cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stjer (film)
Oanlieding
Meidat it Hûnekopfestival troch de koronapandemy net trochgie, en de optredens stilleine, hie Stoffers net folle omhannen.
Begjin 2020 waard hy ynspirearre troch de film Dolemite is my name, in film oer in man dy’t sels in film makke, mei in lyts budzjet. Yn de tiid fan de earste korona-lockdown, op 1 april 2020, lansearre De Hûnekop in eigenmakke treler op syn webside, mei in link nei tagongskaartsjes. Dejingen dy’t op de link klikten, krigen fuort te sjen dat it om in grap gie. Stoffers krige lykwols in soad e-mailtsjes fan teloarstelde minsken. Emiel Stoffers socht help by Janko Krist, dy ’t wurke by Omrop Fryslân en programma’s as Man Bijt Hond.
Skript
Emiel Stoffers fan De Hûnekop skreau it skript tegearre mei regisseur Janko Krist. Krist waard bekend as regisseur fan televyzjeprogramma's as Hea! fan Omrop Fryslân, Buorkje foar begjinners en it Nederlânske Man bijt hond. De makers lieten har ynspirearje troch films as Flodder, New Kids, Naked Gun en Bassie & Adriaan. It lûdgedielte fan de film waard fersoarge troch gitarist Jeroen Seinstra fan De Hûnekop.
Ferhaal
Yn de film wurdt Hûnekopsjonger Emiel Stoffers folge. Hy hat yn de haadrol as Hûnekopsjonger stjerallueres krigen. Troch alle súksessen fan De Hûnekop is er feroare yn in 'arrogante, egotrippende, narsistyske, frou-ûnfreonlike, kokainesnuvende mispunt'.
Wyls stjerre ûnder fertochte omstannichheden, hieltyd mear bekende Fryske stjerartysten. Guon artysten helje de ein fan de film net. Sa wurde Griet Wiersma en Anneke Douma opblaasd. Geandewei docht bliken dat it om in searjemoardner giet dy 't it op Fryske sjongers foarsjoen hat. Resjersjeur Goaitske fan Goaitsen, spile troch Bertrie Wierenga, ûndersiket de saak en warskôget Emiel foar it gefaar. Emiel falt as in blok foar har. Yn de film hat Stoffers it dreech as sjonger en hy beslút om de Amsterdamske swalker ‘Freddy’ yn te wurkjen om syn plak as sjonger fan De Hûnekop yn te nimmen. Emiel sels wurdt de manager fan Freddy. Mar Freddy ferstiet gjin Frysk en wit dus ek net wat der krekt te rêden is. It bedroch fan Emiel Stoffers kin fansels net lang goed gean..
The Carpenters
The Carpenters wie in Amerikaanske popgroep oprjochte yn Downey Kalifornje en tusken 1969 en 1983 aktyf wie. De groep bestie út it troud pear Karen en Richard Carpenter. De band brocht yn 1969 syn debútalbum Ticket to Ride út. Op 4 febrewaris, 1983 kaam in ein oan de popgroep nei't Karen Carpenter op 32 jierrige leeftiid ferstoar oan de gefolgen fan Anorexia nervosa. The Carpenters ha fjirtjin studio-albums útbrocht, wêrfan fjouwer postúm.
Paulo César Tinga
(13 jannewaris 1978) is in eardere Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar Grêmio, Kawasaki Frontale, Botafogo, Sporting Portugal, Internacional, Borussia Dortmund en Cruzeiro.
Westsemityske talen
De Westsemityske talen binne in foarstelde (mar noch net algemien akseptearre) taalkloft, dy't ûnderdiel útmeitsje soe fan 'e Semityske talen. De Semityske talen hearre sels wer ta de Afro-Aziatyske taalfamylje. De oantsjutting 'Westsemityske talen' waard foar it earst brûkt yn 1883, troch taalkundige Fritz Hommel, om alle Semityske talen ûnder te beflappen dy't net ta de Eastsemityske talen hearden.
Underferdieling
De Westsemityske talen besteane út fiif dúdlik ûnderskate subgroepen: de Arabyske talen (mei û.m. it Arabysk en it Malteesk), de Noardwestsemityske talen (mei û.m. it Hebriuwsk, it Arameesk en it Syrysk), de Súdarabyske talen (mei û.m. it Sokotraansk), de Etiopyske talen (mei û.m. it Amhaarsk en it Tigrinja) en de útstoarne Aldsúdarabyske talen (mei û.m. it Sabeysk). Dêrfan litte de Súdarabyske, Etiopyske en Aldsúdarabyske talen sokke dúdlike oerienkomsten sjen, dat se frij ûnomstriden mei-inoar ûnderbrocht wurde by de Súdsemityske talen. It op ien bulte smiten fan 'e Arabyske talen en de Noardwestsemityske talen ûnder de namme fan 'e Middensemityske talen is mear oer te dwaan.
Invercargill
Invercargill (Maori: Waihōpai) is in stêd yn Nij-Seelân en ien fan de fierst yn it suden lizzende plakken yn de wrâld. Invercargill hat goed 52.000 ynwenners en is it hannelssintrum fan it Sudereilân.
Ballerup (gemeente)
Ballerup is in gemeente yn de regio Haadstêd (Deensk: Region Hovedstaden) op it eilân Seelân (Sjælland) yn it easten fan Denemark. De gemeente leit likernôch 15 kilometer fan it sintrum fan Kopenhagen en beslacht in gebiet fan 33,95 km².
De gemeente Ballerup waard by de weryndieling fan 1970 foarme troch de parochy's Ballerup, Måløv, Pederstrup en Skovlunde gear te foegjen.
Oanbuorjende gemeentes binne eastlik Herlev, noardlik Furesø, westlik Egedal en súdlik Albertslund en Glostrup.
Al sûnt 1933 hat de gemeente in sosjaal-demokratysk bestjoer.
Groate Kerk
De Groate Kerk (offisjele Biltske namme; Frysk: Grutte Tsjerke; Nederlânsk: Grote Kerk) is in ferneamd tsjerkegebou yn 'e Nederlânske provinsje Fryslân. De tsjerke stiet yn Sint-Jabik, op It Bilt, yn 'e gemeente De Waadhoeke. De tsjerke is in ryksmonumint en is sûnt 1979 yn eigendom fan 'e Stifting Alde Fryske Tsjerken.
Beskriuwing
De Groate Kerk is in tsjerke út 1844, dy't yn 'e neoklassisistyske styl boud is nei in ûntwerp fan arsjitekt Thomas Adrianus Romein. It gebou ferfong in eardere tsjerke út 'e begjintiid fan It Bilt, dy't datearre út 'e sechstjinde iuw. De Groate Kerk is in sealtsjerke mei in Doaryske pylderportyk mei in fronton. De klokketoer mei fjouwerkante ûnderbou hat in reade lantearne mei acht pylders. It oargel, dat ek út 1844 is, waard makke troch oargelmakkerij L. van Dam en Zn. Foarhinne wie de tsjerke wytkalke, mar yn 2010 krige er in giele kleur.
Omballingen
Yn 'e Groate Kerk is in ynformaasjesintrum fêstige oer it Jabikspaad, in kuierrûte fan 150 km fan Sint-Jabik nei Hasselt (Oerisel). Oare kant it plein, foar it tsjerkegebou oer, stiet in skulptuer fan keunstner Henk Rusman, dat it begjin fan 'e pylgerrûte nei it Spaanske Santiago de Compostella oanjout. (Sawol Sint-Jabik as Santiago de Compostella is ferneamd nei de apostel Jakobus.)
Oan 'e westkant fan 'e Groate Kerk stiet op it tsjerketerrein it troch Vreni Wagner makke Biltske fersetsmonumint "Ôns Frijheid Ontstaan út Ôfbroken Levens". Oan 'e oare kant fan it gebou, de eastside, befynt him ek op tsjerkegrûn it troch Marco Goldebeld makke drinkelingemonumint.
Marc-Joseph Marion du Fresne
thumb|De moard op Du Fresne oan de Bay of Islands Marc-Joseph Marion du Fresne (Saint-Malo, 22 maaie 1724 - Nij-Seelân, 12 juny 1772) wie in Frânsk ûntdekkingsreizger.
Hy besocht de Seysjellen, it suden fan de Yndyske Oseaan, Austraalje en Nij-Seelân. Yn 1772 waard Du Fresne deadien troch de Maory.
It befoarriedingsskip foar de Frânske Súdlike en Antarktyske Lannen, de Marion Dufresne 2, is nei him ferneamd.
HAL Laboratory
HAL Laboratory, Inc. (Japansk: 株式会社ハル研究所 Romaji: Kabushikigaisha Haru Kenkyūjo) is in Japanske ûntwikkelder fan kompjûterspultsjes en waard oprjochte op 21 febrewaris 1980. It is in twaddepartij-ûntwikkelder foar Nintendo.
It bedriuw hat bekendheid krigen troch it personaazje Kirby, de held út de Kirby-spultsjerige mei deselde namme en de spultsjerige Super Smash Bros.
De namme fan it bedriuw is net ôflieden fan de HAL 9000 kompjûter út de film 2001: A Space Odyssey, mar neffens âld-bestjoersfoarsitter Satoru Iwata is de namme keazen “om’t dy ús mei eltse letter in foarsprong op IBM jout”.
HAL Laboratory begûn yn de betide jierren tachtich mei it ûntwikkeljen fan kompjûterspultsjes foar it MSX kompjûterplatfoarm, dat foaral sukses hie yn Japan. In soad softwaretitels ferskynden fan 1985 ôf ek op oare spultsjekompjûtersystemen, dêr’t de belangrykste de NES fan Nintendo fan wie. Yn in soad spultsjes yn de jierren njoggentich waard ek wol de namme HALKEN brûkt.
De âld-presidint fan Nintendo, Satoru Iwata, wie earder in bestjoersfoarsitter fan HAL Laboratory.
Ewsum (laach)
thumb|150px|left|It wapen fan Ewsum op in gevelstien ([[Grinzer Museum)]] Ewsum (ek Fan Ewsum) is in skaai fan jonkers dat in grutte rol spile hat yn de skiednis fan de provinsje Grinslân. Yn de lette midsiuwen hearden de Fan Ewsums tegearre mei de geslachten Manninga, Assinga en Ripperda ta de wichtichste geslachten yn de Ommelannen. thumb|150px|It stamwapen
Skiednis
De âldste fermelding fan de famylje Van Ewsum, doe stavere as Ewesma, datearret út 1371. De bekende leden fan de famylje binne yn dy perioade sawol yn Grinslân as yn Drinte haadling. It earste lid fan de famylje dat formeel ta de adel heart is Onno fan Ewsum dy't healwei de fyftjinde iuw fanwegen fertsjinsten yn it Hillige Lân riddere wurdt.
Wotton Underwood
thumb|left|Plak fan Wotton Underwood Wotton Underwood is in plak en civil parish yn it distrikt Aylesbury Vale, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. It leit sa'n 11 km benoarden Thame yn it oanswettende Oxfordshire.
It toponym is ôflaat fan it Aldingelsk wurdt foar 'buorkerij tichtby it wâld'. It plak wurdt yn de Angelsaksyske Kronyk út 848 fernijd as Wudotun en yn it Domesday Book fan 1086 as Oltone. 'Underwood' waard letter taheakke om ûnderskied te meitsjen mei oare plakken dy't Wolton hjitte. It bestjut "by it wâld" en ferwiisd nei it âlde wâld Bernwood Forest.
De bûtenpleats Wotton House stamt út de iere 18e iuw, mar is sûnt bot feroare, benammen troch John Soane yn de tweintiger jierren fan de njoggentjinde iuw.
South Pavilion, it eardere hûs fan akteur John Gielgud, waard yn 2008 kocht troch Tony en Cherie Blair foar £4 miljoen
Hachette Book Group
De Hachette Book Group (HBG), of ek wol de Hachette Book Group USA, is in Amerikaanske útjouwerij dy't fêstige is yn New York. It bedriuw bestiet sûnt 2006 en is in dochterûndernimming fan 'e Frânske útjouwerij Hachette Livre, dy't wer eigendom is fan 'e Lagardère Group. De Hachette Book Group is ien fan 'e fiif grutste útjouwerijen fan 'e Ingelsktalige wrâld (yn 'e mande mei HarperCollins, Holtzbrinck/Macmillan, Penguin Random House en Simon & Schuster). It bedriuw publisearret jiers likernôch 800 nije titels foar folwoeksenen, 200 titels foar jongfolwoeksenen en bern en 300 audioboeken.
Just Around the Corner
Just Around the Corner is in nûmer fan de Amerikaanske band Cock Robin út 1987. It is de earste single fan harren twadde studio-album After Here Through Midland.
It nûmer hie yn Amearika net sa’n sukses, mar yn Jeropa waard it in lytse hit. Yn Nederlân waard de plaat in soad draaid op Radio 3 en it nûmer kaam op de njoggentjinde posysje yn de Nederlânske Top 40 en op de fjirtjinde posysje yn de Nasjonale Hitparade Top 100. Yn Belgje kaam de plaat op de alfde posysje yn de Flaamske Radio 2 Top 30.
Paulo Silas
200px|right (27 augustus 1965) is in eardere Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar São Paulo, Sporting Portugal, Central Español, Cesena, Sampdoria, Internacional, Vasco da Gama, San Lorenzo Almagro, Kyoto Purple Sanga, Atlético Paranaense, América, Ituano, Rio Branco, Portuguesa Desportos en Internacional. spile ek yn it Brazyljaansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Wrâldkampioenskip 1986 en it Wrâldkampioenskip 1990.
Tsjerke-monumint foar de fallen soldaten by de oermastering fan Kazan (1552)
It Tsjerke-monumint foar de fallen soldaten by de oermastering fan Kazan yn 1552 (Russysk Храм-памятник воинам, павшим при взятии Казани в 1552 году) is in monumint út de 19e iuw yn Kazan, Ruslân. It monumint betinkt de fallen soldaten by de oermastingering fan de stêd troch Ivan de Ferskriklike. It is ien fan de âldste militêre betinkingsmonuminten fan Ruslân.
Skiednis
It tsjerke-monumint stiet op in eilân yn de Kazanka, op it plak dêr't yn 1552 tûzenen Russen begroeven waarden dy't foelen by it oermasterjen fan de stêd troch Ivan de Ferskriklike. Boppe it massa-grêf waard yn opdracht fan de tsaar it Himelfeartkleaster boud, mar om't it kleaster alle maitiden lêst hie fan heech wetter ferhûze it kleaster nei in heger diel fan de stêd, wylst op it massagrêf in kapel achterbleau. Pas op 29 juny 1813 waard útein set mei it hjoeddeiske 20 meter hege en brede monumint, dat foltôge waard op 30 augustus 1823. Arsjitekt fan de neoklassisistyske ôfknobbe pyramide is de russysk-oekraynske Nikolai Fedorovich Alferov (1777-1842). Oan fjouwer kanten fan it monuminte binne yngongen mei portiko's en pylders fan de doaryske oarder. Yn de hoeken fan de pyramide binne fjouwer sellen, dêr't eartiids muontsen wennen dy't de tsjinsten foar de fallen soldaten opdroegen.
Yn it sintrum fan de pyramide is de Ferlossertsjerke fan it ôfbyld fan Edessa ("net fan minskehannen makke"). Fuort nei de Oktoberrevolúsje waard de tsjerke sletten, mar fan 2001 ôf wurde der wer tsjinsten fierd en de tsjerke waard yn 2005 werom jûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. Neffens de oerlevering soe der in geheime gong wêze fan de tsjerke nei it kremlyn fan Kazan.
Antônio Benedito da Silva
(byneamd Toninho; 23 maart 1965) is in eardere Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar Portuguesa, Flamengo, Yomiuri, Shimizu S-Pulse, Urawa Reds en Vasco da Gama.
How to Train Your Dragon (film)
How to Train Your Dragon, yn Nederlân útbrocht ûnder de titel Hoe Tem Je een Draak, is in Amerikaanske histoaryske fantasy-aventoerefilm út 2010 yn 'e foarm fan in kompjûteranimearre lange tekenfilm foar jongerein en de hiele famylje. De film stie ûnder rezjy fan Chris Sanders en Dean DeBlois. De haadrollen waarden ynsprutsen troch Jay Baruchel en America Ferrera. De titel betsjut "Hoe'tst dyn Draak Beleare Moatst". How to Train Your Dragon wie loskes basearre op 'e romansearje mei deselde namme fan Cressida Cowell. It ferhaal spilet yn in fiktive Wytsingtiid op it ôfhandige eilân Berk, dêr't de knoffelige, slungelige Hik allegeduerigen bûten de groep falt, oant er in seldsum talint blykt te hawwen foar it nuet meitsjen fan draken.
How to Train Your Dragon krige fan 'e filmkritisy suver rûnom lof taswaaid en wie ek yn 'e bioskopen in grut kommersjeel súkses. De film waard nominearre foar sawol de Oscar foar Bêste Lange Animaasjefilm as de Golden Globe foar Bêste Lange Animaasjefilm, en wûn mar leafst tsien Annie Awards. It súkses late ta it ûntstean fan in mediafranchise dy't ek How to Train Your Dragon hjit, mei twa ferfolchfilms, in stikmannich koarte films, twa tekenfilmsearjes foar op 'e tillefyzje en ferskate publikaasjes yn oare media. It direkte ferfolch op How to Train Your Dragon wie de film How to Train Your Dragon 2, út 2014.
Plot
Berk is in ôfhandich (en fiktyf) eilân yn 'e noardlike Atlantyske Oseaan, dat bewenne wurdt troch Wytsingen. Dyselden wurde allegeduerigen tramtearre troch nachtlike oanfallen fan fleanende draken, dy't it fee stelle en mei harren fjoerspuien de gebouwen yn 'e brân stekke. Yn 'e kultuer fan 'e Wytsingen fan Berk is it wizânsje om 'e bern nammen te jaan dy't sa ôfstjitlik mooglik binne, om't men leaut dat soks de draken by har wei hâlde sil. Hik, eins Hik Heislike Heilbot III, is de fyftjinjierrige, slungelige, knoffelige soan fan 'e pleatslike Wytsinglieder Stompum de Mânske. Hy skaait lykwols nei alle gedachten út nei syn mem silger, mei't er fan uterlik alhiel net op syn grutte, grouwe, sterke heit liket. Mei't Hik te lyts en te swak achte wurdt om draken te befjochtsjen, is er ynstee tewurksteld as it helpke fan 'e pleatslike smid, Rachelman Krôk. Hy is lykwols tige yntelligint, en syn tagong ta de smidderij stelt him by steat om ferskate útfinings te dwaan om it befjochtsjen fan draken makliker te meitsjen. Om't dy yn 'e regel averjochts wurkje, slacht nimmen der acht op.
As der op in jûn nei it fallen fan it tsjuster wer ris in drake-oanfal op Berk plakfynt, tsjocht Hik derop út mei in nije útfining dy't in mei stiennen ferswierre net ôfsjit. Dêrmei hellet er in nachtfuery del, ien fan 'e seldsumste en gefaarlikste soarten draken, dy't sa fluch en stikem is dat net ien Wytsing krekt wit hoe't er derút sjocht om't net ien him ea sjoen hat. As Hik optein yn it doarp weromkeart om syn súkses buorkundich te meitsjen, is der lykwols net ien dy't him leauwe wol. Sels syn heit nimt fuortendaliks oan dat it ferhaal in optinksel is. De oare deis giet Hik der allinnich op út om 'e nachtfuery te sykjen, mei't er wit dat it bist earne op it súdlike diel fan Berk delkommen wêze moat. As er de draak dêr yndie oantreft, alhiel betize yn it net, kin er himsels der lykwols net ta bringe om it bist te deadzjen. Dat ynstee snijt er it net los en lit it gean.
Stompum sammelet alle Wytsingen om der mei in float drakeskippen op út te tsjen. Hy wol jitris besykje it nêst fan 'e draken te finen, mei't er riddenearret dat se in oar wenplak sykje sille as de Wytsingen dat ferneatigje. Hy lit Rachelman Krôk efter om 'e jongerein fan Berk op te lieden ta drakedeaders, en dêrfoar jout er syn soan Hik ek op. It is iroanysk dat Hik syn hiele libben neat leaver wollen hat, mar der krekt no, nei syn konfrontaasje mei de nachtfuery, net mear op te wachtsjen sit. Syn heit wol lykwols net nei him harkje en set ôf mei de float. Hik komt sadwaande yn ien groep telâne mei de eigenwize Snotbongel Jorgenson, de obese en senuweftige Fiskepoat Ingerman, de yrritante twilling Skoarre en Moarje Thorston en de tsjeppe Astrid Hofferson, op wa't er al tiden smoarfereale is. Rachelman besiket de jongerein te trainen troch harren yn in arena yn te setten tsjin finzennommen draken fan ferskate soarten, en yn it begjin rint dat troch Hik syn knoffeligens ferskate kearen hast op in ramp út. Syn klasgenoaten beskôgje him as in suffert en in swakkeling.
Yn syn frije tiid keart Hik werom nei it part fan it eilân dêr't de nachtfuery delkommen is en treft it bist dêr noch altyd oan. Hy beseft dat de draak net mear goed fleane kin om't syn sturtfin by it delstoarten skansearre rekke is. Hik rekket fassinearre troch de draak, dy't er begjint te fuorjen mei fisk en stapke foar stapke nuet makket. Hy jout it bist de namme 'Toskeleas' om't syn gebit ynlûkber is. Mei't er him skuldich fielt oer it skansearjen fan 'e draak, ûntwerpt er in sturtfinproteze, dy't er fan izer en lear yninoar nifelet yn 'e smidderij. Troch Toskeleas ôf te lieden mei in hiel kuorfol fisk, slagget it him om it bist de proteze om te binen. It docht lykwols al rillegau bliken dat de proteze aktyf betsjinne wurde moat troch him yn ferskillende stannen te setten as er funksjoneel wêze wol. Dat betsjut dat Toskeleas tenei inkeld noch fleane kin as Hik mei de loft yn giet. Yn 't earstoan is dat in beëangstigjende ûnderfining, mar meitiid leart Hik om derfan te genietsjen.
Troch it hâlden en dragen fan Toskeleas te observearjen, komt Hik mear oer draken te witten as wa ek op Berk. Hy ûntdekt dat de trochjûne kennis fan 'e Wytsingen foar it meastepart berêst op foaroardielen, foutive oannames en ferkearde gefolchtrekkings. Troch de opdiene kennis ta te passen yn 'e lessen mei de finzen draken fan Rachelman Krôk, wurdt Hik op slach dy syn bêste learling. Sa leart er dat draken benaud binne foar ielen as der in iel tusken de fisken sit dy't er Toskeleas bringt. Letter docht er in iel yn 'e bûse as er nei de arena giet en driuwt dêrmei in draak sûnder swierrichheden werom yn syn hok. Ek ûntdekt er dat draken graach efter de earen aaid wurde en dat se der suver hinne falle fan geniet as men har kardzet op in beskaat plakje ûnder de kiel. Yn 'e arena hat er dêrmei ek grut súkses.
Syn klasgenoaten begjinne bewûndering foar Hik te krijen, allegear útsein de kreaze Astrid, dy't foartiid de bêste learling fan Rachelman wie. Sy is earder nidich en se fynt boppedat dat Hik him fertocht hâldt en draacht. As se him op in dei folget nei it plak dêr't er Toskeleas moetet, ûntdekt se syn geheim. Astrid is earst skitende benaud foar de nachtfuery en wol alles útbringe oan 'e oare Wytsingen, mar Hik en Toskeleas nimme har (yn 't earstoan ûnder twang) mei foar in flecht. Ienris yn 'e loft genietet ek Astrid fan it fleanen. Se feroaret fan gedachten en seit ta Hik syn geheim bewarje te sillen. As se in kear út te fleanen binne, nimt Toskeleas harren ûnferwachts mei nei it nêst fan 'e draken, dêr't de Wytsingen al iuwenlang nei sykje. It docht bliken dat dêr in alderûnhuerichst grutte draak oer de oare draken hearsket en har opfret as se him net genôch fretten bringe yn 'e foarm fan fisken en stellen fee. Hik en Astrid beseffe dat de draken Berk net út frije wil hieltiten oerfalle, mar om't se deabenaud binne foar dizze reuzedraak, dy't se de Reade Dea neame.
Werom op Berk slút Hik as bêste learling it drakedeadersprogramma ôf, en as beleanning mei er dan ien fan 'e finzen draken, fan 'e soarte dy't 'meunstereftige nachtmerje' neamd wurdt, deadzje. Syn heit Stompum en de oare Wytsingen binne ûnderwilens sûnder wat bedijd te hawwen weromkeard fan harren syktocht nei it drakenêst, dat alle bewenners fan Berk binne oanwêzich as Hik mei de meunstereftige nachtmerje de arena yn giet. Hy hat lykwols begrutsjen mei it bist en ynstee dat er deadet, besiket er it nuet te meitsjen. Stompum, dy't min te sprekken is oer dizze gong fan saken, lit de meunstereftige nachtmerje lykwols skrikke, mei as gefolch dat it bist de ûnwapene Hik dochs noch oanfalt. Toskeleas heart Hik syn gjalp fan eangst, komt tuskenbeiden en jaget de oare draak fuort. Stompum sjocht lykwols inkeld in nachtfuery dy't syn soan bedriget en falt mei alle oare Wytsingen op Toskeleas oan. Om't Hik syn freon smeket om syn heit gjin sear te dwaan, spuit Toskeleas gjin fjoer en kinne Stompum en de oaren him finzen nimme.
As Hik neitiid oan syn heit útleit wat der eins oan 'e hân is, rekket Stompum alhiel breinroer oer it neffens him idioate idee fan syn soan dat Wytsingen en draken yn frede gearlibje kinne. Hy raast Hik ta dat er gjin echte Wytsing is, en boppedat net syn soan. Om't Hik by syn útlizzerij by fersin derút blaft hat dat inkeld in draak it drakenêst fine kin, lit Stompum de mei keatlings en houtblokken fêstsette Toskeleas nei syn drakeskip takelje, wêrnei't de float der wer op útgiet om it drakenêst te sykjen, diskear mei in draak as ûnbewuste gids. Hik bliuwt ferbûke efter op Berk, dêr't Astrid him freget wat er no dwaan sil. Hy antwurdet dat dat wierskynlik wat stoms wêze sil, mar sy reägearret troch te sizzen dat er dat al dien hat, dus wat sil er no? Ynienen kriget er in idee, en hy antwurdet dat er no wat folslein idioats fan doel is.
As de Wytsingen ûnder lieding fan Stompum de Mânske en Rachelman Krôk op it eilân fan it drakenêst oankomme, brekke se dêr it nêst iepen. Alle draken fleane der ta'n út en naaie út, en eefkes tinke de Wytsingen in maklike oerwinning boekt te hawwen. Dan komt de Reade Dea lykwols foar 't ljocht, en it docht al hiel fluch bliken dat de Wytsingen foar dat reuseftige ûndier gjin partij binne. As de need it heechst is, arrivearje lykwols Hik, Astrid en de oare learlingen, dy't fleane op Rachelman syn finzen draken. Wylst de oaren de Reade Dea ôfliede, besiket Hik om Toskeleas te befrijen, dy't mei it troch de Reade Dea ta sinken brochte drakeskip fan Stompum op 'e boaiem fan 'e see bedarre is. It slagget him net en hy stjert suver de drinkeldea foar't er rêden wurdt troch syn heit, dy't neitiid wer werom yn see dûkt om Toskeleas te rêden. Nei't heit en soan har mei-inoar fermoedsoene hawwe, lokket Hik al fleanend op Toskeleas de Reade Dea mei, heech de loft yn, dêr't se it meunster úteinlik witte te ferslaan. Toskeleas syn proteze giet dêrby lykwols ferlern, mei as gefolch dat hy en Hik út 'e loft falle. Stompum, Astrid en de oare Wytslingen freezje dat Hik omkommen is, mar as de delstoarte Toskeleas syn wjukken iepenet, komt út dat er Hik mei syn eigen lichem beskerme hat.
Dagen letter wurdt de ferwûne Hik thús op Berk wer wekker. It docht bliken dat er yn it gefjocht mei de Reade Dea syn lofterûnderskonk kwytrekke is, mar Rachelman Krôk hat al in proteze foar him makke. Dyselde hat ek in nije sturtfinproteze foar Toskeleas makke. Hik hat troch syn optreden foargoed de bewûndering fan syn heit, freonen en buorlju ôftwongen, en wat wichtiger is: dy fan Astrid, mei wa't er ferkearing kriget. In nij tiidrek brekt oan, wêryn't Wytsingen en draken yn harmony op Berk gearlibje.
Produksje
In jûnfoljende tekenfilm op basis fan 'e romansearje How to Train Your Dragon, fan 'e Britske berneboekeskriuwster Cressida Cowell waard al yn 2004 yn omtinken nommen troch de Amerikaanske tekenfilmstudio DreamWorks Animation. It idee wie dêr oankaarte troch filmprodusinte Bonnie Arnold.
Yn 't earstoan wie men fan doel om 'e romansearje sekuer te folgjen, en dêrta waard in senario skreaun troch Will Davies. Nei't healwei de preproduksje Chris Sanders en Dean DeBlois oan board kommen wiene as regisseurs, waard dêr lykwols fan ôfstapt. Sander en DeBlois, dy't earder Lilo & Stitch makke hiene foar de Walt Disney Animation Studios, fûnen it oarspronklike skript "te leaf" en "te boartlik" en rjochte op in te jonge doelgroep. Dêrom wurken se it hielendal om nei har eigen ynsjoch. De film kin dêrom inkeld noch as loskes basearre op 'e romansearje fan Cowell beskôge wurde.
Foar de produksje fan How to Train Your Dragon wie in budget beskikber fan $165 miljoen. De filmmuzyk waard fersoarge troch John Powell, dy't earder foar DreamWork Animation wurke hie oan û.m. de soundtrack fan Kung Fu Panda.
Distribúsje
De distribúsje fan How to Train Your Dragon waard fersoarge troch Paramount Pictures. De film gie op 21 maart 2010 yn premiêre yn Universal City, fuortby Los Angeles. Hy iepene dêrnei op 26 maart yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 23 maart 2010 by platemaatskippij Varèse Sarabande. How to Train Your Dragon waard op 15 oktober 2010 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige How to Train Your Dragon rûnom positive resinsjes. Sa joech Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times de film 3 fan 4 stjerren. Hy fûn dat der mear tiid bestege wurde kinnen hie oan karakterûntwikkeling of de ûntjouwing fan it ferhaal, mar omskreau de film likegoed as "fleurich en kreas en mei in protte enerzjy". Yn 'e krante USA Today parte Claudia Puig How to Train Your Dragon 31/2 fan 4 stjerren ta. Hja omskreau de film as "in spannend aksje-aventoer", as "in fernimstige komeedzje mei humoristyske dialooch" en as "in coming-of-ageferhaal mei ferrassende djipgong [… oer de] freonskip tusken minske en bist."
Ek Peter Travers, fan it tydskrift Rolling Stone, hie lof foar How to Train Your Dragon, dat er 3 fan 4 stjerren joech, wylst de foaroansteande ynternetfilmkritikus James Berardinelli de film 31/2 fan 4 stjerren taparte. Yn Entertainment Weekly beoardiele Owen Gleiberman de film mei in 91/2 op in skaal fan 1 oant 10. Ien fan 'e seldsume resinsinten dy't net oer How to Train Your Dragon mocht, wie Kyle Smith fan 'e New York Post, dy't de film 2 fan 4 stjerren joech en him omskreau as: "Avatar foar sufferts. Mar dy titel wie al beset. Troch Avatar."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat How to Train Your Dragon in tige heech goedkarringspersintaazje fan 98%, basearre op 205 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei tûzelsinnige animaasje, in skript mei in ferrassende dramatyske djipgong en spannende 3-D-sênes stiget [de film] boppe de konkurrinsje út." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet How to Train Your Dragon in goedkarringspersintaazje fan 74%, basearre op 33 resinsjes.
Opbringst
How to Train Your Dragon brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $217,6 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $277,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $494,9 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $165 miljoen betsjut dat in winst fan $329,9 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie How to Train Your Dragon de op fjouwer nei meast opbringende tekenfilm fan 2010, nei Toy Story 3, Shrek Forever After, Tangled en Despicable Me.
Prizen
How to Train Your Dragon waard yn 2011 by de Oscars nominearre foar prizen yn twa kategoryen: bêste lange animaasjefilm en bêste orizjinele soundtrack. By de Golden Globes waard de film nominearre foar de priis foar bêste lange animaasjefilm. How to Train Your Dragon waard ek nominearre foar de BAFTA's foar bêste lange animaasjefilm en bêste filmmuzyk, de Saturn Awards foar bêste animaasjefilm, bêste filmmuzyk en bêste produksje-ûntwerp, de Satellite Award foar bêste animaasjefilm of film fan mingde media, de Critics' Choice Award foar bêste lange animaasjefilm, de Kids' Choice Award foar favorite animaasjefilm, de People's Choice Award foar favorite famyljefilm en de Teen Choice Award foar favorite animaasjefilm.
By de Annie Awards, de wichtichste Amerikaanske prizen dy't spesifyk op animaasje rjochte binne, waard How to Train Your Dragon nominearre foar fyftjin prizen yn tsien kategoryen, wêrûnder bêste stimakteur yn in lange animaasjefilm (Gerard Butler as Stompum de Mânske), bêste animearre effekten yn in animaasjefilm (Jason Mayer), twa kear bêste personaazje-animaasje yn in lange film (Jakob Hjort Jensen en David Torres) en bêste storyboarding yn in lange animaasjefilm (Alessandro Carloni). De film wûn tsien Annie Awards, foar bêste lange animaasjefilm, bêste rezjy fan in lange animaasjefilm (Chris Sanders en Dean DeBlois), bêste stimakteur yn in lange animaasjefilm (Jay Baruchel as Hik), bêste senario fan in lange animaasjeproduksje (William Davies, Chris Sanders en Dean DeBlois), bêste muzyk yn in lange animaasjeproduksje (John Powel), bêste animearre effekten yn in animaasjefilm (Brett Miller), bêste personaazje-animaasje yn in lange film (Gabe Hordos), bêste personaazje-ûntwerp yn in lange animaasjeproduksje (Nico Marlet), bêste produksje-ûntwerp yn in lange animaasjeproduksje (Pierre-Olivier Vincent) en bêste storyboarding yn in lange animaasjefilm (Tom Owens).
Sérgio Manoel
(2 maart 1973) is in eardere Brazyljaansk fuotballer. Earder spile foar Santos, Botafogo, Cerezo Osaka, Grêmio, Cruzeiro, Coritiba, América, Portuguesa, Figueirense, Independiente, Marília, Figueirense, Volta Redonda, Náutico Capibaribe, Ceilândia, Ceará, Bacabal en Bragantino.
How to Train Your Dragon (film)
Franchise
It súkses fan How to Train Your Dragon soarge foar it ûntstean fan in mediafranchise dy't ek How to Train Your Dragon hjit. Dy omfiemet twa ferfolchfilms: How to Train Your Dragon 2, út 2014, en How to Train Your Dragon: The Hidden World, út 2019. Dêropta waarden der noch in stikmannich koarte films oer Hik en syn freonen makke, en teffens ferskynden der yn it ramt fan 'e franchise twa tekenfilmsearjes foar op 'e tillefyzje: DreamWorks Dragons en DreamWorks Dragons: Rescue Riders, wêrfan't de lêste rjochte wie op in jonger publyk.
Bizerte
thumb|De haven fan Bizerte thumb|De Haven mei boatsjeminsken thumb|Loftfoto fan Bizerte (2008) Bizerte of Bizerta (Arabysk: بنزرت‎, Benzart), Hippo yn de Klassike Aldheid, is in stêd yn it noarden fan Tuneezje, yn it gûvernemint Bizarte oan de Middellânske See. It is de noardlikste stêd fan Afrika en leit 65 km benoarden Tunis. It is ien fan de âldste plakken fan Tuneezje en waard stifte troch Fenisyske hannelers fan de stêd Sidon. De stêd wie it lêste plak dat ûnder Frânsk bestjoer wie, wylst de rêst fan it lân al ûnôfhinklik fan Frankryk wurden wie. De stêd hie 136.917 ynwenners yn 2014.
Nammen
thumb|left|Romeinsk mozayk dy't it libben yn in fiskersdoarp ôfbyldet Hippo is de latinisearre foarm fan in Punyske namme (Punysk: 𐤏𐤐𐤅‬𐤍, ʿpwn), mooglik besibbe oan it wurd 'ûbôn', dat "haven" betsjut. Om it fan Hippo Regius, it hjoeddeistige Annaba yn Algerije, te ûnderskieden heaken de Griken en Romeinen der ferskate bynammen oan ta, bygelyks Hippo Akra en Hippo Polis (Hippo de Stêd). Polybius neamde it Hippo Diarrhytus (Gryksk: Ἱππὼν διάρρυτος, Hippōn Diárrhytos), dat betsjut "Hippo Ferdield-troch-it-Wetter", as ferwizing nei it promininte kanaal dat troch it plak rint. It plak ferskynt ek yn Romeinske, Fandaalske, en Byzantynske boarnen as Hippo Zarytus. De Arabyske namme Banzart (بنزرت) en de Frânske namme komme fan fonetyske ûntwikkelings fan de oarspronklike namme.
Skiednis
Yn 149 f.Kr. setten de earste Romeinske oanfallen út ein. Julius Caesar oermastere de stêd en nemade it Hippo Diarrhytus. Under keizer Augustus bloeide de stêd wer op en hold hannelskontakten mei Ostia en Rome. Letter yn de Romeinske tiid fersprate it kristendom him nei de stêd ta.
Yn 439 n.Kr. oermastere Geiserik, de kening fan de Fandalen, de stêd en brûkte de haven as útfalsbasis foar syn oanfallen op oare parten fan it Westromeinske Ryk. It plak stiet op de Peutinger kaart
Fan 534 oant 642 wie de stêd yn hannen fan it Byzantynske Ryk, nei't dy de Fandalen yn de Fandaalske Oarloch fan 534 ferslein hiene. Hja bouden it fort fan Bizerte.
Arabyske legers namen Bizerte yn 647 yn, mar de stêd kaam fannijs yn Byzantynske hannen oant dy yn 695-698 foargoed út Noard-Afrika ferdreaun waarden. Troepen fan keizer Karel V fan it Hillige Roomske Ryk oermasteren de stêd yn 1535 en de Ottomanen namen de stêd yn 1574 yn. De haven fan de stêd waard dêrnei troch de Barbarijske seerôvers brûkt.
Troch de besetting fan Tuneezje yn 1881 krige Frankryk kontrôle oer Bizerte en dy bouden dêr in grutte seehaven.
Yn de Twadde Wrâldkriich besetten Dútske en Italjaanske troepen Bizerte oant de Alliearden harren op 7 maaie 1943 wer ferdreaune. By de fjochterijen flechten in soad ynwenners fan de stêd nei it plattelân of nei Tunis. De stêd rekke swier skansearre yn de slach.
Nei de Unôfhinklikens fan Tuneezje woene de Frânsken Bizerte om syn strategyske lizzing hâlde. Yn july 1963 ûntstiene der fjochterijen tusken Frânske en Tunezyske troepen, wêrnei't de Feriene Naasjes Frankryk ta in oerienkomst ta twongen. De lêste Frânske troepen ferlieten Bizerte op 15 oktober 1963.
Titulêr bisdom
Hippo Diarrhytus is in titulêr bisdom fan de Roomsk-katolike tsjerke. Fan 1989-2002 wie Tadeusz Kondrusiewicz de titulêre biskop, dêrnei Jose Paala Salazar yn 2002–2004 en Manfred Grothe sûnt 14 oktober 2004. De stêd en bisdom Hippo Diarrhytus moatte net betiisd wurde mei dy fan Hippo Regius dêr't de hillige Augustinus fan Hippo de biskop wie.
Geografy
thumb|Kaart fan Bizerte út 1890 Bizerte leit oan de westkant fan in ynham fan de Middellânske See 15 km fan de kaap Ras ben Sakke, dat it noardlikste punt fan Afrika is. It leit 20 km benoardeasten de mar Ichkeul, dat in Wrâlderfgoed is, en 30 km benoarden de ruïnestêd Utika en 65 km benoarden de Tunezyske haadstêd Tunis.
Bewesten de stêd lizze de útrinnende heuvels fan de Tell Atlas dy't by de kust del rinne, dêr't de strannen fan Sidi Salem, La Grotte, Rasenjela, en Al Rimel binne. It hat in Middellânske Seeklimaat lykas Sardynje en Sisylje, ta tsjinstelling fan de kusten yn it suden fan it lân dêr't in drûch woastynklimaat it gânse jier troch is.
De stêd leit benoarden it kanaal fan Bizerte dy't de Middellânske See nei in tijmar, Lac le Bizerte, ferbynt.
It besjen wurdich
thumb|Yn de omkriten fan Bizerte
Konrad Zdarsa
thumbnail Konrad Zdarsa (Hainichen (Saksen, 7 juny 1944) is in Dútsk Roomsk-katolyk geastlike. Hy wie fan 2007 oant 2010 biskop fan Görlitz en dêrnei biskop fan Augsburg.
Libbensrin
Zdarsa waard ta pryster wijd op 16 maart 1974 troch Gerhard Schaffran, biskop fan Meissen. Hy waard 24 april 2007 ta biskop fan Görlitz beneamd. 23 juny 2007 waard er ta biskop wijd troch Georg Maximilian Sterzinsky, aartsbiskop fan Berlyn, mei Joachim Friedrich Reinelt, biskop fan Dresden-Meißen, en Rudolf Müller, biskop emeritus fan Görlitz, as ko-konsekrators.
8 july 2010 waard hy ta biskop fan Augsburg beneamd en 23 oktober 2010 ynstallearre.
Konsekrator
Hy wie konsekrator fan:
Hy wie ko-konsekrator fan:
Hân
De hân (medyske Latynske term: manus, meartal manūs) is in kompleks mearfingerich lichemsdiel, dat troch de pols ferbûn is mei de ûnderearm en geskikt is om dingen mei beet te pakken en fêst te hâlden.
René Zwaap
René Zwaap (Rotterdam, 1961) is in Nederlânsk sjoernalist, skriuwer en publisist.
Zwaap presintearre de alderearste royalty-rubryk op de Nederlânske telefyzje, de Appeltjes van Oranje (1994). Hy skriuwt ûnder oare foar de De Groene Amsterdammer, Nieuwe Revu, Algemeen Dagblad, Het Parool, Brabants Nieuwsblad/De Stem, De Republikein, De Staatskrant en ferskaat oan Portugeeske en Brazyljaanske blêden. Tegearre me Mohamed el-Fers betocht en makke er MokumTV op de Amsterdamske lokale stjoerder Salto A1.
Zwaap wûn in 2000 de Mercur-priis foar 'Bêste Redakteur/kollumnist fan it jier'.
Hy publisearre de novellebondel De woestijnen van de liefde (1992), de biografy De Vader van Pietje Bell (oer Chris van Abkoude, yn 'e mande mei Jan Maliepaard) en biografyske stúdzjes oer keizer Wilhelm II, J. Slauerhoff, Arthur Rimbaud, Jack Kerouac en Ernest Hemingway.
Ålâneilannen
De Ålâneilannen foarmje in arsjipel yn de Baltyske See. De eilannen lizze oan de yngong fan de Botnyske Golf en foarmje in autonoom, demilitarisearre, ientalige Sweedske regio fan Finlân. De arsjipel foarmet de lytste regio fan Finlân, mei mar 0,49% fan it oerflak fan it lân en mar 0,50% fan de Finske populaasje.
Ålân omfiemet it Fasta Åland (it Haadeilân, mei 90% fan de ynwenners fan Ålân), en in arsjipel besteande ut likernôch 6.700 skearen en eilannen. Fasta Åland is skieden fan de kust fan Sweden troch 38 kilometer iepen wetter nei it westen ta. Yn it easten leit de Ålânarsjipel tsjin de Finske Skearesee oan. Ålâns ienige lângrins leit op de ûnbewenne skear Märket, dy't dield wurdt mei Sweden.
Autonomy fan Ålân
thumb|left|250px|In topografyske kaart fan Ålân.
De autonome status fan de eilannen waard fêstlein troch in beslissing fan it Folkebûn yn 1921, dêr't de Ålânkrisis op folge. It waard op ‘e nij befêstige yn it ferdrach wêryn Finlân by de Europeeske Uny kaam te hearren. Ålân is by wet neutraal en folslein demilitarisearre, ynwenners binne frijsteld fan tsjinstplicht foar it Finske leger. De eilannen hawwe wiidweidich foech krigen foar selsbestjoer troch it Parlemint fan Finlân yn de Wet op de Autonomy fan Ålân fan 1920, dy’t letter ferfongen waard troch nije wetjouwing yn 1951 en 1991.
Etymology
In oare teory seit dat de Finske namme Ahvenanmaa de oarspronklike namme fan de arsjipel is, dêr't de Sweedske namme fan ôflaat is.
Algemien
Ålân bestiet út likernôch 6.700 eilannen en skearen en foarmet in arsjipel oan de súdkante fan de Botnyske Golf en yn it noardlike part fan de Eastsee. Ålân leit likernôch 40 kilometer fan de kust fan Sweden en 15 kilometer fan de Finske kust. It haadeilân Fasta Åland, mei likernôch 90 % fan it folsleine ynwennertal fan de provinsje en 70% fan it lânoerflak, leit yn it westen, op 40 kilometer fan Sweden en hûndert kilometer fan Finlân.
De eilannen hawwe in lânoerflak fan yn totaal 1.553 km². Mei it wetteroerflak fan de Eastsee derby beslacht it gebiet 13.517 km². Op de Ålâneilannen wenje likernôch 27.734 minsken, ferspraat oer 65 eilannen.
Geology
De eilannen fan Ålân besteane foar it measte part út metamorf en magmastiente. Se binne fan prekambryske âlderdom (likernôch 1,6 miljard jier) en hearre ta it Baltyske Skyld. It eastlike part bestiet út gneis. Op it haadeilân en de omkriten dêrfan wurdt granyt fûn. Bekend by geologen is de op de eilannen foarkommende readeftige granytsoarte Rapakiwi.
It lânskip waard troch de gletsjers yn de Iistiid foarme. Karakteristyk binne de roches moutonnées en de skearen. Yn de lêste Iistiid waard it lân troch de iismassa folslein ûnder de seespegel drukt. Troch it teien fan de gletsjer waarden de eilannen folslein troch wetter oersljochte. Sûnt 13.000 jier hat it lân him omheech wurke út de see, begjinnend mei it heechste punt fan Ålân de Orrdalsklint. Yn de rin fan de tiid stige it lân hieltiten fierder. Dêrtroch ûntstienen mear en mear eilannen en skearen. Dat proses set him ek hjoed de dei noch troch; Ålân stiget mei in gong fan likernôch 7 millimeter it jier.
Troch it ôfsetten fan sedimint, benammen fynsân en sylt, yn grutte mannichten (inkele meters), is hjoed de dei lânbou mooglik op de eilannen.
Klimaat
De jierlikse temperatuer is yn trochsneed 5,5 graden Celsius. De heechste temperatuer ea mjitten is 31,3 graden Celsius, de leechste is -32,4 graden Celsius.
Yn de tabel hjir njonken steane de trochsneed temperatueren, delslach en dagen mei delslach de moanne tusken 1970 en 2000.
Floare en fauna
Ålân heart ta de fegetaasjesône fan de Taiga. Njonken de oerhearskjende dinne- en spjirrebeammen kinne ek leafbeammen, yn it bysûnder iken, esken, iepen en beltsje- en linebeammen fûn wurde. Op de eilannen waakse ek orchideeën, dêr't de measten fan ta de likernôch 50 beskerme planten behearre.
Op Ålân binne 25 sûchbistesoarten, dêrûnder in soad nachtbisten, mar ek reeën en reaharten. Troch de lokaasje fan de eilannen en it relatyf sêfte klimaat is der in grutter ferskaat oan fûgels as op it Finske fêstelân. Op de eilannen briede mear as 130 fûgelsoarten, dêrûnder bedrige soarten wetterfûgels as de jolling. De see-earn dy’t healwei de 70-er jierren yn gâns Finlân útstoarn wie, kin nei slagge beskermings- en werlokaasjeprojekten wer yn grutte mannichten sjoen wurde op Ålân. It jachtwyld útsein binne al bisten op Ålân beskerme.
Skiednis
Orrdalsklint en Långbergen yn Saltvik, de heechste bergen fan Ålân, begûnen mei stiigjen út de Baltyske See (doe de Yoldia See) likernôch 13.000 jier lyn. De âldste archeologyske fynsten dy’t de oanwêzigens fan minsken bewize represintearje de Comb Ceramic kultuer en geane werom oant 4000 foar Kristus. Om 2500 foar Kristus hinne begûn de Pitted Warekultuer him te ûntwikkeljen op Ålân. Fan likernôch 1800 foar Kristus wurde fynsten fan de Kiukais kultuer dien.
Yn it tiidrek 1300 oant 1600 wie it Kastelholm Kastiel it plak dêr’t in soad striid en plonderings plak hienen. Fan 1714 oant 1721 waard Ålân oanfallen en fernield troch it leger fan Peter de Grutte; it meastepart fan de befolking flechte yn dy tiid nei Sweden.
De Ålâneilannen wienen part fan it lân dat ôfstien waard oan Ruslân troch Sweden ûnder de betingsten fan it Ferdrach fan Frederikshamn yn septimber 1809. Lykas alle oare parten fan Finlân, waard de arsjipel part fan it semi-autonome Grutfoarstendom Finlân.
Yn de tiid fan dat proses slagge Sweden der net yn betingsten binnen te heljen om de eilannen net te fortifisearjen. Dy kwestje wie net allinnich wichtich foar Sweden, mar ek foar it Feriene Keninkryk, dat benaud wie dat in militêre macht op de eilannen Grut-Brittanjes feiligens en kommersjele belangen yn gefaar brocht.
Yn 1832 begûn Ruslân mei de fortifikaasje fan de eilannen mei it grutte fort fan Bomarsund. Dat waard yn 1854 oermastere en ferneatige troch in alliânsje fan Britske en Frânske striidmachten as ûnderdiel fan in militêre kampanje yn de Baltyske See yn de tiid fan de Krim Kriich. Yn it Ferdrach fan Parys (1856), waarden de Ålâneilannen demilitarisearre.
thumb|right|250px|By it Kastelholm Kastiel waard yn de Midsiuwen in soad striid levere.
Mei de Finske Boargerkriich, yn 1918, ynterveniearre it Sweedske leger yn in fredesoperaasje tusken de Russyske troepen stasjonearre op de eilannen en “Wite” en “Reade” Finske soldaten dy’t fan Finlân kamen oer de beferzen see. Skiedkundigen sizze lykwols dat Sweden it yn it sin hie om de eilannen sels te oermasterjen. Nei in pear wike tiid joech it Sweedske leger romte oan it Dútske leger dat de Ålâneilannen op fersyk fan de “Wite” (konservative) Finske senaat besette.
Nei 1917 woenen de ynwenners graach dat de Ålâneilannen by Sweden kamen te hearren. In petysje foar ôfskieding fan Finlân waard troch 96,2% fan de folwoeksen eilânbewenners ûndertekene, dochs waarden letter al fraachtekens setten by dat bûtengewoan hege persintaazje. It Sweedske nasjonalisme woeks bot neidat de anti-Sweedske gefoelens yn Finlân tanamen, Dat Finske nasjonalisme woeks by Finlâns ‘gefjocht’ om autonomy te krijen en it Finske ferset tsjin de Russifikaasje fan Finlân. Dêrby kaam, dat it konflikt tusken de Sweedsktalige minderheid en de Finsktalige mearderheid (op it fêste lân) dy’t yn de jierren nei 1840 in wichtige rol spilen yn de Finske polityk, bydroech oan it ferset fan Ålân.
Finlân woe it lykwols net syn grûn ôfstean en bea de Ålâneilannen in autonome status oan. Dochs wienen de ynwenners net te sprekken oer dat oanbod, en de striid waard foarlein oan it Folkebûn. It Folkebûn besleat letter dat Finlân syn soevereiniteit oer it gebiet hâlde koe, mar dat de Ålâneilannen in autonoom gebiet wurde moasten. Dat Finlân waard der ta ferplichte om de ynwenners fan de Ålâneilannen it rjocht op 'e Sweedske taal, kultuer en lokale tradysjes te jaan. Yn deselde tiid waard yn in ynternasjonaal ferdrach fêststeld dat Ålân in neutraal gebiet wêze moast; dêrtroch waard it ferbean militêre ynstallaasjes of manskippen op de eilannen te fêstigjen.
Yn de rin fan de 20e iuw seagen gruttere mannichten ynwenners fan Ålân der de foardielen fan yn in Finsk autonoom gebiet te wêzen. De kombinaasje fan teloarstelling oer te min stipe fan Sweden yn it Folkebûn, te min respekt fan Sweden foar Ålâns demilitarisearre status yn de jierren nei 1930 en de dielde gefoelens yn en oer de Twadde Wrâldkriich, hawwe de persepsje fan de eilanners feroare fan "in Sweedske provinsje ûnder Finsk bewâld" nei "in autonoom gebiet fan Finlân". De eilanners profitearren fan de feiligens op see yn de Twadde Wrâldkriich, om't harren keapfardijskippen foar sa wol de alliearde lannen as foar Dútslân fearen. De skippen fan Ålân waarden net oanfallen, om't beide kanten mar inkeldris wisten wat der ferskippe waard.
Polityk
thumb|250px|It parlemintsgebou fan Ålân.
De Ålâneilannen wurde bestjoerd neffens de Wet op de Autonomy fan Ålân en ynternasjonale ferdraggen. Dy wetten garandearje de autonomy fan de eilannen fan Finlân, dy’t folsleine soevereiniteit oer it gebiet hat, en de demilitarisearre status fan Ålân. De oerheid fan Ålân, of wol Landskapsregering, moat him ferantwurdzje tsjinoer it Parlemint fan Ålân, of wol DE Lagting, oerienkomstich de prinsipes fan parlemintarisme. Foar de Lagting wurdt alle fjouwer jier mei algemiene ferkiezings stimt.
Ålân hat syn eigen flagge, hat syn eigen postsegels sûnt 1984, hat in eigen polysjekorps en is sûnt 5 septimber 2007, mei it ûndertekenjen fan it Ålândokumint, lid fan de Noardske Ried. Sûnt 2005 hawwe de Ålâneilannen harren eigen loftfeartmaatskippij, Air Åland. De eilannen binne demilitarisearre en de ynwenners binne frijsteld fan de tsjinstplicht. Alhoewol’t Ålâns autonomy earder barde as it meitsjen fan de regio’s fan Finlân, hat de autonome oerheid fan Ålân ek de ferantwurdlikheid foar de funksjes dy’t yn hannen binne fan de regionale bestjoeren fan Finlân. Ålân is ien fan de leden fan de Small European Postal Administration Corporation.
Werner Thissen
Libbensrin
22 novimber 2002 waard hy ta aartsbiskop fan Hamburg beneamd troch paus Jehannes Paulus II en 25 jannewaris 2003 ynstallearre. 21 maart 2014 waard hy aartsbiskop emeritus fan Hamburg.
Ålâneilannen
Polityk
Nei de ferkiezings fan oktober 2007 sjocht de ferdieling fan it Parlemint fan Ålân der sa út: