cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skamte (anatomy)
De oantsjutting "skamte" is foar 't neist ûntstien troch it bibelske ferhaal út Genesis 1, dêr't yn ferhelle wurdt hoe't Adam en Eva har nei it iten fan in ferbeane frucht begûnen te skamjen foar harren neakenens. Yn 'e minsklike skiednis is it útsicht op 'e skamte stadichoan fierder útband, fral nei't godstsjinsten as it kristendom en de islaam seks as eat negatyfs begûnen te beskôgjen. Tsjintwurdich wurdt yn 'e regel in kombinaasje fan boppeklean en ûnderguod brûkt om 'e skamte te bedekken.
Carlos Alberto Dias
(5 maaie 1967) is in eardere Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar Matsubara, Fujita Industries, Coritiba, Botafogo, Vasco da Gama, Grêmio, Paraná, Shimizu S-Pulse en Verdy Kawasaki.
List fan Yslânske ambassadeurs yn Singapoer
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn Singapoer.
Evakuaasje
In evakuaasje (fan it Frânske évacuation) of ûntromming is it urginte en direkte fuorttsjen of ferpleatsen fan groepen minsken (en soms bisten) nei in feilich of alteast feiliger plak, fanwegen de driging foar harren feilichheid dy't útgiet fan in beskaat barren of fan in oare driuwende omstannichheid. In evakuaasje kin plakfine op frijwillige basis, wêrby't eltsenien sels útmakket oft de driging grut genôch is om fuort te gean, of troch de oerheid fan boppe-ôf oplein wurde. Yn dat lêste gefal wurde boargers ferplichte om foar har eigen feilichheid fuort te gean út it te evakuëarjen gebiet, oft se dat no wolle of net. Yn 'e measte lannen binne der yngeande regels opsteld op it mêd fan evakuaasjes. Ek yn ynternasjonale ferdraggen, lykas it Ferdrach fan Sjenêve, binne dêrfoar oanwizings opnommen.
Redens foar evakuaasje op lytse skaal (bygelyks fan 'e oanwêzigen út in beskaat gebou) kinne wêze dat der brân útbrutsen is of dat der in bommelding dien is. Op gruttere skaal komt de evakuaasje fan ien of mear plakken of fan in hiele krite foar. Redens dêrfoar binne yn 'e regel dat der yn it ramt fan oarloch mei in bombardemint drige wurdt, of dat der in natoerramp driget, lykas in fulkaanútbarsting, in lawine, in natoerbrân, in oerstreaming, in orkaan, tyfoan of sykloan, in tornado of wynhoas, of in tsûnamy. By guon natoerrampen, lykas in ierdbeving, sjocht men it gefaar net yn 't foar oankommen, en moatte minsken faak neitiid noch út it troffen gebiet wei evakuëarre wurde. Yn sitewaasjes wêrby't gefaarlike materialen in rol spylje, moatte evakuees soms ûntsmet wurde ear't se út 'e gefaarsône helle wurde kinne.
Wenkearn
In wenkearn is in plak dêr't minsken har nei wenjen set hawwe yn in stikmannich wenten. It omfiemet dêrmei alles fan in lytse buorren ta in grutte stêdekloft.
By de oerheid wurdt it begryp wat oars brûkt. Dêr is in offisjele wenkearn in doarp, in flekke of in stêd, mei de himrik of de klokslach derby. In buorskip en in útbuorren wurde dan beide beskôge as part fan de wenkearn dêr't hja by lizze, in buert en in wyk wurde allinnich rekkene by de gruttere wenkearn dêr't hja in part fan binne.
Orinoco
thumb|De Orinoquia-Brêge by Ciudad Guayana thumb|De delta fan de Orinoco De Orinoco (Spaansk: Rio Orinoco, útsprutsen as: [oɾiˈnoko], likernôch: "ori no ko") is in rivier yn it noardlike diel fan Súd-Amearika. It is ien fan de langste rivieren fan dat wrâlddiel mei in lingte fan 2.140 km fan syn boarne yn it Parimaberchtme oant syn mûning yn 'e Atlantyske Oseaan. De ôfwetteringskrite, bytiden bekend as Orinoquia, beslacht sa'n 880.000 km², mei 76,3% yn Fenezuëla en de rest yn Kolombia. De Orinoco is de op twa nei grutste rivier yn de wrâld neffens wetterôffier. De rivier sels en syn sydrivieren binne wichtich foar ferfier yn eastlik en ynlânsk Fenezuëla en de gersflakten (llanos) fan Kolombia. It miljeu yn it bekken fan de Orinoco hat in ryk ferskaat oan floara en fauna.
Skiednis
thumb|Kaart fan de Leech-Orinoco út 1987 thumb|De Orinoco by Puerto Ayacucho De mûning fan de rivier de Orinoco yn de Atlantyske Oseaan waard neamd troch Kolumbus op 1 augustus 1498 yn syn tredde reis. De boarne fan de rivier by Cerro Delgado-Chalbaud, yn it Parimaberchtme, waard pas ûntdutsen yn 1951, 453 jier letter. De boarne, tichteby de Fenezolaansk-Brazyljaanske grins op 1047 meter hichte boppe seenivo (2°19′05″N 63°21′42″W), waard ûntdutsen troch in groep Fenezolaanske en Frânske ûntdekkers.
De delta fan de Orinoco en de sydrivieren yn de eastlike flakten, lykas dy fan de Apura en Meta, waarden yn de sechtjinde iuw ûntdutsen troch Dútske ekspedysjes ûnder Ambrosius Ehringer en syn opfolgers. Yn 1531 fear Diego de Ordaz oant de rivier de Meta. Antonio de Berrio fear de rivier de Casanare del oant de rivier de Meta en doe fear er de Orinoco del oant Santa Ana de Coro. De Ingelskman Walter Raleigh fear de rivier del mei de hoop en sykje de mytyske stêd El Dorado en naam Antonio de Berrio yn 1595 finzen om ynformaasje te krijen dêroer. Hy berikte de savannegebieten.
Alexander von Humboldt ferkende de bekken yn 1800. Hy skreau in soad oer de floara en fauna yn it gebiet.
Geografy
De rin fan de Orinoco foarmet in wide bôch om de Guyanaskyl hinne en is ferdield yn fjouwer parten:
De measte rivieren yn Fenezuëla binne sydrivieren fan de Orinoco. Nijsgjirrich is dat it kanaal de Casiquiare in "natuerlike kanaal" is dy't de Orinoco ferbynt mei de rivier de Amazône.
Difyzje (bedriuw)
In difyzje, soms ek oantsjut as in bedriuwssegmint, is yn it bedriuwslibben in diel fan in grutter bedriuw. Dêrby moat it gean om in grutte ûndernimming dy't dan bestiet út mear as ien difyzje. Sokke difyzjes binne bestjoerlik en organisatoarysk op harsels steande ûnderdielen fan dy ûndernimming, mar oan 'e oare kant binne it foar de wet gjin selsstannige bedriuwen sa't it gefal is mei dochterûndernimmings. Ynstee bliuwt it bedriuw wetlik ferantwurdlik foar alle ferplichtings en skulden fan 'e difyzjes. Wol is it sa dat in difyzje sizzenskip hawwe kin oer ien of mear dochterûndernimmings fan it bedriuw.
In foarbyld. The Walt Disney Company is in grut Amerikaansk mediabedriuw, dat sûnt de reorganisaasje fan 2020 ferdield is yn twa difyzjes en trije 'ynhâldsgroepen', dy't eins ek delkomme op difyzjes. By de difyzje Disney Media & Entertainment Distribution is de hiele distribúsje fan 'e produksjes fan Disney ûnderbrocht. Dêrom falle ûnder dy difyzje û.m. Walt Disney Studios Motion Pictures, de dochterûndernimming dy't de filmdistribúsje fersoarget, en Disney+, in streamingtsjinst dy't de produksjes oer it ynternet by de klanten thús oanbiedt. De difyzje Disney Parks, Experiences and Products omfiemet û.m. de ferskate ferdivedaasjeparken en de cruiseskippen fan Disney. En by de 'ynhâldsgroep' The Walt Disney Studios binne alle produksjemaatskippijen ûnderbrocht, lykas Walt Disney Pictures, de Walt Disney Animation Studios, Pixar, de Blue Sky Studios, Lucasfilm, de Marvel Studios en 20th Century Fox.
Buffalo (New York)
Skiednis
Buffalo is wierskynlik neamd nei de Amerikaanske bizon, de buffalo ("buffel"), sa't de Amerikanen dy ornaris neame. Hoewol't der faak fan útgien wurdt dat de bizon nea safier eastlik foarkommen is, docht út histoaryske ferslaggen bliken dat Jeropeeske kolonisten út it gebiet fan 'e hjoeddeistige steat New York yn 'e santjinde en achttjinde iuw wol deeglik bekend wiene mei de bizon, en boppedat binne der waarnimmings fan dy grutte kobisten om 'e Grutte Marren hinne oerlevere.
Buffalo ûntstie om 1789 hinne as in lyts hannelsstasjon oan 'e rivier de Buffalo. Foartiid hiene yn dy krite de Neutralen libbe, en letter de Irokezen, nei't dy de Neutralen oerwûn en assimilearre hiene. Foar de stifting fan Buffalo as in echte delsetting wurdt yn 'e regel it jier 1801 oanholden. Under de Oarloch fan 1812 waard Buffalo op 30 desimber 1813 platbaarnd troch de Britten.
Yn novimber 1825 waard de oanlis fan it Earykanaal foltôge, dat fan Albany, oan 'e rivier de Hudson, nei Buffalo ta rint, en dat de earste befarbere rûte fan 'e Atlantyske Oseaan nei de Grutte Marren ta wie. It Earykanaal wie in wichtige faktor by de kolonisaasje fan it noarden en midwesten fan 'e Feriene Steaten, en brocht yn Buffalo in grutte groei fan 'e ekonomy en de befolking tewei. Yn 1825 lei it ynwennertal om 'e 2.400 hinne; yn 1832 wie dat oanwoeksen ta 10.000. Datselde jiers krige Buffalo offisjeel de status fan stêd. Yn 'e 1840-er jierren groeide Buffalo troch, wat te tankjen wie oan 'e net-ôflittende stream fan passazjiers en fracht dy't fia de stêd oer de Grutte Marren nei it Westen ta fearn waarden. De haven fan Buffalo moast ferskate kearen útwreide wurde om al it ferkear oan te kinnen.
Om 1900 hinne hie Buffalo in befolking fan 352.000 minsken, wat it ta de achtste stêd fan it lân makke. Fral in protte Dútske, Ierske, Italjaanske en Poalske ymmigranten setten har der nei wenjen. Doe wiene de fabriken yn 'e stêd guon fan 'e earsten yn 'e Feriene Steaten dy't op wetterkrêftenerzjy draaie koene, opwekke troch gebrûk te meitsjen fan 'e sterke streaming yn 'e rivier de Niagara. Om dyselde tiid hinne krige Buffalo ek syn bynamme City of Light ("Ljochtstêd"), fanwegen it iere netwurk fan elektryske strjitferljochting (ek wer mooglik makke troch wetterkrêft). Yn 1901 waard de Amerikaanske presidint William McKinley delsketten en deadlik ferwûne troch de anargist Leon Czolgosz op 'e Panamerikaanske Tentoanstelling yn Buffalo. Hy stoar dêre acht dagen letter, en syn fise-presidint Theodore Roosevelt folge him op as presidint.
Yn 'e tweintichste iuw ûntjoech Buffalo him ta in knooppunt fan it Amerikaanske spoarnetwurk en ta de grutste nôtferwurkingsstêd. Yn 1927 waard de Peace Bridge iepene, dy't Buffalo mei it Kanadeeske Fort Erie ferbûn, en dy't neamd wie nei de doe mear as hûndertjierrige frede tusken de Feriene Steaten en Kanada. Nei de swierrichheden fan 'e Krisisjierren gie it Buffalo ûnder de Twadde Wrâldoarloch op ekonomysk mêd tige by tige foar de wyn, fanwegen it grutte tal fabriken yn 'e stêd, en de hege produksje fan û.m. munysje dy't de oarlochsbefoarrieding easke. Yn 'e fyftiger jierren rekke Buffalo lykwols wer yn 'e nederklits doe't de stêd yn in post-yndustriële krisis kaam dy't noch oanboaze trochdat yn 1957 de Sint-Lourensseewei ree kaam. Dat nije kanaal bea fia Kanada in koartere rûte nei see as it âlde Earykanaal, dat sadwaande yn ûnbrûk rekke. Sa waard de stêd tagelyk fan syn beide wichtichste ekonomyske pylders berôve, de swiere yndustry en de trochfier. Fan 1950 ôf begûn de befolking omleech te gean, in trent dy't him noch altiten fuortset. Alle maatregels en renovaasjeprojekten dy't it stedsbestjoer fral sûnt 2000 trochfierd hat, hawwe datoangeande noch gjin fertuten dien.
Op 14 maaie 2022 waarden by in sjitpartij yn Buffalo tsien minsken deasketten en rekken trije oaren ferwûne, doe't in blanke man út rasistyske motiven it fjoer iepene op swarte klanten fan in supermerk.
Buffalo hjoed de dei
Hjoed de dei is Buffalo it sintrum fan westlik New York, mei in ekonomy dy't basearre is op finansjele tsjinsten, technology, sûnenssoarch en ûnderwiis. Wat dat lêste oangiet is benammen de Universiteit te Buffalo, De Steatsuniversiteit fan New York (SUNY) fan belang. Buffalo is fierders de thúsbasis fan it honkbalteam de Buffalo Bisons, it iishockeyteam de Buffalo Sabres, it Amerikaansk fuotbalteam de Buffalo Bills en it lacrosseteam de Buffalo Bandits.
Klimaat
Buffalo hat in frij fochtich lânklimaat, mar mei dúdlike ynfloeden fan in seeklimaat fanwegen de matigjende ynfloeden fan 'e Grutte Marren. De maityd en de hjerst binne yn Buffalo tige koart; de winters binne lang en duorje fan mids novimber oant mids maart. Buffalo hat de namme dat der in soad snie falt, mar it is mar selden it snieïchste plak yn 'e steat New York. Dochs falt der yn trochsneed goed 244 sm, ferdield oer de hiele winter. Dêr stiet foaroer dat Buffalo de sinnichste en drûchste simmers hat fan alle stêden yn it Amerikaanske noardeasten. As der simmerdeis rein falt, bart dat almeast nachts. Yn jannewaris, de kâldste moanne fan it jier, hat de stêd oerdeis in trochsneed temperatuer fan –0,4 °C, wylst dat yn 'e waarmste moanne, july, 26,6 °C is. Rekôrtemperatueren wiene –29 °C op 9 febrewaris 1937 en 2 febrewaris 1961, en 37 °C op 27 augustus 1948.
Gribskov (gemeente)
Gribskov is mei in oerflak fan 279,44 km² de grutste gemeente yn Nordsjælland yn de regio Haadstêd (Deensk: Region Hovedstaden) yn Denemark. De gemeente waard by de weryndieling fan 2007 foarme en ûntstie troch gearfoeging fan de eardere gemeentes:
Yn de gemeente wenje likernôch 41.000 ynwenners.
De gemeente Gribskov leit westlik fan de gemeente Helsingør en eastlik fan de gemeente Halsnæs, wylst de noardlike begrinzging foarme wurdt troch de kustline mei it Kattegat. It noardeastlike diel fan de Arresø leit yn de gemeente. Grutte dielen fan it Nasjonale park Kongernes Nordsjælland leit yn de gemeente.
Yn de gemeente leit in grutte konsintraasje fan hunebêden en grêfhichtes. Yn dit ferbân is Valby Hegn it neamen wurdich, in lyts natoergebiet yn de omkriten fan Helsinge mei net minder as sân hunebêden út it neolityske Stiennen Tiidrek.
B.L. Tijdenskanaal
thumb|Lokaasje B.L. Tijdenskanaal thumb|Slûs by Veelerveen It B.L. Tijdenskanaal of Verenigd Kanaal is in kanaal fan 15,5 km yn it easten fan de Nederlânske provinsje Grinslân
Rin
By Veelerveen rinne de Ruiten-Aa-kanaal en it Mussel-Aa-kanaal gear en fan dêr ôf rinne se fierder as it B.L. Tijdenskanaal. Justjes besuden Rhederbrug komt it Veendiep, dy't in trochgeande ferbining mei de Westerwâldske Aa foarmet, yn it kanaal út. It B.L. Tijdenskanaal rint dêrnei by de plakken Rhederbrug en Lethe, dat oan de eastkant fan Bellingwolde leit, del. Dêr rint it kanaal hast deun tsjin de Dútske grins oan. De lêste fjouwer kilometer fan it kanaal leit op de eastlike ouwer it Bosk op Houwingaham. Justjes besuden Bad Nijeskâns komt it kanaal út yn de Westerwâldske Aa. It kanaal waard yn it ferline brûkt foar frachtskippen, mar wurdt hjoed-de-dei brûkt foar de plezierfeart. De wichtichste funksje fan it kanaal is de wetterôffier fan Westerwâlde.
Skiednis
It B.L. Tijdenskanaal wie part fan it kanalisaasjeplan foar Westerwâlde. Dat waard dien yn opdracht fan de Feriening ta it Fuortsterkjen fan de Kanalisaasje fan Westerwâlde. Inisjatyfnimmer foar dy feriening wie Boelo Luitjen Tijdens, in grutboer yn Nieuw-Beerta en lid fan de Twadde Keamer. Westerwâlde hie in soad te lijen fan wetteroerlêst. Dat kaam troch it oanmeitsjen en de feanterij fan it Boertanger Fean. It wikseljen fan de wetterstân fan de rivierkes de Ruiten-Aa en de Mussel-Aa waard troch it opsûgjende wurkjen fan it fean fermindere. Doe't it fean ôfgroeven waard dy wetterstân ûnregelmjittich. Boelo Tijdens stribbe dêrnei foar it oanlizzen fan kanalen yn Westerwâlde en it eastlike Aldamt, dêr't it oerstallige wetter ôffierd wurde kin, en dat Westerwâlde gaadlik foar skipfeart wurde koe. Yn 1905 waard úteinsetten mei it projekt en yn 1911 kaam it ree. Yn it kanaal kaam ien slûs te lizzen: de Vriescheloostersluis. By dy slûs waard foar Boelo Tijdens in monumint oprjochte.
Yn 2006 waard úteinsetten mei it projekt IJkdijk, dat proeven docht mei dykkonstruksjes.
Aartsbisdom Utert (roomsk-katolyk)
It aartsbisdom Utert (Latyn: Archidioecesis Ultraiectensis) is it roomsk-katolike aartsbisdom yn Nederlân. Oant 1559 foel it bisdom Utert as suffragaanbisdom ûnder it aartsbisdom Keulen. De wrâldske hearskippij fan de biskoppen besloech it gebiet fan it prinsbisdom Utert.
Skiednis
Stifter fan it bisdom Utert wie Willibrord, dy't fan 695 oant 739 de earste biskop wie. Sûnt de reorganisaasje fan de tsjerklike yndieling troch Karel de Grutte yn de 9e iuw hearde oant 1559 hast hiel Nederlân boppe de grutte rivieren mei Seelân ta dat bisdom. In lyts stikje fan Fryslân (Achtkarspelen), Grinslân en eastlik Gelderlân foelen lykwols ûnder it bisdom Múnster. Dêrfoaroer leine in pear Dútske gebieten (Bentheim, Emmerik, Elten en Griethausen) wer yn it bisdom Utert. It bisdom Utert foel sûnt 799 ûnder it aartsbisdom Keulen.
Utert wie in prinsbisdom en de prinsbiskop hie njonken geastlike rjochten ek wrâldske rjochten, dy't er yn it Nedersticht en it Oersticht útoefene. De lêste prinsbiskop wie Hindrik fan Beieren. Yn 1528 droeg er fanwegen ûnrêst en opskuor it besjoer fan it sticht Utrecht oer op keizer Karel V. Dat betsjutte tagelyk it ein fan de politike selstannigens fan it sticht.
Op oantrunen fan lânfâld Filips II krige Utert fanwegen de politike sitewaasje de status fan aartsbisdom en waarden der nije bisdommen (Dimter, Haarlim, Ljouwert, Grins en Middelburch) stifte. Yn 1580 fûn de reformaasje yn Utert plak en hold it aartsbisdom Utert op te bestean. Nederlân hie dêrnei iuwen gjin katolike hiërargy mear en de katolike tsjerke moast ûndergrûnsk fierder en waard letter, nei't de skerpe rântsjes der wat ôf wiene, tolerearre. De Republyk wie yn dy tiid in missygebiet, dat fanút it bûtelân troch in apostoalysk Fikaris in partibus infidelium (yn de gebieten fan de ûnleauwigen) de katolike mienskip oanstjoerd waard. Yn april 1723 fûn der in skuorring yn de Roomsk-Katolike Tsjerke plak en ûntstie de Aldkatolike Tsjerke.
Yn 1848 makke de nije grûnwet fan Thorbecke it mooglik om de tsjerklike hiërgargy fan de Roomsk-Katolike Tsjerke yn Nederlân wer op te bouwen. It aartsbisdom Utert waard troch paus Pius IX yn 1853 wer hersteld. It gebiet fan it aartsbisdom besloech njonken it hjoeddeiske gebiet ek it tsjintwurdige bisdom Grins-Ljouwert, dat yn 1956 in apart bisdom waard. Earste biskop wie Johannes Zwijsen.
Boelo Luitjen Tijdens
Boelo Luitjen Tijdens (Nieuw-Beerta, 7 oktober 1858 – dêre, 28 maaie 1904) wie in Nederlânske heareboer en politikus.
Tijdens wie in soan fan Jan Jacobs Tijdens en Lucretia Boerema. Hy waard opbrocht yn in lânbouwersgesin en behearde letter de famyljepleats yn Nij-Beerta. Hy boaske yn 1881 oan Jantje Geessiena Ebbens (1857-1918). Fan 1891 oant 1901 wie Tijdens lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal foar it kiesdistrikt Wynskoat. Boer Tijdens krewearre yn de Keamer foar it beskermjen fan de Grinslanner lânbou.
Tijdens rjochte in 1892 de Vereniging ter bevordering van de kanalisatie van Westerwolde op. Yn dat ramt waard yn 1905, in jier nei it ferstjerren fan Tijdens, útein set mei de oanlis fan in kanaal fan Nijeskâns nei Veelerveen, it B.L. Tijdenskanaal. Letter waarden it Ruiten-Aa-kanaal en it Mussel-Aa-kanaal noch oanlein.
Yn 1913 waard by de Vriescheloostersluis in betinknulle oprjochte ta oantins fan Tijdens. It monumint waard makke troch stienhouwer Johan Holsbergen.
Ibbi-Sin
Ibbi-Sin (Oer?, ±2050 f.Kr. – yn Elam, nei 2004 f.Kr. M.G.) wie oan it begjin fan it twadde milennium foar Kristus kening fan 'e stêd Oer, yn it hjoeddeiske Irak, en hearsker oer Sûmearje en Akkad. Hy wie de lêste kening út 'e ferneamde Trêde Dynasty fan Oer. Under syn regear kaam der in ein oan 'e Sûmearyske beskaving, dy't tûzenen jierren lang stânholden hie yn Mesopotaamje.
Regear
Ibbi-Sin folge om 2028 f.Kr. syn heit Sjû-Sin op as kening fan Oer en hearsker oer Sûmearje en Akkad. Under syn hûs, de Trêde Dynasty fan Oer, hie de Sûmearyske beskaving in lêste perioade fan bloei trochmakke, mar ûnder syn eigen regear kaam dêr in ein oan. De ûnderlizzende reden dêrfoar wie nei alle gedachten in grutte en oanhâldende drûchte, mei't ûndersyk nei de sedimintlagen yn 'e Perzyske Golf útwiisd hat dat de wetterstân yn 'e rivieren de Eufraat en de Tigris tusken likernôch 2100 en 1950 f.Kr. tige leech wie. Saakkundigen achtsje it sels mooglik dat dit noch altyd deselde drûchte wie, dy't yn 2193 f.Kr. ek it Akkadyske Ryk yn grutte swierrichheden brocht. Sadwaande moat doe skea oan it alâlde yrrigaasjesysteem fan Mesopotaamje, as dat no kaam troch oanfallen fan nomadyske stammen, troch burokratysk mismanagement of troch de desynteresse fan in hearsker, laat hawwe ta slimme itenstekoarten en mooglik sels ta hongersneed.
It resultaat wie dat der yn it sânde of achtste jier fan Ibbi-Sin syn regear in fersechstichfâldiging fan 'e nôtpriis plakfûn, eat dat ta grutte earmoede late, mei as gefolch dat de ynternasjonale hannel stil kaam te lizzen. Sûnder grûnstoffen út it bûtenlân, dy’t û.m. brûkt waarden foar it meitsjen fan wapens foar it leger, begûn de bestjoerlike kontrôle fan 'e kening en syn regear ôf te nimmen. De erffijannen fan 'e Sûmeariërs hoegden har net te betinken om fan dy ferswakking gebrûk te meitsjen. Fral de Amoriten, nomadyske feehoeders út 'e Syryske Woastyn, diene fan dy tiid ôf oanhâldend ynfallen yn Sûmearje. Al yn in ier stadium brieken hja troch de saneamde Muorre fan Martû, in ferdigeningsmuorre dy't yn it súdwesten fan Mesopotaamje oplutsen wie troch Sjû-Sin, de heit fan Ibbi-Sin. Doe't stadichoan it betrouwen fan 'e befolking yn Ibbi-Sin syn liederskip begûn fuort te êbjen, ûntskuorde Elam (yn it hjoeddeiske súdwesten fan Iraan) him oan de Sûmearyske oerhearsking, wêrnei't ek fan dy kant ôf allegeduerigen oanfallen folgen.
Ibbi-Sin joech befel om 'e wichtige stêden Oer en Nippoer te fortifisearjen, mar dat wie by lange nei net genôch om it tij te kearen. Healwei de tweintichste iuw f.Kr. stoarte it Sûmearyske Ryk úteinlik folslein yn. De iene nei de oare stêd ûntloek him oan it gesach fan Ibbi-Sin om te besykjen op eigen manneboet de krisis te trochstean. Dat slagge net; de stêden waarden ien foar ien ynnommen en frijwol mei de grûn lyk makke. Uteinlik restearre foar Ibbi-Sin inkeld noch syn eigen stêd Oer. Yn 2004 f.Kr. waard op 't lêst ek Oer ferovere en folslein ferwoastge troch Elamityske troepen ûnder Kindattû, yn gearwurking mei stammen út it Sagrosberchtme. Ibbi-Sin sels waard finzen nommen en fuortfierd nei Elam, dêr't er in ûnbekend skoft letter stoar.
Heidenrod
Heidenrod is in gemeente yn de Rheingau-Taunus-Kreis yn Dútske dielsteat Hessen.
Yndieling
Heidenrod bestiet út 19 Ortsteile: Algenroth, Dickschied, Egenroth, Geroldstein, Grebenroth, Hilgenroth, Huppert, Kemel, Langschied, Laufenselden, Mappershain, Martenroth, Nauroth, Niedermeilingen, Obermeilingen, Springen, Watzelhain, Wisper en Zorn. It binne hast allegear lytsere plakken en seis doarpkes hawwe net mear as likernôch 100 ynwenners.
Yn 1971 waarden ynearsten 16 selstannige gemeente ta in grutte gemeente ûnder de nije hamme Heidenrod gearfoege. Op 1 july 1972 waard Martenroth by de gemeente yndield en de eardere gemeente Hilgenroth folge yn 1977.
Geografy
Heidenrod leit yn it westlike diel fan de Taunus, noardlik fan de belangrykste berchrige tusken Koblenz en Wiesbaden, westlik fan de Aar en rûchwei tusken de Ryn en de Lahn.
Yn de gemeente hat westlik fan Kemel de Wisper syn boarnen, dy't tusken de Ortsteilen Wisper en Geroldstein by inoar komme, en yn Mappershain hat de Dörsbach syn boarne.
Likernôch 60 % fan it gemeentegebiet bestiet út bosk.
Sint-Martinustsjerke (Oberwalluf)
Skiednis
De komplete ynrjochting waard yn 1903 troch de keunstner Hans Steinlein (1872-1958) levere.
Yn de tsjerke wurdt in weardefol relyk bewarre. It Elisabethalter bewarret it boetekleed fan de hillige Elisabeth fan Thüringen. Neffens in oerlevering hat Fransiskus fan Assisi it boetekleed skonken doe't hja har by syn oarder joech. It krap fallende stik klean is fan donkere, grouwe wol. Om 1237 hinne krige it kleaster Tiefenthal it yn besit en yn 1803 waard it oan de tsjerke fan Oberwalluf jûn doe't it kleaster slachtoffer fan de sekularisaasje waard. Op de snein nei de Elisabeth-dei (17 novimber) wurdt de skryn mei it boetekleed iepene en in plechtichheid fierd.
Ferdrinking
Ferdrinking is ferstikking dy't feroarsake wurdt trochdat men jin yn of ûnder in floeistof (yn 'e regel wetter) befynt en dêr net wei komme kin. Om't men net sykhelje kin, ûntstiet dan in soerstofgebrek dat deadlik wêze kin. Immen dy't ferdrinkt, wurdt in drinkeling neamd. Ferdrinkingsferskynsels kin men oerlibje as men op 'e tiid boppe wetter wit te kommen of as der op 'e tiid help komt. It stjerren oan ferdrinking wurdt de drinkeldea neamd. Dat proses is op himsels fluch en stil, hoewol't it foarôfgien wurdt troch panyk as it slachtoffer by bewustwêzen is. Lju dy't ferdrinking oerlibje, kinne der libbenslang sûnensswierrichheden oan oerhâlde, benammen as de harsens langere tiid te min soerstof krigen hawwe.
Oarsaken fan ferdrinking kinne wêze: ûnfermogen om te swimmen; dronkenskip of drugsgebrûk; wurgens; swimmerskramp; ûnderkuolling; ferwûnings oprûn ûnder it swimmen (bgl. fan 'e tentakels fan 'e kubuskwal of it Portegeesk oarlochsskip); dekompresjesykte (wêrby't djipseedûkers te fluch út 'e djipte omheech komme en it ferskil yn druk luchtbeltsjes yn it bloed feroarsaket); meisleept wurden troch tijstreamings; ûngelokken (troch it iis sakje en derûnder glydzje, mei de auto te wetter reitsje, in dûkersûngemak); skipbrek; of oerstreamings. Ferdrinking kin ek in metoade wêze foar moard of selsmoard. Foarhinne waard ferdrinking ek wol as foarm fan eksekúsje brûkt by it útfieren fan 'e deastraf. Teffens wurdt it simulearjen fan ferdrinkingsferskynsels (waterboarding) wol brûkt as foarm fan marteling.
Yn 2013 wiene der wrâldwiid likernôch 1,7 miljoen gefallen fan ferdrinking, wêrfan 368.000 mei deadlike ôfrin. Ferdrinking by fersin (dus gefallen fan moard en selsmoard bûten beskôging litten) is dêrmei de op twa nei meast foarkommende ûnbedoelde deadsoarsaak dy't fuortkomt út ûngemakken. Hoewol't it foarkommen fan ferdrinking wrâldwiid fansels sterk útinoar rint, ôfhinklik fan 'e beskikberheid fan djippernôch wetter, it klimaat en de pleatslike swimkultuer, komme de measte deadlike gefallen fan ferdrinking foar yn ûntwikkelingslannen. Ek komt it mear foar by minsken fan it manlik geslacht (om't dy har omreden fan wurk faker op of yn wetter bejouwe) en by bern (dy't noch net swimme kinne en fanwegen harren behindiger lichemsgrutte makliker ûnder fuotten reitsje en meisleept wurde troch de streaming).
Sekundêre ferdrinking
By saneamde sekundêre ferdrinking kringt der floeistof yn 'e longen sûnder dat der sprake is fan ûnderdompeling. Dat kin focht fan bûtenôf wêze, mar yn 'e measte gefallen giet it om longoedeem, feroarsake troch skansearring fan 'e bloedfetten yn 'e long, sadat dy stadichoan folrint mei bloed. Meastal is de oarsaak dêrfan it ynazemjen fan korrosive gassen, lykas it mostertgas dat yn 'e Earste Wrâldoarloch as wapen brûkt waard.
De Bult (Westerwâlde)
De Bult is in lytse buorren yn de gemeente Westerwâlde yn de provinsje Grinslân. It leit benoardeasten Aldeskâns op it plak dêr't de Pekel A gearrint mei de Westerwâldske Aa. Flak foar dy gearrin leit yn de Pekel A it Bultsterfallaat, dat in skutslûs is dy't yn 1637 oanlein waard om in útwetteringsslûs te ferfangen. Yn dy tiid wie De Bult in woltierich plak mei in soad bedriuwigens. Der wie in stopplak foar skipfeart en der wie ek in tolhûs. Yn 1723 waard der in djoere pelmûne boud, dy't oant 1905 wurkjen bleau.
De namme ferwiist nei in ferheging (bult) yn it lân. Dy bulten waarden opwurpen as flechtplak foar it fee troch de Reiderlânske doarpen Bunde, Boen, Wymeer en Bellingwolde, doe't de Lange Akkeren (Lange ikkers) of Lietsland noch in uterdykse lântonge foarme, foar it yndykjen dêrfan troch de dyk fan it Bunderneuland (Bundernijlân) yn 1605
Tusken De Bult en Wynskoatersyl lei de útbuorren Draaijerij, dy't op in printe kaart út 1672 foarkomt as Dreyers Bult.
Justje benoarden, skaat toch de Pekel A en de A7 leit Ulsda.
Mary Carey (skriuwster)
Mary Carey, lady Carey (berne as: Mary Jackson, letter Mary Peyler; ±1609 – ±1680) wie in Ingelsk skriuwster fan gedichten en meditaasjewurken.
Hja wie de dochter fan sir John Jackson, en troude mei Pelham Carey, de soan fan Henry Carey, 4e lord Hunsdon (dy't neitiid troch kening Jakobus I ferheft waard ta boarchgreve Rochford, en noch letter troch kening Karel I ta greve fan Dover). Nei it ferstjerren fan har man wertroude Mary mei in George Peyler, mar se bleau har hiele libben bekendstean as lady Carey.
Sint-Gregoarius de Ferljochtertsjerke (Jerevan)
De Sint-Gregoarius de Ferljochtertsjerke (Armeensk: Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Surb Grigor) wie in tsjerkegebou yn it distrikt Kentron (sintrum) fan Armeenske haadstêd Jerevan. De tsjerke waard om ûnbekende redenen mei tuskenskoften boud tusken 1869 en 1900 en op lêst fan de Sovjet-autoriteiten ôfbrutsen yn 1939. It gebou wie wijd nei de stifter fan de Armeenske tsjerke, Gregoarius de Ferljochter.
Op it plak fan de tsjerke stiet hjoeddedei oan de Amiryan-strjitte de nei de yn de tiid fan de Grutte Suvering fermoarde Armeenske dichter Yeghishe Charents ferneamde skoalle.
Wichita (Kansas)
Wichita (útspr.: ['wɪʧɨtɔ:], likernôch: " wit -sjit-tô) is de grutste stêd yn 'e Amerikaanske steat Kansas en it haadplak fan Sedgwick County. Op 'e ranglist fan 'e grutste stêden fan 'e Feriene Steaten stiet it op it 49ste plak. Wichita leit yn súdlik sintraal Kansas, oan 'e rivier de Arkansas, en it hie neffens in offisjele skatting út 2012 doe goed 385.000 ynwenners. As alle foarstêden en de omlizzende heal ferstedske plattelânskrite meirekkene wurde, hat it as stêdekloft in befolking fan rom 670.000 minsken. De stêd stiet benammen bekend om alle loftfeartyndustry dy't der fêstige is; sadwaande wurdt it ek wol the Air Capital of the World ("de Loftfearthaadstêd fan 'e Wrâld") neamd.
Skiednis
It plak dêr't Wichita de lêste oardel iuw leit, wurdt al mear as 11.000 jier bewenne. By archeologyske opgravings is guod fan teminsten 3000 f.Kr. opdobbe. De earste Jeropeaan dy't de krite besocht, wie de Spaanske ûntdekkingsreizger Francisco Vásquez de Coronado, yn 1541. Hy mette der in Yndiaansk folk, dat neitiid troch archeologysk en histoarysk ûndersyk identifisearre is as de Witsjitta. Hoewol't dat nomaden wiene, dy't tsjin 1719 fierder nei it suden swalke wiene en yn Oklahoma taholden, kearden hja ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) werom nei Kansas, om't se mei it Noarden sympatisearren en Oklahoma (of it Yndiaanske Territoarium, sa't it doe hiet) fierhinne yn Súdlike hannen wie. Yn 1863 bouden de Witsjitta oan 'e rivier de Arkansas in espeltsje gerzene hutten. Dat wurdt beskôge as de stifting fan 'e stêd dy't nei harren neamd is.
De legindaryske pionier en keapman Jesse Chisolm fêstige koarte tiid letter op dat plak in hannelspost, dêr't er keapwaar en fee mei de Witsjitta en oare Yndiaanske stammen, en ek mei blanke jagers en kolonisten ferhannele. Al rillegau setten oare keaplju har der ek nei wenjen en sa ûntstie in fêste delsetting, dy't yn 't earstoan heal blank, heal Yndiaansk wie. Yn 1870 krige Wichita offisjeel de status fan stêd. Under de vroede vaderen dy't de oangeande oarkunde ûndertekenen, wie ien frou, Catherine "De Widdo" McCarty, de pleatslike waskfrou, dy't ien soan hie, de letter berucht wurden bandyt Billy the Kid.
Yn 'e tiid fan it Wylde Westen lei Wichita oan it Chisolm Trail, in troch Jesse Chisolm markearre en letter troch de feeboer Joseph McCoy fêstlein feepaad, wêroer't hielendal út súdlik Teksas wei slachtfee noardoan dreaun waard, oer in ôfstân fan 1.300 km, om it yn Kansas op it spoar nei de slachthuzen fan Sint-Louis en Chicago te setten. Sadwaande ûntjoech Wichita him ta in feestedsje, mei in ekonomy dy't rjochte wie op it fermeitsjen fan 'e cowboys dy't it fee dat hiele ein brocht hiene. Dat betsjutte saloons en bordelen, in lûdroftich nachtlibben en in protte geweld. De stêd sette in opienfolging fan bekende wetstsjinners yn om it spul tusken de perken te hâlden, wêrûnder de ferneamde Wyatt Earp. De bloeiende ekonomy soarge derfoar dat it tal ynwenners tsjin 1890 oanwoeksen wie ta 24.000.
Yn 'e tweintichste iuw ûntjoech Wichita him ta in sintrum fan 'e loftfeartyndustry, doe't yn 'e tweintiger en tritiger jierren loftfeartpioniers as Clyde Cessna en Walter Beech harren bedriuwen (Cessna en Beechcraft) der stiften. Dizze nije yndustry waard finansiere troch de opbringsten út 'e oaljefjilden dy't yn 1914 en 1915 deunby Wichita ûntdutsen wiene. Oan it begjin fan 'e Twadde Wrâldoarloch soarge dat foar in wiere befolkingseksploazje mei't Wichita doe in wichtich sintrum waard foar de fabrikaazje fan ferskate soarten oarlochsfleantugen, mar yn it bysûnder fan 'e Boeing B-29 Superfortress-bommesmiter. De groei sette troch ûnder de Kâlde Oarloch, doe't yn Wichita de Boeing Military Airplane Company en de Loftmachtbasis McConnell fêstige waarden.
Wichita hjoed de dei
Ek hjoed de dei noch stipet de ekonomy fan Wichita fierhinne op 'e loftfeartyndustry, mei't Beechcraft, Cessna, Stearman Aircraft, Boeing, Learjet en oare fleantúchfabrikanten allegear fabriken yn 'e stêd hawwe en mei-inoar goed binne foar 21,6% fan 'e pleatslike wurkgelegenheid. Oare sektoaren dy't foar Wichita ekonomysk wichtich binne, binne de sûnenssoarch en de oaljeyndustry. De stêd is fierders it kulturele en kommersjele sintrum fan hiele Kansas, dêr't de wichtichste krante fan 'e steat útjûn wurdt (The Wichita Eagle), dêr't de grutste universiteit fan 'e steat stiet (de Steatsuniversiteit fan Wichita, WSU), en dêr't it drokste fleanfjild fan 'e steat leit (Wichita Mid-Continent Airport). Op it mêd fan toeristyske attraksjes hat Wichita it wichtichste en grutste museum fan Kansas, it Wichita Art Museum, mei in fêste kolleksje fan 7.000 keunstwurken; de pleatslike dieretún, Sedgwick County Zoo, mei mear as 2.500 bisten; de botanyske tún Botanica, The Wichita Gardens; en twa iepenloftmuseä, it Mid-America All-Indian Center en it Old Cowtown Museum.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie de etnyske opbou fan 'e befolking fan Wichita doe sa: 64,5% blanken; 15,3% Latino's (mei as grutste subgroep de Meksikanen, mei 13,0%); 11,5% swarten; 4,8% Aziaten (mei as grutste subgroep de Fjetnamezen, mei 2,4%); 1,2% Yndianen; 2,7% oaren of fan mingd etnysk komôf. Fierders wie 11,5% 65 jier of âlder, en 26,6% jonger as 18 jier. 15,8% fan 'e Wichitanen libbe ûnder de earmoedegrins.
Klimaat
Wichita leit oan 'e noardlike râne fan 'e subtropyske klimaatsône yn Noard-Amearika, en hat sadwaande hjitte fochtige simmers en kâlde drûge winters. Jannewaris is de kâldste moanne fan it jier, mei in trochsneed deitemperatuer fan 5,8 °C, wylst dy yn july, de waarmste moanne, op 33,5 °C leit. Rekôrtemperatueren wiene –30 °C op 12 febrewaris 1899 en 46 °C yn 'e simmer fan 1936. Yn in trochsneed jier mei Wichita fierders 830,3 mm delslach ferwachtsje, wêrfan't fierwei it measte yn it simmerhealjier falt, mei juny as wietste moanne. Oer it hiele winterhealjier ferdield falt der yn trochsneed 39,6 sm snie. Wichita leit fierders yn Tornado Alley, it diel fan Noard-Amearika dêr't geregeldwei tornado's foarkomme. Wichita sels waard troch tornado's troffen yn septimber 1965, april 1991 en maaie 1999.
York Minster
De Katedraal en Metropolitane Tsjerke fan Sint-Petrus (Ingelsk: Cathedral and Metropolitical Church of Saint Peter), gewoanwei de York Minster, yn de Ingelske stêd York is de katedraal fan it Anglikaanske aartsbisdom York. De aartsbiskop is de tredde yn rang fan de Tsjerke fan Ingelân (Church of England). De katedraal wurdt bestjoerd troch de deken en it kapittel. De titel Minster is takend oan tsjerken dy't stifte binne yn de angelsaksyske tiid as missytsjerken en is tsjintwurdich in earetitel. It is ien fan de grutste katedralen fan Noard-Jeropa.
De minster hat in tige breed goatysk skip, in kapittelhûs, in koer, in eastlike ôfsluting yn perpendicular styl en in noardlik en súdlik transept yn de ier Ingelske gotyk. It westlike raam fan it skip datearret út 1338 en it eastlike raam yn de Marijkekapel (Lady's Chapel) stamt út 1408. Beide finsters hawwe de grutste kolleksje fan midsiuwske brânskildere glês fan 'e wrâld.
Skiednis
York hat al sûnt de fjirde iuw in kristlike mienskip. De earste bekende tsjerke op it plak wie in houten gebou dat gaueftich boud wie foar de doop fan Edwin, kening fan Northumbria. In gebou dat wat mear op in tsjerke waard yn 637 foltôge en wijd oan de apostel Petrus. De tsjerke rekke lykwols al gaueftich yn it neigean en doe't yn 670 Sint-Wilfryd biskop waard liet er de tsjerke opknappe en fernije. Doe waard ek in by de tsjerke hearrende skoalle en bibleteek stifte, dy't yn de 8e iuw al by de grutsten fan Noard-Jeropa hearden.
Yn 741 ferneatige in brân de tsjerke. De ôfbaarnde tsjerke waard ferfongen troch in grutter gebou mei wol tritich alters. Dêrnei krigen de kontreien lykwols lêst fan in grut tal ynfallen en leit de skiednis fan de tsjerke oant de 10e iuw yn it tsjuster. Nei't de tsjerke yn 1069 skeind waard by de plonderingen fan Willem de Oermasterer fan it Noarden, liet de earste Normandyske aartsbiskop, Thomas fan Bayeux, dy't yn 1070 arrivearre, de tsjerke wer opmeitsje. De Denen ferneatigen de tsjerke yn 1075 en ek doe waard de tsjerke wer opboud. Yn dy tiid wie de tsjerke in gebou fan 111 meter lang fan Normandyske styl. De nijbou waard yn 1137 troch brân skansearre, mar waard al gau reparearre. It koer en de krypte waarden yn 1154 renovearre en in nije kapel waard boud, allegear yn de Normandyske styl.
Yn it midden fan de 12e iuw rekke de goatyske styl yn 'e moade. Under aartsbiskop Walter de Gray waard opdracht jûn om lykas yn Canterbury in goatyske tsjerke te bouwen. De bou begûn yn 1220 en yn 1250 wiene it noardlike en súdlike transept de earste dielen dy't yn iere goatyske styl foltôge waarden. Tagelyk waard ek it wurk oan de sintrale toer mei in houten spits ôfsletten.
De bou fan de goatyske tsjerke soe noch oant yn de 15e iuw trochgean. It kapittelhûs folge tusken 1260 en 1296. Op de âlde fûneminten fan de Normandyske tsjerke waard fanôf 1280 útein set mei de bou fan it brede skip. It dak wie foltôge yn 1330, mar it wurk oan it ferwulft gyng noch troch oant 1360. De bou gyng doe fierder mei it eastlike diel fan de tsjerke en de kapellen. It lêste diel fan de Normandyske tsjerke, it koer, waard yn de jierren 1390 sloopt. It wurk dêr wie om 1405 hinne foltôge. De westlike tuorren stamme út 1433-1472. Yn 1472 koe de foltôge katedraal konsekrearre wurde.
Reformaasje
De brek mei Rome troch Hindrik VIII liede ta de plondering fan de tsjerke mei syn skatten. Ek foardere Hindrik VIII it grûnbesit fan de tsjerke. Under it regear fan Elizabeth I waard besocht om alle katolike spoaren te ferwiderjen; de alters, de tombes en in soad ruten waarden ferneatige. Yn de Ingelske Boargerkriich foel de tsjerke yn 1644 yn hannen fan de troepen fan Oliver Cromwell, mar de opperbefelhawwer Thomas Fairfax wist fierdere skansearring fan it bouwurk tefoarren te kommen.
20 iuw
Ek yn de 20e iuw waard der in soad wurke oan it behâld fan de katedraal. Benammen nei't yn 1967 út in ferslach bliken die dat it gebou, benammen de sintrale toer, op ynstoarten stie. Der waard £ 2.000.000 ynsammele om dêrmei de fûneminten te ferstevigjen en it dak te renovearjen. By de opgravings waarden ûnder it súdlike transept de resten fan de noardlike hoek fan it romeinske principia, it haadgebou fan it romeinske fort, fûn. In brân op 9 juny 1984 as geolch fan bliksemynslach ferwoastge it dak fan it súdlike transept. De brânwar die alle war om it roasfinster te beskermjen en dat it fjoer net nei de toer en it oargel oersloech. Oerenlang waard der dwêste oant it dak fan it transept ynstoartte. De restauraasje duorre oant 1988. Yn 2007 sette in renovaasjes oan it eastlike diel útein, ynklusyf it grutte eastlike raam.
Arsjitektuer
De katedraal is de op ien nei grutste goatyske katedraal fan Noard-Jeropa en fertsjintwurdiget alle stadia fan de Ingelske goatyske arsjitektuer, fan de ier Ingelske goatyk oant de perpendicular perioade. It hjoeddeiske gebou stamt út it tiidrek 1230-1472. De katedraal is de grutste goatyske katedraal dy't noch yn de goatyske tiid sels foltôge waar. De grutste goatyske tsjerke, de Keulse dom, bleau noch 350 jier oant 1880 ûnfoltôge. De katedraal hat in grûnfoarmich plan mei in achthoekich kapittelhûs, dat oan it noardlik transept mei in gong ferbûn is, in sintrale toer en twa westlike tuorren. De fan kalkstien boude tsjerke is 159.9 meter lang en de hichte fan de sintrale toer 72 meter. De hichte fan it ynterieur fan it koer is 31 meter.
Aldste dielen fan de katedraal binne it noardlik en súdlik transept. Se hawwe ienfâldige lânsetfinsters, wêrûnder de Fiif Susters (Five Sisters) fan it noardlik transept. It súdlike transept hat dêrfoar oer in roasfinster mei glês út likernôch 1500; it betinkt de uny fan de keningshûzen fan York en Lancaster. De dakken binne fan hout en dat fan it súdlike transept waard nei de brân fan 1984 ferfongen. De slútkaaien dêr hawwe nije ûntwerpen. It skip waard tusken 1291 en 1350 boud en is yn de saneamde decorated styl. It is it breedste skip fan Ingelân en hat in houten ferwulft, mar is sa skildere dat it op in stiennen ferwulft liket. De sydskepen hawwe in stiennen ferwulft. Westlik is it grutte finster, dat bekend stiet ûnder de namme Heart of Yorkshire. It eastlike diel fan de Minster datearret út de perioade 1361-1405 en fertsjintwurdiget de perpendicular styl. Al is it eastlike ein yn in oare goatyske styl, dat te sjen is oan de details lykas yn it maaswurk en de kapitelen, it bliuwt it ûntwerp fan it skip folgjen. It eastlike ein bestiet út in fjouwer traveeën tellend koer mei in twadde transept (dat allinne healwei it muorrewurk útstekt en tsjinnet om it haadalter te ferljochtsjen) en mei de Marijekapel (Lady's Chapel) einiget. Achter it heechalter is it tusken 2015-2016 restaurearre Grutte Eastlike Raam (Great East Window), mei it grutste oerflak oan midsiuwsk glês. Under it raam is in yn oktober 2012 iepene koepel (the Orb), dêr't besikers it wurk fan de midsiuwske glesker John Thornton fan tichteby sjen en sa de opmerklike details fan elk paneel ûntdekke kinne.
Tusken 1407 en 1472 waard de sintrale toer yn de perpendicular styl boud. Under de ienfâlidich útfierde toer stiet it doksaal út de 15e iuw, dat it koer fan it skip skiedt. Yn it doksaal steane ûnder stiennen en fergulde baldekinen foar in reade achtergrûn bylden fan de kenings fan Ingelân fan Willem de Oermasterer oant Hindrik VI fan Ingelân. Boppe it doksaal stiet it oargel út 1832. Oars as de sintrale toer binne de twa westlike tuorren ryklik fersierd en hawwe se kantelen en elk acht pinakels, ek wer yn perpendicular styl.
It achthoekige kapittelhûs waard yn 1280 boud en is mei it noardlike dwersskip ferbûn. It kapittelhûs hat in stjerferwulft.
Brânskildere glês
Guon dielen fan it glês-yn-lead fan de katedraal geane werom op de 12e iuw. In soad ramen binne ymportearre út Dútslân en waarden bewurke yn York. It 23 meter hege grutte eastlike raam waard yn de 15e iuw makke troch John Thornton. Neffens de katedraal besit it finster it grutste oerflak midsiuwske glês-yn-lead fan Ingelân.
Under de oare 128 ramen (mei likernôch twa miljoen ôfsûnderlike stikken glês) binne ek it grutte westlike raam (Great West window), in roasfinster en de 16.3 meter hege Fiif Susters. De ramen bestrike in grut tiidrek fan hûnderten jierren. Yn de beide wrâldoarlogen binne se foar de feiligens útboud en letter werom set.
Oargel
De brân fan 1829 ferneatige it oargel en it hjoeddeiske oargel giet werom op de doedestiidske nijbou fan Elliot en Hill út 1832. It oargel waard yn 1859 mei behâld fan it front en de grutste pipen op 'e nij boud troch William Hill & Sons. Yn 1903 boude J.W. Walker & Sons achter itselde front in nij ynstrumint mei behâld fan ferskate registers.
De brân fan 1984 brocht skea oan it oargel, mar it wie te reparearjen, De skea ferhastige lykwols de tiid foar in grutte restaurasasje, dy't yn 1991 útein sette en twa jier letter troch Principal Pipe Organs út York foltôge waar û.l.f. syn stifter Geoffrey Coffin. Tsjintwurdich hat it oargel 84 registers op fjouwer manualen en pedaal. De traktueren binne elektrysk. De [pipen binne oan de bûtenkant beskildere.
Dodô
(berne Ricardo Lucas Figueredo Monte Raso; 2 maaie 1974) is in eardere Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar Nacional, Fluminense, São Paulo, Paraná, Santos, Botafogo, Palmeiras, Ulsan Hyundai, Oita Trinita, Goiás en Al-Ain.
Bisdom De Bosk
It bisdom De Bosk (Latyn: Dioecesis Buscoducensis) is ien fan de sân roomsk-katolike bisdommen yn de Nederlânske tsjerkeprovinsje. De biskop hat de sit yn De Bosk.
Skiednis
It earste bisdom De Bosk waard troch Paulus IV mei de bul "Super Universas" op 12 maaie 1559 út gebieten fan it bisdom Luik oprjochte. It bisdom foel ûnder it aartsbisdom Mechelen en de katedraal fan De Bosk waard de oan Jehannes de Evangelist wijde Sint-Jan. Op 20 maart 1561 Franciscus Sonnius as earste biskop beneamd. Nei de ynfiering fan de reformaasje waarden de bisdommen yn de Noardlike Nederlannen opheft. Dat barde ek mei it bisdom De Bosk doe't de troepen fan de Republyk yn 1629 de stêd oermasteren. It bisdom waard feitlik opheft en it gebiet wer by it bisdom Luik foege.
Yn 1657 waard it Apostoalyske Fikariaat De Bosk stifte en dêrnei soe mear as 200 jier in fikaris it bisdom bestjoere. Op 15 july 1801 waarden dielen fan it ophefte bisdom Antwerpen by it Fikariaat foege en op 22 maart 1803 waarden dielen fan it fikariaat wer ôfstien foar de stifting fan it Apostoalysk Fikariaat Breda. De gebieten fan de ophefte Apostoalyske Fikariaten Grave-Nijmegen en Ravenstein-Megen waarden by De Bosk foege.
De feroarings yn de grûnwet fan 1848 makke de weropbou fan de biskoplike hiërargy mooglik. Op 4 maart 1853 waard it bisdom De Bosk op'e nij ynsteld.
Patroanhillige
Patroanhillige fan it bisdom is Jehannes de Evangelist. It symboal fan Jehannes de Evangelist, in earn, komt foar yn it wapenskyld fan it bisdom.
George Allen & Unwin
Skiednis
De útjouwerij waard yn 1871 ûnder de namme fan George Allen and Sons oprjochte troch de Britske útjouwer George Allen, mei finansjele help fan 'e ferneamde keunstkritikus John Ruskin. Yn 1914, doe't sir Stanley Unwin der in mearderheidsbelang yn kocht, waard it bedriuw omneamd ta George Allen & Unwin. Stanley Unwin syn soan Rayner Unwin en syn omkesizzer Philip Unwin besetten neitiid liedingjaande funksjes binnen de útjouwerij, en Rayner Unwin wie dejinge dy't fantasyskriuwer J.R.R. Tolkien begelate by de útjefte fan dy syn berneboek The Hobbit (1937) en syn magnum opus The Lord of the Rings (1954-1955). Troch it súkses fan dy publikaasjes krige George Allen & Unwin ynternasjonale bekendheid. Oare ferneamde skriuwers dy't har wurken by de útjouwerij publisearren, wiene bgl. Bertrand Russell, Roald Dahl en Thor Heyerdahl.
Allen & Unwin George Allen & Unwin
Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân
It Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân (Ingelsk: Commonwealth of England, Scotland and Ireland) wie in steat yn Jeropa dy't bestie fan 1659 oant 1660. It wie in fuortsetting ûnder in oare namme fan it Protektoraat, en omfieme de hiele arsjipel fan 'e Britske Eilannen. Weromsjend kin it Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân beskôge wurde as in, frijwat gaoatyske, oergongsperioade tusken it Protektoraat en de keninkriken Ingelân, Skotlân en Ierlân, dy't nei de Restauraasje fan it Hûs Stuart yn 1660 yn âlde steat werombrocht waarden.
Geografy
It Mienebêst fan Ingelân, Skotlân en Ierlân wie in sintralisearre steat dy't bestie út Ingelân, Wales, Skotlân, Ierlân en Man. It hie dêrmei in oerflak fan krapoan 314.000 km², dat de hiele arsjipel fan 'e Britske Eilannen besloech.