cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sint-Werenfridustsjerke
Skiednis en beskriuwing
De tsjerke is sûnt 1976 ryksmonumint en waard tusken 1989-2003 restaurearre. It oargel waard yn 2004 restaurearre. De tsjerke krige in bedrach fan 2,7 miljoen gûne om't it as kanjermonumint oanmerkt wie. In kanjermonumint is in ryksmonumint dat in restauraasje-efterstân hat en ekstra jild krijt)
Yn de eardere pastorij fan de tsjerke sit it Museum foar Tsjerklike Keunst mei in kolleksje roomske gebrûksfoarwerpen en in oantal skilderijen fan pastoar Janning silger.
Oargel
It tsjerke-oargel út 1884 waard troch Adema út Amsterdam boud.
Sluting
Yn 2020 waard bekend makke dat de út 1877 datearjende tsjerke in oare funksje kriget. It plan is om 25 apparteminten foar dementearjende âlderen yn de tsjerke te bouwen. De ferbouplannen moatte noch goedkard wurde troch de biskop.
Raanpunt
It raanpunt fan in fêste stof is de temperatuer dêr’t de faze fan de stof by oergiet fan in fêste nei in floeibere stof. As it de oare kant op giet, dat in stof fan floeiber yn fêst feroaret, wurdt sprutsen fan it friespunt. Oars as de namme tinken docht hawwe de measte stoffen in beskate romte fan inkele graden of minder wêryn't de stof oergiet fan fêst nei floeiber. Op it raanpunt binne de fêste en floeibere foarmen fan de stof yn lykwicht.
Oars as it kôkpunt, is it raanpunt relatyf ûnôfhinklik fan de druk. Grafyt is it materiaal mei it heechste bekende raanpunt by atmosfearyske druk, 3948 Kelvin (of 3550 °C).
It raanpunt wurdt faak brûkt om de suverens fan in stof te bepalen en om organyske stoffen oan te tsjutten. It raanpunt fan in suvere stof is gewoanlik heger as it raanpunt fan dy stof yn in ûnsuvere foarm. As twa gemyske stoffen ferminge wurde, sil it raanpunt fan it mingsel leger wêze as it raanpunt fan ien fan de komponinten dêr't it mingsel út bestiet.
Variety (tydskrift)
Variety is in Amerikaansk tydskrift op it mêd fan 'e entertainment- en muzykyndustry, dat foar dy beide sektoaren ek as fakblêd fungearret. It waard yn 1905 yn New York oprjochte troch Sime Silverman as in krante oer teäter en vaudeville dy't ienris yn 'e wike ferskynde. Yn 1933 kaam der in twadde publikaasje by, de Daily Variety, dy't útjûn waard yn Los Angeles en de filmyndustry fan Hollywood beskreau. De oarspronklike Variety oer it teäter waard neitiid de Weekly Variety neamd. Yn 2013 hold de Daily Variety op, wêrnei't de Weekly Variety wer gewoan Variety kaam te hjitten. Dat blêd folget sûnt net inkeld ûntwikkelings yn 'e teäters fan Broadway, mar ek yn 'e filmyndustry fan Hollywood en yn 'e Amerikaanske muzyksektor. De haadredaksje is tsjintwurdich fêstige yn Los Angeles. Variety ferskynt no ien kear yn 'e wike en hat in oplaach fan 40.000 eksimplaren. It wurdt útjûn troch Variety Media, LLC, in ûnderdiel fan 'e Penske Media Corporation (PMC).
Skiednis
Variety waard yn 1905 yn New York oprjochte troch Sime Silverman. It wie fan it begjin ôf oan in wykblêd dat berjochte oer teäter en vaudeville yn 'e Feriene Steaten, mei as swiertepunt Broadway. Silverman wie in teäterkritikus dy't earder by The Morning Telegraph wurke hie, mar dêr ûntslein wie om't er in foarstelling in minne resinsje jûn hie wylst dy yn deselde krante foar $50 in advertinsje pleatse litten hie. Neffens him moast er blykber sels in útjefte begjinne as er de wierheid sprekke woe. Sadwaande liende er $1.500 fan syn skoanheit en begûn er Variety mei himsels as haadredakteur en útjouwer. Yn 't earstoan moast er dêrby opbokse tsjin fêstige publikaasjes dy't har ek taleine op it beskriuwen fan it teäter, lykas syn eardere wurkjouwer The Morning Telegraph en fierders The New York Clipper en de New York Dramatic Mirror. De earste edysje fan Variety (Ingelsk foar "Fariëtee") kaam út op 16 desimber 1905.
Yn 1922 kocht Silverman The New York Clipper op, in krante dy't al sûnt 1853 bestie, mar yn 1924 foargoed opheft waard. Guon ûnderdielen fan 'e Clipper giene doe op yn Variety. Yn 1922 besocht Silverman ek in algemien deiblêd út te bringen, de Times Square Daily, dat, sa joech er ta, de minste krante wie dy't er sels ea lêzen hie, en dat er dêrom al rillegau wer ophefte. Yn dy snuorje wurken sjoernalisten fan Variety tagelyk ek oan The New York Clipper en de Times Square Daily.
Nei't The Hollywood Reporter, dy't yn 1930 oprjochte waard, sjen litten hie dat der in merk wie foar in krante oer de filmyndustry fan Hollywood, sette Silverman yn 1933 sels útein mei sa'n krante, dy't er de Daily Variety neamde, om't it blêd yn 't earstoan alle dagen útkaam útsein snein (hoewol letter almeast inkeld op moandei en freed). Foar de Daily Variety waard yn Hollywood in aparte redaksje fêstige mei Arthur Ungar as haadredakteur. Dy ferfolle dy funksje oant 1950, doe't er opfolge waard troch Joe Schoenfeld. Yn 1959 waard Schoenfeld sels opfolge troch Thomas M. Pryor, dy't de funksje oant 1988 behold, doe't er opfolge waard troch syn soan Pete Pryor. De Daily Variety yn Hollywood en de oarspronklike útjefte yn New York, dy't no de Weekly Variety neamd waard om't er ien kear yn 'e wike útkaam, waarden oarspronklik rund as twa ferskillende blêden.
Underwilens hie Sime Silverman it haadredakteurskip fan 'e Weekly yn 1931 oerdien oan Abel Green, hoewol't er sels útjouwer bleau oant syn ferstjerren yn 1933, koart nei't er de Daily oprjochte hie. Green bleau de haadredakteur fan 'e Daily oant syn eigen dea yn 1973. Sime syn soan Sidne Silverman waard yn 1933 útjouwer fan beide blêden, en nei't er yn 1950 oan tuberkuloaze beswykt wie, urf syn jonge soan Syd Silverman it hiele bedriuw, dat doe Variety, Inc. hiet. As fâd waard Harold Erichs oansteld, dy't op 'e winkel paste oant Syd Silverman yn 1956 âld genôch wie om it útjouwerskip oer te nimmen. Dyselde ferkocht Variety, Inc. yn 1987 foar $64 miljoen oan Cahners Publishing, mar behold ûnder it nije rezjym de funksje fan útjouwer fan beide blêden oant er yn 1990 mei pinsjoen gie en opfolge waard troch Gerard A. Byrne by de Weekly en syn eigen soan Michael Silverman by de Daily. Sels beklaaide er neitiid de funksje fan foarsitter fan 'e ried fan bestjoer fan 'e beide útjeften.
Op 7 desimber 1988 hie haadredakteur Roger Watkins it tafersjoch oer de oerstap fan Variety fan swart-wyt- nei kleuredruk. Yn 1989 waard Peter Bart haadredakteur fan 'e Weekly Variety, in funksje dy't er tweintich jier lang beklaaie soe. Letter besette er tagelyk ek it haadredakteurskip fan 'e Daily, dat earder yn 'e hannen west hie fan Michael Silverman. Yn oktober 2012 ferkocht Reed Business Information (foarhinne Reed-Elsevier), de memme-ûndernimming fan Cahners Publishing, Variety oan Penske Media Corporation (PMC). Dat bedriuw wie ek de eigner fan Deadline Hollywood, dat sûnt 2007 beskôge waard as de wichtichste konkurrint fan Variety. Yn oerlis mei de haadredakteurs en útjouwers besleat Jay Penske, de eigner fan PMC, om op te hâlden mei de Daily Variety. De lêste edysje fan it blêd ferskynde op 19 maart 2013. Neitiid waard it nijs oer de hiele entertainmentyndustry konsintrearre yn 'e Weekly Variety, dy't no wer gewoan Variety neamd waard.
Oplaach
De earste edysje fan Variety hie yn 1905 in oplaach fan 320 eksimplaren. Yn 2013 bedroech de oplaach 40.000. Mei't men berekkene hat dat elts eksimplaar yn trochsneed troch trije minsken lêzen wurdt, kin men stelle dat Variety yn totaal 120.000 lêzers berikt. De webside Variety.com wurdt eltse moanne besocht troch 17 miljoen unike besikers.
Master of Puppets (album)
Master of Puppets is it tredde studio-album fan Metallica. It album waard opnommen fan septimber oant en mei desimber yn de Sweet Silence studio's yn Kopenhagen en waard inkelde moannen letter op 3 maart 1986 útbrocht, it wie it earste album dat útbrocht waard fia it platelabel Elektra. It is it lêste album dêr't bassist Cliff Burton noch op te hearren is.
Appelskeaster Feart
De Appelskeaster Feart (Stellingwerfsk en offisjeel: Appelschester Vaort) is in feart yn Eaststellingwerf. It wetter rint fan de Drintske grins nei Appelskea.
De namme Appelschester Vaort jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Opsterlânske Kompanjonsfeart.
Wittenskiplik buro
In wittenskiplik buro is in mei in Nederlânske politike partij ferbûne tinktank.
At in lanlike politike partij yn de Twadde Keamer of Earste Keamer fertsjintwurdige is, krijt sy subsydzje spesjaal foar in wittenskiplik buro. De hichte fan dy subsydzje hinget fan it tal Twadde Keamerleden fan de partij ôf. Sa'n wittenskiplik buro moat wol in ûnôfhinklike stifting wêze. Wittenskiplike buro's bestean fan 1945 ôf.
In wittenskiplik buro is een tinktank, dêr't de partij nije ideeën helje kin. It buro bringt meast in blêd út dêr't it ynterne debat yn hâlden wurdt, analyses makke wurde of útstellen foar konkrete problemen dien wurde en spylje faak in rol by it meitsejn fan nije ferkiezingsprogramma's of begjinselprogramma's.
Yn Belgje is de stúdzjetsjinst fan in partij te fergelykjen mei in Wittenskiplik buro.
Greg Bear
Gregory Dale (Greg) Bear (San Diego, 20 augustus 1951 - 19 novimber 2022) wie in Amerikaansk skriuwer en yllustrator, hy skreau benammen science fictionboeken.
Karriêre
Bear wurdt rekkene ta de hurde science fiction, om't syn boeken geregeld de mooglike ynfloed behannelje fan de nijste ynsichten yn wittenskip en technology op ús maatskippij. Yn Darwin's Radio út 1999 die er dat sa oertsjûgjend dat it wittenskiplike tydskrift Nature him priizge om syn rigoereuze en disninearre útwurking fan de modernste ideeën yn molekulêre biology oer firussen en evolúsjeteory.
Arumer Feart
De Arumer Feart is in feart tusken Arum en it Van Harinxmakanaal yn de gemeente De Waadhoeke.
De namme Arumer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Arumervaart.
Greg Bear
Karriêre
Bear wie boaske mei in dochter fan skriuwer Poul Anderson, it pear hie twa bêrn.
Greg Bear ferstoar op 19 novimber 2022 yn 'e âldens fan 71 jier.
Wurk
Eon searje
Forge of God searje
Darwin searje
Michael Perrin searje
Queen of Angels searje
Oare romans
Ferhalebondels
Sipke Castelein (roeier)
Sipke Taeke (Sipke) Castelein (Warkum, 19 april 1941) is in eardere Frysk roeier.
Yn 1964 die Castelein mei oan de Olympyske Simmerspullen yn Tokyo De roeiwedstriden waarden hâlden op de roeibaan fan Toda. By de fjouwer sûnder stjoerman einige er mei in tiid fan 7.09,98 op in knappe fjirde plak.
Castelein wie yn syn aktive jierren aktyf by roeiferiening ASR Nereus. Hy studearre ekonomy en waard doktorandus op dat fakgebiet. Hy is letter by Provinsje Fryslân oan de gong gongen as ynterim-manager.
Wilhelminapark (Snits)
thumb|Wilhelminapark It Wilhelminapark is it âldste stedspark fan de stêd Snits. It park fan 3 hektare waard yn 1898 oanlein ta gelegenheid fan de ynhuldiging fan keninginne Wilhelmina.
It Wilhelminapark leit krekt bûten it sintrum fan Snits tusken de Boalserterwei en de Frjentsjerter Feart. Yn 1898 waard it park oanlein yn de Ingelske lânskipsstyl. It park is ûntwurpen troch túnarsjitekt Gerrit Lambertus Vlaskamp en is noch hast hielendal yn oarspronklike steat/foarm. It Wilhelminapark is it twadde park fan Nederlân, nei it Vondelpark yn Amsterdam, dat ryksbeskerming hat. De gemeente Snits is sûnt de ein fan de Twadde Wrâldoarloch eigener fan it park.
Beammen
thumb|Fiver Yn it park steane 10 bysûndere beammen: in Gingko, Goudesk, Yperenbeam (1898), Linebeam (yn 1898 yn oanwêzichheid fan 1700 skoalbern plante), Moerassypres (1898), Papierbjirk, Plataan, Robinia, Fleugelnút en Wettersypres.
Bank foar âlderein
Neist de parkwachterswenning stiet in Bank foar Alden fan Dagen. De dûbele en oerkape bank is yn 1920 delsetten op fersyk fan de âldere ynwenners fan de stêd. De 90-jierrige Jan Ras lei de earste stien. Sijbe Jellema ûntwurp de bank, dy't bysûnder is troch syn luifels, rêchskot en sydskotten.
Brêgen
De brêgen yn it park binne ûntwurpen troch Abert Teunissen Broost. Fan 1885 - 1897 wie hy, as foud fan it Ald Burger Weeshûs, ien fan de opdrachtjouwers foar de oanlis fan it stedspark. Neist direkteur fan it gemeentlike gasfabryk wie hy ek partikulier fêstige arsjitekt. Yn syn funksje as arsjitekt ûntwurp hy meardere brechjes, de parkwachterswenning en it tagongsstek fan it park (dat er lykwols nea komd is).
Julianagondel
Op 30 april 1909 waard Prinses Juliana berne. De fouden fan it Old Burger Weeshûs lieten in 4,5 meter lange fantasygondel bouwe, dy't in prominint plak krige yn de sintrale fiver fan it park. It boatsje waard op 31 augustus 1909 dellsetten, mar ferdwûn yn 1936 wer. It boatsje, nei ûnderwerp fan Auke Holtrop van der Zee, waard net troch elkenien wurdeare en koste te folle ûnderhâld.
Muzyktinte
Sintraal yn it park leit in rûn eilân, dat gaadlik wie om muzykútfierings op te jaan. Dêrom waard yn 1917 in ferpleatsbere muzyktinte delsetten op it eilân. De tinte waard ek brûkt foar útfierings op it Skiepmerkplein, yn it sintrum fan de stêd. De foarstellings soargen lykwols foar te folle fernielings oan perken, gers en blommen, wêrtroch't al gau besluten waard om op te hâlden mei optredens yn it park. Yn 1982 waarden der boarterstastellen setten op it eilantsje.
Parkwachterswenning
Yn de súdwestlike hoek fan it park stiet in parkwachterswenning. De wenning waard tagelyk mei it park boud troch timmerman Martinus Rondema. De wenning wie net botte geryflik en boppedat tige fochtich en tsjuster. De wenning is dêrom meardere kearen ferboud. Bûten de wenning stiet in kas, dêr't de parkwachter planten hold. Op it dak fan de wenning stiet in klokkestoel, om besikers der op attint te meitsjen dat de slutingstiid fan it park kommendewei is. Yn 1905 waard op in sydgevel fan it gebou in plaat oanbrocht, in geskink fan glêsfabrikant Marinus Josephus Houwink. Hjirop stiet te lêzen dat de besikers netsjes mei it park omgean moatte. De plaat is yn 1988 restaurearre.
Slach yn it Baduhennawâld
De Slach yn it Baduhennawâld wie yn 28 nei Kr. in militêr treffen tusken de Friezen en de Romeinen. De Romeinen waarden troch de Friezen ferslein.
Wilhelminapark (Snits)
Foliêre
Yn 1913 kaam in foliêre mei sier- en sjongfûgels yn it park. It gebou hat in rûne útbou, dêr't romte is foar in fontein. De foliêre is ûntwurpen troch Geert Stapensea en wurdt noch altiten brûkt, mar hat no in minder úthiemske groep bewenners.
Slach yn it Baduhennawâld
Eftergrûn
In 28 wienen de Friezen yn opstân kaam, fanwegen Olennius, de nije lânfâd, die de belestings yngripend ferhege en hurd optrede tsjin de rebûlje dy't hjir it gefolch fan wie.
Trekfûgel
thumb|In foarbyld fan in trekfûgel: de [[boereswel.]] In trekfûgel is in fûgelsoarte dêr't (hast) alle yndividuen fan út it briedgebiet weilûke om in hiel ein fierder te oerwinterjen.
De oare helte fan it jier wurdt der wer weromflein.
In trekfûgel wurdt ek wol trekker of migrant neamd. It tsjinoerstelde fan in trekfûgel is in stânfûgel. Dy bliuwt wol yn syn broedgebiet oerwinterjen.
TV5
TV5 Network, Inc. (algemien bekend as TV5) is in Filipynsk mediabedriuw mei haadkantoar yn Mandaluyong. It waard oprjochte yn 1960 troch Chino Roces.
Mount Everest
thumb|Mount Everest De Mount Everest (Nepaleesk सगरमाथा, Chomolungma of Qomolangma (Tibetaansk ཇོ་མོ་གླང་མ) of Zhumulangma (Sineesk: 珠穆朗玛峰 Zhūmùlǎngmǎ Fēng) is mei 8.848 meter de heechste berch op ierde. De berch leit yn de Himalaya, op de grins tusken Nepal en Sina, wêrfan de top op Nepaleesk grûngebiet leit. De berch waard foar it earst beklommen yn 1953 troch Edmund Hillary en Tenzing Norgay, dêrnei folgen mear klimmers. De Mount Everest is foar klimmers mei ûnderfining gjin drege put, yn ferliking ta oare achttûzen meter bergen lykas de K2 yn Pakistan. Klimatologysk is de Mount Everest wol gefaarlik, de temperatuer kin samar omslaan en troch de kâlde wyn reitsje kinne dielen fan it lichem samar befrieze. By it beklimmen fan de Mount Everest wurdt in soerstofapparaat oanrikkemandearre omdat atmosfearyske druk oan de top mar ien tredde fan dy op seenivo is. D.w.s. dat men op de Mount Everest mar sa'n 33% fan it soerstofpersintaazje op seenivo hat.
Tibet
Tibet is in regio yn Sina. Lhasa is de tradisjonele haadstêd fan Tibet en de haadstêd fan de Autonome Regio Tibet yn Sina. Fanâlds binne de Tibetanen in aparte etnisiteit mei in eigen kultuer, folk en twa religys: de bön en it Tibetaanske Boedisme. Sûnt de oerweldiging fan de Sinezen yn 1950-51 is Tibet in part fan Sina en bestjoerlik is it ferdield oer trije Sineeske provinsjes, de Tibetaanske Autonome Regio en dielen fan de provinsjes Sichuan en Qinghai. Kultureel wurde ek Ladakh en Sikkim yn Yndia, Bûtan en parten fan Nepal ta Tibet rekkene. Yn 1959 flechte de Dalai Lama it lân út; hy is de geastlike en politike lieder fan Tibet.
Skiednis
De earste histoaryske kening fan Tibet wie Srong-Tsan Gam-Po (± 620-649). Troch him waard Lhasa ta haadsit makke. Under Kry-srong-Ide-btsan (± 755-795) stie Tibet op it toppunt fan har macht, it strekke har doe nei it westen út oant de Pamir, en nei it suden oant de Golf fan Bengalen. Yn dy tiid krige it Lamaïsme der fêste foet. Op de ein 9e iuw foel it ryk wer útein.
Fan de 13e oant de 18e iuw stie Tibet ûnder Mongoalske soevereiniteit. Yn 1270 makke de Mongoalske keizer fan Sina Kûbilay Khan de lama fan it kleaster Saskia oan him ûnderhearrich. Dêrmei set in rige fan prysterkeningen útein. Yn it begjin fan de 15e iuw stiftet Tsjong-Ka-pa de sekte fan de gielmutsen (tsjinoer de readmutsen, de oanhingers fan it oarspronklike Lamaïsme. Ien fan syn learlingen dGehdun-grubpa wie de earste dalay lama. Yn 1641 krige de dalay lama ek wrâldske macht. Nei 1720 hat Sina har macht oer Tibet útwreide en it lân stadichoan ôfsletten foar bûtenlanners. Fanwege de pro-Russyske hâlding fan de dalay lama stjoerde Grut Brittanje yn 1904 in militêre ekspedysje fanút Yndia nei Tibet dy't de Lhasa besette. Dat jier kaam de saneamde Lhasa-konvinsje ta stân dêr't Grut-Brittanje hânnelsfoarrjochten by bedonge en de soevereiniteit fan Sina oer Tibet erkende.
Nei in opstân tsjin Sina yn 1918 waard Tibet ûnôfhinklik. Doe Tibet nei de festiging fan de Sineeske Folksrepublyk yn 1950 stribbe nei kontakt mei Yndia lutsen de Sinezen it lân binnen. Yn 1951 kaam in ferdrach ta stân dêr't û.o. yn bepale waard dat Tibet in part fan Sina wêze soe. In opstân fan de befolking waard yn 1959 fûleindich delslein dêr't mear as 100.000 Tibetanen by omkommen soene, goed 80.000 ynwenners flechte fuort. De dalay lama flechte fuort nei Yndia. Op 1 septimber 1965 waard Tibet ta in autonome regio fan de Sineeske Folksrepubyk ferklearre.
Avengers: Age of Ultron
Avengers: Age of Ultron is in Amerikaanske superheldefilm út 2015 ûnder rezjy fan Joss Whedon, mei yn 'e haadrollen Robert Downey jr., Chris Evans, Mark Ruffalo, Chris Hemsworth, Scarlett Johansson en Jeremy Renner. De titel betsjut "Wrekers: It Tiidrek fan Ultron". De film is basearre op 'e strip mei deselde namme fan Stan Lee en Jack Kirby, en foarmet it alfde diel út 'e filmrige fan it Marvel Cinematic Universe. It is it direkte ferfolch op The Avengers, út 2012. It ferhaal folget in groep superhelden, ûnder wa Iron Man, Captain America, de Hulk en de healgod Thor, as se it opnimme moatte tsjin in meunster dat se sels kreëarre hawwe: de keunstmjittige yntelliginsje Ultron, dy't de minskheid útrûgje wol. Avengers: Age of Ultron krige fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes en woeks yn 'e bioskopen út ta in reuseftich kommersjeel súkses. Der waarden neitiid noch twa direkte ferfolchfilms makke: Avengers: Infinity War (2018) en Avengers: Endgame (2019).
Plot
De Avengers (Tony Stark alias Iron Man, Steve Rogers alias Captain America, Bruce Banner alias de Hulk, de healgod Thor, Natasha Romanoff alias Black Widow en Clint Barton alias Hawkeye) fiere yn it (fiktive) Eastjeropeeske lân Sokovia in oanfal út op in fasiliteit fan 'e kriminele organisaasje Hydra. Dêr binne baron Wolfgang von Strücker en dr. List dwaande mei eksperiminten op minsken, wêrfoar't se gebrûk meitsje fan 'e Tesseract, in machtige enerzjyboarne fan ûnbekend potinsjeel dy't earder troch Thor syn healbroer Loki as syn skepter brûkt waard (sjoch: The Avengers).
Fan dejingen dy't de proeven ûndergien hawwe, binne mar twa yn libben bleaun: de twilling Pietro en Wanda Maximoff. Pietro beskikt troch de eksperiminten oer boppeminsklike faasje, wylst syn suster Wanda telepatyske en telekinetyske fermogens krigen hat. Yn 'e striid bringt Pietro Hawkeye in slimme ferwûning ta, wylst Wanda de geast fan Iron Man ynkringt en him in mooglike takomst belibje lit wêryn't de oare Avengers omkommen binne troch in nije bûtenierdske ynvaazje fan 'e Ierde. Wylst Captain America Strücker yn 'e hechten nimt, stelt Iron Man de Tesseract feilich. De twilling ûntkomt. Hawkeye wurdt by dokter Helen Cho brocht, in Súdkoreaanske fysiologe dy't him genêst fan syn wûnen mei har baanbrekkende weefselgenerearjende technology.
Dreaun troch syn fizioen fan 'e takomst bepraat Stark (Iron Man) Bruce Banner om him te helpen in keunstmjittige yntelliginsje te ûntdekken dy't neffens him ferskûle sit yn 'e ealstien dy't de enerzjyboarne fan 'e Tesseract foarmet. De beide mannen hâlde harren aktiviteiten op inisjatyf fan Stark geheim foar de oare Avengers, om't er wit dat de oaren net of net allegearre akkoart gean sille mei syn plan om 'e keunstmjittige yntelliginsje út 'e Tesseract te brûken om syn wrâldferdigeningsprogramma Ultron oan te driuwen. It geheime ûndersyk hat jammerdearlike konsekwinsjes as der ûnferwachts in trochbraak plakfynt as Stark en Banner net yn it laboratoarium oanwêzich binne. De yntegraasje fan 'e keunstmjittige yntelliginsje en it wrâldferdiginingsprogramma foarmet in selsbewuste masine (Ultron) dy't it doel fan Stark, om foar frede op 'e Ierde te soargjen, opfettet as in opdracht om 'e minskheid út te rûgjen.
Ultron eliminearret J.A.R.V.I.S., de keunstmjittige yntelliginsje dy't fungearret as Stark syn majordomo anneks bedriuwslieder, en falt dan de Avengers oan yn harren haadkertier. Hja witte him te ferjeien, mar Ultron naait út mei de Tesseract nei Strücker syn basis yn Sokovia, dêr't er himsels in better roboatysk lichem oanmjit en teffens in leger fan robots produsearret. Hy deadet Strücker yn dy syn finzenissel om't er tefolle wit, en rekrutearret de Maximoff-twilling as syn trewanten. Dat is maklik genôch om't dyselden Stark ferantwurdlik hâlde foar de dea fan harren âldelju troch wapens dy't yn syn fabriken produsearre wiene.
Kalifornysk grûniikhoarntsje
It Kalifornyske grûniikhoarntsje (Latynske namme: Otospermophilus beecheyi; foarhinne: Spermophilus beecheyi) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae), de tûke fan 'e grûniikhoarntsjes (Marmotini), it boppeskaai fan 'e echte grûniikhoarntsjes (Spermophilus) en it skaai fan 'e rotsiikhoarntsjes (Otospermophilus). Dizze soarte libbet yn 'e westlike Feriene Steaten en noardwestlik Meksiko, dêr't er frij algemien is en beskôge wurdt as maklik waar te nimmen. De beskriuwer, John Richardson, ferneamde it Kalifornyske grûniikhoarntsje yn 1829 nei Frederick William Beechey, in Britske seefarder en ûntdekkingsreizger út 'e iere njoggentjinde iuw.
Fersprieding en biotoop
It Kalifornyske grûniikhoarntsje komt rûnom foar yn 'e Amerikaanske steaten Kalifornje en Oregon, en op it Kalifornysk Skiereilân yn Meksiko. Koartby hat er syn areaal útwreide nei dielen fan 'e steaten Washington en Nevada. Hy jout de foarkar in rotsige biotopen mei strewelleguod.
Uterlike skaaimerken
It Kalifornyske grûniikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan sa'n 30 sm, mei in sturtlingte fan likernôch 15 sm. De pels is op 'e rêch, de kop en de boppekant fan 'e sturt spikkelbûnt, mei in brunige grûnklear dêr't witige of grizige plakjes op sitte. De bealch is folle ljochter, mei in krêmeftige of grizich wite kleur. Om 'e eagen hinne is it hier witich, en om 'e earen hinne swartich. De sturt hat de foarm fan in plomsturt, dy't foar in grûniikhoarntsje frij folumineus is.
Avengers: Age of Ultron
Plot
Wanda wit Captain America, Black Widow en Thor út te skeakeljen troch harren mei har telepatyske fermogen yn aaklike fizioenen te beheljen. Hawkeye, dy't earder alris geastlik beset west hat, is har te slim ôf, mar Banner trapet deryn en feroaret yn de Hulk, dy't mâltjirgjend en ferwoastgjend losgiet op 'e binnenstêd fan Jehannesburch. Mei't Black Widow, dy't fereale is op Banner, as iennichste de Hulk delbêdzje kin, falt it nei har útskeakeling oan Iron Man ta om it griene meunster mei geweld tsjin te kearen foar't er in bloedbad oanrjochtet. Tsjin 'e tiid dat him dat mei syn spesjaal ûntwurpen anty-Hulk-bepânsering slagget, leit in grut diel fan Jehannesburch yn pún. Neitiid ûntstiet der grutte en wrâldwide ferûntweardiging oer de ferwoastgings. Banner skammet himsels dea en beslút dat hysels net geskikt is foar dielname oan in beskaafde maatskippij, om't er gjin selsbehearsking hat as er de Hulk is.
Kalifornysk grûniikhoarntsje
Hâlden en dragen
Kalifornyske grûniikhoarntsjes libje yn eigengroeven hoalen dy't yn mienskip bewenne wurde, al hat elts eksimplaar syn eigen yngong. Hoewol't se maklik nuet makke wurde kinne, en op plakken dêr't faak minsken komme reewillich iten fan har oannimme, bringe se it grutste part fan 'e tiid op net mear as 25 m fan har hoale troch, en gean se dêr mar komselden mear as 50 m by wei. Yn 'e kâldere dielen fan har ferspriedingsgebiet hâlde Kalifornyske grûniikhoarntsjes winterdeis ferskate moannen lang in wintersliep, mar yn kontreien dêr't gjin snie falt, binne se almeast it hiele jier rûn aktyf. Op plakken dêr't it by 't simmer útsûnderlik hjit wurdt, hâlde se soms in stikmannich dagen in simmersliep.
Avengers: Age of Ultron
Plot
Hawkeye nimt de oare leden fan it team mei nei syn boerespultsje op it Amerikaanske plattelân, dêr't se ferwolkomme wurde troch syn frou Laura, dy't op alle dagen rint, en syn beide jonge bern. Thor set ôf om mei natuerkundige Erik Selvig te oerlizzen oer de apokalyptyske takomst dy't er yn syn fizioen sjoen hat. Underwilens ferskynt op 'e pleats Nick Fury, it âlde haad fan S.H.I.E.L.D., it no ophefte agintskip dêr't de Avengers oarspronklik foar wurken. Hy praat op it team yn, dat se har ûnderlinge skelen farre litte en ynstee fan inoar ferwiten te meitsjen in plan betinke om Ultron tsjin te hâlden.
Underwilens bejout Ultron him nei Seoel, dêr't er dokter Helen Cho troch it gebrûk fan 'e Tesseract oan him ûnderwerpt. Dêrnei lit er har it fibranium kombinearje mei har weefselgeneraasjetechnyk en de ealstien fan 'e Tesseract om in nij, frijwol ûnferwoastber, lichem foar himsels te meitsjen. De Avengers ûntdekke wêr't Ultron is, en Captain America, Black Widow en Hawkeye reizgje nei Seoel om him tsjin te hâlden en dokter Cho te rêden. As de ûngeduldige Ultron (foartidich en om 'e nocht) besiket om himsels nei syn nije lichem te uploaden foar't dat dêr ree foar is, kin Wanda Maximoff foar it earst syn tinzen lêze, eat dat se by minsken altyd kin. Sa ûntdekt se syn plannen om 'e minskheid út te rûgjen, wêrnei't sy en har broer harren tsjin him keare. Ultron ûntkomt mei de medyske kokon mei syn nije lichem wylst Captain America arrivearret om it, mei help fan 'e Maximoffs, tsjin syn robots op te nimmen. Black Widow en Hawkeye witte de kokon mei it syntetyske lichem te stellen, mar dêrby wurdt Black Widow finzennommen troch Ultron.
Kalifornysk grûniikhoarntsje
Hâlden en dragen
Natuerlike fijannen fan it Kalifornyske grûniikhoarntsje binne earnen, waskbearen, foksen, dassen, wezelingen en fral rattelslangen. Kalifornyske grûniikhoarntsjes hawwe ferskate strategyen ûntjûn om har tsjin rattelslangen te ferdigenjen. Sa hawwe guon populaasjes yn Kalifornje in beskate ymmuniteit tsjin rattelslangegif ûntwikkele. De jongen, dy't sa'n ymmuniteit pas mei in moanne ûntjouwe, wurde wol beskerme trochdat it wyfke op âlde slangefellen omkôget en dan harsels en de jongen beslikket. Dêrtroch krije se de rook fan rattelslangen, en kinne se troch echte slangen dus minder goed opmurken wurde. Fierders skoppe Kalifornyske grûniikhoarntsjes, as se in rattelslange gewaarwurde, faak sân nei it bist, mei't de reäksje dêrop har helpt om yn te skatten hoe gefaarlik (want aktyf) oft it bist is, ôfhingjend fan 'e bloedtemperatuer fan 'e kâldbloedige slange.
Avengers: Age of Ultron
Plot
Wanda Maximoff warskôget Captain America dat Tony Stark op 'e nij besykje sil om in frijwol almachtige keunstmjittige yntelliginsje te kreëarjen, mei't dat yn syn tinken no it meast foar de hân leit. Captain America nimt de Maximoffs mei nei it haadkertier fan 'e Avengers dêr't Stark yndie dr. Banner wer bepraat hat om him te helpen. It docht bliken dat J.A.R.V.I.S. net folslein ferneatige wie troch Ultron, mar himsels yn brokjes en bytsjes yn oare kompjûterprogramma's ferskûle hie en op dy manear û.m. de lansearkoades fan it wrâldwide arsenaal fan nukleêre wapens (troch de koades oanhâldend te feroarjen) bûten berik fan Ultron holden hat. Stark hat J.A.R.V.I.S. no op 'e nij gearstald en upload him yn it syntetyske lichem dat dr. Cho makke hat. Captain America, Hawkeye en de Maximoffs besykje him tsjin te kearen, wylst Banner wifket hokker kant oft er kieze moat. It skeel wurdt besljochte as Thor weromkeart en it syntetyske lichem troch in wjerljochtslach aktivearret.
Neitiid leit Thor út dat neier ûndersyk fan syn fizioen him yn oerlis mei dr. Selvig ta de oertsjûging brocht hat dat de ealstien út 'e Tesseract de fjirde fan 'e seis Uneinichheidsstiennen is, de machtichste foarwerpen dy't besteane. J.A.R.V.I.S. yn syn syntetyske lichem, dy't omreden fan Thor syn fizioen 'Vision' neamd wurdt, wit it fertrouwen fan 'e Avengers te winnen troch Mjölnir, de hammer fan Thor op te tillen, wat inkeld dyselden kinne dy't folslein weardich binne (wat de rest fan it team blykber net is).
De Avengers sette mei Vision en de Maximoffs ôf nei Sokovia, dêr't Ultron de rest fan syn fibranium brûkt hat om in masine te bouwen dy't in diel fan 'e haadstêd mei ûndergrûn en al lostilt fan 'e Ierde en omheech draacht, de loft yn. Hy is fan doel om 'e stêd fan kilometers hichte as in soarte fan eigenmakke asteroïde wer op 'e Ierde delploffe te litten, sadat de minskheid útrûge wurdt krekt sa't earder mei de dinosauriërs bard is. Banner rêdt Black Widow út in tichthûs ûnder it robotfabryk fan Ultron. Hja ferklearret him har leafde, mar smyt him dan yn it gat dat de opstigende stêd efterlitten hat yn 'e Ierde, om't se op it stuit net ferlet hat fan himsels mar fan 'e Hulk.
De Avengers, Vision en de Maximoffs nimme it op tsjin Ultron syn leger fan robots. Wylst Iron Man in manear besiket te betinken om 'e stêd delkomme te litten sûnder negative gefolgen foar de hiele minskheid, rêde de oaren de bewenners fan 'e opstigende stêd. Fury en syn ûnderbefelhawwer Maria Hill ferskine mei de 'Fleandekkopter' fan S.H.I.E.L.D., in reuseftich fleanend fleandekskip, en se hawwe superheld War Machine meibrocht om it skip tsjin 'e robots fan Ultron te ferdigenjen. De Avengers evakuëarje de stedsbewenners nei de Fleandekkopter. Hawkeye rêdt in lyts jonkje dat yn 'e gaos fan 'e evakuaasje efterbleaun is, mar Ultron stelt de mei stealthtechnology tariste strieljager fan 'e Avengers en besjit de Avengers op 'e grûn mei de grutte masinegewearen fan it tastel. Hawkeye kin gjin kant út en wol it jonkje mei syn eigen lichem beskermje, mar se wurde rêden troch Pietro Maximoff, dy't harren mei syn boppeminsklike faasje yn feilichheid bringt. Dêrby rekket er sels lykwols trochsingele mei kûgels, dat er it bestjert.
By Ultron syn besjitting rekket ek Black Widow ferwûne, dy't dêrnei sêftkes yn 'e earmen fan 'e Hulk nei de Fleandekkopter brocht wurdt. As er har dêr ôflevere hat, springt de Hulk efter de strieljager oan, dy't er interet. Hy jout Ultron in flink wan bruien en skopt him út it fleantúch. As er delkomt, wurdt Ultron opwachte troch Wanda Maximoff, dy't út wraak foar de dea fan har broer syn roboatyske lichem fernielt. As de no lege stêd werom begjint te fallen nei de Ierde, sabotearje Iron Man en Thor de motor dy't de lânmassa opstige litten hat, en feroarsaakje dêrmei in ûnbidige ûntploffing wêrby't de fallende stêd útinoar spat yn ûntelbere lytse brokjes, dy't sûnder mear as lokale skea oan te rjochtsjen op 'e Ierde delkomme. Vision spoart de lêste fan 'e robots fan Ultron op, dy't no troch Ultron sels as lêste taflechtsoard bewenne wurdt, en ferneatiget dy.
Neitiid nimt Black Widow fia in radioferbining kontakt op mei de strieljager dêr't de Hulk noch altyd yn sit, en freget him om 'e stealthkamûflaazje út te skeakeljen sadat se him opspoare kinne. Ynstee skeakelet de Hulk de radioferbining út. Hy wol langer net mear oare minsken, of minder noch, Black Widow sels, mei syn brekme oan selsbehearsking yn gefaar bringe, en is fan doel himsels ôf te sûnderjen yn in ôfhandige úthoeke fan it hielal.
Nei de konfrontaasje mei Ultron fêstigje de Avengers in nij haadkertier, dat ûnder lieding stiet fan Fury, Hill, dokter Cho en dr. Selvig. Hawkeye lûkt him mei syn gesin werom op syn boerespultsje. Stark set ôf om 'e lieding oer syn bedriuw wer op him te nimmen. Thor giet nei Asgard om mear te witten te kommen oer de machten dy't neffens him wier efter de swierrichheden sitte dêr't de Avengers de ôfrûne jierren foar kommen binne te stean. Captain America en Black Widow begjinne de training fan nije rekruten foar de Avengers: Vision, War Machine, de Falcon en Wanda Maximoff, dy't harsels no Scarlet Witch neamt.
Healwei de ôftiteling ferskynt de god Thanos yn byld, dy't in pânserwant oandocht en, teloarsteld oer it falen fan 'e lju dy't der manipulearre hat om it smoarge wurk foar him op te knappen, seit dat er dan de Uneinichheidsstiennen sels wol ophelje sil.
Produksje
Avengers: Age of Ultron waard regissearre troch Joss Whedon nei in senario fan himsels op basis 'e stripsearje The Avengers fan Stan Lee en Jack Kirby, dy't ferskynde by de útjouwerij Marvel Comics. As produsint wien Kevin Feige by it projekt belutsen foar de filmstudio Marvel Studios. Foar de film wie in budget beskikber fan mar leafst $444 miljoen. Dêrmei wie Avengers: Age of Ultron de op ien nei djoerste film aller tiden (nei Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides). De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Ben Davis, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Brian Tyler en Danny Elfman. Yn 'e postproduksje waarden mear as 3.000 special effects tafoege troch tsien ferskillende bedriuwen dy't spesjalisearre binne op dat mêd, wêrûnder Industrial Light & Magic (ILM) fan George Lucas.
Opnamen
De opnamen foar Avengers: Age of Ultron setten op 11 febrewaris 2014 útein en duorren oant 6 augustus fan dat jier. In grut diel fan 'e film waard opnommen yn 'e Shepperton Studios yn it Ingelske greefskip Surrey en yn minder mjitte yn 'e Pinewood Studios yn Buckinghamshire, mar der waard ek op lokaasje filme op oare plakken yn Ingelân, te witten: Londen, Hampshire, Kent en Norfolk, en fierders yn 'e Amerikaanske steat New York, Jehannesburch yn Súd-Afrika, Seoel yn Súd-Koreä, Chittagong yn Bangladesj en de Aostadelling yn noardlik Itaalje. Yn it Kastiel fan Dover, yn Kent, waarden de binnendoarsênes opnommen yn Strücker syn fêsting yn Sokovia. De Aostadelling gie troch foar it fiktive lân Sokovia. Op it skiptsjerkhôf fan Chittagong waard de sêne mei wapenhanneler Klaue filme.
Distribúsje
De distribúsje fan Avengers: Age of Ultron waard fersoarge troch Walt Disney Studios Motion Pictures, de distribúsjepoat fan The Walt Disney Company, dêr't ek de Marvel Studios diel fan útmeitsje. De film gie op 13 april 2015 yn Hollywood yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 28 april digitaal en op 19 maaie 2015 op cd by platemaatskippij Hollywood Records. Op 8 septimber fan dat jier kaam Avengers: Age of Ultron beskikber as digitale download en op 2 oktober waard de film ek útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Avengers: Age of Ultron oer it algemien positive resinsjes. Richard Roeper fan 'e Chicago Sun-Times parte de film 31/2 fan 4 stjerren ta, en skreau: "Ienris kin it skoan wêze dat in Avengers-film beswykt ûnder syn eigen geweldigens. Ik bedoel: hoe faak kin men no eins de wrâld rêde? Mar hjoed is noch net dy dei." Matt Zoller Seitz fan RogerEbert.com joech Avengers: Age of Ultron 3 fan 4 stjerren en skreau dat hoewol't de film "grutter, lûder en minder gearhingjend" wie as The Avengers, hy "ek mear persoanlikheid hie" as syn foargonger of lykfol hokker oare film út it Marvel Cinematic Universe.
Yn The Hollywood Reporter wie Todd McCarthy kritysker. Hy skreau: "It slagget Avengers: Age of Ultron om syn topprioriteit te ferfoljen: it kreëarjen fan in weardige tsjinstanner foar syn superhelden. Teffens jout de film dyselden wat nije dingen om te dwaan, mar diskear kinne de aksjesênes dy fan 'e eardere film net altyd belykje." Kenneth Turan fan 'e Los Angeles Times skreau: "Hoewol't dizze film fan momint op momint effektyf is, bliuwt jin der neitiid mar in hiel lyts bytsje fan by. Mei't er in ideaal fehikel is foar ús tiidrek fan sensaasje sûnder wachtsjen en direkte befrediging, wurdt er spoarleas wei frijwol daliks nei't er konsumearre is."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Avengers: Age of Ultron in goedkarringspersintaazje fan 76%, basearre op 370 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei't er útskroeven en ferbjusterjend is, tsjinnet [de film] as in te fol troppe mar fierhinne befredigjende ferfolchfilm, wêryn't de dochs al bombidige cast fan syn foargonger weriene wurdt mei dêropta noch in pear nije tafoegings en in weardige fijân." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Avengers: Age of Ultron in goedkarringspersintaazje fan 66%, basearre op 49 resinsjes.
Opbringst
Avengers: Age of Ultron brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $459,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $943,8 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $1.402,8 miljoen. Ofset tsjin it mânske budget fan $444 miljoen betsjut dat in winst fan $958,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Avengers: Age of Ultron de op fjouwer nei meast opbringende film fan 2015 en de op fiif nei meast opbringende film aller tiden.
Prizen
Avengers: Age of Ultron waard yn 2016 nominearre foar fjouwer Saturn Awards, wêrûnder de prizen yn 'e kategoryen bêste stripferfilming, bêste byrol fan in akteur (Paul Bettany) en bêste special effects. De film wûn de Saturn Award foar bêste kostúmûntwerp (Alexandra Byrne). Avengers: Age of Ultron wûn ek in Annie Award foar treflike animearre effekten yn in live action-produksje, in People's Choice Award foar favorite aksjefilmakteur (Chris Hemsworth as Thor), en in Teen Choice Award foar favorite 'sênesteller' (Chris Evans as Captain America). Dêrnjonken waard Avengers: Age of Ultron nominearre foar noch twa oare Annie Awards, noch seis oare People's Choice Awards, noch fiif oare Teen Choice Awards, in Australyske AACTA Award, fiif Kids' Choice Awards, seis MTV Movie Awards en de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje (lange foarm).
Wynmotor Koudum 2
thumb|De wynmotor novimber 2009 De Wynmotor Koudum is in poldermole by it doarp Koudum yn de gemeente Nijefurd. De mole is in net-mealreeë Amerikaanske wynmotor, wêrfan it boujier ûnbekend is. Hy stiet in pear hûnderd meter benoardeasten it doarp yn de polder De Gearfoeging. De wynmotor wie yn 2008 yn tige minne steat. Hy is net te besichtigjen.
Wynmotor Terherne 2
thumb|240px|De Wynmotor Terherne 2 yn 2007 De Wynmotor Terherne 2 is in poldermole tichtby it doarp Terherne yn de gemeente Boarnsterhim. De mole is in lytse Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 8 blêden, wêrfan it boujier ûnbekend is. Hy waard makke troch de firma Bakker út Drylts. De mole stiet ûngefear in heale kilometer ten easten fan it doarp op in eilân. Hy is net foar publyk iepen, mar kin oant op in meter meter benei komd wurde.
Himalaya
250px|thumb De Himalaya is in berchte yn midden-Aazje en is it heechste berchte op de wrâld. Nei it Andes-berchte is de Himalaya it twadgrutste berchte op de wrâld.
Geology
De Himalaya is ûntstien troch de botsing tusken de Yndiaaske tektoanyske plaat en de Euraziatyske plaat. De Yndiaaske plaat, mei Yndia en Sry Lanka, wie sa'n 70 miljoen jier lyn in eilân dat him nei it noarden ta beweegde. Dêrtroch skeat de Himalaya likernôch 55 miljoen jier lyn de hichte yn.
1970
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1970-er jierren.
Kor Onclin
Kor Onclin (Ljouwert, 4 desimber 1918 – Twello, 7 maart 2003) wie in Nederlânske keunstskilder yn de moderne keunst, út de twadde helte fan de tweintichste iuw. Syn styl is ekspresjonistysk en besibbe oan Cobra.
Biografy
Kor Onclin waard berne yn Ljouwert. Syn mem hearde ta de feministes fan it earste oere. Syn heit wie binnenhûsdekorateur en musikus. Onclin folge in keunstoplieding oan de foarrinder fan de Akademy Vredeman de Vries yn Ljouwert.
Syn wurk waard koart foar de Twadde Wrâldoarloch eksposearre by Keunsthannel de Boer. Nei de Twadde Wrâldoarloch studearre Onclin ortopedagogyk en psychology. Oant 1978 wurke er yn De Haach as psychoterapeut en dosint op de Sosjale Akademy. Yn de jierren 70 eksposearre er yn ferskate galerys yn Nederlân.
Yn 1978 sette Onclin op Frankryk ta (Privas, Ardèche), om him folslein oan it skilderjen wije te kinnen. Nei 1981 eksposearre er benammen yn Frankryk. Syn wurk waard meardere kearen ûnderskiede. Sûnt midden jierren 80 eksposearre hy wer yn Nederlân.
05-06
05-06 is de twadde dichtbondel fan Arjan Hut. By de bondel ferskynde in CD, mei teksten dy 't Hut bewurke en opnaam mei producer Jaap van der Meer, en in DVD mei de film Mei pioniersleazens tekenje ik de stêd op 'e nij troch Wyld Hynder Films. De gedichten binne skreaun doe 't Hut stêdsdichter fan Ljouwert wie, yn 2005 en 2006. De gedichten binne meast skreaun yn it Frysk en foarsjoen fan in Nederlânsktalige oersetting. Twa fersen binne yn it Liwwadders skreaun, it Stêdsk fan Ljouwert: Oud Indise Wyk en Institút. De bekendste stêdsgedichten fan Hut binne Under de Toer, dat ûnder oaren yn it Ljouwerter stêdhûs syn plak fûn hat, It Unfolsleine Spoar  en it lange foardrachtfers Fjoertoer de Aldehou, in poetyske selfevaluaasje mei in politike ynslach, opdroegen oan de Wolf. Foar de liettekst Mata Hari krige Hut yn 2005 de Steven Sterkpriis. It lêste stêdsgedicht wie Onder de klokslag, skreaun op fersyk fan Adriaan Jaeggi foar in lyts stêdsdichterstreffen yn it Paroolteater te Amsterdam, desimber 2007.
Tracklist CD
totale rintiid: 31:24
Westeremden
Westeremden is in terpdoarp yn it noardeasten fan de provinsje Grinslân. It leit yn de gemeente Iemsdelta, foar 2021 de gemeente Loppersum. Yn 2021 wennen der 350 minsken.
Beskriuwing
Oan de ein fan de Hege Midsiuwen stie yn it doarp de earste skoalle fan Noard-Nederlân. Dizze waard stifte troch de Grinslânske abt Emo fan Witewierum (±1170-1237), dy't yn dy tiid yn Westeremden wenne. Emo wie ek de stifter fan it Kleaster Blomhôf by Witewierum, dat súdlik fan Westeremden leit.
Westeremden leit yn in gebiet dêr't sûnt 1986 lichte ierdskokken te fernimmen binne, dy't ûntstean om't yn dit part fan Grinslân ierdgas wûn wurdt. De boaiem yn dizze kriten fersakket dêrtroch ek.
Yn it doarp wennet en wurket de Grinslanske keunstskilder Henk Helmantel (1945).
Canchim
thumb|230px|Canchim-bolle De Canchim is in fleiskoweras út Sintraal-Brazylje.
It bras ûntstie út in krusing fan de Yndiaaske Sebû's en Charolais-kij. Sebû's waarden al yn de 18e iuw ynfierd yn Brazylje, de Charolais waard dêr yn 1922 yntrodusearre.
Sebûs binne better oanpast oan de it Brazyljaanske klimaat as de Europeeske kowerassen. De Canchim wurdt swierder as de Sebû en krijt mear keallen.
Kerry (ko)
Kerry cattle binne in seldsum melkkoweras, dy't fan oarsprong yn Ierlân thús hearde. It jildt as ien fan de âldste rassen fan Europa. De facht is meast folslein swart, mei allinne in bytsje wyt oan it jaar. De hoarnen binne witich mei swarte punten. Kij wage sa'n 350–400 kg en produsearje 3000–3700 kg molke de laktaasjeperioade.
Filsen
Filsen is in plak oan de Ryn yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It doarp makket diel út fan de Rhein-Lahn-Kreis en falt ûnder de ferbânsgemeente Loreley.
Kerry (ko)
It Kerryras stammet faaks ôf fan de Celtic Shorthorn, dy't al om 2000 f.Kr. nei Ierlân kaam. Kerry's waarden fokt al melkkij foar de lytse buorkerijen fan súd- en west-Ierlân. Sy ferniele de wiete grûn en greiden lang safolle net as de gruttere rassen. Tsjin 1983 wiene der noch mar sa'n 200 Kerrykij mei in stambeam yn de wrâld, mar sûnt rint it tal wer omheech. Yn Ierlân wurdt in keppel Kerry's holden op it lângoed Farmleigh dat eigendom fan de steat is.
Filsen
It plak leit foar Boppard oer midden yn de grutste ludze fan de Middelryn. By Filsen giet regelmjittich in oerset nei Boppard oan de oare kant fan de Ryn.
Kerry (ko)
Murphys Ice Cream begûn yn 2006 de molke fan de Kerry te brûken foar it meitsjen fan konsumpsje-iis, sawol om it lânseigen ras te stypjen as omdat de molke in protte rjemme hat en dêrtroch ideaal foar it meitsjen fan rjemme-iis is.
Kerry's waarden yn 1818 ynfierd yn de Feriene Steaten en foldiene dêr goed yn de 19e iuw, mar yn de jierren '30 wienen sy al seldsum wurden. Tsjintwurdich binne der noch in pear keppels yn Noard-Amearika, meast ymport fan koartlyn yn Kanada.
Filsen
Skiednis
Filsen wurdt yn it jier 1230 foar it earst as 'Vilze' neamd yn in dokumint oer in skinking fan wynareaal oan it kleaster Eberbach. Op 6 febrewaris 1276 wurdt foar it earst de oan Gallus fan Switserlân wijde tsjerke fan 'Vilzene' neamd. Oarspronklik wie de wynbou tige wichtich foar it doarp, oant yn Filsen yn de 19e iuw sa massaal op de tylt fan kersen oerskeakele waard, dat de hiele wynbou dêr ferdwûn.
Lambertus fan Dam
Lambertus fan Dam (Grins, 1744 - 1820) wie in oargelbouwer út Ljouwert. Hy is de grûnlizzer fan de Ljouwerter firma L. van Dam & Zn., dêr't fjouwer generaasjes wurke hawwe en dy't sa'n 250 oargels boud hat. Dy Van Dam orgels binne fral yn de noardlike provinsjes fan Nederlân te finen. Yn 1926 luts de famylje har werom út de oargebou en ferkocht it bedriuw.
Om 1860 hinne waard troch de firma Van Dam it Friese zevendelige orgelfront yntrodusearre.
Van Dam
Yn 1814 waard Lambertus opfolge troch syn soannen: Luitjen Jacob van Dam (1783 - 1846) en Jacob van Dam (1787 - 1839).
Yn 1846 naam soan Lambertus van Dam (1823 - 1904) de lieding fan de firma oer. Ek syn bruorren Pieter van Dam (1824 - 1899) en Jacob van Dam (1828 - 1907) sieten yn it bedriuw.
Dêrnei waard de firma oernaam troch Lambertus syn soannen Luitjen Jacob van Dam (1850 - 1931) en Pieter van Dam (1856 - 1927). De earste luts him yn 1909 werom. Yn 1917 wurd de firma feroare yn de NV P. van Dam, neist Pieter sieten ek de hearen B.F. Bergmeijer en J. Vaas yn de direksje. Pieter van Dam luts him yn 1926 werom, Bergmeijer sette in oargelmakkerij yn Woerden op en J. Vaas waard no de lieder fan it bedriuw.
Twa bedriuwen
Yn 1929 kaam in nije NV ta stân ûnder de namme NV orgelfabriek v/h P. van Dam. Vaas en Bron foarmen de direksje. It bedriuw waard lykwols yn 1931 ferkocht oan J. van der Bliek ûnder betingst dat dy gjin minsken dien jaan soe. Dat barde lykwols al, mar dy minsken koenen oan de slach by de nij oprjochte firma Vaas en Bron. Dat bedriuw waard yn 1964 oernaam troch de Alkmaarske firma Pels.