cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lalla Weiss
Libben
De direkte oanlieding foar de oprjochting fan dizze belange-organisaasje wie dat de Roma yn Nederlân ein tachtiger jierren noch altyd gjin erkenning genoaten as oarlochstroffenen. Yn 1999 waard se einlings as sadanich erkend troch de regearing-Kok, wêrnei't harren by wize fan kompinsaasje yn 2000 ƒ30 miljoen taparte waard, dy't yn behear kaam fan 'e Stichting Rechtsherstel Sinti en Roma (SRSR) yn De Bosk (dy't sûnt 2009 de namme Nederlânsk Ynstitút Sinty en Roma draacht). Behalven mei it oarlochsferline sette de LSO him ek yn foar it ferbetterjen fan 'e relaasjes tusken de Sinty en Roma en de "gewoane" Nederlanners, en foar de yntegraasje fan 'e eardere nomaden yn 'e sedintêre Nederlânske maatskippij. Sa wist de organisaasje learplichtamtners yn Noard-Brabân te twingen om Roma-âlden te bekeuren as hja har bern net nei skoalle stjoerden, om't men soks earder ornaris gewurde mei as gefolch dat in grut part fan 'e Roma gjin oplieding krige en letter dus gjin wurk hie, wat ta alderhanne problemen en spannings late.
It krewearjen fan 'e LSO waard yn 2001 bekroane mei de Geuzepenning, dy't útrikt waard troch prinsesse Margriet, mar it fan oerheidswegen tichtdraaien fan 'e subsydzjekraan late yn 2008 ta it opdoeken fan 'e organisaasje. Sûnt is Weiss de ûnoffisjele wurdfierster fan 'e fierders tige sletten Nederlânske Roma-mienskip, en dêrmei in ûnmisbere skeakel tusken har etnyske groep en de polityk. Ek bûten Nederlân wurdt har saakkundichheid erkend; sa waard se yn 2007 útnûge om in kommisje fan it Jeropeesk Parlemint ta te sprekken. Fierders organisearre Weiss ek ferskate betinkingsreizen nei it konsintraasjekamp Auschwitz, dêr't yn 'e Twadde Wrâldoarloch hûnderten Nederlânske Roma troch de nazys fergast waarden. Yn 2006 waard hja foar har ynset ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau makke. Lalla Weiss is troud mei in etnysk Nederlânske man en wennet yn Best.
Falske Kaap Hoarn
De Falske Kaap leit yn it Nasjonaalpark Alberto De Agostini.
Victoria Givens
Victoria Givens, echte namme: Victoria Elaine Smith (Morgantown (Noard-Karolina), 14 jannewaris 1970), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise en regisseur fan mingd Angelsaksysk Amerikaansk en Italjaansk etnysk komôf. Hja sette yn 2001 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Givens waard benammen bekend doe't se yn 2004 in wrâldrekôr fêstige op it mêd fan anale gangbangs. Yn 2009 beëinige se har karriêre as pornoaktrise.
Libben en karriêre
Givens waard yn 1970 berne yn Morgantown, yn 'e Amerikaanske steat Noard-Karolina. Nei't se de middelbere skoalle ôfmakke hie, wurke se jierrenlang as winkelbetsjinde yn in supermerk. Hja krige yn dy tiid twa bern. Yn 2001, doe't se 31 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film om't se, nei eigen sizzen, altyd al pornoaktrise wurde wollen hie.
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Givens dêrnei yn mear as 130 films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Adam & Eve, Zero Tolerance, Hustler Video, Jill Kelly Productions, Sin City, Vivid Entertainment, VCA Pictures en Extreme Associates. Fierders wie se ek wol yn 't spier foar minder bekende studio's, lykas Metro, Coast to Coast Video, Legend Video, West Coast Productions, Mile High Media, Platinum X Pictures, Taylor Wane Productions en Girlfriends Films.
Givens waard it bekendst doe't se op 23 oktober 2004 yn in nachtklub yn North Hollywood, yn Los Angeles, in nij wrâldrekôr fêstige op it mêd fan anale gangbangs, troch yn 7 oeren tiid, sûnder keunstmjittige glydmiddels te brûken, anale seks te bedriuwen mei 101 ferskillende manlju. Dêrmei ferbriek se it foarrige rekôr fan yn totaal 50 manlju út 1998, dat op namme stie fan Brooke Ashley.
Behalven as pornoaktrise wie Givens ek wurksum as neakenmodel en reizge se as feature dancer by stripklubs yn 'e hiele Feriene Steaten lâns. Fierders regissearre se tusken 2003 en 2005 fjouwer pornofilms, wêrfan de earste trije foar de lytse studio's Don Goo, Maximum Grind, resp. Phoenix Releasing. De fjirde makke se foar har eigen produksjebedriuw Victoria Givens Productions. Givens wie ek de oprjochtster in oare filmstudio, Treasure Coast Media. Yn 2009 loek Givens har út 'e pornoyndustry werom.
Lichemsskaaimerken
Victoria Givens is blank, mei brune eagen en fan natuere brún hier, dat se ûnder har karriêre as pornoaktrise gauris blondearre of swart ferve. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57 m lang, mei in gewicht fan 50 kg, en kupmaat 36D, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hat. Behalven de gebrûklike piercings troch har earlellen hat Givens ek in nâlpiercing. Fierders hat se op har heupen twa grutte tatoeaazjes fan blauwe stjerren.
Ille-et-Vilaine
Ille-et-Vilaine (Frânske útspr.: [ileviˈlɛːn], likernôch: "yl-ee-vi- lên "; Bretonsk: Il-ha-Gwilen) is in departemint fan Frankryk dat yn it westen fan it lân leit, oan it begjin fan it skiereilân Bretanje. De namme betsjut letterlik: "Ille en Vilaine", en is ûntlient oan 'e beide wichtichste rivieren fan it gebiet, de Ille en de Vilaine. Ille-et-Vilaine makket diel út fan 'e bestjoerlike regio Bretanje en hat it departemintsnûmer 35. De haadstêd is Rennes, dat mei-iens ek de grutste stêd is. Ille-et-Vilaine hie yn 2016 in befolking fan krapoan 1,1 miljoen minsken.
Geografy
Ille-et-Vilaine leit oan 'e eastgrins fan it skiereilân Bretanje, dêr't dat fêstsit oan it fêstelân fan Noardwest-Jeropa. It beslacht in oerflak fan 6.775 km². It wurdt begrinzge troch it departemint Côtes-d'Armor yn it noardwesten, it departemint Morbihan yn it súdwesten, it departemint Loire-Atlantique yn it suden, it departemint Maine-et-Loire yn it súdeasten, it departemint Mayenne yn it easten en it departemint Manche yn it noardeasten. Yn it noarden hat Ille-et-Vilaine in kustline fan likernôch 65 km lang oan 'e Golf fan Saint-Malo, it diel fan It Kanaal dat ynklamme leit tusken de kusten fan Bretanje, Normanje en de Kanaaleilannen.
It lânskip fan Ille-et-Vilaine is licht heuvelich en wurdt trochsnien troch de beide rivieren dêr't it departemint syn namme oan tanket, de Ille en de Vilaine, en fierders ek troch de Rance en de Couesnon. It sintrale diel fan Ille-et-Vilaine, dêr't de haadstêd Rennes leit, foarmet in dobbe dy't trochkrúst wurdt troch withoefolle sydrivierkes fan 'e Ille en de Vilaine. Dêromhinne binne de heuvels heger en op plakken begroeid mei âlde bosken dy't no brûkt wurde foar houtkap.
Skiednis
Ille-et-Vilaine ûntstie as bestjoerlike ienheid op 4 maart 1790, nei't by de Frânske Revolúsje fan 1789 alle doetiidske Frânske provinsjes (wêrûnder Bretanje) ôfskaft wiene om opspjalten te wurden yn departeminten. De njoggentjinde iuw waard foar it gebiet karakterisearre troch yndustrialisaasje en urbanisaasje yn 'e krite fan Rennes, en teffens troch in slimme ûnderdrukking fan it Gallo, de streektaal fan it gebiet, troch de Frânske oerheid. Yn 'e twadde helte fan 'e iuw naam Ille-et-Vilaine diel oan in oplibbing fan 'e Bretonske kultuer.
Yn 'e tweintichste iuw gie de aktive striid yn 'e Earste Wrâldoarloch fierhinne oan Ille-et-Vilaine foarby, mar tsientûzenen jonge manlju út it departemint kamen om yn 'e rinfuorgen fan it Westfront. Under de Twadde Wrâldoarloch waard Ille-et-Vilaine ûnder de Slach om Frankryk yn 'e maityd fan 1940 beset troch nazy-Dútslân. Nei de lânings fan 'e Alliëarden yn Normanje, op D-Day, waard it departemint mei it grutste diel fan Bretanje yn augustus 1944 befrijd. Tsjin dy tiid hie de haadstêd Rennes slimme skea oprûn fan Alliëarde bombardeminten, wylst Saint-Malo sels suver hielendal mei de grûn lyk makke wie.
Ekonomy
Ofsjoen fan in lytse konsintraasje fan yndustry om Rennes hinne is Ille-et-Vilaine noch altyd in gebiet dat it op ekonomysk mêd benammen fan 'e agraryske sektor hawwe moat. Dêrby binne benammen de feehâlderij en de fiskerij wichtich. Wynbou wurdt yn it departemint net bedreaun, mar wol de bou fan û.m. nôt, dat fierhinne bedoeld is as feefoer. Op it mêd fan 'e yndustry hat autofabrikant Peugeot in grut fabryk yn Rennes, en dy stêd is ek in sintrum fan 'e Frânske produksje fan tillekommunikaasje-apparatuer en elektroanika.
Demografy
Neffens offisjele sifers út 2016 hie Ille-et-Vilaine doe 1.051.779 ynwenners. De befolkingstichtens kaam dêrmei út op 155,2 minsken de km². De grutste stêd yn it departemint is de Rennes, mei yn 2011 207.000 ynwenners. Rennes is behalven de haadstêd fan it departemint ek de haadstêd fan 'e bestjoerlike regio Bretanje. De twadde stêd fan Ille-et-Vilaine is Saint-Malo, oan 'e noardkust, mei yn 2011 48.000 ynwenners. Nei grutte it trêde plak fan it departemint is de âlde fêstingstêd Dol-de-Bretagne, dy't deunby de kust leit.
It grutste part fan 'e befolking fan Ille-et-Vileine bestiet út etnyske Bretonnen, wylst de rest fierhinne opmakke is út Frânsen. It departemint leit yn Opper-Bretanje, it diel fan it histoaryske Bretanje dêr't fan âlds net it Keltyske Bretonsk, mar it Romaanske Gallo sprutsen wurdt. Dat wurdt faak sjoen as in dialekt fan it Frânsk of sels as in ynkorrekte manear om Frânsk te sprekken. As gefolch fan 'e yntinsive kulturele assimilaasjepolityk dy't it nasjonale regear sûnt de iere njoggentjinde iuw fierd hat, is it Frânsk lykwols tsjintwurdich foar de oergrutte mearderheid fan 'e befolking fan Ille-et-Vilaine de memmetaal.
Op religieus mêd bestiet krapoan 65% fan 'e ynwenners fan Ille-et-Vilaine út oanhingers fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. De oaren binne foar it meastepart ateïsten en agnosten.
Perkamint
Perkamint is in tin papiereftich materiaal, makke fan de hûd fan keallen, kij, geiten, skiep, kninen of ezels. Perkamint is neamd nei de stêd Pergamum, yn Lyts-Azië. Dêr is it lykwols net útfûn, mar wol ferbettere. Perkamint is benammen bekend as skriuwmateriaal foar hânskriften.
It âldste perkamint is fan 2700 jier foar Kristus en is fûn yn Egypte. Perkamint bliek better en sterker te wêzen as papyrus, mar it wie ek (folle) djoerder. Yn de midsiuwen waard perkamint yn Jeropa in soad brûkt om op te skriuwen, om’t it gebrûklike papyrus fochtgefoelich is en net lang goed te hâlden yn it wiete Jeropa. It minder gefoelige papier bestiet al fan de 14e iuw ôf, mar waard yn ’t earstoan as minderweardich skriuwmateriaal beskôge.
Perkamint fan keallehûd hie de bêste kwaliteit. Gauris waard it poarperread ferve en beskreaun mei sulver- of goudkleurige inket; it wie dêrtroch djoerder as oare perkamintsoarten. Dy soart wurdt ek wol fellum (felijn) neamd.
Perkamint hat troch de bank nommen in tsjokte fan sawat 0,6 mm, mar der binne farianten dy’t folle tinner of tsjokker binne, ôfhinklik fan de brûkte hûdsoarte. It is yn alle gefallen aardich tsjokker as it hjoeddeistige skriuwpapier (sawat 0,1 mm).
Fabrikaazje fan perkamint
Nei dizze bewurkings wie it perkamint klear om beskreaun te wurden.
It perkamint hie twa kanten, de iene kant wie oarspronklik de hierkant, de oare de fleiskant. De hierkant is rûger as de fleiskant en ek wat donkerder fan kleur. Yn in midsiuwsk boek waarden oer it algemien yn in boek twa hierkanten tsjininoar lein, dêrnei twa fleiskanten, twa hierkanten ensfh. As it boek iepenslein wurdt, wurde dus twa deselde siden tsjinelkoar oer sichtber.
In foardiel fan perkamint boppe papyrus wie dat jo by perkamint gjin lêst hiene fan fertikaal rinnende fezels oan de efterkant. Beide kanten koene dus makliker beskreaun wurde, wat materiaal útsparre. In neidiel wie dat perkamint fan himsels opkrôlet, benammen yn de hoeken, en dat it mear glânzet as papyrus, wat sa noflik net lêst.
It brûken fan perkamint
Gauris makken se by it skriuwen gebrûk fan helplyntsjes, dy’t makke waarden troch oan wjerskanten fan elk fel mei in spjelde in fertikale rige gatsjes yn it materiaal te prippen. Dan lutsen se mei de stompe kant fan in mes of leadstift lizzende linen tusken de gatsjes en ek in pear steande linen, om yn kolommen wurkje te kinnen.
Perkamint waard inkeld ek werbrûkt. De âlde tekst waard der ôf skrabe en it perkamint waard mei in nije tekst beskreaun. Dat behannele perkamint hjit palimpsest. Faak is de âlde tekst, dy’t wichtiger wêze koe as de nijere, noch te lêzen mei ynfraread of ultrafiolet ljocht.
Ald perkamint waard ek brûkt foar it ynbinen fan nijere boeken. Jo neame sokke werbrûkte stikken membra disjecta (fersmiten parten).
Om’t perkamint trochskinend is, wurdt it ek brûkt yn lampen. It waard sels brûkt yn ramen.
Oan de ein fan de midsiuwen waard perkamint troch papier ferkrongen. Net allinnich wie papier folle goedkeaper, mar it naam de inket ek better op.
Perkamint wurdt ek tsjintwurdich noch foar Joadske toararôlen brûkt en troch lju dy’t de kalligrafy beöefenje, foar lúkse boekbannen en foar oarkondes. Dêrnjonken wurdt it ek brûkt yn de saneamde perkamintkeunst of 'pergamano'.
The Caller (roman fan Juliet Marillier)
Raven Flight is in fantasy-roman foar jongerein, skreaun troch de Nijseelânske auteur Juliet Marillier. De titel betsjut: "De Ropper". It boek, dat fierhinne skreaun is yn it ik-perspektyf, fertelt it ferhaal fan 'e jonge Neryn, in mei boppenatuerlike talinten bejeftige famke yn in lân dêr't lju om sokke dingen ferfolge wurde. The Caller is it trêde diel fan 'e Shadowfell-trilogy en as sadanich it ferfolch op Raven Flight. De roman waard yn 2014 publisearre troch de Amerikaanske útjouwerij Knopf. Marillier wûn der yn 2015 in Sir Julius Vogel Award mei yn 'e kategory bêste jeugdroman. It boek waard yn 2015 yn it Nederlânsk oerset troch Selma Soester en ûnder de titel De Ontbieder publisearre troch Utjouwerij Luitingh-Sijthoff.
Ynhâld
The Caller spilet yn it optochte lân Alban (basearre op in Midsieuske foarm fan Skotlân), dêr't lju mei boppenatuerlike talinten ferfolge wurde troch de Oftwingers, de elitesoldaten fan 'e wrede kening Keldec. Yn 'e foargeande dielen fan 'e trilogy, Shadowfell en Raven Flight, waard ferteld hoe't de jongfaam Neryn, bejeftige mei krêften dy't se sels net begriep, nei in lange en gefaarlike reis de Skaadberch berikte, dat de basis is fan 'e lêste rebellen tsjin 'e tiranny fan Keldec. Underweis ûntdiek hja dat hja in 'ropper' is, in minske dy't it fermogen hat om boppenatuerlike wêzens op te roppen en opdrachten te jaan. Hja mette ek in mysterieuze man dy't letter de Master fan 'e Skaden bliek te wêzen, ien fan 'e fjouwer hearskers oer de boppenatuerlike wrâld fan Alban. Neitiid sette Neryn útein mei in kweeste dy't har by elts fan 'e oare trije hearskers bringe soe. Se besocht it Aldwiif fan 'e Eilannen en de Hear fan it Noarden en gie by dy beide yn 'e lear ear't se foar de winter weromkearde nei de grotten fan 'e Skaadberch. Dêr oankommen die bliken dat de garismatyske Regan, de lieder fan 'e rebellen, omkommen wie by in konfrontaasje mei in ealman dy't trou wie oan kening Keldec. Dêrop foel it oan Neryn har freondinne Tali ta om 'e lieding oer de opstân oer te nimmen.
Om't de Lannan Langearm, in ynfloedryk ealman, as betingst foar syn stipe oan 'e opstân stelt hat dat dy uterlik op midsimmer plakfine moat, hat Neryn no noch mar in healjier om 'e Wite Frouwe en op 'e nij de Master fan 'e Skaden te besykjen. Har freon Flúster, ien fan it Goedfolk, sa't de boppenatuerlike wêzens fan Alban kollektyf neamd wurde, biedt oan om syn magy te brûken om har nei it easten te bringen dêr't de Wite Frouwe tahâlde moat. It foardiel is dat soks Neryn in lange reis te foet besparje soe, mar it neidiel is dat der dan nimmen mei kin as har beskermer. Flúster biedt oan om sels dy rol op him te nimmen en úteinlik stimme Neryn en Tali út tiidneed mei syn plan yn.
Neryn en Flúster witte yndie de Wite Frouwe te finen, mar troch wat op befel fan kening Keldec mei it lân dien is, is sy útinoar fallen yn in tal lytse wjukte wêzentsjes dy't elts neat grutter binne as in ynsekt. Likegoed wit Neryn har te oer te heljen om har te ûnderrjochtsjen, mar yn in stoarm slacht by swierwaar it needlot ta: de wjerljocht slacht yn yn 'e skûle fan 'e Wite Frouwe en alle wêzentsjes op ien nei komme om. Neryn neamt it oerbleaune wêzentsje Fluiter. Mei de tolvejierrige Silva, de lêste preesteresse fan 'e Wite Frouwe, wit se in nije wente foar Fluiter te finen, op in âld hillich plak dêr't in rûnte fan rjochtoppige stiennen stiet. Troch de beskerming dy't dat plak biedt en de trouwe tsjinst fan Silva ferskine der neitiid almar wer mear fan 'e lytse wêzentsjes oant de Wite Frouwe har âlde krêften weromfûn hat.
Underweis nei it hillige plak mei de stienrûnte hat Neryn in ôfgryslik ding sjoen: in grut tal fan it Goedfolk dat ûnder twang meifierd waard nei it kastiel fan kening Keldec om yn syn leger te tsjinjen. Blykber hat Keldec in eigen ropper fûn, en ek Flúster rekket betize yn dy syn boaze rop. Dêrop beslút Neryn dat har syktocht nei de Master fan 'e Skaden mar oergean moat, om't it op dit stuit wichtiger is dat se har by de hofhâlding fan 'e kening jout om 'e ynfloed fan Esten, de nije ropper, te bedimjen. Mei in groep rebellen út it suden betinkt se in plan om 'e hofhâlding te ynfiltrearjen as Ellida, de frou fan Morven. Har 'man' (yn it echt de rebel Brenn) is sabeare in kriichsman dy't der al syn hiele libben fan dreamd hat om by de Oftwingers fan kening Keldec te tsjinjen. Ek Ellida, dy't in protte fan 'e genêskeunst ôfwit, is in oanwinst foar de Oftwingers.
De folgjende moannen bringt Neryn sadwaande oan it Keninklik Hof troch, dêr't ek har grutte leafde Flint him befynt. Dyselde spionearret dêr al jierrenlang foar de rebellen, en is yn dy tiid opklommen ta ien fan 'e lieders fan 'e Oftwingers. It docht bliken dat kening Keldec en keninginne Varda mei harren wrede en ûnreedlike hâlden en dragen mear fijannen makke hawwe as dat se sels beseffe. De hofhâlding broeit fan 'e ûnfrede, en sels in diel fan 'e Oftwingers wifket yn syn trou oan 'e kening. It hiele spul komt ta útbarsting op 'e Midsimmergearkomste, as Tali opstiet mank it miene folk en de kening opropt om rekkenskip ôf te lizzen.
Ynstee stjoert dy soldaten om har op te pakken, en dêrop ûntstiet der in gefjocht mei de oare rebellen dy't har tusken it folk ferskûle hiene. As de striid him útwreidet docht bliken dat Lannan Langearm, Gormal fan Glenfalloch en ferskate oare eallju oan 'e kant fan 'e rebellen steane. Keninginne Varda hjit Esten om it Goedfolk op te roppen om foar de kening te fjochtsjen, mar Neryn har rop is sterker mei't se better ûnderlein is en net tsjin 'e wil fan it Goedfolk yngiet. Ek in diel fan 'e Oftwingers rint oer nei de kant fan 'e rebellen, mar likegoed liket it in lange en bloedige fjildslach te wurden. Neryn makket dêr in ein oan troch de fjouwer hearskers fan it Goedfolk sels op te roppen, dy't it near lizze op fierdere striid. De oanhingers fan Keldec jouwe har oer, en de Hear fan it Noarden en de Master fan 'e Skaden nimme de kening, resp. de keninginne op 'e noed oant oer harren lot beslist wurde kin. It bewâld oer Alban wurdt oernommen troch in regintskipsried besteande út eallju en rebellelieders. Neryn is dêr net by belutsen, mei't sy mei de ferwûne Flint ôfreizget nei it domein fan it Aldwiif fan 'e Eilannen. De trilogy beslút dermei dat harren houlik troch it Aldwiif ynseinge wurdt.
Lofthaven Eelde
Lofthaven Eelde (offisjele beneaming: Groningen Airport Eelde) is in fleanfjild foar de boargerloftfeart yn 'e neite fan it Drintske doarp Eelde, sa'n njoggen kilometer besuden de stêd Grins.
Loftfeartmaatskippijen dy't fan en nei Eelde fleane binne Arke, Corendon Airlines, Flybe, Transavia en Wizz Air. 2014 waarden 199.651 passazjiers ferwurke.
Bedriuwen
Op de lofthaven binne ûnder oare de neifolgjende bedriuwen en fleanskoallen festige: General Enterprises/Cirrus Sales & Service, Skyline Aviation, UMCG Ambulancesoarch, ANWB Medical Air Assistance, KLM Flight Academy, European Flight Training Center BV en de Noord Nederlandse Aeroclub - Eelde (NNAC).
United Airlines
United Airlines is in Amerikaanske loftfeartmaatskippij dy't fêstige is yn Chicago. It is de grutste loftfeartmaatskippij fan 'e wrâld nei tal bestimmings dêr't hinne flein wurdt. United Airlines is oprjochtend lid fan Star Alliance, wrâldwiid de grutste loftfeartalliânsje. Deis wurde gemiddeld 45.413 passazjiers ferfierd.
Float
De float fan United Airlines bestiet 27 july 2015 út 713 fleanmasines. Der binne nochris 17 tastellen yn bestelling by fleanmasinebouwer Boeing.
Black Jack (hynder)
Black Jack (Fort Reno (Oklahoma), 19 jannewaris 1947 – Fort Myer (Firginia), 6 febrewaris 1976) wie in hynder yn it besit fan it Amerikaanske Leger, dat yn 'e Feriene Steaten lanlike bekendheid krige troch syn dielname oan 'e lykprekaasjes fan ferskate Amerikaanske presidinten.
Libben
Black Jack kaam op 19 jannewaris 1947 te wrâld yn 'e kavalerystâlen fan Fort Reno, yn 'e Amerikaanske steat Oklahoma. Hy wie in swarte krusing tusken in Morgan en in quarter horse. Hy waard ferneamd nei generaal John J. "Black Jack" Pershing, dy't de Amerikaanske troepen oan it Westfront oanfierde ûnder de Earste Wrâldoarloch. Black Jack wie de lêste fan 'e Amerikaanske kavaleryhynders dy't brânmurken waard mei it brânmerk fan it Amerikaanske Leger op it lofterskouder en syn legersearjenûmer (2V56) op 'e lofterside fan syn hals.
Op 22 novimber 1952 waard Black Jack oerbrocht nei Fort Myer, yn Firginia, dat de rest fan syn libben syn thús wêze soe. Hy tsjinne dêr yn it affuitpeloton fan it Amerikaanske 3e Ynfanteryrezjimint, byneamd de Alde Garde (the Old Guard). As ruterleas hynder naam Black Jack diel oan mear as tûzen seremoniële begraffenissen, wêrfan de measten op it Nasjonaal Begraafplak Arlington, ûnder de reek fan 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C.
By ferskate gelegenheden waard er as ruterleas hynder foarsjoen fan lege learzens, dy't mei de teannen nei efteren wizend yn 'e stiichbûgels pleatst waarden (it symboal foar in fallen lieder). Sa naam er diel oan fjouwer steatsbegraffenissen, nammentlik dy fan generaal Douglas MacArthur, yn 1964, en dy fan 'e presidinten John F. Kennedy yn 1963, Herbert Hoover yn 1964 en Lyndon B. Johnson yn 1973.
Op 6 febrewaris 1976 gie Black Jack dea nei in glânsrike militêre karriêre. Hy waard kremearre en syn jiske krige in lêste rêstplak yn Summerall Field, by Fort Myer, op 60 m noardeastlik fan 'e flaggemêst yn 'e súdeastlike hoeke fan it paradefjild. Black Jack wie ien fan mar twa hynders út 'e skiednis fan 'e Feriene Steaten dy't in militêre útfeart mei folsleine militêre eare krigen (it oare hynder wie Comanche, de iennichste oerlibbene fan Custers detasjemint yn 'e Slach oan de Little Bighorn).
Teätertsjerke Mammemahuis
De Teätertsjerke Mammemahuis yn Jellum is de eardere protestantske tsjerke út it ein fan de 19e iuw. De tsjerke stiet oan de âlde Middelseedyk. It tsjerkhôf en de stiennen brêge nei it tsjerkhôf foarmje in ryksmonumint.
Tsjerklik foarmet Jellum sûnt 1971 ien gemeente mei de doarpen Bears, Jorwert en Weidum.
Skiednis
De tsjerke fan Jellum waard boud nei't de foargonger troch brân as gefolch fan bliksemynslach ferneatige waard. Dy foargonger datearre út 1700 en wie boud op de fûneminten fan de âlde tsjerke. De toer, yn 1832 al troch de bliksem rekke, wie folle âlder en de heechste fan Baarderadiel. It tsjerkemeubilêr en it oargel datearre foar in grut part út in noch âldere tsjerke fan foar de reformaasje. Oarspronklik hie de foargonger njoggen mei wapens fersierde brânskildere ramen. Yn de toer hong in klok út 1526.
Yn 2020 krigen twa doarpsbewenners tastimming om de flier fan de tsjerke iepen te brekken. Dêrby waard in 400 jier âlde grêfkelder ûntdutsen mei de oerbliuwsels fan de bewenners fan Mammemastate.
Nije funksje
Sûnt in skoft brûkte de PKN-gemeente Westerwert de tsjerke net mear foar tsjerketsjinsten. Der wie ynteresse foar de tsjerke om it gebou in nije funksje te jaan as teäter, mar dêr moasten de Jellumers earst noch bot oan wenne. Lang om let is de PKN akkoard gien mei it ferhieren fan de tsjerke oan de Stifting Mammemastate yn gearwurking mei in lokale horekaûndernimmer. De teätertsjerke is nei in ferbouwing yn 2022 iepene. Om de tëatertsjerke fan Jellum ek foar toeristen oantrekliker te meitjen binne de bonkerakken fan Sicke fan Dekema en syn frou foar it besichtigjen yn in kiste mei in glêzen plaat te pronk lein.
Ynterieur
Oant foar koart hie de tsjerke in foar de 19e iuw karakteristyk, geef ynterieur. By de ferbouwing foar de nije funksje yn 2021-2022 binne de tradisjonele banken ferfongen troch stuollen.
It oarspronklik romaanske stiennen doopfont út de 13e iuw stiet tsjintwurdich yn it Jannumer tsjerkemuseum.
Oargel
Ek it oargel fan Albertus fan Gruisen gyng mei de brân yn 1893 ferlern. Bakker & Timmenga boude foar de nije tsjerke in nij ynstrumint. Sûnt de bou yn 1895 is der nea wat feroare. Der is sels gjin elektryske wynmasjine oanwêzich.
Trije-ienheidskatedraal (Brjansk)
De Katedraal fan de Hillige Trij-ienheid (Russysk: Собор Троицы Живоначальной) is in Russysk-otterdokske tsjerke yn de Russyske stêd Brjansk. De katedraal is de grutste tsjerke fan it bisdom Brjansk.
De âlde katedraal
thumb|left|De âlde katedraal fan Brjansk (ferwoastge yn 1968) De oarspronklike katedraal wie in tsjerke út it ein fan de 19e iuw. Nei de Oktoberrevolúsje waard de tsjerke al yn 1924 sletten fanwegen de "foar de sûnens skealike konsintraasje fan kontrarevolúsjonêre eleminten". It gebou krige dêrnei ferskate bestimmings, mar waard yn de Twadde Wrâldkriich slim skeind en neitiid net wer restaurearre.
Ta neitins fan de ferwoastge katedraal waard by it konsertgebou yn 2002 in houten Marijekapel boud.
De nije katedraal
Ear't mei de nijbou fan in nije katedraal úteinset waard, die de Opstanningstsjerke tsjinst as katedraal. Dizze tsjerke wie yn de jierren 1930 sletten, mar tidens de Dútske besetting wer iepene en dêrnei net wer sletten.
Mei de bou fan de hjoeddeiske katedraal waard yn 2006 begûn. Yn 2009 waard de earste Godlike Liturgy yn de benedentsjerke fierd en op 24 maaie 2012, op it feest fan de Himelfeart en de dei fan de hilligen Syril en Methodius (de nammedei fan patriarch Kirill), fûn ûnder lieding fan biskop Aleksander de earste fiering fan de Godlike Liturgy yn de boppetsjerke plak. Op 1 july 2012 folge de rite fan de grutte konsekraasje troch patriarch Kirill I.
By de tsjerke heart ek noch de 80 meter hege frijsteande klokketoer.
Lofthaven
thumb|Lofthaven San Francisco
In lofthaven is in grut fleanfjild foar it ôfhanneljen fan sivyl loftferkear mei ferkears- en frachtfleantugen.
Ebony Star
Ebony Star (13 septimber 1992) is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf.
Texas (betsjuttingsside)
"Texas" of "Teksas" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Plaknammeboerd
thumb|180px| In standert Frysktalich plaknammeboerd thumb|180px| In twatalich plaknammeboerd In plaknammeboerd of komboerd is in boerd dat by de yngong fan in plak stiet. Under de plaknamme stiet de gemeente wêryn't it plak him befynt, utsein wannear't de plaknamme lyk oan de gemeentenamme is.
Nederlân
Yn Nederlân hat it komboerd de status fan in ferkearsboerd neffens de RVV fan 1990. In komboerd jout ek altyd in maksimale gong fan 50 km yn it oere oan, lykwols stiet dit der ta ferdudliking meastentiids noch ûnder. Somtiden wurdt in hegere tastiene gong oanjûn (rûnwei) of in legere gong (wenwyk).
Wesley Merritt
Wesley Merritt (New York, 16 juny 1836 – Natural Bridge (Firginia), 3 desimber 1910) wie in Amerikaansk militêr, dy't yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch, de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 en de Spaansk-Amerikaanske Oarloch focht. Yn 1898 tsjinne er koarte tiid as de earste Amerikaanske gûverneur fan 'e Filipinen, dy't doe krekt op Spanje ferovere wiene. Dêrnjonken wie Merritt fan 1882 oant 1887 ek de ienentweintichste direkteur fan 'e Amerikaanske Militêre Akademy fan West Point.
Plaknammeboerd
Nederlân
By it yngean fan de beboude kom stiet it standert plaknammeboerd, by it ferlitten fan de beboude kom stiet der hast itselde boerd, mar mei in reade skeane streek troch de namme. By guon plaknammen makket dy streek it lykwols net altyd maklik te lêzen. Oant de ynfiering fan RVV 1990 waard by it ferlitten fan de kom nea in plaknamme neamd, mar bestie it boerd allinne mar út in blau flak mei trije of fjouwer skeane wite streken. Op guon plakken binne sokke buorden noch wol oanwêzich. Faak is der ûnder it boerd in oar boerd befêstige mei in tekst dat der by it ynriden fan in plak "Wolkom" en by it ferlitten "Oant sjen" stiet.
Wesley Merritt
Jonge jierren
Merritt waard yn 1836 berne yn New York. Hy studearre yn 1860 ôf oan 'e Amerikaanske Militêre Akademy te West Point, en waard neitiid mei de rang fan twadde luitenant tafoege oan it Amerikaanske 2e Rezjimint Dragonders, dat doedestiden yn Utah tsjinne ûnder kolonel John Buford. Doe't dy ienheid omneamd waard ta it Amerikaanske 2e Kavaleryrezjimint waard Merritt beneamd ta Buford syn adjudant.
Amerikaanske Boargeroarloch
Under de Amerikaanske Boargeroarloch, dy't yn 1861 útbriek, focht Merritt foar it Noarden. Hy waard yn 1862 befoardere ta kaptein en tsjinne as adjudant fan brigadegeneraal Philip St. George Cooke, dy't it befel hie oer de kavalery fan it Leger fan de Potomac. Merritt naam de rest fan dat jier diel oan 'e ferdigening fan 'e Noardlike haadstêd Washington, D.C. tsjin 'e oanfallen fan 'e Súdlike Konfederearre Steaten fan Amearika. Yn 1863 waard er oansteld as adjudant fan generaal-majoar George Stoneman. Yn dy hoedanichheid naam er diel oan 'e Oerfal fan Stoneman en de Slach by Chancellorsville.
Plaknammeboerd
Nederlân
By in buorskip is der almeast gjin sprake fan in offisjel beboude kom. Dêr kin in standert komboerd, dat nammers in leger maksimum gong gebiedt, net brûkt wurde. Dêr stiet dan faak in plaknammeboerd yn negatyf: in wyt boerd mei blauwe of swarte letters. Der binne lykwols ek wol útsûnderingen fan buorskippen dy't al in offisjel beboude kom hawwe. Dêr wurde dan al standert blauwe plaknammebuorden pleatst. Dêrtroch ûntstiet wolris betizing dat sokke buorskippen doarpen wêze kinne. Inkelde bekende útsûnderingen binne de Noardbrabânske buorskippen Oventje, Dalem en Walik.
Belgje
Yn Belgje wurdt it binnenriden fan de beboude kom oanjûn mei in wyt plaknammeboerd, it bûtenriden derfan wurdt oanjûn troch itselde boerd mei in line der trochhinne. Dizze buorden jouwe ek de byhearrende ferkearsrigels oan, sa as de maksimale snelheid fan 50 km yn it oere.
Wesley Merritt
Amerikaanske Boargeroarloch
Under de Gettysburg-kampanje fierde Merritt it befel oer de reservebrigade fan 'e 1e Difyzje fan it Kavalerykorps fan it Leger fan de Potomac. Hy rekke lichtferwûne yn 'e Slach by Brandy Station. Foar betoande moed yn dy fjildslach en yn 'e Slach by Upperville waard er op 29 juny 1863 befoardere ta brigadegeneraal. Dêrby sloech er de rangen fan majoar, luitenant-kolonel en kolonel oer, wat sels yn 'e Boargeroarloch in útsûnderlik gefal wie. Op 'e lêste dei fan 'e krúsjale Slach by Gettysburg (3 july 1863) naam Merritt nei de mislearre Súdlike Oanfal fan Pickett diel oan in sinleaze tsjinoanfal troch de kavalery fan brigadegeneraal Judson Kilpatrick op 'e rjochterflank fan 'e Konfederearre ynfantery.
Attraksjepark Duinen Zathe
Attraksjepark Duinen Zathe (offisjeel, Nederlânsk: Attractiepark Duinen Zathe) is in ferdivedaasjepark yn Appelskea, yn 'e uterste súdeasthoeke fan Fryslân.
Plaknammeboerd
Twatalige plaknammebuorden
Sûnt de fyftiger jierren fan de tweintichste iuw stiet in Fryslân njonken de Nederlânske namme almeast ek de Fryske namme op de plaknammebuorden. Guon gemeenten kieze derfoar allinne de offisjele namme op de buorden sjen te litten, yn bygelyks Dantumadiel binne dat de Fryske en yn Eaststellingwerf de Nederlânske. Yn Sealterlân en Noard-Fryslân steane by guon plakken njonken de Dútske namme ek de Sealterfryske en Noardfryske namme. By Auwerk stiet de Leechsaksyske fariant fan East-Fryslân Auerk op de boerd.
Ek yn oare twatalige gebieten, sa as Ierlân, Skotlân, Wales, Bretanje, Baskelân, Galysje, Kataloanje, Súd-Tirol en Ystrje binne twatalige plaknammebuorden.
Attraksjepark Duinen Zathe
Skiednis
Duinen Zathe begûn yn 1958 as in kofje- en teeskinkerij, wêrby't de eigner doedestiden efter en njonken it haadgebou eigenhandich houten boarterstastellen boude om 'e bern fan syn klanten dwaande te hâlden. In stadige modernisearring late der úteinlik ta dat de efterseal yn 'e twadde helte fan 'e sechstiger jierren as dancing brûkt waard. Om 1970 hinne waard de saak oernommen, wêrnei't der in yngeande ferbouwing plakfûn.
Wesley Merritt
Nei-oarlochske tsjinst
Yn juny 1865 waard Merritt oansteld as befelhawwer fan 'e kavalery yn 'e militêre Difyzje fan it Súdwesten, fannijs ûnder Sheridan, as ûnderdiel fan 'e Noardlike besettingsmacht yn it fersleine Suden. Dêrfoar marsjearre er mei syn 1e Kavalerydifyzje fan Shreveport, yn Louisiana, nei San Antonio, yn Teksas, in tocht fan goed 965 km dy't er yn 33 dagen ôflei. Yn jannewaris 1866 waard Merritt, fanwegen in oerskot oan ofsieren doe't it Amerikaanske Leger yn fredestiid ôfslanke waard, weromset nei de rang fan kaptein.
Attraksjepark Duinen Zathe
Skiednis
De boarterstún waard dêrby ferhuze nei it terrein efter it haadgebou, en der waarden grutte attraksjes ynstallearre, wêrûnder botsauto's, oldtimers en in draaimole. In stikmannich jierren letter waard it terrein noch fierder útwreide, en waarden der û.m. in spûkhûs en in teäterseal tafoege.
Wesley Merritt
Yndiaanske oarloggen en West Point
Neitiid waard Merritt nei it Wylde Westen ta stjoerd om dêr oan 'e Amerikaanske frontier te tsjinjen. Yn juny 1866 waard er befoardere ta luitenant-kolonel yn it nijfoarme Amerikaanske 9e Kavaleryrezjimint, in ienheid dy't hielendal út befrijde negerslaven gearstald wie, de saneamde buffalo soldiers. Yn july 1867 krige Merritt it befel oer Fort Davis, in legerbasis yn westlik Teksas, dêr't seis kompanjyen fan 'e 9e Kavalery stasjonearre wiene. Op 1 july 1876 waard er befoardere ta kolonel mei it befel oer it Amerikaanske 5e Kavaleryrezjimint.
Attraksjepark Duinen Zathe
Skiednis
Yn 1984 kamen de hjoeddeistige eigners yn it besit fan it ferdivedaasjepark. Under de nije lieding fûn der in fierdere útwreiding plak en krige Duinen Zathe mear bekendheid. De lûdsoerlêst waard úteinlik lykwols in probleem foar it doarp, en om't der op it oarspronklike plak, oan 'e Boerestreek, midden yn Appelskea, ek gjin romte mear oer wie foar fierdere útwreiding, waard besletten it hiele park te ferhúzjen nei in oare lokaasje, oan 'e Noarder Es. Dy ferhuzing krige yn 2002 syn beslach.
1930-er jierren
Oersjoch
Ek Dútslân hie tige slim fan 'e Grutte Depresje te lijen, wat feroarsake waard troch de swiere ferhelbetellings dy't it lân nei de Earste Wrâldoarloch troch de Alliëarden oplein wiene. De ekonomyske misêre wie ien fan 'e wichtichste faktoaren dy't derfoar soargen dat de Dútsers yn mearderheid har nocht hiene fan 'e swakke Weimarrepublyk, dy't oan 'e ein fan 'e Earste Wrâldoarloch oprjochte wie. Dêrfoar yn 't plak brochten se sadwaande yn 1933 Adolf Hitler oan 'e macht, de lieder fan 'e ekstreem-rjochtse Nasjonaal-Sosjalistyske Dútske Arbeiderspartij. Hitler loek neitiid alle macht nei himsels ta en regearre it lân as diktator. Hy sette útein mei in politike kampanje dy't Dútslân wer grut meitsje moast. Stappen op 'e wei nei dat doel wiene de Reynkorporaasje fan it Saargebiet en de werbewapening fan Dútslân yn 1935, de Remilitarisaasje fan it Rynlân yn 1936, de Anschluß fan Eastenryk en de anneksaasje fan it Sudetenlân yn 1938, en de anneksaasje fan Bohemen en Moraavje, de anneksaasje fan Danzig en de Dútske ynfal yn Poalen yn 1939. Uteinlik late Hitler syn belied dêrmei ta it útbrekken fan 'e Twadde Wrâldoarloch.
Attraksjepark Duinen Zathe
Akkomodaasjes
Duinen Zathe beskikt oer in ferskaat oan tradisjonele attraksjes, wêrûnder botsauto's, in klimkastiel, luchtkjessens, in reuzeglydbaan en in spûkhûs. Dêrnjonken binne der ek ferskillende grutte moderne ynstallaasjes, wêrûnder in achtbaan, in wyldwetterbaan en in saneamde supernova mei twa ûnôfhinklik bewegende earms dy't jin it gefoel jout tusken metershege weagen te surfen. Mar ek beskikt it park noch oer in gewoane boarterstún, mei touters, wippen en in sânbak. Yn it teäter binne geregeldwei optredens.
1930-er jierren
Oersjoch
Ek yn in soad oare lannen waard yn 'e 1930-er jierren de diktatuer ynsteld, lykas yn Estlân, Letlân, Eastenryk, Roemeenje, Bulgarije, Albaanje, Grikelân en in stikmannich Latynsk-Amerikaanske steaten. Yn Spanje briek yn 1936 de Spaanske Boargeroarloch út, dy't nei jierren fan bloedige striid einige mei de oerwinning fan generaal Francisco Franco en de ynstelling fan in faksistyske diktatuer yn dat lân. Dútslân wie lykwols in gefal apart fanwegen it ynstitúsjonalisearre antysemitisme dat Hitler en syn oanhingers dêr yntrodusearren, û.m. mei de Neurenberger Wetten. Dy joadehaat boaze geandewei fierder oan en berikte oan 'e ein fan 'e jierren tritich in hichtepunt yn 'e Kristallnacht fan 1938. Uteinlik soe it, ûnder de Twadde Wrâldoarloch útrinne op in genoside op suver yndustriële skaal: de Holokaust.
Wesley Merritt
Yndiaanske oarloggen en West Point
Under de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 wie Merritt mids july behelle yn 'e Slach by Warbonnet Creek, in skermutseling dy't net folle om 'e hakken hie. Letter dy simmer naam er diel oan 'e Hynstefleismars fan brigadegeneraal George Crook, en focht er yn 'e Slach by Slim Buttes. Yn jannewaris 1879 tsjinne er as lid fan it hof fan ûndersyk oangeande it hâlden en dragen fan majoar Marcus Reno fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint ûnder de Slach oan de Little Bighorn op 25 en 26 juny 1876. Reno wie neitiid oates en toates beskuldige fan leffens en plichtsfersom, en hie it ûndersyk dêrom sels oanfrege om syn namme te suverjen.
Finlânsweedsk
thumb|200px|right|Gebieten dêr't in grut part fan 'e [[Finlân|Finske befolking it Sweedsk as memmetaal ha]] It Finlânsweedsk (Sweedsk: finlandssvenska; Finsk: suomenruotsi) is de beneaming foar 'e Sweedske dialekten dy't sprutsen wurde troch de Finlânsweden, de Sweedsktalige minderheid yn Finlân. It ferskil tusken it Sweedsk sa't it yn Finlân sprutsen wurdt en it Sweedsk fan Sweden, is foaral de útspraak, de taalmeldij en de oerdúdlike ynvloed fan it Finsk op 'e Finlânsweedske dialekten.
Wesley Merritt
Yndiaanske oarloggen en West Point
Merritt tsjinne oant 1882 yn it Wylde Westen, doe't er oansteld waard as direkteur (superintendent) fan 'e Amerikaanske Militêre Akademy, in post dy't er oant 1887 beklaaide. Neitiid waard er yn 1887 befoardere ta brigadegeneraal, en yn 1895 ta generaal-majoar.
1930-er jierren
Oersjoch
De Westerske demokrasyen, mei de ferskrikkings fan 'e rinfuorgen fan 'e Earste Wrâldoarloch noch klear foar eagen, lieten yn dit twadde desennium fan it Ynterbellum in opmerklike slopheid blike as it gie om lannen as Dútslân ta de oarder te roppen. Dy saneamde appeasement, in polityk fan fermoedsoening troch it dwaan fan konsesjes, berikte yn septimber 1938 syn hichtepunt mei it sluten fan it Ferdrach fan München, wêrby't it Feriene Keninkryk en Frankryk Tsjechoslowakije opofferen om 'e frede mei Dútslân te bewarjen. Sok belied bea mooglikheden oan sterkere lannen om swakkere lannen mei geweld te oermasterjen sûnder dat dêr wat tsjin dien waard, útsein de almar wanhopiger oproppen ta wrâldfrede troch it Folkebûn. Sa waard it Afrikaanske lân Abessynje ûnder de Twadde Italjaansk-Abessynske Oarloch fan 1935-1936 ferovere en beset troch Itaalje, wylst Japan yn 1937 de Twadde Sineesk-Japanske Oarloch begûn en grutte dielen fan Sina besette.
Finlânsweedsk
It Sweedsk is de memmetaal foar likernôch 265.000 ynwenners fan Finlân, foaral yn 'e regio's Easterbotten, Varsinais-Suomi en Uusimaa (5,1% fan 'e befolking, konsintrearre yn de kustgemeenten). Op 'e Ålâneilannen (mei likernôch 25.000 ynwenners) dy't bestjoerlike autonomy hawwe, wurdt troch 94% fan é befolking it Sweedsk as memmetaal sprutsen.
Wesley Merritt
Spaansk-Amerikaanske Oarloch
Yn 1898 focht Merritt ûnder de Spaansk-Amerikaanske Oarloch yn 'e Filipinen, dy't doedestiden noch in Spaanske koloanje foarmen. Nei't admiraal George Dewey de Spaanske marine útskeakele hie yn 'e Slach yn de Baai fan Manilla, waard Merritt yn juny oan it haad fan Amerikaanske 8e Legerkorps oan lân set op it Filipynske haadeilân Luzon. Hy begûn daliks tariedings te meitsjen foar de ferovering fan Manilla, mar die dat bûten de wittenskip fan Emilio Aguinaldo, de lieder fan 'e Filipynske rebellen, om. De Amerikanen wiene nammentlik net fan doel om ta te stean dat de Filipinen ûnôfhinklik waarden, en woene dêrom net dat de rebellen, dy't yn 'e striid tsjin 'e Spanjerts harren bûnsgenoaten wiene, Manilla yn 'e macht krigen.
1930-er jierren
Oersjoch
Underwilens wie yn 'e Sovjet-Uny Josef Stalin dwaande mei de konsolidaasje fan syn macht. Oanhâldend liet er wiere en fermiende tsjinstanners út alle rangen en stannen fan 'e maatskippij likwidearje, wat geandewei de 1930-er jierren útrûn op 'e ferskrikkings fan 'e Grutte Suvering, dy't duorre fan 1936 oant 1938. Tagelyk waard ek op folslein ûnmeilydsume wize de kollektivisaasje fan de lânbou trochfierd, mei as gefolch de Sovjet-hongersneed fan 1932-1933, wêrby't miljoenen minsken omkamen, benammen yn 'e Oekraïne. Yn Sina wiene de nasjonalisten en de kommunisten noch altyd ferwikkele yn 'e Sineeske Boargeroarloch. Yn 'e koloanjes fan Afrika, Súd-Aazje en Súdeast-Aazje begûn de befolking stadichoan mear selsbewust te wurden. Lieders as Mahatma Gandhi yn Britsk-Ynje, Hồ Chí Minh yn Frânsk-Yndo-Sina en Soekarno yn Nederlânsk-Ynje, begûnen oan te kringen op in ein oan 'e Westerske oerhearsking.
Finlânsweedsk
It Sweedsk is (mei it Finsk) ien fan 'e offisjele talen fan Finlân. De measte plakken oan 'e kust en in stikmannich wichtige plakken yn it binnenlân hawwe twa offisjele nammen, ien yn it Finsk en ien yn it Sweedsk. Sa hjit Helsinki yn it Sweedsk fan Helsingfors. De gemeenten binne ferdield yn ientalich Sweedsken, ientalich Finsken en twataligen.
Wesley Merritt
Spaansk-Amerikaanske Oarloch
Yn 'e mande mei Dewey bewurkmastere Merritt dat de Spaanske gûverneur-generaal Fermín Jáudanes himsels en it Spaanske garnizoen oerjaan soe nei in symboalysk ferset. Sadwaande foel de stêd op 13 augustus ûnder de Slach om Manilla flot yn Amerikaanske hannen. Neitiid tsjinne Merritt fan 14 oant en mei 28 augustus as de earste Amerikaanske gûverneur fan 'e Filipinen. Syn iere ôflossing wie sadat er as adviseur oan 'e Amerikaanske delegaasje tafoege wurde koe, dy't mei de Spanjerts it Ferdrach fan Parys sleat, wêrmei't de Spaansk-Amerikaanske Oarloch beëinige waard.
Finlânsweedsk
Fan de gemeente Hammarland en de gemeente Korsnäs wurdt sein dat dy it heechste persintaazje Sweedsksprekkers yn de wrâld hawwe, hoewol't dêr gjin offisjele statistiken fan binne.
Wesley Merritt
Priveelibben en ferstjerren
Wesley Merritt troude twaris. Syn earste frou wie in Caroline Warren, dy't op 12 juny 1893 yn 'e âldens fan 44 jier kaam te ferstjerren. Neitiid wertroude er op 24 oktober 1898 mei in Laura Williams, mei wa't er hast fjirtich jier skeelde. Merritt swaaide yn 1900 ôf út it Amerikaanske Leger. Hy stoar op 3 desimber 1910 yn Natural Bridge, yn Firginia, yn 'e âlderdom fan 74 jier, oant arterioskleroaze (slachierferhurding). Merritt waard njonken syn earste frou begroeven op it begraafplak fan 'e Amerikaanske Militêre Akademy yn West Point (New York).
Syngronisaasje
thumb|Syngronisearring yn it keunstriden Syngronisaasje is it proses fan eat dwaan of meitsje op deselde tiid. It is ôflaat fan de Grykske wurden συν (sýn) 'tegearre' en χρόνος (chrónos) 'tiid'. Yn de njoggentjinde iuw is syngronisaasje wichtiger wurden yn de skiednis fan de minske. Bygelyks it lyk setten fan de klokken njonken de spoarwei. Sa koene treinen neffens de tiden fan it spoarboekje ride. Sûnt doe is it belang fan syngronisaasje hieltyd grutter wurden. Foarbylden fan it lykmeitsjen fan 'e tiid binne te finen by:
Cees Greuter
Cees Greuter (Ljouwert, 19 oktober 1950 – dêre, 5 jannewaris 2015), wie in Frysk folkssjonger, dy't fanwegen syn wurk as kontroleur ynsammeling by ôffalferwurker De Omrin ek wol bekend stie as "de Sjongende Jiskeman". Hy song meast yn it Ljouwerterske Stedfrysk, mar ek wol yn it Nederlânsk en it Ingelsk. Greuter wie bekend fan nûmers as Ik Bin Sú As Ik Bin, Jouw Stem en Leeuwarder Kroegje.
Libben en karriêre
Cees Greuter waard yn 1950 berne yn in Ljouwerter arbeidersfermidden, en die as jongfeint in protte oan sport. Sa mocht er graach keatse, en ek fuotballe er by de Ljouwerter klub Nicator. Lykas sa'n soad jonges dreamde er fan in karriêre as proffuotballer, mar dat waard him net. Nei't er de ambachtsskoalle dien hie, folge er ynstee in ôfwikseljend wurkpaad as frachtweinsjauffeur, rydynstrukteur en konsjerzje, wêrnei't er yn 'e jierren tachtich by de gemeentereiniging bedarre. Yn dy tiid siet er oerdeis op de jiske-auto, en stied er jûns as barkeeper yn in kafee oan it Skavernek. Dêr sette er útein mei te sjongen, en al rillegau rjochte er mei in pear maten de Leeuwarder Horecaband op.
Greuter syn stadichoan úttynjende repertwaar bestie út libbenslieten en ballades, en om't er in grutte fan fan Elvis Presley wie ek rock 'n roll-ferskes. Hy song yn it Ljouwertersk, it Nederlânsk en it Ingelsk. Geregeldwei trede er op yn it Cambuurstadion, kafee De Prins en it Oranje Bierhuis, en teffens song er ferskate kearen nei ôfrin fan 'e PC, yn Frjentsjer, en by it skûtsjesilen, yn Grou. Yn 2011 wied er ien fan 'e dielnimmers oan it Fryske Cash-projekt, wêrby't Fryske sjongers de lieten fan countryleginde Johnny Cash opnommen yn it Frysk of streektalen út Fryslân. Greuter naam dêrby it nûmer Dinie Is Doad foar syn rekken. Hy wie troud en hie fiif bern en (by syn dea) seis pakesizzers. Begjin 2015 ferstoar er hommels oan in hertstilstân, yn 'e âlderdom fan 64 jier.
Distrikt Alaska
It Distrikt Alaska (Ingelsk: District of Alaska) wie de oantsjutting foar Alaska as bestjoerlike ienheid fan 1884, doe't it ta stân kaam út in bestjoerlike herfoarming fan it Departemint Alaska, oant 1912, doe't it omfoarme waard ta it Territoarium Alaska (dat yn 1959 op syn beurt omfoarme wurde soe ta de Steat Alaska). Yn dy 28 jier wie Alaska in ûnorganisearre territoarium fan 'e Feriene Steaten mei in beheinde foarm fan eigen bestjoer dy't it earder net hân hie. Dat bestjoer waard lykwols net keazen troch de befolking, mar oansteld troch de Amerikaanske presidint.
Skiednis
It Distrikt Alaska ûntstie op 17 maaie 1884 troch in bestjoerlike herfoarming út it eardere Departemint Alaska. Doedestiden wie it Amerikaanske Kongres noch fral drok mei de weropbou fan it Suden nei de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865), sadat der net folle tiid oer wie om te besteegjen oan it doe as ûnbelangryk beskôge Alaska. Oant 1884 wie it Departemint Alaska streekrjocht bestjoerd út it fiere Washington, D.C. wei, earst troch it Amerikaanske Leger (1867-1877), doe troch it Amerikaansk Ministearje fan Finânsjes (1877-1879) en úteinlik troch de Amerikaanske Marine (1879-1884). Nei de herfoarming ta it Distrikt Alaska stelde presidint Chester A. Arthur in boargerlik bestjoer foar it gebiet oan, dat lykwols de status fan in ûnorganisearre territoarium behold. Pas op 24 augustus 1912, doe't it Distrikt Alaska omfoarme waard ta it Territoarium Alaska, krige it de status fan in organisearre territoarium mei in regear dat keazen wie troch de ynwenners.