cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
On Her Majesty's Secret Service (film)
On Her Majesty's Secret Service wie it sechsde diel út 'e James Bond-filmsearje en folge as sadanich op You Only Live Twice. De film markearre de earste kear dat de rol fan Bond net spile waard troch Sean Connery. Fan 'e filmkritisy krige On Her Majesty's Secret Service mingde resinsjes en hoewol't de film yn 'e bioskopen kommersjeel súkses behelle, wie de opbringst oanmerklik leger as by eardere Bond-films. Meitiid is de reputaasje fan 'e film lykwols sterk opbettere en tsjintwurdich wurdt On Her Majesty's Secret Service oer it algemien beskôge as ien fan 'e bettere Bond-films. Nettsjinsteande dat wurdt George Lazenby sjoen as ien fan 'e minste fertolkers fan it personaazje James Bond. On Her Majesty's Secret Service wie ek ien fan 'e trouste filmadaptaasjes fan 'e romans fan Fleming. In folgjend diel yn 'e filmsearje, Diamonds Are Forever, kaam út yn 1971.
Plot
James Bond, dy't as geheim agint wurket foar de Britske ynljochtingetsjinst MI6, reizget foar ûndersyk nei de ynternasjonale terroristyske organisaasje SPECTRE ôf nei Portegal. Dêr rêdt er op it strân in jonge frou dy't besiket om selsmoard te dwaan troch harsels yn 'e see te ferdrinken. Bond wurdt koart dêrnei weromroppen nei Londen, dêr't M, it haad fan MI6, him oarderet om syn jacht op Ernst Stavro Blofeld, de lieder fan SPECTRE, op te jaan. Bond is it dêr net mei iens. De rûzje rint sa heech op dat Bond op 't lêst besiket om ûntslach te nimmen, mar dat wegeret M te akseptearjen.
Op eigen inisjatyf reizget Bond wer nei Portegal, dêr't er yn in kasino deselde jonge frou moetet dy't er earder rêden hat. Hja stelt har foar as grevinne Teresa di Vincenzo (ropnamme: Tracy). Nei't Bond har op 'e nij rêden hat troch in gokskuld foar har te beteljen dêr't se sels net oan foldwaan kin, jout se Bond by wize fan beleanning de kaai fan har hotelkeamer. As Bond dêr letter lykwols binnen giet, wurdt er oanfallen troch in ûnbekende negroïde man. Nei't er dyselde oermânsk wurden is, keart Bond sûnder fierder wat bedijd te hawwen werom nei syn eigen hotelkeamer. Dêr treft er Tracy oan, dy't úthâldt dat se neat ôfwit fan 'e oanfaller yn har keamer.
De oare moarns, nei't er de nacht mei Tracy trochbrocht hat, wurdt Bond oermastere en ûntfierd troch in pear keardels, ûnder wa de negroïde man dy't er de jûns tefoaren yn Tracy har hotelkeamer befochten hat. Hja bringe him by Marc-Ange Draco, in maffiabaas dy't oan it haad stiet fan it Korsikaanske misdiesyndikaat Unione Corse. It docht bliken dat dyselde de heit fan Tracy is, en de negroïde man, Che Che, har liifwacht. Draco fertelt Bond oer de skiednis fan psychyske swierrichheden fan syn dochter. Sûnt Bond har fan selsmoard rêde, is se fereale op him rekke. Om't Draco bang is dat se op 'e nij besykje sil harsels te koart te dwaan as Bond har ôfwiist, biedt er Bond £1 miljoen oan om mei har te trouwen. Dat wol Bond net, mar hy docht it tsjinfoarstel om troch te gean mei syn hofmakkerij fan Tracy as Draco him fertelle kin wêr't Ernst Stavro Blofeld him skûlhâldt.
Wylst Bond op it jierdeisfeest fan Draco úteinset mei in hertstochtlike românse mei Tracy, spilet Draco him ynformaasje ta dy't him trochwiist nei de abbekaat Gumbold yn 'e Switserske haadstêd Bern. Bond brekt yn by it abbekatekantoar en ûntdekt út 'e dokuminten dy't er dêr oantreft dat Blofeld in briefkerij ûnderhâldt mei geneälooch sir Hilary Bray fan it College of Arms yn Londen. Hy neamt himsels nammentlik no Balthazar de Bleuchamp en besiket formele erkenning te krijen foar syn oanspraken op 'e aadlike titel 'greve fan Bleuchamp'. Him foardwaand as Bray reizget Bond mei Blofeld syn assistinte Irma Bunt nei in swierbewekke klinyk ta op in berchtop yn 'e Switserske Alpen. Dêr docht 'Bleuchamp' sabeare baanbrekkend wittenskiplik ûndersyk nei allergyen.
Bond moetet yn 'e klinyk tolve jonge froulju út lannen en territoaria fan oer de hiele wrâld, dy't dêr pasjint binne en nei't it skynt genêzen binne fan slimme allergyen. Jûns let giet Bond nei de keamer fan ien fan harren, in Ingelse dy't Ruby Bartlett hjit, om har te ferlieden en sa mear ynformaasje los te krijen oer wat der echt geande is yn 'e klinyk. Hy slagget mei har op bêd en troch de nacht mei har troch te bringen, ûntdekt er dat de tolve froulju om midsnacht fan 'e sliep yn in hypnoatyske steat bedarje wylst Blofeld harren fia in lûdsprekkersysteem yn 'e harren keamers ynstruksjes yndruid oer wat se dwaan moatte as se weromkeare nei harren respektivelike heitelannen. It docht bliken dat de froulju Blofeld syn 'deadsingels' binne, dy't harsensspield wurde om 'e hiele wrâld te besmetten mei de bakteriologyske wapens fan SPECTRE.
Wylst Bond mei ferskate 'deadsingels' it bêd dielt, besiket er syn sabeare geneälogysk ûndersyk te brûken om Blofeld safier te krijen dat er him bûten Switserlân bejout. Dan soe MI6 him nammentlik oppakke kinne sûnder de Switserske soevereiniteit te skeinen. Blofeld trapet dêr lykwols net yn, en de momkape fan Bond wurket net mear as Irma Bunt erchtinkend wurdt en it plak ynnimt fan ien fan 'e 'deadsingels' dy't Bond nachts besiket. Hy wurdt finzen nommen en by Blofeld brocht, dy't him fertelt dat er it net rjocht mear stie doe't Bond him út Switserlân wei besocht te lokjen. Hy jout syn trewanten opdracht om Bond ôf te fieren, mar dyselde ûntkomt en pykt út troch de berch del te skyen. Bunt en Blofeld syn trewanten sette de efterfolging yn.
Yn it doarpke Lauterbrunnen treft Bond Tracy oan, dy't klear stiet mei de auto om him te helpen fuort te kommen. Bunt-en-dy komme harren op 'e nij efternei, mar in sniestoarm makket foarearst in ein oan 'e efterfolging en Bond en Tracy sykje beskûl yn in skuorre. Dêr ferklearret Bond dat er fan Tracy hâldt en docht er har in houliksoansiik, dêr't se grif tawurd op jout. De oare moarns, as de stoarm delbêde is, moatte Bond en Tracy op 'e nij flechtsje foar de trewanten fan Blofeld, no wer op skys. Blofeld feroarsaket mei opsetsin in lawine om harren te deadzjen. Dat slagget net, mar syn mannen witte dêrtroch wol Tracy te pakken te krijen. Bond wit te ûntsnappen.
Bond wurdt wer nei Londen roppen, dêr't M him fertelt dat Blofeld kontakt opnommen hat mei de Feriene Naasjes. Hy driget om mei bakteriologyske oarlochsfiering troch syn harsensspielde 'deadsingels' alle lânbougewaaksen en fee yn 'e wrâld steryl te meitsjen, wat de ein fan 'e minskheid betsjutte soe om't der dan binnen inkele jierren neat mear te iten wêze soe. Yn ruil foar it net trochsetten fan dat plan easket er folsleine amnesty foar al syn eardere misdieden en erkenning as de hjoeddeistige greve fan Bleuchamp. Bond wol daliks plannen meitsje om mei Blofeld ôf te weven, mar M fertelt Bond dat de Feriene Naasjes besletten hawwe dat der tefolle op it spul stiet om tsjin te akseljen. Men is dêrom fan doel om Blofeld syn sin te jaan. Bond wurdt oardere om him net mei de saak te bemuoien en der wurdt him op it strangst ferbean en besykje om Tracy te rêden.
Dêrop stapt Bond nei Draco ta, mei wa't er it op in akkoartsje goait. Mei de mankrêft fan Unione Corse falt er de klinyk op 'e berchtop oan, wêrby't er Tracy befrijt en de hiele fasiliteit mei alle bakteriologyske wapens opblaasd wurdt. Blofeld sels ûntkomt yn in bobslide, wylst Bond him op 'e hakken sit. De efterfolging einiget as Blofeld by in gefjocht mei Bond yn 'e bobslide mei de hals heakjen bliuwt efter in leechhingjende beamtûke. Bond nimt oan dat dat de dea fan 'e smjunt wurden is.
Neitiid trout Bond yn Portegal mei Tracy. Nei de plechtichheid sette se tegearre ôf op harren houliksreis yn Bond syn Aston Martin DB5. As se eefkes hohâlde om 'e blommen te ferwiderjen dêr't de auto mei oerdutsen is, fiere Bunt en de fan in halsbrace foarsjoene Blofeld in drive-by shooting út mei in mitrailleur. Bond komt mei de skrik frij, mar Tracy wurdt yn 'e holle rekke en is op slach dea. Wylst de earste plysjeman op it plak delikt arrivearret, sit Bond te gûlen mei Tracy har libbenleaze lichem yn syn earms.
Rolferdieling
¹) De dialooch fan Gabriele Ferzetti waard omreden fan syn swiere Italjaanske aksint yn 'e postproduksje fan 'e film neisyngronisearre mei it stimlûd fan David de Keyser. ²) De dialooch fan Virginia North waard yn 'e postproduksje fan 'e film neisyngronisearre mei it stimlûd fan Nikki van der Zyl.
Produksje
De rezjy fan On Her Majesty's Secret Service waard earst oanbean oan Lewis Gilbert, dy't You Only Live Twice, de foargeande James Bond-film, makke hie. Doe't dy foar it oanbod betanke, waard de film regissearre troch Peter R. Hunt. Foar him wie On Her Majesty's Secret Service syn debút as regisseur, mar hy hie mei syn wurk yn oare funksjes oan 'e fiif foargeande Bond-films yndruk makke op filmprodusinten Harry Saltzman en Albert R. Broccoli, sadat dy fertrouwen yn him hiene. Hunt wurke op basis fan in senario fan Richard Maibaum, dat sekuer it ferhaal fan 'e roman On Her Majesty's Secret Service folge. Dat boek wie troch Ian Fleming skreaun yn 1963, nei't de earste beide ferfilmings fan syn romans makke wiene, en de ôfhinklikens fan 'e sinematyske James Bond fan technologyske snufkes waard der op mylde wize yn bespot.
Oarspronklik hie it de bedoeling west dat On Her Majesty's Secret Service de fjirde film fan 'e searje wurde soe, nei Goldfinger (1964). Mar doe't der troch in waarme winter te min snie lei yn Switserlân, wylst tagelyk de rjochtsaak tusken Fleming en syn eardere meiwurkers Kevin McClory en Jack Whittingham oer de auteursrjochten fan 'e roman Thunderball skikt waard, besleaten de produsinten om ynstee dêr earst in ferfilming fan te meitsjen, dy't yn 1965 útkaam. On Her Majesty's Secret Service soe dêrop folgje, mar dat gie wer oer en ynstee waard You Only Live Twice filme.
Sadwaande kaam On Her Majesty's Secret Service pas as sechsde te ferfilmjen roman oan bar. Filmstudio Eon Productions beskikte dêrfoar oer in budget fan $7 miljoen, dat foar it meastepart finansierd waard troch United Artists. De film wie sadwaande, lykas de foargeande dielen yn 'e filmsearje, in Britsk-Amerikaanske ko-produksje. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Michael Reed, en de filmmuzyk waard fersoarge troch John Barry. Oars as de trije foargeande films hie On Her Majesty's Secret Service gjin songen titelsong mei de namme fan 'e film, om't de wurden "On Her Majesty's Secret Service" suver net yn in liettekst te ferwurkjen wie. Sadwaande waard der keazen foar ynstrumintale titelmuzyk.
Casting
Produsint Harry Saltzman hie fan doel west om nei You Only Live Twice in oare roman fan Fleming te ferfilmjen, The Man with the Golden Gun, mar dat moast barre yn Kambodja en dêr koe omreden fan 'e oanboazjende politike ynstabiliteit oan 'e ein fan 'e 1960-er jierren net mear filme wurde. Takomstich Bond-fertolker Roger Moore wie foar The Man with the Golden Gun frege, mar doe't dúdlik wie dat it projekt net trochgean koe, naam er in oare rol as geheim agint oan, yn 'e tillefyzjesearje The Saint.
Foar de rol fan Bond yn On Her Majesty's Secret Service diene mear as 400 akteurs audysje, ûnder wa Michael Gambon en Adam West. As wichtichste gadingmakkers kamen de Ingelsen John Richardson en Anthony Rogers, Nederlanner Hans de Vries en Austraaljer George Lazenby út 'e bus. Broccoli hie de rol foartiid ek oan 'e bekende Amerikaanske akteur Dick Van Dyke oanbean, mar dy hie der, mei in ferwizing nei syn rol yn Mary Poppins, op tsjutten dat er gjin oertsjûgjend Britsk-Ingelsk aksint produsearje koe.
Uteinlik foel de kar op Lazenby. Om it publyk net ferjitte te litten dat dit deselde James Bond wie, spile troch in oare akteur, stoppen de produsinen in ferskaat oan ferwizings nei de eardere films yn it senario, wêrûnder guon yn 'e foarm fan inside jokes. Sa brekt Lazenby as Bond op in stuit troch de fjirde muorre, troch op te merken: "Soks is dy oare fint nea oerkomd." Ek waarden bylden út 'e eardere films brûkt om 'e begjintitels te begelieden. Bond giet nei syn kantoar, dêr't alderhanne foarwerpen lizze dy't er by eardere misjes yn Dr. No, From Russia with Love en Thunderball oppikt hat. En in konsjerzje fluitet de titelmuzyk fan Goldfinger.
Om lykwicht te hâlden, woene de produsinten as tsjinspylster fan nijynkommeling Lazenby in fêstige aktrise hawwe yn 'e rol fan Bond girl Tracy di Vincenzo. De Fransêze Brigitte Bardot waard útnûge, mar keas úteinlik foar in oare rol, iroanysk genôch as tsjinspylster fan Sean Connery yn Shalako. Doe foel de kar op Diana Rigg, dy't ferneamd wurden wie as Emma Peel yn 'e populêre tillefyzjesearje The Avengers. Donald Pleasence hie de rol fan 'e smjunt Blofeld spile yn You Only Live Twice, mar regisseur Peter R. Hunt en senarioskriuwer Richard Maibaum woene wat oars. Maibaum hie de Sweedske akteur Max von Sydow yn gedachten, mar op suggestje fan Broccoli gie de rol úteinlik nei de Amerikaan Telly Savalas.
Distribúsje
De distribúsje fan On Her Majesty's Secret Service waard fersoarge troch United Artists. De film gie op 18 desimber 1969 yn Londen yn premiêre, en iepene dêrnei koart foar de kryst yn 'e Britske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde yn oktober 1969 by platemaatskippij United Artists Records.
Untfangst
Der wiene net folle resinsinten dy't de ôfwikende miening tagedien wiene dat Lazenby wól in goede James Bond wie, mar sokke bestiene wol. Foarbylden wiene Alexander Walker fan 'e Evening Standard en Judith Crist yn it Amerikaanske tydskrift New York. Oer it aktearjen fan Diana Rigg as de Bond girl wiene de kritisy in stik mylder, sa net loovjend. Yn 'e Daily Mirror hie Donald Zec it oer har "sidesêfte ekspertize", wylst Siskel yn 'e Tribune skreau: "[Rigg] is goed cast as de [Bond] girl, mar we reitsje har yn 'e film krapoan in oere kwyt, wernei't se ynienen wer opdûkt op 'e ûnoannimlikste lokaasje en tiid."
De krityk op Lazenby hold by in diel fan 'e kritisy oan, wylst in oar diel him learde te wurdearjen. Yn 1999 skreau de Amerikaanske filmkritikus Leonard Maltin dat On Her Majesty's Secret Service perfoarst as fierwei it bêste diel fan 'e hiele rige beskôge wurden hie as Connery de haadrol spile hie ynstee fan Lazenby. Datselde argumint wie earder troch ferskate oare resensinten op 't aljemint brocht. Yn 1986 skreau Danny Peary yn syn Guide for the Film Fanatic dat er it dêr net mei iens wie en dat er fûn dat "de Bond fan Connery, mei syn ûnbidige humor en gefoel foar wille en selsfertrouwen, mispleatst west hawwe soe in dizze film. [On Her Majesty's Secret Service] wurket eins better mei Lazenby om't it foar him ûnmooglik is om Bond mear as libbensgrut te spyljen."
Filmkritikus Brian Fairbanks skreau yn 2005 dat On Her Majesty's Secret Service "ús in Bond jout mei it fermogen om kwetsber te wêzen, in man dy't eangst sjen litte kin en net ymmún is foar fertriet. Lazenby is dy man, en syn optreden is aldertreflikst." Fairbanks fûn ek dat On Her Majesty's Secret Service "net inkeld de bêste Bond-film, mar de lêste echt geweldige film út 'e searje [wie]. Sterker noch, as it beslút fallen wie om 'e searje te beëinigjen, dan hie dit it perfekte lêste diel west."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat On Her Majesty's Secret Service in goedkarringspersintaazje fan 81%, basearre op 54 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "De iennichste ferskining fan George Lazenby as 007 is in treflik diel fan 'e searje, mei ien fan 'e meast yntrigearjende Bond girls yn 'e foarm fan Tracy di Vincenzo (Diana Rigg), bylden sa moai dat se jin de siken stûkje litte, en in stikmannich geweldige skysênes." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet On Her Majesty's Secret Service in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 12 resinsjes.
PC 2021
De PC fan 2021 waard op woansdei 4 augustus ferkeatst. It wie neffens de nûmering fan 'e PC-organisaasje de 168e edysje fan it evenemint (hoewol't de 167e edysje, yn 2020, eins net spile wie omreden fan 'e koroanafiruspandemy). It evenemint fûn plak by sinneskynwaar ôfwiksele mei wat lichte bewolktens. Der hearsken oangename temperatueren. Oan 'e talitting fan publyk wiene beheinings steld y.f.m. de noch altyd hearskjende koroanapandemy. De winners fan 'e PC 2021 wiene Gert-Anne van der Bos fan Mantgum, Taeke Triemstra fan Sint-Jabik en Erwin Zijlstra fan Easterlittens. Erwin Zijlstra waard ta kening keazen.
Koroanabeheinings
Yn it ramt fan 'e noch altyd hearskjende koroanafiruspandemy gouwen der by de PC fan 2021 in protte maatregels dy't fersprieding fan it firus foarkomme moasten. Sa wie de tagong beheind ta in publyk fan krapoan 5.000 minsken, wylst oare jierren altyd tusken de 8.500 en 9.000 belangstellenden op it Sjûkelân talitten waarden. Alle oanwêzigen waarden fierders strang kontrolearre en moasten oan 'e hân fan in QR-koade oantoane dat se òf folslein faksinearre wiene, òf dat se maksimaal 24 oeren foar it begjin fan 'e PC op koroana test wiene, mei negatyf resultaat.
Eins hie it sa wêze moatten dat lju dy't net oer sa'n (boppedat funksjonearjende) QR-koade beskikten, net talitten waarden. Mar de organisaasje striek de hân oer it hert foar in stikmannich âldere keatsfans mei in útprinte QR-koade (om't se net oer mobile tillefoan beskikten) dy't troch de scanapparatuer net oppikt waard. Ek inkele Belgen mei in yn Nederlân eins net jildige Belgyske QR-koade waarden dochs talitten. Foar lju dy't wol fuortstjoerd waarden, wie yn Grand Café De Doelen, oan 'e Bredepleats, in trijekoppige helpdesk ynrjochte om te besykjen it spul dochs noch op 'e rails te krijen.
Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok (Taisk: เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติกรุงเทพฯ, Têt-sà-gaan Pâap-pá-yon Naa-naa Châat Krung Thêep) is in filmfestival dat sûnt 2003 elts jier holden wurdt yn 'e Taiske haadstêd Bangkok. Op it festival wurde de Gouden Kinnarys útrikt.
Skiednis
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok waard yn 2003 oprjochte troch Nation Multimedia Group (NMG) y.g.m. de Toerisme Autoriteit fan Tailân (TAT). Foartiid hie de NMG sûnt 1998 it Filmfestival fan Bangkok holden, dat yn 2003 yn it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok opgie. Der ûntstie lykwols ûnienichheid, sadat de gearwurking tusken de NMG en de TAT nei 2003 net fuortset waard. De TAT gie troch mei it organisearjen fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok, dat yn jannewaris en/of febrewaris plakfûn, wylst de NMG in nij, eigen festival oprjochte it Wrâldfilmfestival fan Bangkok, dat yn oktober holden waard.
De TAT naam nei 2003 Festival Management, in Amerikaansk bedriuw út Los Angeles, yn 'e earm om 'e eigentlike organisaasje fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok te berêden. Nei de Taiske steatsgreep fan 2006 brocht de nije militêre diktatuer it budget foar it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok mei twatrêde part werom fan 180 miljoen Taiske baht nei 60 miljoen baht. Fan gefolgen wie de TAT twongen om syn kontrakt mei Festival Management ôf te brekken en de edysje fan it festival fan 2007 út te stellen fan jannewaris oant july. It festival fan dat jier wie fan needs folle ynteiner as men wend wie en de fokus waard ferskood fan 'e wrâldsinema mei Aziatyske films.
Neitiid waard de organisaasje fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok oerhevele fan 'e TAT nei it Taisk Ministearje fan Eksportpromoasje. Yn desimber 2007 waarden yn 'e Feriene Steaten Gerald en Patricia Green arrestearre, de eigners fan Festival Managment, dy't neffens de FBI de Amerikaanske Wet op Korrupte Praktiken om Utens oertrêde hiene troch in omkeapsom ter wearde fan $1,7 miljoen te beteljen oan it haad fan 'e TAT. Dyselde, in Jathamas Siriwan, dy't fan 2002 oant 2006 as haad fan 'e TAT tsjinne hie, ûntstried eltse belutsenheid by de saak, mar yn 'e oanrin nei de Taiske parlemintsferkiezings fan 23 desimber 2007 stapte hja op as plakferfangend lieder fan 'e politike partij Foar it Memmelân. Neitiid waard hja yn 'e Feriene Steaten yn steat fan beskuldiging steld foar it oannimmen fan omkeapjild.
Ein febrewaris 2008 waard bekendmakke dat it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok dat jiers yn july holden wurde soe. De hiele earste helte fan 2008 bleau it lykwols twifelich oft dat wat wurde soe. July gie foarby sûnder festival, mar úteinlik fûn it yn septimber fan dat jiers dochs plak, op 'e nij mei de TAT as de wichtichste finansier, mar diskear mei de Federaasje fan Nasjonale Filmferienings en de Taiske Regisseursferiening as organisators.
Dêrtroch waard de organisaasje fan it festival stabilisearre. Sûnt fûn it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok elts jier oan 'e ein fan 'e hjerst plak, útsein twa kear dat it in fearnsjier útsteld waard om oarsaken dy't bûten de behearsking fan 'e organisaasje leine. De earste kear wie yn 2011, doe't Bangkok en oare dielen fan Tailân fan july ôf teheistere waarden troch swiere wettersneed. En de twadde kear wie yn 2016, doe't Tailân moannenlang yn offisjele rou wie om it ferstjerren fan kening Bhumibol.
Seksjes
De filmseleksje fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok bestiet út njoggen seksjes, wêrfan fiif kompetatyf en fjouwer net-kompetatyf.
Prizen
Op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Bangkok wurdt de Gouden Kinnary útrikt, in priis dy't ferneamd is nei in mytyske fûgel út 'e Taiske mytology.
When Harry Met Sally...
When Harry Met Sally... is in Amerikaanske romantyske komeedzje út 1989 ûnder rezjy fan Rob Reiner, mei yn 'e haadrollen Billy Crystal en Meg Ryan. De titel betsjut "Doe't Harry Sally Mette…". It ferhaal folget de titelpersonaazjes troch de jierren hinne as se mei-inoar yn 'e kunde komme en inoar net lije meie, en as se inoar neitiid ferskate kearen op 'e nij tsjinkomme, freonen wurde en úteinlik beseffe dat se faninoar begûn binne te hâlden. When Harry Met Sally... krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie ek in kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. De film waard nominearre foar in Oscar en fiif Golden Globes, en wûn in BAFTA en in Grammy Award. Yn it kollektyf ûnthâld stiet When Harry Met Sally... fral bekend om 'e sêne wêryn't Sally (Meg Ryan) yn in drokbesocht restaurant in orgasme simulearret nei't Harry (Billy Crystal) beweard hat dat er it altyd witte soe as in frou mei wa't er op bêd gie net echt klearkaam.
Plot
Yn 1977 studearje Harry Burns en Sally Albright allebeide ôf oan 'e Universiteit fan Chicago, mar yn ferskillende stúdzjerjochtings. Se kinne inoar dêrom net, mar Sally is in freondinne fan Harry syn faam Amanda Reese. As se allebeide nei New York moatte, dêr't Harry in karriêre begjinne wol en Sally in sjoernalistike oplieding folgje sil, stelt Amanda foar dat se, om kosten te besparjen, dêr tegearre hinne ride sille. Mei't it in rit fan mear 24 oeren is, hawwe se alle tiid om it ûnderweis oer fan alles en noch wat te hawwen.
Sa beprate se harren (tige ferskillende) ideeën oer relaasjes tusken manlju en froulju. Harry oppenearret dat manlju en froulju net inkeld freonen wêze kinne om't in man altyd seks hawwe wolle sil mei in frou. Sally fynt dat in healwize opfetting. As se oanstekke by in weirestaurant, merkt Harry op in stuit op dat er Sally oantreklik fynt. Sy fettet dat op as in besykjen om har te fersieren, wat se walchlik fynt om't er de feint fan har bêste freondinne is. Harry ûntstriidt dat er it op dy manear bedoelde, mar de fierdere rit ferrint ûnder spande omstannichheden. Nei oankomst yn New York geane se net bepaald as freonen útinoar, hoewol't se inoar wol it bêste tawinskje.
Fiif jier letter moetsje Harry en Sally inoar wer as se tafallich yn itselde fleantúch sitte. Sally hat op dat stuit krekt in relaasje oanknope mei Joe, in eardere buorman fan Harry, en as er dy op 'e lofthaven begroetet, kin er Sally net rjocht pleatse. Letter, op 'e flecht, sjit him tebinnen wêr't er har fan kin, en wikselet er fan plak mei in oare passazjier sadat er njonken har sitte kin. Hy fertelt har dat er ferloofd is mei in frommeske, Helen, eat dêr't Sally har oer besaut om't se net tocht hie dat Harry, mei syn nuvere opfettings oer de bannen tusken manlju en froulju, ea in serieuze relaasje krije soe. Nei oankomst op 'e lofthaven fan bestimming stelt Harry foar om freonen te bliuwen. Sally bringt him dêrop syn eardere teory oer de ûnmooglikheid fan freonskippen tusken manlju en froulju yn 't sin, wat Harry oanset ta in filosofyske útinoarsetting oer dat ûnderwerp. Dêrby konkludearret er úteinlik dat er it earder by it rjochte ein hie. Se geane útinoar sûnder freonen te wurden.
Fiif of seis jier letter komme Harry en Sally inoar wer tsjin yn in boekhannel yn New York. Sally hat krekt har relaasje mei Joe beëinige om't se ferskillende dingen yn it libben wolle (hy wol gjin bern hawwe en sy al), wylst Harry yn skieding leit mei Helen, dy't fereale rekke is op in oare man. It dielen fan harren relaasjeswierrichheden skept in bân, en se drinke in kopke kofje tegearre. Dêrnei geane se eintsje te kuierjen en de folgjende dagen prate se wer ôf. Geandewei reitsje se befreone. Se fiere tillefoanpetearen oant djip yn 'e nacht, geane tegearre út te iten en binne ek op oare manearen gauris yn inoars selskip. Se beprate harren leafdeslibbens en jouwe inoar datoangeande goede en minder goede (mar wol goedbedoelde) rie.
Op in feest op âldjiersjûn, wêrby't it wizânsje is dat men om midsnacht dejinge tutet mei wa't men kommen is, fielt it ynienen ûnnoflik tusken Harry en Sally, en se beseffe dat se fereale opinoar wurden binne. Allebeide besykje se dat gefoel te negearjen om net te ferliezen wat se hawwe, dat se geane op in dûbel ôfspraakje, wêrby't Harry Sally oan syn bêste freon Jess besiket te keppeljen, wylst Sally Harry oan har bêste freondinne Marie keppelje wol. De jûn kriget in ûnferwachtse ôfrin as blykt dat Jess en Marie Sally en Harry hielendal net oantreklik fine, mar inoar nammenste mear. Se sette oan 'e ein fan 'e jûn tegearre ôf, krije in relaasje en ferloovje har al rillegau.
De oare moarns fielt Harry him skuldich om't er it gefoel hat misbrûk makke te hawwen fan Sally har kwetsberens. Sally hat lykwols nearne lêst fan en dat liedt der wer ta dat Harry him ferstikt fielt. Hy spilet gau-gau fan ruten mei in trochsichtich ferlechje, en harren freonskip bekuollet, nettsjinsteande Harry syn oanhâldende krewearjen om dy yn stân te hâlden. Op 'e brulloft fan Jess en Marie krije Harry en Sally úteinlik heechoprinnende rûzje en Sally fertelt Harry dat se fynt dat se gjin freonen mear wêze kinne.
Op âldjiersjûn fan dat jier lit Sally har troch Jess en Marie beprate om mei te gean nei in feest, in beslissing dêr't se al rillegau spyt fan kriget. Harry bringt de jûn allinne thús troch, en giet tsjin midsnacht de stêd yn om him wat te fertrêdzjen. Wilens beprakkesearret er alles nochris en komt er ta de konklúzje dat er fan Sally hâldt en dat er de rest fan syn libben net sûnder har trochbringe wol. Hy draaft nei it plak dêr't it feest holden wurdt dêr't Sally is, en treft har dêr krekt as se se foartidich nei hûs sil. Hy fertelt har wat er foar har fielt, mar sy riddenearret dat er allinne mar kommen is om't er iensum is. Hy reägearret dêrop troch alle dingen op te neamen wêrom't er fan har hâldt, eat dêr't er har mei fermurvet. Se tútsje en in fearnsjier letter trouwe se, persiis tolve jier en trije moannen nei't inoar foar it earst troffen hawwe.
Produksje
When Harry Met Sally... wie it resultaat fan in gearkomste dy't regisseur Rob Reiner, filmprodusint Andy Scheinman en senarioskriuwster Nora Ephron yn 1984 yn in New Yorksk restaurant hiene oer in mislearre filmprojekt. Se rekken oan 'e praat oer it libben as frijfeint fan Reiner en Scheinman en besleaten te sjen oft der gjin ferhaal siet yn harren eigen ûnderfinings op it mêd fan relaasjes. Foar har senario befrege Ephron Reiner en Scheinman oer harren libbens, en op dy ynformaasje basearre se it personaazje Harry Burns. Har eigen ûnderfinings en dy fan guon fan har freondinnen brûkte se om Sally Albright te kreëarjen.
Troch de jierren hinne wurke Ephron oan ferskate ferzjes fan har skript, wylst Reiner de films Stand by Me en The Princess Bride makke. As se fêst kaam te sitten mei har senario, befrege Ephron bekenden út 'e filmyndustry oer harren relaasjes om oan nije ideeën te kommen. Underwilens studearre akteur Billy Crystal foar syn oankommende rol sûnder dat er it sels wist, om't er de bêste freon fan Reiner wie, en sadwaande dy syn skieding fan filmmakster Penny Marshall en syn dêropfolgjende bestean as frijfeint fan tichteby meimakke.
It senario fan Ephron waard úteinlik ûnder de titel When Harry Met Sally... regissearre troch Rob Reiner. As produsinten wiene Reiner, Scheinman en Ephron by it projekt belutsen foar de filmstudio's Castle Rock Entertainment en Nelson Entertainment. Foar de film wie in budget beskikber fan $16 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Barry Sonnenfeld, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Marc Shaiman en Harry Connick jr. De opnamen fûnen plak op lokaasje yn New York. Reiner joech syn mem Estelle en syn dochter Tracy beiden lytse roltsjes yn 'e film.
Distribúsje
De distribúsje fan When Harry Met Sally... waard fersoarge troch Columbia Pictures. De film gie op 19 july 1989 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. De byhearrend soundtrack ferskynde yn july 1989 yn 'e foarm fan in muzykalbum by platemaatskippij Columbia Records. Ein 1989 kaam When Harry Met Sally... foar it earst út op VHS-keapfideo en op 9 jannewaris 2001 waard er foar it earst útbrocht op dvd. De earste blu-ray-edysje fan 'e film ferskynde op 5 july 2011.
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat When Harry Met Sally... in heech goedkarringspersintaazje fan 91%, basearre op 74 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Rob Reiner syn oandwaanlike, grappige film sette in nije standert foar romantyske komeedzjes, en dêrby waard er aldertigenst holpen troch de skerpe ynteraksje tusken Billy Crystal en Meg Ryan." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet When Harry Met Sally... in goedkarringspersintaazje fan 76%, basearre op 17 resinsjes.
Opbringst
When Harry Met Sally... brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $92,8 miljoen op. Hoewol't de wrâldwide opbringst net bekend is, wie de film dêrmei al in behoarlik kommersjeel súkses. Ofset tsjin it budget fan $16 miljoen betsjut dat nammentlik in winst fan $76,8 miljoen. Dêr moasten de marketingkosten noch wol fanôf.
Prizen
Yn 1990 waard When Harry Met Sally... by de Oscars nominearre foar de priis yn 'e kategory bêste orizjinele senario (Nora Ephron). By de Golden Globes waard de film nominearre foar fiif prizen, yn 'e kategoryen bêste film (musical of komeedzje), bêste regisseur (Rob Reiner), bêste akteur (Billy Crystal), bêste aktrise (Meg Ryan) en bêste filmsenario (Nora Ephron). By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard When Harry Met Sally... nominearre foar de priis foar bêste film en wûn er de priis foar bêste orizjinele senario. Sjonger Harry Connick jr. wûn mei syn wurk oan 'e soundtrack fan 'e film syn earste Grammy Award foar bêste manlike jazz-optreden mei sang.
Daniël (bibelboek)
Daniël, yn it oarspronklike Hebriuwsk: דָּנִיֵּאל, Dani’el, is in boek fan sawol de joadske as de kristlike Bibel. Yn 'e joadske Tenach is Daniël it 21ste boek (fan 24) en falt it ûnder de Ḵeṯuḇim (de "Geskriften"); yn it Alde Testamint fan 'e kristlike Bibel is it (neffens de Nije Fryske Bibeloersetting fan 1978) it 27ste boek (fan 39) en heart it ta de Grutte Profeten. It boek Daniël fertelt oer it libben fan 'e Joadske foaroanman Daniël oan it Babyloanyske hof ûnder de Babyloanyske Ballingskip, en jout dêrnei in beskriuwing fan fjouwer fan syn fizioenen mei byhearrende ynterpretaasje. De earste folsleine Fryske oersetting fan Daniël stie yn 'e fertaling fan it Alde Testamint, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1943 útkaam.
Oarsprong
Neffens de tradysje soe Daniël in histoarysk persoan west hawwe en soene de dingen dy't yn it boek Daniël beskreaun wurde, histoaryske foarfallen wêze; it nei him neamde boek soe troch Daniël sels skreaun wêze yn 'e sechsde iuw f.Kr. Dat is de miening dy't konservative, evangelyske en oare fûnemintalistyske bibelkenners en -kommentators noch altyd útdrage. De (objektive) moderne bibelwittenskip is lykwols al om 1900 hinne ta de konklúzje kommen dat Daniël eins yn it hellenistysk tiidrek, om 165 f.Kr. hinne, skreaun wêze moat troch in anonime skriuwer, en dat it gjin histoaryske foarfallen beskriuwt, mar ynstee ûnder de momkape fan sabeare skiedsskriuwing temûk kommentaar leveret op it regear fan 'e Seleusidyske kening Antiochus IV Epifanes (215-164 f.Kr.).
Ynhâld
As de Babyloanyske kening Nebûkadnêzer II yn 586 f.Kr. Jeruzalim ynnimt en ferwuostget, lit er in grut tal jonge leden fan 'e Judeeske hegerein yn ballingskip fuortfiere nei Mesopotaamje. Dêr wurde guon fan harren, mei dêrûnder Daniël en syn trije maten Chananja, Misjael en Azarja, troch de kening yn 'e tsjinst nommen as hôvelingen. Alle oaren passe har gaueftich oan, mar Daniël-en-dy hâlde fêst oan 'e joadske religieuze foarskriften en witte meitiid de hofmaster derfan te oertsjûgjen om harren op dat mêd gewurde te litten. Daniël oppenearret him foar it earst foar de kening oer as er in foarsizzende dream fan Nebûkadnêzer útleit. Letter oerlibje syn trije maten troch yngripen fan God dat se yn 'e lôge fan in gleonhjitte fjoerûne smiten wurde om't se net bûge wolle foar in gouden byld dat de kening meitsje litten hat. Daniël leit op 'e nij in dream fan 'e kening út en foarseit dat Nebûkadnêzer syn ferstân ferlieze sil en sân jier lang libje sil as wied er in wyld bist, wat neitiid ek bart. Under Nebûkadnêzer syn opfolger Belsjassar leit Daniël in fizioen út troch de ein fan it Babyloanyske Ryk te foarsizzen, en dyselde nachts noch oerweldiget "Darius de Mediër" Babyloanje en fêstiget it Perzyske Ryk. Under kening Darius kriget Daniël op 'e nij in tige foaroansteand plak oan it hof, wat de oergeunstigens fan oare hôvelingen opropt. Troch dy har yntriizjes wurdt Darius twongen om Daniël yn 'e liuwekûle smite te litten, mar troch yngripen fan God dogge de liuwen him neat en komt er de oare moarns ûnskeind wer foar 't ljocht. thumb|left|300px|[[Daniël (bibelsk persoan)|Daniël dy't Nebûkadnêzer syn dream útleit.]]
Yn it earste jier fan it regear fan kening Belsjassar hat Daniël in fizioen oangeande fjouwer takomstige keningen of riken, wêrfan't de fjirde de hiele ierde fersline sil. It trêde jiers fan Belsjassar syn regear kriget Daniël in fizioen oer in raam en in geitebok dy't it Ryk fan Meden en Perzen en it Hellenistyske Ryk fan Aleksander de Grutte foarstelle. Dêrby wurdt it útinoarfallen fan it Hellenistyske Ryk nei de dea fan Aleksander foarsein. Yn it earste jier fan it regear fan Darius hat Daniël in fizioen oangeande santich wiken, dy't de santich jier foarstelle dat Jeruzalim ferwuostge bliuwe soe nei't it yn 586 f.Kr. troch Nebûkadnêzer sljochte wie. En yn it trêde jier fan kening Koaresj (Syrus de Grutte) hat Daniël, ta ein beslút, in fizioen oer de striid tusken de "kening fan it noarden" en de "kening fan it suden", dat op 'e nij foarútwiisd nei de oarloch tusken de Griken en de Perzen, en hokker ynfloed oft dy op 'e Joaden hawwe sil.
Yn 'e kanon fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke en de eastersk- en oriïntaalsk-otterdokse tsjerken binne der trije Taheakken op it Boek Daniël, dy't troch de protestantske denominaasjes en de measte joadske streamings as apokryf beskôge wurde. Azarja (of it Liet fan Azarja) foarmet dêr in passaazje yn Daniël 3 (nei Daniël 3:23); wylst Suzanne en Bel en de Draak oan 'e ein fan Daniël tafoege binne as de haadstikken 13 en 14. Yn 'e Nije Fryske Bibeloersetting binne dizze trije teksten as taheakke oan it Alde Testamint ôfprinte mei in stikmannich oare apokrife boeken.
Simonis
"Simonis" is in Nederlânske efternamme. It is it Latynske efterheaksel "-is" by de foarnamme Simon. Dat makket it de heitenamme "fan Simon".
Banana
"Banana", "The Banana", "Bananas" of "The Bananas" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Katôba Yndiaanske Naasje
De Katôba Yndiaanske Naasje (Ingelsk: Catawba Indian Nation) is in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten, mei in eigen reservaat yn 'e steat Súd-Karolina. De stamme wurdt ek wol de Katôba Yndianestamme (Catawba Indian Tribe) of de Katôba Stamme fan Súd-Karolina (Catawba Tribe of South Carolina) neamd.
Demografy
De Katôba Yndiaanske Naasje, dy't yn 1973 (wer)oprjochte waard, hie yn 2014 mear as 2.800 leden, besteande út etnyske Katôba (Catawba). It haadkertier is fêstige yn Rock Hill, yn Súd-Karolina. It reservaat fan 'e Katôba Yndiaanske Naasje is it lytse Katôba Yndianereservaat (Catawba Indian Reservation), fan noardlik Súd-Karolina, dat in oerflak hat fan mar 2,8 km², en dêr't yn 2010 likernôch 840 minsken wennen.
Skiednis
Yn 'e njoggentjinde iuw waarden de Katôba foar de wet fan Súd-Karolina as stamme opheft, en rekken se ek harren oarspronklike reservaat kwyt. Fan 1929 ôf waard ûnder lieding fan it opperhaad Samuel Taylor Blue besocht om offisjele erkenning werom te winnen. Dat resultearre yn 1941, ûnder it regear fan presidint Franklin D. Roosevelt, dat goedmienend foar de Yndianen oer stie, yn federale erkenning foar de Katôba. Trije jier letter, yn 1944 stelden de Katôba harren earste grûnwet op.
Yn fyftiger jierren fierde it regear fan presidint Dwight Eisenhower lykwols in polityk wêrby't men besocht om 'e Yndianen safolle mooglik opgean te litten yn 'e blanke Amerikaanske kultuer en maatskippij. Fan stammen dy't ree achte waarden foar sa'n assimilaasje, waard doe de erkenning opheft. Dat oerkaam yn 1959 ek de Katôba. Fan gefolgen kamen hja doe net mear yn oanmerking foar beskate federale belestingfoardielen en subsydzjes, moasten de mienskiplike eigendommen fan 'e stamme opspjalten wurde, en foelen de minsken wer ûnder de wetjouwing fan Súd-Karolina.
Fan 'e sechtiger jierren ôf fûn der yn hiel Noard-Amearika in oplibbing fan 'e Yndiaanske kultueren plak, dy't úteinlik ek trochkrong ta de Katôba. Yn 1973 waard de Katôba Yndiaanske Naasje as moderne stamme-organisaasje oprjochte, en yn 1975 waard in nije grûnwet oannommen dy't fierhinne basearre wie op dy út 1944. Men sette doe útein mei in lange juridyske striid om 'e federale erkenning werom te winnen. Dêrnjonken waard er striden foar de lânrjochten op it reservaat dat yn 1840 by it Ferdrach fan Nation Ford yllegaal opheft wie. Nei tweintich jier resultearre dat yn 1993 yn in alles omfiemjende skikking mei it Amerikaanske federale regear en de steat Súd-Karolina, wêrby't de Katôba Yndiaanske Naasje federale erkenning krige en de lânrjochten ôfkocht waarden foar $50 miljoen. Mei in diel fan dat jild waard neitiid de grûn oanskaft dy't sûnt it Katôba Yndianereservaat foarmet.
Masoretyske Tekst
De Masoretyske Tekst (gauris ôfkoarte ta MT of 𝕸), is de gesachhawwende Hebriuwske tekst fan 'e Tenach, de joadske Bibel. De Masoretyske Tekst bepaalt net allinne de kanon fan 'e Tenach, mar ek de krekte tekst, op in letter-foar-letterbasis, mei de fokalisaasje en it gebrûk fan diakrityske tekens ynbegrepen.
De Masoretyske Tekst is benammentlik kopiëarre, redigearre en ferspraat troch in groep joadske skriftlearden dy't bekendsteane as de Masoreten, en dy't wurksum wiene fan 'e sânde oant de tsiende iuw. It âldste noch besteande, sij it ûnfolslein oerlevere manuskript fan 'e Masoretyske Tekst is de saneamde Aleppokodeks, út 'e tsiende iuw. It Hebriuwske wurdt mesorah (מסורה of מסורת) ferwiist nei it oerleverjen fan in mûnlinge tradysje, mar yn it ferbân fan 'e Masoretyske Tekst wurde der de diakrityske tekens mei bedoeld, wêrmei't de Masoreten foar it earst sekuer dúdlik makke hawwe hoe't de taal fan 'e Hebriuwske Bibel (dy't ommers skreaun is yn it Hebriuwske alfabet, dat gjin fokalen werjout) persiis útsprutsen wurde moat.
Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2005
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2005 yn Stavelot op 11 septimber 2005. It wie de sechstjinde fan 19 races fan de Formule 1 yn 2005. Hy waard op it Sirkwy fan Spa-Francorchamps hâlden. De race waard hâlden oer 44 omgongen, op it 7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,9 kilometer.
Brig o' Doon
De Brig o' Doon (Skotsk foar "Brêge fan 'e Doon"), soms ek de Auld Brig ("Alde Brêge") of de Auld Brig o' Doon neamd, en yn it Ingelsk Old Bridge of Doon, is in tige pittoreske Let-Midsiuwske brêge oer de rivier de Doon by it doarp Alloway, yn it greefskip Ayrshire yn súdwestlik Skotlân. It is in fêste brêge, dy't sa smel is dat der inkeld fuotgongers en eventueel fytsers en ruters oer kinne. De Brig o' Doon is hat in monumintale Category A-status.
Beskriuwing
De Brig o' Doon is in bôgebrêge dy't op it mulpunt 7,9 m heech is, rekkene fan it wetteroerflak ôf fan 'e derûndertroch streamende rivier de Doon. De brêge hat in lingte fan 22 m. Troch it grutte tal restauraasjes en reparaasjes dat de brêge troch de iuwen hinne ûndergien hat, binne der in protte ferskillende soarten en stilen fan stien yn 'e Brig o' Doon ferwurke.
Skiednis
Om it tanimmende ferkear te skewielen waard yn 1816 streamôf de New Bridge of Doon boud, dêr't ek hynder-en-weinen oerhinne koene. De âlde Brig o' Doon waard doe troch de lokale oerheid oan it ynhierde boubedriuw ferkocht om sloopt te wurden, sadat de stien op 'e nij brûkt wurde koe. Dêr kaam ferset tsjin ûnder de pleatslike befolking, en der waard in ynsammelingsaksje holden, sadat de âlde brêge weromkocht en beholden wurde koe.
De Brig o' Doon stiet ôfbylde op 'e £5-bankbiljetten fan 'e papierjildsearjes dy't yn 2007 en 2016 útjûn waarden troch de Bank fan Skotlân, yn 'e mande mei it stânbyld fan dichter Robert Burns, dat yn Dumfries stiet.
Yn 'e literatuer
De Brig o' Doon komt as dekôr foar yn it lêste kûplet fan it bekende gedicht Tam o' Shanter, fan Robert Burns, de nasjonale bard fan Skotlân. Dêryn is Tam op in hynder op 'e flecht foar Nannie de heks. Hy kin nauwerneed oan har ûntkomme troch de Brig o' Doon te brûken om 'e rivier oer te stekken, mei't heksen net oer streamend wetter hinne kinne. Nannie wit noch krekt de sturt fan Tam syn hynder fêst te gripen, mar troch de faasje fan 'e rit komt dy los: "The carlin caught her by the rump en left puir Meg wi' scarce a stump."
Amerikaanske Yndiaanske Beweging
De Amerikaanske Yndiaanske Beweging (American Indian Movement, AIM) is in Yndiaanske minskerjochteorganisaasje yn 'e Feriene Steaten, dy't yn 1968 oprjochte waard as útsprantel fan 'e oplibbing fan 'e Yndiaanske kultuer dy't likernôch healwei de jierren sechtich begûn. De organisaasje hat as doel om him ta te lizzen op alle mêd dat de Yndianen oangiet, fan earmoedebestriding en hûsfêstingsproblematyk oant it net neilibjen troch de Amerikaanske oerheid fan 'e mei de Yndianen sletten ferdraggen en de oanhâldende politike tsjinwurking fan al dyjingen dy't foar de boargerrjochten fan 'e Yndianen opkomme.
Skiednis
De oprjochting fan 'e AIM wie 1968 yn Minneapolis, yn 'e steat Minnesota. Wichtige lieders wiene û.m. Dennis Banks en de bruorren Clyde en Vernon Bellecourt, wylst begjin santiger jierren Russell Means, dy't letter ynternasjonale bekendheid krige as Hollywood-akteur, gauris it foartou naam. Nei in pril begjin wêryn't de groep him benammen mei Yndiaanske oangelegenheden yn Minnesota dwaande hold, groeide de AIM al rillegau út ta in nasjonale organisaasje, mei sels wat ynternasjonale alluere, om't ek guon Kanadeeske Yndianen lid waarden.
De AIM waard ynternasjonaal ferneamd troch in stikmannich besettings en oare aksjes dy't in protte omtinken fan 'e media lutsen. Sa besetten leden fan 'e AIM en oare organisaasjes yn 1969 koarte tiid Alcatraz, it eardere finzeniseilân yn 'e Baai fan San Fransisko. Yn 1970 folge de besetting yn 'e haven fan Boston, op Thanksgiving Day, fan 'e Mayflower II (de replika fan 'e Mayflower, it skip dêr't de earste Ingelske puriteinen Noard-Amearika mei berikten), by wize fan protest tsjin 'e manear wêrop't de puriteinen de Yndianen behannele hiene. Yn 1971 waard Mount Rushmore beset, in federaal monumint yn 'e Black Hills fan Súd-Dakota, dêr't de gesichten fan fjouwer blanke presidinten út 'e foar de Lakota hillige hichten houd binne. Oktober 1972 die de AIM mei oare Yndiaanske organisaasjes mei oan in mars dwers troch de Feriene Steaten mei as namme it Paad fan 'e Brutsen Ferdraggen (Trail of Broken Treaties). Dy tocht einige yn Washington, D.C., dêr't sa'n 500 AIM-leden en -sympatisanten doe it haadkertier fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA) besetten en dêr foar $700.000 skea oanrjochten.
Ien fan 'e meast dramatyske ynsidinten en nei alle gedachten it bekendste wie lykwols de belegering fan it plakje Wounded Knee, yn Súd-Dakota, dêr't yn 1890 it alderlêste ferset fan 'e Lakota yn bloed smoard wie. Sa'n twahûndert Oglala-Lakota en oare leden fan 'e AIM ûnder lieding fan Dennis Banks, Carter Camp en Russell Means holden Wounded Knee yn 1973 fan 27 febrewaris oant 8 maaie beset, en trochstiene dêrby 71 dagen lang it belis troch de FBI en de United States Marshals Service. Oan 'e kant fan 'e AIM foelen twa deaden (in Sjeroky út Noard-Karolina en in Oglala út it Pine Ridge Reservaat fan Súd-Dakota) en trettjin ferwûnen, wylst der oan 'e kant fan 'e oerheidstsjinsten twa lju ferwûne waarden (wêrfan't ien, in FBI-agint, bliuwend ferlamme rekke).
Yn 'e jierren tachtich rekke de AIM ferdield yn twa groepen, de oarspronklike organisaasje fan 'e bruorren Bellecourt, en de oanhingers fan Russell Means, dy't it op wichtige punten net mei-inoar fine koene. De relaasjes waarden sa min, dat Means yn 1988 út 'e organisaasje stapte. Dat loste lykwols neat op, mei't de ûnderlinge strideraasjes tusken de Bellecourt-faksje en Means syn oanhingers trochgiene. Fan gefolgen briek de organisaasje yn 1993 yn twa stikken: de AIM-Grand Governing Council, dy't it copyright op 'e oarspronklike namme behold, fêstige yn Minneapolis en oanfierd troch de bruorren Bellecourt; en de AIM-Autonomous Chapters, fêstige yn Kolorado en besteande út 'e oanhingers fan Means.