cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lea Ackermann
Persoansbeskriuwing
Lea Ackermann waard berne yn Völklingen, mar woeks op yn Klarenthal by Saarbrücken. Nei't Lea Ackermann in bankoplieding folge yn Saarbrücken, naam hja it beslút om har yn 1960 by te jaan by de oarder fan de Susters Misjonarissen fan ús Leave Frou fan Afrika, de saneamde Wite Susters. Hja studearre dêrnei taalkunde, teology, pedagogy en psychology en promovearre yn 1977 oan de Ludwig Maximilians-Universiteit yn München.
Tidens har wurk yn Rûanda en Kenia makke Ackermann kennis mei de wize hoe't froulju slachtoffers waarden fan seksuele eksploitaasje en minskehannel. Yn 1985 stifte hja yn Mombasa (Kenia) de organisaasje SOLWODI (Solidarity with women in distress; Solidariteit mei froulju yn need). Dizze organisaasje wol froulju, dy't earder slachtoffer waarden fan seksuële slavernij en minskehannel helpe om it libben wer op it rjochte spoar te krijen. It wurk fan Ackermann hat him letter ek ferpleatst nei Jeropa en yn Dútslân binne yntusken tal fan plakken mei in SOLWODI-kantoar. Yn Dútslân rjochtet it wurk fan de suster him fral op frouljy dy't lokke binne mei moaie praatsjes oer it krijen fan wurk of in houlik, mar sa it slachtoffer waarden fan twongen prostitúsje.
Foar har wurk is Lea Ackermann mannich kear ûnderskieden, û.o mei it Oarder fan Fertsjinste fan de Bûnsrepublyk Dútslân, it Grutkrús fan Fertsjinste en tal fan oare ûnderskiedings fan organisaasjes, universiteiten en Dútske dielsteaten. Ek skreau Ackermann ferskate boeken yn de Dútske taal oer de ûnderwerpen dy't har sa nei lizze.
Ackermann wennet hjoeddedei yn de pastorije fan it doarp Hirzenach, likernôch 30 kilometer súdlik fan Koblenz.
Mulciber (fulkaan)
thumb|Ofwikingen fan it ierdmagnetysk fjild op de Noardsee. De [[Súdwâlfulkaan is it readbrune plak yn de Waadsee, Mulciber it readbrune plak yn it noardwesten]] Mulciber is in deade fulkaan op it Nederlânske part fan de Noardsee, op sa’n 100 kilometer noardwestlik fan Skylge.
Namme
De geologen fan de Geologische Dienst Nederland hawwe de fulkaan neamd nei Mulciber, in god fan fjoer en fulkanen út de Romeinske mytology, dy't ek wol Fulkanus neamd wurdt.
Lizzing
De lokaasje fan de fulkaan is omrekkene út de ôfwikingen fan it magnetysk fjild. It boarmeunster út 1985 leit yn it gebiet dêr't de magnetyske ôfwiking it heechst is.
De fulkaan leit yn in gebiet om en de by 100 kilometer noardwestlik fan Skylge, 20 kilometer noardlik fan it Fryske Front, 60 kilometer eastlik fan de Klaverbank en 100 kilometer besúdwesten de Doggersbank. In pear kilometer súdliker leit de Off Friesland North-skipfeartrûte. It werkenningspunt dat it tichtste by op it wetteroerflak te sjen is, is de NAM 28-boei, om en de by 10 kilometer eastliker.
De fulkaan leit op in djipte fan ûngefear 3300 meter ûnder de seeboaiem. De Noardsee is op dat punt sa'n 40 meter djip.
Te hichte fan de fulkaan is in grutte ôfwiking fan it ierdmagnetysk fjild, ûngefear ferlykber mei dy fan de Súdwalfulkaan. Dat komt trochdat yn stjurre magmatysk stiente faak mineralen as magnetyt foarkomme.
Rudolf fan Bunou
thumb|Portret fan Rudolf fan Buynou, nei alle gedachten postúm. Knibbelstik, mei de linkerhân op it gevest fan in swurd. Op de eftergrûn twa heraldyske wapens. Rudolf fan Bunou, ek Rudolph fan Buynou en Rudolf van Bunauw (1490 - Frjentsjer, 30 augustus 1542) wie drost fan Starum en grytman fan Gaasterlân. Rudolf wie in soan fan Heinrich en Agnes fan Nothaft fan Wernberg, út in Saksysk laach. Hy troude mei Knier (Cunera) fan Martena, in dochter fan Hessel fan Martena. Se hiene twa dochters.
Rudolf stoar op 30 augustus 1542 yn Frjentsjer en waard dêr byset yn de Martinytsjerke. Cunera troude as widdo mei Christofurus fan Hubets (ek wol: Hubitz of Haubatz). Yn 1525 wie Bunou dykskommitearre foar Gaasterlân. Op 7 febrewaris 1517 waard hy as grytman fan Gaasterlân opfolge troch Barthout fan Swol.
Fan Rudolf fan Bunou wurdt in skilderij bewarre yn it Ryksmuseum dan makke waard troch Adriaen van Cronenburg. It skilderij waard makke yn 1553, mar de klean binne fan ûngefear 1530, sadat it grif postúm skildere is.
Air France
Air France (formiele benamming: Société Air France, S.A.) is de grutste loftfeartmaatskippij fan Frankryk. It makket diel út fan 'e Air France-KLM-groep en is mei-oprjochter fan SkyTeam, in ynternasjonale alliânsje foar loftfeartmaatskippijen. It haadkertier fan it bedriuw stiet by de lofthaven Charles de Gaulle, benoarden Parys. Air France ferfiert passazjiers en fracht nei 204 bestimmings yn 93 lannen.
Float
De float fan Air France bestiet út 231 fleanmasines mei in gemiddelde âldens fan 11,4 jier (18 juny 2015).
Kristlike Mafû De Saad
Kristlike Mafû De Saad (Nederlânsk: Christelijke Mavo De Saad), koartwei meastentiids De Saad neamd, wie in selsstannige skoalle foar fuortset ûnderwiis yn Damwâld. Sa't de namme al oanjout, waard der op mafû-nivo lesjûn. Yn de lêste jierren fan it bestean fan de skoalle krigen de learlingen wannear't hja slagge wiene ôfhinklik fan it fakkepakket in vmbo-tl of vmbo-gl diploma.
Histoarje
De Saad hat sa'n hûndert jier bestien. Yn 1919 waard de feriening foar Kristlik mulo yn de gemeente Dantumadiel oprjochte. Op 1 augustus 1921 waard de skoalle iepene. De skoalle stie oan de Haadwei fan Moarrewâld, dêr't hjoed-de-dei in meubelsaak sit.
It lêste skoalgebou oan de Nijewei yn Damwâld is yn 1985 boud. By de iepening fan dat gebou yn 1986 hat de skoalle de namme De Saad krigen. Yn 2019 fierde de skoalle har 100-jierrich bestean. Begjin july 2020 is de skoalle fanwege it weromrinnend oantal learlingen definityf sluten.
Underwiis
De Saad wie in kristlike skoalle dy't de leafde fan Jezus Kristus yn it deistige dwaan en litten sjen litte woe. Yn de ûnderbou wiene der lytse klassen, om sa de oerstap fanôf de basisskoalle te ferleegjen. Bysûnder oan De Saad wie dat it mooglik wie om ynstee fan fjouwer jier yn trije jier in diploma te heljen, dat waard mafû-sprint neamd.
Yn it skoaljier 2019-2020 waard in nij ûnderwiiskonsept ynfierd, mei ûnder oare koartere lesdagen en spesjale begeliedingsoeren.
Sluting
De regio Noardeast-Fryslân hat te krijen mei krimp, wat derfoar soarge dat it oantal learlingen op De Saad yn de rin fan de jierren ôfnaam. De skoalle hie om 2014 hinne noch 400 learlingen, mar yn 2019 wie dit ôfnaam nei noch gjin 300. Yn desimber 2018 waard bekend dat der fanwegen finansjele tekoarten in reorganisaasje nedich wie. Yn april 2019 liet direktrise Jantine van der Kooij yn it Frysk Deiblêd witte dat foar de lange termyn de selsstannige posysje fan de skoalle ûndwaanlik wie en de skoalle nei gearwurking mei oare skoallen sjen moast. Dy mooglikheid ta gearwurking hie De Saad yn it Piter Jelles fûn, yn de foarm fan in fúzje. Mar it mocht net mear heve: doe't yn april 2020 bliken die dat foar it skoaljier 2020/2021 mar 33 nije oanmeldings binnenkaam wiene, beslêt it bestjoer fan De Saad om de skoalle oan it ein fan it skoaljier 2019/2020 definityf te sluten. Yn it skoalgebou fan De Saad sil fanôf skoaljier 2020/2021 in ekstra fêstiging fan De Wingerd, in skoalle foar spesjaal ûnderwiis, komme.
Jimmy Carl Black
Jimmy Carl Black (wiere namme: James Carl Inkanish jr.; El Paso (Teksas), 1 febrewaris 1938 – Siegsdorf (Dútslân), 1 novimber 2008) wie in Amerikaansk sjonger en drummer fan etnysk Yndiaansk komôf. Hy wie hast fyftich jier aktyf yn 'e Amerikaanske muzykyndustry, en waard it bekendst as lid fan 'e band The Mothers of Invention, mei Frank Zappa. Fanôf 1993 wenne en wurke er yn Jeropa. Hy ferstoar mei santich jier oan longkanker.
Jonkheid en komôf
Black waard yn 1938 berne yn El Paso, yn 'e steat Teksas. Hy wie fan mingd Yndiaansk komôf, mar foar it grutste part Sjajinne.
Muzykkarriêre
Black sette yn 1959 útein mei syn muzykkarriêre as lid fan 'e band Them 3 Guys. Neitiid spile er yn ferskate bands, wêrûnder de The Keys, The Squires en Soul Giants, foar't er fan 1965 oant 1969 bekendheid krige as de oarspronklike drummer fan The Mothers of Invention, mei sjonger Frank Zappa. Neitiid wurke Black mei oan Zappa syn film 200 Motels, út 1971, en ferrjochte er ferskate gastoptredens mei Zappa yn 1975 en 1980. Ek wurke er as sjonger mei oan Zappa syn album You Are What You Is, út 1981.
Yn 1993 ferfear Black nei Jeropa, dêr't er The Grandmothers op 'e nij oprjochte mei Gardner en Preston, mar no ek mei de Nederlânske basgitarist Ener Bladezipper (skûlnamme fan René Mesritz) en de Italjaanske gitarist Sandro Olivia. Yn Jeropa trede Black ek op as gastsjonger mei de Muffin Men, in Frank Zappa-tribute band út Liverpool. Fierders wurke er mei Jon Larsen gear oan it surreälistyske Strange News from Mars-projekt, dêr't ek ferskate oare âld-bandleden fan Zappa oan meidiene, lykas Tommy Mars, Bruce Fowler en Arthur Barrow.
Ferstjerren
Yn augustus 2008 waard by Black longkanker fêststeld. Hy stoar kwealk in fearnsjier letter, op 1 novimber 2008, yn 'e âlderdom fan santich jier, yn it Dútske Siegsdorf. Black wie troud mei syn frou Monika Black, en hie trije soannen en twa dochters.
Martinair
Martinair (formiele benamming: Martinair Holland N.V.) is in Nederlânske loftfeartmaatskippij, dy't sûnt 2011 allinnich fracht ferfiert. It bedriuw waard 1958 oprjochte troch Martin Schröder en John Block ûnder de namme Martin's Air Charter.
Float
De float fan Martinair bestiet july 2015 út 8 tastellen.
Dykbehearder
In dykbehearder of in weibehearder is in orgaan dy't de ferantwurdlikens hat oer it behear fan in wei. Almeast is de behearder ek de eigener fan de wei. Taken fan in behearder binne: it oanlizzen fan nije wegen, it plande ûnderhâld fan de wegen, reparaasje fan weidekskea en it pleatsen fan ferkearsbuorden en de bebuording. Yn Nederlân is Rykswettersteat de behearder fan de rykswegen, de provinsje fan de provinsjale wegen, de gemeente fan pleatslike diken en it wetterskip fan diken. Yn Dútslân is de oerheid fan de Bûnsrepublyk behearder fan de Bundesautobahn (A-dyk) en de Bundesstraße (B-dyk), de dielsteat fan de Landesstraße (L-dyk), de lânkring fan de Kreisstraße (K-dyk) en de gemeente fan de Gemeindestraße.
Ek komme der priveediken foar dy't dan yn eigendom en ûnder behear falle fan partikulieren.
Balstienliem
Balstienliem is in grûnsoarte dy't bestiet út in mjuks fan keien, grind, sân, klaai en liem. Faak wurde yn balstienliem ek swerfkeien fûn. Oarspronklik siet der ek faak kalk yn balstienliem, mar dat is troch gemyske ferwaring hast folslein ferdwûn. Balstienliem wurdt ûnder lâniis ôfset en kin dêrom as in foarm fan till (grûnmoarene) beskôge wurde.
It gewoane balstienliem yn Nederlân is sa'n 150.000 jier lyn ôfset, ûnder it Saalien en is part fan de litostratigrafyske Formaasje fan Drinte. Foaral yn de provinsjee Drinte komt in soad balstienliem ticht ûnder it oerflak foar. Pleatslik is dit liem soms opdreaun troch it lâniis. Foarbylden dêrfan binne Gaasterlân, Vollenhove, de Havelterberch, Skoklân (Noardeastpolder), Urk en op Wieringen en Tessel. Yn de kriten dêr't balstien al bekend wie, waard it ek faak yn boarsel fûn.
Neist it balstienliem út it Saalien is yn in inkelde boaring balstienliem út it Elsterien oantroffen. It waard ûnder oare fûn yn boaring Oostmeep yn de Waadsee op in djipte fan 51,70 meter ûnder de seeboaiem.
Om 't keiliem min wetter trochlit, hat dizze grûnsoart benammen in soad ynfloed hân op it Drintske lânskip. Plantewoartels hawwe it dreech om yn de boaiem troch te kringen fanwegen de liemlaach. Pleatslik is de grûn ek tige wiet en dêrtroch waard dêr maklik fean foarme. Under it Nasjonaal Park Dwingelderfjild leit in laach balstienliem fan sawat 8 meter. It grûnwetter docht der sa'n 20 jier oer om dêrtrochhinne te rinnen.
Balstienliem is foar it earst foar dykbou brûkt by de oanlis fan de Koarte Ofslútdyk dêr't de Amstelmar mei ôfsletten waard, en letter ek foar de bou fan de Ofslútdyk en oare diken.
Swahily
"Swahily" of "Swahili" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Skyclad
Skyclad (de namme is in poëtyske omskriuwing foar "Neaken") is in Britske folkmetalband yn 1990 oprjochte yn Newcastle upon Tyne. De band brocht yn 1991 syn debútalbum The Wayward Sons of Mother Earth út. De teksten fan Skyclad geane oer de skiednis, polityk en persoanlike problematyk. Skyclad hat fjirtjin studio-albums en twa live-albums útbrocht.
Ryanair
Ryanair is in Ierske loftfeartmaatskippij dy't kontinintale flechten útfiert yn Jeropa. It haadkertier fan it bedriuw stiet in Dublin, de haadstêd fan Ierlân. De wichtichste thúshavens fan Ryanair binne lofthaven Dublin en lofthaven Londen Stansted.
Mia Gerhardt
Mia Irene Gerhardt (Rotterdam, 28 desimber 1918 - Domburg, 13 novimber 1988) wie in Nederlânsk mediëvist (saakkundige op it mêd fan 'e Midsiuwen) en heechlearaar ferlykjende literatuerwittenskip oan de Universiteit fan Utert.
Mia Gerhardt gie nei it Erasmiaansk Gymnasium yn Rotterdam. Dêrnei studearre hja Frânske taal- en letterkunde oan de Ryksuniversiteit Grins. Fan 1946 oant 1950 wie se wittenskiplik assistint oan de Universiteit Leien. Yn 1950 promovearre se by de lieratuerwittenskipper Sem Dresden. Tusken 1950 en 1968 wie Mia Gerhardt as lektor Frânske taal- en letterkunde ferbûn oan tagelyk de Ryksuniversiteit Grins en de Universiteit Utert. Yn 1968 waard hja yn Utert ta heechlearaar beneamd en yn 1971 waard se lid fan de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.
Mia Gerhardt wie ek lid fan it Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen en fan de Nederlandse Malacologische Vereniging. Har samling fossile skelpen krige nei har dea in ûnderkommen by museum Naturalis yn Leiden.
Gerhardt wie in suster fan de dichteressen Ida Gerhardt (1905 - 1997) en Truus Gerhardt (1899 - 1960).
Wittenskiplike artikelen
In kar:
Edelgas
thumb|Helium thumb|Neon thumb|Argon thumb|Krypton thumb|Ksenon In edelgas, ealgas, of ek wol ynertgas neamd, is in skiekundich elemint út de edelgasgroep fan it periodyk systeem. De oerienkomst fan de eleminten út de edelgasgroep is dat de bûtenste elektroaneskyl alhiel folle is. Bygelyks de skyl fan helium is mei de 1s²-konfiguraasje fol en neon hat in 1s²2s²2p6-konfiguraasje, dêr't de bûtenste (twadde) skyl alhiel folle is.
It gefolch fan it fol sitten fan de bûtenste skyl is dat der gjin enerzjy te winnen is troch bygelyks twa atomen tichte byïnoar te bringen en harren golffunksjes meiïnoar te foegjen. De kofalinsje fan in edelgas is dus 0.
Lege edelgassen
De lege edelgassen helium en neon komme allinne foar as mono-atomêre gassen, en ferbine allinne mei oare eleminten yn bysûndere tastân. Om't hja min reagearje mei oare eleminten binne dy eleminten ek wol ferneamd as ynerte gassen.
Swiere edelgassen
Fan de swiere edelgassen krypton, ksenon en radon binne wol ferbinings mooglik om't de lege skilen bûten de folle skyl leech genôch yn enerzjy binne om dochs noch ferbinings mei oare eleminten oan te gean. Argon sit der lykwols tuskenyn. Dêrfan binne de eksimearen bekend as ArF+. Dat is in kompleks fan argon en fluor dat net lang libbet. Allinne de oansleine tastân lit in bining sjen. As it wer yn de grûntastân werom falt, falt it kompleks útinoar. It eksimear wurdt ek wolyn lasers brûkt.
Huginn en Muninn
Oerlevering
De nammen fan Huginn en Muninn en harren rollen yn 'e Noardske mytology binne oerlevere yn ferskate Aldiislânske boarnen. Dêrûnder binne de Poëtyske Edda, in dichtbondel dy't yn 'e trettjinde iuw gearstald waard út eardere boarnen; de Proaza-Edda en it Heimskringla, teksten dy't yn 'e trettjinde iuw skreaun waarden troch de grutte skald Snorri Sturluson; it Trêde Grammatikale Traktaat fan Óláfr Þórðarson, ek út 'e trettjinde iuw; en de wurken fan ferskate oare skalden.
Yn it gedicht Grímnismál, dat ûnderdiel útmakket fan 'e Poëtyske Edda, jout Odin (yn 'e momkape fan 'Grímnir') oan 'e jonge Agnarr Geirröðsson ynformaasje oer de seslkipsdieren fan Odin. Dêrby fertelt er dat de ravens Huginn en Muninn eltse dei oer hiel Midgard (de minskewrâld) fleane om ynformaasje foar de god te sammeljen. Ek jout er priis dat de god oanhâldend yn noed sit oer de fûgels, mei't er bang is dat se op in dei net werkomme sille. Syn noed om Huginn is grut, mar dy om Muninn noch grutter.
Yn it Gylfaginning, in diel fan it 'e Proaza-Edda, fertelt de op in troan sittende Hege (op 'e nij in alter ego fan Odin) oan 'e as Gangleri ferklaaide kening Gylfi dat twa ravens mei de nammen Huginn en Muninn op 'e skouders fan Odin sitte. Se hearre en sjogge alles. De god stjoert se by moarnsdage út oer de wrâld en se binne jûns foar iten wer thús. Dêrnei flústerje se him alles yn dat se sjoen en heard hawwe, sadat Odin op 'e hichte holden wurdt fan withoefolle dingen. Om dy reden soe Odin wol de "Ravensgod" neamd wurde.
Yn it Skáldskaparmál, in oar ûnderdiel fan 'e Proaza-Edda, wurde de nammen fan Huginn en Muninn neamd yn in list fan 'kennings' (dichterlike oantsjuttings) foar ravens. Dêrby wurde sitaten oanhelle út in gedicht fan 'e skald Einarr Skúlason, wêryn't 'Muninn' brûkt wurdt as in synonym foar it haadwurd 'raven', wylst 'Huginn' oanhelle wurdt as in kenning foar 'kadaver'.
Yn 'e Ynglinga Saga, in sêge dy't ûnderdiel útmakket fan it Heimskringla, wurdt ferteld dat Odin twa ravens hat, dy't er de jefte fan spraakfermogen jûn hat. Hy lit se oer de hiele wrâld fleane en him ynformaasje bringe oer alles dat se sjogge en hearre. Fan gefolgen is Odin "tige wiis yn syn kennis" wurden.
Yn it Trêde Grammatikale Traktaat is in anonym fers fêstlein dat neamt hoe't de ravens fan 'e skouders fan Odin opfleane: Huginn om ophongenen te sykjen en Muninn op 'e sneup nei liken.
Ynterpretaasje
Teologen en oare godstsjinstûndersikers hawwe de relaasje tusken Odin en Huginn en Muninn yn ferbân brocht mei sjamanistyske praktiken. Sa seach John Lindow it fermogen fan Odin om syn tinzen (Huginn) en ferstân (Muninn) omfierrens te stjoeren as in ferwizing nei de trânssteat dy't sjamanen berikke kinne. De noed fan 'e god om 'e weromkear fan 'e ravens, dy't yn it Grímnismál neamd wurdt, soe dan slaan op it gefaar dat eltse sjamaan rint om sa djip yn trâns wei te wurden dat er it paad nei syn eigen lichem net mear weromfine kin.
Anthony Winterbourne brocht in teory op it aljemint dy't Huginn en Muninn ferbynt mei it Noardske konsept fan 'e fylgja, dat trije betsjuttings hat: gelok, it fermogen om fan stal te wikseljen, en in beskermgeast. De fylgja yn 'e sin fan in beskermgeast, in saneamde hamingja, die him foar as in soarte fan geastlike dûbelgonger fan in minske, dy't de foarm fan in bist oannimme koe. Winterbourne hold út dat de reis fan 'e geast fan in sjamaan nei oare lokaasjes symbolisearre wurdt troch it idee fan 'e stalferwikseljende siel fan 'e hamingja.
Rudolf Simek is kritysk oer sokke ynterpretaasjes, dy't neffens him inkeld stuolje op 'e útlis fan 'e nammen fan Huginn en Muninn. Hy ornearret nammentlik dat dy nammen nea net folle earder optocht wêze kinne as yn 'e njoggende of tsiende iuw, wylst de beide ravens sels, sa blykt ûntsjinstriidber út argeologyske fynsten, al folle langer in wichtige rol yn it Germaanske heidendom spilen. Simek sjocht dêrom yn Huginn en Muninn ynstee in útrinder fan 'e bredere ravenssymbolyk dy't foarkaam yn 'e Germaanske wrâld, dêr't bgl. ek de ravensbanier diel fan útmakke, dy't beskreaun wurdt yn ferskate Angelsaksyske kroniken en Skandinavyske sêgen.
Firefox OS
Firefox OS is in bestjoeringssysteem fan Mozilla, dat draaie kin op Android-compatible mobyltsjes en tablets en yn 'e oarspronklike ferzje útbrocht waard yn 2013. It wurdt kant-en-klear ferkocht, mar kin ek sels op besteande Android-tastellen ynstalleare wurde. Ek in pear telefyzjes wurkje op firmware mei Firefox OS. Foar pc's binne der simulator- en/of emulatorferzjes.
Ynstallaasje
Sels ynstallearjen is in behyplik putsje, om't net sa folle typen offisjeel stipe wurde, en de standertynstallaasje dêrom sels oanpast wurde moat foar it tastel. Fierders kin in simulator- of emulatorferzje maklik kompilearre wurde, of ynladen as add-on yn Mozilla Firefox.
Oersetting nei it Frysk
De programma's binne foar in part yn it Frysk beskikber.
Heathen
Heathen is in Amerikaanske thrashmetalband yn 1990 oprjochte yn San Francisco troch gitarist Lee Altus en drummer Carl Sacco. De band brocht yn 1987 syn debútalbum Breaking the Silence út. Yn 1993 waard de band opheft, mar yn 2001 makke de Amerikaanske band in trochstart. Heathen hat fjouwer studio-albums útbrocht. Yn de rin fan de jierren hat de band in protte wikselingen yn de besetting hân.
Jelckemastate
Jelckemastate wie in stins yn Meskenwier by Akkrum.
De stins wie eigendom fan de Skieringer haadlingen Jelckema, ôfwikseljend mei de namme Wybe en Jarich. Hja wiene belutsen by in soad fetes en militêre aksjes dy't beskreaun binne yn de kroniken fan Thabor en yn de âldfryske oarkondes.
Oksidator
thumb|Symboal foar oksidearjend thumb|Symboal foar oksidearjend yn it âldere etikkearjen In oksidator of elektroane-oannimmer is in gemyske stof dy't yn in reaksje elektroanen opnimme kin. De stof dy't elektroanen ôfstiet is in reduktor. De namme oksidator is ôflaat fan soerstof (fan it Latynske oxygenium).
In reaksje dêr't in oksidator yn wurket, hjit in redoksreaksje. In foarbyld fan in redoksreaksje dy't in protte foarkomt is in ferbaarningsreaksje, dat dus in reaksje mei soerstofgas is.
Foarbyld fan in oksidator is de ûndersteande heale reaksje fan in izer(III)-ion:
Yn boppesteande reduksje is Fe3+ de oksidator, om't it in elektron opnimt.
Der is in grut ferskil yn de sterkens fan oksidators. Gloargas (Cl2) kin maklik elektroanen opnimme en is dus in sterke oksidator. It natrium-ion (Na+) is dêrfoaroer tige stabyl en it kostet in soad enerzjy en set it natrium-ion om yn it metaal natrium. Natrium is dus in swakke oksidator. In oare sterke oksidator is fluorgas (F2) en in tige swakke oksidator is it litium-ion.
Sint-Petrustsjerke (Mainz)
De Sint-Petrustsjerke (Dútsk: St. Peter) is in barokke roomske tsjerke yn de Dútske stêd Mainz. Oarspronklik wie it de tsjerke fan it al yn de 10e iuw besteande stift "Sint-Petrus foar de Muorren". De oan de apostel Petrus wijde tsjerke is tsjintwurdich in gewoane parochytsjerke.
Skiednis
Aartsbiskop Freark fan Loataringen rjochte yn it jier 944 noardlik fan de stedsmuorren it stift op. Yn de Tritichjierrige Kriich ferneatigen Sweedske troepen yn 1631 it stift. De doetiidske aartsbiskop liet it stift net wer opbouwe, sadat de kleastermienskip mear as in iuw gjin eigen gebouwen hie. It duorre oant 1749, doe't aartsbiskop Jehan Freark Karel fan Ostein op it tsjintwurdige plak fan de Petrustsjerke in nij stift bouwe liet, net fier fan de yn de Frânske tiid ferneatige slottsjerke Sint-Gangolf en op it plak dêr't earder in oan Marije wijde romaanske parochytsjerke stien hie, dy't al sûnt 1724 net mear brûkt waard.
De bou fan de nije Petrustsjerke duorre fan 1749 oant 1756. Yn it ramt fan de sekularisaasje waard it stift op july 1802 opheft.
Tsjerke
De barokke halletsjerke fan trije traveeën waard neffens plannen fan de hofarsjitekt Johann Valentin Thomann boud. Oant 1762 waard wurke oan de foltôging. De tsjerke bleau mar foar 45 jier in stiftstsjerke, want yn de tiid fan de Frânske besetting waard it stift opheft en de tsjerke as hynstestâl brûkt. Sûnt 1814 waard de tsjerke brûkt as garnizoenstsjerke foar it Prusyske leger en nei dy tiid wie de Petrustsjerke in gewoane parochytsjerke en dat is no noch sa.
Yn augustus 1942 waard by de earste grutte loftoanfal op de stêd Mainz de Sint-Kristoffeltsjerke ferneatige, mar de Petrustsjerke bleau sparre. By it twadde grutte bombardemint op de stêd yn 'e hjerst fan 1944 rekke de tsjerke lykwols swier skansearre. De súdlike toer waard troch in bom rekke en foel op it middenskip, in grut gapjend gat yn ferwulft efterlittend. De noardlike toer, it koer en grutte dielen fan it middenskip bleaune lykwols noch hiel. Op 27 febrewaris 1945 waard de stêd nochris troffen troch swiere bombardeminten. Grutte dielen fan de histoaryske stêd waarden troch brânbommen ferneatige. De Petrustsjerke baarnde hielendal út en hie gjin tuorren mear. Nei de Twadde Wrâldkriich folge in provisoaryske renovaasje, sadat de parochy de tsjerke brûke koe foar de fiering fan de misse. Fan it âlde ynterieur wie in soad alhiel ferlern gien; dêrûnder it oargel, de fresko's fan Giuseppe Appiani oer it libben fan de apostel Petrus en it koerstuolte. De rykfersierde preekstoel fan Johann Förster en in pear alters, wêrûnder it krúsalter fan Hans Backoffen út de 16e iuw, binne bearre bleaun.
Yn 1959 waard útein set mei in rekonstruksje fan de tsjerke. De twa tuorren wiene yn 1961 wer foltôge, mar it wurk oan de rekonstruksje fan de tsjerke soe noch oant 1989 duorje. Mei âlde ôfbylden waarden ek de fresko's fan de tsjerke op 'e nij oanbrocht.
Yn in sydkapel fan de tsjerke is it grêf fan de yn Mainz tige populêre pastoar Franz Adam Landvogt (1889-1953).
Klokken
Yn de súdlike toer fan de tsjerke hingje de klokken. Ien klok hat de bombardeminten fan de Twadde Wrâldkriich oerlibbe. Dy klok, de Heilânsklok, hong yn de súdlike toer en stoartte del by it bombardemint fan 1944, mar bleau hiel. De oare klokken dy't yn de noardlike toer hongen binne op 27 febrewaris 1945 ferneatige en binne ferfongen troch yn 1960 en 1961 getten klokken fan Petit & Gebr. Edelbrock.
Oargel
It oargel is ôfkomstich út de Karmel fan Nijmegen en waard yn 1986 yn de Sint-Petrustsjerke opboud. It ynstrumint waard yn 1954 troch de firma Verschueren boud en yn 1984 ferkocht oan de Petrustsjerke. De firma Heins Wilbrand paste de oarspronklik neoklassisistyske oargelkas oan foar de barokke tsjerke en folle it oargel oan mei in ûnderposityf. Yn 2014 waard it oargel troch de firma Mühleisen skjinmakke, reparearre en fergrutte. Sûnt hat it oargel 41 registers op trije manualen en pedaal. De spyltraktueren binne mechanysk, de registertraktueren elektrysk.
Saturn Award
De Saturn Awards binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier útrikt wurde op it mêd fan film, tillefyzje en dvd fan 'e sjenres science fiction-, fantasy- of horror. Oarspronklik (en soms noch wol) waarden dizze prizen oantsjut as de Golden Scrolls (de "Gouden Boekrôlen"). Hoewol't se oarspronklik oprjochte binne om wurken fan science fiction, fantasy en letter ek horror te wurdearjen, binne der ek Saturn Awards takend oan mainstream-dramawurken.
Skiednis en nominaasjeproses
De Saturn Awards waarden yn 1972 betocht en ynsteld troch Donald A. Reed, dy't fûn dat science fiction- en fantasyfilms doedestiden net serieus nommen waarden. De útrikking en takenning fan 'e prizen wurdt fersoarge troch de Academy of Science Fiction, Fantasy and Horror Films, en út 'e nominearre kandidaten wurde de winners útornearre fia in stimming ûnder de leden fan dy organisaasje. De útrikkingsseremoanje fynt yn 'e regel plak yn ein juny yn Burbank, ûnder de reek fan Los Angeles, yn súdlik Kalifornje.
Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy, ûnder it kopke Year-by-year results.
Filmprizen
Teffens wied er yn 1980 in priis foar bêste bûtenlânske film en fan 1980 oant 1982 in priis foar bêste low-budgetfilm
Emergence (roman fan C.J. Cherryh)
Emergence is it njoggentjinde diel fan 'e Foreigner-searje fan 'e Amerikaanske skriuwster C.J. Cherryh. De titel betsjut: "Ferrizing". It is in science fiction-roman dy't skreaun is yn it personele perspektyf. Emergence ferhellet oer de tolk Bren Cameron, dy't belêstge is mei it ûnderhâlden fan 'e kontakten tusken de bûtenierdske atevi en de minsklike koloanje dy't him om histoaryske redens op 'e wrâld fan 'e atevi fêstige hat. It boek waard foar it earst publisearre yn jannewaris 2018, troch de New Yorkske útjouwerij DAW Books, mei in omslach makke troch Todd Lockwood.
Wat foarôf gie
Omtrint de tiid dat de Phoenix by harren wrâld arrivearre, hiene de atevi krekt de steamtrein útfûn. De minsklike kolonisten bouden yn in baan om 'e Ierde fan 'e atevi in romtestasjon, dat se Alpha neamden. It wie de bedoeling fan 'e skipsbemanning om yn dit sinnestelsel nije branje yn te nimmen en dan wer ôf te setten, op 'e siik nei in bekend diel fan it hielal en de minsklike Ierde, mar de kolonisten hiene tsjin dy tiid wol goed har nocht. Sy seagen in prima wrâld rjocht ûnder harren, en wegeren dy te ferlitten. Nei 120 jier kaam it ta in brek tusken de kolonisten en de skipsbemanning, dy't einige mei de ôfreis fan 'e Phoenix, wylst de kolonisten it stasjon Alpha ôfsleaten en har oan parasjutes nei it planeetoerflak sakje lieten.
Emergence spilet twahûndert jier letter en likernôch trettjin jier nei de ûnferwachtse weromkear fan de Phoenix by de Ierde fan 'e atevi. Dêr hie tsjin dy tiid de minsklike koloanje op it eilân Mospheira in stabyl lykwicht ûntjûn mei de wrâldseigen atevi-befolking. Dat lykwicht wie lykwols berikt nei't eardere frije kontakten troch kulturele en biologyske misferstannen tusken harren ta in oarloch laat hiene dy't op in hier nei einige mei de útrûging fan alle minsken op 'e planeet. Neitiid ferrûn sadwaande alle kontakt fia ien persoan, de paidhi (tolk), in funksje dy't no beklaaid wurdt troch Bren Cameron.
Digraaf
In digraaf (út it Latyn, letterlik "twa-skrift") is in letter (eins sekuerder omskreaun as in grafeem) dy't twa symboalen kombinearret om as ien inkeld elemint yn 'e stavering te fungearjen. Yn it Frysk en it Nederlânsk komt datoangeande de ĳ (haadletter Ĳ) foar. Hoewol't dy, benammen by it typen, ornaris i-j stavere wurdt, feroaret dat neat oan 'e útspraak. By it skriuwen sitte de ôfsûnderlike eleminten fan dizze digraaf faak oaninoar, en sels as dat net sa is, bliuwt it dochs in digraaf, om't it foar ien inkeld lûd stiet, nammentlik de twaklank [ɛi̭]. Ek yn oare talen komme sokke oaninoar skreaune digrafen foar: yn it Dútsk de ß (fan 'sz'); yn it Frânsk de œ (fan 'oe') en yn 'e Skandinavyske talen de æ (fan 'ae'). Mar net alle digrafen wurde oaninoar skreaun. Sa kinne yn it Frysk ek 'ng', 'nj' en 'sj' foar digrafen oanmurken wurde. It begryp 'digraaf', dat útgiet fan 'e útspraak, moat net betize wurde mei de term 'ligatuer', wêrmei't ferwiisd wurdt nei in typografysk oaninoar skreaune letterkombinaasje, lykas de digrafen ĳ, ß of æ, mar ek lykas №, ₢, ₧ en ﬂ, dat dúdlik gjin digrafen binne (om't se net ien inkeld lûd fertsjintwurdigje).
Emergence (roman fan C.J. Cherryh)
Wat foarôf gie
Op dy reis (sjoch: Explorer) giene ek fertsjintwurdigers fan 'e atevi en Mospheira mei, wêrûnder de paidhi Bren Cameron; de aiji-dûairiêre Ilisidi, de krebintige mar net stikken te krijen âlde beppe fan Tabini, de aiji (hearsker) fan 'e Westlike Assosjaasje (de atevi-steat dy't njoggen-tsiende fan 'e wrâld beslacht); en de seisjierrige Cajeiri, de soan en erfgenamt fan Tabini. De sitewaasje by Reunion wie net sa ienfâldich as men hope hie, mar benammen troch tadwaan fan Bren en Ilisidi koe it stasjon ûntromme wurde en koene der diplomatike relaasjes oanknope wurde mei de kyo, it ras fan bûtenierdske wêzens dêr't de Phoenix en Reunion hast in oarloch mei feroarsake hiene.
Doe't de Phoenix nei in reis dy't twa jier duorre hie, weromkearde by de Ierde fan 'e atevi, wachte Bren-en-dy dêr in ûnoangename ferrassing (sjoch: Destroyer). Op 'e planeet hie in bloedige steatsgreep plakfûn, wêrby't Tabini-aiji ôfset wie. De weromkear fan 'e Phoenix mei oan board de paidhi, de aiji-dûairiêre en de erfgenamt fan 'e aiji, late ta in kontrarevolúsje (sjoch: Pretender) wêrby't de usurpator Murini en dy syn trewanten binnen inkele dagen ûnder fuotten helle waarden en Tabini wer oan 'e macht brocht waard. Neitiid holden de swierrichheden dy't fuortkamen út 'e steatsgreep Bren lange tiid oan it wurk.
Underwilens waarden de krapoan 5.000 Reunioner flechtlingen yn in ferfallen seksje fan romtestasjon Alpha húsfêste, dêr't se min behannele waarden troch de Mospheiryske stasjonmaster Mikas Tillington. Hoe't de Mospheiraanske minsken mei de Reunioner minsken omgiene, soe de atevi oars it measte net skele kinnen hawwe, as it net sa wie dat Cajeiri, de soan en erfgenamt fan Tabini-aiji, ûnder de reis werom nei de ierde fan 'e atevi gedoente krigen hie mei in stikmannich Reunioner minskebern. En Cajeiri wie nei de thúskomst wisberet om syn 'assosjaasje' (atevi hawwe gjin freonskippen) mei Gene, Artur en Irene libben te hâlden. Krekt foar't de kyo in besyk brochten oan 'e Ierde fan 'e atevi berikten de swierrichheden op it stasjon in hichtepunt, wêrby't Bren út namme fan 'e aiji en it regear fan Mospheira Tillington ôfsette en yn 'e hechten nimme liet (sjoch: Tracker). Dyselde waard neitiid ferfongen troch Gin Kroger, dy't ek de reis fan 'e Phoenix nei Reunion meimakke hie.
Nei't de kyo wer ôfreizge wiene, waard besletten dat it sa langer net takoe, en dat de Reunioner flechtlingen út it romtestasjon helle wurde moasten om har op Mospheira nei wenjen te setten, sadat se opgean koene yn 'e (ferskate miljoenen tellende) Mospheiryske befolking. Dat wie lykwols dreger as dat it op it earste gesicht liek, allinnich al om't de Reunioners noch nea op in planeet west hiene, ûnder in iepen loft, of lykfol hokker foarm fan waar ûnderfûn hiene. Boppedat wiene der op Mospheira beskate eleminten dy't de Reunioners as ferrieders fan harren foarâlden seagen, en net skromje soene om op ekstreme wize tsjin 'e Reunioners fanwegen te kommen. Tabini stjoerde dêrom de paidhi Bren Cameron nei Mospheira om it regear fan presidint Shawn Tyers te helpen en ried de komst fan 'e Reunioners ta (sjoch: Convergence). Der waard besletten dat de trije jonge 'assosjearden' fan Cajeiri en harren âlden de earsten wêze soene dy't omleech nei de ierde kamen. Underwilens waard op it fêstelân de jonge Cajeiri nei syn oerâldomke Tatiseigi, de hear fan 'e Atageini-clan, ta stjoerd. Yn dy syn bûtenpleats Tirnamardi doek lykwols al rillegau in Nomari op, in sljochtwei spoararbeider, dy't lykwols troch syn berte oanspraak makke op 'e (fakante) hearskippij oer de wichtige Ajuri-clan.
Ynhâld
Bren Cameron is noch altyd op it eilân Mospheira, syn heitelân, dêr't er him lykwols net mear thús fielt nei't er safolle jierren mank de atevi libbe hat. Mei help fan syn trouwe atevi-liifwachten Banichi, Jago, Tano en Algini en syn tsjinners Narani en Jeladi is er drok mei de tarieding foar de oankomst fan Cajeiri syn jonge 'assosjearden' en harren âldelju op 'e planeet. Hja moatte in plak hawwe om te wenjen en ynstrukteurs foar de ienfâldichste dingen, lykas itensieden, mei't soks op it romtestasjon en op it romteskip dien wurdt troch koks dy't dêrfoar oplaat binne. In âld universiteitsgebou jout útkomst, al moat dêr wol it nedige oan ferboud wurde. Mei help fan ferskate âlde bekenden, wêrûnder Kate Shugart, Ben Feldman, Tom Lund en Sandra Johnson, giet Bren warber oan it wurk. Underwilens nimme Banichi en syn oare liifwachten de befeiliging fan it gebou ûnder de lûp, tsjutte ferskate swakke plakken oan dy't by de ferbouwing feroare wurde moatte, en nimme de ynstruksje op har fan 'e Mospheiryske befeiligers dy't de bern en harren âlden aansten beskermje moatte.
Der bestiet gjin twifel oer wa't efter dizze sabotaazje-aksje sit: Geidaro, de suster fan 'e lêste (fermoarde) hear fan 'e Ajuri, dy't derfan fertocht wurdt dat se ûnder ien tekken spile hat mei in oare Ajuri: Shishoji, de ferstoarne (en alhiel net miste) lieder fan it Skaadgilde (sjoch: Peacemaker). Geidaro, in ûnoangenaam frommes yn 'e omging, is in âldmuoike fan Cajeiri fia syn mem Damiri. Werom yn 'e hûs mei in ferstûke earm en withoefolle kniezings is Tatiseigi dweiltrochwiet, smoarch en poerrazen. Hy docht noch dyselde jûns oanjefte fan foarnimmen (d.w.s. fan syn foarnimmen om Geidaro deadzje te litten) by it Slûpmoardnersgilde, dat by de atevi trochgiet foar plysje en rjochtbank en dat sokke oanjeften goedkarre (en trochgean litte) of ôfkarre (en tsjinhâlde) kin.
De oare moarns arrivearret Cajeiri syn mem Damiri yn Tirnamardi, mei by har har poppe Seimiro, dy't Seimei neamd wurdt, Cajeiri syn lytse suske. Damiri is heal Atageini en heal Ajuri, mar is opgroeid by de Ajuri en ken Nomari noch út har jonkheid. Sy befêstiget dat Nomari yndie is wa't er seit dat er is, mar se bringt ek ûntrêstigjend nijs, nammentlik dat Nomari al jierren kontakten ûnderhâldt mei Machigi, de as gefaarlik beskôge hear fan 'e súdlike Marid. Nomari jout daliks ta dat er yn 'e ûnlijige tiden nei de steatsgreep dêr't Tabini by ôfset waard, gearwurke hat mei Machigi. Hoewol't it foar it each liek as stipe de hiele Marid de usurpator Murini, wie it eins sa dat Murini in marionet fan it Skaadgilde wie, in tige geheime groepearring binnen it Slûpmoardnersgilde, dy't oanstjoerd waard troch Shishoji. En Machigi wie de reden dat it Skaadgilde yn 'e súdlike Marid nea foet oan grûn krigen hat. Boppedat is Machigi no in bûnsgenoat wurden fan 'e aiji-dûairiêre Ilisidi, Cajeiri syn oerbeppe (sjoch: Betrayer).
Bren Cameron syn pânsere bus, dêr't Damiri mei arrivearre is, wurdt útstjoerd nei Diegi, in doarp yn 'e omkriten fan Tirnamardi, om iten yn te slaan foar de hommelse tarin fan gasten. Antaro, dy't har earm brutsen hat by de wylde mecheiti-rit, wurdt nei it sikehûs yn Diegi stjoerd, en har broer Jegari giet mei har. Tatiseigi stjoert ek in ienheid fan syn eigen liifwachten mei, en dat is mar goed ek, want op 'e weromweis nei Tirnamardi wurdt de bus oanfallen en ûnder fjoer nommen. Troch de oanwêzigens yn 'e bus fan Antaro en Jegari, dy't omkesizzers binne fan 'e Keimi, de hear fan Taiben, wurde de mecheiti-beridende Taibeni by it konflikt belutsen, en Cajeiri skillet Rejiri, de erfgenamt fan 'e hear fan Dur, op om him te freegjen en fier yn syn fleantúch in ferkenningsflecht út. Mei dêrtroch kinne farske ienheden fan it Slûpmoardnersgilde handich ôfweve mei de oanfallers, dat ûnderhearrigen fan Geidaro blike te wêzen.
As Nomari letter yn Tirnamardi de man'chi (likernôch trou, mar sterker) fan 'e finzennommen oanfallers wit te winnen, beslút Tatiseigi him foar te dragen as de nije hear fan Ajuri. Ut 'e haadstêd, Shejidan, komt it berjocht dat it Slûpmoardnersgilde Tatiseigi syn oanjefte fan foarnimmen akseptearre hat. Noch ear't men út Shejidan wei Ajiden, de bûtenpleats fan 'e hearen fan 'e Ajuri-clan, berikke kinnen hat, kriget lykwols Tatiseigi tillefoan fan Geidaro, dy't him freget syn ûnderhearrigen, dy't har hûs binnenkrongen binne, werom te lûken. Tatiseigi kin dat net dwaan om't it syn ûnderhearrigen net binne. It tillefoanpetear einiget mei in skot en in gjalp, wat it lêste is wat fan Geidaro fernommen wurdt. Oannommen wurdt dat de grûn yn Ajuri de restanten fan it Skaadgilde te hjit ûnder fuotten wurdt, en dat se risselwearje om fan ruten te spyljen, mar net foar't se ûnwinske tsjûgen út 'e wei romme hawwe. Koarte tiid letter komt it berjocht út Shejidan dat Nomari troch Tabini-aiji oansteld is as hear fan Ajuri. Mei in ienheid liifwachten dy't him troch it haadkertier fan it Slûpmoardnersgilde tawiisd is, set de nije hear daliks ôf nei Ajiden.
Underwilens is Bren op Mospheira besoarge rekke troch de ûntrêstgjende berjochten dy't him fan it fêstelân ôf berikke, mar hy kin dêr fan dy ôfstân neat oan- of tadwaan. Ynstee konsintrearret er him op 'e tarieding foar de oankomst fan 'e Reunioner bern mei harren âlden, dy't no oansteande is. Shawn Tyers, Bren syn freon en eardere kollega, dy't no de presidint fan Mospheira is, hat yn 'e tuskentiid ek net stilsitten. Krekt oarsom: hy hat in kompromis berikt mei de smoarrike Aslund-famylje, dy't de grutte Asgard Korporaasje yn besit hat en teffens de wichstichste donateur is fan 'e Erfskipspartij, de anty-atevi-beweging op Mospheira dy't yn it ferline alris op in hier nei in oarloch tusken Mospheira en de Westlike Assosjaasje feroarsake hat (sjoch: Inheritor). De Erfskipspartij hat him ek tsjin 'e fêstiging fan 'e Reunioners op Mospheira keard, mar as de Aslunds in draai fan hûnderttachtich graden meitsje, folget de moderate top fan 'e partij harren dêryn, wylst de ekstremisten dat wegerje, wat in brek yn 'e partij feroarsaket.
Nei't it romtefear feilich lâne is en de Reunioner bern en harren âlden arrivearre binne, hâldt presidint Tyers in taspraak om harren te ferwolkomjen. Dat feestlik barren wurdt lykwols rou ûnderbrutsen as in ekstremistyske oanhinger fan 'e Erfskipspartij besiket de presidint dea te sjitten. Dat mislearret om't Shawn Tyers in kûgelfrij fest fan Bren liend hie, en de presidint rekket mar lichtferwûne. Dit foarfal liedt ta grutte ferûntweardiging en lulkens ûnder de Mospheiryske befolking, en Heyden Court, it gebou dêr't de Reunioners komme te wenjen, wurdt oerstreamd troch blomstikken en winskkaarten. Oare kant de seestrjitte wurdt yn Tirnamardi ek in feestlike gearkomste holden, wêrby't de ein oan it skeel tusken de Atageini en de Ajuri fierd wurdt. Keimi fan Taiben, ûnder de yndruk fan 'e ferhalen dy't er fan Antaro en Jegari heard hat oer de wylde mecheiti-rit fan omke Tatiseigi, wurdt de earste hear fan Taiben út 'e skiednis fan 'e atevi dy't offisjeel Tirnamardi besiket (de iuwenlange fete tusken de Taibeni en de Atageini is noch net sa lang lyn besljochte). En Cajeiri syn lytse suske Seimiro wurdt formeel útroppen ta de erfgenamte fan 'e bernleaze Tatiseigi.
KLM Cityhopper
KLM Cityhopper is in Nederlânske loftfeartmaatskippij, en dochterûndernimming fan 'e KLM. Ut namme fan it memmebedriuw fiert KLM Cityhopper flechten út nei 44 Jeropeeske bestimmings.
Float
De float fan KLM Cityhopper bestiet july 2015 út 47 fleanmasines. De Fokker 70-tastellen waarden tusken 2016 en 2018 stadichoan út 'e float helle.
De KLM Cityhopperfloat bestiet ein febrewaris ít de neifolgjende tastellen:
Ferkearsboerd
thumb|Ferkearsbuorden yn Nederlân thumb|Ferkearsboerd yn Dútslân In ferkearsboerd wurdt brûkt troch de dykbehearder en regelje it ferkear. It ferkearsboerd is ien fan de trije ferkearstekens, dêr't de oaren it ferkearsljocht en de dykmarkearring fan binne. De earste ferkearsbuorden waarden yn 1686 yn de Portegeeske haadstêd Lissabon pleatst, yn ferbân mei foarrangsregels yn 'e tige nauwe strjitten yn 'e binnenstêd.
Ferkearsbuorden binne der yn ferskate kategoryen. Dy kategoryen besteane ûnder oaren út ferbodsbuorden, gebodsbuorden, warskôgingsbuorden en ynformaasjebuorden. It oansjen fan de buorden waard foar it lêst op ynternasjonaal mêd fêstlein yn 1968 neffens it Ferdrach fan Wenen oangeande ferkearstekens.
Njonken it dykferkear binne der ek ferkearsbuorden foar oar ferkear, sa as yn de skipfeart, op it spoar of op in lofthaven.
Nederlân
Yn Nederlân binne de ferkearsbuorden definiearre yn it Reglemint Ferkearsregels en ferkearstekens (RVV) fan 1990. De RVV ferpartet de ferkearsbuorden yn de folgjende searjes:
De regels foar it pleatsen en fuortheljen fan ferkearsbuorden steane yn it Beslút administrative bepalings oangeande it dykferkear (BABW) fan 26 july 1990. Foar it pleatsen fan in ferkearsboerd dêr't in ferbod of gebod mei ynsteld of feroare wurde moat, moat de dykbehearder yn de measte gefallen earst in ferkearsbeslút nimme.
By de Nederlânske diken del steane likernôch 3 miljoen ferkearsbuorden. Dy binne troch in 360-graden kamera en byldweromkenning yn kaart brocht as digital twin Dêrby blykt dat boerd B6 "Jou foarrang oan bestjoerders op de krusende wei" mei likernôch 10% it meast foarkommende boerd is. Noch sa'n 10% jout (net)ferplichte fytspaden oan (G11-G14).
Farwetter
Foar it farwetter jilde ek in tal ferkearsregels en dêrfoar wurde de buorden bepaald yn it Binnenfeartplysjereglemint:
Jeropa
De ferkearsbuorden dy't yn oare Jeropeeske lannen brûkt wurde, binne frij gelyk mei dy fan Nederlân. De standerdisaasje fan ferkearsbuorden yn Jeropa sette útein mei it tekenjen fan it Ferdrach fan Genêve oangeande unifoarme ferkearsbuorden troch ferskate lannen yn 1931. De regels neffens dat ferdrach waarden yn 1949 ûntwurpen.
Yn 1968 tekenen Jeropeeske lannen it Ferdrach fan Wenen oangeande ferkearstekens. De bedoeling dêrfan wie betizing en ûnfeiligens te ferminderjen foar ynternasjonaal ferkear yn de lannen dy't by it ferdrach oansletten wiene. Part fan it ferdrach wie it Ferdrach fan Wenen oangeande ferkearsbuorden en -tekens, dy't ferkearsbuorden en -tekens ûnderskate. Sadwaande waarden de ferkearsbuorden yn West-Jeropa goed standerdisearre, hoewol't der guon útsûnderings binne yn guon lannen, mar dy't almeast fan foar 1968 datearje.
Buorden foar bebuording (paadwizers) binne noch net lykskeakele ûnder it Ferdrach, alteast net op gewoane diken. Dêrtroch is der noch wol in grut ferkil yn bebuording yn Jeropa. Ferskillen sitte ûnder oaren yn de lettertypen, pylken en kleuren. It Ferdrach jout lykwols al oan dat bebuording foar elts lân de autodiken ûnderskiede fan oare diken.
Bebuording op autodiken:
It ferskil is grutter op net-autodiken:
Ek de dyknûmeringsbuorden ferskille it lân, útsein dy fan Jeropeeske wegen. Sokke buorden brûke wite letters op in griene eftergrûn. Yn it Feriene Keninkryk wurde de Jeropeeske rûten net oanjûn.
It Ferdrach rekommandearret dat guon tekens, lykas it stopboerd, of "ZONE" yn it Ingelsk oanjûn wurdt, mar it brûken fan de eigen taal wurdt ek wol goedkard. As der in taal dy't net it Latynsk alfabet brûkt, moat de nammen fan stêden en oare wichtige plakken yn it Latynsk alfabet derby oanjûn stean.
Op ferskate plakken binne twatalige ferkearsbuorden te finen, sa as yn Kataloanje (Katalaansk en Spaansk), Baskelân (Baskysk en Spaansk), Súd-Tiroal (Dútsk en Italjaansk), Ierlân (Iersk-Gaelysk en Ingelsk), Wales (Welsk en Ingelsk), guon plakken yn Skotlân (Skotsk-Gaelysk en Ingelsk), guon plakken yn Finlân (Finsk en Sweedsk en Brussel (Nederlânsk en Frânsk. Yn Belgje wurde buorden yn it Nederlânsk, Frânsk en Dútsk oanjûn ôfhinklik fan de regio. Yn Switserlân wurde ferkearsbuorden yn it Dútsk, Frânsk, Italjaansk en Retoromaansk oanjûn ôfhinklik fan de kanton. Yn Fryslân, dat offisjeel ek in twatalich gebiet is, wurde de ferkearsbuorden almeast yn it Nederlânsk oanjûn, of it moat wêze dat de Fryske namme de offisjele is.
Yn de Jeropeeske lannen, wurde mei útsûndering fan it Feriene Keninkryk, de ôfstannen en lingtes yn it metrike systeem oanjûn.
Foar lannen dêr't oan de lofterkant riden wurdt, sa as it Feriene Keninkryk, Ierlân, Malta en Syprys, moatte de ferkearsbuorden in spegelbyld wêze fan de ferkearsbuorden yn de lannen dêr't oan de rjochterkant riden wurdt.
Kleurkoade
De Noardamerikaanske, Australyske en Nijseelânske kleuren hawwe ornaris bepaalde betsjuttings. De folgjende binne de standert, mei hjir en dêr in útsûndering bûten de Feriene Steaten:
Oar
Yn Nij-Seelân wurde guon buorden brûkt fan it Jeropeeske systeem. Dus dêr wurdt suver in mjuks fan it Amerikaanske en Jeropeeske systeem brûkt. De dyksymboalen binne foar federale diken itselde, wylst de dyksymboalen foar oare diken yn eltse steat of provinsje ferkille kin.
Yn de Feriene Steaten wurde de ôfstannen yn milen oanjûn, wylst it metrike systeem yn Kanada, Austraalje en Nij-Seelân brûkt wurdt.