cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mackinac Brêge
Skiednis
Nei't yn 1883 de Brooklyn Brêge boud wie, begûn men yn Michigan te dreamen fan in eigen hingbrêge dy't de beide dielen fan 'e steat in lânferbining jaan soe. It idee waard besprutsen yn it Steatskongres fan Michigan en by ferskillende gearkomsten fan pommeranten út it sakelibben fan 'e steat. Lykwols giene der desennia foarby sûnder dat der aksje ûndernommen waard. Pas yn 'e 1920-er jierren kaam der skot yn 'e saak. Tsjin dy tiid wie der, fral troch it tanommen toerisme yn 'e krite fan 'e Strjitte fan Mackinac, safolle ferkear dat der in feartsjinst tusken de Opper- en Neder-Michigan ynsteld waard. Dat wie lykwols sa djoer dat men nei oare mooglikheden begûn út te sjen.
Yn 1928 joech it Steatskongres fan Michigan sadwaande opdracht om ûndersyk te dwaan nei de helberens fan 'e oanlis fan in brêge. It die bliken dat brêgebou mooglik wie, mar wol djoer, mei't de kosten rûsd waarden op $30 miljoen (yn hjoeddeisk jild $1,95 miljard). Yn 1934 rjochte it Steatskongres de Mackinac Straits Bridge Authority op, dy't in bou- en finansieringsplan opstelle moast. Teffens waarden der geologyske boarrings dien om it geunstichste plak te finen, mar tsjin dy tiid wie it 1941, en doe gie it hiele projekt de iiskast yn fanwegen it útbrekken fan 'e Twadde Wrâldoarloch. Nei de oarloch waard yn 1947 de Mackinac Straits Bridge Authority troch it Steatskongres opdoekt, mar yn 1950 op 'e nij oprjochte.
Yn jannewaris 1951 begûn de ferkeap fan steatsobligaasjes om 'e bou fan 'e brêge te finansieren, wêrnei't begjin 1953 yngenieur David B. Steinman oansteld waard om it bouprojekt te lieden. De oanlis fan 'e Mackinac Brêge sette dan einlings en te'n lêsten op 7 maaie 1954 útein. Mei't it wurk yn 'e strange winters fan noardlik Michigan folslein stillei, duorre it trije en in heal jier om 'e brêge te bouwen. De totale kosten bedroegen $100 miljoen, $5 miljoen mear as de yn 't foar rûsde $95 miljoen (omrekkene soe de bou yn 2013 $2,112 miljard bedroegen hawwe). By de oanlis fan 'e brêge kamen fiif wurklju om it libben, mar oars as dat wol beweard wurdt, is gjinien dêrfan yn it beton fan 'e brêge begroeven. Uteinlik gie de Mackinac Brêge op 1 novimber 1957 iepen, deselde deis dat it fear út 'e tsjinst nommen waard.
Tsjintwurdich is de Mackinac Brêge in tolbrêge dêr't de Amerikaanske autosnelwei Interstate 75 oerhinne rint. Foar't dy dyk oanlein waard, makke de brêge diel út fan 'e US Highway 27. Mei de tol dy't men foar it oerstekken fan 'e brêge inet, wurdt it ûnderhâld oan 'e brêge betelle. Op 'e Dei fan 'e Arbeid, dy't yn 'e Feriene Steaten frjemd genôch net op 1 maaie, mar op 'e earste moandei yn septimber holden wurdt, fynt de jierlikse Mackinac Brêge Tocht (Mackinac Bridge Walk) plak, wêrby't de autodyk op 'e brêge ôfsletten wurdt en fuotgongers, tradisjoneel oanfierd troch de gûverneur fan Michigan, in kuiertocht fan 'e iene ein nei de oare hâlde.
Pieperrace
thumb|250px|De haven fan Volendam by de Pieperrace De Pieperrace ('ierdappelrace') is in sylwedstriid fan twa dagen foar tradisjonele Nederlânske platboaiems dy't alle jierren út Volendam wei holden wurdt. It evenemint wurdt organisearre sûnt 1985, meastal yn it earste wykein fan april.
De race wurdt syld mei ûnder oare klippers, tsjalken, aken, botters en kwakken. Yn 2008 die in rekordoantal fan 79 skippen mei. De wedstriid jildt as ynformeel begjin fan it sjarterseizoen.
It evenemint wol de gefaarlike (mei fanwegen loftoanfallen) ierdappeltransporten út Fryslân wei oer de Iselmar, dy't Volendammer fiskers yn de Twadde Wrâldoarloch útfierden mei harren skippen, yn oantins hâlde. Mei dy transporten waarden ûnder oare Amsterdamske sikehuzen befoarriede.
Fiskerij
thumb|In fiskersboat yn de haven fan [[Stellendam.]] thumb|Fiskersboat yn Grikelân thumb|Fiskersboat thumb|''In fisker yn de [[Yndiaask dielstaat Kerala ]] Fiskerij is in sammelnamme foar alle minsklike aktiviteiten mei as doel organismen út it wetter te heljen, lykas fisken, weak- skaal- en skulpdieren, sûchdieren, algen en wieren.
Hans van Tongeren
Johannes Adrianus Maria (Hans) van Tongeren (Breda, 18 jannewaris 1955 – Amsterdam, 25 augustus 1982) wie in Nederlânsk akteur.
Wurkpaad
Van Tongeren debutearre yn 1980 yn de film Spetters fan regisseur Paul Verhoeven. Yn dy film spilet er Rien, in motorcrosstalint, dy't troch in ûngemak ferlamme rekket en yn in rolstoel bedarret. Castingdirector Hans Kemna wie Van Tongeren syn kroade by produsint Joop van den Ende en sadwaande krige er dy rol.
Nei it súkses fan Spetters spile Van Tongeren noch in tal byrôlen ynferskate Nederlânske films. Yn 1982 die er mei oan de Amerikaanske produksje Summer Lovers, mei as tsjinspilers Peter Gallagher en Daryl Hannah. Op 25 augustus dat jier makke er in ein oan syn libben.
Neffens de media yn dy tiid soe Van Tongeren, dy't in tal kearen yn pschiatryske kliniken opnaam west hie, him te folle mei de rollen dy't er spile idintifisearre hawwe. Krekt foar syn ferstjerren wie er cast foar de film Van de koele meren des doods; lykas yn Spetters soe er dêryn in selsmoardner spylje.
Hans van Tongeren kaam te hôf yn syn berteplak. Syn grêf hat allinne syn namme.
Bûsefalus
Bûsefalus (±345 f.Kr. – 326 f.Kr.) wie it favorite hynder fan Aleksander de Grutte, en ien fan 'e meast ferneamde hynders út net inkeld de Aldheid, mar de hiele skiednis. De Grykske namme fan dizze striidhynst wie Βουκέφαλος of Βουκεφάλας, útsprutsen as "Bûkefalos" of "Bûkefalas" (mei de klam op it twadde wurdlid), dat letter latinisearre waard ta Bucephalus. De namme betsjut "oksekop", fan βούς, bous ("okse"), en κεφαλή, kephalē ("holle"). De bertedatum fan Bûsefalus is ûnwis, mar neffens it meast wierskynlike ferhaal gie er dea oan ferwûnings dy't er oprûn hie ûnder de Slach oan de Hydaspes, yn 326 f.Kr., yn wat no Pakistan is.
Libben
Bûsefalus wurdt omskreaun as in ûnbidich grutte swarte hynst mei in brún en in blau each en mei in wite stjer op 'e foarholle. Hy soe ôfkomstich west hawwe út 'e Grykske lânstreek Tessaalje, dy't yn 'e Aldheid bekend stie om syn hynstefokkerij. Neffens it ferhaal sa't dat letter optekene waard troch Plutarchus, soe in hynstekeapman mei de namme Filonikus oan it hof fan 'e Masedoanyske kening Filippus II kommen wêze, dêr't er Bûsefalus foar it bedrach fan trettjin talinten te keap oanbea. Om't it nimmen slagge wie om it bist nuet te meitsjen en te beriden, hie Filippus dêr gjin belangstelling foar.
Syn trettjinjierrige soan Aleksander wie lykwols daliks sljocht mei it hynder, en makke in ôfspraak mei de keapman: as er Bûsefalus nuet meitsje koe, soed er de hynst fergees krije, mar as him dat net slagge, soed er út eigen bûse de fraachpriis betelje. Ta ferrassing fan alle oanwêzigen koste it Aleksander net folle muoite om Bûsefalus nuet te krijen. Hy spriek it bist kalmearjend ta en draaide it yn 'e sinne op sadat Bûsefalus syn eigen skaad net mear sjen koe, dêr't er earder jinstich fan wurden wie. Aleksander liet syn wapperjende mantel ek falle, sadat it hynder dêr ek net mear kjel fan wurde koe. Dêrnei wie it samar klear. Neffens Plutarchus soe Filippus neitiid syn soan tasprutsen hawwe mei de wurden: "O myn soan, sjoch út nei in keninkryk dat jins gelikens en weardich foar jo is, want Masedoanje is te lyts foar jo." Dy lêste tafoeging is neffens de Amerikaanske taalkundige Andrew R. Anderson it iennichste dúdlik opdwaanderige elemint yn dit ferhaal.
As syn favorite ryddier en ien fan syn striidhynders tsjinne Bûsefalus Aleksander yn withoefolle slaggen en skermutselings. De wearde dy't Aleksander oan 'e hynst ferbûn bearde dúdlik syn persoanlike idoal nei, de Homearyske held Achilles, dy't yn 'e Ilias oer syn hynders sei dat se "alle oaren oertreffe – want se binne ûnstjerlik. Poseidon joech se oan ús heit Peleus, en dy hat se op syn beurt wer oan my jûn." Neffens Arrianus fan Nikomedia, dy't oanjout dat er dizze bewearing fan Onesikritus oernommen hat, soe Bûsefalus deagien wêze doe't er tritich jier wie. Oare boarnen jouwe lykwols as deadsoarsaak net âlderdom of wurgens, mar deadlike ferwûnings, dy't de hynst oprûn hawwe soe yn 'e Slach oan de Hydaspes, yn it hjoeddeiske Pakistan, yn juny 326 f.Kr., wêrby't Aleksander it mei striidoaljefanten tariste leger fan 'e Yndyske kening Poarus fersloech.
Orson Krennic
Orson Krennic (folút: Orson Callan Krennic) is in fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise. Hy waard yn 2016 yntrodusearre yn 'e roman Catalyst, fan James Luceno, mar hy waard it bekendst út 'e film Rogue One: A Star Wars Story, dy't letter datselde jiers útkaam. De geastlike heit fan it personaazje wie special effects-technikus John Knoll, dy't al yn 2003 de plot fan Rogue One betocht. Krennic is in ambisjeus militêr en bestjoerder, dy't opklimt ta direkteur fan it wapenprogramma fan it Galaktysk Keizerryk. Hy is direkt ferantwurdlik foar de ûntwikkeling fan 'e Deadsstjer, in massaferneatigingswapen fan sa'n krêft, dat it hiele planeten ferdylgje kin. Neffens Krennic sil dat rêst en oarder yn it Stjerrestelsel bringe. De rol fan Krennic waard yn 'e film spile troch de Australyske akteur Ben Mendelsohn.
August Taylor
August Taylor, echte namme ûnbekend (yn Georgia, 28 maaie 1991), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Filipynsk, Italjaansk en Tsjechysk etnysk komôf. Se hat ek in protte gebrûk makke fan 'e artystenamme Angelica Taylor en wurke foarhinne ek wol ûnder de nammen Angelica Titties, Emma Love, Michele Novacich, Nadia Night en Nadia Villanova. Taylor sette yn 2013 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films.
Libben en karriêre
Taylor waard yn 1991 berne yn 'e Amerikaanske steat Georgia, mar groeide op yn Fort Lauderdale, yn 'e oanbuorjende steat Floarida. Yn 2013, doe't se 22 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film, dy't yn 2014 útbrocht waard.
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie Taylor mids 2017 yn sa'n 35 ûnderskate pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, Jules Jordan Video, Digital Sin, Score en Elegant Angel. Fierders hat se ek wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Pure Play Media, wylst se ek in protte yn 't spier west hat foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder Brazzers en Kink.com.
Under har karriêre hat Taylor gearwurke mei froulike kollega's as Summer Brielle, en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Xander Corvus, Danny D, Manuel Ferrara, Tommy Gunn, Keiran Lee, Mandingo, Ramon Nomar, Criss Strokes, Bruce Venture en Mark Wood. Njonken har aktearwurk is se ek aktyf as neakenmodel, en yn dy hoedanichheid hat se posearre foar ferskate fotoreportaazjes yn neakenblêden.
Lichemsskaaimerken
August Taylor is blank, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.68 m lang, mei in gewicht fan 55 kg, en kupmaat 32F, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Behalven de wenstige piercings troch har earlellen hat se ek in nâlpiercing, in Madonna-piercing boppe har boppelippe en in piercing troch har lofternoaswjuk. Fierders hat se in tatoeaazje yn 'e foarm fan in bân fan stikeltrie om har rjochterboppe-earm hinne.
Orson Krennic
Eftergrûn
Orson Krennic wurdt berne yn 'e stêd Sativran op 'e planeet Lexrul, 51 jier foar de Slach by Yavin. Yn syn stúdzjetiid rekket er befreone mei in oare studint, de briljante Galen Erso. Nei't er ôfstudearre is, tsjinnet Krennic yn 'e Kloane-oarloggen by de sjeny fan it Grutte Leger fan 'e Republyk. Sa rekket er belutsen by it topgeheime wapenprogramma fan 'e Galaktyske Republyk.
Yn romans
Orson Krennic wurdt yntrodusearre yn 'e prequelroman Catalyst: A Rogue One Novel fan James Luceno, dy't yn novimber 2016 útkaam. Dêryn rêdt er syn âlde freon Galen, dy syn frou Lyra en harren dochterke Jyn as se fermoarde driigje te wurden yn 'e gaos fan 'e steatsgreep wêrby't kânselier Palpatine de Galaktyske Republyk ûnder fuotten hellet en yn it stee dêrfan it Galaktysk Keizerryk oprjochtet. Under it nije rezjym klimt Krennic op ta direkteur fan it Keizerlik wapenprogramma. Neitiid freget en kriget Krennic de help fan Galen by de ûntjouwing fan technology om 'e enerzjy te brûken dy't opslein leit yn 'kyberkristallen'.
Krennic makket syn freon wiis dat de resultaten fan syn wurk ynset wurde sille foar ûnbaatsuchtige doelen, mar eins hawwe hat er der ferlet fan foar de ûntwikkeling fan it superlaserkanon fan 'e Deadsstjer, it nije massaferneatigingswapen anneks romtestasjon fan 'e boasaardige keizer Palpatine, dat sa krêftich wurde moat dat hiele planeten mei ien skot ferdylge wurde kinne. Galen en Lyra krije der lang om let aan fan dat se bedragen wurde, en begjinne plannen te meitsjen om harren húshâlding te befrijen fan 'e ynfloed fan Krennic-en-dy troch út te piken en ûnder te dûken.
Yn Rogue One
Yn 'e film Rogue One: A Star Wars Story, dy't yn desimber 2016 yn premiêre gie, binne Galen Erso en syn húshâlding ûnderdûkt op 'e planeet Lah'mu, dêr't Krennic harren lykwols nei fjouwer jier opspoart. Yn 'e konfrontaasje mei Krennic wurdt Lyra deasketten, wylst Jyn wit te ûntkommen en letter oppikt wurdt troch de rebel Saw Gerrera, mei wa't Galen konneksjes hat. Galen sels wurdt lykwols troch Krennic en syn trewanten finzen nommen en meifierd om wer oan it wurk set te wurden foar de ûntwikkeling fan 'e Deadsstjer.
Fyftjin jier letter is it massaferneatigingswapen, dat de foarm hat fan in romtestasjon ter grutte fan in lytse moanne, frijwol klear. Keizer Palpatine stjoert syn fertrouling grut-moff Wilhuff Tarkin om tafersjoch te hâlden oer it wurk fan Krennic-en-dy, mei't him berjochten berikt hawwe oer de desersje fan in frachtpiloat fan it wapenprogramma. De earste prioriteit fan Tarkin is om te kontrolearjen oft de Deadsstjer it wol echt docht. Op dat stuit draait it romtestasjon yn in baan om 'e moanne Jedha hinne, dêr't Krennic de kyberkristallen út 'e Hillige Stêd stelle litten hat. Krennic stelt foar om 'e hiele moanne te ferneatigjen, mar Tarkin bedimmet him en seit dat it wol takin mei allinnich de Hillige Stêd. De proef is in súkses en de stêd wurdt yn ien klap ferneatige, wêrnei't de konsintryske skokweagen har dêrwei oer de hiele moanne útwreidzje en alle libben ferdylgje.
Tarkin lokwinsket Krennic mei it wolslagjen fan it projekt, en nimt dan de lieding oer de Deadsstjer oer. Krennic is poerrazen, mar Tarkin wiist derop dat sa'n gefoelich wapen as de Deadsstjer net oan him tabetroud is, de desertearre piloat yn acht nommen en it lek yn 'e organisaasje fan Krennic dêr't dy desersje op tsjut. Hy wriuwt Krennic fyntsjes yn dat de piloat net allinnich wurke, mar fan it Enerzjyomsettingslaboratoarium op 'e planeet Eadu kaam, dêr't er kontakt hân hawwe moat mei ien fan Krennic syn wittenskippers.
Wisberet om regaad te meitsjen mei de ferrieder, set Krennic ôf nei Eadu. Dêr oankommen, lit er alle wittenskippers gearroppe en driget er de hiele kloft troch syn liifwachten deasjitte te litten as de ferrieder himsels net bekend makket. Uteinlik jout Galen Erso ta en bekent er dat hy de ferrieder is en dat er fia de desertearre piloat Bodhi Rook ynformaasje oer de Deadsstjer oan it Rebelleferbûn trochspile hat. Krennic brekt syn wurd en lit alle oare wittenskippers dochs noch deasjitte. Mei Galen hat er likemin folle goeds yn 't sin, mar wàt krekt, dat bliuwt ûnbekend, want op dat stuit fiere X-wjukjagers fan it Rebelleferbûn in bombardemint fan it laboratoarium út, wêrby't Galen omkomt. Krennic wit sels nauwerneed oan 'e dea te ûntsnappen.
Neitiid wurdt er ûntbean yn 'e fêsting fan Darth Vader op 'e planeet Mustafar. Dêr moat Krennic him foar de rjochterhân fan keizer Palpatine oer ferantwurdzje foar de oanfal mei de Deadsstjer op Jedha, dêr't er hielendal gjin tastimming foar krigen hie. Krennic skoot de skuld ôf op Tarkin en besiket in audiïnsje by de keizer los te krijen, mar de yrritearre Vader knypt him de kiel ticht mei de Krêft en befellet him om der earst mar ris op ta te sjen dat der gjin fierdere lekken ûntsteane.
Om dêr wis fan te wêzen, bejout Krennic him nei it Keizerlik Argyfkompleks op 'e planeet Scarif. Mei't dêr de blaudrukken fan 'e Deadsstjer opslein binne, is dat it iennichste plak yn it Stjerrestelsel behalven de Deadsstjer sels dêr't men mear oer it massaferneatigingswapen te witten komme kin. Hy is fan doel om 'e blaudrukken ferdwine te litten en sa in potinsjeel takomstich lek al by foarbaat te tichtsjen. Koart nei't er op 'e tropyske planeet oankommen is, wurdt it argyfkompleks lykwols oanfallen troch rebellen dy't op 'e iene of oare wize troch it wrâldomfetsjende enerzjyskyld slagge binne. Krennic nimt de lieding oer de ferdigening fan it kompleks, mar as er berjocht kriget dat de argyfklûs kompromittearre is, beseft er wêr't it de rebellen om te dwaan is. Hy stjoert daliks fersterkings nei it argyf ta. De werprogrammearre Keizerlike oarlochsandroïde K-2SO, dy't diel útmakket fan it rebelleteam en de tagong ta de klûs bewekket, wit gâns stoarmtroepers te deadzjen, en as se him oermânsk wurde, fersegelet er de klûs en fernielt er it kompjûtersysteem dat de klûs bestjoert.
Krennic kringt de argyftoer fia in oare tagong binnen. Hy treft dêr twa rebellen oan dy't de argyfrekken beklimme nei de top fan 'e toer en besjit harren. De man wurdt rekke, komt te fallen en stoart in ein nei ûnderen ta, dêr't er bewegingsleas lizzen bliuwt. De frou klimt fierder nei boppen en ûntkomt út 'e toer troch in fentilaasjeskacht. Krennic nimt de lift nei it platfoarm mei de grutte skûtelantenne, boppe-op 'e toer. Dêr kriget er de jonge frou wer yn it fizier en freget wa't sy is. Se antwurdet dat se Jyn Erso is, de dochter fan syn âlde freon Galen. Se fertelt him ek dat har heit mei opsetsin in swak plak yn 'e Deadsstjer ynboud hat, en dat it Rebelleferbûn de blaudrukken brûke sille om troch it ferrie fan har heit it libbenswurk fan Krennic te ferneatigjen. Krennic merkt lykwols op dat se de blaudrukken noch net ferstjoerd hat, en mei't er risselwearret har te deadzjen, sil dat ek net barre. Mar ear't er har deasjitte kin, wurdt er sels fan efteren delsketten as Jyn har ferwûne selskipsman, de rebel Cassian Andor, it antenneplatfoarm berikt.
Wylst Krennic swierferwûne op it platfoarm leit, moat er tasjen hoe't Jyn de blaudrukken ferstjoert nei de rebellefloat. Underwilens is de Deadsstjer by Scarif arrivearre, en yn in (te let) besykjen om it stellen fan 'e blaudrukken tsjin te kearen, jout Tarkin befel om it wapen tsjin it argyfkompleks te brûken. It superlaserkanon fjurret op 'e nij in skot mei lege yntinsiteit ôf, dat Scarif yn see rekket, in ein foarby it argyfkompleks. De skokweach is lykwols op 'e nij genôch om alle libben op 'e planeet te ferdylgjen. Op it antenneplatfoarm sjocht de swierferwûne Krennic de skokweach oankommen foar't dy him deadocht.
Alderheljenkatedraal (Derby)
De Katedraal fan Derby of Alderheljenkatedraal (Ingelsk: Derby Cathedral; Cathedral of All Saints) is in monumintale Anglikaanske tsjerke yn de Ingelske stêd Derby. Yn 1927 waard de eardere parochytsjerke in katedraal yn it ramt fan de oprjochting fan it bisdom Derby. De oarspronklike Alderheljentsjerke waard stifte yn it midden fan de 10e iuw as in keninklike kollegiale tsjerke. Tsjintwurdich stamt de toer noch út de 16e iuw, wylst it skip foltôge waard yn 1725 en it koer yn de 20e iuw tafoege is.
Ierdappeldoller (masine)
Tapassing
De moderne masines kinne troch beskate ûnderdielen oan te passen ek foar it rispjen fan oare tylten ynset wurden.
Alderheljenkatedraal (Derby)
Skiednis
It gebou waard yn de 14e iuw wer opboud nei't de tsjerke earder sloopt wurde moast fanwegen brekfalligens. Ut de boutekeningen kin opmakke wurde dat dy tsjerke likernôch like grut wie as de hjoeddeiske tsjerke. Yn de jierren 1510–1532 waard yn de styl fan de Ingelske gotyk de tjintwurdige, 65 meter hege toer boud. De sânstien dêr't de toer fan boud is kaam út de tichteby lizzende ôfgraverij Duffield Bank.
Yn de tiid fan de ferfolging fan protestanten doe't Marije I fan Ingelân it lân bestjoerde (1553–1558) waard de bline frou Joan Waste (1534–1 augustus 1556) yn de tsjerke feroardiele ta de brânsteapel, om't hja wegere har protestantske leauwe op te jaan. Healwei de 17e iuw rekke it gebou jimmeroan brekfalliger en yn 1700 wie it net mear as in boufal. Yn febrewaris 1723 naam de dûmny fan de tsjerke op eigen manneboet it beslút om de âlde tsjerke te slopen. Foar dat doel hierde er in tal mannen yn om it gebou yn de nacht ôf te brekken. De ôfbraak wie no in feit en no moast der wol útein set wurde mei it ynsammeljen fan jild foar nijbou. De dûmny die in soad war om it nedige jild byinoar te krijen; ek levere er in grutte persoanlike finansjele bydrage. Syn krewearjen waard fêstlein op in plakkette yn it súdlike skip. De dûmny ûnderfûn by de útfiering in soad tûkelteammen en naam lang om let yn 1728 ûnstlach; hy ferstoar in oardeljier letter en liet in soad iepensteande skulden achter.
Op 1 july 1927 waard de Alderheljentsjerke in katedraal. Letter, tusken 1967 en 1972, waard it gebou neffens in ûntwerp fan Sebastian Comper, de tsjerke nei it easten ta ferlinge mei in retrokoer.
Brân fan Kopenhagen (1728)
thumb|300px|Kaart fan Joachim Hassing fan [[Kopenhagen út 1728. It ferbaarnde diel fan de stêd is giel markearre. De linker ûnderhoeke is it noarden]] De Brân fan Kopenhagen yn 1728 wie de grutste brân yn 'e skiednis fan Denemark. It tal deaden en ferwûnen is net fêstlein mar hie, sjoen de ûnbidige ferwoastgingen, folle slimmer kind. Nettsjinsteande dat wiene de kulturele ferliezen enoarm. It âlde stedhûs, fiif tsjerken, tal fan hûzen en in grut tal keunstwurken gyngen foar ivich ferlern. Mei de Universiteit fan Kopenhagen waarden ek 35.000 dokuminten mei in grut argyf en tal fan unike wurken fertarre troch it fjoer. De brân begûn op de jûn van 20 oktober earne tusken 18:00 en 20:00 oere en bleau trochbaarnen oant 23 oktober. Likernôch 28% fan de stêd waard yn 'e jiske lein. Sawat 20% fan de befolking rekke hûs en húsrie kwyt (sa'n 70.000 persoanen) en de weropbou duorre oant 1737. Fan de âlde midsiuwske stêd gyng sels 47% folslein ferlern. Tegearre mei de brân fan 1795 is de brân fan 1728 de oarsaak dat der yn it hjoeddeiske Kopenhagen hast gjin tsjûgen fan midsiuwske boukeunst mear te finen binne.
De lokaasje wêr't de brân ûntstie wie oan it doedestiidske Vester Kvarter 146 (tsjintwurdich likernôch it plak dêr't Frederiksberggade op it Rådhuspladsen einiget). Dêr wenne de widdo Signe Hansen, dy't har hûs foar in part ferhierde oan Peder Rasmussen en syn frou Anne Iversdatter dy't dêr in ytgelegenheid hiene. De brân ûntstie op de twadde ferdjipping. Nei de brân ferklearren sawol Peder as syn frou Anne dat harren soan fan 7 jier âld troch ûngelok in kandler mei in baarnende kjers omstjitten hie. It hat der in protte fan dat de man en syn oare helte de soan de skuld yn 'e skuon skoden, om sa harren eigen ûnfoarsichtigens ta te dekken en straf tefoarren te kommen.
Troch in gearrin fan omstannichheden wist it fjoer rap om him hinne te gripen. Trije dagen raasde it fjoer troch Kopenhagen oant it op sneon 23 oktober stadichoan oan krêft ferlear. It folk lei it dôvjen fan it fjoer op sneon út as in godlike yntervinsje. Kening Kristiaan VI stelde yn 1731 dy dei, de 23ste oktober, as in nasjonale feestdei yn en om God te tankjen waarden op dy dei yn alle tsjerken fan Kopenhagen tanktsjinsten holden. Yn 1770 waard de feestdei mei in herfoarming fan de feestdagen wer fan de kalinder helle.
Nei de brân waard een kommisje beneamd foar in nij strjitteplan fan it ferwoastge stedsdiel. De kommisje kaam mei in útstel foar in nij strjitteplan en in ferbod op de bou fan vakwurkhûzen. Lang hat it ferbod op vakwurkhûzen net duorre: yn 1731 waard it wer opheven om't hûzen fan bakstien folle djoerder útpakten. It midsiuwske Kopenhagen wie by it reekommen fan de rekonstruksje yn 1737 lykwols bliuwend skeind: stegen en strjitten folgen net mear de oarspronklike paden en guon holden sels op te bestean.
Ierdappelsetmasine
Snaresetter
As der genôch ierdappels op de retoersnaren lizze wurdt de efterklep nei efteren drukt, dy skeakelet op syn bar de mikroskeakelder. De mikroskeakelder skeakelet mei in relais de spanning út fan de elektromagnetyske keppeling, dy driuwt de tafierbân oan, sadat dy by genôch foarried oan ierdappels op it snarebêd stoppet. As de foarried sa lyts wurden is, dat de efterklep wer nei foaren giet, wurdt de tafierbân wer ynskeakele.
Fia de setsnaren en de skûmrubberrôle geane de ierdappels de masine út yn fertikale rjochting nei de grûn. Dêr falle se yn in spesjaal troch de fuorgelûker foarme geultsje, wêrfan’t de djipte troch djiptelooptsjillen útmakke wurdt. Ta beslút wurde de ierdappels mei grûn tadutsen troch de opstrykskiven.
Spikersetter
Dit prinsipe wurket mei in grut rêd mei spikers. De ierdappel wurdt yn de foarriedbunker oan de spiker pript, en der deun boppe de grûn wer ôfskood.
Fakuümsetter
Dit prinsipe wurket mei in grut rêd mei sûchnappen. De ierdappel wurdt yn de foarriedbunker troch de sûchnap fêstpakt, en deun boppe de grûn loslitten.
Tagelyk of dêrnei wurdt yn ien of twa kear de rêch, dêr’t de ierdappels yn waakse, opboud mei in opstrykkap of rêgefees.
John M. Chivington
Jonge jierren
Chivington waard yn 1821 berne yn Lebanon, yn 'e Amerikaanske steat Ohio, as de soan fan Isaac Chivington, dy't yn 1813 ûnder generaal William Henry Harrison yn 'e Slach oan de Thames tsjin 'e Yndiaanske konfederaasje fan Tecumseh fochten hie. Chivington wie oanhelle mei kleureblynheid. Hy fielde him oanlutsen ta it metodisme en waard yn 1844 predikant, wêrnei't er tsien jier lang yn Illinois stie. Yn 1853 joech er him by in metodistyske sindingsekspedysje nei de Wyandot-Yndianen yn Kansas. Dêr waard doedestiden sa'n fûleindige en iepentlike (wapene) striid levere troch Noardlike abolisjonisten en Súdlike slavehâlders dat men spriek fan Bleeding Kansas (it "Bliedende Kansas"). Chivington syn útsprutsen abolisjonistyske tinkbylden makken dat er dêr yn gefaar ferkearde, dat syn freonen wisten him te bepraten om him ynstee nei Nebraska te bejaan.
Sadwaande stie Chivington neitiid yn Omaha, mar dêr krige er spul en gied er al nei ien jier fuort. Neffens histoarikus James Haynes wie Chivington "net sa kalm yn syn hâlden en dragen as men fan in godsman ferwachtsje meie soe" en makke er it libben dreech en drôf foar freonen dy't besochten syn reputaasje te rêden. Underwilens wied er troud, en yn maaie 1860 ferfear er mei syn gesin nei it Kolorado-territoarium, dêr't er him nei wenjen sette yn Denver. Hy waard keazen ta foarsittend âldste fan it nije metodistyske Rocky Mountains-distrikt, en tsjinne twa jier yn dy funksje. Nei't er op 'e nij spul krigen hie, waard syn oanstelling op 'e pleatslike metodistyske konferinsje fan 1862 net ferlinge. Ynstee waard oan syn namme de tafoeging "fêstige" (located) tafoege, wat sizze woe dat er net mear in omreizgjend preker wie en dus min ofte mear mei emeritaat. Guon histoarisy binne fan betinken dat it Chivington syn belutsenens by de territoriale milysje fan Kolorado wie dy't derfoar soarge dat de metodisten him oan 'e kant setten.
Amerikaanske Boargeroarloch
Doe't de Amerikaanske Boargeroarloch yn 1861 útbriek, bea William Gilpin, de gûverneur fan Kolorado, Chivington in posysje as syn legerpredikant oan, mar dat oanbod stegere Chivington ôf, om't er yn aktive tsjinst woe. Dêrop krige er in oanstelling as majoar yn it 1e Frijwillige Ynfanteryrezjimint fan Kolorado, ûnder kolonel John P. Slough. Under it offinsyf fan 'e Konfederearre generaal Henry Hopkins Sibley yn Nij-Meksiko en Arizona fierde Chivington in ienheid fan 418 man oan. Op 26 maart 1862 kaam er yn Apache Canyon sa'n 300 Konfederearre Teksanen ûnder majoar Charles L. Pyron oer it mad. Yn it dêropfolgjende gefjocht waarden fan 'e Teksanen 4 deade, 20 ferwûne en 75 kriichsfinzen nommen, wylst Chivington sels 5 deaden en 14 ferwûnen te betreurjen hie. Dy lytse oerwinning die wûnders foar it moreel fan 'e Koloradooske troepen.
Twa dagen letter, op 28 maart, stjoerde Slough Chivington en syn mannen derop út om in flankearjende beweging te meitsjen, mei de opdracht om Sibley fansiden oan te fallen sadree't syn haadmacht by Glorieta Pass yn gefjocht ferwikkele rekke wie mei Slough syn troepen. Chivington naam syn posysje yn boppe de pas, mar wachte dêr om 'e nocht op sawol Sibley as Slough. Doe't ferkenners berjochten dat Sibley syn hiele bagaazjetrein deunby op Johnson's Ranch wie, besleat Chivington op eigen inisjatyf om dy oan te fallen. Dêrby wist er sûnder ferliezen oan eigen kant de hiele bagaazjetrein bút te meitsjen en de lytse Konfederearre bewekkingsienheid op 'e flecht te driuwen of kriichsfinzen te nimmen. Neitiid joech er befel om alle kapweinen mei foarrieden te ferbaarnen en alle hynders en mûldieren dea te meitsjen.
Underwilens gie de Slach by Glorieta Pass oan op Pigeon's Ranch. Doe't Chivington him wer by Slough joech, die bliken dat dy fluch terrein priisjaan moast. De Konfederearre troepen fan Sibley hiene de slach wûn, mar troch Chivington syn aksje hiene se gjin foarrieden om in fierdere opmars mei te ûnderstypjen, en wiene se ynstee twongen om har werom te lûken. Sa hie Chivington de útkomst fan 'e slach folslein omkeard. Sibley moast him mei syn legermacht ôfjaan nei Teksas en de Konfederaasje soe nea wer it Súdwesten bedriigje.
Werom yn Kolorado waard Chivington sadwaande ynhelle as oarlochsheld, hoewol't kritisy letter oantekene hawwe dat as er him daliks wer by Slough jûn hie sadree't er it gewearfjoer fan 'e fjildslach heard hie, syn 400 man krekt it ferskil makke hawwe koene dat Slough by steat steld hie om 'e slach te winnen. Neitiid waard Chivington yn april 1862 oansteld as kolonel, mei it befel oer it 1e Frijwillige Kavaleryrezjimint fan Kolorado. Yn novimber fan datselde jier waard er ta brigadegeneraal befoardere, mar dy promoasje waard yn febrewaris 1863 ûngedien makke nei't in kriichsfinzen Konfederearre legerpredikant in formele klacht tsjin him yntsjinne hie om't er op Johnson's Ranch drige hie en deadzje alle Súdlike soldaten dy't er kriichsfinzen nommen hie.
It Bloedbad fan Sand Creek
By it Ferdrach fan Fort Wise waard yn 1861 oan 'e Súdlike Sjajinnen it Sand Creek Yndianereservaat tawiisd, in lyts hoekje lân yn súdeastlik Kolorado, dêr't de grûn ûnbebouber wie en de tradisjonele jacht op 'e bizons ûnmooglik, mei't dy bisten dêr net foarkamen. In protte Súdlike Sjajinnen wegeren dit ferdrach te akseptearjen, mei't se harsels yn it reservaat ûnmooglik yn libben hâlde koene. It resultaat wie in sitewaasje wêrby't blanke delsettings en boerespultsjes it doelwyt waarden fan oerfallen troch poerlulke Sjajinske krigers. Tsjin 'e simmer fan 1864 wie it konflikt oanboaze ta in iepen oarloch (de saneamde Kolorado-oarloch), wêrby't de hauken ûnder de Súdlike Sjajinnen stipe krigen fan lykstimden ûnder de Súdlike Arapaho en de Kajowa (Kiowa).
Mar by moarnsdage op 29 novimber 1864 waard it kamp oanfallen troch in troepemacht ûnder lieding fan Chivington, besteande út it 1e en 3e Frijwillige Kavaleryregmint fan Kolorado, oanfolle mei it 1e Frijwillige Kavaleryrezjimint fan Nij-Meksiko. Om't de measte krigers op jacht wiene, wiene der mar sa'n sechstich manlju yn it kamp oanwêzich, de measten dêrfan te âld of te jong om te jeien. Chivington skonk gjin oandacht oan it feit dat it kamp binnen de grinzen fan it reservaat lei en negearre de Amerikaanske flagge dy't as teken fan frede boppe it kamp wappere en de wite flagge dy't hyst waard koart nei't de oanfal begûn. Tsjin syn troepen seid er: "Nei de hel mei eltsenien dy't mei de Yndianen sympatisearret. [...] Deadzje en skalpearje se allegear, grut en lyts; niten dêr komme luzen fan."
Kaptein Silas Soule, de befelhawwer fan D Kompanjy fan it 1e Frijwillige Kavaryrezjimint fan Kolorado, wegere oan Chivington syn befel om oan te fallen gehoar te jaan, en oardere syn manskippen ynstee om 'e wapens del te lizzen. De rest fan Chivington syn legermacht foel lykwols sûnder skrupules it warleaze kamp oan yn wat bekend kaam te stean as it Bloedbad fan Sand Creek. Om't se de jûns tefoaren flink ta de flesse west hiene, foelen der oan 'e Amerikaanske kant 24 deaden en 52 ferwûnen, foar it meastepart troch freonlik fjoer. Neffens in eachtsjûge, de keapman George Bent, dy't sels ek rinne moast foar syn libben, rapportearre op 15 maart 1889 dat der mank de Yndianen 137 deaden west hiene: 28 manlju, wêrûnder it opperhaad Lofterhân, en 109 froulju en bern. Chivington sels woe hawwe dat by de oanfal 500 oant 600 Yndianen omkommen wiene, wêrby't it frijwol allegear om krigers gie.
Ear't Chivington en syn mannen it Yndiaanske kamp ferlieten, plonderen se de ferlitten tipys en stielen se de hynders. Doe't de reek oploek, kearden se nochris werom en diene se in grut tal Yndiaanske ferwûnen dea. Dêrnjonken skalpearren se de measte deaden, lykfol oft it dêrby om manlju, froulju, bern of poppen gie. Se fersierden har wapens, huodden en gereid mei skalpen en oare ôfsniene lichemsdielen, wêrûnder fingers, earen en de geslachtsorganen fan manlju en froulju, en sels mei minsklike foetussen, dy't se út 'e lichems fan 'e swiere memmen snien hiene. Ferskaten fan harren rieken ôfsniene skamlippen op om har ta huodbân te tsjinjen.
Yn 't earstoan waard Sand Creek yn 'e Amerikaanske kranten besongen as in skoandere oerwinning tsjin in dappere, mar op kwea beluste fijân. Mar al rillegau sketsten de ferhalen fan tsjûgen en oerlibbenen in hiel oar byld. De publike opiny sloech om, en der waarden twa ûnderskate militêre ûndersiken ynsteld tsjin Chivington en syn trewanten, dy't lykwols nearne ta laten. Kaptein Soule, dy't tsjin syn eardere superieur tsjûge, waard koarte tiid letter, frijwol wis yn opdracht fan freonen fan Chivington, fermoarde. It Amerikaanske Kongres stelde in spesjale kommisje yn om 'e saak te ûndersykjen, dy't yn syn rapport ta de konklúzje kaam dat der "mar amper gaadlike wurden [te] fine[n wiene] om [Chivington] syn hâlden en dragen te beskriuwen. [...] mei opsetsin plende er in smoarch en genipich bloedbad en fierde it doe út [...] hy makke misbrûk fan harren brekme oan euvelmoed en harren warleaze sitewaasje om 'e aaklikste hertstochten te befredigjen dy't ea in minskehert besmodzge hawwe." It rapport rôp fierders op om fuortendaliks maatregels tsjin him en syn trewanten te ûndernimmen, wat lykwols net barde. Tsjin dy tiid wie nammentlik de Boargeroarloch ôfrûn en wie der in algemiene amnesty útfurdige, wêrby't gjin foarbehâld makke wie foar oarlochsoperaasjes tsjin 'e Yndianen. De iennichste straf dy't de ambisjeuze Chivington krige, wie dat er yn febrewaris 1865 twongen wie om ûntslach út it leger te nimmen en dat er neitiid de politike karriêre dêr't er op longere, wol ûnder syn skuonsoallen skriuwe koe.
Fierder libben
Nei't yn 1865 syn soan Thomas ferdronk, kearde Chivington werom nei Nebraska om 'e neilittenskip te berêden. Dêr besocht er sûnder folle súkses in fuormanderij te begjinnen. Hy ferlate syn skoandochter Sarah, mei wa't er neitiid troude. Yn july 1868 reizge er nei Washington, D.C. om in skeaclaim tsjin 'e Yndianen ter wearde fan $37.000 yn te tsjinjen. Doe't dat nearne ta late, gied er nei Troy, yn New York, dêr't er jild liende fan Sarah har famylje dat er nea werombetelle. Nei't er syn jonge frou yn 1871 sitte litten hie wylst er sels nei Kanada ta set wie, liet hja har yn oktober fan dat jier fan him skiede, wêrby't se as reden opjoech dat er har wegere hie te ûnderhâlden.
Nei in koart ferbliuw yn Kalifornje kearde Chivington werom nei syn thússteat Ohio, dêr't er in jier as wat buorke. Letter waard er redakteur fan in pleatslike krante. Yn 1883 besocht er in sit te feroverjen yn it Steatskongres fan Ohio, mar doe't syn tsjinstanners it Bloedbad fan Sand Creek derby hellen, moast er him út 'e ferkiezingsstriid weromlûke. Neitiid gied er wer nei Denver, dêr't er as helpsheriff wurke oant koart foar syn ferstjerren yn 1894, yn 'e âlderdom fan 73 jier, oan kanker. Oan syn dea ta hold er altyd fol dat syn aksjes oangeande it Bloedbad fan Sand Creek folslein rjochtfeardige wiene.
Erfskip
Yn 1887 waard it doarp Chivington, yn Kolorado, nei him ferneamd. Dat rekke lykwols ûnder de Dust Bowl, yn 1920-er en 1930-er jierren, frijwol hielendal ûntfolke, en no binne der noch mar in pear heal ferrinnewearre gebouwen fan oer. Yn 2005 stimde de gemeenteried fan Longmont deryn ta om 'e namme fan 'e strjitte Chivington Drive te feroarjen yn Sunrise Drive, nei't aktivisten dêr tweintich jier lang kampanje foar fierd hiene, om't se net woene dat der nei in oarlochsmisdiediger as Chivington in strjitte ferneamd wie. Yn 1996 bea de Algemiene Synoade fan de Feriene Metodistyske Tsjerke formeel ûntskuldigings oan 'e Sjajinne en Arapaho Stamme fan Oklahoma oan foar de dieden begien troch in predikant fan harren tsjerkegenoatskip ûnder it Bloedbad fan Sand Creek.
Getto
De beneaming 'getto' is ûntliend oan de Fenesjaanske wyk Ghetto Nuovo. Ghetto komt fan gheta, yn it Fenesjaansk it wurd voor slak, it produkt dat oerbliuwt fan in izerjitterij. Op it plak dêr't de joaden fan 1516 ôf twongen wenne wie nammentlik earder in izerjitterij festige.
Thorbecke Akademy
Opliedings
De folgjende opliedings kinst studearje oan 'e Thorbecke Akademy:
Odernheim am Glan
Odernheim am Glan is in ortsgemeinde yn de lânkring Bad Kreuznach yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It plak falt ûnder de Verbandsgemeinde Nahe-Glan.
It besjen wurdich
De histoaryske kearn mei it riedshûs fan 1541 is it besjen wurdich. Fan de eardere stedsmuorre binne dielen bewarre bleaun. Ek is in poarte bewarre bleaun. It Zweibrücker Schloss giet werom op de 16e iuw.
It meast bekend is Odernheim fanwegen de resten fan it eardere kleaster Disibodenberg, dêr't Hildegard fan Bingen 39 jier wenne hat.
Navaho (folk)
De Navaho (Amerikaansk-Ingelsk: Navajo; Navaho: Diné of Naabeehó) binne in folk fan Noard-Amerikaanske yndianen yn it Súdwesten fan de Feriene Steaten. Mei 300.460 registrearre Navajo (2015) binne sy de twadgrutste yndianestam dy't troch de Amerikaanske federale oerheid tjilde wurdt. Mear as twa tredde fan de Navajo-populaasje wennet yn Arizona en Nij-Meksiko.
Frank North (militêr)
Frank North (folút: Frank Joshua North; New York, 10 maart 1840 – Columbus (Nebraska), 15 maart 1885) wie in Amerikaansk militêr dy't yn 'e Ekspedysje nei de Powderrivier (1865), de Komantsjekampanje en de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 focht. Hy wurke as fuorman, amtner en tolk ear't er yn it leger gie. North waard it bekendst trochdat er de ienheid Pâny-ferkenners fan 'e Amerikaanske kavalery organisearre en oanfierde. Letter wie North aktyf as politikus en feeboer.
Jonge jierren
North waard yn 1840 berne yn Newyorkske borough Manhattan, as de soan fan Thomas J. North en dy syn frou Jane, dy't ôfkomstich wiene út Tompkins County yn 'e Amerikaanske steat New York. Neitiid ferhuze it gesin nei Ohio, dêr't North opgroeide. Hy hie in âldere broer, James E. North, in jongere broer, Luther H. North, en twa jongere susters.
Yn 1856, doe't er sechstjin jier wie, ferfear North nei Nebraska, dêr't er as fuorman wurke op in transportrûte tusken Omaha en Fort Kearney. It wie yn dy snuorje fan syn libben dat er foar it earst gedoente krige mei de Pâny (Pawnee). Hy learde harren taal, it Pâny, en wurke neitiid as amtner en tolk op 'e hannelspost by it Pâny-agintskip yn Genoa.
Yn it leger
Yn 1864 waard North troch generaal Samuel R. Curtis fregen om in ienheid Pâny-ferkenners te formearjen foar it Amerikaanske Leger. Dat die North yn 1865, en hysels waard doe mei de rang fan earste luitenant oansteld as befelfierend ofsier fan dy ienheid. Letter joech syn broer Luther him der ek by. Under de Ekspedysje nei de Powderrivier, yn 1865, in strafkampanje op 'e noardlike Grutte Flakten tsjin 'e Lakota, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, focht North mei syn Pâny yn 'e Slach by Crazy Woman's Fork, de Slach oan de Powderrivier en de Slach oan de Tongue.
Neitiid waard North befoardere ta kaptein, en focht er op 'e súdlike Grutte Flakten mei yn 'e Komantsjekampanje, tsjin 'e Komantsjen en harren bûnsgenoaten, de Kajowa, de Flakte-Apachen, de Súdlike Sjajinnen en de Súdlike Arapaho. Op 11 july 1869 hied er in grut oandiel yn 'e Slach by Summit Springs, yn Kolorado, wêrby't de fanatike Sjajinske Hûnskrigers as militêre macht fan betsjutting útskeakele waarden. Nei dy fjildslach bewearde North dat er persoanlik Lange Bolle, ien fan 'e meast foaroansteande haadlju fan 'e Hûnskrigers, deasketten hie. Koarte tiid letter waard er befoardere ta majoar en swaaide er ôf út it leger.
Lettere jierren
Fan 1871 oant 1872 tsjinne North ien termyn as lid fan it Hûs fan Offurdigen fan it Steatskongres fan Nebraska. Letter runde er as sakepartner fan 'e ferneamde Buffalo Bill Cody in feepleats yn westlik Nebraska, oan 'e igge fan 'e rivier de Dismal. Under de Grutte Sû-Oarloch kearde er yn 1876 en 1877 koart werom yn tsjinst en focht er yn it Gefjocht fan Stomp Mês, yn it neijier fan 1876. Begjin 1880-er jierren wied er yn 'e wyldwestshow fan Buffalo Bill wurksum as tuskenpersoan tusken de blanken en de Yndianen. North kaam op 15 maart 1885, fiif dagen nei syn fiifenfjirtichste jierdei, te ferstjerren yn Columbus (Nebraska).
Iduna (Drachten)
Skiednis
Iduna sette útein yn maart 1983 yn in lytse pleats oan de Noarderdwersfeart yn Drachten; it wie doe in jongereinsintrum. De funksje fan Iduna wie destiids moetingssintrum foar de jongerein, mei frijwilligers en meiwurkers dy't út de jongerenproblematyk wei tochten. Tsien jier letter ferhuze Iduna nei de Oliemolenstraat. Iduna ûntjoech him dêr hieltyd mear ta in poppoadium mei in ferskaat oan aktiviteiten.
Sûnt de jierren 2000 binne der alle jierren mear as 50 produksjes fan nasjonale en ynternasjonale artysten. It oanbod is breed: teater, film en fansels muzyk yn allerhanne stilen. Teffens kin de sealen foar eigen produksjes hierd wurde; der binne twa oefenromtes foar begjinnende bands en dj's en der is in ytkafee.
Eveneminten
Yn 2009 organisearre Iduna syn earste bûtendoarfestival, 'Dencity'. Dat wie op it Kiryat Onoplein. Letter ek op oare lokaasjes en fan 2012 ôf yn it Thalenpark, dat efter it poppoadium leit. Yn de rin fan de jierren hat Iduna ek 'Popcity' en de 'Jûn fan Peije' ûntwikkele.
Yn de rin fan de tiid hawwe in protte bekende bands yn Iduna optreden. Yn de resinte skiednis wiene dat ûnder oaren Bill Wyman (eks-Rolling Stone), Ignite, Kayak, New Cool Collective, Pioneers of Love, The Adicts, Van Dik Hout en Vanderbuyst.
Georgiuskleaster (Wadi Qelt)
It Sint-Georgiuskleaster is in Gryksk-otterdoksk kleaster heech yn 'e rots yn de delte Wadi Qelt tusken Jeruzalim en Jericho yn it Westlike Jordaangebiet. It kleaster wie oarspronklik wijd oan de Mem Gods, mar draacht hjoed-de-dei de namme fan de ferneamste muonts dy't der wenne hat: Georgius fan Choziba. De delte rint parallel mei de âlde romeinske wei fan Jeruzalim nei Jericho, it dekor foar de likenis fan de bermhertige Samaritaan (Lukas 10:29-37). In protte minsken leauwe dat de smelle djippe kleau de 'delling fol djippe skaden' út Psalm 23 is.
De skiednis fan it kleaster giet werom op de 5e iuw, mar nei't de muontsen yn de 7e iuw útmoarde waarden duorre it oant de 19e iuw ear't de muontsen werom kamen. It kleaster is allinne oer in smel paad te berikken, dy't oer de wady rint. It kleaster is foar pylgers en toeristen iepensteld.
Skiednis
Om it jier 450 begûn it kleasterlibben fan it doe lettere Georgiuskleaster as in lavra. In pear muontsen sochten de ôfsûndering yn de woastyn en setten harren nei wenjen by in grot, dy't se taskreaune oan de grot dêr't de profeet Elia fan de raven iten krige (1 Keningen 17:5-6). De heremiten dy't apart fan inoar yn grotten wennen kamen allinne by inoar foar it miel en it fieren fan de tsjinst. Der binne (benammen oan de noardlike wand fan de kleau) noch tsientallen lege grotten te sjen dêr't de muontsen wenne ha.
Tusken 480 en 520 waard it lavra troch Jehannes fan Thebe herfoarme as in kleaster. Jehannes fan Thebe, hillich ferklearre as Sint-Jehannes fan Choziba, wie fanút Egypte nei Palestina ferhûze. It kleaster wie yn dy tiid opdroegen oan de Mem Gods. Yn dy tiid hie it kleaster in oan Stefanus wijde kapel en in oan de Mem Gods wijde kleastertsjerke.
Nei't de Perzen de kleastermienskip yn 614 útmoarde wie it iuwenlang dien mei it kleaster. Fan de martlers binne oant hjoed-de-dei de bonken en skedels bewarre bleaun.
In weropbou fan it kleaster fûn plak yn 'e tiid fan de krúsfarders yn 1179 yn opdracht fan kening Manuel I Komnenus, mar nei't de krúsfarders ferslein waarden kaam it kleaster op 'e nij leech te stean.
Yn 1878 sette de Grykske muonts Kalinikos him op it plak nei wenjen en stifte der op 'e nij in kleastermienskip. De weropbou fan it kleaster waard yn 1901 foltôge. De klokketoer waard yn 1952 tafoege.
Tsjerken
It kleaster hat twa tsjerken: in oan de Hillige Jongfaam wijde tsjerke en in tsjerke dy't wijd is oan Sint-Jehannes en Sint-Georgius. De keninklike doarren fan de relatyf nije ikonostase fan de Marijetsjerke binne 12e-iuwsk. Yn de Jehannes- en Georgiustsjerke leit in 6e iuwske byzantynske mozaykflier. Yn in relikwarium wurde de skedels fan de yn 614 fermoarde muontsen bewarre. Yn in glêzen kiste leit it net oantaaste oerskot fan in Roemeenske muonts, dy't by it kleaster yn in lytse grot wenne en yn 1960 ferstoar.
Disibod
Disibod (619-700) wie in Ierske muonts dy't foar it earst yn in 9e-iuwske hilligebeskriuwing fan Hrabanus Maurus neamd wurdt. Hildegard fan Bingen skreau om 1170 hinne in vita fan Sint-Disibod.
Neffens de beskriuwings fan Hildegard kaam Disibod mei syn gesellen Giswald, Klemens en Sallust yn it jier 640 nei it Frankyske Ryk.
Dy berch, dy't nei de hillige ferneamd waard, wie de lokaasje fan it lettere kleaster Disibodenberg.
Aldamt (regio)
Woltierige lânbou
Om 1800 hinne hie it greidelân yn de âldere polders en op it heechfeangrûn, dy't it Aldamt fanâlds omkrongen, plakmakke foar ikkerbou. Dat bleau yn de njoggentjinde iuw troch gean. It opkommen fan de striekarton- en ierdapelyndustry oan de ein fan de njoggentjinde iuw joegen de ikkerbou nije mooglikheden, dêr't strie, dat eartiids in ôffalprodukt wie, en de opbringsten fan earmere sângrûn mear wurdich waarden. Hjoed-de-dei hat it Aldamt noch hieltyd it meast boulân, ferlike mei oare geaën mei swiere polderklaai, dêr't men wer werom nei feetylt gie.
Disibod
De bisdommen Trier en Speyer ferearje Disibod as ien fan harren patroanhilligen. Eartiids waard Disibod op 8 septimber betocht, tsjintwurdich is it 8 july.
Aldamt (regio)
Woltierige lânbou
Nei 1750 waard it lêste heechfean al fluch ôfgroeven. It oanmakke lân waard foar in part oan earme doarpslju útjûn, dy't wenten mei ien keamer mei in skuorke nei it model fan de oare pleatsen bouden, eigen ierappels ferbouden, en foar de rêst as lânwurker op de grutte pleatsen en as losse wurkfeint earne oars wurken. Yn en om de doarpen hinne waarden hûnderten nije wenten boud, bytiden by de diken lâns of oan smelle leantsjes dy't nei efteren yn it eardere feangebiet ynrûnen. Troch it sels ferbouwen fan ierappels woeks de lânwurkersbefolking en wiene der genôch minsken foar it seizoenwurk op de pleatsen ta beskikking. Troch it ferbetterjen fan de libbensstandert naam de bernestjerte ôf en naam de libbensferwachting ta.