêr in keunstwerk te setten as oantinken oan it kamp.
Kaliningrad (oblast)
Sovjettiid
Op 29 augustus 1944 berikten Sovjet-troepen de grins fan East-Prusen. Yn jannewaris 1945 hie it Reade Leger East-Prusen mei útsûndering fan Keningsbergen beset. Likernôch 2 miljoen bewenners flechten nei it westen ta. Neffens de Konferinsje fan Potsdam waard fêstlein dat de noardlike helte fan East-Prusen oan de Sovjet-Uny komme soe en de súdlike helte oan Poalen. De grins soe fan it trijelannepunt fan Litouwen, Poalen en East-Prusen rjocht nei it westen ta troch de Wislahêf en de Wislaskoarrewâl nei de Eastsee ta rinne. Keningsbergen waard part fan de Sovjet-Uny.
Yn april 1945 wiene der njonken de 65.000 oerbleaune Dútsers 15.000 Poalske twangarbeiders yn Keningsbergen, dy't derfan oertsjûge wiene dat de stêd by Poalen tafoege wurde soe. Der waard in Poalsk stedsbestjoer en skutterij foarme. Yn juny 1945 luts in bataljon fan de Poalske 14e ynfantery difyzje de stêd yn om it stedsbestjoer te stypjen, dochs waard dy troch it Reade Leger tsjin holden en moast doe weromkeare nei Poalen.
Op 7 april 1946 waard de oblast Kaliningrad yn dat gebiet foarme. Keningsbergen waard omneamd ta Kaliningrad ta eare fan Michail Kalinin, presidint fan it Presidium fan de Opperste Sovjet. De oerbliuwende Dútske befolking waard tusken 1947 en 1948 mei twang ferdreaun. It anneksearre gebiet waard fannijs befolke mei boargers fan de Sovjet-Uny, benammen Russen, mar ek Oekraïners en Wytrussen. It Dútsk waard ferfongen troch it Russysk. Yn 1950 wie de befolking fan de oblast 1.165.000, itjinge likernôch de helte wie fan de befolking fan foar de kriich.
De oblast, dy't sûnt 1946 de oblast Kaliningrad hiet, waard in semy-eksklave fan de Russyske Sosjalistyske Federative Sovjetrepublyk. Neffens guon skiedkudigen die Stalin dat mei opsetsin om sa de Baltyske steaten fierder fan it westen ôf te skieden. Oaren tinke dat de oblast te strategysk wie om it yn hannen fan in oare Sovjetrepublyk te litten ynstee fan de Russyske. De nammen fan stêden, doarpen, wetter, en oare geografyske skaaimerken krigen allegear Russyske nammen.
Yn de 1950-er jierren bea Sovjetlieder Nikita Chrûsjtsjov de oblast oan de Litouske Sosjalistyske Sovjetrepublyk oan, dochs wegere Litousk lieder Antanas Sniečkus dat om't der likernôch 1 miljoen etnyske Russen binnen de grinzen fan Litouwen kamen te hearren.
De oblast en de stêd Kaliningrad waarden nei de Twadde Wrâldkriich weropboud. It gebiet waard fan strategysk belang foar de Baltyske float fan de Sovjet-Uny, om't de haven, ta tsjinstelling fan dy fan Sint-Petersburch (doe Leningrad), yn de winter iisfrij bliuwt. De oblast waard net tagonklik foar bûtenlânske besikers.
Nei de Sovjettiid
De oblast rekke isolearre doe't de Sovjet-Uny yn 1991 útinoar foel en Litouwen in ûnôfhinklik lân waard. De isolaasje waard sels grutter doe't beide Poalen en Litouwen lid fan de NATO en de Jeropeeske Uny yn 2004 waarden. De oblast rekke ôfskaat fan de rest fan Ruslân en de oanbuorjende lannen skerpen harren grinskontrôles oan doe't se lid fan de Jeropeeske Uny waarden. Alle militêre en boargerlik ferfier oer lân moat troch grûngebiet fan NATO en de Jeropeeske Uny barre. Russyske foarstellen foar fisa-frij reizgjen tusken de oblast Kaliningrad en de Jeropeeske Uny waard troch de lêste ôfwiisd. Guon regelings binne lykwols troffen tusken beide partijen.
Nei 1991 emigrearren guon etnyske Dútsers, lykas de Wolgadútsers, fan oare parten fan Ruslân en Kazachstan nei de oblast, benammen om't Dútslân syn regels oanskerpe hiene oangeande it "rjocht om werom te kommen". Dy Dútsers binne lykwols Russysktalich. Ek etnyske Poalen ferfearen fan parten fan de eardere Sovjet-Uny nei de oblast. Underwilens hawwe Dútslân, Poalen en Litouwen kontakten fernijd mei de oblast Kaliningrad mei ûnder oaren susterstêdeprojekten. Dat hat deroan bydroegen dat der fannijs ynteresse yn de skiednis en kultuer fan de Eastprusyske en Lytslitouske mienskippen ûntstie.
Geografy
thumb|Koerske Skoarrewâl thumb|Rivier de Angrapa
Grinzen
De oblast Kaliningrad is in Russyke eksklave en wurdt berinzge yn it noarden troch de rivier de Memel en easten mei Litouwen, mei Poalen yn it suden, dêr't de grins dwers troch de Wislahêf en de Wislaskoarrewâl rint, en mei de Eastsee yn it westen.
Wetter
De grutste rivier is de Pregolja. Dy ûntstiet by de gearrin fan de rivieren Angrapa en Instrûtsj en mûnet út yn de Wislahêf. Hy rint troch Kaliningrad hinne. De totale lingte fan de Pregolja is 123 km. Mei de Angapa ynbegrepen is er 292 km.
Oan de kust binne dêr yn it noardwesten it Koerske Hêf, dy't foar in part yn Litouwen leit en dy't troch de Koerske Skoarrewâl fan de Eastsee skaat wurdt. Yn it súdwesten is de Wislahêf, dy't foar in part yn Poalen leit en dy't troch de Wislaskoarrewâl fan de Eastsee skaat wurdt.
Lânskip
It gea bestiet út flak lân mei moreneheuvels mei grutte lapen fersteppe fjilden en greidlân, allyk mei in soad beboske gebieten. Dy wurde troch wide rivierdelten en feangeaen trochkrúst. Yn it súdeasten is in heuvelgea mei as heechste punt 230 meter boppe seenivo.
Befolking
By de folkstelling fan 2010 telde de oblast 941.873 ynwenners, minder as de 955.281 dy't yn 2002 teld waarden. Yn 1989 wennen der 871.283 ynwenners. De oblast Kaliningrad is mei 62 ynwenners de km² de fjirde meast ticht befolke fan alle Russyske dielgebieten.
Etnyske groepen
Neffens de folkstelling fan 2010 bestie de befolking fan de oblast út de folgjende befolkingsgroepen:
Religy
thumb|[[Kristus-Ferlosserkatedraal (Kaliningrad)|Kristus-Ferlosserkatedraal yn Kaliningrad]] Neffens in peiling yn 2012 ferklearre 34% fan de befolking fan de oblast himsels "spiritueel, mar net religieus". 30,9% heart by de Russysk-Otterdokse Tsjerke, 22% binne ateïst, en 11,1% folgje oare religys of follen it andert net yn en 1% is Roomsk-katolyk.
Oant 1945 wie it gebiet foar it measte part luthersk, mei in lyts nustje katoliken en Joaden. De Prusyske steattsjerke wie oerhearskjend yn it gebiet. Nettsjinsteande dat it gebiet sûnt 1817 beide grifformeard en luthersk wie, wiene der yn haadsaak luthersken en mar in bytsje grifformearden yn East-Prusen.
Ekonomy
Yn 2017 wie de nominale BYP fan de oblast Kaliningrad yn totaal $7 miljard dollar, itjinge op $7.000 de kapita útkomt.
De lizzing fan de oblast tsjin de Jeropeeske Uny en it hawwen fan in iisfrije haven yn Baltyjsk jout it gebiet in goed ekonomysk foardiel. De oblast hat de grutste foarried oan barnstien yn 'e grûn. Ek foarmje de fiskerij en de Baltyske float fan Ruslân in boarne fan ynkommen foar de regio. Ek toerisme is wichtich, benammen de Koerske Skoarrewâl is populêr.
Nettsjinsteande dat hat de oblast hege wurkleazens. De Russyske oerheid joech de regio yn 1996 in spesjaal ekonomyske status mei belestingsfoardielen dat invetearders oanlûke moast. It skynt dat dat de ekonomy fan de regio al wat holpen hat.
Brune ikepaazje
De brune ikepaazje (Satyrium ilicis) is in flintersoarte yn it skaai Satyrium.
Foarkommen
De Brune Ikepaazje kin net maklik sjoen wurde. It is mar in lyts flinterke dat net heech tusken de beammen yn fljocht. De Brune Ikepaazje fljocht dêr't ikebeammen binne en jonge oanplant. Se binne op dit momint te finen yn de dunen en Súd-Limburch. Sûnt 2001 hat de flinter in nije populaasje, yn de Pettemer Bosk.
Op de reade list stiet de Brune Ikepaazje as bedrige.
Fleantiid
De flinter is te sjen fan begjin juny ôf oant ein augustus, foaral tusken 1 en 25 july. De Brune Ikepaazje fljocht altyd yn ien generaasje.
Rûp
De rûp groeit yn it foarjier en yn de foarsimmer. It aaike oerwintert oan de tûken fan de Ikebeam. Sa gau at de knoppen fan de Iik iepengeane kin de rûp begjinne mei fretten. De rûp is brún en ûnopfallend.
De rûp fret allinnich fan de Iik.
Anglo-Romany
It Anglo-Romany is in taal fan wenweinbewenners (net te betiizjen mei Sigeuners), dy't al mear as fiifhûndert jier yn 'e Britske dielen (Ingelân, Wales en Skotlân) fan it Feriene Keninkryk fan Grut-Brittanje en Noard-Ierlân sprutsen wurdt. Yn 'e lêste 150 jier hat it him boppedat ferspraat nei de oare Angelsaksyske lannen.
De namme Anglo-Romany wurdt ek wol stavere as: Anglo-Romani, Angloromany of Angloromani. Oare nammen foar dizze taal binne: Ingelsk Romany, Ingelsk Romani, Romany-Ingelsk, Romani-Ingelsk, Romanichal, Romanis, Pogadi Chib en Posh 'n' Posh.
De skattings fan it tal sprekkers fan it Anglo-Romany rinne útinoar fan 170.000 oant 270.000, mar de measte komme earne tichteby 250.000 út. Dêrfan libje sa'n 90.000 oant 145.000 yn Grut-Brittanje, likernôch 100.000 yn 'e Feriene Steaten en Kanada, 5.000 yn Austraalje en in pear tûzen yn Súd-Afrika.
It Anglo-Romany is in mingtaal fan Ingelsk en Romany, de taal fan 'e Sigeuners. De klassifikaasje as in Germaanske taal is dêrom ûnder taalkundigen noch altyd kontroversjeel. De grammatika fan it Anglo-Romany is yn prinsipe Ingelsk, wylst de wurdskat foar in grut part út it Romany komt.
Yn 1990 skreau de taalkundige I. Hancock: "De Anglo-Romany-sprekkende populaasje moat beskôge wurde as mear wisberet om syn etnyske taal te behâlden as guon oare Britske minderheden".
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 2008
200px|thumb|right|200px|De Olympyske Velodrome fan Peking 2008
Anglo-Romany
Foarbyld
"Moro Dad, so see adre mi Duvelesko keri,
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 2008
De Olympyske Spullen fan de XXIXe Olympiade waarden fan 8 oant en mei 24 augustus 2008 hâlden yn Peking, de haadstêd fan Sina. It baanhurdfytsen hie plak yn it Laoshan Velodrome.
Anglo-Romany
Foarbyld
te wel teero kralisom,
too zee be kedo adre chik,
ta fordel mendi moro wafedo-kerimus,
pensa mendi fordels yon.
Ta kairs wafedo aposh mendi,
ta lel mendi kek adre wafedo-kerimus.
Jaw see ta jaw see."
"Our Father who art in Heaven,
Thy Kingdom come, Thy Will be done,
on Earth, as it is in Heaven.
Give us this day our daily bread,
and forgive us our debts,
as we forgive our debtors.
And lead us not into temptation,
but deliver us from evil.
For thine is the kingdom, and the power, and the glory,
for ever."
"Us Heit yn 'e himel,
lit Jo namme hillige wurde,
lit Jo keninkryk komme, lit Jo wil dien wurde,
op ierde likegoed as yn 'e himel.
Jou ús hjoed ús deistich brea
en ferjou ús ús skulden
sa't wy ús skuldners ek ferjûn hawwe;
en lit ús net yn fersiking komme,
want fan Jo is it keninkryk en de krêft en de hearlikheid
oant yn ivichheid."
AT-ST
In AT-ST (eins in Ingelske ôfkoarting foar: All Terrain Scout Transport, "Ferkenningstransportfiertúch foar Alle Terreinen") is in fiktyf militêr ferfiermiddel en wapen út 'e Star Wars-franchise. It is in pânsere rinner, dy't himsels op twa grutte meganyske skonken fuortbeweecht, bedoeld foar dreech begeanber terrein. De AT-ST hat rûchwei de foarm fan in reuseftige fûgel, mei in hichte fan sa'n 9 m en in faasje fan maksimaal 90 km/o. It fiertúch is yn it foarste plak ûntwurpen foar it útfieren fan militêre ferkenningsmisjes, hoewol't it ûnder de cockpit in dûbelloops plofferkanon hat. Oan 'e sydkanten fan 'e cockpit sitte oan wjerskanten in pear lichtere plofferkanonnen. De AT-ST beskikt fierders oer in granaatwerper. It fiertúch hat in bemanning fan twa koppen: in 'piloat' dy't it fiertúch bestjoerd en in kanonnier dy't it wapenreau betsjinnet.
De AT-ST is in ikoanysk en tige werkenber ûnderdiel fan Star Wars, dat yntrodusearre waard yn 'e film Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back, út 1980. Dêryn ferkenne AT-ST's yn 'e Slach om Hoth it terrein en ûnderstypje se de gruttere en tragere AT-AT's.
De AT-ST waard lykwols fral bekend út 'e film Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi, út 1983. Dêryn beskikke stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk op 'e boskmoanne Endor oer de fiertugen, dy't se brûke om in kommando-ienheid fan it Rebelleferbûn finzen te nimmen. Under de kriichsfinzenen binne Han Solo, prinsesse Leia, Chewbacca, R2-D2 en C-3PO. As de Ewoks, de lânseigen bewenners fan 'e Boskmoanne, de rebellen te help komme, ûntstiet der in wapene treffen wêrby't ferskate AT-ST's yn 'e fâle lokke en ferneatige wurde, wylst ien troch Chewbacca en guon Ewoks bútmakke en tsjin 'e oare stoarmtroepers ynset wurdt.