cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Süderhöft
thumb|Lizzing Süderhöft ( Noardfrysk: Söleraanj) is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Süderhöft hat 23 ynwenners (2010).
Ayttablomke
It Ayttablomke of winterakonytsje (Eranthis hyemalis) is as wylde plant te finen yn berchbosken yn súdwest-Jeropa, bgl. yn Itaalje, de Balkan en dy kontreien. Oeral oars yn Jeropa is it allinne as túnplant te finen. Hjir en dêr is it min ofte mear ynboargere. It Ayttablomke wurdt rekkene ta de stinzeplanten.
left|230px|thumb|Ayttablomkes yn Tierpark Berlin
Travian
Travian is in blêder-basearre kompjûterspultsje dêr't spile wurde kin tsjin oare spilers. Alle spilers hawwe elts de lieding oer in ynearsten lyts doarpke en besykje in ympearium op te bouwen.
Oan it begjin hat it eigen doarp mar ien gebou. Der binne ferskate grûnstoffen nedich yn Travian: hout, klaai, izer en nôt. Ear't de gebouwen útwreide wurde kinne, moatte de fjilden bewurke wurde, dat der mear grûnstoffen oanfierd wurde. Der binne ek opslachplakken, mar dy kinne oanfallen wurde troch oare spilers. Dy spilers kinne op alle plakken fan de wrâld wenje, mar spilers dy 't net sa fier fuort wenje binne wichtiger. Troch oarloggen en alliânsjes kin sa in hiel ympearium opboud wurde.
Boarstfergrutting
thumb|200px|[[Boarsten foar en nei de Boarstfergrutting]] In boarstfergrutting is in yngreep wêrby't de frouljusboarst operatyf fergrutte wurdt. Dêrfoar wurdt eigen weefsel of keunstmateriaal brûkt om in natuerlik lykjend boarst te meitsjen. Somtiden wurde der ek feroarings oan de spien en de spienhôf oanbrocht. De earste boarstfergruttings waarden yn 1890 útfierd, troch in ynspuitsjen fan dierlik fet (wat lykwols ferskriklike ûntstekkings ta gefolch hawwe koe).
Boarstfergrutting is de lêste tsien jier in populêre yngreep wurden, foaral yn fermiddens fan artysten. Der wurdt ûngelyk oer tocht en út en troch komt de yngreep negatyf yn it nijs fanwege de komplikaasjes dy't der ûntstean kinne. Tsjintwurdich litte manlju ek wolris in keunstmjittige opfolling oanbringe at hja harren boarstspieren better útkomme litte wolle.
Guon artysten hawwe witte litten dat hja tsjin dizze foarm fan plastyske yngrepen binne. Yn Nederlân ha dat ûnder oaren Angela Schijf en Judith Visser west.
Tel Aviv
thumb|120px|left|Wapen fan Tel Aviv Tel Aviv is mei 405.300 ynwenners (2006) de twadgrutste stêd fan Israel. De stêd leit yn it westen fan it lân oan de Middellânske See. Oan 'e ein fan de 19e iuw setten kolonisten har yn it gebiet nei wenjen en bouden de earste wenwiken. De formele stifting fan de stêd wie yn 1909.
Panorama
thumb|1100px|center
Süderlügum
thumb|Lizzing Süderlügum is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Süderlügum hat 2350 ynwenners (2016).
Wybrand de Geest
thumb|Wybrand de Geest, selsportret (1629) '''Wybrand Simonsz. de Geest''' (Ljouwert, 16 augustus 1592 – Ljouwert, sa. 1661) wie keunstskilder yn Ljouwert. Hy wie spesjalisearre yn it meitsjen fan portretten.
Biografy
Wybrand de Geest krige syn oplieding yn it earstoan by syn heit Simen Juckesz. en gie letter yn de lear by syn omke Abraham Bloemaert. Fan 1614 oant 1618 ferbleau hy yn Frankryk en Itaalje. Werom yn Ljouwert, wurke hy ûnder oaren yn opdracht fan it Fryske steedhâlderlik hôf.
De Geest wie by syn ferbliuw yn Rome lid wurde fan de Nederlânske skildersrûnte de Bentvueghels. Fan de leden fan dat genoatskip krige hy de bynamme 'De Friesche Adelaar'.
De Geest troude yn 1622 mei Hendrickje Ulenborch, in fiere nicht fan Saskia fan Uylenburgh, de frou fan Rembrandt. Yn it foar it meastepart protestantske santjinde-iuwske Ljouwert naam De Geest in útsûnderingsposysje yn troch de Roomsk-Katolike Tsjerke trou te bliuwen.
Wurk
Der hinget wurk fan De Geest yn it Ryksmuseum Amsterdam, it Frysk Museum, yn Harinxmastate (Beetstersweach) en yn Stuttgart.
List fan planetoïden 4701-4800
Dit is in list fan planetoïden 4701-4800.
Politike Partij Radikalen
De Politike Partij Radikalen ( PPR) wie in Nederlânske politike partij dy‘t yn april 1968 oprjochte waard troch in oantal leden fan de Katolike Folkspartij (KVP) en de Anty-Revolúsjonêre Partij (ARP), dy‘t it net iens wienen mei harren partij. De PPR hat fan 1972 oant 1977 diel útmakke fan it kabinet Den Uyl en is yn 1989 opgong yn GrienLinks.
Skiednis
thumb|Bas de Gaay Fortman
Yn de lanlike polityk wurke de PPR faak gear mei de PvdA, op gemeentlik en provinsjaal nivo waard ek gearwurke mei de lytsere Pasifistysk Sosjalistyske Partij (PSP) ûnder de namme Progressyf Akkoart. Foar de lanlike ferkiezings fan 1971 en 1972 waard diels in mienskiplik program “Kearpunt” opsteld troch PvdA, PPR en D66. Hja stribben nei in progressyf kabinet en kamen foar de ferkiezings mei it “Skaadkabinet Den Uyl”. By de Twadde Keamerferkzieings fan 1971 helle de PPR twa sitten, wylst hja op mear rekkene hienen. By de ferkiezings fan 1972 makken hja mei listoanfierder Bas de Gaay Fortman in grutte sprong fan twa nei sân sitten. De partij rjochte har ûnder oaren op ûntwikkelingsgearwurking, miljeu en ûntwapening. De PvdA, PPR en D66 hellen mei har trijen 56 sitten yn de Twadde Keamer en foarmen mei de ARP en KVP it kabinet Den Uyl, it meast linkse kabinet dat Nederlân ea hân hat. De PPR levere de ministers Harry van Doorn (Kultuer, Rekreaasje en Maatskiplik wurk (CRM) en Boy Trip (Wittenskipsbelied) en steatssikretaris Michel van Hulten (Ferkear en Wettersteat). Bas de Gaay Fortman waard de fraksjefoarsitter yn de Twadde Keamer.
Yn de jierren tachtich wie de PPR tsjin de kearnwapens mar der kamen ek hieltyd mear mieningsferskillen tusken de leden oer de takomst fan de partij. Yn 1989 gong de PPR diel útmeitsjen fan GrienLinks, in gearwurking fan PPR, PSP, Kommunistyske Partij fan Nederlân (CPN) en Evangelyske Folkspartij (EVP). De partij hie op har hichtepunt rom 13.000 leden. Yn 1989 wienen der noch in lytse 6.000 oer.
By de steateferkiezings fan 1974 en de Keamerferkiezings van 1972 (Fryslân 3,2%, Nederlân 4,8% ) bleau it oantal PPR-stimmers yn Fryslân ûnder it lanlike persintaazje. Wol slagge it de PPR yn in oantal gemeentes yn in trochbraak te berikken yn benammen KVP-fermiddens, eat dat de PvdA dêrfoar net slagge wie (ûnder mear yn Haskerlân). De bekendste provinsjale fertsjintwurdiger fan de PPR wie pater Marinus Agterberg út Wytmarsum, dy ‘t fan 1973 oant 1977 yn de Earste Keamer sitten hat.
Watze Tjebbe Beetstra
Watze Tjebbe Beetstra (Rotterdam, 24 novimber 1916 - Grou, 14 augustus 2007) wie in Warkumer apteker mei in grutte belangstelling en fertsjinsten op it mêd fan histoarje en nammekunde. Leafst die er dat yn syn memmetaal, it Frysk.
Südermarsch
thumb|Lizzing Südermarsch (Deensk: Sønder Marsk) is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Südermarsch hat 141 ynwenners (2010).
Watze Tjebbe Beetstra
De famylje neamde him yn de rou-advertinsje 'in sneuper yn ieren en sinen', hy wie dan ek tige sekuer. Nei syn pensjoen wenne Beetstra yn Ljouwert. Hy socht in soad út oer de histoarje fan Warkum. Ek wie er ien fan de inisjatyfnimmers fan de no ta âldheidskeamer promovearre feriening "Museum Warkums Erfskip" (1951). Hy rjochte mei oaren de pleatslike VVV op en wie yn 1956 ien fan de oprjochters fan de Stifting Sudergoa. Hy makke ek in ynventarisaasje fan alle streekblêden dy't der yn Fryslân ferskynd binne.
Grutte Merk (Swol)
De Grutte Merk (Nederlânsk: Grote Markt) is it sintrale plein yn it âlde sintrum fan de Oeriselske haadstêd Swol.
Skiednis
It plein is ien fa de âldste parten fan de stêd en leit op it plak dêr't eartiids in oerstekplak oer it rivierke de Grote Aa wie. Yn de fjirtjinde iuw waard dy rivier tichtsmiten en waard der om dat plak hinne boud dêr't de hjoeddeistige foarm troch ûntstie.
Iuwenlang waarden der fonnissen op it plein útfierd. By de haadwacht fan de Grutte of Sint-Michaelstsjerke stien in skandpeal. Misdiedigers waarden dêr ûnder oaren mei de swipe slein en brânmerke. De deastraf waard útfierd troch middel fan rêdbraken, ûnthalzgjen of ophingjen. Dat barde foar de lêste kear yn 1837 doe't Albert Wetterman ferhongen waard foar de moard op syn frou.
Oant yn de njoggentjinde iuw waarden der sneins nei tsjerketiid foar de haadwacht de saneamde tsjerkespraken holden. Dêr waard yn buorkundich makke hokker keapen en pachten dy wyks wêze soene.
Yn 1840 ferhûze de molkhannel fan de Melkmarkt (Molkemerk) nei de Grutte Merk. Dy merke duorre oant 1909.
Yn 1929 waard der in rotonde op it plein oanlein om it oanboazjende ferkear yn goede banen te lieden. Dy rotonde is ûnderwilens al wer fuorthelle en it plein is hjoed-de-dei autofrij, mei útsûndering fan taksys en foar itbefoarriedzjen fan de winkels.
Strjitten en gebouwen oan it plein
Omreden syn sintrale lizzing, komme der in soad strjitten út op it plein dêr't de bekendste faaks de Diezerstrjitte (Diezerstraat) fan is. De Korte Ademhalingssteeg ferbynt it plein mei it Grutte Tsjerkeplein (Grote Kerkplein). Oan it plein steane in soad âlde gebouwen, wêrûnder de Grutte of Sint-Michaelstsjerke. De gebouwen oan de Grutte Merk hawwe oarspronklik ek saneamde hûsnammen. By guon gebouwen is dy hûsnamme fannis opmakke en te sjen op de gevelmuorre. Der waard yn 2006 ûndersyk dien nei de hûsnammen. Net fan alle pannen wie doe in namme bekend.
Yn it midden fan it plein stiet in glêzen byld fan aartsingel Michael dy't de beskermhillige fan de stêd Swol is.
Lammert Popma
Lammert Popma (Terbant, 1892 - Ljouwert, 1971) wie in Fryske toanielspiler en regisseur, bekend opropper.
Regisseur en lieder fan it Selskip Nij Frysk Toaniel sûnt 1929, tegearre mei J.P. Wiersma en fan De Jounpraters (sûnt 1945) mei Tine Winters, Aal Drent, frou Huisman-Harmsen, Teake Zuidema en Jan Oreel.
Allardseach
thumb|175px|It each fan Allard Allardseach is in buorskip yn 'e himrik fan Bakkefean, tichtby it trije-provinsjes-punt fan Fryslân, Grinslân en Drinte.
Oer de heide fan Allardseach rint in âlde midsiuwske wei. Dy holle wei wie sûnt de midsiuwen in wichtige rûte fan Fryslân nei Grinslân/Drinte. Dêrneist lizze op de heide in tal grêfhichten út it Neolitikum.
Op de grins fan Fryslân en Drinte leit de Lânwar, in let-midsiuwsk ferdigeningswurk. De Lânwar wie it earste natoergebiet dat It Fryske Gea in syn besit krige.
Yn in earder skoalgebou yn Allardseach sit in Nivon Natoerfreonehûs.
Vallendar
Vallendar is in stêd yn 'e lânkring Mayen-Koblenz yn Rynlân-Palts, Dútslân. It is it bestjoerlike sintrum fan it gemeenteferbân Vallendar.
Skiednis
De oarsprong fan de namme ferwiist nei de lokaasje yn 'e dellings fan wjitterings. "Val" betsjut 'streamend' en "ndar" 'sompich gebiet'. Vallendar waard foar it earst yn 830-840 neamd as besit fan de aartsbiskoppen fan Trier, mar oannommen wurdt dat it plak in Keltyske oarsprong hat en dus folle âlder is (700–600 f. Kr.).
De karfoarsten fan Trier lieten it besit troch fâlden bestjoere, dy't lykwols jimmeroan besochten it besit fan de karfoarsten te ûntfytmanjen. Sa waarden sûnt 1232 de greven fan Sayn lânshear, dy't by de noardlike útgong fan Vallendar in kastiel bouden. Op de fûneminten dêrfan stiet hjoed-de-dei it sloteftige Haus d'Ester, ek bekend as de Marienburg. Vallendar krige om deselde tiid muorren en yn 1143 waard it Augustynske kleaster fan Schönstatt stifte, dat yn 1567 lykwols wer opheft waard. thumb|left|17e-iuwsk fakwurkgebou oan de Rathausplatz Yn 1363 ferpâne greve Salentin fan Sayn-Wittgenstein de hearskippij oan Kar-Trier en sûnt wie de aartsbiskop fan Trier ek foar in part eigner fan Vallendar. Dêrnei hat Kar-Trier ek noch allinne eigner fan Vallendar west. It stedswapen ferwiist nei de eardere hearskers oer Vallendar mei de liuw nei de hearen fan Sayn en mei it reade krús nei Kar-Trier.
Vallendar kaam yn 1803 yn it foarstedom Nassau-Weilburg te lizzen en yn 1815 lang om let yn it Keninkryk Prusen. Yn 'e 19e iuw bloeide it bedriuwslibben yn Vallendar. Dat wie ek in gefolch fan de ferliening fan stedsrjochten yn 1856 troch kening Freark Willem IV.
Tusken 1954 en de jierren 1970 waard Vallendar foars útwreide. Yn 1958 waard de brêge tusken Vallendar en it Ryn-eilân Niederwerth yn gebrûk nommen.
Beafeartsplak
thumb|left|Schönstatt Vallendar is tsjintwurdich ynternasjonaal bekend as beafeartsplak. Yn it stedsdiel Schönstatt stifte pater Josef Kentenich yn 1914 yn in ferfallen Marijekapel de Schönstatt-beweging. Schönstatt groeide út ta in kompleks op in grut gebiet mei tsjerken, kapellen, foarmingssintra, in printerij, in museum en kleastergebouwen.
Meinesleat
De Meinesleat, earder ek wol Meinsleat, is in feart yn It Hearrenfean en De fryske Marren, dy't de ferbining foarmet tusken Akkrum en Terherne. De Meinesleat begjint oan de westkant fan Akkrum, yn de Kromme Knillis. Dêr wei rint de sleat nei it súdwesten en krúst er it Diel. Dêrnei giet er fierder oant er op it Krúswetter by Terherne útkomt.
De Meinesleat jildt tegearre mei de Nesker Sylroede as alternatyve ferbining tusken Grou en de Snitser Mar, foar wa net oer it Prinses Margrietkanaal wol. It part besuden it Diel jildt as iepenbier far, foar de ferbining mei it Hearrenfean. Yn Akkrum leit oan de súdeastkant de jachthaven Tusken de Marren. Alles byelkoar kin it er botte drok wêze.
Offingaburg
thumb|Offingaburg 1723 thumb|Offingaburg 2009 Offingaburg, ek Offingastate, Offingahûs, Aebingastate wie in stins en letter state op de doarpsterp fan Hallum, gemeente Ferwerderadiel, krekt west fan de tsjerke. Fan de state is neat werom te finen.
De oarsprong fan Offingaburg leit mooglik yn de 11e iuw of earder as ien fan de ferdigeningsboargen oan de kust fan de Middelsee. Offingastate sil grif de âldste fan de states yn en om Hallum wêze. In oanwizing is dat it hûs binnen de hjoeddeiske wei om de buorren stie, op de westside fan de grutte doarpsterp. It hiele gebiet sit binnen de rûnte by dizze state, oant yn de 19e iuw moasten de huzen op bygelyks de Lange- en Hegebuorren grûnpacht betelje oan de eigener fat de state. Ek de wei fan Ljouwert nei Holwert makke in lange bocht om de eastkant fan de terp, tusken de grûngebieten fan Offinga-, Goslinga- en Sythiemastate troch. Mar dy is pas fan (folle) letter.
Yn âlde tiden wie de âlde seedyk benammen yn de hjerst en winter de ienige brûkbere ferbining oer lân fan Ljouwert oer Holwert nei Dokkum. Dy âlde seedyk wie oansluten op de doarpsterp fan Hallum. Offingaburg sil dan ek net allinnich in ferdigeningswurk west hawwe tsjin ynkringers fan see, mar ek in kontrôlepunt foar it ferkear oer lân dêr't tol fan frege waard. It hûs sil bewenne west hawwe troch it laach Offingahuizen dat al yn 1045 neamd wurdt ûnder de Fryske eallju. Douwe Offingahuizen reizge mei in tal freonen út de familys Roorda en Aylva nei it bûtenlân. Net allinnich foar de stúdzje fan keunsten en wittenskippen, mar ek om harren te bekwamen yn de kriichskunde. Douwe Offingahuizen kaam mei inkele oare Fryske eallju werom neidat se yn Dútslân Keizer Hendrik holpen hiene yn de oarloch tsjin Bohemen en Hongarije. Jucka Offingahuizen en Cyprianus Goslinga hawwe om 1230, ûnder Hindrik I, hartoch fan Brabân, de krústocht meimakke tsjin de "ongeloovige en afvallige Standingers".
Basilyk fan Us-Leaffrou-te'n-Himelopnimming (Swol)
Skiednis
It gebou kaam yn fjouwer fazes ta stân. Yn de earste boufaze fan de tsjerke, dy't duorre fan 1394 - 1399, waard it koar boud. Dêrnei waarden it transept en de eastlike travee fan it skip boud, wat yn 1417 foltôge waard. Dêrnei waard it wurk oant 1452 stillein. Yn 1454 wie it skip klear. Fan 1463 - 1484 folge as lêste de toer, bekend ûnder de namme Piperbus om de lantearne mei koepeldak út 1540.
Tusken 1580 en 1810 is de basilyk foar ferskate net-tsjerklike doeleinen brûkt. Yn 1809 waard de tsjerke weromjûn oan de katoliken, dy't it gebou nei de needsaaklike reparaasjes yn 1811 wer yn gebrûk namen. By in restauraasje waarden yn 1871 sydbeuken tafoege; yn 1975 waarden dy wer ôfbrutsen.
Paus Johannes Paulus II ferliende op 18 oktober 1999, by it 600-jierrich bestean, de earetitel fan basilyk.
De tsjerke kaam lanlik yn it nijs nei't yn de nacht fan 19 op 20 augustus 2017 doe't it gebou bekladdere wie mei anty-kristlike gjalpen yn breklik Nederlânsk.
It besjen wurdich
Sûnt Pinksteren 2006 wurde hjir de resten bewarre fan Thomas a Kempis. Dy leine oarspronklik begroeven op Begraafplak Berchkleaster, dêrnei waarden se bewarre yn de Sint-Michaelstsjerke dy't yn 2005 tichtgie.
Ek wurdt dêr in byld fan Sint-Michael bewarre, de skutspatroan oan de stêd Swol. Dat is ôfkomstich fan de eardere Diezerpoarte.
Wrâldkampioenskip fuotbal 1970
It wrâldkampioenskip fuotbal 1970 waard fan 31 maaie oant en mei 21 juny 1970 yn Meksiko holden. It toernoai waard wûn troch Brazylje dat foar de tredde kear wrâldkampioen waard.
Yn dit toernoai waarden der in pear nije spulregels ynfierd. Foar it earst waarden wikselspilers tastien, maksimaal twa per team. Ek it systeem fan giele en reade kaarten waard hjir foar it earst offisjeel tapast.
Groepen
De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.
Aabenraa
Aabenraa (lokale foarkarstavering) of Åbenrå (foarkarstavering fan de Deenske Taalried; beide kearen útspraak: obenroo; Dútsk: Apenrade) is in stêd yn de regio Súd-Denemark yn it suden fan Jutlân en mei likernôch 16.000 ynwenners it grutste plak fan de gemeente Aabenraa. De stêd leit bewesten it fjord fan Aabenraa oan de Lytse Belt.
Skiednis
Oarspronklik in doarpke oan de rivier waard it plak foar it earst yn 1231 neamd.
Aabenraa makke syn heechtijdagen yn de jierren 1750 oant 1864 mei, doe't de skipfeart in grutte bloei meimakke troch de hannel op de Middellânske See, Sjina, Súd-Amearika en Austraalje. Op Kopenhagen en Flensburg nei hie Aabenraa de grutste keapfardersfloat fan it Keninkryk Denemark. De skipswerven stiene bekend om de skippen dy't boud waarden, it meast bekend wie de klipper 'Cimber', dy't fan 1857 yn 111 dagen fan Liverpool nei San Fransisco farde.
Oant 1864 hearde Aabenraa ta it Deenske hartochdom Sleeswyk, dat nei de Twadde Sleeswykske Kriich troch Denemark oan Prusen ôfstien wurde moast. Nei de Earste Wrâldkriich mocht de befolking troch it Ferdrach fan Versailles yn in referindum kieze foar oansluting by Dútslân of Denemark. Yn Aabenraa keas in mearderheid (55,1%) foar Dútslân, mar om't it resultaat foar it hiele gebiet fan sône 1 gau, waard Aabenraa krekt lykas de rest fan Súd-Jutlân wer mei Denemark ferienige.
Oargelmakkerij
Yn 1806 waard yn Aabenraa de tsjintwurdich ferneamde oargelbouwer Marcussen & Søn stifte, dy't oer de hiele wrâld oargels boudt.
Batman v Superman: Dawn of Justice
Batman v Superman: Dawn of Justice is in Amerikaanske superheldefilm út 2016 ûnder rezjy fan Zack Snyder, mei yn 'e haadrollen Henry Cavill as Superman en Ben Affleck as Batman. De titel betsjut "Batman fersus Superman: Dage fan Rjochtfeardichheid". It ferhaal folget de superhelden Superman en Batman, dy't sûnder dat se it trochhawwe, tsjininoar op set wurde troch de manipulaasje fan 'e psychopatyske jonge miljardêr en sakeman Lex Luthor. Dyselde is obsedearre rekke troch it idee om Superman te ferneatigjen en sjocht yn Batman in stik ark om dat doel te berikken. Batman v Superman: Dawn of Justice is it twadde diel út 'e DC Extended Universe-filmsearje oer de superhelden fan stripútjouwerij DC Comics. De film folget as sadanich op Man of Steel, út 2013. It folgjende diel is Suicide Squad, in film dy't krekt as Batman v Superman: Dawn of Justice yn 2016 útkaam. It personaazje fan Batman is net itselde as dat troch Christian Bale spile waard yn 'e Dark Knight-trilogy, en wat dat oangiet, tsjinnet Batman v Superman: Dawn of Justice dus as in reboot fan 'e Batman-rige. Hoewol't Batman v Superman: Dawn of Justice de op seis nei meast opbringende film fan 2016 wie, krige de film oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy en prestearre er yn 'e bioskopen ûnder ferwachting.
Plot
Yn in flashback nei syn bernetiid draaft in jonge Bruce Wayne by de begraffenis fan syn âldelju wei, dy't deasketten binne by in strjitrôf. Mei feart en faasje siket er in paad troch in bosk op it lângoed dat no sines is, oant er yn 'e grûn wei sakket en yn in oergroeide grot falt. Wylst er op 'e boaiem fan 'e grot heal yn 'e sûs leit, kriget er in fizioen fan in rûntsjedraaiende mealstream fan flearmûzen dy't him optilt nei it ierdoerflak.
Werom yn 'e hjoeddeistige tiid wurdt de Ierde oanfallen troch de bûtenierdske Kryptoanyske generaal Zod en syn trewanten (sjoch: Man of Steel). Dyselden wolle der in nij Krypton fan meitsje, mar moatte dêrfoar de minskheid earst útrûgje. De planeet wurdt ferdigene troch Superman, in Kryptoanjer dy't as poppe nei de Ierde stjoerd is en op it plattelân fan Kansas troch minsklike âlden grutbrocht is. Yn 'e gaos en ferneatiging dy't de stêd Metropolis treffe as Zod-en-dy en Superman inoar befjochtsje, besiket Wayne de wurknimmers fan syn bedriuw te rêden, dy't wurkje yn in wolkekliuwer yn it sintrum fan Metropolis. Hy komt lykwols te let, mei't gebou sa slim skansearre rekke is dat it ynstoart. Wayne besiket in wurknimmer te helpen dy't mei de beide skonken ûnder in grut brokstik beton telâne kommen is, mar lit him efter as in lyts famke ferplettere driget te wurden troch fallend pún. Hy wit har te rêden, mar har mem is omkommen by it ynstoarten fan it kantoargebou.
Oardel jier nei't Superman mei help fan it Amerikaanske Leger generaal Zod ferslein hat, is de bûtenierdske superheld in kontroversjeel figuer wurden. In grut diel fan 'e minskheid sjocht him as in soarte fan ferlosser, wylst oaren him net fertrouwe en ornearje dat er de Ierde yn in hânomdraai ferneatigje kin as er it ea op 'e heupen kriget. Ien fan dy lêste kategory is miljardêr Bruce Wayne, dy't Superman as in eksistinsjele bedriging foar de minskheid sjocht. Sels operearret er, yn 'e foarm fan 'e Batman (letterlik: "Flearmûzeman"), al tweintich jier as figilante en superheld yn syn wenplak Gotham City, dat oan 'e oare kant fan 'e baai leit, rjocht foar Metropolis oer. Oars as de measte Superman-kritisy fielt hy himsels roppen om wat oan it Superman-probleem te dwaan. Ek yn it Amerikaanske Kongres wurde fragen steld, en der is in kommisje fan 'e Amerikaanske Senaat ûnder lieding fan senator June Finch fan Kentucky ynsteld om 'e mooglike bedriging te bestudearjen dy't Superman foar de minskheid ynhâldt.
Underwilens steurt sjoernalist Clark Kent, it geheime alter ego fan Superman, him oan 'e figilantistyske útspattings fan Batman. Hy fynt dat soks yn in demokratyske maatskippij net troch de bûgel kin en set útein mei it skriuwen fan in rige artikels yn 'e krante The Daily Planet om 'e misdieden fan Batman oan 'e kaak te stellen. Sawol Wayne as Kent wurde, sûnder dat se it beseffe, manipulearre troch de psychopatyske jonge miljardêr en sakeman Lex Luthor, dy't obsedearre rekke is troch it idee om Superman te ferneatigjen en yn Batman in stik ark sjocht om dat doel te berikken.
Luthor besiket senator Finch oer te heljen om him in grut stik kryptonyt ymportearje te litten út it gebiet fan 'e Yndyske Oseaan, dat dêr ûntdutsen is nei it besykjen fan Zod om 'e Ierde op 'e nij te terrafoarmjen. Hy wiist derop dat kryptonyt it iennichste bekende materiaal is wêrfan't fêststiet dat it ferswakjende effekten op Kryptoanjers hat en yn grut genôge hoemannichten sels deadlik is. It is dêrom wichtich om sa'n wapen tsjin Superman efter de hân te hawwen. Finch fermoedet dat Luthor syn eigen aginda hat en wegeret har meiwurking, mar Luthor smokkelet it kryptonyt likegoed it lân yn. In ûnderhearrige fan Finch dy't symptatisearret mei Luthor syn anty-Superman-opstelling soarget der boppedat foar dat Luthor tagong kriget ta it Kryptoanyske ferkenningsskip (sjoch: Man of Steel) en ta it stoflik omskot fan generaal Zod.
Wayne kriget ûnderwilens foar it earst Luthor yn it fizier as er útfynt dat de Russyske wapenhanneler Anatoli Knjazev mei him yn kontakt stiet. Knjazev is foar Wayne fan belang om't er fan it bestean fan kryptonyt heard hat, en útsocht hat dat Knjazev it iennichste fan dy stof yn syn besit hat. Op in galajûn ta eare fan Luthor, dy't holden wurdt yn it haadkertier fan syn bedriuw LexCorp, is Wayne ien fan 'e útnûge gasten, wylst Kent der as sjoernalist oanwêzich is. Wayne makket fan 'e gelegenheid gebrûk om kodearre ynformaasje streekrjocht út it mainframe fan 'e kompjûter fan LexCorp te stellen. Kent is erchtinkend oer Wayne syn aktiviteiten, mar wurdt ôflaat troch in grutte brân yn Ciudad Juárez, dêr't ferlet is fan syn boppeminsklike fermogens as Superman om in lyts famke te rêden.
De ynformaasje dy't Wayne stellen hat, wurdt lykwols wer fan him stellen troch in ûnbekende tsjeppe frou, antykhannelster Diana Prince. Sy jout it him werom nei't it har net slagget en brek troch de kodearring hinne. Dêrby seit se tsjin Wayne dat Luthor in foto stellen hat dy't fan har is en dy't se weromhawwe wol. Wylst Wayne de kodearring troch syn superkompjûter kreakje lit, falt er yn 'e sliep en dreamt er oer in post-apokalyptyske wrâld, wêryn't er sels oan it haad stiet fan in rebûlje tsjin in boasaardige Superman. Hy wurdt wekker makke troch in ûnidentifisearre maskere persoan, dy't troch in poarte yn it tiid-romtekontinuum ferskynt, him smeekt om "de oaren" te finen en seit dat Lois Lane "de kaai" is, foar't er like hommels as er ferskynd is, wer ferdwynt. Wayne beskôget dat as ûnderdiel fan syn dream. As de ynformaasje dekodearre is, blykt Luthor dossiers by te hâlden oer ferskate lju mei boppeminsklike krêften. Ien fan harren is Diana Prince, fan wa't er in foto út 'e Earste Wrâldoarloch hat dêr't se persiis like âld liket as no.
Senator Finch en har kommisje hâlde ûnderwilens in harksitting oer de metoaden dy't Superman brûkt hat om generaal Zod-en-dy te ferslaan. De beskuldiging is dat Superman dêrfoar in ûnferantwurde mjitte fan geweld brûkt hat yn tichtbefolke gebiet, mei as gefolch withoefolle deaden en ferwûnen. Ien fan 'e tsjûgen tsjin Superman is Wallace Keefe, deselde man dy't Wayne besocht te rêden doe't syn skonken ferplettere wiene troch in brokstik fan in ynstoart gebou. Keefe hat it oerlibbe, mar syn beide skonken binne amputearre en hy sit no yn 'e rolstoel. Minder noch, syn frou en bern binne by it gefjocht tusken Superman en Zod-en-dy omkommen. Keefe is neitiid alhiel trochdraaid en hat de iepenbierheid opsocht troch it stânbyld te bekladzjen dat yn Metropolis foar Superman oprjochte is. It is Luthor dy't him yn kontakt brocht hat mei senator Finch.
Superman komt opdaagjen foar de harksitting, ree om him te ferdigenjen tsjin ûnfûndearre beskuldigings, ek al wurdt er sels tramtearre troch skuldgefoelens oer de lju dy't er net fan Zod en syn trewanten rêde kinnen hat. As Finch de harksitting iepenet, is de iennichste dy't skitteret troch ôfwêzigens Lex Luthor. Op basis fan in petear dat se mei Luthor fierd hat, beseft Finch wat der oan 'e hân is, mar dan is it te let. Wallace Keefe lit in bom ôfgean dy't er yn syn rolstoel ferburgen hat en deadet dêrmei alle oanwêzigen útsein Superman. Neitiid jout Superman himsels de skuld fan it barren om't er mar inkele meters fan Keefe ôf stie en dochs gjin idee hie dat de man fan doel wie en begean in terroristyske oanslach. De media freegje har lûdop ôf oft Superman ynkompetint is of mandélich oan 'e oanslach. Dêrop lûkt Superman him werom heech yn 'e bergen yn selsopleine ballingskip.
Batman makket gebrûk fan 'e gaos dy't it gefoch fan 'e oanslach is troch yn te brekken yn it haadkertier fan LexCorp en Luthor syn kryptonyt te stellen. Hy brukt in diel fan 'e stof om kryptonytgas te produsearjen, dêr't er ferskate gasgranaten mei follet. Fan 'e rest makket er in spear mei in punt fan kryptonyt. Luthor bejout him nei it Kryptoanyske ferkenningsskip en wit mei de fingerôfdrukken fan generaal Zod tagong te krijen ta de boardkompjûter en dêrmei ta in reuseftige database fan bûtenierdske technology. As er leard hat hoe't er dwaan moat wat er yn 't sin hat, bringt er it lyk fan generaal Zod nei de regeneraasjekeamer fan it skip, dêr't er syn eigen bloed brûkt om it om te foarmjen en wer ta libben te bringen.
Luthor lit troch Anatoli Knjazev en syn trewanten sawol Superman syn pleechmem, Martha Kent, as Superman syn freondinne Lois Lane ûntfiere. Lois lit er by him bringe op it dak fan 'e wolkekliuwer dy't it haadkertier fan LexCorp húsfêstet, wêrnei't er har oer râne smyt om Superman út syn skûlplak te lokjen. Sa't er al ferwachte hie, heart en werkent Superman de gjalp fan Lois wêr't er ek mar is op 'e wrâld, en ferskynt er op 'e tiid om Lois op te fangen foar't se te pletter falt. Nei't er har feilich delset hat, giet er nei Luthor om ferhaal te heljen, mar Luthor lit him foto's sjen fan syn mem, dy't troch Knjazev-en-dy finzen holden wurdt. Luthor hat derfoar soarge dat er sels net wit wêr't se har fêsthâlde, sadat Superman de lokaasje net út him slaan kin. Hy jout Superman in oere de tiid om Batman te ferslaan, en as dat net slagget sil syn mem libben ferbaarnd wurde.
Superman fljocht nei Gotham City ta, dêr't er syn dilemma oan Batman besiket út te lizzen, mar dyselde is net yn 'e stimming om te harkjen. De beide superhelden reitsje yn gefjocht, wêrby't Superman Batman in flink wan bruien jout oant Batman Superman sterk ferswakket troch him it gas út in kryptonytgasgranaat ynazemje te litten. Dan binne de rollen omdraaid en kriget Superman derfan lâns. It gas is lykwols al mei gauwens útwurke, wêrnei't Batman wer in pak op 'e hûd kriget. Troch in twadde kryptonytgasgranaat wurdt Superman wer sadanich ferswakke dat Batman him oer kin. Hy stiet op it punt om him te deadzjen mei de kryptonytspear, as Superman him taflústeret dat er op dizze wize "Martha deamakket" en dat er "Martha rêde" moat. Batman reägearret as troch in brims stutsen, mei't Martha de namme fan syn eigen mem, Martha Wayne, wie. Syn betizing duorret langernôch dat Lois de beide superhelden berikke kin. Nei't sy oan Batman útlein hat wat der geande is, komt er einlings ta besinning en beseft er hoe folslein oft er himsels troch Luthor brûke litten hat. Hy en Superman prate ôf dat Batman Martha Kent rêde sil, sadat Superman de hannen frij hat om mei Luthor ôf te weven, dy't him yn it Kryptoanyske ferkenningsskip befynt en dêr perfoarst neat goeds útheeft.
Batman set de miljarden dollars yn dy't er oant technology útjûn hat om Knjazev op te spoaren. Mei help fan Alfred kringt er it gebou binnen dêr't Knjazev en syn mannen har ferskânze hawwe en skeakelet de hiele binde út. As er úteinlik it fertrek binnenkringt dêr't Knjazev in flammewerper op Martha rjochte hâldt, beëiniget er de gizeling troch de brânstoftank op 'e rêch fan 'e krimineel lek te slaan en oan te stekken. Dêrtroch giet Knjazev sels yn ljochte lôge op, wylst Batman Martha beskermet troch oer har hinne lizzen te gean en de flammen op te fangen mei syn ûntrochkringbere Batmanpak. Superman konfrontearret Luthor mei it mislearjen fan syn plan, mar it docht bliken dat Luthor noch in reserveplan hat, besteande út it reuseftige meunster dat er fan it lyk fan Zod en syn eigen bloed skepen hat. Superman en it meunster binne oaninoar weage, en sels as Superman fersterking kriget fan Batman en de ynienen opdûkende Diana Prince, dy't Wonder Woman blykt te wêzen, kinne se it wêzen net oer. It Amerikaanske Leger sjit in atoombom ôf op it meunster, mar dat wurdt dêr inkeld sterker fan.
Superman beseft dat it wêzen fanwegen syn fierhinne Kryptoanyske genen krekt as hysels kwetsber wêze moat foar kryptonyt, dat hy hellet de troch Lois opfandele kryptonytspear fan Batman op en speetst dêr it meunster mei. It meunster giet dea, mar yn syn lêste libbensstuiten stekt er Superman troch it hert mei in bonkich útsteksel oan syn earm. Mei't Superman al slim ferswakke wie troch syn bleatstelling oan 'e neite fan it kryptonyt, beskikt er op dat stuit net oer syn normale ûnkwetsberens of regenerative fermogens, en fan gefolgen ferstjert er oan syn ferwûnings.
Produksje
Batman v Superman: Dawn of Justice waard, krekt as Man of Steel, it foargeande diel út 'e DC Extended Universe-filmsearje, regissearre troch Zack Snyder. Dyselde wurke nei in senario fan Chris Terrio en David S. Goyer. As produsinten wiene Snyder sels en Charles Roven by it projekt belutsen foar de filmstudio's Warner Bros., RatPac-Dune Entertainment, DC Films, Atlas Entertainment en Cruel and Unusual Films. Christopher Nolan wie as útfierend produsint yn in advisearjende rol yn 'e produksje behelle. Foar de film wie in budget beskikber fan $250 oant 300 miljoen, ôfhinklik fan hokker boarne men leauwe wol. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Larry Fong, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Hans Zimmer en Junkie XL.
Opnamen
De opnamen foar Batman v Superman: Dawn of Justice setten op 19 maaie 2014 útein en duorren oant en mei 5 desimber fan dat jier. De film waard foar in grut part opnommen yn Detroit, yn 'e Amerikaanske steat Michigan. Oare filmlokaasjes wiene Chicago (Illinois) en Yorkville (Illinois). De woastynsênes út 'e dream fan Bruce Wayne soene opnommen wurde yn Marokko, mar omreden fan in útbraak fan ebola yn West-Afrika (in hiel ein fan Marokko ôf) waard ynstee keazen foar Nij-Meksiko.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Batman v Superman: Dawn of Justice oer it algemien negative resinsjes. Krityk wie der fral op 'e dûnkere, sombere toansetting fan 'e film. Sa neamde Robbie Collin fan The Telegraph de film "humorleas" en "de minst koherinte kaskreaker yn jierren". Yn 'e Chicago Tribune omskreau Michael Phillips Batman v Superman: Dawn of Justice as "hast folslein saai". Peter Travers fan it tydskrift Rolling Stone kaam ta in wat myldere konklúzje: "better as Man of Steel, mar ûnder de hege latte dy't lein is troch Nolan syn Dark Knight."
Jake Coyl fan parseburo Associated Press (AP) skreau: "[de film] kûgelet net mei de kinetyske faasje fan Mad Max: Fury Road, noch huppelet er mei de relatyf fearkrêftige gong fan in Marvel-film; ynstee plantet er him fuort mei in operateske swidens dy't er noris al en dan wer net wiermakket." Folle positiver wie Andew Barker fan Variety, dy't skreau: "as in poer fisueel spektakel rêdt Batman v Superman it mei gemak op om 'e bioskoopdoarren fan 'e hingen te blazen." Nicolas Barber fan 'e BBC neamde de film "in fjouwer stjerre-epos."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Batman v Superman: Dawn of Justice in leech goedkarringspersintaazje fan 29%, basearre op 437 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] smoart in potinsjeel yndrukwekkend ferhaal, en guon fan 'e meast ikoanyske superhelden fan 'e Feriene Steaten, yn in sombere twirre fan aksje dy't inkeld troch special effects oandreaun wurdt." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Batman v Superman: Dawn of Justice in goedkarringspersintaazje fan 44%, basearre op 51 resinsjes.
Opbringst
Batman v Superman: Dawn of Justice brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $330,4 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $543,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $873,6 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $250 oant 300 miljoen betsjut dat in winst fan teminsten $573,6 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Neffens Deadline Hollywood hie Batman v Superman: Dawn of Justice ferlet fan in opbringst fan $800 miljoen om folslein út 'e kosten te kommen. Dat slagge dus, mar de film prestearre yn 'e bioskopen ûnder ferwachting. Allinnich al yn 2016 waard yn 'e Feriene Steaten nochris 82,4 miljoen fertsjinne oan 'e ferkeap fan dvd's en blu-ray's fan 'e film.
Prizen
Batman v Superman: Dawn of Justice wûn gjin wichtige prizen, mar waard wol nominearre foar de Saturn Award foar bêste stripferfilming en fierders in Critics' Choice Award, in People's Choice Award, seis Teen Choice Awards en fiif Kids' Choice Awards.
Rykswei 32
De Rykswei, ek A32, is in autodyk, fan Meppel oer It Hearrenfean nei Ljouwert.
Skiednis
It earste fak dat iepene waard wie 31 desimber 1953 fan Knooppunt It Hearrenfean oant Haskerdiken. Yn de rin fan 50 jierren binne ek de oare parten iepensteld. Yn 2000 waard it Knooppunt It Hearrenfean fan in rotonde feroare yn in klaverblêd.
Akwadukten
Fan Akkrum nei Grou giet de A32 ûnder twa akwadukten troch. Earst it Leppe-akwadukt foar de Boarn en dan it Akwadukt Mid-Fryslân foar it Prinses Margrietkanaal.
Brjansk (oblast)
De oblast Brjansk (Russysk: Брянская область; Brjanskaja oblast) is in oblast yn it súdwesten fan Ruslân. De oblast waard op 5 july 1944 oprjochte en grinzget oan de Oekraïne en Wyt-Ruslân.
Geografy
De oblast grinzget oan de oblasten Smolensk (yn it noarden), Kalûga (yn it noardeasten), Orjol (yn it easten), Koersk (yn it súdeasten) en oan de lânsgrinzen fan de Oekraïne (yn it suden) en Wyt-Ruslân (yn it westen). thumb|left|Natoergebiet Brjanski Les (rajon Sûzemka) De oblast leit yn de Easteuropeeske Leechflakte op de skieding fan it Desna- en Wolgabekken. De belangrykste rivier is de Desna, dy't yn 'e Dnjepr mûnet. Oare grutte rivieren binne de Bolva, Navlja, Nerûssa en Sûdost, allegear sydrivieren fan de Desna. Mei-inoar streame der 125 rivieren troch de oblast. Yn 'e oblast lizze 49 marren.
De oblast hat in soad bosk en yn de Twadde Wrâldkriich wiene dy bosken de basis fan de partisanen. Troch de kearnramp yn Tsjernobyl waard de regio slim troffen troch radio-aktiviteit. De wâld- en turfbrannen yn 2010 yn Ruslân troffen ek in pear besmette gebieten yn de oblast Brjansk.
Yn de oblast wurdt turf, sân, klaai, kryt, mergel en oare boumaterialen lykas fosforyt fûn.
Yn it natoergebiet Brjanski Les komt noch in lytse populaasje Europeeske bizons foar.
Skiednis
Yn augustus 1941 besetten Dútske troepen it gebiet fan de tsjintwurdige oblast. Sûnt it begjin wie it ferset yn it gebiet tsjin de besetting foars; likernôch 60.000 partisanen fochten mei de besetter, itjinge resultearre yn de ferneatiging fan in soad doarpen, hûzen en fabriken. Nei de befrijing troch it Reade Leger yn augustus en septimber 1943 waard útein set mei restauraasje. De oblast Brjansk waard nei in rige gebietsherfoarmings yn de Sovjet-tiid lang om let op 5 july 1944 oprjochte.
Ekonomy
Masjinebou en glêsprodukje binne belangryk yn de regio, wylst de tylt fan nôt en ierappels en it hâlden fan fee belangryk yn 'e lânbou binne. Likernôch de helte fan de tige goede grûn wurdt brûkt foar de lânbou. In tredde fan it gebiet bestiet út bosk. Troch de oblast rinne twa oalje- en seis gaspiiplinen.
Bestoerlike yndieling en stêden
De oblast is ferdield yn 6 stedsdistrikten en 27 rajon's. De grutste stêden binne, njonken de haadstêd Brjansk, Klintsi en Novozybkov. Mei-inoar binne der 16 stêden en 24 plakken mei in stedsk karakter.
Afrikakorps
thumb|Sinjet fan it Afrikakorps. It Afrikakorps wie yn de Twadde Wrâldkriich in ienheid fan de Dútske Wehrmacht mei Erwin Rommel as kommandant. Yn de jierren 1941-1943 waard it Afrikakorps operasjoneel yn de Noard-Afrikaanske lannen Lybje, Tuneezje en Egypte.
Operaasjes
Operaasjes dêr't it Afrikakorps oan meidie:
Bijewaaks
thumb|Kears fan in oprôle plaat keunstraat thumb|''Close-up fan keunstraten fan bijewaaks (diameter: 5 - 6 mm) thumb|detail fan in waaksen bern Jezus, [[folkskeunst]] Bijewaaks is in waaks dy't troch guon soarten bijen produsearre wurdt en wêrút se de wanden meitsje fan de sellen dy't yn it nêst yn de raten sitte en dêr't huning yn opslein wurdt en jong bijebroed opkweekt wurdt.
Bijewaaks is in fetlik, stevich materiaal mei in frij heech molekúlgewicht. Bijewaaks bestiet benammen út esters fan fetsoeren mei fetalkohoalen mei lange ketens. Dit oars as fetten dy't benammen út esters fan glyserine besteane.
Tapassingen fan bijewaaks
Waaks is neist huning in belangryk produkt fan de ymkerij. Minsken brûke waaks foar in soad doeleinen, ûnder oare om kearsen fan te meitsjen en yn bjinwaaks of as poetsmiddel foar ûnbewurke houten foarwerpen en flieren. Foar ûnder mear drop wurdt bijewaaks as glânsmiddel brûkt. Ek yn krêmes en oarre kosmetica wurdt in soad gebrûkmakke fan bijewaaks en derivaten fan bijewaaks.
De INCI-nammen fan bijewaaks binne:
Brûken fan bijewaaks yn de keunst
Bijewaaks wurdt yn de skilderkeunst brûkt as bynmiddel. Yn de technyk enkaustyk wurde pigminten mongen mei hjitte bijewaaks, hars, en noch in pear stoffen. It levert tige goed hâldbere skilderingen op mei in trochskinende kwaliteit. De ferneamde Fayum-portretten (Egypte, 1e-3e iuw) binne yn dizze technyk skildere. Ek yn Grikelân waard de technyk sûnt de 5e iuw foar Kristus tapast. De farve hoecht yn dizze technyk net te drûgjen, allinnich ôf te kuoljen, sadat der fuortdaliks wer legen oerhinne setten wurde kinne.
Ek yn de byldhoukeunst wurdt bijewaaks fanâlds brûkt, om mei te boetsearen of om waaksôfjitsels út te foarmjen foar it brûnsjitten mei de cire perdue metoade). It wurdt ek brûkt om glâns oan te bringen op houten skulptueren.
Oare tapassingen
Bijewaaks wurdt ek brûkt foar it saneamde waaksen (smarren) fan kamen en stêven fan in wynmûne. 150px|thumb|It 'waaksen' fan stêven yn in mûnerêd 250px|left|thumb|Huningraten
Jeltje van Nieuwenhoven
thumb|175px|Jeltje van Nieuwenhoven Jeltje van Nieuwenhoven (Noardwâlde (Fryslân), 2 augustus 1943) is in Nederlânsk politikus fan Frysk komôf. Se siet fan 1981 oant 2004 yn de Twadde Keamer foar de PvdA. Yn 2004 ferliet Van Nieuwenhoven de Keamer om deputearre te wurden fan de provinsje Súd-Hollân.
Wurkpaad
Nei de MULO folge se in oplieding ta bibletekaresse. Dat fak die se tusken 1960 en 1979. Wylst wie se lid wurden fan de PvdA en ferfolde se binnen dizze partij ferskeidene funksjes, wêrûnder gemeenteriedslid en wethâlder yn de gemeente Finkefean en Waverfean (yn 1989 opgien yn De Rûne Feanen).
Yn de Twadde Keamer hold Jeltje van Nieuwenhoven har dwaande mei keunst, kultuer en ynternasjonaal kultuerbelied. Ek wie se foarsitter fan de fêste kommisje foar Nederlânsk-Antiljaanske en Arubaanske saken.
Ein oktober 2004 ferliet Jeltje van Nieuwenhoven de Twadde Keamer. In dei letter waard se ynstallearre as lid fan Deputerare Steaten fan Súd-Hollân. Op it PvdA-kongres fan 29 jannewaris 2005 waard se ûnderskieden mei de Gouden Spjelde fan de partij, dy't earder allinnich útrikt wie oan Joop den Uyl en Max van der Stoel. Op 15 maart 2006 makke se bekend per direkt har funksje as deputearre del te lizzen, op advys fan dokters. Se hie lest fan hege bloeddruk en wie yn ein. Op 30 july 2006 wie se te gast yn it bekende VPRO-programma Zomergasten. Fanút har âlde berop fan bibletekaresse docht se sa no en dan semi-offisjele aktiviteiten foar de bibleteekbranche: deifoarsitterskip fan seminars ensfh.
Van Nieuwenhoven waard per 1 oktober 2006 troch de destiidske minister fan Ferkear en Wettersteat, Karla Peijs beneamd as iepenbier ferfier-ambassadeur foar twa dagen yn de wike, foar in perioade fan twa jier. De ynformele funksje is ynsteld om by konflikten tusken partijen yn it iepenbier ferfier - (desintrale) oerheden, ferfierders, reizgers - te bemiddeljen. Ein juny 2008 makken de minister en steatssekretaris fan V&W, Camiel Eurlings en Tineke Huizinga, bekend dat se dy funksje nochris foar twa jier beklaaie mocht.
Yn 2007 wie Jeltje van Nieuwenhoven lid fan de kommisje dy't de Kanon fan de Nederlânske film opsteld hat.
Maart 2010 waard hja keazen as riedslid fan de gemeente De Haach. Sy is dêr teffens foarsitter fan de PvdA-fraksje. By de gemeenteriedsferkiezingen yn 2018 stie hja op it 26e plak sadat se net keazen wurde koe. Se naam doe ôfskied fan in 40 jier lange politike karriêre.
Swetteplan
thumb|Swetteplan Swetteplan is in wenwyk binnen de stêd Snits yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De wyk telt (yn 2008) 1920 ynwenners en hat in oerflakte fan 58 hektare (wêrfan 2 hektare wetter). De wyk is neamd nei de neistlizzende rivier de Swette. De wichtichste trochgeande strjitte yn de wyk is de Hugo de Grootstrjitte. De strjitten binne meast neamd nei Nederlânske steatslju.
Histoarje en bebouwing
De wyk Stedsfinne is foar it meastepart boud yn de jierren njoggentich. Yn de wyk steane in soad keapwennings en der is romte foar iepenbier grien. Op it plak fan de hjoeddeiske Swettestate, yn it uterste súdeasten, stie foarhinne de Joerstrastins.
In de wyk is in buertferiening aktyf, neamd Wykferiening Swette-Noardeasthoeke. De feriening beheart it Wykgebou De Hin.
Chloë Grace Moretz
thumb|Moretz, 2010 Chloë Grace Moretz (Atlanta, 10 febrewaris 1997) is in Amerikaanske jeugdaktrise dy't ûnder oaren yn 'e film Let Me In de rôl fan 'Abby' spile. Se wûn yn 2012 de People's Choice Award foar Favorite Movie Star Under 25. Dêrneist wûn se yn 2011 sawol in Empire Award foar bêste nijkommer (foar Kick-Ass en Let Me In) as in Saturn Award foar Let Me In en in Young Artist Award yn sawol 2011 (foar Diary of a Wimpy Kid) as 2012 (foar Hugo).
Biografy
Chloë Moretz is hikke yn Atlanta, de haadstêd fan de Amerikaanke steat Georgia, en tein yn Cartersville yn de Bartow County. Heit, McCoy Lee Mortez, is plastysk sjirurch en mem, Teri Duke Moretz, is ferpleechkundige. Moretz hat fjouwer bruorren Brandon, Trevor, Colin en Ethan.
Keimpe Heines Kempenaar
Keimpe Heines (nei 1811 Kempenaar) (Aldwâld, 16 septimber 1764 - De Westerein, 24 febrewaris 1843), wie kastlein op De Westerein. Dy herberch spile yn febrewaris 1797 in haadrol yn it Kollumer Oproer.
Chloë Grace Moretz
Biografy
Op telefyzje hat se ûnderwilens noch inkelde gastrôllen. Sy wie te sjen yn ôfleveringen fan My Name Is Earl en Desperate Housewives.
Yn 2010 hat Moretz mei har rôl as 'Hit Girl' yn de aksjefilm Kick-Ass in ynternasjonaal súkses. Yn 2011 spile Chloë Moretz 'Isabelle' yn 'e film Hugo. Moretz hat ek in protte niget oan moade.
Keimpe Heines Kempenaar
Keimpe wie in soan fan Heine Keimpes en Reintje Sytzes en troude in 1795 mei Tjitske Pieters van der Zwaag neidat er widner wurden wie. Se krigen trije bern.
Diezerstrjitte (Swol)
De Diezerstrjitte (Nederlânsk: Diezerstraat of Diezerpromenade, Swolsk: Diesstraote, útsprutsen mei "ii", ferâldere ) is in strjitte yn de âlde binnenstêd fan de Oeriselske haadstêd Swol. De strjitte rint fan de Grutte Merk nei de eardere stedsmuorre dêr't oant 1829 de Diezerpoarte stie. De strjitte is de wichtichste winkelstrjitte fan de stêd.
De strjitte waard boud op in deksânrêch en dêr binne spoaren weromfûn út de Karolingyske tiid. De strjitte hie fan 1892 oant 1919 in hynstetram.