cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mycroft Holmes
Persoanlikheid
Neffens Sherlock Holmes sels beskikt Mycroft oer fermogens fan waarnimming en deduksje (ôflieding út waarniming), dy't sels dy fan himsels te boppen geane. Nettsjinsteande dat is Mycroft ûngeskikt foar it wurk fan in detektive, mei't er in grouwéligen hekel hat oan alles dat te krijen hat mei fysike ynspanning. Yn The Adventure of the Greek Interpreter seit Sherlock oer syn broer: "Hy hat it der net iens foar oer om syn eigen oplossings te ferifiëarjen, en hat leaver dat de lju miene dat er mis is as dat er de muoite nimme moat om syn gelyk te bewizen."
Klaas de Jong (produsint)
Biografy
Yn 2010 sette er út ein mei Farmhouse TV & Film, dêr't er ferskate Nederlânske spylfilms mei produsearre. Hy wurke as produsint ûnder oare op mei de regisseurs Steven de Jong en Johan Nijenhuis en de skriuwers Alex van Galen en Lars Boom.
Fan 2010 ôf oant no is De Jong ek bestjoerslid fan Filmproducenten Nederland.
Mycroft Holmes
Persoanlikheid
Mycroft wurket by de Britske amtnerij, dêr't er in unike posysje beklaait as in soarte fan minsklik neislachwurk oer alles dat mei regear en behear te krijen hat. Nettsjinsteande it feit dat er, neffens Sherlock Holmes "de ûnmisberste man fan it lân" is, hat Mycroft alhiel gjin ambysjes. Syn posysje is ien fan lege rang en dêr is er tefreden mei, krekt as mei syn relatyf beskieden salaris fan (yn The Adventure of the Bruce-Partington Plans) £450, wat omrekkene nei jild fan 2021 delkomt op £55.299 yn 't jier.
Ferskinings yn 'e Sherlock Holmes-searje fan Doyle
Yn Doyle syn hiele Sherlock Holmes-rige is Mycroft Holmes it iennichste personaazje dat de grutte privee-detektive altyd oansprekt as "Sherlock". Mycroft spilet in wichtige rol yn mar twa fan 'e 56 Sherlock Homes-ferhalen (en yn net ien fan 'e 4 romans). Hy wurdt yntrodusearre yn The Adventure of the Greek Interpreter, út 1893, wêryn't er in saak by Sherlock oanbringt dêr't ien fan syn buorlju by belutsen is. Yn it ferhaal sykje Sherlock en dokter Watson Mycroft op yn 'e Diogenes Club, en letter komt er by Sherlock del op 221B Baker Street. It twadde ferhaal is The Adventure of the Bruce-Partington Plans, wêryn't Mycroft op Baker Street by Sherlock oan 'e doar komt om dyselde om help te freegjen by it weromfinen fan 'e missende blaudrukken foar in nije Britske ûnderseeboat, dêr't er út syn wurk wei kennis fan hat. Yn dat ferhaal seit Sherlock tsjin Watson dat Mycroft noch mar ien kear earder syn appartemint besocht hat; dat moat dus de kear wêze dy't beskreaun is yn The Adventure of the Greek Interpreter.
Ofsjoen fan 'e boppeneamde beide ferhalen hat Mycroft wat tsjintwurdich in cameo neamd wurde soe, in flechtige ferskining, yn it ferhaal The Final Problem. Sherlock jout Watson dêryn sekuere ynstruksjes om op in beskate wize Londen te ferlitten, om sa te ûntkommen oan 'e trewanten fan syn aartsfijân, professor Moriarty, dy't it op him foarsjoen hawwe. In diel fan dat ûntsnappingsplan omfiemet in rydtúch mei in bemantele koetsier dy't Watson net werom ken, oant Sherlock him letter fertelt dat it syn broer Mycroft wie. Nei it ferstjerren fan Holmes oan 'e ein fan it ferhaal lêst Watson in brief fan syn freon wêryn't Sherlock al syn besittings neilit oan "myn broer Mycroft". Fierders wurdt Mycroft noch in kear neamd (mar komt er net foar) yn it ferhaal The Adventure of the Empty House, wêryn't bliken docht dat Sherlock syn eigen dea yn sêne set hat. De iennichste dy't er dêroer yn fertrouwen nommen hat, is Mycroft, dy't him it jild ferskaft hat dêr't er ferlet fan hie. Ienris weromkeard yn Londen ûntdekt Sherlock dat Mycroft al dy tiid (fan 1891 oant 1894) syn keamers op 221B Baker Street yn 'e âlde steat beholden hat.
Yn 2015 skreaune Anna Waterhouse en de eardere basketballer Kareem Abdul-Jabbar de roman Mycroft Holmes, wêryn't it personaazje fan Mycroft Holmes de haadrol spilet.
Fertolkings
De rol fan Mycroft Holmes is yn films fertolke troch û.o. Christopher Lee (The Private Life of Sherlock Holmes, 1970), Stephen Fry (Sherlock Holmes: A Game of Shadows, 2011) en Hugh Laurie (Holmes & Watson, 2018). Op 'e tillefyzje is de rol spile troch û.o. Richard E. Grant (Sherlock: Case of Evil, 2002) en Rhys Ifans (Elementary, 2012-2019).
Kats (plak)
Kats (Nederlânsk: Kats; Siuwsk: Kats) is in doarp en in earder gemeente yn it súdeasten fan Noard-Bevelân. Kats hie op 1 jannewaris 2008, 435 ynwenners.
Gewichtheffen op de Olympyske Simmerspullen 1992
De Olympyske Simmerspullen 1992, ek wol de XXVe Olympiade neamd, waarden yn 1992 hâlden yn Spanje yn de Katalaanske haadstêd Barselona. It gewichtheffen waard hâlden yn it Pavelló de l'Espanya Industrial.
Wegering
De út de Eardere Sowjetuny ôfkomstige gewichtheffer Ibragim Samadov hie de brûnzen medalje wûn yn de klasse oant 82.5 kg mar by de medaljeseremoanje smyt hy de medalje op de grûn dy't hy krekt dêrfoar krigen hie en ferliet it poadium, út protest tsjin de tie-break regel, hokker bepaald dat de lichtste dielnimmer by in lykense prestaasje de winnner is. It YOK hat dêrop besletten him út de útslach te skrassen om't sy it in skeining fan de olympyske gedachte, en respektleas foar alle oare wrakslers oer fûnen. Syn medalje wurdt net oan in oare gewichtheffer takind.
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it gewichtheffen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1996.
Peter B. van Houten
thumb|right|600px|Lânskip Peter B. van Houten (Amsterdam, 20 maaie 1943) is in byldzjend keunstner út Foudgum. Syn oplieding krige er tusken 1961-1966 oan de Ryksakademy fan Byldzjende Keunsten yn Amsterdam. Hy jout ek skilderlessen en workshops en gastkolleezjes oan de keninklike Akademy yn De Haach. Fierders skriuwt Van houten gedichten en spilet yn in ensemble.
Eksposysjes sûnt 1993 wienen yn Dútslân, Itaalje, in reizgjende tentoanstelling yn Amearika, yn it Admiraliteitshûs fan Dokkum, de keunstrûte fan It Amelân, galery Van der Berg yn Ljouwert en yn it hûs fan Ed Nijpels. Yn 2009 eksposearret er yn galery Lauswolt yn Olterterp.
Wurken fan him binne yn besit fan it Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum op It Hearrenfean, gemeente Dongeradiel en de Achmeagroep en meardere partikuliere samlers. Listemakker Piet Goris út Gytsjerk, betocht geregeldwei oplossingen foar ferskate eksperiminten mei listen.
Claas Mulder
thumb|Claas Mulder Claas Mulder (Ljouwert, 6 oktober 1796 - Amsterdam, 4 maaie 1867) wie in medikus.
Peter B. van Houten
Publikaasjes
Oer him ferskynde yn 2007 it boek ''PORTRET VAN HOUTEN. Yn it simmernûmer 2009 ferskynden wurken fan Van Houten yn it blêd Kunst en Wetenschap dêr't er earder ek al folle langer foar skriuwt.
Strjitten op De Harkema
thumb|right|200px|Betonwei 30 De Strjitten fan De Harkema:
M
thumb|right|200px|Mûntesegroppe 14 thumb|right|200px|Hok by Mûntesegroppe 14
Mount Asgard
De Mount Asgard (Inûktitût: ᓯᕙᓂᑎᕈᑎᖑᐊᒃ, Sivanitirutinguak) is in berch op it eilân Baffinlân yn it territoarium Nûnavût, yn it Noardpoalgebiet fan Kanada. De berch, dy't út granyt bestiet, hat in hichte fan 2.015 m boppe seenivo en in top dy't bestiet út twa sylinderfoarmige rotspylders skaat troch in seal. De Mount Asgard leit yn it Nasjonaal Park Auyuittuq op it Cumberlandskiereilân, en heart ta it Baffinberchtme, dat sels wer diel útmakket fan it Arktysk Berchkeatling. De berch is ferneamd nei Asgard, it ryk fan 'e Asen (in ras fan goaden) yn 'e Noardske mytology. Ferskate oare bergen op Baffinlân binne nei dy goaden ferneamd, lykas de Mount Odin (de heechste) en de Mount Thor. De Mount Asgard is nei alle gedachten de bekendste berch op it eilân.
Beklimmingsskiednis
De justjes hegere noardertop fan 'e Mount Asgard waard foar it earst beklommen yn 1953 troch Hans Weber, Jürg Marmet en Hans Röthlisberger. Dat wiene trije Switserske wittenskippers dy't meidiene oan 'e ekspedysje nei Baffinlân û.l.f. 'e Kanadees P. Baird, yn opdracht fan it Arktysk Ynstitút fan Noard-Amearika (AINA). Harren rûte nei de top folge de eastkant fan 'e berch, oer sniefjilden en rotsribben, oant se it seal tusken de beide toppen berikten. Dêrwei sochten se har paad by de granytwand op nei de noardertop.
Harren rûte is noch altyd it gebrûklike paad foar moderne berchbeklimmers om 'e Mount Asgard te betwingen. Ek is it de standertrûte op 'e weromtocht foar berchbeklimmers dy't derfoar kieze fia de dreger te beklimmen oare kanten fan 'e berch omheech te gean. De sudertop waard foar it earst beklommen yn 1971 troch in team besteande út G. Lee, R. Wood, P. Clanky, J. Pavur, Y. Kamisawa en P. Koch. Sûnt dy tiid binne der teminsten trettjin ûnderskate rûtes nei de top fan 'e Mount Asgard beskreaun.
Yn films
De Mount Asgard tanket syn relative bekendheid fierhinne oan it feit dat er as setting brûkt is foar de opnamen fan 'e James Bond-film The Spy Who Loved Me (1977). Dy opnamen fûnen plak yn 1976 en besloegen de iepeningssêne fan 'e film, wêryn't geheim agint James Bond fan 'e Britske ynljochtingetsjinst MI6 (spile troch Roger Moore) yn 'e Alpen by it delskyen fan in berch efterfolge wurdt troch aginten fan 'e KGB dy't him besykje te fermoardzjen. De efterfolging einiget as Bond fan in klif ôf skyt en yn 'e djipte falt, mar dan in parasjute iepengean lit yn 'e kleuren fan 'e Britske flagge. De basejump waard útfierd troch stuntman en klimmer Rick Sylvester.
Lucille Werner
Lucille Martine Werner (Eindhoven, 12 oktober 1967) is in Nederlânsk telefyzjepresintatrise. De measte minsken kinne har benammen fan telefyzjeprogramma's, sa as Get the Picture, Lingo en Mis(s)ferkiezing.
Urbanus (flinterskaai)
thumb|right|300px| [[Urbanus proteus]] De Urbanus is in skaai yn de famylje fan de Groukopflinters (Hesperiidae).
Klassifikaasje
Foarbylden yn it skaai binne:
Lucille Werner
Priveelibben
Werner boaske 6 juny 2009, nei in ferkearing fan fiif jier, mei Servaas Snoeijers.
Satyrus
De Satyrus binne in skaai yn de ûnderfamylje fan de Sâneachflinters. De soarten fan it skaai komme foar yn Jeropa en Noard-Afrika. It skaai is yn 1810 yntrodusearre troch Latreille.
Barney
thumb|Betty en Barney Rubble fan [[The Flintstones]] "Barney" is in Ingelske foarnamme fan Armeensk komôf. It is in ferkoarting fan de namme Barnabas, mei in betsjutting as soan fan treast. De namme ferwiist nei it omke fan de evangelist Markus, Sint Barnabas.
De namme is yn Nederlân opkaam doe't de tekenteltsje-searje The Flintstones op tillefyzje kaam, mei as ien fan de haadfigueren Barney Rubble.
Abuja
thumb|left|Lizzing haadstêdlik distrikt yn Nigearia Abuja is de haadstêd fan Nigeria yn westlik Afrika sûnt 1991. Doe't yn 1976 besletten waard dat Lagos net langer nasjonale haadstêd wêze soe, waard in stêd keazen tichteby it sintrum fan it lân. De plande stêd kaam yn it sintrum fan it Federal Capital Territory, it federaal haadstêdlik territoarium.
Under Nabuja leit it ynternasjonale fleanfjild Nnamdi Azikiwe International Airport.
Abuja leit op it plak dêr't de rivieren Bénoué en Niger by elkoar komme, yn in gebiet mei in myld savanneklimaat.
Dnjestr
thumb|Rin fan de Dnjestr De Dnjestr of Dnestr (Roemeensk: Nistru; Oekraynsk: Дністер, Dnister; Russysk: Днестр, Dnestr) is in rivier yn East-Europa, yn de Oekraïne en Moldaavje. Se ûntspringt yn de Karpaten en mûnet yn de Swarte See. De Dnjestr is 1352 km lang en it streamgebiet omfiemet 72.100 km². Dat de Dnjestr is de op ien nei grutste rivier fan de Oekraïne en de grutste fan Moldaavje. De âlde Griken neamden de rivier Tyras. De Dnjestr is foar in lyts part grinsrivier. Fan 1918 oant 1940 hie de helte fan de rivier dy funksje, benammen tusken Roemeenje en de Sovjet-Uny.
Draaioargel
In draaioargel is in meganysk ynstrumint dat wurket trochdat der oan in tsjil draaid wurdt. Eeartiids mei de hân, tsjintwurdich hast altiten motoarysk.
Yn Fryslân wienen yn 1974 seis saneamde strjitdraaioargels, wêrfan twa yn Ljouwert (de Gouwe mei 89 toets en Fruitskalen mei 72 toets) en fierders yn Snits (Milord mei itselde gamma as de Gouwe yn Ljouwert), Ljouwert (Omke Romke, 56 toets), Dokkum (De Granaat, 89 toets) en Wolvegea (De Grutte Doarus, 90 toets). Net ien fan dizze oargels is orizjineel: de bourdonfluiten binne letter oanbrocht. Omke Romke koe noch wat werombrocht wurde yn âlde steat. Yn Fryslân wie doe noch ien konsertoargel, 78 toets fan fabrikant Ruth (Waldkirch), boud yn 1910. Eigener is Rienk Kooistra fan Goutum. It oargel is noch hielendal orizjineel. Dêrneist wiene der seis lytse merkeoargels, wêrfan twa goed spilen: de 56-toets Wellershaus (net gromatysk) fan A. Buwalda en de 52 toets fan S. Cloosterman.
De Gavioli klup is de Feriening ta Ynstânhâlding fan merkekonsertoargels. Oprjochte yn 1964, foarsitter wie H.J. de Bruin yn Ljouwert.
Tabernaswoastyn
thumb|250px|Yn de Tabernaswoastyn De Tabernaswoastyn (Spaansk: Desierto de Tabernas) is in healwoastyn yn de Spaanske provinsje Almeria. De woastyn is in beskerme natuergebiet fan 280 km².
Wilaard (Ljouwert)
Wilaard is in delsetting en strjitname east fan de stêd Ljouwert. De namme wurdt ek skreaun as Wilaarderburen, Wijlaarderburen, Wllaerdera maer en Wijlaerder meer.
Gewichtheffen op de Olympyske Simmerspullen 1928
200px|thumb|right|It Olympysk gewichthefstadion fan Amsterdam 1928
Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it gewichtheffen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1928.
Idemahûs
It Idemahûs wie in state yn Westerbuorren fan Westergeast. It ûntstean is ûnbekend en fan de state is neat mear fan werom te finen.
Lykas Allemastate yn Aldwâld is Idemahûs in nijsgjirrich foarbyld fan in wenplak fan in famylje dy't yn de Midsiuwen him wat status oanbelanget op de grins fan haadlingen en eigenierden lei. Yn 1572 waard de heert toe Idemahuis fermelden. De âldst bewarre bleaune fernijing fan de Idema's is út 1467. Fan it ferdrach fan Kollumerlân mei Grins waarden doe Jdema bern * útsûndere. Soks wiist derop dat se by in fete belutsen wiene. Alve jier letter is der opnij sprake fan in fetekontekst. Yn 1478 hie Owo Idama in Jelle deaslein. Dy syn sibben Sibrand Sakama en Kempo Aesma plonderen doe de besittings fan Owo. It gerjocht besleat dêrnei dat se it rôfde weromjaan moasten, omdat se de lânsfrede skeind hienen. De saak moasten se foar it gerjocht bringe. Blikens in notariële ferklearring fan 1565 wie dizze Owo of Uwe Ydema de stichter fan de Sinte Nicolaesprebende yn de tsjerke fan Westergeast; syn erfgenamten pretindearren yn 1565 it patronaatsrjocht.
Andreae typearre de Idema's as eallju; Vries en oaren seagen harren resint as foaroansteande eigenierden. De kombinaasje fan meardere fermeldings yn in geweltskonflikt mei de stichting fan in prebende is de reden om hjir Andreae's miening swier telle te litten. Wol is dúdlik dat se nei 1500 net mear ta de edelen rekkene waarden.
Uwes syn soan Douwe Idema waard yn 1503 feroardiele ta it beteljen fan rinten, mei jeften fan froulike famyljeleden dy't yn it konvint Sion yntrede wienen, út Idemagoed op Kettingwier, krektas ûnder Westergeast. Ek op Weardebuorren ûnder Westergeast en by Driezumersyl ûnder Driezum wienen Idema-goederen eigendom fan de family; Grut Idema (Ydama) by Driezumersyl waard troch Douwe sels brûkt. Douwes syn soan Syurd Idema wenne yn 1565 te Driezum op Grut Idemastate dêre, syn oare soan, Haye Idema op Idema te Westerbuorren. Oant minstens 1654 hearde dit lêste goed oan neikomlingen yn froulike line fan de Idema's. Yn manlike line stamden de familys Fan Idema, Alma fan Idema en Bouricius fan Idema út de âlde Idema's. Se hearden diels ta it patrisiaat en hienen gjin rjochten mear yn Idema op Westerbuorren; de Alma fan Idema's lykwols al yn Allema te Aldwâld.
Fan Idema is gjin ôfbylding as stins of hearehûs bewarre bleaun. Wol fertoant de âldste kadasterkaart fan ± 1823 in brede grêft om de pleats op dat stee. Idema wurdt net op de kaarten fan Winsemius (1622) en Schotanus (1664, 1718) oanjûn; wol troch Eekhoff (1847).
Plankendorp
Plankendorp (Siuwsk: Plankedurp) is in buorskip yn de gemeente Noard-Bevelân yn de provinsje Seelân. It plakje ûntstie doe't der in spuislûs makke waard yn de nije polder. De buorskip Plankendorp bestiet út san tsien dykwenninkjes. Under Plankendorp stean in tal pleatsen mei de nammen Weltevreden, Welgelegen, Camperhoeve, Oud-Campen en Lindenhoeve.
Anton Molkenboer
Antonius (Antoon of Anton) Henricus Johannes Molkenboer (Ljouwert, 8 april 1872 – Haarlim, 10 maart 1960) wie in Nederlânsk keunstner. Hy wie skilder, glêsskilder, boekbânûntwerper, dekoraasjeskilder, (fan ynterieurs), tekener, grafysk foarmjouwer, teaterdekorateur en glêskeunstner. Hy wie in soan fan byldhouwer en tekener Willem Molkenboer en broer fan de keunstners Theo en Phemia Molkenboer.
Syn oplieding krige er fan 1889 - 1892 oan de - troch syn heit oprjochte - Ryksnormaalskoalle foar Tekenûnderwizers yn Amsterdam.
Hy hat wurke yn de Feriene Steaten fan Amearika yn de perioade 1905 - 1910. Molkenboer wurke globaal fan 1895 - 1905 yn Amsterdam, yn De Haach fan 1910 - 1942 en yn Haarlim fan 1942 - 1960.
Op inisjatyf fan Jac. van den Bosch, H. Hana, K. van Leeuwen, W. Penaat en Antoon Molkenboer waard yn 1904 de Nederlandsche Vereeniging voor Ambachts- en Nijverheidskunst V.A.N.K. oprjochte. Hjiryn ferienen har de keunstniverders fan Nederlân dy't foar dy tiid oansluten west hiene by skilders- of arsjitektenferienings.
Sa om 1900 stie yn in ferhúsberjocht fan de drukkerij Ipenbuur & Seldam yn Amsterdam: ''Wij verbonden aan onze inrichting twee bekende kunstschilders de Heeren Th. en Antoon Molkenboer die zich bereid verklaarden voor het ontwerpen van aanplakbiljeten, diploma's, boekillustraties, show-cards, adreskaarten, briefhoofden en wat dies meer zij, zoodanig te maken dat hun teekeningen voor reproductie op steen of voor den boekdruk geschikt zijn''.
Under filatelisten is Molkenboer benammen bekend fan de trije opfolgjende searjes bernepostsegels, yn de jierren 1925, 1926 en 1927, wêryn hy de wapens fan de destiidske 11 provinsjes ferwurke yn symboalyske foarstellings út de natoer.
Trondheim
Trondheim (sprek út as Tronheim) is in stêd en gemeente yn de Noarske provinsje Trøndelag. Mei 210.496 ynwenners (2022) is it de tredde stêd fan Noarwegen. Trondheim leit oan de Trondheimfjord. De stêd wurdt oandien troch de fearboaten fan de Hurtigruten (in mear as hûndert jier âlde Noarske passazjiers- en transporttsjinst).
Skiednis
Ut de rotstekeningen dy't yn dizze streek fûn binne, docht bliken dat der al tûzenen jierren sprake is fan minsklike bewenning yn dit gebiet. Yn eardere tiden waarden de keningen fan Noarwegen ta kening útroppen by Øretinget in Ding oan de mûning fan de Nidelva by Trondheim. Harald I Haarfagre (865-933) waard hjir ta kening útroppen, lykas syn soan Haakon de Goede (920-961).
Trondheim waard troch de Wytsingkening Olav Tryggvason (963-1000) yn 997 nei Kr. Kaupangen (betsjút hannelsplak) neamd. Koart dêrnei waard de namme Nidaros. Oant 1217 wie Trondheim sels de haadstêd fan Noarwegen.
Trondheim wie de sit fan it (katolike) Aartsbisdom fan Noarwegen fan 1152 ôf. Troch de komst fan it Lutheranisme yn 1537, moast de lêste aartsbiskop, Olav Engelbrektsson, de stêd ûntflechtsje. Dêrmei kaam ek in ein oan it belang fan Trondheim as it beafeartsoard foar muontsen, dat de stêd fan de kerstening ôf troch St. Olav om it jier 1000 west hie.
Trondheim leit oan 'e mûning fan 'e Nidelva. De rivier wie yn de midsiuwen djip genôch foar skipfeart. In modderlawine makke de rivier minder befarber en ferwoaste in part fan de haven yn it midden fan de 17e iuw.
De stêd is ferskate kearen troffen troch grutte brannen. Om't it in stêd wie fan in soad typysk Noarske houten gebouwen, feroarsaken de measte brannen grutte skea. Dit barde yn 1598, 1651, 1681, 1708, 1717 (sels twa brannen yn dat jier), 1742, 1788, 1841 en 1842. De brân fan 1651 ferwoaste 90% fan alle gebouwen yn de stêd. De brân fan 1681 late ta in hast folsleine rekonstruksje fan de stêd ûnder lieding fan generaal Johan Caspar von Cicignon út Lúksemboarch. Brede strjitten lykas de Munkegatten waarden doe oanlein, sûnder dat dêrby sjoen waard nei eigendomsrjochten, om te tsjinjen as buffer by folgjende brannen.
Nei de Frede fan Roskilde tekene op 26 febrewaris 1658 waard Trondheim (tegearre mei de rest fan Trøndelag) foar in koarte perioade Sweedsk gebiet; it gebiet waard nei 10 moannen weromferovere. It skeel waard definityf beëinige troch de Frede fan Roskilde tekene op 27 maaie 1660.
De nammen fan de stêd
Nei’t it yn earste ynstânsje troch Olav Trygvason Kaupangen neamd waard, hat de stêd lange tiid de namme Nidaros (âldnoarsk: Niðaróss) hân, wat "mûning fan de rivier de Nid" betsjut. Yn de lette midsiuwen waard de namme feroare yn Trondheim (âldnoarsk: Þrónheimr). Yn 'e Deensk-Noarske perioade, yn 'e jierren dat it in provinsjestêd wie yn 'e feriene keninkriken fan Denemark-Noarwegen, waard de namme stavere as Trondhjem. De wurden heimr, heim en hjem betsjutte allegearre 'thús', it wurd Trond is de namme fan in folksstam.
Yn neifolging fan it werneamen fan Oslo yn Kristiania waard de namme Nidaros wer yntrodusearre as offisjele namme fan de stêd, al wie dit mar foar in koart skoft, fan 1 jannewaris 1930 oant 6 maart 1931. De namme Nidaros waard fannijs oannaam om de bân fan de stêd mei syn glorieuze ferline te befêstigjen, nettsjinsteande it feit dat by it referindum de measte bewenners foar de namme Trondhjem keazen. Der ûntstie lykwols sa'n grut protest, tsjin de namme Nidaros dat it Noarske parlemint ree wie om in kompromis te sykjen, dat waard Trondheim, in namme dy't wat minder Deensk wie.
Ynfrastruktuer
It fleanjild fan Trondheim, Trondheim Vaernes, leit sa'n 35 km eastlik fan Trondheim yn de gemeente Stjørdal, en hat bennammen ynlânske en in tal Jeropeeske ferbiningen. De stêd wurdt oandien troch de fearboaten fan de Hurtigruten. Trondheim leit oan de Nordlandsbanen dy't Trondheim mei Bodø ferbynt, de Rørosbanen dy't Trondheim mei Hamar ferbynt en de Dovrebanen dy't Trondheim mei de haadstêd Oslo ferbynt. It sintraalstasjon fan Trondheim leit njonken de fearhaven. De tram fan Trondheim is de meast noardlik lizzende tramline fan Noarwegen, de Gråkallbanen. It is in 8,8 km lange line dy't fan St. Olavs Gate, yn it sintrum fan de stêd, fia de wyk Byåsen, nei Lian yn it rekreaasjegebiet Bymarka rint. De stêd hat in wiidweidich busnetwurk, operearjend fan 5 oere moarns oant middernacht. Dêrneist is der yn de wykeinen in nachtbus dy't derfoar soarget dat minsken dy 't yn de stêd útgean op in feilige wize wer thúskomme kinne. Trondheim leit oan de E6, de wichtichste sneldyk fan Noarwegen.
Majuro
thumb|left|250px|Lizzing Majura op de Marshalleilannen Majuro is de haadstêd en grutste stêd fan de Marshalleilannen. It plak leit op it tige smelle atol, Majuro.
Majuro hat in haven, in winkelsintrum, hotels en in ynternasjonale lofthaven. It bankwêzen en it toerisme wurde hieltyd wichtiger foar de stêd. De Marshall Islands Shipping Corporation ûnderhâldt boattsjinsten nei de oare eilannen fan de arsjipel.
Loftferkear
De lofthaven fan Majuro is ien fan de twa ynternasjonale fleanfjilden fan it lân. De nasjonale maatskippij Air Marshall Islands, ferbynt it atol mei 16 binnenlânske bestimmingen, ek mei de twadde lofthaven op Kwajalein. Ek de Guameeske nasjonale loftfeartmaatschappij Continental Micronesia fersoarget flechten nei Kwajalein, dêrneist stiet de maatskippij yn foar alle ynternasjonale ferbiningen, nammentlik dy nei Guam, Mikroneezje en de Feriene Steaten.
Diamant
thumb|In diamant thumb|left|Fynplakken fan diamant yn de wrâld thumb|160px|Molekulêre struktuer fan diamant Diamant (Aldgryksk: αδάμας of adamas, "ûnferslaanber") is ien fan de fjouwer natuerlike allotrope ferskiningsfoarmen fan koalstof (de meast foarkommende is grafyt). Yn diamant hawwe de koalstof-koalstofbiningen de tetraedyske struktuer. It is foar safier bekend it hurdste materiaal dat yn de natoer foarkomt; it is dan ek it tichpunt foar hurdheid 10 op de hurdheidsskaal fan Mohs. Der binne mar twa yndustrieel makke materialen, nammentlik Aggregated carbon nanorods en ultrahurd fulleryt, dy't hurder binne.
De diamant ûntlient syn namme oan it Grykske adamas, "ûntember" of "ûnoerwinlik", ferwizend nei syn hurdheid.
Skiednis
Diamant waard al troch Plinius de Alde (23-79 nei Kristus) neamd. Diamanten waarden yn de 6e oant de 5e iuw foar Kristus yn Europa bekend. Ut dizze tiid komt in âldgryksk brûnzen byld mei ûnbewurke diamanten. Dat byld stiet yn it British Museum yn Londen. Oant de 18e iuw waarden diamanten allinnich yn India wûn; hjir komme ek de bekendste histoaryske stienen wei. Pas yn 1714 waarden yn Brazylje en letter ek yn Súd-Afrika diamanten ûntdekt. Der binne in soad leginden ferbûn oan diamanten; sa wurde der faak ek magyske of beskermjende krêften oan taskreaun. Diamanten wienen it symboal fan rykdom en se foarmje in ûnderdiel fan hast alle kroanjuwielen, skatkeamers en museale kolleksjes.
Diamant is in transparant kristal mei in brekkingsyndeks fan 2,417. Yn juwielen wurdt sa it sinneljocht moai brutsen en werkeatst. Boppedat wurdt it polyste glânzjend oerflak fan de diamantstien net mar trochdat it sa'n hurd materiaal is.
Troch syn ekstreme hurdheid wurdt diamant brûkt yn de yndustry, û.o. foar slypjen, boarjen, snijen en polysten.
Neist de hurdheid binne ek de termyskeliedberheid en de elektryske wjerstân fan diamant tige heech. Dy kombinaasje makket dat diamant brûkt wurde kin yn elektroanyske skeakelingen om waarmte ôf te fieren.
Elp
thumb|Lizzing Elp yn de gemeente Midden-Drinte thumb|Haadstrjitte Elp Elp is in doarp yn de midden fan de provinsje Drinte yn de gemeente Midden-Drinte. It leit sawat 15 km ten suden fan Assen. Elp hie op 1 jannewaris 2008 350 ynwenners.
Cymdeithas yr Iaith Gymraeg
thumb|300px|right|Flagge fan Wales
Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Feriening foar de Welske taal), meastentiids ôfkoarten ta “Cymdeithas” is in organisaasje yn Wales dy’t warber is om de Welske taal te behâlden. De hjoeddeistige foarsitter is Mabli Siriol (2020). Cymdeithas bestiet foar in grut diel út frijwilligers.
Skiednis
De feriening is oprjochte op 4 augustus 1962 yn Pontarddulais yn it suden fan Wales.Mar hie gjin grûnslach oant 18 maaie 1963. De grûnslach dy’t doe opsteld is, is ynspirearre troch de Jierlikse BBC radiolêzing op 13 febrewaris fan 1962. Saunders Lewis lies in rede foar mei de namme “It lot fan de taal”.
It earste publike ferieningsprotest wie yn oktober 1962 yn Aberystwyth: sa’n 70 stipers holden it ferkear tsjin foar in heal oere. Dat wie de earste aksje yn in rige om in offisjele status fan it Welsk te krijen. Sa moasten neffens de feriening de plaknammeboerden feroarje, skoallen mear Welske lessen jaan en offisjele stikken yn it Welsk skreaun wurde.
De feriening leaut yn fredige aksjes. In soad kampanjes binne útfochten yn de rjochtseal. In soad stipers binne oanholden yn al dy jierren. Yn de begjinjierren hat de feriening warber west om in Welske radio en telefyzjestasjon te krijen. It resultaat is Radio Cymru dy’t oprjochte is yn 1977. In telefyzjestasjon soe der yn 1979 komme mar dat is doe net trochgien ta grutte teloarstelling fan de feriening.
Aktiviteiten
Cymdeithas wol dat it Welsk deselde status kriget as it Ingelsk. Yn 1993 is der in wet oannommen dy’t seit dat it Welsk krekt sa behannele wurde moat as it Ingelsk. Cymdeithas fynt dat dat no net genôch bart. As it Welsk de offisjele status kriget, dan kin it profitearje fan de Jeropeeske foardielen dy’t by dy status hearre.
Cymdeithas hat de aktiviteiten ferdield yn ferskillende gebieten: Wales 2020
Nije Welske taalwet groep
Ûnderwiis groep
Podemos
Skiednis
De partij waard oprjochte op 11 maart 2014 troch progressive aktivisten út de 15 maaie-beweging (15-M of Indignados), dy't ûntstien wie út de Spaanske protestbeweging fan 2011-12. De feitlike lieder fan de beweging is Pablo Iglesias Turrión, skriuwer en heechlearaar Politike Wittenskippen oan de Universidad Complutense de Madrid, en ynsidinteel telefyzjepresintator foar it politike diskusjeprogramma Fort Apache op de sender HispanTV.
Podemos krige, krekt as 26 oare nije lytse partijen, de wyn yn de silen troch in groeiende ûntefredenens mei de twa âlde politike partijen: de Folkspartij en de Spaanske Sosjalistyske Arbeiderspartij. Podemos makke dêrby gebrûk fan de ynfrastruktuer fan de Indignados en netwurken fia sosjale media. Al op de earste dei sammele de partij 50.00 hantekenings, wêrtrocht't de webside crashte.
Yn jannewaris 2015 brocht de partij tsientûzenen minsken by-inoar mei in demonstraasje tsjin it besunigingsbelied fan fan Mariano Rajoy yn Madrid.
Ideology
Lykas foar de Grykske partij SYRIZA, wêrmei't Podemos waarme bannen ûnderhâldt, jildt de Argentynske tinker Ernesto Laclau foar Podemos as de ideologyske ynspiraasjeboarne. Fan Laclau lient Podemos it idee fan "radikale demokrasy" en in positive opfetting fan links populisme. It stribjen fan de partij nei in partisipaasjedemokrasy moat ûnder oare foarm krije troch't de lieder mei in referindum ôfset wurde kin en it stimmen ûnder oanhingers oer koälysjefoarming. De friksje tusken partisipaasjedemokrasy en it garismatyske liederskip fan Iglesias is in bekend probleem.
Ekonomysk adviseur fan Podemos is Thomas Piketty.
Strutkuer
Podemos is organisearre yn saneamde sirkels, dy't sawol geografysk as nei sektor organisearre wêze kinne.
Ferkiezingsútslaggen
By de Jeropeeske Parlemintsferkiezings fan 2014 behelle de partij 5 fan de 54 foar Spanje besikberen sitten yn it Jeropeesk Parlemint. Dêrmei waard Podemos de fjirde partij yn Spanje.. By de regionale en gemeentlike ferkiezings soarge de partij foar in politike ierdferskowing. Se waarden ûnder oare de grutste partij yn Barselona en de twadde yn Madrid. Yn Andalúsje behelle de partij earder dat jier 15 sitten. By de Spaanske parlemintsferkiezings fan 2015 behelle de partij 20,7 persint fan de stimmen, goed foar 69 sitten. In jier letter groeide Podemos nei 71 sitten mei 21,2 persint fan de stimmen.
List fan boargemasters fan Súdwest-Fryslân
Dit is in list fan boargemasters fan de Fryske gemeente Súdwest-Fryslân. Op 1 jannewaris 2011 waarden de gemeenten Boalsert, Nijefurd, Snits, Wûnseradiel en Wymbritseradiel gearfoege ta de nije gemeente Súdwest-Fryslân.
Zarafshon
Zarafshon (Oezbeeksk yn Syrillysk skrift: Зарафшон; Russysk: Зарафшан, Zarafsjan) is in stêd mei goed 85.000 ynwenners yn it sintrum fan Oezbekistan, provinsje Navoy. It plak leit yn de woastyn Kyzylkum en kriget syn wetter fan de rivier de Amudarya troch in piip fan 220 km lingte.
Fan fleanfjild Zarafshon ôf ûnderhâldt Uzbekistan Airlines direkte flechten nei en fan Tasjkent.
Skiednis
Yn de omkriten fan Zarafshon sitte grutte uranium- en goud foarrieden. Nei't dy yn 1965 fûn wienen, waard Zarafshon yn 1967 stifte en yn 1972 krige it plak de stedsstatus. De namme fan de stêd komt út it Perzysk en betsjut 'glânzjend goud'.
Ekonomy
De minen (deibou) lizze sa'n 35 km beëasten de stêd. De deibou rint oer 3 km yn east-westlike rjochting en is sa'n 1,6 km breedt nei it noardsuden; der wurdt groeven oant in djipte fan likernôch 450 meter. De minen smite goed it dûbele op fan de goudfjilden yn de Kolyma yn it fiere easten fan Ruslân.
Fierders hat Zarafshon tekstyl- en ertsferwurkjende yndustry.
Fermanje fan Akkrum
Skiednis
Unbekend is wannear't de gemeente yn Akkrum stifte waard. Yn de twadde helte fan de 17e iuw hawwe de mennisten mooglik al in tsjerke hân, dy't yn 1677 útwreide waard. It duorre lykwols noch oant 1826 doe't de gemeente in eigen dûmny krige. Yn 'e selde tiid wie ek in gruttere tsjerke nedich, dy't yn 1835 foltôge waard. Yn 1837 waard de ring Akkrum oprjochte, dy't mei 439 leden yn 1898 de grutste omfang krige.
Gebou
De neoklassisistyske sealtsjerke is in ûntwerp fan J. Romein yn gearwurking mei Th.A. Romein. De gevelstien boppe de yngong fermeldt dat de earste stien lein waard op 18 juny 1835 troch de bruorren Jacob en Hidde S. van der Goot. De westgevel hat in doaryske yngongspartij en is bekroand mei in lantearne. Tsjin de súdkant is in leagenbankje boud.
Oargel
It twamanualige oargel út 1871 is makke troch L. van Dam en Soannen. In restauraasje yn 1967 brocht it oargel foar in grut diel nei de oarspronklike disposysje werom. In 2004 is het orgel door Hendriksen & Reitsma gerestaureerd. Mooglik waard by dy restauraasje tefolle ferwidere wat oarspronklik dochs it wurk fan Van Dam wie. Yn 2004 is it oargel troch Hendriksen & Reitsma op 'e nij restaurearre.
Status
De tsjerke waard yn 2007 bûten gebrûk steld en is tsjintwurdich (2023) ûnderbrocht by de Stifting Fryske Fermanje, dy't as doel hat de tsjerke yn de oarspronklike steat te hâlden en ek de fermanje's fan Aldeboarn, Terherne en Poppenwier yn eigendom hat. De ynrjochting sa't dy by it sluten as tsjerkegebou wie, is noch folslein oanwêzich en ek it oargel bleau bewarre. It gebou waard nei 2007 ferhierd oan in blommesaak, hjoed-de-dei (2023) wurdt de tsjerke ferhierd oan in partikulier dy't dêr jogalessen jout.
Alde Gea Sjongers
thumb|right|300px|Alde Gea Sjongers De Alde Gea Sjongers komme fan Aldegea (Smellingerlân) en binne ûntstien by in optreden yn 1994. Op it Stjitfestival "Alde Gea dei" songen in oantal entûsjastelingen Fryske lieten. Dat optreden wie sa súksesfol dat de groep dêrnei bestean bleau. De sjonggroep bestiet út 8 froulju en 7 manlju. Se songen earst ûnder lieding fan Tiety Smid en Klaas Tulp. Tsjintwurdich is de begelieder Willem Sylstra. De sjongsters en sjongers fan Aldegea sjonge bekende en minder bekende lietsjes, allinnich yn it Frysk, begeliede troch piano en akkordeon. Guon ferskes wurde útbylde mei lytse sketskes.
Ålesund
Ålesund is in stêd en gemeente yn de Noarske provinsje Møre og Romsdal. Yn 2022 hie Ålesund 67.114 ynwenners. Ålesund leit op 230 km noardeast fan Bergen. De stêd is boud op trije eilannen; Hessa, Aspøy en Nørvøyy dy't de belangrike fiskershaven omslúte.
skiednis
It ûntstean fan Ålesund as stedsk gebiet situearret him op de ein fan de 17e iuw as ferskate lytse keaplju út Bergen har fêstigjen komme oan beide kanten fan de Ålesundet, de seestrjitte dy't har namme oan de stêd jûn hat. Se ruilje fisk foar nôt. It plak wie strategysk goed keazen: ticht by de fiskgrûnen, op in krúspunt tusken de fjorden en de eilannen. Boppedat wie de haven goed besketten tsjin de wyn. Yn 1793 krige de stêd in tal hannelsprivileezjes oan wat har posysje noch ferstevige. Dochs telde Ålesund doetiids net mear as 200 ynwenners. Hjiryn sil der yn de kommende desennia mar stadichoan feroaring komme as ambachtslju, fiskers en seelju har hjir fêstigje.
Yn 1848 krijt de stêd stedsrjochten. De ynfloed dêrfan op de ûntwikkeling fan Ålesund hat dúdlik west. Yn 50 jier tiid groeit de befolking oan fan 1200 oant 11.000 minsken. De oanwêzigens nei 1860 fan kabbeljau ferklearret mei dy befolkingseksploazje. De stêd ûntwikkele him ta ien fan de grutste fiskershavens fan Noarwegen en ta wichtichste eksporthaven fan stokfisk.
Yn de nacht fan 22 op 23 jannewaris 1904 ferneatige in brân fierhinne de folsleine stêd. De measte huzen wiene, lykas gebrûklik yn Noarwegen, makke fan hout. In omfallen peteroaljelampe soe de brân feroarsake hawwe. mei troch súdwesterstoarm bleau de stêd 16 oeren baarnen. Opmerklik genôch kaam der hjirby mar ien persoan om it libben. Fan oeral kaam help om de stêd te werbouwen, dizze werbou barde yn de styl dy 't doe furoare makke: de jugendstil.
Op it grûngebiet fan it hjoeddeiske Ålesund sit in noch folle âldere stedske delsetting, nammentlik it merkplak Borgund 5 km eastlik fan it stedssintrum. Dizze stêd moat yn de midsiuwen in drok hannelsplak west hawwe lykas út archeologyske fynsten bliken docht. Nei 1400 ferlear Borgund stadichoan oan belang om op it lêst folslein te ferdwinen. De politike tastân, de neifleagen fan 'e Swarte Dea en de Hânze, wêrtroch't alle hannel him op Bergen en Trondheim taspitste, wurde dêrfoar as oarsaak jûn. Yn 1968 waarden Ålesund en Borgund offisjeel gearfoege.
Ynfrastruktuer
It fleanjild fan Ålesund, Luchthaven Ålesund, Vigra, leit sa'n 20 km benoarden fan Ålesund op it eilân Vigra, en hat bennammen ynlânske en in tal Jeropeeske ferbiningen. De stêd wurdt oandien troch de fearboaten fan de Hurtigruten (in mear as hûndert jier âlde Noarske passazjiers- en transporttsjinst).
Stroodorp
Stroodorp (Siuwsk: Stroôdurp) is in buorskip yn de gemeente Noard-Bevelân, yn de Nederlânske provinsje Seelân. Stroodorp leit tusken de doarpen Kamperlân en Geersdyk. De buorskip bestiet út sa'n 35 wenningen.
SoulDada
thumb|right|300px|SoulDada SoulDada wie oant 2012 in Fryske band om Herman Woltman hinne. Dizze sjonger, gitarist en toetsenist makket mankelike lietsjes op Súd-Amerikaanske en Súd-Jeropeeske muzyk. De groep bringt dy lietsjes yn ferskate talen wêrûnder Frysk, Afrikaansk, Portugeesk, Gryksk, Frânsk en Nederlânsk. Núnder en Salsabern binne in pear fan de Fryske nûmers. Baukje Wytsma sette de bossa nova Mais feliz oer yn Gelok.
Souldada bestiet neist Woltman út Carel van Leeuwen (sello), Maeike Sijtsma (sang), Femke Hoeksma (sang), Bart Soeters (basgitaar) en Willem Smid (perkusje).
List fan planetoïden 201-300
Dit is in list fan planetoïden 201-300.
Flekkefjord
Flekkefjord is in stêd en gemeente yn it súdwesten fan Noarwegen. Flekkefjord hat noch oantinkens oan de oanwêzigens hannelers út Hollân. Sy kamen yn Flekkefjord te wenjen en eksportearden hout en fisk fanút Noarwegen nei Amsterdam. Dizze hannelers bouden in eigen wenwyk, de Hollenderbyen.
Savanne
thumb|right|Savanne yn Tarangire National Park yn Tanzania In savanne is in tropysk of subtropysk greidlânskip mei ferspraat foarkommende beamte. Yn in savanne is gers de meast foarkommende fegetaasje mingd mei krûden. Yn de tuskenbeiden sône wurde lyksoartige gebieten meastentiids oantsjutten mei oare nammen: steppe, pampa, prêry, bosksteppe, woastynsteppe.
It hiele jier troch hearsket der in hege (of teminsten frij hege) temperatuer. De delslach bedraacht 50-150 sintimeter jiers (dat soe yn tuskentroch streken foldwaande wêze foar in tichte bosk, mar net yn tropyske en subtropyske gebieten mei in folle hegere ferdamping). Der is ôfwikseljend in wiet en drûch seizoen.
It wurd "savanne" is ôfkomstich út Súd-Amearika, mar wurdt tsjintwurdich meast brûkt foar de savannes fan Afrika (en ek wol dy fan Austraalje en Yndia). Yn de Afrikaanske savanne komme in nea benei te kommen ferskaat oan grutte sûchdieren foar: oaljefanten, noashoarns, liuwen, kafferbuffels, siraffen en talleaze soarten antilopen.
Bruntinge
Oant de gemeentlikeweryndieling fan 1998 foel Bruntinge ûnder de gemeente Westerbork. Sûnttiids makket it diel út fan de Gemeente Midden-Drenthe.
Savanne
Der kinne trije ferskate typen savannes ûnderskieden wurde: fochtige, drûge en stikelich strewelleguod savannen:
Bruntinge
Oan de noardside fan Bruntinge leit de Bruntingeresch en oan de súdside de Bruntingerweiden. De lêste jierren hat der in soad natoerûntwikkeling west, benammen yn it gebiet ten noarden fan de Bruntingeresch. Mei de wat gruttere kearnen Mantinge, Balinge en Garminge wurdt it gebiet ek wol oantsjutten mei de Broekstreek.
Skiednis
Hoe âld de buorskip is, is net krekt bekend, mar der sil grif yn de 12e iuw al sprake fan bewenning west hawwe. De namme Bruntinge is ien fan de soad plaknammen dy't einigje op ing(e). Ek de plakken Mantinge, Garminge en Balinge hawwe dit. Neffens de Drintske ensyklopedy binne dy nammen fuortkomd út de nammen fan eardere pleatsen dy't dêr stien hawwe. De namme Bruntinge is dan ûntstien út de pleats fan Brunt. De namme Bruntinge stiet yn stikken fan 1516 neamd as "to Bruntinghe", en yn 1850 as "Brunting".
Yn Bruntinge steane hjoed de dei noch mar twa âlde Saksyske pleatsen. Der wie noch in tredden-ien, mar dy is yn 1969 ôfbrutsen en werboud yn it museumdoarp Orvelte. Dy stiet dêr bekend ûnder de namme Bruntingerhof. Dy pleats is út de 17e iuw en de lêste pleats fan it type “lös hoes” yn Drenthe.
Territorium fan Kanada
Territorium fan Kanada is in gebiet dêr't net folle minsken wenje. It wurdt troch de regearing fan Kanada bestjoerd; har macht wurdt delegearre troch it regear.
Savanne
thumb|center|800px|Savanne, Masai Mara, Kenia
Territorium fan Kanada
Yn Kanada binne trije territoariums:
Orvelte
thumb|Gemeente Midden-Drinte thumb|Lizzing Orvelte yn Midden-Drinte thumb|left|Doarpsgesicht Orvelte Orvelte is in brinkdoarp yn de provinsje Drinte, yn de gemeente Midden-Drenthe.
Orvelte presintearret harsels as museumdoarp (of monumintedoarp), om de soad histoaryske gebouwen yn en om Orvelte. Neist de "normale" deistige drokte en wenfunksje fan it doarp, binne in soad pleatsen en oare gebouwen ynrjochte foar it publyk. Auto's binne net tastien yn Orvelte.
Yn it doarp is, soms tsjin betelling, te sjen hoe't libbe en wurke waard yn earder tiden. Foarbylden fan attraksjes binne:
It doarp waard yn de sechtiger jierren as museumdoarp ynrjochte. Dêrneist wurdt de omjouwing brûkt foar geologysk en biologysk fjildwurk.
Yn septimber 2009 waarden by it Oranjekanaal resten fan in mammoet fûn. It gie om in slachtosk fan in meter, in pear kiezzen en bonken. Yn de direkte omjouwing waarden ek yn 1991 al resten fûn. De fynsten hearre grif by elkoar. De tsjeak dy't yn 1991 fûn is miste nammentlik twa kiezzen en de twa fûne kiezzen lykje dêr krekt yn te passen.
Fritz Reuter
thumb|Fritz Reuter, lithografy fan [[Josef Kriehuber nei Haertel]] thumb|Eartydske stedhûs Stavenhagen, no Fritz-Reuter-Literatuermuseum, mei stânbyld fan Reuter Fritz Reuter (Heinrich Ludwig Christian Friedrich Reuter; Stavenhagen, 7 novimber 1810 - Eisenach 12. july 1874) jildt as ien fan de wichtichste dichters yn it Nederdútsk.
Josine van Dalsum
Josina Johanna (Josine) van Dalsum (Breda, 14 july 1948 – Amsterdam, 17 novimber 2009) wie in Nederlânske aktrise.
Libben en wurk
Van Dalsum groeide op yn in grutte húshâlding fan fiif jonges en fiif famkes. Har heit spile yn syn frije tiid toaniel. Yn 1961 gie se nei it Monseigneur Frencken College yn Oosterhout dêr't se de HBS folge. Van Dalsum folge tusken 1967 en 1971 de toanielskoalle yn Amsterdam. Yn har toanielskoaltiid wie se in fêste figuer yn it bernetelefyzjeprogramma Orimoa fan de NCRV. Se wie net belutsen by de Aksje Tomaat, mar hearde wol ta de krityske jonge akteurs.
Fan it begjin fan de santiger jierren ôf spile se ferskate rollen yn telefyzjedrama en yn films. Yn 1973 spile se de rol fan "Let" yn de telefyzjesearje Een mens van goede wil nei de roman mei deselde namme fan Gerard Walschap, yn 1976 "Riekie Kiers" yn de telefyzjesearje Hollands Glorie en yn 1980 "Mata Hari" yn de fjouwerdielige telefyzjesearje Mata Hari. Dêrneist spile se "Gertrude" yn Dea fan in non (1975, nei de roman mei deselde namme fan Maria Rosseels), "Koningin Johanna" yn De Leeuw van Vlaanderen (1984), "Saskia Adelaar", de frou fan de liftmonteur, yn De lift (1983) fan Dick Maas en de mem fan "Bo" yn Zus & Zo (2001) fan Paula van der Est. Yn 2004 wie se te sjen yn de telefyzjesearje De Erfenis, wêryn 't se de rol fan "Cecile Heydecoper-Dos Santos" fertolke.
Van Dalsum wie fan 1974 ôf troud mei regisseur John van de Rest. Harren soan Aram van de Rest is ek akteur.
Sykte
Yn 2003 waard longkanker by har fêststeld. In jier nei de operaasje die bliken dat se twa harsenmetastasen hie dy't net operearre wurde koene. Van Dalsum wie fan miening dat op kanker noch hieltyd in taboe rêste en fûn dat dit trochbrutsen wurde moast. Op 9 febrewaris 2005 ferskynde se yn it AVRO-telefyzjeprogramma Vinger aan de Pols en fertelde se rjochtút oer har sykte. Nei't in bestrieling op'e harsens brûkte Van Dalsum har ûnderfiningen foar Leef-Tiid, in toanielstik oer in terminaal sike frou en har soan Aram van de Rest, dat Haye van der Heyden foar har en har soan skreau. Op 15 septimber 2005 gie it stik yn it Compagnietheater yn Amsterdam yn premjêre. De opfiering dêrfan waard sponsore troch ûndernimmer Henk van Sprong, dy 't sels syn frou ferlear oan kanker en dy't foar de toernee de Stichting Toneelstuk Leef-Tijd Josine van Dalsum oprjochte. Sels skreau Van Dalsum de boeken Hagelwit en Leef Tijd oer har sykte.
Yn maart 2008 waard se nochris operearre, omdat de harsentumor wer groeid wie. Op 9 oktober fan dat jier gie de foarstelling Vleugellam yn premjêre. It stik, skreaun troch Van Dalsum en regissearre troch John van de Rest, behannelet afasy. Op 28 desimber 2008 waard it stik spile yn skouboarch Orpheus yn Apeldoorn. Dit soe de lêste foarstelling fan Van Dalsum wêze; op 5 jannewaris 2009 waard bekend dat har sûnenstastân sa min wurden wie dat hja net langer yn it stik spylje koe.
Op har 61ste jierdei (14 july 2009) waard Van Dalsum beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Fjouwer moanne dêrnei ferstoar se oan de gefolgen fan har sykte.
Strjitten yn Holwert
De Strjitten yn Holwert:
Ysbrand Balck
Ysbrand Balck (Trabius) (Balk, ±1525 – Leien, ±1600) wie in 16e iuwsk predikant.
Balck syn libbensrin lit sjen hoe ûnbestindich at it libben fan in predikant yn de tiid fan de reformaasje en Tachtichjierrige Oarloch wêze koe.
Balck wie earst pryster yn Heech (1549). Doe is er flechte nei East-Fryslân; yn 1564 wie predikant yn Norden. Itselde jier hat er yn LJouwert stien. Doe waard er predikant yn Antwerpen (1565-67), Norwich (1569), Maidstone, Sandwich (1572), Londen, yn 1572 preke er gereldwei yn Rotterdam, doe wer yn Antwerpen (1580), Leien, Middelburch (1581), Antwerpen, Ljouwert (1587), Frjentsjer, Dantzig, Dimter (1592), Naarden (1594-95) en Starum (1598). Yn Ljouwert hie dizze reklike teolooch skeel mei Ruard Acronius, mar ek mei oare Ljouwerter predikanten. De Steaten bemuoiden har der mei en Willem Loadewyk beëinige it konflikt. Balck waard ûntslein.
Balck syn Cleyn mosterdzaet út 1590 is fan belang om de manear fan preekjen út dy tiid kennen te learen.
Marlene Dietrich
Marie Magdalene (Marlene) Dietrich (Berlyn, 27 desimber 1901 - Parys, 6 maaie 1992) wie in Dútsk-Amerikaansk aktrise en sjongster.
Libben en wurk
De namme "Marlene" hat hja as bern gearstald út har beide foarnammen. Letter soe hja dy namme as pseudonym brûke dêr't de hiele wrâld har mei oansprekke soe. Grutte bekendens krige sy mei de rol fan revuesjongster yn de film Der blaue Engel, fral mei it liet Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt (1929). Yn de Twadde Wrâldkriich wurdt se noch ferneamder mei it liet Lili Marleen, skreaun yn 1915 en oan wjerskanten fan it front likefolle wurdearre (al wie it yn ferskillende talen).
Yn 1930 ferhûzet Marlene Dietrich nei de Feriene Steaten. Dêr wurket sy mei de Eastenrykske regisseur Josef von Sternberg. Se wurdt troch Hitler frege werom te kommen, mar sy wegeret. Hitler sjocht har as it toanbyld fan de Dútske frou. Dietrich hie in ôfgriis fan alles dêr't Hitler foar stie. Yn de oarloch sjongt sy foar de Alliearde soldaten oan it front.
Dietrich traad yn 1960 noch ienkear op yn Berlyn, mar wurde útgeid en as ferriedster beskôge. Sy is nea werom west.
Dietrich wie in symboal fan glamour en ferliedlikens en hie in androgyne skouwing. Se kaam der iepenlik foar út dat se biseksueel wie: "Ein bisschen bi schadet nie". Ta har freonen hearden Mae West, skriuwer Ernest Hemingway, Noël Coward en Hildegard Knef. Hja hat relaasjes hân mei John F. Kennedy, Mercedes D'Acosta, Jean Gabin en Claudette Colbert.