cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eva Karera
Libben
Sûnt hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn in stik as tachtich films spile, earst noch yn Jeropeeske produksjes, benammentlik foar Frânske filmmakkers as Marc Dorsel, mar yn 2008 ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje. Dêr wurke se foar sokke foaroansteande porno-labels as Evil Angel, Diabolic Video, Wicked Pictures, New Sensations, Digital Sin, Sin City en Jules Jordan Video. Ek wurket se in protte foar websiden as Brazzers, Naughty America en Reality Kings. Fierders is Karera fan 2012 ôf aktyf as feature dancer yn Amerikaanske stripklubs, en teffens wurket hja as escort.
Eastbergysk
thumb|250px Eastbergysk (Dútsk  Ostbergisch) is in dialekt yn Dútslân dat praat wurdt oan 'e grins fan Westfalen yn it Berchske Lân. It is fan Nederfrankyske komôf, en dêrtroch tige nau besibbe oan it Nederlânsk. De taal wurdt ta de Westgermaanske talen rekkene. It Eastbergysk nimt tusken it Limburchsk en it Nedersaksyske Westfaalsk in tuskenposysje yn. It dialekt is ek tige nau besibbe oan it Kleverlânsk. East-Bergysk wurdt mei it Kleverlânsk as in dialekt fan it Nederlânsk beskôge.
Eastbergysk wurdt sprutsen yn it gebiet eastlik fan de Uerdinger liny en yn de stêden Mühlheim oan de Roer, Essen-Werden, Essen-Kettwig, Velbert-Langenberg, Wuppertal-Elberfeld, Remscheid-Lüttringshausen, Remscheid-Lennep, Radevormwald, Hückeswagen, Wipperfürth, Marienheide, Gummersbach en Bergneustadt.
Benazir Bhutto
275px|thumb|Benazir Bhutto Benazir Bhutto of Bhoetto (Urdu: بینظیر بھٹو) (Karachi, 21 juny 1953 – Rawalpindi, 27 desimber 2007) wie in Pakistaanske politika. Fan 1988 oant 1990 en fan 1993 oant 1996 wie hja premier fan dat lân.
Heraldyk
Heraldyk of wapenkunde is de wittenskip dy't him dwaande hâlde mei wapenskylden, en alles dat dêr mei te krijen hat.
Skiednis
De wapenskylden, en dêrmei de ierste foarm fan heraldyk, binne ûntstien yn Flaanderlân yn de 11e iuw. Mei dúdlike symboalen op harren skyld wienen ridders op it slachfjild en op toernoaien dúdlik wer te kennen. Nei 1300 komme heraldike tekens yn segels fan lânskippen en stêden, sûnt 1350 ek yn dy fan eale persoanen.
Baanbrekker by de Fryske heraldyk wie Heerke Wenning dy't it blêd De Friesche Adelaar útjoech. Nei 1900 waard de belangstelling algemmiener. In tal yn 1818 bedoarne gemeentewapens waarden ferbettere, kolleksjes famyljewapens waarden oanlein en likegoed krigen flaggen mear omtinken. Wichtich wurk waard dien troch A.S. Miedema, Douwe Dirks Osinga, Jelle Cornelis Tjessinga, Alexander Lodewijk Heerma van Voss. Organisatoarysk krige dit wurk in offisjele belicheming yn it Gynealogysk Wurkferbân fan de Fryske Akademy, sûnt 1956 bestiet de Fryske Rie foar Heraldyk.
Beskriuwing
Yn de heraldyk wurdt útgien fan de skylddrager: wat oantsjut wurdt as rjochts is foar de skylddrager rjochts, mar foar de beskôger lofts, en oarsom. Foar de kleuring fan it wapen wurdt in ûnderskie makke tusken metalen en kleuren. De twa metalen binne ljacht-kleurd: goud (giel) en sulver (wyt). De ornaris fjouwer kleuren binne dûnkerder: read, blau, grien en swart. Metalen en kleuren moatte foar in werkenber kontrast ôfwikseljend brûkt wurde, dus net metaal op metaal of kleur op kleur.
Basketbal op de Paralympyske Simmerspullen 2012
200px|thumb|right|200px|It Olympyske Basketbal stadion fan Londen 2012
De XIVe Paralympyske Simmerspullen waarden fan 29 augustus oant en mei 9 septimber 2012 hâlden yn Londen. It basketbal waard hâlden yn de Basketball Arena.
Benazir Bhutto
Hja wie de âldste dochter fan de op 4 april 1979 terjochtstelde eks-premier en eks-presidint Ali Bhutto en wie in fûl tsjinstanner fan de eardere Pakistaanske presidint, Pervez Musharraf.
Jasmin St. Claire
Jasmin St. Claire, echte namme: Rhea Alessandra Calaveras (23 oktober 1970), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise, mainstream-aktrise en Amerikaansk wrakselster, dy't op 't heden as vj wurket. Har artystenamme wurdt ek wol stavere as Jasmin St. Clair, Jasmine St. Claire en Jasmine St. Clair, wylst hja yn it ferline ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenamme Rhea Devlugt.
Komôf en Jonkheid
St. Claire waard berne op it eilân Saint Croix, dat ûnderdiel útmakket fan 'e Amerikaanske Famme-eilannen. Hoewol't dat gebiet net ien fan 'e Feriene Steaten is, heart it wol by de Feriene Steaten (likernôch sa't Kurasao, Arûba en Sint-Marten by Nederlân hearre), en alle ynwenners fan 'e Amerikaanske Famme-eilannen hawwe it Amerikaansk steatsboargerskip. Oer St. Claire har etnysk komôf bestiet nochal wat betizing; guon boarnen melde dat se mingd Russysk-Brazyljaansk is, mar op har offisjele webside stie dat se fan Russysk-Nederlânsk-Sisyljaansk komôf is. Dat soe dan ek har alternative artystenamme Rhea Devlugt ferklearje, mei't "Devlugt" dúdlik in namme fan Nederlânske oarsprong is.
As bern emigrearre St. Claire mei har âldelju nei de Feriene Steaten, dêr't it gesin him nei wenjen sette yn New York. Dat wie wêr't St. Claire opgroeide. Nei't se de middelbere skoalle trochrûn hie, studearre se oan 'e Schiller International University, op 'e fêstiging dêrfan yn it Britske Londen, en neitiid rûne se op har tweintichste har stúdzjetiid ôf oan 'e Columbia University yn New York. Dêrnei fûn se wurk as in leararesse Frânsk yn in neiskoalsk programma foar bern fan âldelju dy't yn it tichthús sieten. (St. Claire sprekt Ingelsk, Frânsk, Dútsk, Spaansk, Italjaansk en Amerikaanske Gebeartetaal.) Letter wurke se as lokettiste op 'e ôfdieling bûtenlânske hannel fan in ynvestearringsbank. Yn dyselde snuorje begûn se mei posearjen foar neakenblêden, lykas de Penthouse.
Pornokarriêre
Yn 1995, doe't St. Claire 25 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Op it mêd fan 'e hurde pornografy is se benammen bekend wurden troch de film World's Biggest Gang Bang 2, út 1996. Dat wie in registraasje fan har wrâldrekôr, wêrby't se yn ien en itselde etmiel 300 kear seksuële omgong hie, en wol mei 300 ûnderskate manlju. Foar en nei har optreden yn dy film waard St. Claire ynterviewd yn it radioprogramma fan Howard Stern, tegearre mei har kollega-pornoaktrise Annabel Chong, dy't foàr har it wrâldrekôr yn 'e hannen hie. Ek ferskynde se nei oanlieding hjirfan yn it beruchte tillefyzjepraatprogramma The Jerry Springer Show fan presintator Jerry Springer. Yn 1998 makke se jitris sa'n film, titele Jasmin's Last Gang Bang. Yn totaal spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn 81 pornofilms, foar't se har yn 2001 weromloek út 'e pornoyndustry. Yn 2011 waard se foar har pornokarriêre ynhuldige as lid fan 'e AVN Hall of Fame.
Mainstream-karriêre
Nei't se har karriêre as pornoaktrise beëinige hie, hie se roltsjes yn fjouwer mainstream-films (dy't trouwens gjinien fan fjouweren de bioskoop hellen), ntl.: ''Blood! Broad! And Brawls, Recipe for Disaster, Communication Breakdown en Swamp Zombies''. Ek wie se aktyf yn it Amerikaansk wrakseljen (wat gjin echt wrakseljen is, mar in yn sêne sette show), foar de ECW, de XPW en de XWF. Yn 2002 trede se op foar Total Nonstop Action Wrestling, wêrby't se in striptiis opfierde. St. Clare wie ek belutsen by it runnen fan 'e 3PW-wrakselorganisaasje, tegearre mei har doetiidske freon Brian Heffron. Nei't harren relaasje yn 2005 stikken rûn, beëinigen se ek harren profesjonele gearwurking, wêrnei't St. Claire oerstapte nei NWA Cyberspace, dêr't se bleau oant dy organisaasje opheft waard.
Sûnt 2008 wurket St. Claire as in vj foar it Brazyljaanske heavy metal-tillefyzjeprogramma Stay Heavy TV, dêr't se in ferskaat oan "ekstreme" metal-bands ynterviewd en ûnsinsurearre heavy metal-fideoklips sjen lit. Sûnt 2010 is se dêrnjonken sjoernaliste foar it heavy metal-blêd Roadie Crew Magazine. Yn datselde jier waard se de manager fan 'e Brazyljaanske heavy metal-band Shadowside.
Tjomme Wiarda
Tjomme Oenes Wiarda (Goutum?, ? – ?, 1473), wie yn de 15e iuw in foaroansteand Fryske ealman.
Hy wenne mei syn frou Ath Bonninga yn Goutum. Se stiften yn 1461 it kleaster Griendyk by Snits, joegen lân oan it Sint-Antonygasthûs yn de stêd Ljouwert. Om 1472 hinne stiften se it kleaster Galilea noard fan Ljouwert. Hy stoar yn 1472.
List fan Dútsktalige skriuwers
Dútsktalige skriuwers wenje ornaris yn de trije lannen Dútslân, Switserlân en Eastenryk. In oersicht fan Dútsktalige (literêre) skriuwers, opdield nei lân.
Eastenryk
Hjirby ek eartiids Eastenryksk gebiet:
Sjoch ek
Немска литература Deutsche Literatur Germanlingva Literaturo Literatura alemana 독일어 문학 Duitstaolege sjrievers Literatura niemiecka
Zaragoza
right|thumb|250px|Sicht op de Ebro en El Pilar
Zaragoza (Spaansk Zaragoza) is de op fjouwer nei grutste stêd fan Spanje. It is de haadstêd fan de provinsje mei de selde namme Zaragoza en fan de selsstannige regio Arragon. De stêd leit op 199 meter hichte, oan de rivier Ebro, yn in fallei mei in ferskaat lânskip mei bergen, bosken en woastinen. Yn de stêd wenje sa'n 660.895 minsken en yn de stêdekloft dêrom hinne nochris a'n 833.455 minsken. Dat komt del op mear as de helte fan de hiele befolking fan de regio. Zaragoza is fierders in wichtige yndustrystêd en hannelssintrum, ûnder mear troch har geunstige lizzing, sintraal tusken Barselona, Madrid, Bilbao, Valencia en it Frânske Toulouse.
Skiednis yn it koart
left|200px|thumb|Skilderij fan Velazquez: Zaragoza yn 1647 De stêd waard yn de 1e iuw f.Kr. stifte troch in Romeinske koloanje ûnder keizer Augustus en hiet yn dy tiid “Caesarea Augusta”. Nei de delgong fan it Romeinske ryk makke it in skoftlang diel út fan it ryk fan de Fisigoaten oant 712 de stêd oermastere waard troch de Moaren. Yn it tiidrek tusken 1018 en 1118 waard it destiidske "Cesaracosta" in saneamd "Taifakeninkryk" en de namme fan de stêd ferbastere ta it Arabyske "Saraqusta". De Taifariken ûntstienen yn de 11e iuw nei de fal fan it Kalifaat fan Cordoba en wiene ûnôfhinklike steaten. Saraqusta hie ferskate Moarske keningen, mar dêr kaam in ein oan yn 1110 doe't it Moarske ryk ferneatige waard troch de Almoraviden. Acht jierren letter kaam de stêd wer yn kristlike hannen, troch de oermastering fan Alfons I fan Arragon en waard ta haadstêd makke fan it Keninkryk Arragon. It namme ferwurde ta “Çaragoça”, wêr't Zaragoza fan ôfstamt.
Yn de Spaanske ûnôfhinklikheidsoarloch tidens de 19e iuw krige de stêd it swier te ferduorjen; sawol yn 1808 as 1809 waard "Çaragoça" belegere troch de troepen fan Napoleon, wêrby't in soad minsken troch honger en striid omkamen. De befolking naam ôf fan 55.000 nei amper 12.000. Pas nei 1865 rûn in befolkingstal wer op.
Nijsgjirrichheden
De trije wichtichste monuminten fan Zaragoza binne:
Gregoriaanske kalinder
Oanpassing
De Gregoriaanske kalinder is in oanpassing fan de Juliaanske kalinder, om't dy oer de rin fan in milennium sa'n 7,8 dagen te lang duorre. De ferbettering fan paus Gregorius XIII, op rie fan Lilio en oaren, wie dat in iuw-jier gjin skrikkeljier is, útsein as it dield wurde kin troch 400. Dit is noch net perfekt, en men hat dan ek alris útsteld om elts jier dat troch 4000 dield wurde kin ek gjin skrikkeljier te meitsjen, mar eins is it sa dat men der net wis fan is dat oer sa'n lange tiid it sinnejier altyd likelang bliuwe sil.
Ynfiering
De Gregoriaanske kalinder is 24 febrewaris 1582, mei de bul Inter gravissimas, troch Gregorius XIII ynsteld. Dat woe net sizze dat dizze tiidrekkening ek oeral daalks ynfierd waard. Ien fan de problemen wie dat by it ynfieren ek de ôfwiking oant dan ta wer goedmakke wurde moast. Mar by de oanpassings hat wis ek it ferskil tusken Katoliken en de Protestanten meispile. Sa wurdt yn it beslút fan de Steaten fan Fryslân ek net sprutsen fan it ynfieren fan de "Gregoriaanske kalinder", mar fan it ynfieren fan de "ferbettere Juliaanske kalinder".
Oerweiwachter
In oerweiwachter is in beweitser fan de feiligens fan in oerwei.
De Nederlânske spoarweiwet skreau tusken 1859 en 1922 foar dar alle iepenbiere oerwegen bewaakt wurde moasten. De weitsers wiene yn fêste tsjinst by de spoarweimaatskippij en wennen mei harren húshâlding yn in tsjinstwente tichteby de oerwei. Trochstrings holpen har froulju mei. De wachters waarden foar de komst fan in trein warskôge troch in kloksein, sadat hja op 'e tiid hikken of spoarbeammen slute koenen foar de trein op kommendewei.
2012
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 2010-er jierren.
Berne
thumb|22 maaie: de dei dat [[Estelle fan Sweden doopt waard]]
Ferstoarn
thumb|110px|Whitney Houston
Yme Wiedema
Yme Wiedema (Blessum, 20 febrewaris 1880 - Ljouwert, 15 novimber 1936) wie in ûnderwizer en skriuwer. Wie jierrenlang skoalhaad yn Menaam, skreau, al ier pinsjonearre, yn geef Frysk in tal bittere boeken tsjin de Jongfryske Beweging.
Foddeman
thumb|Foddeman (fotograaf: [[Eugène Atget, Parys, 1899)]] In fodde(keap)man (soms: foddejoad) wie ien dy't âlde klean opkocht en wer trochferkocht foar de fabrikaazje fan papier as poetskatoen.
De foddeman gie de huzen bydel mei hynder en wein, bakfyts, hûnekarre as hânkarre oant, op plakken, begjin jierren sechtich fan de 20e iuw. Men koe oan him âlde klean, fodden en bêdguod kwyt. De jutesek mei fodden waard woegen mei in ingster. De priis waard de kilo bepaald.
Letter ferdwûn de foddekeapman folslein út it strjitbyld. Fodden of âlde klean geane no nei de werbrûkwinkels of wurde as tekstylôffal skieden sammele en fannijs brûkt.
John Wright
John Wright, (22 juny 1947 – 7 febrewaris 2008) wie in Ingelske folk-sjonger út Grut-Brittanje.
Lykas syn trije bruorren waard John koarsjonger by de pleatslike tsjerke fan East Didsbury, in foarstêd fan Manchester. Yn de sechtiger jierren spile er yn Manchester yn meardere rockbands. Dêrnei ferfear er nei Londen om dêr yn it leger te gean. Hy fertsjinne jild by yn de kroegen as jankfoddesjonger yn de pianobars fan it Londenske West End. Fan in opfallende funksje by de paleiswachten op hynders yn Londen (Household Cavalry) oant it weromlutsen bestean as skeper yn Northumberland en letter yn de Skotske hichten.
Muzyk
Mear as tweintich jier hâlde er ta yn de Borders, sa no en dan song er by pleatslike feestlikheden. Yn 1990 waard er oerhelle om in kassette op te nimmen mei acapella lietsjes – "Border Crossings"- betelle mei de opbringst fan de ferkeap fan syn hardersponny "Bandit". Hjirnei wurdt er útnûge foar ferskate festivals. Yn 1993 ferskynt syn earste album Ride the Rolling Sky. Twa fan de begeliedende muzikanten op de CD wiene Kenny Speirs en Wattie Robson, dy’t mei John de "John Wright Band" foarmen.
At er syn twadde lustrum fiert, hat er krekt syn alfte CD útbrocht Time To Learn, op papier setten troch ferskate skriuwers. Time To Learn is de tredde CD dy’t troch him ûnder syn eigen label "Twirtle Music" útbrocht wurdt. Dêrnei krijt er hieltiten mear súkses en hy treedt ek yn Nederlân op yn it ramt fan syn Europeeske toernee Friends. Letter is er ek in Amearika te hearren mei sjonger/songwriter Maurice Dickson. Yn 2001 feroaret de oarspronklike gearstalling fan de band en toert John mei wikseljende Ingelske muzikanten. Yn 2005 wurdt yn muzykteater Vredenburg yn Utert de dûbel DVD Life opnomd mei in dokumintêre oer syn libben. Yn 2007 spile er mei yn de musical Rolling Home & John Wright going Celtic. Begjin 2008 trout er mei syn leafde Barbara, mar komt in moanne letter hommels te ferstjerren nei in oerhaal.
Planoise
thumb|right|250px|Planoise Planoise is in stedsgebiet yn it westlik part fan de arrondissemint Besançon yn it Frânske departemint Doubs. Yn 'e stêd wenje likernôch 21.000 minsken, sa'n 17% fan de totale befolking.
Memmeboerd
thumb|250px|Abit-KT7, in memmeboerd yn ATX-formaat Omskreaun mei it taaleigen fan de Arabyske talen kinne jo mei rjocht sizze dat it memmeboerd de mem fan alle systeemkaarten fan de kompjûter is.
It memmeboerd (motherboard) is it hert fan de kompjûter. It is de grutte basisplaat dêr't alle ûnderdielen mei ferbûn binne. Underdielen dy't op sa'n systeemplaat sitte binne bygelyks: de sintrale ferwurkingsienheid (CPU), tsjips foar it skriuwûnthâld (RAM), tsjips foar it lêsûnthâld (ROM), kontaktdoaskes foar stekkerkes fan de râne-apparatuer as it byldskerm, de skiifstasjons en de fêste skiif en boppedat kontaktsluven foar Utwreidingskaarten.
Op it memmeboerd draait alles om de ferbinings mei de sintrale ferwurkingsienheid. Dy soarget foar it ferwurkjen fan de nul-/ienkoaden fan de koadetaal ta opdrachten foar de kompjûter. De klokfaasje fan dy ienheid bepaalt dan ek foar in grut part de snelheid fan de kompjûter. Yn de tiid dat kompjûters folle meganysker wienen as no koenen jo mei lytse stekbrechjes (jumpers) sels beskate skeakelingen yn de ferbinings kieze. Jo koenen mei sokke stekbrechjes stees twa fan de trije njonkenelkoar lizzende kontaktgatsjes ferbine en sa sirkwyferoarings oanbringe. Soksoarte fan hannelings wurde hjoeddeis elektroanysk dien troch jo ynstellings yn it bestjoeringsprogramma.
K-19: The Widowmaker
K-19: The Widowmaker is in Amerikaansk-Dútsk-Britsk-Kanadeeske histoaryske drama- en rampefilm út 2002 ûnder rezjy fan Kathryn Bigelow, mei yn 'e haadrollen Harrison Ford en Liam Neeson. De titel betsjut "K-19: De Widdomakker". It ferhaal giet oer in histoarysk ynsidint mei de K-19, in dûkboat fan 'e marine fan 'e Sovjet-Uny. Yn 1961, op it hichtepunt fan 'e Kâlde Oarloch, komt dy op 'e Atlantyske Oseaan yn freeslike swierrichheden as der him in reäktorbrek foardocht yn 'e nukleêre oandriuwing. Fan 'e filmkritisy krige K-19: The Widowmaker mingde resinsjes. De film flopte yn 'e bioskopen.
Plot
Yn 1961, as de Kâlde Oarloch op syn hichtepunt is, nimt de Sovjet-Uny syn earste nukleêre ûnderseeër yn gebrûk. mei it fermogen om ballistyske raketten ôf te sjitten. It is de K-19, dy't ûnder befel pleatst wurdt fan kaptein-op-see 2e klasse Aleksej Vostrikov. De oarspronklike gesachfierder, kaptein-op-see 3e klasse Michaïl Poljenin, wurdt oanholden as earste stjoerman. Poljenin syn weromsetting yn funksje (hoewol net yn rang) is it gefolch fan syn belied om it moreel en de feilichheid fan syn bemanning foàr it prestiizje fan 'e Sovjet-Uny te pleatsen. Mank de bemanning wurdt grute dat Vostrikov syn oanstelling inkeld te tankjen hat oan 'e politike konneksjes fan syn skoanfamylje.
De K-19 is spesjaal boud sadat de Sovjet-Uny yn 'e Noardlike Iissee in ynterkontinintale ballistyske raket sûnder nukleêre lading ôfsjitte kin. Dat moat in warskôging oan 'e Amerikanen wêze dat sy net de iennichsten binne dy't mei dûkboaten fan relatyf deunby nukleêre wapens ôffjurje kinne op doelen yn it lân fan 'e fijân. Fan it begjin ôf oan spylje tekoarten, ûnkunde, korrupsje en klearebare pech de K-19 lykwols parten. Al by de bou komme njoggen lju om. By de doop slagget it net om 'e sjampanjeflesse te brekken, wat troch byleauwige seelju as in faai teken beskôge wurdt. As koarte tiid letter de skipsdokter troch in militêre frachtwein op 'e kade deariden wurdt, begjint de bemanning it skip "de Widdomakker" te neamen.
By syn earste ynspeksje treft Vostrikov de ofsier mei it tafersjoch oer de nukleêre reäktor dy't foar de oandriuwing soarget, dronken oan. Tsjin 'e rie fan Poljenin yn ûntslacht er de man fan syn post. Ta ferfanging stjoert de Sovjet-Marine luitenant-op-see Vadin Radtsjenko, dy't streekrjocht fan 'e militêre akademy komt en hielendal gjin ûnderfining hat. Om 'e skipsdokter te ferfangen, wurdt kaptein-op-see 3e klasse Gennadi Savran tydlik oerpleatst fan 'e marinebasis nei de K-19, nettsjinsteande it feit dat dy noch nea as skipsdokter fungearre hat om't er oan seesykte lijt.
Nei't de dûkboat ôfset is út 'e haven fan Moermansk, op it Kola-skiereilân, oan 'e Barentssee, fart it skip noardoan de Noardlike Iissee yn. Underweis hâldt Vostrikov oan 'e rinnende bân oefenings om't er de training fan 'e bemanning ûnder peil fynt. By ien fan dy oefenings lit er de K-19 dûke oant foarby de feilige djipte, om dêrnei wer fluch omheech te kommen en troch it see-iis hinne te brekken. Dat liedt ta iepentlike rûzje mei Poljenin, dy't poerrazen fuortrint fan syn post en de brêge ferlit. Hy is fan miening dat Vostrikov mei syn domdryst dwaan de feilichheid fan skip en bemanning ûnnedich yn gefaar brocht hat. No't se oan it oerflak binne, lit Vostrikov de rakettest útfiere, dy't in súkses wurdt. Dêrnei hat de bemanning in skoftke lins om te fuotbaljen op it iis.
It is algemien de ferwachting dat de K-19 nei de test weromkeare sil nei Moermansk, mei't der sa'n haast efter de test set is dat ferskate back-upsystemen noch net ynstallearre binne, wylst ek de befoarrieding te winskjen oer lit. Lykwols, der komt neitiid berjocht út Moskou dat it skip him nei de westlike Atlantyske Oseaan bejaan moat om te patrûljearjen op besjittingsôfstân fan 'e Amerikaanske stêden New York en Washington, D.C. Underweis dêrhinne springt der in buis fan 'e reäktorkuolling. Om't de back-up-systemen foar de kuolling net ynstallearre binne, is it ûnmooglik om 'e nukleêre reäksje tsjin te kearen. De temperatuer yn 'e reäktor stiget sadwaande stadichoan fierder nei 1.000 °C, en wat dêrnei barre sil, dat wit net ien krekt, mar it is dúdlik dat it net folle goeds ynhâlde sil.
Vostrikov lit de K-19 boppe wetter bringe sadat er kontakt opnimme kin mei de generale stêf fan 'e Sovjet-Marine, mar dat blykt ûnmooglik te wêzen. It docht nammentlik bliken dat der wetter yn it systeem fan 'e lange-ôfstânsstjoerder kommen is, dat foar koartsluting soarge hat, mooglik as gefolch fan Vostrikov syn beslút om yn 'e Noardlike Iissee troch it iis hinne te batsen. De koarte-ôfstânsstjoerder rikt net fierder as 100 km. Binnen dat berik leit it Noarske eilân Jan Mayen, dêr't in lytse NATO-legerbasis fêstige is. Poljenin riedt oan en freegje dêr om help, mar Vostrikov leit dêr gau-gau it near op, om't er wegeret de man te wêzen dy't it aldernijste Sovjet-wapenreau yn 'e hannen fan 'e fijân spilet.
Sersjant Loktev, ien fan 'e reäktortechnisy, komt mei it idee om 'e reäktor te kuoljen mei it drinkwetter, dêr't de K-19 3 ton fan oan board hat. Dêrfoar moat der lykwols in wetterlieding oanlein wurde nei en, wat minder is, ýn 'e reäktorkeamer. Ta razernij fan Poljenin docht bliken dat der gjin anty-strielingspakken oan board binne; dy wiene op, dat ynstee binne der pakken stjoerd dy't beskermje tsjin gemyske oarlochfiering. Der wurdt besletten om mar te bearen dat dy ek helpe tsjin radio-aktiviteit, hoewol't dat net sa is. Vostrikov befellet dat nimmen mear as tsien minuten yn 'e reäktorkeamer bliuwe mei. Foar dat wurk is ferlet fan trije groepkes fan twa. Loktev en fjouwer oaren biede harsels oan as frijwilliger. De jonge, ûnbelearde luitenant Radtsjenko kriget befel om him as sechsde man by it trêde twatal te jaan, sadat er it wurk fan syn foargongers kontrolearje kin.
Nei tsien minuten yn 'e reäktorkeamer komme Loktev en syn maat koarjend en mei blierren oer it hiele lichem wer foar it ljocht, lijend oan akút strielingssyndroom. Lykwols geane de mannen fan it twadde twatal sûnder wifeljen nei binnen ta, om tsien minuten letter yn deselde steat as Loktev-en-dy wer foar it ljocht te kommen. As er sjocht hoe't syn mannen weromkomme, stoart Radtsjenko yn: hy begjint te triljen en te gûlen en wegeret de reäktorkeamer yn te gean. Dêrop nimt kaptein-op-see 3e klasse Viktor Gorelov, de haadmasinist, syn plak yn. Hy en syn maat witte it laskwurk ôf te meitsjen en de wetterkraan iepen te draaien foar't se ek deasiik weromkomme en lykas harren fjouwer foargongers ôffierd wurde nei de sikeboech. Dêr kin dokter Savran neat foar harren dwaan: hy wit neat fan strielingssykte en hat der boppedat ek gjin medisinen foar, dat hy jout harren aspirine en liicht harren út begrutsjen foar dat se aldergeloks mar in mylde doazis strieling krigen hawwe.
Lokkigernôch hat de hege priis dy't de bemanning betellet, net omdôch west, want de reäktortemperatuer begjint omleech te gean. Vostrikov lit syn skip omkeare en op 'e elektryske maneuvrearmotors weromfarre. Dy binne dêr lykwols net foar bedoeld, dat se beskikke net oer folle fermogen. Sa sil it wiken duorje foar't de K-19 Moermansk wer berikke sil. Tsjin dy tiid sil de hiele bemanning perfoarst oan strielingssykte stoarn wêze, sa stelt Poljenin fêst. Sels no al hearsket yn 'e hiele dûkboat sa'n heech nivo fan radio-aktiviteit, dat Vostrikov it meastepart fan 'e bemanning opdracht jout om yn tekkens bewuolle bûtendoar sitten te gean, op it dek fan 'e oan it wetteroerflak farrende ûnderseeër.
De K-19 wurdt opmurken troch in torpedoboatjager fan 'e Amerikaanske Marine, dy't help oanbiedt. Vostrikov stegeret dat ôf, mei't er hopet op rêding troch de diselûnderseeërs fan 'e Sovjet-Marine. De torpedoboatjager stjoert in Sikorsky H-34 Choctaw-helikopter dy't om 'e K-19 hinne rûntsjedraait om 'e boel yn 'e gaten te hâlden. Underwilens sit men yn Moskou yn noed om in mooglik oerrinnen fan Vostrikov as it net slagget om mei him yn kontakt te kommen. Dy soargen boazje sterk oan as satellytfoto's de K-19 oan it wetteroerflak toane yn 'e neite fan in Amerikaanske torpedoboatjager.
Ta oermjitte fan ramp rekket de lasknaad fan 'e provisoarysk oanbrochte wetterlieding nei de reäktor lek, mei as gefolch dat de reäktortemperatuer wer begint op te rinnen. De sitewaasje is no tige problematysk, want as de reäktor sa hjit wurdt dat er ûntploft, nimt er de nukleêre raketladings oan board mei de loft yn, wat liede sil ta in kearnûntploffing dy't folle swierder is as it atoombombardemint fan Hiroshima. Dat wol sizze dat ek de Amerikaanske torpedoboatjager folslein ferneatige wurde sil. As de Amerikanen dat as in rjochte oanfal troch de Sovjet-Uny opfetsje, kin it de Trêde Wrâldoarloch ynliede. Ear't Vostrikov oarders oangeande de reäktor jaan kin, brekt der brân út yn 'e torpedokeamer, feroarsake troch in omtommeljende amer brânstof út in torpedo, dy't ûntmantele is om oan buizen foar de wetterlieding te kommen. Vostrikov wol it brânûnderdrukkingssysteem yn wurking stelle, dat de soerstof út 'e keamer sûcht. Mei't dêrtroch ek alle oanwêzige bemanningsleden stikke soene, kantet Poljenin him tsjin dat beslút oan. Hy wit Vostrikov te bepraten om 'e hânmjittige brânbestriding in kâns te jaan, en ferlit de brêge om dêr sels lieding oan te jaan.
Wylst Poljenin fuort is, komme twa ofsieren yn opstân tsjin Vostrikov. Kapteins-op-see 3e klasse Joeri Demitsjev, de torpedokommandant, en Igor Sûslov, de polityk kommissaris, lûke har pistoalen en fertelle Vostrikov dat se him út syn funksje as gesachfierder ûntheffe om't er mei syn ûnferantwurdlike opstigings oan ien wei troch de bemanning yn gefaar bringt. Dêrtroch ûntstiet der op 'e brêge in ympasse dy't duorret oant Poljenin de brân ûnder kontrôle hat. Underwilens beslút de fanwegen syn eardere ynstoarting troch skamte en skuldgefoelens teheistere luitenant Radtsjenko om op eigen manneboet aksje te ûndernimmen. Hy giet de reäktorkeamer yn en besiket sels de lasknaad te reparearjen.
Vostrikov nimt dan it drege beslút om dochs de Amerikanen mar om help te freegjen, en lit de K-19 dêrfoar wer nei it wetteroerflak gean. Krekt op it lêste momint dûkt lykwols deunby de Sovjet-ûnderseeër S-270 op. Fia dat skip wurdt kommunikaasje mei Moskou mooglik. Vostrikov leit syn sitewaasje út. Moskou lit him witte dat de K-19 troch de S-270 op sleeptou werom nei Moermansk nommen wurde moat, mar dat de bemanning oan board bliuwe moat. Om't er wit dat dat in deafûnis wêze soe, beslút er dat diel fan it befel njonken him del te lizzen. Poljenin warskôget him dat er net inkeld syn kommando ferlieze, mar nei alle gedachten ek nei in gûlag stjoerd wurde sil, mar Vostrikov, waans heit ek yn in gûlag stoarn is, antwurdet dat dat dan moai in famyljetradysje wurde kin. Hy oarderet de hiele bemanning om oer te stappen nei de S-270.
Werom yn 'e Sovjet-Uny wurdt de bemanning fan 'e K-19 yn ôfsûndering holden en lange tiid ûnderfrege. De sân manlju dy't de reäktorkeamer yngien binne, komme allegearre inkele dagen nei de weromkear yn Moermansk te ferstjerren. Tweintich oaren ferkomme letter oan 'e gefolgen fan 'e opdiene radio-aktive strieling. Vostrikov wurdt foar de kriichsried dage foar it yn gefaar bringen fan 'e misje en oerhearrigens oan in direkt befel. Poljenin tsjûget foar him. Uteinlik wurdt er frijsprutsen, mar hy fiert nea wer it kommando oer in skip. Ek de rest fan 'e bemanning komt frij, mar it ynsidint mei de K-19 wurdt yn 'e dôfpot stoppe en der mei nea wer oer praat wurde. Pas nei de fal it Izeren Gerdyn kinne de oerlibbenen har ferhaal kwyt.
Yn in epilooch dy't yn 1989 spilet, nei de Fal fan 'e Berlynske Muorre, ûntfangt in Vostrikov op jierren in útnûging foar in moeting fan Poljenin, dy't him nei al dy jierren opspoard hat. Se moetsje inoar op in begraafplak, dêr't ta Vostrikov syn alteraasje alle oerlibbenen fan 'e bemanning fan 'e K-19 gearkommen binne om 'e datum fan harren rêding te betinken. By it grêf fan 'e sân mannen dy't de reäktorkeamer yngiene, fertelt Vostrikov de oaren dat er nei harren weromkear de omkommen bemanningsleden foardroegen hat foar de ûnderskieding Held fan 'e Sovjet-Uny. Him waard lykwols meidield dat se dêr net foar yn oanmerking kamen, om't dit in ienfâldich ûngemak wie en gjin heldedie op it slachfjild. Vostrikov merkt op: "Wat ha je ek oan ûnderskiedings dy't útdield wurde troch sokke lju?" Hy, Poljenin en de oare oerlibbenen partsje wodka rûn en bringe in toast út op 'e sân mannen yn it grêf dy't har libbens opoffere hawwe foar de rest fan 'e bemanning.
Opnamen
De opnamen foar K-19: The Widowmaker fûnen plak yn Kanada, spesifyk yn Toronto (Ontario), Gimli (Manitoba) en Halifax (Nij-Skotlân). Foar de K-19, in Sovjet-ûnderseeboat fan 'e Hotel-klasse, waard yn 'e film de K-77, in Sovjet-ûnderseeboat fan 'e Juliet-klasse brûkt. Dy ûndergie yn 't foar yngeande oanpassings om op 'e K-19 te lykjen. De ûnderseeboat HMCS Ojibwa, in dûkboat fan 'e Kanadeeske Keninklike Marine, spile de rol fan 'e Sovjet-ûnderseeboat fan 'e Whiskey-klasse S-270.
Foar de torpedoboatjager fan 'e Amerikaanske Marine (dêr't de namme yn 'e film nea fan neamd waard, mar dat histoarysk de USS Decatur wie) waard yn 'e film de HMCS Terra Nova brûkt, ek in skip fan 'e Keninklike Kanadeeske Marine. De sênes op 'e skipswerf fan Sevmasj, yn it Kola-skiereilân fan noardlik Jeropeesk Ruslân, waarden opnommen op 'e Skipswerf fan Halifax yn Halifax.
Distribúsje
De distribúsje fan K-19: The Widowmaker waard fersoarge troch Paramount Pictures. De film gie op 19 july 2002 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. Hy iepene dêrnei op 5 septimber fan dat jier yn 'e Dútske bioskopen en op 25 oktober yn 'e Britske bioskopen.
Belutsenens fan 'e echte bemanning en histoarisiteit
K-19: The Widowmaker is basearre op in histoarysk nukleêr ynsidint mei de ûnderseeboat K-19 fan 'e Sovjet-Marine op 3 july 1961. De produsinten fan 'e film diene war om gear te wurkjen mei de oerlibbenen fan 'e echte bemanning fan 'e histoaryske dûkboat, fral nei't dyselden har oankanten tsjin in iere ferzje fan it senario dat harren foarlein wie. De kaptein, Nikolaj Vladimirovitsj Zatejev, stjoerde in iepen brief oan 'e filmcrew en cast, en in groep ofsieren en matroazen stjoerde in oar iepen brief. Op fersyk fan 'e oerlibjende bemanningsleden en de djipdrôven fan 'e ferstoarne bemanningsleden waarden yn 'e úteinlike ferzje fan it senario de nammen fan 'e bemanningsleden feroare. Ek waarden ferskate sênes út it senario helle.
De bynamme "De Widdomakker" is in betinksel fan 'e filmmakkers. Yn it echt hie de K-19 gjin bynamme oant it nukleêr ûngemak plakfûn; neitiid waard it skip wol de Hiroshima neamd, ferwizend nei it atoombombardemint fan Hiroshima. Fierders is it meast yngripende ferskil tusken de wurklikheid en de film in ynsidint wêrby't de kaptein alle pistoalen op 'e K-19 sammele en oerboard smiet út eangst dat dy tsjin him brûkt wurde soene by in rebûlje ûnder de bemanning. Yn 'e film fynt sa'n rebûlje plak, wylst dat yn it echt net barde.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige K-19: The Widowmaker mingde resinsjes. De foaroansteande Amerikaanske resinsint Roger Ebert, dy't skreau foar de krante de Chicago Sun-Times, ferliek de film mei oare dûkboatfilms, lykas Das Boot en The Hunt for Red October. Yn The New Republic frege Stanley Kauffmann him ôf wêrom't filmprodusinten fûnen dat "dit it juste momint wie foar in ferhaal oer ûnwrigbere trou oan 'e Sovjet-Uny?"
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat K-19: The Widowmaker in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 170 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, omskriuwt de film as: "In oangripend drama, ek al hawwe de filmmakkers op plakken in loopke mei de feiten nommen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet K-19: The Widowmaker in goedkarringspersintaazje fan 58%, basearre op 35 resinsjes.
Resultaat
K-19: The Widowmaker brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $35,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $30,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $65,7 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $90 miljoen betsjut dat in ferlies fan $24,3 miljoen, dêr't de marketingkosten noch by komme.
James Agee
James Rufus Agee (Knoxville, 27 novimber 1909 - New York 16 maaie 1955) wie in Amerikaansk skriuwer, dichter, sjoernalist, filmkritikus en senarioskriuwer.
Yn de jierren '40 wie er ien fan de filmkritisy mei de measte ynfloed yn de Feriene Steaten. De autobiografyske roman, A Death in the Family (1957), krige de skriuwer postúm de Pulitzerpriis foar Fiksje 1958 foar.
Sibet Papinga
Sibet Papinga fan Riustringen (1394 - 25 july 1433) wie in Fryske haadling. Hy spile in wichtige rol yn de Grutte Fryske Oarloch (1413-1422) en de East-Fryske befrijingskrigen (1426-1433) dy't dêr op folgen.
Skiednis
Sibet wie de jongste soan fan Lubbe Sibets fan Burhave en waard grutbrocht op Edenboarch. Hy wie troud mei Amke Ukena, in dochter fan Fokko Ukena. Yn de Grutte Fryske Oarloch keas Sibet partij foar Tom Brok en ûnder dy syn lieding hat er meidien oan de Alliearde kant. Hy wie by ferskate fjildslaggen belutsen.
Yn East-Fryslân wie Sibit mânsk genôch om in eigen koers te farren tsjinoer Okko II tom Brok.
Troch in oerienkomst mei Sigismund seach er him befêstige wurden yn syn besittingen.
Yn 1424 ûndernimt Sibet mei Okko II tom Brok in kriichstocht nei Bûtjadingen, om de Bremer te ferdriuwen. Hja stekke mei 120 skippen en 4.000 manlju de see oer en nimme de Friedeboarch by Atens yn.
Yn de East-Fryske befrijingskrigen stie Sibet oan de side fan Fokko Ukena. Hy rekke yn de slach by Bargebur slim ferwûne en stoar koart dêrnei yn Lütetsburch.
Oar
Nei Sibet is de boarch 'Sibetsboarch' neamd, foarhinne 'Edenboarch' en ea it machtichste slot oan de Noardseekust.
sibet Papinga
List fan Spaansktalige skriuwers
Spaansktalige skriuwers libje ferspraat oer gâns de wrâld om't Spaansk in wrâldtaal is. Hjirûnder in list fan skriuwers opdield nei lân.
Prins Edwardeilannen
right|250px|Prins Edward-eilannen thumb|right|250px|Kaart fan de Prins Edwardeilannen De Prins Edwardeilannen binne twa lytse eilannen yn de Yndyske Oseaan tusken de kontininten Afrika en Antarktika. De eilântsjes hearre ta Súd-Afrika; se hjitte Prins Edward eilân en Marion eilân. Marion eilân is de grutste fan de twa en hat it heechste punt, de berch State President Swart Peak (1230 m). Beide eilannen binne fulkanysk; Marion eilân is de top fan in grutte skyldfulkaan. Dy fulkaan is noch hieltyd aktyf. De eilantsjes lizze sa'n 1770 kilometer fan de Súdafrikaanske havenstêd Port Elizabeth ôf en hawwe tegearre in oerflak fan 335 km².
Skiednis
De eilannen binne ûntdutsen op 4 maart 1663 troch de Nederlanner Barend Barendssoan Lam dy't op it skip de Maerseveen ûnderweis nei Batavia (Nederlânsk-Ynje) wie. It noardlike eilân (Prins Edward eilân) neamde er Dina en it súdlike (Marion eiland) joech er de namme fan syn skip. De eilannen wiene neitiid net mear te finen omdat Lam de posysje ferkeard opskreau. Jannewaris 1772 wie it de Frânsman Marc-Joseph Marion du Fresne dy't se wer seach doe't er ûnderweis wie nei Antarktika.
James Cook besocht de eilannen ek, mar hy koe dêr net lânje troch it minne waar. De earsten dy't der lânen wiene seeliuwejagers yn 1803. Yn 1908 waarden de Prins Edwardeilannen yn besit nommen troch it Feriene Keninkryk, dat se ein 1947, begjin 1948 oerdroech oan Súd-Afrika. De Súdafrikanen setten dêr in meteorologysk stasjon. Dat gebou waard al rillegau útwreide en tsjinnet ek as basis foar biologyske stúdzje op it eilân.
Floara en fauna
De eilannen binne ûnderdiel fan de toendra-ekoregio yn de Súdlike Yndyske Oseaan dy't ferskate Sub-Antarktyske eilannen omfettet. Yn it kâlde klimaat is it plantelibben beheind ta gerzen, moassen en koarstmoassen, wylst de grutste kloft lânseigen bisten fral ynsekten binne. Dêrneist bestiet de fauna út ferskillende fûgelsoarten, sa as 30.000 albatrossen, in miljoen pinguins en in soad meeuwen en stoarmfûgels.
De natoer fan de eilannen is fral kwetsber at frjemde soarten ynbrocht wurde, benammen katten hawwe in protte swierrichheden jûn. Yn 1949 waarden fiif hûskatten nei Marion Eilân helle om sa it mûzeprobleem fan it waarstasjon te bestriden. It duorre mar efkes foar't it optilde fan de katten. Yn 1977 wienen der 3.400 katten op it eilân dy't op de fûgels jagen ynstee fan op mûzen. Guon fûgelsoarten waarden doe mei útstjerren bedrige. Guon stoarmfûgelsoarten binne yndie útstoarn op it eilân, dat men hat doe besocht de katten út te rûgjen: in stikmannich katten waarden ynfektearre mei it katspesifike feline panleukopeny-firus, dat it tal katten werom brocht op sa'n 600 yn 1982. De oerbliuwende katten waarden ôfsketten en yn 1991 waarden der noch mar acht fongen yn ien jier. Men is fan betinken dat der no gjints mear binne op Marion-eilân..
Baard
thumb|250px|[[Gertrudistsjerke (Baard)|Gertrudistsjerke]] Baard is in lyts doarpke yn de gemeente Ljouwert. It hat likernôch 200 ynwenners.
Baard leit oan de Boalserter Feart, tusken Easterlittens en Leons. It doarp hat in skoalle, in dokter en in ytkafee.
Ek de buorskip De Him wurdt ta Baard rekkene. Fan de buorskip Hielens of de Giele Buorren, krekt bûten Baard yn de rjochting fan Easterlittens, is mar ien pleats mear tebek.
Skiednis
De omkriten fan baard hawwe al foar it begjin fan de jiertelling bewenne west. De namme wie yn it ferline Bawert, en wurdt útlein as Bawa-wert: de wert fan Bawa. Baard hat de namme jûn oan de eardere gritenij en gemeente Baarderadiel. It doarp hat dêrfan lang it haadplak west, oant dy funksje troch Mantgum oernaam waard. Yn 1984 gie it oer nei de nij foarme gemeente Littenseradiel. Nei noch in gemeentlike weryndieling kaam Baard yn 2018 by de gemeente Ljouwert.
De Dekema's
Yn Baard hawwe lang Dekema's wenne. Juw Dekema wie potestaat. Op de lândei yn 1494 te Snits is hy dêrfoar keazen. Juw Dekema wie in Skieringer. De Fetkeapers seinen al gau it betrouwen yn Dekema op. Sa koe hy net folle berikke. Yn 1498 beneamde keizer Maximilaan Albrecht fan Saksen ta erfpostestaat. De rol fan Juw Dekema wie doe útspile. Yn Weidum wenne in oare staach fan de Dekema's. Doe't it besit fan de úthof fan it Augustiner kleaster Lúntsjerk yn hannen krige hawwe. De Dekemawei is noch in oantinken oan de eardere stins van Dekema's.
Bynammen
De ynwenners sels fan Baard hawwe de bynamme fan Katten. Der stiet in byld fan in kat op it keatsfjild. Wierskynlik binne se oan dizze namme komd trochdat de minsken yn it Leons wynhûnen neamd wurde.
Mienskip
It doarp hat in iepenbiere skoalle (De Stjelp), ek foar de bern fan Easterlittens en Húns. De namme Stjelp ferwiist nei in monumintale pleats dy't noch net sa lang lyn yn stikken nei it Suderseemuseum yn Inkhuzen ferfierd is. De tsjintwurdige tsjerke út 1873 is yn it plak komd fan de midsiuwske tsjerke dy't oan de hillige Gertrudis wijd wie. Ek minsken út Winsum gean nei dizze tsjerke. It doarpsblêd "De Baarder Kat" ferskynt fjouwer kear yn 't jier. Der binne in soad ferienings dy't yn it eardere doarpskafee byinoar komme. Dêrfoar moast men faak nei omlizzende doarpen.
Bekende Baarders
Harmen Sytstra 14 jannewaris 1817 te Mullum - 1862 waard yn 1852 skoalmaster yn Baard. Troch syn krewearjen foar it Frysk is dizze Fryske skriuwer bekend wurden. Hy leit yn Baard begroeven.
Stasjon Ynskedee Kennispark
Stasjon Ynskedee Kennispark (Esd) is in spoarweistasjon yn de stêd Ynskedee yn de provinsje Oerisel en waard iepene yn 1996 oan de Steatsline D (Sutfen - Glanerbrug). It is iepene foar it bedriuweterrein Drienerlo, dat westlik fan Ynskedee leit. Stadion De Grolsch Veste fan fuotbalklup FC Twinte leit der tsjinoer. Efkes fierderop leit ek de kampus fan de Universiteit Twinte.
Baard
Strjitten
Binnenbuorren, Dekemawei, Faldenserwei, Gele Buorren, Harmen Sytstrawei, Mûnewei, Oan 'e Kamp, Tongerwei.
Stasjon Ynskedee Kennispark
It stasjonsgebou is fan de hân fan arsjitekte Wienke Scheltens, it is in kegelfoarming gebouke, mei trije ferdjippingen. yn de earste twa ferjippings binne der winkeltsjes. Boppe-yn, op perronhichte, is in wachtromte. De twa perrons, oan wjerskanten fan de twa spoaren, lizze foarinoar oer op de spoardyk. Fia in brede tunnel kin men beide perrons berikke. Fytsers kinne ek gebrûk meitsje fan dizze tunnel. Oant 13 desimber 2015 hjitte it stasjon, stasjon Ynskedee Drienerlo.
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1996
200px|thumb|right|It Olympysk Hockeystadion fan Atlanta 1996
De Olympyske Simmerspullen 1996, ek wol de XXVIe Olympiade neamd, waarden yn 1996 hâlden yn de Amerikaanske stêd Atlanta. It hockey waard hâlden yn it Morris Brown College Stadium. Ek wol bekind as it Alonzo Herndon Stadium.
Boscastle
thumb|Boscastle, Anglikaanske tsjerke Boscastle (Kornysk: Kastell Boterel) is in doarp en fiskershaven oan de noardkust fan Cornwall, Ingelân, yn de civil parish Forrabury en Minster. It plak leit 23 km besuden Bude en 8 km noardeastlik fan Tintagel.
De namme fan it doarp is ôflaat fan Bottreaux Castle,in 12e iuwske motte-and-bailey fort, dêr't mar in bytsje fan oer is.
De haven fan Boscastle is in natuerlike ynholte en wurdt beskerme troch twa havenmuorren dy't yn 1584 troch Sir Richard Grenville boud binne. It is de iennichste haven fan betsjutting oer in kustlingte fan sa'n 20 km. Neist fiskershaven wie Boscastle eartiids ek in ymporthaven foar laai en stienkoal en waarden dêr lânbouprodukten en bewurke laai útfierd.
It âldste diel fan Boscastle leit om de haven hinne; nijere wenten binne hegerop boud yn de dellings fan de rivierkes Valency en Jordan.
Toerisme
It plak mei syn skildereftige, smûke haven lûkt in soad toeristen. Fierders hat it plak it Museum foar Hekserij en in winkel yn diggel. In protte lân yn de omkriten is besit fan de National Trust, ek beide kanten fan de haven, Forrabury Stitches, heech boppe it Boscastle mei âlde kultuerperselen en grutte parten fan Valency Valley, bekend fan syn ferbûnens mei de skriuwer Thomas Hardy. It South West Coast Path (lange ôfstân kuierpaad) rint by de havel del. De National Trust hat in winkel oan de haven en yn de Old Smithy (âld smidterij) sit in besikerssintrum.
Wetterfloed fan 2004
Boscastle kaam yn 2004 yn it nijs troch de ûnbidige wetteroerlêst op 16 augustus 2004, dy't grutte skea yn it doarp feroarsake. Ynwenners kamen fêst te sitten yn auto's, op dakken en yn gebouwen oan de ouwers fan de rivieren. It besikerssintrum spielde folslein fuort. Twa Royal Air Force Sea King rêdingshelikopter fan marinebasis Chivenor, trije Royal Navy Sea Kings fan Culdrose, ien RAF Sea King fan RAF-basis St Mawgan en ien S61 helikopter fan de kustwacht kamen deroan te pas om minsken te rêden, fan de dakken te heljen en nei sikehuzen te ferfieren. Dizze operaasje wie de grutste yn fredestiid dy't it Feriene Keninkryk sjoen hie. Totaal binne der 91 minsken út harren benaudens ferlost, der foelen gjin deaden. Guon gebouwen binne ôfbrutsen, oare restaurearre.
Boscastle oerstreamde wer op 21 juny 2007, mar dat wie lang sa slim net as yn 2004.
Thomas Wielant
Thomas Wielant, (Ljouwert, oktober 1688 - dêre, maaie 1769), wie in sulversmid.
Hy wie hopman, karmaster fan it gilde (1718, 1728), lid fan de froedskip (1730) en skepen (1753-1756, 1765-1768).
Meint Wiegersma
thumb|225px|Wiegersma mei prins [[Bernhard fan Lippe-Biesterfeld|Bernhard by de útrikking fan de Sulveren Anjers, 1967]] Meint Wiegersma (De Knipe, 6 desimber 1888 - It Oranjewâld, 1984) wie in learaar, geakundige en Frysk foaroanman.
Wiegersma wie skoalmaster yn Skarsterbrêge (1908) en De Hoarne op Skylge (1911-1919). Hy hie yn 1911 dr. Botke as eksaminator natuerlike histoarje foar syn haadakte hân en sa rekken hja befreone. Waard oant 1953 learaar oan de HBS, letter lyseum fan Drachten en it gymnasium yn Assen. Hy wie mei-oprjochter en foarsitter fan It Fryske Gea, sûnt de oprjochting yn 1930 oant 1965 ta. Hy wie fierders foarsitter fan de Iepenbiere Lêsseal en Bibleteek en Aldheidkeamer fan Drachten.
Hy ferlei syn wurkkrêft hast alhiel nei de natoerbeskerming en de geakunde yn Fryslân en skreau û.o. haadstikken dêroer yn de 'Encyclopedie van Friesland' (1958). Hy wie lid fan it bestjoer fan de Fryske Akademy (Geakundich Wurkferbân), lid fan it Algemien Bestjoer fan de Feriening ta Behâld fan Natoermonuminten en it Bûn Heemschut. Brocht ferskate kartografyske projekten op gong. Bewurke de twadde printinge fan Jacob Botke syn Fan Fryslâns groun en skreau artikels oer ierdrykskunde en natoerbeskerming.
Yn de jierren sechtich luts er him werom út alle funksjes. Krige yn 1967 de Sulveren Anjer.
Bibliografy
Karút:
Syngroanswimmen op de Olympyske Simmerspullen 2020
De Olympyske Simmerspullen 2020 fan de XXXIIe Olympiade waarden fan 2 oant en mei 7 augustus 2021 hâlden yn Tokio, de haadstêd fan Japan. It Syngroanswimmen hie plak yn it Tokyo Aquatics Centre.
Breanne Benson
Breanne Benson, echte namme: Benedetta Hamzai (Tirana, 22 april 1984), is in rêstend Albaneesk-Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan etnysk Albaneesk komôf, dy't yn it ferline ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Breanne, Brianne Grant, Karidah en Jennifer.
Libben
Benson waard berne yn 'e Albaneeske haadstêd Tirana, mar mei har âldelju hearde se ta de wiere eksodus fan emigranten dy't op gong kaam doe't yn 1991 it kommunistysk rezjym yn Albaanje ynstoarte. Se brocht in tal moannen troch yn Itaalje foar't it har heit en mem slagge om dêrwei nei de Feriene Steaten te emigrearjen; dat wie doe't Benson sân jier wie. Se groeide op yn it suden fan 'e steat Kalifornje. Nei't se de middelbere skoalle trochrûn hie, studearre se psychology en seksuology.
Benson rekke yn 'e pornoyndustry behelle doe't se har kammeraatske, de pornoaktrise Tanya James, beselskippe as dy nei pornoshoots gie. Yn 2003, doe't se njoggentjin wie, begûn se sels ek yn 'e pornoyndustry te wurkjen. Se sette útein mei solo te posearjen foar foto's yn pornobledsjes, wêrby't se masturbearre en helpstikken brûkte. Yn 2004 begûn se ek masturbaasjefideo's te meitsjen en spile se yn har earste lesbyske pornografyske film, Cockless 23, mei Tanya James. Benson hie de hope dat nimmen út har om-en-by derefter komme soe dat se pornografy makke, mar de moard kaam út doe't in âld-klasgenoate fan 'e middelbere skoalle har werom koe op 'e webside WeLiveTogether.com. Al rillegau hearde har suster derfan en doe wist de hiele famylje it. Dat hie fan gefolgen dat Benson har weromloek út 'e pornoyndustry. Se wurke doe in stikmannich jierren benammentlik as stripper yn 'e ferneamde Spearmint Rhino Club yn Las Vegas, yn 'e steat Nevada.