cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gratianus
Keizer fan it Westen
Yn it easten woe Falens net op Gratianus wachtsje: hy foel allinnich oan. De Slach by Adrianopel op 9 augustus 378 waard lykwols in katastrofe; twatredde fan it eastlik leger waard ferneatige, en keizer Falens skeat it libben derby yn.
Gratianus, dy't sels gjin goeie militêr wie kaam yn 'e problemen. Dêrom helle liet hy de jonge Theodosius út Spanje komme en makke him ta oanfierder fan syn troepen yn it easten. Dizze hie aardich wat súkses tsjin de ynfallers, en op 19 jannewaris beneamde Gratianus him as mei-keizer yn it easten. Hy gie sels wer werom nei it westen.
Gratianus wie yn kristen, en liet ûnder ynfloed fan de biskoppen in soad wetten útfeardige tsjin it âlde Romeinske heidenske leauwen. Dit joech him in soad tsjinstân. As antwurd wegere Gratianus tenei de titel Pontifeks Maximus (opperpreester) te fieren. Dizze titel waard sûnt dy tiid fierd troch de pausen.
Gratianus ein
Begjin 383 kaam usurpator Magnus Maksimus yn Brittanje tsjin Gratianus yn opstân. Hy naam Galje en Spanje yn besit en hie net folle te duchtsjen fan Gratianus. Dizze stried tsjin Maksimus, mar by Parys rûn hiel syn leger oer nei de opstannelingen, ynklusief generaal Merobaudes. Gratianus luts him werom en besocht nei Itaalje te ûnkommen. Op de flecht waard hy finzen nommen en fermoarde.
Scientology
Ideology
Tusken 1950 en 1986 hat L. Ron Hubbard de ideologyske boeken foar it Scientology-leauwe skreaun.
By Scientology giet it om de Xenu myte. Xenu is in romtewêzen dat kwea wol en Thetans oer de wrâld ferspraat hat dy't yn minsken húsmanje. In minske moat him neffens Scientology op ferskate wizen ferbetterje, mei as doel rêding fan syn ûndergong.
Om ta dat doel te kommen moatte Scientology leden leare fan de ideologyske boeken fan L. Ron Hubbard. Wilens wurdt de E-meter brûkt om te sjen hoe fier as de persoan mei syn ûntjouwing is.
Ledetal
Neffens Scientology hat de beweging likernôch 10 miljoen leden. Neffens oare tellingen binne dat gâns minder. Yn de sechtiger jierren wurdt it ledetal tusken de 50.000 oant 100.000 rûsd. Yn de njoggentiger jierren 45.000. Stadichoan liket de beweging nije leden te werven, yn 2004 binne der sa'n 55.000 leden.
Jan Jacob Slauerhoff
thumb|Slauerhoff by it Fordsje fan dokter Bremer yn [[Beetstersweach, 1929]] thumb|Slauerhoff yn kimono (Kolleksje Letterkundig Museum)
Jan Jacob Slauerhoff (Ljouwert, 15 septimber 1898 – Hilfertsom, 5 oktober 1936) wie in wichtich Nederlânsk dichter en romanskriuwer fan it ynterbellum. Hy publisearre altiten ûnder de skriuwersnamme J. Slauerhoff, hoewol't nei syn dea somtiden wurk ferskynd is ûnder oare nammefarianten, sa as bygelyks J.J. Slauerhoff.
Jonkheid (1898-1910)
Op 15 septimber 1898 waard Jan Jacob Slauerhoff, as fyfde fan seis bern, berne yn in protestânsk middenstânsfermidden yn Ljouwert. Hy hie êst fan astmaoanfallen en om syn klachten te ferlichtsjen gie elts jier in stikmannich moannen útfanhûs nei Flylân by famylje fan memmekant.
Middelbere-skoaltiid en stúdzje (1910-1923)
Slauerhoff gong nei de HBS yn Ljouwert; yn 1916 ferhuze er nei Amsterdam om genêskunde te studearjen. Yn syn studintetiid krige er kunde oan Simon Vestdijk, en skreau er syn earste gedichten, dêr't in pear fan yn it studinteblêd Propria Cures publisearre waarden. Yn 1919 ferlooft er him mei Truus de Ruyter, in studinte Nederlânsk. Slauerhoff die net mei oan it konvinsjonele studintelibben, mar in bohemienysk, wat ôfstanlike posysje, hie er leaver. Syn foarbylden wienen de Frânske symboalyske dichters Baudelaire, Verlaine, Corbière en Rimbaud.
Fan 1921 ôf publisearre Slauerhoff syn earste "serieuze" gedichten yn it literêre tydskrift Het getij. Syn earste gedichtebondel, Archipel, folge yn 1923. Ek yn dy snuorje ferbriek er syn ferloving mei De Ruyter. Itselde jier studearre er ôf.
Yn dy tiid kaam er ek geregeldwei yn Jorwert, dêr't er kunde hie oan de dûmnyshûshâlding Hille Ris Lambers. Syn mear as sjochtweihinne gefoelens foar de âldste dochter Helen is yn syn dichtwurk werom te finen.
Skipsdokter (1923-1929)
Neidat er in skoft in praktyk mei in toskedokter yn Haarlim hân hie, monsterde er wer oan by in oare, de Java-China-Japanlijn, dy't him yn it Fiere Easten bedarjen die. Under dit kontrakt (oant 1927), makke er reizen nei Sina, Hongkong en Japan.
Werom oan de wâl (1929-1932)
thumb|Darja Collin en Slauerhoff Fan 1929 ôf wie Slauerhoff wer faker yn Nederlân. Hy wie ûnder oaren in skoftke assistint oan de klinyk foar Dermatology en Geslachtssykten fan de Ryksuniversiteit Utert. Septimber 1930 troude er mei dûnseres en balletskoalhâldster Darja Collin, wat it begjin wie fan in (koarte) lokkige perioade yn Slauerhoffs libben.
Yn 1931 krige Slauerhoff de gryp en in longûntstekking), en hy ferfear nei it Italjaanske Merano om dêr te kueren. Syn frou folge him yn 1932, sadat sy tegearre de berte fan har earste bern meimeitsje koenen. It bern waard lykwols dea berne wat in swiere depresje by Slauerhoff feroarsake; in ekstra desyllúzje boppe op syn swakke sûnens.
Op 'en nij farre (1932-1935)
Letter yn 1932 meunstere Slauerhoff wer oan, no by de Holland-West-Afrikalijn. Syn minne sûnens bleau him yn de wei sitten dat hy tocht deroer om nei Noard-Afrika te ferhúzjen, wat better foar syn gestel wêze soe. Yn maart 1934 iepene er in praktyk yn Tanger, doetiids in ynternasjonaal protektoraat, mar yn oktober fan itselde jier wie er al wer werom yn Nederlân. De skoften dat er siik wie dourren hieltyd langer, de symptomen waarden slimmer en de ferhâlding mei Collin hie dêr flink fan te lijen.
De ein (1935-1936)
Syn namme as skriuwer krige wilens hieltyd mear klank. De romans Het verboden rijk (1932) en Het leven op aarde (1934) waarden oeral priizge en syn gedichtebondel Soleares (1933) krige yn 1934 de C.W. van der Hoogtpriis. 1935 brocht wer inkelde seereizen, mar ek de skieding fan Collin. Op syn lêste reis, nei Súd-Afrika, waard er slim siik; hy krige malaria by in ferwaarleazge tuberkuloaze. Slauerhoff gong fannijs nei Merano om better te wurden. Mar it wie te let; siik en wol gie er yn 1936 werom nei Nederlân, dêr't er opnaam waard yn rêsthûs 'Villa Carla' yn Hilfertsom. Dêr stoar er op 5 oktober, koart nei syn 38e jierdei en trije moannen nei it útkommen fan syn lêste gedichtebondel, Een eerlijk zeemansgraf. Slauerhoff is kremearre yn it krematoarium fan begraafplak Westerveld yn Driehuis. thumb|right|Jan Jacob Slauerhoff troch [[Ben van der Geest op Flylân]]
Jan Wuite
thumb|Jan Wuite '''Jan Jans. Wuite''' (Tsjalbert, 8 maart 1877 - De Haach, 26 oktober 1946) wie boer, ferfeanter en politikus.
Libben en wurk
Jan Wuite wie in soan fan Jan Jans Wuite en Esther Geerts Pijlman. Wuite wurke nei de mulo ynearsten yn de feanterij fan syn famylje yn Vroomshoop, mar fielde mear fan de lânbou. Hy studearre oan de lânbouskoalle yn Grins. Dêrnei sette er útein mei in eigen lânboubedriuw en wie dêrneist ek maatskiplik wakker warber. Hy wie foarsitter fan de Friese Maatschappij van Landbouw (1919-1930). Yn 1927, by gelegenheid fan it 75-jierrich bestean fan de Mij, waard er beneamd ta Offisier yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Teffens wie er ûnder oare sekretaris fan de Fryske Vereniging voor Vreemdelingenverkeer.
Wuite wie lid fan Provinsjale Steaten fan 1919 ôf (oant ?) en lid fan Deputearre Steaten fan Fryslân fan 6 july 1927 oant 15 oktober 1930. Neifolgjend waard er boargemaster fan Smellingerlân yn 1930. Yn 1941 frege er om reden fan sûnens ûntslach oan.
Hy wenne yn it boargemastershûs oan de hjoeddeiske Boargemaster Wuitewei yn Drachten, dy't yn 1942 nei him ferneamd waard, dat yn 1914 boud is troch arsjitekt Cees Rienks de Boer yn opdracht fan ryksfeearts De Boer.
Wuite stoar yn 1946, yn de âldens fan 69 jier, yn De Haach en waard te hôf brocht yn syn berteplak Tsjalbert.
Mathieu Sprengers
Mathieu (Jeu) Sprengers (Tegelen, 24 maaie 1938 – 6 april 2008) wie in Nederlânsk fuotbalbestjoerder. Hy wy ûnder oare foarsitter fan de KNFB en lid fan it bestjoer fan de UEFA.
Libbensrin
Sprengers waard berne as soan fan in slachter. Nei syn oplieding Business Economics oan de Universiteit fan Tilburch begûn hy in karriêre as konsult. Dêrnei waard hy direkteur fan in boubedriuw.
Op 27 maart 2008 waard bekend dat Sprengers in libbensbedrigende sykte hie wêrtroch't hy fuortendaliks stopje moast mei al syn funksjes. Hy ûndergie in operaasje yn it Belgyske Genk, mar ferstoarn noch op 69-jierrige leeftiid as gefolch fan de sykte yn de nacht fan 5 op 6 april fan dat jier.
Eigenierde
In eigenierde, einierde of eigenerfde wie yn de Midsiuwen en Nije Tiid in net-aadlike boer dy't syn eigen grûn yn eigendom hie. Sa'nent urf de pleats en it byhearrend grûngebiet fan syn âlden en koe syn pleats en lân sûnder tuskenkomst fan in lienhear bewurkje. Dat yn tsjinstelling ta in meier of aadlike grutgrûnbesitters. Eigenierde boeren dy't in eigen hynder en stek- of slachwapens hienen waarden bûten Fryslân warboeren neamd. Benammen yn de steatsynrjochting fan Drinte spilen eigenierden in grutte rol. Yn in oantal gefallen hienen dy ek it rjocht fan kollaasje. Dat joech it rjocht in dûmny te beneamen.
Mathieu Sprengers
Oars
Yn it seizoen 1972-1973 wie Jeu Sprengers, ûnder de namme Prins Jeu I de prins fan it Fenlooske karnavalferiening Jocus.
Eigenierde
Yn 1500 wienen der yn Eastergoa en Westergoa net folle eigenierden mear. Yn 1511 wienen der yn Ljouwerteradiel noch gjin 15% fan it lân. Yn Sânwâlden mear. Yn de tiid fan de Republyk fan de Feriene Nederlannen mocht allinnich de eigenierde as folmacht op de lândei komme. De eigenierde hie ek it jachtrjocht. In dûbel-eigenierde wie yn Fryslân ien mei mear as 50 pûnsmiet lân. Tusken 1814 en 1851 wienen de eigenierden in steatsrjochterlike stân, nammentlik wa't op it plattelân grûn hie en minimaal f30,- grûnlêsten opbrocht.
Eigenierde wapens
Op heraldyske wapens fan eigenierden stiet faaks in Fryske earn op de rjochterhelte. Oar faak foarkommende ôfbylden binne ikel, (trije) klavers, leeljes, roazen, stjerren, liuwen, wassenaers, dwersbalken en merken. De betsjutting hjirfan is faak ûnwis.
Faaks ferwize ikels en klavers nei grûnbesit, it getal trije op de trije generaasjes dy't nedich wienen om erflike rjochten útfiere te meien. Stjerrren en wassenaars kinne te krijen hawwe mei Marijeferearing. De liuw komt yn hiel Nederlân in soad foar. Hânmerken steane ynearsten bûten de heraldyk, mar yn Fryslân binne persoanlike en famyljetekens faak as wapen brûkt, al as net mei de Fryske earn. G.F.E. Gonggrijp jout ek ferklearrings dy't net al te serieus nommen wurden moatte: sa soe bygelyks in ienhoarn ferwize nei in eigen hoarnleger.
Aldgillis (studinteferiening)
Aldgillis, folút it Delftsk Studinte Selskip foar Fryske Stúdzje Aldgillis (D.S.S.F.S. Aldgillis), is in Frysktalige studinteferiening foar studinten út Fryslân dy't yn Delft studearje. De feriening waard yn 1931 oprjochte troch in stikmannich Fryske studinten oan 'e Technyske Universiteit Delft en is oansletten by de Federaasje fan Fryske Studinteferienings. Aldgillis is ferneamd nei de sânde-iuwske Fryske kening mei deselde namme.
Skiednis
Aldgillis waard yn earste ynstânsje yn 1931 oprjochte troch in stikmannich Fryske en Frysktalige studinten oan 'e Technyske Universiteit Delft. De feriening hold al yn 1934 op te bestean, mar waard yn 1939 fannijs oprjochte. Aldgillis belibbe syn grutste bloei yn 'e desennia fuort nei de Twadde Wrâldoarloch. Nei 't yn 1961 yn Ynskedee de Technyske Universiteit Twinte oprjochte wie, naam it tal Fryske studinten yn Delft ôf en dêrmei ek it tal leden fan Aldgillis.
Yn 1966 waard ta gelegenheid fan it ferieningslustrum foar it earst sûnt 1950 wer it Frysktalige sjongspul De Jonkerboer fan Paulus Folkertsma en Ype Poortinga opfierd. Fan 1968 ôf rikte Aldgillis in pear jier efterinoar de Aldgillispriis út oan in persoan dy't him fertsjinstlik makke hie foar Fryslân. Under de ûntfangers fan 'e priis, besteande út in oarkunde en in flesse jenever, wiene û.o. de letterkundige Anne Wadman en de eardere Kommissaris fan 'e Keninginne yn Fryslân Harry Linthorst Homan.
Sûnt it begjin 2002 late Aldgillis in sliepend bestean en wie de feriening ek net mear lid fan 'e Federaasje fan Fryske Studinteferienings. De argiven waarden letter oerdroegen oan 'e kolleksje fan Tresoar yn Ljouwert.
Yn 2019 waard de feriening nij libben ynblaasd troch de Fryske studinten Marten Wijnja  en Sieger Falkena. It lidmaatskip fan 'e Federaasje fan Fryske Studinteferienings waard dêrmei fernijd, sadat der wer trije lidorganisaasjes wiene (mei Bernlef yn Grins en W.S.S.F.S. yn Wageningen). It plan wie om 'e werlibbing fan Aldgillis yn it foarjier fan 2021 te fieren mei in seremoanje yn Starum, by it grêf fan kening Aldgillis, dat troch de leden fan 'e feriening tradisjoneel ûnderholden waard. Omreden fan 'e wrâldwide pandemy fan it koroanafirus moast dat lykwols ôflast wurde.
Bekende âld-leden
Bekende âld-leden fan Aldgillis binne Jan Sipkema en Henk Kroes, âld-foarsitters fan 'e Feriening De Fryske Alve Stêden. Beiden hawwe ek foarsitter fan Aldgillis west.
Karlskrona (gemeente)
Gemeente Karlskrona (Sweedsk: Karlskrona kommun) is in gemeente yn Blekinge län yn it suden fan Sweden. It haadplak fan de gemeente is Karlskrona. De gemeente ûntstie troch in grûnige weryndieling yn de santiger jierren, doe't meardere lokale bestjoeren yn it gebiet gearfoege waarden.
Wenkearnen
Gemeente Karlskrona bestiet út 19 wenkearnen. De ynwennertallen yn de ûndersteande tabel binne fan 31 desimber 2015.
Migraasje-eftergrûn
Op 31 desimber 2014 hie de gemeente 8.582 ynwenners mei in migraasje-eftergrûn (13,34 prosint). Yn 2002 wie dat oandiel noch 7,12 prosint.
Shalina Devine
Shalina Devine, echte namme ûnbekend (17 maaie 1986), is in Roemeensk neakenmodel, pornografysk aktrise en prostituee. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.62 m, gewicht 52 kg.
Borodino
Borodino (Russysk: Бородино) is in Russysk doarp (selo) yn de oblast Moskou, oan de rjochterouwer fan de rivier de Moskwa, 124 kilometer bewesten fan Moskou en sa'n 12 kilometer westlik fan Mozjajsk. Borodino leit benoarden fan de 'nije wei' Smolensk-Moskou en besuden fan de âlde.
Borodino is ferneamd fanwege de Slach by Borodino dy't dêr levere waard op 7 septimber (o.s.: 26 augustus) 1812 tusken de Grande Armée fan Napoleon en it Keizerlike Russyske Leger ûnder maarskalk Michaïl Kûtûzov. Napoleon wûn, mar syn leger rekke sa slim ferswakke dat it de Russen neitiid net mear ferslaan koe. Yn 1817 waard dêr it Ferlosserskleaster stifte; sûnt 1992 docht it wer tsjinst as frouljuskleaster.
Ta eare fan it Russyske ferset tsjin it leger fan Napoleon is der op it eardere slachfjild in monumint oprjochte en in museum dat wijd is oan de fjildslach. Dy slach wurdt ek wiidweidich behannele yn de roman Oarloch en frede fan Lev Tolstoj.
By de Slach om Moskou yn 1941 is der op itselde fjild bot fjochte tusken Russyske en Dútske troepen.
Waterstad FM
Waterstad FM is in regionale Nederlânske kommersjele radiostjoerder, oprjochte yn 2000. Waterstad FM ûntlient syn namme oan de "Wetterstêd" dêr't de stjoerder foar it earst op de keabel te hearren wie, nammentlik Snits. Nei de frekwinsjefeiling yn 2003 is Waterstad FM yn Fryslân en yn de Noardeastpolder begûn mei útstjoeren. Waterstad FM wie fan 2007 oant 2013 eigendom fan de NDC Mediagroep. Dêrby makke it diel út fan it bedriuw NDC Radio B.V., dêr't ek RADIONL en Arrow Classic Rock Noord ta hearden. Mei't de NDC Mediagroep him talizze woe op syn aktiviteiten as útjouwerij fan ferskate deiblêden, wykblêden en ynternetwebsiden, waard Waterstad FM yn maaie 2013 ferkocht oan Beheer Regionale Radio, eksploitant fan TV Oranje.
Format
Waterstad FM wie oant 2010 in non-stop muzyskstjoerder, mar sûnt septimber 2010 is it format oanpast en wurde der ek presintearre programma’s útstjoerd. It regionale nijs op Waterstad FM wurdt fersoarge yn gearwurking mei redaksjes fan de Ljouwerter Krante en Dagblad van het Noorden.
Wite Tsjerkje (Snits)
It Wite Tsjerkje is in tsjerkegebou yn de wyk Stasjonsbuert yn Snits. It tsjerkje stiet oan de Julianastrjitte, by it Julianapark.
It gebou is yn 1907 boud en wurdt sûnttiids brûkt troch de Kristlik Grifformearde Tsjerke. De tsjerke is in sealtsjerke, boud yn neoromaanske styl, mei ferskate rûnbôgefinsters en in lytse klokkepyloan. Yn 1966 is it pân troch brân skansearre en dêrnei yn soberder styl restaurearre. Sûnt 2005 brûkt de Grifformearde Tsjerke it gebou ek.
Oan de efterside fan de tsjerke stiet in ferieningsgebou fan de tsjerkegemeente.
Ferskaat
De Himrik hat ek in 'Wite tsjerke'.
Vredeman de Vries-priis
De Vredeman de Vries-priis is in priis dy't ferneamd is nei Hans Vredeman de Vries, in wichtige 16e-iuwske arsjitekt, ôfkomstich út Fryslân. De priis wurdt alle jierren weijûn, mar yn de foarm fan twa twajierlikse prizen. It iene jier is der in priis foar arsjitektuer en it jier dêrop in priis foar foarmjouwing.
De priis is yn 2000 ynsteld troch de Provinsje Fryslân en wurdt stipe troch ARK (sintrum foar Arsjitektuer en Romtlike Kwaliteit), Keunstwurk en Hûs en Hiem.
De winner wurdt troch in sjuery oanwiisd. De priiswinner krijt in bedrach fan 5.000 euro en in oarkunde. Dêrneist is der ek de Leeuwarder Courant-Publykspriis.
Hurdsyldei
Hurdsyldei (Nederlânsk en offisjeel: Hardzeildag) is de namme foar de woansdei fan 'e Snitswike. Om't de Snitswike begjint op 'e freed foar de earste sneon yn augustus, falt Hurdsyldei dus elts jier op 'e earste woansdei fan augustus.
Skiednis
Hurdsyldei giet werom op it saneamde admiraalsilen, in tradysje dy't koart nei 1750 ûntstie yn 'e foarm fan wedstriden dy't doedestiden (yn 'e tiid fan 'e Republyk fan 'e Feriene Nederlannen) opdroegen waarden oan 'e steedhâlder fan Fryslân. Troch de besetting fan Nederlân troch de Frânsen, yn 1795, kaam dêr in ein oan. Mar nei de befrijing fan 'e Frânsen yn 1813 griepen de Snitsers de earste de bêste gelegenheid oan om wer in feestlike sylpartij te hâlden.
Wâldfeartsbrêge
thumb|Wâldfeartsbrêge De Wâldfeartsbrêge, yn de folksmûle: De bult syn bruege is in ophelbrêge yn Snits, dy't datearret út 1893 en dy't makke is fan getten izer (heechboukonstruksje) en hout (brêge). It is in J.P. Hogendijk-brêge.
Hurdsyldei
Skiednis
Dy gelegenheid die him foar doe't yn Snits it blide berjocht ûntfongen waard dat de deawaande stedsgenoat Jacob Sjoukes Visser út Frânske kriichstsjinst desertearre en sûn en wol op De Jouwer oankomd wie. Dy 'Hurdsyldei' waard tenei alle jierren holden op 'e woansdei dy't it tichtst by de jierdei fan 'e nije kening Willem I lei. Tusken 1851 en 1934 groeide Hurdsyldei út ta wat úteinlik de Snitswike waard.
Wâldfeartsbrêge
De brêge foarmet op it wetter de ferbining tusken de Stedsgrêft (Snits) en de Wâldfeart. Op strjitte ferbynt de brêge de Prinsengrêft en de Wâldfeartkaai. Allinnich yn it drokke farseizoen is in staazje-brêgewachter oanwêzich. Yn de oare perioade wurdt de brêge troch de brêgewachter op de Lemmerbrêge meibetsjinne.
Fartugen rjochting Stedsgrêft betelje in brêgejild fan € 2,- (2011).
Donkergrien
Donkergrien, ek dûnkergrien, is in kleur dy't beskôge wurdt as in donkere tint fan grien. By additive kleurminging (bgl. op tillefyzjes en kompjûterskermen) is it in primêre kleur yn 'e sin dat it grien is mei in fermindere yntinsiteit, mar by subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch syaan te mingen mei giel (en yn 'e praktyk ek mei swart).
Tinten donkergrien
1) in offisjele kleur fan 'e Steatsuniversiteit fan Michigan (MSU) 1) in kleur fan it Natural Color System (NCS), in kleursysteem dat benammen in soad yn Skandinaavje brûkt wurdt 1) in offisjele kleur fan 'e Universiteit fan Noard-Teksas (UNT)
Sjoch ek
Shades of green
Fritz Korbach
thumb|300px|Fritz Korbach yn 1978 as trainer fan PEC Swol Fritz Korbach (Diez an der Lahn, 18 july 1945 - Ljouwert, 14 augustus 2011) wie in Dútske fuotbaltrainer. Korbach waard yn it Dútske Diez an der Lahn berne, en hie in Dútske heit en in Nederlânske mem.
Biografy
As fuotballer kaam Korbach net fierder as de amateurs fan Patria Zeist en Baarn, mar as trainer spilet hy in wichtiger rol yn it fuotbal. Korbach syn karriêre as fuotbaltrainer begûn al yn 1968, doe’t hy assistint fan USV Elinkwyk waard. Letter wie hy ek noch trainer fan ûnder oare Cambuur Ljouwert en SK It Hearrenfean. Yn it seizoen 2006-2007 wie hy noch in skoftke trainer fan de amateurs fan de Harkemase Boys. Hjir waard hy yn maaie 2007 op non-aktyf setten.
Yn 2007 waard in boek oer Korbach publisearre. It boek waard skreaun troch Vincent Ronnes en giet oer it libben fan Korbach yn syn tiid as fuotballer en trainer.
Begjin 2011 waard by Korbach kielkanker yn in fier stadium konstatearre. Yn de simmer fan dat jier folge de diagnose dat er noch inkele moannen te libjen hie. Op 14 augustus 2011 stoar er yn it Medysk Sintrum Ljouwert oan de gefolgen fan in hertoanfal. Op tongersdei 18 augustus koe elkenien ôfskie nimme fan Korbach yn it Kambuur-stadion. De freed dêrop waard Korbach te hôf brocht.
Phoenix street circuit
It Phoenix street circuit wie in strjittesirkwy yn Phoenix yn de Amerikaanske steat Arizona. It sirkwy waard yn 1989 iepene en wie dernei trije jier lang it sirkwy dêr't de Grutte Priis fan de Feriene Steaten hâlden waard.
Tiemen Groen
Tiemen Groen (Follegea, 6 july 1946 - Malmesbury, Súd-Afrika, 26 oktober 2021) wie in Frysk hurdfytser.
Hy wie in efterfolger fan grutte klasse. Yn 1964 kaam syn spektakulêre trochbraak yn de hurdfytswrâld, doe't hy as 18-jierrige earst Nederlânsk Kampioenen en letter Wrâldkampioen waard by de amateurs. Dizze beide titels wûn hy ek yn 1965 en 1966. Yn 1964 waard hy ek nasjonaal kampioen op 'e dyk. Yn 1967 waard Groen beropsfytser. Fuort waard hy by de profs ek wrâldkampioen op de efterfolging, mar it fytsen op 'e dyk waard gjin grut sukses. Yn 1968 beëinige hy syn hurdfytskarriêre. Dêrnei waard hy antykhanneler. Tiemen Groen wennet tsjintwurdich yn Súd-Afrika.
Adspirant
Mei syn skoalmaat Marinus Kampen fytste Tiemen alle dagen fan syn wenplak Follegea nei de LTS op It Hearrenfean, waar of gjin waar. Dat blykt him ta it hurdfytsen oanlutsen te hawwen, Hy begûn serieus te trainen en skreau him yn 1960 yn foar syn earste wedstriid, in wylde koers yn Boppe-Knipe. Dy wûn er op syn gemak. Yn 1961 krige er syn earste lisinsje: adspirant by fytsferiening Olympia yn It Hearrenfean. Yn april 1961 debutearre hy by de KNWU yn Veendam en it wie fuort raa: sûnder him wat fan syn tsjinstanners oan te lûken, naaide er nei it startskot fuort út. Pas neidat hy it peloton dûbele hie, seagen se him werom. Ek yn Fryslân joech er syn besitekaartsje ôf troch in sulveren medalje te heljen op it kampioenskip fan Fryslân yn it Drintske Gijsselte. As adspirant levert hy in sterk stikje yn de Ronde fan Boalsert. De organisators hienen in kombinearre wedstriid útskreaun foar amateurs, nijelingen en adspiranten oer 80 km. Adspiranten mochten lykwols mar 40 km. ride, mar foar Tiemen wie dat gjin probleem en hy wûn de wedstriid. Dêrmei sette hy de amateurs en nijelingen aardich te kyk. Syn earste provinsjale titelhelle hy yn 1962. Yn totaal wûn hy 34 kear by de adspiranten.
Nijeling
Nei oardel jier by de adspiranten riden te hawwen gie hy yn 1963 oer nei de nijelingen. Ek yn dy kategory wûn hy de measte wedstriden dêr't hy oan meidie. Oertsjûgjend waard hy yn 1963 en 1964 nijelingenkampioen van Fryslân. Op 18 july 1994 waard hy op it autosirkwy fan Zandvoort Nederlânsk kampioen op de dyk by de nijelingen. It wie in kampioenskip yn styl. Yn de tredde ronde demarrearre hy út it peloton fan 330 fytsers. Se hawwe him pas nei de einstreek werom sjoen. It wie syn 21-ste oerwinning fan it seizoen, de 70-ste oerwinning yn syn noch jonge fytskarriêre. Op De Lemmer waard er huldige. Tiemen Groen wûn by de nijelingen wol 53 kear.
By de amateurs
Fuort nei syn kampioenskip makke de 'Fryske Pylk' de oerstap nei de amateurs. Dêr begûn syn karriêre as efterfolger op de baan. In wike nei syn oergong nei de amateurs die hy, op advys fan de wei- en baancoaches Joop Middelink en Jan Derksen, mei oan it nasjonaal kampioenskip efterfolging. Hy wie dêr ek ta ynspirearre troch syn grutte rivaal, de amateurkampioen Eef Dolman. In syn nijelingentiid hie hy Eef meardere kearen ferslein. No't dy ynskreaun hie foar it baankampioenskiap seach Tiemen Groen syn kâns om te bewizen dat hy hurder fytse koe as syn leeftiidgenoat Eef Dolman. Nota bene op liend materiaal gie hy de striid oan. En it tafal woe dat hy al yn de earste searje lotte tsjin Dolman. It waard in ûngelike striid, want Dolman waard ynrûn! Folle ferrassender wie syn eintiid. Noch nea wie der op de Amsterdamske fytsbaa sa hurd op de 4 km efterfolging riden. Mei in eintiid fan 4.56.3 joech hy syn besitekaartsje nochris ôf. Al syn folgjende tsjistanners bûn hy dêrnei oan syn segekarre. Fia Jan Pieterse, Co Oele en Jaap Oudkerk helle hy op 6 augustus 1964 syn earste nasjonale titel efterfolging by de amateurs.
WK
De folgjende stap moast it Wrâldkampioenskip wurde. Twa moanne nei syn oerstap nei de amateurs woe hy op it alderheechste nivo prestearje. En noch wol yn it legindaryske Parc des Princes yn Parys. Oan neat wie te fernimmen dat it syn earste optreden op in wrâldtoernoai wie. As wie er immen mei in soad ûnderfining raffele hy syn fjouwer kilometer eftervolgong ôf. As earste moast de finalist fan 1963, de Rus Moskwin, der oan leauwe. Mei de fluchste searjetiid pleatste Groen him foar de kwartfinale. Dêrnei waarden Lothar Claesgens en Jiri Daler ferslein. Op 10 septimber 1964 folge de finale tsjin de Belgyske wrâldrekordhâlder Herman van Loo. Mei bussen fol wienen de Fryske supporters nei Parys komd. Se woenen 'ús Tiemen' winnen sjen en sy kamen net om de nocht. Tiemen late de race fan begjin ôf oan en wûn frij maklik yn 5.01.74. Syn supporters wiene net te hâlden. Se namen yn harren entûsjasme massaal besit fan it middenterrein. En nei it 'Wilhelmus' folge it 'Frysk bloed tsjoch op' en koe de flagge út.
Olympyske Spullen fan Tokio
Nei de bjusterbaarlik ferrûne bliksemkarriêre kaam de fraach: wêr lizze de grinzen fan dizze iiskâlde krêftpatser? De Olympyske Spullen fan Tokio stienen foar de doar (oktober 1964). Eltsenien ferwachte dat Tiemen mei it gouden earemetaal thús komme soe. Yn it Olympyskhe efterfolgingstoernoai makke hy oan de heale finale de snelste tiid. Yn dy heale finale moast hy oantrede tsjin de Italjaan Giorgio Ursi. Ursi hie in bliksemstart en oerrompele de Follegeaster finaal. Tiemen koe dêr net genôch antwurd op jaan. Syn ynhelrace rikte net fier genôch. Foar it earst moast Tiemen yn in efterfolgingsrace syn meardere erkenne. Eltsenien wie bot teloarsteld. De toande oermacht en de teloarstelling wienen sa grut, dat it gebrûk fan doping by de tsjinstanner fermoede waard. Tiemen soe 'geflikt' wêze. Dy fertinking hienen de Italjanen harsels op de hals helle. Yn in gearkomst fan alle delegaasjes wie besluten yn Tokio wol te kontrolearjen op eventueel dopinggebrûk. In Italjaansjk sjuerylid stie yn 'it gefal Ursi' lykwols gjin medysk ûndersyk ta. Hy soe dêryn ûndersteund wêze troch de UCI-foarsitter. De nofterene ferklearring fan Tiemen: "Myn tsjinstanner ried gewoan hurder". Hy hie al gau troch, dat wedstriidritme foar him wichtich wie. Se wiene al twa moanne fan tefoaren yn Tokyo en se moasten mear rêste as echt swier trene. Dat wie de mentaliteit fan de measte baanfytsers yn dy tiid. Rêste, rêste, sei Jan Derksen faak, mar Tiemen hie kompetysje nedich en miste dus de ûndergrûn om in goeie tiid del te setten. De klap wie lykwols sa hurd oankomd, dat Tiemen de krêft net mear opbringe koe de striid om de brûnzen medalje te winnen. Letter ferklearre hy oer syn falen: "Ik koe der net oer, dat se yn Nederlân al flak nei de wrâldkampioenskippen seinen, dat ik de ienige sekere gouden medaljewinner wie yn Tokio. It hat my de lêste wiken oan ien tried wei efterfolge en dêr bin ik oan kapot gien". Dochs fû de gemeente Lemsterlân de prestaasjes fan Tiemen Groen yn 1964 tige útsûnderlik. Der wardbesluten him de sulveren Earepenje út te rikken en him te beneamen ta Eareboarger. De roem hie lykwols ek in kearside. De snelle ûntwikkelingen mei Tiemen Groen laten by syn feriening Olympia ta problemen. Dat hat alles te krijen mei syn oergong nei de amateurs. De bûnscoaches Middelink en Derksen hienen dat al folle earder dwaan wold, mar syn Fryske begelieders, en ek it bestjoer fan Olympia, woenen him 'foarsichtich bringe'. Foarsitter Th. de Jong wist mei de keuzehearen fan de KNWU ta in kompromis te kommen. Hy hie dat lykwols regele sûnder oerlis mei it Olympiabestjoer. Op de neijiersgearkomst fan 2 desimber 1964 joech dat oanlieding ta in grutte bestjoerskrisis. It bestjoer stapte op. Tiemen en heit Meine Groen bedankten as lid fan Olympia.
Nei Hollân
Trije wiken letter waard Tiemen Groen lid fan DTS út Zaandam. Foar dy feriening wûn hy yn 1965 syn tweede nasjonale efterfolgingstitel. Yn septimber 1965 ferdigene hy yn San Sebastian mei súkses syn wrâldtitel. Dêrmei nom hy revanche op de tsjinslach fan Tokio. It betrouwen yn eigen kinnen wie definityf werom. Yn 1966 helle hy yn Frankfurt syn tredde wrâldtitel op rige. Hy liet de kroanometers stean op in nije wrâldrekordtiid fan 4.50.21. Op 1 jannewaris 1967 waard hy profesjonal by Caballero. Yn syn earste jier as beropsfytser waard hy, op de baan fan it Olympysk Stadion yn Amsterdam, dêr't it trije jier dêrfoar allegear begûn wie, wrâldkampioen op de efterfolging foar profs. It riden by de profs brocht him lykwols net wat hy derfan ferwachte hie. Hielendal ûnferwacht stoppe de ynwenner fan Lemsterlân mei it hurdfytsen yn 1968. De wrâld fan de beropssport wie ek net syn wrâld. Mooglik kaam er ek te gau yn de profesjonele fytssport terjochte en gie it allegear wat te fluch foar him. Tiemen ferklearre letter dat er nea spyt fan syn beslissing hân hat, likemin as om nei Súd-Afrika te gean.
Suder Drachten
thumb|175px|Tsjerke en klokkestoel fan Suderdragten, 1723 Suder Drachten, ek: Suderdrachten wie in doarp oan de eastkant fan de Drait. It is nei de oanlis fan de Drachtster Feart mei Noarder Drachten útgroeid ta Drachten. De tsjerke, dêr't noch in ienfâldige tekening fan Bearn Lap fan bekend is, stie op it plak fan it âlde tsjerkhôf oan de Boargemaster Wuitewei. Hy hie wol wat fan dy fan Koartehimmen.
It boeredoarpe sil syn namme ûntliend hawwe oan de Drait, yn 1543 noch Dracht neamd. Der wurdt oannaam dat Noarder- en Suder drachten om 1150 ûntstien binne.
Oant 1667 foarmen Noarder- en Suder Drachten in tsjerklike kombinaasje mei Boarnburgum en Koartehimmen. Doe waarden de beide doarpen te grut en kaam der ien predikant foar de beide Drachtens.
Op it plak fan de âlde tsjerke fan Suder Drachten is om 1900 it Suderbegraafplak (Burg. Wuiteweg 85) oanlein.
Wrangel (eilân)
250px|thumbnail|right|Lokaasje fan Wrangel-eiland yn de Noardlike Iissee thumbnail|250px|Satellytfoto fan Wrangel Wrangel (Russysk: остров Врангеля; ostrov Vr a ngelja) is in eilân yn de Noardlike Iissee benoarden Tsjoekotka en is ferneamd nei baron Ferdinand von Wrangel.
Geografy
Wrangel leit tusken de Tsjoektsjensee en de East-Sibearyske See. It leit oerskrank by de 180° meridiaan del. De Ynternasjonale datumgrins is justjes nei it easten ferlein om it eilân en it Tsjoektsjenskiereilân op it East-Siberyske fêstelân yn ien en deselde tiidsône te krijen. It tichst yn de buert lizzende lân is it lytse en rotsige Herald dat sa'n 60 kilometer eastliker leit.
Wrangel is likernôch 125 kilometer breed. De oerflakte is 7.600 km². It eilân bestiet út in súdlike kustflakte fan sa'n 15 km. breed, in sintrale heuvelrêch en in noardlike kustflakte fan 25 km breedte en in sa'n bytsje east-west rinnende hichterige, de Tsentralnye-heuvelrige, fan 40 kilometer breed en yn de east-west rjochting fan kust oant kust sa'n 145 kilometer lingte. Dizze heuvelrêch einiget oan beide kanten yn (see)klippen. De toppen fan de hichten binne meast krekt oer de 500 meter. De heechste top op it eilân is de berch Sovetskaja (1096 meter boppe NAP).
Natoer
Wrangel is sûnt 1974 in natoerreservaat. It hat de grutste populaasjes iisbearen en walrussen fan de wrâld. Op de toendra fynt men guozzen, muskusoksen en rindieren. Yn it sûnt 2003 ûnbewenne doarp Oesjakovskoje is in besikerssintrum dêr't ekskursjes troch de rûge natoer organisearre wurde. Oare eardere doarpen op Wrangel binne Zvjozdny (bewesten fan Oesjakovskoje) en it kamp Perkatkoen (yn it binnenlân, by de rivier en berch Pyrkatkoen).
Klimaat
Wrangel hat in strang poalklimaat en is it grutste part fan it jier mei drûge en kâlde wolkemassa's bedutsen. Allinne yn de simmer kin der út it súdeasten wei waarmere fochtige lucht it eilân berikke. Ut en troch komt der ek drûge waarmere lucht fan Sibearje.
De winters binne der lang en wurde skaaimerke troch fêst froastich waar en noardlike winen. De temperatuer bliuwt sa, 9 moannen ûnder it nulpunt. Yn febrewaris en maart komme der faak sniestoarmen foar mei faasjes fan mear as 140 km/o. De koarte simmers binne koel, mar wol betreklik waarm trochdat de middernachtsinne de temperatuer boppe nul hâldt. Froast en sniefal komme ek dan wol foar, mar meastal is it eilân simmerdeis mistich. Yn it binnenlân is it waar wat waarmer en drûger út reden fan topografyske skaaimerken dy't it ûntstean fan föhnwinen befoarderje. De relative luchtfochtigens is trochsneed 82%.
Prehistoarje
Gelearden binne tsjintwurdich fan betinken dat Wrangel it lêste plak op ierde west hat dêr't in isolearre kloft wollige mammoeten libbe hat, oant harren útstjerren sa'n 4000 jier lyn. It liket derop dat in lytse soarte op Wrangel in skoft oerlibbe hat, in fariant fan de gruttere mammoet yn Sibearje. It kin ek sa wêze dat de mammoet hjir lytser bleaun is troch in tekoart oan fretten. In kombinaasje fan klimaatferoarings en de jacht troch minsken hat wierskynlik harren útstjerren tige befoardere op dit hast altyd beferzen, mei snie oerdutsen eilân. In fergelykbere ûntjouwing hat der west op it eilân Malta wat de Dwerchoaljefant, fan Afrikaansk komôf, oanbelanget.
It bewiis foar prehistoaryske minsklike bewenning waard fûn yn 1975 op it plak Tsjertov Ovrag. Dêr waarden ferskate stiennen en ivoaren soarten ark fûn, ûnder oaren harpoenen. C12 datearring lit sjen dat de minsklike oanwêzigens rûchwei oerienkomt mei dy fan de lêste mammoeten; dat wie likernôch yn 1700 f.Kr., mar hurd bewiis fan mammoetjacht is net fûn.
Britske en Amerikaanske ekspedysjes
Yn 1849 lanne Henry Kellett, kaptein fan HMS Herald op it eilân en neamde it Herald Island, en hoewol't er yn it westen in oar eilân seach, dat er "Plover Island" neamde, waard it op de kaarten fan de Britske Admiraliteit oantsjut mei "Kellett Land."
De earste lanning dêr't in ferslach fan is, wie dy fan de Dútske walfiskjager Eduard Dallmann, yn 1866.
Augustus 1867 kaam Thomas Long, in Amerikaanske kaptein fan in walfiskfarder, oant op 15 km foar de kust fan it eilân. Hy neamde it Wrangell Land nei Ferdinant von Wrangel.
George W. DeLong, haad fan in ekspedysje yn 1879 dy't nei de Noardpoal woe, rekke mei syn skip fêst yn it iis en dreaun ôf oant flakby Wrangel. It skip waard fan it iis tesplintere en sonk. Op 12 augustus 1881 lanne in groep fan de United States Revenue Cutter Service op it eilân dy't it opeaske foar de Feriene Steaten en it "New Columbia" neamde In ekspedysje ûnder kommando fan Calvin L. Hooper socht de Jeannette en twa fermiste walfiskjagers yn dy kriten. Dêrneist ferkenden hja de fierdere regio; de natoerûndersiker John Muir wie derby. Hy publisearre letter de earste beskriuwing fan Wrangel-eilân.
thumbnail|left|600px|Arktyske toendra op Wrangel-eilân
Planolooch
In planolooch is ien dy't wurksum is op it mêd fan de romtlike oardering, it planmjittige opdielen fan de (iepenbiere) romte, dat alle winske en needsaaklike funksjes har plak dêryn krije. Planologen wurkje meastentiids by de oerheden (it Ryk, provinsjes of gemeenten) of by advysburos.
Florâns
Florâns (Italjaansk: Firenze) is in stêd yn Itaalje. It is de haadstêd fan de regio Toskane en de provinsje Florâns. Yn de stêd wenje sa'n 370.000 minsken en leit oan de rivier de Arno. De stêd stiet bekend as de widze fan de Renêssânse en jildt dêrmei as ien fan de wichtichste kultuerstêden fan Jeropa.
Skiednis
Florâns waard stifte yn it jier 59 troch Romeinske feteranen dy't út it leger ûntslein waarden. Sy neamden harren stêd 'Florentia' (Latyn foar 'bloei').
Iuwenlang soe de stêd bestjoerd wurde troch de bankiersfamylje de Medisi, wêrfan de measten in grutte belangstelling foar keunsten hiene krekt as de skilderkeunst, byldhoukeunst, arsjitektuer en literatuer. De Medisi regearen sûnt de 15e iuw oant 1737.
Florâns en de Renêssânse
Florâns is de meast útsprutsen renêssânsestêd fan Itaalje. Nearne oars yn Itaalje binne sa'n protte gebouwen en keunstwurken út dat tiidrek.
It belang fan Florâns as hannelsstêd docht ûnder mear bliken út it feit dat de pleatslike munt, de fiorino d'oro of Gouden Florijn, de namme liende oan in protte oare, krekt as de Hongaarske forint en dy fan Nederlân.
Noarder Drachten
thumb|300px|Noarder Drachten om 1700 hinne thumb|Tsjerke fan Noarderdragten yn 1722 Noarder Drachten, ek Noarderdrachten wie in doarp oan de noardeastlik fan de hjoeddeiske Drait en justjes besuden de doetiidsk noch besteande Noarder Drait (dêr't de Burmaniasleat fan oerbleaun is). It doarpke is nei de oanlis fan de Drachtster Feart yn 1641 mei Suder Drachten útgroeid ta Drachten, mar wie oant begjin 19e iuw noch in bestjoerlike ienheid.
It doarpke is neamd nei de Noarder- of Lytse Dracht (ek Drait neamd). Der wurdt oannaam dat Noarder-Drachten (en Suder Drachten) om 1150 ûntstien is, oan de Aldewei (de Alde Lykwei) en de Folgeren fan no. De namme wurdt yn stikken neamd sûnt 1441.
Oant 1667 foarmen Noarder- en Suder Drachten in tsjerklike kombinaasje mei Boarnburgum en Koartehimmen. Doe waarden de beide doarpen te grut en kaam der ien predikant foar de beide Drachtens.
Op de kaart fan Schotanus út 1718 is it in doarp fan sa'n 25 boerespulsjes dy't oan de Aldewei en de wei nei de Folgeren lizze. Oan wjerskanten fan dy dyk is boulân. De measte minsken wenje dan lykwols al oan de noarder Dwersfeart. Súdlik, oan de Drachster Feart, is ek in skoalle oanjûn. Van der Aa (1786) sprekt ek fan hoarnlegers.
Om 1800 hinne waard op it stee fan de eardere tsjerke it Noarderbegraafplak oanlein. De âldste oerbleaune grêfstien is fan 1812. .
Sint-Gangulfustsjerke (Ie)
De Sint-Gangulfustsjerke (ek: Tsjerke op 'e Terp) is in yn de 13e iuw boud ryksmonumint yn Ie. It is ien fan de tsjerken fan de Protestantske gemeente Ie-Eastrum-Jouswier.
Skiednis
De tsjerke waard yn de earste helte fan de 13e iuw boud. It is net hielendal wis oan wa't de tsjerke yn de katolike tiid wijd wie, neamd wurde Gangulfus en de hillige abt Jarich fan Mariëngaard as mooglike patroanhilligen. De tsjerke is yn de lettere iuwen ferskillende kearen feroare. Sa waard yn de 16e iuw de kape fan de tsjerke ferhege en ferdwûn it stiennen ferwulft. Ek de trijehoekige koerôfsluting is yn lettere iuwen boud en ferfong in rûne ôfsluting.
De tsjerketoer is fan 1867 en ferfong in sealtektoer dy't al earder ôfbrutsen wie. De klok út 1642, getten troch Jacob Noteman út Ljouwert, waard yn de oarloch foardere troch de Dútsers.
Opfallend oan de tsjerke binne de rigen konsoles oan de boppekant fan de súd- én de noardmuorre. Under de konsoles binne foarmen fan minskegesichten of fan bistekoppen oanbrocht.
Ynterieur
Yn de tsjerke steane trije hearebanken út de 17e en de 18e iuw foar de Obbema's, Douma's en Holdinga's. Neist njoggen roubuorden hat de tsjerke ek in epitaaf fan swart moarmer en albast ta neitins oan de yn 1625 ferstoarne Snelliger Meckema. De âldste grêfstien is út 1495 fan Teet Humalda. Neffens de 'Tegenwoordige Staat van Friesland' út 1786 moat Ie in hiel moai koerstek hân hawwe.
De preekstoel is út de 19e iuw.
Oargel
It twamanualige oargel waard yn 1958 boud troch Ernst Leeflang. It Leeflang-ynstrumint ferfong in oargel fan de firma Dekker út 1923, dy't doe in oargel fan Van Gruisen út 1794 ferfongen.
Crystal Crown
Crystal Crown, echte namme ûnbekend (6 oktober 1984), is in rêstend Roemeensk neakenmodel en pornografysk aktrise. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.63 m, gewicht 47 kg.
American Saddlebred (hynder)
thumb|American Saddlebred mare, ± 1906 right|thumb|De hege stap is typysk foar de Saddlebred
Gregoarius fan Toers
right|thumb|250px Gregoarius fan Toers (folút: Georgius Florentius Gregoarius, 30 novimber ±538 - 17 novimber 594) wie in Gallo-Romeinske biskop en skiedkundige.
American Saddlebred (hynder)
American Saddlebred is in hynsteras, oarspronklik út de Feriene Steaten. De American Saddlebred wurdt benammen bûkt as sjohynder.
Gregoarius fan Toers
Hy wie biskop fan Toers fan 573 oant likernôch 594. Gregoarius is foaral bekend wurden as de skriuwer fan de Decem Libri Historiae (tsien boeken oer de skiednis fan de Frankyske Merovingen) en harren keninkriken, begjinnend mei de skepping fan de wrâld (steunend op oare, âldere boarnen) oan it jier 592 ta. Gregoarius fan Toers hat ek noch in samling hilligenlibbens oanlein, nammentlik it Liber vitae patrum (Boek mei hilligenlibbens).
Eftergrûn
Gregoarius waard yn 537 berne yn it hjoeddeiske Clermont-Ferrand (destiids hiet it Arverna) as telch fan in tige ynfloedrike famylje fan Gallo-Romeinske adel, dy't nei harren eigen sizzen ôfstamme fan de út de 2e iuwske Gallo-Romeinske senator Fettius Epagathus, tiidgenoat fan biskop Irenaeus fan Lyon. Oarspronklik wie syn namme Georgius Florentius, mar út earbied foar syn omke Gregoarius (biskop fan Langres) naam hy dy syn namme oan. Ferskeidene fan syn famylje wienen earder al biskop west fan stêden as Lyon, Langres, Klermont en ek Toers. Gregoarius kleemde sels dat sawat alle biskoppen fan dy stêd mear of minder famylje fan him wienen. Syn broer Petrus wie diaken yn Langres en waard yn 572 fermoarde.
Rol as biskop
In protte biskoppen út dy tiid wienen njonken geastlik lieder ek polityk lieder fan de stêden dêr't sy setelen. As aartsbiskop fan Toers hie Gregoarius in wichtige posysje yn it politike libben. Hy koe dan ek in soad barren út syn tiid út eigen ûnderfining beskriuwe. It is wis dat Gregoarius in striidfeardich man wie, dy't opkaam foar de bedrigings foar de Tsjerke fan Rome. Dat gou benammen foar alles dat heidensk wie of heidensk west wie. Ek oer it arianisme yn it Fisigoatyske keninkryk út dy tiid hied er gjin goed wurd oer. Oer de Joadske mienskip wie hy likemin posityf.
Decem libri historiae
left|thumb|150px|Side út de skiednis fan de Franken Syn 'tjien boeken skiednis' binne fierút de iennige beskikbere boarnen oer de skiednis fan de Frankyske riken nei de dea fan Klovis. As aartsbiskop fan Toers wie Gregoarius yn de posysje om't politike ferwikkelings fan tichby mei te meitsjen, omdat hy as aartsbiskop sels diel útmakke fan it politike bestjoer.
Ut de boeken komt er nei foaren as in aktyf man, dy't in soad bartens út eigen ûnderfining opskreau. De Frankyske dielriken ut de 6e iuw, keninklike houliken, lokale polityk yn relaasje mei de oerheid, ferwikkelings yn oare dielen fan de riken en derbûten: alles waard troch him opskreaun. En as hy net genôch ynformaasje hie, dan makke by him de feitlike skiednis plak foar wûnderen, foartekens, geroften en oare net-kontolearbere barrens, wat ek typysk wie foar dy tiid. Tsjin dizze eftergrûn binne de 'decem libri historiae' noch altiten fan ûnskatbere wearde foar de skiedkundigen.
American Saddlebred (hynder)
De stokmaat is gemiddeld 1.55 m. De American Saddlebred is ljocht-of donkerbrún, swart of foks mei ôftekeningen. De American Saddle is in treflik rydhynder mei in tige freonlik karakter.
Gregoarius fan Toers
Decem libri historiae
Syn stjerjier is net mei wissichheid bekend, mar moat om 594 hinne lizze. Syn opfolger as biskop fan Toers, Pelagius, wurdt fermelden yn it jier 596 yn in brief fan paus Gregoarius de Grutte. Syn oerlevere wurken binnen yn 592 foltôge.
Aurel Stein
thumb|Stein yn 1909 thumb|Stein yn it [[Tarimbekken]] Sir Marc Aurel Stein (Hongaarsk: Stein Aurél) (Boedapest, 26 novimber 1862 - 26 oktober 1943) wie in Hongaarsk archeolooch, yndiakundige en tibetolooch. Letter liet er him naturalisearje ta Britsk boarger.
Stein makke fjouwer grutte ekspedysjes nei Sintraal-Aazje: yn 1900, 1906-8, 1913-16 en 1930. By de ekspedysje fan 1906-8 roan er befriezing op en ferlear er in tal tiennen fan syn rjochter foet. Hy wie professor oan ferskate universiteiten yn Yndia en waard beynfloede troch Through Asia fan Sven Hedin út 1898.
Stein liet in kolleksje nei oan de British Library, Britsk Museum, Srinagar Museum en it Nasjonale Museum fan New Delhi. Dêr binne manuskripten, houten tabletten ûnder en dokuminten yn it Mandaryn, Tibetaansk, Tangut, Prakrit, Khotaneesk, Oeïgoersk, Sogdysk en it East-Turksk.
Gustav Bauer
thumb|Gustav Bauer Gustav Adolf Bauer (Darkehmen, 6 jannewaris 1870 - Berlin-Hermsdorf, 16 septimber 1944) wie in Dútsk politikus út namme fan de SDP. Bauer wie de earste rykskânselier ûnder de Weimarrepublyk, fan 1919 oant 1920. Hy tekene it Ferdrach fan Versailles.
Bauer rjochte yn 1895 it fakbûn fan de bureelbetsjinners op, dêr't er oant 1908 foarsitter fan wie. Dêrnei waard er ûnderfoarsitter fan de Generalkommission der Gewerkschaften foar hiel Dútslân fan 1908 oant 1918. Hy waard steatssekretaris foar arbeid iyn de lêste regearing fan prins Max van Baden. Letter waard er minister fan arbeid yn it regear fan Philipp Scheidemann en waard rykskânselier neidat dy ûntslein wie.
Fan 1912 oant 1928 hie er ek in sit yn de Reichstag.
Achmea
thumb|Achmea-kantoar in Leien Achmea Holding NV is ien fan de grutste finansjele tsjinstferlieners fan Nederlân. It bedriuw is op 1 jannewaris 1995 ûntstien nei de fúzje fan Zilveren Kruis mei Avéro Centraal Beheer Groep (AVCB).
By stasjon Leien Sintraal is in regiokantoar yn oanbou.
Skiednis
Mei inketpôt, in kroantsjepinne, in assurânsjeboek, in kasboek en in omslachregister sette Ulbe Piers Draisma yn 1811 de administraasje útein fan de ûnderlinge garânsjemaatskippij Achlum. 39 Fryske boeren en plattelânsnotabelen fersekeren dêrmei harren ûnderling besit tsjin brân. Achlum wie de earste fan it tal koöperative fersekeringsmaatskippijen dy't yn de jierren '80 fan de foarige iuw opgongen yn Otos Fersekerings. Otos fusearre dêrnei mei OBF, in pensjoenfersekerer. Op dizze wize ûntstie de namme "Avéro Verzekeringen". Dêrnei waard de fúzje mei FBTO in feit en ûntstie der in sterke merkpartij oan de Lange Merkstrjitte yn Ljouwert. Hjirtroch waard de ynteresse wekt troch "Centraal Beheer" en opnij ûntstie der in fúzje, nammentlik de "AVCB Groep".