cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ian Fleming
Ian Fleming (folút: Ian Lancaster Fleming; Londen, 28 maaie 1908 – Canterbury, 12 augustus 1964) wie in Britsk skriuwer fan benammen skrillerromans en spionaazjefiksje, dy't bekend wurden is as de geastlike heit fan geheim agint James Bond. Hy wurke as sjoernalist, bankier en effektehanneler foar't er yn 'e Twadde Wrâldoarloch as ofsier tsjinne by de Britske Marine Ynljochtingedifyzje, wêrby't er út 'e earste hân ûnderfining opdie mei spionaazje. Nei ôfrin fan 'e oarloch waard Fleming wer sjoernalist en redakteur. Syn earste roman publisearre er pas yn 1953, doe't er 45 jier wie. Njonken de James Bond-romansearje skreau er ek it bekende berneboek Chitty-Chitty-Bang-Bang en twa non-fiksjewurken. Yn 1964 beswiek er mei 56 jier oan in hertoandwaning.
Famylje en komôf
Fleming waard yn 1908 berne op 27 Green Street yn 'e Londenske wyk Mayfair, as de soan fan politikus Valentine Fleming, in lid fan it Britske Legerhûs foar Henley fan 1910 oant 1917, en dy syn frou Evelyn "Eve" Rose. De Flemings wiene in rike famylje dy't oarspronklik út Skotlân kaam en dêre ta de Clan Fleming hearde. Ian Fleming wie in pakesizzer fan 'e Skotske finansier Robert Fleming, de oprjochter fan 'e sakebank Robert Fleming & Co. en in mei-oprjochter fan 'e Scottish American Investment Company. Syn heit Valentine, dy't oan it begjin fan 'e Earste Wrâldoarloch tsjinst naam yn it Britske Leger en opklom ta de rang fan majoar, kaam op 20 maaie 1917 oan it Westfront yn Frankryk te sneuveljen.
Fleming wie de twadde fan fjouwer soannen yn 'e húshâlding fan syn âldelju. Syn âldere broer Peter Fleming (1907-1971) wie in reisferhaleskriuwer dy't troud wie mei de aktrise Celia Johnson en dy't ûnder de Twadde Wrâldoarloch behelle wie yn kommando-operaasjes efter de fijannige linys yn Noarwegen en Grikelân. Fleming syn jongere bruorren wiene Richard (1911-1977) en Michael (1913-1940). Michael Fleming tsjinne oan it begjin fan 'e Twadde Wrâldoarloch by de Britske ynfantery en beswiek oan syn ferwûnings nei't er ûnder de Slach om Frankryk troch de Dútsers kriichsfinzen nommen wie. Fierders hie Fleming ek noch in jongere healsuster, Amaryllis Fleming (1925-1999), dy't in oerwûn bern wie fan syn mem en de keunstner Augustus John, mei wa't syn mem yn 1923 in jierrenlange bûtenechtlike relaasje begûn.
Jonkheid en oplieding
Yn 1914 gie Fleming nei de kostskoalle Durnford School op it eilân Purbeck yn it Ingelske greefskip Dorset. Dêr hied der bot te lijen ûnder ferskriklik iten, lichaamlike ûntbearings en narjen troch oare learlingen.
Fan 1921 oant begjin 1927 genoat Fleming fierder ûnderwiis oan it Eton Kolleezje, in bekende kostskoalle foar de Britske riken. Hy blonk dêr net út troch syn learen, mar nammenste mear troch syn prestaasjes op atletysk mêd. Teffens wied er redakteur fan 'e skoalkrante The Wyvern. Tsjin dy tiid hie Fleming in libbensstyl ûntwikkele dy't him allegeduerigen yn oanfarring brocht mei syn hûsmaster, in E.V. Slater. Dyselde hie krityk op Fleming syn gebrûk fan hierfet, syn besit fan in auto, syn omslaan mei froulju en syn hâlden en dragen yn it algemien. Hy beprate Fleming syn mem om Fleming in jier earder as wenst wie fan Eton te heljen om him ynstee nei it Keninklik Militêr Kolleezje, Sandhurst te stjoeren, de Britske militêre akademy. Dêre bleau er minder as in jier; ein 1927 moast er it ynstitút ferlitte sûnder in ofsierspost bemachtige te hawwen, om't er oanhelle rekke wie mei de geslachtssykte gonorroe.
Fuort dêrnei waard Fleming troch syn mem nei de Tennerhof stjoerd, in lytse kostskoalle yn it Eastenrykske Kitzbühel, dêr't er taret wurde moast op in baan by it Britsk Ministearje fan Bûtenlânske Saken. Oan it haad fan dy skoalle stiene in eardere Britske spion, Ernan Forbes Dennis, en dy syn frou Phyllis Bottome, in romanskriuwster. Nei't Fleming oan 'e Tennerhof syn feardichheid yn frjemde talen oppoetst hie, studearre er koart oan 'e Loadewyk Maksimiliaan Universiteit München yn Dútslân en de Universiteit fan Sjenêve yn Switserlân. Yn Sjenêve begûn er in romantyske relaasje mei in Monique Panchaud de Bottens, mei wa't er him ferloofde krekt foar't er yn septimber 1931 nei Londen weromkearde om talittingseksamen te dwaan foar it Ministearje fan Bûtenlânske Saken. Dêrby behelle Fleming ridlike sifers, mar it slagge him net om in baan yn 'e wacht te slepen.
Sjoernalist, bankier, effektehanneler
Troch yngripen fan syn mem, dy't foar him lobbyde by sir Roderick Jones, de algemien direkteur fan it parseburo Reuters, krige Fleming dêr yn oktober 1931 in baan as sjoernalist en redakteur. Yn dy hoedanichheid brocht er yn april 1933 tiid troch yn Moskou, de haadstêd fan 'e Sovjet-Uny, dêr't er ferslach die fan it stalinistyske showproses fan seis yngenieurs fan it Britske bedriuw Metropolitan-Vickers. Op 'e dolle rûs tsjinne er in oanfraach yn foar in fraachpetear mei Josef Stalin sels, en ta syn ferbjustering ûntfong er in troch Stalin persoanlik ûndertekene brief werom, wêryn't dyselde syn ûntskuldigings oanbea om't er him soks net oan tiid die. Nei syn weromkear út Moskou beëinige Fleming syn ferloving ûnder druk fan syn mem, dy't drige om 'e útkearing fan bûsjild út syn beheard fermogen ôf te snijen.
Yn oktober 1933 bûgde Fleming fannijs foar druk fan syn mem en oare famyljeleden, dy't woene dat der de bankêre sektor yn gie. Hy fûn wurk as bankier by de sakebank Cull & Co., en yn 1935 kaam er by Rowe & Pitman te wurkjen as effektehanneler. Yn gjinien fan beide funksjes wied er botte súksesfol. Begjin 1939 begûn er in bûtenechtlike affêre mei Ann Charteris O'Neill, de frou fan baron Shane O'Neill. Op dat stuit ûnderhold hja ek in bûtenechtlike relaasje mei Esmond Harmsworth, de eigner fan 'e krante The Daily Mail.
Twadde Wrâldoarloch
Yn maaie 1939 waard Fleming rekrutearre troch skout-by-nacht John Henry Godfrey, de direkteur fan 'e Marine Ynljochtingedifyzje fan 'e Britske Keninklike Marine. Yn augustus 1939 gied er dêr foltiids oan it wurk as Godfrey syn persoanlike assistint, hoewol't Fleming syn biograaf Andrew Lycett opmurk dat er dêr "gjin dúdlike kwalifikaasjes" foar hie. As ûnderdiel fan syn oanstelling waard oan Fleming yn july 1939 de rang fan luitenant-op-see twadde klasse takend, wêrnei't er in pear moannen letter befoardere waard ta luitenant-op-see earste klasse.
Fleming, dy't in kundich bestjoerder wie en goed mei minsken omgean koe, wie yn syn nije posysje fan ûnskatbere wearde foar Godfrey. De skout-by-nacht stie bekend om syn ûnhandige hâlden en dragen en syn prikkelbere karakter, dêr't er yn regearingsfermiddens fijannen mei makke. Hy brûkt Fleming dêrom geregeldwei as tuskenpersoan mei it regear en mei oare seksjes fan 'e marine. Dêrnjonken liet Godfrey oan it begjin fan 'e oarloch by de marine ferskate memo's sirkulearje mei suggestjes foar anty-Dútske spionaazje-operaasjes, wêrfan't histoarisy oertsjûge binne dat se eins út 'e koker fan Fleming kamen. Sa wie ien fan 'e suggestjes út it saneamde Trout Memo fan 29 septimber 1939 om misliedende dokuminten te plantsjen op in lyk klaaid as in Britsk ofsier, en dat lyk earne efter te litten dêr't de Dútsers it fine soene. Dat is winliken wat yn 1943 by Operaasje Mincemeat dien waard om 'e Dútsers op 'e ferkearde skonk te setten foarôfgeande oan 'e Alliëarde ynvaazje fan Itaalje út Noard-Afrika wei.
Fleming wurke ek gear mei kolonel "Wild Bill" Donovan, de spesjale gesant fan 'e Amerikaanske presidint Franklin D. Roosevelt yn it Feriene Keninkryk op it mêd fan mienskiplike spionaazje-aktiviteiten. Yn maaie 1941 reizge er mei Donovan ôf nei de Feriene Steaten, dêr't er holp by it oprjochtsjen fan it Office of the Coordinator of Information, dat al rillegau omfoarme waard ta it Office of Strategic Services (OSS), dêr't nei de oarloch de ynljochtingetsjinst CIA út fuortkomme soe. Fan 1941 oant 1942 stie Fleming fierders oan it haad fan Operaasje Goldeneye, in Britsk plan om in netwurk fan spionnen yn Spanje te behâlden foar it gefal dat nazy-Dútslân ek dat lân besette soe.
Yn 1942 rjochte Fleming in tige súksesfolle ienheid op dy't bestie út Britske kommando's en dy't No. 30 Commando of 30 Assault Unit neamd waard. Dy hie ta taak om by de opmars fan Britske troepen yn 'e neite fan 'e frontliny te bliuwen of soms dêr foarút te tsjen, mei it doel om dokuminten te bemachtigjen út kommandosintra fan 'e fijân. Fleming folge dêrby it foarbyld fan in Dútske ienheid dy't yn 1941 troch Otto Skorzeny oanfierd wie om by de Slach om Kreta in soartgelikense funksje te ferfoljen. Fleming gie net it "fjild" yn mei No. 30 Commando, mar selektearre doelwiten foar de ienheid en beoardere de operaasjes út Londen wei. Dat stelden de leden fan 'e ienheid begryplikerwize net bot op priis, en Fleming wie ûnder harren dan ek net populêr. Ein 1942 waard Godfrey as haad fan 'e Marine Ynljochtingedifyzje ferfongen troch kaptein-op-see Edmund Rushbrooke, wêrnei't Fleming syn ynfloed yn 'e organisaasje belune, hoewol't er wol it befel oer No. 30 Commando behold.
Yn maart 1944 hie Fleming it tafersjoch oer de distribúsje fan geheime ynljochtings nei ienheden 'e Britske Keninklike Marine yn tarieding foar Operaasje Overlord en D-Day. Op 6 juny fan dat jier waard er ferfongen as haad fan No. 30 Commando, mar hy bleau ek neitiid by dy ienheid belutsen. Wilens en nei de Alliëarde lânings op 'e kust fan Normanje besocht er de ienheid yn it fjild, benammen nei in wraam op Cherbourg. Fleming siet der nammentlik oer yn dat de ienheid dêrfoar as in gewoane kommando-ienheid brûkt wie, wat in fergriemen fan 'e spesjale ynljochtingesamlingsfeardichheden fan 'e leden wie. Nei syn bemuoienis waard it tafersjoch oer de ynset fan 'e ienheid herfoarme om soks tenei foar te kommen. Letter folge Fleming No. 30 Commando doe't de ienheid Dútslân binnenkrong en dêr yn Schloß Tambach de Dútske marine-argiven fan 1870 ôf ûntdiek en feilichstelde.
It súkses fan No. 30 Commando krige neifolging troch de oprjochting fan in twadde kommando-ienheid mei in selde soarte fan misje, dy't T-Force kaam te hjitten (koart foar "Target Force"). Fleming wie lid fan 'e kommisje dy't dêr it tafersjoch op hie en doelen foar útkeas. T-Force wie benammen súksesfol by de ynname fan 'e Dútske havenstêd Kiel, dêr't de ienheid in ûndersyklaboratoarium feilichstelde dêr't motors foar de V-2-raket, de Messerschmitt Me 163-jachtfleanmasine en in nije generaasje ûnderseeërs ûntwurpen waarden.
Yn maaie 1945 waard Fleming demobilisearre, mar hy bleau noch oant 16 augustus 1952 lid fan 'e Britske marinereserve. Yn oktober 1947 krige er de Deenske Kening Kristiaan Frijheidsmedalje takend foar syn bydrage oan 'e ûntsnapping fan Deenske ofsieren nei it Feriene Keninkryk ûnder de Dútske besetting fan Denemark.
Nei de oarloch
Yn 1942 hie Fleming in Britsk-Amerikaanske topmoeting op it mêd fan spionaazje bywenne yn 'e Britske koloanje Jamaika, yn it Karibysk Gebiet. Hoewol't it suver oan ien stik troch reind hie doe't hy dêr wie, hied er likegoed besletten dat dit it plak wie dêr't er nei de oarloch wenje woe. Syn freon Ivar Bryce holp him om in perseel grûn te finen yn Saint Mary Parish, dêr't Fleming yn 1945 in wente sette liet dy't er Goldeneye neamde. De namme kaam neffens himsels sawol fan Operaasje Goldeneye, dêr't er sels yn 'e oarloch lieding oan jûn hie, as fan 'e roman Reflections in a Golden Eye, fan Carson McCullers út 1941, wêryn't it gebrûk fan Britske marinebases yn it Karibysk Gebiet troch de Amerikaanske Marine beskreaun waard.
Nei't er yn maaie 1945 ôfswaaid wie út aktive tsjinst, krige Fleming in baan as bûtenlânmanager yn 'e Kernsley Group, dy't doedestiden û.o. de krante The Sunday Times yn besit hie. Yn dy funksje hie hy it tafersjoch op it wrâldwide netwurk fan korrespondinten, hoewol't er sels ek artikels skreau. Syn kontrakt joech him eltse winter in fearnsjier frij, en dy fakânsje brocht er stiiffêst troch op syn lângoed yn Jamaika. Hy wurke foltiids foar The Sunday Times oant desimber 1959, mar gie noch oant 1961 troch mei it skriuwen fan artikels en it bywenjen fan gearkomsten.
Underwilens wie baron O'Neill, de man fan Fleming syn mêtresse Ann Charteris O'Neill, yn 'e oarloch sneuvele. Hja ferwachte om dêrnei mei Fleming te trouwen, mar dy hold de boat ôf om't er frijfeint bliuwe woe. Sadwaande troude se op 28 juny 1945 ynstee mei har oare minner Esmond Harmsworth, dy't ûnderwilens de twadde boarchgreve Rothermere wurden wie. Likegoed sette se har affêre mei Fleming fuort, wêrby't se winterdeis nei Jamaika reizge, sabeare om 'e akteur Noël Coward te besykjen, dy't in freon en buorman fan Fleming wie. Yn 1948 befoel Ann fan Fleming syn dochter Mary, dy't deaberne wie. Omreden fan har oanhâldende omslaan mei Fleming liet Rothermere him yn 1951 fan syn frou skiede, wêrnei't Fleming en Ann op 24 maart 1952 yn Jamaika dochs noch yn it houliksboatsje stapten. Dat wie in pear moannen foar't yn augustus fan dat jier harren soan Caspar berne waard. Sawol Fleming as Ann begiene ûnder harren houlik oerhoer: sy mei Hugh Gaitskell, de foaroanman fan 'e Labourpartij, en hy mei syn buorfrou Blanche Blackwell.
James Bond
Fleming hie yn 'e oarloch foar it earst tsjin freonen opmurken dat er wolris besykje woe en skriuw in spionaazjeroman. Yn 1952 kaam dat der einlings fan, doe't er fan 17 febrewaris ôf binnen twa moannen yn syn winterfakânsje op Jamaika it boek Casino Royale skreau. It ferhaal gie oer de aventoeren fan in James Bond, dy't geheim agint is foar de Britske ynljochtingetsjinst MI6 en bekend stiet ûnder it koadenûmer 007. De foarfallen en personaazjes yn Casino Royale (en de lettere ferfolchromans) basearre Fleming op syn eigen ûnderfinings mei ynsidinten en persoanen yn 'e oarloch en as sjoernalist.
De namme James Bond soed er nei eigen sizzen oernommen hawwe fan 'e ornitolooch James Bond, waans fûgelgids Birds of the West Indies by him yn 'e boekekast stie. Nij ûndersyk hat lykwols útwiisd dat Fleming eins de namme skoan ûntliend hawwe kin oan in Welske geheim agint mei wa't er sels ûnder de Twadde Wrâldoarloch gearwurke hie, in James C. Bond. It uterlik fan syn personaazje basearre er op dat fan 'e komponist, sjonger en akteur Hoagy Carmichael. It karakter fan Bond stalde er gear út karaktertrekken fan himsels en fan oare lju dy't er kend hie.
It hânskreaune manuskript fan Casino Royale waard yn Londen úttypt troch Fleming syn readhierrige sekretaresse by The Sunday Times, Joan Howe (de mem fan reisferhaleskriuwer Rory MacLean), op wa't er foar in part it personaazje fan Miss Moneypenny basearre. Geandewei 1952 skaafde Fleming syn boek fierder by, oant er it úteinlik sjen liet oan syn freon William Plomer. Hoewol't Fleming sels noch mingde gefoelens oer syn wurk hie, fûn Plomer it goed genôch om it troch te stjoeren nei útjouwerij Jonathan Cape. Dêr wie men yn 't earstoan net botte entûsjast oer de roman, mar it bedriuw publisearre ek de goedferkeapjende reisboeken fan Fleming syn broer Peter, en doe't dy druk útoefene, besleat men Casino Royale dan mar út te jaan. It boek ferskynde op 13 april 1953 yn in hardcoveredysje mei in omslach dy't troch Fleming sels ûntwurpen wie. It waard in grut súkses, dêr't de útjouwerij binnen it jier twa werprintingen fan útbringe moast om oan 'e fraach te foldwaan.
Doe't er Casino Royale skreaun hie, benutte Fleming tenei eltse winterfakânsje op Jamaika om in nij boek yn 'e James Bond-searje te skriuwen. Uteinlik soene der fan syn hân tusken 1953 en 1966 tolve romans en twa ferhalebondels oer Bond ferskine. De lêste roman, The Man with the Golden Gun, en de lêste bondel, Octopussy and The Living Daylights, waarden postúm publisearre. Saillant detail wie, dat Fleming foar de smjunten tsjin wa't Bond it opnimme moat, de nammen brûkte fan lju dy't er koe, faak guon dy't er net lije mocht. Scaramanga, út The Man with the Golden Gun, ferneamde er bgl. nei in klasgenoat op Eton mei wa't er net koe, en Goldfinger, út 'e roman mei deselde namme, ferneamde er nei arsjitekt Ernő Goldfinger, waans ûntwerpen oft er ferskriklik fûn.
Tsjinslaggen
De earste fiif boeken fan 'e James Bond-rige krigen oer it algemien positive resinsjes fan 'e literatuerkritisy, mar dat feroare doe't Fleming yn maart 1958 oanfallen waard troch Bernard Bergonzi, dy't skreau foar it tydskrift Twentieth Century. Dyselde bespeurde yn 'e Bond-searje "in sterk oanwêzich elemint fan foyeurisme en sado-masogisme" en fûn dat it de boeken folslein ûntbriek oan "lykfol hokker etyske kontekst". Doe't in moanne letter de roman Dr. No útkaam, lieten de measte kritisy dy folslein ôfrinne. Fleming loek him de krityk oan en begûn oan syn wurk te twifeljen, eat dat neffens syn biograaf Andrew Lycett bliken docht út 'e prakkesaasjes dy't Bond hie yn it folgjende boek dat útkaam, de ferhalebondel For Your Eyes Only.
Yn 1958 begûn Fleming gear te wurkjen mei Ernest Cuneo, in freon fan syn freon Ivar Bryce, en teffens mei de senarioskriuwer Jack Whittingham en de jonge Ierske regisseur Kevin McClory, om in Bond-ferhaal yn 'e foarm fan in filmsenario te skriuwen. De gearwurking gie muoisum en tsjin desimber 1959 hie Fleming syn bekomst derfan. Dy winterfakânsje skreau er op Jamaika in 'ferboeking' fan it senario, dy't er letter publisearre ûnder de titel Thunderball. Nei't McClory yn maart 1960 in him tastjoerd eksimplaar fan it boek lêzen hie noch foar't it publisearre wie, spanden hy en Whittingham in rjochtsaak foar plagiaat tsjin Fleming oan oer it auteursrjocht. It juridysk hottefyljen dêroer soe úteinlik oant 2006 oanhâlde, mar it waard yn 1963 (tydlik) oplost doe't Fleming syn beide eardere meiwurkers in skikking oanbea: McClory krige it auteursrjocht en de filmrjochten op it senario, mar Fleming krige it auteursrjocht op 'e roman, dêr't by it kolofon yn fermeld waard: "basearre op in filmsenario fan Kevin McClory, Jack Whittingham en de auteur".
Foarspoed
De hurde krityk dy't Fleming krigen hie op Dr. No en lettere wurken liek de ferkeapsifers fan syn boeken net bot te beynfloedzjen. Dy hiene altyd goed west en bleaune dat ek. Mar op 17 maart 1961 ferskynde der in artikel yn it Amerikaanske tydskrift Life wêryn't presidint John F. Kennedy de James Bond-roman From Russia, with Love neamde as ien fan syn tsien favorite boeken. Fan gefolgen skeaten de ferkeapsifers fan dat en oare boeken fan Fleming yn 'e Feriene Steaten de loft yn.
Oar skriuwwurk
Yn april 1961 krige Fleming in hertoanfal ûnder in wyklikse gearkomste by The Sunday Times. Wylst er neitiid oan it opbetterjen wie, joech Duff Dunbar, ien fan syn freonen, him in eksimplaar fan it berneboek The Tale of Squirrel Nutkin fan Beatrix Potter en suggerearre dat er syn tiid op bêd brûke koe om it selsoptochte ferhaaltsje foar it koesen dat er altyd oan syn soan Caspar fertelde, op te tekenjen. Fleming fûn dat in treflik idee en sette him fuortendaliks oan it wurk. It resultaat wie syn iennichste berneboek, Chitty-Chitty-Bang-Bang, dat yn oktober 1964 postúm troch Jonathan Cape publisearre waard.
Behalven fiksje skreau Fleming ek twa non-fiksjewurken. Yn 1957 ferskynde it earste dêrfan, The Diamond Smugglers, dat foar in diel basearre wie op it ûndersyk dat er dien hie foar syn fjirde Bond-roman, Diamonds Are Forever. Yn 1960 waard Fleming ynhierd troch de Kuwait Oil Company om in boek oer Koeweit en syn ierdoaljeyndustry te skriuwen, mar dat wurk waard nea útjûn om't it Kûweityske regear (neffens Fleming sels) net oer de mylde krityk koe dy't er yn it boek opnommen hie en der likemin ferwizings yn hawwe woe nei it romantyske, mar minder beskaafde ferline fan it emiraat. In twadde non-fiksjeboek fan Fleming ferskynde úteinlik yn 1963. Dat wie Thrilling Cities, in werprinting fan artikels út The Sunday Times dy't basearre wiene op Fleming syn yndrukken fan grutte wrâldstêden dy't er yn 1959 en 1960 besocht hie.
Yn 1964 waard Fleming troch tillefyzjeprodusint Norman Felton oansocht om in spionaazjesearje foar de tillefyzje te skriuwen. Sadwaande levere er ferskate ideeën, wêrûnder de nammen foar de personaazjes Napoleon Solo en April Dancer, foar de tillefyzjesearje The Man from U.N.C.L.E. Nei in fersyk dêrta fan Saltzman en Broccoli, dy't graach mooglike juridyske swierrichheden mije woene dy't fuortkomme koene út in oerlaping fan ideeën mei de Bond-films, loek Fleming him lykwols út dat projekt werom.
Ferstjerren
Fleming wie syn hiele folwoeksen libben in swiere smoker en drinker. Sa is bekend dat er mei 38 jier wol 70 sigaretten deis smookte. Sûnt de 1930-er jierren liet er dy spesjaal foar himsels meitsje by Morland yn Grosvenor Street. Yn 1961, doe't er 53 jier wie, krige er in hertoanfal dêr't er mar mei muoite fan opbettere. Op 11 augustus 1964 ferbleau Fleming yn in hotel yn Canterbury, yn it Ingelske greefskip Kent. Nei in wurchsume dei krige er jûns let in nije hertoanfal. Hy waard halje-trawalje nei it Kent en Canterbury Sikehûs brocht, dêr't er yn 'e iere moarn fan 12 augustus (op 'e tolfde jierdei fan syn soan Caspar) kaam te ferstjerren. Fleming waard 56 jier. Syn lêste (optekene) wurden wiene rjochte oan 'e ferpleechkundigen fan 'e ambulânse dy't him nei it sikehûs ried: "It spyt my sa dat ik jimme ta lêst wêze moat, jonges. Ik kin my net yntinke hoe't jim sa hurd kinne mei it ferkear op 'e dyk sa't dat tsjintwurdich is."
Fleming waard begroeven op it tsjerkhôf fan Sevenhampton yn Wiltshire. Hy liet in fermogen nei fan £302.147 (omrekkene nei jild fan 2019 wie dat £6.168.011). Syn lêste beide boeken, de roman The Man with the Golden Gun en de ferhalebondel Octopussy and The Living Daylights, waarden postúm publisearre, krekt as syn berneboek Chitty-Chitty-Bang-Bang. Fral The Man with the Golden Gun wie eins noch net klear foar publikaasje, mar hoewol't de útjouwerij it manuskript oan Kingsley Amis foarlei, waard letter besletten om syn suggestjes ta redaksje net op te folgjen en it út te bringen sa't it wie. Dêr kamen inkeld mylde resinsjes op, mei't eltsenien foar it ferstân hie dat Fleming it sa net ferskine litten hie as er der noch west hie.
Yn oktober 1975 die Fleming syn soan Caspar mei 23 jier selsmoard troch it ynnimmen fan in oerdoazis medisinen. Hy waard by syn heit begroeven. Fleming syn widdo Ann ferstoar yn 1981 en waard doe ek yn itselde grêf beïerdige.
Rugby op de Olympyske Simmerspullen 1920
Rugby op de Olympyske Simmerspullen 1920 waard hâlden yn it Olympysk Stadion (Antwerpen). It wie de tredde kear dat it rugby op it programma fan de Olympyske Simmerspullen stie.
Jakobínarína
thumb|300px|Jakobínarína Jakobínarína wie (fan 2004 oant 2008) in Yslânsk muzykband út Hafnarfjörður.
Biatlon op de Olympyske Winterspullen 2022
It biatlon op de Olympyske Winterspullen 2022 is yn it  Laura Biathlon & Ski Complex fan 5 oant en mei 19 febrewaris.
Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2020
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2020 yn Montmeló op 16 augustus 2020. It wie de sechsde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2020. Hy waard op it Sirkwy fan Barcelona-Cataluña hâlden. De race waard hâlden oer 66 omgongen, op it 4,7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307,1 kilometer.
Jan Sikkes
Jan Sikkes, wie begjin 18e iuw skoalmaster en skriuwer yn Ternaard.
Skriuwer fan it tige populêre folksboek  Het nieuwe Ternaarder Bloemendal of Vriesche Lusthof, beplant met schone Bedenkingen, op verscheidene voorvallen, dat ± 1730 ferskynde. Der kamen on soad printingen fan (û.o. 1730, 1765, 1794, 1799, 1825, 1837). It stiet fol mei fermoanjende folkspoëzij. Letter is it fermeardere troch in J.G.M. mei rymstikken Over versćheidene Schriftuurplaatsen, en oer Drie geestelijke deugden, vertoont in liefde, geloof en hope, dy't mear poëtysk oandogge.
Klant
In klant is de ôfnimmer fan guod of fan in tsjinst fan in leveransier. Yn begjinsel is it sa dat dêr in foarm fan betelling foaroer stiet, dy't faak, mar net altyd, yn in foarm fan jild (kontant of troch in oermakking) foldien wurdt. Foar in protte organisaasjes binne klanten in wichtige boarne om, itsij direkt, itsij yndirekt, ynkomsten te krijen, sadat se omset meitsje kinne.
It wurd 'klant' komt fan it Frânske client, dat oarspronklik de betsjutting hie fan "belangstellende". In lettere ûntliening fan datselde Frânske wurd is kliïnt, dat beskôge wurde kin as in wat deftiger klinkend eufemisme foar 'klant'. Alle klanten of kliïnten byinoar wurde ek wol oantsjut as de klandyzje of de kliïntêle.
Yn guon sektoaren fan 'e ekonomy wurde klanten mei oare termen oantsjut:
Danny Kaye
Jonkheid en oplieding
Kaye waard yn 1911 berne yn 'e New Yorkske wyk Brooklyn, dêr't syn âldelju en beide âldere bruorren twa jier foar syn berte hinne emigrearre wiene út 'e Oekraïne wei, dat doe noch ta it Russyske tsareryk hearde. Hy makke de middelbere skoalle net ôf; ynstee naaide er koart nei it ferstjerren fan syn mem tegearre mei in maat út nei Floarida, dêr't se in hoartsje as strjitmuzikanten libben.
Nei't er lang om let weromkeard wie yn New York, ûnderhold er himsels mei ferskate baantsjes, wêrûnder fersekeringsûndersiker en kantoarbetsjinde. Hy wie ien fan 'e sprekwurdlike tsien ambachten, tolve ûngelokken, mei't de fersekeringsmaatskippij him ûntsloech doe't er in flater begie dy't harren $40.000 koste, wylst in toskedokter dy't him ynhierde om ûnder it middeisskoft om syn praktyk te tinken, him oan 'e dyk sette doe't er him derop trapearre dat er de boar brûkte om 'e lambrisearring mei te bewurkjen.
Karriêre
Yn 1933 naam Kaye syn artystenamme oan en sette er útein mei in karriêre as artyst, as lid fan it teätertrio The Three Terpsichoreans (in ferwizing nei de muze Terpsichoré). It gie him yn 't earstoan net foar de wyn, en hy wie gauris ta reapsein. Syn debút as filmakteur makke er yn 1935 yn 'e komyske koarte film Moon over Manhattan. Yn 'e jierren dêrop trede er ferskate kearen op Broadway op, û.m. yn it tige súksesfolle toanielstik Lady in the Dark (1941). Yn 1944 spile er yn syn earste lange film, Up in Arms, mar hy briek pas troch doe't er yn 1945 en 1946 syn eigen radioprogramma op 'e radiostjoerder CBS krige.
Reuze-iikhoarntsjes (ûnderfamylje)
De reuze-iikhoarntsjes of Oriïntaalske reuze-iikhoarntsjes (wittenskiplike namme: Ratufinae) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (Sciuromorpha) en de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae). Ta dizze ûnderfamylje heart mar ien skaai, dat ek reuze-iikhoarntsjes (Ratufa) hjit en fjouwer soarten omfet.
Danny Kaye
Karriêre
Neitiid spile Kaye de haadrol yn grutte komeedzjefilms as The Secret Life of Walter Mitty (1947) en The Inspector General (1949). (Fan dy lêste film waard yn 1982 troch André van Duin in Nederlânske remake makke ûnder de titel De Boezemvriend.) Oare súksesfolle filmproduksjes mei Danny Kaye wiene Knock on Wood (1954), White Christmas (1954) en The Court Jester (1956). Kaye wurke gauris gear mei aktrise Virginia Mayo, û.o. yn Wonder Man (1945), The Kid from Brooklyn (1946) en The Secret Life of Walter Mitty (1947). Hy hie ek de haadrol yn twa serieuze biografyske films, Hans Christian Andersen (1952), oer de Deenske mearkesskriuwer Hans Christian Andersen, en The Five Pennies (1959), oer jazzpionier Red Nichols.
Rugby op de Olympyske Simmerspullen 1908
200px|thumb|right|Rugby stadion tidens de spullen fan Londen 1908
Danny Kaye
Karriêre
Kaye wûn twaris in Oscar: yn 1955 krige er in eare-Oscar foar syn hiele oeuvre, en yn 1982 waard him de Jean Hersholt Humanitarian Award takend (in Oscar-kategory foar lju út 'e filmyndustry dy't har ynsette foar goede doelen). Ek wûn er twaris de Golden Globe foar bêste akteur, yn 1951 en 1958.
Rugby op de Olympyske Simmerspullen 1908
De Olympyske Simmerspullen 1908, ek wol de IVe Olympiade neamd waarden yn 1908 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. It atletyk waard hâlden yn it White City Stadium. It wie de twadde kear dat it rugby op it programma stie. Yn 1985 is it White City Stadium ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de gebouwen fan in tillefyzjestjoerder.
Danny Kaye
Karriêre
As sjonger hie Kaye ferskate hits, wêrûnder Civilization (better bekend as Bongo, Bongo, Bongo), mei de Andrews Sisters, Put 'em in a Box, Tie 'em with a Ribbon (And Throw 'em in the Deep Blue Sea), Amelia Cordelia McHugh (McWho?) en All I Want for Christmas Is My Two Front Teeth (in duët mei Patty Andrews fan 'e Andrews Sisters). Op 'e tillefyzje wie Kaye fan 1956 ôf te sjen, û.m. mei The Danny Kaye Show (1963-1967), dêr't er fjouwer Emmy Awards mei wûn.
Fan 1954 ôf liet Kaye ek syn serieuze kant sjen yn syn wurk as algemien ambassadeur foar UNICEF, it bernefûns fan 'e Feriene Naasjes. It opheljen fan jild foar dat goede doel behelle er neitiid yn frijwol al syn optredens. Yn 1986 waard er foar syn ynset foar UNICEF ûnderskaat mei it prestizjeuze Frânske Légion d'Honneur. It jiers dêrop waard oan him postúm noch de Amerikaanske Presidinsjele Frijheidsmedalje takend.
Reuze-iikhoarntsjes (ûnderfamylje)
Fersprieding
Reuze-iikhoarntsjes libje op it Yndyske subkontinint en yn Súdeast-Aazje. Yn 'e prehistoarje hiene se in grutter ferspriedingsgebiet. Bisten dy't tige op 'e leden fan it skaai fan 'e reuze-iikhoarntsjes lieken, en yn elts gefal hearden ta deselde ûnderfamylje, libben yn it ier Langyn (yn it Mid-Mioseen, 16 oant 15,2 miljoen jier lyn) yn wat no Dútslân is.
Danny Kaye
Priveelibben
Kaye mette syn frou Sylvia Fine foar de earste kear yn 1939, doe't se yn deselde teäterproduksje stiene, al wiene se yn Brooklyn mar in pear stedsblokken útinoar opgroeid. Hja trouden yn 1940. Sylvia wie in pianiste en komponiste, dy't ferantwurdlik wie foar it betinken en skriuwen fan withoefolle fan 'e tongetiizjende komyske ferskes dêr't Kaye om bekend stie. Se krigen ien bern, in dochter, Dena Kaye (1946).
Yn 1947 rekken Kaye en de frou faninoar ferfrjemde en skieden se fan tafel en bêd, mar foar de wet duorre harren houlik oant Kaye syn dea yn 1987. Nei't er by de frou wei wie, hie Kaye, nei't der grute wurdt, relaasjes mei in opienfolging fan froulju, wêrfan't de bekendst de aktrise Eve Arden west hawwe soe. Oan 'e oare kant binne der ek oanhâldende geroften dat er homo- of biseksueel west hawwe soe, en dat er yn 'e 1950-er jierren in seksuële relaasje ûnderhold mei de Ingelske akteur Laurence Olivier.
Alley Baggett
Alley Baggett (Houston, 14 july 1973) is in Amerikaansk rêstend neakenmodel, glamourmodel, presintatrise en aktrise, dy't yn 1995 bekendheid krige as Playboy-model. Hja hat ek wol wurke ûnder de namme Alma Baggett. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57 m lang, mei in gewicht fan 48 kg en kupmaat 34DD, dêr't se oan kommen is troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean.
Libben en karriêre
Baggett waard yn 1973 berne yn Houston, yn 'e steat Teksas as de âldste fan trije bern yn it gesin fan har âlden (hja hat twa jongere bruorren). Op 'e middelskoalle siet se op dûnsjen, en op 'e middelbere skoalle wie se lid fan it cheerleaderstiim en it basketbaltiim, en die se ek oan hurddraven. Har ambysje wie om fotomodel en mannekên te wurden, mar dêrfoar waard se ôfwiisd om't se sa koart is (1.57 m). Yn 1991, doe't se achttjin jier wie, sette Baggett sadwaande útein mei in karriêre as glamour- en neakenmodel.
Nei't se har boarsten fergrutsje litten hie, briek se yn maaie 1995 troch, doe't se op 'e omslach fan it Playboy's Book of Lingerie stie. Neitiid soe se noch op 'e omslach tepronk stean fan mear as tolve oare Playboy-specials. Ek posearre se foar guon Britske neakenblêden, lykas FHM en Loaded, en wie se te sjen yn 'e Playboy-fideo Playboy's Girls of Hooters (1994). Yn 2005 hold Baggett op mei har modellewurk, wêrnei't hja har konsintrearre op it behear fan har webside.
Njonken har karriêre as neakenmodel wurke Baggett ek as presintatrise op 'e Amerikaanske tillefyzje, te witten foar it wrakselprogramma WWF Sunday Night Heat, en fan 1996 oant 1998 foar de programma Entertainment Tonight. Fierders wurke hja mei oan 'e show Sin City Spectacular (1999), fan it gûcheldersduo Penn en Teller, en hie se in gastrol yn 'e komeedzjesearje Unhappily Ever After, en in kameoroltsje yn 'e film Private Parts (1997), fan Howard Sterns. Teffens trede se op yn fideoklips fan it nûmer Shake Your Bon-Bon, fan Ricky Martin, en Never Let You Go, fan Third Eye Blind. Baggett wie fierders te gast yn ferskate praatprogramma's.
In misdiebestridende stripferzje fan Baggett mei de namme Alley Cat spile de haadrol yn in rige stripboeken dy't mei har goedkarring makke waarden. De strips wiene sa populêr dat der ek popkes fan Alley Cat makke waarden, dy't no as collectors items beskôge wurde. Neffens de ynformaasje op har eigen webside hâldt Baggett fan wandklimmen, snowboarden, trenen mei gewichten, mountainbiken en muzyk. Hja is lid fan 'e Surfrider Foundation, in non-profitorganisaasje fan modellen dy't seeën en strannen beskermje wolle. Ek is Baggett belutsen by de Orangutan Foundation International (ta beskerming fan 'e oarang ûtan) en de Children of the Night Foundation (dy't berneprostitúsje bestride wol).
Hothje fan Knyff
Hothje as Horatius fan Knyff, (Ljouwert?, 28 desimber 1628 - dêre, 12 juny 1679 wie boargemaster fan Boalsert en riedshear.
Hy wie in soan fan Pieter fan Knyff en Wybrich fan Aysma en troude mei Luts fan Hiddema; sy krigen ien soan, Goslick. Hy hie in bûtenpleats yn Wier, Lautatstate.
July 1646 waard er ynskreaun as studint oan de hegeskoalle fan Leien en 4 juny as abbekaat oan it Hof fan Fryslân yn Ljouwert.
Pieter Soepboer
Pieter Soepboer (Nes, 6 juny 1920 – Ljouwert, 16 july 1998) wie in Nederlânsk lokaal politikus fan de ARP en letter it CDA.
Soepboer waard berne yn Nes yn de eartydske gemeente Westdongeradiel en nei syn oplieding oan in lânbouskoalle wie er fan 1942 ôf oan 't wurk by de lânboufoarljochting. Yn 1957 stapte er oer nei it lânbou-ûnderwiis dêr't er oant 1975 dosint bliuwe soe. Njonken dat wie er fan 1958 lid fan de gemeenteried fan Ljouwerteradiel dêr't er yn 1969 ek wethâlder waard. Yn april 1980 waard Soepboer waarnimmend boargemaster fan Eastdongeradiel. Op 1 jannewaris 1984 waard dy gemeente mei Dokkum en Westdongeradiel de nije gemeente Dongeradiel en ferfoel syn funksje.
Mids 1998 stoar er yn de âldens fan 78 jier.
Henry E. Noyes
Henry E. Noyes (folút: Henry Erastus Noyes; Belfast (Maine), 23 augustus 1839 – Berkeley (Kalifornje), 13 july 1919) wie in Amerikaansk militêr dy't focht yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch, de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 en de Spaansk-Amerikaanske Oarloch. Hy brocht it ta de rang fan brigadegeneraal.
Jonkheid en oplieding
Noyes waard yn 1839 berne yn Belfast, yn 'e Amerikaanske steat Maine, as de soan fan Henry S. Noyes en dy syn frou Rebecca Tyler. Hy studearre oan 'e Amerikaanske Militêre Akademy te West Point, dêr't er op 24 juny 1861, koart nei it begjin fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) slagge foar syn eksamens. Noyes waard doe mei de rang fan twadde luitenant tafoege oan it Amerikaanske 2e Rezjimint Dragonders, in kavalery-ôfdieling fan it Noardlike Leger.
Militêre karriêre
Under de Boargeroarloch naam Noyes diel oan 'e ferdigening fan 'e Amerikaanske federale haadstêd Washington, D.C. yn 'e Earste Slach by Bull Run. Teffens wied er belutsen by de Ekspedysje nei Port Royal, yn Súd-Karolina. Letter focht er yn 'e slaggen by South Mountain, Antietam, Fredericksburg, Beverley Road, Brandy Station, Winchester, Opequan en Nashville. Op 1 augustus 1863 waard er befoardere ta kaptein foar moed betoand yn de Slach by Brandy Station. Op 2 april 1865 waard syn dapperens by de ferovering fan Selma, yn Alabama, beleanne mei in fierdere befoardering ta de rang fan majoar.
Nei ôfrin fan de Amerikaanske Boargeroarloch wie Noyes oan de Amerikaanske frontier legere, yn Fort Fetterman, yn Wyoming. Under de Grutte Sû-Oarloch naam er yn maart 1876 diel oan 'e Bighorn-ekspedysje, ûnder brigadegeneraal George Crook. Noyes focht dêrby ûnder kolonel Joseph J. Reynolds yn 'e Slach oan de Powderrivier, yn súdlik Montana, wêrby't it Amerikaanske Leger in nederlaach litte. Letter dat jiers naam er ek diel oan 'e simmerkampanje, wêrby't er mids juny yn 'e Slach oan de Rosebud focht, dy't einige yn in nije oerwinning foar de Yndianen. Oan 'e ein fan 'e simmer tsjinne Noyes ûnder Crook by dy syn saneamde Hynstefleismars (sa neamd om't de rantsoenen oprekken en de kavaleristen har eigen hynders opite moasten) en yn 'e Slach by Slim Buttes.
Yn 1898 tsjinne Noyes ûnder de Spaansk-Amerikaanske Oarloch yn 't earstoan yn 'e Amerikaanske mobilisaasjekampen te Chickamauga, Mobile en Tampa. Letter focht er op Kuba, dêr't er neitiid in skoft gûverneur-generaal fan 'e provinsje Santa Clara wie. Noyes swaaide op 16 novimber 1901, nei mear as fjirtich jier aktive tsjinst, ôf út it Amerikaanske Leger, mar waard ûnder syn pinsjoen op 23 april 1904 noch mei weromwurkjende krêft befoardere ta brigadegeneraal.
Ferstjerren
Noyes kaam op 13 july 1919 yn Berkeley, yn noardlik Kalifornje, te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 79 jier. Hy waard op 14 july begroeven op it Nasjonaal Begraafplak San Francisco. Noyes liet in frou, Louise W. Noyes, en fiif bern nei: Henry W. Noyes, Arthur P. Noyes, kolonel Samuel W. Noyes, Louise Noyes Wallace (troud mei majoar George W. Wallace) en Margaret Noyes.
Doggersbank
thumb|250px|Satellytfoto fan Noardwest-Jeropa, de Doggersbank (read markearre) ([[NASA)]] De Doggersbank (Ingelsk en Dútsk: Doggerbank, Deensk: Dogger banke) is in ûndjipte yn de Noardsee, eastlik fan Noard-Ingelân. De sânbank leit noardwestlik fan Nederlân. De oantsjutting 'dogger' is ôflaat fan it âld-Nederlânske 'dogge' dat fiskersboat betsjut (benammen brûkt yn de kabeljaufangst).
De bank is hast 300 kilometer lang en leit sawol op it Britske, Deenske, Dútske, as Nederlânske diel fan it kontinintaal plat. De Doggersbank is ûntstien yn de lêste iistiid. De Doggersbank komt út likernôch 40 meter djip wetter omheech oant 13 meter ûnder de seespegel, dat hy hat in hichte fan sa'n 27 meter. De boaiem is meast sânich. Benoarden de bank lizze de Fladengrûnen.
De Doggersbank is ridde foar hjerring, skol en spjirring, dat it is foeraazjegebiet foar tal fan fûgelsoarten en walfiskeftigen.
Yn de skiednis
Op 5 augustus 1781 wie der in seeslach by de Doggersbank tusken de marines fan it Feriene Keninkryk en Nederlân; de Slach by de Doggersbank (1781). Ek yn de Earste Wrâldkriich, op 24 jannewaris 1915, fûn dêr in seeslach plak: no tusken de Ingelsen en Dútsers (Slach by de Doggersbank (1915)). Yn 1904 wie der it Doggersbank-insidint: Russyske oarlochsskippen fan de Baltyske Fleat, ûnderweis nei de Russysk-Japanske Oarloch, beskeaten Britske fiskersboaten om't sy tochten dat it om Japanske torpedoboatjagers gie.
Governor General's Award
De Governor General's Awards binne in groep Kanadeeske prizen dy't in ferskaat oan mêden beslane, en dy't op jierlikse basis útrikt wurde troch de gûverneur-generaal fan Kanada. De earste fan dizze prizen, de Governor-General's Literary Award, waard yn 1937 yn twa kategoryen ynsteld troch gûverneur-generaal John Buchanan, 1e baron Tweedsmuir, dy't sels in tige aktyf skriuwer fan sawol fiksje as non-fiksje wie. Neikommende gûverneurs-generaal hawwe kategoryen tafoege oangeande maatskiplike mêden dy't sy wichtich fûnen.
Mary Chapin Carpenter
Mary Chapin Carpenter (Princeton (Nij-Jersey), 21 febrewaris 1958), is in ferneamd en populêr Amerikaansk sjongster, lietsjeskriuwster en muzikante (gitariste). Har muzyk heart ta it countrysjenre, al skaait it altemets ris wat út nei soft rock.
Libben en karriêre
Carpenter waard yn 1958 berne yn 'e stêd Princeton, yn 'e steat Nij-Jersey, as de dochter fan Chapin Carpenter jr., dy't in liedingjaande funksje hie by it ferneamde tydskrift Life Magazine, en dy syn frou Mary Bowie Robertson. Fan 1969 oant 1971 wenne it gesin yn Japan. Nei't se nei de Feriene Steaten weromkeard wiene, wennen se yn Washington, D.C., dêr't Carpenter yn 1976 har middelbere-skoaloplieding ôfrûne. Se learde fierder oan 'e Brown Universiteit, dêr't se yn 1981 ôfstudearre mei in bachelorstitel yn Amerikaanske stúdzjes. Yn har stúdzjetiid trede se yn 'e simmerfakânsjes al hjir en dêr yn Washington op, en dêrby mette hja John Jennings, de produsint mei wa't se desennialang gearwurkje soe. It wie Jennings dy't har oerhelle om har eigen materiaal te sjongen ynstee fan oare artysten te coverjen. Nei't Carpenter klear wie mei studearjen song se in pear jier lang mei wikseljend súkses yn bars en nachtklubs yn Washington en omkriten, foar't se úteinlik in kontrakt oanbean krige troch Columbia Records.
Har earste album, Hometown Girl, út 1987, die it yn 't earstoan net sa bêst, oant Columbia it begûn oan te priizgjen as countrymuzyk. Doe fûn Carpenter oansluting by in breder publyk. Fan Hometown Girl kamen gjin singles út, mar fan sawol it album State of the Heart, út 1989, as fan Shooting Straight in the Dark, út 1990, stiene fjouwer singles yn 'e country-top 20. Carpenter har súksesfolste album oant op 't heden is lykwols Come On, Come On, út 1992, wêrfan't sân singles de top 20 hellen. Mei mear as fjouwer miljoen ferkochte eksimplaren wie dat album yn 'e Feriene Steaten fjouwer kear platina. Ek de lettere albums Stones in the Road (1994) en A Place in the World (1996) smieten grutte hits op. Nei de iuwwiksel, yn 'e iere jierren 2000, naam Carpenter sawol tematysk as muzikaal wat ôfstân fan har eardere wurk, mei muzyk dy't minder radiofreonlik wie en mear talein op maatskiplike en politike striidkwestjes. It album fan harres dat troch de kritisy it meast bejubele waard, en dat, miskien net tafallich, ek it meast maatskippijkritysk is, wie The Calling, dat útbrocht waard yn maart 2007. Dêrop folgen noch The Age of Miracles (2010) en Ashes and Roses (2012).
Carpenter hat yn har karriêre al fiif Grammy Awards wûn (de wichtichste Amerikaanske muzykpriis), en hja is de iennichste artyst dy't fjouwer jierren efterinoar de Grammy Award foar bêste froulike countrysangoptreden wûn hat, fan 1992 oant 1995. Yn 2005 hie se al mear as 12 miljoen platen ferkocht. Op 7 oktober 2012 waard Carpenter ynhuldige as lid fan 'e Nashville Songwriters Hall of Fame. By in breder publyk, dat net nei countrymuzyk harket, is se bekend wurden troch har optredens op 'e Amerikaanske tillefyzje (bgl. yn it praatprogramma fan David Letterman) en op 'e radio (bgl. yn it programma fan Diane Rehm). Carpenter is net troud (in feit dat fral yn 'e njoggentiger jierren breed útmetten waard yn 'e Amerikaanske rabbersblêden), al hat se ferskate relaasjes hân, wêrûnder ien mei John Jennings. Se toert in protte en keart hast eltse simmer nei Washington werom om op te treden yn 'e iepen loft, yn it Wolf Trap National Park for the Performing Arts.
Diskografy
In mear útwreide diskografy (yn it Ingelsk), ynkl. singles en in fideografy, kin fûn wurde op dizze side fan 'e Ingelske Wikipedy.
Wigger Arnoldus Peereboom
Wigger Arnoldus Peereboom (Boalsert, 31 oktober 1837 - dêre, 7 april 1894) wie notaris en steatelid.
Wie de soan fan Pieter Willems Peereboom en Sophia Cornelia Baars. Troude mei C.E. Kuiper. Harren soan, Pieter Peereboom, wie boargemaster fan Boalsert (1884-1899) en lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân.
Luitenant-generaal
In luitenant-generaal is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers; de ekwivalinte rang by de marine is fise-admiraal. Guon lannen, wêrûnder Grut-Brittanje en ferskate oare lidsteaten fan it Britske Mienebêst, hawwe foar luitenant-generaal by de loftmacht ynstee de rang loftmaarskalk (air marshal). De oansprektitel fan in luitenant-generaal is "generaal". De boppelizzende rang is generaal, en de ûnderlizzende rang is generaal-majoar. In luitenant-generaal fiert it befel oer in legerkorps. De letterlike betsjutting fan 'luitenant-generaal' is "plakferfanger fan 'e generaal".
Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e luitenant-generaalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:
Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)
Generaal
In generaal is in opperofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers; de ekwivalinte rang by de marine is yn prinsipe admiraal. (Yn 'e Nederlânske kriichsmacht, dêr't de rang fan admiraal yn ûnbrûk rekke is, is it ekwivalint fan generaal by de marine eins luitenant-admiraal.) Guon lannen, wêrûnder Grut-Brittanje en ferskate oare lidsteaten fan it Britske Mienebêst, hawwe foar generaal by de loftmacht ynstee de rang opperloftmaarskalk (air chief marshal). Yn 'e measte legers dy't de rang fan generaal hawwe, is it mei-iens ek de heechste rang, hoewol't guon in noch hegere rang kenne, lykas maarskalk, fjildmaarskalk of generaal fan it leger ('fiifstjerregeneraal'). De term 'generaal' is eins in ôfkoarting fan it ferâldere kaptein-generaal, dat yn it begjin fan 'e santjinde iuw yn gebrûk wie, en wêrby't de tafoeging 'generaal' safolle betsjut as "algemien" (dus 'algemien kaptein').
As de term 'generaal' sûnder fierdere tafoeging brûkt wurdt, giet it om wat wol oantsjut wurdt as in 'fjouwerstjerregeneraal', dy't sa neamd wurdt om't de rangûnderskiedingstekens fjouwer stjerren omfetsje. Der besteane noch trije legere gradaasjes fan generaals: luitenant-generaal (trije stjerren), generaal-majoar (twa stjerren) en brigadegeneraal (ien stjer). Yn guon legers komt de brigadegeneraal net foar. It Dútske leger, oan 'e oare kant, hie oant 1945 noch in ekstra gradaasje, de kolonel-generaal (Generaloberst), dy't tusken generaal (mei fjouwer stjerren) en fjildmaarskalk yn stie. Alle gradaasjes fan generaals wurde oansprutsen mei "generaal".
Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e generaalsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:
Befel
Generaals fiere it befel oer gruttere formaasjes, dy't gauris gearstald binne út ferskillende ienheden fan faak ûnderskate wapens, lykas ynfantery, artillery, kavalery, sjeny, ferkenningsienheden, ensfh. Sokke formaasjes kinne legers, legerkorpsen, difyzjes of brigades wêze. Dêrby stiet in leger ûnder it befel fan in generaal (mei fjouwer stjerren); in legerkorps ûnder dat fan in luitenant-generaal; in difyzje ûnder dat fan in generaal-majoar; en in brigade ûnder dat fan in brigadegeneraal. As der mear as ien leger ûnder it befel fan deselde ofsier pleatst wurdt, sprekt men fan in legergroep; oer sokke legergroepen wurdt it befel fierd troch in maarskalk of in fjildmaarskalk.
Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)
Stedskanaal (kanaal)
Skippen oant 5,80 meter breed binne tastien yn it kanaal, dat 2 meter djip is. De farwei is CEMT-klasse 0 en begjint op kilometer 7,3 fan it A.G. Wildervanckkanaal mei in ferbining nei it Oosterdiep. Fan kilometer 6,7 ôf begjint it Stedskanaal. Fan kilometer 19,9 ôf folget it Musselkanaal en op 27,8 kilometer folget it Ter Apelkanaal. By kilometer 36,53 spjalt it kanaal him yn it Haren-Rütenbrock-Kanal nei Rütenbrock yn Dútslân.
Der binne twa slûzen yn it Oosterdiep, trije slûzen yn it Stedskanaal, trije slûzen yn it Musselkanaal en twa slûzen yn it Ter Apelkanaal.
Skiednis
Yn 1765 besleat de stêd Grins in kanaal grave te litten foar it befoarderjen fan it oanmeitsjen fan it heechfean yn it Boertanger Fean. Der waard keazen en graaf it kanaal oan de râne fan Grinslân, parallel oan de Semsliny, dy't 150 jier earder fêststeld waard as de grins tusken Grinslân en Drinte.