cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peter Bradshaw
Karriêre
Los fan syn wurk as sjoernalist is Bradshaw ek aktyf as skriuwer. Anno 2021 binne der fan syn hân trije romans ferskynd: Lucky Baby Jesus (1999), Dr. Sweet and His Daughter (2003) en Night of Triumph (2013). Ferskaten fan syn koarte ferhalen binne yn foarlêzen foarm útstjoerd oer de BBC-radio. Bradshaw skreau ek it harkspul For One Horrible Moment, dat yn 1998 troch de BBC útstjoerd waard. Fierders wied er by de komeedzjesearje Baddiel's Syndrome, dy't yn 2001 op 'e tillefyzjestjoerder Sky One te sjen wie, belutsen as sawol senarioskriuwer as akteur.
Roger Ebert
Jonkheid en oplieding
Ebert waard yn 1942 berne yn Urbana yn 'e Amerikaanske steat Illinois, as it ienlingsbern fan Walter Harry Ebert (1901-1960), in elektrisiên, en dy syn frou Anabel Stumm (1911-1987), in boekhâldster. Syn pake en beppe oan heitekant wiene etnysk Dútske ymmigranten, wylst syn mem fan Iersk en Nederlânsk komôf wie. Ebert waard grutbrocht as in roomsk-katolyk, hoewol't er op lettere leeftyd in grut part fan syn leauwe kwytrekke en himsels as agnost en humanist beskôgje soe.
Fuortset ûnderwiis folge Ebert oan 'e Urbana High School. Yn dy tiid oppenearre syn belangstelling foar sjoernalistyk him foar it earst doe't er mei fyftjin jier ferslaggen fan sportwedstriden begûn te skriuwen foar The News-Gazette, in pleatslike krante yn it oan Urbana grinzgjende Champaign. Yn syn eksamenjier wied er ek redakteur fan 'e skoalkrante The Echo. Wylst er noch op 'e middelbere skoalle siet, begûn Ebert al kolleezjes te folgjen oan 'e Universiteit fan Illinois te Urbana-Champaign.
Nei't er yn 1960 slagge wie foar syn eineksamens, learde er dêr troch en ûntfong yn 1964 in bachelorgraad. Yn syn studintetiid skreau er foar The Daily Illini, de universiteitskrante, dêr't er yn oktober 1961 ek syn earste filmresinsje yn pleatste (oer La Dolce Vita). Yn 1964-1965 brocht Ebert in jier troch oan 'e Universiteit fan Kaapstêd yn Súd-Afrika, wêrnei't as doktoraalstudint akseptearre waard oan 'e Universiteit fan Chicago.
Karriêre
Doe't Ebert foar syn doktoraalstúdzje nei Chicago ferhuze, hied er ferlet fan in baan om yn syn libbensûnderhâld te foarsjen, dat hy sollisitearre by de Chicago Daily News, in krante dêr't er op freelance-basis al ferskate artikels oan sliten hie. Haadredakteur Herman Kogan hie gjin wurk foar him, mar joech him ynstee in referinsje mei foar in sollisitaasje by Jim Hoge, it haad fan 'e stedsredaksje fan 'e Chicago Sun-Times. Dêr waard Ebert oannommen, en hy wurke der in jier lang as algemien sjoernalist wylst er syn frije tiid bestege oan it skriuwen fan syn proefskrift. Doe't filmkritika Eleanor Keane yn april 1967 by de Sun-Times wei gie, skode haadredakteur Robert Zonka dat wurk troch nei Ebert. It die bliken dat it net te rissen wie om tagelyk filmkritikus te wêzen en in doktoraalstúdzje te dwaan, dat Ebert besleat om syn stúdzje deroan te jaan en him folslein op syn nije wurk ta te lizzen.
Ebert begûn al rillegau namme te meitsjen mei syn ynsichtlike en djipdollende filmkritiken. Fan 1968 ôf wied er ek aktyf as gastdosint oan 'e Universiteit fan Chicago, dêr't er in jûnskolleezje joech oer filmkeunst. Yn 1975 wûn er mei syn wurk de Pulitzerpriis foar Krityk, en wie dêrmei de earste filmkritikus dy't dy priis ûntfong. Fan oktober 1986 ôf skreau Ebert behalven foar de Chicago Sun-Times ek foar de New York Post, as opfolger fan Rex Reed. Yn 2005 waard er de earste filmkritikus dy't in stjer krige op 'e Hollywood Walk of Fame op Hollywood Boulevard. Anno 2007 waarden syn filmresinsjes yn mear as 200 kranten yn 'e Feriene Steaten en om utens ôfprinte. De artikels fan Ebert waarden yn ferskate bondels werútjûn, wêrûnder The Great Movies diel I oant en mei IV (2002-2016) fan syn favorite films, mar ek ferskate boeken mei resinsjes fan films dêr't er neat fan hawwe moast, lykas I Hated, Hated, Hated this Movie (2000), Your Movie Sucks (2007) en A Horrible Experience of Unbearable Length (2012).
Ebert wie ek as senarioskriuwer aktyf. Sa skreau er mei Russ Meyer it skript foar de cultfilm Beyond the Valley of the Dolls (1970). Hy makke dêr soms grapkes oer, mei't dy film by syn premiêre tige min ûntfongen waard troch de filmkritisy. Mei Meyer skreau Ebert ek de senario's foar Up! (1976), Beneath the Valley of the Ultra-Vixens (1979) en inkele oare films. Teffens wiene se belutsen by de needlottige want nea foltôge film oer de band Sex Pistols, Who Killed Bambi?
Yn 1975 begûnen Ebert en syn kollega Gene Siskel fan 'e Chicago Tribune tegearre de filmrubryk Sneak Previews op 'e regionale tillefyzjestjoerder WTTW yn Chicago, en letter ek op 'e Amerikaanske nasjonale tillefyzje by PBS. It duo waard ferneamd om 'e 'tomme omheech'- of 'tomme omleech'-konklúzjes fan harren resinsjes. Se betochten de fraze "twa tommen omheech", foar as se it allebeide in goede film fûnen. Yn 1982 giene se by PBS wei en brochten se yn syndikaasje in nije filmrubryk op 'e Amerikaanske tillefyzje, At the Movies with Gene Siskel & Roger Ebert. Doe't dat programma yn 1986 ferhuze nei Buena Vista Television, in dochterûndernimming fan The Walt Disney Company, kaam it Siskel & Ebert & the Movies te hjitten.
Nei't Siskel yn 1999 kaam te ferstjerren, waard it programma in seizoen lang presintearre troch Ebert en in tal gastpresintators. Yn septimber 2000 waard Richard Roeper de fêste ko-presintator, en kaam it programma At the Movies with Ebert & Roeper te hjitten. Ebert beëinige syn wurk foar Disney, doe't de studio yn 2008 mei de filmrubryk in nije rjochting ynslaan woe. De lêste ôflevering fan At the Movies waard útstjoerd yn augustus 2010. Ebert kundige oan mei koarten mei in nije filmrubryk komme te sillen, wat syn beslach krige yn jannewaris 2010, doe't Ebert Presents: At the Movies op 'e tillefyzje kaam. Dat bestie út in koart segment dat Roger's Office hiet, mei in resinsje skreaun troch Ebert dy't foarlêzen waard troch Bill Kurtis, en tradisjonelere resinsjes troch Christy Lemire en Ignatiy Vishnevetsky.
Priveelibben
Ebert troude yn 1992, doe't er fyftich jier wie, mei de Afro-Amerikaanske abbekate Chaz Hammelsmith. Yn syn autobiografy Life Itself lei er letter út dat er nea doarst hie te trouwen foar't syn mem stoarn wie, mei't er deabenaud wie om wat te dwaan dêr't sy it net mei iens wie. Yn in blôch dat er yn july 2012 op syn webside RogerEbert.com publisearre, makke Ebert koart foar syn dea buorkundich hoefolle oft er fan syn frou hold en hoe gelokkich er mei har wie.
Ebert wie alkoholist oant er yn 1979 alle ynnimmen fan alkohol ôfswarde. Hy wie in freon (en hiel koart ek in frijer) fan Oprah Winfrey. Neffens har wie hy dejinge dy't har beprate om har praatprogramma The Oprah Winfrey Show yn syndikaasje op 'e tillefyzje te bringen, in beslissing dy't de grûnslach fan al har lettere súksessen foarme.
Yn 2002 waard by Ebert skyldklierkanker fêststeld, wêrnei't by him de skyldklier operatyf ferwidere waard. Yn 2003 moast er wer ûnder it mês doe't útsieddings nei syn flibeklieren fêststeld wiene, folge troch bestrieling. Yn 2006 kaam de kanker werom en moast syn ûnderkaak ferwidere wurde, mei as gefolch dat er neitiid in tige skeind uterlik hie en net mear normaal prate of ite koe. Yn 2007 gied er lykwols wer oan it wurk, al moast er tenei kommunisearje fia syn frou of troch op te skriuwen wat er oppenearje woe. Nei ferrin fan tiid begûn er in kompjûterstimsysteem te brûken foar kommunikaasje, dêr't letter syn eigen stim foar brûkt waard út eardere lûdsopnamen. Yn 2008 ûndergied er in nije operaasje om sels wer prate te kinnen, mar dat mislearre. Tsjin 2011 hied er in kinproteze om 'e skea fan alle eardere operaasjes oan 'e ûnderste helte fan syn gesicht wat te behimmeljen.
Ferstjerren
Yn desimber 2012 rekke Ebert wer yn it sikehûs, diskear fanwegen in brutsen heup. Dy ferwûning wie feroarsake, sa die bliken troch bonkemetastaze as gefolch fan kanker. Roger Ebert kaam op 4 april 2013 yn 'e âlderdom fan 70 jier te ferstjerren yn in sikehûs yn syn wenplak Chicago, koart foar't er dêrwei soe nei in hospys foar palliative soarch. Op 8 april wennen hûnderten minsken syn begraffenis by yn 'e Katedraal fan 'e Hillige Namme yn Chicago.
Neukirchen (Noard-Fryslân)
Neukirchen (Deensk: Nykirke, Noardfrysk: Naischöspel, Platdútsk Niekarken )is in plak en gemeente yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân.
Seebüll
thumb|left|Hûs Seebüll Yn Seebüll, gemeente Neukirchen, wenne en wurke de keunstskilder Emil Nolde in grut part fan syn libben. Seebüll wie earder in ferlitten warft. Nolde en de frou (Ada) kochten de terp yn 1923 en neamde dy Seebüll. Sy setten dêr yn 1930 in wen/wyrkhûs dat nei syn ferstjerren it Noldemuseum waard.
Soilwork
Soilwork is in Sweedske deathmetalband dy't yn 1995 oprjochte is troch Björn Strid en Peter Wichers. Yn de begjinjierren waard de muzyk fan de band beynfloede troch bands as Pantera, Meshuggah, en Carcass. Yn 1998 kaam it debútalbum "Steelbath Suicide" Gitarist en ien fan de oprjochters Peter Wichers ferliet de band yn desimber 2005 om't er skjin oan 'e ein wie en oare persoanlike problemen hie, mar yn septimber 2008 kaam er werom by de band. Yn juny 2012 ferliet Wichers Soilwork foar in twadde kear, doe fanwegen "kreative ferskillen". Yn 2022 kaam it tolvde studioalbum "Övergivenheten" út. Soilwork hat op alle trije grutte Fryske metalfestivals spiele, Wâldrock 2005, Dokk'em Open Air 2016 en yn 2019 stiene hja op it poadium fan Into the Grave, op it aldehouster tsjerkhôf yn Ljouwert.
Kiruna (gemeente)
Kiruna is in gemeente yn de Sweedske provinsje Norrbottens län. It is net allinnich de meast noardlike, mar ek nei oerflak de grutste gemeente fan it lân. It haadplak fan de gemeente is Kiruna en mei-inoar wenje der krapoan 23.000 minsken (2018).
Yn de gemeente leit Kebnekaise, de heechste berch fan Sweden. Dizze berch hat twa toppen, dy't beide op in hichte fan sa'n 2.097 meter lizze.
Plakken
De gemeente bestiet út sân wenkearnen mei 200 of mear ynwenners.
List fan planetoïden 88801-88900
Dit is in list fan planetoïden 88801-88900.
Fokker S. IV
De Fokker S.IV wie in ienmotorige lesfleanmasine mei twa sitplakken en propelleroandriuwing. Dizze dûbeldekker wie yn 't earstoan útrist mei in 125 hk Le Rhone Oberursel rotaasjemotor. Learling en ynstrukteur sieten efterelkoar yn dit tastel.
Yn 1924 bestelde de Loftfeart Ofdieling (LuVA) 30 eksimplaren fan dit tastel. Fan doe ôf hat it, oant 1940, tsjinst dien as standert lesfleanmasine. Begjin jierren 30 waard de S.IV fan de mear krêftige Armstrong Siddely 'Mongoose' stjermotor fan 130 hk. foarsjoen.
Nei de Dútske ynfal yn Nederlân yn maaie 1940 wykte in oantal S.IV- en S.IX-tastellen út nei Frankryk. It is net bekend wat der neitiid mei dizze tastellen bard is.
Rotaasjemotor
right|thumb|In 14-silinder dûbelstjer-rotaasjemotor U III fan it motorfabryk Oberursel (1914/15) right|thumb|In 80 [[hk Le Rhône 9C; de koperen pipen bringe de brânstof-luchtmjuks fan de krukas nei de silinderkoppen.]] In rotaasjemotor is in motor dy't sa makke is dat de krukas stil stiet; it oare part fan de motor draait dêr omhinne. Yn de fleanmasines fan de earste desenia waarden faak rotaasjemotors tapast.
De meast bekende rotaasjemotor is de Wankelmotor wurden, dy't útfûn waard troch Felix Wankel.
Friesian Horse Association North America
De Friesian Horse Association North America (FHANA) is in stamboekorganisaasje foar hynders fan it Fryske ras, dy't aktyf is yn 'e Feriene Steaten en Kanada. It is in feriening dy't oprjochte is yn 1984 troch û.o. Frank Leyendekker, en wêrfan't it haadkertier fêstige is yn Lexington, yn 'e Amerikaanske steat Kentucky. It Keninklik Frysk Hynste Stamboek (KFPS) erkent de FHANA as syn iennichste fertsjintwurdiger yn Noard-Amearika, en oarsom erkent de FHANA it KFPS as de iennichste wrâldwide autoriteit op it mêd fan it Fryske hynder. De FHANA funksjonearret sadwaande yn 'e praktyk as de Noardamerikaanske poat fan it KFPS. It doel fan 'e FHANA is itselde as dat fan it KFPS, te witten: it behâld en de ferbettering troch doelmjittich fokken fan it Fryske hynsteras.
Regio's
De Friesian Horse Association North America hat syn wurkgebiet opdield yn sân ûnderskate regio's. Oan eltse regio is in bestjoerslid fan 'e feriening tawiisd, dy't de leden fan 'e feriening yn syn regio yn it bestjoer fertsjintwurdiget. Sokke bestjoersleden binne dêrmei ek it earste oansprekpunt foar leden yn harren regio's. De ferdieling fan 'e regio's is sa:
Lidmaatskip
Eltsenien yn 'e Feriene Steaten en Kanada kin lid wurde fan 'e Friesian Horse Association North America. Der binne fjouwer soarten lidmaatskip: It lidmaatskip fan 'e FHANA jout foar it meastepart deselde rjochten as it lidmaatskip fan it KFPS; steatsboargers fan 'e Feriene Steaten en Kanada kinne lykwols net streekrjocht lid wurde fan it KFPS. It lidmaatskip fan 'e FHANA jout fierders rjocht op ferskate foardielen, lykas koartings by oankeapen by beskate bedriuwen en it ûntfangen fan it tydskrift fan 'e FHANA, The Friesian Magazine.
De Lytse Wetterfaam
De Lytse Wetterfaam, yn it oarspronklike Deensk: Den Lille Havfrue (Nederlânsk: De Kleine Zeemeermin; Ingelsk: The Little Mermaid), is in mearke fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen (1805-1875). It waard foar it earst útjûn yn 1837, as ûnderdiel fan 'e samling Eventyr, Fortalte for Børn: Tredje Hefte ("Mearkes, Ferteld foar Bern: Trêde Boek"), tegearre mei ien oar mearke (De Nije Klean fan de Keizer). De Lytse Wetterfaam is ien fan Andersen syn bekendste mearkes en waard yn 1943 troch Douwe Tamminga oerset nei it Frysk as ûnderdiel fan 'e bondel Andersen's Folksforhalen en Mearkes.
Yakima (rivier)
De rivier de Yakima (Ingelsk: Yakima River) is in rivier yn it súdmidden fan de Amearikaanske steat Washington. De rivier hat syn namme krigen fan de Jakama-Yndianen, dy't de rivier Tap Teel nommen. De rivier is 344 km lang en it hat in trochsneed delrinnen fan 1,866 m/km. De rivier ûntspringt yn de Cascades berchtme by de Keechelus Daam yn it Keechelus Mar by Snoqualmie Pass. It rint troch it doarp Easton, by de plakken Thorp, Ellensburg en dan bûcht hy nei it suden nei de stêd Yakima wêr hy lâns rint om dan yn Richland yn de rivier de Kolumbia út te mûnen op in hichte fan sa'n 100 m. De iere bewenners wiene yndianen en op 17 oktober 1805 kaam de Lewis en Clark Ekspedysje oan by de mûning fan de rivier, mar farren de rivier net fierder op.
Lânbou en rekreaasje
De rivier foarmet in wichtige boarne foar bewettering fan it drûge, mar frjochtbere lân yn benammen de Kittitas en Yakima Falleien. Der is dêr in ryk ferskaat fan lânbou, lykas druven, wynbou, kjersen, apels, ierdappels, hops, hea, weet, mais, ensfh. mei in totaal oerflak fan sa'n 2600 km². Ek is der in soad rekreaasje, lykas rafte, kayakke. Benammen by Ellensburg en Richland wurdt dit in soad dien. Ek binne der kuierpaden by Richland en de Yakima River Canyon, in kleau tusken Ellensburg en Selah.
Yakima Fallei
De Yakima Fallei (Ingelsk: Yakima Valley) is in delling fan de rivier de Yakima yn Yakima County en Benton County. It wurdt begrinze troch de Cascades yn it westen, de Umptanum en Rattlesnake heuvelriges yn it noarden en noardeasten en de Toppenish en Horse Heaven Hills heuvelriges yn it suden. De delling bestiet út in hegere delling (Upper Valley) en in legere delling (Lower Valley). De hegere delling leit noardliker en skiedt him mei de Ahtanum en Rattlesnake heuvelriges ôf fan de legere delling, mei in gat (gap) tusken de Ahtanum en Rattlesnake riges justjes besuden Union Gap, wêr't de rivier de Yakima troch stroomt. De hegere delling hat in hegere befolkingstichtens mei de stêdekloft fan Grutter Yakima mei sa'n 130.000 ynwenners. De delling sels is net flak, mar hat in weagjend gea en hat sels ek lytsere heuvelrychjes, lykas Snipes Mountain. Yn beide parten fan de delling is der in ryk ferskaat oan lânbou. Benammen fruit en wyngerds, mar ek hop (75% fan de totale produksje fan de FS komt út de Yakima Fallei), weet, mais en feehâlderijen. It diel besuden de Ahtanum heuvels, de Yakima rivier oant Mabton falt ûnder de Jakama Yndianereservaat, dat sa'n 3600 km² fan de delling beslacht. Yn 1905 is de Yakima Basin Project úteinset. Dat is it bewetterjen fan de drûge, mar frjochtbere lân yn de delling, wêr't jierliks in trochsneed wetter delfal fan ûngefear 200-220 mm is. Mei dit projekt binne bewetterings sleatten groeven fan de Yakima rivier troch de Fallei hinne om it wetter fan de rivier te ferfieren. In wichtige sleat is it Sunnyside Kanaal. De bewettering wurdt beheard troch 2 wetterskippen lykas de Sunnyside Valley Irrigation District en Roza Irrigation District. De bewettering yn de Jakama Yndianereservaat falt ûnder it bestjoer fan it reservaat.
De Lytse Wetterfaam
Ynhâld
It mearke fertelt it ferhaal fan in lytse wetterfaam (wy soene hjoed de dei ûnder ynfloed fan it Nederlânsk en it Ingelsk grif sizze fan "lytse seemearmin", mar "wetterfaam" is feitliks in bettere oersetting fan it Deenske havfrue). Hja is de dochter fan 'e seekening en libbet mei har heit, beppe en fiif âldere susters yn in paleis op 'e seeboaiem. Likemin as al it wetterfolk hat se in siel of útsjoch op in libben nei de dea. Se is alhiel sljocht nei de wrâld boppe it wetter, nammenste mear om't se pas boppe it wetter út kypje mei as se fyftjin jier is. De ferhalen dêr't har susters mei weromkomme, meitsje har noch helte nijsgjirriger. As it dan úteinlik safier is en se nei boppen ta mei om boppe de see út te sjen, is der in stoarm en fergiet der in skip mei in knappe jonge prins derop. De lytse wetterfaam is fuortendaliks smoar op him en rêdt syn libben troch him de holle boppe de weagen te hâlden en him nei de kust ta te bringen, dêr't se him op it strân delflijt. Ticht by dat plak stiet in timpel dêr't jonge fammen tahâlde, en ien fan harren fynt him op it strân. De prins, dy't bewusteleas wie, wit neat fan 'e wetterfaam ôf en, yn 'e ferûnderstelling dat de timpeltsjinneresse him rêden hat, wurdt hy fereale op hàr.
De lytse wetterfaam kin it no ûnder de weagen net mear fine en op 't lêst giet se nei de âld seehekse ta, om har fiskesturt feroarje te litten yn skonken, dat se oan lân gean kin om 'e prins te sykjen. De seehekse warskôget har lykwols dat se skonken krije kin, mar dat eltse stap op har nije fuotten oanfiele sil as rint se messen. Boppedat sil se nea ûnder de weagen weromkeare kinne, en as it har net slagget om it hert fan 'e prins te winnen, en hy trout mei in oar, dan sil se foar de moarntyd stjerre en ta skom op 'e see wurde. Mar as se syn leafde al wint, dan sil syn siel oerrinne nei har, sadat se sawol siel as libben nei de dea kriget. Yn ruil foar de tsjoendersdrank dy't de feroaring fan stal bewurkmasterje sil, easket de seehekse it prachtige stimlûd fan 'e wetterfaam op. De wetterfaam is sa fan 'e prins besleifere dat se oeral mei ynstimt. Dat de seehekse snijt har de tonge út en brout yn ruil dêrfoar de tsjoendersdrank. De lytse wetterfaam swimt nei de kust ta, nimt de drank yn en fynt har prins. En alle pine dy't se by eltse stap lijt is it har wol wurdich. Mar se kin him net fertelle wa't se is of dat sy it wie dy't him rêden hat, en de prins behannelet har as wie se syn suske. Mar se mient dat se de tiid wol hat, want hy is fereale op in timpeltsjinneresse en sokken trouwe net.
Mar dan wurdt de prins útnûge oan it hof fan 'e kening fan in oar lân om dy syn dochter te moetsjen, en syn heit en mem steane der by him tige op oan dat er mei dat fanke trouwe sil. As er dêr oankomt, docht bliken dat it de faam is dy't him op it strân fûn hat, mei't se gjin timpeltsjinneresse wie, mar inkeld har ûnderrjocht yn 'e timpel genoaten hat. De prins en syn prinsesse trouwe, en de wetterfaam riedt har ta op har dea. Mar op 'e jûn fan 'e brulloft bringe de wetterfaam har susters har in betsjoend mês, dat se fan 'e seehekse krigen hawwe yn ruil foar harren hier. As se dêr de prins mei deastekt ear't de dei daget, sil har sturt wer werom groeie en kin se har wer by har folk yn 'e see jaan. De wetterfaam stiet eefkes yn bestân, mar smyt it mês dan fuort. By it lemieren springt se yn 'e see en mient se ta skom te wurden, mar dan blykt dat se as beleanning foar har goede dieden ta in dochter fan 'e lucht makke is. De oare dochters fan 'e lucht fertelle har dat se mei noch mear goede dieden yn trijehûndert jier in siel winne kin. thumb|right|250px|It stânbyld fan 'e Lytse Wetterfaam yn 'e haven fan 'e Deenske haadstêd [[Kopenhagen.]]
Adaptaasjes
De Lytse Wetterfaam is sûnder mis ien fan 'e meast ta de ferbylding sprekkende mearkes fan Andersen, en sûnt de earste útjefte yn 1837 is it dan ek adaptearre ta in ferskaat oan oare media, lykas film, tillefyzje, poëzij, toaniel, opera, stripferhaal, animaasje, anime, musikal, ballet en muzyk. Fierwei de bekendste adaptaasje is sûnder mis de Disney-tekenfilm The Little Mermaid, út 1989. Dy film ferskilt lykwols op safolle punten en yn safolle details mei Andersen syn oarspronklike mearke (bgl. it happy end wêryn't de wetterfaam en de prins inoar krije, om mar wat te neamen), dat er bekritisearre is om't er Andersen syn ferhaal ferriede soe. Yn 2000 brocht Disney in eigenoptocht ferfolch op 'e merk ûnder de titel The Little Mermaid II: Return to the Sea, mei yn 'e haadrol de minsklike dochter fan 'e lytse wetterfaam en de prins, dy't derop longeret om in seemearmin te wurden.
Fiif út Ien Eartepûl
Fiif út Ien Eartepûl, yn it oarspronklike Deensk: Fem fra En Ærtebælg, is in mearke fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen (1805-1875). It waard foar it earst publisearre yn desimber 1852, yn 'e Folkekalender for Danmark, 1853 ("Folkskalinder foar Denemark, 1853"). Yn april 1855 waard it werútjûn as ûnderdiel fan H.C. Andersen's Historier ("H.C. Andersens Stoarjes"), wat in samling fan eardere ferspraat útjûne en inkele nije mearkes wie, mei dêrûnder ek Hâns Omkoal. Fiif út Ien Eartepûl is ien fan Andersen syn minder bekende mearkes, mar waard yn 1943 dochs troch Douwe Tamminga oerset yn it Frysk as ûnderdiel fan 'e bondel Andersen's Folksforhalen en Mearkes.
Ynhâld
Yn it mearke fertelt Andersen it ferhaal fan fiif earten yn ien pûl, dy't mei-inoar opgroeie. As se ryp binne, wurdt de pûl ôfskuord troch in kweajonge dy't de earten brûke wol as munysje foar syn klapbus (propkesjitter). De earste eart komt yn in daksgoate telâne, dêr't in do him opfret. Twa oaren binne geld, en wurde úteinlik ek troch de fûgels oppikt. De fjirde falt yn 'e strjitgoate, dêr't er yn it wetter leit en alhiel úttynt, mar fierders neat bedijt. De fyfde, lykwols, fljocht yn in skuor yn in âld planke ûnderoan in dakkajút, dêr't moas yn sit en weake modder. Dêr ûntsprut er. Op it behindige souderkeammerke oan 'e binnenkant fan 'e kajút wennet in warber frommeske, in widdo, dy't al ien bern ferlern hat. Har iennichste oare bern is in syklik fanke, dat har de hiele dei yn iensumens op bêd hâlde moat wylst har mem út te kachelpoetsen is, en suver de wil om te libjen al kwytrekke is. Mar as de earteplant foar it kajútsrút begjint te groeien, hat hja dêr safolle niget oan dat se wer nije moed kriget en stadichwei opbetteret.
Oerienkomsten mei de Gelikenis fan de Siedder
It mearke liket Andersen, dy't djip kristlik wie, grutdiels ûntlient te hawwen oan 'e Gelikenis fan de Siedder, in ferhaal út it Nije Testamint (Mattéus 13:3-8). Dêryn fertelt Jezus Kristus oan syn dissipels en de mannichte dy't útrûn is om nei him te harkjen oer in siedder dy't útgiet om te siedzjen. Mar in diel fan it sied dat er smyt, falt op it paad, dêr't de fûgels it oppikke. In oar part komt telâne op rotsgrûn, dêr't it net woartelsjitte kin. Wer in oar part bedarret mank stikels dy't it oerwoekerje en smoare. It lêste part, lykwols, falt op goede grûn, ûntsprut en bringt oan frucht oant wol hûndert kear safolle op as dat it sels wurdich wie.
Air France-KLM
Air France-KLM is in Frânsk-Nederlânske holding dy't yn 2004 oprjochte waard troch de loftfeartmaatskippijen Air France en KLM. De holding falt ûnder it Frânske rjocht en it haadkertier stiet op de lofthaven fan Parys.
Skiednis
Air France-KLM waard 5 maaie 2004 oprjochte troch de fúzje tusken Air France en KLM.
Steffen Lambert Brug
Steffen Lambert Brug (Aldeberkeap 10 novimber 1807 - Vrijhoeve-Capelle, 23 oktober 1884) wie bekend as in betûft ûnderwizer.
Brug wie earst haadûnderwizer yn Koudum en fan 1840 oant 1875 Harns, dêr't er yn 1853 ek as learaar wiskunde oan de Latynske skoalle beneamd waard.
Hy skreau ferskate learboeken en gelegenheidsgedichten.
Ellensburg (Washington)
Ellensburg is in stêd (city) en de haadstêd fan Kittitas County yn it midden fan de Amerikaanske steat Washington. Neffens de folkstelling fan 2010 hie it 18.174 ynwenners en neffens in rûzing yn 2012 hie it plak 18.348 ynwenners. De stêd leit praktysk hielendal yn it midden fan de steat. De rykswei Interstate 90 fan Seattle (165 km bewesten) nei Spokane (280 km eastlik) rint besuden by de stêd lâns. Sa'n 1 km eastlik fan de ôfslach nei Ellensburg fan Interstate 90 is de krusing mei rykswei Interstate 82 dy súdlik nei Yakima (50 km) ta rint. Ek de rivier de Yakima rint súdwestlik by de stêd lâns. Yn de stêd stiet de Central Washington State University. De stêd is ek ferneamd om de Ellensburg Rodeo. It sintrum fan de stêd hat in ferskaat oan histoaryske gebouwen út ein 19e iuw, want de stêd hie plannen om haadstêd fan Washington te wurden, wat it ferlear fan Olympia.
Ellensburg leit yn de frjochtbere Kittitas Fallei, dy't ferneamd is om har timotee fjilden en produksje. It leit eastlik fan it Cascades berchtme. Dit berchtme foarmet in reinskaad, sadat it reinwetter oan 'e westkant bliuwt en ta easten folle drûger is. Trochsneed jierlikse delfal is 231,1 mm. It lân hjir is dus drûch en wurdt mei bewettering troch groeven bewetteringssleatten fia de rivier de Yakima mei teide sniewetter fan de Cascades nei it lân ferfierd.
Skiednis
De earste bewenners wiene yndianen fan de Kittitas stam. De earste blanken kamen yn de 1860er jierren. John Alden Shoudy kaam yn de Kittitas Fallei yn 1871 en kocht de hannelspost Robbers Roost fan Andrew Jackson Splawn. Dit hannelspost wie de earste saak yn de Kittitas Fallei en stie yn wat no it sintrum is. Shoudy ûntwurp it stêdsplattegrûn en neamde de stêd nei syn frou Mary Ellen Shoudy. De stêd sette útein yn 1872. Hy neamde ek alle strjitten yn it sintrum. Op 26 novimber 1883 waard it offisjeel in gemeente. De stêd waard earst Ellensburgh neamd, mar de h waard yn 1894 tenei der efter weilitten. De stêd kinde ferskate kranten, wêrfan de Daily Record (ûntstien yn 1909) noch de iennichste is.
Ekonomy
De ekonomy hinget yn grutste part fan de lânbou. Protte heafjilden, mei benammen timotee en luserne lizze om de stêd hinne. In soad hea wurdt útfierd nei lannen om de Grutte Oseaan hinne. Ek guon minsken dy't yn Seattle wurkje hawwe harren wente yn Ellensburg en ride dus hinne en wer. Ek is Ellensburg in universiteitsstêd. De Central Washington State University stit hjir. Fjirders is der in iepenbier skoalle systeem fan legere oant en mei fuortset ûnderwiis.
List fan Amerikaanske Yndianestammen mei erkenning op steatsnivo
Yndianestammen mei erkenning op steatsnivo binne lânseigen Yndiaanske stammen en erfskipgroepen yn 'e Feriene Steaten, dy't wetlike erkenning genietsje ûnder it regear fan 'e Amerikaanske steat op it grûngebiet wêrfan't hja fêstige binne. Eins hat de Amerikaanske Grûnwet, sa't dy ynterpretearre wurdt troch it Amerikaansk Heechgerjochtshôf, de autoriteit om mei Yndianestammen om te gean tawiisd oan it Amerikaanske Kongres. Dat lit it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA), dat ressortearret ûnder it Amerikaansk Ministearje fan Binnenlânske Saken, bepale hokker stammen oft dêrfoar yn oanmerking komme, op basis fan in sântal strange betingsten. Under dy regels genoaten yn 2013 566 stammen federale erkenning (neitiid binne dêr noch ferskaten bykommen). Lykwols hawwe likernôch tweintich fan 'e ôfsûnderlike Amerikaanske steaten eigen prosedueres yn it libben roppen om Yndianestammen binnen harren grinzen te erkennen, wêrby't minder strange betingsten hantearre wurde. Dêrby giet it fansels útslutend om stammen dy't (noch) gjin federale erkenning genietsje.
It is perfoarst gjin tafal dat de measte steaten dy't op eigen manneboet Yndianestammen erkend hawwe, yn it easten fan 'e Feriene Steaten lizze. Dêr sette nammentlik de kolonisaasje fan Noard-Amearika útein, en binne de stammen fan gefolgen lytser en mear assimilearre, en moatte fierder yn 'e skiednis tebek rikke om oan 'e betingsten fan it BIA te foldwaan, wat harren kânsen op it winnen fan federale erkenning in stik lytser meitsje.
Kalifornje
''Kalifornje hat gjin formeel belied oangeande de erkenning fan Yndianestammen op steatsnivo. Foar guon stammen hat it Kalifornyske steatskongres resolúsjes oannommen dy't it Amerikaanske regear oproppe om dy stammen federale erkenning te skinken. Hoewol't soks op himsels gjin erkenning troch de steat Kalifornje ynhâldt, noch sokke stammen lykfol hokker rjochten skinkt, eigenje se harsels likegoed gauris de oantsjutting "state recognized" ("erkend troch de steat") ta. Dêrby giet it û.m. om de folgjende stammen:''
Missoery
''Oangeande it bestean fan Yndianestammen mei erkenning op steatsnivo yn Missoery sprekke de boarnen inoar tsjin. De stammen dy't as sadanich neamd wurde, binne:''
New York
(Foarhinne fierders de Sjinnekok Yndianenaasje, dy't lykwols yn 2010 federale erkenning wist te bemachtigjen.)
Nij-Jersey
Dêrnjonken erkent Nij-Jersey ek
Ohio
''Oangeande it bestean fan Yndianestammen mei erkenning op steatsnivo yn Ohio sprekke de boarnen inoar tsjin. De stamme dy't as sadanich neamd wurdt, is:''
Tennessee
''De Etowah Sjeroky Naasje waard yn 1978 erkend troch de Tennesseeske gûverneur Ray Blanton, mar dy erkenning waard yn 1991 ynlutsen doe't fêststeld waard dat de gûverneurs fan Tennessee it rjocht net hawwe en ferlien op eigen manneboet erkenning oan Yndianestammen. De Etowah Sjeroky Naasje hold yn 1993 op te bestean. Fan 1983 oant 2000 en jitris fan 2003 oant 2010 hat it regear fan Tennessee in kommisje ynsteld om in gaadlike proseduere op te stellen dy't it erkennen fan Yndianestammen op steatsnivo mooglik meitsje moat, mar yn juny 2010 einige it spul mei rûzje tusken de kommisje en it steatsregear, wêrby't de kommisje op eigen manneboet oergie ta it erkennen fan 6 Yndianestammen, wat neitiid daliks ûnjildich ferklearre waard troch de minister fan Binnenlânske Saken fan Tennessee. De kommisje waard alve dagen letter opheft en sûnt is der op dit mêd gjin foarútgong mear boekt.''
Glemmer Beach
Glemmer Beach is in muzykfestival dat elts jier om mids augustus hinne holden wurdt op it strân fan it Fryske doarp De Lemmer. De namme is in wurdboarterij fan it Ingelske wurd glamour en Lemmer. It evenemint bestiet sûnt 2010 en hat as fêste wearde de Fryske band De Kast, dy't der elts jier spilet. Glemmer Beach duorret trije dagen; freed en sneon moat men betelje om deryn te meien, mar sneins is de tagong fergees.
Tsienjierrich bestean
Glemmer Beach fierde yn 2019 syn tsienjierrch bestean. Oan it haad fan 'e organisaasje efter it festival stie doe Dokkumer Johan Koster, dy't ek belutsen wie by de organisaasje fan û.m. it Feanhoopfestival op De Feanhoop, it Befrijingsfestival en Into the Grave yn Ljouwert, en de Admiraliteitsdagen yn syn wenplak. De line-up hie foar eltsenien wat: Jan Keizer en Annie Schilder foar de âldere besikers, in ABBA-tributeband foar lju yn har middeljierren en karút oan popmuzyk foar de jongerein. Yn 2019 spilen der foar it earste ek bûtenlânske bands op Glemmer Beach, te witten: it Belgyske Clouseau en de Britske bands Level 42 en UB40 Reunited (mei âld UB40-leden Ali Campbell en Astro).
Sasquatch
In sasquatch (útspr.: ['sæskʷɔʧ], likernôch: " ses kwotsj"), ek wol bigfoot (Ingelsk foar "grutfoet") neamd, is in mytysk wêzen dat oarspronklik út 'e folkloare fan 'e Yndianen fan dielen fan Noard-Amearika komt. Nei de kolonisaasje fan it kontinint troch de Jeropeänen rekke it wêzen út 'e Yndiaanske folkloare fermongen mei ideeën omtrint de wyldeman út it folksleauwe fan 'e kolonisten. Yn dy foarm kaam de sasquatch te hearren ta de hjoeddeistige folkloare fan 'e Feriene Steaten en Kanada. It wêzen wurdt foarsteld as in swierbehierre, rjochtop rinnende minskaap, dy't grutter fan stal is as de trochsneed minske.
Sasquatches wurde sterk yn ferbân brocht mei it Amerikaanske Noardwesten en mei de Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, en yn mindere mjitten mei de Amerikaanske steat Kalifornje (benammen it noardlike diel), de krite fan 'e Grutte Marren en de Kanadeeske provinsjes Alberta, Saskatchewan en Manitoba. In grut diel fan 'e Yndianen leaut oant hjoed de dei ta yn it bestean fan 'e sasquatch, en itselde jildt foar in oansjenlike groep fan kryptosoölogen, dy't it wêzen sjogge as de 'missende link' tusken de minske en iere minskeftigen. De oergrutte mearderheid fan 'e wittenskippers wiist it bestean fan 'e sasquatch ôf, en wyt 'waarnimmings' oan in kombinaasje fan foarynnommen waarnimmers, ferkearde identifikaasje fan 'gewoane' bisten, en hoaxes.
Beskriuwing
Lju dy't úthâlde dat se in sasquatch sjoen hawwe, beskriuwe it wêzen yn 'e regel as swierbehierre, rjochtop rinnend, tige spiersterk en lykjend op in minskaap, mei in lingte dy't fariëarret fan 1.80 m oant 2.70 m. Harren hierkleur wurdt omskreaun as swart, dûnkerbrún of dûnkerreadbrún. De ûnbidich grutte fuotprinten dêr't de Ingelske beneaming bigfoot fan komt, soene wol 60 sm lang en 20 sm breed wêze. Guon fuotprinten dêr't gipsen ôfjittings fan makke binne, omfiemje ek klau-ôfdrukken (wat it wierskynlik makket dat it eins in poatleast fan in bear is, mei't bearen fiif teannen mei klauwen hawwe).
Skiednis
Neffens antropolooch David Daegling is it leauwen yn sa'n wêzen folle âlder as de beneaming bigfoot, en is de namme sasquatch, dy't fan Yndiaansk komôf is, dus in bettere oantsjutting. Ekolooch Robert Michael Pyle hat skreaun dat de measte minsklike kultueren wol folksferhalen hawwe oer reuzen, en dat de Yndiaanske folkloare omtrint de sasquatch yn dat ljocht sjoen wurde moat. In grut tal Yndiaanske folken leauden foarhinne yn it bestean fan sa'n wêzen, hoewol't se der elts in eigen namme foar hiene yn harren eigen taal. In soad fan dy nammen betsjutten rûchwei "wyldeman" of "hierrige man", hoewol't oaren te krijen hiene mei dieden fan 'e sasquatch, en dingen betsjutten as "oestersliner" of "beammeskodder".
Doe't it opperhaad Mischelle fan 'e Thompson-Yndianen út it binnenlân fan Britsk-Kolumbia yn 1898 in folksferhaal fan syn stamme oan 'e etnolooch en folklorist Charles Hill-Tout fertelde, neamde er de sasquatch by de namme yn syn eigen Salisjaanske taal, mei de betsjutting fan "wêzen mei it freonlike gesicht". De Lummy (Lummi), in Kust-Salisjaansk folk, neame de sasquatch yn harren ferhalen ts’emekwes. De beskriuwing dy't se fan him jouwe, komt fierhinne oerien mei oare beskriuwings fan it wêzen, mar rint útinoar, sels ûnder ferskillende Lummy-famyljes, oangeande details dy't te krijen hawwe mei iten en libbensgewoanten fan 'e sasquatch.
In minder driigjende fariant fan 'e sasquatch waard yn 1840 dokumintearre troch de protestantske sindeling Elkanah Walker, ûnder de Spokên (Spokane) en harren buorfolken, op it plak dêr't no de stêd Spokane leit. De Yndianen fan dy krite seine dat der reuzen wennen yn 'e bergen dêromtrint, dy't soms omleech kamen om salm út 'e netten fan fiskers te stellen. Yn 'e 1920-er jierren skreau de Yndiaanske agint J.W. Burns de folksferhalen op fan 'e Tsjehalis (Chehalis of Sts’Ailes) en oanbuorjende folken fan Britsk-Kolumbia, en publisearre dy yn in rige krante-artikels. De Tsjehalis holden út dat sasquatches wier bestiene en wiene misledige as blanken har fertelden dat dat net sa wie. Yn syn artikels, dy't yn 1940 werpublisearre waarden, brûkte Burns foar it earst de oantsjutting "sasquatch", dy't er ûntliende oan it Halkomelem-wurd sásq’ets (IPA: ['sæsq’əts]). Dy beneaming rekke letter ynboargere en wurdt tsjintwurdich teminsten likefolle brûkt as it Ingelske bigfoot.
Waarnimmings
Likernôch in trêdepart fan alle bewearde waarnimmings fan in sasquatch binne yn 'e Amerikaanske steaten Washington en Oregon en it suden fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia. De oare bewearde waarnimmings binne ferspraat oer de rest fan Noard-Amearika, útsein it Arktyske noarden en de woastinen fan it Amerikaanske Súdwesten. Bûten it Amerikaanske Noardwesten en Britsk-Kolumbia wurde de measte bewearde waarnimmings dien yn 'e krite om 'e Grutte Marren hinne en yn it Amerikaanske Súdeasten. It debat oer de echtheid fan 'e waarnimmings berikte yn 'e 1970-er jierren in hichtepunt en wurdt sjoen as it earste gefal fan pseudowittenskip dat yn Noard-Amearika rûnom bekend rekke.
Hoewol't inkele antropologen, lykas Grover Krantz en Jeffrey Meldrum, ferkearre hawwe dat se leauwe dat sasquatches wier besteane, beskôget it oergrutte part fan 'e serieuze wittenskippers it leauwen yn it bestean fan it wêzen as in gefal fan kryptosoölogy. Der besteane ferskate ferklearrings foar de oanhâldende waarnimmings fan in sasquatch. Yn it foarste plak moat dêrby tocht wurde oan de ynfloed fan 'e folkloare omtrint de sasquatch op 'e Noardamerikaanske kultuer: de minsken dy't de waarnimmings dogge, wólle graach leauwe dat se in sasquatch sjoen hawwe, en de winsk is yn sokke gefallen faak de heit fan 'e gedachte. Wittenskippers geane derfan út dat it by in protte fan sokke waarnimmings giet om misidentifisearre bisten of poatprinten fan bisten, yn 't bysûnder fan 'e Amerikaanske swarte bear (Ursus americanus).
Dêrnjonken binne sawol wittenskippers as lju dy't leauwe yn it bestean fan 'e sasquatch it deroer iens dat der gauris grapmakkers oan it wurk binne dy't in hoax útfiere, wêrby't 'bewiismateriaal' foar it bestean fan 'e sasquatch fabrisearre wurdt. It ierst bekende foarbyld dêrfan wie de saneamde Jacko-affêre, wêrby't yn súdlik Britsk-Kolumbia yn 1884 in "aap-eftich wêzen" fongen wêze soe. Dat waard doedestiden troch ferskate pleatslike kranten daliks al beskôge as in optocht ferhaaltsje. Nettsjinsteande tal fan berjochten dat it kadaver fan in sasquatch fûn wie, is der nea sa'n stoflik omskot beskikber steld oan renommearre wittenskippers. It ûntbrekken fan lykfol hokker fysyk bewiismateriaal, fan bonken oant hier oant kjitte, is it wichtichste argumint tsjin it bestean fan 'e sasquatch.
Yn in artikel yn 'e krante USA Today ferwurde soölooch John Crane it sa: "Bigfoot bestiet net. Der is nea bewiismateriaal beskikber makke foar ûndersyk behalven spul dat dúdlik fabrisearre is." In oar argumint tsjin it bestean fan 'e sasquatch is dat it wêzen yn in regio libje soe dy't tige ûngebrûklik is foar in grutte net-minsklike primaat (ntl. in tuskenbeiden breedtegraad op it noardlik healrûn), wylst alle bekende minskapen yn 'e tropen fan Afrika en Aazje libje.
Identiteit
Lju dy't folhâlde dat de sasquatch wol deeglik bestiet, oppenearje gauris de teory dat it gean kin om in reliktpopulaasje fan 'e Gigantopithecus, in iere foarâlder fan 'e minske, mear yn it bysûnder fan 'e soarte Gigantopithecus blacki. Hoewol't alle fossilen fan Gigantopithecus yn Aazje fûn binne, hat anatoom en primatolooch Geoffrey H. Bourne de stelling op 't aljemint brocht dat Gigantopithecus, krekt as in grut tal oare soarten bisten, skoan fia de lânbrêge troch de Beringstrjitte Noard-Amearika berikke kinnen hat. Mei't der fan Gigantopithecus inkeld kaken en tosken weromfûn binne, is syn foarm fan fuortbeweging ûnwis, hoewol't saakkundige Matt Cartmill de kâns dat Gigantopithecus rjochtop rûn, tige lyts achtet, om't rjochtoprinnen ien fan 'e skaaimerken fan lettere minskeftigen is.
Primatolooch John R. Napier en antropolooch Gordon Strasenburg hawwe mei dêrom in soarte fan Paranthropus foarsteld as mooglike kandidaat foar de identiteit fan 'e sasquatch, lykas Paranthropus robustus, dy't in gorilla-eftige plasse hie mei in bonkekaam der boppe-op, en dy't rjochtop rûn. It probleem dêrmei is dat fossilen fan Paranthropus inkeld yn Afrika fûn binne. Oare minskeftigen dy't neamd binne as mooglike kandidaten foar de identiteit fan 'e sasquatch, binne Meganthropus út Aazje en Homo heidelbergensis en de neändertaler út Jeropa, nettsjinsteande it feit dat der gjin inkeld fossyl fan dy soarten yn Noard-Amearika fûn is.
Yn 2013 karde ZooBank, in renommearre non-gûvernemintele organisaasje dy't nije wittenskiplike nammen oan bisten tawiisd, de registraasje goed fan 'e namme Homo sapiens cognatus foar de sasquatch. It fersyk dêrta wie yntsjinne troch dr. Melba S. Ketchum, haad fan it Sasquatch Genome Project, dy't troch de measte oare soölogen net as in serieuze wittenskipster beskôge wurdt. ZooBank, in organisaasje dy't ûnderdiel útmakket fan 'e Ynternasjonale Kommisje oangeande Soölogyske Nomenklatuer (ICZN), krige op dat beslút in protte krityk. Yn in ferwar skreau ZooBank: "ZooBank en de ICZN beoardielje net it bewiis foar de legitimiteit fan 'e organismen dêr't de nammen op fan taspassing binne – dat leit bûten ús foech en om dat te dwaan heart by it wurk fan 'e relevante taksonomysk/biologyske mienskip (yn dit gefal: primatologen). Doe't H. s. cognatus registrearre waard, krigen wy dêr fansels in protte fragen oer. Wy ûndersochten de yntsjinne beskriuwing en registraasje fan dizze namme nei ús bêste kinnen, en ynsafier't wy bepale koene, wiene alle easken foar it oannimmen fan 'e nije namme ferfolle. Sadwaande hawwe we op 't heden gjin reden om 'e wittenskiplike namme ôf te wizen. Dat seit NEAT oer de legitimiteit fan it takson – it hat der inkeld en allinne mei te krijen oft de oanfraach neffens de regels yntsjinne wie."
Stamboek
In stamboek is in list mei ôfstammingsynformaasje fan bisten. Dêrby kin it gean oer bygelyks kij, hynders, hûnen of sels reuzepanda's dy't yn dieretunen holden wurde, mar ien stamboek giet altyd mar oer ien bistesoarte of bisteras. Men ûnderskiedt in iepen en in sletten stamboek. In sletten stamboek befettet inkeld registrearre bisten dêr't de ôfstamming fan bekend is, wylst yn in iepen stamboek ek bisten fan bûten opnommen wurde kinne, dy't in ûnbekende ôfstamming hawwe.
Yn Nederlân binne de measte stamboeken foar fee en oare domestisearre bisten iepen stamboeken. De bêste bisten, op in feekeuring kard troch saneamde karmasters, wurde registrearre yn in helpstamboek of register, wêrnei't harren neikommelingen yn it stamboek opnommen wurde kinne. Dêrby wurdt fermelden hoe't it bist derút sjocht, wat de lichemsmjitten binne en, as dat fan tapassing is, hokker produksjesifers oft it bist hat (bygelyks by molkfee). Berten fan jongfee wurde byholden yn it 'jongfeeboek'.
Gambler
"Gambler" of "The Gambler" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Mulde
De Mulde is in sydrivier fan de Elbe yn de Dútske dielsteaten Saksen en Saksen-Anhalt. De rivier is 124 km lang (of 290 km, at de langste boarnerivier meirekkene wurdt) en is net befarber: it is de fluchst streamende rivier fan Midden-Jeropa.
De Mulde ûntstiet justjes benoarden de gemeente Colditz út de gearrin fan de westlike Zwickauer Mulde (166 km) en de eastlike Freiberger Mulde (124 km), dy't beide yn it Ertsberchtme ûntspringe.
De Zwickauer Mulde hat twa boarnen yn it Vogtland: de Reade Mulde (Rote Mulde) en de Wite Mulde (Weiße Mulde), dy't byelkoar komme yn in opslachmar, de Muldenberger Talsperre. De Zwickauer Mulde streamt oer Aue, Zwickau en Glauchau nei it noarden.
De Freiberger Mulde ûntspringt yn it Eastlik Ertsberchtme, noch krekt yn Tsjechje, dêr't er Moldavský potok hjit. Freiberg en Döbeln binne de grutste plakken oan de rivier.
Beëasten Bitterfeld leit sûnt 1975 in opslachmar, de Muldestausee.
Saxon (band)
Saxon is in Britske NWOBHM metalband yn 1978 oprjochte yn Barnsley. De band brocht yn 1979 syn debútalbum Saxon út. De teksten fan de band gean benammen oer Skiednis, Mytology en Motoren. Saxon hat fiifentweintich studio-albums en tretjin live-albums útbrocht.
Skiednis
Saxon hat in tal besettingswikselingen hân, fan de orizjinele besetting binne allinnich Biff Byford en Paul Quinn oerbleaun.
De bassist Steve Dawson gie yn 1986 fuort en opfolger Paul Johnson ferliet de band 2 jier letter. Nibbs Carter wurdt úteinlik syn ferfanger en is noch hieltyd bassist by de band.
Gitarist Graham Oliver gie yn 1995 fuort en waard ferfongen troch Doug Scarratt. Nei al dy wikselingen kundige ek Glockler oan dat er fuortgie, en sa waard de Dútser Fritz Randow de safolste drummer fan de band bleau oant 2004 oan, wêrnei 't Jörg Michael him ferfong. Nei in jier ferliet ek hy de band, wêrnei 't Glockler wer weromkaam.
Haye Thomas
Haye Thomas (Amsterdam, 26 juny 1936 – Hilversum, 11 novimber 1996) wie in Nederlânsk sjoernalist en ferslachjouwer. Hoewol't er ek foar de skriuwende parse wurke, waard er benammen bekend troch syn ferslachjouwing op 'e tillefyzje, û.m. foar it NOS Journaal.
Libben en karriêre
Thomas waard yn 1936 berne as de soan fan sjoernalist Fred Thomas, en wie fan hûs út roomsk. Hy sette syn karriêre yn 'e sjoernalistyk ûnder de Seisdeiske Oarloch, yn 1967, útein as oersetter fan Ingelsktalige kranten foar it Nederlânske deiblêd De Tijd. Letter datselde jiers krige er in fêste oanstelling as korrespondint yn 'e Britske haadstêd Londen.
Nei't De Tijd yn 1973 opdoekt wie, fûn Thomas nij wurk by de omrop NCRV, dêr't er û.m. bydroech oan 'e aktualiteiterubryk Hier en Nu. Yn dy tiid waard it noch as bysûnder ornearre dat in roomsk sjoernalist foar in protestantske omrop wurke. Yn 1979 stapte Thomas oer nei de NOS, en waard er yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. ferslachjouwer foar it NOS Journaal, en dêrnjonken ek foar de Haagsche Courant. Dy posysje behold er oant 1986, doe't er opfolge waard troch Charles Groenhuijsen. Neitiid wied er oant 1990 wer korrespondint yn Londen, en dêrnei yn Brussel.
Haye Thomas ferstoar yn 1996 yn Hilversum mei 59 jier oan in hertstilstân, wylst er ûnderweis wie nei it de opnamen fan it EO-programma Het Elfde Uur, dêr't er as haadgast meiwurkje soe oan in fraachpetear. De duorjende populariteit dy't Thomas hie ûnder de Nederlânske tillefyzjesjoggers die bliken doe't er ein jannewaris 2006, rom njoggen jier nei syn ûntidich ferstjerren, tegearre mei Charles Groenhuijsen útkeazen waard ta bêste ferslachjouwer yn fyftich jier NOS Journaal.
Tsjil (organisaasje)
Tsjil is in stifting dy't him ynset foar de promoasje fan Frysktalige literatuer. De stifting waard yn desimber 2013 oprjochte troch ferskate skriuwers en leafhawwers fan literatuer.
Skiednis
Oan de oprjochting fan Tsjil gong it fannijs opsetten fan in eksperimintele sutelaksje op 9 novimber 2013 foarôf. De tradisjonele sutelaksje waard op 16 oktober 2009 foar 't lêst troch Stifting It Fryske Boek organisearre. De organisatoaren fan de eksperimintele sutelaksje fûnen dat in minne set fan de organisaasje omdat der gjin alternatyf promoasjemiddel kommen wie foar de sutelaksje. Troch in spontane aksje op Facebook kamen ferskate Fryske skriuwers en leafhawwers fan Fryske literatuer mei it plan om spontaanwei in sutelaksje op te setten yn 2013. Nei it súkses fan dy sutelaksje is letter dat jier de stifting Tsjil oprjochte.
Nikolaastsjerke (Gau)
De Nikolaastsjerke yn Gau is de tsjerke fan de PKN-gemeente De Lege Geaën. De tsjerke is it iennige ryksmonumint fan it doarp.