cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Feriening Hendrick de Keyser
De feriening keapet monuminten, lit dy restaurearje en ferhiert se dêrnei. Yn totaal hat de feriening sa 'n 430 pannen yn 113 plakken ferspraat oer it hiele lân. It besit is tige ferskaat, fan renêssânse oant nije bouwen, en omfettet ûnder mear ûntwerpen fan Berlage en Rietveld. It âldste hûs fan de feriening stiet yn Appingedam en hat in kearn út de 14e iuw, it jongste hûs is it Jan de Jonghuis yn Schaijk. Trochsneed wurde fiif oant tsien pannen yn it jier oankocht.
Seerôverij
Seeën fan East- en Súdeast-Aazje
Yn East-Aazje waarden de Japanske See, Eastsineeske See en Súdsineeske See yn it ferline iuwenlang teheistere troch seerôvers. Fan 'e trettjinde iuw ôf wiene benammen yn 'e Eastsineeske See de wokou aktyf. Dat wiene fan oarsprong smokkelders fan Sineesk komôf dy't har bases bûten it berik fan 'e Sineeske keizer op 'e kust fan Japan fêstigen, en dêrwei oerfallen útfierden op it Keizerryk Sina. Harren oerfallen berikten in hichtepunt om 1550 hinne. Ek yn 'e Súdsineeske See wiene in protte seerôvers aktyf. Guon dêrfan wiene Sinezen, oaren Fjetnamezen of Maleiers, wylst ek oare nasjonaliteiten har der oan skuldich makken. Fral de Bûginezen en Makassaren fan súdlik Selebes, de Iban of 'See-Dajaks' fan Borneo en de Moro-seerôvers fan 'e súdlike Filipinen moatte yn dat ferbân neamd wurde.
Feriening Hendrick de Keyser
Ynkomsten wint de feriening ûnder mear út de opbringsten fan de BankGiro Loterij.
Seerôverij
Seeën fan East- en Súdeast-Aazje
Nei't yn Sina yn 1636 de Qing-dynasty oan 'e macht kommen wie, waarden de gefolgen fan seerôverij foar de Sineeske ekonomy ûnbidige grut. Fral de provinsjes Fujian en Guangdong hiene derûnder te lijen. De seerôversoanfierders bouden lytse keninkrykjes op fan doarpen dy't skatting oan harren betelje moasten. De bekendste Sineeske seerôver, Zheng Yi, hearske mei syn frou Zheng Yi Sao om 1804 hinne oer mear as 10.000 seerôvers. Troch in kombinaasje fan hongersneed, bestriding troch de Sineeske marine en ûnderlinge skelen waard oan 'e seerôvers yn súdlik Sina yn 'e 1820-er jierren sa'n slach tabrocht dat se der nea wer boppe-op kamen. Fan 1840 ôf waarden de Sineeske seerôvers ek bestriden troch de Westerske koloniale grutmachten, mar it duorre noch oant 1870 ear't der foargoed mei harren ôfweefd wie.
Karibyske See
Ien fan 'e bekendste kriten dy't pleage waarden troch seerôverij wie it Karibysk Gebiet, dêr't de heechtijdagen fan 'e seerôvers goed trijefearnsiuw duorren, likernôch fan 1650 oant 1730. De boekaniers, sa't de seerôvers fan 'e Karibyske See neamd waarden, wiene fral aventoerslju fan 'e Britske Eilannen en út Frankryk en de Republyk fan 'e Feriene Nederlannen, oanfolle mei ballingen út oare gebieten en ûntsnapte negerslaven út Afrika. Hja hiene it foarsjoen op keapfardijskippen fan alle nasjonaliteiten en plonderen ek kuststêden, benammen yn 'e Spaanske koloanjes yn Midden- en Súd-Amearika. Sa waard tusken 1667 en 1678 Maracaibo, yn Fenezuëla, trije kear plondere, Río de la Hacha, yn Kolombia, fiif kear en Tolú, ek yn Kolombia, sels acht kear.
De boekaniers hiene har bases yn ferskate dielen fan it Karibysk Gebiet, bygelyks te Port Royal op Jamaika en op Tortuga (no Île de la Tortue), foar de noardkust fan Haïty. De boekaniers bouden in eigen libbensmienskip op, dy't oardere wie neffens eigen, demokratysk ynspirearre wetten. Soms waarden boekaniers as kapers ynset troch it Ingelske of it Frânske regear, mar tsjin 'e ein fan 'e santjinde iuw hie foar harren de delgong al ynset. Dêrby spile ek de swiere ierdbeving in rol dy't Jamaika yn 1692 trof, en wêrby't Port Royal, de wichtichste ôfsetmerk foar stellen guod, folslein ferwoastge waard.
In koartduorjende oplibbing folge doe't yn 1713-1714, oan 'e ein fan 'e Spaanske Súksesjeoarloch, tûzenen seelju ôftanke waarden troch de marines fan Jeropeeske lannen, krekt op in stuit dat de Transatlantyske hannel wer begûn op te bloeien. Nassau, yn 'e Bahama's, ûntjoech him ta it nije Port Royal, oant de nije Ingelske gûverneur fan dy koloanje, Woodes Rogers, dêr yn 1718 it near op lei. Uteinlik waarden de boekaniers yn tiden fan frede te lestich en waard benammen troch it Britske regear úteinset mei in organisearre kampanje om fan harren ôf te kommen.
Ferneamde seerôvers út it tiidrek fan 'e boekaniers wiene: Thomas Thew, Robert Culliford, Bartholomew Roberts, Henry Every, William Kidd, Henry Morgan ("Captain Morgan"), Henry Jennings, Charles Vane, Samuel Bellamy, Edward England, Edward Teach ("Swartburd") en Jack Rackham ("Calico Jack"). De measten fan harren waarden úteinlik yn 'e fal dreaun en finzen nommen troch de autoriteiten, wêrnei't ornaris de deastraf folge. Nei 1730 doarmen der almar minder boekaniers oer de Karibyske See, hoewol't de wrâldwide gaos fan 'e Napoleontyske Oarloggen om 1810 hinne foar in lêste lytse oplibbing soarge. De bekendste seerôvers út dy snuorje wiene Jean Lafitte en Roberto Cofresí. Lafitte, dy't wol "de lêste boekanier" neamd waard, naam ek oan Amerikaanske kant diel oan 'e Slach om New Orleans ûnder de Oarloch fan 1812. Cofresí, dy't de skipfeart fersteurde fanôf in basis op it eilân Mona, by Porto Riko, wie yn it Karibysk Gebiet it lêste doelwyt fan in grutte ynternasjonale anty-seerôverij-operaasje.
Rivieren en Grutte Marren fan Noard-Amearika
Rivierrôverij wie fan 'e twadde helte fan 'e achttjinde iuw oant en mei de midden fan 'e njoggentjinde iuw in wier probleem yn dielen fan Noard-Amearika, benammen op 'e Ohio en de Mississippy. Samuel Mason, dy't fan 1790 oant 1834 syn basis yn Cave-in-Rock (Illinois) hie, wie ien fan 'e lieders fan 'e rivierrôvers fan 'e Ohio. Oan 'e ûnderrin fan 'e Mississippy waarden de rivierrôvers om 1835 hinne útrûge troch aksjes fan it Amerikaanske Leger en fan pleatslike figilantes. Yn 'e iere tweintichste iuw wiene der ek 'seerôvers' aktyf op 'e Grutte Marren fan Noard-Amearika. Yn dy krite wie "Roaring" Dan Seavey ien fan 'e bekenste lieders.
Hjoeddeistige seerôverij
Fan 'e 1970-er jierren ôf binne der trije kriten op 'e wrâld dêr't seerôverij noch in protte foarkomt: foar de kust fan West-Afrika, yn 'e Golf fan Guinee, en spesifyk by de Nigerdelta; foar de Somalyske kust fan 'e Hoarn fan Afrika, yn 'e Yndyske Oseaan, de Golf fan Aden en de Reade See; en yn 'e Súdeast-Aazje, yn 'e Strjitte fan Malakka fuortby Singapoer. Dat wol net sizze dat seerôverij nearne oars foarkomt, mar teminsten net safolle as yn 'e neamde regio's. Oan 'e ein fan 'e 2000-er jierren kaam benammen Somaalje nei foarren as in probleemgebiet op it mêd fan 'e seerôverij. Yn smeleftige seestrjitten as de Golf fan Aden of de Strjitte fan Malakka is it relatyf maklik foar seerôvers om yn lytse motorboatsjes deunby grutte keapfardijskippen te kommen. Behalven oan dieverij meitsje seerôvers har ek skuldich oan moard, ôfparsing, gizeling, ûntfiering, sabotaazje fan ynnommen skippen en it mei opsetsin sinke litten fan sokke skippen.
Jiers passearje 50.000 keapfardijskippen de trije grutste probleemgebieten op it mêd fan seerôverij. Neffens sifers fan it Ynternasjonaal Maritym Buro (IMB) waarden yn 2006 239 skippen oanfallen, 77 bemanningsleden ûntfierd, 188 bemanningsleden gizele en 15 bemanningsleden fermoarde. Neffens sifers út 2007 liedt seerôverij jiers wrâldwiid ta in ferlies fan nei skatting 16 miljard Amerikaanske dollar.
Rol fan froulju
Hoewol't seerôverij histoarysk in saak foar manlju wie (wat ek tsjintwurdich noch opgiet), hat in minderheid fan 'e seerôvers altyd út froulju bestien. Froulike seerôvers hiene te krijen mei diskriminaasje op basis fan harren sekse troch sawol de oare seerôvers as de autoriteiten, as se pakt waarden. De measte seerôverkapteins wegeren froulju de tagong ta harren skippen, út byleauwe, om't se mienden dat in frou oan board ûngelok bringe soe, of út praktyske omtinkens, om't se bang wiene dat de oare bemanningsleden om 'e seksuële geunsten fan in frou oan board slaande deilis reitsje soene. Froulike seerôvers, lykas Anne Bonny en Mary Read (allebeide út 'e tiid fan 'e Karibyske boekaniers), ferklaaiden harren dêrom faak as man.
Kaperij
Seerôverij moat net betize wurde mei kaperij of kaapfeart, hoewol't beide praktiken sterk opinoar lykje. It ferskil wie dat seerôvers kriminelen wiene, dy't inkeld stielen om der sels better fan te wurden. Kapers, lykwols, hiene in kaperbrief yn besit. Dat wie in offisjele fergunning, ôfjûn troch it regear of de monarch fan in soeverein lân, dy't fan 'e kapers yn prinsipe in marine makke. Op dy manear hiene se der ûnder it doetiidske rjocht it frij ta om 'e fijannen fan harren opdrachtjouwer oeral en safolle as se woene, oan te fallen en te plonderjen.
Om in foarbyld te jaan: de ballingen út 'e Nederlannen dy't oan it begjin fan 'e Tachtichjierrige Oarloch, nei de ynstelling fan 'e Bloedried troch de hartoch fan Alva yn 1567, de see op flechten, harsels Wettergeuzen neamden en de Spaanske skipfeart begûnen oan te fallen, wiene eins gewoan seerôvers. Mar om't Willem fan Oranje harren fan kaperbrieven foarseach, waarden se de facto de marine fan syn soevereine Prinsdom Oranje, ek al lei dat oan 'e Rône yn súdlik Frankryk en hie wierskynlik net ien fan harren dêr ea west.
Oare foarbylden fan kapers wiene de beruchte Barbarijske seerôvers út 'e Middellânske See, dy't ornaris kapers wiene dy't yn opdracht fan it Osmaanske Ryk operearren. De Dúntsjerker kapers hiene kaperbrieven fan 'e kening fan Spanje om 'e Ingelske en Nederlânske keapfardij oan te fallen. Keninginne Elizabeth I fan Ingelân stjoerde der sels ek kapers op út om 'e Spanjerts oan te fallen, lykas de ferneamd sir Francis Drake. De Republyk fan 'e Feriene Nederlannen die itselde; de bekendste Nederlânske kaper wie Piet Hein, dy't by Kuba yn 1628 de Spaanske sulverfloat bútmakke. De kaperij waard as legale mooglikheid ta it fieren fan oarloch út it ynternasjonaal rjocht skrast by de Ferklearring fan Parys (oangeande Respekt foar it Seerjocht) út 1856.
Maatregels tsjin seerôverij
In mooglike maatregel dy't men nimme kin om seerôverij tsjin te gean, is om keapfardijskippen te eskortearjen troch marineskippen. Om't soks djoer is en der mar in beheind tal marineskippen beskikber wêze sil, omfiemet dit ornaris ek it foarmjen fan in konfoai. It reizgjen fan keapfardijskippen yn in konfoai (sûnder marine-eskorte) wie histoarysk ek in maatregel dy't wol nommen waard. It idee wie dat de keapfardijskippen inoar dan helpe koene tsjin 'e seerôvers, mar om't dy yn 'e regel folle swierder bewapene wiene, joech dat faak net sa'n protte. Yn 'e moderne tiid binne maatregels dy't tsjin seerôverij nommen wurde almeast it patrûljearjen fan marineskippen yn probleemgebieten en it oan board nimmen troch keapfardijskippen fan bewapene befeiligingslju. By dy lêsten kin it gean om militêren, lykas mariniers of kommando's, mar ek om paritikuliere befeiligers. Yn guon lannen, wêrûnder Nederlân, lit de wetjouwing soks net ta.
Nobelpriis foar de Frede
Dit is in list fan winners fan de Nobelpriis foar de Frede. Dizze priis wurdt takend oan dyjinge dit him/har fertsjinstlik makke hat foar it befoarderjen en behâlden fan frede. It is ien fan de prizen ynsteld op oanstean fan de Sweedske yndustrieel en wittenskipper Alfred Bernhard Nobel. De priis is foar it earst útrikt yn 1901.
Seerôverij
Maatregels tsjin seerôverij
It is ek dreech om seerôvers, as se ienris finzen nommen binne, feroardiele te krijen. Yn Finlân spile yn 2008 in saak wêrby't guon seerôvers pakt wiene. Mar om't it skip dat se oanfallen hiene, ûnder de flagge fan Singapoer fear, en de seerôvers gjin steatsboargers fan Finlân of in oare lidsteat fan 'e Jeropeeske Uny wiene, koene se net berjochte wurde. Utlevering oan Singapoer wie ek gjin mooglikheid om't dat lân de deastraf noch hie en de Finske wet de útlevering ferbiedt fan fertochten oan lannen dêr't se de deastraf krije kinne. Yn Nederlân waarden inkele Somalyske seerôvers ferfolge ûnder in wet dy't út 'e santjinde iuw stamme.
Loya Jirga
thumb|right|300px
Seerôverij
Seerôverij yn 'e kultuer
Seerôvers binne gauris ûnderwerp fan fiksje. Dêrby hat him troch de tiid hinne in stereotype werjefte fan "de seerôver" ûntjûn, dy't benammen ûntliend is oan 'e Karibyske boekanier fan âlds. Sa wurde seerôvers faak foarsteld mei in trikorne of bikorne (hoed) op 'e plasse, in koartelas (sabel) as wapen, in pappegaai op it skouder, it skedel-en-krúste-bonkensymboal fan 'e Jolly Roger en in lichaamlike beheining as gefolch fan al it fjochtsjen (lykas in eachlapke, in houten poat of in heak). Ien fan 'e ynfloedrykste skriuwers hat op dit mêd de Skot Robert Louis Stevenson west, mei syn skepping fan 'e seerôver Long John Silver yn syn ferneamde roman Treasure Island, út 1881. Ek tige ynfloedryk wie Charles Johnson syn non-fiksjewurk A General History of the Pyrates, dat yn 1724 yn Londen publisearre waard en wêryn't in wol hast mytyske status oan 'e boekaniers tatocht wurdt.
Guon aspekten fan it moderne byld fan seerôver, lykas it ferskynsel fan it "plankerinnen" (wêrby't in fêstbûne finzene twongen wurdt om oan syn eigen dea mei te wurkjen troch nei de útein fan in planke te rinnen dy't fan it skip útstiket oer de see) waarden popularisearre troch it berneboek Peter Pan, út 1911, fan J.M. Barrie. Dêryn komt in karikatuer fan in seerôver foar, Kaptein Heak, dy't yn syn werjefte út de ferfilming fan Disney út 1953 sterk bydroech oan it moderne byld fan seerôvers yn 'e popkultuer. Ut dat byld kaam ûnder mear kaptein Jack Sparrow fuort, in personaazje yn 'e Pirates of the Caribbean-filmsearje (fanôf 2003), spile troch Johnny Depp, dy't sels ek wer grutte ynfloed op it byld fan "de seerôver" hân hat.
Loya Jirga
Loya jirga, is, letterlik, in "grutte gearkomst,". Dit soarte fan moetings barre yn Afganistan, Oezbekistan, Turkmenistan en Mongoalje. Yn Afganistan, foarearst wie it grutste part fan alle oanwêzigen Pastûn, mar letter ek yn de mande mei oare etnyske groepen.
Yn de Afgaanske kultuer wurdt Loya Jirga noch altyd oproppen. En wurdt der echt nei lústere. Yn oare lannen wurdt it brûken minder dien, en wurdt oernaam troch it parlemint. Yn Afganistan wurdt in Loya Jirga gearroppen om problemen of skelen mei oare stammen op te lossen.
Eartiids doe 't de Afganen de baas waarden yn Afganistan brûkten se de Loya Jirga om in posysje krêft by te setten. Oare stammen dy’t se fersleinen moasten ek meidwaan lykas de Tajiks en de Hazaras, mar echt stimrjocht hienen dizze minsken net. Oan de jirga’s dienen meastal minsken fan it keninklik hûs mei, religieuze lieders, en stamâldsten.
De Loya Jirga hat net in tiid wannear't hy ôfrûn is. De moeting is pas klear as de besluten nomd binne. Der komme ferskillende dingen oan de oarder lykas bûtenlânske polityk, al dan net op oarlochspaad, in yntroduksje fan nije lieders en nije ideeën en/of wetten.
Rogier Blokland
Rogier Philip Charles Eduard Blokland (16 febrewaris 1971 yn Doardt) is in Nederlânsk linguist en heechlearaar finûgristyk oan de Universiteit fan Uppsala.
Wurkpaad
Blokland studearre oan de Universiteit fan Grins, dêr't hy yn 1997 syn mastereksamen ôflein hat en yn 2005 by Cornelius Hasselblatt promovearre is. Nei syn stúdzje wie er as dosint, gastdosint en wittenskiplik meiwurker oan ferskate universiteiten ferbûn, ûnder oaren yn Tallinn, Tartu yn Estlân, en oan de Universiteit fan Greifswald sawol as oan de Humboldt-Universiteit yn Berlyn.
Yn de perioade 2005–2006 naam Blokland de learstoel Finsk-Ugryske talen (Cornelius Hasselblatt) yn Grins waar en 2009–2010 de learstoel Finnûgristyk/Uralistyk (foarhinne Eugen Helimski) oan de Universiteit fan Hamboarch. Yn 2011 krige er de oanstelling as wittenskiplik assistint by de learstoel Finnûgristyk (Elena Skribnik) oan de Ludwig-Maximilians-Universiteit fan München.
Yn 2014 waard Rogier Blokland, as opfolger fan Lars-Gunnar Larsson, op de learstoel Finnûgristyk oan it Ynstitút foar Moderne Talen oan de Universiteit fan Uppsala beneamd.
Swiertepunten by it ûndersyk fan Bloklands binne de Eastseefinske-, Permyske- en Samyske talen, wêrby't er him yn it bysûnder dwaande hâldt mei Taalkontakt en Taaldokumentaasje.
6 desimber
6 desimber is it eins Sinteklaas, de namdei fan 'e hillige Nikolaas fan Myra (hoewol't it Sinteklaasfeest, mei pakjesjûn, de jûns fan tefoarren fierd wurdt).
Kaaiboerd
Etymology
Alle trije begripen binne lienwurden. It begryp kaai wurdt brûkt nei analogy fan it Ingelske wurd ‘key’ dat benammen stiet foar dingen dêr’t it bewegen fan brûkt wurdt om eat te betsjinjen, lykas bygelyks in seinkaai.
It wurd taast komt fan it Ald-Frânske tiidwurd ‘taster’ en it wurd toets fan it tiidwurd ‘toucher’ út it nijere Frânsk. Beide jouwe oan dat se troch oanreitsjen betsjinne wurde kinne.
Kompjûter
Sokke kaaikombinaasjes binne, troch it betsjinjen fan mear as ien kaai tagelyk, net maklik te brûken foar minsken mei beskate beheinings. Yn de measte bestjoeringssystemen is soks op te lossen mei 'fertrage kaaien’. Dat is in programmaynstelling dy't der foar soarget dat de kombinaasje fan kaaien net tagelyk yndrukt hoecht te wurden, mar dat de kombinaasjekaai, bygelyks de Oarre, en de letterkaai efterinoar yndrukt wurde kinne. It bestjoeringssysteem regelet it sa dat yn it programma de kaaikombinaasje tagelyk oanbean wurdt.
Bratislava
Bratislava, foarhinne ek bekend ûnder de Hongaarske namme Pozsony en de Dútske namme Preßburg, is de haadstêd fan Slowakije en mei sa likernôch 426.000 ynwenners ek de grutste stêd fan it lân. De stêd leit yn it súdwesten fan Slowakije, oan beide iggen fan de Donau. De stêd leit oan de grins mei Eastenryk en Hongarije, en is dêrmei de iennichste haadstêd op de wrâld dy't oan twa oare lannen grinzet. Beide lannen hawwe in grutte ynfloed op de ûntjouwing fan de stêd hân. Wenen leit op 60 km ôfstân fan Bratislava.
Befolking
Bratislava hat in frij grutte Hongaarske minderheid, sa likernôch 16.000 minsken. Dêrneist wenje der noch 7.500 Tsjechen en 1.200 Dútskpraters.
Martenahûs (Frjentsjer)
It Martenahûs (Nederlânsk en offisjeel: Martenahuis) is in stins yn 'e binnenstêd fan 'e Fryske stêd Frjentsjer. It gebou stiet oan 'e Foarstrjitte, deunby it Sjûkelân, dêr't simmerdeis de PC ferkeatst wurdt. It Martenahûs datearret út 1498 en hat de status fan ryksmonumint. Foarhinne wie der ûnder mear it gemeentehûs fan it âlde Frjentsjerteradiel húsfêste. Sûnt 2006 sit yn it gebou it Museum Martena. Efter de stins leit de mânske Martenatún, suver in lyts park allyk, dy't derby heart.
Skiednis
It Martenahûs waard yn 1498 boud yn opdracht fan 'e Fryske haadling Hessel fan Martena (±1460-1517), in foaroanman fan 'e Skieringers, dy't oarspronklik út Koarnjum kaam, yn Ljouwerteradiel. Martena hie in stins yn Bitgum dy't ûnder de boargeroarloch tusken de Skieringers en de Fetkeapers oant twaris ta troch de Fetkeapers plondere waard en de twadde kear boppedat oan 'e grûn ta ôfbaarnde, wylst de ferdigeningswâl deromhinne ôfgroeven en sljochte waard. Om't Martena ferdigener fan 'e stêd Frjentsjer wie foar Albrecht fan Saksen, lei it foar him foar de hân om dêr in nije stins te bouwen, ek al om't Frjentsjer stevich yn 'e hannen fan 'e Skieringers wie.
Nei it ferstjerren fan Martena, yn 1517, wenne syn widdo Both fan Hottinga noch oant 1541 yn it Martenahûs, doe't hjasels ek stoar. De stins waard doe urven troch Lusia fan Martena, dy't troud wie mei de Dútske ealman Frits fan Grombach. Yn maart 1584, doe't it gebou yn besit wie fan Amelia fan Grombach, waarden der op it terrein fan 'e stins tweintich hûssteeën ferpachte foar de útwreiding fan Frjentsjer. Troch dyselde eigneresse, dy't mei in lid fan 'e famylje Vervou troud wie, gie it Martenahûs oer yn eigendom fan dat laach.
Yn 1671 waard de stins urven troch in Abel Coenders fan Vervou, dy't der nei alle gedachten sels nea wenne hat. Ynstee ferhierde er it gebou as wente oan û.m. perfester Campegius Vitringa en de ferneamde wittenskipster Anna Maria fan Schurman. Yn 1694 kaam it Martenahûs troch in iepenbiere ferkeap yn it besit fan in Suffridus Westerhuis, dy't it pân omtrint 1700 yngeand ferbouwe liet. Nei de dea fan Titia Bogarda, de widdo fan Westerhuis, kaam de stins yn it besit fan in oare widdo, Maria fan Ranouw, dy't it trochjoech oan har dochter Elisabeth, dy't wer troud wie mei in dr. Isaäk Telting. Dyselde stoar yn 1781, wêrnei't it Martenahûs urven waard troch in Tettsje Scheltema, de widdo fan mr. Albartus Telting.
Yn 1826 urf Tettsje har beppesizzer Albartus Deketh de stins, dy't er, om't er der sels dochs net wenne, yn 1834 foar ƒ5.000 ferkocht oan syn efterneef mr. Albartus Telting. Yn 'e keapakte is fêstlein dat de doetiidske hierder in Walraven Willem Noodt wie, wylst yn 'e kelders fan it pân ek noch in Sjoerd Faber en in Koenraad Ysbrandi wennen. Albartus Telting ferstoar yn 1863, wêrnei't it Martenahûs noch goed tritich jier yn it besit bleau fan syn widdo Anna Cornelia Henriëtte Huguenin. Yn 1895 waard it pân oankocht troch de âlde gemeente Frjentsjerteradiel, dy't der nei in restauraasje yn 1971-1972 syn gemeentehûs fan makke. Dat wie wat in aparte sitewaasje, mei't âld-Frjenteradiel út in Noarder- en in Sudertrimdiel bestie, dy't noardlik en súdlik fan 'e stêd Frjentsjer leine; Frjentsjer sels foarme doedestiden lykwols de selsstannige gemeente Frjentsjer, en sadwaande stie it gemeentehûs fan Frjentsjerteradiel eins bûten de eigen gemeente.
By de gemeentlike weryndieling fan 1984 giene it âlde Frjentsjerteradiel, Frjentsjer sels en it grutste part fan Barradiel op yn 'e nije gemeente Frjentsjerteradiel. Dy nije gemeente hold earst it Stedhûs fan Frjentsjer (it âlde gemeentehûs fan 'e gemeente Frjentsjer) oan as gemeentehûs en liet letter in hiel nij gebou sette west fan it stedssintrum, oan 'e Harnzerwei. It Martenahûs ferlear sadwaande yn 1984 syn funksje fan gemeentehûs, mar bleau noch jierren yn gebrûk as kantoargebou foar de gemeentlike organisaasje. Doe't it úteinlik leech kaam te stean, waard besletten dat Museum 't Coopmanshûs, it stedsmuseum fan Frjentsjer, deryn lûke soe, dat nammentlik nei rommere behuzing socht. It museum yn it Martenahûs gie op 8 july 2006 iepen, en om't it foarhinne nei 't Coopmanshûs neamd wie mar dêr no net mear fêstige wie, moast der in nije namme komme. Dat waard Museum Martena.
Gebou
Hoewol't it Martenahûs datearret fan 'e ein fan 'e fyftjinde iuw, hat it tsjintwurdich in sterk santjinde-iuwsk oandwaand uterlik troch yngripende ferbouwings út dy tiid en in 'rekonstruksje' út 'e tweintichste iuw. De stins is boud fan âlde kleastermoppen, en bestiet ôfwikseljend út lege reade en lege giele bakstien. It is in ûnderkeldere gebou dat opmakke is út twa fleugels dy't leadrjocht yn in hoeke fan 90° opinoar steane. De tsjintwurdige foarkant, dy't yn east-westrjochting oan 'e súdkant fan 'e Foarstrjitte stiet, foarmet de iene fleugel, en de oare rint út 'e eastlike ein fan dy earste fleugel rjocht nei it suden ta. In toer mei treppehûs en útsjochromte boppe-yn is yn 'e hoeke tusken de beide fleugels tafoege.
De finsters fan it Martenahûs bestiene oarspronklik út natoerstiennene krúskezinen mei glês-yn-lead deryn, wylst de oarspronklike haadyngong yn 'e toer wie, oan wat no de efterkant fan it gebou is. Dy yngong en it plein dat derfoar lei, koe men berikke troch in poartegebou mei boppewente dat foarhinne oan 'e eastkant njonken de stins stie. Op in plattegrûn fan Frjentsjer út 1616 ken men dy sitewaasje noch werom. Oan 'e kant fan 'e Foarstrjitte befûn him oer de hiele lingte fan it hûs oarspronklik ien grutte seal. Fan binnen waard de stins opboud út bynten, stilen mei goatyske kaaistikken en korbelen. De kelders binne oerwulve op pylders.
By de yngeande ferbouwing fan 1700 yn opdracht fan 'e doetiidske eigner Suffridus Westerhuis, waard in nije haadyngong makke oan 'e Foarstrjitte, oan 'e foarside fan 'e stins, mei in iensidige treppen (fan it westen ôf) nei in bordes foar de doar. Efter de nije doar waard in hal makke mei yn it ferlingde dêrfan in gong. Dêrtroch ûntstie rjochts fan 'e gong in keamer fan trije finsters breed, dy't de oarspronklike djipte (breedte) fan 'e seal behold. De út bynten mei planken deroerhinne besteande keamerssouder waard troch in kassetteplafon mei beskildere flakken oan it gesicht ûntlutsen. Op 'e wanden kamen letter beskildere doeken. Lofts fan 'e gong ûntstie in twadde keamer, twa finsters breed, dêr't de byntesouder bleau sa't er wie. Dit fertrek waard lykwols smeller makke trochdat derefter in koken tafoege waard. Ek de beide finsters fan 'e lofterkeamer waarden nei alle gedachten by de ferbouwing fan 1700 oanpast en fan skoruten foarsjoen.
Ek yn 'e njoggentjinde iuw waarden ferskate fernijings oan it Martenahûs dien; sa waarden û.m. de finsters ûntdien fan it oarspronklike glês-yn-lead en foarsjoen fan saneamde empire-ruten. Yn 'e tweintichste iuw waarden by de restauraasje fan 1971-1972 de natoerstiennene krúskezinen wer yn 'e oarspronklike foarm werombrocht, blaubeskildere blinen oan 'e bûtenkant fan it gebou ynbegrepen. Yn 'e rjochterkeamer behold men lykwols de binnenlûken dy't by de empire-ruten hearden. Ek de nije haadyngong oan 'e foarside fan it gebou út 1700 waard om praktyske redens hanthavene. Wol waard it bordes no ek oan 'e eastkant fan in treppen foarsjoen.
Martenatún
De Martenatún is de byhearrende tún efter it Martenahûs, dêr't in protte stinzefloara groeit, en dy't kwa grutte suver in lyts park allyk is. Dizze tún, dy't no fuort efter de stins begjint, op it plak dêr't oarspronklik it pleintsje foar de haadyngong yn 'e toer lei, waard yn 1694 yn opdracht fan Suffridus Westerhuis ûntwurpen nei de styl fan 'e Frânske túnarsjitekt André Le Nôtre. Sa ûntstie der in lustparkje mei parterres, spegelhagen en in orânzjery. Yn 1834 waard de Martenatún werynrjochte troch de Ljouwerter túnarsjitekt Lucas Pieters Roodbaard. Tsjintwurdich is de Martenatún krekt as de stins yn gebrûk fan Museum Martena, dat der in byldetún fan makke hat.
Karl Leister
thumb|Karl Leister Karl Leister (* 15 juny 1937, Wilhelmshaven) is in Dútske klarinetspiler.
Grienedykkleaster
thumb|Kaart fan [[Jacob van Deventer mei it Grienedykkleaster (1560]] It Grienedyk- of Oliifberchkleaster wie in kleaster yn de stêd Snits.
Dit frouljuskleaster stie wat eastlik fan in terp op it plak dêr't no de wyk Stedsfinne stiet. Dizze terp bestiet noch altiten, hjir stiet no de pleats Sytsingawier. It kleaster wie omgrêfte en stie yn in saneamd wijd fjouwerkant (omgrêfte lân). Op de krekte lokaasje fan it kleaster is no it Joadske begraafplak. De namme fan it kleaster komt fan de tichtby lizzende Griene Dyk en de Oliifberch.
It gebou, wijd oan Sint Elisabeth fan Thüringen, waard om 1463 stifte troch it echtpear Tsjomme Wiarda en Ath Bonnema. Yn Ljouwert stiften se ek it Fransiskanekleaster. Tsjomme Wiarda kaam fan Goutum, Bonninga fan tichtby Loaiïngea, beide wienen tige fermogend. Mooglik kaam de grûn foar it kleaster fan de famylje Bonninga. Earder stie op it plak fan it kleaster grif in buorkerij, wat de namme Sytsingawier ferklearret. Yn it kleaster huze sûnt sirka 1474 de tredde oarder fan Sint Fransiskus (saneamde Grauwe Beginen).
Op 28 april 1515 stutsen de Geldersken it kleaster yn 'e brân, mar it waard werboud. It kleaster waard yn 1580 ôfbrutsen út frees dat de Spanjerts har der fêstigje soenen, it lân ferfoel oan de stêd Snits. Dit lot ûndergie ek it Johanniterkleaster. De kleasterheuvel is letter ôfgroeven troch terpskippers. Wat noch oer is, is in muorre fan kleastermoppen, grif oerbliuwsels fan in kelder.
Streekt grûniikhoarntsje
It streekte grûniikhoarntsje (Latynske namme: Xerus erythropus), ek wol it Afrikaanske grûniikhoarntsje neamd, is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) en it skaai fan 'e Afrikaanske grûniikhoarntsjes (Xerus). Dêrbinnen foarmet dizze soarte it monotypyske (út ien soarte besteande) ûnderskaai fan 'e streekte grûniikhoarntsjes (Euxerus). Dit bist waard foar it earst wittenskiplik beskreaun yn 1803, troch Étienne Geoffroy Saint-Hilaire, mar om't dy syn publikaasje frijwol net mear te besetten is, wurdt it streekte grûniikhoarntsje hjoed de dei faken taskreaun oan Anselme Gaëtan Desmarest, dy't yn 1817 in nije beskriuwing útbrocht.
Fersprieding en biotoop
Streekte grûniikhoarntsjes libje yn it diel fan Afrika dat ynklamme leit tusken de Sahara yn it noarden en it tropysk reinwâld yn it suden. Se komme foar fan 'e Atlantyske kust yn westlik Mauretaanje oant Etioopje en Kenia yn it easten (al ûntbrekke se yn 'e Etiopyske Ogadenwoastyn en yn Somaalje. Dêrby bewenje se iepen wâldlân, kapflakten en savannes, gauris deunby lânbougebieten. Oan 'e grins fan har areaal komme se ek foar yn steppes en healwoastinen. Fossilen dy't oan it streekte grûniikhoarntsje taskreaun binne, datearje út it Plioseen fan Jeropa.
Uterlike skaaimerken
It streekte grûniikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan 22-29 sm, mei in sturtlingte fan 19-26 sm en in gewicht fan ½-1 kg. De pels bestiet út koarte, boarstelige hierren, dy't oer it grutste part fan har liif bêzje-eftich oant dûnkerbrún binne. De bealch is lykwols witich en suver keal. In smelle streek sniewyt hier rint oer fangen, en dat is wêr't streekte grûniikhoarntsjes har namme oan tankje. It hier fan 'e sturt is folle langer as dat op 'e romp, sij it net sa lang as by beamiikhoarntsjes. Likegoed kin fan in plomsturt sprutsen wurde. De earen binne lyts en de snút is smel en spits. Oan 'e poaten sitte lange, rjochte klauwen. Streekte grûniikhoarntsjes lykje sterk op Kaapske grûniikhoarntsjes en berchgrûniikhoarntsjes, mar behalven dat se yn in hiel oar diel fan Afrika foarkomme, kinne se fan dy soarten ek ûnderskaat wurde trochdat de wyfkes fan it streekte grûniikhoarntsje trije pear oeren hat ynstee fan twa pear.
Bernardus Gerbrandi Furmerius
Bernardus Gerbrandi Furmerius (Ljouwert, 12 oktober 1542 - dêre, 6 augustus 1616) wie in histoarikus.
Streekt grûniikhoarntsje
Undersoarten
Der binne seis erkende ûndersoarten fan it streekte grûniikhoarntsje:
Bernardus Gerbrandi Furmerius
Hy wie in learling fan Suffridus Petrus oan de Latynske skoalle yn Ljouwert; studearre ûnder oaren yn Bazel, en waard yn 1597 Suffridus syn opfolger as lânshistoarjeskriuwer. Hy ferdigene him tsjin Ubbo Emmius, mar wie gjin neifolger sûnder krityk fan him.
Wurk
thumb|Annalium Phrisicorum libri três, publisearre 1609
Billie Holiday
thumb|Billie Holiday, of "Lady Day" (1949). thumb|Billy Holiday yn 1949 thumb|Billie Holiday foar it gerjocht yn 1949. Sy waard beskuldige foar it hawwen fan opium, hoewol't it fan har feint wie. Billie Holiday, wiere namme: Eleanora Fagan Gough (Philadelphia, 7 april 1915 – New York City, 17 july 1959) wurdt algemien beskôge as ien fan de wichtichste en meast ynfloedrike Amerikaanske jazz-sjongsters fan har tiid. Se waard ek bekend ûnder de har troch Lester Young takende namme Lady Day. Billie wie ferantwurdlik foar Young syn bynamme Pres of Prez (ôfkoarting fan President).
Live-albums
thumb|right|Billie Holiday mei twa jier yn 1917
Jo Smit
Jo Smit (Midslân, 24 maart 1916 – Formearum, 30 april 1991) wie in Frysk skriuwer, dichter, toanielskriuwer, essayist, publisist, ûnderwizer en sjoernalist. Hy stiet yn Fryslân almeast bekend sjoernalist, skriuwer yn it Frysk en lid fan 'e Fryske Beweging. Lykwols sette er him ek yn foar syn memmetaal, it Midslânske dialekt fan Skylge, dat er as ien fan 'e earsten ek brûkte as skriuwtaal.
Libben
Smit wie hikke en tein yn Midslân, op Fryske Waadeilân Skylge, mar ferfear mei tsien jier mei syn âlden nei Rotterdam. Letter wenne er noris al en dan wer net op it eilân. Hy wie in tige alsidich man, dy't by syn libben û.m. wurke as learling-ferpleger yn in psychiatrysk sikehûs, as ûnderwizer en letter as learaar oan 'e Skylger seefeartskoalle, as sjoernalist by de Ljouwerter redaksje fan 'e sosjalistyske krante Het Vrije Volk, en fierders as boekhâlder en as haad fan 'e ôfdieling "Sprutsen Wurd" fan 'e VARA-radio. Teffens wied er fan 1953 oant 1959 direkteur fan 'e noardeastlike regionale omrop RONO, wêrby't er nau gearwurke mei haadredakteur Cornelis Douwes.
Pas yn syn middeljierren ûntjoech Smit him ta skriuwer yn it Frysk, mei syn debút Sûnder Sûker, in novelle dy't yn 1956 útkaam. Neffens Dykstra en Oldenhof "wist men [doe] fuort dat men net rjocht wist wêr't men mei dizze man oan ta wie." Smit syn wurk blonk út troch de nuvere foarfallen en brike tastannen dy't er deryn ferwurke. Fral yn koarte ferhalen as Fabel fan de Túnslang kaam dat goed ta utering. Yn 1968 skreau er in ludike detektiveroman, Wês Foarsichtich, Watse!, dy't yn 2000 werútjûn waard as ûnderdiel fan 'e rige Fryske Klassiken.
Yn 1957 en 1958 wûn Smit twa kear efterinoar de Rely Jorritsmapriis mei syn fersen, en foar syn ferhalebondel Bisten en Boargers, út 1959, waard him yn 1963 de Gysbert Japicxpriis takend. Yn 1973 waard oan him ek noch de Lutinepriis útrikt. Njonken syn fiksje en dichtwurk skreau Smit ek essay's en publisearre er û.m. oer it federalisme en de Fryske literatuer. Teffens wied er ien fan 'e earsten dy't syn memmetaal, it Midslânsk, as skriuwtaal brûkte; Smit publisearre twa toanielstiken, in musical en in stikmannich gedichten yn dat dialekt. Fierders wie Smit mei-oprjochter en earste foarsitter fan it Skriuwersboun. Hy kaam yn 1991 yn it Skylger doarp Formearum te ferstjerren.
West London Film Studios
De West London Film Studios (WLFS), binne in studiokompleks yn 'e wyk Hayes fan 'e Britske haadstêd Londen, dêr't de opnamen foar in protte films en tillefyzjeprogramma's plakfine. Ek wurde der in soad reklamespotsjes filme en is it kompleks beskikber foar it meitsjen fan fotoreportaazjes. De West London Film Studios waarden yn 2014 iepene.
Skiednis
It perseel waard yn 2005 oankocht troch de Britske sakeman Frank Khalid. It waard pas op 18 maaie 2014 formeel iepene as studiokompleks. By de iepeningsseremoanje waard it lint trochknipt troch Khalid en akteur Aaron Paul, dy't bekend wurden wie út 'e Amerikaanske misdiesearje Breaking Bad.
Fasiliteiten
De West London Film Studios omfetsje krapoan 10.000 m² oan studioromte, ferdield oer seis ûnderskate soundstages. Dêrnjonken binne der ek klaaikeamers, romten foar fisazjy en hierstilearring, opslachromten foar kostúms en rekwisiten, wurkplakken foar de produksje fan dekôrstikken, fasiliteiten foar postproduksjewurk en kantoarromte. De West London Film Studios hawwe de iennichste medyske soundstages yn it Feriene Keninkryk, dêr't sênes filme wurde kinne dy't bgl. spylje yn it sikehûs of yn in mortuarium. It studiokompleks is sadwaande tige yn trek foar sikehûssearjes en plysjesearjes.
Films
In seleksje fan films dy't alteast foar in diel yn 'e West London Film Studios opnommen binne:
Peest
Peest is in brinkdoarp dat heart ta de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte. Oant 1 jannewaris 1998 wie Peest ûnderdiel fan de gemeente Norg. It doarp hie op 1 jannewaris 2008 80 ynwenners. De namme is mooglik ôflaat fan it Latynske (Romeinske) Pastio of Pieste, dat (barge-)greide betsjut. De âldste skriftlike fernijing fan Peest is fan ± 1300, mar út archeologyske fynsten mei oannomd wurde dat de streek al foar de jiertelling bewenne wie.
Histoarje
Peest heart ta de âldere doarpen fan Drinte; al tusken 1298 en 1304 komt Peest al foar yn de registers fan ynkomsten dy't de proasdij fan Sint Piter yn Utert tabehearre. Oant ± 1900 stienen de pleatsen allegear om en by de Brink, nei 1900 hat it doarp him oan de westkant rjochting Noarch útwreide.
De Lebbestoak
Dêr't de Skiepsdyk en de Fjildwei gearkomme, stiet de Lebbestaok. No stiet der ek in tinksteen. Eartiids waard dit plak oanjûn mei in skylde jonge iik. Op dit plak, doe noch woaste heide, soe yn it fiere ferline (op in kaart út 1639 stiet dizze stoak al oanjûn) in deade frou fûn wêze mei de namme 'Lebbe'. De boeren út Peest woenen net foar de begraffeniskosten opdraaie en bewearden dat de frou net yn harren 'marke' lei. De boeren út Zeijen wienen der wis fan dat de frou wol yn de Peester marke lei. Uteinlik hawwe de boeren fan Zeijen de frou begroeven ûnder it beding dat it fynplak tagelyk de skieding waard tusken de beide markes. It skynt dat Peest doe hiel wat hektares fan har marke kwytrekke is.
Twadde Wrâldoarloch
thumb|Westerfean by Peest Peest waard yn de Twadde Wrâldoarloch troch de Dútsers brûkt as strategysk punt. Yn 1941 waard ynwenners fan Noarch en omkriten ôpdracht jûn om mei te wurkjen by de oanlis fan in fleanfjild. Yn it sompige gebiet, krekt bûten Peest, waarden 4 lanningsbanen makke. Ek kaam der in wetterbekken yn de foarm fan in fleantúch, dy't út de loft wei goed werom te kennen wie. Oare boarnen beweare, dat de ôfgraving de foarm fan in heakekrús útbyldzje moast. Dit wetterbekken, Westerfean neamd (yn de folksmûle ek wol Hitlerring) wie tagelyk bedoeld as wetterfoarsjenning yn gefal fan brân. Yn tiid fan oarloch wienen der yn Peest wol twa brânwarkazernes. De lanningsbanen blykten fierstente sompich foar fleantugen, sadwaande is it fleanfjild mar ien kear brûkt. Ek wie de oarloch al hast oer doe't it fleanfjild ree wie. Neist it fleanfjild en it Westerfean waard ek in dikke bunker boud, dy't noch altiten te besjen is. Begjin 2011 waarden de lêste eksplosiven út it terrein fuorthelle. Sûnt 1999 binne 200.000 stiks munysje weihelle.
Derogaasje (Jeropeesk rjocht)
Derogaasje is in rjocht yn de Jeropeeske Uny om op in beskate manier fan de algemien fêststelde noarm ôf te wiken. It is in formele foarm fan derogaasje.
It wurd "derogaasje" is op Jeropeesk mêd yn ferbân brocht mei de nije dongwetjouwing dy't mei yngong fan 1 janewaris 2006 yn wurking trêde.
De Jeropeeske Nitraatrjochtline stelt dat alle Jeropeeske lidsteaten net mear as 170 kg stikstof út dierlike dong de hektare oanbrocht wurde meie. Dêrop is foar in tal lannen, ûnder guon betingsten, in útsûndering makke. Dat giet om de lannen Denemark, Dútslân, Ierlân, Nederlân, Belgje (allinnich foar Flaanderen) en Itaalje (allinnich foar Piëmont, Lombardije en Emilia-Romagna).
De melkfeehâlders yn dy lannen kinne in berop dwaan op dy derogaasje. Hja meie 250 kg stikstof út dierlike dong de hektare op greide oanbringe. De reden dêrfoar is dat yn dy lannen en regio's de útsûndering krije dat dêr in hegere opbringst fan de greide en it gruttere ferlies fan stikstof, yn de foarm fan distikstof, yn de loft. Beide binne it gefolch fan sêfter klimaat mei in soad rein en in relatyf wiete boaiem. Oan de derogaasje is de betingst ferbûn om de effekten dêrfan goed yn 'e gaten te hâlden en elts jier in rapprt dêrfan op te stellen.
Underwilens binne der ek oare ûnderwerpen dêr't in derogaasje op krigen wurde kin, lykas de noarmen foar luchtkwaliteit.
Saco Rienk de Boer
Saco Rienk de Boer (letter, yn Amearika: DeBoer; Oerterp, 7 septimber 1883 - Denver, 16 augustus 1974) wie in Amerikaansk tún- en lânskipsarsjitekt en stêdeplanner fan Frysk komôf.
Libben
De Boer hie te lijen fan tuberkuloaze en emigrearre yn 1908 nei Amearika om yn in drûger klimaat ferlichting te finen. Hy hâlde in skoftke ta yn Maxwell City, yn Nij-Meksiko, mar ferfear rillegau nei Denver dêr't er yn de stedskwekerij oant wurk koe.
Hy waard, nei de dea fan Denver's earste lânskipsarsjitekt Reinhart Schuetze, de offisjele lânskipsarsjitekt fan Denver fan 1910 oant 1931. Hy makke ek de earste ûntwerpen foar Boulder City yn Nevada.
Saco Rienk de Boer hat tsientallen stedsparken en hûnderten priveetunen ûntwurpen. As steedlik planner hat er meiwurke oan de earste bestimmingsplannen fan Denver, mar ek oan it ûntwerp fan it spoar en hat er ûntwerpen makke foar parken tsjin berchskeanten oan. Foar in part is er ek ferantwurdlik foar de Botanyske Tunen fan Denver en Red Rocks Amphitheatre.
Yn 't koart: Saco de Boer hat in wichtige bydrage levere oan de steedlike ûntjouwingen fan it bergich westen fan de Feriene Steaten.
Swarte Brekken
De Swarte Brekken is in mar op de grins fan de gemeenten Snits en Wymbritseradiel. De mar leit besuden de stêd Snits. Oan de noardeastkant stiet de mar yn ferbining mei de Wite Brekken, oan de westkant komme de Nauwe Wimerts en de Soalsleat yn de mar út.
De namme Swarte Brekken jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Zwarte Brekken.
Jan Bolhuis van Zeeburgh
thumb|Jan Bolhuis van Zeeburgh Jan (van) Bolhuis van Zeeburgh (Warffum, 11 jannewaris 1836 - De Haach, 18 oktober 1880) wie in Nederlânsk skiedkundige.
Biografy
Jan Bolhuis wie de tredde soan fan Pieter Dojes van Zeeburgh (Warffum, 26 maaie 1809 - Warffum, 18 febrewaris 1842) en Eilke Mennes Beukema (Niekerk, 3 jan. 1801 - Warffum, 29 maaie 1840). Sy wienen lânbouwers yn Warffum. Pake Doje Pieters van Zeeburgh (Uskwert, 1 july 1779 – Warffum, 12 april 1820) wie boargemaster fan Warffum.
Van Zeeburgh waard 15 septimber 1855 oan de Universiteit fan Grins ynskreaun by de fakulteit foar letteren en rjochten. Op 15 maart 1859 gie er nei de Universiteit fan Leien. Dêr promovearre hy op 2 juny 1870 yn de letteren mei in stúdzje nei de earste greven fan it Hollânske hûs.
Van Zeeburgh syn wurk Kritiek der Friesche geschiedschrijving (1873) wie paadsljochtsjend, in fernimstich-krytysk ûndersyk nei de wearde fan boarnen fan de Fryske skiednis. It boek, dat faaks te min wurdearring krigen hat, einiget midden yn in sin
Begjin 1877 folge in oanstelling as tydlik amtner by de Keninklike Bibleteek. Dêr wurke er oan in katalogus fan de hânskriften dy't dêr bewarre waarden. Hy koe it wurk net dien meitsje fanwege ôfnimmende sûnens. Hy stoar op 18 oktober 1880.
Alma (Jeropeeske regio)
Yn de stêdekloft wenje sa likernôch 2,1 miljoen minsken. It tal minsken binnen de stêdekloft kin yn oare statistiken ferskille, wierskynlik omdat der yn dy regio ferskate stêdekloften troch inoar rinne. Der binne ek losse stêdekloften dy't op harsels stean (bygelyks Maastricht-Parkstad stêdekloft en de stêdekloft fan Aken), Alma (lykas hjirboppe beskreaun), en de Euregio Maas-Ryn. Dy lêste hat sa likernôch 3,9 miljoen ynwenners en wurdt faker brûkt as Alma.
Mongoalen
De Mongoalen binne in folk dat yn Mongoalje en dielen fan Sina te finen is.
Skiednis
De Mongoalen hawwe harren stimpel op 'e skiednis efterlitten. Under it liederskip fan Genghis Khan waard it Mongoalske Ryk útwreide ta it grutste ryk dat yn 'e skiednis fan minsken bestien hat.
The Fox and the Hound
The Fox and the Hound is in Amerikaanske tekenfilm út 1981. De film, de 24e jûnfoljende tekenfilm dy't makke waard troch de Walt Disney Productions, stie ûnder rezjy fan Ted Berman, Richard Rich, en Art Stevens. De wichtichste rollen waarden ynsprutsen troch stimakteurs Mickey Rooney en Kurt Russell. De titel betsjut "De foks en de jachthûn".
The Fox and the Hound ferhellet fan de freonskip tusken de foks Tod en de jachthûn Copper. De film is loskes basearre op Daniel P. Mannix syn roman mei deselde namme. De film bringt wol in pear wizigings oan yn it ferhaal. It roman hat in realistysker ferhaal.
The Fox and the Hound waard útbrocht op 10 july 1981. Yn 2006 kaam in ferfolch op de film út ûnder de namme The Fox and the Hound 2.
Ferhaal
Copper is in hûntsje dy't troch syn baas ta jachthûn ûnderjochte wurdt en Tod is in fokske sûnder âlden, dy't troch widdo Tweed, in âld wiif, grutbrocht wurdt. De twa moetsje elkoar al mei jonge jierren en wurde freonen dy't net sûnder elkoar kinne. Sy hawwe lykwols gjin aan fan it feit dat hja natuerlike fijannen binne en dat hja letter tsjin elkoaroer stean sille te kommen.
It needlot slacht ta at de twa folwoeksen wurde. Copper, troch syn baas Amos Slade oplaat ta jachthûn, moat tenei ek op foksen jeije. Op in jûn wurdt Tod troch Slade en syn hûnen opjage. By de jacht rekket Slade syn oare hûn, Chief, ferwûne at er troch in trein oanriden wurdt. Slade en Copper binne fan betinken dat Tod der de skuld fan is. Widdo Tweed beseft dat Tod langer nei feilich is en beslút om him werom te bringen nei de wildernis. Dêr moetet er Vixey, in oare foks. Op it hichtepunt fan de film giet Slade mei Copper op jacht nei Tod. Sy wurde lykwols oanfallen troch in bear. Fanwege Tod kinne sy ûntkomme, wêrnei't Copper en Tod harren skeel bylizze.
Prizen en nominaasjes
Yn 1982 waard The Fox and the Hound nominearre foar trije prizen, dêr't ien fan wûn waard:
Penza
Penza (Russysk: Пенза) is in stêd yn Ruslân, haadstêd fan de oblast Penza, op it Wolgaplato oan de rivier de Soera, in lytse 600 km súdeastlik fan Moskou.
Penza waard stichte yn 1663 as grinspost op de súdeastgrins fan doetiidsk Ruslân.
Jouster Bierbrouwerij
Jouster Bierbrouwerij is in bierbrouwerij op De Jouwer dy't oprjochte waard yn 2018 troch Anita Jongsma en Johan Jongsma. De brouwerij is oansletten by CRAFT.
Hjoed
Yn 'e brouwerij wurde ferskate soarten boppegistende biersoarten broud, alhiel neffens eigen resept. De bieren wurde ûnder de namme Van Baerdt op de merk brocht. De namme Van Baerdt bier is keazen yn ferbân mei de sterke band dy 't de namme hat mei De Jouwer. De namme komt fan de eardere grietman (boargemaster) fan de doetiidske gemeente Haskerlân Hobbe van Baerdt.
De brouwerij hat gjin priuwlokaal, mar der wurde wol rûnliedings jûn. Ek hat men in online winkel sûnt 2019.
De brouwerij hat in blond bierke makke ta eare fan Andries Noppert, de doelman fan it Nederlânsk fuotbal alvetal, de Tower fan De Jouwer. Fan elke ferkeap fan dit bier giet 50 sint nei it arbeidsmigrantefûns foar Katar.
Helen Mirren
Keninginnen
Mirren wûn yn 2005 in Emmy Award foar har rol yn de telefyzjefilm Elizabeth I. Ein 2006 kaam der op'n nij in film út wêryn't Mirren de rol fan in keninginne fertolket: The Queen. Yn dizze film spilet Mirren de rol fan Elizabeth II fan it Feriene Keninkryk, yn de tiid fan it ferstjerren fan Prinses Diana. Hja krige foar dy rol de Oscar foar bêste aktrise.
Dame Commander of the British Empire
Op 5 desimber 2003 waard har de Dame Commander of the British Empire takend. Sy sei doe dat hja wat skruten west hie om dy ûnderskieding oan te nimmen en dat men har oerhelje moatten hie om him te akseptearjen.
Alfred Nobel
thumb|Alfred Bernhard Nobel Alfred Bernhard Nobel (Stokholm, 21 oktober 1833 - San Remo, 10 desimber 1896), wie in Sweedsk skiekundige en yndustrieel.
Hy stiet bekend as útfiner fan it dynamyt yn 1867, mar hat ek oare eksplosiven útfûn en makke. Hy fertsjinne mei de produksje dêrfan en mei in oaljekonsesje in grouwelich kaptaal jild.
It gemysk elemint Nobelium is nei him ferneamd. Nobel syn namme is fierder noch te finen yn bedriuwsnammen, lykas Nobel Industries, dat letter opgie yn it AkzoNobelkonsern.
Hy bepaalde by testamint dat fan de rinte fan dat kaptaal fan ûngefear 32 miljoen Sweedske kroanen alle jierren fiif Nobelprizen útrikt wurde moasten. Dêrfoar waard de Nobelstifting oprjochte. Yn syn wilsbeskikking stiet dat de prizen bedoeld binne foar "harren dy't yn it ôfrûne jier oan it minskdom grut nut ferskaft hawwe".
Genedekapel (Kevelaer)
De Genedekapel is in kapel yn it sintrum fan it Dútske beafeartsplak Kevelaer. Yn de kapel is in genedebyld fan Marije, dêr't alle jierren likernôch 800.000 pylgers in besite oan bringe.
Skiednis
thumb|left|150px|Genedebyld fan Kevelaer Yn it jier 1642, doe't de Tritichjierrige Kriich noch tjirge, waard troch de kaepman Hendrick Busman in lyts hillichdomke boud yn Kevelaer, doe noch net mear as in heidedoarpke. Busman hie neffens eigen sizzen by it bidden by in weikrús in stim sizzen heard dat er op it plak in kapel bouwe moast. Oant trije kear ta werhelle de stim op ferskillende dagen itselde boadskip: Op deze plaats sult gij mij een kapelleken bouwen!.