cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Keunstriden op de Olympyske Simmerspullen
Skiednis
It is twa kear bard dat it keunstriden op it programma stie fan de Simmerspullen. Der wiene tidens dy Spullen twa kear fiif sjueryleden, elk sjuerylid sette de dielnimmers fan plak 1 oant en mei it lêste plak. Dy rangskikking barde op basis fan it takende tal punten dat by de kür troch elts sjuerylid oan in dielnimmer jûn wie. (Dy punteferdieling wie basearre op 60% fan de ferplichte kür, 40% fan de frije kür bij de solo dissiplines). De úteinlike rangskikking barde by in mearderheidspleatsing. Wannear't in dielnimmer by in mearderheid as earste rangskikt wie, krige dizze rider it earste plak tabedield. As der gjin mearderheidspleatsing bepaald wurde koe, dan waarden de beslissende faktoaren:
Medaljespegel
De top-7 fan lannen dy't by it keunstriden medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Stasjon Diemen
Stasjon Diemen (Dmn) is in spoarweistasjon yn it Nederlânske plak Diemen yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1882 as halte Kerklaan oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen). It stasjon waard yn 1929 sletten, mar op 26 maaie 1974 fannijs iepene, en krige doe de namme stasjon Diemen.
Gebou
200px|thumb|left|stasjonsgebou stasjon Diemen yn 2005 De oarspronklike halte Kerklaan hie gjin gebouwen. Hoewol't it de bedoeling is om it fannijs iepene stasjon ûnbemanne te litten, soarge it ûnferwachts hege tal reizgers derfoar dat Diemen yn 1978 dochs noch in stasjonsgebou krige, in stasjonsgebou bekend as Standerttype Sextant fan de hân fan arsjitekt Cees Douma. It stasjonsgebou fan Diemen ferdwûn ein maart 2021 wer om romte te meitsjen foar de werynrjochting fan de stasjonsomjouwing. It stasjon bestiet no allinnich noch út in tal abrys, in iepen fytsestalling mei fytsklûzen en in pear parkearplakken.
Waarkunde
Waarkunde is dat part fan de dampkringwittenskip dêr't de klam lein wurdt op stúdzje fan de prosessen dy't de grûnslach binne fan it waar en it registrearjen en foarsizzen fan it waar. Mei help fan mjittings fan ûnder oaren de temperatuer, de luchtdruk, de wietens en de delfal by ferskate waarstasjons wurdt in model foarme fan de tastân fan de dampkring. Op basis fan dat model wurde dan foarsizzingen dien oer it waar in de kommende tiid. It giet dan meast oer de kâns op sinne, op bewolking of op delfal, de ferwachte wyn en de temperatuersferoarings.
Goose Green
Goose Green is a plak yn Lafonia op East-Falklân, ien fan de twa grutte eilannen fan de Falklâneilannen. It leit oan de Choiseul Sound, oan de eastkant fan de isthmus fan it eilân, súd-súdwestlik fan Darwin. Mei in befolking fan om-ende-by 70, is Goose Green it twads grutste plak fan de Falklâneilannen.
Goose Green hat in winkel en der is in lyts lofthaventsje. Nijsgjirrich om te besjen is de neite fan Bodie Suspension Bridge en it Vicar of Bray skipswrak, hokker lêste stammet út de tiid fan de gold rush yn Kalifornje.
Yn 1875 kamen de earste minsken yn Goose Green en setten har nei wenjen by in telch fabryk.
Gerrit Elzinga
Gerrit Elzinga (Amsterdam, 10 juny 1923 - Goutum, 8 maaie 2017) wie in archeolooch en konservator. Elzinga wie fan 1959 oant 1988 provinsjaal archeolooch foar Fryslân.
Mokka (Jemen)
thumb|260px|De Grutte Moskee fan Mokka út de 15e iuw Mokka (Arabysk: المخا, Al-Mokha of Al-Mukha) is in havenstêd yn Jemen, oan de Reade See, ferneamd om de kofjesoarte mokka dy't nei de stêd neamd is en hjir fanâlds ferhannele waard. De stêd hie 10.355 ynwenners yn 1994. Yn 2005 waard it ynwennertal op 14.562 rûsd. Twa kilometer besuden Mokka wurdt in yndustryhaven oanlein. Der is in bytsje grinsferkear mei boaten op Dzjibûty.
Gerrit Elzinga
Elzinga folge in oplieding yn túnarsjitektuer yn Boskoop en planteferedeling yn Wageningen. Yn 1950 waard er konservator foar de Gelderske Archeologyske Stichting en it Gemeentemuseum fan Arnhim.
Sûnt 1959 meiwurker Biologysk-Archeologysk Ynstitút Ryksuniversiteit Grins en it Frysk Museum, mei stânplak Ljouwert. Letter archeolooch oan beide ynstellingen en konservator fan de archeologyske en numismatyske (Frysk Munt- en Penjekabinet) ôfdielingen fan it Frysk Museum. Yn 1988 gie er mei pinsjoen. Hy wie Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Mokka (Jemen)
Ut de skiednis
Mokka waard stifte yn de 14e iuw. Fan de 15e oant de 17e iuw wie Mokka it meast wichtige hannelsplak foar kofje yn de wrâld. Ek no noch binne mokka-kofjebeannen ferneamd om har sterke, kakao-ige smaak. De Feriene Eastyndyske Kompanjy (VOC) hie in faktorij (hannelspost) yn Mokka, lykas ek de Britten, Frânsen en Denen.
Mokka hie in monopoalje op de koffiehannel oant de VOC ein 17e iuw kofjeplantsjes Jemen útsmokkede en sels úteinsette mei it kweken fan kofje op Java. Mei de opkomst fan de kofjeplantaazjes yn Aazje en Súd-Amearika begûn de delgong fan de stêd. De Spaanske Jezuïtemisjonaris Pedro Páez soe yn 1595 de earste Europeaan west hawwe dy't Mokkakofje preau yn it plak sels. Yn 1839 brochten de Britten har regionale haadkertier fan Mokka nei Aden oer, oare Europeeske lannen folgen har foarbyld.
Oant yn de 19e iuw tsjinne Mokka as haven fan de Jemenityske haadstêd Sanaa. Hjoeddeis hat Mokka as haven net folle mear te betsjutten, en hat Aden de rol fan wichtiste haven fan Jemen oernaam. De pleatslike ekonomy moat it no hawwe fan fiskerij en in lyts bytsje toerisme.
Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn (Dútsk: Internationale Filmfestspiele Berlin), faak (fral yn Dútslân) oantsjut as de Berlinale, is in filmfestival dat elts jier yn febrewaris yn 'e Dútske haadstêd Berlyn holden wurdt. It is ien fan 'e saneamde "Grutte Trije" filmfestivals, yn 'e mande mei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes en it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje. It Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn waard yn 1951 foar it earst organisearre, en waard oant 1989 yn West-Berlyn holden. Tsjintwurdich wurde der mear as 400 films fertoand foar in publyk dat 500.000 persoanen berint. De wichtichste prizen dy't op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn útrikt wurde, binne de Gouden Bearen foar de bêste films en de Sulveren Bearen foar yndividuële prestaasjes fan akteurs en filmmakkers.
Skiednis
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn waard yn 1951 yn West-Berlyn oprjochte, mei filmhistoarikus Alfred Bauer as de earste direkteur. De earste fearnsiuw waard it filmfestival yn juny holden. De alderearste edysje iepene mei in fertoaning fan 'e film Rebecca, fan 'e Britske regisseur Alfred Hitchcock. Bauer behold de posysje fan direkteur oant 1976, doe't er opfolge waard troch filmkritikus Wolf Donner. Dyselde bewurkmastere yn 1978 de ferskowing fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn fan juny nei febrewaris. Yn 1980 waard Donner opfolge troch Moritz de Hadeln, dy't de posysje fan direkteur beklaaide oant Dieter Kosslick dy yn 2001 fan him oernaam.
Hjoeddeiske sitewaasje
Hjoed oan 'e dei is it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn mei elts jier om-ende-by de 500.000 besikers it grutste filmfestival fan 'e wrâld. Der wurde mear as 400 films fertoand (op 'e edysje fan 2014: 441 ûnderskate films, yn 945 fertoanings). Dêrfan tingje ornaris sa'n 20 films mei nei de prizen dy't op it festival útrikt wurde: de Gouden Bearen foar de bêste films, en de Sulveren Bearen foar yndividuële prestaasjes fan akteurs en filmmakkers.
Tagelyk mei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn wurdt ek de Jeropeeske Filmmerk (EFM) yn Berlyn holden. Dat is in fakbeurs op it mêd fan 'e Jeropeeske filmyndustry, dêr't regisseurs, filnprodusinten, distributeurs en finansiers mei-inoar yn kontakt brocht wurde. Ek de Berlinale Talents wurdt tagelyk mei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn holden. Dat is in gearkomste fan in wike foar jonge filmmakkers, dy't yn parnterskip mei it filmfestival organisearre wurdt, en dy't bestiet út in rige lêzings en workshops.
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn, de Jeropeeske Filmmerk, de Berlinale Talents en oare eveneminten om it filmfestival hinne lûke elts jier sa'n 20.000 besikers dy't har wurk yn de filmyndustry hawwe, ôfkomstich út mear 130 lannen. Fierders binne der ek likernôch 4.200 sjoernalisten út 110 lannen oanwêzich dy't ferslach dogge fan it barren. By de premiêres fan langspylfilms mei in heech profyl paradearje ûnder it festival ynternasjonale filmstjerren en oare ferneamde persoan oer de reade loper, dêrby sekuer beächte troch sjoernalisten en fotografen.
Underdielen
De op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn fertoande films binne ûnderbrocht yn ferskate 'filmseksjes': Njonken de sân filmseksjes binne der ek inkele 'spesjale searjes', lykas de Berlinale Special, de Gala Special, Forum 5, Kulinarisches Kino en Homage.
Prizen
De prizen fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn binne de Gouden Bear en de Sulveren Bear (de bear is it symboal fan Berlyn en stiet prominint yn it wapen en de flagge fan 'e stêd).
Gouden Bear
De Gouden Bear (Goldener Bär) bestiet fan it begjin fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn ôf. Hy wurdt útrikt foar:
Sulveren Bear
De Sulveren Bear (Silberner Bär) waard yn 1956 yntrodusearre foar yndividuële prestaasjes op it mêd fan aktearjen en it meitsjen fan films. Ek is der in Sulveren Bear foar bêste koarte film, wat delkomt op in twadde priis nei de Gouden Bear foar bêste koarte film. Fierders waard yn 1965 ek in twadde priis foar bêste film yntrodusearre. De offisjele namme dêrfan is eins net 'Sulveren Bear', mar wie fan 1965 oant 1999 Spesjale Priis fan de Sjuery (Sonderpreis der Jury) en is fan 2000 ôf Grutte Priis fan de Sjuery (Großer Preis der Jury). Nettsjinsteande dat wurdt ek dy priis ornaris oantsjut as in Sulveren Bear. De Sulveren Bear wurdt sadwaande útrikt foar:
Dirk Yde Sjaarda
Yn 2004 tredde op it NK foar junioaren foar Easterein. Wûn de bûnspartij foar skoaljonges yn 1997 en waard yn 2005 twadde op de Jong Nederland. Debutearre yn 2006 as 22-jierrige opslagger yn de earste klasse mei as maten Erik Haitsma (Wommels) en Simke Altenburg (Reahûs). Die dat jier ek mei oan de 153e PC.
21 septimber
21 septimber is de earste dei fan 'e hjerst.
Kalifornyske bever
De Kalifornyske bever (Latynske namme: Castor californicus) wie in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e bevereftigen (Castoridae) en it skaai fan 'e bevers (Castor), dat yn Noard-Amearika libbe.
De Kalifornyske bever waard foar it earst beskreaun troch de Amerikaanske paleöntolooch Vernon Lyman Kellogg, yn 1911. In wittenskiplik synonym foar de Kalifornyske bever is Castor accessor Hay, 1927''.
Heere Oosterbaan
thumb|Heere Oosterbaan Heere Oosterbaan (Harns, 3 jannewaris 1736 - dêre, 18 septimber 1807) wie in bekend doopsgesinde predikant.
Hy wie in soan fan keapman Evert Oosterbaan en Grietje Simons Stinstra. As jonge fan acht krige er readfonk en waard dôf. Yn 't earstoan krige er les fan syn omkes Johannes en Goaitsen Stinstra (respektyflik predikant en dokter); letter gie er nei de Latynske skoalle en it Athenaeum yn Frjentsjer. Fan 1757 oant 1759 studearre er oan it Doopsgesind Seminarium by professor Tsjerk Nieuwenhuis, dat wie nei't er promovearre wie yn de teology yn 1757.
Hy stie yn 1760/61 yn Makkum, wie heechlearaar, de opfolger fan Nieuwenhuis, oan de doopsgesinde kweekskoalle yn Amsterdam fan 1761 oant 1786 en wer predikant yn Harns fan 1786 oant syn dea.
Lieuwe Eringa
Lieuwe Eringa (Hichtum, 26 april 1920 - Ljouwert, 29 augustus 2014) wie lid fan it kolleezje fan Deputearre Steaten fan Fryslân sûnt 1970; lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân sûnt 1966 foar de CHU. Nei syn stúdzje te Wageningen lid fan de CBTB. Portefúlje fan ûnder oare Wetterskippen, Lânbou en Rekreaasje.
Neist syn poltike wurk wie Eringa ek warber yn de kommisje fan redaksje fan it Friesch Dagblad en yn de tsjerke.
East-Falklân
thumb|right|250px|Lokaasje thumb|right|250px|Hûs op East-Falklân East-Falklân (of East Falkland) is it eastlike haadeilân fan de Falklâneilannen. Op it eilân lizze ûnder oare de haadplak Stanley en de delsetting Goose Green, dêr't yn de Falklânoarloch fan 1982 fûleindich fochten is. It eilân hat in oerflakte fan 6760 km² en der wenje goed 2200 minsken (2001).
Plakken
Oare delsettings op it eilân binne:
Der lizze twa ynternasjonale lofthavens op East-Falklân: ien by Port Stanley, de oare by Mount Pleasant, dêr't ek it Britsk legerkamp leit.
Siktaris Eringawyk
De Siktaris Eringawyk is in sleat yn de gemeente Smellingerlân. De wyk rint fan Drachtster Kompenije oant sawat de Jankedobbe oan de N358 ta. Parallel oan dizze wyk rinne oan de noardkant de Imerwyk en oan de súdkant de Swarte Wyk.
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
De namme Siktaris Eringawyk jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Siktaris Eringawijk.
De Fryske Wylp
De Fryske Wylp is in bewenne diel fan it doarp Sigerswâld. It bestiet út de Van Akenwei, de Van Houtenwei en it ferbinende Taeijewyk. Dit diel fan Sigerswâld leit oan De Wylp, dêrom de namme.
Organum Frisicum
Organum Frisicum is in stichting dy't as doel it yn stân hâlden en befoarderjen fan oargelkonserten hat. De stifting is oprjochte yn 1994 en jout sûnt 1995 de Fryske Oargelaginda út mei dêryn alle oargelkonserten yn Fryslân fan Peaske oant en mei de Krystdagen.
Fierders stimulearret en koördinearret de stifting alles wat mei oargelkonserten anneks is. Hy docht dat mei publisitêre middels. It giet hjirby om oargels dêr't it lûd fan op basis fan wynfoarsjenning makke wurdt.
Genealogysk Wurkferbân
It Genealogysk Wurkferbân is in wurkferbân op it mêd fan genealogy dat yn 1946 oprjochte is troch de Fryske Akademy.
It ferbân wol de krêften op it mêd fan genealogy bondelje en telt yn 2010 mear as 500 leden. It graaft yn 't papierene ferline fan Fryslân. Genealogen hâlde harren dwaande mei it ûndersyk fan geslachten. Hja jouwe omtinken oan 'e gearhing fan dy geslachten en oan de omstannichheden dêr't dy ûnder libbe hawwe. Hja dogge soks om dêr it eigen ynsjoch mei te ferdjipjen, mar ek om oaren, bygelyks skiedkundigen, mei de útkomsten fan harren ûndersyk te skewielen.
Heraldyk
Ut de leden fan it Genealogysk Wurkferbân is yn 1956 in beheind tal leden ynstallearre as de Fryske Rie foar Heraldyk. Dy Rie hâldt him dwaande mei alle saken dy't wapens en flaggen oanbelangje. Fan de Fryske Rie foar Heraldyk is in aparte folder beskikber.
Publikaasjes
It wurkferbân riedt de útjefte ta fan:
Sinister (band)
Sinister is in Nederlânske deathmetalband oprjochte yn 1988 yn Skiedam. De band brocht yn 1992 syn debútalbum Cross the Styx út. Yn 2003 hold de band dermei op, mar makke yn 2005 in trochstart. Yn de rin fan de jierren hat de band in protte wikselingen yn de besetting hân. De teksten fan de band gean benammen oer satanisme it okkulte en de dea. Sinister hat fjirtjin studio-albums en ien live-album útbrocht.
Sneker Pan (skûtsje)
De Sneker Pan is it skûtsje dat foar Snits útkomt yn de SKS. It is eigendom fan Stichting De Sneker Pan dy't yn 1955 de Snitser boargemaster Rasterhoff, Joop Doevendans, Dicky van der Werf en Daan Martens as bestjoersleden hie.
It skûtsje is yn 1913 boud op skipswerf De Piip yn Drachten foar Gjalt van der Schuit fan de Rottefalle. Doe't it yn 1961 kocht waard troch de Skûtsjekommisje Snits wie it in wenboat yn eigendom fan Cees de Jong yn Assen.
Oanpassings
Foar de werkenberheid keas de kommisje yn 1958 foar de letters Sn as seilteken. Sûnt yn 1962 in nij seil makke is troch Gaastra hat it skûtsje in wetterpoarte as seilteken. Doe't yn 1968 wer in nij seil kocht waard sette seilmakker De Groot fan Starum syn merkteken -yn de foarm fan in pompeblêd - yn it seil. Doe stiene der dus twa seiltekens yn. Der hat yn de rin fan de tiid ûnderhâld oan west, mar de grutste put wie yn 1992 doe't it skûtsje 1,30 meter ferlinge is. It skûtsje koe dêrnei folle better meidwaan yn de top.
Namme
Der binne meardere ferklearrings oer de namme Sneker Pan. Koekenpannen waarden brûkt om Bengaalsk fjoer oan board mei oan te stekken. By feestlike gelegenheden waard ek wol in koekepanne yn de mêst hysd. Yn 1882 waard yn Snits in feriening Sneeker Pan oprjochte troch froulju dy't aktyf wienen by it silen. De foarsitter fan de syllferiening Snits krigekrige doe in fersulvere ynsinje mei in koekepannne oanbean. It teken waard letter symboal fan de Hurdsyldei. It gemeentebestjoer stelde yn 1954 de Oarder fan de Snitser Pan yn foar de Snitswike yn it algemien en de Hurdsyldei yn it bysûnder. It bestiet út in kopere koekepanne mei it stedswapen fan Snits der yn ferwurke. Doe't yn 1956 it nijkochte skûtsje foar de earste kear yn Snits oanlei hyste de boargemaster in koekepanne yn de mêst mei de namme 'De Sneker Pan'.
Foargonger
Yn 1956 kocht de kommisje Snits it bolskip "Twee Gebroeders" fan Jan van Akker. It wie by de tewetterlitting brûnsgrien, letter krêm, griis, dêrneiswart en giel en yn 1961, it lêste jier dat it foar de SKS farde, wyt mei in framboazetint. Doe't de Friese Koerier dêr de gek mei hie waard yn oerlis mei konservator Halbertsma fan it Frysk Skipfeart Museum yn Snits, waard keazen foar seegrien.
Resultaten
De “Sneker Pan”is ien fan de meast suksesfolle skûtsjes fan de SKS. De Snitsers hawwe yn totaal alve kear kampioen west, wêrfan njoggen kear mei skipper Douwe Jappiesz Visser. De Snitsers kochten harren earste skûtsje fan Jan van Akker. Dy hie der kampioen mei west yn 1955. Klaas van der Meulen waard de earste skipper. De keap fûn plak tidens it skûtsjesilen fan 1956. Op 4 augustus stie Jan van Akker noch oan it roer yn Grou, op 7 augustus yn Langwar hie Klaas van der Meulen het helmhout oernaam.
Jan van Akker hat sawat tritich jier skipper west op de “Sneker Pan” mar troch sykte moast er twa kear ferstek gean litte (yn 1964 en 1979). Yn syn earste jier sloech er om by Grou, sawat tagelyk mei de Lemmer, wat him 25 jier letter wer oerkaam op krek it selde plak. Hy stiet seisde yn it Fleugelklassemint mei 20 oerwinnings.
Douwe Visser waard oansteld as skipper yn 1989, mar hy sil de tritich jier net fol meitsje want yn 2017 hat er besletten om der mei te stopjen. Syn soan Appie sil him opfolgje. Douwe Visser hat njoggen kear kampioen west en dêrmei moat er alinne Ulbe Zwaga foar gean litte, want dy hat alve titels. Hy stiet op in tredde plak yn it Vleugelklssement, nei Ulbe Zwaga en Loadewyk Meeter, mei 59 oerwinnings.
Republyk
Yn it ferline waard as it wichtichste aspekt fan de republyk sjoen dat der mear as ien lieder wie. Bygelyks Montesquieu slút ek de aristokrasy yn foar de republyk. Hjoed de dei is it kiezen it wichtichste aspekt, en wurdt in republyk sjoen as in steatsfoarm basearre op demokrasy.
Yn de measte republiken is ien lieder fan it lân en in oar de lieder fan it regear; njonken in presidint hat it lân dan ek in premier. Dat is lykwols net altiten sa. De presidint fan de Feriene Steaten, de premier fan Switserlân mar ek de Furer fan Dútslân fan 1934 oant 1945, binne foarbylden fan ien lieder foar lân en regear.
De macht fan de presidint ferskilt ek tusken republiken. Yn guon lannen hat de presidint in soad macht; yn oaren is de funksje hast allinnich seremonieel, wylst de macht dan by de premier of it regear leit. Fan ynfloed is dêrby ûnder oaren of de republyk ûntstien is troch it ôfsetten fan in machtige kening. Yn kommunistyske lannen leit de macht faak by de lieder fan de partij, ek as dy formeel gjin part fan it regear is.
Eva Jinek
Eva Jinek (Tulsa (Oklahoma), 13 july 1978) is in Nederlânsk sjoernalist, presintatrise en nijslêzer by it NOS Sjoernaal.
Biografy
Jinek studearre Amerikaanske Skiednis oan de Universiteit Leien en gie dêrnei yn 2004 oan 'e gong by de bûtenlânredaksje fan it NOS Sjoernaal, dêr't hja har dwaande hâlde mei de Feriene Steaten. Dêrneist presintearre sy sûnt ein 2007 it NOS sjoernaal op 3 en sûnt hjerst 2008 ek de moarns- en middeisbulletins fan it NOS-Sjoernaal.
Yn maaie dat jier foarme se mei kollega-redaksjelid Monique van Hoogstraten de redaksje fan Het maakbare nieuws, in bondel mei ferhalen fan 18 bûtenlânsjoernalisten, ornearre as antwurd op it boek Het zijn net mensen fan sjoernalist-publisist Joris Luyendijk.
Gruttere bekendens krige hja as meipresintator fan de útstjoering 'Amerika Kiest' fan de NOS oer de Amerikaanske presidintsferkiezings yn de (út Nederlân besjoen) nacht fan 4 op 5 novimber 2008. Mei Philip Freriks die hja streekrjocht ferslach fanút restaurant The Occidental tichte by it Wite Hûs yn Washington, D.C..
Oer de tarieding fan 'Amerika Kiest' fertelde Jinek yn de Mikro Gids: “De lêste wiken foar de útstjoering hat Amerika Kiest myn libben folslein behearske, op it lêst sels 24 oeren deis. Ik wie sá senuweftich. It fielde as wiene alle eagen op my rjochte. Ik tocht allinnich mar: O myn god, lit my it goed dwaan. Wier goed dwaan!”
Op 20 jannewaris 2009 wie se de sintrale presintator fan de live útstjoering op Nederlân 1 fan de ynauguraasje fan Barack Obama as 44ste presidint fan de Feriene Steaten. Op 2 maart 2009 kaam se yn it nijs doe't repetysjebylden nei bûten kamen wêryn't hja har dekolletee yn oarder makke, en hja har mem neidie mei: Ik zie je borsten!! (de útrop waard fuortendaliks as ringtone foar mobile tillefoans op ynternet oanbean). In dei letter siet se yn it tv-programma De Wereld Draait Door. As reaksje op it foarfal sei se doe tsjin Matthijs van Nieuwkerken: "Nee, ik fyn it net echt ferfelend. De earste kear dat ik it seach, krige ik wol in reade holle. Dat geskreau! Wêrom? Mar dat is wa't ik bin. En ik leau net dat ik my dêrfoar hoech te skamjen." thumb|left|Jinek yn 2012
It wie it doel dat Jinek tegearre mei Twan Huys it aktualiteiteprogramma Nieuwsuur presintearje soe. Op 19 maaie 2010 waard bekend dat hja hjir net mei trochgie út reden fan har doetiidske ferkearing mei abbekaat Bram Moszkowicz.
Singelsfeart
De Singelsfeart is in feart yn de gemeente Dantumadiel. De feart rint fan it natuergebiet It Houtwiel njonken de Goddeleaze Singel nei de Kûkhernster wei tusken Kûkherne en Feanwâlden.
De namme Singelsfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Singelvaart.
Eva Jinek
Biografy
Yn 2011 gie Jinek oer fan de NOS nei WNL, dêr't hja de kâns krige om har neist presintaasje op ynterviews te rjochtsjen en sadwaande te helpen dy omrop fierder stal te jaan. Se waard ien fan de fêste gesichten fan de omrop. By WNL presintearre se, tegearre mei Merel Westrik, alle dagen it ontbijtprogramma Vandaag de dag en op snein it praatprogramma Eva Jinek op Zondag.
Yn maart 2013 waard Jinek neamd as nije presintator fan it achtoeresjoernaal, mar dêr hie se gjin nocht oan. Yn april 2013 makke Jinek buorkundich dat se yn de simmer fan 2013 oergean soe nei de KRO om dêr in talkshow te meitsjen. Op 23 maaie 2013 besleat WNL Jinek fuortendaliks fan de buis te heljen. Janneke Willemse soe har talkshow op snein oernimme mei Paul Jansen en Charles Groenhuijsen. Foar Bert van der Veer, har regisseur, wie dat oanlieding om WNL te ferlitten.
By de KRO, wilens fúzje-omrop KRO-NCRV, gong Jinek programma's meitsjen. Se makke op sneintejûn de talkshow Jinek, dy't rjochte wie op de dêrnei folgjende wike. Dêrneist presintearre se, ôfwikseljend mei Sven Kockelmann, it programma Één op één, mei lange, skerpe yntervieuws mei persoanen út it nijs. Yn 2016 reizge se troch har bertelân foar de seisdielige reisdokumintêresearje De Verenigde Staten van Eva. Yn 2015 en 2016 presintearre Jinek in latenighttalkshow ûnder de simmer- en winterstop fan Pauw, mei útsûndering fan de simmer fan 2016. Yn 2017 is it tiidslot fan Pauw gelyk ferdield oer Pauw en Jinek, mei útsûndering fan in heale moanne wêryn't sy tegearre yn de oanrin fan de Twadde Keamerferkiezingen it programma Pauw & Jinek: De Verkiezingen presintearren. It programma Jinek helle begjin 2017 hege sjochsifers, wat foaral op kosten kaam fan it programma RTL Late Night fan Humberto Tan, dat om deselde tiid hinne útstjoerd waard.
Yn maart 2017 wûn se in 'tf-byld' foar bêste presintator fan 2016, útrikt troch Jeroen Pauw. Teffens wûn se de Sulveren Televizier-Stjer foar 'Bêste Presintatrise'. Op 8 jannewaris 2018 waard Jinek útroppen ta Omroepvrouw van het Jaar.
Op 20 septimber 2019 makke Jinek buorkundich dat se nei 15 jier publike omrop yn jannewaris 2020 oer te gean nei RTL. Dêr sil se ôfwikseljend mei Beau van Erven Dorens de late-night-talk show op RTL 4 presintearje. Se tekene in kontrakt foar fjouwer jier.
Ivo Winnubst
thumb|right|220px|Working Class Heroes 1 (Oaljeferve op linnen – 100 x 100 sm) Ivo Winnubst (Amsterdam, 1950) is in byldzjend keunstner út Elim. Nei de oplieding oan de Rietveld Akademy tusken 1972-1976 studearre hy ôf yn de rjochtingen Yllustraasjes en 3D-foarmjouwing. Hy krige les fan Piet Klaasse dy't him de krêft fan de linefiering learde. By Herman Gordijn learde er om by portretten de útstrieling fêst te lizzen. Dêrnei rekke er yn de reklamewrâld.
Mei in konteepotlead tekenet er in opset en wurket allinnich it wichtichste diel fan it skilderij út yn tinne lagen oaljeferve fertinne mei lynoalje.
Underwerpen yn syn wurk binne de minsk yn al syn hoedanichheden en ek de grafyske foarmjouwing heart ta syn wurk. Hy makket bytiden ek sabeare posearre wurken op basis fan tafallige moetingen. In grutske skoarstienfeier of in famke by it stopljocht of in âlde man op it binnenplak fan in soarchynstelling. Sok wurk neamt er sels 'Human Figures Frozen'. De makke foto's wurket er dan út yn syn atelier. Meast skildert er dan yn akryl en oaljeferve op linnen. Dêrneist is it portret yn opdracht in diel fan syn oeuvre. Hjirby siket er ek om ‘it unike momint’, it oare portret.
It wurk fan Ivo Winnubst is sa goed as permanint te sjen by it atelier en Galery Afterdaan fan syn frou Lydia yn Elim. Net allinnich De Human Figires Frozen wurken mar ek in grut tal tekeningen, sketsen en ferskate objekten fan syn hân. Neist de ekspo’s fan syn keunst organisearret Afterdaan by tiden eksposysjes mei keunstners as Jan G. Marque, Marianne den Otter, Arie Goedhart, Ton Lindhout en Marijke Sikking.
Planten
De planten (Latynske namme: Plantae) foarmje yn 'e taksonomyske yndieling fan libbene organismen in ryk, dat yn 'e mande mei de riken fan 'e bisten (Animalia), skimmels (Fungi), protisten (Protista) en guon lytsere groepen organismen it domein of bopperyk fan 'e eukaryoaten (Eukaryota) foarmet. (De eukaryoaten steane dan wer op ien hichte mei de baktearjes (Bacteria) en de oerbaktearjes (Archaea).) De biologyske stúdzje nei planten hjit plantkunde of botany.
Omskriuwing
Planten binne rjusellige organismen dy't har ûnderskiede fan oare libbene organismen trochdat se selwanden hawwe dy't opboud binne út selluloaze, en trochdat se foar it meastepart (de fleisitende planten bûten beskôging litten) homotroof binne en dus har enerzjy streekrjocht út sinneljocht helje troch fotosynteze. Dat proses fynt plak yn 'e gloroplasten of blêdgrienkerlen dy't har har griene kleur besoargje. Beskate soarten brûke foar har eigen enerzjyfoarsjenning net fotosynteze mar gemosynteze. Oare ferskillen mei (guon) oare organismen binne dat planten har hiele libben trochgroeie en dat se har sawol geslachtlik as ûngeslachtlik fuortplantsje kinne. Planten hawwe trije basisûnderdielen: woartels, in stâle en blêden.
Taksonomyske yndieling
Ta de planten wurde ferskate grutte groepen rekkene, wêrûnder de moassen of blêdmoassen, de levermoassen, de haumoassen, de wolvepoaten en ruskfearren, de fearplanten, de konifearen, de blomplanten en de griene algen (grienwieren en krânswieren). De koarstmoassen hearre lykwols net ta de planten, mei't dat gearwurkingsfoarmen binne fan skimmels mei blauwieren of grienwieren, en dy sadwaande ta it ryk fan 'e skimmels rekkene wurde.
Readwieren, brúnwieren en blauwieren binne likemin planten. Blauwieren wurde yndield by de baktearjes, wylst brúnwieren by de gromalveolaten (Chromalveolata) hearre, dy't yn 'e hjoeddeiske taksonomy as in lyts eukaryoatysk rykje op harsels beskôge wurde. Readwieren en guon oare lytse groepkes soene neffens moderne ynsichten mooglik op deselde hichte as de planten stean kinne yn in supergroep dy't fan oerplanten (Archaeplastida of Primoplantae) hjit. Dêrfandinne dat de planten tsjintwurdich yn wittenskiplike fermiddens ek wol griene planten (Viridiplantae) neamd wurde, om se dúdliker te ûnderskieden fan 'e oare groepen oerplanten.
Klassifikaasje fan planten
thumb|right|200px|In jong plantsje.
Jan Riedstra
Jan Siep Riedstra (Ljouwert, 3 septimber 1943 - Jelsum, 21 maaie 2009) wie in slûchslim hanneler yn ûnreplik guod.
Hy waard grutbrocht oan de Nieuweburen yn Ljouwert, boppe it destiidske iisfabryk Frisia fan de famylje Knoops. Hy wie in soan fan in autosloper, kocht mei 21 jier it pân en bedriuw fan de Drietax oan de Westerplantaazje dy't er yn 1965 ferkocht oan buorman Auke Rauwerda. Eigener fan Rimag Behear en ien fan de rykste manlju fan Fryslân. Yn it blêd Quote waard syn fermogen rûsd op €150 miljoen. De eardere autoferkeaper hie ferskate Ferrari's en snelle Mercedessen en wie in trou dielnimmer oan de (Quote) Challenge. As leafhawwer fan fuotbal holp er yn de njoggentiger jierren Sportclub Cambuur út de finansjele problemen.
Nann Peter Mungard
thumb|300px|Nann Mungard (lofts) jout tekst en útlis oan de [[Fryslân|West-Fries Piter Sipma op it strân fan Söl yn 1908. Syn soan Jens Mungard wiist mei syn finger]] Nann Peter Mungard (* 30 juny 1849 yn Keitum op Söl; † 30 july 1935 Møgeltønder, Denemark) wie in Noardfrysk taalwittenskipper. Hy is de heit fan de dichter Jens Emil Mungard.
Foar syn boer wêzen wie Mungard op see. Hy waard kaptein en makke fiere reizen. Hy learde oare talen, wêrûnder it Japansk. Dochs fielde er him mear mei Fryslân ferbûn. Yn it tiidrek 1903-1913 organisearre er fiif Noardfryske folksfeesten, mei Friezen fan Söl, Oomram en Feer. De folksfeesten wienen kulturele gearkomsten, dêr't it belang fan de Noardfryske kultuer bepraat waard, dy't neffens Mungard faai stie.
By in folksreferindum yn 1920 begûn Nann Peter Mungard mei in kampanje foar de oansluting fan Súd-Sleeswyk by Denemark. Hy wie fan betinken dat de Fryske kultuer yn in lyts lân better syn gerak krije soe as yn it grutte Dútslân. Nann Peter Mungard krige ferheftige krityk, en waard foar ferrieder útmakke. Doe't de krityk feroare yn klearebeare hate, en by it biikebrennen in pop mei syn namme derop ferbaarnd waard, ferliet er Söl en sette er him foar de rest fan syn libben yn Denemark nei wenjen.
It foarste diel fan it Noardfryske wurdboek ferskynde yn 1974.
Grêftskrift
Nann Mungard is te hôf brocht yn Keitum op Söl, op syn grêf stiet de neikommende tekst:
Üt Sliirighair tjüü Di niin Wiil!
Fuar Hualevhair docht ek en bet,
Ja, dit jeft rochtlik bluat Fortröt!
Harki Got!
Dö rocht!
Wik nemen!
Sint-Japiksfeart
thumb|260px|Sint-Japiksfeart yn Winsum
De Sint-Japiksfeart is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. It is de doarpsfeart fan Winsum en komt út op de Frjentsjerter Feart.
It fierljeppen waard yn 't earstoan by dizze feart beoefene. Winsum hat in ûndúdlike, mar nijsgjirrige Jakobustradysje, Sint-Jakobus wurdt wol faker as Sint-Jabik of Sint-Japik oantsjutten.
Sint-Nykster Feart
De Sint-Nykster Feart is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart ferbynt Sint Nyk mei de Ulesprong, as diel fan deTsjûkemar.
De namme Sint-Nykster feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Vaart van Sint Nicolaasga.
Oranjerats
thumb|Oranjerats yn de panne left|250px|thumb|Oranjerats op board mei sju en [[stooflap. Fariant mei jirpels der daliks trochhinne stampt, wêrby't ek winterwoartel brûkt is ynstee fan jonge woartels.]] Oranjerats, ek wol woartel en sipels as hutspot neamd, is typysk winteriten. It wurdt makke troch jirpels, woartels (meastal winterwoartel) en sipels by elkoar hielendal gear te koitsjen en dêrnei te stampen ta in stamppôt. It krige syn namme troch de kleur fan de woartels.
Oranjerats bestie as gerjocht al yn de lege lannen foardat de jirpel yn Europa bekend wie. En mooglik ek foardat de woartel, dy't út Afganistan komt, hjir húsriem waard. De oaranjerats dy't yn 1574 by it Leiensk ûntset iten waard, hie pastinaak as basis.
Bahama's
It Mienebêst fan de Bahama's (Ingelsk: The Bahamas, offisjeel: Commonwealth of The Bahamas) is in ûnôfhinklik Ingelsktalich lân yn it Karibysk gebiet. De Bahama's bestean út in arsjipel fan 700 eilannen en 2006 cays (of keys), lokalisearre yn de Atlantyske Oseaan, eastlik fan de Amearikaanske steat Florida, noardlik fan Kuba en Haïty, en westlik fan de Britske Turks- en Kaikoseilannen.
Skiednis
De oarspronklike bewenners fan de Bahama's wienen ynearsten de Arawakken, in Yndiaansk folk. Nei de ûntdekking fan de eilannegroep troch Kolumbus yn 1492 krigen sy te krijen mei de Spanjerts. Harren lân waard ôfpakt en de Arawaks moasten slavewurk dwaan yn de goudminen. Yn noch gjin 25 jier wie it folk útrûge en it soe oant 1647 doarje eart de eilannen wer befolke wurde soenen.
Under de Ingelske Boargeroarloch stifte in groep Puriteinen, godstsjinstige flechtlingen fan Bermuda, foar it earst in Jeropeeske delsetting op de Bahama's. Letter fêstigen ek oare groepen har op de eilannen. Offisjeel hearde de arsjipel by it Feriene Keninkryk, mar meast wienen sy op harren sels oanwiisd. In skoft lang bestie der in piraterepublyk mei Edward Teach, better bekend as Swartburd, as lieder.
Yn de Twadde Wrâldkriich wienen de eilannen in opliedingssintrum foar it leger. Doe't Havana har grinzen slute foar Amerikaanske toeristen ûntwikkelen de Bahama's har stadichoan ta in wichtich toeristysk gebiet.
De Bahama's krigen harren ûnôfhinklikens fan Grut-Brittanje op 10 july 1973, mar wie noch hieltyd in lân binnen it Britske Mienebest. Tsjintwurdich is staatshaad keninginne Elizabeth II, gûverneur Arthur Dion Hanna en de minister-presidint is Perry Christie.
Geografy
thumb|250px|left|upright|Kaart fan de Bahama's
Fan alle eilannen yn de archipel leit Biminy it tichtst by de Feriene Steaten en foarmet de poarte nei de Bahama's. It eilân it fierst nei it súdeasten is Grut Inagua. It grutste eilân is Andros Island. Oare wichtige eilannen binne Eleuthera, Cat Island, Long Island, San Salvador Island, Acklins, Crooked Island, Eksuma and Mayaguana. De haadstêd fan de Bahama's, Nassau leit op Nij Providence. thumb|right|300px|[[Andros Island]] De eilannen lizze allegearre frij leech en binne flak, trochstrings is de hichte om-ende-by 15 of 20 meter. De heechste pyk is Mount Alvernia, or Como Hill mei 63 meter hichte.
klimaat
It klimaat op de Bahama's is subtropysk oant tropysk en wurdt hoeden troch de ynfloed fan Golfstream, benammen yn de winter. Somtiids ûntsteane hjirtroch orkanen dy't betiden op de eilannen in protte skea feroarsake kinne.
Hosty
thumb|right|300px|Lytse en grutte hosty It wurd hosty komt fan it Latynske Se Hostia dat slachtoffer betsjut. Hosty en it eucharisty bloed yn de mistsjelk wurde neffensde katolike opfetting yn de misse offere. Yn de Katolike tsjerke brekt de preester yn de Mis de Hosty yn stikken, lykas Jezus Kristus ek syn lichem dielde (om oan syn apostels te jaan), en dielt dizze út oan de parochianen by de kommuny. Katoliken leauwe dat nei de epiklese en de konsekraasje de hosty echt feroare is yn it lichem fan Jezus. De hosty wurdt ek oanbidden en kultysk brûkt, dit omdat nei de ferrizenis fan Jezus syn lichem net mear skieden wurde kin fan bloed, siel en godheid. (transsubstansjaasje) De hosty wurdt yn Nederlân en Belgje en in pear oare lannen troch de parochiaan oanpakt en nei de mûle ta brocht, mar yn froegere tiden mochten de parochianen de hosty net oanreitsje. De preester en somtiden de diaken lei de hosty op de tonge fan de parochiaan. Yn de measte lannen is dit noch altyd sa. De eastlike katolike tsjerken en de Ortodokse tsjerken leauwe itselde as de katoliken, mar sy brûke krekt as de protestanten gewoane bôle dat yn stikjes op in kostber pateen lein wurdt. De easterske tsjerken jouwe de hosty ek wol mei in leppeltsje. Sy stopje de bôle earst yn de tsjelk en dogge it dan op de tonge fan de parochiaan.
Yn de protestantske tsjerken wurdt net leaud dat de bôle in feroaring ûndergiet fan bôle nei it lichem fan Kristus. Men brekt de bôle gewoan by it jûnsmiel. De leauwigen krije de bôle op de hân. Sy brûke de term hosty net foar de bôle.
Akteur
In akteur of aktrise is immen dy’t in personaazje útbyldet yn in ferhaal of in rollespul.
In akteur kin syn wurk dwaan yn in toanielfoarstelling, in film, op telefyzje, as treningsakteur en tal fan oare saken. Ek kin it allinnich gean om de stim, bygelyks foar tekenteltsjes en reklames. Sûnt de lêste jierren wurde guon personaazjes ek yn fideospultsjes útbylde. Al dy ferskate saken freegje in eigen technyk yn it aktearwurk.
Der kin ûnderskied makke wurde yn it soart rolle dat ien spilet. Sa beskikke minsken as Sylvester Stallone en Arnold Schwarzenegger dúdlik oer oare kwaliteiten as bygelyks in Robin Williams of Dustin Hoffman. In bepaald slach akteur past mear yn in komeedzje, in oar yn in romantyske film en wer in oar yn in aksjefilm.
Foar it spyljen yn sjongspul en opera’s wurdt ek noch fan minsken easke dat se sjonge kinne.
Prizen
Foar akteurs binne tal fan prizen yn it libben roppen. Inkele fan dizze prizen binne:
Katedraal fan Segovia
Skiednis
De âlde romaanske Marijekatedraal fan Segovia út de 12e iuw stie foar it Alcázar oer en waard yn 1520 ferneatige by de Opskuor fan de comunidades. De bou fan de tsjintwurdige katedraal begûn yn 1525 neffens de ûntwerpen fan Juan Gil de Hontañón. De earste stien waard op 8 july 1525 lein.
Yn augustus 1558 wie it gebou oant it dwersskip klear en waard it foltôge diel wijd. Wylst waard ek de út de 15e iuw datearjende kleastergong fan de âlde katedraal ôfbrutsen en by de nijbou wer opboud. De Capilla Mayor, de haadkapel, waard yn 1563 boud.
Troch bliksemynslach yn 1614 waard de hege spits fan Amerikaansk mahonyhout fan de toer ferneatige. By de brân rekke ek it dak fan de tsjerke skeind. Om 1620 hinne krige de toer by in restauraasje syn hjoeddeiske, 12 meter redusearre foarm.
De hiele katedraal waard pas yn it jier 1768 ynwijd. De katedraal is 105 meter lang en 50 meter breed. It middenskip hat in hichte fan 33 meter en de toer is 88 meter heech.
Ynterieur
It traaljewurk foar it heechalter is fan Antonio Elorza út 1729. thumb|left|Koerbanken De koerbanken komme út de âlde katedraal en waarden yn 1558 yn de nije katedraal set. De koerbanken binne flamboyant-goatysk fan styl en waarden tsjin it ein fan de 15e iuw boud yn opdracht fan biskop Don Juan Arias Dávila. thumb|Virgin de la Paz Yn de katedraal krigen ferskillende keunstwurken út de âlde katedraal wer in plak, fral yn de sydkapellen dy't lofts en rjocht oan de sydskippen oanboud binne. Te sjen binne skilderijen fan Flaamske skilders út de 16e iuw en (fral yn de Capilla de la Concepcíon) skilderijen fan de keunstner Ignacio de Ries. thumb|left|Koer De brânskildere ramen binne oer trije tiidrekken te ferdielen en foarme meiïnoar ien fan de bêste samlings fan Spaanske gleskerij. De 16e-iuwske ramen binne myn de styl fan it maniërisme. Yn de 17e iuw waarden trijeëntritich ramen tafoege troch Francisco Herranz. En yn de 1916 waarden sân glês-yn-leadramen foar de haadkapel makke troch it glêsatelier Casa Maumejean út Madrid.
It katedraalmuseum besit wurk fan û.o. Pedro Berruguete, Sánchez Coello en Van Orley. Yn de argiven fan it katedraal wurdt it Sinodal de Aguilafuente bewarre, it earste boek dat yn Spanje printe waard. Yn de kapittelseal is in belangrike samling Flaamske wandkleden út de 17e iuw ûnderbrocht.
Oargels
De tsjerke hat twa foar inoar oer hingjende oargels yn it koer. Beide oargels datearje út de 18e iuw.
It oargel oan de epistelkant (de súdlike kant) waard yn 1702 troch de oargelbouwer Pedro de Liborna Echevarría boud. Yn de rin fan de tiid waard it ynstrumint ferskillende kearen feroare en yn't lêst yn de jierren 2009-2011 restaurearre. It oargel hat ien manuaalwurk, werfan't de registers lykas by in soad Spaanske oargels, links en rjochts fan de spyltafel yn bas- en diskantside, saneamde 'mano izqierda' (linker hân) en 'mano derecha' (rjochter hân) oardene binne.
Kleastergong
De kleastergong is flamboyant-goatysk fan styl en waard stien foar stien ferhûze fan it plak fan de âlde ferneatige katedraal nei it plak by de nije katedraal. It is it iennige diel fan de âlde katedraal dat bewarre bleaun is en it is tagonklik troch in prachtich portaal, in wurk fan Sebastián de Almonacid.
Anthony Gormley
thumb|250px|London National Theatre thumb|250px|Broken Column thumb|250px|Wolk Antony Mark David Gormley (Hampstead, 30 augustus 1950) is in Ingelske byldhouwer.
Syn wurk
Yn de lêste 25 jier hat Antony Gormley de minsklike figuer yn de byldhoukeunst in nije ynhâld jûn, wêrby't de propoarsjes fan syn eigen lichem as útgongspunt nomd hat. Sûnt 1990 wurket hy oan grutskealige projekten as Allotment, Critical Mass, Another Place, Domain Field, Inside Australia en Blind Light.
Flevolân
Op 17 septimber 2010 waard syn byld Exposure (bleatstelling) ûntfâlde op de strekdaam tusken Flevolân en West-Fryslân. De 25 meter hege konstruksje fan 60 ton wurdt by elkoar hâlden mei 14.000 bouten; it stelt in man op 'e hoksen foar. Dit keunstwurk is de seisde yn in rige fan sân dy't troch de provinsje delsetten wurde sil.
Syn meast bekende wurken binne: Angel of the North, in mânske skulptuer bestimd foar de iepenbiere romte, as landmark yn Gateshead, dêr't opdracht foar jûn waard yn 1995 en dy't delsetten waard yn 1998 en Another Place (1997), besteande út meardere figueren, op Crosby Beach by Liverpool.
Antony Gormley syn wurk waard faak útstald yn it Feriene Keninkryk, mei solo-útstallings yn de Whitechapel Art Gallery, de Tate Gallery, de Hayward Gallery, it Britsk Museum en de White Cube Art Gallery (allegear yn Londen); en ynternasjonaal yn musea, lykas it Louisiana Museum foar Moderne Keunst yn Humlebaek, Denemark, de Corcoran Gallery of Art yn Washington D.C., Feriene Steaten, it Irish Museum of Modern Art yn Dublin, Ierlân en de Kölnischer Kunstverein yn Keulen, Dútslân. Hy hat meidien oan wichtige eksposysjes as de Biënnale fan Feneesje en de documenta 8 yn Kassel yn 1987 en yn 2006 de Sydney Biennale mei syn wurk Asian Field. Gormley krige yn 1994 de Turner Prize, waard yn 1997 ûnderskieden mei in OBE en yn 1999 mei de South Bank Prize for Visual Art. Yn 2007 krige er de Bernhard Heiliger Award for Sculpture.
Sjintoïsme
thumb|right|300px|In Sjinto Hilligdom
Sjinto of Sjintoisme (神道) is de oarspronklike religy fan Japan. It wurd is in kombinaasje fan twa wurden en it betsjut de wei fan de goaden.
Sjinto is oan de iene kant in sterk ûntwikkele natuergodstsjinst (animisme), dy’t djip ferankere is yn de Japanske maatskippij. Mar it is ek in ideology dy’t nog net sa lang lyn brûkt is om it doetiidske Japanske Militarisme te rjochtfeardigjen. Fan 1868 ôf oant flak nei de Twadde Wrâldkriich wie Sjinto de steatsgodstsjinst. Sjinto en it Boedisme hawwe elkoar bot beynfloede.
Sjinto hat in grutte leafde foar en earbied foar de natuer. In wetterfal, de moanne of in aparte stien kinne foar in Kami hâlden wurde. Itselde jildt foar in garismatysk persoan en foar mear abstrakte ferskynsels lykas groei en fruchtberheid. Yn de jierren namen de natoeregodstsjinstige aspekten fan Sjinto ôf. Se krigen stees mear Antromorfyske (minskfoarmige) foarmen. De Kami binne gjin transedinte goaden yn de westerske sin. Dochs bewenje de goaden wol deselde wrâld as dat wy dogge.
Kami wurde benammen fereare yn iepenbiere hillichdommen, mar ek wol yn lytse privee hillichdommen. Guon fan dizze hillichdommen (jinja) binne grutte gebouwen, mar de measte binne lyts. Yn fergeliking mei bygelyks de katedralen út it kristendom mei djoere materialen binne de Jinja faak mar hiel ienfâldich. It giet dan ek net om it gebou mar om it geastlike. Jinja’s binne faak boud op ferhegingen en guon binne dan ek moeilik te berikken. Meastal wurdt de tagong ta it terein markeard mei torii- poarte, dy’t bestiet út twa peallen mei dêrop twa dwersbalken. It gehiel is faak yn fermiljoen skildere. Der binne hjoed de dei mear as 100.000 fan dizze hillichdommen yn gebrûk, allegear bemanne mei in Sjinto prysters.
Kami wurde faak belutsen by belangrike foarfallen lykas in houlik, talitting ta de universiteit, it delsetten fan gebouwen en mear. Ek wurdt der faak bidden om ierdse saken, lykas in bern, in promoasje of gelokkiger libben. Tidens begraffenissen binne krektas yn Sina de mear Boeddhistyske aspekten belangriker. It oanbidden fan de Kami bart mear by Sjinto festivals. De meast oanbiddene Kamis is de sinnegoadinne mei de namme Amaterasu. It wichtichste hillichdom fan Amaterasu stiet yn Ise. Yn it hillichdom wurdt se symbolisearre my spegel, somtiden kin de Jinja ek leech wêze. thumb|right|200px|In Torri- poarte Oant flak nei de Twadde Wrâldkriich leaude men dat de keizer ôfstamme fan Amaterasu, en derom sels in Kami wie, nammentlik in Ikigami, in libbene Kami. Keizer Hirohito dy't yn 1946 ûnder druk fan de Feriene Steaten ôfstân die fan dizze goddelike status, mar de keninklike famylje is nog altyd sterk belutsen by de Sjinto rituelen dy’t de ienheid fan Japan symbolisearje.
Reinigingsrituelen foarmje in wichtich ûnderdiel fan Sjinto. Sy dogge dit om de Kami tefreden te hâlden. In mear persoanlik ritueel is it wetterritueel dat wurdt bygelyks hâlden by in wetterfal of by de see. In tredde foarm is it taboe. Froulju mochten bygelyks oant 1868 net de berch Fuji beklimme. Dizze foarm is de lêste jierren minder belangryk wurden, mar noch altyd giet in Jappaner dy’t krekt immen ferlern hat net nei in brulloft. Troch in soad Jappaners wurdt Sjinto net sjoen as in religy mar as in manier fan libjen.
Sjinto hat in soad ynfloed op de Japanske kultuer. Dat is te merkbiten oan de Japanske arsjitektuer en túnûntwerpen. Yn it Sumo wrakseljen is de ynfloed ek dúdlik te fernimmen. Foar in gefjocht moatte der in soad rituelen dien wurde wêrûnder it goaien fan sâlt om de arena te himmeljen.
Mazoovje
Mazoovje (Poalsk: Mazowsze) is in gebiet yn sintraal-Poalen, mei Warsjau as Haadstêd. De Poalske regearing makke fan Mazoovje yn 1999 offisjeel ien fan de sechtsjin woiwodskippen fan it lân, en tagelyk de grutste mei mear as 5 miljoen ynwenners.
Skiednis
It gebiet dat tsjintwurdich Mazoovje hiet waard eartiids nei alle gedachten foar it earst ferovere troch hartoch Mieszko I yn de 10e iuw. Nei syn dea yn 1033 folge in machtsfakuüm, oant de Tsjechyske ynvaazje, doe't it gebiet selsstannich waard.
Casimir I weroverde it yn 1039 mei help fan Russyske troepen, mar nei de dea fan hearsker Bolesław III yn 1138 foel it lân útinoar yn hartochdommen. Mazoovje kaam ûnder it bewâld fan de hartoggenfan de Piastendynasty, dy't nettsjinsteande besikingen fan Poalen it gebiet werom te oermasterjen, it gebiet yn hannen hâlden oant 1526. Nei de Poalske opdieling fan 1815 gong Mazoovje diel útmeitsje fan Poalen en sûnt 1831 fan it Russyske Ryk. Yn 1918 waard it wer by Poalen foege.