cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fêreuske Literatuerpriis
Yn 't earstoan wie de Fêreuske Literatuerpriis inkeld foar skriuwers fan fiksje, mar fânôf 1969 waard der in twadde kategory foar non-fiksje tafoege, en fanôf 1983 in trêdenien om erkenning te skinken oan oare kulturele prestaasjes. De beide literêre kategoryen binne bedoeld foar literatuer fan 'e Fêreu-eilannen, en net inkeld foar Fêreusktalige literatuer. Yn 2012 wie oan 'e priis in jildbedrach fan 35.000 Deenske kroanen ferbûn. De bekendste winner fan 'e Fêreuske Literatuerpriis yn 'e fiksjekategory is de (Deensktalige) skriuwer William Heinesen. Foar in folsleine list fan alle winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Walla Walla (Washington)
Walla Walla is in stêd yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Washington, fuort benoarden de grins mei de buorsteat Oregon, op likernôch 4½ oere riden fanôf sawol Portland, yn Oregon, as Seattle, yn Washington. It is it haadplak en de grutste stêd fan it omlizzende Walla Walla County. Walla Walla wurdt trochkrúst troch ferskate beken, dy't 48 km bewesten it stedsje útmûnje yn 'e rivier de Kolumbia. Neffens in offisjele skatting út 2014 hie Walla Walla doe krapoan 32.000 ynwenners. As de beide 'foarstêden' fan Walla Walla, de town College Place en it doarp East Walla Walla, meiteld wurde, komt de befolking fan 'e 'stêdekloft' út op sa'n 45.000 minsken.
Namme
It ûnoffisjele biedwurd fan Walla Walla is the town so nice they named it twice ("it stedsje dat sa moai is dat se it twaris neamd hawwe"). Eins is 'Walla Walla' in toponym dat fan Yndiaansk komôf is, út it Nez Persé. It soe betsjutte: 'it plak dêr't in lytsere stream útmûnet yn it gruttere stream', al wurdt de betsjutting gauris jûn as 'it Plak fan Mannich Wetter', om't dat better klinkt.
Skiednis
Op 1 septimber 1836 arrivearre de sindeling Marcus Whitman mei syn frou Narcissa Whitman yn 'e krite om der de Whitman-misjepost te fêstigjen, ek westlik fan 'e hjoeddeiske stêd. It krewearjen fan 'e Whitmans om 'e Walla Walla ta it kristendom te bekearen, wie lykwols om 'e nocht. Doe't der in epidemy fan 'e mûzels ûnder de Yndianen útbriek (in sykte dy't troch de blanken meinommen wie en dêr't de Yndianen gjin ferwar tsjin hiene), waarden de Whitmans en harren assistinten ombrocht by in oanfal op 'e misjepost troch de Kajûs, dy't mienden dat de sindelingen de lânseigen befolking fergiftigen (wat yn sekere sin ek sa wie, mar net mei sin en net op 'e wize dy't de Yndianen fermoeden). It tsjintwurdige Whitman Kolleezje yn Walla Walla is nei it sindelingepear ferneamd.
Nei't it súdlike part fan it Oregon-territoarium yn 1846 by de Feriene Steaten kommen wie te hearren, waard op it plak fan 'e stêd Walla Walla it Amerikaanske Fort Walla Walla stifte. Dêromhinne groeide neitiid de delsetting dy't Walla Walla wurde soe. Yn 't earstoan hiet dy delsetting trouwens Steptoeville, en wie it ferneamd nei kolonel Edward Steptoe. Yn 1859 en 1860 waard troch it Amerikaanske Leger tusken Fort Walla Walla en Fort Benton, yn Montana, de saneamde Mullan Road oanlein, dy't it meast binnenlânske punt dat de skipfeart berikke koe op 'e rivier de Kolumbia ferbûn mei it fierste binnenlânske punt fan it rivieresysteem fan 'e Missoury-Mississippy. Sa waard der dus in ferbining makke tusken de Stille Oseaan en de Golf fan Meksiko.
Walla Walla hjoed de dei
Tsjintwurdich is Walla Walla noch altyd benammen in agrarysk plak. It is it sintrum fan in lyts wyngebiet mei yn 2006 mear as hûndert wyngerds. Fierders wurde der ek in protte swiete sipels ferboud. Yn Walla Walla binne trije regionale sikehuzen fêstige; fierders is der in eigen fleanfjild, it Walla Walla Regional Airport, en de Washington State Penitentiary, de op twa nei grutste finzenis yn 'e steat Washington, nei it Coyote Ridge Corrections Center yn it deunby leine Connell en it Monroe Corrections Complex yn Monroe.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Walla Walla yn 2014 in befolking fan 31.910 minsken. De befolkingstichtens bedroech 956,4 minsken de km². Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Walla Walla 14% âlder as 65 jier en 22% jonger as 18 jier. Fierders bestie 33,4% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 18,0% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 59,6% blanken; 22,0% Latino's; 2,7% swarten; 1,4% Aziaten; 1,3% Yndianen; 0,3% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 12,7% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Walla Walla hat in steppeklimaat, mei hjitte, drûge simmers en koele, wiete(re) winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 32 °C, en yn desimber, de kâldste moanne, is dat 3,8 °C. Walla Walla kriget jiers trochinoar 500 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 33,9 sm snie. De stêd hat jiers yn trochsneed rom 2.449 oeren sinneskynwaar.
Matthew Arnold
Matthew Arnold (Laleham-on-Thames (Middlesex, Londen) 24 desimber 1822 – Liverpool 15 april 1888) wie in Ingelsk dichter, literatuerkritikus, ûnderwizer en skoalynspekteur.
Hy wie in soan fan Thomas Arnold, ferneamd skoalhaad fan de Rugby School, en in broer fan perfester yn de literatuer Tom Arnold en William Delafield Arnold, romanskriuwer en koloanjaal bestjoerder.
Yn de jierren 1847-1851 wie er skoalynspekteur. Yn 1849 publisearre er syn earste gedichtebondel. Yn 1851 boaske er oan Frances Lucy Wightman. Sy krigen seis bern, fan wa't trije op jonge jierren stoaren.
Yn 1857 waard er professor in de poëzy oan de Universiteit fan Oxford.
Kobe Tai
Kobe Tai, echte namme: Carla Scott Carter (Taipei, 15 jannewaris 1972), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Taiwaneesk-Japansk komôf, dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Brooke Young, Blake Young en Carla Scott. Neffens har offisjele opjefte is se 1.60 m, mei in gewicht fan 41 kg.
Jonkheid
Kobe Tai waard yn 1972 berne yn 'e Taiwaneeske haadstêd Taipei, dêr't se as poppe yn in weeshûs belâne. Yn 1974 waard hja oannommen troch in Amerikaanske famylje, wêrnei't se nei de Feriene Steaten ta brocht waard, en de Amerikaanske nasjonaliteit krige. Har pleechheit, dy't in marine-ofsier wie, wie stasjonearre yn San Diego, yn súdlik Kalifornje, en dêr brocht Tai har iere jonkheid troch. Yn 1977, doe't se fiif jier wie, ferfear it gesin, dat behalven sysels en har pleechâlden bestie út in âldere pleechsuster, nei in lyts plakje yn 'e steat Arkansas, dêr't se de rest fan har bernetiid en tinerjierren wenne. Hja waard strang grutbrocht, en neffens harsels wie dat de wichtichste reden foar it feit dat se net earder as doe't se santjin jier wie, foar it earst mei in jonge sliepte.
Nei't Tai de middelbere skoalle ôfrûne hie, sette se útein mei in stúdzje kommunikaasjekunde oan 'e Universiteit fan Arkansas te Little Rock, wylst se ek op piano- en fluitles siet. Mar in jier foar't se ôfstudearje soe, waard har doetiidske freon as manager fan in filiaal út in restaurantkeatling oerpleatst nei Cleveland, yn 'e steat Ohio, en Tai besleat om har stúdzje deroan te jaan en mei te ferhúzjen.
Pornokarriêre
Tai ferfear nei yn Los Angeles, dêr't se noch datselde jiers, op har 24ste, har debút makke yn in pornografyske film, ûnder de skûlnamme Blake Young. Oan it begjin fan har pornokarriêre die se fral lesbyske sênes en posearre se foar neakenblêden, mar neigeraden dat se minder skruten waard, begûn se ek sênes mei manlike akteurs te dwaan. Yn 1997, nei't se de namme Kobe Tai oannommen hie, begûn se yn gruttere produksjes te spyljen en krige se bekendheid ûnder de fans.
Yn 2000 ferliet Tai de pornoyndustry om't se yn ferwachting rekke fan har earste bern. Nei't se oan 'e ein fan dat jier in jonkje te wrâld brocht hie, makke se yn 2001 in tydlike comeback mei de film Jenna Loves Kobe. Dêryn die se allinnich in lesbyske sêne mei kollega-aktrise Jenna Jameson, wêrby't trouwens dúdlik waard dat se yn 'e tuskentiid ek in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hie. Jenna Loves Kobe waard opnommen yn desimber 2001 en útbrocht yn 2003. It wie Kobe Tai har lêste pornofilm. Yn totaal hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) 88 films makke, de measten foar Vivid Entertainment, en dêrmei hat se twaris nominearre west foar in AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld).
Mainstream-karriêre
Njonken har pornokarriêre figurearre Kobe Tai ek yn 'e mainstream-film Very Bad Things, wêryn't se in stripper spilet dy't by fersin de dea fynt op in frijgesellefeest. Fierders die se op 'e Amerikaanske tillefyzje mei oan programma's as The Man Show en The Helmetcam Show, en wie se eftergrûnsjongster by it nûmer New Model No. 15, op it album Mechanical Animals, fan rockstjer Marilyn Manson. Ek figurearre se mei ûnderskate oare pornoaktrises yn 'e skateboarding-fideo The End, produsearre troch skateboardfabrikant Birdhouse. Ta ein beslút liende se har stim oan in personaazje yn 'e tekenfilm Koihime, en wie se sadwaande de earegast op 'e iepeningsjûn fan it Big Apple Anime Fest, yn New York, yn oktober 2001.
Priveelibben
Op 16 novimber 1996 troude Tai mei kollega-pornoakteur Mark Davis, mei wa't se yn 'e kunde kommen wie op in jierdeisfeest. Letter fertelde se yn in fraachpetear dat it leafde op it earste gesicht west hie. Under de trije jier dat se mei Davis troud wie, beheinde se it tal heteroseksuële sênes dat se mei oare manlju die, hoewol't se geregeldwei mei har man yn in film spile. It houlik einige yn 1999 yn in skieding.
Zaya Cassidy
Libben en karriêre
Cassidy waard yn 1997 berne yn Dallas, yn 'e Amerikaanske steat Teksas. Hja makke yn 2015, doe't se mei achttjin jier krekt mearderjierrich wurde wie, har debút as pornoaktrise yn in sêne fan 'e pornowebside Reality Kings, mei as titel Tight Lipped. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn ferskate pornografyske films spile, ûnder mear foar sokke foaroansteande filmstudio's as New Sensations en Digital Sin. Cassidy wurdt fertsjintwurdige troch it ympressariaat Hussie Models fan Riley Reynolds, dat fêstige is yn North Miami Beach, yn 'e steat Floarida.
Lichemsskaaimerken
Zaya Cassidy is blank, mei brune eagen en dûnkerbrún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57 m lang, mei in gewicht fan 49 kg, en in natuerlike kupmaat 34A. Se hat twa tatoeaazjes oan 'e binnenkant fan har lofterearm, mar gjin piercings útsein troch har earlellen.
Fenus (mytology)
Fenus is de Romeinske goadinne fan de leafde. Oarspronklik is se in fegetaasje-goadin, beskermster fan túnen en wyngerds. Sy wurdt as identyk beskôge ta de Grykske goadinne Afrodite. Har Etruskyske ekwifalint is Turan. Sy waard yn de Romeinske kultuer faak ôfbylde as in frou mei in rûn foarwerp yn 'e hân, bygelyks in apel of in spegel, mar somtiden mei Kupido of Fiktoaria op har hân.
Koark-klup
In koark-klup (Dútsk: Stopselclub, Stöpselclub, Stopslclub, Stopselklub en Stopselverein) is in sosjale klup yn Dútslân, dêr't de leden fan altyd in koark by har hawwe moatte.
As leden fan sa'n klup elkoar moetsje, kinne dy fan elkoar easkje harren koark sjen te litten. In lid dy't de koark net toane kin, bygelyks omdat er dy fergetten is, moat in lytse jildboete betelje.
It jild dat de boetes opsmyt wurdt meastal brûkt foar it keapjen fan bier by de folgjende klup gearkomste. In inkele kear stypje koark-klups ek goede doelen. Koark-klups hawwe der yn alle gefallen west sûnt de midden fan 'e tweintichste ieu yn de dielsteat Beieren.
Der binne mear as 100 koark-klups yn Beieren.
I Was a Teenage Bigfoot
Publikaasjeskiednis
Butcher skreau I Was a Teenage Bigfoot foar de blomlêzing Blood Lite III: Aftertaste, dêr't ek ferhalen fan oare fantasy-auteurs yn stiene. It boek waard yn 2012 ûnder redaksje fan Kevin J. Anderson útjûn troch Simon & Schuster. Yn 2015 waard I Was a Teenage Bigfoot yn 'e mande mei twa oare ferhalen fan The Dresden Files dy't oer in sasquatch geane (B Is for Bigfoot en Bigfoot on Campus), werútjûn yn 'e ferhalebondel Working for Bigfoot, dy't yn in beheinde oplaach útkaam by Subterranean Press yn Burton (Michigan). Yn 2018 waarden dy trije ferhalen ek tafoege oan in nije ferhalebondel fan The Dresden Files, mei as titel Brief Cases.
Ynhâld
It ferhaal begjint as de sasquatch Krêft-fan-in-Rivier-yn-Syn-Skouders op 'e nij kontakt opnimt mei Harry Dresden, praktisearjend tsjoender en privee-detektive te Chicago. Harry hat him in jier as fjouwer lyn ris holpen doe't syn heal-minsklike soan Irwin Pounder problemen op 'e legere skoalle hie (sjoch: B Is for Bigfoot). Ek diskear giet it wer om Irwin, dy't no fjirtjin jier is en op in tige heech oanskreaune kostskoalle yn Chicago sit, St. Mark's Academy for the Gifted and Talented. De jonge is no siik rekke, eat dat gjin inkele sasquatch of healbloed-sasquatch ea oerkommen is fanwegen harren ynherinte magy. Krêft-fan-in-Rivier-yn-Syn-Skouders fermoedet dêrom dat der wat oars oan 'e hân is. De mem fan 'e jonge, de argeologe Helena Pounder, docht op 't heden fjildwurk yn Britsk-Kolumbia, mar se hat Harry skriftlik as har saakwaarnimmer oansteld.
Harry lûkt dêrom in pak oan en giet op besite by de kostskoalle, in deftich ynstitút mei eigen foarsjennings fan alderhanne mêd, wêrûnder in eigen befeiligingstsjinst. Hy ûnderfynt dêr frijwat tsjinwurking, earst fan 'e resepsjoniste en dêrnei fan 'e rektor, in dr. Fabio. Pas as er driget om dan mar oan Helena Pounder troch te jaan dat de skoallieding him net by har soan litte woe, jout dr. Fabio ta, dy't de formidabele mem fan syn learling alris met hat en blykber gjin behoefte hat om dy ûnderfining nochris oer te dwaan. Harry wurdt nei de sikeboech fan 'e skoalle brocht, dêr't Irwin it bêd hâlde moat mei ferskynsels fan ekstreme wurgens. Hy sliept tweintich oeren deis. De skoaldokter dy't in pear dagen yn 'e wike oanwêzich is, hat de sykte fan Pfeiffer by him fêststeld. Harry ferwachtet dat de man gelyk hat, mar as er foar de wissichheid in betsjoening útfiert dy't him sjen lit oft Irwin bleatstiet oan boppenatuerlike ynfloeden, sjocht er ta syn ferheardens spoaren fan swarte magy yn it aura fan 'e jonge.
Harry skillet daliks Helena Pounder op, dy't taseit op it earste fleantúch te stappen. Om't se dêrfoar út in ôfhandige úthoeke fan 'e wyldernis komme moat, sil it lykwols oardel oant twa dagen duorje ear't se yn Chicago is. Neitiid bepraat Harry de ferpleechkundige fan 'e kostskoalle, Suster Jen, om him by de jonge bliuwe te litten. Hy wachtet rêstich ôf, oant der jûns om njoggen oere hinne in mei swarte magy útfierde oanfal op Irwin dien wurdt, wêrby't de libbensenerzjy fan 'e jonge fuortsûgd wurdt. Op dat stuit kringe trije befeiligers fan 'e skoalle de sikeboech yn om Harry derút te bonsjoeren. Hy warskôget harren om him gewurde te litten, en as se net hearre wolle, ornearret er dat se mar fiele moatte, dat hy stelt de trije mannen mei in magyske terwinkel bûten gefjocht. Dêrnei folget er de swarte magy werom nei it haadgebou fan 'e skoalle, dêr't it einiget yn 'e wurkkeamer fan dr. Fabio.
Harry trappearret de rektor op 'e die as dyselde de libbensenerzy fan Irwin ta him nimt. Dêrop blaast er daliks mei kinetyske enerzjy Fabio syn kastke mei magyske taris op. As de rektor him dan stammerjend freget wa't er is, leit Harry út dat hy in tsjoender is en in warder fan 'e Wite Ried fan Tsjoenderij, in organisaasje dy't koarte metten makket mei lju dy't swarte magy brûke. Dr. Fabio wurdt sa bleek as in lyk as er dat heart, en it is dúdlik dat er persiis wit wat de Wite Ried is. As Harry him dêroer befreget, jout de man ta dat er foarhinne lid west hat fan 'e Venatori Umbrorum, in organisaasje fan 'gewoane' minsken, akademisy foar it meastepart, dy't in bûnsgenoatskip mei de Wite Ried ûnderhâldt. Harry wol witte hoe't sa'nent no mei swarte magy ompiele kin, en dan komt it hege wurd derút: Fabio wurdt keal, en hy hat fan alles besocht om syn hier wer groeie te litten, mar neat wurke. Mar mei de libbensenerzjy fan Irwin Pounder slagget dat wol, en de jonge hie dochs sa'n soad libbensenerzjy, folle mear as dat er ferlet fan hie... Harry leit Fabio dan út dat Irwin mar heal minske is, en dat er folle mear libbensenerzjy nedich is as in gewoane jonge fan syn leeftyd. Hy jaget de rektor goed de stupen op it liif, sadat er der wis fan is dat de man net nochris sokke keunsten úthelje sil. Dan lit er him fierders yn syn eigen sop gearsiede yn ôfwachting fan 'e thúskomst fan Helena Pounder, oan wa't Harry, sa fertrout er Fabio ta, in folslein ferslach útbringe sil oangeande al syn ûntdekkings op 'e kostskoalle.
The Dresden Files short fiction
Levy
Levy (Hebriuwsk: לוי ) is yn it Alde Testamint de tredde soan fan Jakob en Léa. It neiteam fan Levy foarme ien fan de tolve stammen fan Israel.
Oer Levy wurdt yn de bibel net in soad skreaun, Hy holp syn broer Simeön om it ûntearjen fan harren suster Dina troch Sichem te wreken. Sichem, de soan fan de Chiwwytyske foarst Hemor, hie Dina leaf, hy koe him net mear ynhâlde en ferkrêfte har. Sichem woe Dina graach as frou hâlde, hy oerlei mei syn heit en dy stelde Jakob út om famyljebannen mei inoar oan te gean. Jakob oerlei it útstel mei syn soannen, mar dy woene Dina wreke. Hja makken harren eigen plan en stelden út dat der allinne sprake fan it oangean fan famyljebannen wêze koe as alle manlju fan Hemor's folk harren lykas hjasels besnije lieten. Hemor gyng nei syn folk werom en trune der op oan dat alle manlju har besnije lieten, sadat de folken inoars froulju útwikselje koene en der sa ien folk ûnstie.  Nei trije dagen krigen de manlju dy't besnien wiene pine yn 'e lea. Simeön en Levy namen doe harren swurd en koene sûnder muoite de stêd yn en ien foar ien deaden hja de sike manlju, ek Sichem en syn heit Hemor, en namen Dina mei werom nei hûs. Nei't alle manlju fermoarde wiene plonderen de soannen fan Jakob de stêd en namen alles fan wearde mei.
Jakob wie poerlilk op syn soannen en ferwiet Simeön en Levy dat hja him op in minne namme brocht hiene. Ek wied er benaud foar de wraak fan de oare bewenners fan it lân.
Doe't Jakob op stjerren lei en syn soannen de segen jaan woe, sei er oer de twa bruorren: harren messen binne ark fan geweld, yn har gearkomste sil myn persoan net behelle wurde, want yn har grime hawwe se manlju deaslein. Hy ferflokte de grime fan de bruorren en die it ûnthjit dat er har ûnder Israel ferdiele soe.
Neiteam
It neiteam fan Levy, de leviten, krige in taak yn de timpel. Ek Mozes en Aäron stamden fan Levy. It skaai út Aäron bestie út preesters, de oaren krigen oare funksjes yn de timpel. De leviten krigen gjin lân yn Kanaän. Mozes wiisde de plakken yn Kanaän oan dêr't hja wenje mochten en hja libben fan de tsienden dy't hja krigen foar de tsjinsten.
Siwart Haverkamp
thumb|Siwart Haverkamp Sijvert Evert "Siwart" Haverkamp (Ljouwert, 14 desimber 1684 - Leien, 25 april 1742 wie in Nederlânsk klassikus en muntkundige fan Frysk komôf.
Haverkamp wie heechlearaar oan de Universiteit Leien. Hy joech edysjes fan wurken út, mei krityk en kommentaar, fan ûnder oaren Tertullianus (1718), Lukretius (1725), Josefus (1726), Eutropius (1729) en Sallustius (1742).
De Amerikaanske presidint Thomas Jefferson hie in lettere edysje fan Josefus yn besit.
Jan van Steenbergen
Johannes Hendrik "Jan" van Steenbergen (Hoarn (Noard-Hollân), 3 juny 1970) is in Nederlânsk taalkundige, sjoernalist en tolk/oersetter. Hy is de auteur fan ferskate keunsttalen, by namme Ynterslavysk en Wenedyk.
Van Steenbergen wennet yn IJmuiden. Hy is troud en hat trije bern.
Oplieding
Van Steenbergen trochrûn it Murmelliusgymnasium yn Alkmaar en studearre fanôf 1988 East-Jeropeeske talen oan de Universiteit fan Amsterdam, mei as haadfak Slavyske talen en -kultueren. Dêrnjonken studearre hy musikology. Hy ferfolge syn oplieding oan de Universiteit fan Warsjau en wurke dêr ek mei oan in muzykfestival.
Yn 1997 waard hy yn Nederlân tolk/oersetter Poalsk.
Keunsttalen
Yn 1996 begûn er te wurkjen oan in fiktive Noardslavyske taal, Vuozgašchai. Yn 2002 kreëarre er in oare keunsttaal, Wenedyk. Dy lêste is in rekonstruksje fan hoe it Poalsk west kinnen hie as it troch fulgêr Latyn beynfloede west hawwe soe. Yn 2006 wie Van Steenbergen ien fan de inisjatyfnimmers fan de Pan-Slavyske taal Ynterslavysk. Teffens wie hy koördinator fan in projekt foar it meitsjen fan in elektroanysk Ynterslavysk wurdboek.
Yn novimber 2013, ûntfong er de Josef Dobrovský-medalje foar syn bydragen oan de Slavyske kultuer en wittenskip, neamd nei de grûnlizzer fan de Tsjechyske skriuwtaal.
Dieltrekker
Dieltrekker of dieltsjogger is in ornitologyske term foar in fûgelsoarte dy't by 't simmer yn (û.m.) Nederlân briedt, mar syn briedgebiet foar de winter foar in part ferlit. Dêrby wurdt dan yn 'e súdliker dielen fan it briedgebiet de fuorttrekkende simmerpopulaasje yn 'e winter ferfongen troch in oare populaasje, dy't by 't simmer yn it noardlike diel fan it briedgebiet libbet. It begryp dieltrekker moat net betize wurde mei in simmerfûgel, in fûgel dy't syn briedgebiet yn (û.m.) Nederlân by 't winter folslein ferlit. Foarbylden fan dieltrekkers binne de bûnte lyster, de protter, it readboarstke, de toefein, it waarlamke en de wylde ein.
Dwaalgast
Dwaalgast is yn 'e biology in term foar in bist dat mar komselden yn in beskaat gebiet synjalearre wurdt. Der kin mei ferwiisd wurde nei seesûchdieren, flearmûzen of ynsekten, mar yn 'e regel wurde der fûgels mei oantsjut. Dwaalgasten komme yn it gebiet dêr't se opmurken wurde, normaalwei net foar. Faak is sa'n bist útwykt út syn natuerlike ferspriedingsgebiet fanwegen ekstreme omstannichheden, lykas kjeld, drûchte, sykte of gebrek oan fretten. By fûgels, flearmûzen en fleanende ynsekten kin it ek wêze dat se troch in stoarm fan koerts blaasd binne. Fierders kinne, fral by seesûchdieren, ek oriïntaasjeswierrichheden in rol spylje.
Foarbylden fan dwaalgasten yn Nederlân binne fûgelsoarten as de boskgoars, de snie-ûle, de griiskopspjocht en de griene reager, seesûchdieren as de klapmûtse, de ringelrobbe, de gewoane dolfyn en it tommelmantsje, en flinters as de apolloflinter, it geraniumblautsje en de keningspaazje.
Silence Fallen
Ynhâld
Mercedes "Mercy" Thompson is in jonge frou dy't it fermogen om harsels yn in prêrjewolf (coyote) te feroarjen urven hat fan in Yndiaanske heit dy't in ynkarnaasje fan 'e godheid en trickster Coyote wie. Hja hie yn 'e Tri-Cities (Richland-Kennewick-Pasco), yn 'e Amerikaanske steat Washington, as monteur en eigneresse fan in garaazje in relatyf normaal bestean opboud oant se yn 'e foargeande dielen fan 'e searje almar djipper behelle rekke yn 'e oangelegenheden fan 'e pleatslike boppenatuerlike mienskip. Boppedat is se ûnderwilens troud mei har eardere buorman Adam Hauptman, in skieden heit mei in tinerdochter, dy't ek de alfa (lieder) fan 'e pleatslike Kolumbia-troep fan wearwolven is.
Yn Silence Fallen wurdt Mercy op in jûn ûnderweis nei de supermerk oanriden en ûntfierd troch in groepke fampiers. It docht al rillegau bliken dat Iacopo Bonarata derefter sit. Dat is de master fan Milaan, dy't ek wol de 'Hear fan de Nacht' neamd wurdt en nei alle gedachten de machtichste fampier fan 'e wrâld is. Mercy bedarret yn Lombardije, dêr't se fêstholden wurdt op in plak dêr't mei hekserij de mystike, min ofte mear telepatyske bân tusken har en har man Adam fersteurd wurdt. Mercy en Adam hawwe koartby de Tri-Cities as it domein fan harren wearwolvetroep opeaske (sjoch: Fire Touched), en it liket derop dat Bonarata mei syn ûntfiering fan Mercy dúdlik meitsje wol dat er him neat oan Adam-en-dy gelegen lizze litte sil. De pleatslike fampieren yn 'e Tri-Cities steane ûnder hearskippij fan Marsilia, dy't iuwen lyn de mêtresse fan Bonarata west hat, oant se him ferge en hy har nei it Amerikaanske Noardwesten ta ferballe, dat doe de útein fan 'e wrâld wie. Dus Bonarata syn aksje is ek in boadskip oan Marsilia.
It docht fierders bliken dat Bonarata noch altiten kommunisearret mei Wulfe, in machtige, mar geastlik net alhiel sûne fampier en tsjoender dy't doedestiden mei Marsilia yn ballingskip gien is. Nei't no oan it ljocht komt, is Wulfe dejinge dy't Bonarata, oarspronklik in Italjaanske prins út 'e Renêssânse, ta fampier makke hat. Doe't Bonarata oan Wulfe frege wa't de machtichste persoan yn 'e Tri-Cities wie, antwurde dy dat dat Mercy wie, en dat wie reden foar Bonarata om hàr ûntfiere te litten. Hoewol't Mercy beslist net it machtichst is as men fan persoanlik fermogen útgiet (sa't Bonarata it bedoelde), soe men yndie sizze kinne dat Mercy it machtichst is as men neffens famyljebannen en oare konneksjes rekkenet. Dat is lykwols net hoe't Bonarata de saak besjocht; hy ornearret dat er in flater begien hat, en syn oplossing foar soksoarte dingen is om de flater út te wiskjen en te bearen dat it nea bard is. Mercy is him lykwols te fluch ôf en wit nachts te ûntkommen om't Bonarata him der net fan bewust is dat se har yn in prêrjewolf feroarje kin. Yn dy foarm liftet se mei yn it bagaazjefak fan in autobus fol toeristen, en sa bedarret se úteinlik yn Praach.
Underwilens hat Bonarata kontakt opnommen mei Marsilia, dy't har ynformaasje dield hat mei Adam. Sadwaande reizget Adam nei Milaan ta, yn it selskip fan Marsilia; Mercy har freon Stefan, dat ek in fampier is; de wearwolvinne Honey Jorgensen; Larry Sethaway, de lieder fan 'e eardsken yn 'e Tri-Cities; en de heks Elizaveta Vyshnevetskaya. Oankommen yn Itaalje wurde hja allegear yn 'e filla fan Bonarata húsfêste. Datselde jildt foar harren piloat, de eardske Austin Harris, en ko-piloat, de ûnderdienige wearwolf Matt Smith. De ûnderhannelings mei Bonarata geane stadich, temear om't de Hear fan 'e Nacht Mercy net mear yn 'e hannen hat. Mar úteinlik wit Adam Bonarata oan it ferstân te bringen dat er Mercy en har neisten better net wer tenei komme kin, om't har pleechheit Bran Cormick (de marrok, dy't oer alle wearwolven yn Noard-Amearika hearsket) al syn gebrûklike foarsichtichheid oerboard smite soe as har wat oerkaam, wat in wrâldwide oarloch tusken de wearwolven en de fampieren feroarsaakje soe.
Mercy hat yn 'e tuskentiid by nacht yn har foarm fan 'e prêrjewolf de binnenstêd fan Praach ferkend, en is dêr yn it âlde Joadske Kertier de geast fan 'e Golem fan Praach tsjin it liif rûn. Mercy hie altyd al it fermogen om geasten te sjen, mar dat de Golem fan Praach in geast hawwe soe, hie se net ferwachte. Dat wie ommers in klaaien wurktúch dat yn 'e sechstjinde iuw troch de learde rabbyn Judah Löw ben Bezalel mei kabbalistyske magy ta skynlibben brocht waard om it Joadske Kertier te beskermjen. Mar no't se de geast sjoen hat, ornearret se dat rabbyn Löw it ding libben joech troch it te bejeftigjen mei in natoergeast dy't er oan syn rjochtlike plak ûntskuord hie. Doe't de rabbyn de golem neitiid deäktivearre om't it ding net wurke (of om't it te goed wurke, krekt hoe't men it besjocht), feroardiele er dêrmei de natoergeast, dy't net stjerre koe, ta in soarte fan healbestean as spûk. Hoewol't Mercy ornaris net folle muoite hoecht te dwaan om 'e geasten dy't se sjocht, te negearjen, hat har moeting mei de Gollem in aparte ynfloed op har, mei't se dêrnei oerenlang geasten oanlûkt sa't in magneet mei stikjes izer docht.
De oare deis nimt Mercy mei in út it bagaazjefak stellen e-reader mei ynternetferbining fia e-mail kontakt op mei it thúsfront yn 'e Feriene Steaten. Se kriget de rie om har by Libor te melden, de alfa fan 'e Praachske wearwolvetroep, ek al hat dy al in goed iuw rûzje mei Bran. Charles, Mercy har pleechbroer, foarseit har dat Libor har beskermje sil om't Bran dêrtroch by him yn 'e skuld komme sil te stean. Oft dat no is wêr't er it om docht of net, yn elts gefal biedt Libor Mercy beskûl en beskerming. Dy jûns wurdt it gebou dat as it haadkertier fan Libor syn wearwolvetroep fungearret, lykwols oanfallen troch fampieren. Libor syn bêta Martin liedt Mercy dan fia in geheime rûte fuort en bringt har nei in doarpke bûten Praach, dêr't Jitka wennet, in froulik lid fan 'e wearwolvetroep. Koart nei harren oankomst dêre wurde Mercy, Martin en Jitka oanfallen troch in fjouwertal fampieren, dêr't se lykwols flot mei ôfweve.
Martin en Jitka fertelle Mercy neitiid dat der twa groepen fampieren yn Praach binne, wat hiel nuver is, om't fampieren tige territoriaal binne; de beide groepen binne dan ek al sûnt de 1950-er jierren mei-inoar yn oarloch. Mar hoewol't it fampieren fan Kocourek wiene, in setbaas fan Bonarata, dy't it haadkertier fan Libor oanfoelen, wiene it fampieren fan syn tsjinstanner Mary, dy't harren by Jitka har hûs oanfoelen. As Mercy heart dat de wearwolven yn Praach nea it plak ûntdekke kinnen hawwe dêr't de groep fan Mary him ophâldt, om't dat mei magy ferburgen is, biedt se oan om Martin en Jitka datoangeande te helpen. Se is der fan oertsjûge dat sy it skûlplak fan 'e fampieren wól fine kin, om't sy fierhinne ymmún foar magy is. Sadwaande sette se wer ôf nei Praach, dêr't Mercy nei in lange syktocht yndie it skûlplak fan 'e fampieregroep fan Mary wit te finen, midden yn it Joadske Kertier. Mar se is ûnderwilens fergetten hokker ynfloed oft magy op oaren hat, en dêrtroch is se sûnder erch Martin en Jitka kwytrekke, dy't har nammentlik net folgje koene dêr't it spoar har hinne late. Boppedat kringt se te fier yn it domein fan 'e fampieren troch, dêr't se yn 'e fâle rint en fongen wurdt.
Se wurdt dêrnei finzen holden yn in koai yn in tsjerkereftige kelder, dêr't in fampier har ferteld dat Mary in heks wie foar't se ta fampier makke waard, en dat it frommes in folsleine psychopate is. Dy fampier blykt Kocourek te wêzen, dy't oan Mary oerlevere is troch Guccio, in ûnderhearrige fan Bonarata dy't mient dat er mei Mary har help it plak fan 'e Hear fan 'e Nacht ynnimme kin. Mary hat nammentlik mei hekserij in manear ûntwikkele om yn in moanne in minske ta fampier te meitsjen, wylst soks normaal jierren kostet. It probleem is dat sokke fluch makke fampieren in tige koarte hâldberheidsdatum hawwe ear't se alhiel trochdraaie en moardsuchtige meunsters wurde sûnder ienich heger bewustwêzen. Soks is in swurd fan Damokles dat boppe de hiele boppenatuerlike mienskip hinget, mei't it algemien gebrûk fan dizze metoade om fampieren te meitsjen sûnder mis it bestean fan 'e fampieren oan 'e minskheid ferriede soe, mei in totale oarloch ta gefolch. It is dúdlik dat Mary tsjinholden wurde moat. Yn 'e kelder komt de geast fan 'e Golem fan Praach, dy't ek ymmún is foar de magy dy't dat gebou ferburgen hâldt, by Mercy. Sy hat macht oer geasten, en no wol de Golem dat se alle geasten dy't se beroppe kin, opdracht jout om by him te kommen. Hy tinkt nammentlik dat er himsels reparearje en wer in taastber wêzen wurde kin troch safolle mooglik geasten yn te nimmen. Mercy wurket dêr mei tsjinnichheid oan mei en stiet derop om 'e geasten earst om tawurd te freegjen.
Mercy sit ûnderwilens noch altyd finzen yn 'e kelder fan in gebou dat no ûnder oanfal fan 'e Golem fan Praach stiet. Kocourek en syn ûnderhearrigen, dy't nei Guccio syn dea net mear oan dy syn wil bûn binne, ferskûlje harren yn 'e kelder. As Mary har dêrhinne folget, ûntstiet der in konfrontaasje wêrby't Kocourek har mei in swurd de holle ôfslacht. Yn in petear mei Kocourek komt oan it ljocht dat dy wit fan 'e macht dy't Mercy oer geasten hat, om't er ris earder sa'nent as har troffen hat, in Gary Laughingdog, dy't ûnder de Earste Wrâldoarloch yn Praach fersyld rekke. It is op dat stuit dat Mercy beseft dat har heit, de trickster Coyote, har wer by de poat hân hat: it kin gewoan gjin tafal wêze dat har healbroer Gary en sysels allebeide tsjin wil en tank yn Praach bedarre binne. Om't se earder al begrepen hie dat de natoergeast dy't rabbyn Löw brûkte om syn golem te animearjen, sterke oerienkomsten fertoande mei in wêzen as Coyote, begrypt Mercy dat it de bedoeling is dat se dy geast befrijt.
De golem kringt dan troch Mary har betsjoenings hinne it gebou binnen en deadet dêr al Mary har fampieren. It ding wol dêrnei lykwols yn 'e kelder ek Kocourek-en-dy ôfmeitsje, en dêrnei sil er oer de befolking fan it Joadske Kertier gear. It is itselde euvel dat de Golem fan Praach earder hie: hy wie ûntwurpen om 'e joaden te ferdigenjen tsjin kweadoggers, mar hy kearde him ek tsjin oare net-joaden, en doe tsjin minder fromme joaden en úteinlings wie sels de fromste joad net from genôch om him de deastraf te besparjen. Dat wie de reden dat rabbyn Löw syn kreaasje deäktivearre. Om't Mercy macht oer geasten hat en de golem tûzenen geasten ynnommen hat om wer in taastber wêzen te wurden, hat Mercy no ek macht oer him. Se stekt in finger troch it gaas fan 'e koai hinne en rekket him oan, en stiet op it punt om him te befeljen om te stjerren, as in stim dy't in fertocht soad op Coyote sines liket, har yn 'e ear flústeret dat se ynstee "Utinoar!" sizze moat. As se dat docht, falt de eange golem útinoar yn 'e dielen dêr't er oarspronklik út gearstald is, wêrûnder de natoergeast, dy't einlings frij is.
Net folle letter arrivearje Adam-en-dy yn 'e kelder, dy't it gebou fûn hawwe troch Adam en Mercy harren mystike bân, en it doe binnenkrongen binne troch tadwaan fan Elizaveta, dy't de oaren holp om 'e ferskûlingsbetsjoenings te oerwinnen. Mercy is tsjin dy tiid skjin ynein, mar ear't se derhinne falt, merkt se de ko-piloat Matt Smith op, en freget se Adam wat har pleechheit Bran Cornick hjir moat. Adam antwurdet gnyskjend: "Bran? Wat soe dy hjir moatte? Dit is Matt Smith, ús ko-piloat."
Mercy Thompson
Chris Wolfe
Chris Wolfe is in Amerikaansk astronoom en ûntdekker fan asteroiden.
Al yn syn stúdzje oan it Rose-Hulman Ynstitút fan Technology yn Terre Haute (Indiana) ûntduts er yn de jierren 2000 en 2001 totaal 28 asteroiden.
Ferapontovkleaster
It Ferapontovkleaster (Russysk: Ферапонтов Белозерский монастырь) is in otterdoksk kleaster yn Vologda, Ruslân. It kleaster wurdt beskôge as ien fan de moaiste foarbylden fan midsiuwske Russyske boukeunst en waard yn 2000 ynskreaun op de list fan it wrâlderfgoed fan UNESCO.
Stifting
It kleaster waard yn 1398 stifte troch de hillige Ferapont yn it ûnherberchsume noarden fan Ruslân, eastlik fan it Kirillo-Belozerskikleaster. It krige namme ûnder it bestjoer fan de hillige Martinian, dy't letter yn 1447 oerste waard fan it Trije-ienheid-Sergius Lavra.
Skiednis
thumb|250px|left|Fresko's katedraal It âldste bouwurk, de 'Katedraal fan de Berte fan de Jongfaam' (1490), waard fan bakstien boud troch boumasters út Rostov. De muorren fan de katedraal binnen hielendal beskildere mei fresko's fan de midsiuwske master Dionisius, dy't meiïnoar 600 m² beslaan. De fresko's fan de katedraal binne de iennige muorrebeskilderingen fan Dionisius, dy't oant hjoeddedei yn de oarsponklike foarm folslein bewarre bleaun binne.
Yn de jierren 1530 waarden in skatkeamer, in refektoarium en de 'Tsjerke fan de Ferkundiging' mei in klokketoer tafoege. Yn dizze tiid hie it kleaster profyt fan in rige privileezjes, dy't troch Ivan de Ferskriklike jûn wiene. Ta it kleaster hearden sa'n sechtich doarpen yn 'e omkrigen en de tsaar sels kaam ek regelmjittich as pylger nei it kleaster.
Yn in tiid dat it religieuse belang fan it kleaster fermindere, waard it in plak fan ferballing foar wichtige geastliken, lykas patriarch Nikon. De Hillige Synoade liet it kleaster yn 1798 slute. It waard yn 1904 op 'e nij as in kleaster foar froulju iepene, mar al tweintich jier letter yn 1924 troch de Sovjet-autoriteiten sletten.
Yn 1975 krige it kleaster de bestimming fan museum. Sûnt 1991 foarmet it museum diel fan it Nasjonale Park "Russyske Noarden" (Русский Север).
Kleaster fan Valaam
It Kleaster fan Valaam (Russysk: Валаамский монастырь, Finsk: Valamon luostari; ek Valamo-kleaster) is in otterdoksk kleaster yn Kareelje yn it noardwestlik diel fan Ruslân. It kleaster leit op it eilân Valaam yn de Ladogamar, it grutste mar fan Jeropa, likernôch 80 km. noardlik fan Sint-Petersburch.
Stifting
Neffens in leginde soe de apostel Andreas it kleaster yn de 1e iuw stifte ha. Op de rotsen liet er in stiennen krús delsette. De leginde seit dat it krús de easte stien fan it fûnemint fan it kleaster waard.
Wannear't it kleaster krekte stifte waard is net bekend. Foar de 16e iuw steat der neat beskreaun. De tradysje wol ha dat it kleaster yn de 10e iuw troch de twa Grykske muontsen Sergius en Herman waard stifte. Oer it algemien wurdt lykwols oannommen dat it kleaster earne yn de 14e iuw oprjochte waard.
Skiednis
It Kleaster fan Valaam wie in noardlike bûtenpost tsjin de heidenen en letter in westlike bûtenpost tsjin de katolike tsjerke. Yn de 16e iuw ferskode de Sweedske grins ten koste fan Ruslân nei it easten. It Kleaster fan Valaam waard yn 1578 troch de Sweden oanfallen en de muontsen ombrocht. Nije oanfallen lieten neat oer fan de gebouwen en it kleaster bleau tusken 1611 en 1715 ferlitten. De grins tusken Ruslân en Sweden rûn no dwers troch de Ladogamar. thumb|250px|left|It kleaster yn de jierren 1930 Yn de 18e iuw folge de weropbou fan it kleaster en yn 1812 kaam it gebiet te lizzen yn it Russyske Grutfoarstedom Finlân. Yn 1917 waard Finlân ûnôfhinklik en it Oekumenysk Patriargaat fan Konstantinopel erkende de otterdokske tsjerke fan Finlân as selsstannige tsjerke. It kleaster wie no it wichtichste kleaster fan de Finsk-Otterdokse Tsjerke. De Tsjerkeslavyske taal waard troch Finsk ferfongen en de Gregoriaanske kalinder waard ynfierd. Jierrenlang joegen de feroarings oanlieding ta strideraasjes yn de mienskip fan Valaam.
Tidens de Winterkriich fan 1940 waard it kleaster evakuëarre. De 150 muontsen flechten nei it westen en fûnen plak yn it Finske Heinävesi, dêr't hja it oan hjoeddedei besteande kleaster Uusi Valamo (Nij Valaam) stiften. Nei de evakuaaske fan de kleasters Konevsky en Petsjenga is it Uusi Valamo Kleaster it iennige manljuskleaster fan de Otterdokske Tsjerke fan Finlân. Yn de jierren 1941-1944, tidens de oarloch, waarden der prikken yn it wurk steld om it kleaster te renovearjen, mar dit mislearre om't it eilân brûkt waard as militêre basis en it kleaster as hûs foar ynvaliden en as kasino. De kleastertún waard troch it Reade Leger as sjitterrein brûkt en de ikoanen tsjinnen as sjitskiif.
Yn 1989 waard it kleaster op 'e nij iepene. It kleaster hie de persoanlike beskerming fan patriarch Alexius II, dy't it kleaster as bern besocht hie. De gebouwen waarden wer restaurearre en it kleaster krige it lân werom dat earder ûnder de Sovjet-tiid ûnteigene wie, itjinge noch lange tiid foar konflikten soarge mei de lokale bewenners, dy't hjir yn de Sovjet-tiid kamen te wenjen.
Skiten
By it Kleaster fan Valaam heart in grut tal saneamde skiten, lytse kleastermienskippen yn de archipel, dy't mear isolearre mar wol ûnder it haadkleaster falle.
Wurgerfûgels
De wurgerfûgels of wurgers (wittenskiplike namme: Laniidae) binne in famylje fan sjongfûgels yn de boppefamylje fan de Corvoidea. De wurgers binne dus besibbe oan de kriefûgels en de gielegouwen.
Fersprieding
De wurgerfûgels komme yn grutte dielen fan de wrâld foar, allinnich net yn Súd-Amearika, Austraalje en de poalstreken. Yn Jeropa komme likernôch 6 of 7 soarten geregeld foar, yn Nederlân en Fryslân is allienich de skatekster noch as briedfûgel oanwêzich; de toarnekster en de readkopwurger binne as briedfugêl út Nederlân ferdwûn.
Simulearre bernepornografy
Simulearre bernepornografy, of simulearre berneporno, is pornografy wêryn't seksueel eksplisite aktiviteiten mei bern plakfine, mar dy't oars as echte bernepornografy produsearre wurdt sûnder dat bern derby belutsen binne. Mei't bernemisbrûk by de produksje fan dit materiaal dus net foarkomt, hat de fraach oft dizze foarm fan pornografy tastien wurde moat of net, him ûntwikkele ta ien fan 'e wichtichste fraachstikken op it mêd fan berneporno. Yn lannen dêr't simulearre bernepornografy ferbean is, lykas Nederlân, wurdt it almeast beskôge as in slachtofferleas misdriuw.
Lânfâd
In lânfâd (froulike foarm: lânfâdesse) is in algemiene histoaryske oantsjutting foar it amt fan in persoan dy't yn ôfwêzichheid fan 'e lânshear as fertsjintwurdiger fan dyselde lânshear it lân bestjoerde. Dit amt kaam sterk oerien mei dat fan gûverneur, gûverneur-generaal, steedhâlder en regint. De gebieten dy't troch gûverneurs en steedhâlders bestjoerd waarden, wiene lykwols ornaris lytser as it gebiet dat troch in lânfâd bestjoerd waard, en dêropta hiene lânfâden grutter foech. It ferskil mei gûverneurs-generaal wie, dat dy lêsten benammen foarkamen yn 'e kontekst fan it kolonialisme, as bestjoerders fan koloanjes. En fan in regint of regintesse wie fral sprake yn it gefal fan 'e minderjierrigens fan in hearsker.
Simulearre bernepornografy
Soarte
Simulearre bernepornografy kin op in ferskaat oan media bestean, en beslacht yn it foarste plak bernepornografyske tekstbeskriuwings en firtuële ôfbyldings, lykas tekenings, stripferhalen, skilderijen, byldhouwurken, animaasjes en kompjûter- en fideospultsjes. Oard binne der net-pornografyske foto's fan bern, dy't mei fotobewurkingstechniken oanpast binne om pornografysk te lykjen, en trêd is der pornografysk fotomateriaal fan mearderjierrige tiners, dy't mei deselde fotobewurkingstechniken oanpast binne, sadat de mearderjierrige modellen in folle jonger oansjen krigen hawwe. Ien fan 'e bekendste foarmen fan simulearre bernepornografy binne pornografyske parodyen op bekende en dúdlik minderjierrige tekenfilmfigueren, lykas Disney's Alice, út Alice in Wonderland, en Lilo, út Lilo and Stitch, of de bern út it gesin Simpson, út 'e tekenfilmsearje The Simpsons.
Lânfâd
De term 'lânfâd' is benammen bekend út 'e steatsrjochtlike sitewaasje yn 'e Nederlannen yn 'e sechstjinde iuw, doe't dy bestjoerd waarden troch de leden fan it Hûs Habsburch. Karel V, dy't regearre fan 1506 oant 1555, wie behalven hear fan 'e Nederlannen ek keizer fan it Hillige Roomske Ryk en kening fan Spanje. Hoewol't er syn hof yn Brussel hie, wied er gauris op reis en as er al thús wie, waard in grut part fan syn tiid yn beslach nommen troch Dútske en Spaanske oangelegenheden. Dêrom stelde er in lânfâd(esse) oan dy't him/har folslein op it bestjoer fan it Nederlânske diel fan syn ryk talizze koe. Fral Karel syn muoike Margareta fan Savoaye en syn suster Marije fan Hongarije beklaaiden dat amt lange tiid.
Simulearre bernepornografy
Wetjouwing
Yn ferskillende lannen wurdt hiel oars tocht oer simulearre bernepornografy. Yn Japan, bygelyks, wurdt it beskôge as de normaalste saak fan 'e wrâld. Yn 'e Feriene Steaten is it ek gewoan tastien, al binne dêr sûnt 2003 simulearre ôfbylden ferbean dy't net fan echte bernepornografy te ûnderskieden binne. Yn oare gebieten, lykas de Australyske steat Fiktoaria, is alle simulearre bernepornografy ferbean. Yn Dútslân stiet op it besit fan simulearre bernepornografy sels fiif jier finzenisstraf.
Lânfâd
Yn 1555 waard Karel V opfolge troch syn soan Filips II, dy't syn hof yn Spanje fêstige. Hy stelde syn healsuster Margareta fan Parma oan as lânfâdesse, mar doe't dy nei syn sin net hurd genôch yngriep om 'e oanboazjende ketterij yn 'e Nederlannen yn bloed te smoaren, stjoerde er yn 1567 don Fernando Álvarez de Toledo, hartoch fan Alva, om har te ferfangen. Nei fiif jier die bliken dat it ûnmeilydsume belied fan Alva it der allinnich mar minder op makke hie, en dêrom waard dy saneamde Izerne Hartoch doe opfolge troch don Luis de Requesens y Zúñiga. Neitiid folge yn 'e Súdlike Nederlannen in lange rige lânfâden dêr't pas yn 'e Frânske Tiid in ein oan kaam, wylst de Noardlike Nederlannen har as de Republyk fan 'e Sân Feriene Provinsjes fan it Spaanske bestjoer losmakken.
Simulearre bernepornografy
Wetjouwing
Yn Nederlân falt simulearre bernepornografy ûnder it ferbod op bernepornografy, sa't dat fêstlein is yn Wetboek fan Strafrjocht kêst 240b, lid 2, wêrby't op produksje en (profesjonele) distribúsje oant 8 jier finzenisstraf stiet, en op it besit en de net-profesjonele distribúsje oant 4 jier finzenisstraf. De reden foar dy brede strafberstelling yn Nederlân is twafâld: om swierrichheden by de bewiisfiering út 'e wei te gean, en om't de Nederlânske steat fan miening is dat simulearre bernepornografy diel útmakket fan in subkultuer dy't bernemisbrûk befoarderet.
Oer it ferbod op simulearre bernepornografy bestiet yn Nederlân in djipgeand ferskil fan miening. Foarstanners fan sa'n brede strafberstelling miene dat ek bernepornografysk materiaal wêrfoar't gjin bern misbrûkt binne, it risiko opsmyt dat it minsken oansette sil ta belangstelling foar en úteinlik de eigen produksje fan echte berneporno. Dit is basearre op 'e wiid ferwreide misfetting dat pedoseksuële gefoelens wat binne dêr't men út frije wil foar kiest. Wittenskiplik ûndersyk hat lykwols oantoand dat pedofily krekt as heteroseksualiteit en homoseksualiteit oanberne is (wat uteraard net itselde is as te sizzen dat men ek oan dy gefoelens tajaan moat). In grut diel fan 'e psychiatryske medyske stân (wêrûnder de lanlik ferneamde harsensûndersiker en neurobiolooch Dick Swaab) is fan tinken dat it sadwaande tige ûnferstannich is om pedofilen de útlitklep te ûntsizzen dy't simulearre bernepornografy biede kin. Fanwegen de algemiene ôfkarring fan net inkeld pedoseksueel hâlden en dragen, mar teffens fan pedoseksuële gefoelens op harsels, falt oer dit ûnderwerp op it stuit yn Nederlân gjin maatskiplike diskusje te fieren.
Second Life en oare opskuorren
Yn 2007 ûntstie der witwat trelit oer it online kompjûterspultsje Second Life, wêryn't de spilers in "twadde libben", oftewol in sabeare bestean foar harsels kreëarje yn in animearre wrâld. Dêrby brûkten guon spilers as har avatars (personaazjes yn it kompjûterspultsje) minderjierrige bern, yn hokker foarm oft se dan ek seksuële omgong hiene mei de folwoeksen avatars fan oare spilers. De opskuor dy't dêroer ûntstie doe't dat by it bredere publyk bekend waard, hat der yn hege mjitte ta bydroegen dat simulearre bernepornografy yn in tal lannen (wêrûnder Nederlân) ferbean is. Underwilens hat Second Life trouwens "seksualisearre hâlden en dragen mei avatars dy't op bern lykje" útband.
Yn 2009 waard de Sweedske striptekener Simon Lundström oanklage foar it besit fan bernepornografyske ôfbylden. It gie om simulearre bernepornografy yn 'e foarm fan twa Japanske manga-stripalbums, dy't er oerset hie nei it Sweedsk mei de bedoeling om se yn Sweden út te jaan. Nei't er dêr troch de rjochtbank en in hegere rjochter twaris foar feroardiele wie (yn beide gefallen waard him in boete oplein), waard er úteinlik yn juny 2012 frijsprutsen troch it Sweedske Heechgerjochtshôf. Hoewol't it hôf de Sweedske wet dy't simulearre bernepornografy lykslacht mei echte bernepornografy net bûten wurking stelde (mei't it dêr it foech net ta hie), stelde it wol de fraach oft it wol reedlik is om in slachtofferleas misdriuw op ien bulte smiten mei sa'n slim sedemisdriuw as bernemisbrûk. Dy útspraak hat yn Sweden soarge foar de weriepening fan 'e diskusje oer dit ûnderwerp.
Ecce Homo-basilyk
De Ecce Homo-basilyk is in 19e-iuwsk tsjerkegebou yn de âlde stêd fan Jerusalim, dat ûnderdiel foarmet fan it Kleaster fan de Susters fan Sion.
De tsjerke leit oan it eastlike ein op de twadde staasje fan de Via Dolorosa, de krúswei fan Jezus op Syn tocht nei Golgota. De namme Ecce Homo is de latynske oersetting fan in de wurden "Sjoch de minske" (Jehannes 19:5).
Under it kleaster leit it grut oerflak fan in romeinske flier. Troch de nonnen fan it kleaster waard dy flier as Gabbata beskôge, de stiennen flier dêr't Pontius Pilatus Jezus hinne brocht en dêr tsjin de joaden sei: "Dat is no jimme kening" (Jehannes 19:13).