cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abdij fan Krzeszów
Marije-Himelfearttsjerke
De Marije-Himelfearttsjerke waard al yn 1292 troch de biskop fan Breslau, Jehannes Romka, ynwijd. Op it plak waard ûnder abt Innozenz Fritsch yn de jierren 1728-1735 in barokke tsjerke boud. Oan de bou wurken de bekendste keunstlers fan Bohemen, Moraavje, Eastenryk en Beieren mei. De tsjerke waard yn 1998 troch Jehannes Paulus II de status fan basilyk ferliend.
Foarstenkapel
De Foarstenkapel waard yn de jierren 1735-1747 boud en heart ta de moaiste barokke mausolea. De koepel hat in trochsnit fan 9,4 meter en de fresko's stelle de skiednis fan de abdij foar. Oan de westlike muorre binne de twa goatyske sarkofagen fan de hartogen Bolko I († 1301) en Bolko II († 1368). Oan de súdlike muorre stiet in renêssânse tombe foar W. von Zedlitz.
Sint-Joazeftsjerke
Noardwestlik fan de Marije-Himelfearttsjerke stiet de Sint-Joazeftsjerke (Kościół bracki Św. Józefa). Abt Bernhard Rosa joech opdracht ta de bou en waard tusken 1692-1695 op it plak fan de midsiuwske parochytsjerke boud. De muorreskilderings yn de tsjerke binne makke troch Georg Wilhelm Neunhertz. It besjen wurdich binne ek it haadalter, de sydalters, de eastlike sydkapel mei de foarstelling fan de sân smerten en westlike sydkapel mei de sân freugden fan Joazef, de preekstoel en de twa skilderijen fan it giseljen en "Ecce Homo" op de súdlike muorre fan de galerij.
Kleastergebouwen
Súdlik fan de Marije-Himelfearttsjerke steane de kleastergebouwen, dy't yn 1662 ferhege waarden. De nijbou neffens it ûntwerp fan Johann Gottlieb Feller fan de jierren 1774-1782 waard mar foar in part foltôge troch't de Prusyske steat de abdij ophefte. Yn it âldere diel is de goatyske kapittelseal út it midden fan de 15e iuw. De twa ferdjippings tellende bibleteek mei in klassisistyske ynrjochting is te finen yn de eastlike risalyt.
It kleastertsjerkhôf is oanlein yn twa terrassen, dy't troch in trep mei in krusigingsgroep fan de byldhouwer Johann Georg Gode († 1758) mei inoar ferbûn wurde. Yn de tsjerkhôfmuorre binne ferskillende renêssânse epitafen ynbrocht. It barokke gastenhûs fan de abt waard yn 1734 westlik fan de Joazeftsjerke boud. It ûntwerp is mooglik fan Joseph Anton Jentsch. Dêrnjonken stie de kleasterkânslerij en súdlik fan de poarte leine de kleasterbouwerij en de kleasterapoteek.
Twa kilometer wêst fan Grüssau leit it doarp Bethlehem, foarhinne in stiftsgoed fan Grüssau. It besjen wurdich dêr binne de yn 1674, neffens it foarbyld fan de kapel fan it Augustinenkleaster fan Praach boude, Kapel fan de Bertegrot fan Jezus en it yn 1730 oanleine wetterpaviljoen fan de abten.
List fan planetoïden 93301-93400
Dit is in list fan planetoïden 93301-93400.
The Sharing Knife: Beguilement
The Sharing Knife: Beguilement is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e súksesfolle en mannichfâld bekroande Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold. It makket ûnderdiel út fan The Sharing Knife, ien fan Bujold har beide fantasysearjes, wêrfan't de earste fjouwer boeken in trochrinnend ferhaal foarmje. Sadwaande is Beguilement minder goed los fan 'e oare dielen te lêzen as de romans út Bujold har oare searjes. Beguilement is it earste diel fan The Sharing Knife. It waard foar it earst útjûn yn 2006 en is ûnderwilens oerset yn sân talen.
Eftergrûn
Bujold skreau Beguilement, dat oerset wurde kin as "Betsjoening", yn 2005 en 2006 op grûn fan in teltsje dat se foar har eigen fermaak optocht hie. Ta har eigen ferheardens waard it ferhaal al gau sa lang dat it úteinlik foar de publikaasje opspjalte wurde moast yn twa dielen: The Sharing Knife: Beguilement en The Sharing Knife: Legacy. The Sharing Knife, dat oarspronklik as namme foar it boek bedoeld wie, waard doe de namme fan 'e hiele romansearje. Beguilement is skreaun yn it personele perspektyf, en ferskynde yn 2006 by Eos, in ymprint fan útjouwerij HarperCollins Publishers. It kaam yn 2007 út as audioboek, en yn 2011 as e-boek.
Plot
Fawn Bluefield, in famke fan boerekomôf, is swier rekke nei in ûnberette românse mei in jonge dy't dêrnei neat mear fan har witte wol. Om har skande geheim te hâlden, is se útnaaid fan hûs. Underweis nei it stedsje Glassforge ferskûlet se har yn in beam as der in patrûlje semy-nomadyske Marrinners foarbykomt, dêr't ek de ienhannige Dag Redwing Hickory diel fan útmakket. Letter wurdt se ûntfierd troch in twatal rôvers yn 'e tsjinst fan deseldichste kweawillichheid dy't de Marrinners besykje op te spoaren en te deadzjen.
Se bringe har nei de kweawillichheid ta, en fan alle Marrinners is inkeld Dag, dy't de beide rôvers efter de hakken siet, tichtby genôch om har te helpen. Tegearre witte se de kweawillichheid mear troch lok as troch wiisheid út 'e ljochten te helpen, mar net foar't de kweawillichheid by Fawn in miskream feroarsaket. Neitiid bliedt Fawn as wat, en Dag is twongen om har in pear dagen lang op in alderyntymste wize te ferpleegjen. Letter nimt er har mei nei Glassforge, dêr't harren bân noch hechter wurdt. Hoewol't se hast fjirtich jier skele, wurde se fereale opinoar.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1988
De VIIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden,
Hûsmûs
De hûsmûs (Latynske namme: Mus musculus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e echte mûzen. Hoewol't it sûnder mis in wyld bist is, foarmet it al tûzenen jierren in ûnwinske selskipsdier fan 'e minske. Der bestiet lykwols ek in mei opsetsin domestisearre foarm, de nuete mûs, dy't tsjinnet as in wier selskipsdier, mar ek wol as laboratoariumdier of as fretten foar as hûsdier holden slangen. It folsleine genoom fan 'e hûsmûs waard yn 2002 yn kaart brocht. Hoewol't de soarte syn oarsprong fynt yn Aazje, hat er him (mei ûnopsetlike help fan 'e minske) oer hast de hiele wrâld ferspraat. Ek yn Nederlân en Fryslân komt de hûsmûs rûnom foar.
Algemien foarkommen
Neitiid binne se ûnopsetlik troch de minske oer de wrâld ferspraat. Sa berikten se Amearika koart nei 1492, doe't dat kontinint troch Kolumbus "ûntdutsen" waard, en Austraalje yn of koart nei 1788, doe't te Botany Bay, ûnder Sydney, dêr de earste Britske koloanje stifte waard. Der binne withoefolle ûndersiken dien nei genetyske besibskip tusken ûnderskate hûsmûzepopulaasjes, mei as doel om iere minsklike migraasjes en hannelsrûtes te rekonstruëarjen. Om in foarbyld te jaan: de útkomsten fan ien sa'n ûndersyk suggerearje dat der mooglik al ier in ferbining bestie tusken Noard-Jeropa en it eilân Madeara, yn 'e Atlantyske Oseaan noardwestlik fan Afrika, op grûn fan 'e orizjine fan 'e Maderaanske mûzen.
Tsjintwurdich komt de hûsmûs foar yn hiele Jeropa, de Britske Eilannen en Iislân ynbegrepen, al wurdt er op Iislân as in eksoat beskôge. Fierders yn Noard-Afrika yn in brede stripe by de súdlike kust fan 'e Middellânske See lâns en teffens by de kust fan 'e Reade See lâns oant Dzjibûty. Yn Aazje is wurdt er as lânseigen sjoen yn it hiele Midden-Easten, Súd-Aazje, Sintraal-Aazje, it westen en suden fan Sibearje, East-Aazje (ynkl. Japan en Taiwan) en it fêstelân fan Súdeast-Aazje. Op 'e Filipinen en yn 'e Yndyske Arsjipel, Nij-Guineä, Austraalje, Nij-Seelân en de eilannen yn 'e Stille Súdsee is er oanwêzich as eksoat, krektlyk as yn Noard-Amearika (útsein it hege noarden), by de kusten fan Súd-Amearika lâns en yn 'e súdpunt fan Afrika.
Foarkommen yn Nederlân en Fryslân
Yn Nederlân en ek yn Fryslân komt de hûsmûs oeral rûnom foar, ek op 'e Waadeilannen en yn 'e Flevopolders, en sels op 'e ûnbewenne Waadeilannen ynsafier't de boskmûs dêr ûntbrekt. De ûndersoarte dy't yn Nederlân libbet, is de westlike hûsmûs (Mus musculus domesticus), dy't yn hiel Noardwest-Jeropa, Súd-Jeropa, in diel fan 'e Balkan en westlik Aazje en Noard-Afrika foarkomt. Yn Skandinaavje en East-Jeropa oant yn Sina is in oare ûndersoarte lânseigen, de noardlike hûsmûs (Mus musculus musculus). De grins tusken de wengebieten fan dy beide ûndersoarten rint fan súdlik Jutlân mei in grutte slinger troch Dútslân nei de Eastenrykske Alpen en dan fia de Balkan nei de kust fan 'e Swarte See yn sintraal Bulgarije. Yn Nederlân is de noardlike hûsmûs in eksoat, dy't yn it wyld oantroffen is yn 'e Amsterdamske dieretún Artis, yn 'e omkriten fan Leien en yn 'e Noardeastpolder. Hy is dêr mooglik bedarre troch opsetlike ynfier as laboratoariumdier, of by fersin mei hea of siedsied.
Uterlike skaaimerken
De hûsmûs hat trochinoar in kop-romplingte fan 7½-10 sm, mei in sturt fan gelikense lingte en in gewicht fan 14-32 g. Hûsmûzen hawwe puntige snútsjes, lytse rûne earkes en in lange keale of hast keale sturt. Dy wurdt troch mûzen brûkt om har lykwicht te hâlden, mar ek om har lichemstemperatuer te regulearjen, mei't it bloed troch deun ûnder de hûd fan 'e (frijwol) ûnbehierre sturt troch te streamen fluch waarmte ôfstjitte kin. Ek wurdt de sturt brûkt as trêde efterpoatsje as de mûs wat heechs ûndersykje of om him hinne sjen wol en him dêrta op 'e efterpoaten ferheft. Hûsmûzen hawwe in min gesichtsfermogen, en sjogge gjin of hast gjin kleuren. Harren rooksin is dêrfoaroer tige sterk ûntwikkele, en it efterlitten fan rook (troch urine) is ien fan 'e wichtichste foarmen fan kommunikaasje tusken mûzen ûnderling. Ek de taastsin is foar mûzen fan grut belang, en fynt benammen plak troch har snorhierren.
Yn it wyld kin de kleur fariëarje fan ljocht- oant dûnkerbrún, al fertoane nuete mûzen, troch selektyf fokken, in grutte kleurferskaat. Har hier is koart en beskate ûndersoarten hawwe ljochter hier op 'e búk as op 'e rêch. Hoewol't it mar lytse bistkes binne, kinne se ferrassend heech springe, oant wol 45 sm. Harren lûd is in heechtoanich piipjen, al die yn 2005 út in ûndersyk troch wittenskippers fan 'e Universiteit fan Washington bliken dat mantsjes dêrnjonken ek in ultrasoan (foar minsken ûnhearber) sjongen of fluitsjen fuortbringe dat wol wat wei hat fan muzyk, en dêr't se wyfkes mei lokje en ferliede.
Biotoop
It foarkommen fan hûsmûzen is almeast assosjearre mei minsklike bewenning, en se libje dan ek it meast yn of om wenten, skuorren, winkels, pak- en kuolhuzen en pleatsen. Dêrnjonken komme se ek wol los fan 'e minske foar, yn bosk mei in protte ûndergroei, nôt- en reidfjilden en oerwoekere tunen, benammen as oare mûzesoarten dêr ûntbrekke of mar krap foarkomme. Yn berchtmen is de hûsmûs oant op 2.700 m oantroffen. De grutte fan in mûzeterritoarium rint útinoar fan 5 m² yn 'e hûs oant 400 m² yn it iepen fjild. Yn West-Jeropa migrearje bûtendoar libjende mûzen trouwens hjerstmis oer it algemien nei minsklike bewenning ta om dêr te oerwinterjen.
Hâlden en dragen
Hûsmûzen rinne, drave en steane almeast op fjouwer poatsjes, útsein as se ite, fjochtsje, wat heechs ûndersykje of om har hinne sjogge; dan ferheffe se har op 'e efterpoatsjes, wêrby't se har dan ûnderstypje mei har sturt. It binne goede klimmers, springers en swimmers. Oer it generaal besykje se safolle mooglik kontakt te hâlden mei fertikale oerflakken (in mûs sil dus mar komselden in keamer skean oerstekke, mar hast altyd de muorren folgje).
De hûsmûs is benammen nachts aktyf, mei aktiviteitspiken yn 'e beide skimerperioaden. Se binne twer fan grille ljochten. Ut ûndersyk is nei foarren kommen dat se likernôch 12½ oere deis fersliepe. Hûsmûzen hâlde har beskûl yn alderhanne lytse gatsjes en herntsjes, en witte yn minsklike wenten faak troch te kringen yn loaze romten tusken muorren of plafons, dêr't se op feilige plakken nêsten oanlizze deunby itensboarnen. Se binne territoriaal, en ien dominant mantsje libbet yn 'e regel gear mei ferskate wyfkes mei jongen. De mantsjes respektearje oer it algemien inoars territoaria.
Hûsmûzen plantsje har ûnder gaadlike omstannichheden it hiele jier rûn fuort. "Gaadlike omstannichheden" hat mear te krijen mei de foarriedigens fan fretten as mei geunstige libbensomstannichheden, want sels troch temperatueren fan ûnder it friespunt, yn kuolhuzen, litte se har net fan har fuortplantingssyklus ôfbringe. De draachtiid duorret sa'n 20 dagen, wêrnei't 5-10 kear jiers 4-9 jongen smiten wurde. By it ferlitten fan it nêst weagje dy noch mar 5½ g, mar nei twa moanne binne se geslachtryp. By hege populaasjetichtheden diele ferskate wyfkes soms ien nêst; sa binne der alris 58 ûnderskate jongen yn in nêst oantroffen. De populaasjetichtheid is trouwens sterk ôfhinklik fan 'e beskikberens fan fretten. Yn 'e hûs is 5 mûzen de m² frij normaal, yn in heaberch 15 mûzen de m³ en yn it iepen fjild 50 mûzen de ha.
Yn it wyld hawwe hûsmûzen in libbensferwachting fan minder as in jier, hoewol't nuete mûzen yn finzenskip wol trije jier wurde kinne. Wyfkes wurde meastal âlder as mantsjes. Harren natuerlike fijannen binne ûlen (benammen de goudûle), oare rôffûgels, de foks, de hûskat en martereftigen as de wezeling en de harmeling. Yn 'e hûs moatte se fral oppasse foar de kat (dêr't se op sprekwurdlike wize mei yn ûnmin libje) en foar de bestridingspraktiken fan 'e minske. Fierders binne mûzen benaud fan rotten, dy't har ek faak deadogge en opfrette, in ferskynsel dat muriside neamd wurdt. Kavia's, dy't blykber krekt as rotten rûke, hawwe hûsmûzen ek in hekel oan, en om 'e rook fan katten of kavia's yn 'e hûs te heljen, kin in ôfskrikwekjende wurking hawwe, al litte guon mûzen har nearne wat oan gelegen lizze.
Haggai (bibelboek)
Haggai, yn it oarspronklike Hebriuwsk: חגי, Ḥagay, is in tekst út sawol de joadske as de kristlike Bibel. Yn 'e joadske Tenach makket it ûnderdiel út fan it boek תרי עשר, Ṯrei Asar, dat "De Tolve" betsjut (t.w. de tolve lytse profeten, dy't yn 'e joadske Bibel gearboske binne ta ien inkeld boek), it 13de fan 24, dat dan wer ûnder de Neḇi'im Aḥaronim (de "Lettere Profeten") falt. Yn it Alde Testamint fan 'e kristlike Bibel foarmet Haggai in bibelboek op himsels, it 37ste fan 39 (neffens de Nije Fryske Bibeloersetting fan 1978), dat yn 'e offisjeuze ûnderferdieling fan 'e bibelboeken ta de Lytse Profeten heart (dy't sa neamd wurde om't dy teksten frij koart binne yn ferhâlding ta de saneamde Grutte Profeten).
It koarte, út mar twa haadstikken besteande boek Haggai omfettet de profesijen fan 'e profeet Haggai, oer wa't fierders net folle bekend is, al wurde hy en syn boadskip neamd yn Ezra 5:1 en 6:14. Syn namme komt fuort út 'e Hebriuwske woartel hgg, mei de betsjutting "op pylgertocht gean", wat miskien wat oer de man seit. It bibelboek dat nei him neamd is, is troch saakkundigen datearre om 520 f.Kr. hinne, wêrmei't it nei de ein fan 'e Babyloanyske Ballingskip, yn 538 f.Kr., falt, mar foàr de weropbou fan 'e Timpel fan Jeruzalim. De earste folsleine Fryske oersetting fan Haggai stie yn 'e fertaling fan it Alde Testamint, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1943 útkaam.
Hûsmûs
Fretten
Hûsmûzen binne echte omnivoaren. Se hawwe in foarkar foar nôt, sied, nuten, ynsekten, larven en wjirms, mar meie ek graach oer minsklik iten gear, lykas fleis, tsiis en ûnderskate soarten fruchten. As se neat oars fan har gading fine kinne, frette se ek wol sjippe, kjersen, papier of sels lym. It leafst hawwe se fet- en aaiwytryk foer, wylst se koalhydraatryk guod as fruchten en griene planten leaver stean litte. In nôtkerl pakke se tusken de beide foarpoatsjes en gnabbelje se foar twatrêde part op foar't se in oaren pakke. Se ite deis mar sa'n 3½ g, wat net sa'n soad is, mar ûnder pleachkondysjes kin dat mei-inoar raar oprinne, en boppedat bedjerre se mei har kjitte en miich folle mear nôt as dat se eins opfrette. Dêrnjonken ferniele se alderhanne ûnytbere dingen, lykas ferpakkingsmateriaal en snoeren, troch deroan te gnaujen. It tinken is dat de hûsmûs mei sok hâlden en dragen spesifyk de oarspronklike reden wie foar it domestisearjen fan 'e hûskat.
Status
De hûsmûs hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er rûnom foarkomt. Yn Nederlân is it ien fan 'e iennichste mûzesoarten dy't frij bestriidber is, mei't er him ta in pleachdier ûntjaan kin. Troch har flugge fuortplanting kin in populaasje fan in pear mûzen him yn in jier tiid ta hûnderten eksimplaren ûntwikkelje. Fierders kinne mûzen fia har kjitte sykten ferspriede, wêrûnder salmonella, de sykte fan Weil en, yn teory, de bûdepest.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1984
De VIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1984 hâlden yn Stoke Mandeville (Grut-Brittanje) en New York, (Feriene Steaten).
De Paralympyske Simmerspullen fan 1984 waarden yn twa ferskillende lannen organisearre. Dit wie foaral te witen oan de Amerikaanske handikaptensport Organisaasjes en de wize fan Fûnsenwinnen. Mei namme de Amerikaanske Rolstoelsport Organisaasje woe sa’n soad ynfloed ha en sporters op de Spullen, dat it foar de oare Organisaasjes (blinen, spastisy en amputearden) net te akseptearjen wie. De trije nasjonale organisaasjes besletten dêrop mei ynstimming fan de 3 ynternasjonale Organisaasjes: IBSA (blinen), CP-ISRA (spastisy) en ISOD (amputearden) om de Paralympyske Spullen yn New York, de Feriene Steaten te hâlden fan 16 juny oant 30 juny 1984, sûnder de rôlstoelsporters. Dy krigen in Spullen fan 23 july 1984 oant 1 augustus 1984 yn Stoke Mandeville.
Haggai (bibelboek)
Ynhâld
It boek Haggai hat grutdiels mei de weropbou fan 'e Timpel fan Jeruzalim te krijen, nei't de Joaden weromkeard wiene út 'e Babyloanyske Ballingskip. Doe't it wurk dêroan troch de ûnmoed fan it folk en de tsjinwurking fan harren fijannen stilfoel, profetearre Haggai fjouwer kear, de earste kear om 'e bou wer op gong te krijen, en de oare trije kearen om 'e bouwers oan te trúnjen en meitsje oan. Dêrby wurke er (neffens Ezra) nau gear mei de profeet Sacharja.
Hûsmûs
Status
Yn kontreien dêr't se net lânseigen binne, yn 't bysûnder yn Nij-Seelân en op 'e eilannen yn 'e Stille Súdsee, ferkringe hûsmûzen faak lânseigen fûgelsoarten om't se itselde frette, wylst se troch predaasje in negatyf effekt hawwe op 'e populaasjes lânseigen ynsekten en hagedissen. Sadwaande wurde hûsmûzen, krekt as brune en swarte rotten, dy kusten út faak te fjoer en te swurd bestriden.
Haggai (bibelboek)
Ynhâld
Haggai syn boadskip is ien en al oantrún om fierder te gean mei de werbou fan 'e Timpel. Hy leit in resinte drûchte út as it gefolch fan it omlanterfantsjen fan 'e bouwers. Yn syn eagen is de Timpel de kaai ta de nije gloarje fan Jeruzalim en it symboal foar de trou fan 'e Joaden oan har ferbûn mei God. Hy beslút syn profesijen mei it ûnthjit dat God de troanen fan 'e buorfolken omreagje en it Joadske keninkryk op 'e nij ferheffe sil.
Hûsmûs
Status
Op it ûnbewenne eilân Gough, yn 'e súdlike Atlantyske Oseaan, dat ta it Britske territoarium fan Sint-Helena, Ascencion en Tristan da Cunha heart, kamen gjin sûchdieren foar ear't de hûsmûs dêr yn 'e njoggentjinde iuw mei Jeropeeske walfiskfarders arrivearre. It eilân is in briedplak fan 'e tristanalbatros en de schlegelmok. De mûzen op Gough hawwe har ûntjûn ta in ûngewoane grutte, en falle no yn groepen albatrosjongen oan, dy't hast 1 m lang wêze kinne, mar gjin ferwar tsjin sa'n oanfal hawwe; de mûzen gnauwe de piken oan oant se deabliede.
Haggai (bibelboek)
Fryske oersetting
Yn 1919 joech dû. Geart Aeilco Wumkes, yn syn Ut 'e Heilige Dobbe, û.m. in oersettingsfragmint fan eigen hân fan Hag. 2:2-10 út. De earste folsleine útjefte fan Haggai stie yn it Alde Testamint fan Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dêr't dy yn 1943 de earste Fryske bibeloersetting mei foltôgen. Om't sawol teologen as taalkundigen beswieren tsjin 'e fertaling Wumkes-Folkertsma hiene, waard fan 1966 ôf wurke oan in nije bibeloersetting, dy't yn 1978 útkaam as de Nije Fryske Bibeloersetting (mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlim en de Katholieke Bijbelstichting te Bokstel). Dat is de fertaling dy't noch altiten yn gebrûk is, yn 'e foarm fan 'e trêde, ferbettere druk fan 1995. De oersetting fan Haggai waard dêrby dien troch dû. Bernard Smilde, dy't op taalkundich mêd ûnderstipe waard troch frisikus M.J. de Haan.
Hûsmûs
Status
Yn 'e nôtgurle fan súdwestlik Austraalje plantet de yntrodusearre westlike hûsmûs him sa súksesfol fuort dat der eltse trije jier in mûzepleach ûntstiet, mei populaasjetichtheden fan wol 1.000 eksimplaren de ha. Behalven de finansjele ferliezen fan Au$36 miljoen jiers feroarsaket dat ek in ûnbidige fersteuring fan it libben yn 'e troffen lânboumienskippen.
Opsomming fan ûndersoarten
De hûsmûzen fan Japan binne mooglik in krusing tusken de noardlike en Aziatyske ûndersoarten. Oare (frij nau besibbe) soarten echte mûzen yn Jeropa, lykas de Masedoanyske hûsmûs (Mus macedonicus), de steppemûs (Mus spicilegus) en de Algerynske mûs (Mus spretus), wurde yn 'e folksmûle ek wol fan "hûsmûs" neamd. De skiesturtmûs (Mus fragilicauda), út Tailân, is nei gedachten it naust oan 'e hûsmûs besibbe.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1996
It wie de Lêste kear dat koersbal op it programma fan de Simmerspullen stie.
Yn it Skaad fan de Wolf
Yn it Skaad fan de Wolf (yn it oarspronklike Ingelsk: The Hallowed Hunt) is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e súksesfolle en mannichfâld bekroande Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold. It makket ûnderdiel út fan The World of the Five Gods, ien fan Bujold har beide fantasysearjes, mar is in ôfrûne ferhaal, dat ek los fan 'e oare boeken út dy rige lêzen wurde kin. The Hallowed Hunt, dêr't Bujold mei nominearre waard foar sawol in Mythopoeic Award as in Locus Award, waard foar it earst útjûn yn 2005 en is ûnderwilens oerset yn alve talen, wêrûnder it Frysk. De Fryske fertaling, fan 'e hân fan Willem Sjoerds Janzen, is titele Yn it Skaad fan de Wolf, en kaam yn 2014 út by Utjouwerij Elikser.
Eftergrûn
Net inkeld de geografy, mar ek oare eleminten fan The Hallowed Hunt binne basearre op Midsiuwsk Jeropa. Sa is de steatsynrjochting fan the Weald sûnder mis oernommen fan dy fan it Hillige Roomske Ryk, mei in stikmannich karfoarsten út sawol de aadlike as de geastlike stân dy't de "hillige kening" kieze. Fierdersoan liket de histoaryske figuer Audar de Grutte basearre te wêzen op Karel de Grutte, en de histoaryske slachting op it "Bloedfjild", dy't yn it boek in sintraal plak ynnimt, liket as twa drippen wetter op it saneamde Bloedbad fan Verden, dêr't Karel de Grutte yn 782 4500 leden fan 'e hegerein en oare foaroanmannen fan 'e Saksen ôfslachtsje liet.
Op har blôch op har offisjele webside leit Bujold út dat The Hallowed Hunt by har yn 'e holle begûn wie as in românse tusken Ingrey en Ijada, mar, sa skriuwt se, it ferhaal "waard de heldinne ûntnadere troch de smjunt [Wencel], en fuortkroade yn in folslein oare rjochting. (Jim begripe no sa stadichoan wol dat ik in soad fan dit spul ûnder it skriuwen wei optink.)" Se leit fierders út dat dit mei feroarsake waard troch har eardere beslissing om it ferhaal út ien eachpunt (Ingrey sines) wei te fertellen, ynstee fan ek Ijada har eachpunt te brûken of it út in ferskaat oan eachpunten te skriuwen. As it ferhaal ek fan Ijada út ferteld wie, soe Wencel it folle dreger fûn hawwe om it te kapen. Mar doe't bliken die dat de wichtichste bân net dy tusken de held en de heldinne wie, mar dy tusken de held en de smjunt, begûn it boek folle mear te gean oer de dea, it hjirneimels en wat der mei de sielen fan 'e ferstoarnen bart, as oer leafde.
The Hallowed Hunt is skreaun yn it personele perspektyf. Bujold skreau it boek yn 2003 en 2004 en it waard foar it earst útjûn yn 2005, troch Eos, in ymprint fan útjouwerij HarperCollins Publishers. It kaam noch datselde jiers út as e-boek en as audioboek yn 2007.
Plot
It Wold is in keninkryk dêr't de lju yn it fiere ferline bistegeasten yn har sielen opnamen, fanwegen de boppenatuerlike krêften dy't dat har joech. De Dartakaanske ynfaazje fan Audar de Grutte, dy't sawol in feroveringskriich as in godstsjinstoarloch wie, hat fjouwerhûndert jier lyn in ein oan sokke ketterske praktiken makke, mei as hichtepunt de slachting fan fjouwertûzen geastekrigers, bistesjamanen en harren hillige kening op in plak dat sûnt bekend stiet as it Bloedfjild. Lykwols binne de Dartakanen der net yn slagge om 'e âlde brûkmen alhiel út te rûgjen.
Ingrey is in swurdfjochter fan aadlik komôf yn 'e tsjinst fan hear Hetwar, de segelmaster (in soartemint kânselier) fan it Wold, dat sûnt iuwen it Dartakaanske jok alwer ôfsmiten hat. As opslûpen jonge is er troch syn heit bejeftige (of opskipe) mei in wolvegeast. Foar safier't er wit is hy de iennichste yn hiel it Wold dy't mei in bistegeast oanhelle is. Mei't eltsenien dy't derby belutsen wie koarte tiid letter stoar of útnaaide, hat er nea immen freegje kind wat syn heit dêrmei yn 't sin hie. Hy hat jierrenlang fochten om 'e wolvegeast folslein te ûnderdrukken, wat him úteinlik slagge is, sadat er fan 'e Timpel in ûntheffing krigen hat. Fierdersoan is de ienfâldige driging dy't útgiet fan it maatskiplik stigma dat mei it yn jin dragen fan in bistegeast ferbûn is, tige brûkber foar segelmaster Hetwar, dy't Ingrey om dy reden de hân boppe de holle hâldt.
The Hallowed Hunt iepenet as der op in ôfhandich jachtslot in prins, de jongste soan fan 'e hillige kening, fermoarde wurdt, en Hetwar Ingrey dêrhinne stjoerd om it spul te berêden. As er dêr ienris oankomt, docht bliken dat prins Boleso omgriemde mei de âlde wâldtsjoenderijen en bisteketterijen. Hy hie frouwe Ijada, syn moardneresse, opeaske fan syn suster, prinsesse Fara, wa har hofdame oft hja wie, blykber mei as doel om har tsjin har wil te twingen om syn mêtresse te wurden. Mar Ingrey ûntdekt dat er op deselde jûns dat er fan doel wie om Ijada te ferkrêftsjen, ek in loaihoars smoard hat op 'e manear sa't yn it Alde Wold offers brocht waarden: mei in sidene koarde oan in ikene balke. Wat er krekt fan doel wie, is ûndúdlik; wol is klear dat er syn plannen net ferwêzentlikje kind hat, mei't frouwe Ijada him mei syn eigen striidhammer de harsens ynslein hat.
Oan Ingrey de net te fergunnen opdracht om 'e sjenante dea fan 'e prins te behimmeljen en syn moardneresse werom te bringen nei de haadstêd, om har dêr oan it gesach oer te dragen foar in berjochting dy't foar har sûnder mis oan 'e galge einigje sil. Syn taak wurdt noch helte dreger makke as er fernimt dat er stadichoan fereale rekket op it naïve fanke, en as er him boppedat op in oare manear mei har ferbûn begjint te fielen as se opbychtet dat de geast fan Boleso syn loaihoars hàr siel ynkrongen is. Mar hy begjint oan himsels en syn eigen sûnens fan geast te twifeljen as er har by trije ûnderskate gelegenheden om ûnferklearbere redens, tsjin syn eigen wil yn, besiket te fermoardzjen. Mei de nije fermogens dy't de loaihoarsgeast har skinkt, stelt Ijada lykwols fêst dat immen him in beswarring oplein hat; der binne blykber lju dy't net wolle dat sy de haadstêd libben berikt.
Underweis moetsje se de timpeltsjoenderesse Hallana, in âlde kunde fan Ijada, dy't helpt om 'e moardsuchtige beswarring fan Ingrey ôf te nimmen, mar dêrby brekt syn wolvegeast los fan 'e bannen dy't Ingrey him oplein hie. Fan gefolgen moat Ingrey dan leare om te gean mei de boppenatuerlike fermogens dy't er sa lang ûnderdrukt hat. Letter komme se Ingrey syn neef tsjin, de kargreve Wencel, dy't troud is mei prinsesse Fara, en dy't harren yn 'e mjitte reizge is om Boleso syn lykprekaasje it lêste ein nei de haadstêd te begelieden. Ta Ingrey syn alteraasje docht bliken dat Wencel ek in bistegeast yn him draacht, eat dat Ingrey nea earder opmurken hat mar no gewaarwurdt mei syn nij-ûntwekke fermogens.
Nei't se yn 'e haadstêd oankommen binne, wurdt Ijada op foarspraak fan Wencel net yn in tsjerker smiten, mar fêstset yn in kibige boargerwente dy't de greve yn eigendom hat. Yn 'e dagen dêrnei besykje Ingrey en Ijada tegearre wiis te wurden út alle winken, riedsels en gekmeitsjende fraachstikken dy't har foarlein binne. Wa hat Ingrey de moardsuchtige beswarring oplein? Wêrom woe dyjinge Ijada dea hawwe? En wat hawwe de fiif goaden mei dit alles te krijen? Want dàt se der wat mei te krijen hawwe, liket wis, yn acht nommen dat se Ijada fan it Bloedfjild dreame litten hawwe en harren op ferskate oare manearen mei de gong fan saken bemuoie. Boppedat hat Ingrey sels yn dy snuorje twaris in godsûnderfining. De earste kears sprekt de Bastert him ta as er midden op it timpelplein yn 'e haadstêd in dûme iisbear delbêdet, en de twadde kears kriget er ûnder de begraffenis fan prins Boleso in fizioen wêryn't de Soan fan 'e Hjerst him Boleso syn siel lotterje lit fan in ferskaat oan bistegeasten, sadat de prins tagong krije kin ta it hjirneimels. Underwilens is dan oan it ljocht kommen dat syn wolvegeast Ingrey net inkeld ta in geastekriger makke hat, mar ta in sjamaan, mei sels noch gruttere krêften.
Snooker op de Paralympyske Simmerspullen 1972
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.
Yn it Skaad fan de Wolf
Plot
Wat mear oft Ingrey en Ijada oan 'e weet komme, wat dúdliker oft it wurdt dat alles yn 'e rjochting fan Wencel wiist. Uteinlik beslút Ingrey syn neef op te sykjen, om 'e wierheid út Wencel te slaan, mocht dat nedich wêze. Ynstee dêrfan slacht Wencel de wierheid ýn Ingrey. Hy fertelt Ingrey, begelaat fan fizioenen dy't neat oan 'e twifel oerlitte, dat hy de lêste wiere hillige kening fan it Wold is, dy't fjouwerhûndert jier lyn út alle macht besocht om 'e ynfaazje fan Audar de Grutte tsjin te kearen. Doe't alle hope ferlern rekke om dat op gewoane wize te dwaan, tochten de tsjoenders en sjamanen fan it Wold in grutte betsjoening op, wêrby't de geastekrigers foar harren ûnderhâld ferbûn waarden oan 'e beammen sels, sadat hja ûnoerwinlik waarden en dat bliuwe soene oant de oerwinning behelle wêze soe. De hillige kening foarme it mulpunt fan dy betsjoening, dy't trije dagen duorre om te bewurkmasterjen. Lykwols, ear't de trije dagen om wiene en de betsjoening folslein, kamen Audar en syn troepen de Woldsters oer it mad, en deaden op it Bloedfjild fjouwertûzen geastekrigers en sjamanen en de hillige kening sels. Neffens de betsjoening waard lykwols de siel fan 'e hillige kening trochjûn oan syn erfgenamt, syn âldste soan, krekt sa't geastekrigers in bistegeast yn har siel opnimme (dit wie bedoeld om foar te kommen dat it Wold yn it hjitst fan 'e striid sûnder lieder komme soe te sitten). Mar de kroanprins wie op it Bloedfjild ek yn Dartakaanske hannen fallen; hy waard it lêst fan allegear ûnthalze. Doe barde der wat dat ûnbedoeld wie en dat nimmen ferwachte hie: de sielen fan 'e hillige kening en de kroanprins, mei betsjoening, de hillige kening syn hynstegeast, hillich keningskip en al, waard troch de ûnfolsleine betsjoening trochjûn oan 'e folgjende erfgenamt, de hillige kening syn twadde soan, en nei dy syn dea oan dy syn soan en doe oan dy syn soan ensafh. Inkeld de kroanprins wie op dizze ynkringing yn syn siel taret, dat Wencel moast syn oare erfgenamten it besit fan harren lichem en ferstân mei geweld ûntnaderje wylst er almar mear heal fertarde sielen yn him opnaam. Fjouwerhûndert jier fan dy kannibalistyske delgong troch de generaasjes fan syn eigen neiteam hawwe Wencel skriklik yn syn macht makke, mar ek skriklik yn syn sljochtsinnigens, op it rântsje fan wat foar de bûtenwrâld noch foar sûn fan geast trochgean kin. Hy jout de skuld fan syn ivige rûngong fan tramtaasje oan 'e goaden, dy't ommers syn gebedens net ferhearden, mar Audar sines wol. Dat no bliuwt der him oars neat oer as wraak te nimmen op 'e goaden. Hoe't er dat tinkt te dwaan, fertelt er net. Wol fertelt er dat Ingrey syn earstfolgjende erfgenamt is, dat Ingrey kin mar better sjen dat Wencel neat oerkomt (en dat er net finzen set wurdt, want gjin tsjerker soe sa djip wêze dat Wencel der net út ûntsnappe kinne soe troch de hân oan himsels te slaan).
De moardsuchtige beswarring dy't Ingrey oplein wie om Ijada har dea te beävensearjen liket in útwaaks fan Wencel syn oarloch tsjin 'e goaden te wêzen, al is it Ingrey noch altiten net alhiel dúdlik wêr't de ein datoangeande fêstsit. Mar hy hat op it stuit wichtiger soargen, want Wencel hat yn harren petear ek foarsteld dat Ingrey mar better by him yn 'e tsjinst komme kin, no't er safolle oan 'e weet kommen is. Ingrey wol syn hjoeddeiske wurkjouwer Hetwar freegje om 'e boat ôf te hâlden as Wencel him om Ingrey freget, mar Hetwar, dy't mei gragens in spion yn Wencel syn hofhâlding pleatse wol, is krekt hiel ynnommen mei it idee. Sa komt Ingrey by syn neef yn 'e tsjinst. Hy hopet yn elts gefal in warskôging ôfjaan te kinnen as Wencel einlik fanwegen komt.
Mar op in jûn koarte tiid letter, as Wencel einlings en te'n lêsten al syn tariedings ree hat, wurdt er Ingrey en syn frou Fara ynienen troch betsjoening oermânsk en fiert harren mei de stêd út. Mei tûzen hasten giet it dan halje-trawalje de wegen del, dagen oan in ein, oant se einlings it Bloedfjild berikke. Dat plak, dêr't fjouwerhûndert jier lyn it bloedbad plakfûn hat, is al dy iuwen foar de goaden sletten bleaun, sawol troch Audar syn ferflokking fan dat stee, as trochdat Wencel it yn syn haat en gekte tsjin harren barrikadearre hie. De sielen fan 'e fjouwertûzen mannen dy't de Dartakanen dêr fermoarde hawwe, waarje dêr noch altiten om, ûnderstipe troch de betsjoening. Wencel iepenbieret no syn plan foar wraak op 'e goaden: hy hat einlik alles dat er nedich is om 'e betsjoening op te heffen, en as dat bart sille syn eigen siel en dy fan 'e fjouwertûzen fermoarde mannen foar ivich ôfskifte bliuwe fan 'e goaden en ta proai falle oan 'e ferjitnis (ek al diele de fjouwertûzen Wencel syn hate foar de goaden net en binne hja yn dizzen syn gizelders en net syn helpers. Wencel twingt Fara om himsels de kiel troch te snijen en twingt dêrmei Ingrey om him te lotterjen fan syn hynstegeast, want as er dat net docht sil de betsjoening syn gearheaping oan sielen mei alles derop en deroan oergean litte nei Ingrey sels. De hynstegeast, dy't Wencel de fermogens fan in sjamaan besoarge, is in essinsjeel ûnderdiel fan 'e betsjoening; sadree't er dêrfan ûntdien is, begjint de betsjoening ôf te raffeljen en wurdt wei. Dêrmei liket Wencel syn sin krijen.
Mar dan ferskynt Ijada ynienen op it toaniel, dy't Ingrey-en-dy al fan dy earste nachts ôf yn it selskip fan fiif oaren efterfolge hat. Yn har dream fan it Bloedfjild wie hja troch de geasten ta harren findeldraachster makke, en yn dy hoedanichheid blykt se op dit plak in beskate macht te hawwen (wat foar Wencel reden wie om Ingrey de moardsuchtige beswarring op te lizzen). No bringt se de geasten yn 't sin dat it hillich keningskip einiget mei de dea, en Wencel is no krekt ommers lang om let stoarn. Dêrop kieze de geasten in nije kening, en dat wurdt Ingrey. Dy beskikt dêrtroch dan oer de macht om 'e goaden ta te litten op it Bloedfjild, yn 'e foarm fan fiif stjerlike minsken: learde Hallana; har man, learde Oswin; en har âlde mentor, learde Lewko; en fierders kroanprins Biast, de âldere broer fan Fara en Boleso; en foarst Jokol fan it fiere Arfrastpekka, de eigner fan 'e iisbear — allegearre lju dy't Ingrey earder al met en kennen leard hie. Dit is wêr't de goaden al dy iuwen op oanarbeide hawwe: se binne de fjouwertûzen ôfskifte sielen net fergetten. Yn in nacht dy't duorret salang't mar nedich is, lotteret Ingrey dan de fjouwertûzen fan harren bistegeasten, dat hja troch ien fan 'e fiif minsklike poarten yngean kinne yn it hjirneimels en harren by har persoanlike god of goadinne jaan kinne. Inkeld Wencel en in hantsjefol oaren stegerje de goaden ôf en swine fuort ta neat.
Fryske oersetting
The Hallowed Hunt waard yn 2014 ûnder de titel Yn it Skaad fan de Wolf yn it Frysk oerset troch Willem Sjoerds Janzen, dy't der in nijsgjirrich neiwurd oan tafoege. Dêryn giet er yn op 'e histoaryske feiten dy't Bujold har ta útgongspunt nommen hat by it skriuwen fan dizze fierders folslein op fantasij berêstende roman, en ek betanket er û.m. dû. Liuwe H. Westra, de oersetter fan Tolkien syn Master fan Alle Ringen yn it Frysk, foar dy syn help as testlêzer. De 487 siden tellende oersetting waard mei stipe fan 'e Stifting FLMD en de Douwe Kalma Stifting útjûn troch Utjouwerij Elikser te Ljouwert, yn in kreaze omslach ûntwurpen troch foarmjouster Evelien Veenstra.
Neffens in yn it Ingelsk steld brief fan Janzen oan 'e skriuwster, dat op 18 juny 2014 mei syn goedfinen publisearre waard op Bujold har blôch (hjirre), fertelde er dat er earst fan doel wie en neam de oersetting De Hjeljacht, in troch himsels betocht neologisme dat in letterlike fertaling fan 'e Ingelske titel The Hallowed Hunt wêze soe. Healwei it oersetten begûn it him lykwols te daagjen dat it miskien net dochs sa handich is om in boek in titel te jaan dêr't sels yn 'e wol ferve Fryske lêzers hollebrekken oer hawwe. "De Hillige Jacht" stie him lykwols as titel net oan. Nei wat gestin en omsneupen op it ynternet ûntdiek er dat de Dútske oersetting Im Schatten des Wolfes hiet, wat er wol moai klinken fûn. Syn útjouster Jitske Kingma wie dat mei him iens, sadat se datoangeande fluch út 'e rie wiene.
Snooker op de Paralympyske Simmerspullen
Snooker wie ien fan de sporten dy't op it programma fan de Paralympyske Spullen stien hat. Snooker waard al sûnt de earste Simmerspullen yn 1960 spile, mar wie op de Spullen yn 1976 fan Toronto foar de lêste kear, om yn 1984 wer werom te kommen op it programma, mar yn 1988 definityf foar it lêst op 'e Paralympyske Simmerspullen spile te wurden.
Albert Konrad Gemmeker
thumb|Gemmeker ([[Joelfeest Kamp Westerbork, desimber 1942)]]
Albert Konrad Gemmeker (Düsseldorf 27 septimber 1907- 1982) wie in Dútske SS-Obersturmführer en kommandant fan Kamp Westerbork. thumb|250px|Westerbork 1942: Gemmeker, Hassel, Aus der Fünten & Scheltnes thumb|250px|De bewarre went fan Albert Konrad Gemmeker by [[Kamp Westerbork]]
Libben
Twa jier letter, op 1 maaie 1937, waard er offisjeel lid fan de Nasjonaalsosjalistyske Dútske Arbeiderspartij. Koart nei de machtsoername troch de nasjonaalsosjalisten hie er him al oanmeld as lid fan de NSDAP, mar yn de begjintiid wie de partij ôfhâldend mei it talitten fan persoanen dy't koart skoft nei machtsoername lid wurde woene. Yn 1937 hie Gemmeker him ek opjoen foar de SS, mar waard earst op 1 novimber 1940 talitten by it elitekorps mei de rang fan SS-Hauptscharführer. Op 25 augustus 1940 wie er oerpleats nei De Haach, dêr't er Personalreferent by de Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD wie. Yn De Haach moete er ek Elizabeth Hassel (Frau Hassel) dy't krekt by har man wei wie, en dy't yn kamp Westerbork syn sekretaresse en matresse waard.
Juny 1942 waard Gemmeker koart skoft kommandant fan kamp Sint-Michielsgestel. Op 12 oktober 1942 waard er, wilens mei de rang fan SS-Obersturmführer, beneamd ta kampkommandant fan Polizeiliches Durchgangslager Westerbork.
Snooker op de Paralympyske Simmerspullen 1960
De Ie Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1960 flak nei de Olympyske Simmerspullen yn it Italaanske Rome hâlden.
Tania Russof
Tania Russof (Letske stavering: Taņa Rusova; Russyske stavering: Таня Русова, Tanja Rusova; Riga, 6 july 1974), is in rêstend Letsk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Russysk komôf.
Libben
Tania Russof waard berne yn 'e Letske haadstêd Riga as lid fan 'e Russyske minderheid yn Letlân, yn 'e tiid dat Letlân noch ûnderdiel útmakke fan 'e Sovjet-Uny. Se groeide op efter it Izeren Gerdyn. Yn 1991 wûn Letlân, nei de fal fan it kommunisme, syn ûnôfhinklikens werom, en waard it lân, krekt as it hiele Eastblok iepenlein foar de ferwurvenheden fan it frije Westen, wêrûnder de pornografy. Yn april 1994 waard Russof ûntdutsen troch de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, doe't dy op 'e sneup wie nei nije aktrises yn in winkelsintrum yn Riga dêr't Russof har mem in kleanwinkel hie.
Russof sleat in eksklusyf kontrakt mei it Sweedske Private-label, dêr't Woodman foar wurke. Yn 1994 makke Tania Russof har debút yn in pornografyske film, yn 'e foarm fan in sêne yn Private Video Magazine #17. Tusken 1994 en 1998 spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn 21 films, allegear fan Private, wêrûnder de Pyramid-trilogy en de Tatiana-trilogy, dêr't se de haadrol yn fertolkte. Op 12 july 1996 troude Russof mei Pierre Woodman, in houlik dat yn septimber 2000 op freonskiplike wize beëinige wurde soe.
Njonken har wurk as aktrise posearre Russof ek yn neakenblêden. Se wie yn septimber 1996 de Penthouse Pet fan 'e moanne fan it tydskrift Penthouse, en naam by de Penthouse Pet fan it Jier-ferkiezing yn 1998 it twadde plak yn. Yn datselde jier kearde se de pornoyndustry de rêch ta. Yn 1999 makke se in dokumintêre oer har karriêre as pornoaktrise, ûnder de titel Tania Russof: The Story.
Snooker op de Paralympyske Simmerspullen 1968
De IIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1968 hâlden yn Tel Aviv, Israel.
Grutte Priis Formule 1 fan Ruslân 2015
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Ruslân 2015 yn Sotsji op 11 oktober. It wie de sechstjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2015. Hy waard op it Sochi Autodrom hâlden. De race waard hâlden oer 53 omgongen, op it 5,8 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 309,7 kilometer.
Caylian Curtis
Caylian Curtis, echte namme Kateřina Staňková (Praach, 12 augustus 1981), is in Tsjechysk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Kathy Lee, Kathy Birch en sljochtwei Kathy.
Libben en karriêre
Curtis is berne is yn 'e Tsjechyske haadstêd Praach, en groeide dêr ek op as de âldste yn in gesin mei twa bern. Hja folge in universitêre stúdzje rjochten en iepenbier bestjoer en wist nei har ôfstudearjen in bedriuwsmanagementfunksje te bemachtigjen.
Al rillegau dêrnei begûn se te posearjen foar neakenblêden; sa wie se yn 2006 de Playboy Playmate en Miss September fan 'e Tsjechyske Playboy. Yn july fan dat jier kaam Curtis yn 'e kunde mei de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman, dy't har nei lang oantrúnjen safier krige dat se deryn tastimde om yn syn folgjende film te spyljen. Dat wie de megaproduksje Xcalibur, fan 'e studio Pierre Woodman Entertainment, dy't yn augustus 2006 opnommen waard mei in budget fan € 800.000,— en in cast fan 40 aktrises, 35 manlike akteurs en 250 figuranten.
Yn septimber 2006 naam Curtis har artystenamme oan en tekene se foar € 300.000,— in eksklusyf kontrakt foar trije jier mei Pierre Woodman Entertainment. Sûnt hat se û.m. yn 'e oare beide dielen fan 'e Xcalibur-trilogy en yn 'e film Amazonian Dreams spile.
Oidipoes yn Kolonos
Oidipoes yn Kolonos, yn it oarspronklike Aldgryksk Οἰδίπους ἐπὶ Κολωνῷ, Oidipous epi Kolōnō (ek wol bekend ûnder de Latynske titel Oedipus Coloneus), is in toanielstik fan 'e hân fan 'e grutte Grykske toanielskriuwer en dichter Sofoklês (496-406 f.Kr.). It is in trageedzje dy't diel útmakket fan 'e saneamde Tebaanske Trilogy (mei Kening Oidipoes en Antígoné), wêrfan't it it twadde diel foarmet, al is it as lêste skreaun. Yn Odipoes yn Kolonos arrivearret de bline en ferballe Oidipoes yn it Ateenske doarpke Kolonos, dêr't Têseus, de kening fan Atene, him asyl jout. Sofoklês skreau dit toanielstik koart foar syn dea op 'e âldens fan njoggentich jier, yn 406 f.Kr., en it waard foar it earst opfierd, ûnder lieding fan syn nei him ferneamde pakesizzer, op it Feest fan Dionysus, yn 401 f.Kr. De Fryske oersetting fan Klaas Bruinsma ferskynde yn 1991.
Ynhâld
Oidipoes yn Kolonos iepenet koart nei de foarfallen yn Kening Oidipoes. De bline Oidipoes hat Tebe ferlitten en arrivearret oan 'e hân fan syn dochter Antígoné yn it doarp Kolonos, op it grûngebiet fan 'e stêdsteat Atene. Dêr wol er him eefkes deljaan, mei't er skjin ynein is. De lju fan it doarp sizze dat er him op grûn befynt dy't hillich is oan 'e fueryen, de wraakgoadinnen, en wolle dat hy, dy't syn eigen heit fermoarde hat en mei syn eigen mem troud west hat, him ôfjout. Mar Oidipoes wegeret, dat dan wurdt Têseus, de Ateenske kening, derby roppen.
Wylst der op dyselde wachte wurdt, komt Ismênê, Oidipoes syn oare dochter, te Kolonos, dy't de tynge bringt dat har bruorren, Oidipoes syn soannen, op it punt steane om in oarloch om 'e troan fan Tebe te begjinnen. De jongste soan, Etéoklês, hâldt de stêd beset, wylst syn âldere broer, Poluneikês, mei in leger hierlingen tsjin him optsjocht. Fierdersoan hat it orakel fan Delfi de útspraak dien dat it lot fan 'e stêd derfan ôfhinget oft Oidipoes weromkeart nei Tebe of net. Mar Oidipoes is it libben sêd en boppesêd, en hat abslút gjin oanstriid om werom te gean nei Tebe, al hoe't Ismênê dêr ek by him op oanstiet. Ynstee beklaget er him oer syn liddichgongers fan soannen en wachtet er de komst fan Têseus ôf.
PC 2014
right|thumb|600px|Iepening fan de PC De PC fan 2014 waard op woansdei 30 july ferkeatst. It wie de 161ste edysje fan de wichtichste keatspartij fan it jier. It wie in moaie simmerdei mei ideale keatsomstannichheden.
Oidipoes yn Kolonos
Ynhâld
As dy ienris arrivearret, hjit er Oidipoes wolkom en heart him manearlik oan. Dan jout er him tastimming om ûnder syn beskerming yn Attika te bliuwen. As Oidipoes syn sweager Kreoon ek yn Kolonos oankomt om Oidipoes oer te heljen werom te kearen nei Tebe, en it him yn goedens net slagget om 'e bline man mei te krijen, lit er Ismênê en Antígoné finzen nimme en sil er Oidipoes mei geweld ûntfiere. Mar dan grypt Têseus yn; hy befrijt de beide fammen en lit ynstee Kreoon oppakke. Dy is dan alhiel breinroer en ferwyt Atene dat it de moardner beskermet en de ûnskuldige straft. Mar Oidipoes wol hawwe dat er sels alle war dien hat om syn misdieden foar te kommen, en dat er se inkeld troch it lot begien hat; om't mei it lot net te striden falt, is hy yn syn eigen eagen ûnskuldich.
PC 2014
It Lotsjen
right|300px|thumb|Marten Feenstra en Pier Piersma Mei it lotsjen wiene der foar it earst twa partueren pleatst. De earste twa partueren yn de 'ranking' waarden sadanich pleatst dat sy net tsjin mekoar keatse koene. De lotting wie moai ferdield sadat de sterkere partueren mekoar meast yn de heale finale tsjinkomme soene. Ek wie it opmerklik dat it partuer fan Menno van Zwieten net meidwaan mocht, as sânde op de 'ranking' moasten ja dochs mei de 'keats-off' meidwaan om it lêste PC-plakje, en dy waard wûn troch it partuer fan Johannes van der Veen.
Earste List
Oan it begjin fan de dei wy der fuort in ferassing. It partuer fan Johan van der Meulen waard fuort fan de list ferwidere troch it degelik keatsende jonge partuer fan Haye Jan Nicolay. It partuer fan Johan van der Meulen kaam net ien kear yn de wedstriid en sa wie de PC fan de winners fan de foarige PC gau ôfrûn. De oare toppartueren wûnen harren wedstriid allegear maklik en troch goed te keatsen.
Oidipoes yn Kolonos
Ynhâld
It folgjende famyljelid dat opdaagjen komt, is Oidipoes syn âldste soan Poluneikês. As er dy mei tsjinnichheid te wurd stiet, freget Poluneikês him om help tsjin syn jongere broer Etéoklês, dy't him syn earstberterjocht (it keningskip fan Tebe) ûntnadere hat. Oidipoes, lykwols, beskuldiget him derfan dat er mei syn eigenikkich hâlden en dragen syn heit oan dy syn lot oerlitten hat. Hy giet noch fierder, en ferflokt syn Poluneikês. Antígoné smeket har broer om ôf te sjen fan 'e oarloch, mar dy seit dat er de skande dy't Etéoklês him oandien hat, net ferneare kin. Dan klinke der fiif tongerslaggen efterinoar, en wit Oidipoes dat de oere fan syn dea slein hat. Hy lit Têseus by him roppe en sprekt in seiniging oer Atene út. Dan stjert er.