cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strjitte fan Georgia
Geografy
De Strjitte fan Georgia is in seestrjitte foar de westlike kust fan Noard-Amearika, dy't it fêstelân fan it súdwestlike diel fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, yn it easten, skiedt fan it grutte eilân Vancouvereilân, yn it westen. De eastkust fan 'e Strjitte fan Georgia omfiemet yn it suden ek in lyts part fan it uterste noardwesten fan 'e Amerikaanske steat Washington. De seestrjitte rint rûchwei fan noardwest nei súdeast oer in ôfstân fan likernôch 240 km. De breedte fariëarret fan 20 oant 58 km. De Strjitte fan Georgia hat in oerflak fan sa'n 6.800 km². It djiptegemiddelde bedraacht 157 m, mei in djipste punt op 448 m ûnder it wetteroerflak.
Oan 'e noardwestlike en súdeastlike útein wurdt de Strjitte fan Georgia ôfsletten troch smelle see-ingten tusken eilannen troch. Yn it noardwesten jout de Discovery-passaazje tusken de Discovery-eilannen troch tagong ta de Johnstonestrjitte en de iepen Stille Oseaan. Yn it súdeasten liede de Boundary Pass, de Harostrjitte en de Rosariostrjitte tusken de Golfeilannen en de San Juaneilannen troch nei de Strjitte fan Juan de Fuca, dy't Vancouvereilân (yn it noarden) skiedt fan it Olympysk Skiereilân fan Washington (yn it suden). De United States Geological Survey definiëarret de súdlike grins fan 'e Strjitte fan Georgia as in line dy't rint fan East Point op it eilân Saturna fia de eilannen Patos, Sucia en Matia nei Point Migley, op it eilân Lummi.
Mei de Strjitte fan Juan de Fuca, oan 'e súdkant fan Vancouvereilân, en de Puget Sound, in fjordeftige see-earm dy't djip it lân fan Washington ynsnijt en dêrmei it Olympysk Skiereilân (yn it westen) fan 'e rest fan 'e steat (yn it easten) skiedt, foarmet de Strjitte fan Georgia de Salisjaanske See. Der lizze ferskate eilannen middenyn de Strjitte fan Georgia, wêrfan't Quadra en Texada de grutsten binne. Oan 'e eastkant fan 'e seestrjitte snije ferskate fjorden, wêrûnder de Burrard-ynham, djip yn it fêstelân fan Britsk-Kolumbia op. Fuort besuden de Burrard-ynham mûnet de grutte rivier de Fraser yn 'e Strjitte fan Georgia út. De delta fan 'e Fraser foarmet tsjintwurdich it sintrum fan 'e sterk urbanisearre stêdekloft fan Vancouver.
Fanwegen de lizzing fan 'e haven fan Vancouver oan 'e eastkust fan 'e Strjitte fan Georgia is de seestrjitte in wichtige rûte foar de skipfeart. Dêr komt noch by dat de seestrjitte de súdlike útein foarmet fan 'e Binnenpassaazje, in farrûte tusken it fêstelân fan Noard-Amearika en de eilannen foar de kust lâns, dy't oant djip yn Alaska rikt. Njonken Vancouver lizze oan 'e eastkust fan 'e Strjitte fan Georgia yn Britsk-Kolumbia de stêden Powell River, Sechelt en Gibsons. Yn Washington leit fierders noch de stêd Bellingham oan 'e eastkust fan 'e Baai fan Bellingham, dy't as ûnderdiel fan 'e Strjitte fan Georgia sjoen wurdt. Oan 'e westkust, op Vancouvereilân, lizze û.m. Campbell River, Courtenay, Comox, Qualicum Beach, Parksville, Lantzville en Nanaimo. Der binne twa fearen oer de Strjitte fan Georgia: ien fan Tsawwassen (súd fan Vancouver), nei Swartz Bay op Vancouvereilân (by Victoria), en in oaren fan Horseshoe Bay (noard fan Vancouver) nei Nanaimo.
Golf fan Georgia
De ferâldere term fan Golf fan Georgia, dy't soms as in synonym brûkt wurdt foar de Strjitte fan Georgia, hat eins in justjes oare betsjutting. De Golf fan Georgia beslacht nammentlik ek de tusken-eilânske see-ingten fan 'e Golfeilannen en alle oare wetters dêromtrint dy't net spesifyk ta de Strjitte fan Juan de Fuca of de Puget Sound hearre.
Skiednis
De kusten fan 'e Strjitte fan Georgia wurde al mear as tsientûzen jier bewenne troch Yndiaanske folken, yn 't bysûnder troch de Kust-Salisjanen. De earste Jeropeaan dy't de seestrjitte ynfear, wie mooglikerwize de Ingelske kaper en seefarder sir Francis Drake, yn 1579. De earste yngeande ferkenning fan 'e seestrjitte waard yn 1791 ûndernommen troch de Spaanske ûntdekkingsreizgers Juan Carrasco en José María Narváez. Harren opdrachtjouwer Francisco de Eliza joech doe oan 'e seestrjitte de namme Gran Canal de Nuestra Señora del Rosario la Marinera ("Grutte Wetterwei fan Us Leaffrou fan Rosario fan de Seefarders"). Fierdere ferkenning waard yn 1792 útfierd troch de Spanjert Dionisio Alcalá Galiano en de Ingelsman George Vancouver. Dy lêste joech de seestrjitte de namme 'Golf fan Georgia', nei kening George III fan Grut-Brittanje. It fêstelân oan 'e eastkant fan 'e seestrjitte neamde er Nij-Georgje, en gebieten fierder nei it noarden neamde er Nij-Hannover en Nij-Bremen.
Yn 1872 waard foar it earst it kontroversjele idee yn omtinken nommen om in brêge oer de Strjitte fan Georgia te bouwen, dy't Vancouvereilân ferbine moast mei it fêstelân fan Britsk-Kolumbia. Yn 't earstoan gie it dêrby om in spoarbrêge oer it Nau fan Seymour by Menzies Bay, foarby de noardwestlike útein fan 'e seestrjitte. Lettere útstellen beëagen om 'e Strjitte fan Georgia sels te oerbrêgjen. Tsjintwurdich tinkt men oan in tunnel ûnder de seestrjitte troch, dy't de stêdekloft fan Vancouver, op it fêstelân, ferbine moat mei it regearingssintrum Victoria, de haadstêd fan Britsk-Kolumbia, op Vancouvereilân. Dat idee is net inkeld kontroversjeel fanwegen de kosten, mar ek omreden fan 'e ynfloed dy't it op Vancouvereilân hawwe soe. Foarstanners sizze dat it toerisme op it eilân der in grutte triuw yn 'e rêch fan krije soe, wylst tsjinstanners bang binne dat it eilân dan noch fierder ferstedskje sil, mei alle negative gefolgen dy't dêrmei mank geane foar de natoer.
Dom fan Aken
De Dom fan Aken (Dútsk: Aachener Dom) is in katolike tsjerke yn de Dútske stêd Aken. It is de âldste katedraal fan Noard-Europa, dy't boud waard yn opdracht fan keizer Karel de Grutte. Keizer Karel waard hjir nei syn dea yn 814 byset. Yn it tiidrek 936-1531 wie de Paltskapel it plak dêr't tritich keningen en tolve keninginnen kroand waarden. De tsjerke is tsjintwurdich de katedraal fan it yn 1802 oprjochte bisdom Aken.
Bouskiednis
Om 796 hinne bêgûn Karel de Grutte tagelyk mei de bou fan syn paleis en mei de bou fan de Palstkapel. Boumaster wie Odo fan Metz, dy't nei alle gedachten fan Armeensk komôf wie. Model foar de bou stiene byzantynske bouwurken, lykas de Basilyk fan San Vitale yn Ravenna en de lytse Hagia Sophia yn Konstantinopel. It ûntwerp fan de kapel wie in oerkoepele achthoekige binnenromte, dy't ommantele waard troch in sechtjinhoekige bûtenmuorre. Op it westen slute in oanbou fan twa ferdjippings oan mei oan wjerskanten treptuorren. It portaal foar it westwurk datearret út de 18e iuw en it dêr boppe út de goatyske tiid. Wannear't de krekte foltôging fan de kapel wie is net wis, mar neffens in hânskrift út 798 wie de kapel doe hast klear en yn it jier 805 wijde paus Leo III de foltôge kapel yn. Wytsings brochten by in ynfal tsjin de ein fan de 8e iuw in soad skea oan it bouwurk, mar yn 983 folge it herstel.
Keizer Freark I, ek bekend ûnder de namme Barbarossa (Readburd), liet foar it koepelferwulft fan it oktogoon (achthoeke) in keunstsinnige ljochter meitsje, dy't der ek no noch hinget. De kroaningskapel waard mei it hillich ferklearjen fan Karel de Grutte yn 1165 de haadtsjerke fan it Ryk. It oerskot fan Karel krige in skryn, dy't yn de kapel in plak krige. Aken waard dêrmei ien fan de belangrykste beafeartsplakken fan Europa.
Yn de rin fan de tiid waarden oan de sechtjinhoekige skyl om it oktogoon meardere kapellen oanboud:
It oarspronklike tintdak op it oktogoan waard nei in brân yn 1664 troch de hjoeddeiske koepel mei fâlden ferfongen. Nei 1945 waard de kriichsskea oan de tsjerke wer ferholpen. Yn 1978 wie de domtsjerke ien fan de earste monuminten op de list fan it UNESCO-wrâlderfskip.
Ynterieur
Net it hiele ynterieur bleau troch de iuwen hinne bewarre. Guon foarwurpen waarden ferkocht, oare keunstwurken gyngen ferlern tidens de Frânske besetting fan it Rynlân yn it begjin fan de 19e iuw of by bombardeminten yn de Twadde Wrâldkriich.
Wolvinne
Yn de foarhal stiet in byld fan de brûnzen wolvinne, oaren miene in bear, dy't yn de Romeinske tiid datearre wurdt. Neffens it lêste ûndersyk foarme de wolvinne in diel fan in jachtgroep út de hellenistyske tiid (3e iuw foar Kristus). At it in wolvinne is soe it byld symboal stean kinne foar Karel's stribjen om mei de stifting fan in nij imperium it âlde romeinske wrâldryk fuort te setten. De wolvinne ferwiist yn dat gefal nei de leginde fan Romulus en Remus as mytyske stifters fan Rome.
Pynappel
Foar de wolvinne oer stiet yn de foarhal in mei sokkel 91 sintimeter hege brûnzen pynappel. De âldens fan it brûnzen wurk is in striidkwestje, mar wurdt rûsd tusken de 3e oant 10e iuw nei Kristus. De sokkel is Ottoansk en hat in skreane ynskripsje, dy't ferwiisd nei de Mesopotaamske rivieren, de Tigris en de Euphraat. It soe wêze kinne dat de pynappel yn de karolingyske tiid in fontein west hat yn it atrium foar it westwurk fan de Paltskapel.
Antike pylders
Yn de kapel liet Karel de Grutte net dragende Italjaanske pylders út de antike tiid opstelle. Paus Hadrianus I joech Karel yn 786-787 tastimming om it antike boumaterjaal út Rome en Ravenna wei te heljen. Yn 'e simmer fan 1794 rôve it doedestiidske Frânske bestjoer de antike pylders út de tsjerke om se nei Parys te bringen. Yn 1815 kamen dêrfan in tal, foar in part skeinde, pylders werom. Oare weardefolle pylders bleaune yn it Louvre. Ek in tal kapitelen fan carrara-marmer kamen net werom en bleaune yn Parys.
Brûnzen karolingyske keunstwurken
Foar de kapel waarden tal fan brûnzen foarwurpen getten yn in jitterij op it Akener Paltshof (no: Katschhof). De beide doarren fan de foarhal, dy't mei syn twaen sûnt de 14e iuw as Wolfstür oantsjut wurdt, waarden om it jier 800 hinne yn Aken getten. Dizze Wolfstür siet oarspronklik yn de sechtjinhoekige skyl om it oktogoon. Eltse fleugel is yn acht rjochthoeken ferdield, wêrfan't de fjilden in sierlike list hawwe. De beide doarknoppen hawwe de foarm fan liuwekoppen. Njonken de Wolfstür bleaune noch twa lytsere brûnzen doarren út de karolingyske tiid bewarre, dy't by de yngong fan it oktogoon nei de Hubertuskapelle en de Annakapelle te finen binne. Ek in achttal brûnzen hekken yn de iepeningen fan de galerij nei de binnenromte fan it oktogoon ta datearje út de karolingyske tiid. Yn 'e Frankse tiid waarden de hekken fan harren plak helle, mar se bleaune yn Aken en krigen letter wer in plak yn de tsjerke.
Ambo
Tusken 1002 en 1014 liet Hindrik II in ambo foar de kapel meitsje. It is ien fan de meast pronkske skatten fan Ottoonske keunst. De iken kânsel is û.o. belein mei stikken agaat, ealstienen, saken út de antike tiid, koperreliëfs mei foarstellings fan de evangelisten en sechsde-iuwske ivoaren reliëfs. Nei't it nije koer yn 1414 kaam, waard de ambo út it oktogoon helle en nei de súdlike kant fan it earste koertravee ferpleatst. De houten opgong waard yn 1782 tafoege. Op heechtiidsdagen wurdt de kânsel ek hjoeddedei noch brûkt.
Barbarossa-ljochter
De ljochter fan Barbarossa hinget likernôch fjouwer meter boppe de flier fan de koepel fan it oktogoon. It hat in trochsnit fan 4,16 meter en symbolisearret mei syn krâns en de acht grutte en acht lytse toereftige lantearns de stedsmuorre fan it Himelske Jeruzalim. De tusken 1165 en 1170 makke ljochter waard skonken troch keizer Freark I en syn frou Beatrix fan Boergonje. In restauraasje fan de ljochter yn oktober 1998 koste 875.000 DM. Mei heechfeesten wurde de 48 kearsen fan de ljochter oanstutsen.
Brooklyn Lee
Brooklyn Lee, echte namme: Nina Ramos (yn Ohio, 1 juny 1989), is in Amerikaansk rêstend neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Yndiaansk, Portorikaansk en Sweedsk etnysk komôf. Har skûlnamme wurdt ek wol misstavere as Brooklynn Lee. Hja sette yn 2010 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2012 wûn se û.m. de AVN Award foar bêste nije stjer. Yn 2013 beëinige Lee har karriêre as pornoaktrise.
Dom fan Aken
Karlschrein
Yn 1215 waard de Karelskryn troch Akener goudsmeden foltôge. Hjirfoar wie opdracht jûn troch kening Freark II, nei't syn pake Freark I earder al de oerbliuwsels fan Karel de Grutte yn it jier dat dy hillich ferklearre waard opgrave litten hie om se te ferearen. Freark II brocht op 27 july 1215 Karel's oerbliuwsels persoanlik oer en slute sels de skryn. De skryn hat de foarm fan in basilyk en is oan de foarkant fersierd mei reliëfs fan Kristus, Karel de Grutte, paus Leo III en aartsbiskop Tupin fan Reims. De achterkant hat reliëfs fan Marije mei it bern Jezus en oan de beide lingtekanten keningen fan it Hillige Roomske Ryk dy't Karel de Grutte opfolgen.
Strahlenkranzmadonna
De iken dûbele Madonna mei in krâns fan strielen fan 2,85 meter by 2,23 meter waard yn 1524 troch Jan van Steffeswert út Maastricht makke en hinget sûnt yn de apsis fan it goatyske koer.
Brooklyn Lee
Jonkheid
Lee waard yn 1989 berne yn 'e Amerikaanske steat Ohio, as de dochter fan in etnysk Portorikaanske heit en in mem dy't fan mingd Yndiaansk en Sweedsk komôf wie. Hja groeide fierhinne op yn Ohio, mar wenne as bern ek op Porto Riko en yn Kentucky, New York, Pennsylvania en Kanada. Neffens eigen sizzen begûn Lee foar it earst nei pornofilms te sjen doe't se tsien jier wie.
Dom fan Aken
De domskat
De skat fan de tsjerke heart by de meast yndrukwekkende tsjerkeskatten fan de wrâld. Yn 1978 waard de skat tegearre mei de tsjerke op de list fan it UNESCO-Wrâlderfgoedlist opnommen. De skat bestrykt in perioade fan de let-antike oant de Nije Tiid. In part fan de skat wurdt tsjintwurdich yn in yn 1995 op 'e nij ynrjochte romten oan de kleastergong útstald. De tsjerkeskat bestiet út goudsmidkeunst, ivoaren keunswurken, manuskripen, textyl en tsjerklike klaaiing. Njonken dizze saken bestiet de skat ek út de keunstwurken dy't yn de tsjerke stean of hingje.
Guon saken wurde ek by spesjale gelegenheden noch liturgysk brûkt, lykas it ottoanske Lotharkreuz, it ek ottoanske gouden boekomslach of de wapenkist fan Richard fan Cornwall, dy't tidens de Akener beafeart (Aachener Heiligtumsfahrt) brûkt wurdt. Mei de útrikking fan de Ynternasjonale Karelspriis, dy't op Himelfeartsdei plak fynt, wurdt foarôfgeande oan de sermoanje yn it riedshûs tidens de mis yn de tsjerke de Karelsbúste opsteld.
Brooklyn Lee
Pornokarriêre
Yn 2010, doe't se 21 jier wie, liet Lee har dêr ynskriuwe by it foaroansteande ympressariaat LA Direct Models, en datselde jiers makke se har debút yn in pornografyske film. Yn novimber 2011 tekene se in eksklusyf kontrakt mei Spiegler Girls, it ympressariaat fan Mark Spiegler. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn 210 films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Evil Angel, Digital Playground, Zero Tolerance, Shane's World, Digital Sin, Elegant Angel, Jules Jordan Video, Adam & Eve en Hustler Video.
Dom fan Aken
Sêge
Doe't tidens de bou fan de dom it jild oprekke woe de duvel wol in handsje helpe. Foar de sinten woe hy lykwols wol wat werom ha en dêrom easke de duvel de earste siel op dy't de nije tsjerke yngyng. Fansels rekkene de duvel der grif op dat dizze persoan de biskop wêze soe. Mar de ynwenners fan Aken wiene ek net fan juster en hellen in fyt mei de duvel út. Hja tochten: as wy no ris in wolf as earste de tsjerke ynjeie, dan kin de duvel de siel fan dat bist krije. En sa barde it. Doe't de duvel der achter kaam dat de lju him te fiter hiene, waard hy poerlilk. Jammerjend en skriemend kaam er de tsjerke út en hy sloech de doar sa hurd ticht, dat hy dêrby de tûme ferlear. Dizze tûme kin men tsjintwurdich noch jimmeroan fiele yn in gat fan it ornamint fan de rjochter liuw op de brûnzen foardoarren.
Brooklyn Lee
Pornokarriêre
Dêrnjonken wie se ek wol yn 't spier foar minder bekende Amerikaanske studio's, lykas Legend Video, Mike Adriano Media, Pure Play Media, Seymore Butts Home Movies, Third Degree Films, West Coast Productions en Girlfriends Films. Ek spile se yn films fan it Kanadeeske Mile High Media, it Sweedske Private en it Frânske Vidéo Marc Dorcel. Teffens wurke se in protte foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Naughty America, Brazzers en Dogfart.
Guon fan Lee har bekendste films wiene Spider-Man XXX: A Porn Parody (2011), in parody fan Vivid Superhero op 'e Spider-Man-superheldefilms; Voracious (2012); en The New Behind the Green Door (2013), in remake fan 'e pornoklassiker Behind the Green Door, út 1972. Yn dy lêste film fertolke Lee de rol fan haadpersoan Hope, dy't ûnder har syktocht nei har biologyske mem bestrûpt rekket yn in trange ûnderwrâld. Lee wie ûnder har pornokarriêre tige súksesfol. Se wûn njoggen AVN Awards (de Oscars fan 'e pornowrâld), wêrûnder yn 2012 dy yn 'e kategory bêste nije stjer, en waard noch fyftjin oare kearen nominearre foar in AVN Award. Yn 2013 wûn se fierders de Xbiz Award yn 'e kategory froulike artyst fan it jier.
Shorttrack op de Olympyske Winterspullen 2010
De XXIe Olympyske Winterspullen waarden fan 12 oant en mei 28 febrewaris 2010 hâlden yn Vancouver, yn Kanada. It shorttrack hie plak yn it Pacific Coliseum.
Brooklyn Lee
Pornokarriêre
Lee beëinige har karriêre as pornoaktrise op 1 maaie 2013, in beslút dat se letter befêstige yn in fraachpetear mei AVN, it toanoanjaande tydskrift fan 'e Amerikaanske pornoyndustry. Dêrby joech se oan dat de twafâldige reden foar har beslissing wie dat se har talizze woe op in oplieding en dat se no in fêste relaasje mei in freon hie, en dat se dêrom gjin geslachtsferkear mei oare manlju mear hawwe woe. Lee ferwidere ek har Twitter- en Tumblr-siden, en is langer net mear aktyf op 'e sosjale media.
Televisa
Grupo Televisa, S.A.B. is in Meksikaansk mediabedriuw oprjochte yn 1973 troch Emilio Azcárraga Vidaurreta. It haadkantoar is yn Meksiko-Stêd.
Shorttrack op de Olympyske Winterspullen 2010
Medaljespegel
De top-5 fan lannen dy't by it Shorttrack medaljes wûn ha by de Olympyske Winterspullen fan 2010.
Brooklyn Lee
Mainstream-aktiviteiten
Brooklyn Lee wurke ek mei oan 'e fideoklip fan it nûmer Raise Your Glass, út 2010, fan 'e Amerikaanske sjongster Pink. Dêryn wie hja mei trije oare LA Direct Models blyndoeke te sjen wylst se molken waarden om in flesse te foljen dêr't neitiid in keal út boarnd waard. Yn deselde fideoklip wie Lee ek te sjen yn in sêne wêryn't der roazebledsjes út har mûle wei de loft yn sjitte. Yn 2013 wurke Lee yn 'e mande mei fyftjin oare Amerikaanske pornoaktrises mei oan 'e dokumintêre Aroused, fan regisseur Deborah Anderson.
Lichemsskaaimerken
Brooklyn Lee is blank, mei brune eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65 m lang, mei in gewicht fan 53 kg, en in natuerlike kupmaat 32C. Se hat gjin piercings, mar al ferskate tatoeaazjes: in heraldyske leelje ûnder har nâle; de tekst "Love" oan 'e binnenkant fan har rjochterûnderearm; stjerren oan 'e bûtenkant fan har lofterankel en op har lofterfoet; de tekst "Memento Mori" op har bopperêch; en de tekst "Veritas" op har rjochtermulfinger.
Pablo Gargallo
thumb|Portret Pablo Gargallo, 1910 Pablo Gargallo (Maella, Aragon 5 jannewaris 1881 – Reus, Tarragona 28 desimber 1934) wie in Spaansk skilder en byldhouwer. Hy jildt as ien fan de wichtichste avantgarde-keunstner fan Aragon.
Museum Pablo Gargallo
Yn 1985 waard yn Zaragoza it Museo Pablo Gargallo iepene. It museum húsmannet yn it eardere Palacio de Argillo.
De Mem fan Doutzen
'De Mem fan Doutzen' is in liet fan de Fryske punkband Strawelte. It willepunknûmer waard yn Fryslân in hit yn 2008. . De tekst is skreaun troch Foppe Land. It hardcorenûmer giet oer (de mem fan) it Fryske topmodel Doutzen Kroes. Doe’t Land it nûmer skreau wie hy 43 en Doutzen 23. Dat leeftydsferskil fûn er te grut om syn leafde foar Doutzen te besjongen. Hy hie ommers Doutzen har heit wêze kind. Mar dan hy koe wol oer de mem fan Doutzen sjonge dy 't ûngefear fan syn leeftiid wie. Troch dy gedachte wie de tekst yn trije minuten klear. It liet giet oer de ik-figuer dy’t by in rûntsje hurdfytsen it paad bjuster rekket en yn de earms falt fan in blonde boerefaam. It wyske is fan Take 'em all fan de âlde punkband Cock Sparrer. De Doelleazen makken der in pear jier letter in houseferzje fan. By in optreden foar Omrop Fryslân waard Strawelte op in kear ferrast troch de komst fan de echte heit en mem fan Doutzen. Dat waard it begjin fan in waarm kontakt tusken de 'Wâldsjers'. Yn 2009 kaam it nûmer op nûmer 2 binnen fan de Fryske Top 100 fan Omrop Fryslân. It soe dêr oant 2014 yn de top 10 einigje.
Lubentiuskirche (Dietkirchen)
De St.-Lubentiuskirche (Sint-Lubentiustsjerke) is in tsjerke yn it Dútske plak Dietkirchen, in Stadtteil fan de Hessyske gemeente Limburch oan de Lahn. De eardere stiftstsjerke stiet op in hege rots fuort oan de rivier de Lahn. Yn de tsjerke wurde de reliken fan de hillige Lubentius bewarre, itjinge de tsjerke in heech oansjen joech. It stift gie op de 9e iuw werom, mar waard mei de sekularisaasje opheft. Hjoeddedei is de tsjerke in roomske parochytsjerke, de súdeastlike Dreifaltigkeitskapelle (Kapel fan de Trijefâldichheid) wurdt troch de protestânske gemeente brûkt.
It bouwurk is in romaanske basilyk mei in dwersskip en in gevel mei dûbele tuorren.
Ynrjochting
thumb|left|Grûnplan fan de Lubentiustsjerke De tsjerke hat in ynrjochting dy't benammen út 18e iuwske keunstwurken bestiet. It Marienaltar (Marije-alter) yn de apsis fan it noardlike dwersskip is fan 1758. It Petrusalter oan de eastlike muorre fan it súdlike dwersskip waard yn 1760 boud.
It renêssânse epitaaf yn it eastlike diel fan it noardlike sydskip waard yn 1550 foar de ridder Philipp fan Dehrn oprjochte. Dêrnjonken hingje trije izeren foetringen. Neffens de oerlefering soe de ridder Dietrich fan Dehrn de foetringen út tankberens oan de tsjerke jûn ha, nei't dy út Turkske finzenskip befrijd waard. De krúsigingsgroep yn it folgjende travee yn westlike rjochting is in wurk út 1699. Njonken it yngongsportaal hinget in houten byld fan Jakobus de Aldere. Oan de oare kant fan de doar stiet it basalten doopfont út de 13e iuw, it houten deksel fan it doopfont datearret út 1600.
Lubentiuskapelle
Yn de westlike muorre fan it noardlike sydskip is de yngong nei de Lubentiuskapel. Under it alter is in stiennen sarkofaach, wêryn't nei alle gedachten yn de 9e iuw it bonkerak fan de hillige Lubentius ((berne ± 300; ferstoarn ± 370 yn Kobern) nei Dietkirchen brocht waard en wêryn't it ek no noch leit. Efter it moderne traaljewurk fan de alteropbou is in reliquarium yn de foarm fan in búste. Yn de holle fan de búste wurdt in part fan de skedel fan Lubentius bewarre. De holle fan de búste datearret út 1300, it ûnderste diel stamt út 1477.
Dreifaltigkeitskapelle
De Kapel fan de Trijefâldichheid stiet oan de súdeastlike kant fan de tsjerke en waard om 1370 hinne boud. Efkes foar 1700 waard de kapel yn barokke styl feroare. Ut dy tiid stamt ek it tsjintwurdige alter. Efter it alter is in muorreskilderij dy de "Foarspraak fan Kristus foar it minskdom" as tema hat. Ienris yn de moanne wurdt hjir in protestânske tsjinst holden.
Michaëlskapelle
De Michaelskapel stiet oan de noardeastlike kant fan de tsjerke. De kapel waard koart foar it jier 1000 boud. Under de kapel leit in ossuarium. It alter fan de kapel is neogoatysk en toant de aartsingel Michael as oerwinner fan de duvel. Yn it easten is in lyste apsis, dy't earder tichtmitsele wie en yn 1958 iepenbrutsen waard. Hjirby kamen resten fan midsiuwske muorreskilderingen oan it ljocht.
Merenwijk
thumb|Skematyske kaart fan Merenwijk De Merenwijk is meast noardlike wenwyk yn de Nederlânske stêd Leien. De wyk wurdt yn it suden fan de rest fan de sted skieden troch in grienseame mei folkstunen en sportfjilden. Yn it westen fan de wyk leit it spoar fan Leien nei Schiphol, yn it noarden de Kagerplassen en yn it easten it kanaal de Zijl. Op 1 jannewaris 2014 hie de Merenwijk 14.415 ynwenners.
Skiednis
De Merenwijk is boud yn de Broek- en Simontjespolder, dy't oant 1966 by de gemeente Oegstgeest hearde en yn dat jier by Leien foege waard. It earste part fan de wyk waard oplevere yn 1971 en de rest wie foltôge yn 1980. It Wijkpark Merenwijk en de Broekwei herinnerje noch oan de tiid dat it gebiet in polder wie.
Skaaimerken
De wyk karakterisearet him troch de yn de jierren 70 en 80 (20e iuw) faak tapaste blomkoalstruktuer. Der binne twa ynfalswegen: de Gooimeerlaan en de Ijsselmeerlaan, dy't útkomme op de rûnwei. De bebouwing is sa wol binnen as bûten dy diken te finen.
Midden yn de wyk leit it Wijkpark Merenwijk, dêr't ek in bernebuorkerij te finen is. Oan de râne fan dit park leit it wyksintrum, dêr't alle foarsjennings te finen binne. Der is ûnder oare in winkelsintrum, in tsjerke en in biblioteek.
It meast súdlike part fan de wyk, oan de Slaaghsloot, wurdt ek wol de Slaaghwijk neamd. De Slaaghwijk is it âldste stik fan de Merenwijk en waard boud in de jierren 1970. It grutste part fan dy wyk bestiet út galarijflats, mei dêr omhinne in soad grien. Dat in tsjinstellingen ta de rest fan de wyk, dêr't foaral leechbou te finen is.
Auður Jónsdóttir
Karriêre
Auður Jónsdóttir waard yn 1973 berne yn 'e Iislânske haadstêd Reykjavik. As pakesizzer fan 'e skriuwer Halldór Laxness, dy't yn 1955 de Nobelpriis foar de Literatuer wûn, groeide hja op yn in boekeminnend fermidden. Jónsdóttir die in sjoernalistike oplieding, en wurket noch altyd as freelance-sjoernaliste. Yn 1998 publisearre se har debútroman Stjórnlaus Lukka ("Loksilligens"), wêrmei't se daliks in nominaasje yn 'e wacht sleepte foar de Iislânske Literatuerpriis foar bêste fiksje.
Sûnt hat Jónsdóttir noch in fiiftal romans, in stikmannich koarte ferhalen en guon berneboeken útbrocht. Har opmerklikste berneboek is Skrýtnastur Er Maður Sjálfur ("It Nuverste Is Men Sels"), út 2002, dat in biografy fan har pake Halldór Laxness is dy't skreaun is foar bern. Om dat wurk waard Jónsdóttir priizge troch de Iislânske Uny fan Bibleteken, dy't it as tige gaadlik ûnderwiismateriaal foar bern beskôge.
Har grutste súkses hie Jónsdóttir mei har roman Fólkið í Kjallaranum ("De Minsken yn de Kelder"), dêr't se yn 2004 de Iislânske Literatuerpriis foar bêste fiksje mei wûn en dêr't se yn 2006 mei nominearre waard foar de tige prestizjeuze Literatuerpriis fan de Noardske Ried. It boek ferskynde yn Deenske, Sweedske en Dútske oersettings, en waard ek yn dy lannen tige goed ûntfongen. Yn 2006 waard Jónsdóttir foar de roman Tryggðapantur ("In Leafdesteken") nochris nominearre foar in Iislânske Literatuerpriis.
Har roman Vetrasól ("Wintersinne"), út 2008, waard yn 2011 yn it Dútsk publisearre troch Random House ûnder de titel Jenseits des Meeres Liegt die Ganze Welt, en yn it Nederlânsk troch Querido as Daarginds. Sawol yn Dútslân as yn Nederlân wiene de kritiken loovjend. De filmrjochten op Vetrasól en Fólkið í Kjallaranum binne ûnderwilens ferkocht.
Jónsdóttir wurke yn 2009 en 2010 in jier as fêst skriuwster foar it Stedsteäter fan Reykjavik, wêrby't se yn gearwurking mei Ólafur Egilsson in toanieladaptaasje fan har roman Fólkið í Kjallaranum makke. It stik waard yn 2010 en 2011 opfierd en wie in grut súkses. Jónsdóttir en Egilsson wûnen in Iislânske Teäterpriis foar bêste toanieladaptaasje.
Priveelibben
Auður Jónsdóttir wennet yn Reykjavik. Hja is troud mei de Iislânske auteur en yllústrator Þórarinn Leifsson en hat mei him in soan.
Berop
In berop is in gearhingjend gehiel fan arbeidstaken, foar de útfiering wêrfan't ferlet is fan in beskate fakkennis. In berop kin fuortbestean los fan 'e yndividuële beoefener en is dêrmei foar de maatskippij as sadanich werom te kennen. Oer it algemien kin in berop fierders omskreaun wurde as in type beuzichheid dy't men útoefenet om jins ynkommen te fertsjinjen, sadat men jinsels ûnderhâlde kin. In haadberop is de foarnaamste beropsaktiviteit fan in persoan, en dêrmei teffens syn of har breawinning. In haadberop wurdt yn 'e regel foltiids útoefene. Dêrnjonken hawwe guon minsken noch in byberop of njonkenberop, dat as byfertsjinst yn dieltiid útoefene wurdt los fan 'e haadaktiviteit. Ek studinten, dy't gjin haadberop hawwe, beskikke faak wol oer ien of mear bybaantsjes om harsels mei te ûnderhâlden.
Der bestiet in ûnderskie tusken de begripen arbeid en berop. Men kin in berop hawwe sûnder arbeid te ferrjochtsjen (bgl. as men siik of mei pinsjoen is), en oarsom kin men ek arbeidzje sûnder in berop te hawwen (húsfrou is bgl. gjin berop, mar men kin net sizze dat húsfroulju gjin arbeid ferrjochtsje). It ferskil tusken in berop en in funksje is dat in berop maatskiplik bepaald wurdt, wylst in funksje bepaald wurdt troch de organisaasje wêrby't men wurket. Om in foarbyld te jaan: strjitmakker is in berop, mar foarman fan ploech strjitmakkers is in funksje fan ien dy't noch hieltyd as berop strjitmakker hat. Beroppen kinne yn ferskate kategoryen opdield wurde. De wichtichste opdieling is dy yn 'e kategoryen ûndernimmer (lju dy't in eigen bedriuw hawwe), wurknimmer (lju dy't by it bedriuw fan in oar yn 'e tsjinst binne) en amtner (lju dy't by de oerheid yn 'e tsjinst binne).
In berop kriget men yn 'e regel troch it folgjen fan in oplieding ta in beskaat berop. Jins berop hat grutte ynfloed op 'e posysje dy't men hat yn 'e bredere sosjale struktuer. It winnen fan in ynkommen is net de iennichste reden om in berop út te oefenjen; soks kin ek persoanlike foldwaning jaan, bgl. om't it in nuttige bydrage oan 'e maatskippij is, om't men jins persoanlike talinten derfoar brûke kin, of om't it oangeande berop jin maatskiplike status jout. Dêrby moat wol oantekene wurde dat lju dy't in protte lok hawwe, fan har hobby har berop meitsje kinne, mar dat de grutte mearderheid fan 'e minsken syn berop net foar syn plezier útoefenet.
Men kin stelle dat beroppen al like lang besteane as de minskheid sels. Jager is nei alle gedachten it âldste berop dat der bestiet. Oare tige âlde beroppen binne fisker, lânbouwer, feehâlder en prostituee. Nei de stifting fan 'e earste stêden kamen dêr al gau de keaplju by en ek de ambachtslju, lykas bakkers, slachters, smidden, timmerlju, fervers, skroarren en skuonmakkers. Under de Midsiuwen waarden de beoefeners fan sokke ambachten feriene yn saneamde gilden. Dat wiene de earste beropsorganisaasjes, dy't foar de belangen fan har leden opkamen. Fan 'e ein fan 'e achttjinde iuw ôf joech de Yndustriële Revolúsje oanlieding ta in gruttere arbeidsspesifikaasje, dy't late ta in almar oanwaaksend tal nije beroppen.
Ingelske gotyk
thumb|Westminster Hall, ôfbylde yn 1808 thumb|[[Katedraal fan Hereford (1079-1140)]] De Ingelske gotyk is in fariant fan de gotyk dy't him frij selsstannich ûntjûn hat út it Frânske foarbyld. Tradisjoneel wurde trije perioaden ûnderskieden:
Dy termen waarden foar it earst brûkt yn de iere 19e iuw troch Thomas Rickman yn syn wurk Attempt to Discriminate the Style of Architecture in England. It ûnderskied tusken de perioaden is goed te sjen yn de dekoraasje fan de spitse finsters dy't tekenjend foar de gotyk binne. Fanwegen de lange bouwtiden fan in protte tsjerken en abdijen is dy yndieling lykwols net samar op bouwurken as gehiel, dy't eleminten út ferskate perioaden hawwe kinne, ta te passen.
Yn de Ier Ingelske perioade wienen de spitsbôgefinsters betreklik smel en heech, mei mar in bytsje of gjin trasearring (maaswurk). Yn it Decorated waarden de finsters breder en krigen se hieltiten mear dekorativere trasearringen. Der wurdt yn it Decorated ûnderskied makke tusken de geometryske perioade (geometrical period) en de Bochtige perioade (curvilinear period). By de earste wurdt foaral gebrûk makke fan sirkels foar de trasearring yn it boppeste part fan de finsters. De curvilinear period brûkt bredere finsters en in frijere ynfolling fan de fersiering mei floeiende linen. It Perpendicular lei meast de klam op fertikale linen, net allinne yn de finstertrasearringen, mar ek yn de foarmen fan de bouwurken sels. Ek it waaierferwulft is typearjend foar dizze spesifyk Ingelske styl. De ierste grutskalige tapassingen fan goatyske arsjitektuer yn Ingelân binne de katedraal fan Canterbury en de Abdij fan Westminster (Westminster Abbey). In protte skaaimerken fan de goatyske arsjitektuer binne op in natuerlike wize út de Romaanske arsjitektuer (yn Ingelân faak Normandyske arsjitektuer neamd) fuortkaam. Dy evolúsje is foaral te sjen yn de Normandyske katedraal fan Durham, dy't it betiidste puntige ribbele hege ferwulft hat dat bekend is.
In protte fan de grutste en moaiste wurken fan de Ingelske arsjitektuer, benammen de midsiuwske katedralen fan Ingelân, binne foar it grutste part boud yn de goatyske styl. Ek kastielen, paleizen, grutte huzen, universiteiten en in soad lytsere pretinsjeleaze sekuliere gebouwen, lykas hofkes en hannelshallen, binne yn de styl boud. In oare wichtige groep fan goatyske gebouwen yn Ingelân binne de parochytsjerken, dy't, krekt as de midsiuwske katedralen, faak al yn de Normandyske tiid stichte binne.
De goatyske boustyl moast ek yn Ingelân romte meitsje foar de renêsânsyske yn de 16e en 17e iuw, mar kaam ein 18e iuw ta nij libben as in akademyske styl en waard populêr as Gothic Revival-arsjitektuer yn de 19e iuw (sjoch neogotyk).
De Braaid
thumb|De Braaid mei oerbliuwsels fan in [[Rûnhûs op de foargrûn ± 650 f.Kr. Op de eftergrûn steane oerbliuwsels fan twa langhuzen út ± 950 f.Kr.]]
De Braaid (Ingelsk: The Braaid) is it stee mei in Keltysk rûnhûs út de Izertiid en twa Noarske langhuzen yn it buorskip Marown op it eilân Man; dy oerbliuwsels wize op bewenning oant de 11e of 12e iuw ta. Ynearsten waard it fûnemint fan it rûnhûs oansjoen foar in stiensirkel.
It stee is frijwat unyk, omdat dêr in gebou út de Izertiid en gebouwen yn de Wytsingestyl bewarre bleaun binne, dy't ek tagelyk brûkt binne.
It plak leit tusken de delsetting Braaid en de berch Murray. Tichtby leit ek it Broogh Fort.
Feldberger Seenlandschaft
Feldberger Seenlandschaft ('gebiet fan de marren fan Feldberch') is in gemeente yn de Dútske dielsteat Meklenburch-Foarpommeren, en is part fan it Landkreis Meklenburchske Seenplatte.
Op 13 juny 1999 waarden de stêd Feldberg en de gemeenten Conow, Dolgen, Lichtenberg en Lüttenhagen meiïnoar de nije gemeente Feldberger Seenlandschaft.
It toerisme is in wichtige boarne fan ynkomsten.
Krekt nei de Twadde Wrâldoarloch waard de skriuwer Hans Fallada, dy't yn dy tiid yn Feldberg wenne, foar 18 moannen beneamd ta waarnimmend-boargemaster.
Wenkearnen
Plakken yn de gemeente binne:
It eardere doarp Krüselin is ûnbewennen sûnt 1945.
Hildesheim (Landkreis)
Geografy
De lânkring grinzget mei de klok mei begjinnend yn it noardwesten oan de Regio Hannover, oan de lânkring Peine, oan de kringfrije stêd Salzgitter, oan de eksklave Baddeckenstedt fan de lânkring Wolfenbüttel en oan de lânkringen Goslar, Northeim, Holzminden en Hameln-Pyrmont.
Wylst de noardlike helte fan de lânkring in stedsker karakter hat, is it suden oerdutsen mei bosk. Fanút it suden streamt de Leine troch de lânkring en troch de stêden Alfeld en Gronau ferlit de rivier yn it noardwesten de lânkring. De boarne fan it rivierke de Innerste leit yn de lânkring Goslar en mûnet nei't it troch Hildesheim streamt yn de Leine. Tusken de Leine en de Innerste lizze it heuveleftige Hildesheimer Wald en de Sieben Berge.
Skiednis
It prusyske regear ferdielde yn 1885 de provinsje Hannover yn distrikten. Yn it gebiet fan de hjoeddeiske de lânkring waarden fjouwer distrikten ynsteld: Hildesheim, Alfeld, Gronau en Marienburg. Yn 1932 waard Alfeld gearfoege mei Gronau, sadat der noch trije distrikten oerbleaune. Yn 1946 fûn der yn de nije dielsteat Nedersaksen in weryndieling plak: de stêd Hildesheim waard in selstannich distrikt en de rest fan it âlde distrikt Hildesheim waard mei Marienburg gearfoege yn it distrikt Hildesheim-Marienburg. Foar Alfeld bleaune de grinzen doe itselde.
Arbeitsdorf
Arbeitsdorf wie in Dútsk wurkkamp yn de Twadde Wrâldoarloch, op sa'n 30 kilometer fan Braunschweig. It kamp waard op 8 april 1942 iepene en wie ornearre as modelprojekt foar it mei-inoar oparbeidzjen fan de SS en de metaalyndustry. Yn Arbeitsdorf waarden de finzenen twongen ta slavearbeid en it nije prototype fan de Folkswein te meitsjen. Ofsieren waarden ûnder mear út de konsintraasjekampen Neuengamme en Dachau helle. Al op 11 oktober 1942 waard it kamp sletten. Der stoaren yn alle gefallen seis minsken yn Arbeitsdorf, de oerlibbenen waarden nei de sluting nei it easten deportearre.
Hildesheim (Landkreis)
Skiednis
Yn 1974 ferlear Hildesheim de status fan in selstannich distrikt. Hildesheim waard ûnderdiel fan it distrikt Hildesheim-Marienburg, dat de namme Hildeshiem krige. Yn 1977 waarden Hildesheim en Alfeld gearfoege.
Aleksander Fraser fan Touchfraser en Cowie
Aleksander Fraser fan Touchfraser en Cowie (Ingelsk: Alexander Fraser of Touchfraser and Cowie; yn Skotlân, 12?? – Dupplin Moor (Skotlân), 11 augustus 1332) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht.
Libben
Fraser troude mei Marije fan Bruce, in suster fan kening Robert I. It is ûnbekend wannear't dat houlik sletten is, mar it moat yn elts gefal foàr 1323 west hawwe, it jiers dat Marije kaam te ferstjerren. Hy wie har twadde man, nei de ridder Neil Campbell, dy't yn 1316 stoarn wie. Robert joech oan Aleksander Fraser ek de baronyen fan Cowie, Cluny en Kinnaird yn lien. Under de Twadde Skotske Unôfhinklikheidsoarloch kaam Aleksander Fraser op 11 augustus 1332 te sneuveljen yn 'e striid tsjin 'e Ingelsen yn 'e Slach by Dupplin Moor.
Seksuele fantasij
In seksuele fantasij of eroatyske fantasij is in fantasij dy't troch in persoan oproppen wurdt om him- of harsels seksueel op te winen. Soks wurdt benammen dien by it masturbearjen. In seksuele fantasij bestiet folslein en útslutend yn 'e tinzen fan 'e betinker en kin folslein byinoar fantasearre wêze, mar it kin ek it opheljen wêze fan in âld oantinken út jins ûnthâld of in kombinaasje fan oantinkens en fantasij. Seksuele fantasijen kinne behalven troch eigen oantinkens ek ynspirearre wurde troch in boek, tydskrift, film, tillefyzjeprogramma of wat dat men op it ynternet sjocht, en dy ynspiraasjeboarne kin pornografysk of eroatysk wêze, mar dat hoecht net. De ynspiraasjeboarne kin lykwols ek wat út it echte libben wêze, lykas in persoan dy't men seksueel oantreklik fynt.
It hawwen fan seksuele fantasijen is in frijwol universeel ferskynsel by de minske, hoewol't foarkommen fariëarret neffens geslacht, leeftyd, seksuele oriïntaasje en maatskippij. Sa blykt út wittenskiplik ûndersyk nei dit ûnderwerp dat manlju mear en faker seksuele fantasijen hawwe as froulju, en dat de jongerein mear seksueel fantasearret as âldere minsken. Heteroseksuele en homoseksuele manlju blike by elts ûndersyk konsekwint mear belangstelling te hawwen foar seksuele fantasijen oer flechtige seksuele kontakten as heteroseksuele froulju en lesbiënnes. Fral strang religieuze lju, mar ek in protte net bysûnder religieuze froulju, ûnderfine neffens ûndersiken gauris skuldgefoelens nei't se har oerjûn hawwe oan in seksuele fantasij.
Om't it neigean fan hoe faak oft ûnderskate seksuele fantasijen foarkomme, ôfhinklik is fan neat te betroubere tellings efterôf, is it ynherint dreech om soks te efterheljen. De meast foarkommende seksuele fantasijen lykje te wêzen (yn willekeurige folchoarder): it werbelibjen fan seks mei de hjoeddeistige partner, it fantasearjen oer manearen om seks te hawwen mei de hjoeddeistige partner dy't (noch) net wier foarkommen binne, en it fantasearjen oer seks mei in oare persoan as de hjoeddeistige partner. Wat dat lêste oangiet, fantasearje manlju bgl. faak oer in skoalfamke, in ferpleechster of in cheerleader, om mar wat te neamen, of oer in spesifike persoan dy't se kenne, mar mei wa't se gjin seksuele relaasje ûnderhâlde.
Om't yn 'e eigen fantasij neat ferbean is, geane seksuele fantasijen ek relatyf faak oer dingen dy't yn it echte libben ûnpraktysk, yllegaal of taboe binne. In foarbyld is ôftwongen seks en ferkrêfting, dêr't sawol manlju as froulju troch de bank nommen gauris oer fantasearje. Dit is in ûnderwerp wêrby't sawol fantasearre wurde kin oer it ôftwingen fan seks of it ferkrêftsjen fan in oar, as oer it ûndergean fan soks.
Dat immen deroer fantasearret om ferkrêfte te wurden, wol lykwols fansels net sizze dat dy persoan dat yn it echt ek graach belibje wolle soe, likemin as immen dy't fantasearret oer it ferkrêftsjen fan in oar fan doel is om dat yn 'e praktyk te bringen. Dejinge dy't fantasearret hâldt it hiele skoft alle sizzenskip oer wat der yn 'e fantasij bart, wat mei in ferkrêfting yn it echt fansels net sa is. Sa kinne froulju bgl. betinke, as se deroer fantasearje ferkrêfte te wurden, dat soks dien wurdt troch in man dy't se seksueel oantreklik fine, en foegje se faak romantyske eleminten oan it senario ta.
Takumi Minamino
(16 jannewaris 1995) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Red Bull Salzburg. Earder spile foar Cerezo Osaka. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2016.
Morsø (gemeente)
De gemeenteried hâldt sit yn it grutste plak Nykøbing Mors.
Sint-Sarkiskatedraal (Teheran)
De Sint-Sarkiskatedraal (Armeensk: Սուրբ Սարգիս մայր տաճար Surp Sarkis mayr tachar, Perzysk: کلیسای سرکیس مقدس‎) is in Armeensk-apostolykse tsjerke yn Teheran, Iran. De katedraal waard yn 1970 foltôge en ferneamd nei de Armeenske hillige Sint-Sarkis. It is de katedraal fan it Armeenske bisdom fan Teheran en ien fan de trije Armeenske bisdommen yn Iran.
Skiednis
Sûnt de foltôging fan de Mem Godstsjerke yn it sintrum fan Teheran yn 1945 hie de prelatuer fan de Armeensk-apostolyske Tsjerke yn Teheran syn plak yn de romten fan dy tsjerke. Oan it begjin fan de jierren 1960 waard besletten in nij plak foar de prelatuer te sykjen. De tsjerke krige by de plannen help fan de Armeenjer Markar Sarkissian. Doe't dy lykwols gaueftich ferstoar bleaune syn beide soannen it bouprojekt finansjeel stypjen om sa harren âlden te betinken. Sa koe it boukomitee fan de tsjerke in stik grûn oankeapje oan de doedestiidske Villa-strjitte (de tsjintwurdige Nejatollahi-strjitte). De bou fan de Sint-Sarkistsjerke sette yn 1964 útein ûnder it foar minderheden noch tolerante bewâld fan sjah Mohammad Reza Pahlavi en waard yn 1970 foltôge. In renovaasje fan de tsjerke fûn yn it jier 2000 plak.
Yn 2006 liet Hrair Hagopian ta neitins fan syn ferstoarne frou Vartoohi Davidian it doopbekken fan de tsjerke renovearje.
Alle jierren fynt yn en om de tsjerke op 24 april in plechtichheid plak om de slachtoffers fan de genoside op de Armeenjers te betinken, dêr't op 24 april 1915 mei begûn waard.
Arsjitektuer
De katedraal is de grutste tsjerke yn Teheran en hat in lingte fan 36,5 en in breedte fan 17,8 meter. Oan wjerskanten fan it portaal steane twa klokketuorren. It is in ienskippich gebou fan beton, wêrfan't de bûten- en binnenmuorren en de flier mei wyt moarmer belein binne. Oarspronklik hie de tsjerke gjin pylders om de seishoekige koepel te dragen, mar de muorren koene de koepel net drage en doe't it drige dat de koepel ynstoartte binne der fjouwer dragende pylders tafoege. De tsjerke hat in galerij foar it tsjerkekoar.
Lykas by oare Armeenske tsjerken stiet it alter yn in healrûne apsis oan de eastlike kant. Oan beide kanten fan it alter binne kapellen mei sydyngongen. De muorrebeskilderings oan beide kanten fan en boppe it alter litte nij-testamintyske foarstellings sjen: Marije mei Bern, de himelfeart fan Jezus, Jehannes de Doper dy't Jezus doopt en de krusiging
Hubertustsjerke (Lollum)
De Hubertustsjerke is de eardere herfoarme en tsjintwurdich de protestanske tsjerke fan de PKN-gemeente Lollum-Waaksens. De tsjerke is ûnderbrocht by de Stifting Doarpstsjerken Lollum-Waaksens.
Skiednis
De ienskippige tsjerke is fan romaanske oarsprong en waard yn de 13e iuw mei in healrûn koer boud. Mei troch de grutte spitsbôgefinsters en it oanbringen fan in nij spitsbôgefries yn de 19e iuw krige de tsjerke in mear goatysk oansjen. Ut 1883 datearret de westlike gevel mei de heal ynboude toer. Yn de houten opbou hinget in klok mei in diameter fan 79 sintimeter út 1550. De klok is getten troch fan Geart fan Wou II.
It lêste diel fan de 19e iuw foarme in djiptepunt yn de skiednis fan de tsjerklike gemeente fan Lollum. Krekt nei de restauraasje fan de herfoarme tsjerke en de bou fan in nij oargel rekke de gemeente yn 1887 yn ien klap likernôch 90% fan de lidmaten kwyt oan de nij stifte Nederdútsk-grifformearde gemeente fan Lollum. De lytse minderheid dy't lidmaat bleau fan de herfoarme tsjerke krige de tsjerke, de nije pastory (boud yn 1875) en al it besit fan de tsjerke tawiisd, wylst de grifformearden alles fan de grûn ôf opbouwe moasten en earst in beskieden tsjerke en letter de Greidhoeke-katedraal sette lieten.
Tsjintwurdich foarmje de Lollumer herfoarmen mei de grifformearden wer ien protestantske gemeente.
Restauraasje 2017
De tsjerke fan Lollum is yn 2017 restaurearre. De kosten fan de restauraasje waarden op likernôch € 400.000 begrutte. Foar it ynheljen fan it ûntbrekkende bedrach hat de Stifting Doarpstsjerken Lollum en Waaksens in publyksliening útskreaun. Mei de restauraasje is ek de ynrjochting fan de tsjerke oanpast oan de hjoeddeiske liturgyske easken en binne de banken yn it middendiel ferfongen troch stuollen. Sa is in yntimere sfear makke yn de tsjinsten en foar troch de wike it gebou geskikt wurden foar multifunksjoneel gebrûk. By it iepen brekken fan de flier binne santjin sarken ûntdutsen. De âldste sark wie dy fan pastoar Jouke Gatses út 1550. De oare sarken wiene allegear 17e-iuwsk. De sarken ferdwûnen mei it lizzen fan in nije houten flier wer út it sicht
Ynterieur
De preekstoel stiet yn it koer en is yn 1718 boud troch Cornelis Cornelsz. Bûten it doophek steane elk oan in kant twa ienfâldige hearebanken. Oan wjerskanten fan it middenpaad steane de frouljusbanken en manljusbanken. Fan sân frouljusbanken hawwe de wangen moai snijwurk, dat let 18e iuwsk is.
Oargel
It oargel yn de tsjerke waard yn 1914 troch Bakker & Timmenga boud. Foar de bou fan it ynstrumint makke Bakker & Timmenga gebrûk fan besteand materjaal fan in yn 1875 troch Jan van Gelder boud oargel.
Huningfalk
De huningfalk, wapsebiter of wapseglee, wittenskiplike namme: Pernis apivorus, is in rôffûgel út de famylje fan de haukeftigen (Accipitridae), ûnderfamylje huningfalken. Fanwege harren fuorkar foar waspen boppe (bije)huning is de namme ‘wapsebiter’ eigentlik better as ‘huningfalk’; de huningfalken binne ek net besibbe oan de (eigentlike) falken.
Foarkommen
De huningfalk is likernoch sa grut as in mûzefalk: 50-60 lang mei in wjukspanwiidte fan 120-140 cm. De mantjses binne in bytsje lytser as de wyfkes. De fûgel hat betreklik lytse poaten, lange wjukken dy’t by it fleanen in rûne foarm hawwe. De snaffel is slank en de kop is mei beskermjende skobbige fearren bedekt, foaral rûnom de eagen.
Fersprieding
De soarte komt foar in Jeropa, útsein de noardwestrâne (Ierlân, Skotlân, Noarwegen), en West-Sibearje. Hy libbet meast in boskige gebieten en oerwintert yn Midden- en Súd-Afrika. Yn Nederlân briede sa’n 400 pearen (2013-2015), yn de boskige gebieten fan it lân. Yn Súdeast-Fryslân briede nei alle gedachten sa’n 10-20 huningfalkpearen jiers. Se komme heal maaie en gean yn augustus-septimber wer fuort. Tusken in pear hundert en maksimaal 2000 fûgels tsjen jiers troch. De populaajse is min of mear stabyl en de soare stiet net op de Nederlânske Reade list fan fûgels.