cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Switserlân
Kulturele eveneminten
Yn Switserlân is in ryk ferskaat oan brûkmen. Der binne lykwols fjouwer dy't yn hiel Switserlân dien wurde: it Schwingen, Jassen, Feldschießen en it jodelfeest. By it saneamde Schwingen wrakselje twa mannen tsjin elkoar op in rûne ûndergrûn fan seachsel. De sterkste wrakseler wurdt de "Böseste" neamd. Hy hâldt dy titel trije jierren en kriget dêrby noch in krâns út ikeblêden en in bolle. It kaartspul Jassen bringt alle Switserske regioanen byïnoar. Yn de ferskillende taalgebieten wurde wol oare kaarten brûkt, mar dat is gjin beheining as de regels oan beide kanten mar dúdlik binne. It Feldschießen hie yn 2006 sa'n 145.000 dielnimmers en is dêrmei it grutste skuttersfeest fan de wrâld. It is in nasjonale oefening mei as eigentlik doel it byhâlden fan de sjitfeardichheden fan de mannen, ek al tsjinje se net mear yn it leger. Dêrom wurdt der ien kear yn it jier sketten op doelen. Krekt lykas it Schwingen wurdt it jodelfeest om de trije jier hâlden. Ut hiel Switserlân komme dan minsken byïnoar foar dizze âlde tradysje. It feest is net bûn oan taalgrinzen. thumb|Sechseläuten yn Surich.
Brûkmen & feesten
Ta de tradisjonele winter- en maitiidsfeesten hearre it Sinterklaasfeest, Weihnachten, de Fasnacht en Peaske. De Switserske Sinterklaas of Samichlaus liket hiel bot op it Sinterklaasfeest en wurdt alle jierren op 6 desimber hâlden. Samichlaus is in minlike biskopsfiguer mei in straffende knecht Schmutzli. Sy bringe swietichheden foar de bern mei. Oarsom sjonge de bern lieten foar Samichlaus en se drage dichtwurken foar. Weihnachten is Dútsk foar kryst en wurdt tsjintwurdich ek fierd mei krystbeam en geskinken. De Fasnacht is ûnderdiel fan it karnavalfeest. Ien kear yn ’t jier ferklaaie de Switsers har op feestlike wize en drage dêrby in passend masker. De tradysjes yn de Fasnacht kinne regionaal hiel ferskillend wêze, mar oer it generaal giet it om in miks fan heidenske maitiidsbrûkmen en kulturele kristlike uteringen. It giet derom dat de winterlike demoanen en geasten ferdreaun wurde, ornaris mei in alderheislikst leven. Belangryk ûnderdiel fan dat feest is ek de Guggenmusik (of Guggamusik). De maitiid begjint ornaris mei Peaske (Ostern) en dy wurdt krekt as yn in protte oare lannen fierd mei sûkelarje peaskehazzen en kleurde aaien. Lokaal binne der noch folle mear tradysjes bewarre bleaun. Ien fan de grutste lokale feesten dy’t nasjonaal omtinken krijt is it Sechseläuten yn Surich. Dat wurdt meastal de tredde sneins fan april dien en liket op it Noardfryske Biikebrennen. Op in grut plein yn de stêd stiet in bulte brânhout mei in grutte pop derop. Om de bulte hinne steane tûzenen Switsers yn histoaryske klaaiïnge. De pop op de bulte hout wurdt de Böögg dy’t de winter symbolisearje moat. Hy wurdt wei yn de flammen fan it brânhout.
Yn de simmer en hjerst binne de nasjonale feestdei, it Höhenfeuer, de Alpabzug en de Zibelimärit de wichtichste feesten. De oprjochting fan de Switserske Konfederaasje wurdt fierd op 1 augustus en is de nasjonale feestdei. Op de Rütliwiese, dêr’t fertsjintwurdigers fan de trije oerkantonnen Uri, Schwyz en Unterwalden swoarn hawwe inoar by te stean tsjin oanfallen fan bûten, wurde de offisjele feestlikheden hâlden. De tradysje Höhenfeuer hat in lange skiednis. Eartiids waarden grutte brânbulten makke dy’t fan fierôf sichtber wienen. Sy waarden brûkt om de befolking te warskôgjen foar gefaar. Simmerjûns wurde sokke brânbulten oanstutsen. Oan ’e ein fan de simmer fine yn Switserlân de Alpabzüge plak. De kij wurde, feestlik mei blommen optúgd, fan de hege greidfjilden yn de Alpen nei de legere dellingen brocht. Yn in protte plakken wurde boeremerken mei feemerken hâlden. De boeren, hannelers en besikers ferstrûpe harsels yn tradisjonele klaaïnge. De Zibelimärit is in hjerstfeest, de tiid fan de rispinge. Rûnom binne feemerken en de ferneamdste is yn Bern. Dy merk hat as namme Zibelimärit, Sipelmerk, en fynt alle jierren plak yn novimber.
Sport
De FIFA en UEFA hawwe harren kantoaren yn Switserlân. Lykwols is fuotbal net de populêrste sport, skye en oare berchsporten hawwe júst in grutte populariteit. Yn de simmer kuierje en klauterje toeristen yn de bergen. By downhill mountainbiking wurde de skyliften brûkten om mei de mountainbike de berch op te gean om dan wer nei ûnderen ta te fytsen. De bergen, keardammen en hege brêgen wurde ek brûkt om derôf te springen. Bygelyks oan in elastyske bân as bungy-jumper, mei in parasjute of as basejumper. Yn de winter skyë de minsken mei de lange latten of big foots de berch ôf. Neist it skyen is snowboarde in oare manier op winterdeis de piste ôf te kommen. Bûten de pisten kinne skyers off piste skye, bygelyks troch út in helykopter te springen (helyskye). Yn in protte lannen is helyskye om miljeuredenen ferbean, yn Switserlân noch net.
The Perennial Philosophy
The Perennial Philosophy (oeret yn it Nederlânsk as: Eeuwige Wijsheid) is Aldous Huxley syn baanbrekkende bondeling fan mystike teksten dy't foar it earst publisearre waard yn 1944. Syn boek wurdt beskôge as in blomlêzing fan passaazjes út de meast útien rinnende boarnen, sawol dy fan it Westen as fan it Easten. Oan de hân fan in protte sitaten yllustrearret The Perennial Philosophy dat oan alle grutte religys ien grutste miene dieler ta grûnslach leit. It boek is troch de skriuuwer oardere nei ûnderwurp en ynbêde yn in ferklearjend kommentaar.
Jerrycan
thumb|3 jerrycans fan elk 20 liter ynhâld In jerrycan of jerrytank is in model benzinetank. De benzineblikken waarden yn it earstoan brûkt yn it Dútske leger yn de Twadde Wrâldoarloch, en waard it Wehrmachtskanister neamd. As tarieding op de oarloch hienen de Dútsers yn 1939 tûzenen jerrycans op foarried. De ynhâld fan de reservetank wie sa'n 20 liter en hie hângrepen en in sûnder ark hermetysk ôf te sluten skinkiepening.
Yn it begjin fan de oarloch wie it Ingelske leger útrêsten mei tinnen blikken fan minne kwaliteit. Dy minne kwaliteit foarriedtanks hawwe it Britske leger yn de oarloch benammen yn de ûnherberchsume gebieten yn kampanje yn Noard-Afrika in soad ûnheil oplevere. De tanks wienen gau lek en feroarsaken dêrtroch ek faak brân.
De Britten ûntdekten de Dútske foarriedtanks by de ynvaazje fan Noarwegen yn 1940. De Dútske tanks wienen steviger en grutter as de Britske. De Britten brûkten de tanks dy't op de Dútsers bútmakke wiene. Letter hawwe de alliearden fergelykbere tanks makke. De namme komt fan Jerry. Jerry of Gerry wie in skelwurd foar in Dútsk soldaat en can is in tank.
Untwerp
De oarspronklike jerrycans hienen trije hânfetten, sadat se maklik fêst te krijen wienen troch ien of twa persoanen. Yn de sydkanten fan de jerrycans is in krús ynbrocht, dat ekspânsje fan de tankynhâld mooglik makket. De binnenkant fan de tanks hie in laachje keunststof, dêrtroch waard de tank net oantaaste troch de brandstof. Boppedat hienen de jerrycans in lekfrije skinktút. De skinktút sit boppedat net yn de midden fan de jerrycan. De reden hjirfoar is; om it mooglik te meitsjen fluch mei de jerrycan "jitte" te kinnen sûnder dat dy fakuüm sûget en "klôkjen" giet. Dêrom moat de jerrycan plat hâlden wurde mei de helte dêr't de skinktút sit nei boppen ta.
Tuskenstamme
In tuskenstamme (Latyn: infraphylum) is in taksonomyske rang dy't tusken in stamme en in skift yn sit. Dit is net ien fan 'e haadrangen fan 'e taksonomy, mar in takson dat brûkt wurdt as helpmiddel foar fierdere yndieling fan stammen.
Sula Sgeir
thumb|250px|Lokaasje Sula Sgeir thumb|250px|Sula Sgeir from the South West.
It eilân liket ûngastfrij foar minsken, dochs is der in ruïne fan in stiennen hûske mei de namme Taigh Beannaichte (Hûs dêr't seine op rêst) oan de eastkant fan Sgeir an Teampaill. De hurde rotsen dêr't it eilân fan makke is, binne gaadlik foar it meitsjen fan stiennen bousels, mar it makket it rinnen dreech.
De see hat op it súdlik part fan it eilân grotten en hoalen makke dy't faak mei-elkoar ferbûn binne. De lytse fjoertoer op de súdpunt fan Sròn na Lice rekket geregeldwei skansearre troch de Atlantyske weagen by stoarmwaar.
Dochs komme der noch in protte plantesoarten foar, fral it Ingelsk gers docht it dêr goed en bloeit moai yn juny, dat ek de bêste moanne is om nei it eilân ta te gean.
Skiednis
Der wurdt ferhelle dat St Ronan syn suster Brenhilda in skoft op it eilân tahâlde, Ronan bleau thús op Rona; hja waard dêr letter fûn mei in nêst yn har ribbekast yn in hutte (bothy). left|thumb|290px|<Center>Alde kaart fan Sula Sgeir. Sula Sgeir nimt in spesjaal plak yn yn de seefeartskiednis fan it distrikt Ness op Lewis. Ien fan de earste skreaune ferslaggen oer de Westerske Eilannen wie fan Dean Munro, dy't dêr yn 1549 wie. Yn syn beskriuwing fan Sula Sgeir ferhellet er dat de manlju fan Ness nei it eilân farden om "fetche hame thair boatful of dry wild fowls with wild fowl fedderi". Hoe lang at it garjen fan fûgels en fearren doe al wenst wie is net wis, mar it kin in iuwenâlde tradysje west hawwe. It wurdt noch hieltyd dien. In ferslach út 1797 seit:
Goed seemanskip wie grif nedich foar it slagjen fan sa'n ûndernimming op in rûzerige Atlantyske Oseaan.
It fleis fan de jonge ginten (guga) is foar in soad minsken in delikatesse, oaren moatte it iten leare. Eartiids wie dit fleis populêr yn Skotlân. Yn de 16e iuw kaam it op de tafel fan Skotske keningen en waard it wurdearre as hapke foarôf. Yn de hjerst fan elk jier setten sa'n tsien manlju fan Ness ôf nei Sula Sgeir om sa'n 2,000 jonge fûgels te deadzjen. Sy wennen dan sa'n twa wike yn bothys - ienfâldige stiennen hûskes - dy't dêr no noch te sjen binne. Ienris werom waarden hja fan kloften minsken opwachte, dy't de man safolle fûgels at men hâlde koe meinaam. De fraach wie somtiden sa grut dat der in rantsoen de man fêststeld waard om eltsenien fan guga priuwe litte te kinnen.
Dizze tradysje hat omtinken lutsen fan de fûgelbeskerming dy't koartlyn besocht hawwe om der in ferbod troch te krijen. De tradysje is lykwols sterk, dat elts jier wurdt de reis nei Sula Sgeir wer makke, mei spesjale dispinsaasje foar de manlju fan Ness. (Beskreaun yn de Wild Birds Protection Act by a Statutory Order 1954.
Tegearre mei Noard Rona waard Sula Sgeir yn 1956 in natoerreservaat út reden fan syn grutte betsjutting foar it fûgellibben en it fuortbestean fan de grize seehûn. It reservaat wurdt tsjintwurdich bestjoerd troch it Scottish Natural Heritage
Savannah
"Savannah" of "Savanna" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Jilt Dijksheide
It leit tusken de buorskippen Trimunt en Sethûs oan de eardere tramwei Drachten - Grins. It foarmet tegearre mei de Trimunter ûntginningsbosk in natuergebiet dat beheard wurdt troch Steatsboskbehear. De oerflakte fan de heide beslacht goed 20 hektare. Yn it súdlik part leit in heidedobbe, in pingoruïne.
Ut reden fan de natuerhistoaryske wearde is it gebiet net iepen foar publyk. Fan de Heidewei en it paad oer de âlde trambaan ôf is it fjild lykwols ridlik te oereagjen.
Hurdridersgrêft
De Hurdridersgrêft (Dokkumersk en offisjeel: Hardridersgracht) is in wetter yn de gemeente Dongeradiel. De grêft leit yn Dokkum. It wetter links fan it Easterbolwurk hjit de Suder Ie, mar yn de folksmûle de Hardrijdersgracht. Dy namme krige it troch de hurdriderswedstriden dy't eartiids winterdeis foar de Iisherberch oer holden waarden.
Noemi
250px|right|thumb|Noemi Noemi, folút Veronica Scopelliti, (25 jannewaris 1982, Rome, Itaalje) is in Italiaansk sjongster.
Singles
250px|right|thumb|Noemi mei Fiorella Mannoia
Nije lannen
De Nije Lannen binne it gebiet dêr't earder de Middelsee lei. De Middelsee wie in see-earm dy’t fan wêr't no It Bilt is nei it suden Fryslân yn stuts. Mei't de see tichtslibbe mei slyk út de Noardsee kaam der stadichoan nij lân frij op de boaiem fan de see. Lykwols wie it net allinnich in natuerlik proses: yn de rin fan de tiid waard de see ek bepoldere, oant der mei it bepolderjen fan It Bilt neat mear fan oer wie.
Untstean
right|thumb|De Middelsee Al yn de 11e iuw waard begûn mei it bedykjen fan Eastergoa en Westergoa. Ek yn die tiid begûn de Middelsee minder djip en grut te wurden troch it slyk dat oanspielde. Bytsje by bytsje waard der troch de minsken lân wûn op de see. It lân dat sadwaande ûntstie waard de Nije Lannen neamd. De measte grûn dy’t wûn waard, waard ferdield oer de al besteande plakken om de Middelsee hinne. Sadwaande is der Mantgummer Nijlân, Stienser Nijlân ensafuorthinne. De parten fan de doarpen dy dêrfoar al bestien hienen waarden krekt sa it Mantgummer Aldlân, ensafuorthinne. De grins tusken de twa is ornaris goed te sjen om't dêr de âlde Middelseedyken lizze.
Hjoeddeisk gebrûk
De Nije Lannen hawwe nea yntinsyf bewenne west. Ek hjoed wenje der, relatyf sjoen, net in protte minsken yn it gebiet. Op de kaart is goed te sjen dat der mar in pear doarpen lizze yn de Nije Lannen. It doarpke Nijlân, dat syn namme te tankjen hat oan de Nije Lannen, is sa’n plak dat op it lân fan de âlde Middelsee boud waard. It grutste part fan de Nije Lannen waard brûkt foar lânbou, omdat de grûn fan dêr tige fruchtber wie en ek no noch hieltyd is. Yn de 16e iuw wie It Bilt it sintrum fan de Nederlânske nôt-yndustry. Dêrtroch ûntstie der in wisse wolfeart om de Nije Lannen hinne.
Burmaniapark
thumb|right|250px|It Burmaniapark by de wyk Burmaniapark en de wyk De Folgeren Burmaniapark is in nijbouwyk yn Drachten, noardlik fan de rest fan Drachten. De wyk is neamd nei de âlde Fryske adel mei de achternamme Burmania.
De wyk leit flakby de N31, de autowei dy't Ljouwert en Drachten mei elkoar ferbynt. Tusken de N31 en Burmaniapark binne al plannen foar de nije wenwyk Frijburgh.
Burmaniapark is foar it grutste part bewenne en oan de râne fan de wyk steane in pear bedriuwen. Der binne gjin winkels yn de wyk, foar de boadskippen is it tichtbylizzende winkelsintrum Noarderpoarte. Der is ek gjin basisûnderwiis yn de wyk. De skoallen steane yn de wyk De Folgeren.
Strjitten yn de wyk binne neamd nei edelstiennen:
Oan de Smaragd stiet in keunstwurk. It stelt in rôze beam fan stielenbuizen foar. Boppe yn de 'tûken' fan de beam sitte mooltsjes dy yn beweging brocht wurde troch de wyn.
Sljucht en Rjucht
It blêd waard laat troch Waling Dykstra fan 1897 - 1914, troch Jacob van der Tol fan 1914 - 1937 en troch Durkje Rienks-Wallinga fan 1937 - 1941. Utjouwer wie W. A. Eisna Cz te Ljouwert.
Nei de Twadde Wrâldkriich is it blêd ferfongen troch Frysk en Frij.
Limburch (Nederlân)
300px|thumb|Limburch (2019)
Limburch (Nederlânsk: Limburg, Limburchsk: Limbörg) is in provinsje fan Nederlân mei ynwenners (, boarne: CBS) op in oerflak fan 2070,04 km². As provinsje ûntstie Limburch yn 1866 út it Hartochdom Limburch (in lidsteat fan it Dútske Bûn), dat sels yn 1839 ûntstien wie by de dieling fan Limburch.
Geografy
De Maas rint oer sawat de lingte fan de hiele provinsje fan súd nei noard. De provinsje hat der syn foarm oan te tankjen. Oare gruttere rivieren en streamen binne de Geul, Gulp, Roer en Swalm.
Yn 'e Tachtichjierrige Oarloch boude it Steatske leger fersterkingen oan 'e iggen fan 'e Maas. Limboarch is de iennichste Nederlânske provinsje dy't oan twa bûtenlannen grinzget: yn it westen en suden (Voeren) mei Belgysk Limboarch, yn it suden grinzget in smelle stripe lân oan 'e Belgyske provinsje Luik (boppedat is Limburch de iennichste Nederlânske provinsje dy't oan Walloanje grinzget ); yn it easten grinzget Dútslân oer de hiele lingte mei de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. Yn it noarden grinzget de provinsje oan Gelderlân en yn it noardwesten oan Noard-Brabân.
It noarden en midden bestiet foar it grutste part út sângrûnen. Yn it midden en suden lizze brúnkoal en stienkoal net fier ûnder de grûn. Yn it suden komt krytstien (mergel) foar, dat op ferskate plakken oan 'e oerflakte sichtber wurdt. It krytstien of mergel waard brûkt as boumateriaal foar huzen. Yn Súd-Limburch binne troch de mynbou (brúnkoal/stienkoal) en it úthakken fan mergel ferskate grotten ûntstien.
It noarden en midden fan de provinsje binne relatyf flak, Súd-Limburch hat in heuvellânskip. Yn it uterste súdeasten fan Súd-Limburch leit in leechberchtme dat yn Dútslân oergiet yn de Eifel en yn Belgje yn de Ardennen. De Faalserberch is mei 321,5 meter (boppe seenivo) it heechste punt fan Europeesk Nederlân.
Abraham Wassenbergh (predikant)
Ds. Abraham Wassenbergh (Ljouwert, 2 july 1701 - Frjentsjer, 28 oktober 1780) wie dûmny fan Lekkum (fan 1729 ôf) en Miedum (emeritaat 1778). Op 23 novimber 1732 trout er mei Clarissa Maria Langenhert (Follenhove, 14 july 1711 - nei 1766).
Wassenbergh bewenne de weme yn it earstoan mei syn suster Sara. Abraham wie in militante dûmny. Sa teach hy yn 1748 oan it haad fan in groep boeren, mei findels en tromme en kneppels en stokken op nei Ljouwert om dêr te protestearjen tsjin de hege opleine belestings. Ut Abrahams houlik mei Clarissa Maria Langenhart waard yn 1742 syn soan Everwinus Wassenbergh berne. Heit en soan Wassenbergh binne neist harren hûs op it begraafplak fan Lekkum begroeven.
Drachtster Feart
Drachtster Feart kin ferwize nei:
Allaert fan Everdingen
Allaert fan Everdingen, ek Aldert Pieters fan Everdingen neamd (doopt Alkmar, 18 juny 1617 - beïerdige Amsterdam, 8 novimber 1675), wie in Nederlânsk keunstskilder, bekend fan syn lânskippen, en grafikus (etser). Hy wie de broer fan de skilder Caesar Boetius fan Everdingen.
Libben
Fan Everdingen wie learling fan Roelant Savery yn Utert. Hy reizge yn 1640 nei Sweden en gong doe't er werom wie yn 1645 yn de lear by Pieter de Molijn yn Haarlim, dêr't er him ek nei wenjen sette. Yn 1657 ferhuze er nei Amsterdam.
Wurk
Yn Kopenhagen hingje fiif wetterfallen fan Fan Everdingen. Ien is datearre 1647, in oare 1649. In de Hermitaazje yn Sint Petersburch is in skilderij út 1647 en yn de Alte Pinakothek yn München ien út 1656.
Hantumer Feart
thumb|De Hantumer Feart mei de Hantumermûne. thumb|Alde ansichtkaart fan De Lytse Jouwer mei in foto fan de Hantumer Feart (lofts ûnder). De Hantumer Feart is in feart yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De feart rint yn de himrikken fan Hantum, De Lytse Jouwer en Boarnwert.
De feart begjint by de Knibbeltsjebrêge krekt eastlik fan Hantum. De feart rint dan nei it suden lâns de Hantumermûne, ûnder de Lytse Learsterdyk troch tusken Lytse Leard en De Lytse Jouwer, dan rint de feart sa’n 500 meter westlik fan it doarp De Lytse Jouwer, súdwestlik fan De Lytse Jouwer krúst de Hantumer Feart De Peazens, dêrnei rint de feart fierder troch nei it suden en einiget de feart tusken Boarnwerthuzen en Betterwurd yn de Sylsryd.
De namme Hantumer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hantumervaart.
Blom
thumb|Ljippeblom |thumb|Fleizige blomboaiem fan de ierdbei; lingtetrochsneed In blom is in diel fan in plant, wêryn de organen foar seksuele fuortplanting by elkoar stean. Lang net alle planten hawwe blommen: blommen binne kenmerkend foar planten dy't oant de stamme Angiospermae of Magnoliophyta (bedektsieddigen of blomdragende planten) hearre. Dizze plantegroep omfet tige ferskate planten, fan it gewoane strjigers oant de oprizende hynstekastanje. As it lytste bloeiende plantsje fan Nederlân wurdt de Draadgentiaan beskôge.
Blommen kinne alderlei foarmen en kleuren fertoane en wurde om dy reden al sûnt minskenheugenis al graach as dekoraasje yn hûs en tún brûkt. Blommen foarmje lykwols en in wichtich middel om plantesoarten te werkennen.
Algemiene opbou
Opbou fan de blom yn blomdielen.
Net alle ûnderdielen sitte yn elke blom. Guon blomen hawwe gjin tsjelkblêden of gjin blomblêden (Noarske eskdoarn), of sels hielendal gjin tsjelk- of blomblêden (bygelyks wylgekatsjes). By in oantal famyljes is der gjin ûnderskied tusken tsjelkblêden en kroanblêden, mar wurdt sprutsen fan blomdekblêden. Ek kinne de blomblêden ûntbrekke, mar binne der wol kleurde tsjelkblêden, lykas by de ljippeblom en de boskanemoan.
Soms is in bytsjelk (epicalyx), in krânse fan tsjelkeftige blêdjes, oanwêzich, dy't lykwols net ta de tsjelk heare. Yn foarbylden hjirfan is de bytsjelk fan Muskuskaasjeskrûd, dy't bestiet út trije line- oant lansetfoarmige blêdsjes.
In blom, die òf stampers òf moaltrieden ( mar net beide) hat, is ien ienslachtige blom. In blom mei allinnich ien of mear stampers is in froulike blom; in blom mei allinnich moaltriedden is in manlike blom. By windbestowers binne de blommen faak ienslachtich.
In twaslachtige blom hat stampers én moaltriedden.
Om de bou fan in bepaalde soarte blom op in beknopte wize wer te jaan wurdt de blomformule brûkt oanfold mei it blomdiagram.
Skyla Novea
Libben en karriêre
Skyla Novea waard yn 1994 berne yn Miami, yn 'e Amerikaanske steat Floarida, mar groeide op yn Noard-Karolina. Yn 2013, doe't se njoggentjin jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se anno 2019 yn mear as 90 films spile. Har earste anale sêne hie Novea yn Bombshell Skyla Novea, in film dy't op 20 maart 2017 opnommen waard. Har earste sêne mei dûbele penetraasje waard op 11 septimber 2017 opnommen foar de film Brazzers House 2: Day 2.
Under har karriêre wurke Skyla Novea û.m. foar sokke foaroansteande filmstudio's as Adam & Eve, Digital Sin, New Sensations, Elegant Angel, Digital Playground en Mile High Media. Fierders hat se ek in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America. Se hat gearwurke mei kollega-aktrises as Nicole Aniston, Dani Jensen, Keisha Grey, Kelsi Monroe, Rachel Roxxx en Kristina Rose, en mei manlike tsjinspilers as James Deen, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, J-Mac, Sean Lawless, Keiran Lee, Logan Long, Ramon Nomar en Mr. Pete.
Lichemsskaaimerken
Skyla Novea is blank, mei brune eagen en read hier dat se gauris blondearret. Se hat in soad skeinspruten yn it gesicht. Neffens har offisjele opjefte is se 1.75 m lang, mei in gewicht fan 61 kg, en cupmaat 34D. Dêrfoar ûndergie se yn jannewaris 2016 in boarstfergruttingsoperaasje. Foartiid hie se in (natuerlike) C-cup. Novea hat gjin tatoeaazjes. Behalven de wenstige gatsjes yn 'e earlellen hat se ek in tongpiercing, in nâlpiercing en in piercing troch har lofternoaswjuk.
Ljochtoranje
Ljochtoranje, ek weboranje of ynternetoranje neamd, is in kleur dy't beskôge wurde kin as in ljochte tint fan oranje of, wat ek mooglik is, as in dûnkere tint fan giel. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is ljochtoranje in sekundêre kleur, dy't oanmakke wurdt troch it mingen fan read mei grien ljocht. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it ek in sekundêre kleur, produsearre troch de ferminging fan giele mei magintakleurige ferve of inket.
Ljochtoranje en oranje
Yn it X11-systeem fan webkleuren wurdt ljochtoranje feitliks 'oranje' neamd. Ornaris wurdt mei oranje lykwols in dûnkerder tint fan deselde kleur bedoeld, dy't it oranje fertsjintwurdiget sa't dat yn 'e kleuresirkel foarkomt:. Ljochtoranje hâldt de midden tusken oranje en amber, dat in nei oranje niigjende tint giel is.
Tinten ljochtoranje
1) in offisjele kleur fan 'e Universiteit fan Princeton 2) in offisjele kleur fan 'e Universiteit fan Tennessee (UT)
Sjoch ek
Shades of orange
Oalje
Oalje (meartal: oaljes) is de oantsjutting foar eltse non-polêre skiekundige substânsje dy't op keamertemperatuer de foarm fan in sjerperige floeistof hat en sawol hydrofoob is (him net of amper mei wetter minge lit) as lipofyl (him maklik mei oare oaljes minge lit). It byhearrende eigenskipswurd is oaljich. De measte oaljes binne ûnfersêde lipiden (fetten). Se befetsje in protte koalstof en stikstof, en binne dêrom ornaris ûntflamber. It wurd 'oalje' komt fan it Frânske oile, dat weromgiet op it Latynske oleum, dat wer fan it Grykske ἔλαιον, elaion komt, dat "olive-oalje" betsjut, fan ἐλαία, elaia, "olivebeam".
De algemiene definysje fan it begryp 'oalje' omfiemet klassen fan skiekundige stoffen dy't fierders ûnbesibbe binne op it mêd fan atomêre struktuer, eigenskippen en gebrûksmooglikheden. Oaljes kinne dierlik, plantaardich of petrogemysk fan aard wêze, en kinne flechtich wêze of net. Se wurde brûkt foar tige útinoar rinnende doelen, lykas itensieden (bgl. olive-oalje), ferwaarming (bgl. stookoalje), medyske doelen (bgl. etearyske oalje) en smaring (bgl. motoroalje). Yn 'e yndustry wurde oaljes fierders ek brûkt foar de produksje fan ferve, plestik en oare materialen. Spesjaal tarette oaljes wurde yn beskate religieuze seremoanjes en rituelen brûkt foar reiniging of oare doelen. Oleogemy is de tûke fan 'e wittenskip dy't de gemy fan natuerlike oaljes en fetten bestudearret.
Organyske oaljes
Organyske oaljes, of biologyske oaljes, wurde yn in opmerklik ferskaat produsearre troch planten, bisten en oare organismen by natuerlike stofwikselingsprosessen. Lipiden binne stoffen lykas fetsoeren en steroïden, dy't faak oantroffen wurde yn 'e oaljes dy't troch libbene wêzens oanmakke wurde, wylst de term 'oalje' ferwiist nei it totale mingsel fan stoffen. Organyske oaljes kinne ek oare gemyske stoffen befetsje, lykas aaiwiten, waaksen en alkaloïden.
Llipiden kinne yndield wurde neffens de manear dêr't se op oanmakke wurde troch in organisme, harren gemyske gearstalling en harren beheinde oplosberheid yn wetter. Se befetsje in protte koalstof en stikstof, en mar in hiel lyts bytsje soerstof yn ferhâlding ta oare organyske stoffen en mineralen. Se binne oer it algemien relatyf non-polêre molekulen, mar kinne ek sawol polêre as non-polêre dielen omfiemje, lykas yn it gefal fan fosfolipiden en steroïden.
Itensieden
Ferskate ytbere plantaardige en dierlike oaljes, en ek fetten, wurde brûkt foar itensieden en it tameitsjen fan iten. Sa wurde in protte ferskillende soarten iten sean, bakt of frituerd yn oalje, dat folle hjitter is as siedend wetter. Foarbylden fan sokke itensiedersoalje binne plantaardige olive-oalje, palmoalje, maïsoalje en sinneblomoalje, mar ek dierlike oaljes, lykas bûter en riezel. Sokke stoffen wurde net inkeld brûkt om it iten yn ta te meitsjen, mar ek wol om smaak ta te foegjen of om 'e struktuer fan it iten te feroarjen.
Kosmetika
Op it mêd fan kosmetika wurde oaljes yn 'e foarm fan conditioner oan it hier tafoege om it der wielderich útsjen te litten, foar te kommen dat it yn 'e tiis rekket en it te stabilisearjen om hiergroei oan te fiterjen. Oaljes wurde ek tafoege oan hûdkrêm dy't yn 'e hûd wreaun wurdt om it rou wurden fan 'e hûd tsjin te gean.
Religy
Histoarysk binne oaljes ek oanhâldend yn gebrûk west as religieus medium. Oalje wurdt yn dy kontekst beskôge as in reinigjende stof dy't by útstek gaadlik is foar salvings. Sokke hillige oalje wie yn 'e bibelske tiid in wichtige rituele stof foar it joadendom en it kristendom.
Skilderkeunst
Mei't pigminten maklik opnommen wurde yn oalje, binne ûnderskate oaljes gaadlik om as ûnderstypjend medium te tsjinjen foar it oanmeitsjen fan ferve (dêrfandinne: oaljeferve). De âldst bekende skilderijen makke mei oaljeferve datearje út omtrint 650.
Kuolte- en hjitte-oerbringing
Oalje wurdt ek brûkt as kuolstof by oaljekuolling, in systeem dat bgl. tapast wurdt by elektryske transformators. Dêrnjonken kin oalje ek brûkt wurde as stookoalje troch as brânstof ynset te wurden om hjitte oer te bringen, lykas yn oaljekachels.
Smaring
Mei't se non-polêr binne, klibje oaljes net maklik fêst oan oare stoffen. Dat makket se gaadlik om as smaarmiddel brûkt te wurden yn 'e masinebou. Dêrby wurde minerale oaljes faker ynset as biologyske oaljes. Oan walfisktraan, dat wûn wurdt út walfiskeftigen, wurdt de foarkar jûn oar it smaren fan oerwurken, om't dat net ferdampet of stof efterlit. In protte lannen en territoaria hawwe lykwols sûnt de 1970-er jierren it gebrûk fan walfisktraan ferbean.
Brânstof
Beskate soarten oalje ûntbrâne yn floeibere of ferstode foarm, wat ljocht en hjitte generearret dy't direkt brûkt wurde kin of omset wurde kin yn oare foarmen fan enerzjy, lykas elektrisiteit. Om sokke brânstofoalje te bemachtigjen wurdt ierdoalje yn 'e foarm fan rouwe oalje út 'e grûn pompt en fia in oaljepiipline of yn in oaljetanker nei in oaljeraffinaderij brocht. Dêr wurdt it troch in proses fan raffinaazje omset ta disel, etaan (en oarsoartige alkanen), stookoalje, benzine, kerosine (of petroleum), fleantúchkerosine, lpg (liquefied petroleum gas) en benzeen. Net alle soarten oalje dy't as brânstof brûkt wurde, binne lykwols minerale oaljes. Tsjintwurdich makket men ek biodisel út bgl. koalsiedoalje en lynsiedoalje. En yn 'e achttjinde en njoggentjinde iuw waard walfisktraan brûkt om lampen fan brâne te litten.
Produksje fan oare materialen
Rouwe oalje kin raffinearre wurdt ta in breed skala oan koalwetterstoffen dêr't it út gearstald is. Petrogemyske stoffen binne sokke raffinearre komponinten fan rouwe oalje en de gemyske produkten dy't dêrfan makke wurde. Sokke stoffen wurde yn 'e hjoeddeistige yndustry brûkt foar de produksje fan ûntsmettingsmiddels, keunstdong, medisinen, ferve, plestik, syntetyske fezels en syntetysk rubber.
Johan Picardt
Johan Picardt (as Piccardt) (Bad Bentheim, 5 febrewaris 1600 - Coevorden, 21 maaie 1670) wie in Dútsk-Nederlânsk histoarikus, medikus, ûntginner en predikant. Hy hearde by de lutersk-grifformearde streaming.
Libben en wurk
Johan wie de âldste soan fan de herfoarme predikant Johan Pickhart (1560 - 1629) en syn frou Elske Kemener (1569 - 1607). De famylje Picardt hâlde al generaasjes lang ta yn it Greefskip Bentheim. De famylje hie wol bannen mei Nederlân. Sa fjochte Johan syn broer Bruder Alexander Pickhart (berne 1604) as kaptein yn Hollânske tsjinst oant syn dea yn 1640 ta.
Picardt folge de Hege Skoalle yn Steinfurt en studearre dêrnei teology en letter (-1628) ek medisinen oan de Universiteit fan Leien. Yn 1623 waard er predikant yn Egmond oan See. Hy wie dêr ek dokter. Dat joech lykwols frijwat opskuor, want de provinsjale synoade wie fan betinken dat in dûmny net tagelyk dokter wêze mocht. 1625 troud er mei Roeka Brederode út Egmont (†1666 yn Coevorden). Sy hiene sân bern. Krekt letter pachte er in pachte er yn Drinte, yn Rhee, in eardere kleasterpleats en fan doe ôf bemuoide er him mei problemen op it mêd fan lânbou. Yn 1644 waard hy predikant yn Rolde. Dêr krige er skeel mei de gemeenteleden om't er de gewoante hie allinne mar oer net wenstige bibelteksten te preekjen. 1647 is er oan de Universiteit fan Grins ynskreaun, faaks wie er dêr ek warber mei lânbouproblematyk. Da er hier wahrscheinlich auch mit Problemen der Landwirtschaft beschäftigt war, wurde er 1647 Foar de Bentheimske greve Ernst Wilhelm om him ta Directeur fan it heechfean te beneamen Tagelyk wie Picardt fan 1648 ôf dûmny yn Coevorden.
Om de lânbou te ferbetterjen besiket er yn 1645 om in kanaal yn it greefskip Bentheim oan te lizzen. Dat barde lykwols earst yn de 20e iuw; it kanaal krige de namme Coevorden-Piccardie-Kanaal. Yn it earstoan bleaune de resultaten fan krewearjen foar ûntginning en lânbouferbettering beheind, mei troch politike ûnrêst en striderij tusken de Münsterken en Nederlanners yn dy kontreien. Yn 1655 wurdt lykwols in nije koloanje yn ûntgûn gebiet stifte, dy't earst Ernstdorf, letter nei de stifter Piccardie hjitte, en no Alte Piccardie.
Picardt wie in bern fan syn tiid, hie gjin muoite mei de slavernij fan swarten, ferdigene it bestean fan spûken, tsjoenders, wite wiven en de duvel (dy't tahâlden yn it ûnlân). Megalityske stienheapen bringt er yn ferbân mei huynen oftewol reuzen. De tsjintwurdige namme hunebêd is dêr fan ôflaat. .
Omdat Picardt in grut part fan syn libben yn Drinte tahâlde en ek de earste wie dy't in skiednisboek oer dy kontreien skreaun hat (de Antiquiteiten of de Annales Drenthiae), wurdt er wol beskôge as 'de heit fan de Drintske skiedskriuwerij'. It hat letter út ûndersyk bliken dien dat in protte fan syn wurk net kloppe.
Picardt hie ek in soad ynteresse yn de apokrive bibelboeken.
Priuwke fan syn wurk
In stikje út de Annales Drenthiae, 1660: ''Voorst zijn in deze landen geëerd Lahra, Welda (. . .) Freja, Wodan: eenschoon gezelschap. Hoe moet satan in zijn vuist gelachen hebben, als hij dit vuile, snode gespuis hier en in de omliggende landen heeft ingedrongen om als hemelse goden en godinnen met aanbiddinge, offeranden en eerbiedigheid geëerd te worden. Velda is geweest die vermaarde kol, die zich met wichelarij, waarzeggen en duivelsbezweren en andere zwarte kunsten een grote naam gemaakt heeft.''
Almelo
Almelo is in stêd en gemeente yn de provinsje Oerisel, mei (. boarne: CBS), en mei in oerflak fan 69,40 km² (wêrfan 9,50 km² wetter). De gemeente Almelo is yn 1914 ûntstien út in fúzje fan 'e eardere gemeente Amt Almelo en Stêd Almelo.
Plakken
It haadplak fan de gemeente is de stêd Almelo, en de oare plakken yn de gemeente binne: Aadorp, Bornerbroek en Mariaparochie.
Súd-Hollân
300px|thumb|Súd-Hollân (2019) 300px|thumb|De Haven fan Rotterdam 300px|thumb|Bollefjilden by Lisse 300px|thumb|Polder by Moordrecht yn it Griene Hert 300px|thumb|Nieuwe Kerk yn Delft, de heechste tsjerketoer yn Súd-Hollân 300px|thumb|Brielle út de loft wei sjoen Súd-Hollân (Nederlânsk: Zuid-Holland) is in provinsje fan Nederlân, dy't as sadanich bestiet sûnt de âlde provinsje Hollân yn 1840 midstwa spjalten waard. It hat ynwenners (, boarne: CBS) en in oerflak fan 3418,50 km², en is dêrmei de provinsje mei de measte ynwenners en de tichtbefolkste fan Nederlân. Haadstêd is De Haach, dat de Nederlânske residinsjestêd is, en de grutste stêd is Rotterdam. De grutste seehaven fan Jeropa, de haven fan Rotterdam leit yn Súd-Hollân.
De provinsje grinzget yn it noarden oan Noard-Hollân, yn it easten oan Utert en Gelderlân, yn it súdeasten oan Noard-Brabân, yn it suden oan Seelân en yn it westen oan de Noardsee.
Skiednis
Foar 1795 hearde Súd-Hollân by it Greefskip Hollân. Nei de omfoarming fan de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen ta de Bataafske Republyk waard Hollân, lykas de rêst fan Nederlân ferparte yn departeminten. It suden fan Hollân, waard mank mei Seelân en it westen fan Brabân part fan it departemint fan de Skelde en Maas. It noarden fan it hjoeddeistige Súd-Hollân waard part fan it departemint fan de Delf. Yn 1801 kamen de grinzen fan earder werom en waard it departemint Hollân foarme. Yn 1807 waard dat departemint yn twaen spjalte dêr't it súdlike departemint it departemint Maaslân waard, dêr't de grinzen sawat fan oerienkomme mei dy fan it lettere Súd-Hollân. Yn 1810 doe't Nederlân by it Earste Frânske Keizerryk ynlive waard, waard Maaslân omfoarme ta it departemint fan de Mûning fan de Maas.
Nei de Frânske tiid kamen de grinzen fan foar 1795 fannijs werom. It noarden en suden fan Hollân waarden wer feriene yn de nije provinsje Hollân. De skieding ferdwûn lykwols net alhiel, want fan 1814 ôf hie Hollân twa kommissarissen fan de kening, ien foar it noarden en ien foar it suden. Nettsjinsteande dat de provinsje ien wie, waarden it noarden en suden apart behannele en libbe der it idee om de provinsje fannijs op te spjalten. Dat barde yn 1840 doe't Hollân opspjalte waard yn Noard- en Súd-Hollân, om't de provinsje Hollân te dominant waard yn befolking, grutte en woltierigens. Yn de lette 20e en iere 21e iuw giene der fiif gemeenten oer nei de provinsje Utert; Aldewetter yn 1970, Woerden yn 1989, Fianen yn 2002 en Leardaam en Zederik yn 2019.
It graven fan de Nije Wetterwei yn 1863 betsjutte it úteinsetten fan it groeien fan de Haven fan Rotterdam. Op 14 maaie 1940 yn de Twadde Wrâldkriich waard it sintrum fan Rotterdam folslein ferneatige troch in bombardemint.
Geografy
Súd-Hollân beslacht in oerflak fan 3.403 km², dêr't 585 km² wetter fan is. It grinzget yn it westen oan de Noardsee, yn it noarden oan Noard-Hollân, yn it easten oan Utert en Gelderlân, yn it súdeasten oan Noard-Brabân en yn it suden oan Seelân. Mei útsûndering fan de dunerige oan de Noardseekust is de provinsje folslein flak, en bestiet foar in grut part út drûchmealde polders en oanmakke feangrûn. It midden en it westen fan de provinsje is part fan de Rânestêd, wylst lânbou yn it easten foarkomt, dy't heart ta it Griene Hert. It suden fan de provinsje bestiet út in nustje eilannen en binne part fan de Ryn-Maas-Skelde-delta. Foar statistyske doelen is de provinsje ferparte yn fjouwer regio's: Rijnmond, Súd, West en East.
It Nasjonaal Park De Biisbosk leit yn it súdeasten fan de provinsje. Oare regio's yn de provinsje binne: Alblasserwaard, Gouwestreek, Krimpenerwaard, Hoekske Waard, Rynstreek, Fiifhearelannen en it Westlân.
Gemeenten
Súd-Hollân bestiet sûnt 2023 út 50 gemeenten.
De Wiken
thumb|Lizzing De Wiken (East)
De Wiken is in wenwyk fan 160 ha. oan de eastkant fan Drachten út de jierren 60, en leit ynklamme tusken de Noarder Dwersfeart, N31 (Wâldwei) en de Splitting. De wyk telt ûngefear 6.000 ynwenners en 2.750 wenningen.
De earste stien fan de earste wenning oan de Heechlânsdyk waard yn 1965 lein. Yn heech tempo folgen strjitten as de Hagewyk, Ingwerd, Foswert, Stjelpswyk, Langewyk, Dwerswyk ensfh. Yn in twatal jierren waarden mear as 1000 wenningen boud. Alle (rychjes)huzen yn de Wiken noard binne sawat allegear lyk, de saneamde revolúsjebou. De wyk hat in ferfeelsum imago, troch renovaasjeprojekten besykje gemeente en wenningbouferieningen hjir wat oan te dwaan. Alle strjitten binne neamd nei de wiken (sleatten) dy't eartiids yn dat gebiet rûnen. De wyk telt relatyf in soad galerijflats.
De wyk hat in eigen winkelsintrum mei ûnder oare in supermerk (Poiesz), drogist, apteek, boekewinkel, kapsalon, bakkerij, bank, fytsewinkel en húshâldwinkel. Fierders hat de wyk in wyksintrum en in tsjerke en steane der meardere basisskoallen.
Amy Ried
Amy Ried (Frankfurt, 15 april 1985), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise en pornoregisseur, dy't yn it ferline ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenamme Devin Valencia en wa har namme oft ek wol stavere wurdt as "Amy Reid" of "Amy Reed". Hja stammet ôf fan 'e Yndianen, de Cajuns (de Frânsktalige kolonisten fan 'e Mississippy (rivier)Mississippydelta) en fan Dútske ymmigranten.
Libben en karriêre
Ried waard berne yn it Dútske Frankfurt, dêr't har heit doedestiden as Amerikaansk soldaat stasjonearre wie. Doe't se ien jier âld wie, waard har heit oerpleatst nei súdlik Kalifornje en ferfear it gesin dêrhinne. Dat wie wêr't Ried opgroeide en wêr't se letter twa jier lang meganyske boukunde studearre oan 'e Kalifornyske Polytechnyske Steatsuniversiteit Pomona (California State Polytechnic University, Pomona).
Amy Ried makke yn 2005, doe't se tweintich jier wie, har debút yn 'e pornografyske film Young Ripe Mellons 7. Sûnt hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn 220 pornofilms spile, wylst se der ek twa sels regisearre hat. Yn oktober 2007 tekene se in kontrakt mei Third Degree Films; yn oktober 2009 stapte se oer nei New Sensations. Se hat net minder as trije AVN Awards (de Oskars fan 'e pornowrâld) wûn, twa yn 2007 en ien yn 2010. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m, mei in gewicht fan 54 kg.
Mystyk
Mystyk hâldt meastentiids yn: 'heimsinnich, ferburgen of riedseleftich', mar kin ek in oare mear djippere betsjutting hawwe en hat dan mear te krijen mei belibjen of stribjen nei ienheid mei God troch fuortendaliks ûnderfining, yntuysje, of ynsjoch. Yn dizze lêste betsjutting wurdt it oerhingjen nei mystyk ek wol oantsjutten as mystisisme.
Skaaimerken
Mystike ûnderfinings hawwe mienskiplik, dat de eigen persoanlikheid min ofte mear ferdwynt en de wrâld as ien gehiel erfaren wurdt. De mystikus besiket himsels te ferienigjen mei it Alwêzen, dêr't er him om sa mar te sizzen mei oer in grins hinne stekt fan it gewoane waarnimmen of bewust wêzen.
Aktive en passive mystike erfaring
Der wurdt wol ûnderskied makke tusken natuerlike en religieusk mystike ûnderfinings. Natuerlike mystike ûnderfinings binne bygelyks, it gefoel dat ûndergien wurdt by ienwêzen mei de natuer op in lange boskkuier. Dat soarte ûnderfinings binne faak fan in hiel oare aard as de religieusk mystike ûnderfinings, faaks omdat hja passyf binne. Meastentiids 'oerkomt' soks immen sûnder dat men de ûnderfining sels neistribbet. Natuerlike mystike ûnderfinings wurde net beskôge as religieuske ûnderfinings omdat se net ferbûn binne mei in tradysje. It binne lykwols likegoed spirituele ûnderfinings en kinne in djipgeande ynfloed hawwe op de persoan sels.
Religieusk mystike ûnderfinings binne faak folle aktiver as de passyf natuerlike ûnderfining, omdat de mystike ûnderfining oproppen wurde kin troch gebed, kontemplaasje of meditaasje.
Fierders kinnen neffens guons in mystike erfaring opwekt wurde troch it brûken fan psychedelyske drugs, lykas LSD of paddo's. Yn in protte net-westerske kultueren wie (en is) gebrûk fan dat soarte middelen in wichtich ûnderdiel fan de religy.
Bathmen
right
Mystyk
Mystyk en rationalisme
De mystiek stiet meastentiids heaksk op rasjonele wize krigen wittenskiplike kennis. De reden hjirfoar leit him yn it folsleine karakter fan de mystike ûnderfining. Fanút rasjonele hoeke sjoen is der in probleem, omdat mystike kennis net ferifiearre wurde kin. Sadwaande is mystike kennis tige persoanlik, mar net folslein ûnwier.
Bathmen
Bathmen is in doarp yn de gemeente Dimter yn de provinsje Oerisel.
Mystyk
Foarmen fan mystike kennis
Mystyk kin dus faak betsjutte it op ien of oare wize yn ferbining besykje te kommen mei God, it godlike of it boppenatuerlike, of it berikken fan in djippe steat fan meditaasje (sa as jhanas) en spirituele realisaasjes (sa as Nirvana). Meastentiids bart dit middels gebed, beskôging of meditaasje. Yn oare gefallen is sprake subjektive ûnderfinings fan boppenatuerlike aard, ofwol kontakt mei in oare werklikheid as de gewoane. Sokke kontakten kinne mear of minder yntinsyf wêze. Al neigeraden de ôfstân ta it boppe-ierdske kinne sokke ûnderfinings útien rinne fan in ienfâldich besef fan it hegere oant-en-mei in fûleindich ekstaze, bûten jinsels trede of in yngeande godlike gewaarwurding.
Ivige wiisheid
Aldous Huxley yllustrearret yn syn boek "perennial philosophy" oan de hân fan sitaten út de meast útien rinnende boarnen, wat mystiek ynhâldt:
Bekende mystisy
De Mystyk en minsken mei mystike erfaringen komme troch de hiele skiednis foar:
Mardi Gras (album fan CCR)
Mardi Gras is it sande en lêste studio-album fan Creedence Clearwater Revival. It album waard opnommen yn de maitiid fan 1971 en jannewaris 1972 yn de Wally Heider studios yn San Francisco en waard in moanne letter op 11 april 1972 útbrocht. It is it ienichste studio-album fan CCR sûnder gitarist Tom Fogerty.
Tobias Gutberleth
Guthberleth is opwoeksen by syn omke Hindrik Gutberleth nei't syn âlden troch Kroaten fermoardde wienen. Hy wie boaske oan Geeske Brongersma (famylje fan Titia Brongersma).
Jan Blaaser
Jan Dirk Blaaser (Amsterdam, 17 july 1922 – Lelystêd, 28 maart 1988) wie in Nederlânsk kabaretier, akteur, sjonger en lieteskriuwer.
Blaaser kaam út in teäterlaach. Syn pake wie teäterdirekteur en hie wie in neef fan de akteurs Riny Blaaser, Jo Vischer jr. en Beppie Nooij jr.. Blaaser begûn as artyst yn it schnabbelsirkwy op feesten en partijen en yn kabarets. Yn 1938 kaam er oan it toaniel by it selskip fan syn omke Jan Nooij. Dêrna wurke er ûnder mear yn it teäterkafee Saint-Germain-des-Prés fan Tom Manders as moppeferteller. Sadwaande krige er ek syn earste telefyzje-optreden. Op de radio trede er op yn it Tierelantijnen.
Letter folgen tal fan rollen foar telefyzje en stik as fiif yn spylfilms. As sjonger trede er op by feesten op ferieningsjûnen en hy makke in kabarettoernee mei Joke Bruijs. Yn 1977 makke Blaaser de stap nei it kabaret. De teatershows, Bruin Brood, Bramen Zoeken, Man Alleen en Klapstoel, lutsen in breed publyk. De teksten fan al syn foarstellingen skreau er sels en ek foar in protte oare artysten en programma's hat er faak teksten skreaun. Yn 1980 skreau er in boekje ûnder de titel Een muis in zee.
Healwei de jierren 80 kaam Blaaser by de cast fan Zeg 'ns Aaa, dêr't er de heit fan Mien Dobbelsteen, in rol fan oantroud Nooy-famyljelid Carry Tefsen, spile. Doe't er yn 1988 hommels oan in hertoanfal stoar, wie er 65 jier âld.
Foeke Buitenrust Hettema
thumb|175px|Foeke Buitenrust Hettema, 1917 Foeke Buitenrust Hettema (Harns, 6 juny 1862 - Swol, 5 oktober 1922) wie in taalgelearde en learaar.
Hy gie yn 1877 nei it gymnasium te Utert en waard yn 1880 talitten oan de universiteit dêre. Yn 1885 waard er learaar Nederlânske taal en Ierdrykskunde oan it gymnasium te Swol. Hy kreweare dêr foar better, moderner ûnderwiis. Yn dy jierren begjint er wurk te publisearjen, ek yn it Frysk. Hy waard redakteur fan Taal en letteren (1891-1907)
Yn 1897 waard er privaat-dosint Fryske Taal- en Letterkunde oan de Ryksuniversiteit Utert en yn 1917-1918 heechlearaar yn Gint, Belgje. Hoe âlder Buitenrust Hettema waard hoe mear niget at er krige oan it Frysk en de Fryske skiednis. Dêrtroch rekke er ek ferfrjemde fan Nederlânske wittenskippers. In inkelde freon wie der by doe't er yn Mullum te hôf brocht waard. Buitenrust Hettema is bekend fanwegen syn Bloemlezing uit Oud-, Middel- en Nieuwfriesche geschriften (1887-1990) en syn Friesche plaatsnamen (1899).
Harnzer Feart
De Harnzer feart is hast fyftjin kilometer lang en is mei de Boalserter Feart ûngefear santjin. Dizze beide kanalen wurde tegearre ek wol gewoan Harnzer feart neamd. It kanaal waard oanlein foar de skipfeart tusken Boalsert en Harns, mar wurdt tsjintwurdich allinnich noch brûkt foar rekreaasjefeart. It makket diel út fan de Alvestêdetocht.
De namme Harnzer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Harlingervaart.
Kaakdieren
De kaakdieren, kakedieren of tsjeakdieren (Latynske namme: Gnathostomata, letterlik: "kaakmûnigen") foarmje in tuskenstamme fan it ûnderryk fan 'e echte dieren (Metazoa), de boppestamme fan 'e nijmûnigen (Deuterostomata), de stamme fan 'e rêchstringdieren (Chordata) en de ûnderstamme fan 'e wringedieren (Vertebrata). Ta dizze tuskenstamme, dy't soms ek wol as in boppeklasse beskôge wurdt, hearre sa'n 60.000 libbene soarten, wat 99% fan alle wringedieren omfiemet. Dêrûnder binne û.m. de sûchdieren, fûgels, reptilen, amfibyen en de measte fisken.
Kaakdieren ûnderskiede har fan oare wringedieren trochdat se in boppe- en in ûnderkaak hawwe, en dêrnjonken troch it besit fan tosken, trije ynstee fan twa healsirkelfoarmige kanalen yn it binnenear, en lidden dy't by twaen komme. Men is fan tinken dat de kaken har ûntwikkele hawwe út 'e foarste ûnderstipingsbôgen fan 'e kiuwen, nei't dy in nije rol krigen hiene, nammentlik om wetter oer de kiuwen te pompen troch de bek op in effektivere wize iepen en wer ticht te dwaan. Dat iepen-en-tichtmeganisme evoluëarre meitiid ta in sterker en hurder lichemsdiel en waard sa de ûnderkaak, dy't dêrnei grutter en wider waard om't der dan makliker proaidieren mei fongen wurde koene.
Resint ûndersyk liket út te wizen dat moderne kaakdieren har ûntwikkele hawwe út 'e (útstoarne) klasse fan 'e pânserfisken (Placodermi). Op grûn fan fossile fynsten wurdt oannommen dat de ierste kaakdieren har ûntwikkelen yn it lette Siluer en talryk waarden oan it begjin fan it Devoan.
Drachten Noardeast
thumb|Drachten-noardeast thumb|Winkelsintrum Noorderpoort
Noardeast is in wenwyk fan 98 ha. oan de noardeastkant fan it sintrum fan Drachten út de perioade 1945-1960. De wyk leit rûchwei tusken de Noarder Dwersfeart, Ringwei en Stasjonswei en de Súdkade en hat ûngefear 3.900 unwenners en 2.100 wenningen. De earste strjitte wie de yn de jierren tweintich boude strjitte Beter Wonen, dit wienen wenningwetwenningen. Letter, nei de Twadde Wrâldoarloch, waard de wyk geandewei folboud mei meast hierwenningen. De wyk wie om 1960 hielendal klear.