cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
C-3PO
C-3PO (Ingelske útspr.: [ˌsiːˈθɹiːpioʊ], likernôch: "sii- zrii -pi-joo"), soms stavere as See-Threepio, is in ferneamd fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise, dat mids 1970-er jierren betocht waard troch de Amerikaanske filmmakker George Lucas. It is in minskfoarmige robot, in androïde (hoewol't alle robots yn Star Wars oantsjut wurde as androïden), mei spesjalistyske kennis fan talen en gewoanten. C-3PO makke it alderearst syn opwachting yn Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, de ferboeking fan 'e earste Star Wars-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. Hy is lykwols it bekendst út 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy (1977-1983), wêryn't er spile waard troch Anthony Daniels. Dyselde spile de rol ek yn acht oare Star Wars-films. C-3PO is gauris yn it selskip fan in oare robot, R2-D2. It duo, mar fral C-3PO, soarget yn 'e films foar de komyske noat. Nettsjinsteande syn oerdreaune leffens en ûnbewustens fan 'e wichtige foarfallen dy't om him hinne barre, spilet er bytiden krúsjale rol.
Uterlik
Yn it meastepart fan 'e films en tillefyzjesearjes dêr't er yn ferskynt, hat C-3PO in uterlik dat bestiet út glânzgjend ferguld op metalen beplating, mei in fersulvere rjochterûnderskonk fan knibbel oant ankel. Syn uterlik ferskilt lykwols fan film ta film. Sa is er yn Star Wars: Episode I – The Phantom Menace te sjen sûnder beplating, yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones mei in matte koperne beplating, en yn Star Wars: Episode VII – The Force Awakens mei in readmetalen lofterearm.
Oarspronklike Star Wars-trilogy
It publyk kaam mei C-3PO (spile troch Anthony Daniels) yn 'e kunde yn 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy (1977-1983). Yn 'e film Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977) ferskynt foar it earst oan board fan it romteskip de Tantive IV, dêr't prinsesse Leia foarôfgeande oan har arrestaasje troch Darth Vader, de hantlanger fan 'e boasaardige keizer Palpatine, de stellen blaudrukken fan 'e Deadsstjer, in reuseftich romtestasjon en massaferneatigingswapen, yn it binnenste fan 'e androïde R2-D2 ferstoppet. Neitiid jout se R2-D2 en C-3PO opdracht om dy blaudrukken by de Jedi-master Obi-Wan Kenobi op 'e planeet Tatooine te bringen. De beide androïden wurde lykwols fongen troch Jawa's, in ras fan bûtenierdske wêzens dat lânseigen is op dy planeet, dy't harren ferkeapje oan 'e boer Owen Lars.
Lars syn omkesizzer en pleechsoan Luke Skywalker ûntdekt yn R2-D2 it boadskip fan prinsesse Leia oan Obi-Wan. As R2-D2 útnaait, giet Luke him mei C-3PO efternei en sa bedarje se trijeresom by Obi-Wan. Neitiid reizget C-3PO mei R2-D2, Obi-Wan en Luke nei de delsetting Mos Eisley, dêr't Obi-Wan de smokkelders Han Solo en Chewbacca ynhiert om harren nei de planeet Alderaan te bringen, dêr't de blaudrukken fan 'e Deadsstjer by it Rebelleferbûn ôflevere wurde moatte. By oankomst blykt Alderaan lykwols troch de Deadsstjer ferneatige te wêzen. De Millennium Falcon, it romteskip fan Han, komt fêst te sitten yn 'e lûkstriel fan it romtestasjon, mar de opfarrenden ûntkomme oan finzenname en ynfiltrearje de Deadsstjer. Dêr befrije se prinsesse Leia, dy't dêr finzen holden wurdt, mar se ferlieze Obi-Wan oan in duël mei Vader foar't it harren slagget om te ûntkommen. As R2-D2 letter skansearre rekket yn 'e Slach by Yavin (wêryn't de Deadsstjer ferneatige wurdt), biedt in oerstjoere C-3PO oan om ûnderdielen te donearjen foar de reparaasje.
Yn Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back (1980) identifisearret C-3PO in ferkenningsrobot yn 'e neite fan 'e rebellebasis op 'e iisplaneet Hoth, wat de rebellen der opmerksum op makket dat de lokaasje fan 'e basis net mear geheim is. As stoarmtroepers fan it Galaktysk Keizerryk neitiid de basis oanfalle, slagget it de measte rebellen om te ûntkommen. C-3PO set dêrby ôf yn 'e Millennium Falcon mei Han Solo, Chewbacca en prinsesse Leia. Nei ferskate aventoeren bedarje se yn 'e Stêd yn 'e Wolkens, op 'e planeet Bespin, dêr't de stikken rekke Millennium Falcon reparearre wurde moat. Se wurde gastfrij ûnthelle troch Lando Calrissian, de bestjoerder fan 'e Stêd yn 'e Wolkens, dy't in âlde freon fan Han is. As C-3PO lykwols op ferkenning útgiet, wurdt er by it binnengean fan in keamer delsketten troch in stoarmtroeper dy't bûten byld bliuwt.
Neitiid beselskippet C-3PO mei R2-D2, Luke, Leia, Han en Chewbacca in kommando-ienheid fan 'e rebellen nei it oerflak fan 'e boskmoanne Endor, dêr't se in generatorfasiliteit sabotearje moatte dy't it enerzjyskyld opwekket foar de twadde Deadsstjer fan keizer Palpatine. Op 'e moanne komme se yn kontakt mei de lânseigen Ewoks, dy't Luke, Han, Leia, Chewbacca en R2-D2 finzen nimme, mar C-3PO omreden fan syn beplating fan ferguld as in godheid beskôgje. As de Ewoks harren minsklike finzenen bedriigje, brûkt Luke de Krêft om C-3PO sweve te litten, wat sabeare syn godlike krêften bewiist. Dêrop dogge de Ewoks wat C-3PO seit en litte se syn freonen los. Dy jûns fertelt C-3PO de Ewoks oer de skiednis fan 'e striid fan it Rebelleferbûn tsjin it Galaktysk Keizerryk, dêr't se bot fan ûnder de yndruk binne. De oare deis, as de rebellen in wraam op 'e generatorfasiliteit dogge, rinne se yn in fâle dy't opset is troch keizer Palpatine, en wurde se finzen nommen. De Ewoks komme harren lykwols mei mannemacht te help en ferslane de Keizerlike stoarmtroepers, sadat de generatorfasiliteit sabotearre en de twadde Deadsstjer ferneatige wurde kin.
Star Wars-prequeltrilogy
Yn 'e Star Wars-prequeltrilogy (1999-2005), dy't 32 earder spilet as de foarfallen yn Star Wars: Episode IV – A New Hope, wurdt yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999) de oarsprong fan C-3PO toant, as in robot dy't troch de njoggenjierrige Anakin Skywalker op Tatooine yninoar nifele is út twaddehâns ûnderdielen. As Anakin it selskip fan Jedi-master Qui-Gon Jinn en keninginne Padmé Amidala fan Naboo moetet, dêr't ek R2-D2 diel fan útmakket, komme de beide androïden foar it earst mei-inoar yn 'e kunde. Letter helpe se Anakin tegearre as diel fan syn pitcrew om in race te winnen. As Anakin neitiid as learling oannommen wurdt troch Qui-Gon Jinn en mei dyselde ôfset, bliuwt C-3PO op Tatooine efter by Anakin syn mem Shmi.
Yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002), dat tsien jier letter spilet, wurdt Shmi ûntfierd en martele troch in groep Tuskenkapers, in lânseigen ras fan bûtenierdske wêzens op Tatooine. Anakin, no folwoeksen en in padawan fan master Obi-Wan Kenobi, fernimt har pine fia de Krêft en reizget nei Tatooine ta. Hy hat Padmé Amidala op sleeptou, dy't nei har termyn as keninginne no senator is, en oan wa't er as liifwacht tawiisd is. C-3PO bringt harren yn kontakt mei Cliegg Lars, mei wa't Shmi yn 'e tuskentiid troud is. As Anakin syn mem stjerrend weromfûn hat, wennet C-3PO har begraffenis by.
Neitiid reizget C-3PO mei Anakin, Padmé en R2-D2 nei de planeet Geonosis ta, dêr't Obi-Wan ûnderwilens finzen nommen is troch de Sith greve Dooku. Dêr folget er R2-D2 nei in fabryk dêr't oarlochsrobots produsearre wurde. Troch in brike set wurdt him de holle fan 'e romp skuord, dy't dêrnei op it lichem fan in oarlochrobot pleatst wurdt, wylst de holle dy't foar de oarlochsrobot bedoeld wie, op syn lichem komt te sitten. Beynfloede troch de programmearring fan 'e oarlochsrobot nimt C-3PO mei tsjinnichheid diel oan 'e klimaktyske gefjochtssêne yn 'e arena, wêrby't er tsjinholden wurdt troch de Jedi Kit Fisto. Nei't syn holle en lichem troch R2-D2 wer oaninoar set binne, is C-3PO oan 'e ein fan 'e film tsjûge fan 'e geheime trouwerij fan Anakin en Padmé
Yn Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) is C-3PO ien fan mar in selekt selskip dat op 'e hichte is fan it swierwêzen fan Padmé. Nei't Anakin ta proai falt oan 'e tsjustere kant fan 'e Krêft en in hantlanger fan keizer Palpatine wurdt, dy't him de nije namme Darth Vader jout, binne C-3PO en R2-D2 by him as er alle oanwêzigen yn it haadkertier fan 'e Jedi op Coruscant útmoardet. C-3PO rasjonalisearret dy oarlochsmisdie troch derop te wizen dat syn master op 't heden in protte stress hat.
Neitiid bejout Vader him mei R2-D2 nei de planeet Mustafar, dêr't er de lieders fan 'e separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels om hals bringt. Padmé reizget him mei C-3PO efternei, en nei harren lêste konfrontaasje, wêrby't Vader Padmé smoart oant se bewusteleas rekket, bringe C-3PO en R2-D2 har yn feilichheid. Letter is C-3PO derby as Padmé befalt fan in twilling, dy't se Luke en Leia neamt, en koart dêrnei ferstjert. Dêrnei wurde C-3PO en R2-D2 eigendom fan Bail Organa, de senator foar Alderaan, de nije pleechheit fan Leia. Dyselde jout befel om it ûnthâld fan C-3PO te wiskjen om it bestean en de lokaasje fan 'e beide poppen geheim te hâlden, wêrnei't er harren oerdraacht oan Raymus Antilles, de kaptein fan 'e Tantive IV.
Star Wars-ferfolchtrilogy
De Star Wars-ferfolchtrilogy (2015-2019) spilet tritich jier nei de foarfallen yn Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi. Yn 'e film Star Wars: Episode VII – The Force Awakens (2015) is C-3PO te sjen mei in reade earm, mar oan 'e ein fan 'e film kriget er wer in earm mei fergulde beplating. Hy spilet in rol op 'e eftergrûn as lid fan it team fan fersetslju om Leia hinne as se Han Solo, Chewbacca, Rey, Finn en de androïde BB-8 oppikt op 'e planeet Takodana. Letter wurdt C-3PO weriene mei R2-D2, nei't dy himsels wer op 'e nij opstart hat nei jierren yn sliepstân trochbrocht te hawwen.
Yn Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi (2017) tsjinnet C-3PO benammen as assistint fan Leia en, wylst hja bewusteleas is, ek fan fersetspiloat Poe Dameron. Sa't syn wenst is, sit er oanhâldend yn noed oer gefaarlike misjes dy't oaren útfiere. Oan 'e ein fan 'e film sjocht er foar it earst yn jierren Luke Skywalker wer werom, dy't nei him knypeaget ear't er syn lêste striid oanbynt mei Kylo Ren.
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) beselskippet C-3PO Rey, Finn, Poe, Chewbacca en BB-8 nei de planeet Pasaana, dêr't se in kontaktpersoan fan Luke moetsje sille dy't ynformaasje hat oer in artefakt fan 'e Sith. Dy kontaktpersoan blykt Lando Calrissian te wêzen. Nei't se it artefakt bemachtige hawwe, sjogge se dat it in Sith-dagge is, foarsjoen fan tekst dy't, as er ûntsifere wurde kin, in oanwizing befettet oer de lokaasje fan 'e weropstiene Palpatine en de nije float fan 'e Ivige Sith. Mei't C-3PO mear as sân miljoen foarmen fan kommunikaasje oersette kin, liket dat in putsje foar him, mar it docht bliken dat yn syn programmearring in obstakel ynboud sit dat foarkomt dat er de taal fan 'e Sith oerset.
De fersetslju witte op 'e planeet Kijimi in hacker te finen dy't it problematyske stikje software fan C-3PO omsile kin, mar inkeld troch syn ûnthâld te wiskjen. As er reäktivearre wurdt nei't er de tekst fertaald hat, beselsskippet C-3PO de oaren oant se in fersetsbasis berikke, dêr't it R2-D2 slagget om syn ûnthâld werom te bringen út in back-up dy't datearret fan krekt foar de earste misje fan Rey. Oan 'e ein fan 'e film fiert C-3PO mei de rest fan it Ferset de oerwinning op 'e Earste Oarder en de Sith.
Oare films
Yn 'e lange animaasjefilm Star Wars: The Clone Wars (2008) beselskippet C-3PO (ynsprutsen troch Anthony Daniels) de Jedi-ridder Anakin Skywalker en dy syn padawan Ahsoka Tano. Yn 'e live-actionfilm Rogue One: A Star Wars Story (2016) hawwe C-3PO en R2-D2 in cameo as se mei prinsesse Leia troepen fan it Rebelleferbûn nei Scarif beselskipje. Solo: A Star Wars Story (2018) is anno 2022 de iennichste Star Wars-film dêr't C-3PO net yn foarkomt. Fierders wied er wol te sjen yn 'e lange animaasjefilm Ralph Breaks the Internet (2018)
Tillefyzjesearjes
Op 'e tillefyzje wie R2D2 yn 1978 te sjen yn 'e Star Wars Holiday Special, en teffens hiene C-3PO en R2-D2 de haadrol yn harren eigen tekenfilmsearje Star Wars: Droids (1985), wêryn't harren aventoeren folge waarden foarôfgeande oan har moeting mei Luke Skywalker yn Star Wars: Episode IV – A New Hope. Oare Star Wars-tekenfilmsearjes wêryn't C-3PO in rol hie, wiene Star Wars: Clone Wars (2003-2005), Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020), Star Wars: Rebels (2014-2018), Star Wars: Forces of Destiny (2017-2018), Star Wars: Galaxy of Adventures (2018-2020) en Star Wars: Resistance (2018-2020). Ek wied er tsjen yn ferskate Lego Star Wars-produksjes.
Literatuer
Behalven yn films en op 'e tillefyzje komt it personaazje C-3PO ek yn in protte Star Wars-romans foar. Ien fan 'e opmerklikste ferskinings hat er yn The Courtship of Princess Leia, fan Dave Wolverton, út 1984, wêryn't prinsesse Leia deroer prakkesearret om út praktyske omtinkens te trouwen mei de smoarrike prins Isolder fan 'e machtige planeet Hapes. Troch in misferstân kriget C-3PO de yndruk dat Han Solo, dy't ek om Leia stiket, in ôfstammeling is fan 'e keningen fan syn thúsplaneet Corellia. Hy konkludearret dat soks Han by útstek geskikt makket om mei in prinsesse te trouwen, dat hy biedt oan om Han syn assistint en riejouwer te wurden by syn hofmakkerij.
Hoewol't er skokt is wannear't Han Leia ûntfiert om har mei te nimmen nei Dathomir, bringt dat him oangeande Han syn gaadlikens as brêgeman net op oare gedachten. Hy docht oanhâldend war om Han en syn dieden yn it bêst mooglike ljocht te pleatsen, ta yrritaasje fan Leia, en hy skriuwt sels in liet mei as titel De Deugden fan Kening Han Solo, dat er hearre lit mei op 'e eftergrûn it lûd fan in folslein symfony-orkest. It hat in tige oansteklik refrein, dat Leia neitiid ta har argewaasje net mear út 'e holle kriget. Letter ûntdekt C-3PO dat Han inkeld ôfstammet fan in troanpretendint. Dan begjint er it houlik ôf te rieden, mar Leia hat dan al foar Han keazen, en C-3PO is oanwêzich by de trouwerij.
Jody Lukoki
Jody Lukoki (Kindu Demokratyske Republyk Kongo, 15 novimber 1992 – 9 maaie 2022 ) wie in Kongoleesk-Nederlânsk fuotballer dy't as rjochtsbûten spile. Yn 2015 makke hy syn debút foar it alvetal fan de Demokratyske Republyk Kongo. Yn july 2021 gie er transferfrij nei FC Twinte, dêr't syn kontrakt yn febrewaris 2022 nei in feroardieling foar húslik geweld ûntbûn waard. Lukoki ferstoar op 29 jierrige leeftiid mooglik as gefolch fan in famyljerûzje.
Led Zeppelin (album)
Led Zeppelin is it debútalbum fan Led Zeppelin. It album waard opnommen yn septimber-oktober 1968 yn de Olympic Studios yn Londen en waard inkelde moannen letter op 12 jannewaris 1969 útbrocht. Om't Led Zeppelin noch gjin platekontrakt ôfsletten hie, waarden de opnamekosten betelle troch Jimmy Page en de manager fan de band, Peter Grant.
List fan planetoïden 54901-55000
Dit is in list fan planetoïden 54901-55000.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1968
De Olympyske Simmerspullen 1968, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1968 yn Meksiko-Stêd, Meksiko hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Agustín Melgar Olympic Velodrome.
Agustín Melgar Olympic Velodrome
It Agustín Melgar Olympic Velodrome waard boud yn 1968 foar de Olympyske Simmerspullen dat jier. It hat plak foar 6.400 taskôgers, de baan is 333,33 meter lang en hat yn de bochten in helling fan 39º en is makke fan hurdhout. It felodroom leit 18 kilometer noardeast fan it Estadio Olímpico Universitario.
Utslaggen
{| width=100%
Quanah (Teksas)
Quanah is in stêd (city) yn- en haadplak fan Hardeman County yn Teksas, yn de Feriene Steaten fan Amearika. Yn 2000 hie it plak 3.022 ynwenners en yn 2010 2.642.
Quanah leit sa'n 190 km noardwestlik fan Fort Worth en sa'n 10 km besuden de rivier Red River, dy't dêr de grins is tusken Teksas en Oklahoma. Besuden de stêd leit it Copper Breaks State Park.
Quanah ûntstie yn 1884 as stopplak oan de Fort Worth and Denver Railway en is ferneamd nei Quanah Parker, it lêste opperhaad fan de Komantsjen.
List fan planetoïden 46001-47000
Dit is in list fan planetoïden 46001-47000.
Gerard van Rossem
Gerard van Rossem (Delft, 18 oktober 1919 – Ede, 26 desimber 1990) wie in Nederlânske entomolooch en keunstskilder.
Biografy
Van Rossem waard berne as lid fan it Nederlânske Patrisjaatsgeslacht Van Rossem en as soan fan prof. dr. ir. Arnold van Rossem (1887-1982) en Isace Lusted (1888-1979). Hy troude yn 1943 mei Huberta Gerarda Nolen (1919-2010), dochter fan prof. dr. ir. Henri George Nolen, mei wa't er trije bern krige: Maarten, Mary (Sis) en Vincent. Hy troude yn 1960 fannijs mei Dorothea C.H.C. Poot (1940-1995) mei wa't er fjouwer bern krige.
Van Rossem wie haad fan de ôfdieling Entomology by de Plantenziekte Dienst yn Wageningen en ferliet dy tsjinst yn 1983; hy publisearre tusken 1944 en 1991 (postúm) oer entomologyske ûnderwerpen.
Hy folge fan 1948 oant 1953 in keunstoplieding oan de tekenskoalle Kunstoefening yn Arnhim en wie learling fan Egbert Havinga en Hendrik Valk. As keunstner skildere en tekene er lânskippen, doarpsgesichten en figuerfoarstellingen.
List fan planetoïden 48001-49000
Dit is in list fan planetoïden 48001-49000.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1952
200px|thumb|right|De Olympyske Velodrome fan Helsinky 1952
De Olympyske Simmerspullen 1952, ek wol de XVe Olympiade neamd waarden yn 1952 yn Helsinki, Finlân hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Helsingin Velodromi.
Helsingin Velodromi
De Helsingin Velodromi waard boud yn 1940 foar de Olympyske Simmerspullen fan 1940, mar die waarden ôfsein yn ferbân mei de Twadde Wrâldkriich. Yn 1952 mocht Helsinky as noch de Spullen hâlde. Op it Velodroom is plak foar 7.000 taskôgers, De Helsingin Velodromi is 400 meter lang en hat in kanting fan 37.5 graden. It middenterein wurd brûkt foar fjildsporten bygelyks hokky en Footbal en Lakrosse. Mei de Olympyske Simmerspullen waard it fjild brûkt foar it Olympyske Hokky Toernoai. Yn 2000 is it fjild fersjoen fan keunstgêrs.
Utslaggen
{| width=100%
List fan planetoïden 49001-50000
Dit is in list fan planetoïden 49001-50000.
List fan planetoïden 47001-48000
Dit is in list fan planetoïden 47001-48000.
Baanhurdfytsen op de Olympyske Simmerspullen 1964
De Olympyske Simmerspullen 1964, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1964 yn Tokio, Japan hâlden. It baanhurdfytsen waard hâlden yn it Hachioji Velodrome.
Hachioji Velodrome
It Hachioji Velodrome waard boud yn 1964 en hie plak foar 4.100 taskôgers. Nei de Spullen waard it stadion ôfbrútsen.
Utslaggen
{| width=100%
Katoen
Katoen (fan it Arabyske القطن, al-quṭn) is in sêfte, iensellige fezel dy't út 'e opperhûd fan 'e sieden fan 'e katoenplant (Gossypium) groeit. De fezels wurde ornaris ta triedden spûn en yn dy foarm brûkt om sêft, luchttrochlittich tekstyl fan te meitsjen. Katoen is ien fan 'e âldste lânbougewaaksen út 'e skiednis fan 'e minskheid, mar fral mei de Yndustriële Revolúsje naam de produksje derfan in grutte flecht. It is ek tige duorsum, en kin ferskate kearen fannijs brûkt wurde. Tsjintwurdich wurdt de measte katoen produsearre yn Sina, Yndia, de Feriene Steaten en Pakistan.
Soarten
Der binne fjouwer soarten katoenplanten dy't gaadlik binne foar de massaproduksje fan katoen en dy't ek as sadanich yn kultuer brocht binne:
Skiednis
Wichtige stappen op 'e wei nei fabryksmjittige ferwurking fan rispe katoen wiene de útfining fan 'e Spinning Jenny, yn 1764, en de spinmasine fan Richard Arkwright, yn 1769. De produksjekapasiteit waard fierder ferbettere doe't de Amerikaan Eli Whitney yn 1793 de cotton gin útfûn, in masine dy't de katoenfezels flugger skiede koe fan 'e sieddoazen en de faak kleverige sieden. Om't fanwegen de fluggere ferwurkingskapasiteit de fraach nei ûnbewurke katoen like fluch stige, ûntjoegen har tsjin it begjin fan 'e njoggentjinde iuw ûnbidich grutte katoenplantaazjes yn it Amerikaanske Suden, dy't yn eigendom wiene fan in lytse blanke elite, mar bewurke waarden troch swarte slaven.
Meitiid rekke de Súdlike ekonomy sa ferweve mei de produksje fan katoen dat de plant der bekend kaam te stean as King Cotton, "Kening Katoen". De ôfskaffing fan 'e slavernij yn it gebiet waard doe ûntinkber, mei't de plantaazjes dan ûnrindabel wurde soene. Uteinlik ûntstie mei dêrtroch yn 'e Feriene Steaten in ynterregionaal skeel tusken it Noarden en it Suden, dat yn 1861 ta útbarsting kaam doe't it Suden him yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch besocht ôf te skieden ûnder de namme fan 'e Konfederearre Steaten fan Amearika. Tsjintwurdich wurdt yn alle dielen fan 'e wrâld katoen produsearre, wêrby't yn 'e regel katoenplanten brûkt wurde dy't selektyf kweekt binne, sadat eltse plant mear fezel opbringt.
Lânbou
Katoen is in tige weardefol gewaaks, om't mar sa'n 10% fan it rauwe gewicht by de ferwurking ferlern giet. As alle spoaren fan waaks, aaiwyt en oare soksoarte ûngerjochtichheden ferwidere binne, bliuwt der in natuerlike polymear fan suvere selluloaze oer. Dy selluloaze is sa rangskikt dat it de katoen unike eigenskippen jout oangeande sterkte, duorsumens en absorpsjefermogen. De elastisiteit fan katoen is lykwols mar lyts. Eltse fezel is gearstald út tweintich oant tritich laachjes selluloaze dy't kreas ominoarhinne draaid binne. Troch dy karakteristike struktuer ûntsteane spiraalfoarmige winings wêrmei't de fezels efterinoar heakjen bliuwe by it spinnen. Dêrtroch kin der tige fyn jern fan spûn wurde.
De bining dy't troch winings ûntstiet, wurdt it "spinferbân" fan katoen neamd. De fezels sels binne hol, en de holle romte hjit de "lumen". De steapellingte (gemiddelde fezellingte) fan katoen fariëarret fan 10-15 mm, ôfhinklik fan 'e soarte katoen en wêr't it wei komt. De langste fezels binne it gaadliks om fyn glêd jern fan te spinnen, en dat makket har ek it djoerst. De bûtenkant fan 'e katoenfezel is oerdutsen mei in waakslaachje, de "kutikula". Om't dy wetterôfstjittend is, moat er foarôfgeande oan wietbehannelings fuorthelle wurde.
De katoenyndustry stipet swier op gemyske produkten, lykwas keunstdong en ynsektisiden. Guon katoenkwekers binne yn 'e lêste tweintich of tritich jier oerstapt op mear ekologysk ferantwurde produksjemetoaden. It katoen dat hja produsearje, wurdt ekokatoen neamd. Mei't katoen de duorsumste fezelsoarte is, kin it ek recycle wurde. Dêrby wurdt ôfdroegen of fersliten katoenstof of snijôffal masinemjittich ferfezele. De weromwûne fezels kinne dan op 'e nije ta jern spûn wurde.
Produksje
Yn 2002 waard wrâldwiid 33 miljoen ha lânbougrûn brûkt foar de tylt fan katoen, wat 21,3 miljoen ton rauwe katoen opsmiet, mei in wearde fan omtrint $20 miljard. Yn 2011 wiene de wichtichste katoenprodusinten fan 'e wrâld Sina, Yndia, de Feriene Steaten, Pakistan en Brazylje. Yn Yndia wie de steat Maharastra (26,6%) yn 2011 de liedende katoenprodusint, op ôfstân folge troch Gûdjarat (18,0%). Yn 'e Feriene Steaten waard yn 2004 it measte katoen produsearre yn Teksas, wylst Kalifornje de heechste opbringst per hektare hie. De grutste ymporteurs fan katoen dy't de stof sels net produsearren, wiene yn 2011 Súd-Koreä, Taiwan, Ruslân en Japan.
List fan planetoïden 52001-53000
Dit is in list fan planetoïden 52001-53000.
List fan planetoïden 15601-15700
Dit is in list fan planetoïden 15601-15700.
List fan planetoïden 51001-52000
Dit is in list fan planetoïden 51001-52000.
Willem Hellema
thumbnail Willem Hellema (Achlum, 30 novimber 1831 - Dantumawâld, 4 febrewaris 1906) wie in Nederlânsk boargemaster.
Hellema wie in soan fan predikant Hendrik Doekes Hellema en Magdeltje Beekhuis. Hy boaske yn 1865 oan Voske Kuipers (1833-1873). Harren dochter Elsje troude mei Titus Marius ten Berge, boargemsster fan Warkum en Frjentsjerteradiel. Harren soan Dirk Jan Jacob Hellema waard boargemaster in Gruttegast en Saandyk.
Hellema wie kandidaat-notaris yn Bûtenpost. Hy waard yn 1869 buoargemaster fan Achtkarspelen. Teffens wie er plakfergangend kantonrjochter yn it kanton Burgum. Yn 1877 krige er earfol ûntslach dêr't er sels om frege hie. Dêrnei waard er notaris yn Dantumawâld.
Skiednis fan it Noardfrysk
De skiednis fan it Noardfrysk begjint yn likernôch it jier 800.
Kolonisaasje
It hjoeddeiske Noardfryske fêstelân waard pas Frysk doe't om 1100 hinne in nije weach fan Fryske kolonisten út it suden kaam. Men nimt faak oan dat de Deenske keningen hjirta de oanset joegen, mei't dy it troch oerstreamings en stoarmfloeden tin befolke gebiet wer bewenne hawwe woenen.
Taalkundigen kinne der gjin útspraken oer dwaan wêr't de Friezen weikamen dy't de Noardfryske eilannen kolonisearren, om't it Frysk om 800 hinne noch te min regionale dialektyske ferskillen koe. Wol giet men der fanút dat de lju dy't om 1100 hinne it Noardfryske fêstelân kolonisearren, ôfkomstich wienen út it gebiet beëasten de Lauwers, it no yn Dútslân leine East-Fryslân en de Grinzer Ommelannen.
Iere Skiednis
Bestjoerlik sjoen wie Noard-Fryslân iuwenlang ferdield yn trettjin rjochtsgebieten: de hiirden (Harden yn it Dútsk). Benammen de Fryske hiirden wienen yn wêzen boererepublykjes dy't hast alle saken sels regelen en dêr't it Deenske regear net in protte oer te fertellen hie. Yn 1344 ferlearen de Noardfriezen troch harren nederlaach yn 'e Slach by Langsundtoft lykwols foargoed harren ûnôfhinklikens.
In swiere striid fochten de Noardfriezen ek tsjin 'e see. Harren earste kustline waard ta in groep eilannen, nei alle gedachten troch it opkommen fan de see. De grutste wettersneedsrampen út 'e Noardfryske histoarje fûnen plak yn 1362 en yn 1634. By de stoarmfloed fan 1362 ferdwûn de grutte havenstêd Rungholt ûnder de weagen en wêrtroch it doetiidske eigen ekonomysk en polityk sintrum foar Noard-Fryslân ferdwûn.
Taalrenêssânse
De ierst bekende tekst yn it Noardfrysk is in oersetting fan 'e kategismus fan Luther út likernôch 1600. Dat wie yn dy tiid lykwols in unikum, want it Noardfrysk wie tradisjoneel útslutend in sprektaal; skriuwen waard dien yn it Nederdútsk, it Dútsk of it Deensk. Earst oan it begjin fan 'e njoggentjinde iuw kaam dêr feroaring yn. Dat barde doe't de minsken ynteresse krigen yn 'e eigen taal troch de streaming fan 'e Romantyk en de ynfloed dat it wurk fan taalkundigen lykas de bruorren Grimm doe yn Dútslân hie.
Yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw krige it Noardfrysk as kultuertaal in nije ympuls, doe't der fan 'e Nederlânske provinsje Fryslân út kontakt socht waard mei de Noardfriezen.
It duorre noch oant 1924 ear't it Noardfrysk in frijbliuwend plak yn it ûnderwiis krige, mar dochs wie dat tige ier yn ferliking mei oare Westjeropeeske minderheidstalen. Hjirby spile fansels mei dat de Dútsers de Earste Wrâldoarloch ferlern hienen en ek de ynfloed dy't de Deenske minderheid yn Súd-Sleeswyk útoefene.
Lykwols ûnderfûn it Noardfrysk der grutte praktyske en finansjele behinderings by, want troch de ferskillen tusken de dialekten en it ûntbrekken fan in standerttaal moast elts dialekt syn eigen learmiddels ûntwikkelje. Sa wie bygelyks it earste Noardfryske skoalboek, it Söl'ring Leesbok, in lêsboek yn it dialekt fan Söl, dat al publisearre waard yn 1909. It twadde Noardfryske skoallêsboek, yn it dialekt fan Feer en Oomram, it Ferreng-Ömreng Lesbuck, waard lykwols pas útjûn yn 1925. Dêrnei folge it Frasch Leseböck, foar guon fan 'e fêstelândialekten, yn 1926, mar it lêsboek foar it dialekt fan Hilgelân, mei de titel Van Boppen en Bedeelen, ferskynde pas yn 1937.
De Nazytiid
Yn 'e Nazytiid wienen de Noardfriezen oer it algemien trouwe oanhingers fan Adolf Hitler en syn NSDAP. In protte ôfwikende stimmen wienen der net, mar dochs kamen se wol foar. Ien fan 'e bekendste wie Jens Mungard, de grutste dichter út 'e skiednis fan it eilân Söl. Hy stie in opname fan Noard-Fryslân yn Denemark foar en sette it ideaal fan 'e Fryske Frijheidsstriid fuort. Yn 1940 is er ferstoarn yn it konsintraasjekamp Sachsenhausen.
Hoewol't de Noardfriezen, as Germaansk folk, oars moai yn 'e rasse-ideology fan 'e Nazys pasten, kamen der ûnder Hitler gjin maatregels om harren taal of kultuer te stypjen. Krekt oarsom, yn 1938 waard alle ûnderwiis yn it Noardfrysk beëinige en doe't in jier letter de Twadde Wrâldoarloch begûn, waard de oplibbing fan 'e Noardfryske taal en kultuer fan hegerhân hielendal smoard.
Nei de Oarloch
Nei de Twadde Wrâldoarloch waard Noard-Fryslân, krekt as grutte parten fan westlik Dútslân, oerspield troch Dútske flechtlingen út 'e ferlerngiene eastlike gebieten Pommeren, Poasen, Sileezje en West- en East-Prusen. Fierwei de measten fan dy nijkommers namen net de muoite om Noardfrysk te learen, eat dat fansels in jammerdearlike útwurking foar de taalsitewaasje hie.
It eilân Hilgelân waard ekstra hurd troffen troch de oarloch en syn neisleep. Fanwegen de marinebasis op it eilân, dêr't se ûnder de oarloch in protte lêst fan hân hienen, besleaten de Alliëarden op oantrúnjen fan 'e Britten dat eilân letterlik fan 'e kaart ôf te bombardearjen, dat it yn alle gefallen nea wer troch de Dútsers as in militêre foarpost brûkt wurde kinne soe. Hoewol't it plan net slagge, mochten de nei it fêstelân deportearre Hilgelanners pas yn 1952 nei harren eilân werom. Tsjin dy tiid hienen se har lykwols al foar in grut part fermingd mei oare flechtlingen, nammentlik dy út 'e eastlike gebieten. It resultaat dêrfan wie, dat yn 'e sechstiger jierren - sa't in offisjeel ûndersyk oantoande - 95% fan 'e Hilgelânske skoalbern in heit of mem hie dy't oarspronklik net fan it eilân kaam. Men kin jin wol yntinke wat dat foar it Hilgelânsk betsjutte.
In oare tebeksetter foar de aspiraasjes fan 'e Noardfriezen wie, dat de spjalting tusken nasjonalisten (feriene yn 'e Foriining for nationale Friiske - "Feriening foar Nasjonale Friezen") en loyalisten (fertsjintwurdige troch de Nordfriesische Verein - "Noardfryske Feriening"), dy't fuort nei de Earste Wrâldoarloch ûntstien wie, gewoan fuortbestie. It duorre oant 'e oprjochting fan it Nordfriisk Instituut ("Noardfrysk Ynstitút"), in soarte fan taalakademy, yn 1965, ear't de beide organisaasjes ta gearwurking komme koenen.
Op it front fan 'e striid foar Noardfrysk ûnderwiis wie it nei de oarloch in hoart stil, mei't ynearsten de weropbou en de opfang fan 'e flechtlingen wichtiger fûn waard. Wol waard it talitten fan it Noardfrysk as in opsjoneel lesfak yn it ûnderwiis yn 1947 fêstlein yn 'e ûnderwiiswet fan Sleeswyk-Holstein. It duorre lykwols oant 'e ein fan 'e fyftiger jierren ear't it Noardfrysk wer op likernôch tweintich doarpsskoallen, fral op 'e eilannen, ynfierd waard as lesfak. Dy ûntwikkeling berikte syn hichtepunt doe't dat ek op it gymnasium fan Wyk, op Feer, barde.
List fan planetoïden 53001-54000
Dit is in list fan planetoïden 53001-54000.
Alessandro Petacchi
Alessandro Petacchi (La Spezia, 3 jannewaris 1974) is in earder Italjaansk hurdfytser. Hy wie in spesjalist op it mêd fan de massasprint en jildt dêryn as ien fan de bêsten fan de wrâld.
Karriêre
Nei fan 1996 oant en mei 1999 foar Scrigno en dy syn opfolger Navigare-Gasinen fytst te hawwen, kaam Petacchi yn 2000 by de Spaanske ploech Fassa Bortolo telâne.
Yn 2006 stapte er oer nei de Dútske ploech Milram. Mei dy ploech pakte er yn de maitiid fan 2006 krekt net de winst yn in pear grutte klassikers. Yn de tredde etappe fan de Omgong fan Itaalje kaam er te fallen; hy ried de etappe wol út, mar nei't letter bliek mei brutsen bonke, in slimme blessuere dy't in lange refalidaasje ta gefolch hie.
Yn 2007 like er noch altyd net hielendal werom te wêzen op syn âlde nivo. Yn de Omgong fan Itaalje behelle er fiif etappe oerwinningen. Yn juny 2007 waard bekend dat Petacchi yn dyselde Omgong fan Itaalje posityf test hie op it middel salbutamol (in medisyn dat de luchtwegen wider makket). Petacchi mocht fanwegen in astma-attest in beskate hoemannichte salbutamol brûke. Der waard lykwols mear oantroffen as tastien. (1352 nanogram de Mililiter urine dêr 't de tastiene hoemannichte 1000 nanogram is). It Italjaansk Olympysk Komitee easke in tydlik ferbod om te fytsenfan in jier, mar it nasjonale hurdfytsbûn spruts him op 24 july frij.
De affêre koste Petacchi wol syn plak yn de Omgong fan Frankryk 2007, om't er troch syn ploech Milram yn ôfwachting fan de útspraak skorst waard. It Italjaansk Olympysk Komitee liet it dêr lykwols net by en skeakele it ynternasjonale sporttribunaal CAS yn. Dat op 6 maaie 2008 besliste dat Petacchi dochs foar ien jier in tydlik ferbod krige, fan 1 novimber 2007 ôf. De twa moannen dy't er dêrfoar al op non-aktyf trochbrocht hie, waarden lykwols ôflutsen, sadat de skorsing mar oant 31 augustus 2008 rûn. Alle útslaggen dy't Petacchi nei 31 oktober 2007 behelle hie, waarden him ûntnaam, en ek syn fiif oerwinningen yn de Omgong fan Itaalje fan 2007. Nei oanlieding fan syn skorsing waard Petachi troch Milram ûntslein. Nei syn skorsing fûn er wer wurk by de Ierske ploech LPR.
En fan 2010 ôf fytste er foar de grutte Italjaanske ploech Lampre. Yn de Omgong fan Frankryk fan dat jier behelle er twa etappe oerwinningen en naam de griene trui mei nei hûs. Yn de maitiid fan 2013 woe er eins stopje mei hurdfytsen op heech nivo, mar yn de simmer fan dat jier tekene er foar oardel jier by de Belgyske ploech Quick-Step. Yn 2015 had er noch in pear moanne foar de Italjaanske ploech Southeast fytst mar yn de simmer fan dat jier besleat de súksesfolle sprinter op te hâlden mei hurdfytsen op heech nivo.
Petacchiwaard yn 2019 straft foar it oertrêdzjen fan de anty-dopingregels yn de seizoenen 2012 en 2013. Ut ynformaasje fan de Eastenrykske autoriteiten (Operaasje Aderlass) die bliken dat de ûnderwilens opstoppe topsprinter ferbeane middels brûkt hie.
Krajs fan Ruslân
In kraj (Russysk: край; ornaris oerset as "territoarium") is ien fan de typen fan de federale dielgebieten fan Ruslân. It lân is ferparte yn 85 dielgebieten dêr't der 9 krajs fan binne. Oblasten, in oare foarm fan dielgebieten binne wetlik praktysk itselde as krajs en it ferskil tusken "kraj" en "oblast" is benammen tradisjoneel. Harren grûnwetlike status is itselde en harren fertsjintwurdigers hawwe deselde rjochten yn de Federaasjeried. Yn it tiidrek fan de Sovjet-Uny de autonome oblasten koene omfoarme wurde ta republiken of krajs, dochs net ta oblasten.
Bûten de politike terminology, hawwe de beide wurden deselde betsjuttenis, "regio" as "krite" yn it Frysk, en kinne foar beide foar itselde brûkt wurde.
Beskriuwing
In kraj wurdt bestjoerd troch in gûverneur en in parlemint dy't keazen wurde troch it folk. Krajs kinne ûnderferparte wurde yn raions (distrikten), stêden (te ferlykjen mei de Kreisfreie Stadt yn Dútslân) en okrûgs
It wurd kraj is ôflaat fan it Russyske wurd foar "râne", en kin oerset wurde as "gebiet oan 'e râne". It is te ferlykjen mei de Germaanske markgreefskippen dy't oan de râne fan bygelyks it Frankyske Ryk leine. De grutste kraj neffens oerflak is Krasnojarsk mei in oerflak fan 2.339.700 km² en de lytste is Stavropol mei in oerflak fan 66.500 km². De kraj mei de measte ynwenners is Krasnodar mei 5.404.300 ynwenners, en de kraj mei de minste ynwenners is Kamtsjatka mei 322.079 ynwenners.
Yn it Russyske Keizerryk wiene krajs de twadde bestjoerslaach, dy't yn grutte gubernijas (gûverneminten) ûnderferparte waarden. Nei ferskate weryndielings yn de Sovjet-Uny waarden de gubernijas opheft en de krajs waarden ferparte yn lytsere ienheden. Stadichoan waarden oblasten en krajs lykskeakele en waarden de heechste bestjoerlike ienheden nei de Sovjetrepubliken (SSRs), dêr't de Sovjet-Uny sels yn ûnderferparte wie. It iennige ferskil wie dat de autonome oblasten yn krajs omfoarme wurde koene, wylst oblasten dat net koene. De krajs wiene unyk foar de Russyske Sosjalistyske Federative Sovjetrepublyk, de grutste Sovjetrepublyk fan de Sovjet-Uny, en se hiene amper foech. Doe't de Sovjet-Uny yn 1991 útinoar foel, en de Sovjetrepubliken ûnôfhinklike lannen waarden, waarden se de heechste bestjoerslaach ûnder de nasjonale oerheid en krigen se folle mear foech.
Nei in bestjoerlike weryndieling yn 2000 waarden federale distrikten yn it libben brocht, in oerkoepeljende bestjoerslaach dêr't de federale dielgebieten yn groepen yndield waarden. It is te ferlykjen mei de gearwurkingsorganisaasje Noard-Nederlân, dêr't de provinsjes Fryslân, Grinslân en Drinte ûnder beflapt waarden. Dy federale distrikten hawwe lykwols gjin grûnwetlike basis.
Krajs fan Ruslân
660px|thumb
Omgong fan Itaalje 2002
De 85ste edysje fan de Omgong fan Itaalje waard hâlden fan 11 maaie oant en mei 2 juny 2002.
Startplak en einstreek
De start wie yn it Nederlânske Grins, haadstêd fan de provinsje Grinslân, en ek it haadplak fan de gemeente mei deselde namme.
De einstreek lei yn Milaan de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.
Follybal
thumb|Follybal, it blok right|thumb|Ferslach fan de wedstriid Blokkeer (no: [[Inter Rijswijk) (Nederlân) tsjin Dynamo (Albaanje), foar de Europacup yn 1967]] Follybal is in symmetryske slachsport, mei it spylfjild ferdield yn twa likense helten skieden troch in net. De beide teams spylje elts op harren eigen helte en besykje troch slaan as tikjen de bal sa te spyljen dat it oare partoer dy net goed weromspylje kin. Wa't it earst it ôfsprutsen tal punten (tsjintwurdich meastentiids 25) hellet, hat de set wûn. Wa't it earste it ôfsprutsen tal sets wint, hat de wedstriid wûn.
By de meast gongbere fariant fan follybal, it gewoane sealfollybal, bestiet in team út 6 persoanen en is it fjild 9 by 18 meter.
Kommissaris fan de Kening
De Kommissaris fan de Kening is yn it steatsrjocht fan Nederlân de foarsitter fan Deputearre Steaten, en is dêrmei faak it 'gesicht' fan it provinsjaal bestjoer. De kommissaris hoecht lykwols net yn te stimmen mei it belied fan de provinsje. De kommissaris fertsjintwurdiget ek it ryk yn de provinsje. De Kommissaris fan de Kening wurdt oansteld troch de Kroan, foar in perioade fan seis jier. Allinnich de Kroan kin yn dy tiid de Kommissaris dien jaan.
Follybal
De nethichte hinget ôf fan de kategory dêr't yn spile wurdt. By jongerein jonger as 13 jier wurdt ek de grutte fan it fjild oanpast.
Yn de rin fan de tiid binne der in tal farianten binnen de sport ûnststien, lykas sitfollybal, strânfollybal en foar de jongste spilerkes it sirkulaasjefollybal.
Sûnt 1964 is follybal in Olympyske sport.
Skiednis
thumb|William Morgan, de betinker fan it follybal
Untstean fan it follybal
Ut tekenings docht bliken dat al yn de 16e iuw oan it Ingelske hôf fan Keninginne Elizabeth in spul spile waard dat in protte op it follybal like. Mar offisjeel wurdt de Amerikaan William Morgan sjoen as de betinker fan it follybal. Hy wie sportlieder by de Young Men Christian Association (YMCA) yn Massachusetts dêr't er ûnder mear les joech oan in groep wat âldere sakeminsken. It basketbal, dat doe al bestie, fûn er wat te rûch. Dêrom betocht er yn 1895 in nije sport.
Morgan helle spulregels út besteande sporten as tennis, basketbal en honkbal. Dy regels by elkoar waard follybal. De bal moast sûnder de grûn te reitsjen oer it net spile wurde. Dat hjit in folly. In netservice mocht ien kear oerdien wurde en ek mocht der yn it spul dribbele wurde oant ien meter foar it net. Mei it dribbeljen wurdt dan de bal foar dysels omheech spilje bedoeld. In wedstriid bestie út innings. Sa'n inning wie oer at alle spilers fan beide team ienris opslein hiene. Dêrnjonken wie it mooglik om ien tsjin ien te spiljen, mar ek tsien tsjin tsien. Om de fingers fan de froulju te beskermjen koene hja de bal earst ek fange en dan opgoaie.
De YMCA seach wol wat yn it betochte spul en it waard fierder ûntwikkele mei de folgjende wizigings:
Follybal oer de hiele wrâld
Omdat it follybal yn Amearika útfûn waard, waard it dêr earst it meast spile. It duorre in skoftke ear't oare parten fan de wrâld ek de sport begûnen te beoefenjen. As earste kamen de minsken yn Aazje yn oanrekking mei it follybal. Pas yn 1917 kaam it follybal yn Jeropa. It follybal waard earst fral spile yn East-Europeeske lannen, lykas Tsjechje, Bulgarije en Poalen, ek waard der in protte follyballe yn benammen Japan en Súd-Korea. Yn 1947 waard de Fédération Internationale de Volleyball (FIVB) oprjochte. Dêrnei waard it earste Wrâldkampioenskip follybal foar manlju hâlden yn 1949, foar froulju wie dat yn 1952. De Confédération Européenne de Volleyball (CEV) waard pas offisjeel oprjochte op 21 oktober 1963, mar follybal wie dêrfoar al tige populêr yn Jeropa.
Kompetysje
It heechste nivo in Nederlân is de A-League, earder hjitte dat de earedifyzje. Dêrûnder folgje, op nasjonaal nivo, de B-League, de earste en twadde difyzje. Dy fjouwer heechste nivo's fan Nederlân wurde organisearre troch it haadkantoar fan de NeVeBo. Op regionaal nivo, dus per disktrikt organisearre, binne der de regiodifyzje, dat foarhinne de tredde difyzje hjitte, de promoasjeklasse en dêrnei folgje de klassen 1 o/m 4-6 (ôfhinklik fan de regio). Promoasje en degredaasje giet yn dy folchoarder. Foar de wedstriden op regionaal nivo is Nederlân ferdield yn fiif regio's, eltse regio organisearret op ferskate nivo's regionale kompetysjes. De regio's en it haadkantoar wurkje soms ek gear: mei elkoar organisearje hja in tal fan nasjonale kampioenskippen.
Manlju
Op profesjoneel nivo hat it Nederlânsk follybal fral by de manlju de lêste 15 jier in tige grutte sprong makke. Al sa'n tsien jier draait de Nederlânske follybalploech mei yn de wrâldtop. It begûn mei it Bankrasmodel, dêr't in tal fan de bêste spilers fan de lanlike kompetysje ûnder lieding fan trainer Arie Selinger yn in pear jier tiid fia deistige trenings yn de Amstelveenske sporthal Bankras klearmakke foar it grutte wurk. Dêrnei waard op de Olympyske Simmerspullen 1992 in sulveren medalje wûn. Nei dy medalje naam Joop Alberda de lieding oer en soarge derfoar dat de ploech op de Olympyske Simmerspullen 1996 yn de finale wûn fan Itaalje. Under lieding fan Toon Gerbrands kamen wat minder súksesfolle jierren, dat kaam fral trochdat de bêste spilers ôfheakken. Bert Goedkoop hat de ploech ferjonge, wat ta súkses op de Spullen fan 2004 liede moast, mar dat is net slagge. Tusken 2006 en 2010 wie Peter Blangé de trener fan de oranjeploech. Sûnt 22 maart 2011 is Edwin Benne de nije bûnstrener fan de ploech, hy sil dêryn assistearre wurde troch âld-ploechgenoat Henk-Jan Held.
Froulju
De Nederlânske frouljusploech draait ek al jierren mei yn de top. Nederlân stiet op dit stuit op plak 11 op de wrâldranglist. De ploech hat ferskate súksessen helle, sa waard de ploech op it Europeesk Kampioenskip 1995 Europeesk Kampioen, dat wie ûnder lieding fan trener Bert Goedkoop. Al earder waard der op it Europeesk Kampioenskip 1991 in sulveren medalje helle en yn 1985 waard der brûns helle. Under lieding fan Avital Selinger, soan fan Arie Selinger, helle Nederlân yn 2007 ûnferwachts goud op it grutte World Grand Prix toernoai. Ek waard der yn 2009 op it Europeesk Kampioenskip sulver helle. Op it Wrâldkampioenskip fan 2010 waard in alfde plak helle. Op it Europeesk kampioenskip fan 2011 yn Itaalje en Servje waard de ploech terloarstellend útskeakele yn de kwartfinale, de ploech einige as sande. Dat betsjutte it ûntslach fan Avitel Selinger, Bert Goedkoop folge him op as ynterim-trener.
Topfollybalklubs yn Nederlân
AMVJ, Dynamo, HvA Volleybal, Lycurgus, Martinus, VC Nesselande, VC Omniworld, D.O.C.-Stap Orion, Landstede Volleybal/VCZ, Kindercentrum-Alterno, Plantina Longa, Pollux, Rijnmond Volleybal, Sliedrecht Sport, Peelpush, Taurus, VC Weert, Fusion Rotterdam
Houses of the Holy (album fan Led Zeppelin)
Houses of the Holy is it fiifde studio-album fan Led Zeppelin. It album waard opnommen fan desimber 1971 oant en mei augustus 1972 yn in oantal ferskillende studio's yn Grut Brittanje en waard hast in jier letter op 28 maart 1973 útbrocht. De titel is in blyk fan wurdearring foar de fans, dy't op plakken kamen dy 't troch de band ek wol hillige huzen neamd waarden.
Mûsslieper
De mûsslieper, ognevsliepmûs of Ognevs sliepmûs (Latynske namme: Myomimus roachi) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e sliepmûzen (Gliridae) en it skaai fan 'e mûssliepers (Myomimus), dat foarkomt op 'e súdeastlike Balkan en yn Lyts-Aazje. Dizze soarte waard yn 1937 foar it earst wittenskiplik beskreaun troch de Britske soöloge Dorothea Bate.
Fersprieding en biotoop
Mûssliepers libje yn 'e westlike helte fan East-Traasje (oftewol Jeropeesk Turkije), en yn it oanswettende súdeasten fan Bulgarije. Dêrnjonken besteane der noch trije lytse isolearre populaasjes oan 'e westkust fan Lyts-Aazje. Ek komme se sporadysk foar yn it uterste noardeasten fan Grikelân, yn 'e stripe fan 'e lânstreek West-Traasje, dy't tsjin 'e Turkske grins oan leit. It swiertepunt fan 'e fersprieding leit om 'e stêd Edirne hinne, yn Jeropeesk Turkije. Mûssliepers binne oanpast oan it libjen yn strewelleguod en healiepen lânskippen mei beammen en boaiemfegetaasje, lykas hôven, wyngerds, hagen en rivierwâlen. Beammen fan in beskate âlderdom binne dêrby ûnmisber, om't se de dei yn beamholten fersliepe en har der nachts ek út en troch yn weromlûke om in slûchje te dwaan.
Follybal
Topfollybalklubs yn Nederlân
Follybalferiening Snits is op dit stuit it ienige Fryske team dat yn de heechste difyzje, de A-League, fan Nederlân útkomt.
Spulregels sealfollybal
thumb|Ofmjittings fan it follybalfjild De ôfmjitting fan it spylfjild is 9 by 18 meter, de hichte fan it net 2,43 meter foar manlju en 2,24 meter foar froulju.
Mûsslieper
Uterlike skaaimerken
De mûsslieper hat trochinoar in kop-romplingte fan 7-13 sm, mei in sturtlingte fan 6-11 sm en in gewicht fan 15-25 g. Hy tanket syn namme oan syn tinne sturt, dy't mear wei hat fan 'e sturt fan in echte mûs as fan dy fan in sliepmûs. Syn pels is griisbrún en syn earen binne lyts.
Follybal
Ynternasjonale kampioenskippen
thumb|Follybal Foar klubteams is it heechste Europeeske toernoai de Champions League.
Mûsslieper
Hâlden en dragen
De mûsslieper is in nachtdier dat benammen aktyf is fan 'e jûnsskimer oant de moarnsdage. Hoewol't er it grutste part fan 'e tiid yn beammen en strûken trochbringt, bejout er him ek wolris oer de grûn as dat needsaaklik is foar syn foerazjearjen of om in oare groepke beammen of strûken te berikken. Soms weaget er him sels yn iepen greidlân of op ikkers dy't koartby omploeid binne, mar dêrby rint er grut gefaar om snipt te wurden troch rôfdieren, lykas ûlen of martereftigen. Ien eksimplaar hat yn 'e regel ferskate beamholten yn gebrûk, al geane sokke rêstplakken ek geregeldwei oer fan 'e iene mûsslieper op 'e oare. Behalven yn beamholten meitsje mûssliepers har nêst as it nypt ek wol yn rotsspjalten. Se frette benammentlik sieden, mar ek wol griene plantedielen.
Status
De mûsslieper hat de IUCN-status fan "kwetsber", wat de leechste fan 'e trije foarmen fan bedriigdheid is (de oare beide binne "bedrige" en "krityk"). De reden dêrfoar is syn beheinde ferspriedingsgebiet, dêr't noch bykomt dat er fanwegen syn ferlet fan âlde iken en nutebeammen yn 'e benearing brocht is troch de útwreiding fan 'e lânbou en de dêrmei mank geande kap fan boskgebieten.
Follybal
Ynternasjonale kampioenskippen
Foar de lanneteams binne de folgjende kampioenskippen it wichtichst:
Sjoch ek
20 px Tema:Follybal – Wikipedy hat ek in temaside oer follybal