cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rekwisyt
In rekwisyt (mt.: rekwisiten) is in foarwerp dat akteurs brûke yn in toanielfoarstelling, film of tillefyzjeproduksje. It wurd 'rekwisyt' komt fan it Frânske requisite, dat "fereaske" betsjut.
Yn praktyske termen binne rekwisiten alles dat ferpleatsber is op it toaniel of de set, mei útsûndering fan 'e akteurs sels, it dekôr, de kostúms en elektryske apparatuer lykas de ferljochting. It kin dus gean om meubilêr, lykas in tafel of in stoel, om dingen dy't oan 'e wand hingje, lykas in skilderij of in klok, of om dingen dy't troch de akteurs yn 'e hân holden wurde, lykas in boek of tydskrift, in paraplu of gongelstôk, in swurd of pistoal of neam mar op.
Ornaris is der by in toaniel-, film- of tillefyzjeproduksje immen dy't spesjaal foar de rekwisiten ferantwurdlik is. Inkeld it amateurtoaniel is dêr in útsûndering op. Sa'n meiwurker wurdt wol de toanielfeint, rekwisiteur of ynspisiïnt neamd.
Paramount+
Ynhâld
De ynhâld fan Paramount+ komt foar it meastepart út 'e fûnskatalogussen fan 'e tillefyzjestudio's CBS Media Ventures (de CBS Studios ynbegrepen) en Paramount Media Networks (foarh. Viacom Media Networks en ViacomCBS Domestic Media Networks), en út dy fan filmstudio Paramount Pictures. Der wurdt ek orizjinele ynhâld foar de streamingtsjinst produsearre, sawol tillefyzjesearjes as films. Fierders kinne beskate sporteveneminten live streamd wurde, en yn 'e Feriene Steaten jildt itselde foar pleatslike tillefyzjestjoerders dy't liëarre binne oan it lanlike tillefyzjenetwurk CBS.
Mosier (Oregon)
Mosier is in plak (city) yn Wasco County yn Oregon, Feriene Steaten. Neffens de folkstelling fan 2020 hie it plak 468 ynwenners.
Skiednis
Mosier waard yn 1854 stifte en waard yn 1914 offisjeel in gemeente (city). It hjoeddeistige postkantoar wie eartiids in bank en hat noch hieltyd de orizjinele klús. De skoalle fan Mossier waard yn 1920 boud en wie oant 1963 in selsstannige skoalle doe't it part waard fan it Chenowith School District. Yn 2003 waard de skoalle fannijs selsstannich as in charter school.
Geografy
Mosier leit oan de rivier de Kolumbia, 19 km westlik fan The Dalles en 115 km eastlik fan Portland. De Interstate 84 fan Portland nei The Dalles rint bylâns it plak. It plak leit yn de Kolumbia-kleau dy't troch it Cascadesberchtme rint. It eilân Eighteenmile Island yn de Kolumbia leit krapoan in kilometer de stream del fan it plak.
Klimaat
It plak hat waarme en drûge simmers, mei trochsneed temperatueren net boppe de 22 °C. Neffens de Klimaatklassifikaasje fan Köppen hat Mosier in waarm mediterraan klimaat, Csb.
Demografy
Neffens de folkstelling fan 2010 wennen der 433 minsken, 203 hûshâldings e 107 famyljes yn it plak. De befolking bestie út 90,1% blanken, 0,2% swarten, 2,3% yndianen, 1,2% Aziaten, 0,7% Pasifisyske Eilanners, 4,2% fan oare rassen en 1,4% fan mingde rassen. Etnysk sjoen foarmen Hispanics 22,4% fan de befolking.
Paramount+
Skiednis
Paramount+ waard op 28 oktober 2014 yn 'e Feriene Steaten oprjochte ûnder de namme CBS All Access. Yn 't earstoan wie it bedriuw benammen rjochte op it live streamen fan CBS-programmearring fan pleatslike tillefyzjestjoerders en it on-demand streamen fan materiaal út 'e fûnskatalogus fan it tillefyzjenetwurk. Fan 2016 ôf begûn de tsjinst syn ynhâld út te wreidzjen mei orizjinele searjes (d.w.s. searjes dy't noch net op 'e tillefyzje west hiene), lykas it njoggentjinde seizoen fan 'e Amerikaanske ferzje fan it realityprogramma Big Brother, mar ek nije dramasearjes, lykas The Good Fight en Star Trek: Discovery. Om dyselde snuorje hinne begûn CBS All Access ek om utens troch te kringen, yn Kanada en Austraalje. Yn it lêste lân waard gearwurke mei it koartby troch CBS oankochte tillefyzjenetwurk Network 10, en kaam de streamingtsjinst sadwaande 10 All Access te hjitten.
Yn novimber 2019 fusearre CBS wer mei Viacom ta ViacomCBS (no Paramount Global). Yn 2020 waarden plannen oankundige om ynhâld ôfkomstich fan Viacom Media Networks (no Paramount Media Networks), lykas Comedy Central, MTV en Nickelodeon, en fan filmstudio Paramount Pictures te yntegrearjen yn CBS All Access. Ek waard it doel steld om dy streamingtsjinst úteinlik wrâldwiid beskikber te meitsjen mei in grut oandiel foar orizjinele programmearring. Yn septimber 2020 waard buorkundich makke dat CBS All Access yn it ramt fan al dy feroarings omneamd wurde soe ta Paramount+, nei de filmstudio. Dy omneaming krige syn beslach op 4 maart 2021.
Beskikberens
Yn Nederlân is Paramount+ (fia SkyShowtime) beskikber sûnt 25 oktober 2022.
Anno 2023 is Paramount+ as ûnôfhinklike streamingtsjinst beskiber yn Austraalje, Dútslân, Eastenryk, it Feriene Keninkryk, de Feriene Steaten (mei útsûndering fan Porto Riko), Frankryk, Ierlân, Itaalje, Kanada, Switserlân en hiel Latynsk-Amearika. Fia oare oanbieders is Paramount+ ek beskikber yn Algerije, de Arabyske Golfsteaten, Egypte, Estlân, Yndia, Irak, Jemen, it Karibysk Gebiet (útsein Kuba), Letlân, Litouwen, Marokko, Mauretaanje, Nij-Seelân, Súd-Koreä en Tsjaad. Yn wer oare gebieten is Paramount+ beskikber fia SkyShowtime, in joint venture fan Paramount Global mei Comcast, sadat der ek put wurde kin út 'e fûnskatalogussen fan 'e Sky Studios en fan NBCUniversal. SkyShowtime is beskikber yn Albaanje, Andorra, Bosnje, Bulgarije, Denemark, Finlân, Hongarije, Kosovo, Kroaasje, Montenegro, Nederlân, Noard-Masedoanje, Noarwegen, Poalen, Portegal, Roemeenje, Servje, Sloveenje, Slowakije, Spanje, Sweden en Tsjechje.
Rekwisyt
As by film- of tillefyzjeproduksjes ien of mear echte fjoerwapens as rekwisyt brûkt wurde, heart der ek immen spesifyk foar dy rekwisiten ferantwurdlik te wêzen. Dat is om foar te kommen dat fjoerwapens echt mei skerpe munysje laden binne as de opnamen plakfine. Dêrta moat foar eltse opname in kontrôle útfierd wurde. Sa'n persoan moat ferstân fan fjoerwapens hawwe om bgl. mei wissichheid it ferskil sjen te kinnen tusken in echte kûgel en in losse flodder. Ek moat sa'nent derfoar soargje dat de wapens net omtommelje, mar nei de opname fuortendaliks wer ynlevere wurde.
Wat der barre kin as der net sekuer tasjoen wurdt op fjoerwapens dy't as rekwisiten brûkt wurde, is dúdlik wurden by deadlike ûngelokken op filmsets, lykas dy, dêr't op 31 maart 1993 akteur Brandon Lee by omkaam, en dy, wêrby't op 21 oktober 2021 kamerafrou Halyna Hutchins de dea fûn.
Dalmaasje (regio)
thumb|250px|right Dalmaasje (Kroatysk: Dalmacija) is in regio yn Kroaasje, oan de Adriatyske See. De haadstêd fan Dalmaasje is Split.
Dzifa Kusenuh
thumb|Dzifa Afi Kusenuh foto: Tess van Genderen
Dzifa Afi Kusenuh (Utert, 3 maart 1995) is in Nederlânsk aktrise. Yn 2007 makke se har debút mei de rol fan Anouk yn de AVRO-searje Villa Neuzenroode, sy wie doe tolve jier. Yn 2010 spilet sy de rol fan Maja yn de EO- dramarige Verborgen Verhalen.
2011 wurdt se testteamlid yn it telefyzjeprogramma Checkpoint. Sy begjint yn it fiifde seizoen fan it programma. Op 29 oktober wurdt de earste ôflevering mei har dêryn útstjoerd.
Pistoal
thumb|Modern pistoal In pistoal is in fûstfjoerwapen, in fjoerwapen dat sa licht en kompakt is dat it mei ien hân hantearre wurde kin. It ûnderskiedt him fan in revolver trochdat de patroanen net yn in draaiende trommel sitte, mar yn in losse hâlder dy't yn de kolf fan it wapen stutsen wurdt.
Gebrûk
thumb|Saksysk pistoal út 1610 In pistoal is typysk in wapen foar de koarte ôfstân, oant inkele tsientallen meters. De koarte loop makket it wapen te ûnkrekt foar brûken op lange ôfstân. In pistoal wurdt benammen brûkt foar selsferdigening; yn bepaalde lannen is dit ek oan boargers tastien, mar waard eartiids ek offensyf tapast, benammen troch militêren. It is in wapen dat mar komselden brûkt wurdt om mei te jeien, hoewol't benammen yn de Feriene Steaten it jeien mei pistoalen wer yn swang komt.
Yn de measte lannen fan de wrâld is in fergunning nedich foar it besitten en brûken fan in pistoal. Yn Nederlân is ek it yn it iepenbier dragen fan in wetterpistoal of in luchtdrukpistoal dat úterlik net fan in echt pistoal te ûnderskieden is, strafber neffens de hjoeddeiske Wet wapens en munysje.
Skiednis
thumb|Pistoal út de 17e iuw Pistoalen binne oan it begjin fan de 16e iuw yn de Toskaanske stêd Pistoia ûntstien. It pistoal dankt syn ûntstean oan de útfining yn 1517 fan in nij model ûntstekkingsmeganisme dat mei in stik fjoerstien wurket, ynstee fan de oant dan ta wenstige lont. De namme fan it wapen giet lykwols grif werom op it Tsjechyske pišťala; it is, lykas dolk, trawant (hantlanger, oarspronklik hiersoldaat) en houwitser, ien fan de wurden út de tiid fan de Boheemske Hussitenoarloggen (fyftjinde iuw), dy't fia it Dútsk yn it Nederlânsk en Frysk terjochte komd binne.
Yn it earstoan koe mei in pistoal mar in inkel skot lost wurde. Tsjintwurdich binne de measte pistoalen semyautomatysk.
Konstruksje
thumb|Patroanhulzen fan ferskillende grutten Pistoalen binne yn ferskate kalibers (ynterne diameter fan de loop) te keap; by gruttere kalibers binne de projektilen swierder en bewege se stadiger as by lytse kalibers. De patroanen hawwe in diameter dy't meastal tusken .22 en .50 inch (± 5,6 en 12,7 mm) yn leit. It kaliber 9 mm is gongber by de Nederlânske plysje en it leger.
In modern pistoal bestiet út:
In útsûndering hjirop foarmje in oantal wedstriidpistoalen wêrby't de patroanhâlder net yn de kolf, mar foar de trekkergroep sit (krektas by de Walther GSP).
Handgun fa:سلاح کمری
Pylkwier
Pylkwier is in delsetting noard fan Himpens yn de gemeente Ljouwert. De namme komt ek foar as Pilckwyer, Pylqueer en Pijlkwier. Pilk soe in persoansnamme wêze kinne.
Kleaster
thumb|250px|right|De [[Sint-Willibrordabdij yn Doetinchem.]] right|thumb|250px|[[Nilov-kleaster |Kleaster fan Sint Nilus op Stolbny-eilân yn it Seligermar by Ostasjkov yn Ruslân om 1910. (Foto: Sergej Prokoedin-Gorski) ]] In kleaster (fan it Latynske claustrum, ôfsletten romte) is de mienskiplike wenning fan muontsen of monialen.
Kristendom
Yn de westerske kultuer binne fral de kleasters fan de katolike en de ortodokse tsjerken bekend. Yn it kristendom wie it kleasterlibben ynearsten bedoeld foar minsken dy't harren weromlûke woenen út de wrâld dy't as sûndich beskôge waard om harren oan God te wijen.
Yn de Midsiuwen wienen kleasters, en dan benammen de selsstannige abdijen, faak yntellektuele en ekonomyske sintrums.
Somtiids hie in kleaster it bewâld of bestjoer oer in gebiet; sa'n kleaster waard dan ek wol in sticht neamd.
Puntpeal (buorskip)
Puntpeal is in buorskip eastlik fan Drachtster Kompenije oan De Skieding, de dyk op de grins fan de gemeenten Opsterlân en Smellingerlân dy't in eastlike rjochting eineget by grinspeal 13 krekt op de grins fan de eardere Grinslanner gemeenten Mearum en Gruttegast mei Smellingerlân. De buorskip wurdt ek wol Paal en De Puntpaal neamd.
De roman Rjochtdei op de Skieding fan Rink van der Velde út 1993 spilet him ôf oan de Skieding en Puntpeal.
Kleaster
Kristendom
Der binne ferskate soarten fan kleasters. In kleaster dêr't in abt (of abdis) oan it haad stiet is in abdij. In kleaster mei in prior (of priorinne) oan it haad is in priorij.
Boedisme
Yn it Theravada boedisme yn Tailân is der in tradysje fan boskkleasters, dy't Taiske Bosktradysje neamd wurdt.
Omgong fan Frankryk 1939
De 33ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 10 oant en mei 30 july 1939, it wie de lêste Omgong foar de Twadde Wrâldkriich.
Dielnimmende ploegen
Fanwegen de driigjende kriich wiene hurdfytsers út Dútslân, Itaalje en Spanje net wolkom yn Frankryk. Om dochs op in aardich tal hurdfytsers en ploegen út te kommen, diene der fiif Frânske ploegen en ek in twadde Belgyske ploech mei.
King Diamond (band)
King Diamond is in Deenske black metalband oprjochte yn 1985 yn Keappenhaven troch sjonger King Diamond fan Mercyful Fate, nei't dizze band útinoar gien wie fanwegen muzikale mieningsferskillen. De band brocht yn 1986 syn debútalbum Fatal Portrait út. De teksten fan de band gean benammen oer horror en it okkulte. King Diamond hat tolve studio-albums en trije live albums útbrocht.
Warner Bros. Studios, Leavesden
De Warner Bros. Studios, Leavesden, foarhinne de Leavesden Studios, binne in studiokompleks yn it Ingelske doarp Leavesden, by Watford, yn Hertfordshire, dêr't de opnamen foar in protte films plakfine. It kompleks is eigendom fan 'e Amerikaanske filmstudio Warner Bros., mar de fasiliteiten binne te hier foar eltse filmstudio. Foarhinne stie op itselde plak it Leavesden Aerodrome.
Beskriuwing
Warner Bros. Studios, Leavesden binne ien fan 'e mar in pear lokaasjes yn it Feriene Keninkryk dêr't grutskalige filmopnamen dien wurde kinne. It studiokompleks omfiemet sa'n 50.000 m² fleksibele filmromte, wêrûnder ferskate reuseftige soundstages en ien fan 'e grutste filtrearre en ferwaarme wettertanks fan Jeropa. Dêropta is der op lokaasje kantoarromte beskikber en teffens wurkplakken foar it meitsjen fan filmsets en in bûtenromte mei in oerflak fan 32 ha en in ûnûnderbrutsen hoarizon fan 180°. Hoewol't it studiokompleks eigendom is fan 'e Amerikaanske filmstudio Warner Bros., is it te hier foar eltse filmprodusint of -studio. De Warner Bros. Studio Tour London – The Making of Harry Potter is in algemien tagonklike rûnlieding troch it diel fan it kompleks dêr't yn 'e 2000-er jierren de Harry Potter-films makke waarden. Dêr komme op drokke dagen wol 6.000 besikers deis op ôf. De rûnlieding en de wurkromten foar de opnamen fan nije films wurde sekuer útinoar holden.
Skiednis
It Leavesden Aerodrome wie in fleanfjild dat yn 1940 oan 'e râne fan Grut-Londen oanlein waard troch de De Havilland Aircraft Company en it Britsk Ministearje foar de Loftfeart yn it doarp Leavesden, tusken Watford en Abbots Langley yn it Ingelske greefskip Hertfordshire. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch wie it Leavesden Aerodrome in sintrum fan 'e Britske fleantúchfabrikaazje. It bleau oant de iere 1990-er jierren yn gebrûk, mar kaam doe leech te stean.
Yn 1994 socht filmstudio Eon Productions in plak om 'e filmsets oan te lizzen foar de opnamen fan 'e binnendoarsênes fan 'e James Bond-film GoldenEye. It studiokompeks dat ornaris foar films út 'e James Bond-rige brûkt waard, de Pinewood Studios yn Buckinghamshire, wie nammentlik folboekt mei oare produksjes. Mei't Eon net ree wie om te wachtsjen oant der romte frij kaam, seach men oars om. De reuseftige leechsteande hangaars fan Leavesden wiene tige gaadlik om omboud te wurden ta soundstages. Dat waard dien, en GoldenEye waard de earste film dy't grutdiels yn Leavesden opnommen waard.
De Leavesden Studios, sa't it nije studiokompleks kaam te hjitten, waard al rillegau ûntdutsen troch oare filmprodusinten. Yn 'e folgjende jierren waarden der û.m. Sleepy Hollow en Star Wars: Episode I – The Phantom Menace opnommen. Yn 2000 bespriek Heyday Films it gebrûk fan it kompleks foar de Amerikaanske filmstudio Warner Bros., wêrnei't yn in tiidsbestek fan likernôch tsien jier alle Harry Potter-films der filme waarden, te begjinnen mei Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001) en einigjend mei Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2 (2011).
Yn novimber 2010 kocht Warner Bros. it studiokompleks yn Leavesden oan, dat doe 'Warner Bros. Studios, Leavesden' kaam te hjitten. Dêrtroch waard Warner Bros. de iennichste Hollywood-studio mei in permaninte opnamelokaasje yn Jeropa. Oer de folgjende tsien jier ynvestearre de filmstudio mear as £100 miljoen yn ferbetterings oan it kompleks. Warner Bros. iepene yn 2012 yn it kompleks ek in algemien tagonklike rûnlieding mei as namme de Warner Bros. Studio Tour London – The Making of Harry Potter, wêrmei't 300 nije banen skepen waarden.
Dalmaasje (Romeinske Ryk)
Dalmaasje (Latyn: Dalmatia) wie de namme fan de Romeinske provinsje dy't tsjin Itaalje oer oan de oare kânt fan de Adriatyske See lei. Oars as de hjoeddeiske regio Dalmaasje omfieme Dalmaasje yn de Romeinske tiid gâns de eastlike Adriatyske kust.
Foar de Romeinen
Ear't de Romeinen nei it gebiet kamen hienen de Illiirjers dêr in eigen ryk hân. Dat hie in skoftke by it ryk fan Aleksander de Grutte heard, mar nei syn dea wer frij wurden wie. De Dalmaasjers hienen harsels yn 180 f.Kr. losmakke fan dit Illiryske ryk.
Romeinske provinsje
De skiednis fan de Romeinske provinsje Dalmatia begûn yn 168 f.Kr. doe't de Romeinen de kuststrook oermasteren. Dy krieg doe de namme Illyrikum nei it folk dat dêr wenne. Yn 156 f.Kr. foelen de Romeinen ek it binnenlân yn en fersloegen de Dalmaasjers definityf. De Dalmaasjers waarden twongen belêstings te beteljen. Oan it begjin fan de 1e iuw folge de rest fan it binnenlân en om-ende-by 10 n.Kr., ûnder keizer Augustus, waard Illyrikum yn twa provinsjes splitst: Dalmatia yn it suden, Pannonia yn it noarden. Fan dy tiid ôf oerspielde de Romeinske kultuer it Illiryske gebiet en de Dalmaasjers namen dy sûnder fierdere tsjinstân oer.
Ein fan it ryk
Op it ein fan it West-Romeinske ryk wie Dalmaasje hieltiid noch in part fan it ryk. Yn 475 waard Julius Nepos ôfsetten as keizer en kaam Romulus Augustulus op de troan. Dizze keizer waard yn 476 op syn bar ofsetten, troch de Germaanske generaal Odoaker. Keizer Julius Nepos flechte nei Dalmaasje en bleau der hearskjen oant syn dea yn 480, wêrnei it gebiet by Odoaker syn ryk foege waard. Odoaker krige te meitsjen mei ynfallen troch de Eastgoaten en moast him út Dalmaasje fuortlûke. Fan 488 oant 526 hearske de Eastgoatyske kening Diderik de Grutte oer Dalmatia en dêrnei yn 535 waard it wer beset troch de Romeinske keizer Justinianus I. Sûnt dy tiid wie it gebiet wer part fan it Romeinske ryk, dat letter it Byzantynske Ryk neamd waard.
Geografysk
thumb|Dalmaasje yn it Romeinske Ryk. In grut part fan de Dinaryske Alpen leinen op it grûngebiet fan Dalmaasje. Derbûten hearde ek it mearpart fan de Adriatyske kust by de provinsje. De haadstêd wie Salonae, it tsjinwurdige Solin. Keizer Diokletianus makke de provinsje ferneamd trochdat er in pear kilometer besuden Salonae in fersterke paleis bouwe liet, op it stee dêr't no Split leit. Oare wichtige stêden yn de Romeinske tiid wiene:
Dalmatia
Shawnee Smith
right|thumb|180px|Shawnee Smith Shawnee Smith (Orangeburg (Súd Karolina), 3 july 1969) is in Amerikaansk aktrise, dûnser en sjongster fan de punk/metalband Fydolla Ho (útsprekke as Five-Dollar Whore).
Smith ferskynde foar it earst yn films yn 1982, doe wie hja te sjen as dûnseres yn Annie. Yn 1987 briek hja troch mei in rol as de swiere tsiender yn Summer School.
Smith hat har ferneamdens fral te tankjen oan it persoanaazje Amanda Young, dy't yn de films Saw, Saw II, Saw III, Saw IV en Saw V te sjen is. Earder spile sy fan 1998 oant en mei 2004 de eigensinnige, wat domme, Linda yn de telefyzjerige Becker. Smith spile fierders gastrollen yn ûnder oaren Married...with Children, Murder, She Wrote en The X-Files. Neist aktrise is sy muzikant: sy spilet gitaar, piano en drums.
Persoanlik libben
Shawnee Smith waard berne as it twadde bern fan Patricia, in onkologyferpleechkundige en Jim Smith, in finansjeel planner en eardere piloat by de US Air Force. Har âlden gienen útelkoar doe't sy twa jier wie. Har mem troude opén nij doe't Shawnee acht wie.
Smith hat twa bern: dochter Verve (1999), út har houlik mei fotograaf Jason Reposar (1998–2003) en in soan Jakson (2005), út har koarte houlik mei de muzikant Kai Mattoon (2005–2006). Verve en Jakson dienen mei yn twa nûmers op it debútalbum fan Smith & Pyle, It's OK to be Happy.
Freark Hindrikstrjitte (Snits)
De Freark Hindrikstrjitte is in yn 1929 oanleine strjitte yn de wyk Sperkhim yn Snits yn de gemeente Súdwest-Fryslân.
De strjitte rint fan de Wâldfeartkaai yn noardwestlike rjochting oant de Toppenhústerwei en krúst dêrby de Johan Willem Frisostrjitte, Jan fan Nassaustrjitte en de De Bourbonstrjitte. Der steane benammen hierhuzen yn dizze strjitte. Yn april 1930 besleat de ried fan de eartiidske gemeente Snits dizze strjitte te ferneamen nei prins Freark Hindrik. . Parallel oan de strjitte rinne de Willem de Swijerstrjitte, ferneamd nei syn heit, en de Amaliastrjitte, ferneamd nei syn frou.
Dr. Boumawei (Snits)
thumb|right|It doetiidske Sint Anthonius Sikehûs mei lofts foar de Stasjonswei De Dr. Boumaweg is in strjitte yn Snits, dy't fan de oerdyk by de Parkstrjitte nei it stasjon rint.
Ferbinings
De strjitte rint fan de Parkstrjitte nei it plein foar it stasjon, dêr't er oanslút op de Kanaalstrjitte, de Stasjonsstrjitte en it Julianapark. Underweis komt der oan de súdkant earst de Sofiastrjitte op út en dan de Willemstrjitte. Oan de nooardkant rint it spoar fan Ljouwert nei Starum. Oan de strjitte leit ek de griene romte fan it Julianapark.
Sjoch ek
Dr. Boumaweg
Herfoarme tsjerke (Langwar)
thumb|Tsjerke fan Langwar De herfoarme tsjerke fan Langwar stiet oan de Oasingaleane yn Langwar, gemeente Skarsterlân.
De sealtsjerke út 1777 mei trijesidige koarsluting en koerbôgefinsters waard boud as ferfanging fa in tsjerke mei sealdaktoer út 1683. It earste tsjerkegebou út de 13e iuw waard yn 1517 troch brân ferwoaste. Yn de toer fan trije liddingen mei hoekepilasters en ynsnoerde spits hingje twa klokken, wêrfan ien út 1683 fan Petrus Overney. De wynwizer hat de foarm fan in swan. Boppe de yngong sit in snijraam yn Loadewyk XVI-styl mei dûbele hoarn fan oerfloed. It ynterieur wurdt dekt troch in houten tûneferwurf. De preekstoel, makke troch Benedictus Jans, it doopstek en de hearebanken komme út 1684. Ien hearebank is fan grytman Frans Julius Johan fan Eysinga (1752-1828). Hy skonk de troch Lubbartus Bekenkamp makke oargelkas. It oargel út 1874 is makke troch Lambertus van Dam en yn 1967 restaurearre troch Bakker & Timmenga. Der is in doopbekken út 1923 en in doopfont út 1954.
Yn 1923 is de tsjerke restaurearre ûnder lieding fan arsjitekt G.J. Veenstra. De tsjerke is in ryksmonumint. De neistlizzende pastorije út 1910 is in ûntwerp fan W.C. de Groot.
Der wurdt tsjerke troch de herfoarme gemeente yn Langwar c.a.
Bidlersstien
In bidlersstien is de âlde beneaming foar grinsstien. Der stienen bygelyks bidlersstiennen oan it begjin fan de Slachte ûnder Raard. Soksoarte peallen of platen waarden yn de folkmûle soms "âld soldaat" neamd.
Bidlersstienen wurde setten op plakken dêr't de grins in knik makket. Fanâlds is fan de iene bidlersstien de oare al te sjen.
Godfrey Harold Hardy
thumb|right|Godfrey Harold Hardy Godfrey Harold Hardy (Cranleigh, 7 febrewaris 1877 – Cambridge, 1 desimber 1947) wie in Britsk wiskundige.
Hy hâlde him benammen dwaande mei getalteory en skreau der inkele standertwurken oer. Yn 1915 bewiisde hy, dat ûneinige soad nulpunten fan de Riemann-zeta-funksje op de krityske linen Re(z) = 1/2 lizze, in wichtige stap yn de rjochting fan de Riemann-hypoteze.
Hie wie de earste dy't de wiskundige genialiteit fan Ramanujan erkende. Hy wurke in soad yn de mande mei John Littlewood.
4 maaie
De jûn fan 4 maaie is yn Nederlân Deadebetinking.
Karel F. Gildemacher
Gildemacher wie learaar Frysk, direkteur fan Instituut Onderwijs CHN en ferbûn oan de Fryske Akademy as nammekundige. Hy is yn 1993 promovearre op in dissertaasje oer Fryske wetternammen. Hy siet ek yn de redaksje fan de Nieuwe Encyclopedie van Fryslân. De lêste jierren skriuwt er kollumns yn de Ljouwerter Krante.
Publikaasjes
De folsleine list publikaasjes is fia de auteursnamme te finen op de site fan Tresoar.nl.
Elagabalus
thumbnail|right|250px|Buste fan Elagabalus, Museum Capitolini yn Rome Markus Aurelius Antoninus almeast bekend mei syn bynamme "Elagabalus" of "Heliogabalus" (sa. 203 – 11 maart 222), wie in Romeinske keizer fan 218 - 222. Foar de antike en moderne generaasjes stie syn namme symboal foar de ferdoarnens en dekadinsje yn de Romeinske keizertiid en ek foar jammerdearlik orientalyske kulteurynfloeden.
Libben
Hy wie krekt fjirtsjin jier âld doe hy yn 218 ta keizer útroppen waard troch de oanhingers fan de âlde keizerlike famylje dy't de dea fan Karakalla troch Makrinus wreke woenen. It bewâld fan it ryk lit de jonge keizer foar it grutste part oer oan Julia Maesa en sels wijde hy him oan syn eigen Sinnegod, yn de eagen fan Romeinen in bizarre kultus, dêr't er ek haadpryster fan wie.
Hy besocht fan syn god mei de titel fan Deus Sol Invictus in Romeinske oppergod te meitsjen. Ter eare fan him lit er op de Palatyn yn Rome de grutte Tempel fan Elagabal bouwen.
Yn 221 oertsjogge Julia Maesa him syn neef Severus Aleksander ta Caesar (kroanprins) te beneamen, sadat er him alhiel tawije koe oan syn religy.
Moard
Nei fjouwer jier it purper droegen te hawwen waard de 18-jierrige keizer tagelyk mei syn mem op 11 maart 222 fermoarde. Syn eigen lyfwacht, de praetorjaanske garde wie dêr by belutsen op oanstichtsje fan Julia Maesa en Julia Mamaea. Harren oerskot waard troch de strjitten fan Rome sleept om dêrnei yn de Tiber smiten te wurden.
Boarnen
thumb|Auitus Varius Antoninus Heliogabalus, gravuere yn medaillon 1710 De skriuwer fan de Historia Augusta - in neifolger fan Suetonius - feroardiele yn syn biografy it libben fan de ferdoarne jonge keizer, mar beskriuwt wol alle útspattings dy't plak hienen op sawol religieus en sosjaal as op seksueel mêd. Sommige lettere skriuwers wienen sa mooglik noch ferneatiger oer him. Sa neamde de 19e iuwske histoarikus S.W. Stevenson him "...the most cruel and infamous wretch that ever disgraced humanity and polluted a throne..." ("...de wreedste en ferachtlikste stakker dy't ea de minskheid ûntsierde en in troan fersmoarge...").
Prinses Margrietkanaal
200px|right It Prinses Margrietkanaal is in kanaal foar grutte skipfeart troch Fryslân, fan 64,5 km. lang. It rint fan Strobos, mei oansluting op it Van Starkenborghkanaal yn Grinslân, oant De Lemmer, mei oansluting op de Iselmar.
It is yn 1951 iepensteld, en om 1965 hinne útdjippe ta 3,8 m. sadat ek kustfarders tagong ta de Fryske wetters hienen. It wie net in folslein nij-groeven kanaal; it foarmet in ferdjipping, ferbreding en ferbining fan wetterwegen:
Yn 1959 waard een sydtakke nei Drachten yn gebrûk nomd, foar It Hearrenfean bestienen ek plannen. Midden jierren sechtich waard it kanaal útdjippe nei -3,8 m simmerpeil, sadat kustfarders tagong krigen ta de Fryske wetters.
Nei in stiging fan it pasearre laadfermogen sûnt de jierren '50 nei om de 0,5 miljoen ton per jier yn de jierren '60, sette yn 1969 in sterke daling yn. Dit hong gear mei de efterútgong fan de koasterfeart en de taname fan it ladingoanbod yn konteners en pakketten. Omdat it kanaal in tal Fryske marren ferbynt, kaam der folle mear rekreaasjefeart. Wichtich is de hoefizerfeart: it transitoferkearr fan de ienen bûtenlânske haven nei de oare (meast Dútske). It oandiel fan dizze feart yn it totaal passearre laadfermogen skommelde sûnt de jierren 50 tusken de 6% en de 10%.
Lemsterwei (Snits)
De Lemsterwei is in wichtige trochgeande wei op de râne fan de wyk Himdyk yn Snits. Bûten de stêd is de Lemsterwei bekend as N354.
De wei krige syn namme yn 1843 en waard neamd nei De Lemmer, dêr't de wei út Snits wei hinne rint. De wei wie ien fan de earste ferhurde diken yn Fryslân en wie ta stipe en ferbettering fan it ferfier oer de wei.
De strjitte begjint by de Lemsterdykbrêge, oer de súdrin fan de Stedsgrêft. Dêr slút de strjitte oan op de Balthuskade en oer de brêge op de Heecheind. De namme Lemsterwei hat de dyk mar oant de oanslúting mei de Sudergoewei; dêr foarby krijt de dyk de namme Ripewei.
Oan de Lemsterwei steane it Hotel Osinga en de Wettertoer. Fan de ein yn de stêd stiet de Wetterpoarte drekt oer de brêge. De Lemsterwei krúst de Rykswei 7 en, mei help fan de Lemsterweibrêge, de stedsgrêft.
Jikke Ozinga
Jitske Ozinga, (Hommerts, 20 maart 1906 - Snits, 4 augustus 1996), bynamme "Moeke Jikke", hie jierrenlang bekendheid as de âldste hotelhâldster fan Nederlân.
Fan 1930 oant har dea swaaide hja de septer oer de âlde stedsherberch, Hotel Ozinga, oan de Lemmerwei yn Snits. Dêrneist wie se bekend as skriuwster fan gedichten en maatskippijkrityske stikjes. Dy lêsten waarden meast ek yn boekfoarm nei de pleatslike krante stjoerd.
Fanwegen har markante persoanlikheid waard se ek wol de "Keninginne fan Snits" neamd. Yn 1980 krige hja in keninklike ûnderskieding foar har unike gasthâlderskip en har fersetsaktiviteiten yn de tiid fan 'e Dútske besetting fan 1940 oant 1945.
Aldskou
Aldskou (Nederlânsk: Oude Schouw) is in buorskip yn de himrik fan Akkrum, yn de gemeente It Hearrenfean, likernôch healwei Akkrum en Jirnsum.
It plak dêr't no Aldskou leit hat al iuwen lang in wichtich punt west. De Griene Dyk, de Alde Wjittering en it Prinses Margrietkanaal joegen yn de rin fan 'e tiid tagong ta Snits en it súdwesten fan Fryslân, de Boarn en de diken dêr bylâns joegen nei it easten tagong ta de Wâlden, en ek de Boarn en letter it Prinses Margrietkanaal joegen tagong ta Ljouwert en it noarden fan Fryslân. It behearskjen fan Aldskou en Jirnsum hat dan ek yn in rige fan oarloggen fan strategysk belang west.
Sûnt op syn minst de 17e iuw hat dêr in fearhûs en postiljonthûs west. Oant en mei 1839 hie Ljouwert der in fear en in fearhûs, om't dêr de wei nei Oerisel oer de Wjittering hinne moast, mar sûnt 1840 leit der in brêge. Mei it tanimmen fan it ferkear oer de wei waard ek de brêge fan strategysk belang, dy't er west hat oant en mei de Twadde Wrâldkriich. Sels yn 'e Dútske tiid wie de brêge fan Aldskou noch fan strategyske betsjutting en troch it fernielen fan de brêge troch de Dútskers waard it Kanadeeske leger inkelde oeren opholden. Der hat dêrnei in skoft in Bailey-brêge oer de Wjittering lein.
De earste kear dat melding makke wurdt fan sylwedstriden tusken frachtskippen (skûtsjes) en beurtskippen wie yn 1820 tichtby Aldskou Om 1950 hinne waard de trijesprong in krusing doe't it gedielte fan it Prinses Margrietkanaal rjochting Grou klear kaam. Om't dêr it Prinses Margrietkanaal de Boarn krúst is it hieltyd noch in drok punt op it wetter en is der noch altiten in útspanning.
Beafeart
thumb|right|Beafeart In beafeart is yn de Roomske tsjerke de tocht nei in plak dat de namme fan in hillichheid hat. It kin wêze dat it plak ferbûn is mei de stifter of in hillige fan in religy, of op oare wize in wichtich plak ynnimt yn de skiednis fan de religy. It kin ek it plak fan in iepenbiering of in religieus boppenatuerlik wûnder wêze.
Krúswetter
De namme "Krúswetter" wurdt foar mear as ien wetter brûkt:
Arjen Robben
thumb|Arjen Robben in 2019 Arjen Robben (Bedum, Grinslân, 23 jannewaris 1984) is in Nederlânske eardere beropsfuotballer dy't trochstrings as wjukspiler spile. Robben spile tusken 2003 en 2017 96 kear yn it Nederlânsk alvetal, wêrfoar hy sânentritich kear scoarde.
Robben debutearre yn desimber 2000 by FC Grins yn it betelle fuotbal. Nei oardel seizoen ferhuze hy nei PSV, wêr't hy yn 2003 syn earste kompetysje titel wûn en útroppen waard oant Nederlânsk Talint fan it Jier. Yn 2004 ferhuze hy foar achttjin miljoen euro nei Chelsea. Hoewol pleage troch blessueres pakte Robben mei The Blues twa nasjonale kampioenskippen op rige (2005 en 2006).
Nei trije jier by Chelsea gie Robben fuort yn 2007 foar fiifentritich miljoen euro nei Real Madrid. Hy groeide út oant in wichtige spiler yn it alvetal dat yn 2008 de Spaanske titel pakte en spile der mei-inoar mei fiif lângenoaten; Van Nistelrooij, Sneijder, Drenthe, Van der Vaart en Huntelaar. Yn de simmer fan 2009 frege de oankeap fan nije Galácticos him te fuortgean en makke hy de transfer nei Bayern München. Mei de Dútske Rekordmeister wûn hy tweintich prizen, wêrûnder de UEFA Champions League, de UEFA Super Cup en fiif kear de Dútske dûbeld. Robben spile by Bayern tsien jier mei-inoar yn de oanfal mei Franck Ribéry. Sy krigen hjir as twatal de bynamme 'Robbery'.
Robben debutearre yn april 2003 op 'e leeftyd fan njoggentjin yn it Nederlânsk alvetal. Hy fertsjintwurdige syn lân op de Europeeske kampioenskippen fan 2004, 2008 en 2012 en de wrâldkampioenskippen fan 2006, 2010 en 2014. Tidens de WK's fan 2010 en 2014 waard hy nominearre foar de Gouden Bal. Yn 2014 waard Robben as earste fuotballer sûnt Ruud Gullit (1987) keazen ta Nederlânsk Sportman fan it Jier.
Yn july 2021 makke hy bekend definityf te stopjen mei syn fuotbalkarriêre.
Op 7 novimber 2021 fûn yn it stadium fan FC Grins in earbetoan oan Robben plak.
Nyck de Vries
Nyck de Vries (Twellingea, 6 febrewaris 1995) is in Nederlânsk karter en is sûnt 21 jannewaris 2010 opnaam yn it talinteprogram fan de Formule 1-ploech McLaren.
De Vries hat sûnt 2001 al in grutte rige oan kartprizen by elkoar riden. Sa waard hy yn 2008 en 2009 Dútsk kampioen yn de KF3 klasse en wûn hy yn beide jierren de World Series Karting.
Dufur (Oregon)
thumb|left|""Balch Hotel'', boud yn 1907, yn Dufur (2008) Dufur is in plak (city) yn Wasco County yn Oregon, Feriene Steaten. Neffens de folkstelling fan 2020 hie it plak 632 ynwenners.
Nyck de Vries
Yn 2021 waard Nyck de Vries wrâldkampioen yn de Formule E, De heechste raceklasse foar elektryske auto's dêr't de Vries sûnt 2019 yn ried. Op 20 maaie 2022 ried de Vries syn earste rûntsjes yn in Formule 1 auto. by de frije training fan de Grutte Priis fan Spanje. Op 10 septimber datselde jier waard bekend dat de Vries op 11 septimber as earste fries ea meidwaan sil oan in wedstriid yn de Formule 1. . De Vries riid de Grutte Priis fan Itaalje foar it team fan Williams. Yn oktober 2022 waard bekend dat de Vries foar it seizoen Formule 1 yn 2023 tekene hie foar it team fan AlphaTauri. Op 11 july 2023, makke AlphaTauri bekend dat Nyck de Vries fanwegen tsjinfallende resultaten ûntslein is, syn plak by it team waard ynnommen troch de Australyske koereur Daniel Ricciardo.
Oersjoch Formule 1-karriêre
* Seizoen noch dwaande.
Dufur (Oregon)
Skiednis
De earste blanken kamen yn 1852 yn de omkriten. Dufur waard op 10 febrewaris 1893 stifte troch de twa bruorren Andrew en Enoch Burnham Dufur. Harren âlden, dy't út Nij-Ingelân wei kamen en fan Frânske hugenoaten ôfstamje, setten harren yn 1872 nei wenjen yn de omkriten en setten útein mei it opfokken fan fee op 240 bunder lân op it plak dêr't Dufur hjoed-de-dei leit. Yn 1880 ûntwurpen se it plattegrûn fan it plak.
Yn 2018 baarnde der goed 30.000 bunder lân ôf yn de omkriten fan Dufur omreden de drûchte.
Geografy
Dufur leit likernôch 25 km súdlik fan The Dalles oan de US Route 197. It plak leit yn it midden fan rôljende heuvels, dêr't benammen weet en fruitbeammen ferboud wurde.
Klimaat
It plak hat waarme en drûge simmers, mei trochsneed moanlikse temperatueren net boppe de 20 °C. Neffens de Klimaatklassifikaasje fan Köppen hat Dufur in waarm mediterraan klimaat, Csb.
Oud-Zuilen
thumb|Lizzing fan Oud-Zuilen yn de eardere gemeente Maarssen thumb|Komboerd Oud-Zuilen Oud-Zuilen is in doarp oan de rivier de Fecht, yn de gemeente Stichtske Fecht, yn de provinsje Utert.
Om 700 hinne hie de Fryske ealman Wursing, de pake fan de ferneamde sindeling en biskop Liudger, it lângoed Swesen oan de Fecht yn besit. Yn de 13e iuw is der foar it earst sprake fan Zuilen.
Om 1900 wurdt troch de yndustrialisaasje in útwreiding fan it doarp realisearre meidat de bedriuwen Werkspoor en Demka harren fêstigen oan it Amsterdam-Rynkanaal. Dy útwreiding, dy't hielendal los stie fan it doarp, waard Nieuw-Zuilen neamd. Nieuw-Zuilen waard yn 1954 anneksearre troch de stêd Utert en leit no yn de wyk Noardwest.
Plinius de Aldere
thumb|Plinius de Aldere, [[18e iuw|18e-iuwsk ôfbyld]] Plinius de Aldere (Latyn, folút: Gaius Plinius Secundus maior; Komo, 23 nei Kr. - ûnder Stabiae, 25 augustus 79), mei de bynamme maior, d.i. de Aldere, om him ûnderskiede te kinnen fan syn omkesizzer Gaius Plinius Caecilius Secundus minor, better bekend as Plinius de Jongere, wie in Romeinsk militêr, letterkundige en amateur-wittenskipper.
Hy wie in freon fan keizer Fespasianus. Hy wie de measte tiid dwaande mei stúdzje, skriuwen en it ûndersykjen fan natuerlike- en geografyske ferskynsels. Dit resultearre yn in ensyklopedy, Naturalis Historia, wat in foarbyld waard foar eltsenien dy't him letter oan in fergelykber wurk sette. Yn boek XVI beskriuwt er it lân sûnder beammen fan de Sjauken tusken de Noardsee en de wâlden, dêr't minsken op terpen wenje en ierde as branje brûke.
Plinius hat it befel oer mear as ien legers yn ferskate Romeinske provinsjes hân. Yn 47 wie der by doe't de Sjauken ferslein waarden, 50/51 fjochte er yn wat no Noardhessen is. Fierders begelate Plinius, de lettere keizers Fespasianus en Titus op har fjildtochten nei Germaanje.
Omgong fan Frankryk 1909
De 7e edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 5 july oant en mei 1 augustus 1909.
Ferpyldering
Ferpyldering is in sosjologysk begryp, wêrmei't doeld wurdt op de fertikale struktuer yn de mienskip, basearre op ien of mear libbensskôgjende karakteristiken. De term hat meastentids in negative byklank en wurdt dan brûkt troch dyjingen dy't de organisaasje fan maatskiplike struktueren op grûn fan libbensskôging net sa winslik achtsje. In tsjinsteld begryp, Untpyldering wurdt brûkt foar it ôfbrekken fan 'e âlde pylders, dat fan 'e 1980-er jierren ôf plakfûn.
Pylders yn de maatskippij
'Ferpyldering' is in begryp dat ûnder oaren yn Nederlân en Belgje brûkt wurdt, mar it model kin ek op in soad oare lannen tapast wurde. It doel fan de ferpyldering is om in tige ferdielde mienskip, sa as yn it Nederlân fan yn de earste helte fan de 20e iuw, by inoar te hâlden. Dat barde dêr oan de iene kant troch in beskate foarm fan skieding tusken de befolkingsgroepen, oan de oare kant troch gearwurking fan de eliten oan de top. De skieding krige stal trochdat eltse pylder syn eigen tsjerke, omrop, krante, stânsorganisaasje, fakbûn, politike partij, wenningbouferiening, scoutinggroep, skoallen, sikehûs, sportferienings en sels winkels en bedriuwen hie. Foar mids 20e iuw wie dy situaasje sa frappant, dat bygelyks guon Nederlânske winkelbedriuwen in foarkar foar personiel fan in beskate tsjerke hienen. Dat late ta grutte kulturele ferskillen, net alline yn de stêden, mar ek op parten fan it plattelân, risseltearjend dat hiele befolkingskloften dy't neist inoar libben sûnder in protte kontakt te hawwen. Tagelyk waard troch it ferpylderingssysteem oan de iene kant, mar it wol gearwurkjen oan de top oan de oare kant, ek in soad maatskiplike spanning foarkaam.
Yn de 19e iuw wie der al in oanset ta ferpyldering makke mei de emansipaasje fan de katoliken en grifformearden. In hichtepunt waard berikt by de diskusje om it algemien kiesrjocht en de saneamde skoallestriid, dy't harren beslach krige yn de jierren om 1917 hinne. Begjin 20e iuw ferrûn ek de ûntjouwing fan de moderne sûnenssoarch en de sosjale wenningbou meast fia linen fan ferpyldering.
Nederlânske situaasje
De neifolgjende tabel lit de wichtichste organen fan eltse pylder sjen.
''* Oekumenysk betsjut hjir: stribje nei mear ienheid tusken roomsk-katoliken en protestanten.
Fuort nei de Twadde Wrâldkriich ûntstie, sawol yn liberale, as sosjaal-demokratyske, kommunistyske, katolike en protestantsk-kristlike rûnten, grutte twivels oer de ferpylderings. Dat wifeljen hie te krijen mei de gearwurking oer de grinzen fan de pylders yn it ferset tsjin de Dútsers yn de Twadde Wrâldkriich. Der waard in ienheidspartij oprjochte, de Nederlandse Volksbeweging, dêr't eltse progressive, konfesjoneel as net, him by jaan koe. De Nederlandse Volksbeweging wie grûnfêste op it persoanalistysk-sosjalisme, dat sterk tsjin autoritêre ideeën wie. Dat wurdt de Doorbraak-gedachte neamd. Dat trochbrekken waard lykwols neat troch tsjinwar fan de Nederlânske biskoppen, en de Folksbeweging bliek in deaberne berntsje te wêzen. Guon katoliken giene op persoanlike titel, mei de lytse, progressive en pasifistyske Kristen Demokratyske Uny en de liberale partij VDB, de fúzje oan mei de SDAP, en foarmen doe sa de PvdA. Dat, de PvdA is yn syn wêzen in wiere trochbraak-partij. De biskoppen fan Nederlân fersetten harren lykwols no ek, dellein yn it Mandemint fan 1954. Trochdat de lju fan de âlde SDAP de oerhân yn de PvdA hienen, en troch it ûntbrekken fan in sterk kontingint konfesjonelen, hong men dêr ek oer nei de idealen fan de âlde SDAP.
Dirk Lenige
Dirk Lenige (Makkum 20 augustus 1722 - dêre, 26 maaie 1798) wie in Makkumer dichter.
Hy wie in minnistysk keapman en seilmakker dy't yn de twadde helte fan syn libben gedichten yn it Nederlânsk en Frysk skreau. In soad gelegenheidsrimen, natoergedichten en hardersfersen. Hy wie de earste dy't de sonnetfoarm brûkte yn Fryslân, en dan yn 'e Makkumer tongslach fan it Klaaifrysk.
Syn wurk is ûngelyk fan wearde, mar toant wol de keunstopfettings fan syn tiid. Boppedat is der ynfloed fan de Hollânske literatuer yn syn dichtgenoatskip "Kunst kweekt het menschelijk geluk". Ek syn dochter Cynthia (1755-1780) waard hjir letter lid fan. Syn bibliografy is de grutste boarne fan it Makkumersk; der is gjin oare doarpsfariant fan it Klaaifrysk wêryn't safolle wurk fan sa lang lyn bewarre bleaun is. Yn 1958 waarden syn Fryske gedichten útjûn.
Wynmotor Aldlemmer 1
De Wynmotor Aldlemmer 1 is in poldermole fan it type wynmotor by it Stellingwerver doarp Aldlemmer.
De mole hat in wynrêd fan 12 blêden en in diameter fan 4,5 meter. It boujier fan de mole is net bekend. Hy stiet oan de Alde Lemstersleat. De wynmotor is net-mealree en is net iepene foar publyk.
Kurt Gödel
Libben
Gödel hat in tige grutte ynfloed hân op it wittenskiplike en filosofyske tinken fan de 20e iuw, meidat hy it eardere wurk fan Bertrand Russell, A.N. Whitehead en David Hilbert om de wiskunde op in formele basis fan in slutend oerkoepeljend aksiomatysk systeem te basearjen, tige ûndergroef.
Yn syn twadde ûnfolsleinheidsstelling toande Gödel letter oan dat de kontinuümhypoteze net werlein wurde kin binnen de konsistinte aksioma’s fan de samlingenlear. Kurt Gödel levere fierder belangrike bydragen oan de bewiisteory troch de ferbannen te ferdúdlikjen tusken de klassike logika, de yntuïsjonistyske logika, en de modale logika.
De freonskip tusken Albert Einstein en Gödel wie legindarysk, wat ek blykte út de wannelingen dy't se tegearre ûndernommen fan en nei it IAS. De aard fan harren petearen wie foar de oare leden fan it ynstitút in geheim. De ekonoom Oskar Morgenstern ferhellet dat Einstein him oan de ein fan syn libben yn betrouwen sei dat syn “eigen wurk net folle mear betsjutte, mar dat hy allinnich noch mar nei it ynstitút gie om it foarrjocht te hawwen tegearre mei Gödel op hûs oan rinne te kinnen.
Nanninga
Nanninga (Stellingwerfsk:Nanninge) is in buorskip yn Easterwâlde yn de gemeente Eaststellingwerf.
Nanninga is neamd nei in pleats dy't dêr stie.
De yn de Opsterlânske Kompanjonsfeart lizzende slûs hat deselde namme as de buorskip. Ek de yn 'e buorskip lizzende brêge hat dy namme krigen.
Wynmotor Aldlemmer 2
De Wynmotor Aldlemmer 2 is in poldermole fan it type wynmotor by it Stellingwerfske doarp Aldlemmer.
De mole hat in wynrêd fan 12 blêden en in diameter fan 3,5 meter. It boujier fan de mole is net bekend. Hy stiet east fan de histoaryske Feanslûs. De wynmotor is net-mealree en is net iepene foarr publyk.
Slach by Detmold
De Slach by Detmold fûn plak yn it súdeastlike diel fan it Teutoburgerwâld, by it plak Detmold op de berch Osning. Dy fjildslach wie ien fan de fjouwer dy't Karel de Grutte levere tsjin de Saksen yn de Saksekriich.
Eftergrûn
Nei ôfrin fan dizze fjildslaggen wienen de Saksen troch Karel de Grutte sa bot ferslein dat dy dêrnei net langer mear iepentlik tsjin him striden doarren. Lykwols hienen ek de Franken grutte ferliezen yn de slaggen.
Ald Tsjerkhôf (Snits)
It Ald Tsjerkhôf is de strjitte dy't oan de westlike side de Grutte of Martinitsjerke fan Snits omslút. It eastlike part fan dy ûntsluting is de Grutte Tsjerkestrjitte.
Namme
De namme fan de strjitte komt fan it eardere tsjerkhôf fan de Martinitsjerke. It begraafplak fan dit tsjerkhôf sit foar in part noch ûnder de befluorring. Dy deade-ikker waard yn 1827 sluten en ferpleatst nei bûten de stêd. Ta dit ferplakken waard besletten om sykten bûten de stedsmuorren hâlde te kinnen. Dit wie motivearre troch de epidemy dy't nei de Wettersneed fan 1825 útbruts yn Snits. De nije lokaasje, no de Algemien Begraafplak Snits, waard keazen om't hjir earder it Janiterkleaster stean hie, en it dêrom wijde grûn wie.
Monumint
Njonken de tsjerke stiet it Oarlochsmonumint fan Snits. Dit monumint is hjir yn 1950 setten. Foarhinne stie it yn oare foarm oan de oare kant fan de strjitte en dêrfoar njonken de eardere Waach fan Snits.
Westromte
Oan de westkant fan de tsjerke is in protte romte. Dit is ûnder oare om't de tsjerke nei dy kant net útwreide is, en it westporteal en de tuorren binne sels ôfbrutsen is. Yn 1970 is grut boaiemûndersyk dien in de strjitte. Doe binne meardere resten fan de tsjerke, begraafplak en eardere bewenners fûn. De eardere foarmen fan de tsjerke binne mei stienen yn it gêrs om de tsjerke oanjûn.
Yn 2002 is de rest fan de romte fan it Ald Tsjerkhôf opnij ynrjochte. Hjirby binne de yn 1682 weihelle westtuorren fan de tsjerke middels hurdstiennen podia sichtber makke. De werynrjochting is útfierd nei in ûntwerp fan de Deenske lânskipsarsjitekt professor Swen-Ingvar Anderssen. Yn it befluorringspatroan binne, as strielen rjochte op de preekstoel fan de tsjerke, banen hurdstien oanbrocht.
Troch de werynrjochting hat de romte foar de tsjerke no in pleineftige útstrieling. Der wurde faak eveneminten hâlden, wêrûnder yn 2005 de lanlike yntocht fan Sinteklaas. Hjir wurdt ek alle jierren it evenemint Lekker Snits hâlden.
Bebouwing
De bebouwing oan de westkant fan it Ald Tsjerkhôf is de oarspronklike bôge fan hôfrânbebouwing; stipe troch beplanting hat it de útstrieling fan in hofke. Oare kant de oarspronklike útgong fan it hôf nei de Tsjerkegrêft stiet súd hjirfan de hjoeddeiske Martinistate, foarhinne stie hjir it Gymnasium en letter ek de Brânwarkazerne fan Snits. Eastlik dêrfan, oarekant de trochgong nei it Martiniplein is in rygje winkels, dy't by it krúspunt mei de Grutte Tsjerkestrjitte, de Ald Komerk en de Galigastrjitte oanslute op it winkelsintrum fan Snits.
Oan de noardkant fan de strjitte steane de eardere Jan fan Nassauskoalle en de Ebenezerskoalle, dy't sûnt 2011 opnaam binne yn it Kultureel Kertier Snits. Oarekant fan de útgong nei de Merkstrjitte, oant de oansluting mei de Grutte Tsjerkstrjitte, is de bebouwing fral de efterkant fan dy fan de Merkstrjitte.
Trail of Tears (band)
Trail of Tears is in Noarske metalband oprjochte yn 1997 yn Kristiansand. De band brocht yn 1998 syn debútalbum Disclosure in Red út. De teksten fan de band gean benammen oer wanhope, geweld en mentale efterútgong. Yn 2013 waard de band opheft, mar yn 2020 waard in trochstart makke. Trail of Tears hat sân studio-albums útbrocht.
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1988
De Olympyske Simmerspullen 1988 ek wol de 'XXIVe Olympiade neamd, waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden, De sjitsport waard hâlden yn it Taenung International Shooting Range.
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1988.
Fear (ferfier)
In fear, fearboat, set of mei in Ingelsk lienwurd ferry is in fartúch dat in ferfiersferbining oer in wetter ûnderhâldt, mei as doel om minsken en fracht fan it iene nei it oare plak oer te setten.