cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lucasfilm
Skiednis
Lucas rjochte datselde jiers de Star Wars Corporation, Inc. op as in earste dochterûndernimming fan Lucasfilm, om 'e ferskate juridyske en finansjele aspekten fan Star Wars te behearen, wêrûnder de rjochten op it meitsjen fan ferfolchfilms en de lisinsjerjochten foar merchandising. Yn 1978 naam er fêstgoedspesjalist Charles Weber yn 'e earm om Lucasfilm foar him te bestjoeren, sadat er him sels mear talizze koe op it meitsjen fan films. Weber gie lykwols mei de studio in hiel oare kant út as Lucas woe: it management woeks yn grutte oan, wylst der minder jild en oandacht nei de eigentlik produksje fan films gie. Dêrop ûntsloech Lucas yn 1980 Weber en de helte fan 'e ûnderwilens 100 wurknimmers. Datselde jiers gie de Star Wars Corporation wer yn Lucasfilm op.
Yn 1980 kaam Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back út, it twadde diel fan 'e oarspronklike Star Wars-trilogy. Yn 1983 folge it trêde diel, Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi. Dêrnei besleat Lucas om ôf te sjen fan fierdere Star Wars-films, mei't de stress fan it beävensearjen fan sokke grutte projekten in negative ynfloed op syn sûnens hie. Tusken 1981 en 1989 kamen de earste trije Indiana Jones-films út. Oare grutte films dy't Lucasfilm yn 'e 1980-er jierren produsearre, wiene Labyrinth, fan poppespiler Jim Henson, en Howard the Duck, fan Marvel Comics, beide yn 1986, en de fantasyfilm Willow, yn 1988.
Yn 'e iere 1990-er jierren besleat Lucas om dochs wer mei Star Wars fierder te gean, mei't de foarútgong op it mêd fan special effects it meitsjen fan 'e films sa't se him foar eagen stiene, mooglik makke hie. Hy begûn mei it folslein remasterjen fan 'e trije dielen fan 'e oarspronklike trilogy, dy't yn 1997 op 'e nij útbrocht waarden. Dêrnei gied er fierder mei de Star Wars-prequeltrilogy, wêrfan't it earste diel, Star Wars: Episode I – The Phantom Menace, yn 1999 útkaam. De beide oare film folgen yn 2002 en 2005. Hoewol't Lucas oarspronklik in "trilogy fan trilogyen" foar eagen stien hie, besleat er der nei de sechsde film op 'e nij mei op te hâlden. Ynstee makke er in fjirde Indiana Jones-film en, fia dochterûndernimming Lucasfilm Animation, in lange tekenfilm oer Star Wars, dy't allebeide yn 2008 yn 'e bioskoop kamen. Underwilens wiene yn 'e 1980-er jierren en yn 'e 2000-er jierren ek ferskate tekenfilmsearjes yn it ramt fan Star Wars produsearre.
Yn jannewaris 2012 makke Lucasfilm bekend dat Lucas foargoed opholden wie mei it meitsjen fan grutte filmprojekten, en dat er him tenei allinnich noch mar dwaande hâlde soe mei lytse ûnôfhinklike films. Kathleen Kennedy, dy't jierrenlang mei Lucas syn freon Steven Spielberg gearwurke hie en ek as filmprodusinte fan 'e Indiana Jones-films fungearre hie, naam it wurk fan Lucas foar in grut part oer. Hja soene teminsten ien jier mei syn beiden as algemien direkteur fan Lucasfilm oparbeidzje, wêrnei't Lucas ôftrede en Kennedy him opfolgje soe. Dat krige yn juny 2013 syn beslach. Op 8 july 2012 waard it haadkantoar fan Lucasfilm ferhuze nei it nije Letterman Digital Arts Center yn it Presidio fan San Francisco. (Lucas hie eins fan doel west om al syn bedriuwen gear te bringen troch in útwreiding fan syn Skywalker Ranch op it plattelân fan Marin County, deunby San Francisco, mar seach dêrfan ôf nei't syn buorlju har dêrtsjin oankanten.)
Yn maaie 2011 knope Lucasfilm mei The Walt Disney Company ferkennende besprekkings oan oer de mooglikheid fan in oername fan 'e filmstudio troch Disney. Dat barde nei't Lucas in ynformeel petear hân hie mei Bob Iger, de algemien direkteur fan Disney, dy't er troffen hie by de iepening fan Star Tours, in attraksje mei in Star Wars-tema yn ferdivedaasjepark Disneyland. Dêrby hied er ferteld dat er neitocht oer syn pinsjonearring. Op 30 oktober 2012 waard bekendmakke dat Lucasfilm en Disney ta oerienstimming kommen wiene: Disney soe Lucasfilm keapje foar $4.050.000 yn kontanten en nochris $1.855.000 yn oandielen. Mei de oername krige Disney Star Wars en Indiana Jones yn 'e hannen, twa fan 'e lukratyfste mediafranchises út 'e filmskiednis. Kathleen Kennedy gie mei oer nei Disney en bleau oan it haad te stean fan Lucasfilm, dat no in dochterûndernimming waard, dy't ûnderbrocht waard by de difyzje Walt Disney Studios.
Under it bewâld fan Disney waard daliks úteinset mei de produksje fan nije Star Wars-films, wat resultearre yn 'e Star Wars-ferfolchtrilogy en ferskate op harsels steande films. Ek waarden der nije tekenfilmsearjes yn it ramt fan Star Wars produsearre en yn 2019 waarden de earste ôfleverings fan The Mandalorian, de earste live-actiontillefyzjesearje fan Star Wars, publisearre fia Disney+, de eigen streamingtsjinst fan Disney.
Terbantster Skâns
Terbantster Skâns is in buorskip west fan Terbant op de grins mei Haskerlân yn de gemeente It Hearrenfean, eartiids Aenjewier.
De namme komt ek foar as 'Bandster Schans', 'Bandster (rog)molen', 'Terbandsterschans' en 'Corfhusen' (1522). De grins tusken Haskerlân en Aenjewier lei eartiids eastliker as letter doe't de Hearresleat de grins foarme. Yn 1797 wurdt ûnder Nijehaske noch skreaun oer de buorskip Schanserhuizen. De by de brêge (de Haskerbrêge) en it ferdigeningswurk ûntstiene delsetting kaam letter yn it Hearrenfean te lizzen. It is no in strjitnamme: De Schans.
Omgong fan Frankryk 1948
De 35ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 30 juny oant en mei 25 july 1948.
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1960
De Olympyske Simmerspullen 1960, ek wol de XVIIe Olympiade neamd waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje. De sjitsport waard hâlden by de Cesano Infantry Shooting Range.
Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1960.
Rush Hour (franchise)
Rush Hour is in Amerikaanske mediafranchise dy't betocht is troch senarioskriuwers Jim Kouf en Ross LaManna. It begûn mei de aksjekomeedzje Rush Hour út 1998. Sûnt binne dêr twa ferfolchfilms op ferskynd, mei dêrnjonken soundtrackalbums en in tillefyzjesearje. De franchise giet oer in pear plysjeresjersjeurs, de swarte Amerikaan James Carter en Lee Yan Naing út Hongkong, en harren aventoeren op jacht nei ynfloedrike kriminelen yn beide lannen.
Rush Hour
Yn Rush Hour wurdt de Han Soo-Yung (Julia Hsu), de dochter fan in Sineeske diplomaat, yn Los Angeles ûntfierd troch de krimineel Sang (Ken Leung), de rjochterhân fan 'e gangster "Juntao". Har heit, Han Solon (Tzi Ma), freget de Hongkongske plysjeman Lee Yan Naing (Jackie Chan) om help, mei wa't er earder gedoente hân hat en yn wa't er sadwaande fertrouwen hat. De FBI wol lykwols gjin bûtenlanners yn it ûndersyk nei de ûntfiering behelje út eangst foar ynternasjonale ynsidinten. Sadwaande wurdt Lee oerdroegen oan it Los Angeles Police Department om him dwaande te hâlden. Dêr wurdt er keppele oan resjersjeur James Carter (Chris Tucker), by wize fan straf foar dy syn ferrinnewearjen fan in eardere undercoveroperaasje. Carter is dêr sa nidich oer dat er beslút om, mei Lee op sleeptou, de ûntfieringssaak op te lossen.
Rush Hour 2
Yn Rush Hour 2 is de Amerikaanske resjersjeur James Carter (Chris Tucker) yn Hongkong op fakânsje om syn freon Lee Yan Naing (Jackie Chan) op te sykjen. De fakânsje falt yn it wetter troch in bomoanslach op it Amerikaanske konsulaat, wêrby't twa Amerikaanske dûaniers omkomme. It Hongkongske Plysjekorps wiist de saak ta oan Lee, dy't Carter yn it ûndersyk behellet. Lee ûntdekt dat Ricky Tan (John Lone), de eardere plysjepartner fan syn heit, by de oanslach belutsen is. Hy en Carter geane efter Tan oan, dy't no in lieder fan 'e Sineeske Triaden is.
Rush Hour 2 waard wer regissearre troch Brett Ratner nei in senario fan Jeff Nathanson. De film gie op 3 augustus 2001 yn premiêre, en brocht $347,3 miljoen op tsjin in budget fan $90 miljoen.
Rush Hour 3
Yn Rush Hour 3 is Han Solon (Tzi Ma) ûnderwilens opklommen ta ambassadeur fan 'e Folksrepublyk Sina yn 'e Feriene Steaten. By in taspraak yn Los Angeles oer it gefaar dat de Triaden ynhâlde, wurdt er delsketten troch slûpmoardner, mar hy oerlibbet de oanslach. Lee Yan Naing (Jackie Chan), dy't by dy gelegenheid as liifwacht fan 'e ambassadeur fungearret, wit de slûpmoardner te pakken, mar as er sjocht dat it syn eigen pleechbroer Kenji (Hiroyuki Sanada) is, wifelet er eefkes, wat Kenji de kâns jout en ûntkom. Tegearre mei syn freon James Carter (Chris Tucker) folget Lee neitiid it spoar fan 'e slûpmoardner nei Parys.
Rush Hour 3 waard ek wer regissearre troch Brett Ratner nei in senario fan Jeff Nathanson. De film gie op 30 july 2007 yn premiêre, en brocht $258,1 miljoen op tsjin in budget fan $125 miljoen.
Rush Hour (tillefyzjesearje)
Rush Hour is in aksjesearje en plysjesearje op basis fan 'e earste Rush Hour-film, dy't ien seizoen rûn, fan maart oant en mei augustus 2016. De searje folget de fierdere aventoeren fan 'e Amerikaanske resjersjeur James Carter (Justin Hires) en de Hongkongske plysje-ynspekteur Jonathan Lee (Jon Foo), dy't twongen wurde ta it oangean fan in ûnwierskynlike partnerskip. De ferhalen stypje swier op 'e ynteraksje tusken Lee, dy't in regelfolger is, en Carter, dy't regels ornaris oan syn lears lapet. Der waarden yn totaal 13 ôfleverings fan makke, elts mei de spyldoer fan in oere. Rush Hour waard oarspronklik útstjoerd troch it tillefyzjenetwurk CBS.
Muzyk
Yn it ramt fan 'e Rush Hour-franchise binne de folgjende soundtrackalbums ferskynd:
Johan Christiaan Assien Bohmers
thumb|J. C. Bohmers, ±1937
Johan Christiaan Assien Bohmers, berne as Johan Christiaan Böhmers, (ek: Bommers, Böhmers en Bëmmers; Sutfen, 16 jannewaris 1912 - Göteborg, maaie 1988) wie in Nederlânsk geolooch en archeolooch, benammen stientiidsaakkundige mei Frysk nasjonale ideeën. Bohmers wie fan 1945 oant 1965 as geolooch ferbûn oan it Biologysk-Archeologysk Ynstitút (BAY) fan de Universiteit fan Grins. Hy wie yn de jierren 50 en 60 bekend fan syn stientiidûndersyk yn Noard-Nederlân.
Jonge jierren
Bohmers wie in soan fan in sikeferpleger Hendrik Willem Bohmers (1862-1943) út Sutfen en Lolkje Uiterwijk út Harns, mei in pear Fryske foarâlden. Bohmers hat altyd niget oan Fryslân hân. Nei de HBS studearre Bohmers geology en paleontology oan de Universiteit fan Amsterdam. Yn syn stúdzjetiid waard er lid fan de AJC, de jongereinorganisaasje fan de SDAP, fral ûnder ynfloed fan syn ferloofde Wytske Hofstra en wenne op keamers by Koos Vorrink en de frou. Mei Wytske gier er wol útfanhûs by har famylje yn Fryslân. Wytske kaam lykwols hommels te ferstjerren oan 'in niersykte' yn 1932.
Yn 1937 promovearre er op in proefskrift oer útstoarne inketfisksoarten. Letter yn de trittiger jierren hinge Bohmers nei it Nasjonaalsosjalisme oer, omdat er oanhinger fan de Germaanske rasselear wurden wie, faaks troch in Dútske meistudint.
Ahnenerbe
thumb|Slot Nikolsburg yn Mikulov, Tsjechje Yn 1937 sluet er him oan by de SS besibbe organisaasje Ahnenerbe. Doe heakke er ek 'Assien' oan syn fan ta, wat in âld-germaanske namme wêze soe. Troch Ahnenerb waard hy by steat steld om ûndersyk oer de grinzen hinne te dwaan.
Assien Böhmers hie kunde oan Wolfram Sievers, de lieder fan Ahnenerbe, en hie ek nauwe kontakten mei SS-lieder Heinrich Himmler. Yn 1937 krige Assien Bohmers de lieding oer it team dat de Ahnenerbopgraving yn de Mauerngrotten, yn it Juraberchtme, die. Dêr waarden ûnder oaren ivoaren hangers, gravearnullen, in skelet fan in mammoet en oerbliuwsels fan Neandertalers en harren spearen fûn. Troch Ahnenerbe koe Assien Bohmers yn 1941 by de Ryksuniversiteit Grins as archeolooch oansteld wurde. Hy sette him doe nei wenjen yn Bûtenpost dêr't hy ynspirator en oanfierder fan houtfikersklup 'De Ikelbeam' wie. Dat Bohmers nei Fryslân gie, hie faaks te krijen mei syn politike ambysje fan lieder fan it goa (gouw) Fryslân te wurden, in takomstich part fan it Grut Dútske Ryk.
Yn 1942 wie Bohmers belutsen by de wichtige opgravings yn it Tsjechyske Dolni Vestonice (Dútsk: Unterwistenitz) (earder al troch Tsjechyske archeologen, mar dy't sûnt 1940 stillein hiene fanwege de Dútske anneksaasje fan Tsjechje). Under syn meiwurkers dêre wienen seis Friezen, dêr't syn assistint, amateur-archeolooch Johannes Minnema (bekend fan stientiidfysten yn de Dokkumer Wâlden en oanlutsen as tekener) en Pieter Mudstra fan Sumarreheide ûnder wiene. Bohmers wenne yn dy tiid mei syn beide dochters yn it tichtby lizzende Slot Nikolsburg. Yn deselde snuorje krige Bohmers ek omtinken foar de archeology yn Noard-Nederlân. Novimber 1942 stjoerde er twa Fryske meiwurkers dy't troch Minnema oanlutsen wienen op paad yn eastlik Fryslân. Dêr wie Pieter Mudstra ek wer by, waans fynsten laten ta in wichtige stientiidopgraving ûnder Oerterp yn febrewaris 1943. Fanwege Bohmers waard der teffens ûndersyk dien nei Fryske kultueruteringen, sa as ûlebuorden en hûsmerken.
Nei de Dútske besetting fan Nederlân wurke Bohmers as adviseur foar de SS.
Biologysk Archeologysk Ynstitút
Yn 1961 skonk Bohmers sa'n 14 artefakten út de stientiid oan it Frysk Museum.
In Dútsk ûndersyk nei de organisaasje Ahnenerbe late yn 1965 dochs noch ta "earfol ûntslach op eigen fersyk". Bohmers waard opfolge troch Dick Stapert.
Feroanklage
Nei oanlieding fan in publikaasje yn maaie 1974 fan Gerrit Elzinga fan it Frysk Museum oer de ferfalsking fan de sulverskat fan Winsum, waard Bohmers syn namme wer oer de streek brocht, omdat de organisaasje Ahnenerbe dêrfoar ferantwurdlik west hawwe soe en Bohmers hie dêr ommers lid fan west. Bohmers ûntkende alle belutsenens by de saak.
Bohmers wie teffens belutsen by de saak-Vermaning. Hy soe it brein efter de ferfalsingen west hawwe, mar folslein bewiis dêrfoar is der nea kaam. Yn de tiid fan de prosessen tsjin Vermaning emigrearre Bohmers nei Sweden.
Assien Bohmers hat nea ûntkend dat er foar Ahnenerbe wurke, mar fan lidmaatskip fan de SS en nazi-wêzen woe er neat witte.
Direkteur
Direkteur of direktrise is de algemiene beneaming foar ien dy't de lieding hat oer in organisaasje, bedriuw, tsjinst of ôfdieling. Sa'n ien kin begelyks lieding jaan oan in hannels- of yndustriële ûndernimming, sikehûs, skoalle, museum ensfh. (bygelyks finansjeel direkteur, personielsdirekteur, skoaldirekteur ensfh.).
Yn de hannels- en bedriuwswrâld wurdt faak Ingelsk jargon brûkt; sa wurdt in term as Chief Executive Officer (CEO) brûkt as in direkteur fan in bedriuw bedoeld wurdt.
In geastlik direkteur is de persoan dy't ferantwurdklik is foar de geastlike foarming binnen in ynstelling.
Prinsipaal
In prinsipaal is in sjef of in superieur.
Yn de tweintichste iuw waard de direkteur fan in skoalle, ynstelling, organisaasje,... faak as prisipaal oantsjutten. Benammen yn Belgyske katolike fermiddens waard de term brûkt, seker as dy prinsipaal ek preester wie.
sjoch ek
Board of directors
Jan Brouwer (dûmny)
Jan Brouwer (Frjentsjer, 4 jannewaris 1760 - Ljouwert, 11 april 1838) wie fan 1785-1822 in doopsgesinde predikant yn Ljouwert.
Brouwer wie yn Ljouwert en yn de doopsgesinde bruorskip in foaroansteand man. Jan Brouwer die war foar de oprjochting fan de Algemiene Doopsgesinde Soas (1811) en waard fiif kear bekroand yn priisfragen. Hy besoarge de neilitten gedichten fan Simon Stijl. Hy is de heit fan Seerp Brouwer.
Ambrosius
Ambrosius of Ambroazius (folút: Aurelius Ambrosius; ±340 – 4 april 397) wie in tsjerkfaar en ien fan 'e wichtichste figueren út 'e fjirde-iuwske kristlike Tsjerke. Hy wie teolooch, filosoof en aartsbiskop fan Milaan. Njonken hymnen skreau er ek withoefolle teologyske traktaten oer de Tsjerke. Nei syn dea waard er hillich ferklearre, en sadwaande hat er it ta beskermhillige Milaan brocht.
Libben
Ambrosius waard om 340 hinne berne yn it Dútske Trier, dêr't yn dy snuorje de keizer fan it Westromeinske Ryk residearre; syn heit hie dêr de funksje fan pretoriaansk prefekt foar de Gallyske provinsjes. Ambrosius stamme út in ryk Romeinsk laach dat sympatisearre mei it kristendom. Yn Rome studearre er as jongfeint wittenskippen en retoarika, de keunst fan sprekken yn it iepenbier. Under keizer Gratianus makke er karriêre as gûverneur fan 'e Noarditalyske provinsje Emylje-Liguerje, wêrby't er syn sit hie te Milaan. left|thumb|160px|Stânbyld fan Ambrosius.
Doedestiden bestie yn West-Jeropa it arianisme noch as wichtige kristlike streaming. Yn Milaan wie in striid geande tusken arianen en katoliken. Dy wie feroarsake trochdat nei de dea fan 'e biskop fan Milaan, Auksintius, beide groepearrings harren kandidaten beneamd hawwe woene en it sadwaande mar net iens wurde koene. Yn 'e katedraal dêr't de gearkomste holden waard, rûn it skeel sa heech op dat Ambrosius, yn syn hoedanichheid fan gûverneur, om help frege waard. Hy lei yn 'e stêd op sa'n bêste namme dat er foar beide partijen in akseptabele kandidaat wie, en it folk him mienriedich en folslein ûnferwachts (hy hie gjin inkele tsjerklike wijing ûndergien en wie sels net iens doopt) ta biskop útrôp. Hy doek ûnder en hope dat it oerwaaie soe, mar doe't de keizer yn in brief ferklearre dat it him skoan taliek dat Ambrosius biskop waard, lei er him der by del en liet er him dope en ta biskop wije.
Behalven dat er him ûntjoech ta ien fan 'e liedslju fan 'e iere Tsjerke, wie Ambrosius ek in steatsman fan namme. As aartsbiskop hold er him fral dwaande mei it bestriden fan it arianisme, en dêrby krige er it oan 'e stôk mei keizer Falentinianus II, dy't de arianen de hân boppe de holle hold. Ambrosius feardige in ferskaat oan edikten út en rôp konsyljes byinoar dy't poer rjochte wienen tsjin 'e ariaanske lear. Op it Konsylje fan Akwileja, yn 381, slagge it him om 'e biskoppen Palladius fan Ratiara en Sekundianus fan Singidunum, dy't foaroanmannen fan 'e arianen wiene, út 'e Tsjerke smiten te krijen. Fierders hie Ambrosius ek sterk de hân yn 'e slimme leauwensferfolgings fan 'e heidens yn sawol it Westromeinske as it Eastromeinske Ryk ûnder it regear fan 'e keizers Gratianus, Falentinianus II en Teodoasius I.
Ambrosius syn allegorisearre preekstyl spile fierders in wichtige rol by de bekearing fan syn tiidgenoat, de tsjerkfaar en teolooch Augustinus. Ambrosius stoar op 4 april 397, en waard begroeven yn 'e basilyk fan Milaan dy't nei him neamd is, de Sant'Ambrogio. Behalven fan Milaan is Ambrosius ek de patroanhillige fan 'e ymkers. Der is in leginde dy't hawwe wol dat der boppe de widze fan Ambrosius in swaarm bijen fleach, dy't hunich yn 'e mûle fan 'e poppe dripkje liet. Dêrom wurdt ek wol sein dat syn sprekken "swiet as hunich" wie.
Wurken
Njonken syn drokke politike en diplomatike aktiviteiten fûn Ambrosius noch de tiid om in protte te skriuwen, en ûnderhold er in libbene briefkerij mei oare tsjerklearden en steatslju. Syn wurken kinne opdield wurde yn ferskate kategoryen.
Ambrosiaanske hymnen
Ambrosius hat guon fan 'e bekendste hymnen skreaun, dy't noch altyd brûkt wurde as ûnderdiel fan 'e Latynske liturgy, lykas syn jûnhymne Aeterne Rerum Conditor, en it ierst oerlevere krystliet Veni, Redemptor Gentium, dat troch Marten Luther letter oerset is ta Nun komm, der Heiden Heiland. Ambrosius syn namme is fierders fral ferbûn oan it Ambrosiaanske gesang, in ûnderfoarm fan it Gregoriaanske gesang.
Breinflecht
In breinflecht (braindrain) (it fuortrinnen fan de harsens) of kennisflecht is it ferskynsel dat goed oplate persoanen nei harren oplieding út in lân weigean om op in oar plak wurk te sykjen. Dat kin út reden fan emigraasje wêze, mar it kin ek gean om in oare foarm fan lange tiid fuort wêze. De bettere ûnderwiis- of ûndersyksfoarsjennings fan- of de bettere fertsjinst yn in oar lân kin de reden wêze. Ek sosjale aspekten sa as feilichheid, stabiliteit spylje in rol, fral by migraasje út ûntwikkelingslannen. It ferskynsel docht him yn de hiele wrâld foar.
In oar foarbyld binne de tûzenen faak heechoplate Surinamers dy't foaral tusken 1975 en 1980 nei Nederlân ferfarden om dêr te arbeidzjen en te studearjen.
Tsjintwurdich besykje oerheden mei spesjale programma's om ôfstudearden oan te lûken en fêst te hâlden, sa as it staazjeprogramma fan de Nederlânske oerheid. De Europeeske Uny hat ek ferlies fan heechoplate minsken fêststeld en yntrodusearre doe it 'blauwe kaart'-programma – fergelykber mei de Amerikaanske 'griene kaart'- en besiket dêrmei "in ekstra 20 miljoen wurklju út Aazje, Afrika en Latynsk-Amerika yn de kommende twa desennia" oan te lûken.
Biezelinge
Biezelinge is in doarp yn de Nederlânske gemeente Kapelle, provinsje Seelân. Der wennen op 1 jannewaris 2010 1.709 minsken yn Biezelinge.
Patricia Wrede
Patricia "Pat" Wrede, folút: Patricia Collins Wrede (Chicago, 27 maart 1953) is in Amerikaansk skriuwster fan mear as tweintich romans fan it fantasy-sjenre.
Strjitte fan Makassar
De Strjitte fan Makassar is in seestrjitte tusken de Yndonezyske eilannen Borneo en Selebes. De Strjitte fan Makassar is de ferbining tusken de Selebessee yn it noarden en de Javasee yn it suden en is in wichtige skipfeartrûte, benammen foar skippen dy't te grut binne om troch de Strjitte fan Malakka
Patricia Wrede
Libben
Patricia Wrede waard yn 1953 berne yn 'e stêd Chicago, yn 'e Amerikaanske steat Illinois, as Patricia Collins. Hja groeide op as de âldste yn in gesin mei fiif bern, en studearre yn 1974 ôf oan it Carleton College mei in bachelorstitel yn biology. Yn 1976 troude se mei James Wrede, mei wa't se har nei wenjen sette yn Minneapolis, yn 'e steat Minnesota, dêr't se noch altyd wennet, al einige har houlik yn 1991 yn in skieding. Yn 1977 behelle se in MBA, oftewol in masterstitel yn bedriuwskunde, oan 'e Universiteit fan Minnesota. Wylst se dêrnei wurke as accountant en finansjeel analyste, fûn se noch genôch tiid om yn 1978 har earste boek ôf te krijen, wêrnei't se om in útjouwer begûn te sykjen.
Strjitte fan Makassar
De seestrjitte is neamd nei de havenstêd Makassar op Selebes. Oare havens oan dit wetter binne Balikpapan en Palu. De Mahakam rivier op Borneo mûnet yn de Strjitte fan Makassar.
Yn 1942 spile de Slach yn de Strjitte fan Makassar him hjir ôf.
Patricia Wrede
Libben
Underwilens rjochte se yn jannewaris 1980 mei Pamela Dean, Emma Bull, Will Shetterly, Steven Brust en Nate Bucklin de fantasyskriuwersrûnte The Scribblies op, wêrfan't se fiif jier lid bleau. Letter dat jiers mette se har kollega Lillian Stewart Carl, dy't har yn 'e kunde brocht mei Lois McMaster Bujold. Mei dy beide is sûnt altyd goed befreone bleaun, en se spile in wichtige rol by it opstarten fan Bujold har eigen karriêre as skriuwster, in pear jier letter.
Seerp Brouwer
thumb|Seerp Brouwer Seerp Brouwer (Frjentsjer, 8 febrewaris 1793 - Ljouwert, 30 july 1856) wie in medikus en politikus.
Patricia Wrede
Libben
Yn april 1980 fûn Wrede einlings en te'n lêsten in útjouwerij dy't mei har yn see woe, en yn 1982 kaam har earste boek Shadow Magic út by Ace Books. Yn 1985, koarte tiid foar't har fyfde boek útjûn waard, joech se har baan as accountant deroan om har fulltime op it skriuwen ta te lizzen. Wrede is in fegetariër en wennet gear mei twa katten. Se hat sels gjin bern, mar bedjert ynstee har acht muoikesizzers as dy by har delkomme. Yn 2009 skonk se har argyf oan 'e ôfdieling Seldsume Boeken en Spesjale Kolleksjes fan 'e Universiteit fan Noardlik Illinois.
Seerp Brouwer
Seerp wie de soan fan Jan Brouwer en studearre yn Leien, Frjentsjer en yn it bûtenlân medisinen, wiskunde en natuerkunde. Hy promovearre twa kear yn Leien.
Brouwer wie genêshear yn Ljouwert fan 1823-1835 en dêrnei heechlearaar wis- en natuerkunde yn Grins. Dan giet er werom nei Ljouwert foar priveestúdzje.
Fan 1843-1845 is Seerp Brouwer lid fan de Twadde Keamer. Hy stipe dêr it útstel fan Van Hall oer de frijwillige liening. Syn bibleteek is foar it grutste part opnomd yn de Provinsjale Bibleteek, 'Brouweriana'.
Terherne (Burchwert)
Terherne (Nederlânsk: Terhorne) wie in buorskip súd fan Burchwert yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Ter Horne, ter Herne yn de betsjutting fan 'herne' as 'hoeke'.
Tjitske de Jong
Tichtby de Waadsee die se har leafde foar de natoer op. Se studearre ôf oan de oplieding foar Keunst & Design en wurke dêrnei as dosint yn de Byldzjende fakken en Byldzjend keunstner. Tusken 1996 en 2000 wenne se oan de râne fan de Emmerdennen. Tjitsje de Jong rjochtet har benammen op it skilderjen, byldhouwen, mar ek fotografy. Sûnt koartere perioade rjochtet se har ek op it skriuwen fan kollums.
Eksposysjes fan har wienen te sjen yn Stiens, Grou, Emmen en Ljouwert.
Tjalling Waterbolk
thumb|Waterbolk (achter) en Stapert (1978) as tsjûgen by it proses Vermaning Harm Tjalling (Tjalling) Waterbolk (Havelte, 18 maaie 1924 - Haren, 27 septimber 2020) wie in Nederlânsk heechlearaar yn de archeology oan de Ryksuniversiteit Grins.
Libben en wurk
Nei de stúdzje biology yn Grins wurke er as assistint palynology fan Albert Egges van Giffen. Sadwaande koe er it mêd biology en archeology by elkoar bringe. Hy promovearre by Van Giffen yn 1954 op it proefskrift De prehistorische mens en zijn milieu. Fan 1954 oant 1987 wie Waterbolk heechlearaar-direkteur fan it Biologysk-Archeologysk Ynstitút fan de Ryksuniversiteit Grins as opfolger fan Van Giffen, mei de learopdracht Prehistorie en Germaanse archeologie.
Waterbolk publisearre benammen oer de typology fan prehistoaryske en midsiuwske hûsplattegrûnen, fersterke delsettingen yn Noard-Drinte, delsettingsterritoriums en bewenningskontinuïteit. Sûnt 1970 is hy lid fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Wittenskippen. Waterbolk is noch altyd warber op syn mêd en publisearre noch in standertwurk oer hûsplattegrûnen yn Noard-Nederlân.
Persoanlik libben
Yn 2015 waard it boek Werk van Eeuwen troch Jos Bazelmans en Jan Kolen publisearre; yn it boek wurde petearen mei Waterbolk beskreaun. Yn 2019 publisearre er syn autobiografy Veranderend leven; hy wie doe 95 jier.
Waterbolk wie troud mei in botanysk analiste dy't er moete hie by de Nederlandse Jeugdbond voor Natuur. Hy hat ris sein dat it moaiste wat er ea opgroeven hat syn frou wie. Waterbolk wie earelid fan Het Drentse Landschap.
Saak Vermaning
Waterbolks karriêre sil altiten ferbûn bliuwe mei de affêre Vermaning. Dizze amateur-archeolooch kaam oansetten mei op it each spektakulêre fynsten út Drinte, dy't de bewenningsskiednis fan dy krite mei tritich- oant fyftichtûzen jier ferlinge soene. Oarspronklik stipe Waterbolk him (ek finânsjeel) en skreau er oer de fynsten, mar nei ûndersyk troch Waterbolks promovendus Dick Stapert waard Vermaning oanklage fanwegen bedroch. Vermaning waard yn 1977 feroardiele, mar yn heger berop yn 1978 frijsprutsen. Waterbolk kaam yn syn oantinkens út 2003 (Scherpe stenen op mijn pad) wiidweidich op 'e saak werom.
Strjitten yn Aldeboarn
thumb|right|200px|Westein De Strjitten yn Aldeboarn:
I
It Blok -
N
Noardkant -
Súd-Tarawa
Súd-Tarawa, yn it Kiribatysk en het Ingelsk Teinainano Urban Council of ôfkoarte TUC, is de offisjele haadstêd fan Kiribaty op it atol Tarawa yn de Grutte Oseaan. De stêd bestiet út alle eilantsjes tusken Bairiky en Bonriky dêr't ek de ynternasjonale lofthaven is. Alle eilannen binne mei brêgen oan elkoar ferbûn sadat it ien eilân liket. It plak Bikenibeu is part fan Súd-Tarawa.
De namme Teinainano betsjut ûnder de mêst; dat fanwege de seilfoarm fan de atol.
It parlemint is op it eilân Ambo fêstige. Der is in learareoplieding foar Kiribati en in kampus fan de Universiteit fan de Súd-Pasifyk.
Terlet
Terlet wie in delsetting eastlik fan Boalsert yn de gemeente Súdwest-Fryslân.
Hy wurdt ek wol neamd as te let, Ter Let en Húske te let. Der waard wol sein dat men te let kaam om noch talitten te wurden yn de stêd as hjir de klok te hearren wie. It kin ek oan syn namme komd wêze troch in wetternamme lykas yn  Easterlitttens. In plak dêr't wetter ynlitten of útlitten waard.
Tergrêft
thumb|280px|Sjoen fanôf de dyk fan Burdaard nei Bartlehiem. Tergrêft (Offisjeel Frysk) is in buorskip súdlik fan Wânswert en súdwestlik fan Burdaard yn de gemeente Noardeast-Fryslân.
It buorskip hat syn namme krige troch it trochgraven fan de Dokkumer Ie yn de 13e iuw. Der wienen twa âlde seeslinken. De iene kaam út de Lauwerssee en de oare út de Middelsee. Trochdat dêr in ferbining tusken makke waard ûntstie de Dokkumer Ie. Ljouwert krige sa in farwei nei It Waad. Tergreft leit by de westlike ein fan dy ferbinings-grêft.
Hy leit op it plak dêr't it Dokkumer Djip en de Dokkumer Ie troch in groeven ferbining oan elkoar ferbûn waarden. De delsetting wurdt ek neamd as Graft, Graftte, Tergracht, Tergragt en Ter Gracht.
By Tergreft leit de Iedyk it tichtst by de Dokkumer Ie. Op dit plak giet de Noardermiedwei nei it westen nei Hallum, en de fuortsetting fan de âlde slinge giet as Hearrenweister Feart nei it noarden nei Wânswert en Marrum.
Kozakken yn Fryslân
De Kozakken wienen Russyske befrijingstroepen ûnder kolonel Von Rosen dy't op 18 novimber 1813 yn Fryslân ferskynden.
De prefekt J. Verstolk woe om redenen fan sûnens net oanbliuwe en waard finzen nomd. De Kozakken bleaunen oant 6 jannewaris 1814. Yn Ljouwert waard in Hollânsk-Russysk wurdboekje útjûn om de omgong wat makliker te meitsjen.
Plompe Toer
thumb|right|Plompe Toer thumb|right|Plompe Toer'' thumb|right|Lampe yn de Plompe Toer De Plompe Toer (Nederlânsk: Plompetoren of Plompe Toren), datearjend fan 1468, is in tsjerketoer oan de Easterskelde, in pear kilometer ten suden fan Burgh-Haamstede. De toer is it ienichste restant fan Koudekerke, in wyls yn de easterskelde ferdwûn doarp op Schouwen-Duivelân. De toer stiet krèkt binnendyks en yn it dykprofyl: yn de binnengloaiing fan de Easterskeldedyk is in útholling om de foet makke.
Yn 1468 kocht Loadewyk fan Gruuthu(u)se it ambacht "Coudekerk". Hy boude in nije tsjerke, omdat de âlde yn ferfal rekke. Om 1550 begûn de Eaststerskelde noardoan op te lûken en friet de see-earm it Súdlân fan Schouwen wei. Al yn 1583 sloopten wurklju de tsjerke, mar de toer liet men stean. Dy tsjinne as beaken foar de drokke skipfeart op de Easterskelde. Alle skippen dy't nei Antwerpen farden, sylden doe noch oer dizze rûte. De Easterskelde rukte lykwols fierder op en noch foar 1700 wie it folsleine doarp weispield.
Op inisjatyf fan jonkhear C. A. van Citters, boargemaster fan it doarp Noordgouwe, wie der yn 1935 in restauraasje. Yn de Twadde Wrâldoarloch rûn de toer nochal wat skea op. Yn 1962 folge in nije restauraasje. Yn 1974 liet de stêd Zierikzee de bûtenkant fan de toer werstelle. Letter kaam de toer yn behear fan de stifting Het Zeeuwse Landschap. Sûnt 1997 is de Feriening Natoermonuminten de behearder. De Plompe Toer is tsjintwurdich in toeristyske attraksje.
Fers
Op de lampe yn de toer stiet in gedicht te lêzen: ''Westenschouwen, 't zal u rouwen dat ge heeft geroofd mijn vrouwen, Westenschouwen zal vergaan alleen de toren zal blijven staan
Schore (plak)
Schore is in lyts doarpke yn de gemeente Kapelle, yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarpke leit op Súd-Bevelân en hat 517 ynwenners (1 jannewaris 2010).
Terstêd
Terstêd is in delsetting súdwest fan Ferwert yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De namme komt ek foar as Ter Sted, en Terstedt. Hy waard boud op in terp en wie eigendom fan it kleaster Foswert.
Jan Hendrik Oort
thumb|250px|right|Jan Oort (1961) thumb|Betinkplakette oan it bertehûs fan Oort yn Frjentsjer thumb|thumbtime=2:30|Oort en de Leienske Stjerrewacht yn it Polygoonsjoernaal, 1961 Jan Hendrik Oort (Frjentsjer, 28 april 1900 – Leien, 5 novimber 1992) wie in Nederlânske astronoom fan wrâldfaam. Hy wie in wichtige pionier en stimulator fan de radioastronomy. De bekende Oortwolk is nei him neamd.
1900-1940
Oort waard berne yn Frjentsjer, mar ferhuze al ier nei Oegstgeest. Yn 1917 gie hy studearjen oan de Ryksuniversiteit Grins by Jacobus Cornelius Kapteyn; hy helle hjir yn 1921 syn doktoraaleksamen yn de astronomy. Nei syn ôfstudearjen bleau hy noch in jier by dizze universiteit yn de funksje as ûndersyksassistint, mar wurke dêrnei twa jier by it observatoarium fan de Yale-universiteit (Connecticut, FS). Yn 1924 waard hy troch Willem de Sitter nei de Ryksuniversiteit Leien helle. Hjir gie hy wurkjen by de Leienske Stjerrewacht, om dêr de rest fan syn libben te bliuwen (útsûndere koarte perioades fan sabbatsjierren en yn de Twadde Wrâldoarloch). Yn 1926 promovearre hy cum laude oan de Ryksuniversiteit Grins by Pieter van Rhijn op it proefskrift titele "The stars of high velocity".
Oort fûn yn 1927 it bewiis foar de teory fan Bertil Lindblad dat de molkwei rotearret. Hy die dat troch de beweging fan fiere stjerren te analysearjen. Oan de Ryksuniversiteit Leien waard hy yn 1930 lektor en neidat de Deen Ejnar Hertzsprung nei it hommelske ferstjerren fan De Sitter yn 1934 heechlearaar/direkteur fan de Leienske Stjerrenwacht wurden wie, krige Oort in beneaming as heechlearaar. Syn oraasje yn 1935 hie de ienfâldige titel "De bou fan de stjerrestelsels". Yn de jierren tritich en fjirtich waard syn belangstelling wekt foar radiostrieling yn it hielal.
Yn 1935 waard Oort keazen ta algemien sekretaris van de International Astronomical Union (IAU), en yn 1937 waard hy keazen as lid fan de Keninklike Nederlânske Akademy fan Witenskippen (KNAW).
Yn 1928 waard syn soan Coen Oortberne, dy't letter in wichtich Nederlânsk ekonoom wurde soe.
Oarlochstiid
Yn de Twadde Wrâldkriich luts Oort him werom fan de stjerrewacht om net gizele te wurden troch de Dútsers. Yn 1942 sette Jan Duyvendak Sineeske dokuminten oer oangeande de ferskining fan in supernova dy't yn it jier 1054 ferskynde en no de namme SN 1054 draacht.
Syn promovendus Hendrik C. van de Hulst die yn 1944 by in geheime lêzing de foarsizzing dat yn de radiostrieling út it hielal de 21-sm wetterstofline fûn wurde moast, wat nei de oarloch befêstige waard.
Nei de oarloch waard Oort heechlearaar/direkteur fan de stjerrewacht en ûnder syn lieding waard begûn mei de radioastronomy. Hy rjochte de Stichting Radiostraling van Zon en Melkweg op. De stichting waard foarme troch in gearwurking fan de Leienske en Utertske stjerrewachten, de PTT en it natuerkundich laboratoarium fan Philips. Mei in Würzburg-Riese, in âlde radarantenne fan de Dútsers, waard yn Radio Kootwijk ûndersyk dien nei radiostrieling fanút de romte.
Dwingeloo
Yn 1984krige hy de Balzan Priis foar astrofysika.
Ferstjerren
Jan Hendrik Oort stoar yn 1992 te Leien op 92-jierrige leeftiid. Op dit ferstjerren reagearde de natuerkundige Chandrasekhar sa: "The great oak of Astronomy has been felled; and we are lost without its shadow" (De grutte iik fan de astronomy is kapt, en wy binne ferlern sûnder syn skaad).
Inkele belangrike ûntdekkings
Oort berekkene dat it mulpunt fan de molkwei op in ôfstân fan 30.000 ljochtjier fan de ierde lei yn it stjerrebyld Sagittarius en dat in omwinteling om dit middelpunt 200 miljoen jier duorre.
De massa fan de molkwei waard troch Oort berekkene en hy kaam út op 100 miljard kear de massa fan de sinne.
Yn 1950 oppere hy de hypoteze dat kometen in mienskiplike oarsprong hienen. Tsjintwurdich hjit dy oarsprong de Oortwolk.
In oare wichtige bydrage wie dat hy oantoande dat it ljocht fan de Kraabnevel polarisearre wie troch fan syngrotronstrieling, eat dat troch Iosif Samuilovich Shklovskii foarsein wie.
Langsweagen
Langsweagen is in doarp yn it west fan de gemeente Opsterlân, súdwest fan De Gordyk. It doarp hat likernôch 1050 ynwenners (2022).
Langsweagen leit yn it feanûntginningsgebiet en is fanâlds in lintdoarp oan de dyk fan It Hearrenfean nei De Gordyk. It doarp leit op de grins fan sân- en feangrûn. Bewesten en besuden Langsweagen is der in iepen lânskip en eastlik en noardlik hat it lânskip in sletten karakter. Sweach betsjut greidlân. De buorren by de tsjerke út 1781 hjit 't Hou.
Ek de nei de famylje Wijngaarden ferneamde buorskip De Wyngaerden falt ûnder Langsweagen. Oant Jonkerslân yn 1988 in selsstannich doarp waard, hearden ek Fûgelsang en Jonkerslân as buorskippen by Langsweagen.
Koarte skiednis
Fral nei de oarloch krige it doarp oan de noardlike kant nijbou.
Mienskip
thumb|260px|De Beam fan Langsweagen Sûnt 1902 hat it doarp in Pleatslik Belang en sûnt oktober 2009 hat Langsweagen ek in eigen doarpshûs. It doarp hat in sportpark mei de sportseal 't Paradyske. De doarpsfeesten wurde begjin septimber holden.
Foar de sân yn Langsweagen berne slachtoffers fan de Twadde Wrâldkriich en de polisjonele aksjes yn Ynje is oan de Tsjerkestrjitte yn 2020 in plaquette mei dêrop de nammen ûntbleate.
Tsjerke
De Mattéustsjerke is it tsjerkegebou fan de PKN-gemeente Langsweagen-Jonkerslân-Lúkswâld. thumb|260px|Konsistoarje
Skoalle
(Yn it ramt fan de fúzje yn 2022 fan de earder aparte iepenbiere basisskoallen De Wjukslach yn Langsweagen en De Hoekstien yn Lúkswâld waard yn itselde jier útein set mei it plannen fan nijbou oan De Boenders oan de noardlike kant fan Langsweagen). . thumb|260px|Tsjerkeleane
Ferienings
( De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside fan it doarp)
Aktiviteiten
Yn de moanne septimber wurde de Floraliafeesten organisearre. Alle jierren wurdt de prestaasjeloop "8 fan Langsweagen" organisearre.
Domnastate
De Domnastate stie west fan de tsjerke fan Weidum, destiids yn de gemeente Baarderadiel, no Littenseradiel. De state stie hast tsjin de doarpsterp oan. Op it plak fan de state stiet yn 2010 in pleats. Oan de ein fan de Lytsebuorren oan de súdwestkant fan de tsjerke fan Weidum begjint de oprydleane nei Domnastate. Dizze lêste 'state' hat grif nea in eigenierde state west. It ûntstean fan de state is ûnbekend. By de state heart it famyljetsjerkhôf fan de Buma’s. Mr. Wiardus Buma hat foar syn neiteam in stúdzjelien stifte en syn diel yn de eigendom fan de pleats oanwiisd as kapitaalfûns foar dit lien. De pleats waard yn 1977 brûkt troch in famylje Tijsma.
Langsweagen
Ferskaat
In 2007 waard Langsweagen lanlik bekend mei't it Nederlânske team by it EK ûnder de -21 op sportpark 't Paradyske treende.
Strjitten
Alde Ie, Boerestreek, De Finne, 't Hou, De Klamp, De Plasse, Hegedyk, Jister, Klidze Rjocht, Lang Ein, Lytse Wyngaarden, Paradys, 't Skeane Ein, Skoalplein, Spant, Tsjerkeleane.
Hereford (Ingelân)
Hereford is in stêd (city) yn it bestjoerlik gebiet Herefordshire, oan de rivier de Wye. De stêd hie mids 2008 sa'n 55.700 ynwenners, it is it grutste plak fan it greefskip.
Hereford is ekonomyske fan belang foar de omkriten as hannelssintrum fan fral lânbouprodukten: sider, bier, lear, nikkellegearings, plomfee, fee (de Hereford-ko) en gemikaliën.
Berne yn Hereford
thumb|left|175px|[[Katedraal fan Hereford]]
Bekende ynwenner
Albert Heijn wenne dêr de lêste jierren fan syn libben oant syn dea op 13 jannewaris 2011.
Tiny Terpstra-Sluyter
thumb|left|200px| Tiny Terpstra-Sluyter (Snits, 4 septimber 1945 – Wommels, 3 novimber 2015) wie in Frysk keunstskilderesse út Wommels. Se folge opliedingen skilderjen oan 'e Folksuniversiteit yn Utert en oan 'e Rietveld Akademy.
Aart Staartjes
thumb|Aart Staartjes yn [[Hadimassa, 1967]] Aart Staartjes (Nieuwendam, 1 maart 1938 - Grins, 12 jannewaris 2020), wie in Nederlânsk akteur, regisseur, presintator, dokumintêremakker en publisist. Hy is benammen bekend wurden troch syn rollen yn bernetillefyzjeprogramma's, lykas De Film van Ome Willem en Sesamstraat. Sûnt 2012 wenne Staartjes yn Dronryp.
Jonkheid en oplieding
Staartjes waard yn 1938 berne yn Nieuwendam; hy waard opbrocht yn in húshâlding mei trije bern (hy hat in âldere broer en suster). Syn heit wie timmerman en oannimmer. Fanwegen de Twadde Wrâldoarloch gied er earst op syn achtste nei skoalle. Staartjes sette yn 1957 útein mei syn karriêre, doe't er yn 'e mande mei Eric Herfst en Ben Rowold in pantomimeselskip oprjochte, dat se "Pantalone" neamden. Nei't er de MULO ôfmakke hie, learde er foar ûnderwizer oan 'e kweekskoalle, mar al rillegau stapte er oer nei de toanielskoalle fan Amsterdam. Noch wylst er dêr studearre, wied er al yn ferskillende programma's op 'e tillefyzje te sjen. Nei syn eineksamen yn 1961 spile er earst by ferskate toanielselskippen, wêrûnder it Nij Rotterdamsk Toaniel.
Tillefyzjekarriêre
Yn deselde tiid dat er yn Sesamstraat te sjen wie, makke Staartjes ek noch in programma foar pubers, Geef Je Ouders Maar de Schuld, dat yn it tillefyzjeseizoen 1985-1986 by de VPRO te sjen wie. Yn 1988 gie it programma Het Klokhuis, mei sketsen foar jongerein fan start by de NOS, wêryn't Staartjes op 'e nij feriene waard mei Wieteke van Dort en Joost Prinsen. Fierders wied er jierrenlang fan 1982 ôf as programmamakker behelle yn 'e op 'e Nederlânske tillefyzje útstjoerde oankomst fan Sinteklaas. Yn 1983 en fan 1985 oant 2001 naam hy ek it kommentaar foar syn rekken. Yn 't earstoan rommele it dêrby wat efter de skermen, mei't Staartjes net troch ien doar koe mei de doetiidske haadpyt Piet Römer en Sinteklaas Adrie van Oorschot. Under ynfloed fan Staartjes moast Van Oorschot yn 1986 it fjild romje foar Bram van der Vlugt, dy't op 'e toanielskoalle by Staartjes yn 'e klasse sitten hie. Troch syn belutsenens by safolle berneprogramma's waard Staartjes lange tiid net frege foar serieuze rollen, mar dat feroare yn 2006, doe't er te sjen wie yn 'e haadrol fan sirkusdirekteur Willy Waltz yn 'e dramarige Waltz.
Yn 2005 en 2006 publisearre Staartjes twa autobiografyske boeken: Aarts Vader en Had Ik Maar een Vak Geleerd. Op 10 april 2009 makke Staartjes yn it praatprogramma De Wereld Draait Door bekend dat er oan 'e ein fan dat tillefyzjeseizoen ophâlde soe mei syn rol fan Menear Aart yn Sesamstraat. Dat er dêr gjin aardichheid mear oan hie, wiet er benammentlik oan in skeel mei de netprogrammeur oer de begjintiid fan it programma. Teffens rôp er de sjoggers op om har miening oer dy saak bekend te meitsjen, wat late ta it oanbieden fan krapoan 200.000 stipebetsjûgings foar it stânpunt fan Staartjes oan tillefyzjedirekteur Gerard Timmer fan 'e NPO, op 22 april 2009.
Priveelibben
Nei't er jierrenlang op it Noardhollânske eilân Marken wenne hie, ferfear Staartjes yn 2012 nei it Menameradielster doarp Dronryp. Op 11 septimber 2014 waard der yn 'e Ljouwerter Krante melding fan makke dat er dêr by it plôkjen fan fruchten fan 'e ljedder knoffele wie en mei de ambulânse nei it sikehûs yn Ljouwert ta brocht wie. In deimannich letter waard berjochte dat er inkeld in harsensskodding oprûn hie en ûnderwilens wer thús wie.
Op 10 jannewaris 2020 wie Staartjes yn Ljouwert belutsen by in auto-ûngemak, wêrby't op 'e Harnzerstrjitwei yn syn brommobyl frontaal yn oanriding kaam mei in auto dy't fan 'e oare kant kaam. Staartjes waard swierferwûne nei it Universitêr Medysk Sintrum yn Grins oerbrocht, en stoar dêr twa dagen letter oan syn ferwûningen. Aart Staartjes waard 81 jier en liet in frou en trije bern nei. Hy waard op 17 jannewaris 2020 yn besletten fermidden begroeven op it tsjerkhôf fan d' Alde Wite, fuortby syn wente yn Dronryp.
Filmografy (in kar)
As stimakteur:
Iepen Frysk Kampioenskip Jeu de Pelote
It Iepen Frysk Kampioenskip Jeu de Pelote is in sportevenemint foar senioaren dat elts jier om mids juny hinne plakfynt op it doarpsplein fan it Fryske doarp Easterlittens. Jeu de pelote is keatsen sa't dat yn Belgje dien wurdt, mei in justje swierdere keatsbal (fan 50 g), in smeller "fjild" mei ûndergrûn fan klinkerts of asfalt en partoeren fan elts fiif keatsers. It IFK Jeu de Pelote, sa't de wedstryd faak ôfkoarte wurdt, bestiet sûnt 1999, en wurdt organisearre troch de Easterlittenser Keatsferiening Onder Ons. De wikselpriis is "It pealtsje fan Easterlittens".[boarne nedich] Yn 2018 waard it 20-jierrich bestean fan it evenemint fierd.
Dielname en organisaasje
Dielname oan it Iepen Frysk Kampioenskip stiet iepen foar ôfdielings fan de KNKB út Fryslân en om utens.[boarne nedich] It kampioenskip wurdt foar it grutste part ôfwurke yn de buorren fan Easterlittens. As it wedstrydskema soks needsaaklik makket, wurdt der ek wol spile op de pelotebaan fan de KNKB yn Frjentsjer en op de pelotebaan yn Minnertsgea.[boarne nedich]
Yn 2005 is it tal te spyljen partijen werombrocht troch de sterkste partoeren te setten foar de 2e omloop en de minder achte partoeren foarrûnden keatse te litten, lykas ek by bygelyks tennistoernoaien wol dien wurdt. Dêrtroch kinne alle partijen yn Easterlittens spile wurde.[boarne nedich]
Trochinoar komme op it IFK Jeu de Pelote sa'n 200 oant 250 man publyk ôf, mei útsjitters nei 400. Nei de oergong fan Easterlittens de Gemeente Ljouwert, per 1 jannewaris 2018, krige de organisaasje te meitsjen mei strangere regels oangeande lûdsoerlêst (net mear as 85 db) en hegere kosten foar fergunnings.
Afrika (Romeinske provinsje)
thumb|250 px|It Romeinske Ryk sa om 125 nei Kristus hinne, de provinsje Afrika yn it read Afrika wie in provinsje fan it Romeinske Ryk. Yn it lettere Romeinske Ryk (fan keizer Diokletianus ôf) wie der ek in diocese Afrika, in grutter bestjoerlike ienheid dy't fiif provinsjes omfieme, dêr't de provinsje Afrika in part fan wie. De provinsje Afrika bestie rûchwei út Noard-Tuneezje en de Middellânske Seekust yn it westen fan it tsjintwurdige Lybje oant Tripoly.
Stêden
De stêd Kartago dy't yn 146 f.Kr. troch de Romeinen ferwoaste wie, lei yn dizze provinsje en der wienen ek in oantal oare grutte stêden, lykas Hadrametum, de haadstêd fan Byzacena (tsjintwurdich Sousse, yn Tuneezje) en Hippo Regius (tsjintwurdich Annaba yn Algerije). Foar it grutste part foel it yn Romeinske hannen oan 'e ein fan de Twadde Punyske Oarloch. De rest waard oermastere yn de Tredde Punyske Oarloch.
Village Roadshow Studios
De Village Roadshow Studios binne in studiokompleks yn 'e Gold Coast, yn it súdeasten fan 'e Australyske steat Queenslân. It bedriuw waard yn 1986 oprjochte troch de Italjaansk-Amerikaanske filmprodusint Dino De Laurentiis en kaam yn 1988 yn 'e hannen fan it Australyske bedriuw Village Roadshow. Yn 'e Village Roadshow Studios binne in grut tal films en tillefyzjesearjes opnommen, wêrûnder Aquaman, Thor: Ragnarok en The Shallows. De Village Roadshow Studios foarmje ien fan 'e trije grutte filmstudiokompleksen fan Austraalje, njonken de Disney Studios Australia yn Sydney en de Docklands Studios yn Melbourne.
Skiednis
It studiokompleks dat no de Village Roadshow Studios hjit, waard yn 1986 oprjochte troch de Italjaansk-Amerikaanske filmprodusint Dino De Laurentiis foar syn De Laurentiis Entertainment Limited (DEL). Yn 1988 waard DEL oernommen troch it Australyske bedriuw Village Roadshow, wêrnei't it kompleks syn hjoeddeistige namme krige. It studiokompleks waard earder boud as it oanbuorjende ferdivedaasjepark Warner Bros. Movie World, dat út 1991 datearret. De Studio Tour-rûnlieding fan it ferdivedaasjepark die yn 't earstoan ek it studiokompleks oan. Nettsjinsteande de fysike neite en de operasjonele bannen tusken it studiokompleks en it ferdivedaasjepark hawwe it lykwols altyd ferskillende bedriuwen west.