cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Black Swan (film)
Prizen
By de Oscars waard Black Swan yn 2011 nominearre foar prizen yn 5 kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste regisseur, bêste kamerarezjy en bêste filmmontaazje. Haadrolspylster Natalie Portman wûn de Oscar foar bêste aktrise. By de Golden Globes waard Black Swan nominearre foar prizen yn 4 kategoryen, wêrûnder bêste dramafilm, bêste regisseur en bêste byrol fan in aktrise (Mila Kunis). De iennichste Golden Globe dy't de film wûn, gie nei Portman, foar bêste aktrise yn in dramafilm. Black Swan waard ek nominearre foar 3 Screen Actors Guild Awards, û.m. foar bêste cast en bêste byrol fan in aktrise (Kunis). Portman wûn ek hjir de priis foar bêste aktrise.
By de Saturn Awards waard Black Swan nominearre foar 5 prizen, wêrûnder bêste horror-/skrillerfilm, bêste regisseur en bêste senario. Portman wûn de priis foar bêste aktrise en Kunis de priis foar bêste byrol fan in aktrise. By de Satellite Awards waard Black Swan ek nominearre foar 5 prizen, foar bêste regisseur, bêste aktrise yn in dramafilm (Portman), bêste orizjinele filmmuzyk, bêste produksje-ûntwerp en bêste kostúmûntwerp. Alle prizen giene lykwols nei oare gadingmakkers. By de Independent Spirit Awards foar de bêste ûnôfhinklike films wûn Black Swan yn alle 4 kategoryen dêr't de film foar nominearre wie: bêste film, bêste regisseur, bêste aktrise (Portman) en bêste kamerarezjy. Black Swan waard fierders nominearre foar 7 Scream Awards (3 wûn), 4 MTV Movie Awards (0 wûn) en ek 4 Teen Choice Awards (2 wûn).
Om utens waard Black Swan op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje nominearre foar de Gouden Liuw, wylst Mila Kunis dêr in priis wûn foar opkommende nije stjer. Op it BFI-Filmfestival fan Londen waard de film nominearre foar de priis foar bêste film. By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard Black Swan nominearre yn 12 kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste regisseur, bêste byrol fan in aktrise (Barbara Hershey), bêste orizjinele senario, bêste kamerarezjy, bêste filmmontaazje, bêste lûd, bêste produksje-ûntwerp, bêste kostúmûntwerp, bêste fisazjy en hierstilearring en bêste special effects. De film wûn inkeld de BAFTA foar bêste aktrise (Portman). Black Swan waard fierders ek nominearre foar twa Britske Empire Awards en foar in César du Cinéma, de wichtichste Frânske filmpriis, en in David di Donatello, de wichtichste Italjaanske filmpriis, beide yn 'e kategory bêste bûtenlânske film.
De Famberhorst
thumb|''Waaksend boezemwetter yn de Jonkersleat (gemeente De Fryske Marren), gefolch fan in noardwesterstoarm. De Famberhorst is in natoergebiet fan sa'n 3 hektare yn de gemeente De Fryske Marren. De namme Famberhorst” is ôflaat fan (Fam)ylje (Ber)gsma. De Famberhorst is net frij tagonklik om de rêst te bewarjen. It is in wichtige skeakel yn de ekologyske ferbining Fryske marren, Langwarder Wielen, natoerterrein De Twigen, histoaryske wynsingel de Omkromte (bewesten de Koaileane), natoerterrein De Famberhorst en Park Heremastate.
Friesland (Wiskonsin)
thumb|200px|left|Lizzing fan Friesland, Wiskonsin Friesland is in lyts plakje in de Amearikaanske steat Wiskonsin en leit yn Kolombia County. Der wenje likernôch 350 minsken.
De Famberhorst
It gebiet giet yn it noardeasten oer yn Park Heremastate en it âlde tsjerkepaad Boeresingel. Oan de westkant wurdt it gebiet omsletten troch de Jonkersleat de eardere grins tusken de gemeente Haskerlân en Doanjewerstâl. Oan de súdkant grinzet De Famberhorst oan wynsingel de Omkromte.
Friesland (Wiskonsin)
De earste Jeropeeske ynwenners dy't yn it gebiet arrivearren kamen om 1844 hinne fan Wales. Letter, fan 1893 oant 1918 kamen in protte Dútske en Fryske kolonisten nei it gebiet. Dy nije ynwenners ha it doarpke 'Friesland' stifte en ferneamd nei harren heitelân. It Frysk waard doe ek de oerhearskjende sprektaal, wat it oant yn de jierren sechtich bleau. Ut ûndersyk yn 1999 die bliken dat op dat stuit alle Fryskpraters sechtich jier of âlder wiene. De jongerein hat op syn heechst noch in beheinde en meast passive kennis fan it Frysk.
Noch hieltyd is der in lyts winkeltsje yn it doarp dat hûndert jier lyn stifte waard troch Tounis Tillema.
De Famberhorst
Terrein
De Famberhorst bestiet oan de westkant út in hege, brede, ûngelyk foarme polderdyk om de eardere Jonkerspolder (tusken de Hurddraversdyk en de Jonkersleat) om mei de Jouster slûs te beskermjen tsjin heech wetter. Yn it eastlike diel is it sompich om inkele puollen. De wetterhichte fan de puollen skilt ûnderling hast 75 sintimeter, dat komt troch de ûntrochdringbere felstlaach. De beide houtwâlen oan de noard- en eastkant besteane út ynhiemske beammen en strewellen. Guon planten út it gebiet steane op de Nederlânske reade list.
Sony Pictures Studios
De Sony Pictures Studios binne in studiokompleks yn Culver City, in foarstêd fan Los Angeles. It is eigendom fan 'e Amerikaanske filmstudio Sony Pictures, sels wer in dochterûndernimming fan 'e Japanske elektroanikagigant Sony. As bedriuw waarden de studio's yn 1912 yn Los Angeles oprjochte as de Inceville Studios, wêrnei't se yn 1915 ferhuzen nei de hjoeddeistige lokaasje. Fan 1924 oant en mei 1986 stie it kompleks bekend as de MGM Studios, doe't it de foarnaamste opnamelokaasje wie fan filmstudio Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Sûnt 1989 binne de filmproduksjemaatskippijen fan Sony Pictures der fêstige, lykas Columbia Pictures, TriStar Pictures en Screen Gems. Behalven films wurde yn it kompleks ek in hiel soad tillefyzjeprogramma's opnommen, fan komeedzjesearjes en dramasearjes oant realitytillefyzje, tillefyzjekwissen en praatprogramma's.
Skiednis
Regisseur Thomas H. Ince boude yn 1912 syn baanbrekkende Inceville Studios yn 'e wyk Pacific Palisades yn Los Angeles, mar doe't er yn 1915 op lokaasje oan it filmjen wie by de Ballona Creek, waard er bepraat troch Harry Culver, de stifter fan Culver City, om syn studiokompleks dêrhinne te ferhúzjen. Yn dy snuorje wie Ince ien fan 'e oprjochters fan 'e Triangle Film Corporation, dat it wie dy filmstudio dy't him dat jiers as earste yn 'e nije Inceville Studios yn Culver City fêstige. It oarspronklike gebou fan Triangle, mei in opfallende Grykske pyldergong oan 'e foarkant, stiet noch altyd en is no in gemeentlik monumint. Ince foege oan dat earste gebou in pear soundstages en in kantoargebou ta foar't er de boel oerdie oan syn sakepartners D.W. Griffith en Mack Sennett. Sels boude er fierderop oan deselde strjitte doe de Culver Studios.
Yn it tiidrek fan Klassyk Hollywood wiene de MGM Studios ferantwurdlik foar it ôfleverjen fan 52 films yn it jier. Dêrûnder wiene filmepossen as Ben-Hur (1959), mar de MGM Studios stiene benammen bekend om Technicolor-filmmusicals as The Wizard of Oz (1939), Singin' in the Rain (1952) en Oklahoma! (1955). Foar de produksje fan safolle films waarden twa bykommende backlots oanskaft: Lot 2 oan Overland Avenue, foar it eigentlike studiokompeks oer, en Lot 3 fierder fuort, op 'e hoeke fan Overland Avenue mei Jefferson Boulevard. Nettsjinsteande grutte kommersjele súksessen mei de produsearre films balansearre MGM as filmstudio lange tiid op it rântsje fan it bankrot nei't yn 1948 de bân fan it bedriuw mei de bioskoopkeatling Loews Theaters trochsnien wie troch de útspraak yn 'e anty-trustrjochtsaak United States v. Paramount Pictures, Inc.
Op 10 augustus 1965 resultearre de beruchte MGM-klûsbrân yn 'e MGM Studios yn it ferlies fan hûnderten films út it tiidrek fan 'e stomme film. Yn 1969 waard MGM opkocht troch miljonêr Kirk Kerkorian, dy't in grut diel fan 'e bedriuwsmiddels fan 'e filmstudio likwidearre. Sa waard it meastepart fan 'e filmmemorabilia op in achttjin dagen duorjende feiling by opbod ferkocht. Fierders waard Lot 2 fan 'e hân dien om romte te meitsjen foar wenningbou, wylst alle gebouwen op Lot 3 ôfbrutsen waarden. Kerkorian brûkte it jild dat er sa krige om syn hotelkeatling MGM Resorts International op te rjochtsjen.
Yn 1981 kocht Kerkorian ek filmstudio United Artists (UA) oan, dy't er neitiid fusearje liet mei MGM ta MGM/UA Entertainment Co. Yn 1986 ferkocht MGM/UA de MGM Studios oan Lorimar-Telepictures, wêrnei't it kompleks omneamd waard ta de Lorimar-Telepictures Studios. Lorimar-Telepictures waard yn 1988 oernommen troch Warner Communications. Yn 1989 ferkocht Warner, dat ûnderwilens troch in fúzje mei Time Inc. omfoarme wie ta Time Warner, de Lorimar-Telepictures Studios oan Columbia Pictures, in filmstudio dy't doe krekt oernommen wie troch Sony Pictures. It studiokompleks, dat ynearsten de Columbia Studios kaam te hjitten, ferkearde doe yn minne steat, en Sony Pictures ynvestearre $100 miljoen om 'e boel oer in perioade fan trije jier op te knappen en by de tiid te bringen. Neitiid krige it kompleks syn hjoeddeistige namme.
Fasiliteiten
De Sony Pictures Studios beslacht in oerflak fan 1,8 ha. (Yn it ferline, doe't der trije backlots by hearden, besloech it oerflak 7,3 ha.) It studiokompleks omfettet (anno 2023) yn totaal 16 ûnderskate soundstages. Dêrfan is Stage 15 it op ien nei grutste fan 'e wrâld. Njonken de ôfsûnderlike studio's, dy't foarhinne de nammen droegen fan grutte MGM-stjerren as Clark Gable, Judy Garland, Rita Hayworth en Burt Lancaster, binne der fansels ek klaaikeamers, romten foar fisazjy en hierstilearring, wurkplakken foar it meitsjen fan dekôrstikken, kantoarromte en fasiliteiten foar preproduksje en postproduksje. It kompleks wurdt omjûn troch in muorre mei smei-izeren stekken by de poarten. Sawol muorren as poarten binne by de renovaasje fan 1989-1992 tafoege, krekt as nostalgyske art deco-eleminten oan 'e gebouwen en hânskildere muorreskilderings fan filmposters fan âlde produksjes fan Columbia Pictures. Der wurde op deistige basis rûnliedings jûn oer it backlot fan 'e Sony Pictures Studios.
Films
In seleksje fan films dy't alteast foar in diel yn 'e Sony Pictures Studios opnommen binne:
Tillefyzje
In seleksje fan tillefyzjesearjes en -programma's dy't alteast foar in diel yn 'e Sony Pictures Studios opnommen binne:
Elysium
It Elysium, ek bekend as de Elysyske Fjilden (Aldgryksk: Ἠλύσιον πεδίον, Ēlýsion pedíon), is in foarm fan it hjirneimels yn 'e Grykske mytology, dy't letter grutte ynfloed útoefene hat op 'e foarstelling fan 'e kristlike himel. It idee fan it Elysium ûntjoech him troch de tiid hinne en it leauwe deryn waard aktyf oanfitere troch beskate religieuze streamings en sekten. Ek ferskate dichters en filosofen makken foar harren wurken tankber gebrûk fan it Elysium, ûnder wa Homearus en Hesiodus.
Yn 'e foarstelling fan it hjirneimels yn 'e kontekst fan 'e Grykske mytology stie it Elysium los fan Hades, de ûnderwrâld dy't it domein fan 'e god Hades wie. Dat plak waard foarsteld as in soarte fan hel, wylst it Elysium mear in soarte fan himel wie. Oarspronklik koene dêr inkeld helden yngean, en stjerlingen dy't besibbe wiene oan 'e goaden. Letter feroare de foarstelling ta in plak dêr't alle rjochtfeardigen tagong hiene, en teffens dyjingen dy't dêrta troch de goaden útornearre waarden. Yn it Elysium hiene dyselden in nij en lokkich bestean dat ivich duorre, wêrby't se sûnder ein dwaan koene wat harren yn it libben it measte geniet skonken hie.
Neffens Homearus leine de Elysyske Fjilden by de stream Okeanos, oan 'e westlike râne fan 'e Ierde, dy't doedestiden noch as in platte skiif foarsteld waard. Yn 'e tiid fan 'e dichter Hesiodus stie it Elysium ek wol bekend as de "Fortúnlike Eilannen" of de "Eilannen fan 'e Seingen". Dy soene lein hawwe yn 'e westlike oseaan, oan 'e ein fan 'e Ierde. De Tebaanske dichter Pindarus brocht de Fortúnlike Eilannen yn syn wurk werom ta ien inkeld eilân, dat oerdutsen wie troch fan beammen beskade tunen en parken, dêr't de bewenners har oerjoegen oan sportive en muzikale tiidferdriuwen. Wa't oer it Elysium regearret, ferskilt fan skriuwer ta skriuwer. Pindarus en Hesiodus neame Kronos as hearsker, wylst Homearus yn syn Odyssee fernijt dat it ûnder it bewâld stiet fan 'e blûnhierrige Radamantus
Friesenwall
Friesenwall hat meardere betsjuttings:
Madonna
thumb|220px|Madonna (2008)
Madonna, folút Madonna Louise Veronica Ciccone Ritchie, (16 augustus 1958, Bay City (Michigan), Feriene Steaten) is in Amerikaansk sjongster en aktrise. Madonna is op it stuit (2008) de bêst-ferkeapjende artiste ea. Neffens Warner Bros Records hat Madonna mear as 250 miljoen albums ferkocht.
DVD's
thumb|279x279px|Madonna yn Parys by de Rebel Heart Tour yn 2015
Matthew Henry
Matthew Henry (18 oktober 1662 – 22 juny 1714) wie in Ingelsk teolooch.
Hy waard berne op Broad Oak in plak op de grins fan de distrikten Flintshire yn Wales en Shropshire yn Ingelân. Syn heit wie Philip Henry, dy't krekt foar de berte fan Henry út de Ingelske steatstsjerke setten wie fanwegen de Wet op de Lykskeakeling fan 1662. Yn tsjinstelling mei oaren dy't it selde pak drage moasten hie Philip middels foar himsels en koe sa syn soan goed ûnderwiis folgje litte. Matthew gie ynearsten nei in skoalle yn Islington en dêrnei nei Gray's Inn. Rillegau ruile hy syn rjochtenstúdzje yn foar de teologystúdzje en waard yn 1687 dûmny fan de Prebiteriaanske gemeente fan Chester, Yn 1712 ferfarde er nei Mare Street yn Hackney. Twa jier letter (22 juny 1714) stoar er oan in oerhaal yn Nantwich, doe't er fan Chester nei Londen reizge.
List fan grytmannen fan Eaststellingwerf
List fan grytmannen fan Eaststellingwerf (Stellingwerf Eastein) fan 1504 - 1851.
Anne de Koe
thumb|Anne de Koe Anne de Koe (Seisbierrum, 2 oktober 1866 - Lochem, 3 april 1941) wie in predikant en Tolstojaan (kristlik anargist).
Libben en wurk
Op 11 augustus 1896 troude er mei Allegonda Thieme; hja krigen trije dochters. Pieter Jelles Troelstra wie in omke fan him.
Anne de Koe wie fjouwer jier predikant te Nieuwveen (Súd-Hollân), kaam doe yn april 1898 yn De Helder te stean. As anty-militêrist krige er lykwols rillegau skeel mei de marineminsken dêre. It konflikt waard sels yn de Twadde Keamer besprutsen. De Koe koe it gefoel dat er net yn de tsjerke paste net kwyt reitsje, dat hy joech yn 1901 syn amt oer. Yn itselde jier gie er mei syn húshâlding oer nei it Ynternasjonale Bruorskip, de koloanje fan syn freon S.C. Kylstra te Blaricum en yn 1902 sluet er him oan by de koloanje 'Walden' fan Frederik van Eeden yn It Goai.
Hy krige lykwols rillegau rûzje mei Van Eeden oer idealen en belied. Hy wie gjin man fan kompromissen. Hy rekke oerspannen en wenne in skoft by syn âlden yn Seisbierrum om ta rêst te kommen. Ferfolgens sette er him ta wenjen yn Bussum, dêr't er rjochten en steatsynrjochting studearre. Yn Bussum wie er riedslid foar de SDAP, dêr't er as tolstojaan dochs lid fan wurden wie.
Dan, fan 1908 oant 1929, wie er direkteur fan Ons Huis yn Rotterdam. Dêr fûn er úteinlik syn bestimming en waard ek wer riedslid foar de SDAP. Hy waard in autoriteit op it mêd fan folkshûswurk en mienskipsfoarming.
Yn 1929 gie op eigen fersyk mei betiid pensjoen, ek út reden fan konflikten, en ferfear er nei Lochem; hy studearre der Fryske folkloare en archeology. Hy reizge it hiele lân troch om nei oerbliuwsels fan âlde folkskultuer en iere religy te sykjen. De Koe trede op foar it Frysk Sosjaal-demokratysk Ferbân. Op 'e ein fan syn libben wie er in soad siik, mar wegere de help fan dokters.
1943
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1940-er jierren.
Semantyk
De Semantyk (fan it Aldgrykske σημαντικός, sēmantikós, "betsjuttingsfol"), ek wol betsjuttingslear, is in dielmêd yn de taalkunde wêrby de betsjutting fan wurden, útdrukkings, sinnen ensfh. op it aljemint komt. Ornaris giet it yn de semantyk meast om de betsjutting fan morfemen en wurden.
Semantyk by wurden
De Semantyk by wurden wurdt ek wol de leksikale semantyk neamd. De leksikale semantyk ûnderskiedet him yn trije eleminten:
Troch ferskillende ûntjouwings hat de minske yn 'e rin fan de tiid bepaalde wurden oan in referint keppele. By it hearren fan nije wurden, bygelyks troch it learen fan in oare taal, witte wy net fuort wat dy wurden betsjutte. De trije leksikale eleminten binne arbitrêr at se meiïnoar oerienkomme, lykwols feroaret dat by gearstallings/ôfliedings. By foarnamwurden falt de betsjutting suver wei, mar hawwe wol in referint. Eigennammen sizze neat oer de betsjutting, mar it kin wol wêze dat in eigennamme eartiids wol in betsjutting hie, lykas by de efternamme Dykstra wêrfan it foarteam eartiids wierskynlik oan in dyk wenne hat.
Hearlikheid Grinslân
De Hearlikheid Grinslân wie in hearlikheid ûnder it Hûs Habsburch, dy't bestie fan 1536 oant 1594 yn de hjoeddeistige provinsje Grinslân mei útsûndering fan Westerwâlde. It Habsburchsk regear bleau it gewest sa neamen oant de Frede fan Westfalen yn 1648. De hearlikheid bestie út twa parten: de fan oarsprong Fryske Ommelannen, dy't harsels yn dy snuorje Lyts-Fryslân neamden en de fan oarsprong Drintsk/Saksyske stêd Grins en syn rjochtsgebiet Goarjocht.
Skiednis
De stêd Grins hie him yn de tolfde iuw sa goed as losmakke fan syn lânshear, de Utertske biskop in ûntjoech him as in stedsteat. De Ommelannen dêrfoaroer beropten harsels op de Fryske Frijheid en hiene gjin lânshear. Grins rjochte him yn de snuorje fan de Fryske Frijheid mear op de Fryske lannen. De stêd rekke ek behelle by d etsjierderijen tusken Skier en Fet. Dy tsierderijen rûnen sa út 'e hân dat der machten om utens by behelle waarden. Grins en de Ommelannen ropten de help yn fan hartoch Karel fan Gelre, dy't easke dat hja him as hear erkenne soene op betingst foar syn help. It leger fan Karel V, hartoch fan Boergonje en keizer fan it Hillige Roomske Ryk, ûnder lieding fan Georg Schenk fan Toutenburch, fersloech it Gelderske leger ûnder lieding fan Meindert fan Ham yn de Slach by Hilligerlee (1536). By de Frede fan Grave waard útmakke dat Grins en de Ommelannen as ien hearlikheid nei Karel V gean soene. Georg Schenk fan Toutenburch waard steedhâlder fan de nije hearlikheid Grinslân út namme fan de keizer. De hearlikheid hold en soad rjochten en frijheden en wie sa goed as selsstannich. It waard lykwols al part fan de Habsburchske Nederlannen. Yn 1548 waard de hearlikheid nei de Boergondyske Rykskrite oerbrocht fan de Nederrynsk-Westfaalske Rykskrite, dêr't er sûnt 1536 part fan wie.
Op 3 maart 1580 rûn de katolike steedhâlder George fan Lalaing, greve fan Rennenberch, dy't fan in Henegousk aadlik laach wei komt en de oprjochter fan de Uny fan Arras wie, rûn oer nei de Spaanske kant. Dat foarfal waard letter wol it "Ferrie fan Rennenberch" neamd, benammen troch protestantske skiedskriuwers, wylst twatred fan d eGrinzer befolking him stipe. Lykwols wie Rennenberch ek steedhâlder fan Fryslân en de Ommelannen, dy't harren by de protestantske Uny fan Utert oansletten hiene en net mei him nei de Spaanske kant oerrinne woene. Boppedat wiene Oerisel en Drinte, dêr't Rennenberch ek steedhâlder fan wiene, oant doe ta neutraal wiene, dochs ek gjin ferlet fan hiene oan de Spaanske kant te kommen. Sa waard troch bemiddeljen fan Willem fan Oranje besletten dat Rennenberch allinnich de stêd Grins, Delfsyl en Coevorden foar Spanje hâlde soe. Dat bliek in goede oanfalsbasis fan it Spaanske leger te wêzen en dy hie de Ommelannen en Drinte al rillegau oermastere.
De Steatsen ûnder lieding fan Maurits fan Oranje, de soan fan Willem, oermasteren de Ommelannen yn 1591 nei't Delfsyl ynnommen waard en yn 1594 waard by de Reduksje fan Grins de stêd Grins ynnommen. De Hearlikheid Grinslân waard opheft en tsjin de winsk fan de Ommelannen yn waarden Grins en de Ommelannen gearfoege ta it gewest Stêd Grins en Ommelannen (Stêd en Lân) as gewest yn de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen. By de Traktaat fan Reduksje waard troch de Steaten-Generaal fan de Nederlannen in spesjale regeling foar it gewest útmakke oangeande skelen tusken de twa parten. De Habsburgers erkenden dy sitewaasje pas yn 1648 by de Frede fan Westfalen.
List fan bylden yn Menameradiel
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Menameradiel. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjonaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Menameradiel, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
Bremen
thumb|180px|right|Bremen thumb|180px|De Bremer stedsmuzikanten thumb|180px|right|De Weser yn Bremen thumb|180px|right|stedhûs thumb|180px|right|Überseemuseum thumb|180px|right|It Roland Monumint Bremen is in stêd yn Noard-Dútslân dy't tegaearre mei Bremerhaven de dielsteat Frije Hânzestêd Bremen foarmet. De stad hat sa'n 540.000 ynwenners (2004). De stêd bestiet út 5 distrikten (Stadtbezirke) mei 23 stedsdielen
Bremen stêd leit oan beide kanten fan de Wezer, de rivier dêr't de âlde hânzestêd wierskynlik har bestean te tankjen hat. De rivier ferbredet him just foarby de stêd en makket de stêd berikber foar seeskippen. De havenaktiviteiten binne tsjintwurdich benammen yn Bremerhaven, dat 60 km noardliker en fuort oan see leit.
Skiednis
Bremen waard foar it earst neamd yn 782. Fiif jier letter stifte Karel de Grutte der in bisdom en waard de stêd in stipepunt foar de kerstening fan Noard-Europa. Yn 1260 sluet de stêd him foar de earste kear oan by de Hânze, mar skelen mei oare hânzestêden makken dat Bremen oan trije kear ta út it ferbûn setten waard. Yn de Twadde Wrâldoarloch waard Bremen by loftbombardeminten foar mear as de helte ferwoastge.
It besjen wurdich
De namme fan Bremen is ferbûn oan it mearke fan de Bremer stedsmuzikanten. De muzikanten wurde mei in stânbyld eare. In oar symboal fan de stêd is de figuer Roland, waans stânbyld út 1404 de frijheid fan de stêd symbolisearret. Beide bylden stean foar it riedshûs, in wichtich goatysk bouwurk út deselde perioade mei in fasade yn de styl fan de Wezerrenêssânse. It Roland-byld en it âlde riedshûs steane sûnt 2004 tegearre op de Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO. It riedshûs wurdt tsjintwurdich brûkt troch it dielsteatsregear. In oar goatysk (fan oarsprong romaansk) bouwurk is de domtsjerke fan Bremen.
Bremen hat in fleanfjild (sûnt 1920), in universiteit (sûnt 1970) en in fuotbalstadion (Weserstadion) fan fuotbalklub Werder Bremen. De grutste private wurkjouwer yn de stêd is autofabrikant Daimler.
Schoonhoven
Schoonhoven is in stêd en in eardere gemeente yn Súd-Hollân. De gemeente hat in 12.000 ynwenners (2009) en in oerflakte fan 6,96 km² (dêrfan 0,67 km² wetter). Binnen de gemeentegrinzen lizze ek de doarpskearnen fan de eardere gemeente Willige Langerak en in diel fan de buorskip Bovenberg.
Lizzing
thumb|240px|left|Plattegrûn út Blaeu's Toonneel der Steden (1652) thumb|240px|left|Stedsgrêft fan de súdwestkant ôf (2009)
Skiednis
Schoonhoven waard yn 1247 foar it earst neamd as Sconhouen. Yn 1280 krige Schoonhoven stedsrjochten. Yn 1375 en in july 1518 wienen der grutte stedsbrannen. Yn 1575 waard Schoonhoven ferovere troch de Hartoch fan Alva, dy't lykwols twa jier letter hiel Hollân opjoech.
Al yn de 17e iuw wienen der bekende sulversmidden. Schoonhoven hat anno 2009 noch in ynternasjonale Sulverskoalle. De stêd stiet dan ek bekend as de Sulverstêd.
Per 1 jannewaris 2015 gie de gemeente Schoonhoven mei fjouwer oare gemeenten op yn 'e nije fúzjegemeente Krimpenerwaard.
Frede fan Grave
De frede
De Frede wie it gefolch fan de Gelderske nederlaach yn de Slach by Hillegerlee fan 1536 dy't in part fan de Gelderske Krigen wie. Karel fa Gelre hie de hearskippij oer de stêd Grins, dy't de hearskippij oer it Goarjocht en it Aldamt hie, de Ommelannen, it Oerstift en in part fan Westerlauwersk Fryslân. De Arumer Swarte Heap ûnder lieding fan Grutte Pier en letter Wijard Jelckama befocht de Saksen en de Habsburgers/Boergonjers mei help fan de Geldersken. Karel V fan it Hûs Habsburch, hartoch fan Boergonje en keizer fan it Hillige Roomske Ryk, bemachtige it Westerlauwerske yn 1523 en waard hear fan Fryslân. Georg Schenk fan Toutenburch waard dêr steedhâlder. Op 5 augustus 1536 fersloech er de Geldersken by de Slach by Hillegerlee. By de Frede fan Grave dy't op 10 desimber dat jiers tekene waard, stiene de Geldersken Grins, de Ommelannen en it Lânskip Drinte, part fan de eardere Oerstift, ôf oan Karel V.
Columbia County (Wiskonsin)
thumb|right|200px|Lizzing Wiskonsin thumb|right|200px|Lizzing Columbia County Columbia County is ien fan 72 countys yn de Amerikaanske steat Wiskonsin. Yn Columbia County leit it plakje Friesland.
De county hat in gebiet fan 2.004 km² en hat 52.468 ynwenners (folkstelling 2000). It haadplak is Portage.
Engelbert (doarp)
Engelbert is in doarp yn de gemeente Grins yn de provinsje Grinslân. It leit eastlik fan de stêd. Oant 1969 hearde it ta de eardere gemeente Noarddyk. Oarspronklik wie Engelbert ien fan de karspelen fan it Goarjocht.
Engelbert is ien fan de fjouwer MEER-doarpen, de oare doarpen binne Euvelgunne, Middelbert en Roodehaan. It doarp leit yn it gebiet dat ornearre is foar in grutte stêdsútwreiding fan Grins, Marstêd. Yn dy plannen sil Engelbert wol syn doarpsk karakter hâlde.
Om't Engelbert ticht by Grins leit binne dêr net safolle foarsjennings. Der is wol in basisskoalle: O.B.S. De Driebond, in iisbaan, in fuotbalferiening: Fuotbalferiening Engelbert, en it natuerbad Engelbert, mei in kemping. Fierders hat it plak twa kafees, en in multifunksjoneel sintrum (MFC), mei ferskate ferienings.
De namme Engelbert betsjut lytse buorren of lyts doarp.
Tsjerke
De Tsjerke fan Engelbert datearret út de 13e iuw en is sûnt 2000 yn it besit fan de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken. De tsjerke is in ryksmonumint.
Klaske Meijer
Klaske Meijer (It Hearrenfean?, 23 juny 1956) wie in reedryster.
Lightnin' Hopkins
Lightnin' Hopkins, wiere namme Sam John Hopkins (Centerville, Teksas, 15 maart 1912 - Houston (Teksas), 30 jannewaris 1982), wie in Amerikaansk country bluessjonger, songwriter, komponist en gitarist út Houston yn Teksas. 'Lightnin' Hopkins (Poor Lightnin, sa't er him sels graach neamde), wie in grut fernijer fan de Teksasblues. Hy wurdt teffens beskôge as ien fan de pioniers fan de elektryske gitaar, in ynstrumint dat er lykas de akûstyske gitaar op in tige eigen wize bespile. Hopkins wie in echte hiemhûn en kaam net folle bûten Houston, dochs binne syn platen no yn de hiel wrâld populêr by bluesleafhawwers. Rolling Stone Magazine naam Hopkins as nûmer 71 op yn syn list fan de hûnderd bêste gitaristen fan alle tiden.
South Devon (ko)
thumb|225px|South Devon-bolle thumb|225px|South Devon-bolle mei keallen De South Devon, ek wol 'Oranje Oaljefanten' (Orange Elephants) as 'Guodlike Reuzen' (Gentle Giants) neamd, is it grutste koweras dat yn Grut-Brittanje ûntstien is. Der wurdt oannaam dat se ôfskaaie fan it grutte reade Normandyske koweras dat al mei de Normandyske ynvaazje fan Ingelân (1066) ynfierd waard. It is in poerbêst ras dat meast read, mei in koperleurige wjerskyn, is. Yn it ferline waard it ras ek as melkko hâlden, mar tsjintwurdich suver alline foar it fleis. It stamboek wurdt offisjeel beheard troch The South Devon Herd Book Society dat yn 1891 stifte waard.
Begjin 20e iuw waard de Devon beskôge as in dûbelddoelras, dat it waard hâlden om de molke én it fleis. Hoewol't de measte keppels molken waarden oant yn en krekt nei de Twadde Wrâldkriich feroare dat dêrnei hurd en ein jierren 60 gie it allinne noch om de fleisproduksje. Nettsjinsteande dat feit bliuwt de molkproduksje fan belang foar it grutbringen fan de keallen.
Begjin 21e iuw waard besocht om it ras fannijs yn de melkerij te bringen. Yn it greefskip Devon hâldt Taverner's Farm in lyts keppel Devon's foar it meitsjen fan har eigen rjemmeiis (Orange Elephant ice cream).
It ras kin him tige bêst oan ferskillende klimatologyske omstannichheden oanpasse en is ferspraat rekke oer fiif kontininten. Oeral wêr't de South Devon yntrodusearre waard dogge sy it bêst.
César Domela Nieuwenhuis
César Domela Nieuwenhuis, ek stavere as Césare Doméla (Amsterdam, 15 jannewaris 1900 – Parys, 30/31 desimber 1992) wie in Nederlân keunstskilder, grafikus, fotograaf, typograaf en edelsmid en lid fan de keunstbeweging De Styl.
Libben
Hy wie de jongste soan fan de sosjalistysk polikus Ferdinand Domela Nieuwenhuis en syn fjirde frou Johanna Egberta Godthelp, en wenne fan 1900 oant 1918 yn Hilfertsom. César Domela wie autodidakt en bestudearre earst de natoer. Fan 1919 oant 1923 wenne er yn it Switserske Ascona, dêr't er yn 1922 in konstruktivistyske-abstrakte styl ûntwikkele. Yn 1923 ferhuze er nei Berlyn. Datselde jier liet er syn wurk sjen op de útstalling fan de Novimbergroep dêre.
thumb|600px|left|Skema mei meidoggers fan De Styl, [[1917-1927.]] Yn 1925 waard er lid fan De Styl (sjoch tabel) en wie dêrtroch goed befreone mei Theo van Doesburg en Piet Mondriaan. Hy wurke yn de twadde helte fan de jierren tweintich oan in styl dy't nau besibbe wie oan dy fan Mondriaan. Hy lei him foaral ta op de ûntjouwing fan reliëfs: trijediminsjonale skilderijen, dêr't it diagonaal in wichtige rol yn spylje soe. Dan eksperimintearre er ek noch mei fotomontaazjes en brûkte dy yn reklamewurk. Nei ± 1930 makke er reliëfs fan pleksyglês en metaal dy't yn it each foelen, mar hieltyd mei it oaljeferveskilderij as útgongspunt. Yn 1933 sette er him definityf ta wenjen yn Parys.
Yn 1936 die er mei oan de tentoanstelling Cubism and Abstract Art yn it Museum of Modern Art yn New York.
Erfenis
Nei syn ferstjerren yn 1992 liet er syn mânske argyf nei oan de Nederlânske steat, dy't it ûnderbrocht yn it Ryksburo foar Keunsthistoaryske Dokumintaasje yn Den Haach.
Utstallings
Yn het Gemeentemuseum De Haach wie fan 24 novimber 2007 o/m 6 april 2008 in útstalling fan syn skilderijen; de oanlieding wie in skinking fan in oantal skilderijen troch Domela syn dochters Lie Tugayé-Domela Nieuwenhuis en Anne Dutter-Domela Nieuwenhuis. Yn Museum Dr8888 wie yn 2017 in útstalling fan syn wurk.
Kumbrysk
Kumbrysk wie de Britsk-Keltyske taal dy't yn Cumbrië sprutsen waard, in krite dy't oerienkomt mei Noard-Ingelân en Súd-Skotlân. De taal stoar út yn de 12e iuw. Oerbliuwsels fan it Kumbrysk yn dy kriten binne hjoeddedei seldsum. Kumbrysk hjitte ek wol Noard-Welsk en it Kornysk wolris súd-Welsk.
Wy witte net folle oer de taal. Der binne wat plaknammen yn Latynske teksten weromfûn, mar fierders is de taal frijwat tsjuster. It Kumbrysk hie spoaren fan it Piktysk, en – safolle net - fan it Kornysk. Yn de rin fan de tiid soene ek wurden út it Gaelysk yn de taal trochkrongen wêze.
Yn it generaal wurdt tocht dat it útelkoar fallen fan de âlde Britske taal yn ferskate dialekten yn de 5e iuw begûn is. It Kornysk sil sa wierskynlik hieltyd mear útelkoar rekke wêze fan de Welske grammatika en him ûntjûn hawwe ta in min ofte mear selsstannige taal.
Der binne mar sa'n fyftich wurden yn it Kumbrysk dy't etymologysk yn ferbân brocht wurde kinne mei in wurd út in oare taal, sadwaande is der mar in bytsje ynformaasje oer it Kumbrysk ta foldwaan.
Sytse ten Hoeve
Sytse ten Hoeve (Ljouwert, 25 oktober 1945 - Snits, 1 jannewaris 2016) wie in tsjerkekenner, histoarikus, geakundige en museumdirekteur.
Franz Bopp
right|thumb|200px|Franz Bopp Franz Bopp (Mainz, 14 septimber 1791 - Berlyn, 23 oktober 1867) wie in Dútske taalkundige dy't fan grut belang west hat foar de fergelykjende stúdzje fan Yndo-Europeeske talen.
Nei fjouwer jier yngeande stúdzje yn Parys, ferskynde Bopp syn earste publikaasje yn 1816, Über das Conjugationssystem der Sanskritsprache in Vergleichung mit jenem der griechischen, lateinischen, persischen und germanischen Sprache ('Oer de bûging fan it Sanskryt fergelike mei dy fan it Gryksk, Latyn, Perzysk en Germaansk'). Bopp besocht yn dat wurk as earste de mienskiplike oarsprong fan grammatikale struktueren yn dat ferskaat oan talen te efterheljen. Middels rekonstruksje woe Bopp de transparantens tusken ferskillende taalstadiums ophelpe.
Fan 1833 oant 1852 ferskynde in noch bredere stúdzje fan Bopp (seis dielen), mei de titel Vergleichende Grammatik des Sanskrit, Zend, Griechischen, Lateinischen, Litthauischen, Altslawischen, Gotischen und Deutschen ('Fergelykjende grammatika fan it Sanskryt, Avestysk, Gryksk, Latyn, Litousk, Ald-Slavysk, Goatysk en Dútsk').
Sytse ten Hoeve
Libben en wurk
Hy wie in soan fan fiskhanneler Jacob ten Hoeve ( Ljouwert, 7 jannewaris 1906 - Noardburgum, 8 maart 1983) en Margje Wierda (Nijega HON 12 jannewaris 1908 – Ljouwert, 25 jannewaris 2000) en twillingbroer fan Hendrik ten Hoeve. Fan 1958 oant 1962 giene beide jonges nei de ULO yn de Karel Doormanstrjitte yn Ljouwert. Yn dizze tiid ûntwikkele er syn belangstelling foar kultuer. Op fakânsje gie de twilling nei safolle mooglik âlde binnenstêden, tsjerken, kastielen en museums. Nei de ULO giet de twilling yn 1962 nei de kweekskoalle Mariënburg en Sytse skreau as eksamenstik in grut wurkstik oer tsjerke-ynterieurs. By in tydlike oanstelling yn Dronryp wenne er in skoft yn it bertehûs fan Eise Eisinga. Dêrnei waard er ûnderwizer yn Nijlân, oan de râne fan de Súdwesthoeke dêr’t er fuortendaliks de skiednis fan ûndersocht. Skreau doe al artikels yn it Snitser Wykblêd. Wie tsjerkefoud en belutsen by meardere tsjerkerestauraasjes. Fierders aktyf by de Stichting Alde Fryske Tsjerken, by de Stichting Ald Snits en by de Provinsjale Advyskommisje Monumintesoarch. Bûten Fryslân siet er yn de Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland (1980-1999) en de Stichting Protestantse Kunst in Nederland (1982-1999).
Aktiviteiten
Net allinnich it Wurd, mar ek de Muzyk yn tsjerken hat syn ynteresse, bygelyks as lid fan de Ljouwerter Kantorij. Yn syn Nijlân sette er it doarpsblad Nijslân op en skreau hjir ek foar. Doe’t it doarp yn 1975 750 jier bestie, beskreau er de skiednis fan de tsjerke en organisearre mei oaren in grut feest mei reuny, tentoanstelling en doarpsrevu. Hjirfoar waard er middels in houten peinje beneamd ta eareboarger fan Nijlân. Letter waard hy ek beneamd ta Wetterpoarter (eareboarger fan Snits) en noch wer letter krige de kultuerpriis fan de gemeente Wymbritseradiel. Fan 1979 - 1991 wie hy foarsitter fan it Wurkferbân Pleatslike Skiednis fan de Fryske Akademy, fan 1980 - 1991 makke hy ek diel út fan it deistich bestjoer fan de Fryske Akademy. Fan 1980 - 1996 wie hy redakteur fan De Vrije Fries, wêrby't hy talleaze oanfollings en ferbetteringen suggerearre. De pleatslike skiednis beoefene hy net allinnich foar Nijlân. Faak siet er yn it Snitser gemeenteargyf om dêr de skiednis fan persoanen en/of gebouwen te efterheljen. Syn artikelen yn it Snitser Nijsblêd (sûnt 1996 wykliks) tsjûgje dêrfan.
Frysk Skipfeart Museum
Yn 1976 waard er directeur fan it Frysk Skipfeart Museum yn Snits. Yn ien fan syn earste tentoanstellings makke hy de brêge fan it ûnderwiis nei it museum: Skipfeart op skoalplaten. Inkele fan de tentoanstellings fan syn hân: De Snitser Wetterpoarte (1976), Wettersport rûnom Snits (1977), Skilderijen fan Olaf Cleofas van Overbeek (1979), De âlde skilderswinkel (1983), Foto's fan Martin Kers (1985), Tsjerkeskipkes (1985), Boartersskipkes (1987), Tichelfeart (1988), Fryske Ielaken (1990), Fryske skipssier (1992), Skipswynfanen yn Fryslân (1995) en De skipkilder Dirk Piebes Sjollema (1998). Dat bleau hy oant 2006, doe't hy opfolge waard troch Meindert Seffinga. thumb|right|30px|''[[Kwissypedy|>]]
Ten Hoeve wie Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Angelen
De namme Ingelân is nei de Angelen neamd, lykas direkt of yndirekt wurden as Ingelsk, Angelsaksysk en anglofyl.
Oerstek nei Brittanje
Fan om-ende-by 200, oant likernôch 440, binne in protte Angelen tegearre mei de Saksen, Friezen en Juten nei Ingelân emigrearre. Dat by dat barren alle bewenners harren eardere wenplakken ferlitten hawwe, lykas troch letter boarnen neamd wurdt, is net wierskynlik. Blykber waarden Germanen troch de Romeinen as helptroepen (foederati) oanwurven, om it lân nei it tebeklûken fan de keizerlike troepe (410) tsjin de oerfallen fan de barbaarske Pikten te beskermjen.
It liket derop dat de Germaanske troepen dochs rillegau ûnôfhinklike hearlikheden stichten. De Angelen festigen harren benammen yn it easten (East Anglia yn de greefskippen Cambridgeshire, Norfolk, Suffolk, dielen fan súdlik Lincolnshire) en yn de 6e iuw lutsen sy ek nei it noarden oant yn Lothian (Skotlân) en stichten hja it keninkryk Deira yn Northumbria. De lânseigen befolking gie op yn it folk fan de Angelsaksen en waarden om 600 hinne tegearre oantsjut as Engle. De namme Ingelân foar it súdeastlik part fan Brittanje is lykwols ôflaat fan Angelen. It Aldingelsk, besibbe oan it Aldsaksysk, waard de basis foar it Ingelsk.
Yn de tiid fan de oergong fan de Lette Aldheid nei de Midsiuwen begûn it kristenjen troch Augustinus fan Canterbury. De grutste stammen ferienigen harren úteinlik yn in 'ingelsk' keninkryk ûnder Egbert fan Wesseks.
Hendrik Twerda
Hendrik Twerda (Wommels, 2 april 1904 - Bakhuzen, 16 maart 1985) wie in ûnderwizer. Sûnt 1934 haad fan de kristlike skoalle yn Bakhuzen (1934-1969). Sette him yn foar Frysk geakunde- en skiednisûnderwiis.
Skreau taal- en lêsboekjes, tekstboekjes by diapositiven. Wie redakteur by tydskrift De Pompeblêden (1948-1962). Hy wurke mei oan de nije Fryske bibeloersetting.
Steile Bank
De Steile Bank is in ûnbegroeide sânplaat fan 7 hektare tusken Aldemardum en De Lemmer yn de Iselmar. De plaat mei omlizzend wetter wurdt troch tûzenen fûgels brûkt as foerazjear-, rui- en rêstplak, dit fûgelreservaat hat in oerflak fan 1.846 hektare. It natoergebiet is yn behear by It Fryske Gea
De Steile Bank leit foar de Huitebuersterbûtenpolder oer. Troch de lege lizzing rekke dizze plaat net begroeid nei de ôfsluting fan de Sudersee. Winterdeis binne yn it ûndjippe wetter grutte kloften brildûkers, jollings en túfeinen. Guozzen as kolgoes, paugoes en wink brûke it gebiet as sliepplak, oerdeis sykje se fretten yn de Súdwesthoeke. De winken en lytse swannen sykje fretten op de bou yn de Noardeastpolder. Nei de briedtiid sitte tûzenen ielskolfers te rêsten op de bank.
Hjerringslynders en wylde einen en grypfûgels brûke de plaat om te ruien en steltrinders as klút, wilster en skries sliepe hjir. Fierder fan de kust sitte tusken de ielskolfers faak ielreagers en lytse sjouwermannen. Simmerdeis site hjir ferwyldere rôze flamingo's (út finzenskip) en kloftkes blaustirns en wytstirns.
Gouderak
thumb|left|Lizzing Goudedrak thumb|right|250px|Oansjen op Gouderak fan de Isel ôf thumb|right|250px|Pontsje nei Moordrecht oan de oare kant fan de Hollânske Isel Gouderak is in doarpke mei sa'n 2600 ynwenners (2019) yn de gemeente Ouderkerk yn Súd-Hollân. It leit oan de Hollânske Isel en grinzet oan Gouda, Moordrecht, Achterbroek en Lageweg.
Skiednis
Gouderak is ien fan de jongste rivierdoarpen yn de Krimpenerwaard. Yn it jier 1274 komt men foar it earste de namme 'Gouderak' tsjin. In rak is in rjocht stik farwetter tusken twa bochten. Mear as in heale iuw letter fine we Gouderak werom as 'ambachtsheerlijkheid'. It foarnaamste rjocht fan dizze hearlikheid wie it hâlden fan rjochtspraak. It rjochthûs siet yn it meast eastlike diel fan Gouderak, Stolwikerslûs (sûnt 1963 fallend ûnder de gemeente Gouda). Yn de 15e iuw begjint de feehâlderij him as middel fan bestean te ûntwikkeljen. Twa iuwen letter giet de yndustry yn de foarm fan touslaggerijen en stienbakkerijen in grut plak ynnimmen. Dêrneist binne der in reidmatterij en skipswerven. Hoe lyts Gouderak west hat is te lêzen yn in âlde opjefte fan de boargerlike stân. Dêryn stiet dat der yn it doarp net mear as ± 50 huzen stienen. Yn 1632 wienen dit der ûngefear 70 mei in ynwennertal fan 400.
Oant 1 jannewaris 1985 wie Gouderak in selsstannige gemeente. By de gemeentlike weryndieling fan de Krimpenerwaard ûntstie de nije gemeente Ouderkerk, dêr't ek Ouderkerk aan den IJssel en de buorskippen Lageweg en IJssellaan ta hearre.
Bremerheide
thumb|right|200px|Cytisus scoparius thumb|right|200px|bremerheide Bremerheide (Cytisus scoparius) is in strûk út de flinterblommenfamylje (Leguminosae) dy't in soad liket op de hoannespoar, mar gjin stikels hat. De strûk kin wol 2 meter heech wurde. De tûken en wigen binne ffiifkantich en net behierre. At ynsekten de op de blommen komme, wurdt it stomoal op harren afsjitten. Bremerheide komt tige algemien foar, benammen op sângrûn, heidefjilden, dunen en oan spoardiken.
Brem hat net folle blêden en binne mar lyts. De ûnderste binne trijetallich hânfoarmich gearstald, de boppeste inkelfâldich. De bledsjes falle gau ôf, mar de tûken bliuwe lykwols grien. Bremerheide hat hânfoarmich gearstalde blêden.
De blommen binne goudgiel en ± 2 sm lang. Se foarmje losse strusen. De blomstâlen binne ± 1 sm lang. De styl is oprôle. Bremerheide bloeit yn maaie en juny.
Bremerheide draacht in swarte pûl fan 2,5-4 sm lang. Allinnich de rânen fan de pûlen binne behierre, de rest is keal.
List fan grytmannen fan Aenjewier
List fan grytmannen fan Aenjewier fan 1509 oant 1851.
Dangerous World Tour
Dangerous World Tour wie de twadde wrâldtoernee fan Michael Jackson as soloartiest, hâlden fanwege it útkommen fan syn album Dangerous. alt=Jackson op it poadium tiidens de Dangerous World Tour yn Argentynje.|thumb|313x313px|Jackson op it poadium tiidens de Dangerous World Tour yn Argentynje. Op de toernee besocht Michael Jackson Jeropa, Latynsk-Amearika en Aazje. De toernee duorre fan 27 juny 1992 oant 11 novimber 1993 en bestie út 69 konserten. Jackson trede yn dizze toer twa kear op yn Rotterdam, Stadion Feijenoord.
Eatonton (Georgia)
Eatonton is in plak (city) yn de Amerikaanske steat Georgia; it heart bestjoerlik ûnder Putnam County.
De stêd waard 1809 stichte en waard ferneamd nei William Eaton, in diplomaat en generaal yn de Amerikaansk-Tripolitaanske Kriich
Monika Pflug
Monika Pflug (München, 1 maart 1954) is in earder Dútsk reedrydster. Wilens har karriêre kaam sy út foar it doetiidske West-Dútslân. Sy is ek wol bekend ûnder har troude nammen Monika Holzner en Monika Gawenus.
Sy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, fyftjin kear oan it Wrâldkampioenskip Sprint, seis kear stie sy oan de start by it Europeesk kampioenskip en fiif kear die sy mei oan de Olympyske Winterspullen (yn 1972, 1976, 1980, 1984 en 1988). Sy waard by dizze kampioenskippen ien kear wrâldkampioene sprint en ien kear Olympyske kampioen op de 1000 meter. Nei de spullen fan 1988 hold Pflug op mei it reedriden op heech nivo.
List fan grytmannen fan It Bilt
List fan grytmannen fan It Bilt fan 1502 oant 1851.
Strjitten yn Makkingea
De Strjitten fan Makkingea:
Newtonpindel
De Newtonpindel is in tastel dat de fysyske wet fan behâld fan impuls en enerzjy yllustrearet. It tastel bestiet út in tal pindels dy't op 'e rigel tsjininoar oan hingje. As in baltsje oan in útein fan in hichte loslitten wurdt, sil it werom falle tsjin de oare baltsjes oan, en sil it baltsje oan de oare ein yn beweging brocht wurde en sil like heech komme as it earder loslitten baltsje wie. En dan wer werom, en hieltiid op 'e nij. At der gjin enerzjy troch luchtwjerstân ferlêrn gean soe, dan soenen de pindels oant yn de blauwe dagen troch gean.
Bartle Laverman
Bartle Laverman (Ljouwert, 31 jannewaris 1948 - 8 maaie 2020) wie in Frysk dichter, keunstskilder en filosoof. Hy wenne jierren yn Offenwier.
Libben
Hy folge de Kristlike Kweekskoalle yn Snits. Dêrnei hat er teoretyske en wiisgearige pedagogyk oan de Ryksuniversiteit Grins studearre, dêr't er kum laude ôfstudearre is. Hy siet fan 1971 oant 1976 yn de redaksje fan it literêr tydskrift Trotwaer en fan 1976 oant begjin 2011 wie er dosint filosofy oan de Akademy Minerva yn Grins.
Tusken 1968 en 2008 hat Bartle Laverman in lyts poëtysk oeuvre opboud dat opfalt troch syn eksperimenten. Syn debút yn 1969, It freeslik feest, foel al op troch de bysûndere foarmjouwing. Foar it earst waard in Fryske poëzybondel 1 op 1 yllustrearre (Anne de Vries). De gearwurking mei De Vries waard trochset yn de lay-out fan Skimerlânskippen ( 1975) en Winter (1977). Dy bondels foarmen in syklus mei Kloentsjetee en Neitins út 1979 en brochten in ferslach fan de syktocht fan de dichter nei de kearn fan it minsklik bestean, in tocht dy't magysk/mytysk begûn en fia de praktyk fan de deistige saaklikheid einige by de dea.
De bondel Kloentsjetee wie ek wat nijs omt er op projektmjittige wize in deiboekferslach yn fersen brocht oer de perioade 23 desimber oant en mei 9 jannewaris, mei foto's fan de haadpersoanen. De byldzjende keunst: de Fluxus-aksjes fan Stanley Brown (tekenpapier op stritte smite en dat letter mei spoaren fan fuotstappen en bannen wer opfandele) wie de ynspiraasjeboarne fan dit projekt.
Begjin tachtigerjierren ferhuze Laverman fan Grins nei it Fryske plattelân en syn wenjen tusken de boeren fûn in delslach yn de bondel Master ûnder protters (1984) (in titel dy't er liende fan in fers fan Van Hijum oer him). Dêrnei wie it in skoft literêr stil: Laverman waard sels boer en begûn begjin njoggentiger jierren te skilderjen. Pas yn 1996 kaam der wer in bondel, de sammelbondel Boerefersen. It buorkjen wie doe dien.
Om it millenium ôf te sluten kaam ein 1999 de bondel Kophimmelje, in nij Frysk wurd foar it oprêden fan losse eintsjes en ûnrant yn jins holle. Tjibbe Hooghiemstra makke foar elke bondel in unyk omkaft. Op it omkaft fan Alles komt wer goed (2004) kaam in skilderij fan Laverman sels, earder wie dat al bard by Boerefersen. Mei skjin gemoed de nije iuw yn: Alles komt wer goed, mei dêryn humor en selsspot oer bygelyks Simmer 2000, mar ek it iennichste Fryske fers oer 9/11. Unyk wie ek de bondel Mingd bedriuw/Gemengd bedrijf (2003): skilderijen en fersen fan Berga, Feddema, Laverman en Van der Leest yn it Frysk en it Nederlânsk.
Dy kombinaasje fan byldzjende keunst en poëzij gie yn it boek Dêr't de ko him deljout/Where the cow lies down (2006) noch in stapke fierder mei't dat boek ek yn Ierlân presintearre waard, it wenplak fan ko-auteur John Brown en it atelierplak fan keunstner Tjibbe Hooghiemstra. Lavermans' bondel Man op solder/Man op zolder (2007) is wer twatalich Frysk/Nederlânsk en is in fantasij yn 10 fersen en 2 tekeningen oer in skilderij fan Barend Blankert. Dat ek wer sjoen wurde kin as in bysûnder foarmjûn boek.
Yn 2012 kaam by Utjouwerij Hispel de bondel Foar elke man in eigen pake út. In echte Fries ferskynde yn 2016 by deselde útjouwer. Yn dizze bondel gedichten en skilderijen foarmjûn troch Jelle Post.
Laverman stoar yn maaie 2020 yn de âldens fan 72 jier.
Stokersdobbe
De Stokersdobbe is in natoergebietsje oan de Merskenwei by Oerterp. It is in pingoruïne fan 5,4 hektare dy't beheard wurdt troch It Fryske Gea.
De âlde pingoruïne is hast hielendal tichtgroeid mei reid en wylgebosk. Efter de pingo leit in lange beamwâl mei ikebeammen. Dat de dobbe yn in kom leit mei in brede ringwâl der om hinne wiist der op dat it in oerbliuwsel út de iistiid is. De Stokersdobbe is in ferlâne gat fan sa’n seis meter djip. Troch de grutte wylgen is it wetter hast net te sjen, mar sjocht der út as in âld oerbosk mei galjes, swarte bei en wetterpinksterblom. Oan de râne fan de dobbe groeie in soad sompeplanten as wylde balsem, moerasslyt en blaulipke en yn de beamwâl groeit twiblêd. Hjir briede ûnder oare reidgoars, reidmies en hagekrûper.
Friesland (Minnesota)
Friesland is in lyts plakje in de Amearikaanske steat Minnesota. It plakje leit yn Pine County.
Friesland leit tusken Hinckley en Sandstone by de krúsing fan de diken Pine County 61, Pine County 26, en it eardere Northern Pacific Railway (no de Willard Munger State Trail). Yn 1977 waard it ynwennertal op 40 rûsd.
It buorskip is neamd nei de provinsje Fryslân, mar hjitte oarspronklik South Junction, omdat it by de krusing fan it Great Northern- en Northern Pacificspoar lei. Fan 1896 oant 1917 waard dêr in postkantoar yn it wurk holden.
Koartwâld
Der kin ûnderskied makke wurden tusken: