cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Militêr bûnsgenoatskip
Foarôfgeande oan 'e Earste Wrâldoarloch wie Jeropa ek ferdield yn twa grutte militêre bûnsgenoatskippen: de Triple Entente en de Triple Alliânsje. De Triple Entente bestie út it Feriene Keninkryk, Frankryk en it Keizerryk Ruslân, wylst de Triple Alliânsje opmakke wie út it Keizerryk Dútslân, de Eastenryksk-Hongaarske Dûbeldmonargy en it Itaalje. Dat de ôfspraken dy't by de foarming fan militêre bûnsgenoatskippen makke wurde, net altyd neikommen wurde, die bliken by it útbrekken fan 'e Earste Wrâldoarloch yn 1914, doe't Itaalje yn 't earstoan neutraal bleau, om't it lân him net bûn fielde yn in oarloch te fjochtsjen dy't troch Dútslân en Eastenryk-Hongarije sels begûn wie. Yn 1915, doe't Itaalje him àl yn 'e oarloch mong, wie dat oan 'e kant fan 'e Triple Entente, tsjin syn eigen eardere bûnsgenoaten.
Militêre bûnsgenoatskippen binne der yn trije soarten. De entente (lykas de Triple Alliânsje of de Triple Entente) is in soartemint algemien militêr bûnsgenoatskip, dat sawol op ferovering as ferdigening rjochte wêze kin. It ferdigeningspakt is in militêr bûnsgenoatskip dat útslutend op ferdigening rjochte is (lykas de NATO). In non-agresjepakt, ta einbeslút, is in bûnsgenoatskip wêrby't de dielnimmende lannen plechtich ûnthjitte dat se inoar net oanfalle sille. In foarbyld dêrfan is it Molotov-Ribbentroppakt, dat yn 1939 sletten waard tusken nazy-Dútslân en de Sovjet-Uny. Yn it ferline wiene militêre bûnsgenoatskippen gauris rjochte op agresje en ferovering, mar sûnt de Twadde Wrâldoarloch is it doel hast altyd it organisearjen fan in mienskiplike ferdigening.
It bestean fan in militêr bûnsgenoatskip tusken twa lannen wurdt soms geheim holden; as der trije of mear lannen by belutsen binne, is dat suver net foarinoar te krijen, mei't der altyd wol earne in lek sit. It geheim hâlden fan militêre bûnsgenoatskippen wie fral yn it tiidrek fan 'e Belle Époque, tusken 1870 en 1914, hiel gewoan. Neffens in ynventarisearring út 2002 hawwe der tusken 1815 (de ein fan 'e Napoleontyske Oarloggen) en 2003 wrâldwiid yn totaal 538 militêre bûnsgenoatskippen west tusken lannen. By de grutte mearderheid dêrfan gie it om ôfspraken om inoar militêr te help te kommen yn gefal fan in oanfal fan in trêde partij.
Pieter Steyn
Pieter Steyn (Haarlim, 6 oktober 1706 – 5 novimber 1772) wie riedpinsjonaris fan Hollân tusken 1749 en 1772.
Hy wie de soan fan Johanna Patijn en Adriaan Steyn, boargemaster fan Haarlim. Hy studearre rjocht yn Leien tusken 1724 en 1726. Syn beide houliken (fan 1736 en 1740) bleaune sûnder bern. Syn twadde frou Cornelia Schellinger hat him oerlibbe.
Jean Giraud
thumb|Jean Giraud (2008) Jean Henri Gaston Giraud (Nogent-sur-Marne, 8 maaie 1938 – Parys, 10 maart 2012) wie in Frânsk striptekener. Yn de santiger jierren hat er as gjin oar de Europeeske strip fernijd. Troch him binne tekene ûnder oare de striprigen Blueberry, Silver Surfer, De Incal en Arzach.
Jurassic World: Dominion
Jurassic World: Dominion is in Amerikaanske science fiction-aksjefilm út 2022 ûnder rezjy fan Colin Trevorrow, mei yn 'e haadrollen Bryce Dallas Howard, Chris Pratt, Isabella Sermon, Laura Dern en Sam Neill. De titel betsjut "Sjuerawrâld: Hearskippij", en ferwiist nei it Sjuera, in geologysk tiidrek doe't de dinosauriërs de wrâld behearsken, en nei de Ingelsktalige bibelske term dominion ("hearskippij"), dat God de minske oer alle bisten skonken hawwe soe. It is de sechsde lange film út 'e Jurassic Park-filmsearje en it ôfslutende diel fan 'e Jurassic World-trilogy.
It ferhaal giet oer in nije wrâld, wêryn't minsken, moderne bisten en de ûntsnapte dinosauriërs, dy't har oer de hiele wrâld ferspraat hawwe, leare moatte om gear te libjen. Owen Grady en Claire Dearing sette útein mei in rêdingsmisje om harren ûntfierde pleechdochter Maisie Lockwood werom te finen en te befrijen. Underwilens komme Ellie Sattler, Alan Grant en Ian Malcolm in gearspanning op it spoar fan 'e multinational Biosyn, in bedriuw dat besiket ryk te wurden fan 'e ferkeap fan genetysk modifisearre nôt troch reuseftige prehistoaryske sprinkhoannen wer ta libben te bringen, dy't alle oare nôt yn 'e wrâld opfrette. Jurassic World: Dominion krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes, mar wie in grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen.
Jean Giraud
Giraud beskikte oer in bjusterbaarlik tekentalint en koe sûnder inkele muoite twa folslein fan elkoar ferskillende tekenstilen hantearjen. As ‘Giraud’ makke hy in realistyske tekenrige dy't by it grutte publyk bekend stie as de westernstrip 'Blueberry’. En as 'Moebius' hat er in hiel oare, spirituele en fantastyske kant fan him sjen litten.
Jurassic World: Dominion
Plot
It is fjouwer jier nei de fulkaanútbarsting op Isla Nublar, dy't de evakuaasje fan 'e dêr libjende dinosauriërs needsaaklik makke, en ek nei it Lockwoodlângoed-ynsidint, wêrby't de dinosauriërs loslitten waarden yn 'e wyldernis fan 'e legere 48 steaten fan 'e Feriene Steaten (sjoch: Jurassic World: Fallen Kingdom). De út útstoarne tastân werombrochte dinosauriërs hawwe har oer de hiele wrâld ferspraat en soargje foar in ekologyske ramp trochdat se as eksoat it hiele fiedselkeatling oer de kop helje. Dêrnjonken is der ek in libbene swarthannel yn dinosauriërs ûntstien, wêrby't de bisten bleatsteane oan alderlei foarmen fan bistemishanneling. De ynfloedrike multinational Biosyn Genetics, dat ienris de wichtichste konkurrint wie fan InGen, it bedriuw fan John Hammond, dat ferantwurdlik wie foar it werombringen fan 'e dinosauriërs, hat yn in ôfsletten delling yn 'e Italjaanske Dolomiten in wyldreservaat foar dinosauriërs opset. Dêr docht Biosyn ûndersyk nei it genoom fan 'e bisten, mei as bedoeling farmaseutyske tapassings.
Jean Giraud
Yn 1974 wie hy ien fan de oprjochters fan de útjouwerij Les Humanoïdes Associés.
A
right|thumb|De A yn ferskate skriften De A is de earste letter fan it Latynske alfabet en komt foar de B. De letter is âld, it wie de "Alpha" fan de Alde Griken dy't hjoed-de-dei syn betsjutting holden hat. By de Fenisiërs wie it ek al de earste letter fan it alfabet, mar it hie in oar lûd en waard tekene as in oksekop:
Jurassic World: Dominion
Plot
Dearing en Grady wenje yn in ôfhandige blokhutte yn 'e Kalifornyske Sierra Nevada, dêr't se temûk harren fjirtjinjierrige pleechdochter Maisie Lockwood grutbringe. It famke is de mei genetyske manipulaasje ta stân kommen pakesizzer fan Benjamin Lockwood silger, dy't socht wurdt troch ferskate kriminele organisaasjes om har unike genoom te eksploitearjen. Wannear't Blue, de lêste oerlibbene fan 'e Velociraptors* dy't Grady traind hie, by de blokhutte opdûkt mei in aseksueel produsearre jong, neamt Maisie de lytse Velociraptor Bêta. Sels rekket se almar mear frustrearre troch de beheinings dy't fuortkomme út har opleine isolemint, en se is sa njonkelytsen safierhinne dat se it ferhaal fan Grady en Dearing oer lju dy't it op har foarsjoen hawwe, net mear leaut. Dêrmei is se lykwols mis, want streupers anneks hierlingen dy't ynhierd binne om it Velociraptor-jong te fangen, komme har oer it mad en ûntfiere har ek. * ) De Velociraptors út 'e Jurassic Park-franchise komme net oerien mei de leden fan it echte skaai fan dinosauriërs mei dy namme. Dy wiene ntl. in stik lytser en dêrmei ek oansjenlik minder gefaarlik. Koart foar't de earste film útkaam, waard by paleöntologysk ûndersyk lykwols de Utahraptor ûntdutsen, dy't wol deeglik yn hege mjitte oerien kaam mei de Velociraptor út 'e films. Troch nije ûntdekkings geane paleöntologen der no fan út dat Velociraptors eins oerdutsen wiene mei fearren ynstee fan dat se keal wiene mei in skobbe hûd, lykas yn 'e films.
Jean Giraud
Giraud ferstoar op de leeftyd fan 73 jier neidat er lang syk west hie.
Jurassic World: Dominion
Plot
Underwilens wurdt de nôtrispinge yn it Amerikaanske Midwesten en op 'e Grutte Flakten opfretten troch swaarmen reuseftige prehistoaryske sprinkhoannen út it Kryt, dy't fan noas oant sturtpunt wol 76 sm mjitte. Yn in tiid dat der wer folle gruttere, folle ymposantere útstoarne bisten omrinne, lûkt dat net safolle oandacht, mar troch de fraatsucht fan 'e ynsekten wankt der in wrâldwide hongersneed. Paleobotaniste dr. Ellie Sattler docht ûndersyk nei de sprinkhoannen en de ynfloed fan 'e bisten op 'e plantegroei, en konstatearret dat se alle nôt opfrette útsein it genetysk modifisearre nôt dat boeren oankocht hawwe fan Biosyn Genetics. Hja wurdt sadwaande erchtinkend oer wêr't de sprinkhoannen sa hommels wei kommen binne, yn acht nommen dat se Biosyn sa moai yn 'e kaart spylje.
Sattler kriget in útnûging fan in âlde bekende, wiskundige en gaosteorist dr. Ian Malcolm, om it haadkertier fan Biosyn yn 'e Dolomiten te besykjen, dêr't hy no wurket. Se freget paleöntolooch dr. Alan Grant om mei. Sattler en Grant hawwe inoar tweintich jier net sjoen, mar Grant is dúdlik noch altyd fereale op har, hoewol't sy dat net liket op te merken. Hy is net botte happich om syn opgraving yn Utah te ferlitten, mar dat feroaret op slach as Sattler him fertelt dat se ûnderwilens skieden is fan har man Mark.
Grady en Dearing sette de efterfolging yn op 'e ûntfierders fan Maisie, wêrby't Grady oan in oerstjoere Blue ûnthjit dat er har jong ek rêde en werombringe sil. Neitiid nimme se kontakt op mei Webb, dy't harren troch de ynformaasje dêr't er by de CIA ynsjoch yn hat, fertelle kin dat it famke mooglik meifierd is nei Malta. Grady en Dearing reizgje ôf nei Malta, dêr't se Grady syn eardere assistint-trainer Barry Sembène treffe. Dyselde hat de lieding oer in operaasje fan 'e Frânske geheime tsjinst tsjin 'e binde streupers fan in Rainn Delacourt, deselde dy't Maisie en Bêta ûntfierd hat.
Troch tadwaan fan 'e ûnmeilydsume swarthannelster Soyona Santos, dy't har fjouwer nuete Atrociraptors efter de geheim aginten oanstjoerd en letter ek efter Grady en Dearing oan, rint de operaasje út op in fiasko. Grady wit Delacourt te efterheljen, mar dy kin him inkeld fertelle dat er Maisie en Bêta ôflevere hat by Santos foar't er troch in dinosaurus ferslynd wurdt. As Dearing nei in lange efterfolging Santos befreget, seit dy dat Maisie en de jonge Velociraptor al ûnderweis binne nei it haadkertier fan Biosyn. Dearing ûntkomt oan 'e Atrociraptor dy't efter har oan sit trochdat se help kriget fan 'e swarte Amerikaanske piloate Kayla Watts. Grady wit nei in spektakulêre wyldemansrit op 'e motor troch de nauwe strjitsjes fan Valletta mei twa oare Atrociraptors op 'e hakken krekt op 'e tiid Watts har al opstiigjende fleantúch by te heljen. Watts, dy't troch Delacourt ynhierd wie om Bêta nei Malta te fleanen, hat spyt fan har belutsenens by de saak en stimt deryn ta om Grady en Dearing nei de Dolomiten te bringen.
Underwilens binne Sattler en Grant oankommen yn it haadkertier fan Biosyn, dêr't se ferwolkomme wurde troch Lewis Dodgson, de algemien direkteur fan it bedriuw. Se krije in rûnlieding fan it haad public relations Ramsay Cole, dy't harren omstandich warskôget net de lift nei de kelders fan it kompleks te nimmen, mei't besikers dêr net komme meie. Se treffe Ian Malcolm, dy't no foar Biosyn wurket, mar temûk plannen makket om it bedroch fan it bedriuw oan it ljocht te bringen. Hy jout Sattler stikem syn kaaikaart en flústeret har ta wêr't se yn 'e kelders krekt wêze moat. Sattler en Grant ynfiltrearje mei de kaaikaart de kelders, dêr't se in kweekkeamer fan persiis deselde prehistoaryske sprinkhoannen ûntdekke as dy't de rispinge yn 'e Feriene Steaten desimearje.
As Maisie en Bêta yn it haadkertier fan Biosyn oankomme, wurde se daliks nei de kelders brocht, dêr't dr. Henry Wu oan it wurk is. Hy is in genetikus dy't foarhinne foar InGen wurke en oan 'e widze fan it werombringen fan 'e dinosauriërs stie. Yn it ferline hat er sjen litten dat er gjin skrupules hat, mar de de sitewaasje mei de ûnútrûgbere sprinkhoannen, dy't ta de hongerdea fan miljoenen minsken liede kin, hat er dochs wol spyt fan, ek al wurdt er troch Dodgson ûnder druk set om syn wurk fuort te setten. Hy fertelt Maisie dat wat har altyd ferteld is oer har komôf net wier is. Hy leit út dat har mem Charlotte Lockwood in briljante genetika wie, dy't harsels kloand hat om Maisie te krijen. Mar it genoom fan Maisie hat se feroare om 'e genetyske oandwaning út te bannen dêr't sysels úteinlik oan beswykt is. As Wu it DNA fan Maisie bestudearje kin om út te finen hoe't Charlotte dat dien hat, kin er de sprinkhoannen mei in soartgelikense genetyske modifikaasje binnen ien generaasje útrûgje.
It fleantúch fan Watts kriget fan Biosyn gjin tastimming om te lânjen, en as se dochs trochset, lit Dodgson, oan wa't trochdien is dat Grady en Dearing oan board binne, it systeem útsette dat de fleanende dinosauriërs by fleantugen wei hâldt. It fleantúch fan Watts wurdt dêrnei oanfallen troch in reuseftige Quetzalcoatlus, dy't sa'n skea oan 'e motors tabringt dat it tastel delstoart. Dearing, dy't de iennichste sjitstoel hat, wurdt út it fleantúch lansearre en komt yn in tuskenbeiden reinwâld del, dêr't se hast deamakke wurdt troch in Therizinosaurus. Underwilens oerlibje Grady en Watts it delkommen fan it fleantúch op it iis fan in beferzen marke, wêrnei't se hast ferskalke wurde troch in Pyroraptor. Lang om let fine Grady en Watts Dearing werom op it stuit dat hja ta proai driget te fallen oan in Dilophosaurus.
Yn 'e kelders fan it Biosyn-haadkertier nimme Sattler en Grant DNA ôf fan ien fan 'e reuzesprinkhoannen, sadat se letter bewize kinne dat de bisten by Biosyn wei komme. Underwilens wit Maisie op in ûnbewekke momint te ûntkommen oan Wu en Dodgson, wêrnei't se Bêta frijlit en dan troch in fentilaasjeskacht útnaait. Se belânet yn in gong dêr't se Sattler en Grant tsjin it liif rint, dy't har op sleeptou nimme. As se Cole treffe, docht bliken dat dyselde in klokkelieder is dy't gearwurket mei Ian Malcolm. Hy bringt harren nei in hyperloop (in elektrysk treintsje) ta dat har oer in ûndergrûnsk spoar streekrjocht op it fleanfjild fan Biosyn ôfsette sil.
Underwilens besiket Dodgson bewiismateriaal te ferneatigjen troch de sprinkhoannen yn it laboratoarium yn 'e kelder dea te brânen. De brânende swaarm ûntsnapt lykwols en it resultaat is dat it hiele Biosyn-reservaat yn ljochte lôge komt te stean. Grady, Dearing, Maisie, Watts, Sattler, Grant en Malcolm geane werom nei it haadkertier fan Biosyn, dêr't Cole him by har jout nei't er Dodgson it mannewaar opsein hat. Watts stelt in helikopter fan Biosyn om 'e groep út it kompleks te evakuëarjen. Yn 'e kelders fange Grady, Grant en Maisie de jonge Velociraptor Bêta. Dodgson besiket mei in tasfol dinosaurusembryo's yn 'e hyperloop te ûntkommen nei it fleanfjild, mar Sattler en Dearing lizze it kompjûtersysteem fan Biosyn plat sadat se it systeem dat de fleanende dinosauriërs by fleantugen weihâldt, wer aktivearje kinne. De hyperloop komt dêrtroch sûnder stroom te sitten, en Dodgson rekket strâne yn 'e tunnel. Trije Dilophosaurus krije him op it each, bringe him om hals en frette him op.
Wannear't de groep wer byinoar is en fuort sil, freget Henry Wu harren om him mei te nimmen, sadat er syn grutte flater wer goedmeitsje kinne sil. As Maisie seit dat har mem dat wollen hie, stimme de oaren dermei yn. Njoggenresom besykje se de helikopter op it binnenplak fan it Biosyn-kompleks te berikken, mar se komme fêst te sitten mank in gefjocht om dominânsje tusken de nije Giganotosaurus fan Biosyn (de grutste rôfdinosaurus dy't ea libbe hat) en de Tyrannosaurus rex fan it oarspronklike Jurassic Park. Wylst de minsken flechtsje en yn 'e helikopter fuortfleane, wit de Tyrannosaurus rex lang om let de striid te winnen mei de help fan in Therizinosaurus.
Yn 'e neisleep fan alle trelit tsjûgje Sattler, Grant, Malcolm en Cole tsjin Biosyn yn harksittings foar it Amerikaanske Kongres. Sattler kriget einlings foar it ferstân dat Grant al dy jierren gefoelens foar har koestere hat, en sy beiden begjinne in romantyske relaasje. Troch it DNA fan Maisie út te plúzjen, efterhellet Wu in metoade om 'e genetyske koade fan 'e sprinkhoannen oan te passen; hy lit in drager fan in nije sykte frij by in swaarm, sadat it mei koarten dien wêze sil mei de sprinkhoannepleach. Grady, Dearing en Maisie geane nei hûs en werienje Bêta mei Blue. Wylst dinosauriërs, minsken en moderne bisten leare moatte gear te libjen en de Ierde te dielen, ferklearje de Feriene Naasjes de eardere Biosyn-delling ta in ynternasjonaal dinosaurusreservaat.
Produksje
Jurassic World: Dominion waard yn febrewaris 2018 oankundige, mar de produksje waard mear as in jier opholden troch de beheinings dy't de filmyndustry oplein waarden omreden fan 'e koroanapandemy. De film waard regissearre troch Colin Trevorrow nei in senario fan himsels en Emily Carmichael, foar in diel op basis fan personaazjes út 'e roman Jurassic Park fan Michael Crichton. Trevorrow wie ek as filmprodusint by it projekt belutsen, tegearre mei Frank Marshall. Se wurken datoangeande yn opdracht fan 'e filmstudio's Amblin Entertainment, Universal Pictures, The Kennedy/Marshall Company en Perfect World Pictures. Yn 'e mande mei Steven Spielberg en Alexandra Derbyshire hie Trevorrow fierders as útfierend produsint ek it algemien tafersjoch oer de produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan $185 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan John Schwartzman, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Michael Giacchino.
Opnamen
De opnamen foar Jurassic World: Dominion setten op 24 febrewaris 2020 útein, mar moasten yn maart stillein wurde fanwegen in nij oprinnen fan gefallen fan besmetting mei it koroanafirus. De filmmakkers besochten it twongen skofthâlden nuttich te brûken troch alfêst postproduksjewurk te dwaan oan 'e sênes dy't al opnommen wiene. Op 6 july 2020 waarden de opnamen ferfette, mar de produksje hold allegeduerigen lêst fan 'e beheinings dy't yn it ramt fan 'e bestriding fan 'e pandemy oplein waarden. Sa moasten der alderhanne feilichheidsmaatregels yn acht nommen wurde (dy't mei-inoar $9 miljoen kosten), moasten leden fan 'e crew yn karantêne nei't se posityf test hiene foar koroana en koene guon akteurs fanwegen reisbeheinings de filmset yn Malta net berikke. Uteinlik waarden de opnamen op 7 oktober 2020 foltôge, nei krapoan 100 filmdagen.
Jurassic World: Dominion waard foar it meastepart op lokaasje filme. De sênes yn 'e besnijde Sierra Nevada fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje waarden opnommen yn 'e winter yn 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia. De sêne by de houtseagerij waard filme yn Merritt (Britsk-Kolumbia). Binnendoarsênes waarden opnommen yn 'e Pinewood Studios yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire, dêr't op it backlot ek it beferzen marke oanlein waard dêr't yn 'e film Kayla har fleantúch delstoart (de bergen yn 'e fierte waarden letter mei special effects tafoege). Oare filmlokaasjes yn Ingelân wiene it natoergebiet Hawley Common en de bosk Minley Woods yn Hampshire, en it wâld Winterfold Forest yn Surrey, dêr't de blokhutte fan Owen en Claire boud waard. In boerespultsje yn 'e neite fan Aylesbury gie troch foar de pleats yn Teksas dêr't Ellie Sattler de sprinkhoannepleach ûndersiket.
Yn Malta waarden yn 'e haadstêd Valletta û.m. de efterfolgings fan Claire en Owen troch de Atrociraptors filme. In auto-ûngemak waard opnommen yn Floriana en de sêne by it paleöntologysk fynplak fan Alan Grant yn Utah waard eins filme by it Malteeske plak Mellieħa. Foar de sênes yn it haadkertier fan Biosyn waarden ferskate lokaasjes brûkt, wêrûnder de Blavatnik School of Government en it Wolfson College (beide ûnderdiel fan 'e Universiteit fan Oxford). Black Park, fuort njonken de Pinewood Studios, waard brûkt foar de bûtenkant fan it Biosyn-gebou, yn 'e mande mei twa lokaasjes yn Britsk-Kolumbia: Squamish, in foarstêd fan Vancouver, en Cathedral Grove, in bosk op Vancouvereilân. De Grande Dixence-daam, in keardaam yn Switserlân, en de Dolomiten fan noardlik Itaalje, waarden letter mei special effects op 'e eftergrûn tafoege.
Foar de dinosauriërs yn 'e film waarden mear animatroanyske rekwisiten brûkt (18 stiks fan ferskate grutte) as yn eardere dielen fan 'e Jurassic Park-filmsearje. Yn Jurassic World: Dominion waarden foar it earst ek dinosauriërs mei fearren yntrodusearre, lykas Pyroraptor en Therizinosaurus. It ûntbrekken fan in fearrekleed by de dinosauriërs dy't dat neffens moderne ynsichten wol hiene, wie yn eardere films ien fan 'e grutte punten fan krityk fan paleöntologen. De animatroanyske rekwisiten, wêrûnder in reuseftigen-ien fan in Giganotosaurus, waarden boud troch Industrial Light & Magic (ILM), it special effects-bedriuw fan George Lucas. Dat fersoarge ek ferskate animatroanyske sprinkhoannen fan 76 sm lang.
Distribúsje
De distribúsje fan Jurassic World: Dominion waard fersoarge troch Universal Pictures. De film gie op 23 maaie 2022 yn Meksiko-Stêd yn premiêre, en iepene dêrnei op 10 juny yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 3 juny by platemaatskippij Back Lot Music. Jurassic World: Dominion kaam op 14 july 2022 beskikber as digitale download en waard op 16 augustus fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray. Op dvd en blu-ray wie de koarte film Battle at Big Rock tafoege as bonusmateriaal.
De bioskoopferzje fan Jurassic World: Dominion hie in spyldoer fan 146 minuten. De ferzje dy't útbrocht waard op dvd en blu-ray wie in extended cut dy't fjirtjin minuten langer wie, mei in spyldoer fan 160 minuten. In diel fan it tafoege materiaal bestie út in prolooch fan fiif minuten dy't earder as in soartemint trailer útbrocht wie. Filmkritisy wiene net bêst te sprekken oer Jurassic World: Dominion, mar de extended cut waard alteast sjoen as in grutte ferbettering fan 'e bioskoopferzje.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Jurassic World: Dominion oer it algemien negative resinsjes. Sa joech Michael Phillips fan 'e Chicago Tribune de film 2 fan 4 stjerren ta. Hy omskreau it as it swakste diel fan 'e Jurassic Park-filmsearje. Yn it tydskrift Rolling Stone skreau David Fear dat de film, yn ferliking ta it oarspronklike Jurassic Park "oanfielt as in kontraktuele ferplichting". Neffens it blêd Variety wie Jurassic World: Dominion "fan 'e trije Jurassic World-films […] it minst flau en it meast fermaaklik. Mar dat wol net folle sizze." Mark Feeney fan The Boston Globe skreau: "De film hat syn mominten en de special effects binne geweldich, mar dit safolste ritsje op 'e draaimole fielt wurch oan. [De film] is ek te lang en in grut part derfan docht it him mar oan tiid."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Jurassic World: Dominion in leech goedkarringspersintaazje fan 29%, basearre op 394 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[Dizze film] is miskien yn guon opsichten justjes better as syn direkte foargongers, mar de franchise is in hiel ein delsakke yn ferhâlding ta syn klassike begjin." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Jurassic World: Dominion in goedkarringspersintaazje fan 38%, basearre op 59 resinsjes.
Prizen
Jurassic World: Dominion waard nominearre foar de Saturn Awards foar bêste science fiction-film en bêste special effects. De film waard ek nominearre foar in Annie Award, fjouwer People's Choice Awards en twa Kids' Choice Awards.
List fan bylden yn Ferwerderadiel
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Lemsterlân. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjonaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Ferwerderadiel, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
Adam van der Woude
Adam Simon van der Woude (Easterlittens, 16 oktober 1927 – Haren, 18 novimber 2000) wie in Nederlânse teolooch, bibelwittenskipper en predikant.
Van der Woude kombinearre in suver wittenskiplik oanpak fan de tekstskiednis fan de Bibel mei in leauwige belutsenens. Hy wie ferbûn oan de Ryksuniversiteit Grins.
Libben en wurk
Van der Woude wie de âldste soan yn in boerehûshâlding. Gewoanwei hie er de pleats oernimme sillen, mar hy gie nei it gymnasium yn Ljouwert. Hebriuwsk wie dêr in ûnderdiel fan it lespakket.
Fan 1947-1957 studearre er teology en Semityske talen oan de Ryksuniversiteit Grins. Yn syn stúdzje lei Van der Woude him neist it Hebriuwsk ek ta op it Arameesk, Akkadysk en Aldegyptysk.
Yn 1947 waarden yn in grot by Kumran (Qumran) de earste Deade Seerollen ûntdutsen. Dat hie in soad te betsjutten foar de bibelwittenskip. De rollen lieten in nij ljocht skine op de skiednis fan it Alde Testamint en it iere joadendom.
Van der Woude promovearre yn 1953 cum laude op syn proefskrift oer de mienskip yn Qumran. De dissertaasje krige ynternasjonaal omtinken. Van der Woude wiisde op it ferskaat yn de joadske leauwensmienskippen en de relaasje tusken messiaanske foarstellings en sosjale groep.
It predikantwêzen fan 1957 oant 1960 wie foar him skofthâlde yn it wittenskiplik bedriuw. Yn 1960 wurdt Van der Woude heachlearaar yn Grins.
Yn 1961-1962 krige de KNAW de ekslusive publikaasjerjochten fan de rollen dy't yn 1956 fûn waarden en fan de fragminten út grot 11 fan Kumran. De KNAW droech de publikaasje en bewurking fan de manuskripten op oan Van der Ploeg en de jonge Van der Woude. Van der Woude rjochte fanwege dy taak yn 1961 it Kumran Ynstitút op.
Nei earst in tal lytsere publikaasjes ferskynde yn 1998 de publikaasje foar altyd fan alle troch de KNAW oankochte manuskripten út grot 11.
De fynst fan de Deade Seerollen soarge foar in bot tanimmende belangstelling foar it betide Joadendom. Yn 1970 rjochte Van der Woude it Journal for the Study of Judaism in the Persian, Hellenistic and Roman Period op, dat noch altyd fan belang is.
Yn 1974 waard van der Woude lid fan de KNAW. Fan 1987-1990 wie hy foarsitter fan de ôfdieling Letterkunde.
Van de Woude wie pleiter foar in wittenskiplike teology en in krityske wikselwurking mei oare fakgebieten.
Orale seks
Orale seks is in foarm fan seksuële aktiviteit wêrby't de geslachtsdielen fan 'e sekspartner stimulearre wurde troch it brûken fan 'e mûle, de tonge, de tosken en/of de kiel. Minsken kinne oan orale seks dwaan as in ûnderdiel fan it foarspul foarôfgeande oan seksuële mienskip, mar it kin ek in ûnderdiel foarmje fan 'e seksuële mienskip sels, of in tuskenspul wêrmei't dy mienskip ûnderbrutsen wurdt, en teffens kin it dien wurde ynstee fan seksuële mienskip. Der kinne in stikmannich ferskillende farianten fan orale seks ûnderskaat wurde: Orale stimulaasje fan oare dielen fan it lichem troch tútsjen, slikjen of sûgen, lykas boarsten, spiennen, stuten, nâle, fingers en teannen, wurdt yn 'e regel net beskôge as orale seks.
Nasjonaal Bus Museum
It Nasjonaal Bus Museum te Hegesân, oant 2011, it Noardlik Bus Museum te Wynskoat is in stifting mei as doel it bewarjen, restaurearjen en riidree hâlden fan autobussen, benammen út Noard-Nederlân.
De kolleksje
It museum behearret in samling fan sa'n 25 histoaryske autobussen, dêr't in part fan noch ride kin en mei en in oar part noch op restauraasje wachtet. Dit materieel datearret fan de jierren tritich oan tachtich fan de 20e iuw en komt fan meast net mear besteande bedriuwen sa as DAM, ESA, FRAM, GADO, GDS, GVB Groningen, Harmanni, Leeuwarder Auto Bedrijf, Marnedienst, NTM, NWH, OAD, Pieper, Autobedriuw ZWH e.o. In apart eksimplaar is de Volvo / Berkhof finzenebus, dy't brûkt is troch it finzeniswêzen yn Nederlân.
Neist bussen hat it museum ek attributen fan it iepenbier ferfier út de noardlike provinsjes en in argyf mei dokumintaasje, ûnder oaren fan it eartydske Kromhout, makker fan autobussen en frachtweinen.
Húsfesting
Sûnt 1985 húsmannet it museum yn in garaazje út 1954 fan it eartiidske streekferfierbedriuw GADO. It pân wurdt hierd fan de gemeente Wynskoat. Yn 2010 is it museum ferhuze nei in grutter gebou yn Martenshoek by Hegesân, dêr't de hiele kolleksje yn ien kear besjoen wurde kin.
Sjoerd Meines
Sjoerd Meines (Sleat, 16 desimber 1850 - Snits, 13 oktober 1938) wie in folksdichter.
Toppenhuzen
Toppenhuzen hat  ynwenners.
Skiednis
thumb|left|It ferfier gie eartiids in soad oer it wetter. Aldere nammen fan it doarp binne 'Opmanhusen' (1328), 'Opmanhwsum' (1491), 'Opmannahwsum' en 'Oppenhuysim' (1505). It doarp waard lâns It Ges boud, dat in ferbining hat mei de Houkesleat en it Prinses Margrietkanaal. De bewenners libben fan de feehâlderij, fiskerij en de boatebou. De Broersleat ferbynt it doarp mei de Wite Brekken. Foar de boeren wie it wetter wichtich om mei preamen by harren healannen te kommen.
De midsiuwske tsjerke fan Toppenhuzen wie oan Jehannes de Doper wijd. De tsjerke hearde by de Johanniter kommanderij fan Snits. Grytman D.G. van Burmania joech yn 1695 opdracht ta de ferfanging fan de midsiuwske tsjerke. De hjoeddeiske toer fan de tsjerke datearret fan 1817 en yn 1834 waard de tsjerke renovearre. Yn 1893 krige it doarp oan de Tsjerkebuorren (51) ek in grifformearde tsjerke, dy't yn 1998 sletten en dêrnei ôfbrutsen waard.
Mienskip
Top en Twel hawwe sûnt 1918 in mienskiplike feriening foar doarpsbelang. Yn de buorren stiet it Multyfunksjonele Sintrum 'It Harspit'; it is tagelyk skoalle en sporthal. Der binne ek geregeld toanielfoarstellings of sportwedstriden.
Tsjerke
thumb|260px|[[Jehannestsjerke (Toppenhuzen)|Jehannestsjerke]]
Skoalle
thumb|260px|It Ges
Ferienings
thumb|260px|Tsjerkebuorren 45 ( De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan Top en Twel. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy hiemside)
Befolkingsferrin
( Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2015 en 2020: Alle Cijfers ) thumb|260px|Tsjerkebuorren 13
Oars
Op de hoeke fan de Ferbiningswei en de Sjaardawei stiet yn Toppenhuzen it keunstwurk De Trije Bruorren, yn 1996 makke troch Hennie de Boer, yn opdracht fan de Kulturele Rie Wymbritseradiel. It byldet it reuzeteltsje De Trije Bruorren út.
Strjitten
De strjitten fan Top-en-Twel
Cornelis Ekama
Cornelis Ekama (Peazens, 31 maart 1773 - Leien, 24 febrewaris 1826) wie in Frysk astronoom en wiskundige.
Peter Sellers
Richard Henry (Peter) Sellers (Southsea (Hampshire), 8 septimber 1925 - Londen, 24 july 1980) wie in Britsk akteur, dy't benammen ferneamd wurden is fan de rol fan Inspector Clouseau yn Blake Edwards syn Pink Panther-films.
Cornelis Ekama
Libben
Cornelis wie de soan fan Jehannes Cornelis Ekema en Hendrikje Postma. Yn 1818 troude de 45 jierrige Ekama mei Suzanne Cornelia Le Poole (Leien, 1794) út Leien.
Ekama wie dûmny yn Elkersee (1796) en waard yn 1803 lektor yn de natuerkunde en seefeartkunde yn Sieriksee. Yn 1806 waard er heechlearaar wiisbegearte en astronomy yn Frjentsjer. Yn 1812 gie Ekema nei Leien en waard dêr heechlearaar astronomy en wiskunde.
Hy wie lid fan it Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (1804 - 1826), de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (1808) en it Bataafsch Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte.
Ynternasjonaal besjoen wie Ekama syn bydrage oan de wiskunde beskieden, mar syn boek oer Gemma Frisius wie de earst yngeande biografy oer Frisius.
Wurk
In kar:
Dokk'em Open Air
Dokk'em Open Air is begûn as in twajierliks heavy metal festival yn Raard, tichtby Dokkum, dat sûnt 2002 organiseare wurdt. De fiifde edysje wie yn juny 2010 en sûnttiids wurdt it festival alle jierren organisearre. Yn 2012 wie de 7e edysje.
Pia Beck
Pieternella (Pia) Beck (De Haach, 18 septimber 1925 - Malaga, 26 novimber 2009) wie in Nederlânse jazz-pianiste en sjongster.
Wurkpaad
Pia Beck wie in natuertalint op de piano. Suver sûnder muzikaal ûnderrjocht waard sy maaie 1945 frege om te spyljen en te sjongen yn it Miller Sextet, wêrmei't sy optrede yn Belgje, Dútslân, Sweden en Nederlânsk-Ynje. Yn 1949 begon hja har eigen kombo. Beck har earste komposysje, Pia's Boogie, waard fuortendaliks in hit. Neist toernees troch Europa hie De Vliegende Hollander in fêst plak yn Skeveningen.
Yn 1952 gie sy foar it earst nei de Feriene Steaten, dêr't sy oany 1964 alle jierren optrede. Sy waard eareboargeresse fan New Orleans en Atlanta. Kollega Oscar Peterson neamde har de bêste jazzpianiste fan de wrâld.
April 1965 emigrearre sy mei har partner nei de Costa del Sol, dêr't sy yn earstoan in pianobar begûn. Doe't dy fallyt gien wie, lei sy har ta op it skriuwen fan reisgidsen en op de makelerdij. Yn 1975 makke sy har comeback as artyste yn it Sirkusteater yn Skeveningen. Op 18 septimber 2003 (har 78e jierdei) naam se ôfskied fan it publyk mei in konsert yn restaurant Castellum Novum yn Hilfertsom.
Yn 2017 waard in brêge sûnder namme yn Amsterdam doopt ta Pia Beckbrêge.
Priveelibben
Pia Beck wie ien fan de earste artysten dy't yn it iepenbier witte woe fan har homoseksualiteit (yn de Feriene Steaten fersette sy har ein jierren '70 tsjin de anti-homoaktiviste Anita Bryant). Mei har freondinne Marga Samsonowski en trjie bern út har houlik mei diskjockey Pete Felleman wenne hja fan 1965 ôf yn de Malagaanske wyk Churriana by Torremolinos yn Súd-Spanje. De âldste dochter stoar yn 2008 en Samsonowski stoar mids 2009. Pia Beck stoar sels skraachoan in heal jier letter (ein 2009) yn de âldens fan 84 jier oan in hertstilstân.
Boeken
Autobiografy:
Erin Heatherton
thumb|Heatherton by Custo Barcelona Spring 2009 Erin Heatherton, berne as Erin Heather Bubley (Skokie, 4 maart 1989), is in Amerikaansk topmodel. Sy is ien fan de Victoria's Secret Angels.
Biografy
Erin Heatherton waard grut yn Skokie, Illinois, en hat op de Niles North High School sitten. Heatherton waard ûntdutsen yn in fekânsje op South Beach Miami. In skoftke letter tekene se in kontrakt by modelleburo Marilyn Agency. Har karriêre begûn feitlik yn New York, dêr't sy har earste moadeshow die foar Diane von Fürstenberg. Dêrnei folgen shows foar oaren, sa as: Shiatzy Chen, Alberta Ferretti, Blumarine, Carolina Herrera, Derek Lam, Dolce & Gabbana, Gianfranco Ferré, Lacoste, Marc Jacobs, Michael Kors, Moschino, Oscar de la Renta, en Tommy Hilfiger.
Heatherton stiet op de Victoria's Secret-webside en is op dit stuit in Victoria's Secret Angel. Sûnt 2010 is Heatherton ek te sjen yn de SWIM katalogus fan Victoria's Secret.
Hendrik van Eikema Hommes
Hendrik Jan van Eikema Hommes (Drylts, 3 maaie 1930 - Bussum, 3 septimber 1984) wie in Nederlânsk rjochtsfilosoof fan belang en opfolger fan heechlearaar Herman Dooyeweerd yn de filosofy en rjochtsgeleardheid oan de Frije Universiteit, Amsterdam.
Hommes skreau in Introduction to the Philosophy of Dooyeweerd, en tal fan stúdzjes oer rjocht. Yn 1983 waard hy lid fan de KNAW, ôfdieling letterkunde.
Maaiebeam
thumb|Maaiebeam yn Ingelân thumb|Maibaum, [[Kalkar, Dútslân, 2007]]
It plantsjen fan in maaiebeam wie in âld gebrûk yn grutte dielen fan Jeropa.
As symboal refereart de maaiebeam oan de libbensbeam as teken fan fruchtberheid. Yn de âlde mytologyen fan it noardlike diel fan Europa wie dat Yggdrasil. Boppe-yn de maaiebeam hinget in griene krânse as teken fan de syklyske omgong fan it libben of it libbensrêd. It wurdt oan de gong brocht troch de jeugd. It is in fruchtberheidsrite om by it begjin fan de simmer de natoer te huldigjen. Men leaude dat it plantsjen fan de beam late ta fruchtberheid foar fee, ikkers en minsken. It plantsjen fan in maaiebeam waard yn guon gemeenten nei de Twadde Wrâldoarloch noch wol dien. Der wienen dan feestlikheden en utings fan leafde foar de eigen gemeente.
De earste kear dat de maaiebeam yn Fryslân neamd wurdt is at yn 1664-1665 persoanen beboete waarden doe't se in maaiebeam út Feankleaster hellen. Ynwenners fan Achtkarspelen wurde yn 1569-1570 straft foar it plantsjen fan maaiebeammen yn Surhuzum en Bûtenpost.
In plakkaat fan 1560 stelt nochris strafber op den eersten May ofte naevolgende nachten eenige Meyboomen te planten, ofte enichzynts nachtlopinge, als men van olts gewoentlick is, te holden.
Willem Loadewyk jout yn 1585 in ordonnânsje tsjin it ôfhouwen fan in maaiebeammen op maaiejûn. As yn de 17e iuw ek de synoade him tsjin it meijbomen op te rigten keart, skynt de Maaiebeam út de Fryske kalinderfolkloare ferdwûn te wêzen, útsein de kallemooi. De griene tûke op de naal fan in hûs yn oanbou hjit noch wol in maaiebeam. De maaiebeam stiet ek yn dat gefal symboal foar fruchtberheid en foarspoed. Eartiids waardd de beam bygelyks troch buertbewenners út in bosk yn de buert helle en nei it plantsjen wurdt der in gleske dronken en wurdt der meiïnoar proaste.
Oranjestêd
Oranjestêd kin ferwize nei:
Desjima
thumb|right|300px|In kaart fan Desjima.
Desjima wie in lyts keunstmjittich eilân yn de haven fan Nagasaky yn Japan. It eilân wie fan 1636 oant 1641 in Portegeeske delsetting. Dêrnei wie it yn de tiid fan it Japanske sels-keazen isolemint (de sakoku) fan de Edo perioade, oant 1859, in Nederlânske hannelspost, of faktorij.
Namme
Desjima hat troch de iuwen hinne in stik as wat nammen hân. Sa waard de namme wol skreaun as ‘t eylant Schisma. Mar ek de nammen Decima, Deshima of Dezima binne wol brûkt. De moderne Japanske namme foar it eilân is Dejima.
Skiednis
thumb|left|250px|Desjima fan see, yn de 19e iuw.
It keunstmjittige eilân is boud yn 1634 op lêst fan de shogun Iemitsu. It wie ynearsten eins in akkomodaasje foar Portegeeske hannelslju dy’t libben yn Nagasaky. Mar nei dat de Kristlike populaasje hurd tanaam yn de regio Shimabara Amakusa waard troch it Tokugawa regear besletten om it Katolisisme te ferdriuwen. Dat barde ek troch it gedrach fan guon Spanjerts en Jezuïten dy’t de Japanske befolking besochten te bekearen ta it Kristlike leauwe. It Japanske regear waard der benaud foar dat de bekearde minsken in oaren as de Japanske keizer as lieder seagen. Dêrop waard besletten dat alle bûtenlanners harren eigen huzen yn de brân stekke moasten. Allinnich de Nederlanners, dy’t al sûnt 1600 yn Japan wienen en sûnt 1609 yn Hirado in hannelspost hienen, harken nei it befel en stienen by de rikjende huzen freonlik te wachtsjen op de shogun dy’t delkomme soe. Doe’t se him fregen hoe’t se no de winter trochkomme moasten waard besletten dat de Hollanners yn Japan bliuwe koenen. In oar wichtich punt is dat de Nederlanners sûnder gedoch de Japanners holpen yn de striid tsjin de Kristenen, ek omdat it om katoliken gie.
Dat de Nederlanners, dy’t oant dat stuit yn Hirado sieten, nei Desjima moasten kaam troch de bou fan inkele pakhuzen yn 1637 en 1639. Yn dy pakhuzen waarden de jiertallen, nei de kristlike jiertelling, yn de gevel set. Dat koe net neffens de Japanners, dêrop waarden de Nederlanners nei Desjima brocht.
Wol wienen der strange regels. De Nederlanners moasten op Desjima wenje en de kontakten mei Japanners waarden oant it needsaaklikste beheind.
Yn it hiele tiidrek oant 1853 wie Desjima it ienichste punt fan kontakt fan it keizerryk mei de wrâld dêrbûten. Der mochten altyd mar 20 Nederlanners op it eilân wêze en útsein in besyk oan de shogun yn Edo, om it heal jier, mochten sy net fan it eilân ôf. Boppedat wennen der op it eilân sa’n 200 saneamde dwerssjoggers, minsken dy’t de gefaarlike barbaren yn de gaten hâlde moasten.
thumb|right|250px|De haven fan Nagasaky en Desjima
Nederlân hat mei it hannelsmonopoalje foar de Feriene Eastyndyske Kompanjy (FEK) goed fertsjinne, mar ek Japan hat in protte oan dy tiid oerhâlden. De Nederlânske skippen brochten boeken en oare ynformaasje mei nei Japan dy’t de minsken dêr de kâns joegen om mear oer de bûtenwrâld te learen. Under oare oer de Jeropeeske wittenskip. De Japanners dienen oan Rangaku, in soarte fan 'Nederlânkunde' en de oersette boeken waarden troch in protte Japanners lêzen.
De oanwêzigens fan de Nederlanners is ek in ûnderdiel fan de pleatslike folkloare wurden. Yn strjittefestivals yn Nagasaky waarden printsjes fan Nederlânske boaten, mei it read-wyt-blau, omdroegen. Yn de omkriten fan Nagasaky is der fierder ek in ferdivedaasjepark, Huis ten Bosch, mei Nederlân as ûnderwerp.
Yn de rin fan de tiid is it oarspronklike Desjima hast hielendal ferdwûn, troch bepolderjen wie it al lange tiid gjin eilân mear en de gebouwen op it eilân waarden foar it meastepart ôfbrutsen. Nei oanlieding fan de betinking fan 400 jier hannel tusken Nederlân en Japan yn [2000] is der in projekt ynsteld om it eilân wer yn syn âlde steat werom te krijen. Op it stuit binne al inkele gebouwen op wiere skeal neiboud, se dogge tsjinst as museum.
Libben op it eilân
Sûnt 1641 waarden allinnich Sineeske en Nederlânske skippen yn Japan tastien. Op bestjoerlik nivo wie it eilân in part fan Nagasaky. De 25 lokale Japanske famyljes dy’t it ûnreplik guod yn it behear hienen barden geregeld belestingjild fan de Nederlanners.
Desjima wie in lyts eilân, 120 by 75 meter, en siet oan it fêstelân fêst mei in smelle brêge, dy’t oan beide kanten bewekke waard mei in hikke oan de Nederlânske kante. Op it eilân stienen pakhuzen en huzen foar de Nederlanners en Japanske opsichters. Neist opsichters hie Japan ek in protte oar personiel op it eilân om te rinnen. Al dy minsken moasten betelle wurde troch de FEK.
Lykas Nagasaky stie Desjima ûnder tasjoch fan Edo, troch in gûverneur.
Alle skippen dy’t yn Desjima oankamen waarden ynspektearre en fêsthâlden troch de Japanners oant it skip wer útfear. Religieuze boeken en wapens waarden ynnaam. Religieuze saken wienen ferbean op it eilân.
De FEK hat goed fertsjinne op Desjima mei winsten fan wol 50% of mear. Mar yn de 18e iuw waard de hannel minder, omdat mar twa skippen yn it jier op Desjima komme mochten. Nei it oer de kop gean fan de FEK naam de Nederlânske oerheid de hannel oer, mar dy krige it swier troch de oarloggen mei ûnder oare it Frankryk fan Napoleon. In skoft hat Desjima it ienichste stik lân op de wrâld west dêr’t de Nederlânske flagge hyst waard.
Hannel
thumb|left|250px|It hûs fan de haadman fan Desjima yn 1780.
Yn it begjin waard der in protte yn side, katoen, medysk guod fan Sina en Ynje hannele, mar nei ferrin fan tiid waard de hannel yn sûker wichtiger. Ek hartehûden en haaiehûden waarden nei Japan brocht, lykas boeken, wittenskiplike ynstruminten en oar guod út Jeropa. De Nederlanners krigen der koper, sulver, kaanfer, porslein en rys foar werom.
Ek it personiel fan de FEK die oan hanneljen. Mear as 10.000 bûtenlânske boeken kamen yn de 18e en 19e iuw sa yn Japan, mei in grut ferskaat oan ûnderwerpen. Dy boeken hawwe de basis lein fan de Rangaku.
Skipoankomsten
Yn totaal hawwe tusken 1641 en 1847 606 Nederlânske hannelsskippen Desjima oandien.
Sakoku belied
Twahûndert jier lang wie it foar de Nederlanners ferbean om fan Desjima nei Nagasaky te gean, foar Japanners wie it ferbean om nei Desjima te komme. Allinnich prostituees mochten der komme. Dy waarden troch de Japanners útkeazen, faak tsjin de sin fan de froulju yn. Fan de 18e iuw wienen der inkele útsûnderings op dy regel. Dat kaam troch nije ynsichten fan Tokugawa Yoshimune, dy’t graach hie dat de Jeropeeske wittenskippen ek yn Japan dien waarden. In stik as wat Oranda-yuki (dy’t by de Nederlanners bliuwe) wie it tastien foar langere perioaden by de Nederlanners te bliuwen, mar sy moasten ferslach útbringe by de Japanske wachter. Jeropeeske wittenskippers as Engelbert Kaempfer, Carl Peter Thunberg, Isaac Titsingh en Philipp Franz von Siebold wie it tastien om op de fêste wâl fan Japan te kommen. Stadichoan waard Desjima ferneamd troch hiel Japan hinne as in sintrum foar medisinen, militêre wittenskip en astronomy. In protte samûrai setten op Desjima ta foar de Nederlânkunde.
Nije yntroduksjes yn Japan
thumb|Badminton yn de strjitten fan Desjima
De Nederlanners hawwe tal fan saken nei Japan brocht. Inkele foarbylden binne:
Nagasaky Marine treningssintrum
thumb|right|250px|It Nagasaky Marine treningssintrum.
It Nagasaky Marine treningssintrum waard yn 1855 boud op befel fan de Shogun. It sintrum waard tichtby de yngong fan Desjima boud. Sa koe sa folle mooglik kontakt makke wurde mei Nederlanners en harren kennis op it mêd fan oarlochfiering op it wetter.
It sintrum waard ek útrist mei Japan syn earst steamskip, de Kankō Maru. De boat wie in kado fan Willem III oan de Japanners.
Rekonstruksje
thumb|left|250px|In hjoeddeiske strjitte op Desjima.
Desjima waard yn 1857 sluten, neidat de Nederlânske hannelslju yn Nagasaky sels hannelje mochten. Sûnt dy tiid is it eilân stadichoan ynpoldere en midden yn Nagasaky belâne. Troch it herûntwerp fan de haven fan Nagasaky yn 1904 binne de grinzen fan it eilân ferlern gong. Tsjintwurdich binne de grinzen fan Desjima markearre mei klinkneilen.
Yn 2000, mei it 400-jierrich bestean fan de hannelsrelaasje tusken Japan en Nederlân, waarden inkele gebouwen oplevere, dêrûnder it gebou fan de haadman. Yn de maaitiid fan 2006 waarden de lêste saken ôfmakke.
Plannen foar de takomst sizze dat Desjima wer yn eilân wurde moat, om alle kanten fan it eilân moat wer wetter komme. Dat plan moat tagelyk útfierd wurde mei in grut projekt yn de omkriten fan Desjima. As it allegear trochsetten wurdt dan moat de Nakashima Rivier en in part fan de Rûte 499 omlaat wurde.
Tiidline fan Desjima
thumb|right|250px|Kaart fan Nagasaky yn 1764
Rouboerd
Dit ynterieur fan de Nije Tsjerke yn Delft mei de ferdwûne rouboerden fan de Oranjes lit sjen hoe oerladen de Nederlânske tsjerken yn de [[18e iuw wiene.|left|thumb]] thumb|right|175px|Dit rykfersierde 18e iuwske rouboerd is ynspirearre troch de [[wapenkast en toant ek de wapens fan de foarâlden (de kertieren) en in typysk vanitas motyf; de deadsholle mei flearmûswjukken]]
In rouboerd is in swartferve houten boerd mei namme, titel en wapenskyld fan in ferstoarne pommerant. Op it meastentiids rútfoarmige boerd waard faak de bertenamme en de stjerdatum oanjûn. De skilder is net altyd bekend bleaun. De roubuorden waarden op de gevel fan it stjerhûs ophongen en waarden dan letter oan de muorren ophongen fan de tsjerke dêr't de ferstoarne beïerdige waard.
Skiednis
De âldste roubuorden wienen sober útfierd, mear as namme, wapen en it (Latynske) wurd OBIIT (ferstoarn) mei in meastal yn Romeinske sifers skreaun jiertal wie der net op te sjen.<BR> Yn de 17e iuw waard de heraldyk riker en op 18e iuwske roubuorden sjogge wy folle symboalen fan de dea, de ivigens en de fergonklikens: deadshollen, flearmûswjukken, ourobouros, bonken, al as net fleugele sânglêzen, útdôve fakkels, seines, omkearde toartsen en brutsen pylders yllustrearje de dea en biede it each in wolkomme ôflieding by al te lange preken.<BR> Oars as op moderne grêfstiennen wenst is waarden der nea bibelteksten by op setten. Wie it rouboerd fan de generaasje dy't de Republyk fan de Nederlannen stifte hie noch sober fan foarm en beskildering, harren ryk wurden bern en pakesizzers keazen foar hyltyd gruttere en kostberder foarmjûne roubuorden. Op byldhouwurk en ferguldsel waard net besunige en se pronken mei de wapens fan de foarâlden en harren heraldyske rangkroanen. No kamen dizze ryk wurden keaplju en reginten net út âlde, ta it dragen fan wapens berjochtige, famyljes. Yn in oantal gefallen waard ek foarâlden sûnder wapen dêrom efterôf noch in fraai eagjend wapenskyld jûn wêrby't men faak wapendieren fan oare famyljes mei deselde namme "liende".