cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chris Verbeek
thumb|Wachters yn [[Klein-Ulsda (gemeente Reiderlân)]] thumb|Pick-k-nicktafel yn [[Smeerling (gemeente Stedskanaal)]] Christiaan Garbrand (Chris) Verbeek (Winschoten, 10 novimber 1944) is in Nederlânsk byldhouwer.
Wurkpaad
Verbeek folge fan 1964 oant 1968 plastysk-stâljaan oan de Akademy Minerva yn Grins; hy krige ûnderrjocht fan û.o. Karl Pelgrom en Johan Sterenberg. Verbeek wie 1969-1970 dosint tekenjen oan in mafû. Verbeek festide him as byldzjend keunstner yn Blijham yn east-Grinslân. Yn 2004 gie er út Nederlân wei en sette him nei wenjen yn Súd-Frankryk.
Verbeek wurket faak mei kortenstiel. In foarbyld dêrfan is it byld dat er yn 2000 makke ta oantins fan Ede Staal. It is in konyske pylder fan 9 meter heech, dy't rillegau de bynamme "de paal van Staal" krige.
Baleaarske See
De Baleaarske See (Katalaansk: Mar Balear), inkeld ek wol de Ibearyske See neamd, is de rânesee fan 'e Middellânske See dy't tusken de Baleären en it Spaanske fêstelân yn leit. De rivier de Ebro mûnet yn 'e Baleaarske See út. De wichtichste havenstêden binne Barseloana en Falinsia.
Vivienne Clash
Vivienne Clash, echte namme ûnbekend (Boedapest, 2 febrewaris 1976), is in rêstend Hongaarsk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Vivienne Delon, Fanny Horst, Vivien Morillo, Vivienne Morillo, Vivienne Nadas, Vivian Tora en Vivien Tora. Hja sette yn 1995 útein mei in wurkpaad yn sawol de Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2002 beëinige Clash har karriêre as pornoaktrise.
Libben en karriêre
Clash waard yn 1976 berne yn 'e Hongaarske haadstêd Boedapest. Hja waard yn 1995 ûntdutsen troch de Frânske regisseur Pierre Woodman, doe't dy yn East-Jeropa audysjes hold op 'e siik nei nij talint. Datselde jiers noch, doe't se njoggentjin jier wie, makke Clash har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se de folgjende jierren yn totaal yn 56 pornofilms, wêrby't se sawol yn 'e Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry wurksum wie.
Yn Jeropa wie Clash benammen aktyf foar it Sweedske Private-label, mar wurke se ek wol foar de Dútske studio Videorama en de Italjaanske Mario Salieri Entertainment Group. Oare kant de Atlantyske Oseaan wie se yn 't spier foar sokke foaroansteande labels as Anabolic Video, Sin City, New Sensations, Evil Angel, Wicked Pictures en Devil's Film.
Under har karriêre yn 'e pornoyndustry wurke Clash gear mei manlik tsjinspilers as Tom Byron, Christoph Clark, Mark Davis, Alain Deloin, Jon Dough, Frank Gun, Nick Lang, Richard Langin, Jean-Yves Lecastel, Roberto Malone, Zenza Raggi, Alberto Rey, Rocco Siffredi, Joey Silvera, Philippe Soine en Jake Steed. Yn 2002 loek se har nei in wurkpaad fan sân jier út 'e pornoyndustry werom.
Lichemsskaaimerken
Vivienne Clash is blank, mei brune eagen en rodzich brún hier. Gegevens oer har lingte, gewicht en kupmaat binne net foarhâns, mar hja hat natuerlike grutte boarsten. Behalven troch har earlellen hat se gjin piercings, en likemin hat se tatoeaazjes.
List fan planetoïden 59001-60000
Dit is in list fan planetoïden 59001-60000.
Christchurch
Plakken: Oars:
List fan planetoïden 60001-61000
Dit is in list fan planetoïden 60001-61000.
Neustadt an der Weinstraße
Neustadt an der Weinstraße, oant 1936 en fan 1945 oant 1950 "Neustadt an der Haardt", is in kreisfreie Stadt yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. De stêd leit oan de Dútske wynrûte (Deutsche Weinstraße) en is in sintrum fan wynbou. Alle jierren wurdt hjir it wynfeest organisearre en in wynkeninginne keazen.
Neustadt is in plaknamme dy't in soad foarkomt yn de Dútsktalige romte en dêrom stiet der regelmjittich in ôfkoarting achter de namme (bygelyks: a.d.W., .../Wstr.).
Yn it stedsgebiet, mar bûten de bebouwing, leit it kastiel fan Hambach (Hambacher Schloss). It slot wie yn 1832 it toaniel fan in stikmannich toochdagen fan de boargerlike opposysje tsjin de restauraasje fan it Dútske Bûn, dêr't de kym lein waard foar de maartrevolúsje yn 1848 yn de steaten fan de Dútske Konfederaasje en ferskate oare revolúsjes yn Jeropa.
Stedsyndieling
Njonken de kearn Neustadt bestiet it stedsgebiet út noch in tal oare plakken. Winzingen heart al sûnt de 19e iuw by Neustadt en is hjoeddedei in gewoane wyk yn Neustadt. It wie in doarp fan wynboeren dat al yn 774 neamd waard en dêrmei folle âlder is as it yn de 13e iuw stifte Neue Stadt. Oant 1969 wiene de ûndersteande plakken noch selsstannich. Duttweiler waard yn 1974 as lêste plak by Neustadt foege.
Toerisme
Neustadt hat in âlde binnenstêd mei tal fan fakwurkhuzen. Ek de goatyske Egidiustsjerke út de 14e iuw mei in diel foar protestanten en in diel foar katoliken, de eardere Universität Casimirianum  en it Steinhäuser Hof binne it besjen wurdich.
Bûten de bebouwing lizze meardere kastielen: it kastiel fan Hambach, de Wolfsburg, de boarch Winzingen, it kastiel fan Haardt en wat fierderop it kastiel Spangenberg.
Ek yn de doarpen binne gebouwen dy't it besjen wurdich binne, lykas de Johanneskirche, it Herrenhof en it Weiße Haus yn Mußbach en de Nikolauskirche, it Mithras-Heiligtum, de Alte Burg en it König-Ludwig-Pavillon yn Gimmeldingen. De stêd hat de folgjende musea: it Stadtmuseum Villa Böhm, it Otto-Dill-Museum, it Pfälzische Bibelmuseum, it Weinbaumuseum Getreidekasten en it Eisenbahnmuseum.
Wetterskip It Reidersylfest
Wetterskip It Reidersylfest  is in earder wetterskip yn it easten fan Grinslân, dat bestie fan 1968 oant 1992.
It wetterskip ûntstie út in fúzje fan wetterskip Reiderlân, Westerwolde en Pekel A. Yn 1986 waard Fiemel en in stikmannich wetterskippen om Veendam hinne oan Reidersylfest taheakke.
It wetterskip wie fêstige yn Wedde.
Yn 1992 gong It Reidersylfest, tagelyk mei it Drintske De Veenmarken op yn Dollardsylfest. De behearder is no Hunze en Aa's.
Paulette Jordan
Paulette Jordan (Plummer (Idaho), 1978) is in Amerikaansk aktiviste, bestjoerster en politika fan etnysk Yndiaansk komôf. Hja is in lid fan 'e Keur d'Alêne Stamme, en hat sûnt ein 2014 in sit yn it Hûs fan Offurdigen fan Idaho.
Libben en karriêre
Jordan waard yn 1978 berne yn Plummer, it haadplak fan it Keur d'Alêne Yndianereservaat yn 'e panhandle fan 'e Amerikaanske steat Idaho. Hja is in etnyske Keur d'Alêne-Yndiaanse en in lid fan 'e Keur d'Alêne Stamme, dat in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje is. Hja slagge yn 1998 cum laude foar har eksamens oan 'e jezuïtyske Gonzaga Preparatory School yn Spokane, en studearre yn 2003 ôf oan 'e Universiteit fan Washington yn Seattle, mei bachelortitels yn kommunikaasjekunde, ferlykjende letterkunde en Yndiaanske stúdzjes.
Jordan tsjinne trije jier lang as lid fan 'e Stammeried (it bestjoerend lichem) fan 'e Keur d'Alêne Stamme, en wie as sadanich it jongste lid ea. Fierders is se siktaris fan 'e Nasjonale Yndiaanske Kasinoferiening (National Indian Gaming Association) en sit se yn it bestjoer fan ferskate private organisaasjes op it mêd fan feteranesoarch en erfskipsbehâld. Hja wie ien fan 'e oprjochters fan 'e frijwilligerswurkgroep fan Post 5, in feteranetehûs yn har wenplak Plummer. Ek siet Jordan yn it countybestjoer fan Benewah County. En as lid fan 'e Demokratyske Partij hie se sit yn it nasjonaal komitee fan 'e Jonge Demokraten fan Idaho en waard se twaris as folmacht foar Idaho nei de Demokratyske Nasjonale Konvinsje ta stjoerd.
Yn 2012 stelde Jordan har ferkiesber foar in sit yn it Hûs fan Offurdigen fan Idaho. Dêrby waard se lykwols troch de Republikeinske kandidate Cindy Agidius ferslein mei 10.083 stimmen (50,3%) tsjin 9.960 (49,7%). Yn 2014 wie Jordan lykwols op 'e nij de Demokratyske kandidate, en diskear fersloech se Agidius mei 7.371 stimmen (51,8%) tsjin 6.847 (48,2%). Sadwaande fertsjintwurdiget Jordan sûnt 4 desimber 2014 kiesdistrikt 5A yn it Hûs fan Offurdigen fan Idaho. Yn dy hoedanichheid hat se sit yn 'e steatskommisje oangeande steatssaken, de steatskommisje oangeande it bedriuwslibben en de steatskommisje oangeande enerzjy, miljeu en technology. Jordan wennet yn Plummer mei har man en twa soannen en hat as foarnaamste hobby hynsteriden.
Jaap Zijlstra
Jacob Roelof (Jaap) Zijlstra (Wassenaar, 5 septimber 1933 – Amsterdam, 22 desimber 2015) wie in Nederlânsk dichter, skriuwer en predikant.
Libben en wurk
Zijlstra waard opbrocht yn in timmermanshúshâlding en folge de mulo. Dêrnei wurke er as boekhâlder by de gemeente en yn in meubelfabryk; yn de jûnsoeren helle er syn praktykdiploma. Nei militêre tsjinst wie er tsien jier administrateur op it Rijnlands Lyceum Wassenaar. Hy wie sûnt 1967 grifformeard predikant, neidat út tsjerklik jongereinwurk en aktiviteiten by Youth for Christ syn talint om jongelju by tsjerke te belûken bliken dien hie.
As dichter debutearre er by útjouwerij Callenbach mei Voor de gelukkige vinder (1965). Hy hat goed tweintich dichtbondels publisearre, soms mei in spesifyk tema (lykas Onder mijn groene huid oer syn militêre tsjinsttiid). Fierder binne der fan him in roman, twa novelles, lieten, beskôgjende teksten en losse ferhalen ferskynd. Hy droech ek in tal lieten oan it Lieteboek foar de Tsjerken by. Foar it Frysk Deiblêd skreau er jierrenlang in meditaasjerubryk.
Zijlstra stie as dûmny yn Duerswâld (1966), Delfsyl (1971), Vorden (1978) en Amsterdam (1986); yn oktober 1994 gie er mei emeritaat, mar bleau as fanâlds preekjen en lêzingen jaan yn it hiele lân. Fan 1987 oant yn 1990 presintearre er foar de NCRV it programma Kerkepad, in omgong Nederlânske tsjerken by del. Yn 1983 kaam er ûnder in preek yn Ermelo foar syn homoseksuele aard út. Dêrnei hat er in protte homoseksuele minsken, en letter ek minsken mei aids, pastoraal begelaat. De dichtbondel Ik zie je zo graag (De Prom, 1991) giet oer syn leafde foar jongens en krige de Priis fan de Flaamske Poëzydagen.
Seer of Sevenwaters
Seer of Sevenwaters is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Nijseelânske skriuwster Juliet Marillier, dy't ta it subsjenre fan 'e histoaryske fantasy heart. De titel betsjut: "Sjenneresse fan Sevenwaters". It boek fertelt it ferhaal fan 'e jongfaam Sibeal, dy't yn it Ierlân fan 'e Iere Midsiuwen in skipbrekling rêdt en dêrtroch belutsen rekket by in aventoer mei alderhanne boppenatuerlike aspekten. Seer of Sevenwaters is it fyfde diel fan 'e Sevenwaters-searje, en is as sadanich in op himsels steand ferfolch op 'e eardere dielen fan 'e searje, wêryn't oare leden fan it skaai fan Sevenwaters de haadrol spilen. Seer of Sevenwaters waard yn 2010 publisearre troch de Australyske difyzje fan útjouwerij Pan Macmillan. It boek waard yn 2011 yn it Nederlânsk oerset troch Maren Mostert en ûnder de titel Ziener van Zeven Wateren publisearre troch Utjouwerij Luitingh-Sijthoff.
Ynhâld
Sibeal (útspr.: "Sjibbeel") is ien fan 'e seis dochters fan Sean fan Sevenwaters, in ealman út it Ierlân fan 'e Iere Midsiuwen. Hja hat leard foar druïde en stiet op it punt om har ûnthjitten ôf te lizzen en as folweardich lid yn 'e selibatêre mienskip fan druïden opnommen te wurden, mar foarôfgeande dêroan bringt se de simmer troch op Inis Eala, in eilantsje foar de Ierske noardkust, dêr't twa fan har susters wenje. Sibeal is dêr noch mar kwealk as der by in stoarm in skip fergiet op it rif foar de kust fan Inis Eala. De measte opfarrenden ferlieze dêrby it libben, útsein ien man fan Noarsk komôf, dy't fan Knut hjit, en dy syn frou, de tige kreaze Svala, dy't net prate kin. Svala is tige drôf en hâldt en draacht har hiel apart, eat dat troch Knut ferklearre wurdt mei it ferlies fan harren jonge soan, dy't ek oan board fan it skip wie.
Dy nacht liede Sibeal har fermogens as sjenneresse har nei in ôfhandich diel fan 'e kust fan it eilân, dêr't in trêde oerlibbene oanspield blykt te wêzen. Hy is mear dea as libben, en sy rêdt him mei gefaar foar eigen libben as er troch de opkommende floed wer yn see spield driget te wurden. Letter docht bliken dat de man syn ûnthâld ferlern hat en sels syn eigen namme net mear betinke kin. Sibeal jout him dan de namme Ardal, en hja is nau belutsen by syn ferpleging. Stadichoan groeie sy beiden mear nei inoar ta, hoewol't foar beide dúdlik is dat it nea wat tusken harren wurde kin, mei't Sibeal foarbestimd is foar in selibatêr bestean, en Ardal grif syn eigen libben hat, ek al hat er dêr no gjin weet fan.
Knut is alhiel net bliid mei it feit dat Ardal de skipbrek oerlibbe hat. Foar de bûtenwrâld is er ien en al freonlikens en sympaty, mar as er allinne mei Ardal is, bedriget er dyselde mei de dea. Knut is nammentlik fan betinken dat Ardal syn ûnthâldsferlies mar beart, en hy wol koste wat kost foarkomme dat de bewenners fan Inis Eala mear oer de reis fan harren fergiene skip te witten komme. As Knut dêrta suggerearret dat er Sibeal wat oandwaan sil as Ardal syn mûle iependocht, beslút Ardal dat er sa gau mooglik sjen moat dat er wer opbetteret, sadat er Inis Eala ferlitte kin en Sibeal wer feilich wêze sil. Underwilens ûntdekt Sibeal dat se op breklike wize telepatysk kommunisearje kin mei de eksintrike Svala. As dy har in fizioen sjen lit fan in seedraak dy't it fergiene skip oanfalt, freget Sibeal har ôf wat dat betsjut. Neitiid besprekt se har fizioen mei har susters Muirrin en Clodagh en inkele oare froulju fan it eilân.
As Knut guon manlju oer in seedraak praten heart, is er derfan oertsjûge dat sok praat by Ardal weikommen wêze moat. Hy is no wis dat it ûnthâldsferlies mar in ferlechje wie, en beslút om aksje te ûndernimmen. Nachts kringt er de keamer binnen dêr't Ardal sliept en besiket him te smoaren, mar Sibeal, dy't it oangrinzgjende fertrek hat, fernimt him troch har fermogens as sjenneresse, en har gjalpen bringe oaren, dy't Knut rillegau oermasterje. Under de wrakseling hat Ardal de holle stompt dat er bewusteleas rekke is, en as er wer by besleur komt, hat er syn ûnthâld weromkrigen.
Foar Sibeal har neef Johnny, de lieder fan 'e mienskip op Inis Eala, fertelt Ardal, dy't eins Felix hjit, dan syn ferhaal. Hy is in Bretonsk ealman dy't yn ballingskip yn Ierlân gien is om't er thús troch syn wegering om kristlike dogma's te oanfurdzjen yn oanfarring kommen wie mei de machtige geastlikheid fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. Mei't er in leard man is, wist er foar himsels en syn broer Paul in plak te winnen oan it hof fan 'e kening fan Munster, dêr't er as tolk en klerk fungearre. Mei ferskate oare hôvelingen waarden de beide bruorren op in stuit útstjoerd nei de Orkaden, om geskinken te bringen en in houlik te beävensearjen tusken de kroanprins fan Munster en de dochter fan 'e Orkadyske greve.
Underweis rekke harren skip lykwols út koerts troch in stoarm en se waarden fier de Atlantyske Oseaan opblaasd en rekken ferskate bemanningsleden kwyt dy't oerboard sloegen. Uteinlik fûnen se beskûl yn in beskutte baai fan in iensum, rotsich eilantsje, dat lykwols it domein bliek te wêzen fan in seedraak. Nei't se oan in oanfal fan it bist ûntkommen wiene, setten se harren skip dêr op it kiezelstrân en stjoerden in groep ferkenners út om nei drinkwetter te sykjen. Felix bleau op it skip om in sike reisgenoat te fersoargjen. Mar in koart skoftke letter naam Knut mei in groepke trewanten it skip oer en sylde dermei fuort, om't er syn kâns skoan seach om te ûntkommen doe't de seedraak de ferkenners oanfoel. Felix syn broer Paul besocht Knut tsjin te hâlden, mar waard oermastere en yn it rom smiten, krekt as in neakene frou, Svala, dy't Knut-en-dy blykber op it eilân oppikt hiene. Nei dagen fan reizgjen fergie it skip by in nije stoarm foar de kust fan in oar eilantsje, dat Inis Eala bliek te wêzen. Dêrby liet Felix syn broer Paul it libben, om't Knut him fêstbûn holden hie.
No't er alles wer wit, wol Felix sa mooglik weromkeare nei it eilân fan 'e seedraak, om 'e mannen te rêden dy't dêr efterlitten binne. As Knut troch Johnny ûnder druk set wurdt, jout dy ta dat Felix fierhinne de wierheid ferteld hat oer de reis en de seedraak, en teffens jout er no ta dat hy en Svala nea in soan hân hawwe; dat hied er inkeld betocht om Svala har apart hâlden en dragen út te lizzen. Mar hy hâldt fol dat Svala syn frou is. Felix leit dêr tsjinyn dat dat net wier wêze kin om't se har nea sjoen hiene ear't se it eilân fan 'e seedraak berikten.
Nei alles yn omtinken nommen te hawwen, beslút Johnny in ekspedysje út te stjoeren nei it eilân fan 'e seedraak, dy't er ûnder lieding stelt fan syn freon Gareth. Felix giet mei en ek Sibeal, mei't se út it smiten fan 'e runen wit dat de ekspedysje op in ramp útrinne sil as sy der net by is. Fierders giet ek Svala mei, dy't neat leaver liket te wollen as werom te kearen nei it eilân fan 'e seedraak, wylst Johnny ek Knut mei stjoert, dy't sa in kâns bean wurdt om syn earder dwaan rjocht te breidzjen. Mei help fan Svala witte se it eilân fan 'e seedraak werom te finen. Wat tichter oft se dêr by komme, wat selsstanniger oft Svala wurdt. As Knut úteinlik yn panyk Felix oanfalt, om't er út noch yn net nei it eilân werom wol, is it Svala dy't yngrypt en dêrby Knut de learene koarde ôfskuort dy't er om syn hals draacht.
Oankommen by it eilân blykt der yndie in seedraak te wêzen, mar dy't liket benammen bliid te wêzen mei harren komst, en it grutste gefaar is dat er mei syn útskroeven hâlden en dragen harren skip ta sinken bringe sil. Svala is ek alhiel optein, mar dat feroaret as se oan lân giet en omdôch om it ien of oar siket. Se kin Sibeal lykwols net oan it ferstân krije wat it is dat se mist. De oare deis geane Sibeal, har sweager Cathal en ferskate oaren op 'e siik nei de groep ferkenners dy't troch it oare skip útstjoerd wiene, en mei Sibeal har help witte se trije oerlibbenen te finen, dy't beskûl socht hawwe yn in grot en har yn libben holden hawwe mei fûgelaaien, seewier en wat fierder mar op it eilân foarhâns is. De jonge en de beide mannen binne der min oan ta. De sykste fan 'e trije is troch de oare beide ôfdutsen mei in bombidich stik lear of sa dat se nei eigen sizzen op it strân fûn hawwe.
Neitiid keare Sibeal, Felix, Cathal, Gareth en de oaren mei de trije oerlibbenenen werom nei Inis Eala, dêr't Sibeal har learmaster Ciarán harren opwachtet. Sibeal en Felix binne ûnder de reis ta de ûntdekking kommen dat se safolle faninoar hâlde, dat se inoar ferfolmeitsje, mar Sibeal sjocht gjin mooglikheid om har leafde foar Felix te kombinearjen mei in libben as druïde, dat har lotsbestimming is, en se wurdt alhiel ferskuord troch har gefoelens. Uteinlik biedt de strange Ciarán, fan wa't Sibeal it it minst ferwachte hie, útkomst: hy wit fan in religieuze mienskip yn súdlik Ierlân, dy't troude stellen akseptearret. It binne net alhiel druïden, mar it komt der hiel ticht by yn 'e buert, en hy hat neat oars as lof oer dy lju heart. Sibeal grypt dy mooglikheid mei beide hannen oan, en sy en Felix fersizze harren oaninoar. Seer of Sevenwaters einiget as Felix op reis giet nei Munster om dêr by de kening ferslach te dwaan fan 'e misse reis nei de Orkaden, wêrnei't er trochreizgje sil nei Bretanje om syn âlden tynge te dwaan fan 'e dea fan syn broer Paul. Dêrnei sil er weromkomme om him mei Sibeal yn súdlik Ierlân te fêstigjen.
List fan planetoïden 61001-62000
Dit is in list fan planetoïden 61001-62000.
List fan planetoïden 62001-63000
Dit is in list fan planetoïden 62001-63000.
Boudewijn Büchpriis
Yn 2017 en 2018 waard de priis net útrikt.
Maria van Harinxma thoe Slooten
Maria van Harinxma thoe Slooten (folút: Maria Clara Electra Walburga van Eysinga baronesse Van Harinxma thoe Slooten; Amsterdam, 29 augustus 1927 – Aldemardum, 26 febrewaris 2015) wie in Frysk ealfrouwe út it geslacht Van Harinxma thoe Slooten en ien fan 'e lêste fertsjintwurdigers fan it tradisjonele aadlik wêzen yn 'e provinsje.
Libben
Van Harinxma thoe Slooten wie hikke en tein yn Amsterdam, dêr't hja ek har man, jonkhear Cornelis "Cees" van Eysinga trof, waans heit dêr perfester wie oan 'e universiteit. Nei harren trouwen setten hja har nei wenjen yn Fryslân, dêr't Van Harinxma thoe Slooten fan har memme famylje, Van Welderen Rengers, it monumintale Epema State yn Ysbrechtum urven hie. Har man wie predikant te Langwar, te Ealsum en Wetsens, yn Toppenhuzen en Twellingea en yn Wolsum en Westhim, en letter wied er ek keamerhear fan 'e keninginne yn Fryslân, in ûnbetelle earebaantsje. As fertsjintwurdigers fan 'e adel ûnderholden de Van Eysinga's dochs al bannen mei it keningshûs, mar troch it keamerhearskip fan 'e jonkhear dinearren keninginne Juliana en letter ek Beatrix ferskate kearen op Epema State.
Maria van Harinxma thoe Slooten wie tige maatskiplik belutsen en sette har as dûmnyske û.m. yn foar de pleatslike frouljusferiening en yn 'e bernetsjerke. Ek wie hja in kenner fan 'e Fryske adel, dy't alle lagen mei har bloedbannen en skiednissen út 'e holle wei opsizze koe. Wa't dêr yn Fryslân wat oer witte woe, dy moast by har wêze, en sokken ûnthelle hja ek graach. Fierders organisearre de baronesse in protte eveneminten op Epema State, fan rommelmerken en braderyen oant besletten jûnsdiners by kjersljocht. Van Harinxma thoe Slooten en de man krigen fiif bern (Frans, Tjalling, Elske, Coralie en Clara), en bleaune oant yn hege âlderdom op Epema State wenjen. Yn desimber 2013 waarden hja troch sûnensswierrichheden lykwols twongen om te ferhúzjen nei it fersoargingstehûs Bos- en Meerzicht, yn Aldemardum. Op 26 febrewaris 2015 kaam Maria van Harinxma thoe Slooten dêr te ferstjerren. Hja waard begroeven yn Langwar.
Dielteken
It dielteken of trema (fan it Aldgrykske τρῆμα, trêma, "gat") is in lêsteken yn de foarm fan twa stippen dy’t, njonken elkoar, boppee in lûd set wurde. As it teken op de i set wurdt, wurdt de inkelde stip troch twa stippen ferfongen.
Sint-Fitustsjerke (Doezum)
Skiednis
De oarspronklik oan Sint-Fitus wijde tsjerke waard yn de 12e iuw boud. Fan de fan dowestien boude tsjerke út de 12e iuw bleaune allinne in part fan it westwurk en de toer bestean. De súdlike en westlike muorre fan de toer binne fersierd mei bôgefriezen. It skip rint oan de súdlike kant fan it skip wat fierder troch as oan de noardlike kant, wêrtroch't de toer dêr opnommen wurdt yn it skip. Opmerklik binne de twa bline spitsbôgen yn de noardlike muorre fan de toer en de trije tichtmitsele yngongen yn de súdlike muorre fan de toer en it skip. Hjoed-de-dei hat de toer in sealtek, mar de toer hat ea in opmitsele spits as bekroaning hân.
Dielteken
Dielteken
It ‘dielteken’ wurdt brûkt om it taalkundige fenomeen diëresis oan te tsjutten: twa opinoar folgjende lûden dy’t yn twa ôfsûnderlike wurdlidden útsprutsen wurde yn stee fan as ienwurdliddich lûd of twalûd. Yn it Frysk wurdt it dielteken gauris brûkt, likegoed as yn it Katalaansk, it Nederlânsk, it Frânsk en it Gryksk. Yn it Spaansk wurdt it dielteken brûkt op de kombinaasje gü, dus net op twa lûden, mar ek hjir om in aparte útspraak oan te jaan. Yn it Ingelsk is it dielteken net ferplichte en hjoeddedei slim seldsum; mar in beheind tal kranten en tydskriften brûke it noch. It wurd noch wol brûkt yn de namme Boötes (stjerrebyld), om dúdlik te meitsjen dat de lûden oars útsprutsen wurde moatte as yn boot (lears).
It dielteken wurdt allinnich brûkt as it efterinoar skriuwen fan de letters sûnder ekstra oantsjutting ta in ferkearde útspraak liede soe.
Sint-Fitustsjerke (Doezum)
Skiednis
Yn 1957 en 2010 folgen der grutte restauraasjes oan it gebou.
Dielteken
Dielteken
By útwreiding brûke guon talen lykas it Spaansk, it Katalaansk en it Frânsk it dielteken ek om in lûd ôfsûnderlik út te sprekken sels as de foargeande letter in bylûd is, lykas g of q. Foarbylden yn it Spaansk vergënza (skamte), pingüino (pinguïn).
See fan Sardynje
De See fan Sardynje is dat diel fan 'e Middellânske See dat tusken it Italjaanske eilân Sardynje, it Frânske Korsika en de Spaanske Baleären yn leit. It djipste punt leit op likernôch 3.000 m, en is sitewearre sa'n 150 km noardwestlik fan it Baleaarske eilân Minorka. De Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje (IHO), dy't oer ynternasjonale toponymyske oantsjuttings op it mêd fan seeën giet, erkent de namme "See fan Sardynje" net, en tsjut dit wetter ynstee gewoan oan as Middellânske See.
Dielteken
Dielteken boppe y
Inkeld wurdt yn it Frysk by fersin in y mei in dielteken brûkt yn stee fan de IJ. De twa puntsjes op de ij binne lykwols gjin dielteken, sels as jo de ij as ién letter beskôgje, lykas yn krúswurdpuzzels. De twa puntsjes fan de ij binne gewoan de twa ôfsûnderlike puntsjes fan de letters i en j dêr’t de digraaf ij út bestiet.
Yn it Frânsk komt de y mei dielteken komselden wol foar. Foarbylden binne de famyljenamme fan de Waalske komponist Eugène Ysaÿe en plaknammen as Freÿr en L'Haÿ-les-Roses.
Sint-Fitustsjerke (Doezum)
Skiednis
De herfoarme en grifformearde gemeente fan Doezum foarmen yn 2008 in PKN-gemeente. Oant 2017 waarden de tsjinsten om bar holden yn de herfoarme tsjerke en grifformearde tsjerke. Tsjintwurdich tsjerkje de gemeenteleden allinne noch yn de Fitustsjerke.
Dielteken
Ferskil mei Umlaut
Hoewol’t se grafysk identyk binne, hawwe dielteken en Umlaut in ferskillende funksje. It dielteken wurdt brûkt om ûnderskied te meitsjen tusken in twalûd en twa losse lûden, wylst in lûd mei Umlaut in oar lûd fertsjintwurdiget. Dat blykt benammen by it ôfbrekken oan de ein fan in rigel. As it wurd deun foar de trema-letter ôfbrutsen wurdt, ferdwynt it trema. Der is dan ommers gjin betizing mear mooglik. In Umlaut bliuwt lykwols gewoan stean. De Umlaut wurdt dan ek net as in trema beskôge.
Mei de hân skreaun is der in ferskil tusken it dielteken en de Umlaut te sjen. De Umlaut wurdt bytiden as twa koarte fertikale streekjes notearre. Typografen kieze der wolris foar de puntsjes fan de Umlaut wat tichter boppe de letter te setten as dy fan it dielteken.
Kompjûters
De karakterkodearing ISO 8859-1 hat de letters ä, ë, ï, ö, ü wol en de byhearrende haadletters ek, mar de ÿ allinnich as lytse letter, mei de Ÿ tafoege yn de wersjoene edysje ISO 8859-15.
Sint-Fitustsjerke (Doezum)
Ynterieur
De preekstoel stiet oan de súdlike muorre en is wyt oerfarve. Tegearre mei it klankboerd datearret er út 1829. Op de fjilden fan de preekstoel binne froulike figueren oanbrocht. Njonken de preekstoel hinget in rouboerd foar Daniel Onno de Hertoge, in feanter út Gruttegast. Njonken it noarmannepoartsje steane foar de preekstoel oer twa 18e-iuwske hearebanken; de koperen kandlers oan de banken binne oarspronklik ôfkomstich út de tsjerke fan Gruttegast. Ek de koperen kroanluchter is ôfkomstich út dy tsjerke. Boppe de banken hingje trije roubuorden foar de bewenners fan de boarch yn Lytsegast. Fierders lizze der noch in tal 17e-iuwske grêfsarken yn de flier.
Dielteken
Kompjûters
Unikoade hat de dûbele stip as kombinaasjekarakter U+0308. Foar kompabiliteit mei âldere karakterkodearrings binne ek tsientallen koadepunten beskikber mei letters mei in dûbele stip der boppe.
Sint-Fitustsjerke (Doezum)
Oargel
It ienmanualige oargel datearret út 1866 en is in iennige ynstrumint fan Grinzer oargelbouwer Geert Pieters Dik (1799-1870) dat noch bestiet. Yn 1911 waard it wite front yn in iken kleur oerskildere. Fanwegen de restauraasje fan de jierren 1950 waard it oargel demontearre en letter wer opboud, itjinge net saakkundich barde sadat yn de jierren 1980 it oargel net mear te bespyljen wie. Oan it begjin fan de jierren 1980 brocht Bakker & Timmenga it oargel wer yn oarder. Ek krige it mei fykwurk fersierde front de orizjinele wite kleur werom. De oargelkreake linet op twa doryske pylders.
Dielteken
Kompjûters
Sawol it kombinaasjekarakter U+0308 as de letters mei dûbele stip kinne sawol as Umlaut en as dielteken brûkt wurde.
It Famke
It Famke is in gedicht fan 'e hân fan 'e Fryske skriuwer en dichter Eeltsje Hiddes Halbertsma (1797-1858), dy't derta ynspirearre waard troch it Dútsktalich fers. It waard foar it earst publisearre yn 1822, as ûnderdiel fan lytse ferhale- en dichtbondel De Lapekoer fan Gabe Skroar, dy't letter, yn 1871, mei it oare wurk fan 'e bruorren Halbertsma útgroeie soe ta de ferneamde samling Rimen en Teltsjes. It Famke is in lofsang fan in nammeleaze ik-persoan op 'e uterlike en ynderlik skientme fan syn faam.
Kleaster Wienhausen
It Kleaster Wienhausen (Dútsk: Kloster Wienhausen) yn it Nedersaksyske Wienhausen, likernôch 15 kilometer súdeastlik fan Celle, wie oant de reformaasje in sistersjinzersk kleaster. It út de 13e iuw datearjende kleaster is tsjintwurdich in protestantsk frouljuskleaster.
Skiednis
De offisjele goedkarring fan de kleasterstifting folge yn 1233 troch biskop Koeraad II. De nonnen libben neffens de regels fan de sistersjinzers.
Sûnt 1528 fierde hartoch Ernst fan Braunschweig-Lüneburg de reformaasje yn syn hartochdom yn. Nettsjinsteande ferset fan de nonnen waard it kleaster yn in protestantsk-luthersk frouljuskonvint feroare. It ferset fan de katolike nonnen bleau oanhâlden en yn 1531 briek de hartoch dat ferset troch de proasdij en alle kapellen (útsein de Alderheljenkapel) ôf te brekken, en it kleasterfermogen yn te foarderjen. De ferneatige gebouwen waarden 19 jier letter yn fakwurkstyl wer opboud. Yn 1555 waard de Lüneburger Klearderoarder opsteld en yn 1587 folge it beneamen fan de earste protestantske abdis fan Wienhausen, mar yn it geheim waarden de katolike missen noch hiel lang fierd.
Beskriuwing
It histoaryske kleasterkompleks is foar in grut part bewarre bleaun. Eastlik fan de tsjerke stiet de wettermûne en de bedriuwsgebouwen fan de buorkerij. Oan de tsjerke binne de kleastergebouwen nei it noarden ta oanboud: it midsiuwske diel oan de westlike kant, en de gebouwen nei de ynfiering fan de reformaasje oan de eastlike kant, mei dêr tuskenyn de mei twa ferdjippings hege kleastergong yn de styl fan de bakstiengotyk.
De tsjerke bestiet út de âldere romaanske tsjerke (wêrfan't de toer by de stifting fan it kleaster neffens sistersjinzerske regel ôfbrutsen waard) en de westlike goatyske oanboude ferlinging mei boppe in nonnegalerij en dêrûnder in pylgerseal. Beide boudielen binne hjoed-de-dei fan in houten wand skaat fan de tsjerke, en wurde apart brûkt.
It yn de 14e iuw foltôge nonnekoer is ien fan de meast opfallende goatyske romten. Muorre en plafonds binne folslein beskildere mei bibelske foarstellings lykas it skeppingsferhaal, it libben en de dea fan Kristus, Syn opstanning en Syn regear yn it himelske Jeruzalim. Doe't yn 1952 de iken planken ûnder it koerstuolte weibrutsen waarden foar it oanlizzen fan elektryske kabels, waarden allegear seldsume gebrûksfoarwerpen fûn. Dêrûnder wiene 14e- en 15e- iuwske brillen en ek saken dy't taskreaun wurde kinne oan sawol kristlike as heidenske praktiken.
Rit fan de Walkueren
Rit fan de Walkueren (Dútsk: Walkürenritt) is de oantsjutting foar it likernôch acht minuten duorjende begjin fan it trêde bedriuw fan Die Walküre, de twadde fan 'e fjouwer opera's dy't mei-inoar de syklus Der Ring des Nibelungen fan 'e Dútske komponist Richard Wagner foarmje. As in selsstannich spile muzykstik heart men Rit fan de Walkueren gauris yn in poer yntrumintele ferzje, dy't soms mar in minút as trije duorret. Yn 'e mande mei it Breidskoar út Lohengrin is Rit fan de Walkueren ien fan Wagner syn bekendste stikken.
Kontekst
Yn 'e opera Die Walküre nimt Rit fan de Walkueren likernôch acht minuten yn beslach, begjinnend yn 'e prelude fan it trêde bedriuw. Dêrby wurde opienfolgjende lagen muzyk opboud troch mei lytse tuskenskoften mear ynstruminten ta te foegjen, oant it doek opgiet en sa in berchtop ûntbleatet dêr't fjouwer fan 'e acht susters fan 'e Walkuere Brünhilde gearkommen binne yn risselwaasje om 'e sneuvele helden nei it Walhalla te bringen. As de oare fjouwer susters fan Brünhilde harren ek by it selskip jouwe, wurdt de meldij troch it hiele orkest spile, wylst de Walkueren inoar dêr boppe-út begroetsje en harren striidgjalp sjonge.
Utsein de sang fan 'e Rynfammen yn Das Rheingold is Rit fan de Walkueren yn 'e earste trije opera's fan 'e Der Ring des Nibelungen it iennichste stik dat troch it folsleine orkest spile wurdt.
Skiednis
It wichtichste tema fan Rit fan de Walkueren, it saneamde leitmotif, waard foar it earst troch Wagner optekene op 23 july 1851. It waard yn 1854 yn syn hjoeddeistige kontekst pleatst doe't Wagner de opera Die Walküre komponearre, dy't er tsjin ein maart 1856 foltôge.
Die Walküre waard foar it earst yn syn folsleinens útfierd op 26 juny 1870 yn it Nationaltheater München, hoewol't Wagner dêr sels beswier tsjin makke. Tsjin jannewaris fan it foljgende jier ûntfong de komponist oanhâldend fersiken om Rit fan de Walkueren los fan Die Walküre spylje te litten, mar dêr lei er it near op om't er soks beskôge as "in folsleine ûnnoazelheid". Nettsjinsteande dat waard yn Leipzig dochs blêdmuzyk fan it stik printe en ferkocht, in feit dêr't Wagner him skriftlik oer beklage yn in lulk brief oan 'e útjouwerij, Schott Music.
De brieven mei fersiken foar selsstannige útfierings fan Rit fan de Walkueren holden lykwols oan as kâld wetter. Wagner hold de poat stiif oant de earste opfiering fan 'e folsleine Ring-syklus yn 1876 yn Bayreuth, mar dêrnei joech er ta oan 'e druk. Hy wie sels op 12 maaie 1877 as dirigint by in opfiering yn Londen belutsen, dêr't er Rit fan de Walkueren as tajefte brûkte.
Yn 'e popkultuer
Rit fan de Walkueren is neitiid gauris brûkt as eftergrûnmuzyk. Sa makke it stik diel út fan 'e soundtrack fan films as The Birth of a Nation (1915) en What's Opera, Doc? (1957). Ien fan 'e bekendste gefallen wie de anty-oarlochsfilm Apocalypse Now (1979), fan Francis Ford Coppola, wêryn't ûnder de Fjetnamoarloch Rit fan de Walkueren út 'e lûdsprekkers fan 'e helikopters fan it Amerikaanske 9e Kavaleryrezjimint spile wurdt by wize fan psychologyske oarlochfiering, wylst se in troch de Vietcong behearske doarp oanfalle.
Walhalla
It Walhalla (fan it Aldnoarske Valhöll, yn wittenskiplike publikaasjes almeast stavere as Valhǫll, letterlik: "de hal fan 'e fallenen") is yn 'e Noardske mytology it majestueuze paleis fan 'e god Odin (of Weda). It stiet yn Asgard, de wrâld fan 'e goaden, en omfettet in reuseftige feestseal dêr't de walkueren, de boppenatuerlike tsjinneressen fan Odin, dy helte fan 'e sneuvele krigers hinne bringe dy't oan Odin tafalt. (De oare helte giet nei it fjild Fólkvangr, dêr't de goadinne Freya oer hearsket.)
It dak fan it Walhalla is belein mei goudene skylden. Ferskate wêzens libje om it Walhalla hinne, wêrûnder de goudene beam Glasir, dy't foar de yngong groeit, en ek de hartebok Eikþyrnir en de geit Heiðrún, dy't allebeide op it dak fan it paleis stean soene, dêr't se fan it blêdte fan 'e beam Læraðr frette.
De sneuvele krigers dy't yn it Walhalla bedarje, wurde einherjar neamd. Hja bringe dêr harren tiid troch mei it oefenjen fan harren kriichskeunst foar de takomstige striid fan Ragnarök op it fjild fan Vígríðr, wannear't de wrâld sa't dy no bestiet ûndergean sil yn 'e oarloch tusken goaden en meunsters. Yn dat ramt befjochtsje de einherjar it skriklike bist Sæhrímnir, dat eltse jûn op 'e nij ta libben komt. Tuskentroch fiere se feest mei iten en it drinken fan mea (in sterke drank makke fan fermintearre hunich), dy't yn it hjirneimels streekrjocht út it jaar fan 'e geit Heiðrún molken wurdt. De mea wurdt harren servearre troch de walkueren.
Beskriuwings fan it Walhalla binne oerlevere yn 'e Poëtyske Edda, in Aldiislânske dichtbondel dy't yn 'e trettjinde iuw gearstald is út eardere tradisjonele boarnen; de Proaza-Edda, dy't om dyselde tiid hinne skreaun waard troch de grutte Iislânske skald Snorri Sturluson; it Heimskringla, dat ek skreaun waard troch Sturluson; en yn ferskate kûpletten fan in anonym tsiende-iuwsk gedicht ta betinking fan 'e dea fan 'e Noarske kening Earik Bloedbile, dat bekend stiet as it Eiríksmál en diel útmakket fan 'e bondel Fagrskinna.
It Walhalla hat yn 'e moderne tiid de ynspiraasjeboarne west foar ferskate keunstwurken en publikaasjes. Dêrby kin men tinke oan 'e Walhalla-timpel dy't arsjitekt Leo von Klenze tusken 1830 en 1847 by it Dútske Regensburg foar kening Loadewyk I fan Beieren boude, en de foarstelling fan it Walhalla troch de Dútske komponist Richard Wagner yn syn operasyklus Der Ring des Niebelungen (1848-1876).
De term 'Walhalla' is yn 'e Westerske kultuer synonym wurden mei "it yn in beskaat domein of opsicht begearlikste of heechst berikbere plak."
List fan planetoïden 63001-64000
Dit is in list fan planetoïden 63001-64000.
Ynterpunksje
Ynterpunksje is it brûken fan lêstekens (punt, skrapke, ensfh.) yn in tekst. De beneaming ynterpunksje komt út de sechstjinde iuw en is ôflaat út it Latynsk (ynter = tusken; punctus = punt). Yn it oanbegjin joech it de wize oan hoe’t yn it Hebrieusk de lûden oantsjut waarden. Yn it Hebrieusk waarden allinnich de bylûden skreaun, de wearde fan it lûd waard oanjûn troch puntsjes ûnder de bylûden. Earst tusken 1650 en 1750 evoluearret de betsjutting fan it wurd ‘ynterpunksje’ nei wat dy no is.
Ynterpunksje is fan belang foar it ynterpretearjen fan de tekst. Der is in wêzentlik ferskil tusken de sinnen:
De earste sin kin in man nei in jûntsje mei de frou en har freondinne sûnder kantroeren oan syn frou skriuwe, de twadde sin sil daliks net op in skieding útdraaie mar kin gâns fragen oproppe. Fan de iene kant helpe lêstekens de lêzer of de publike prater as helptekens by syn lêzing. Mar oan de oare kant hawwe dy tekens lykwols ek (benammen?) in syntaktyske funksje en yn dat opsicht is it brûken derfan minder arbitrêr.
Koart histoarysk oersjoch
De skiednis fan de westerske ynterpunksje begjint by it Gryksk en it Latynsk út de klassike âldheid. It Grykske alfabet wie ûntliend oan it Fenisyske alfabet, dat fan rjochts nei lofts skreau en gjin ynterpunksje, net iens wurdskieding koe. Yn de sechsde iuw foar ús tiidrekkenjen begûnen de Griken 2, 3 of 4 puntsjes boppe inoar te setten om wurden en wurdgroepen faninoar te skieden. Yn literêre teksten fan de fjirde iuw f.Kr. ôf fine wy in horizontaal streekje ûnder it earste wurd fan eltse rigel dy’t in nij tekstpart — in alinea — begjint. Dat streekje hjitte yn it Gryksk paragraphos; it Ingelsk hat dat wurd oernommen as paragraph. Yn it Frysk, Nederlânsk en Frânsk hat paragraaf in wat oare betsjutting.
Kleau
De langste kleauwen fan 'e wrâld binne:
Ynterpunksje
Koart histoarysk oersjoch
Yn de iere Midsiuwen yntrodusearre de muonts Alcuin yn de skoallen fan Karel de Grutte it skrift yn minuskels — lytse letters — sawat sa’t wy it no noch brûke. Boppedat brûkte er û.o. de punctus interrogativus fan de Gregoriaanske partitueren om lêsskoften en ynnotaasje mei oan te jaan. Yn de slim nei rjochts oerhingjende ynterrogativus is al dúdlik ús fraachteken te werkennen, dat frij rap it besteande Grykske fraachteken ferkrong. Twa iuwen letter dûkte it keppelteken op (-), earst inkeld skreaun, mar tusken de fjirtjinde en achttjinde iuw by foarkar dûbel. Tusken de trettjinde en fjirtjinde iuw ferskine de virgulen (/) boppe de rigel as linsteken, mar it duorret oant sawat 1450 ear’t dy nei de basisrigel sakje, in rûning krije en der út komme te sjen as ús skrapke Dat hjit yn it Frânsk noch altyd virgule.
Kleau
Kleauwen komme ek op oare himellichems as de Ierde foar. De grutste kleau fan it hiele sinnestelsel is de Valles Marineres op Mars. Fierders binne ek de 20 km djippe ravinen op 'e lytse moanne Miranda (fan 'e planeet Uranus) opfallend, mei't dy moanne mar in diameter hat fan 471 km en de djipte fan 'e ravinen dêre dus rom 4,2% fan yn beslach nimt.
Ynterpunksje
Koart histoarysk oersjoch
Oan de ein fan de santjinde iuw ûntstiene de moderne beneamings foar de lêstekens, noch oanfolle mei it útropteken en de gedachtestreek (— of m-dash). De moderne ynterpunksje yn Westerske talen is fierder skatplichtich oan de grutte Frânske en Italjaanske printers út de Renessânse.
Spaasjes en lêstekens
Oer it generaal skriuwe jo in spaasje nei in lêsteken en dêrfoar net. Dat jildt net foar heakjes en klammerkes oan it begjin. In keppelteken wurdt sûnder spaasje skreaun. In gedachtestreekje skriuwe jo by foarkar mei in spaasje oan wjerskanten. Binne der mear lêstekens efterinoar, dan komt der gjin spaasje tusken.
Ferskillen tusken talen
Der besteane noch altyd wat ferskillen tusken talen, net allinnich yn it brûken, mar ek yn de foarstellingswize fan lêstekens.
List fan planetoïden 64001-65000
Dit is in list fan planetoïden 64001-65000.
Siddebuorren
Siddebuorren (Nederlânsk en offisjeel: Siddeburen; Grinslânsk: Sibboern) is in doarp yn de gemeente Midden-Grinslân yn de Nederlânske provinsje Grinslân. Yn 2017 hie it doarp 2.895 ynwenners. It wie dêrmei neffens ynwennertal it grutste doarp fan de eardere gemeente Slochteren.
Siddebuorren hearde fanâlds ta de lânstreek Duerswâld. Fan 1811 oant 1826 wie Siddebuorren it haadplak fan in ôfsûnderlike gemeente, mar gie letter op yn de gemeente Slochteren.
Skiednis
Siddebuorren is – krekt as it tichtby lizzende Wagenborgen – ûntstien yn de achtste, njoggende of tsiende iuw as in rânefeanoanmakkerij. Oars as de rest fan Duerswâld misten yn de buorren de kilometerslange opstrekkende hearden. Ynstee dêrfan wiene dêr meardere oanmakkerijblokken efter elkoar, mei in ies-eftige ferkaveling. Fan noard nei súd:
Siddebuorren wurdt yn de trettjinde-iuwske kleasterkroniken fan de abten Emo en Menko fan it kleaster Bloemhof yn Wittewierum neamd as Sigerdachurke. Dy Aldfryske namme betsjut 'de tsjerke fan Sigerd'. Yn de fjirtjinde iuw waard it plak ek wol oantsjutten mei de namme Syerdeberth (1385), dat 'de buert fan Sierd' betsjut. Parochylisten fermelde it doarp as Siardeberch (± 1475), Sidtburen (1501) en Zydtburen (1559); it wurdt fierder neamd as Sirdeberth en Sijrdeburen.
Yn de buorren stiet de herfoarme tsjerke fan Siddebuorren, boud yn romaanske styl. It âldste stik fan dizze tsjerke komt út it begjin fan de trettjinde iuw en is te werkennen oan de grize dowestiennen. Letter yn de trettjinde en miskyn begjin fjirtjinde iuw waard de tsjerke útwreide en waarden der reade bakstiennen brûkt. Oan de Oudeweg stiet de yn 1912 boude grifformearde tsjerke fan Siddebuorren, dy’t hast deselde opset hat as de (letter boude) frijmakke tsjerke yn Schildwolde.
It doarp hie fierders twa kleasterfoarwurken: in foarwurk fan Oldenklooster Feldwerd by Holwierde, dat om 1600 bestie út twa pleatsen dy’t flakby de beide boargen stiene, en it foarwurk Eelshûs fan it kleaster Oosterwierum by Heveskes.
Oan de súdkant fan Siddebuorren rint de Siepsloot, dy’t de grins foarmet tusken Fivelgoa en it Aldamt. It bysûndere fan dy midsiuwke politike grins is dat dy oant hjoed de dei in taalgrins is. Besuden de Siepsloot wurdt de Aldamtster fariant fan it Grinslânsk sprutsen, wylst oan de noardkant in noardlike fariant fan it Grinslânsk sprutsen wurdt. Dy fariant wurdt eigentlik op lytse ferskillen nei yn it hiele Fivelgoa sprutsen.
Oan de noardkant fan Siddebuorren – oan beide kanten fan de Woldweg – wiene twa of mear markes of meerstallen, Dellen neamd, dy’t yn 1765 kartearre waarden troch Theodorus Beckering. Se waarden om 1800 hinne troch de bou fan poldermûnen drûchlein.
Yn it westen fan de buorskip 't Veen waard om 1900 baggelturf wûn. De baggelputten waarden droechlein mei in tsjasker.
Fan 1929 oant 1942 hie Siddebuorren in eigen stasjon oan it spoar fan de stêd Grins nei Delfsyl.
Buorskippen
It karspel Siddebuorren hie fanâlds teminsten fjouwer buertgilden: Westerklauw, Uiterbuursterklauw, Mentedaklauw en Ooster- of Hofsterklauw (cluft oostzijdt Sijdebuirster kerkhoff). De namme Menteda ferwiist nei alle gedachten nei ien fan de boargen, it stienhûs fan de famylje Ewens. Uiterburen betrof ek de Akkereinden oan de noardwestkant fan it doarp en in smelle stripe lân oan de Woldweg tot oan Laskwerd. Ek de lannen oan de oare kant fan De Groeve hearde dêr noch by.
De fjouwer buertgilden wiene ek ûnderdielen fan it Woldzijlvest. Oostwold foarme in ôfsûnderlik kerspel en ek in eigen sylvest, it Oostwolderzijlvest, dat boppedat it measte eastlike diel fan Siddebuorren (mei De Zanden) omfette. Krektas Oostwold hat mooglik ek de buorskip Tjuchem earst in eigen tsjerke hân. De rjochtstoel Siddebuorren hie oarspronklik trije edele heerden: Menteda, Dodinge en Oostwold, yn de 18e iuw mar twa: Ewens en Ufkeshûs, wêrfan de rjochten yn hannen rekke wiene fan de famylje Rengers fan Farmsum.
Om 1700 wiene der seis of sân buorskippen:
By de ynfiering fan it kadaster rûn 1832 waarden dizze buerten gearfoege ta de seksjes Akker-Einden, Huisweren, Siddebuorren, Tjuchem, de Zannen, Oosterweren (mei De Hole en Wilderhof) en Oostwoud. Tjuchem en it tichtby lizzende Steendam ûntwikkelen har yn de 19e iuw ta selsstannige doarpen.
Dy streekjes joegen letter harren namme oan in hânfol wetterskippen en mûnepolders: Tereveensterpolder (1779?, sûnt 1878 Ruigsterpolder neamd), Grutte (1787/1861) en Lytse Oostwolderpolder (1787/1884), Siddebuurster-, Gaarlandster- of Loegsterpolder (1800), Suder- (1801) en Noorderpolder in de Oosterweeren (1806/1807), Steendammerpolder (1803/1889), Ooster Tjuchemerpolder (1806), Osseweiderpolder (1807), Veensterpolder (1818), Holepolder (1854) en De Duif (1860); fierder it weiwetterskip Geerland (1951). Troch fúzjes en splitsingen ûntstiene de Noardlike en Súdlike Siddebuursterpolder (1879), Veentjerpolder (1923), Holepolder (1965) en Huisweersterpolder (1966).
Bysûnder yn Siddebuorren
In Siddeburen was een bok ''die machtsverhief en worteltrok.
Noelle Monique
Noelle Monique (4 july 1996), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf, dy't berne is yn Riverside, yn steat Kalifornje. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 2015. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65 m lang, mei in gewicht fan 47 kg en kupmaat 34C.
Daughter of the Forest
Daughter of the Forest is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Nijseelânske skriuwster Juliet Marillier, dy't ta it subsjenre fan 'e histoaryske fantasy heart. De titel betsjut: "Dochter fan it Wâld". It boek fertelt it ferhaal fan Sorcha, de dochter fan in ealman út it Ierlân fan 'e Iere Midsiuwen. As har seis bruorren betsjoend wurde troch harren boaze styfmem, kriget sy fan in fee in skynber ûnmooglike taak oplein om harren te rêden. Daughter of the Forest kin sjoen wurde as in werfertelling fan it mearke De Seis Swannen, dêr't ferskate ferzjes fan besteane, wêrûnder ien dy't troch de bruorren Grimm fêstlein waard.
Daughter of the Forest is it earste diel fan 'e Sevenwaters-trilogy, en makket as sadanich diel út fan 'e gruttere Sevenwaters-searje. De roman waard yn 1999 publisearre troch de Australyske difyzje fan útjouwerij Pan Macmillan. Daughter of the Forest wie Marillier har debútroman, mar betsjutte daliks har trochbraak. It boek wie yn 2000 in finalist foar de Aurealis Award foar bêste fantasyroman, en wûn yn 2001 de Alex Award fan 'e American Library Association. It waard yn 2001 yn it Nederlânsk oerset troch Pauline Moody en ûnder de titel Dochter van het Woud publisearre troch Utjouwerij Luitingh-Sijthoff.