cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
At the Watergate
At the Watergate wie in muzykfestival foar jonge muzikanten dat eins de trettjinde edysje wie fan it European Youth Music Festival (EYMF). It waard fan 8 oant en mei 11 maaie 2018 yn Snits en omkriten holden yn it ramt fan it projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa. De namme ferwiisde nei de Snitser Wetterpoarte. At the Watergate bestie út 6.000 jonge musisy út 20 Jeropeeske lannen, dy't krapoan 1.000 konserten joegen op 30 ferskillende poadia yn Snits sels en op satellytpoadia yn omlizzende doarpen en stêden. It evenemint loek nei skatting 55.000 besikers en wie dêrmei in grut súkses.
At the Watergate hie in budget fan yn totaal €1,5 miljoen. Dat bedrach waard foar in diel ynbrocht troch de organisaasje fan LF2018, de Provinsje Fryslân, de Rabobank en lange rige oare sponsors út it bedriuwslibben. De Gemeente Súdwest-Fryslân joech €175.000 subsydzje oan it evenemint en stelde fierders fergees kantoarromte beskikber foar Kultuer Kertier Snits (CKS), de organisaasje efter it evenemint. Bydragen fan 'e dielnimmers oan en besikers fan At the Watergate dieken de helte fan 'e finansiering.
Yn augustus 2019 kaam lykwols yn it nijs dat CKS by lange nei net út 'e kosten kommen wie, en mei in gat yn 'e begrutting fan €215.000 sitten bleaun wie. Neffens CKS lei dat benammen (foar €165.000) oan 'e hegere kosten dy't makke wurde moasten foar befeiliging, ferkearsregeling en EHBO. Yn 'e oarspronklike begrutting wiene dy kosten net opnommen om't sokke útjeften neffens CKS net nedich wiene. Pas op it alderlêste momint soe de Gemeente Súdwest-Fryslân mei strangere easken kommen wêze. De gemeente woe lykwols hawwe dat de organisaasje rom op 'e tiid op 'e hichte steld wie fan 'e wetlike easken foar sokke eveneminten. Neffens wethâlder Stella van Gent hie CKS "op eigen risiko ferkearde oannames dien oer maatregels en kosten."
De oprop fan CKS oan 'e gemeente om it gat yn harren begrutting te tichtsjen, waard dêrom rislút fan 'e hân wiisd. De ôfdijer fan goed twa ton koste CKS net de kop, want de organisaasje hie in buffer opboud om eventuële risiko's te dekken. Mar dêryn waard no wol in grut gat slein. Fan gefolgen soe CKS, neffens direkteur Wiebren Buma, op takomstige eveneminten besunigje moatte om 'e buffer wer op 'e nij op te bouwen.
Op 25 novimber 2019 waard dúdlik dat de gemeenteried fan Súdwest-Fryslân it stânpunt fan it kolleezje fan B. & W. oangeande At the Watergate net dielde. Mei hast riedsbrede stipe waard in moasje oannommen dy't it kolleezje twong om dochs de helte fan it ferlies fan €165.000 (dus €82.500) te beteljen. De ried fûn dat de gemeente sels mei-ferantwurdlik wie foar it gat yn 'e begrutting fan CKS troch op it lêste momint foar it festival de easken op it mêd fan feilichheid noch hurd even op te skroevjen.
Quantum of Solace (film)
Quantum of Solace is in Britsk-Amerikaanske spionaazjefilm út 2008 ûnder rezjy fan Marc Forster. De titel betsjut "In Kwantum Soelaas"; dat is in wurdboarterij mei 'kwantum' yn 'e sin fan "hoemannichte", mar ek as ferwizing nei de kriminele organisaasje Quantum út 'e film. It wie nei Casino Royale, út 2006, it twadde diel fan 'e James Bond-rige mei Daniel Craig yn 'e rol fan 'e Britske geheim agint James Bond, wylst Olga Kurylenko diskear de Bond-girl wie. It ferhaal folget Bond wylst er de lûsje sakeman Dominic Greene op it spoar komt, in lid fan 'e skimige organisaasje 'Quantum', dy't besiket troch in steatsgreep yn Bolivia de drinkwetterfoarrie fan dat lân yn 'e hannen te krijen. Quantum of Solace krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, mar ûntjoech him yn 'e bioskopen ta in grut kommersjeel súkses.
Plot
Quantum of Solace begjint fuort nei it punt dêr't Casino Royale op einiget. James Bond, de geheim agint fan 'e Britske feilichheidstsjinst MI6, hat de mysterieuze hear White, dy't er ferantwurdlik hâldt foar de dea fan Vesper Lynd (sjocht: Casino Royale) opspoard yn noardlik Itaalje, en riidt mei him yn 'e kofferbak fan syn Aston Martin DBS fan 'e Gardamar nei Siena, wylst er op 'e hakken sitten wurdt troch White syn trewanten. By in wylde efterfolging op 'e Italjaanske autostrada en yn in stiengat wit er lykwols mei harren allegearre ôf te weven. Sadwaande kin er White by MI6-sjef M ôfleverje, dy't wachtet yn 'e leechsteande drinkwetterreservoirs ûnder Siena, wylst op dat stuit yn 'e stêd dêrboppe de Palio di Siena-hurddraverij oan 'e gong is.
Mear troch gelok as wiisheid ûntdekt Bond dat Slate in hiermoardner wie, dy't troch de miljeu-aktivistyske ûndernimmer Dominic Greene yn 'e earm nommen wie om syn minneresse Camille Montes te fermoardzjen. As Bond har folget, komt er derefter dat Greene syn miljeu-aktivisme mar in dekmantel is foar saken dy't it deiljocht net ferdrage kinne. Sa hat Greene gedoente mei de ferballe Boliviaanske generaal Medrano, oan wa't er help tasein hat om troch in steatsgreep it demokratysk regear fan Bolivia ûnder fuotten te heljen sadat Medrano diktator wurde kin. Yn ruil dêrfoar freget er inkeld alle rjochten op in woastyngebiet dat skynber gjin inkele wearde hat. Medrano is deselde dy't de âldelju fan Camille Montes ombrocht hat, en sy hat jierren wachte op in kâns om yn 'e neite fan 'e generaal te kommen sadat se wraak nimme kin. Mar as dat momint einlings en te'n lêsten kommen is, wurdt se troch Bond 'rêden' sûnder dat se de kâns kriget om Medrano te deadzjen.
Underwilens slút Gregg Beam, de sjef fan 'e Súdamerikaanske seksje fan 'e Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA, in oerienkomst mei Greene dat de Amerikaanske oerheid him syn gong gean litte sil yn Bolivia. De Amerikanen hawwe gjin muoite mei in diktator mear of minder, en se leauwe net dat Greene yn it stik woastyn dat er hawwe wol de ierdoaljeboarnen fine sil wêrfan't er skynber tinkt dat dy dêr sitte. Ut Haïty wei folget Bond Greene nei in opfiering fan 'e opera Tosca yn it Eastenrykske Bregenz, dy't troch heechpleatste leden fan Quantum brûkt wurdt om inoar te moetsjen foar oerlis sûnder dat it opfalt. Bond ynfiltrearret it oerlis en nimt foto's fan ferskate Quantum-leden.
As er him mei dy ynformaasje ôfjaan wol, besykje trewanten fan Quantum him tsjin te kearen, wêrby't Bond ferskaten fan harren deadet. Ien fan harren wurdt troch Bond fan in (net al te heech) dak smiten, wat er oerlibbet om dêrnei deasketten te wurden troch de liifwachten fan Greene. De man blykt letter in lid fan 'e Britske Special Branch te wêzen, dy't as liifwacht wurke foar Guy Haines, de wichtichste adviseur fan 'e premier fan it Feriene Keninkryk. Haines is ien fan 'e Quantum-leden dy't Bond op 'e foto set hat. Mei trochdat Bond oanhâldend in spoar fan liken neilit en ek fanwegen syn gebrekkige feedback, nimt M oan dat de liifwacht fan Haines, dy't te goeder trou wie, troch Bond fermoarde is. Se wol dat er weromkomt nei Londen om him foar syn dieden te ferantwurdzjen. Bond hat lykwols oare prioriteiten, mar hy wurdt yn syn bewegingsfrijheid beheind as M syn paspoart ynlûke en syn creditcards blokkearje lit.
Dêrop giet Bond nei Itaalje, dêr't er René Mathis opsiket, in MI6-agint bûten tsjinst mei wa't er earder gearwurke hat. Dyselde is earst net sa bliid him te sjen, want troch tadwaan fan Bond (dy't dêroer falske ynformaasje taspile krigen hie) waard er earder foar in ferrieder oansjoen en troch syn âlde wurkjouwer oan in hurdhannige ûnderfreging ûnderwurpen (sjoch: Casino Royale). Bond wit him der lykwols fan te oertsjûgjen om net inkeld te beteljen foar syn reis nei Bolivia, mar sels mei te kommen om te helpen. Oankommen yn 'e Boliviaanske haadstêd La Paz, wurdt Bond opwachte troch Strawberry Fields, in lid fan 'e Britske konsulêre tsjinst, dy't opdracht krigen hat om Bond fuortendaliks wer op it fleantúch nei Londen te setten. Bond ferliedt har lykwols, dat ynstee belânet se mei him op bêd. Fia Carlos, in âlde freon fan Mathis, dy't mei de rang fan kolonel de kommandant fan 'e Boliviaanske plysje is, komt Bond oan 'e weet dat Greene dy jûns in feest hâldt foar rike jildsjitters. Hy, Fields en Mathis partycrashe dat feest, dêr't Bond Camille Montes op 'e nij rêdt.
Nei't hy en Camille it feest ferlitten hawwe, freget Bond har om him útlis te ferskaffen oer it saneamde Tierra Project, dat Greene op steapel stean hat foar it woastyngebiet dat er fan Medrano hawwe wol. Underweis wurde se oanholden troch in pear Boliviaanske plysjes, dy't wolle dat Bond de kofferbak fan syn auto iependocht. As Bond, dy't it saakje fuort al net fertrout, docht wat se sizze, wurdt der in bewusteleaze Mathis yn 'e kofferbak ûntdutsen. Ien fan 'e plysjes sjit Mathis del foar't Bond harren allebeide deadzje kin. Bond liedt út it foarfal ôf dat Carlos Mathis ferret hat en mei Medrano en Greene ûnder ien tekken skûlet. Mathis stjert neitiid yn 'e earms fan Bond, nei't er mei syn lêste siken Bond oantrune hat om Vesper Lynd en him (Bond) sels te ferjaan foar alles dat foarfallen is (sjoch: Casino Royale).
Bond en Camille ride nei in ôfhandich fleanfjild, dêr't se in âld frachtfleantúch besette om it woastyngebiet dêr't Greene sa'n belangstelling foar hat, út 'e loft wei oer te eagjen. In Boliviaanske strieljager besiket harren fleanmasine del te sjitten, mar Bond wit de reek út ien fan 'e motors te brûken om 'e fijannige piloat te ferblynjen en tsjin in berch oan fleane te litten. As se dêrnei lykwols besketten wurde troch in helikopter, stoart it âlde fleantúch del. Bond en Camille springe der oan ien parasjute út en lânje op 'e boaiem fan in sinkgat, dêr't se ûntdekke dat Greene in ûndergrûnske rivier ôfdamje litte hat. Hy is hielendal net ynteressearre yn ierdoalje; syn plan is om yn Bolivia in monopoalje te kreëarjen op 'e levering fan drinkwetter. Bond en Camille klimme út it gat, rinne nei in plakje dat op in net al te grutte ôfstân leit, en nimme dêrwei de bus werom nei La Paz.
Dêr oankommen, wurdt Bond yn syn hotel opwachte troch M, dy't him fertelt dat Greene ûnderwilens Fields fermoarde hat troch har te ferdrinken yn ierdoalje. Bond wurdt no, op gesach fan 'e CIA, ek fertocht fan 'e moard op Mathis en twa Boliviaanske plysjes, en M lit him yn 'e hechten sette en ôffiere. Yn 'e lift stelt Bond sûnder folle muoite de fjouwer MI6-aginten dy't him begeliede bûten gefjocht. Fia de trep keart er werom nei M, dy't er fertelt wat er ûntdutsen hat oer Greene. M beslút him te fertrouwen en lit him gean. Bond siket Felix Leiter op, in spesjaal agint fan 'e CIA mei wa't er earder gedoente hân hat (sjoch: Casino Royale). Dy fertelt him dat Medrano en Greene harren oerienkomst finalisearje sille yn in lúkse hotel midden yn 'e Atacamawoastyn, dat Perla de las Dunas hjit ("Pearel fan 'e [Sân]dunen"). Nei in warskôging fan Leiter ûntkomt Bond oan in team fan 'e Special Activities Division fan 'e CIA dat opdracht hat om him te deadzjen.
Yn Perla de las Dunas wachtsje generaal Medrano en plysjekolonel Carlos, dy't, sa't no blykt, in neiste meiwurker fan Medrano is, de oankomst fan Greene ôf. As dy arrivearret, ûndertekenje hy en Medrano harren oerienkomst, wêrnei't Greene oan Medrano fuortendaliks in twadde oerienkomst foarleit: in kontrakt foar de levering fan drinkwetter tsjin dûbel de hjoeddeistige priis. Dat liket Medrano wol nei fleanen, mar as Greene him fertelt dat hy troch harren oerienkomst no 60% fan it drinkwetter yn Bolivia besit, en dat it weromkommen op harren ôfspraak Medrano net goed bekomme soe, beseft de generaal dat er gjin oare kar hat as ek de twadde oerienkomst te ûndertekenjen.
Underwilens ynfiltrearje Bond en Camille it hotel, dêr't Bond earst Carlos deasjit foar dy syn ferrie fan Mathis. Dêrnei weeft er ôf mei Greene syn trewanten en giet er it gefjocht mei Greene sels oan. Tsjin dy tiid stiet it hotel, dat tige brânber is fanwegen de brânstofsellen dy't yn dizze ôfhandige úthoeke nedich binne foar de enerzjyfoarsjenning, al yn ljochte lôge. Camille sjit ûnderwilens Medrano syn liifwachten dea en helpt dêrnei de generaal sels út 'e ljochten, wêrmei't se einlings wraak nimt foar wat Medrano har âlden oandien hat. As se dêrnei yn 'e brânende hotelkeamer fêst komt te sitten, wurdt se jitris rêden troch Bond. Bûtendoar docht bliken dat ek Greene de brân oerlibbe hat. Yn it gefjocht mei Bond hat er himsels lykwols by fersin mei in brânbile yn 'e foet houd, dat hy komt net fier foar't Bond him finzen nimt. Nei't er him alles oer Quantum ferteld hat dat er wit, lit Bond Greene midden yn 'e Atacamawoastyn efter mei in blik motoroalje foar as er toarst kriget.
Produksje
Filmprodusint Michael G. Wilson ûntwikkele Quantum of Solace wylst de foargeande James Bond-film, Casino Royale, noch opnommen waard. It senario waard skreaun troch Paul Haggis, Neal Purvis en Robert Wade, wylst haadrolspiler Daniel Craig en Wilson sels der ek bydragen oan leveren ûnder de senarioskriuwersstaking fan 2007-2008. Dêrfoar waarden se lykwols net neamd op 'e ôftiteling. De titel fan 'e film waard ûntliend oan it koarte ferhaal Quantum of Solace, út 1960, dat diel útmakke fan 'e ferhalebondel For Your Eyes Only, fan Bond-betinker Ian Fleming, hoewol't de film fierders alhiel gjin eleminten fan dat ferhaal omfettet.
As regisseur waard foar Quantum of Solace Marc Forster oanlutsen, dy't earder û.o. Monster's Ball en The Kite Runner makke hie. Njonken Wilson wie ek Barbara Broccoli as produsint by de film belutsen foar de studio's Eon Productions, Metro-Goldwyn-Mayer en Columbia Pictures. Quantum of Solace wie in Britsk-Amerikaanske ko-produksje dêr't in budget fan $200 oant 230 miljoen foar beskikber wie. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Roberto Schaefer, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch David Arnold. De filmmontaazje waard dien troch Matt Chesse en Richard Pearson.
Opnamen
De opnamen foar Quantum of Solace setten op 7 febrewaris 2008 útein en duorren oant 21 juny. Der waard op lokaasje filme yn Meksiko, Panama, Sily, Itaalje, Eastenryk en Wales. Dêropta waarden de binnendoarsênes foar it meastepart opnommen yn 'e Pinewood Studios yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. De Palo di Siena-hurddraverij waard al yn augustus 2007 opnommen yn Siena, ek al wist Forster op dat stuit noch net hoe't er dy bylden yn 'e film ferwurkje soe. It loftgefjocht tusken de beide fleantugen waard filme yn it Meksikaanske Nederkalifornje. Lokaasjes yn Panama giene troch foar Haïty en Bolivia.
De Atacamawoastyn yn 'e film is echt, mar de sênes waarden opnommen yn it Sileenske diel fan 'e woastyn ynstee fan it Boliviaanske diel. Dêrby ûntstie trelit doe't de pleatslike befolking, oanfierd troch in boargemaster, lulk wie dat harren lân portrettearre waard as diel fan Bolivia. De produsinten fan 'e film besauden har deroer dat de relaasje tusken de beide lannen mear as 123 jier nei de Salpeteroarloch (wêrby't Sily it diel fan 'e woastyn ferovere en anneksearre dat de Boliviaanske korridor nei see foarme) noch sa gefoelich lei.
Distribúsje
De distribúsje fan Quantum of Solace waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing. De film gie op 29 oktober 2008 yn Londen yn premiêre, wêrnei't er op 31 oktober yn 'e Britske en op 14 novimber yn 'e Amerikaanske bioskopen iepene. Quantum of Solace waard op 18 maart 2009 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Quantum of Solace krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, dy't oer it algemien fol lof wiene oer it aktearjen fan Daniel Craig yn 'e rol fan James Bond, en teffens oer de hurdere, mear reälistyske toan fan 'e aksjesênes yn 'e film, mar dochs yn mearderheid fûnen dat de film bleekjes ôfstiek njonken syn foargonger Casino Royale. Sa mocht de foaroansteande Amerikaanske kritikus Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times net oer Quantum of Solace, wylst er in grut fan fan Casino Royale west hie. Hy fûn de plot "midsmjittich", de personaazjes "swak" en miste yn 'e fertolking fan Bond dy "syn gewoanlike persoanlikheid", al lei dat neffens him net oan Daniel Craig. Yn The Times omskreau Kate Muir Quantum of Solace as in "skriptleas rommeltsje", en de resinsje yn The Sunday Times woe hawwe dat "regisseur Marc Forster de súksesfolle reboot fan 'e searje delstoarte litten [hat]".
Net alle resinsjes wiene lykwols sa negatyf oer de film. Yn The Daily Telegraph omskreau Tim Robey Quantum of Solace as in film dy't makke wie op basis fan in "troch en troch solide dramatysk idee en [yn it besit fan] de yntelliginsje [wie] om dat kreas ta utering te bringen." Hy joech de film 4 fan 5 stjerren, en wie fral ek tige posityf oer de koartere spyldoer, mei't neffens him in protte James Bond-films der aardich fan opknappe soene as se in stik ynkoarte waarden, lykas neffens him by Casino Royale it gefal is.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Quantum of Solace in boppegemiddeld goedkarringspersintaazje fan 65%, basearre op 294 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[…] [De film] leveret sêftsinnige emoasjes dy't beselskippe wurde troch spannende aksje, mar folgjend op Casino Royale stelt er dochs wat teloar." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Quantum of Solace in goedkarringspersintaazje fan 58%, basearre op 48 resinsjes.
Prizen
Quantum of Solace wûn yn 2008 de Empire Award foar bêste skrillerfilm en de Satellite Award foar bêste orizjinele liet. De film wie ek nominearre foar de Empire Awards foar bêste akteur, bêste aktrise, bêste nijynkommeling en bêste soundtrack, en foar de Satellite Awards foar bêste film, bêste orizjinele soundtrack, bêste special effects en bêste lûdsmontaazje. By de Saturn Awards sleepte de film nominaasjes yn 'e wacht foar bêste aksjefilm/aventoerefilm/skrillerfilm, en waarden Olga Kurylenko en Judi Dench beiden nominearre yn 'e kategory bêste byrol fan in aktrise. By de Critics' Choice Awards fan 2009 waard Quantum of Solace nominearre foar de priis foar bêste aksjefilm.
Boetedwaning
Boetedwaning of boete is it religieuze begryp fan berou oer jins sûnden, mank geand mei in al of net selsopleine straf foar it bedreaune kwea of de misse set. Immen dy't boete docht, wurdt in boeteling nemad. Boetedwaning op it leauwe dat in sûnde (in ferkearde die of in ferkearde gedachte) goedmakke (of fermoedsoene) wurde kin troch dêrfoar in straf te ûndergean. Dit begryp is benammen bekend út it kristendom, dêr't it bekendstiet as penitinsje, en yn 'e Midsiuwen ûnder ynfloed fan Ierske misjonarissen late ta de ynfiering fan it bychtstelsel yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. Dêrby wie it tinken dat de minske oan God skea berokkene troch de foarskriften fan God te oertrêdzjen; dy skea moast kompensearre wurde, en dêrta moast de skuldige in straf ûndergean om him mei God te fermoedsoenjen.
Earmtakke
In earmtakke (Latyn: articulus cubiti) is it gewricht dat yn 'e anatomy fan minsken, apen en beskate oare bistesoarten de ferbining foarmet trusken de boppe-earm en de ûnderearm. It is in bysûnder gewricht, mei't der út 'e boppe-earm ien bonke, de boppe-earmbonke, en út 'e ûnderearm twa bonken, de speakbonke en de piipbonke, gearkomme. It is in kniergewricht, dat mar oer ien inkele as bûgd wurde kin. Behalven dat de earmtakke it bûgen fan 'e ûnderearm foar de boppe-earm oer fersoargje moat, bewurkmasteret dit gewricht ek de draaiïng fan 'e beide bonken yn 'e ûnderearm foarinoar oer. Dêrby draait de speakbonke (radius) om 'e piipbonke (ulna) hinne.
De stevichheid fan it earmtakkegewricht by de minske komt fuort út bynweefselbannen dy't oan 'e binnenkant en de bûtenkant fan it gewricht rinne. De earmtakke is ien fan 'e gewrichten dy't geregeldwei oanhelle rekket mei rimmetyk. As it nedich is, bygelyks fanwegen reumatoïde artritis of om't it by in fal of oar ûngemak brutsen is, kin it earmtakkegewricht tsjintwurdich ferfongen wurde troch in proteze. Yn 'e minsklik anatomy ferfollet de knibbel by de skonken in funksje dy't fierhinne ekwivalint is oan dy fan 'e earmtakke by de earms.
Gorefest
Yn 1991 brochten hja har earste album "Mindloss" út. Net lang nei it útkommen fan it debútalbum ferliet gitarist Alex van Schaik de band; hy waard ferfongen troch Boudewijn Bonebakker. Net sa gelokkich mei harren label Foundation 2000 tekene Gorefest yn 1992 in kontrakt mei Nuclear Blast. Mar foardat se mei it album begûnen stapte drummer Hoogendoorn út de band fanwegen ynsidinten wilens de Mindloss-tour syn ferfanger wie Ed Warby earder fan Elegy twa wiken letter starten de opnames fan it album, "False" dat yn 1992 útbrocht waard. Fanôf 1996 feroaren se har muzykstyl mear nei rock en popmuzyk. De dêr op folgjende albums waarden striemin ferkocht. Gorefest naam yn 1998 dan ek mar it beslút der mei op te hâlden. Yn 2004 giene se wer los mei de band en wer werom by de basis deathmetal, dizze comeback duorre fiif jier doe stopten hja definityf.
Bestjoerlike yndieling fan Finlân
De  bestjoerlike yndieling fan Finlân bestiet njonken de sintrale oerheid út in provinsjaal nivo (lânskippen) en in lokaal nivo (gemeenten).
Lânskippen
Sûnt de weryndielings fan 1997/1998 hat Finlân 19 lânskippen (Finsk: maakunta; Sweedsk: landskap). De wichtichste taak fan dizze lânskippen is de regionale planning en it ûntwikkeljen fan bedriuwichheid en ûnderwiis. Ek de soarch falt foar in grut part ûnder de ferantwurdlikens fan de lânskippen.
Gemeenten
De lânskippen binne fierder opdield yn 311 gemeenten dy't ferantwurdlik binne foar de measte saken dy't te krijen ha mei de wolfeart fan it lân. Ynfrastruktuer, romtlike oardening, hanthaving, ekonomyske ûntwikkeling en sosjale foarsjennings binne dêr inkelde foarbylden fan.
Moana (film út 2016)
Moana (yn beskate lannen en territoaria, wêrûnder Nederlân, útbrocht as Vaiana, sjoch hjirre) is in Amerikaanske jûnfoljende kompjûteranimearre tekenfilm, makke troch de Walt Disney Animation Studios en útbrocht troch Walt Disney Pictures yn novimber 2016. It wie de 56e lange Disney-tekenfilm, en kin omskreaun wurde as in musical, famyljefilm, aventoerefilm, aksjekomeedzje en coming-of-agefilm. Moana waard regissearre troch John Musker en Ron Clements, nei in senario fan Jared Bush, en mei muzyk fan Mark Mancina. It ferhaal giet oer Moana, in jong Polynezysk famke, dat lykme-allinnich ôfset oer see om har folk te rêden. Moana har stim waard ynsprutsen troch de jonge stimaktrise Auli‘i Cravalho yn har filmdebút, wylst akteur Dwayne Johnson ('The Rock') syn stim liende oan 'e healgod Maui. Moana waard nonimearre foar twa Oscars, twa Golden Globes, in Grammy, in BAFTA, in Satellite Award, in Saturn Award, twa Empire Awards en ferskate oare prizen. De film wûn in Annie Award en in American Music Award.
Plot
Op it Polynezyske eilân Motunui (útspr.: "mo-tû-noei") ferearje de bewenners de goadinne Te Fiti, dy't libben brocht hat yn 'e oseaan, wêrby't hja in pounamu-stien as har hert en de sit fan har macht brûkte. Mar Maui, in nei beleavjen fan stal ferwikseljende healgod en trickster, stelt it hert fan Te Fiti om 'e minskheid de macht fan skepping te jaan. Dêrtroch falt it eilân dat Te Fiti foarme, lykwols ta proai oan in foarm fan ferrotting, dy't him dêrnei almar fierder oer de oseaan útwreidet. Wylst Maui yn 'e foarm fan in hauk mei it hert fan Te Fiti útnaait, wurdt er oanfallen troch in oarenien dy't de macht fan skepping hawwe wol: de fulkaandemon Te Kā, dy't him út 'e loft slacht. Dêrby ferliest Maui net inkeld it hert fan Te Fiti, mar ek syn reuseftige fiskheak, dy't de sit fan syn macht foarmet. Beide reitsje ferlern op 'e boaiem fan 'e see. Fan Maui wurdt neitiid nea mear wat fernommen.
Tûzen jier letter spielt de oseaan it hert fan Te Fiti oan op it strân fan Motunui, dêr't de pjut Moana, de dochter fan Tui (útspr. "toei"), de haadman fan Motunui, troch de oseaan útkeazen wurdt om 'e stien nei it eilân fan 'e goadinne werom te bringen. Tui ûntdekt syn dochterke lykwols oan it strân en nimt har mei werom nei it doarp, wêrby't se it hert fan Te Fiti kwytrekket. Tui en syn frou Sina, Moana har mem, besykje har by de see wei te hâlden en har ta te rieden op it oernimmen fan it haadmanskip fan Tui. Lange tiid stiet de opgroeiende Moana yn twastriid: de see ropt har, mar har folk is har nedich. It liedt ta oanboazjende swierrichheden yn 'e relaasje mei har heit, dy't neat fan 'e see hawwe moat en har kear op kear op it hert drukt dat har takomst op it eilân leit en dat nimmen útfarre mei oant foarby it rif dat it eilân omjout. Uteinlik fertelt Sina har dochter dat se krekt is sa't har heit op har jierren wie. Tui hearde nammentlik ek de rop fan 'e see, en doe't er dêroan tajoech, en mei syn bêste freon útfear foarby it rif, waard harren boat troch de brâning stikken slein en kaam syn bêste freon te ferdrinken.
As Moana sechstjin jier is, berikt de ferrotting einlings Motunui, mei as gefolch dat de fisken de see om it eilân hinne ferlitte, de planten op it eilân ferwylje en de fruchten dêr't de eilânbewenners ôfhinklik fan binne foar harren libbensûnderhâld oantaast wurde en ferrotsje ear't se ryp genôch binne om rispe te wurden. Moana oppenearret om te besykjen en fiskje bûten it rif, mar dêr wol har heit neat fan witte. It fanke is lykwols like koppich as har heit, dat se fart sels yn in boatsje út mei inkeld har barchje Pua by har. Mar de brâning by it rif slacht har boatsje stikken, en se hellet it by de dea om 't ôf.
Dan lit har beppe Tala oan Moana in geheime grot sjen dêr't in stikmannich gruttere, seeweardige katamarans ferstoppe binne. Sa ûntdekt Moana dat har folk foarhinne út reizgers bestie, nomaden fan 'e see, dy't fan it iene nei it oare eilân doarmen. Dêr kaam lykwols in ein oan doe't Maui it hert fan Te Fiti stiel, om't de oseaan doe langer net feilich wie. Tala fertelt Moana dat de ferrotting fuortkomt út 'e dieverij fan it hert fan Te Fiti, dat in tsjuster yn 'e wrâld brocht hat dy't no Motunui oanfret en stadichoan fergiftiget. Dat kin inkeld tsjinholden wurde as immen de see op giet om Maui te sykjen en it hert fan Te Fiti oan 'e goadinne werom te jaan. Tala bringt dan út dat se derby wie, de deis dat de oseaan de pjut Moana útkarde foar dy taak, en dat se it hert fan Te Fiti oppakt en al dy jierren bewarre hat. No jout se it werom oan Moana. Koarte tiid letter rekket Tala slim yn 'e minnichte, en op har stjerbêd hjit se Moana dat se daliks ôfsette moat op 'e reis om 'e wrâld te rêden.
De healgod blykt in grutsprekker en sweeslagger te wêzen, dy't oanhâldend fertelt oer syn eigen heldedieden. As Moana dêr net fan ûnder de yndruk rekket en easket dat er har helpt om it hert fan Te Fiti werom te jaan, stegeret er har ôf. Ynstee slút er har op yn in grot en naait er út mei har boat. Moana wit lykwols út 'e grot te ûntsnappen, en mei help fan 'e oseaan jout se har op 'e boat by Maui. Dy lit har dêr mei tsjinnichheid ta nei't er har ferskillende kearen oerboard smiten hat, wêrnei't de oseaan har like hurd wer op it dek set.
Wylst se noch redendiele oer wêr't se hinne sille, wurde se oanfallen troch kakamora, lytse wêzentsjes dy't fan 'e seerôverij libje en harsels elts mei in kokosnút bepânsere hawwe. De wêzens wolle it hert fan Te Fiti stelle, mar troch gear te wurkjen, witte Moana en Maui harren te fluch ôf te wêzen. Neitiid wit Moana Maui te manipulearjen troch him wiis te meitsjen dat er gjin held mear is sûnt er it hert stellen en dêrmei de wrâld ferflokt hat, mar dat de minsken foar ivich syn heldedieden besjonge sille as er har helpt it hert werom te bringen en de wrâld te rêden.
Ear't Maui dat dwaan kin, moat er earste syn magyske fiskheak weromfine, dy't de sit fan al syn macht is. Nei syn konfrontaasje mei de demon Te Kā is it ding yn see fallen, dêr't it yn Lalotai bedarre is, it ryk fan 'e meunsters. Maui ornearret dat dat betsjut dat de fiskheak no yn it besit is fan syn fijân Tamatoa, in reuseftige, ynklauwerige kokoskrab. Mei Moana reizget Maui nei Lalotai, dêr't er syn fiskheak weromstelt wylst Moana Tamatoa ôfliedt. It docht lykwols bliken dat Maui syn stalferwikselingsproses net mear behearskje kin, sadat er feroaret yn dingen dy't er net wêze wol. Dêrtroch kin Tamatoa him maklik oerwinne. Troch Moana har fernimstigens wit it duo dochs noch mei de fiskheak te ûntkommen. Werom oan board fan harren boat lit Maui de moedfearren alhiel hingje, mar Moana praat him nije moed yn en drukt him op it hert dat de stalferwikseling net wat is dat him fan bûtenôf oerkomt, mar fuortkomt út wa't er is. Dat idee helpt Maui om syn stalferwikselings wer ûnder kontrôle te krijen. Ut tank ûnderrjochtet er Moana om in folleard seesiler te wurden.
As se tegearre by it eilân fan Te Fiti arrivearje, wurde se oanfallen troch de fulkaandemon Te Kā, wêrby't de fiskheak fan Maui slim skansearre rekket. As de krêften fan 'e demon en Maui inoar reitsje, folget der in ûnbidige eksploazje, dy't Moana har boat fier weromdriuwt de oseaan op. Mar Moana hat sjoen dat Te Kā fêstsit op 'e barriêre-eilannen om it eilân fan Te Fiti hinne, en dat er net oer de see dêromhinne kin, dy't syn flammen útdwêstgje. Se wol it nochris besykje, mar Maui, dy't benaud is om syn fiskheak (en dêrmei syn krêften) hielendal en foargoed te ferliezen, wegeret. Se krije spul en Maui feroaret himsels yn in hauk en fljocht fuort. Dan is Moana oan bar om 'e moedfearren hingje te litten, mar yn 'e nacht wurdt se besocht troch de geast fan har ferstoarne beppe Tala, dy no de foarm fan in opljochtsjende roch oannommen hat. Dy bringt har har ropping tebinnen en jout har dêrmei de moed om it allinnich tsjin Te Kā op te nimmen.
Moana sylt werom nei it eilân fan Te Fiti, dêr't se Te Kā te fluch ôf is en troch in kleau yn 'e barriêre-eilannen hinne sylt. Yn 'e lagune stiet se lykwols bleat oan 'e fjoerballen dy't de demon efter har oan goait. Krekt op it stuit as se rekke driget te wurden, keart Maui werom, dy't op 'e nij de striid mei Te Kā oanbynt. Sa't er al freze hie, rekket syn fiskheak dêrby ferneatige. Underwilens ûntdekt Moana op it eilân fan Te Fiti dat de goadinne dêr net is. Dan beseft se ynienen dat Te Fiti sûnder har hert ferwurden is ta in korrumpearre skym fan harsels. Se freget de oseaan dan om in paad troch de lagune te meitsjen, sadat Te Kā by har komme kin. As de demon oer it drûge sân fan 'e seeboaiem nei it eilân ta klaud is, jout Moana it hert werom, sadat Te Kā wer omfoarme wurdt ta Te Fiti.
Neitiid genêst de goadinne de oseaan en de eilannen fan 'e him stadich ferspriedende ferrotting. Maui toant syn berou en biedt syn ûntskuldigings oan Te Fiti oan, dy't dêrop syn fiskheak fernijt en oan him weromjout. Oan Moana, wa har boat fernield is troch it fjoer fan Te Kā, jout se in nije katamaran. Dêrnei jout Te Fiti har del yn djippe sliep en wurdt wer ûnderdiel fan har eilân. Maui nimt ôfskie fan Moana en fljocht fuort yn 'e foarm fan in hauk, wylst Moana weromsylt nei Motunui, dêr't de fisk weromkeard is en de planten wer wielderich groeie. Har âldelju en de oare doarpelingen wachtsje har op en jouwe har in waarm wolkom. Moana nimt har rol as haadfrou op har en jout alle kennis oangeande it besilen fan 'e see troch oan 'e oaren. De grutte katamarans wurde út 'e geheime grot sleept en it hiele folk set ôf op in reis om oare eilannen te ûntdekken en te befolkjen.
Untwikkeling fan it ferhaal
Nei't se foar de Walt Disney Animation Studios The Princess and the Frog regissearre hiene, in jûnfoljende tekenfilm dy't yn 2009 útkaam, begûnen John Musker en Ron Clements te wurkjen oan in adaptaasje fan 'e komyske fantasyroman Mort, fan 'e Ingelske skriuwer Terry Pratchett. Swierrichheden op it mêd fan 'e filmrjochten (dy't se net besette koene) kearden lykwols tsjin dat se mei dat projekt trochgiene. Om foar te kommen dat se wer oantangele reitsje soene mei deselde problemen, besleaten se doe om eigen ideeën foar in jûnfoljende tekenfilm út te wurkjen. Sa kamen Musker en Clements by Disney mei trije mooglike films op 'e lapen, wêrfan't ien fan 'e studiobazen it griene ljocht krige.
It oarspronklike idee foar dy film gie tebek op 2011, doe't Musker himsels begûn yn te lêzen yn it ûnderwerp fan 'e Polynezyske mytology, en sa foar it earst yn oanrekking kaam mei de heldedieden fan 'e healgod en trickster Maui. Hy rekke yntrigearre troch de rike kultuer fan Polyneezje, en begûn te tinken dat it eins skoan in gaadlik ûnderwerp foar in tekenfilm wêze koe. Tegearre mei Clements skreau Musker in treatment (in soarte fan pre-senario), dy't er by Disney foarlei oan John Lasseter. Nei't er harren wurk lêzen hie, liek it Lasseter de baas ta om 'e beide mannen mear research dwaan te litten. Sadwaande reizgen Musker en Clements yn 2012 nei Fidzjy, Samoä en Tahity, dêr't se yn 'e kunde kamen mei de minsken en kultueren fan 'e Stille Súdsee. Yn 't earstoan hie it de bedoeling west om 'e film hielendal oer Maui gean te litten, mar troch syn reis krige Clements de ynspiraasje om 'e jonge dochter fan in haadman ta haadpersoan te meitsjen.
Op harren reis learden Musker en Clements ek dat de Polyneezjers al ûntdekkingsreizgers en seefarders wiene fier foar't de earste Jeropeänen ea safier de see opfearen dat se de kust net mear sjen koene. De lânseigen befolking fan 'e Stille Súdsee, net inkeld besteande út 'e Polyneezjers, mar ek út 'e Melaneezjers en Mikroneezjers, besiet al kennis fan 'e wrâld en harren plak yn 'e wrâld ear't de earste blanken der kamen. De lânseigen Hawaïanen, bygelyks, wiene har goed bewust fan it bestean fan eilannen dy't fier fuort leine, hiene toponimen yn harren eigen taal foar sokke eilannen en plakken op dy eilannen, en hiene belangstelling foar it ferkennen fan en hannel driuwen mei sokke eilannen. De Polynezyske seefeart stipe op in systeem fan persoanlike geografyske kennis, ynstee fan it Jeropeeske systeem fan wynrjochtings en koertsberekkenings.
Tûzenen jierren lang befearen de Polyneezjers de Stille Oseaan, oant se dêr om likernôch 1000 f.Kr. hinne ynienen mei opholden. De oarsaken fan dy hommelse en yngripende kulturele omslach binne ûnbekend, mar moderne skiedkundigen tinke oan feroarings yn waarpatroanen en seestreamings. Tûzen jier letter, om it begjin fan 'e Westerske jiertelling hinne, namen de folken fan 'e Stille Súdsee ynienen harren âlde praktyk fan seefeart wer op, om redens dy't krektlyk ûnbekend binne. Musker en Clements besleaten om harren film spylje te litten op dat tiidspunt, op in fiktyf eilân midden yn 'e Stille Oseaan, dat se 'Motunui' neamden.
Foar it kulturele libben op Motunui brûkten se eleminten fan 'e kultueren fan Samoä, Tonga en (hoewol't it kultureel Melanezysk is ynstee fan Polynezysk) Fidzjy. De útwurking fan it idee fan Musker en Clements ta in film duorre fiif jier. Yn dy tiid rekrutearren se ekspêrs út it hiele gebiet fan 'e Stille Súdsee, fan Nij-Seelân oant Hawaï, om 'e saneamde Oceanic Story Trust te foarmjen. Dat wie in advysgroep oan wa't se oanhâldend harren ideeën foarleine om dy te toetsen op kulturele akuratesse en gefoelichheid. Sa woene se Maui yn 't earstoan werjaan mei in keale holle, in idee dêr't de advysgroep negatyf op reägearre. Sadwaande krige de healgod yn 'e film lang hier. Ek hiene se it idee om Moana, as se in kear goed lulk waard, mei kokosnuten goaie te litten. Dat liek de advysgroep gjin goed idee ta, dat de sêne waard skrast.
Senario
Taika Waititi wie dejinge dy't it earste senario fan Moana skreau, ear't er yn 2012 nei hûs gie yn Nij-Seelân om by syn frou en krekt berne earste bern te wêzen en him ta te lizzen op 'e horrorfilm What We Do in the Shadows. Neitiid belibbe it senario acht oare ynkarnaasjes, oant der fan it wurk fan Waititi suver neat oerbleaun wie. Yn Waititi syn senario wie Moana de iennichste dochter yn in húshâlding mei fiif of seis soannen. Yn syn ferzje fan it ferhaal moast se opbokse tsjin tradisjonele geslachtsrollen foar jonges en famkes. Neitiid waard lykwols besletten om 'e bruorren en alle geslachtsrelatearre tematyk út it ferhaal te knippen, mei't de regisseurs fan 'e film in coming-of-ageferhaal meitsje woene, oer in famke dat leare moat om fertrouwen yn harsels te hawwen.
Yn ien fan 'e folgjende ferzjes fan it senario wie it Moana har heit Tui dy't weromkeare woe nei see, mar yn 'e úteinlike ferzje waard dy rol inkeld oan Moana taparte sadat se minder yn har heite skaad stean soe. Ynstee kaam Pamela Ribon mei it idee op 'e lapen om in wize âlde beppe op te fieren dy't foar Moana as mentor fungearje koe oangeande de oerâlde tradysjes fan har folk. Noch wer in oare ferzje konsintrearre him op 'e rêding fan Tui, waans boat op see fergie, troch Moana, mar dy ferhaalline oerlibbe yn 'e úteinlike film inkeld as in subtyl elemint út it ferline fan Tui. De fulkaandemon Te Kā hiet yn eardere ferzjes fan 'e film Te Pō, in ferwizing nei de Maöary-goadinne Hine-nui-te-pō, dy't oarspronklik de libbenjaande goadinne Hine-tītama wie, mar feroare yn 'e goadinne fan 'e dea nei't se ûntdiek dat har oarehelte Tāne ek har heit wie. Yn 'e wiere myten fan Polyneezje besocht Maui har te ferslaan om 'e minskheid ûnstjerlikens te jaan, mar faalde en rekke dea yn it gefjocht mei har.
Aaron en Jordan Kandell joegen har by de senarioskriuwers om te helpen by it ferdjipjen fan 'e emosjonele opbou fan it ferhaal, doe't it projekt in kritike perioade trochmakke. Harren foarnaamste wurk omfieme de ûntjouwing fan 'e relaasje tusken Moana en Maui, de prolooch oer it stellen fan it hert fan Te Fiti troch Maui, de ûntdekking fan 'e geheime grot mei de âlde katamarans, de oanfal fan 'e kakamora, en de reuseftige krab Tamatoa. De sêne mei de oanfal fan 'e kakamora is, by wize fan earbetoan, mei opsetsin foarmjûn om 'e sfear fan Mad Max: Fury Road op te roppen.
Filmcrew
Foar it úteinlike senario wie inkeld Jared Bush ferantwurdlik, mar hy wurke dêrby op basis fan in ferhaal fan Musker, Clements, Hall, Williams, Pamela Ribon en Aaron en Jordan Kandell. Produsint wie Osnat Shurer foar de Walt Disney Animation Studios. As útfierend produsint wie John Lasseter by de film belutsen. De kamerarezjy waard dield troch Rob Dressel, dy't ferantwurdlik wie foar lay-out, en Adolph Lusinsky, dy't oer de beljochting gie. Jeff Draheim die as filmeditor de montaazje, wylst Ian Gooding as produksje-ûntwerper by de film belutsen wie. De film waard útbrocht troch Walt Disney Pictures en distribuëarre troch Walt Disney Studios Motion Pictures.
Casting
Nei't de makkers fan 'e film hûnderten audysjes holden hiene, waard úteinlik Auli‘i Cravalho, in fjirtjinjierrige learlinge oan in middelbere skoalle yn Hawaï, cast yn 'e rol fan Moana. Tsjin dy tiid wiene it uterlik en de persoanlikheid fan Moana al klear, dat Cravalho's opfallende lichaamlike likenis mei it personaazje wêrfoar't se de stim ynspriek, wie poer tafal. Nettsjinsteande dat koene de animators noch wol beskate oanwensels op it mêd fan Cravalho har hâlden en dragen yn Moana har bewegings ynkorporearje.
De mearderheid fan 'e orizjinele, Ingelsktalgie cast fan Moana wie fan etnysk Polynezysk komôf. Dat is gjin tafal. It wie Disney derom te dwaan om stimakteurs te sykjen mei de 'juste' etnisiteit. Auli‘i Cravalho (Moana) en Nicole Scherzinger (Sina) komme fan Hawaï en binne fan lânseigen Hawaïaansk komôf, krekt as Auli‘i har mem Puanani Cravalho, dy't in figuranteroltsje op har naam. Dwayne Johnson (Maui), Oscar Kightley (fisker) en Troy Polamalu (doarpeling #1) binne fan Samoaansk komôf. En Rachel House (beppe Tala), Temuera Morrison (Tui) en Jemaine Clement (Tamatoa) binne fan Maöary-komôf.
Animaasje
Moana is de earste hast folslein kompjûteranimearre tekenfilm fan John Musker en Ron Clements. Ien fan 'e wichtichste redens dêrfoar wie dat de eftergrûnen yn Moana, lykas de oseaan, har by útstek lienden foar it gebrûk fan kompjûteranimaasje. It iennichste ûnderdiel fan 'e film dat mei de hân tekene is, wurdt foarme troch de tatoeaazjes fan Maui, dy't in eigen libben liede. Dat diel fan 'e film waard makke troch de animator Eric Goldberg.
Filmmuzyk en soundtrack
De filmmuzyk fan Moana waard fersoarge troch Mark Mancina. Yn 'e soundtrack binne ek orizjinele lieten opnommen, dy't skreaun binne troch Mancina, Lin-Manuel Miranda en Opetaia Foa‘i. De lietteksten binne yn it Ingelsk, Samoaansk en Tokelauaansk. Samoaansk en Tokelauaansk binne allebeide Polynezyske talen, dy't sprutsen wurde yn Samoä en Amerikaansk Samoä, resp. Tokelau, dat in fan Nij-Seelân ôfhinklik gebiet is. It album mei de soundtrack fan 'e film, dat ek de titel Moana hie, waard útbrocht troch Walt Disney Records op 18 novimber 2016. It berikte it twadde plak yn 'e albumlist Billboard 200.
Premiêre
Moana waard útbrocht troch Walt Disney Pictures en distribuëarre troch Walt Disney Studios Motion Pictures. De film waard op 14 novimber 2016 foar it earst fertoand by in galapremiêre yn it El Capitan Theatre yn Los Angeles. Op 23 novimber 2016 iepene Moana yn 'e Amerikaanske bioskopen, moai op tiid foar it krystseizoen. Yn 'e bioskoop waard de film foarôfgien troch de koarte film Inner Workings. Op 27 jannewaris waard yn mear as 2.000 bioskopen yn 'e Feriene Steaten ek in sing-alongferzje fan Moana útbrocht, wêrby't de lietteksten as ûndertiteling yn byld brocht waarden.
Op 7 maart 2017 waard Moana troch Walt Disney Studios Home Entertainment útbrocht op dvd en blu-ray, nei't de film op 21 febrewaris fan dat jier al as digitale download beskikber kommen wie. Beide kearen waard de film wer beselsskippe troch Inner Workings. De blu-rayferzje hie dêropta ek noch in koarte film oer Moana en Maui, mei as titel Gone Fishing.
Alternative nammen
Yn in soad lannen en territoaria yn Jeropa, wêrûnder Nederlân, Belgje, Frankryk, Dútslân, it Feriene Keninkryk en Spanje, waard Moana útbrocht ûnder de titel Vaiana. De reden dêrfoar wie dat it auteursrjocht op 'e namme 'Moana' yn dy lannen al beset wie en dat The Walt Disney Company wegere om foar it gebrûk fan 'e namme te beteljen. Op it Ynternasjonaal Animaasjefilmfestival fan Annecy befêstige regisseur John Musker dat. Hy lei ek út dat moana yn 'e measte Polynezyske talen "oseaan" betsjut, en dat foar vaiana as alternative titel keazen is om't vai yn 'e measten fan dy talen "wetter" betsjut. Yn Itaalje, dêr't de namme Moana fuortendaliks assosjearre wurdt mei de dêr noch altyd ekstreem populêre pornoaktrise en politika Moana Pozzi (1961-1994), waard de film útbrocht ûnder de titel Oceania.
Oars-talige ferzjes fan 'e film
Yn it ljocht fan 'e Polynezyske kultuer, dy't de basis fan it ferhaal fan Moana foarmet, besleat Disney ek in spesjaal neisyngronisearre ferzje yn it Tahitiaansk te meitsjen, in taal dêr't oars nea films yn neisyngronisearre wurde (Tahity heart ta Frânsk-Polyneezje en moat it ornaris dwaan mei in Frânske neisyngronisaasje). Op 25 oktober 2016 waard dat yn 'e Tahitiaanske haadstêd Papeete offisjeel bekendmakke. Moana wie de earste film ea dy't folslein yn it Tahitiaansk neisyngronisearre waard. It wie de twadde kear dat Disney in spesjale neisyngronisaasje makke hie yn in taal fan in kultuer dy't de ynspiraasje foar in film foarme hie, nei The Lion King (1994), dêr't in neisyngronisaasje yn it Sûlû fan Súd-Afrika foar makke waard.
Yn juny 2017 waard fierders bekendmakke dat der ek in neisyngronisaasje fan Moana yn it Maöary fan Nij-Seelân makke wurde soe. Dy ferzje fan 'e film gie op 11 septimber 2017 yn Auckland yn premiêre, en wie yn tritich bioskopen fergees te sjen as ûnderdiel fan 'e Wike fan de Maöary-taal. Rachel House, Temuera Morrison en Jemaine Clement, dy't etnyske Maöary binne, sprieken harren rollen ek yn dizze ferzje yn, dy't ûnder rezjy stie fan House sels. Yn novimber 2017 waard in neisyngronisaasje fan Moana yn it Hawaïaansk oankundige, dy't op 10 juny 2018 yn premiêre gie. Foar dy ferzje fan 'e film sprieken Auli‘i Cravalho en Nicole Scherzinger, dy't fan etnysk Hawaïaansk komôf binne, harren rollen op 'e nij yn it Hawaïaansk yn.
Untfangst
De filmkritisy hiene allinne mar lof foar Moana. Yn The Wall Street Journal skreau Joe Morgenstern dat de film "moai is op mear manearen as ik sizze kin, tanksij de genialiteit fan mear animators as ik telle kin." Op RogerEbert.com joech Christy Lemire Moana trije en in heale stjer (fan fjouwer). Hja skreau, ferwizend nei de krisis op it mêd fan 'e klimaatferoaring, dat Moana "ûnbidige fermaaklik" west hawwe soe lykfol wannear't de film útkommen wie, mar dat de publikaasje "op krekt dit momint yn 'e skiednis it in gefoel fan betsjutting jout – en fan ynspriraasje."
Yn it tydskrift Variety priizge resinsint Peter Debruge Moana, dat er omskreau as "in weromkear nei de heechtijdagen fan 'e Disney-Renêssânse." Hast alle kritisy hiene lof foar animator Eric Goldberg, waans hântekene animaasje fan Maui's tatoeaazjes neffens ferskate resinsinten "de show stiel" fan 'e eigentlike kompjûteranimearre film.
Opbringst en winst
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht Moana $248,7 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria nochris $394,5 miljoen. Bûten Noard-Amearika wiene de lannen mei de grutste opbringsten: Japan ($45,9 miljoen), Frankryk ($35,5 miljoen), de Folksrepublyk Sina ($32,8 miljoen), it Feriene Keninkryk ($25,3 miljoen), Brazylje ($22,9 miljoen), Austraalje ($19 miljoen), Dútslân ($17 miljoen), Itaalje ($15,9 miljoen) en Súd-Koreä ($15,5 miljoen). Moana die it ek útsûnderlik goed yn Ruslân, Meksiko, Spanje, Belgje, Nederlân en Frânsktalich Switserlân. Yn it Feriene Keninkryk en Ierlân hie de film lêst fan konkurrinsje fan J.K. Rowling har Fantastic Beasts and Where to Find Them.
Yn totaal brocht Moana wrâldwiid $643,3 miljoen op. It wie de fjirde film fan 'e Walt Disney Animation Studios efterinoar dy't mear as $600 miljoen opbrocht, nei Frozen (2013), Big Hero 6 (2014) en Zootopia (2016). Hoewol't The Walt Disney Company net bekendmeitsje woe hoefolle oft Moana eins koste hie, rûsden saakkundigen de produksjekosten op $150 oant 175 miljoen. Utgeande fan it heechste bedrach soe dat in winst opsmiten hawwe fan $468,3 miljoen minus marketingkosten. It tydskrift Deadline Hollywood berekkene dat de úteinlike winst sa'n $121,3 miljoen bedrage moast. Dêrmei soe Moana de op alve nei meast winstjaande film fan 2016 west hawwe.
Prizen
Moana waard nominearre foar twa Oscars, foar bêste lange animaasjefilm en foar bêste orizjinele liet (How Far I'll Go fan Lin-Manuel Miranda). De film krige ek twa nominaasjes foar in Golden Globe, op 'e nij foar bêste lange animaasjefilm en foar bêste orizjinele liet (How Far I'll Go). Foar de Grammy Awards waard Moana nominearre yn 'e kategory bêste gearstalde soundtrack foar fisuële media. How Far I'll Go wûn in Grammy foar bêste liet skreaun foar fisuële media. Fierders waard Moana nominearre foar in Britske BAFTA foar bêste animaasjefilm, in Satellite Award foar bêste animaasjefilm of film mei fermongen media, in Saturn Award foar bêste animaasjefilm, en twa Britske Empire Awards foar bêste animaasjefilm en bêste soundtrack.
Universiteit fan Oklahoma
De Universiteit fan Oklahoma (Ingelsk: University of Oklahoma), ôfkoarte ta OU (en net ta it mear foar de hân lizzende UO), is in iepenbiere universiteit yn 'e Feriene Steaten, dy't fêstige is yn Norman, yn 'e Amerikaanske steat Oklahoma. It ynstitút waard yn 1890 oprjochte, santjin jier foardat Oklahoma de status fan in folweardige steat krige. De kampus omfiemet twa foaroansteande museä, it Fred Jones Jr. Museum of Art en it Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History. De Universiteit fan Oklahoma stiet benammen bekend om syn sportprogramma's, en de universiteitsteams hawwe ferskate Amerikaanske nasjonale kampioenskippen wûn yn Amerikaansk fuotbal, honkbal, softbal en turnjen. Yn 2008 wurken oan 'e universiteit 2.937 perfesters, dosinten en oare stêfleden, en yn 2019 wiene der 28.564 studinten, wêrfan't 6.412 in postdoktorale stúdzje folgen.