cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hûs
Bewenning
De measte huzen binne bedoeld foar mear as ien bewenner. Dêrom is der yn 'e regel ek mear as ien sliepkeamer. Huzen wurde almeast boud mei in gesin op it each, besteande út âldelju mei ien of mear bern. Hieltyd faker komt it lykwols foar dat in hûs bewenne wurdt troch in allinnichsteande. In frou fan in troud pear of in gearwenjend stel dy't sels gjin betelle wurk hat, mar foar de bern soarget en de húshâlding docht, wurdt in húsfrou neamd. In man dy't dat docht, is in húsman.
Behalven minsklike bewenners hat in hûs hast altyd ek dierlike bewenners. Dêrby kin it gean om 'e húsdieren fan 'e bewenners, lykas hûnen, katten, goudfisken, kavia's, hamsters, kanaarjes, fretten, ensfh. Bisten dy't yn frijwol alle huzen foarkomme, ek as der gjin húsdieren wenje, binne lykwols hûsspinnen, langpoatspinnen, tûzenpoaten, miljoenpoaten, hûsstofmiten (miljoenen per wente), stienkrobben, earkrûpers, kakkerlakken, boekfiskjes en oar wrimelt dat ornaris troch minsken oantsjut wurdt as ûngedierte. Soms kinne der, fral yn âldere huzen, ek mûzen sitte, of sels rotten. As der hûnen of katten binne, kin men der fan op oan dat der ek flieën wêze sille. Foarhinne kamen ek houtwjirms en boekewjirms foar, mar dy binne ferdwûn mei de yntroduksje fan 'e sintrale ferwaarming. Wytgatsweltsjes nêstelje gauris ûnder de daksgoate, en mosken nêstelen foarhinne (doe't se dêr noch komme koene) faak ûnder de dakpannen.
Keap en hier
In protte lju dy't in keapwente keapje, hawwe dêr sels net genôch jild foar en moatte by in bank in langrinnende liening ôfslute dy't in hypoteek neamd wurdt. It foardiel fan keapjen is dat it hûs jins eigendom is en dat men der mei dwaan kin wat men wol. Neidiel is dat men sels it ûnderhâld betelje moat, dat op jierbasis al gau yn 'e tûzenen euro's rint. Guon lju kreakje in wente ynstee fan him te keapjen of te hieren. Sokke kreakers kringe yllegaal in leechsteand hûs yn en sette har der nei wenjen sûnder har wat oan 'e wet gelegen lizze te litten.
Ferfraaiïng
Yn 'e Westerske wrâld besteegje minsken faak in protte tiid en jild oan it ferfraaien fan harren hûs. Net inkeld wurdt it ornaris nei eigen smaak ynrjochte en goed skjinholden, mar ek wurdt it gauris ferboud. By sa'n ferbouwing wurdt dan meastal in diel fan it hûs feroare of fernijd, lykas de koken of de badkeamer. Wat men ek faak sjocht, is dat der in kajút op it dak boud wurdt om mear ljocht en fral romte yn ien of mear sliepkeamers te bringen, of dat der, almeast yn 'e eftertún, in útbou oan it hûs makke wurdt, bgl. yn 'e foarm fan in serre.
Soarten huzen
Der besteane trije soarten huzen as men sjocht nei horizontale bebouwing: Der besteane ek ferskillende soarten huzen as men sjocht nei fertikale bebouwing: Ferdield nei bewenning ûnderskiedt men: Oare soarten huzen binne:
Boumateriaal
Fan 'e prehistoarje oant fier yn 'e Midsiuwen bouden in protte minsken harren huzen fan liem dat se smaarden op ferfrissele tinne tûken, dy't teannen neamd waarden. Letter waarden der folslein houtene huzen fan seage planken boud, dy't tige brângefaarlik wiene. Noch wer letter waarden huzen boud fan natoerstien of bakstien. Yn earmere kriten, benammen heechfean- en heidegebieten, wennen lju lykwols oant yn 'e iere tweintichste iuw yn spithutten, dy't heal ûnder de grûn boud wiene en mei sjêden beklaaid waarden.
Hjoed oan 'e dei wurdt by de bou fan huzen faak beton brûkt. Yn noardlik Nederlân, dêr't in protte sodzige grûn foarkomt, wurdt lykwols ek no noch in protte oan houtskeletbou dien. Dêrby wurde alle binnenmuorren en flierren fan houten balken makke mei tuskenromten fol isolaasjemateriaal, dy't beklaaid wurde mei gipsplaten (muorren) of spaanplaten (flierren). Inkeld de bûtenmuorren binne by houtskeletbou fan bakstien. De reden dêrfoar is om't der oars in folle draachkrêftiger fûnemint oanlein wurde moat. It neidiel fan houtskeletbou is lykwols dat de hichte fan bouwen beheind is.
By heechbou moat wol fan beton gebrûk makke wurde om 'e stabiliteit fan it bouwurk te garandearjen. As it om hiele hege gebouwen giet, is beton lykwols wer te swier, en wurdt der benammen gebrûk makke fan stielene balken. Gebrûk fan beton of stiel fereasket in goed fûnemint. Op sloppe (fean)grûn moatte dêrfoar benammen yn westlik Nederlân lange houtene of betonnene heipeallen slein wurde oant se in stevige sânlaach berikke.
Tsjintwurdich wurde almar mear huzen yn fabriken prefabrisearre, sadat op it plak fan 'e bou hiele muorren yn ien kear mei hyskranen te plak set wurde kinne. Sokke huzen wurde prefabwenten neamd.
Foyle (rivier)
De Foyle  (fan it Iersk,  An Feabhail, dat betsjut riviermond oan de râne) is in Ierske rivier yn West-Ulster, dy't fan de gearrin fan de Finn en de Mourne ôf by de stêden Lifford yn county Donegal yn Ierlân en Strabane yn county Tyrone yn Noard-Ierlân delgiet, dêr't er by Derry útmûnet yn de Lough Foyle en dêrnei yn de Atlantyske Oseaan. De totale lingte fan de Foyle (total) is 129 km. De rivier is sa'n 10 km fan de mûning ôf te befarren foar lytse boaten.
De rivier is de skieding tusken dielen fan county Donegal en parten fan county Londonderry en county Tyrone.
Ferdivedaasje
Simmerdeis is de Foyle populêr by wettersporters.
De Foyle jilt as ien fan wichtichste rivieren foar it fiskjen op salm. It fiskseizoen duorret fan 1 april oant 20 oktober.
Rocky V
Rocky V is in Amerikaansk sportdrama út 1990 ûnder rezjy fan John G. Avildsen, mei yn 'e haadrollen Sylvester Stallone en Talia Shire. Wichtige byrollen waarden spile troch Stallone syn soan Sage en de echte bokser Tommy Morrison. It ferhaal folget Rocky Balboa, dy't harsensletsel oprûn hat en dêrom ophâlde moat mei boksen. Hy fynt in nije útlit foar syn hertstocht foar de sport as er in talintfolle nije bokser ûntdekt. Rocky V waard oer it algemien troch de filmkritisy mei negative resinsjes ûnthelle. Hoewol't de film wol winst makke, foel de opbringst yn 'e bioskopen ôf. It liek sadwaande dat Rocky V de lêste film út 'e Rocky-searje wêze soe, oant sechstjin jier letter, yn 2006, Rocky Balboa makke waard.
Plot
Nei syn oerwinning op Ivan Drago yn Moskou (sjoch: Rocky IV) keare bokser Rocky Balboa, syn oarehelte Adrian, syn sweager Paulie en syn trainer Tony "Duke" Evers werom yn 'e Feriene Steaten, dêr't Rocky mei grut fertoan ynhelle wurdt en begroete wurdt troch syn tsienjierrige soan Robert. In parsekonferinsje fan Rocky wurdt op ûnfatsoenlike wize ûnderbrutsen troch de lûsje bokspromoater George Washington Duke, dy't besiket om Rocky safier te krijen dat er in útdaging ta in gefjocht akseptearret fan syn bokser, Union Cane. Rocky stegeret him ôf, mar Duke wol fan gjin ophâlden witte, om't er inkeld tinke kin oan alle jild dat er binnenswylje kin as er in bokswedstryd mei Rocky organisearje soe. Hy nimt him foar om Rocky op 'e iene of oare manear dochs sa te manipulearjen dat dy mei in gefjocht ynstimme sil.
Nei't Rocky-en-dy thúskommen binne yn harren filla, docht bliken dat Paulie Rocky in dokumint fan 'e boekhâlder ûndertekenje litten hat wylst se der net ien fan beiden nei sjoen hawwe wat der eins yn stie. Nei't no oan it ljocht komt, wie it tastimming foar de boekhâlder om sûnder beheinings oer Rocky syn jild beskikke te kinnen. De man hat it hiele fermogen dêrnei ynset om te spekulearjen mei ûnreplik goed, wêrby't alle jild ferlern gien is. Dat, net inkeld is Rocky al syn jild kwyt, mar de boekhâlder hat ek al yn gjin seis jier Rocky syn belestings betelle en in hypoteek op 'e filla ôfsletten ter wearde fan $400.000. Fan gefolgen sit Rocky djip yn 'e skulden.
De bank leit beslach op 'e filla en alle besittings fan wearde wurde ferboelguodde. Rocky, Adrian, Robert en Paulie keare werom nei Rocky syn âlde buert yn Philadelphia, dêr't Paulie syn âlde hûs al dy jierren oanholden hie. Dêr lûke se mei syn allen yn. Adrian fynt parttime-wurk as winkelbetsjinde by de dierewinkel dêr't se ek wurke doe't Rocky mei har yn 'e kunde kaam. Sels weriepenet Rocky de âlde sportskoalle fan syn ferstoarne trainer Mickey Goldmill, dy't op namme fan syn soan Robert stiet en dêrom bûten berik fan 'e skuldeaskers bleaun is. Robert sels giet nei de skoalle dêr't Rocky sels as jonge ek hinne hie, en moat him as rikeljusbern oan 'e arbeidersbuert oanpasse. De earste dei wurdt er daliks al yninoar slein troch in pear oare jonges dy't him syn jild en syn jas ôfdievje. Ek komt er lykwols yn 'e kunde mei it famke Jewel, mei wa't er ferkearing kriget.
In jonge bokser út Oklahoma, dy't Tommy Gunn hjit, siket kontakt mei Rocky yn 'e hope dat dy syn trainer wurde wol. Rocky hat dêr earst syn twifels oer, mar beslút it dochs te dwaan. Hy nimt Gunn ûnder syn hoede, jout him in sliepplak by him yn 'e hûs en besiket him by te bringen wat Mickey him leard hat. Rocky ûntdekt dat it trainen fan in jonge bokser him wer in doel yn it libben jout, nammenste mear as Gunn in protte talint blykt te hawwen en de iene nei de oare wedstryd begjint te winnen. Rocky rekket sa ôflaat troch it trainen fan Gunn, dat er alhiel net mear omsjocht nei Robert, dy't op syn omke Paulie fertrouwe moat om him te trainen, sadat er de bullebakken op skoalle fan him ôfslaan kin. Nei't dat slagge is, wol er syn heit oer syn oerwinning fertelle, mar dy hat gjin belangstelling, mei't er dwaande is mei in trainingssesje mei Gunn. Robert slút neitiid freonskip mei de jonges dy't him earder tramtearren, hinget mei harren op 'e strjitte om, begjint te smoken en bemuoit him net mear mei syn âldelju.
Underwilens is Union Cane útroppen ta wrâldkampioen boksen yn 'e swiergewichtklasse, de titel dy't fakant bleaun wie nei't Rocky him út 'e sport weromlutsen hie. Gunn begjint himsels as de wichtichste útdager fan Cane te sjen en kin net wachtsje op in wedstryd tusken harren beiden, mar Rocky besiket syn entûsjasme te bedimjen, om't er fynt dat Gunn dêr noch net klear foar is. George Washington Duke mient dat er yn 'e relaasje tusken Rocky en Gunn in manear fûn hat om Rocky dochs wer yn 'e ring te krijen. Hy giet op fluenske wize mei Gunn om, wêrby't er it ego fan 'e jonge bokser op alderlei wize flaaiket, him it iene nei it oare djoere geskink jout en him boppedat yn kontakt bringt mei de foluptueuze callgirl Karen. Underwilens flústeret er him yn dat hy, Duke, de iennichste is dy't in gefjocht mei Union Cane bewurkmasterje kin, en dat Rocky Gunn tebekhâldt fan 'e rom dêr't er rjocht op hat. Paulie sjocht it ferrie fan Gunn oankommen en warskôget Rocky, mar dy wol it net leauwe, ek al bart it rjocht foar syn eagen.
Op krystjûn besiket Duke it hûs fan 'e Balboa's om Rocky te fertellen dat Gunn oerstapt is nei him. Hy biedt Rocky in rol as Gunn syn trainer oan, en rekkenet him foar hoe't sa'n konstruksje finansjeel yn it foardiel fan alle belutsenen wurkje soe. Rocky wol dêr lykwols neat fan hearre, en besiket Gunn dúdlik te meitsjen dat Duke oer liken giet, en dat syn omgong mei de man inkeld yn triennen einigje kin. Gunn beskuldiget Rocky derfan dat dy him it kampioenskip net gunt, en riidt lulk fuort mei Karen yn 'e sportauto dy't er fan Duke krigen hat. Adrian besiket Rocky te treastgjen, mar syn frustraasje wurdt him oermânsk, en hy hellet ferbaal nei har út om't Duke en Gunn bûten syn berik binne. Rocky raast har ta dat syn libben einlings wer sin hie doe't er fia Gunn syn oerwinnings werbelibje koe. Adrian skreaut werom dat Gunn wol talint, mar gjin moed of karakter hat, en dat Rocky syn eigen soan ferwaarleazge en syn houlik op it spul set hat. As dat besef ta him trochkringt, omearmet Rocky syn frou en begjinne se harren skeel by te lizzen. Letter siket er Robert op, dy't wer mei syn faam en freonen op 'e strjitte omhinget, en besiket er it mei syn soan goed te meitsjen.
Duke organisearret in gefjocht om 'e wrâldtitel yn 'e swiergewichtklasse, wêrby't Gunn Union Cane sûnder folle muoite ferslacht. Rocky sjocht de wedstryd thús op 'e tillefyzje, dêr't er ta yrritaasje fan Paulie en Adrian noch hieltyd partij kiest foar Gunn. Nei't er it gefjocht wûn hat, wurdt Gunn útgeid troch it publyk, mei't bekend wurden is dat er Rocky sûnder pardon oan 'e kant set hat. By in parsekonferinsje hawwe de sjoernalisten de gek mei him, om't Cane neffens harren inkeld in 'papierren kampioen' wie, dy't nea om 'e titel tsjin Rocky bokst hie. Se wolle hawwe dat Gunn pas in echte kampioen wêze sil as er it tsjin in echte tsjinstanner opnommen hat. Gunn, dy't dochs altyd al in opljeppende driftkikkert wie, wurdt dêr lulk om, en as ien sjoernalist seit dat er "nea in Rocky Balboa wêze sil" driuwt him dat ta razernij. Dat jout Duke de kâns dêr't er op wachte hat. Hy plantet it idee yn 'e holle fan Gunn om no fuortendaliks, deselde jûns noch, Rocky út te daagjen ta in gefjocht op sa'n wize dat Rocky net wegerje kin.
Mei in tillefyzjeploech yn har sok, dy't live opnamen útstjoert, sykje Duke en Gunn Rocky op yn in kroech yn syn buert dêr't er mei Paulie wat sit te drinken. Duke en Gunn daagje Rocky út ta in gefjocht, mar Rocky wiuwt it foarstel fuort. Gunn begjint Rocky dêrop te misledigjen, eat dêr't dy de skouders oer ophellet. Paulie wurdt lykwols lulk en seit Gunn it mannewaar op. As Gunn dêrop Paulie delslacht, wurdt Rocky einlings lulk. Hy daget Gunn út ta in gefjocht op 'e strjitte foar de kroech. Duke, dy't neat oan in strjittegefjocht fertsjinje kin, besiket dêr op wanhopige wize it near op te lizzen, mar hy kriget de geast, dy't er sels ûntsnappe litten hat, no net mear werom yn 'e flesse.
Gunn en Rocky geane nei bûten ta, op 'e foet folge troch de kameraploech en alle kroechbesikers, en as de slaanderij begjint, wêrby't de boksregels net jilde, slacht Rocky Gunn sûnder folle muoite del. Gunn falt him dêrop twaris fan efteren oan, wêrby't er Rocky serieus ferwûnet. Ferskate kroechbesikers liede Gunn ôf (en wurde troch him delslein), wylst Rocky yn syn holle de stim fan Mickey heart, dy't him oanfiteret om oerein te kommen en troch te fjochtsjen. Rocky klaut er oerein en weeft diskear foargoed mei Gunn ôf, wêrnei't er tajûchheid wurdt troch Paulie, Adrian en Robert (dy't de bylden op 'e tillefyzje seagen en nei it plak fan 'e fjochtpartij tahastige binne) en de hiele buert. Wylst Gunn troch de plysje ôffierd wurdt, kin Duke it net litte om noch in lêste stek ûnder wetter oan Rocky te jaan. As dy de fûst ûnderhellet, warskôget Duke him dat er him oankleie sil foar skeafergoeding as er him oanrekket, mar Rocky, dy't inkeld noch skulden hat, hellet de skouders op en slacht him likegoed del.
De oare moarns giet Rocky mei Robert nei it Philadelphia Museum of Art, wêrfan't er de treppen yn it ferline withoefaak opdraaft is by wize fan training, mar dêr't er noch nea nei binnen ta west hat. De film einiget as heit en soan by it stânbyld fan Rocky wei, dat boppe-oan 'e treppen stiet, útsjogge oer de skyline fan Philadelphia.
Linemotor
In linemotor is in motor mei de silinders neist- of efter elkoar yn in rige yn it motorblok.
Rocky V
Produksje
Rocky V waard, krekt as de earste film út 'e Rocky-rige, regissearre troch John G. Avildsen nei in senario fan Sylvester Stallone. As produsinten wiene Robert Chartoff, Irwin Winkler en Tony Munafo by it projekt belutsen, foar de filmstudio's United Artists en Star Partners III. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Steven Poster, wylst de filmmuzyk fannijs fersoarge waard troch Bill Conti. Der wie foar Rocky V in budget fan $42 miljoen beskikber. De opnamen fûnen plak op lokaasje yn Philadelphia.
Yn it oarspronklike senario kaam Rocky Balboa op 'e ein fan 'e film yn it strjitgefjocht mei Tommy Gunn om, en stoar er yn 'e earms fan syn frou Adrian. Pas doe't de opnamen hast foltôge wiene, stapte Stallone fan dat idee ôf en besleat er Rocky yn libben te litten. Neffens in fraachpetear dêr't er yn 1997 oan meiwurke, soene Avildsen en de produsinten harren betinkings oer de oarspronklike ein fan 'e film hân hawwe. Uteinlik joech Stallone ta oan 'e druk dy't op him útoefene waard, om't er ornearre dat Rocky oer trochsettingsfermogen en rehabilitaasje gean moast, en de dea fan 'e haadpersoan yn in strjitgefjocht tsjin it útgongspunt fan 'e filmsearje yngean soe.
Distribúsje
De distribúsje fan Rocky V waard fersoarge troch de MGM/UA Communications Company. De film gie op 16 novimber 1990 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Rocky V krige oer it algemien negative oant op syn bêst lauwe resinsjes fan 'e filmkritisy. Der wie û.m. krityk op 'e feroaring fan 'e ein fan 'e film op it alderlêste momint, dy't neffens guon resinsinten de hiele foargeande opbou fan 'e film teneate die. Nettsjinsteande dat wie der lof foar it aktearjen fan Sylvester Stallone. Yn in seldsum ôfwiken fan 'e noarm beskôge de Los Angeles Times Rocky V as de bêste fan alle Rocky-ferfolchfilms. It tydskrift Time pleatste de film yn 1999 lykwols op in list mei de hûndert minste ideeën fan 'e tweintichste iuw. Yn 2010 joech Stallone yn in fraachpetear ta dat er Rocky V út habsucht makke hie.
Halidon Hill
Halidon Hill is in heuvel yn it uterste noardlikste puntsje fan Ingelân, deunby de grins mei Skotlân. Hy leit likernôch 3 km bewesten de stêd Berwick-upon-Tweed yn wat no it Ingelske greefskip Noardumberlân is, mar yn in krite dy't oant 1482 ta Skotlân hearde. De heuvel is 180 m heech, en leit likernôch 3½ km fan 'e Noardseekust ôf.
Kiel
De kiel of keel is in lichemsholte boppe yn 'e hals en yn it ûnderste diel fan 'e holle (by minsken) of de kop (by bisten). Dy holte makket tagelyk diel út fan it maach-termstelsel en fan it luchtweistelsel. De bûtenkant fan it boppeste diel fan 'e hals, dêr't him oan 'e binnenkant de kiel befynt, wurdt yn 'e folksmûle yn 'e regel ek gewoan 'de kiel' neamd.
Halidon Hill
De namme fan Halidon Hill suggerearret dat der ienris in fortifikaasje op 'e top stie. De heuvel waard ferneamd troch de Slach by Halidon Hill, op 19 july 1333, dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Twadde Skotske Unôfhinklikheidsoarloch (1332-1357). Dêrby brûkte kening Edwert III fan Ingelân bôgesjitters dy't er op 'e heuvelskeante stasjonearre om mei it leger fan Archibald Douglas, de beskermhear fan Skotlân, ôf te weven.
Kiel
Lokaasje
De kielholte leit direkt efter de mûlholte en (by minsken) daliks ûnder de noasholte. Oan 'e ûnderkant giet de kielholte oer yn 'e slokterm. Yn 'e kiel kruse de rûte fan it sykheljen en de spiisfertarring inoar, mei't de beide kielsgatten tagong jouwe ta de slokterm en de luchtpiip. It sykheljen giet fia de luchtpiip nei de longen, en it iten en drinken giet fia de slokterm nei de mage.
Rocky V
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie de film in leech goedkarringspersintaazje fan 27%, basearre op 35 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "It besykjen fan Rocky V om 'e oarspronklike sfear fan 'e hurd wurkjende arbeidersklasse werom te bringen, is like trochsichtige nep as elts fan 'e troch- en trochfoarsisbere ûntwikkelings fan 'e plot yn dit ûntrochtochte diel, dêr't de filmsearje […] foar langere tiid troch yn it faaiefjoer bedarre." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Rocky V in goedkarringspersintaazje fan 55%, basearre op 16 resinsjes. Amerikaanske bioskoopgongers dy't nei ôfrin fan it bioskoopbesyk befrege waarden, joegen de film lykwols in 91/2 op in skaal fan 1 oant en mei 10.
Resultaat
Yn 'e Amerikaanske bioskopen brocht Rocky V mar $40 miljoen op. Fans fan 'e eardere Rocky-films mochten oer it algemien net oer de film om't de plot sterk ôfwiek fan 'e gebrûklike formule. Dêropta hie de film sterk te lijen ûnder konkurrinsje mei Home Alone, dat tagelyk ek yn 'e bioskopen draaide. Yn alle oare lannen en territoaria brocht Rocky V $79,9 miljoen op, sadat de totale opbringst wrâldwiid útkaam op $119,9 miljoen. Ofset tsjin in budget fan $42 miljoen betsjutte dat in winst fan $77,9 miljoen. Sels mei ôflûk fan 'e marketingkosten waard dêrmei troch de studio's noch jild fertsjinne, mar der wie folle mear fan 'e film ferwachte, en yn dy sin wie Rocky V in rare misslach.
Kiel
Funksje
It is by sûchdieren wichtich dat de rûtes fan 'e spiisfertarring en it sykheljen net mei inoar betize reitsje. As dat bart, seit men dat men jin ferslokt. Lucht yn 'e mage is ferfelend, mar net libbensbedriigjend. Iten of drinken yn 'e luchtpiip kin, benammen as it om grutte brokken giet, op koarte termyn lykwols fanwegen it gefaar fan ferstikking wol deeglik libbensbedriigjend wêze, en dêrnjonken op langere termyn longûntstekking feroarsaakje. (Dêrfandinne ek de siswize "it is him yn 't ferkearde kielsgat sketten" foar eat dêr't jin neat fan hawwe moatte.) In protte bistesoarten beskikke dêrom oer lytse flapkes of klepkes oer de kielsgatten, dy't de twa streamen útinoar hâlde moatte. By de minske wurdt dy funksje ferfolle troch it strôtklepke en de strôte. Dêrnjonken soarget by minsken ek de hûch dat it iten by it trochslokken de goede kant út giet.
Rocky V
Ferfolchfilm
Nei it ôffallende resultaat fan Rocky V liek der einlings in ein te kommen oan 'e Rocky-filmrige. Pas yn 2006, sechstjin jier letter, besocht Sylvester Stallone it op nij, en wist er mei Rocky Balboa de searje wer nij libben yn te blazen.
Kiel
Oandwanings
Fanwegen it direkte kontakt mei de bûtenwrâld is benammen de noas-kielholte tige fetber foar ynfeksjes en oare oandwanings. De bestriding dêrfan is it mêd fan 'e otorinolaryngology.
Ken Noritake
(18 july 1922 - 6 maart 1994) wie in Japansk fuotballer. Earder spile foar Nippon Yusen.
The Spy Who Loved Me (film)
It ferhaal folget Bond by in ûndersyk nei in ferdwûne Britske dûkboat, wêrby't er gearwurkje moat mei KGB-aginte Anja Amasova om't der ek in Sovjet-ûnderseeër fermist rekke is. Tegearre komme se op it spoar fan 'e megalomane miljardêr Karl Stromberg, dy't fan doel is de wrâld te ferwoastgjen en in nije beskaving op 'e boaiem fan 'e see te stiftsjen. Bond en Amasova moatte him sjen tsjin te kearen, wylst se sels oanhâldend efterfolge wurde troch Stromberg syn reuseftige trewant Jaws.
Plot
As de HMS Ranger, in Britske, mei ballistyske raketten tariste dûkboat, hommels ferdwynt, set M, it haad fan 'e Britske ynljochtingetsjinst MI6, syn bêste man op 'e saak: geheim agint James Bond. Dyselde ferbliuwt op dat stuit yn in sjalet heech yn 'e Eastenrykske Alpen, en ûnderweis berchôf wurdt er oanfallen troch in groep aginten fan 'e Sovjet-ynljochtingetsjinst KGB, dy't besykje en romje him út 'e wei. Bond wit lykwols al skyendewei te ûntkommen, wêrby't er ien fan 'e KGB-mannen ombringt.
In oanwizing oer wat der mei de HMS Ranger bard wêze kin, komt as der op 'e swarte merk yn Egypte ûntwerpen op mikrofilm foar in heechûntwikkele systeem te keap oanbean wurde, wêrmei't troch in satellyt dûkboaten ûnder wetter folge wurde kinne oan 'e hân fan har bûlespoar. Bond reizget ôf nei Egypte, dêr't er útfynt dat de ferkeaper fan 'e ûntwerpen de swarthanneler Aziz Fekkesj is. Dyselde wurdt lykwols fermoarde troch Jaws, in reuseftige slûpmoardner dy't tarist is mei in fjoerskerp gebit fan stielene tosken en kiezzen. Bond moetet yn Egypte majoar Anja Amasova, in aginte fan 'e KGB, dy't efter deselde ûntwerpen oan sit. Behalven in Britske dûkboat is der nammentlik ek ien fan 'e Sovjet-Uny op deselde mysterieuze manear ferdwûn. Op it stoflik omskot fan Fekkesj treft Bond in notysjeboekje oan wêryn't in kommende ôfspraak mei fan 'e swarthanneler mei in Max Kalba fêstlein is, dy't de mikrofilm yn syn besit hat. Bond giet dêr yn it plak fan Fekkesj hinne, mar Amasova komt dêr ek wer opdaagjen. Wylst beiden oanspraak meitsje op 'e mikrofilm wurdt Kalba ombrocht troch Jaws.
Tegearre, mar oanhâldend besykjend om inoar te fluch ôf te wêzen, folgje Bond en Amasova de moardner nei de ruïnes fan 'e Karnak, dêr't se Jaws de mikrofilm ûntfytmanje dy't er fan Kalba ôfpakt hie. Underweis werom pykt Amasova mei de mikrofilm út, mar net foar't Bond de bylden mei in spesjaal dêrfoar ûntwikkele gadget ynspektearre hat. Nei oankomst yn Kaïro docht bliken dat MI6 en de KGB ûnderwilens besletten hawwe om foar dizze operaasje de lapen gear te smiten ûnder de mienskiplike lieding fan M en generaal Gogol fan 'e KGB. Bond en Amasova moatte fan no ôf oan gearwurkje om it mystearje fan 'e ferdwûne dûkboaten op te lossen. Mei tsjinnichheid lizze de beide spionnen har by dat beslút del. Hoewol't de ûntwerpen op 'e mikrofilm ûnbrûkber makke binne trochdat der krúsjale ynformaasje út wiske is, ûntdekke Bond en Q, de kertiermaster fan MI6, oan 'e hân fan in trochdruk fan in ûnderlizzend dokumint dat de smoarrike reder Karl Stromberg der wat mei te krijen hat.
Nei't se de Atlantis ferlitten hawwe, wurdt trijeris besocht om Bond en Amasova út 'e ljochten te helpen: earst troch in moardner op in motor mei sydspan wêrby't it sydspan in torpedo blykt te befetsjen, dêrnei troch Jaws en in stikmannich oare mei mitrailleurs bewapene trewanten fan Stromberg yn in auto, en úteinlik troch Naomi yn in mei masinegewearren tariste helikopter. Bond en Amasova ûntwike de torpedo, besoargje Jaws-en-dy in auto-ûngemak (dat Jaws as iennichste oerlibbet), sjitte Naomi del (wat har dea wurdt) en ride mei harren oanpaste Lotus Esprit de see yn, wêrnei't de auto himsels omfoarmet ta in miny-ûnderseeër.
Se geane werom nei de Atlantis om dat ris better fan ûnder wetter te besjen, en befêstigje dêrmei dat Stromberg yndie gebrûk makket fan it nije folchsysteem foar dûkboaten. (It wie Stromberg syn frou dy't de ûntwerpen dêrfan oan 'e heechste bieder besocht te ferkeapjen, in foarm fan ferrie dêr't hy wraak foar naam troch har libben oan syn finzen tigerhaai op te fuorjen.) Nei't se oan in groepke dûkers en in miny-ûnderseeër fan Stromberg ûntkommen binne, ride Bond en Amasova by in iepenbier strân yn 'e Lotus middenmank de feralterearre badgasten út 'e see wei it lân wer op.
Bond ferdjippet him letter yn 'e supertanker fan Stromberg, de Liparus, dy't in apart foarme boech hat. Hy fynt út dat it skip yn 'e njoggen moannen fan syn bestean noch gjin inkele haven oandien hat. Underwilens ûntdekt Amasova lykwols dat har minner Sergej Barsov, in oare KGB-agint, troch Bond yn 'e Eastenrykske Alpen fermoarde is. As se him in foto fan Barsov sjen lit, jout Bond dat grif ta, mar hy ferwarret himsels troch te sizzen dat er it der net om dien hat om Barsov te fermoardzjen, mar dat it selsferdigening wie om't Barsov-en-dy hìm besochten om te bringen. Sokke dingen barre no ienris yn harren fakmêd. Dat argumint snijt by Amasova lykwols gjin hout. Krekt no't se wat opwaarme wie, kuollet se troch dy nije kennis wer hielendal ôf. Om't se in professional is, sa fertelt se him, sil se dizze misje earst ta in goede ein bringe, mar se swart dat se neitiid Bond deadzje sil om Barsov te wreekjen.
Bond en Amasova geane oan board fan 'e USS Wayne, in dûkboat fan 'e Amerikaanske Marine, om ûndersyk te dwaan nei de Liparus. De dûkboat wurdt lykwols 'ferslynd' troch de supertanker, dêr't de boechseksje fan iepenklapt wurde kin. It binnenste fan 'e tanker blykt út in driuwende ôfmarringsynstallaasje foar dûkboaten te bestean, dêr't har de fermiste Britske en Sovjet-ûnderseeërs befine. De Amerikaanske marineminsken hawwe gjin oare kar as om har oer te jaan as Stromberg driget harren dûkboat fol gifgas te pompen. Wylst de ofsieren en matroazen ôffierd wurde nei in oar diel fan 'e tanker, dêr't se fêstset wurde mei de bemannings fan 'e Britske en Sovjet-ûnderseeërs, wurde Bond en Amasova by Stromberg brocht.
Dyselde leit harren dan einlings syn plan út: hy beskôget de wrâld sa't er no is as folslein dekadint en korrupt en is dêrom fan doel om 'e natuerlike gong fan saken in hantsje te helpen troch in maatskiplike ynstoarting te feroarsaakjen. Dat wol er dwaan troch de Britske en Sovjet-dûkboaten derop út te stjoeren en harren atoomraketten ôfsjitte te litten op New York en Moskou. Dat sil in kearnoarloch útlokje dy't de wrâld boppe wetter ferwoastgje sil, sadat Stromberg it frij hat om in nije beskaving op 'e boaiem fan 'e see te stiftsjen. Nei't er syn trewanten opdracht jûn hat om Bond te deadzjen, set Stromberg ôf nei de Atlantis mei Amasova as syn finzene.
Bond ûntsnapt lykwols en wit de trije finzen dûkboatbemannings te befrijen. De Amerikaanske, Britske en Sovjet-matroazen meitsje miene saak tsjin 'e trewanten fan Stromberg, en feroverje de ôfmarringsynstallaasje. De kaptein fan 'e Liparus lûkt him mei in groepke fertroulingen werom yn 'e hermetysk ôfsletten kontrôlekeamer fan it skip, mar troch tadwaan fan Bond witte de eardere finzenen ek dêr troch te kringen, hoewol't dêrby sa'n skea oan 'e Liparus tabrocht wurdt, dat de tanker begjint te sinken.
De stjerrende kaptein fertelt Bond dat er te let is, mei't de beide dûkboaten oer inkele minuten har raketten ôffjurje en sa New York en Moskou ferwoastgje sille. Bond wit de kapteins fan 'e dûkboaten lykwols foar de gek te hâlden troch harren nije geografyske koördinaten foar de oanfal troch te jaan, dy't eins de lokaasje fan 'e oare dûkboat foarmje. As se harren raketten ôffjurje, treffe se dus net New York of Moskou, mar inoar. De beide dûkboaten en de beide bemannings fan Stromberg wurde dêrtroch folslein ferneatige. Bond en de oerlibbenen fan 'e trije finzen bemannings geane oan board fan 'e USS Wayne en ûntkomme oan 'e sinkende Liparus.
Neitiid kriget de kommandant fan 'e USS Wayne fan it Pentagon de opdracht om 'e Atlantis fuortendaliks te ferneatigjen, sadat foar iens en foar altyd mei Stromberg ôfweefd is. Bond wiist der lykwols op dat Amasova noch oan board fan it fartúch is, en de kommandant, dy't wol foar it ferstân hat dat hy en syn bemanning sûnder tuskenkomst fan Bond in raar gat yndraaid wiene, stimt deryn ta om in oere tiid te rekken, wylst Bond besiket om Amasova te rêden.
Oan board fan 'e Atlantis wurdt Bond opwachte troch Stromberg, dy't him útnûget de lift nei syn priveefertrekken te nimmen. De boaiem fan 'e lift kin iepenklapt wurde, wêrnei't de ynsittenden fia de liftskacht en in glydbaan yn it bassin fan 'e tigerhaai einigje. Stromberg besiket op dy wize fan Bond ôf te kommen, mar dy is him te fluch ôf en wit syn priveefertrekken te berikken. Dêr besiket Stromberg him dea te sjitten, mar mist. Bond sjit dan werom en mist net. Hy lit Stromberg stjerrend efter en giet op 'e siik nei Amasova. Earst treft er Jaws, en der folget op 'e nij in gefjocht tusken de beide mannen, dat einiget as Bond in reuseftige magneet brûkt om Jaws oan syn stielene gebit op te tillen en yn it bassin fan 'e tigerhaai te smiten. Jaws wurdt de haai lykwols oermânsk en byt it bist dea. Underwilens is de oere om en mei pine yn it hert jout de kommandant fan 'e USS Wayne it befel om it fjoer op 'e Atlantis te iepenjen. Middenmank de torpedo-ynslaggen fynt en befrijt Bond Amasova, wêrnei't se tegearre yn in bolfoarmige rêdingsboat ûntkomme. Wylst de Atlantis ûndergiet, swimt de net stikken te krijen Jaws nei de kust ta.
Yn 'e rêdingsboat pakt Amasova Bond syn pistoal op en rjochtet it op him, mar no't it derop oan komt, beslút se him dochs mar net te deadzjen. Ynstee lit se har troch Bond beprate om mei him op bêd te gean. Se sit der wol wat oer yn oer wat harren oerhearrigen sizze soene as se dat wisten, mar Bond bewissiget har derfan dat dy it nea witte sille. Underwilens wurdt de rêdingsboat oppikt troch in skip fan 'e Britske Keninklike Marine, mei M en generaal Gogol oan board. Dy beiden binne raar fernuvere as se troch ien fan 'e rútsjes fan 'e rêdingsboat sjogge hoe't Bond en Amasova neaken yn inoars earms lizze, mar Bond lûkt gau it gerdyntsje ticht en giet troch mei wêr't er mei oan 'e gong wie.
Rolferdieling
¹) De dialooch fan Caroline Munro waard yn 'e postproduksje fan 'e film neisyngronisearre mei it stimlûd fan Barbara Jeffords.
Saaklike swierrichheden
Mei it each op 'e minne resinsjes dy't de foargeande James Bond-film, The Man with the Golden Gun (1974), krigen hie, dy't boppedat ek nochris relatyf swak prestearre hie yn 'e bioskopen, wie The Spy Who Loved Me in film fan krúsjaal belang foar it fuortbestean fan 'e filmsearje. It projekt waard lykwols fan it begjin ôf oan dwerseide troch swierrichheden, te begjinnen mei de oanboazjende rûzje tusken Harry Saltzman en Albert R. Broccoli, dy't as produsinten mei harren filmstudio Eon Productions tegearre frijwol alle Bond-films oant doe ta makke hiene.
Der waard socht nei in manear om 'e ympasse te trochbrekken, wat dúdlik barre moatte soe troch de ferkeap fan Saltzman syn oandielen yn Danjaq. De ienfâldichste opsje, dat Saltzman se ferkeapje soe oan Broccoli, wie foar Saltzman net akseptabel omreden fan 'e tsjin dy tiid folslein fersykte relaasje tusken de beide mannen. Der waard dêrom socht nei in trêde partij, dy't sawol foar Saltzman as Broccoli akseptabel wie. Uteinlik stimde Saltzman dermei yn om syn oandielen fan 'e hân te dwaan oan 'e Amerikaanske filmstudio United Artists (UA), de finansier en distributeur fan 'e James Bond-films. Broccoli hie dêr yn 't earstoan saaklike beswieren tsjin, om't er de ferhâlding mei UA leaver hold sa't dy wie, mar doe't Saltzman in bod ûntfong fan 'e rivalisearjende studio Columbia Pictures, gied er oerstaach.
Senario
It folgjende obstakel om mei The Spy Who Loved Me ta in útdragende saak te kommen, wie it senario. Ian Fleming, de skriuwer fan 'e James Bond-romansearje, hie Eon Productions ntl. tastien de titel fan syn roman The Spy Who Loved Me te brûken, mar net de plot. The Spy Who Loved Me wie sadwaande de earste James Bond-film dy't net basearre wie op in boek fan Fleming, mar ynstee in folslein orizjineel senario hie. Yn 'e earste ferzje dêrfan kearde Ernst Stavro Blofeld, de lieder fan 'e terroristyske organisaasje SPECTRE, werom as de wichtichste smjunt, mar dêr stiek de Ierske filmprodusint Kevin McClory in stokje foar, dy't de filmrjochten Thunderball yn besit hie. De megalomane sakeman Karl Stromberg waard sadwaande opfierd as in soarte fan plakferfangende Blofeld.
Hoewol't der foar The Spy Who Loved Me eins gjin eleminten út Fleming syn boek brûkt wurde mochten, binne de filmpersonaazjes fan Jaws en Sandor dúdlik basearre op 'e romanpersonaazjes fan Sol Horror (tarist mei in gebit mei stielen kroanen) en Sluggsy Morant (hie in keale holle). Foar de plot passearren ferskate mooglikheden de revu, lykas SPECTRE dat in dûkboat stelt en ôffiert nei in geheime basis op 'e boaiem fan Loch Ness, Bond dy't yn Austraalje in moardoanslach op keninginne Elizabeth II fan it Feriene Keninkryk yn it Sydney Opera House foarkomt, en Bond dy't yn Latynsk-Amearika it near leit op 'e ûntfiering fan 'e paus. Uteinlik kaam senarioskriuwer Richard Maibaum, dy't ek oan 'e measte eardere Bond-films meiwurke hie, mei de kladferzje fan it úteinlike senario op 'e lapen. Dat waard neitiid fierder útwurke troch Christopher Wood.
Broccoli frege Wood om alle ferwizings nei Blofeld en SPECTRE út it skript te heljen om fierdere rjochtsaken foar te kommen. It idee om majoar Anja Amasova en de KGB in rol yn 'e film te jaan, kaam ek fan him. By de produksje fan The Blue Bird, yn 'e Sovjet-Uny, hied er nammentlik yn privee-fermidden in Bond-film oan in groep Russen sjen litten. Dy fermakken har tige, mar seine nei ôfrin tsjin him dat sokke films yn 'e Sovjet-Uny gjin skyn fan kâns hiene om troch de sensuer te kommen om't se te anty-Russysk wiene. Dat sette Broccoli oan it tinken, en hy besleat yn syn folgjende film personaazjes as Amasova en generaal Gogol op te nimmen, dy't, yn syn eigen wurden, gjin helden en gjin smjunten wêze soene, mar akseptabel genôch om 'e distribúsje fan 'e film yn 'e Sovjet-Uny mooglik te meitsjen.
Tom Mankiewicz wie as skriptdokter by it senario fan The Spy Who Loved Me belutsen, mar krige gjin fermelding op 'e ôftiteling, mei't Broccoli te krijen hie mei beheinings yn it tal net-Britske leden fan 'e filmcrew as er foar subsydzje fan 'e oerheid fan it Feriene Keninkryk yn oanmerking komme woe. Ek Vernon Harris werskreau dielen fan it senario sûnder dat er dêrfoar fermeld waard.
Produksje
The Spy Who Loved Me waard regissearre troch Lewis Gilbert, dy't yn 1967 al de James Bond-film You Only Live Twice makke hie. Oarspronklik hie Guy Hamilton de film regisearje sillen, dy't ek al fjouwer Bond-films op syn namme stean hie, mar dy keas derfoar om ynstee Superman (1978) te meitsjen, hoewol't dat projekt letter oernommen waard troch Richard Donner. Produsint Albert R. Broccoli naam yn omtinken om Steven Spielberg te freegjen, dy't op dat stuit noch ûnbekend wie en tariedings trof foar de produksje fan 'e horrorfilm Jaws, mar keas by eintsjebeslút mei Gilbert dochs foar in bekende namme.
Foar de film wie in budget beskikber fan $13,5 miljoen, mear as foar eltse eardere Bond-film. It jild kaam fan United Artists, en de film wie sadwaande in Britsk-Amerikaanske ko-produksje. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Claude Renoir, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Marvin Hamlisch. De titelsong Nobody Does It Better waard songen troch Carly Simon. It wie de earste kear by in Bond-film dat de namme fan 'e titelsong net gelyk wie oan 'e namme fan 'e film.
Casting
Roger Moore kearde yn The Spy Who Loved Me werom yn 'e rol fan geheim agint James Bond, nettsjinsteande de krityk wêroan't er nei de foargeande film, The Man with the Golden Gun, bleatstien hie. Curt Jürgens krige de rol fan Karl Stromberg op foardracht fan regisseur Lewis Gilbert, dy't earder mei him gearwurke hie. Foar de rol fan Jaws waarden Will Sampson en David Prowse yn omtinken nommen foar't de kar úteinlik foel op Richard Kiel.
It wie lang ûndúdlik wa't de rol fan 'e Bond girl yn The Spy Who Loved Me spylje soe. Neffens Tom Mankiewicz soe de Frânske aktrise Catherine Deneuve har wenstige salaris fan $400.000 per film sakje litte wollen hawwe nei $250.000 om yn in Bond-film te spyljen, mar woe produsint Albert R. Broccoli net mear betelje as $80.000. Sels hie Broccoli oarspronklik it each op 'e Amerikaanske aktrise Lois Chiles, mar har ympressario ynformearre him dat hja opholden wie mei aktearjen. Oare gadingmaksters wiene Marthe Keller en Dominique Sanda. Uteinlik waard fjouwer dagen foar it begjin fan 'e opnamen Barbara Bach yn 'e rol fan Anja Amasova cast, wylst se audysje dien hie foar ien fan 'e lytsere byrollen.
Opnamen
De opnamen foar The Spy Who Loved Me setten yn augustus 1976 útein en duorren oant en mei 5 desimber fan dat jier. Der waard op lokaasje filme yn Egypte, Switserlân, Kanada, Portegal, Spanje, op Malta, Sardynje, de Bahama's en it Japanske eilân Okinawa en op see yn 'e Golf fan Biskaje. De binnendoarsênes waarden, lykas by eltse Bond-film, opnommen yn 'e Pinewood Studios yn it Ingelske Buckinghamshire. Yn Egypte waard filme yn Kaïro en by de ruïnes fan Karnak, de Timpels fan Abû Simbel, it Gayer-Anderson Museum, de Moskee fan Ibn Tûlûn en de Grutte Sfinks fan Giza. De Sfinks yn 'e film is de echte, mar foar de Piramiden fan Giza waarden, omreden fan beljochtingsproblemen, miniatuerferzjes brûkt.
De opnamen op Sardynje fûnen plak yn Costa Smeralda en Porto Cervo. Dêr waard û.m. de auto-efterfolging mei de Lotus Esprit opnommen. Don McLaughlan, it haad fan public relations by Lotus Cars, hie der lucht fan krigen dat men by Eon Productions nei in nije auto foar James Bond socht. Dat hy ried in prototype fan 'e nije Lotus Esprit nei it kantoar fan Eon en parkearre dêr lyk foar de doar. Hy hie al rillegau byt, mei't Eon it nije model stomme graach brûke woe foar The Spy Who Loved Me. De auto-efterfolging op Sardynje smiet lykwols earst teloarstellende resultaten op, oant men Roger Becker, de testsjauffeur fan Lotus, yn 'e Esprit riden seach. Fan gefolgen waard hy oannommen as stuntman foar de efterfolgingssêne. Foar de feroaring fan 'e Lotus yn in miny-ûnderseeër waarden sân ûnderskate modellen brûkt, ien foar eltse stap fan 'e transformaasje. De auto dy't de see ynried, wie inkeld in imitaasje fan tripleks. It einresultaat wie in echte miny-ûnderseeër wêrfan't de bûtenkant omboud wie om op 'e Lotus te lykjen. De ûnderwettersênes waarden trouwens allegear opnommen by Nassau, yn 'e Bahama's. Dêr waarden ek de sênes mei it haaiebassin fan Stromberg filme.
De begjinsênes yn 'e Alpen waarden fierhinne filme op 'e berchskeanten fan 'e Mount Asgard, op it eilân Baffinlân yn (doe) de Noardwestlike Territoaria fan Kanada (no yn Nûnavût). Bykommende shots foar deselde sênes waardn opnommen yn Switserlân. De stunt wêrby't Bond fan 'e berchskeante ôf it ravyn yn skyt, syn skys ôfsmyt en in parasjute iependocht, waard útfierd troch stuntman Rick Sylvester, dy't dêr $30.000 mei fertsjinne. Dy sêne wie ynspirearre troch in advertinsje yn 'e Playboy, wêrfoar't Sylvester itseld trúkje alris earder úthelle hie.
In diel fan 'e sênes mei de dûkboaten waard filme op Har Majesteits Marinebasis Clyde yn Skotlân. Guon fan 'e sênes op see mei de supertanker Liparus waarden opnommen foar de kust fan Portegal en Spanje en yn 'e Golf fan Biskaje. De tanker waard liend fan Keninklike Shell, mar de feilichheidsrisiko's en de fersekeringskosten mei it gefaarte wiene sa grut, dat foar it meastepart fan 'e sênes in skaalmodel brûkt waard, dat yn 'e Bahama's ynset waard. Om't der gjin studio grut genôch wie om 'e sênes binnenyn de supertanker te akkomodearjen, en om't produksje-ûntwerper Ken Adam syn ûnderfinings mei de "brûkbere, mar úteinlik fergriemende" yn 'e iepen loft neiboude fulkaan út You Only Live Twice net werhelje woe, waard der foar dy sênes by de Pinewood Studios spesjaal in reuseftige nije soundstage set, dat de 007 Stage kaam te hjitten. De bou dêrfan koste $1,8 miljoen. Dêropta moast der ek noch in reuseftige wettertank foar yn 'e soundstage boud wurde, dêr't 5,5 miljoen liter wetter yn koe. De studio wie sa grut, dat kameraregisseur Claude Renoir omreden fan syn belúnjende gesichtsfermogen net by steat wie om alles adekwaat te beljochtsjen. Dêrom besocht Stanley Kubrick yn it geheim de filmset om op dat mêd by te springen.
Distribúsje
De distribúsje fan The Spy Who Loved Me waard fersoarge troch United Artists. De film gie op 7 july 1977 yn Londen yn premiêre, en iepene dêrnei op 13 july yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde yn 1977 by platemaatskippij United Artists Records.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Spy Who Loved Me oer it algemien positive resinsjes, lykas fan Charles Champlin yn 'e Los Angeles Times, dy't spriek fan "ekstrafagante healwizens" en "in djoere ûndernimming yn sabearedwaan dy't in perfekte formule ôfleveret." Yn The New York Times fûn Janet Maslin de film lykwols formulemjittich en "in healoere te lang", wylst Gene Siskel yn 'e Chicago Tribune in protte lof hie foar de stunt mei it skyen en de parasjute, mar de film fierders kwalifisearre as "inkeld goed, mar net geweldich."
Yn The Washington Post hie Gary Arnold it oer "in ferdraachsume teloarstelling". Hy skreau fierders: "De Bond-films binne sa súksesfol dat it wolris kommersjeel ûnmooglik wêze kinne soe om in ein oan 'e searje te breidzjen. It is lykwols al wer lang lyn dat in Bond-aventoer de moade liek te bepalen op it mêd fan eskapistysk, glamoereus fermaak. Ienris waarden se rûnom neibeard en parodiëarre troch oare produsinten, mar no hat it folle mear kâns dat Bond-films harsels imitearje, mei belúnjend effekt."
Yn 1986 omskreau Danny Peary The Spy Who Loved Me yn syn boek Guide for the Film Fanatic as "bûtengewoan". Hy priizge de sets, de settings, de ôfswakke slapstickhumor en Barbara Bach yn har rol fan Anja Amasova. Ek fûn er dat Roger Moore yn dizze film syn bêste aktearprestaasje as James Bond joech. De foaroansteande Amerikaanske filmkritikus James Berardinelli omskreau The Spy Who Loved Me yn 2007 as "glêd en ferfine" en Bach as de ideäle Bond girl: "oantreklik, skrander, seksy en gefaarlik".
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The Spy Who Loved Me in goedkarringspersintaazje fan 80%, basearre op 55 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't de film al foarút wiist nei de absurditeiten dy't yn lettere dielen folgje soene, is The Spy Who Loved Me, mei syn glêde styl, bedriigjende smjunten en slûchslimme humor de bêste film fan it Roger Moore-tiidrek." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Spy Who Loved Me in goedkarringspersintaazje fan 55%, basearre op 12 resinsjes.
Opbringst
The Spy Who Loved Me brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $46,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $139,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $185,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $13,5 miljoen betsjut dat in winst fan $171,9 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
The Spy Who Loved Me waard yn 1978 nominearre foar de Oscars yn 'e kategoryen bêste filmmuzyk, bêste orizjinele liet (Nobody Does It Better fan Carly Simon), en bêste artdirection. Ek waard de film nominearre foar de Golden Globes foar bêste filmmuzyk en bêste orizjinele liet (Nobody Does It Better), de Grammy Award foar bêste orizjinele soundtrack foar in film of tillefyzjespecial en de BAFTA's foar bêste filmmuzyk en bêste produksje-ûntwerp.
Ferboeking
Senarioskriuwer Christopher Wood waard ynhierd om in 'ferboeking' fan The Spy Who Loved Me te skriuwen, dy't noch itselde jiers (1977) ferskynde ûnder de titel James Bond, The Spy Who Loved Me.
Universiteit fan Helsinki
De Universiteit fan Helsinki (Finsk: Helsingin yliopisto; Sweedsk: Helsingfors Universitet) is de grutste universiteit en âldste fan Finlân.
Skiednis
De Universiteit fan Helsinki is sûnt 1829 yn Helsinki fêstige, mar waard al yn 1640 stichte yn Turku as de Keninklike Akademy fan Turku. It wie de trêde universiteit yn it Sweedske Ryk nei de Universiteit fan Uppsala en de Academia Gustaviana yn Tartu, de foargonger fan de Universiteit fan Tartu yn Estlân.
Yn 1809 waard Finlân in selsstannich grutfoarstendom yn it Russyske Ryk; dêrom moast de namme fan de Akademy fan Turku feroare wurde yn Keizerlike Akademy fan Turku. Nei de grutte brân fan Turku yn 1827 en it ferpleatsen fan de haadstêd fan it Grutfoarstendom Finlân nei Helsinki, waard de universiteit dêr yn 1829 ek festige en fan tsaar Nikolaas I omdoopt ta Keizerlike Alexander-Universiteit an Finlân, ta eare fan syn ferstoarne broer en foargonger tsaar Aleksander I fan Ruslân. De universiteit wie yn de 19e iuw it kultuerele sintrum fan Finlân. Doe't Finlân yn 1917 ûnôfhinklik waard krige de universiteit har hjoeddeiske namme.
Gebouwen
It haadgebou waard tusken 1828 en 1832 troch Carl Ludwig Engel boud en yn 1936 útwreide. Benoarden it haadgebou leit de ek troch Engel ûntwurpen universiteitsbibleteek.
De universiteit hat fjouwer haadkampussen. Oarspronklik lei de hiele universiteit yn it sintrum fan Helsinki, mar benammentlik yn de jierren tritich fan de tweintichste iuw waard om reden fan de hurde groei útwreide nei oare parten fan de stêd. Yn de jierren santich waard besletten om de aktiviteiten fan de universiteit op fjouwer kampussen by elkoar te bringen: it sintrum, Meilahti, Kumpula en Viikki.
Fakulteiten
De Universiteit fan Helsinki is ferdield yn alve fakulteiten. De universiteit brûkt in offisjele folchoarder, dy't in ôfspegeling is fan sawol de skiednis fan de universiteit as fan de hierargy fan de disiplines doe't de universiteit stifte waard: