cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frances Trollope
Trollope har earste en tredde soan, Thomas Adolphus en Anthony, waarden ek skriuwers; Anthony Trollope syn namme krige klank fanwege syn sosjale romans.
Round Maple
Round Maple is in buorskip yn de bestjoerlike krite Babergh, yn it Ingelske greefskip Suffolk. It plakje heart by de civil parish Edwardstone.
De buorskip hat fjouwer monumintale pânen, nammentlik Seasons, The Flushing, Quicks Farmhouse, Little Thatch en Hathaway Cottage. Round Maple leit 8,8 km fan Sudbury ôf.
Keppeling om utens
Edwardstone
Barcelona
Barcelona, ek útsprutsen as Barseloana (Katalaansk en Spaansk: Barcelona) is in stêd yn Kataloanje, Spanje. Mei likernôch 1,6 miljoen ynwenners (2006) is it de grutste stêd fan Kataloanje, de twadgrutste stêd fan it Spanje en de alfgrutste stêd fan de Jeropeeske Uny. Yn de stêdekloft Barcelona (Àrea Metropolitana de Barcelona) wenje sa'n 3,2 miljoen minsken.
Haensmole
thumb|220px|De Haensmole yn 2009 De Haensmole is in poldermole en ryksmonumint noardeast fan Grou yn de eardere gemeente Boarnsterhim.
Beskriuwing
De Haensmole waard nei alle gedachten yn de 18e iuw boud foar it bemeallen fan de polder de Gallelannen. It krekte boujier fan de spinnekopmole is lykwols ûnbekend.
Yn it earstoan stie de Haensmole op de hoeke fan de Pikmar en it Prinses Margrietkanaal. Mar op 9 jannewaris 2004 waard hy troch it út de koers rûne binnenfeartskip Renasa hast finaal ferwoaste. Dêrnei waard troch de provinsje Fryslân, dy't de mole yn eigendom hie, besletten him te werbouwen oan de noardwestside fan de polder De Burd, tichtby de Biggemar. De fernijde Haensmole waard op 12 maaie 2008 iepene. Hy bemealt no in simmerpolder fan 70 bunder. Nei de werbou waard de mole troch de provinsje skonken oan de Stifting Moles De Lege Midden.
Maasplassen
thumb|Kaart fan de Maasplassen De Maasplassen binne in rige keunstmjittige marren yn Nederlânsk en Belgysk Limburch; it grutste part leit yn Nederlân. De plassen ha in grutte fan likernôch 3000 hektare. Om de plassen hinne lizze ûnder oaren Roermond, Maasbracht en Heel.
De plassen binne ûntstien troch de grintwinning yn dy omkriten. Benammen yn de 20e iuw wie dat in grutte yndustry, mar ek begjin 21e iuw wurdt der noch altyd grint wûn yn de marren.
Gemeenten om de plassen hinne profitearje fan de marren troch der in grutte toeristyske attraksje fan te meitsjen. By de marren del binne tal fan horekatintsjes, havens, strannen en kampings oanlein. Yn de omkriten lizze ek noch in tal natuergebieten, benammen de Beegderheide, it Leudal en De Meindyk by Roermond. thumb|center|800px
List fan planetoïden 45601-45700
Dit is in list fan planetoïden 45601-45700.
1928
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1920-er jierren.
Nothing Else Matters
Nothing Else Matters is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Metallica yn 1991 en útbrocht op it album Metallica better bekend as The Black Album fan Metallica út 1991. Nothing Else Matters wie it achtste nûmer op it album en waard op 20 april 1992 útbrocht as tredde single fan it album.
Cover fan Lucie Silvas
Yn 2005 naam de Britske sjongeres Lucie Silvas Nothing Else Matters op foar har album Breathe In. Nothing Else Matters wie it sechsde nûmer op it album en waard op 4 novimber 2005 útbrocht as fiifde single fan it album. Yn de fideoclip spilet Lucie Silvas yn in yndustriegebiet op in spoarbrêge.
Cover fan Iris Kroes
Yn de winter fan 2011-2012 die sjongeres Iris Kroes mei oan de twadde edysje fan The Voice of Holland yn de heale finale moast se it nûmer Nothing Else Matters fan Metallica sjonge. It waard nei de útstjoering útbrocht as single en behelle de 16e plak yn de single top 100.
Flaaksfink
thumb|Mantsje (boppe); wyfke (ûnder) thumb|right|Ferspriedingsgebiet thumb|Aaien fan de flaaksfink De flaaksfink (Chloris chloris), ek grienfink of grienling is in fûgel út de famylje fan de finkfûgels (Fringillidae). De fûgel yt meast sied.
Finzenskip
De flaaksfink is yn in wurdearre kweekfûgel, dy't sûnder problemen meardere nêsten fuortbringt. It oantal aaikes de lêch is 3 - maksimaal 6, de briedtiid bedraacht 13 dagen en nei noch ris 2 wiken fleane de jongen út.
Sad but True
Sad but True is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Metallica yn 1991 en útbrocht waard op it album Metallica, better bekend as The Black Album fan Metallica út 1991. Sad but True wie it twadde nûmer op it album en waard op 8 febrewaris 1993 útbrocht as fiifde en lêste single fan it album.
Oer it nûmer
James Hetfield liet him ynspirearje foar it nûmer út de horrorfilm Magic út 1978. It liet giet oer hoe 't ferskate persoanlikheden yn immens psyche de pasjint ferskillende dingen dwaan litte. It ûndersiket ek hoe 't dizze dingen konfliktearje en wrakselje om kontrôle oer de persoan te krijen. De muzyk hâldt seis tellen foar de gitaarsolo op en by it refrein spilet Hetfield ek in slidegitaar, in spyltechnyk dy 't foaral in soad yn bluesmuzyk tapast wurdt.
Alpineskyen op de Paralympyske Winterspullen 1998
200px|thumb|right|250px|De Olympyske alpineskylokaasje fan Nagano 1998
De VIIe Paralympyske Winterspullen waarden yn 1998 hâlden yn it Japanske Nagano.
Teletubbies
Teletubbies is in Britske searje op telefyzje dy't begûn is yn 1997, optocht troch Anne Wood. De searje is populêr by bern. De haadfigueren binne Tinky Winky, Dipsy, Laa-Laa, en Po.
De Teletubbies binne fjouwer min-ofte-mear minskeftige figueren dy't yn en om it hûs yn in fel-grien klingelânskip ienfâldige aventoeren hawwe. Fanwegen de doelgroep, poppen en pjutten, hawwe de filmkes in protte herhelling. Ek wurdt der hast neat sein. It meastepart fan de tekst is in groepke fan wurden dy't alle kearen wer brûkt wurde, sein mei folle klom op de lûden. Bygelyks:
Kontroverze
Yn 1999 hat Jerry Falwell yn ien fan syn publikaasjes de searje kritisearre om't it Tinky Winky-figuer homoseksueel wêze soe. Itselde jier die er lykwols ek oare kontroversjele útspraken dat in protte gefolch hat it net hân.
Hantsjemier
thumb|Stânbyld fan in hantsjemier yn [[Uelsen (greefskip Bentheim)]] In hantsjemier, ek wol oantsjut mei ûnder oare gerspoep, mierpoep en poep, wie in seizoenarbeider dy't sa rûchwei fan 1600 oant 1900 yn Westerlauwersk Fryslân kaam te meanen. De measte hantsjemieren kamen út Westfalen, mar ek wol út East-Fryslân, it Sealterlân, it Iemslân, it lân Aldenboarch en de omkriten fan Bremen. De namme hantsjemier is gearstald út in ferbastering fan Dútske foarnammen lykas Hanne en Hans en it wurd mier (meander).
Wêrom't de hantsjemieren nei Fryslân ta kamen
It ferlet fan seizoenarbeiders ûntstie doe't yn 'e 17e iuw hieltyd mear Fryske bouboeren oergongen op it greidbuorkerij. It gers moast yn maaie en juny meand en fan it lân. Dy saneamde ûngetiid of haaiïnge wie in grou stik wurk dat de boeren mei eigen folk net risse koenen. Om't de leanen yn Fryslân gâns heger wienen as yn 'e Dútske lannen kaam dêrwei in stream op fan saneamde Hollandgänger, losse arbeiders dy't harsels yn Fryslân ferhierden. Mei't de Dútske lannen dêrtroch har arbeiders kwytrekke, besochten de machthawwers wol om de reizen nei Nederlân te ferbieden, mar dat die net in soad fertuten.
It paad nei Fryslân ta
De hantsjemieren dienen oars net allinnich Fryslân oan. Bouboeren yn Grinslân en Noard-Hollân hierden se ek wol. Se reizgen meast te gean en yn kloften. Der wienen twa wichtige rûtes dy't se folgen: in súdlike oer Lingen troch Oerisel en de Stellingwerven en in noardlike fia East-Fryslân en Nijeskâns, dêr't se mei it trekskip oer Wynskoat en Grins nei Fryslân brocht waarden. Faak wie it foarriedige einstasjon Aldeboarn, Boalsert, Ljouwert, Snits of de Jouwer. Dêr beaen se harsels op 'e merken as arbeider oan. of se rûnen op 'e bonnefoai de pleatsen by del. Hie it boer en arbeider beide foldien, dan briefken se winterdeis wol mei-inoar om foar it oare jier in nije hier ôf te praten.
Dútske manlju dy't besochten om yn Fryslân wat te fertsjinjen sochten net altyd om in hier by in boer. Guon kamen as muzikant (blaaspoepen) of mei hannel en waarden al neffens har negoasje bekend as lapkepoepen, pakjepoepen, weverspoepen of noch wer oare soarten poepjes. thumb|Poepekoppen, tekening fan [[Tsjalling Hiddes Halbertsma]]
Ein fan it hantsjemieretiidrek
Begjin fan 'e 20e iuw kaam der in ein oan de seizoensmigraasje fan Dútslân nei Fryslân. Dat kaam foar in part trochdat yn Dútslân de leanen heger waarden en mear wurkgelegenheid ûntstie en de reis om utens net mear sa bot leanne. Tagelyk gong it yn Nederlân ekonomysk wat minder, dat de boeren koenen ek minder help betelje. Dêrtroch reizgen doe wol groepen Fryske manlju nei Dútslân om te wurkjen. In oare reden foar Dútske manlju om net mear nei Nederlân te reizgjen wie dat se as lânferhuzer nei Amearika teagen om dêr it fortún te sykjen.
Fedja van Huêt
Fedja van Huêt (De Haach, 21 juny 1973) is in Nederlânsk film- en toanielakteur. Fedja van Huêt, soan fan Leo van Huêt en Rosalind Nijholt, is ek ferneamd as Fedja Nijholt. Hy waard berne yn De Haach en wenne in stikmannich jierren yn Tiel. Nei syn stúdzje oan de toanielskoalle yn Maastricht hat er yn tsientallen films en toanielstikken spile. Op it toaniel die hy mei yn toanielstikken fan it RO-teater en Teatergroep Hollandia. Sûnt teaterseizoen 05/06 is hy fêst ferbûn oan Toanielgroep Amsterdam.
Hoewol't hy de toanielskoalle dien hat, hie it folle skild of hy wie nei de middelbere skoalle op it konservatoarium bedarre. Hy drumde nammentlik op (benei) beropsnivo.
Yn 2018 en 2020 spile er de haadrol yn de Dútske telefyzjesearje (ARD) Der Amsterdam-Krimi dy't him yn Amsterdam ôfspilet. Hy wie yn 2020 te sjen yn de film Groeten van Gerri fan Frank Lammers.
Van Huêt is troud mei Karina Smulders, sy hawwe tegearre in dochter.
Filmografy
(*) boekferfilming
Nij Noard
Nij Noard is ien fan de twa offisjele supportersgroepen fan SK It Hearrenfean, de oare is de Feanfan Supportersklub. De feriening waard oprjochte yn 2001 en hat sa'n 1.200 leden.
De supportersferiening hat sûnt it fuotbalseizoen 2005/2006 har eigen fak oan de noardkant fan it Abe Lenstra Stadion. Yn dit fak kinne 1.800 minsken stean.
De stifters fan Nij Noard hienen as doel om de sfear yn it Abe Lenstra Stadion te ferbetterjen. Sûnt harren begjin hat de groepearring tal fan sfearaksjes hâlden.
Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum
Yn 1980 koe it hûs njonken it museum ynrjochte wurde as de Troelstrasamling, mei in permaninte eksposysje oer Piter Jelles Troelstra en syn earste frou Sjoukje M.D. Bokma de Boer, better bekend as Nynke fan Hichtum. Ek oan oare leden fan de Troelstra-famylje waard omtinken jûn, sa as de soan en de broer fan Piter Jelles, keunstskilder Jelle Troelstra en de dichter fan Morgenrood en Aan de Strijders Dirk Troelstra.
Yn 1986 waard Freark Dam opfolge troch Tineke Steenmeijer. Yn 1990 waard it museum útwreide mei in modern depot en it Skriuwershûs, dêr't gearkomsten en kursussen hâlden wurde koene. Yn 1999 waard it 40-jierrich jubileum fierd. Op dat stuit wiene de earste besprekken al geande oer wat liede soe ta de fúzje mei de Provinsjale Biblioteek en it Ryksargyf yn Fryslân. Op 1 septimber 2002 wie it nije ynstitút Tresoar in feit.
Kortney Kane
Libben en karriêre
Kortney Kane waard yn 1986 berne yn 'e steat Súd-Karolina, yn it Amerikaanske Suden. Har earste baantsje wie as skjinmakster op in priveeskoalle, doe't se fjirtjin jier wie. Neffens eigen sizzen hie se datselde jiers har earste seksuële ûnderfining. Net lang nei't se mearderjierrich wurden wie, ferfear se nei de steat Kalifornje, oan 'e Amerikaanske westkust. Dêr wurke hja earst as barkeepster yn in stripklub, ear't hja úteinlik yn 2009 behelle rekke yn 'e pornoyndustry.
Kane makke har debút yn in pornografyske film yn 2010, doe't se 25 jier wie. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn likernôch 120 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande Amerikaanske labels as Pure Play Media, Adam & Eve, Third Degree Films, Digital Playground, Wicked Pictures, Digital Sin, Zero Tolerance, Penthouse, Jules Jordan Video, Evil Angel, Red Light District, Devil's Film en Vivid Entertainment. Dêrnjonken hat se ek foar ferskate Jeropeeske studio's wurke, wêrûnder it Sweedske Private en it Dútske Magmafilm. En ek hat Kane in protte wurke foar pornosites as Brazzers, Muffia en PornPros. Yn 2013 waard se nominearre foar in AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld).
Frederiksberg
thumb|left|Plak fan de gemeente Frederiksberg yn Kopenhagen Frederiksberg is in stêd yn Denemark, en leit hielendal omsletten troch de Deenske haadstêd Kopenhagen.
Frederiksberg lei earst west fan Kopenhagen, mar is sûnt de gemeentlike weryndieling fan 1901 in enklave yn de gemeente Kopenhagen. De gemeente wurdt no troch de wiken Nørrebro en Vesterbro hielendal ynsletten. Frederiksberg is oant hjoed de dei noch hieltiten gjin part fan Kopenhagen mar hat syn eigen bestjoer en stedhûs.
Ants Antson
Ants Arturovitsj Antson (Tallinn, 11 novimber 1938 - Haapsalu, 31 oktober 2015) wie in reedrider út Estlân, dy't útkaam foar de Sovjet-Uny.
Hy die fjouwer kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, fiif kear oan it Europeesk kampioenskip en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1964 en 1968). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear Europeesk kampioen allround en ien kear Olympysk kampioen op de 1500 meter. Hy waard ek ien kear allround kampioen fan de Sovjet-Uny. Nei de spullen fan 1968 hold Antson op mei it reedriden op heech nivo. Ants Antson ferstoar op 31 oktober 2015, yn 'e âldens fan 76 jier.
Kamtsjatka-skiereilân
It Kamtsjatka-skiereilân (Russysk: Полуостров Камчатка, Poluostrov Kamčatka) is in grut Russysk skiereilân, dat yn it uterste easten fan Sibearje nei it suden ta útstiket en dêrby de Beringsee en de See fan Ochotsk faninoar skiedt. It is in tinbefolke gebiet, dominearre troch it Kamtsjatka-berchtme, yn 'e midden fan it skiereilân, dat in grut tal fulkanen en geisers omfiemet. Fan 'e súdpunt fan it skiereilân ôf strekt de eilannegroep fan 'e Koerilen him yn in langrutsen keatling út nei Japan. It Kamtsjatka-skiereilân hat in oerflak fan goed 270.000 km², en in befolking fan rom 322.000 minsken. De oergrutte mearderheid dêrfan bestiet út etnyske Russen; mei de lânseigen befolking fan it skiereilân is it sûnt de kolonisaasje fan it gebiet troch Ruslân yn 'e santjinde iuw sterk yn it neigean rekke.
Skiednis
Doe't de Russyske ûntdekkingsreizger Ivan Moskvitin yn 1639 de kust fan 'e See fan Ochotsk berikte, koed er dêr net fierder om't it him oan 'e materialen ûntbriek om in skip te bouwen. Sadwaande waard it Kamtsjatka-skiereilân úteinlik fan it noarden út ferkend, al duorre dat noch hast oant de ein fan 'e iuw, doe't tusken 1697 en 1699 de ûntdekkingsreizger Vladimir Atlasov hast it hiele skiereilân bereizge. Al rillegau setten Russyske kolonisten har yn it gebiet nei wenjen, wat fanôf 1705 allegeduerigen late ta oarloch mei de lânseigen Korjaken en tusken de Russen ûnderling. Ferskate kearen besocht it Russyske regear om it "Wylde Easten" wer yn 'e besnijing te krijen; sa waard Atlasov derhinne stjoerd, dy't lykwols yn 1711 fermoarde waard. Pas yn 'e 1730-er jierren slagge it Vasili Merlin en meitsje regaad.
Under de Krimoarloch waard Petropavlovsk-Kamtsjatskij yn 1854 in skoft lang belegere troch de Britten en Frânsen, mar it slagge harren net om it yn te nimmen. Nei't Ruslân yn 1867 Alaska oan 'e Feriene Steaten ferkocht hie, ferlearen Petropavlovsk-Kamtsjatskij en de oare havens har trochfierfunksje. Tsjin 1900 lei de Russyske befolking fan it skiereilân noch mar om 'e 2.500 minsken hinne, wylst de lânseigen befolking sa'n 5.000 minsken omfieme. De Twadde Wrâldoarloch rekke Kamtsjatka mar kwealk, útsein wat de Sovjet-ynfaazje fan 'e (Japanske) Koerilen oangie, yn 'e simmer fan 1945. Nei de oarloch waard it skiereilân útroppen ta in sletten militêre sône, dêr't Russen fan bûten pas wer yn 1989 komme mochten en bûtenlanners pas wer yn 1990. Iroanysk genôch wie de twadde helte fan 'e tweintichste iuw it tiidrek wêryn't de befolking fan Kamtsjatka withoe hurd groeide, benammen troch alle militêre ynstallaasjes dy't der ûnder de Kâlde Oarloch oanlein waarden en it militêre personeel en har gesinnen dy't der sadwaande hinne stjoerd waarden.
Geografy
It Kamtsjatka-skiereilân is 1.250 km lang fan noard nei súd, en (op it breedste punt) sa'n 425 km breed fan east nei west. It hat in oerflak fan goed 270.000 km², en wurdt omjûn troch de Beringsee yn it easten en de See fan Ochotsk yn it westen. Fanôf Kaap Lopatka, de súdpunt fan Kamtsjatka, strekt him de eilannegroep fan 'e Koerilen út yn 'e rjochting fan Japan. Oan 'e noardkant sit it skiereilân fêst oan it fêstelân fan eastlik Sibearje. Mei de Kommandeurseilannen en it eilân Karaga, dy't oan 'e eastkant fan Kamtsjatka yn 'e Beringsee lizze, foarmet it skiereilân it territoarium Kamtsjatka, ien fan 'e gewesten fan 'e Russyske Federaasje, hoewol't dat trouwens ek noch in stikje fan it Sibearyske fêstelân omfiemet. De Koerilen hearre dêr net ta, mar binne ynstee bestjoerlik by it eilân Sachalin, oare kant de See fan Ochotsk, yndield.
Oan 'e eastkant telt it skiereilân fan noard nei súd fiif healmoannefoarmige baaien efterinoar. Oan 'e súdlikste dêrfan leit Petropavlovsk-Kamtsjatskij, de territoriale haadstêd. Fuort foar de eastkust lâns rint de 10.500 m djippe Koerilentrôch. Oan 'e westkant bûcht de kust fan Kamtsjatka út om mei in bôge nei de súdpunt te rinnen. Yn 'e midden fan it skiereilân rint it Kamtsjatka-berchtme, dat in grut tal fulkanen en geisers omfiemet dy't mei-inoar ûnder de namme "fulkanen fan Kamtsjatka" op 'e wrâlderfgoedlist fan 'e UNESCO steane. Fan 'e yn totaal 160 fulkanen binne der noch 29 aktyf. De heechste fulkaan is de Kljutsjevskaja Sopka, dy't mei in hichte fan 4.750 m de grutste aktive fulkaan op it noardlik healrûn is. Oan 'e eastkant fan it skiereilân rint by de kust lâns it Easterberchtme; tusken de beide berchkeatlings yn leit yn it binnenlân de Sintrale Delling, dêr't de rivier de Kamtsjatka trochhinne streamt.
Demografy
Wat de befolking fan it gebiet oangiet, binne der allinnich sifers bekend fan it territoarium Kamtsjatka, dat ek guon eilannen en in diel fan it Sibearyske fêstelân omfiemet. Dat territoarium hat in befolking fan rom 322.000 minsken, wêrfan't de grutte mearderheid bestiet út etnyske Russen en yn mindere mjitte út etnyske Oekraïners en oare kolonisten. De lânseigen befolking fan it skiereilân is werombrocht ta 6.100 Korjaken en 3.300 Itelmenen. De Korjaken hawwe yn it noarden fan Kamtsjatka in autonoom gebiet, Korjaakje, mei as haadstêd Palana. De grutste stêd fan it skiereilân is de haadstêd Petropavlovsk-Kamtsjatskij, dêr't mear as de helte fan 'e territoriale befolking wennet, krapoan 180.000 minsken. De twadde stêd is it dêr tichteby leine Jelizovo, mei 39.000 ynwenners.
Klimaat
It Kamtsjatka-skiereilân hat yn it suden in kâld lânklimaat en yn it noarden in poalklimaat. De simmers binne der koel en de winters strang oant tige strang, mei in protte stoarmen. De haadstêd Petropavlovsk-Kamtsjatskij, dy't deunby de súdpunt fan it skiereilân leit, hat simmerdeis in temperatuer fan maksimaal 15 °C en by 't winter minimaal –8 °C. Yn 'e Sintrale Delling, dy't in stik noardliker leit en mear it binnenlân yn, kin it lykwols simmers wol 19 °C wurde en winters wol –41 °C. Kamtsjatka kriget jiers trochinoar 2.700 mm delslach. It skiereilân makket ûnderdiel út fan 'e saneamde Ring of Fire, in seismologysk aktive keatling fan berchtmen en fulkanen om 'e Stille Oseaan hinne, dêr't geregeldwei ierdbevings foarkomme. De swierste ierdskoddings dy't Kamtsjatka yn 'e histoaryske perioade troffen hawwe, wiene ien fan mooglik 9,3 op 'e Skaal fan Richter op 16 oktober 1737, en ien fan 8,2 op 'e Skaal fan Richter op 4 novimber 1952. Yn 2006 fûn der op it skiereilân in rige lichte ierdbevings plak.
Michael van Praag
Libbensrin
Yn 1989 waard Michael van Praag foarsitter fan Ajax, in baan dy't syn heit, Jaap van Praag, tusken 1964 en 1978 ek hie. Van Praag folge by Ajax Ton Harmsen op en soe sels oant en mei 2003 de foarsitter fan de klup bliuwe. Foardat hy foarsitter fan Ajax waard wie Van Praag skiedsrjochter by it amateurfuotbal en fertsjinne hy syn jild mei de ferkeap fan syn 45 elektronikasaken op in protte fleanfjilden. By Ajax waard Van Praag opfolge troch John Jaakke.
Nei syn perioade as foarsitter fan Ajax waard Van Praag yn juny 2003 de presidint-kommissaris fan de Earedifyzje CV. Op 27 augustus 2008 waard hy keazen ta presidint fan de KNFB, hjir folge hy de yn april 2008 ferstoarne Jeu Sprengers op.
Cyndi Lauper
Lauper hie it meast súkses mei de singles Girls Just Want to Have Fun (1983), Time After Time (1984), The Goonies 'R' Good Enough (1985) en True Colors (1986). Lauper hat 11 albums en goed 40 singles útbrocht, dêr't yn 2008 al mear as 30 miljoen fan oer de toanbank gien wiene.
Yn 2016 krige Lauper in stjer op de Hollywood Walk of Fame.
Maas
thumb|250px|Lizzing fan de Maas thumb|250px|De Maas by Maastricht. De Maas is ien fan de twa grutte rivieren dy't troch Nederlân streame. De rivier hat in lingte fan likernôch 925 kilometer en rint troch trije lannen: Frankryk, Belgje en Nederlân. De Maas wurdt fuorre troch reinwetter.
Frankryk
De Maas fynt harren oarsprong yn Frankryk, by Pouilly-en-Bassigny, op it Plato fan Langres. Dit is ek it plak dêr't de boarnen fan de Seine en de Marne lizze. De rivier giet fan Pouilly-en-Bassigny yn noardlike rjochting nei de Frânske Ardinnen en Lotaringen en komt by Ferdun en Sedan del. Fan Sedan ôf is de Maas te befarren. By Givet giet de rivier de grins mei Belgje oer.
Belgje
By Eijsden foarmet de Maas in skoftke de grins tusken Belgje en Nederlân, mar by Maastricht komt de rivier op Nederlânsk grûngebiet.
Nederlân
Yn Nederlân komt de Maas súdlik fan Maastricht de grins oer en rint dan yn noardlike rjochting nei Roermond. Oan de noardkant fan Maastricht foarmet de Maas wer de grins mei Belgje, fan dêr ôf komt de Maas foargoed hielendal op Nederlânsk grûngebiet.
By Kessenich lizze tal fan lytse marren, de saneamde Maasplassen. Dizze binne ûntstien troch de grintwinning dy’t dêr plak fynt. Tusken Maastricht en Maasbracht leit it Julianakanaal dat foar de skipfeart befarbar makke is. By Roermond wurdt de Maas foar de skipfeart ûnderbrutsen troch it Lateraalkanaal.
Nei Roermond giet de rivier fierder nei it noarden, nei Fenlo, en rint it likernôch parallel oan de Dútske grins, dat inkele kilometers nei it easten ta leit. By Arsen leit it meast eastlike punt fan de rivier en giet it stadichoan mear nei it westen ta. By it lytse plakje Geijsteren giet de Maas de grins tusken Limburch en Noard-Brabân foarmjen, en by Mook wurdt dit de grins tusken Gelderlân en Noard-Brabân.
It lêste grutte plak oan de Maas is De Bosk, ek lizze der noch inkele âlde festingstêdsjes as Grave en Ravenstein oan de rivier. By Heusden, ek sa’n âlde festingstêd, wurdt de Maas in twaen splitst. Nei it noarden giet de Ofdame Maas en fierder nei it westen komt de Maas út yn it Hollânsk Djip yn Seelân.
Wichtige plakken
Inkele wichtige plakken oan de Maas binne:
Omgong fan Frankryk 1961
De 48ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 25 juny oant en mei 16 july 1961.
Startplak
De start wie yn Rouen, de haadstêd fan Normandje en de haadsted fan it Frânske departemint Seine-Maritime.
Jazmin Chaudhry
Jazmin Chaudhry, better bekend as Jazmin (15 maaie 1985), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Bangladesh komôf. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.65 m, mei in gewicht fan ?.
Politike streaming
Under politike streaming of ideology (fan it Frânske ideologie) wurdt ferstien alle ideeën oer de minsk, harren minsklike relaasjes en de ynrjochting fan de maatskippij. It begryp is betocht troch de Frânske ferljochtingsfilosoof Antoine Destutt de Tracy, dy't der de wittenskip fan ideeën mei bedoelde.
Ideologyen kinne in hiele wide betsjutting hawwe, mar ek spesifyk rjochte op in bepaald aspekt fan de maatskippij, bygelyks de polityk (ymperialisme of globalisme) of it ekonomysk stelsel (it kapitalisme).
Ien dy't as de grûnlizzer fan in ideology fungearret wurdt in ideolooch neamd.
Boksumer Soal
It Boksumer Soal is in wetter yn de gemeenten Ljouwert en De Waadhoeke. De feart rint fan de Hilaarder Feart nei Boksum de N359 bylâns. Dan west fan Boksum twa kear ûnder de N359 troch en dan súd fan de N31 ûnder it spoar troch nei de Swette.
De namme Boksumer Soal jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Boxumervaart.
Until It Sleeps
Until It Sleeps is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Metallica yn 1995 en útbrocht waard op it album Load, fan Metallica út 1996. Until It Sleep wie it fjirde nûmer op it album en waard op 20 maaie 1996 útbrocht as earste single fan it album.
Oer it nûmer
De tekst fan it liet, skreaun troch Hetfield, giet oer de striid fan syn mem tsjin kanker, dêr't de "it" yn de titel ferwiist. Se kinne sjoen wurde as in beskriuwing fan de emosjonele pine dy't er fielt foar it ferlies, of de fysike pine dy't syn mem fielde doe 't se siik wie. Syn beide âlden wiene Christian Scientisten en leauden net yn de genêskunde. De teksten wurde ek ynterpretearre as it omgean mei lilkens problemen.
Oer de fideoclip
De fideoklip hearrende by Until it Sleeps toant surrealistyske konsepten dy't te krijen hawwe mei de fal fan de minske, ûntliend oan ferskate skilderijen fan Jheronimus Bosch. Ofsjoen fan de algemiene foarmen dy't ynspirearre binne op de skilderijen fan Bosch, binne de promininte figueren yn de fideo it minskeitende meunster út The Garden of Earthly Delights, de fal fan Adam en Eva van Haywain en Christ in the Crucifige Eum (Crucify Him) scene fan Ecce Homo.
FeanFan Supportersklub
De FeanFan Supportersklub is ien fan de twa offisjele supportersferienings fan SK It Hearrenfean, de oare is Nij Noard. De feriening is stifte yn 1981. Yn de earste jierren fan syn bestean soarge de supportersklup allinnich foar de busreizen nei útwedstriden. Mar yn in letter stadium kaam der ek it útjaan fan it supportersblêd by: FeanFan. Ek is de FeanFan Supportersklub ferantwurdlik foar it organisearjen fan de ferkiezing fan Spiler fan it Jier.
Sûnt it fuotbalseizoen 2005/2006 hat de feriening syn eigen fak oan de súdkant fan it Abe Lenstra Stadion.
Languedoc-Roussillon
Languedoc-Roussillon (Oksitaansk: Lengadòc-Rosselhon) wie fan 1982 oant 2016 in bestjoerlike regio yn it suden fan Frankryk.
De regio waard tusken 2004 en 2005 ek wol Septimaanje neamd, nei de eartiidse namme dy't it gebiet hie ûnder de hearskippij fan de Fisigoaten. As gefolch fan in protte krityk op de presidint fan de regio, Georges Frêche, waard lykwols yn oktober 2005 alwer ôfskied nommen fan dy namme.
Yn de regio wurde ferskate talen sprutsen û.o. it Frânsk, it Katalaansk en it Oksitaansk, de Langue d'Oc dêr't de krite Languedoc nei ferneamd is.
Languedoc-Roussillon bestie út de histoaryske Fânske provinsjes Languedoc en Roussillon. Dêrby hearre ek omkriten Rouergue en Albigeois, de Sevennen mei it Nasjionaal Park De Sevennen, de Causses, de Camargue, de Minervois en de Vallée du Rhône.
Sûnt 1 jannewaris 2016 foarmet Languedoc-Roussillon, yn 'e mande mei it oanbuorjende Midy-Pyreneeën, de nije bestjoerlike regio Oksitaanje.
Field Museum
It Field Museum, folút: Field Museum foar Natoerhistoarje (Ingelsk: Field Museum of Natural History), soms ôfkoarte ta FMNH, is in tige foaroansteand museum yn 'e Amerikaanske stêd Chicago, dat yn 1893 oprjochte waard. It leit him ta op natoerhistoaryske ûnderwerpen en hat op dat mêd ien fan 'e grutste kolleksjes fan 'e wrâld. Dêrnjonken hat it museum alteast in diel fan syn status te tankjen oan 'e omfang en kwaliteit fan syn edukative en wittenskiplike programma's. De rûnom as treflik beoardiele fêste tentoanstellings yn it Field Museum rinne útinoar fan meteoriten en de ierst bekende fossilen oant de hjoeddeistige kultueren fan 'e wrâld en alles dat dêr tuskenyn sit. De hiele kolleksje fan it museum beslacht mear as 24 miljoen foarwerpen, mei dêropta in bibleteek mei mear as 275.000 boeken, deiboeken (û.m. fan ûntdekkingsreizgers) en foto-argiven. It Field Museum ferwolkommet jiers mear as 2 miljoen besikers.
Skiednis
It Field Museum hie syn woartels yn 'e Mondiale Kolumbiaanske Tentoanstelling, dy't yn 1893 yn Chicago holden waard, en dêr't argeologyske en natoerhistoaryske fynsten út 'e Amearika's útstald waarden. Om dy tusken 1891 en 1893 gearfandele kolleksje nei ôfrin fan dat evenemint net ferlern gean te litten, beprate sakeman Edward E. Ayer de warehûsmagnaat en miljonêr Marshall Field om 'e stifting fan in museum te finansieren. De oprjochting fan wat doe noch it Kolumbiaansk Museum fan Chicago (Ingelsk: Columbian Museum of Chicago) hiet, fûn plak op 16 septimber 1893. As doelstelling waard dêrby opjûn: "it sammeljen en fersprieden fan kennis en it behâld en de útstalling fan foarwerpen dy't keunst, argeology, wittenskip en skiednis yllustrearje." It Kolumbiaansk Museum fan Chicago waard fêstige yn Jackson Park, yn it iennichste gebou fan 'e Mondiale Kolumbiaanske Tentoanstelling dat nei it ôfsluten fan dat evenemint stean bleau; dêr is hjoed de dei it Museum foar Wittenskip en Niverheid húsfêste.
Yn 1905 waard it Kolumbiaansk Museum fan Chicago omneamd ta it Field Museum foar Natoerhistoarje, om 'e filantroop Marshall Field te earjen, dy't de oprjochting mooglik makke hie. Letter stie it museum fan 1943 ôf bekend as it Natoerhistoarysk Museum fan Chicago (Ingelsk: Chicago Natural History Museum), foar't it yn 1966 wer de namme út 1905 krige. Yn 1921 ferhuze it Field Museum fan syn oarspronklike lokaasje yn Jackson Park nei in nij gebou oan South Lake Shore Drive yn 'e binnenstêd, deunby de kust fan 'e Michiganmar, dat yn neoklassisistyske styl spesjaal foar dat doel boud wie nei in ûntwerp fan arsjitekt William Pierce Anderson fan it buro Graham, Anderson, Probst & White. Tsjin 'e ein fan 'e 1930-er jierren hie it Field Museum him ûntjûn ta ien fan 'e trije meast foaroansteande natoerhistoaryske museä yn 'e Feriene Steaten, njonken it Amerikaansk Museum foar Natoerhistoarje yn New York en it Nasjonaal Museum foar Natoerhistoarje (in ûnderdiel fan it Smithsonian Ynstitút) yn Washington, D.C.
Sûnt hat it Field Museum dy reputaasje witten te behâlden troch oanhâldende groei, de útwreiding fan syn wurkmêd en kolleksjes, publikaasjes fan wittenskiplik ûndersyk en it opsetten fan kwalitatyf treflike, priiswinnende tentoanstellings en edukative programma's. Yn 'e earste fyftich jier fan syn bestean allinnich al finansierde it Field Museum 144 ekspedysjes nei alle dielen fan 'e wrâld om dierlike en plantaardige eksimplaren en oare foarwerpen te bemachtigjen. Yn 1975 krige it gebou fan it Field Museum in monumintale status doe't it opnommen waard yn it Amerikaanske Nasjonaal Register fan Histoaryske Plakken (NRHP). Hjoed de dei makket it Field Museum ûnderdiel út fan 'e saneamde Museumkampus fan Chicago, yn 'e mande mei it John G. Shedd Akwarium en it Adler Planetarium.
Inside Ancient Egypt
Inside Ancient Egypt ("Yn it Alde Egypte") is in útstalling dy't it bestean yn 'e Egyptyske Aldheid sjen lit. De kolleksje fan it Field Museum omfiemet 23 minsklike mummys, mei dêropta de mummifisearre resten fan in protte bisten. Dizze tentoanstelling omfettet ek in trije ferdjippings tellende replika fan 'e grêftombe fan Unis-Anch, de soan fan Unas, de lêste farao fan 'e Fyfde Dynasty, mei twa autentike keamers mei 5.000 jier âlde hieroglifen op 'e muorren. Dêrnjonken is der in Aldegyptyske merk te sjen mei artefakten út it deistich libben, in hillichdom foar de kattegoadinne Bastet, en diorama's dy't it balsemingsproses fan 'e deaden sjen litte as tarieding foar in bestean yn it hjirneimels.
The Ancient Americas
The Ancient Americas ("De Alde Amearika's") beljochtsje 13.000 jier minsklik skiednis yn Noard- en Súd-Amearika, dêr't hûnderten tige útinoar rinnende en heech ûntwikkele maatskippijen bestiene foar't de earste Jeropeänen der ea foet oan lân setten. De útstalling lit it kolonisaasjeproses fan 'e Amearika's troch de Yndianen sjen fan it Arktysk Gebiet oant en mei Fjoerlân, en de kulturele ûntjouwings dy't dêrnei folgen.
Cultural Halls
De tentoanstellings yn 'e Cultural Halls ("Kulturele Sealen") omfiemje seksjes oer de kultueren fan Sina en Tibet, mei û.m. in ferskaat oan tradisjonele dracht. Der is ek in útstalling oer Afrika, dêr't de besikers kennis bybrocht wurdt oer de withoefolle ferskillende kultueren op dat wrâlddiel, en in tentoanstelling dêr't men ferskate eilannen yn 'e Stille Súdsee besykje kin, mei û.m. in autentyk njoggentjinde-iuwsk riedshûs fan 'e Maöary, ôfkomstich út it Nijseelânske Tokomaru Bay.
Geology Halls
Yn 'e Geology Halls ("Geologysealen") wurde dylchstoffen tentoansteld. De Grainger Hall of Gems ("Grainger Seal fan Ealstiennen") húsfêstet in grutte kolleksje diamanten en oare ealstiennen fan oer de hiele wrâld, en ek in Louis Comfort Tiffany-glês-yn-leadrút. Yn 'e Hall of Jades ("Seal fan Jadestiennen") leit in kolleksje Sineeske artefakten útstald dy't oer in perioade fan 8.000 jier makke binne fan jade.
Underground Adventure
It Underground Adventure ("Undergrûnsk Aventoer") jout de museumbesikkers ynsjoch yn 'e wrâld fan it lytse wrimeljende dierte dêr't se yn it deistich libben gjin acht op slane. Alles is werjûn as wiene se sels like grut as sokke lytse bistkes, en sa kinne se sjen hoe't ynsekten en ierde der op dy grutte útsjogge. Tagelyk leare se dêrby hoe wichtich oft biodiversiteit en in sûn miljeu binne.
Working Laboratories
De Working Laboratories ("Wurkaboratoaria") besteane út trije dielen:
Sue
Sûnt 17 maaie 2000 is yn it Field Museum ek Sue te sjen, it grutste fossyl fan in Tyrannosaurus rex dat ea ûntdutsen is, mei in lingte fan mear 12 m en in hichte fan 4 m. It fossyl is nei alle gedachten sa'n 67 miljoen jier âld, en hie by libben in gewicht fan nei skatting 8½ oant 14 ton. De dinosaurus is ferneamd nei Sue Hendrickson, dy't it fossyl oarspronklik ûntdiek yn it Cheyenne River Yndianereservaat fan Súd-Dakota. Nettsjinsteande dat is it geslacht fan it bist eins ûnbekend.
De fossilisearre bonken fan 'e Tyrannosaurus rex binne yn it Field Museum yn in sa natuerlik mooglike foarm werjûn, wêrby't lykwols in replika fan 'e plasse tafoege is. De wiere skedel wurdt apart tentoansteld, om't er op 4 m hichte foar de besikers net goed te sjen wêze soe, en ek om't it makliker is om in lichte neimakke skedel op dy hichte op te hingjen ynstee fan 'e echte fossilisearre plasse, dy't leadswier is. Sue wie achttjin jier lang te sjen yn 'e hal fan it Field Museum, mar waard yn 2018 ferpleatst nei in eigen romte yn 'e ôfdieling Evolving Planet.
Restearjende kolleksje
Yn 'e begjintiid fan it Field Museum wie de hiele kolleksje te besichtigjen. No kin dat net mear, om't de kolleksje dêr fierstente grut foar is. Sa hat it Field Museum ien fan grutste kolleksjes fisken fan 'e wrâld, de op trije nei grutste kolleksje op it mêd fan fûgelhûden en de op fjouwer nei grutste kolleksje yn Noard-Amearika op it mêd fan weakdieren. Om in foarbyld te jaan: fuort nei de iepening, yn 1893, wie de hiele weakdierekolleksje te sjen; dy naam doe al ien hiele tentoanstellingsseal yn beslach, dêr't 3.000 soarten weakdieren útstald wiene op krapoan 440 m². Tsjin 1910 wiene der 20.000 weakdiereskulpen útstald, mei nochris 15.000 opslein yn in magazyn.
Yn it Field Museum fan tsjintwurdich is mar in lytse fraksje fan 'e folsleine kolleksje foar it publyk tagonklik. De grutte mearderheid leit opslein yn magazinen, is útliend oan oare museä of wurdt brûkt foar wittenskiplik ûndersyk. Wittenskippers fan oer de hiele wrâld kinne foarwerpen opsykje yn 'e online-katalogus fan it Field Museum en dan in oanfraach yntsjinje om se te lienen. It is folslein normaal dat sokke foarwerpen harren dan tastjoerd wurde. Der binne fansels wol fêstleine en publisearre betingsten oan sokke útlienings ferbûn, dy't soargje moatte dat de útliende foarwerpen ek wer yn goede steat weromkomme. Is dat net sa, dan hoecht de ferantwurdlike wittenskipper der net op te rekkenjen dat er ea noch wat oars te lien kriget. Yn 2012 ferwurke it Field Museum 419 lienoanfragen en ferstjoerde it yn ferbân dêrmei mear as 42.000 foarwerpen út 'e kolleksje nei de wittenskippers dy't se te lien frege hiene.
Bibleteek
Mei de bibleteek fan it Field Museum waard yn 1893 úteinset. De kolleksje omfiemet boeken (almeast wittenskiplike útjeften), deiboeken (û.m. fan ûntdekkingsreizgers) en foto-argiven. De bibleteek is tagonklik foar de wittenskiplike stêf fan it museum, besykjende wittenskippers, studinten en, op oanfraach, foar leden fan it algemiene publyk. De Main Research Collections ("Algemiene Undersykskolleksjes") besteane út mear as 275.000 útjeften op it mêd fan biology, taksonomy, de evolúsjeteory, antropology, botany, geology, argeology, museology en dêrmei besibbe ûnderwerpen. Ta de Main Research Collections hearre ek de folgjende dielkolleksjes:
It Field Museum yn 'e popkultuer
Yn it Field Museum hawwe opnamen plakfûn foar de folgjende films: de horrorfilm Damien: Omen II (1978), de komeedzje She's Having a Baby (1988) en de skriller Chain Reaction (1996). De horrorfilm The Relic (1997) waard hast hielendal yn it Field Museum opnommen. Yn 'e literatuer spile it Field Museum in wichtige rol yn 'e roman Dead Beat (2005), út 'e urban fantasy-rige The Dresden Files. Dêryn wekket tsjoender en privee-detektive Harry Dresden de Tyrannosaurus rex Sue wer ta libben as in somby, en riidt har it museum út om in machtige nekromantikus te ferslaan.
Noarden-Nau fan Kalês
It Noarden-Nau fan Kalês (Frânsk: Nord-Pas-de-Calais) wie fan 1982 oant 2016 in Frânske bestjoerlike regio, dy't út twa departeminten bestie: it Noarderdepartemint en Nau fan Kalês. Sûnt 1 jannewaris 2016 foarmet it eardere Noarden-Nau fan Kalês yn 'e mande mei de eardere regio Pikardje de nije bestjoerlike regio Opper-Frankryk.
Mallemokken
thumb|right|In mallemok. De Mallemokken (Fulmarus) binne in skaai yn de famylje fan de Mokfûgels (Procellariidae).
Skaaimerken
It skaai hat in protte mien mei oare Mokfûgels. Fierders kinne de Mallemokken in oaljeêftige stof út harren mage útspuie nei harren fijannen. De Latynske namme, Fulmarus tsjut hjir ek op: Fan it Aldnoarsk full (smoarch) en mar (miuw).
Utstoarne soarten
Fierders binne der yn Kalifoarnje fossilen fûn fan twa útstoarne soarten: Fulmarus miocaenus en Fulmarus hammeri.
Steppemarmot
De steppemarmot of bobakmarmot (Latynske namme: Marmota bobak of Marmota bobac) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) en it skaai fan 'e marmotten (Marmota), dat foarkomt op 'e steppen fan East-Jeropa en Sintraal-Aazje. Dizze soarte is nei alle gedachten nau besibbe oan 'e Himalayamarmot (Marmota himalayana).
Fersprieding en biotoop
De steppemarmot libbet yn it greidlân, op 'e steppen en yn healwoastinen fan Wyt-Ruslân en de Oekraïne yn it westen fia sintraal en súdlik Ruslân oant yn noardlik en sintraal Kazachstan. Ferskate iuwen lyn lei de grins fan syn ferspriedingsgebiet mear nei it westen ta, en kaam er sadwaande ek foar yn Poalen en Hongarije. Yn 'e njoggentjinde iuw libbe er noch yn 'e westlike Oekraïne, oan 'e rivier de Prut ta. Tsjintwurdich rint de westgrins fan syn areaal troch de eastlike en noardeastlike Oekraïne, dêr't er it symboal is fan 'e regio Luhansk. Steppemarmotten ûnderskiede har fan 'e measte oare marmottesoarten trochdat se florearje yn flak greidlân (oare marmotten binnen meast berchbewenners) en deunby kultuerlân.
Hâlden en dragen
Steppemarmotten binne inkeld oerdeis aktyf, en dat mar 5½ moanne yn 't jier, mei't se de rest fan 'e tiid yn wintersliep trochbringe. Se libje yn koloanjes yn djippe ûndergrûnske hoalen en frette benammen gerzen, krûden, plantewoartels, blêden, fruchten, sieden en út en troch ris lyts wrimelt as ynsekten en wjirms en ek wol fûgelaaien. Om 'e lange wintersliep troch te kommen, lizze se in ûnderhûdske fetlaach oan, dy't útgroeie kin ta sa'n 30% fan it lichemsgewicht. Se sliepe yn famyljegroepen byinoar, sadat se har lichemswaarmte diele kinne, wat enerzjy útsparret.
Nei de ein fan 'e wintersliep, yn april, begjint daliks de peartiid. De draachtiid duorret 40-42 dagen, wêrnei't it wyfke 2-5 (oant yn ekstreme gefallen 12) jongen smyt. Dêrfan oerlibbet mar de helte oant de ein fan 'e simmer. Steppemarmotten kinne 2-3 nêsten jongen jiers smite, mar as him oerbefolking foardocht, wurde de wyfkes automatysk minder fruchtber. Sels yn normale sitewaasjes nimt jiers mar 60% fan 'e folwoeksen wyfkes diel oan 'e fuortplanting. De jongen bliuwe yn 'e regel oant nei har twadde wintersliep by har âlden, en berikke pas mei trije jier geslachtripens.
Status
De steppemarmot hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen. Dêrby moat lykwols oantekene wurde dat dizze soarte foarhinne yn Jeropa folle mear nei it westen ta foarkaam. Trochdat yn East-Jeropa lykwols in protte wyld gerslân yn kultuer brocht is, is er troch de iuwen hinne tebekkrongen nei it easten.
Josse de Haan
Johannes Izaäks (Josse) de Haan  (Peins, 20 jannewaris 1941 - Bayonne (Frankryk), 31 oktober 2020) wie in skriuwer en dichter dy't yn it Frysk en Nederlânsk publisearre.
Libben en wurk
Josse de Haan waard berne yn Peins as soan fan Izaäk de Haan, arbeider, petroaljesuteler en keatsbalmakker.
Steppemarmot
Status
De relaasje fan 'e steppemarmot mei de minske is in kompleksen-ien. Oan 'e iene kant hawwe steppemarmotten as "itensreserve" tsjinne by de periodyk weromkearende hongersneden dy't de befolking fan 'e Sovjet-Uny yn 'e tweintichste iuw troffen hawwe, en hawwe se sa tsientûzenen Oekraïners en Russen it libben rêden. Teffens wurde harren pelzen wol brûkt as bûnt, en stiet bûten Moskou in pelsdierfokkerij dêr't besjoen wurdt oft steppemarmotten gaadlik binne om mei te fokken. Oan 'e oare kant is de steppemarmot fetber foar besmetting mei de bûdepest, en wurdt in populaasje dy't yn it Oeralberchtme libbet derfan fertocht dat se de pestepidemy ferspraat hawwe dy't westlik Ruslân yn 'e njoggentjinde iuw trof.
Josse de Haan
Libben en wurk
De Haan wie fan 1962 oan 1971 haad fan de skoalle yn Hjerbeam. Yn 1971 waard er beneamd as learaar Nederlânsk oan de Ryksskoallemienskip yn Schagen (N.H.). Njonken syn wurk studearre er MO-Nederlânsk yn Amsterdam. Fan 1962 ôf oan ferskynden der al stikken fan him yn tydskriften. Yn 1988 joech er it ûnderwiis oer en wijde er him alhiel oan de skriuwerij.
De Haan wie yn de jierren 60 pleiter foar fernijing yn de Fryske literatuer. Literatuer moat fan him fernijend wêze, minsken prikkelje en útdaagje. daïstyske en surrealistyske ynfloeden binne yn syn wurk werom te finen; teffens eksperimintearre er mei foarm yn syn proaza. Sûnt Sûnt 1999 wenne De Haan yn it doarp Hendaye, yn Frânsk-Baskelân. Syn libbenspartner is de Baskyske skriuwster Maite Gonzalez Esnal (1943). It bedriuwen fan Fryske literatuer op ôfstân fan it heitelân wie foar De Haan gjin probleem. Krekt oarsom; it ynspirearre him.
Steppemarmot
Undersoarten
Der binne twa erkende ûndersoarten fan 'e steppemarmot:
Josse de Haan
Libben en wurk
De Haan hat him ek tige ynset foar de Fryske útjouwerij. Hy wie warber foar de Koperative Utjouwerij. Hy wie mei-oprjochter fan Operaesje Fers en mei Trinus Riemersma fan útjouwerij Q en letter fan útjouwerij Venus.
Josse de Haan stoar yn de âldens fan 79 jier yn in sikehûs yn Bayonne.
Priis
Yn 2007 waard him de Gysbert Japicxpriis takend foar 'Piksjitten op snyp'. De sjuery wie fan betinken dat De Haan in wichtige bydrage levere hat ta de fernijing fan de Fryske literatuer. De Haan hie al twaris earder nominearre west.
Oerflaktewetter
thumb|right|De [[Noardsee is in foarm fan in natuerlik oerflaktewetter.]] thumb|right|It [[Leppe Akwadukt is in foarbyld fan in keunstmjittich oerflaktewetter.]] thumb|right|Oerflaktewetter wurdt ûnder oare brûkt foar rekreaasje. Oerflaktewetter is wetter dat him yn floeibere foarm oan it oerflak fan in planeet befynt. Yn tsjinstelling ta it grûnwetter dat by boarnen omheech komt, it iis en gletsjers op (ûnder oaren) de poalen en bergen en de damp yn de dampkring. Tegearre foarmje sy de hydrosfear fan de Ierde.
Oerflaktewetter wurdt it meast oanfold troch delslach en giet ferlern troch ferdampjen en it fuortlekken yn de grûn nei it grûnwetter.
Oerflaktewetters kinne natuerlike of keunstmjittige wetters en wettergongen wêze. Grutte wetters binne pleatslik fan ynfloed op de temperatuer en it waar. Hoe grutter it oerflak, hoe mear de wyn tanimme kin, mar ek smellere streken wetter kinne lykas bergen in barriêre foarmje tusken meteorologyske waarfronten.
Natuerlike oerflaktewetters binne:
Keunstmjittige oerflaktewetters binne:
Gebrûk
Oerflaktewetter wurdt foar in grut tal saken brûkt. Sa brûke minsken it oerflaktewetter foar rekreaasje, bygelyks om yn te swimmen, as farwetter en as drinkwetterfoarsjenning. Bisten brûke it oerflaktewetter om yn of fan te libjen. Fisken binne it ferneamdst as brûkers fan it oerflaktewetter, mar ek koralen en planten libje yn it wetter.
Sûnt 1 desimber 1970 is yn Nederlân de Wet fersmoarging oerflaktewetters fan krêft. Dizze wet hat as doel it tsjingean en it foarkommen fan fersmoargings fan it oerflaktewetter. De wet ferbiedt it sûnder fergunning útwetterjen fan ôffalstoffen en fersmoarge en skealike stoffen yn it oerflaktewetter yn it hiele Nederlânske grûngebiet.
Yn Nederlân hâlde de wetterskippen harren dwaande mei it oerflaktewetter.
Draairee
Draairee is in term dy't brûkt wurdt foar it beskriuwen fan moles. At in mole draairee is, wol dat sizze dat de mole yn in steat ferkeart dy't goed genôch is om draaie te kinnen. De konstruksje fan de mole moat hjirfoar yn goede steat wêze en de wjukken of, yn gefal fan in skeprêdmole it skeprêd, moatte wol draaie kinne. De term wurdt lykwols allinnich brûkt at it geandewurk net mear oanwêzich is, net mear kompleet is as net mear funksjonearret. Is it geandewurk al ynoarder, dan wurdt de term mealree brûkt.
At in mûne dy't draairee is ek wier draaid wurdt, dan wurdt dat meale foar de Prins neamd. Dy útdrukking moat ûntstean wêze yn de Tachtichjierrige Kriich, wêrby't de Spanjerts in stêd belegeren en besochten dy út te hongerjen. As it nôt op wie, waard der troch trochmeald om de fijân sa de yndruk te jaan dat der noch genôch iten wie.
Morgan Tsvangirai
Morgan Tsvangirai (10 maart 1952 - 14 febrewaris 2018) wie in Simbabweeske politikus. Hy wie sawol lieder as meioprjochter fan de Movement for Democratic Change (MDC), de opposysjepartij yn Simbabwe. Op dit stuit is er it symboal fan 't ferset tsjin de represje yn Simbabwe. Sûnt 11 febrewaris 2009 is hy premier.
Tsvangirai dy't opgroeide ûnder it apartheidsrezjym fan Ian Smit wie de âldste fan in húshâlding mei njoggen bern en moast al betiid meihelpe om de kost te fertsjinjen. Hy folge amperoan ûnderwiis en gie wurkjen yn de nikkelminen. Dêr rekke hy al gau belutsen by it fakbûnswurk.
Yn 1988 waard er keazen ta sekretaris-generaal fan it Simbabwaanske kongres fan fakbûnen (ZCTU). Troch it regear waard hy finzen nomd op beskuldiging fan spionaazje foar Súd-Afrika. Ferskate kearen waard er slachtoffer fan geweld troch rebûlje yn Simbabwe, dy't mei troch it regear stipe waard. Ek is der besocht om him te fermoardzjen, ynklusyf in poging yn 1997, doe't in ûnbekende oanfaller syn kantoar binnenfoel en him út it rút fan de tsiende ferdjipping triuwe woe.
Yn 1997 organisearre hy ZCTU-stakings.