cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sixtustsjerke (Seisbierrum)
Oargel
thumb|left|200px| Haadoargel Yn de jierren 1766-1767 boude Albertus Antoni Hinsz yn de Sixtustsjerke in oargel mei haad- en rêchwurk en tweintich stimmen. It front waard makke troch Tjebbe van Fliet en fersierd mei fykwurk fan Johann Georg Hempel. Oan it ûnderhâld wurken ferskillende oargelfirma's. Yn 1859 feroare Van Dam út Ljouwert it ynstrumint troch trije registers te ferfangen troch oare registers. Sa bleau it oargel oant yn de 20e iuw foar it meast in orizjineel Hinsz-oargel, mar yn de jierren 1920 moast der restaurearre wurde. Ynstee fan in restauraasje folge troch Bakker & Timmenga de bou fan in hiel nij oargel yn de âlde kas fan Hinsz. Bakker & Timmenga naam fan it Hinsz-oargel twa registers yn de nijbou oer: de Roerfluit 4' en de Spitsfluit 2', wylst in soad oar materjaal troch Bakker & Timmenga wer brûkt waard foar de oargels yn Boarnburgum en Sebaldebuorren. Oan de efterkant fan it oargel moast efter de wand, dy't de foarhal fan de tsjerke skiedt, romte makke wurde foar it swelwurk en pedaal. It die bliken dat op de feroarings gjin segen rêste; Bakker & Timmenga wie yn dy tiid net goed op de hichte mei it Dútsk-romantyske oargeltype en al fanôf de jierren 1950 waard der wer oer restauraasje praat, dy't yn de jierren 1960 en nochris de jierren 1980 útfierd waard. Al like lang waard ek praat oer in rekonstruksje fan it Hinsz-oargel en de tsjerken mei noch materjaal fan it Hinsz-oargel wiene al oanskreaun, mar it kaam der lang om let net fan. Yn 1994 waard foar in behanneling tsjin kjifkrobben net allinne de dakkonstruksje, mar de hiele tsjerke heger dan 60 graden stookt wertroch it oargel langer net mear bespile wurde koe.
Yn 2006 stifte de organist fan de tsjerke, Gerrit de Vries, de Stifting Behâld Tsjerkeoargel Sixtustsjerke Seisbierrum. As adviseur waard Hans Fidom oansteld. Trije jier letter waard útein set mei in restauraasje fan it besteande ynstrumint en in lytse útwreiding fan de disposysje. Efter it oargel waard in isolearre wand boud, sadat it hiele ynstrumint no yn de ferwaarme tsjerkeromte stiet. De restauraasje fan it Seisbierrumer oargel fûn plak troch Mense Ruiter. Kirchner Orgelbau út Stapelmoor restaurearre de wynladen, de mechaniken, de wynfoarsjenning en it houten piipwurk. Mecklenburger Orgelbau levere trije ekstra pedaalregisters. Op 7 novimber 2010 koe it oargel foar de tsjerke wer yn gebrûk nommen. It oargel hat tsjintwurdich 23 registers op haadwurk, swelwurk en pedaal.
Mei de restauraasje krige de Sixtustsjerke it Dútsk-romantyske oargel, sa't dat yn de jierren 1920 it doel west hie.
Pilekanen
De pilekanen (wittenskiplike namme: Pelecanidae), ek pilekaanfûgels of pelikanen neamd, binne in famylje fan wetterfûgels yn it skift fan de pilekaaneftigen (Pelecaniformes). De famylje telt acht soarten yn ien skaai Pelecanus. De pilekanen komme yn ferskate tropyske en subtropiske parten fan de wrâld foar, altyd op of tichtby it wetter.
Postbank
De Postbank wie yn Nederlân sûnt 1881 in bank dy't fia de posttsjinst útfierd waard.
Yn Nederlân wie de Postbank in kombenaasje fan de Rykspostspaarbank, de Postsjek en Girotsjinst en de Gemeentegiro fan Amsterdam. Yn 2009 is de Postbank opgien yn 'e ING.
Bergen (Noard-Hollân)
Bergen is in doarp en gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. De gemeente, dy't bestiet sûnt de Frânske Tiid, makket diel út fan it gearwurkingsferbûn Kennemerlân en hat 29.881 ynwenners (31 maart 2015). It gemeentehûs stiet bûten de gemeente, yn it oanbuorjende Alkmar.
Suzan Shown Harjo
Suzan Shown Harjo (berne as: Suzan Shown; El Reno (Oklahoma), 2 juny 1945) is in Amerikaansk Yndiaansk minskerjochte-aktiviste, publisiste en dichteresse fan mingd Muskogy-Kriik en Súdlik Sjajinsk etnysk komôf. Yn 'e 1960-er jierren wie hja ko-produsinte fan it earste nijsprogramma op 'e Amerikaanske radio dat him rjochte op Yndiaanske kwestjes. Ein sechtiger, begjin santiger jierren wie se yn New York behelle yn it meitsjen fan toaniel.
Jonkheid en oplieding
Harjo waard yn 1945 as Suzan Shown berne yn El Reno, yn 'e steat Oklahoma. Har mem wie in Súdlike Sjajinne, en har heit in Muskogy-Kriik. Ien fan har oerpakes oan memmekant wie it njoggentjinde-iuwske Sjajinske opperhaad Bearebolle. Har iere jonkheid brocht Harjo troch op har heite allotment (tawiisd lân), yn 'e neite fan Beggs. In diel fan har meast formative jierren, fan har tolfde oant har sechstjinde, wenne Harjo mei har âlden yn it Italjaanske Napels, dêr't har heit, dy't by de Amerikaanske Lânmacht tsjinne, doe legere wie.
Iere jierren
Nei har weromkear yn 'e Feriene Steaten, yn 1961, sette Harjo har op harsels nei wenjen yn New York. Dêr wie se mids sechtiger jierren as sjoernaliste en ko-produsinte belutsen by it meitsjen fan it twawyklikse radioprogramma Seeing Red, op 'e stjoerder WBAI FM. Dat wie de alderearste Amerikaanske nijsrubryk op 'e radio dy't him spesifyk talei op Yndiaanske kwestjes. Ein jierren sechstich en begjin jierren santich wie Harjo aktyf as toanielprodusinte yn it ûnôfhinklike teätersirkwy fan New York, en teffens spile se sels yn dy snuorje yn withoefolle toanielstiken.
Harjo har earste aktivistyske aktiviteiten waarden yn 1967 feroarsake troch in besyk oan it Museum fan de Amerikaanske Yndiaan, yn New York, dêr't guon hillige klaaiïngsstikken tentoansteld waarden. Dat siet har sa dwers dat se har neitiid begûn yn te setten foar de weromjefte fan sokke museumstikken oan 'e stammen dêr't se fan stellen wiene. Yn 1974 ferhuze Harjo nei de Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., dêr't se oan it wurk gie as lobbyiste foar twa abbekatekantoaren dy't Yndiaanske stammen fertsjintwurdigen. Teffens wie se koarte tiid direkteur fan 'e Amerikaanske Yndiaanske Parseferiening (AIPA).
Under de regearing-Carter
Yn 1978 waard Harjo troch presidint Jimmy Carter oansteld as ferbiningspersoan fan it Amerikaanske Kongres op it mêd fan Yndiaanske kwestjes. Yn dy hoedanichheid advisearre se ferskate subkomisjes fan it Kongres en bepleite se dingen as lânrjochten en jacht- en fiskerijrjochten op tradisjoneel Yndiaansk lân. Se wie in fûleindich tsjinstanner fan it ynfieren fan ferjierring op it mêd fan efterstallige betellings foar lân dat de Yndianen ôfnommen wie, en lobbyde sûnder dat se wurch te krijen wie foar Yndiaanske godstsjinstfrijheid (d.w.s. de frijheid foar Yndianen om wer iepentlik harren âlde natoerreligyen te praktisearjen). Op dat lêste punt wie Harjo har krewearjen fan grutte ynfloed op it oannimmen troch it Kongres fan 'e Wet op de Godstsjinstfrijheid fan Amerikaanske Yndianen (AIRFA), yn 1978. Troch de ynfiering fan dy wet begûn ek de weromjefte fan hillige Yndiaanske foarwerpen út Amerikaanske museä foar it earst op gong te kommen.
NCAI en Morning Star Institute
Fan 1984 oant 1989 tsjinne Harjo as foarsitter en útfierend direktrise fan it Nasjonaal Kongres fan Amerikaanske Yndianen (NCAI), in non-profitorganisaasje dy't yn 1926 troch de Dakota-Sû-aktiviste Zitkála-Ša oprjochte waard (weroprjochte yn 1944) om alle Yndianen en Inûyt yn 'e Feriene Steaten te fertsjintwurdigjen. Yn dy funksje krewearre Harjo derfoar dat it Amerikaanske regear mear jild beskikber stelle soe foar it ûnderwiis fan Yndiaanske bern, mei as gefolch dat yn 1984, 1986 en 1988 kear op kear it budget foar dat doel ferhege waard. Ek besocht se jild los te krijen foar de ekonomyske ûntwikkeling fan 'e faak strjitearme Yndianereservaten, en fersette se har tsjin it belied fan 'e regearing-Reagan om op 'e sûnenssoarch yn 'e reservaten te besunigjen. Harjo har aktivisme út 'e tachtiger jierren late yn 1990 ek ta de ynfiering fan 'e Wet op de Beskerming en Weromjefte fan Yndiaanske Grêven (NAGPRA), dy't Yndiaanske folken en stammen by steat stelde om beslach lizze te litten op 'e stoflike omskotten fan harren foarâlden dy't yn Amerikaanske museä tentoansteld waarden.
Underwilens hie Harjo yn 1984 ta oantins oan har ferstoarne man Frank Harjo in eigen organisaasje oprjochte, it Morning Star Institute, dêr't se har mei ynsette foar lânrjochten op Yndiaanske hillige plakken (lykas de Black Hills) en de beskerming fan tradisjonele kulturele rjochten en artistike ekspresjewizen fan 'e Yndianen. Mei troch har ynset is mear as 4.000 km² lân weromjûn oan 'e Sjajinnen, de Arapaho, de Lakota, de Sûny, de Pikwot, de Tiwa fan 'e Pueblo fan Taos en oare folken en stammen. Ek hat se derfoar soarge dat yn de wet fêstlein is dat Yndianen no langer de tiid hawwe om fia de rjochter fergoeding fan skea fan trêde partijen ôf te twingen. Fierders is troch har krewearjen Yndiaansk lân en de belestingfrije status fan Yndiaanske regearings by wet beskerme.
Harjo hat ek meiwurke oan 'e saneamde 'Alliânsje fan 1992', in projekt wêrmei't op alternative manearen oandacht frege waard foar de fiering dat Kolumbus fiifhûndert jier earder Amearika 'ûntdutsen' hie. De measte Yndianen fûnen de feestlikheden om 1992 hinne wansmaaklik en ûnfoech, mei't de oankomst fan Kolumbus de ein fan harren frijheid en kultuer betsjutte en foar harren foarâlden jammerdearlike tiden ynlette.
Ferset tsjin Yndiaanske maskottes en nammen yn 'e sport
By it grutte publyk yn 'e Feriene Steaten is Harjo lykwols fral bekend wurden troch har striid tsjin it gebrûk fan Yndiaanske maskottes en oarsoartige stereotypen troch Amerikaanske sporttiims. Fral it Amerikaansk fuotbaltiim de Washington Redskins ("Readhûden út Washington, D.C.") hat it yn dy al sûnt de sechtiger jierren rinnende kampanje ûntjilde moatten, mei't it tiim yn it foarste plak in ûnfoege namme hat (want "readhûden" is fan âlds in skelnamme foar "Yndianen"), en fierders om't de Redskins as logo de mei in fearren oppronke holle fan in Yndiaan brûke.
Yn 'e mande mei sân oare Yndiaanske aktivisten, wêrûnder Vine Deloria jr. en Mateo Romero, spande Harjo yn 1992 de rjochtsaak Harjo et al. fersus Pro Football, Inc. oan, dêr't se de Amerikaansk fuotbalkompetysje mei besochten te twingen om 'e lisinsje fan 'e Washington Redskins yn te lûken. Hoewol't de rjochter doe de Redskins yn it gelyk stelde, spanden oare aktivisten dêrnei in rjochtsaak oan tsjin it Amerikaanske Oktroai- en Logoburo (PTO) om dat te twingen en hef it auteursrjocht op it logo en de namme fan it tiim op. Uteinlik late dat der yn 2014 ta dat it PTO yndie it auteursjocht ynloek, hoewol't de eigner fan it tiim dy beslissing sûnt by de rjochter oanfjochtet. It aktivisme fan Harjo en lyksinnigen hat in dramatyske feroaring yn 'e Amerikaansk sport tewei brocht. Yn 2013 hie goed 66% fan 'e tiims dy't oarspronklik Yndiaanske logo's of nammen fierden, in oar logo útkeazen en/of de namme feroare.
Skriuwkarriêre
Yn it ferlingde fan har aktivistysk wurk wie Harjo ek aktyf as skriuwster fan in grut tal artikels, dy't meast yn Yndiaanske tydskriften publisearre waarden. Hja is kollumniste foar de online-krante Indian Country Today, en ek draacht se gauris artikels by oan First American Art Magazine. Yn 2006 skreau hja mei Mateo Romero in boek oer Yndiaanske keunst, mei as titel Painting the Underworld Sky: Cultural Expression and Subversion in Art. Fierders makke se yn 1993 ek de dokumintêre Makoce Wakan: Sacred Earth. As ûnoffisjeel wurdfierster foar de Yndianen wie hja fierders û.m. te gast yn praatprogramma's fan Oprah Winfrey en Larry King.
Behalven proaza skriuwt Harjo ek poëzij. Har earste publikaasje op dat mêd wie yn in Italjaansk tydskrift, doe't se tolve jier âld wie. Har gedichten geane ornaris oer ûnderwerpen dy't har nei oan it hert lizze, lykas lânrjochten, de Yndiaanske kultuer en frouljuskwestjes. Harjo har poëzij is ferskynd yn ferskate blomlêzings, wêrûnder The Remembered Earth: An Anthology of Contemporary Native American Literature (1981);  Third World Women and the Politics of Feminism (1991); Reinventing the Enemy's Language: Contemporary Native Women's Writings of North America (1998); en Repatriation Laws and Policies: An Oral History Poetry Collection (2004).
Erkenning
Harjo is troch de jierren hinne geregeldwei útnûge troch universiteiten en oare ynstellings foar heger ûnderwiis om gastkolleezjes te jaan oangeande poëzij of it oerheidsbelied foar de Yndianen oer. Sa hat se lesjûn oan û.m. it Dartmouth Kolleezje, de Universiteit fan Stanford, de Skoalle foar Fuortset Undersyk yn Santa Fe, de Universiteit fan Pennsylvania en de Universiteit fan Arizona. Yn 2014 waard oan Harjo troch presidint Barack Obama de Presidinsjele Frijheidsmedalje takend, wat de heechste boargerûnderskieding fan it Amerikaanske regear is.
Priveelibben
Harjo mette har man Frank mids sechstiger jierren yn New York, doe't se beide efter de skermen meiwurken oan it radioprogramma Seeing Red. Harjo krige mei him twa bern. Frank Harjo kaam yn 1984 te ferstjerren.
Wim van den Heuvel
thumb|Wim van den Heuvel en [[Yoka Berretty yn Literatuur fan Arthur Schnitzler (1961)]] Wim van den Heuvel (Amsterdam, 20 oktober 1928) is in Nederlânsk akteur.
Nei de Toanielskoalle, dêr't Van den Heuvel yn 1952 eineksamen die, sleat er him oan by it toanielselskip Puck. Fiif jier letter spile er de boef Cesare Argento yn it telefyzjespul Cesare en hy waard bekend fan syn rol as plysje Douwe yn de film Fanfare, dy't fereale wie op Marije (Ineke Brinkman).
Van den Heuvel spile fierders ûnder oare by toanielselskip Ensemble, De Nederlânske Komedy, Toanielgroep Sintrum, de Haachske Komedy en It Nasjonale Toaniel.
Wim van den Heuvel is de broer fan André van den Heuvel. Hy boaske yn 1955 mei aktrise Karin Haage en yn 1972 mei Guusje Westerman.
Pearl Harbor (film)
Pearl Harbor is in Amerikaanske romantyske histoaryske oarlochsfilm út 2001 ûnder rezjy fan Michael Bay, mei yn 'e haadrollen Ben Affleck, Josh Hartnett en Kate Beckinsale. It ferhaal, op basis fan in senario fan Randall Wallace, giet oer twa piloaten fan 'e Amerikaanske Loftmacht dy't fereale reitsje op itselde fanke. De foarfallen fine plak tsjin 'e eftergrûn fan in sterk fiksjonalisearre ferzje fan 'e Japanske oanfal op Pearl Harbor en de Doolittle Raid. De film wie in grut súkses yn 'e bioskopen, mar krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes. Der wie benammen krityk op 'e plot, de dialooch, it tempo en ferskate lekken en brekken op it mêd fan historisiteit. Pearl Harbor waard yn 2002 nominearre foar twa Golden Globes en fjouwer Oscars, en wûn de Oscar yn 'e kategory bêste lûdsmontaazje.
Plot
Yn 1923 boartsje op it plattelân fan 'e Amerikaanske steat Tennessee twa jonkjes, Rafe McCawley en Danny Walker, tegearre yn it wrak fan in âld dûbeldekkerfleantúch, wêrby't se sabeare yn 'e Earste Wrâldoarloch de soldaten fan it Keizerryk Dútslân befjochtsje. Se binne inoars bêste freonen en beide dreame se derfan om piloat te wurden.
Yn jannewaris 1941, as de Twadde Wrâldoarloch al oan 'e gong is, binne Rafe en Danny allebeide earste luitenant en piloat by de Amerikaanske Legerloftstriidkrêften, de foarrinner fan 'e Amerikaanske Loftmacht. Se binne yndield by in ienheid dy't ûnder befel stiet fan majoar Jimmy Doolittle. Evelyn Johnson is in legerferpleechster dy't Rafe in medysk ûndersyk ôfnimme moat wêrby't er by wize fan eachûndersyk letters op in kaart oan 'e wand oplêze moat. Dat slagget him lykwols net om't er lêsblyn is. Hy smeekt har om him net ôf te keuren, en om't se him oantreklik en sjarmant fynt, strykt se de hân oer it hert. Ut dy moeting komt yn 'e folgjende wiken in relaasje fuort.
Underwilens hat Rafe in oanfraach yntsjinne om as frijwilliger talitten te wurden ta it Eagle Squadron, in ôfdieling fan 'e Britske Royal Air Force dy't bestiet út Amerikaanske piloaten dy't as frijwilliger meifjochtsje wolle tsjin 'e Luftwaffe yn 'e Slach om Ingelân. Majoar Doolittle fertelt him dat er as sadanich akseptearre is. Om't Danny him oars ek as frijwilliger oanmeld hawwe soe, en om't Rafe him beskermje wol, makket er Danny wiis dat er troch syn superieuren nei it Eagle Squadron oerpleatst wurdt. As Rafe en Evelyn, dy't no smoarfereale opinoar binne, mei de oare piloaten en ferpleechsters in jûn yn New York út te dûnsjen geane, fertelt er har dat er de oare deis ôfsette sil nei Ingelân. Deselde jûns kriget Red Winkle, ien fan 'e oare piloaten, in relaasje mei Betty Bayer, ien fan Evelyn har kammeraatskes, in jong ferpleechster dy't noch mar santjin jier is en liigd hat oer har leeftyd om yn it leger te kinnen.
De oare deis set Rafe ôf nei Ingelân, dêr't er opnommen wurdt yn it Eagle Squadron. Hy blykt in tige kundich piloat te wêzen en wint al mei gauwens it respekt fan syn Britske wjergaders. Underwilens wurde Danny en de oare jonge piloaten út syn ienheid, en ek Evelyn en de oare jonge ferpleechsters, allegearre stasjonearre op Hickam Field, de legerbasis dy't fuort njonken it Marinestasjon Pearl Harbor leit, ûnder de reek fan Honolulu, op it Hawaiïaanske eilân Oahu. Dêr giet it libben syn kalme gonkje, yn skril kontrast mei de wanhopige striid dy't Rafe yn brieven oan Evelyn beskriuwt. Red Winkle skrabet al syn moed byinoar en freget Betty om mei him te trouwen; se ferlove harren en meitsje plannen foar in brulloft oer twa jier, as Betty njoggentjin wêze sil.
Inkele moannen nei't Rafe ôfset is nei Ingelân, komt it berjocht dat er by in loftgefjocht boppe It Kanaal delsketten en yn see delkommen is. De RAF nimt oan dat er dea is. Sa't Rafe him foar syn ôfreis op it hert drukt hie, bringt Danny persoanlik it skriklike nijs oan Evelyn oer. Neitiid bringe sy beiden mear tiid mei-inoar troch. It begjint as in foarm fan mienskiplike rouferwurking, mar it slacht al rillegau om yn wat oars. Danny merkt dat er foar Evelyn falt. Evelyn hat ek gefoelens foar Danny, mar pakt der ôfgryslik mei om, mei't se de oantins oan Rafe net ûntrou wêze wol. Pas as har kammeraatskes har oanfiterje om wurk fan Danny te meitsjen, om't se net har libben lang allinne en yn rou bliuwe kin, jout se ta oan har gefoelens. Nei't Danny har meinommen hat foar in ûnautorisearre flecht yn syn P-40 Warhawk, bedriuwe se de leafe yn ien fan 'e loadsen op it fleanfjild.
Evelyn en Danny binne skokt as op 'e jûn fan 6 desimber 1941 Rafe yn Pearl Harbor ferskynt, dy't út see rêden is troch Frânske fiskers en doe in skoft ûnderdûkt sitten hat yn beset Frankryk ear't er nei Ingelân ûntkomme koe. As Rafe ûntdekt dat syn faam en syn bêste freon ûnder syn ôfwêzigens in relaasje krigen hawwe, is er poer. Hy set mei de oare piloaten ôf nei in pleatslike bar dêr't er himsels bedrinke wol. Danny folget him lykwols en de beide mannen krije slaanderij, mar ûntkomme tegearre yn ien auto as de militêre plysje arrivearret. Neitiid falle se op it strân yn 'e auto yn 'e sliep.
Op 'e iere moarn fan 7 desimber 1941 set de Keizerlike Japanske Marine útein mei de Oanfal op Pearl Harbor, in ferrassingsbombardemint dat de Amerikaanske Pasifyske Float yn ien klap útskeakelje moat. De slachskippen yn 'e haven fan Pearl Harbor rinne swiere skea op en ytliken wurde ta sinken brocht. Oan board fan 'e USS West Virginia bemannet de negroïde kok Dorie Miller in stik loftdoelgeskut (in aksje wêrfoar't er letter as earste swarte it Navy Cross takend krije sil). Rafe en Danny wurde wekker fan 'e eksploazjes en wylst de Japanners alle fleantugen fan 'e Amerikaanske Legerloftstriidkrêften op 'e gruttere fleanfjilden ferneatigje, hastigje se har nei Wheeler Field, in fleanfjild foar fleantugen dy't neisjoen of reparearre wurde moatte. Dêr witte se mei twa P-40's yn 'e loft te kommen, wêrnei't se tegearre teminsten seis Japanske fleantugen delsjitte. Nei ôfrin fan it bombardemint helpe Rafe en Danny yn 'e haven om 'e bemanning fan 'e kapseisde USS Oklahoma te rêden, mar de help komt te let foar de bemanning fan 'e USS Arizona, dy't fêstsit yn it ûnderstboppest sinkende skip.
Underwilens hastigje Evelyn en de oare ferpleechsters har nei it legerhospitaal dêr't se wurkje, Tripler Army Hospital. Underweis wurde se besketten troch Japanske fleantugen en ienris yn it hospitaal arrivearre, moatte se earst de al oanwêzige pasjinten rêde troch se by de finsters wei te heljen, dêr't troch Japanske bombardeminten de ruten út blaasd wurde. Neitiid wurdt it hospitaal oerstreamd troch in stoartfloed oan ferwûnen. Evelyn rêdt ien ofsier it libbe troch in finger yn it gat yn syn halsslachier te stopjen, sadat er net deabliedt foar't de dokter oan him ta is. Uteinlik wurdt se troch in dokter nei bûten ta stjoerd om 'e triaazje te dwaan en derfoar te soargjen dat inkeld noch pasjinten binnenbrocht wurde dy't in kâns hawwe om har ferwûnings te oerlibjen. Dêr wurdt it stoflik omskot fan in ferpleechster by har brocht, dy't troch de Japanners deasketten is wylst hja it terrein fan 'e basis oerstiek yn 'e rjochting fan it sikehûs. It blykt Betty Bayer te wêzen.
De oare deis hâldt presidint fan 'e Feriene Steaten Franklin D. Roosevelt syn Day of Infamy-taspraak foar de radio en freget it Amerikaanske Kongres om in oarlochsferklearring út te furdigjen tsjin it Keizerryk Japan. De oerlibbenen fan it bombardemint wenje in betinking by foar de mear as 2.400 deaden. Koarte tiid letter wurde Danny en Rafe beiden oerpleatst nei de Feriene Steaten, dêr't se wer ûnder harren âlde kommandant Jimmy Doolittle komme te tsjinjen, dy't ûnderwilens promovearre is ta luitenant-kolonel. Foar't se ôfsette, seit Evelyn tsjin Rafe dat se swier is fan it bern fan Danny, mar se freget him dat foar Danny geheim te hâlden. Se fertelt it him inkeld om út te lizzen wêrom't se by Danny bliuwe sil, ek al is hy, Rafe, dejinge fan wa't se altyd wier hâlde sil.
Nei't se oankommen binne yn Kalifornje, wurde Danny en Rafe foar harren aksjes ûnder de Oanfal op Pearl Harbor beide promovearre ta de rang fan kaptein. Doolittle fertelt dat er befel krigen hat in geheime misje te plannen, dy't tige by tige gefaarlik wêze sil. Danny en Rafe biede harrensels dêr daliks foar oan, en jouwe har by de oare frijwilligers, ûnder wa ek harren maten Red Winkle en Gooz Wood. It folgjende fearnsjier oefenje Rafe, Danny en de oaren mei spesjaal oanpaste B-25 Mitchells fan it leger dêr't se mei leare moatte op te stiigjen fan in fleandekskip. Der wurdt harren ferteld dat se yn ferjilding foar de Oanfal op Pearl Harbor in bombardemint op 'e Japanske haadstêd Tokio útfiere sille. Yn april wurde se oan board fan it fleandekskip de USS Hornet útstjoerd foar dy oanfal (dy't nei de befelfierend ofsier bekend komme sil te stean as de Doolittle Raid).
It is de bedoeling dat de bommesmiters nei harren bombardemint fan Tokio rjocht troch fleane sille om úteinlik yn Sina te lânjen. De misje komt yn 'e swierrichheden as de USS Hornet al mear as 600 seemyl foar de Japanske kust troch de Japanners ûntdutsen wurdt, wylst it de bedoeling wie dat de B-25 Mitchells pas 400 seemyl út 'e kust wei opstiigje soene. Troch de ekstra ôfstân is it ûnwis oft se Sina wol helje kinne. Nei it bombardemint fan Tokio bliuwe de fleantugen fan Rafe en Danny byinoar. Se witte sûnder slimme skea út it loftrom fan Japan te kommen en beskikke krekt oer genôch brânstof om Sina te heljen. Rafe syn fleantúch makket dêr in needlâning yn in rysfjild, wêrnei't hy en syn bemanning yn in fjoergefjocht mei in Japanske militêre patrûlje ferwikkele reitsje. Se wurde rêden troch Danny, dy't de patrûlje mei syn boardkanonnen útskeakelet wylst er oerfljocht en in eintsje fierderop in needlâning makket.
As der mear Japanners opdaagjen komme, wurde sawol Rafe-en-dy as Danny en syn bemanning finzen nommen. De Amerikanen brekke lykwols los en witte alle Japanners te deadzjen, mar dêrby rekket Danny deadlik ferwûne as er Rafe mei syn eigen lichem beskermet. Wylst er yn it stjerren leit, fertelt Rafe him dat er heit wurdt. Mar mei syn lêste siken antwurdet Danny dat net hy, mar Rafe heit wurdt. Koarte tiid letter wurde de Amerikanen fûn troch Sineeske soldaten, dy't harren nei feilichheid liede. Rafe bringt Danny yn in deakiste mei werom nei Pearl Harbor, dêr't er weriene wurdt mei Evelyn.
Yn in epilooch fan 'e film libje Danny en Evelyn, dy't ûnderwilens troud binne, nei de oarloch op in boerespultsje yn Tennessee, dêr't se mei harren jonge soan Danny it grêf fan syn biologyske heit besykje. Neitiid nimt Rafe syn styfsoan mei foar in flecht yn it âlde dûbeldekkerfleantúch dat foarhinne eigendom wie fan Rafe syn heit.
Produksje
Pearl Harbor waard regissearre troch Michael Bay nei in senario dat skreaun wie troch Randall Wallace. Bay produsearre de film sels ek, y.g.m. Jerry Bruckheimer, foar de studio's Touchstone Pictures en Jerry Bruckheimer Films. Pearl Harbor hie in drege preproduksje, mei't Bay, en yn mindere mjitte Bruckheimer, oer in budget fan $208 miljoen beskikke woene, wylst Disney, de memme-ûndernimming fan Touchstone, dat bot oer de meuch gie. Bay woe ek op grafyske wize de ferskrikkings fan 'e oarloch sjen litte en hie der gjin belang by om, sa't Disney woe, in film te meitsjen dy't benammen rjochte wie op jongfolwoeksenen. Dy ûnienichheden holden de hiele preproduksjefaze oan, en Bay rûn ferskate kearen lulk fuort út gearkomsten mei de studiobazen fan Disney. Uteinlik waard it budget fêststeld op $140 miljoen.
Opnamen
Om 'e atmosfear fan it foaroarlochske Marinestasjon Pearl Harbor sa goed mooglik te rekreëarjen, fûnen de opnamen fan 'e film plak op it Hawaiïaanske eilân Oahu. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan John Schwartzman. In grut tal echte Amerikaanske militêren dy't yn Hawaiï stasjonearre wiene en in protte leden fan 'e pleatslike befolking waarden ynset as figuranten. Ek waard gebrûk makke fan 'e hjoeddeistige fasiliteiten fan 'e Amerikaanske Marine op Oahu.
Foar de sênes mei de fleandekskippen waard filme oan board fan 'e USS Lexington (in museumskip yn 'e haven fan Corpus Christi yn Teksas) en ek binne yn 'e film de fleandekskippen de USS Hornet en de USS Constellation en it slachskip de USS Texas te sjen. Yn 'e Baja Studios op it Kalifornysk Skiereilân yn Meksiko waard foar it filmjen fan skaalmodellen in filmset brûkt dy't earder ek tsjinst dien hie foar de opnamen fan 'e film Titanic (1997). Dêr waard û.m. it kapseizen en sinken fan ferskate slachskippen filme.
Distribúsje
De distribúsje fan Pearl Harbor waard fersoarge troch Buena Vista Pictures, in dochterûndernimming fan The Walt Disney Company. De film gie op 21 maaie 2001 op it Marinestasjon Pearl Harbor yn Hawaiï yn premiêre, wêrnei't er op 25 maaie 2001 yn 'e Amerikaanske bioskopen iepene. De soundtrack fan Pearl Harbor, mei de filmmuzyk fan Hans Zimmer, ferskynde op 22 maaie 2001. De film sels waard op 4 desimber 2001 útbrocht op VHS-keapfideo en dvd. Yn 2002 waard fan Pearl Harbor ek in director's cut-ferzje útbrocht, dy't likernôch in minút ekstra materiaal befette.
Historisiteit
Pearl Harbor wie kontroversjeel om't de makkers oan 'e iene kant nochal wat frijheid nommen hiene mei it gefoelige histoaryske materiaal, wylst der oan 'e oare kant frijwat flaters yn 'e film sieten, yn 'e foarm fan ynkonsekwintheden en anagronismen. It National Geographic Channel produsearre in dokumintêre mei de titel Beyond the Movie: Pearl Harbor, wêryn't de ûnhistoaryske plotpunten en flaters opsomme waarden. Ien fan 'e meast neamde ûngerjochtichheden yn 'e film wie dat it personaazje fan Ben Affleck, in ofsier yn 'e Amerikaanske Legerloftstriidkrêften, him oansleat by de Britske Royal Air Force om yn 'e Slach om Ingelân te fjochtsjen. Dat is ûnmooglik, om't it Amerikaanske militêren strang ferbean wie om yn 'e kriichsmacht fan in oare lân te tsjinjen. (Guon Amerikaanske boargers sleaten har wol by de RAF oan.)
Sa mooglik noch mear argewaasje joech it feit dat de Slach om Ingelân yn 'e film yn 'e earste moannen fan 1941 blykber noch geande is, wylst dat diel fan 'e Twadde Wrâldoarloch yn it echt yn oktober 1940 einige. Pynlik wie de sêne wêryn't toand wurdt hoe't Japanske fleantugen it sikehûs en de medyske stêf fan 'e Amerikaanske basis mei opsetsin ûnder fjoer nimme, hoewol't de Japanners it marinehospitaal yn it echt gewurde lieten en der mar ien lid fan 'e medyske stêf by de oanfal op Pearl Harbor omkaam, doe't er him dwers oer it terrein fan basis hastige om op syn post te kommen.
Der wie ek in protte krityk op 'e ferfanging fan wiere, histoaryske persoanen troch fiktive personaazjes om it ferhaal geriivjen, in praktyk dy't troch Amerikaanske oarlochsfeteranen omskreaun waard as "misbrûk fan 'e dichterlike frijheid". De rol fan 'e personaazjes fan Affleck en Josh Hartnett ûnder de oanfal op Pearl Harbor komt frijwol oerien mei de echte dieden fan 'e twadde luitenanten George Welch en Kenneth M. Taylor, dy't mei harren P-40 Warhawks yn 'e loft wisten te kommen en tegearre teminsten seis Japanners delskeaten. Taylor, dy't yn novimber 2006 ferstoar, neamde de film "in stik rotsoai" en "ferwrongen".
De slimste krityk wie der op 'e punten yn 'e film dêr't de makkers wiere histoaryske foarfallen nei eigen goedfinen oanpast hiene, sûnder lykfol hokker oare reden as fergrutting fan 'e dramatyk. Sa ûntfong admiraal Husband E. Kimmel, de kommandant fan 'e Amerikaanske Pasifyske Float, it rapport dat der by de yngong fan 'e lagune Pearl Harbor in Japanske dwerchûnderseeër ta sinken brocht wie, pas nei't it bombardemint al begûn wie. Ek ûntfong er de earste warskôging út Washington, D.C. dat der wolris in Japanske oanfal komme koe, pas ferskate oeren nei ôfrin fan it bombardemint.
In oar, soartgelikens foarbyld is de sêne folgjend op 'e oanfal op Pearl Harbor, wêryn't presidint Franklin D. Roosevelt in bombardemint op Japansk grûngebiet easket ta ferjilding en admiraal Chester W. Nimitz en generaal George Marshall úthâlde dat soks net mooglik is, hoewol't se dêr yn it echt krekt fûleindige foarstanners fan wiene. As noch minder beoardiele waard wat dêrnei bart: as Roosevelt, dy't yn dat diel yn syn libben troch polio ferlamme en oan in rolstoel klústere wie, stean giet om sjen te litten dat alles mooglik is as jin it mar wolle. Dat barde yn it echt nea en waard troch kritisy fan 'e film ôfdien as poere stimmingmakkerij. It selde jildt foar de sêne wêryn't de Japanske admiraal Isoroku Yamamoto oer de oanfal op Pearl Harbor seit "Ik bin bang dat we inkeld in sliepende reus wekker makke hawwe." Dy útspraak waard troch Michael Bay kopiëarre út 'e film Tora! Tora! Tora!, út 1970, mar der bestiet gjin skyn fan bewiis dat Yamamoto dat echt sein hat.
De ôfbylding fan 'e planning, útfiering en neisleep fan 'e Doolittle Raid, ta einbeslút, is ien fan 'e meast histoarysk ynkorrekte dielen fan 'e film. Los fan lytse oanpassings fan 'e wurklikheid en it ek hjir wer ynfoegjen fan 'e beide haadpersoanen yn it plak fan wiere, histoaryske piloaten, wurdt folslein bûten beskôging litten dat behalven Tokio ek oare Japanske stêden bombardearre waarden. It ûnbidige spoar fan ferwoastging dat it bombardemint yn 'e film lûkt, is nearne op basearre mei't de Doolittle Raid yn wurklikheid net mear as minimale skea oanrjochte en foar de Japanners, dy't har feilich waand hiene, benammen in psychologyske klap wie. En it gefjocht oan 'e ein fan 'e film, tusken de bemanning fan ien fan 'e B-25 Mitchells en in Japanske patrûlje yn beset Sina, is nea bard en troch Bay folslein út 'e tomme sûgd.
Op it mêd fan anagronismen moat yn it foarste plak neamd wurde dat in protte fan 'e marineskippen dy't yn 'e film te sjen binne, eins fan folle letter datum binne. No kin dat de makkers net bot oanrekkene wurde, om't der op in pear museumskippen nei hast gjin marineskippen út 1941 mear besteane. Mar se hiene wol wat mear besykje kind om 'e brûkte skippen troch tapassing special effects (eat dêr't by ûntploffings net foar skromme waard) op 'e juste skippen lykje te litten. Fierders fleane der yn 'e film ferskate types fleantugen om foarôfgeande oan it jier dat se yntrodusearre waarden, lykas de dûbeldekker oan it begjin fan 'e film, yn 1923, in Boeing-Stearman Model 75 dy't pas yn 'e twadde helte fan 'e 1930-er jierren foar kommersjeel gebrûk beskikber kaam, en in Dútske Focke Wulf 190, dy't yn 1940 meidocht oan 'e Slach om Ingelân, hoewol't er pas yn 1941 yn gebrûk nommen waard.
Oare foarbylden fan anagronismen binne in matroas mei in pakje Marlboro Light-sigaretten yn 'e bûse, dy't pas yn 1972 op 'e merk kamen, en it shot fan it Amerikaansk Ministearje fan Oarloch, dat dúdlik de gevel fan it Kapitoal sjen lit, wylst it ministearje yn 1941 húsfêste wie yn it War Department Building yn 'e wyk Foggy Bottom (en dêrom ek gauris sa neamd waard).
In foarbyld fan in steurende ynkonsekwintheid is de akteur Michael Milhoan, dy't it earst yn byld komt as in majoar fan it Amerikaanske Leger dy't admiraal Kimmel advisearret oangeande de ferdigening fan Oahu. Op 'e moarn fan 'e oanfal is er lykwols ynienen de befelfierend ofsier fan in radarstasjon, dy't oansprutsen wurdt as "luitenant", mar de ynsinjes fan in kaptein draacht.
Untfangst
Pearl Harbor krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes. Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times joech de film 11/2 fan 5 stjerren en skreau: "Pearl Harbor is in film fan twa oeren dêr't trije oeren foar útlutsen binne, oer hoe't de Japanners op 7 desimber 1941 in ferrassingsoanfal útfierden op in Amerikaanske trijehoeksferhâlding. It sintrale diel fan 'e film is 40 minuten fan oerstallige special effects, omjûn troch in leafdesferhaal fan ferbluffende banaliteit. De film is regissearre sûnder elegânsje, fisy of orizjinaliteit, en hoewol't jo miskien regels dialooch sitearje kinne as jo út 'e bioskoop komme, sil dat net wêze om't jo de tekst bewûnderje." Ebert hie ek krityk op it loopke dat de film naam mei de histoaryske feiten: "Der is gjin gefoel foar skiednis, strategy of kontekst; neffens dizze film foel Japan Pearl Harbor oan om't de Feriene Steaten de Japanske oalje-oanfier ôfsniene en se noch mar foar oardel jier foarrie hiene. Soe it begjinnen fan in oarloch de brânstofproblemen oplosse? Hiene se miskien ek ymperialistyske plannen? Dêroer seit de film neat."
Yn The New York Times skreau A.O. Scott: "Frijwol eltse regel fan it senario falt de akteurs út 'e mûle mei it leaden rinkkinkjen fan útlis, ôfwiksele mei minne dialooch út komeedzjesearjes." De krante USA Today joech de film 2 fan 4 stjerren en skreau: "Skippen, fleantugen en wetter ûntbrâne en botse yn Pearl Harbor, mar dat is dan ek it iennichste dat dat docht yn ien fan 'e sufste românses yn oarlochstiid ea ferfilme." Peter Travers fan it tydskrift Rolling Stone murk op: "Affleck, Hartnett en Beckinsale – in Britske aktrise sûnder ek mar ien inkele regel tekst dy't it wurdich is om har oannimlike Amerikaanske aksint te brûken – binne oantreklike akteurs, mar se kinne dizze beskimmele trijehoeksferhâlding gjin libben ynblaze."
Yn Time hie ek Richard Schickel krityk op 'e trijehoeksferhâlding yn 'e film: "It ferget in protte geduld fan in publyk om sitten te bliuwen troch al it getreuzel hinne. It meie dan aardige jongelju wêze, mar se gripe inoar bepaald net gek fan hertstocht fêst. It is krekt as witte se dat se ienris diel útmeitsje sille fan 'e Grutste Generaasje en wolle se [net ien] oanstjit jaan." Owen Gleiberman yn Entertainment Weekly wie positiver, en joech de film as sifer in 71/2. Hy hie fral lof foar de sênes oer de oanfal op Pearl Harbor. Neffens Andrew Sarris, dy't skreau foar de The New York Observer, gie Pearl Harbor net sasear oer de Twadde Wrâldoarloch, mar oer films oer de Twadde Wrâldoarloch. Hy fûn ek dat dêr neat mis mei wie.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Pearl Harbor in leech goedkarringspersintaazje fan 24%, basearre op 192 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Pearl Harbor wol de Titanic fan 'e oarlochsfilms wêze, mar it is net mear as in flauwe românse dy't smoarfol sit mei bespotlik minne dialooch. De fjirtich minuten duorjende aksjesênes [oer de Oanfal op Pearl Harbor] binne lykwols spektakulêr." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Pearl Harbor in goedkarringspersintaazje fan 44%, basearre op 35 resinsjes.
Opbringst
Pearl Harbor brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $198,5 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $250,7 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $449,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $140 miljoen betsjut dat in winst fan $309,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Pearl Harbor de op fiif nei meast opbringende film fan 2001. It wie ek de op twa nei meast opbringende romantyske dramafilm aller tiden, dy't inkeld ûnderdie foar Titanic en Ghost. Nei't Pearl Harbor op 4 desimber 2001 beskikber kommen wie op VHS-keapfideo en dvd, giene der allinnich al yn 'e earste wike yn 'e Feriene Steaten mear as 7 miljoen eksimplaren fan 'e film oer de toanbank, ter wearde fan $130 miljoen.
Prizen
Pearl Harbor waard yn 2002 nominearre foar de Golden Globes foar bêste orizjinele liet (There You'll Be fan Diane Warren) en bêste orizjinele filmmuzyk (Hans Zimmer), mar wûn net ien fan beiden. By de Oscars waard de film nominearre foar fjouwer prizen, wêrûnder dy foar bêste orizjinele liet (There You'll Be), bêste fisuele effekten (Eric Brevig, John Frazier, Ben Snow en Ed Hirsh) en bêste lûd (Greg P. Russell, Peter J. Devlin en Kevin O'Connell). Pearl Harbor wûn de Oscar foar bêste lûdsmontaazje (George Watters II en Christopher Boyes). De film wûn ek de MTV Movie Award foar bêste rige aksjesênes foar de werjefte fan 'e Oanfal op Pearl Harbor. Fierders waard Pearl Harbor nominearre foar njoggen Golden Raspberry Awards foar de minste prestaasjes op it mêd fan film.
Beverwyk
Beverwyk (Nederlânsk en offisjeel: Beverwijk) is in stêd en gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. As stêd krige Beverwyk yn 1298 stedsrjochten, in barren dat sjoen wurde kin as it begjin fan it gemeentlik bestjoer. De gemeente hat 40.182 ynwenners (31 maart 2015) en beslacht in oerflak fan 19,60 km². De gemeente Beverwyk makket diel út fan it gearwurkingsferbûn IJmond.
Beverwyk leit yn it súdwesten fan Noard-Hollân, sa'n 20 kilometer benoardwesten Amsterdam en sa'n 15 kilometer benoarden Haarlim. De gemeente grinzget yn it westen oan 'e Noardsee.
Diez
Diez is in stêd yn de Rhein-Lahn-Kreis yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. De namme fan dit plak wurdt yn Frysktalige en Nederlânsktalige teksten dy't ferbân hâlde mei it Hûs Oranje-Nassau ornaris stavere as Dietz (bgl. Willem Freark fan Nassau-Dietz), wat ek de histoaryske Dútsktalige stavering is.
Geografy
It sintrum fan de stêd leit fjouwer kilometer súdwestlik fan Limburch oan de Lahn en 31 kilometer eastlik fan Koblenz. De stêd Limburch leit yn Hessen en grinzget fuort oan Diez. Troch Diez streamt de Lahn, dy't de grins foarmet tusken it noardlike Westerwâld en it súdlik lizzende Taunusberchtme. Yn Diez mûnet de Aar yn de Lahn, dy't yn Lahnstein yn de Ryn útmûnet. It iennige stedsdiel Freiendiez leit eastlik fan it sintrum oan de Aar. Oant 1938 wie dat in selstannige gemeente. Nei de gearfoeging mei Diez waard it Diez-Ost neamt, mar op fersyk fan de bewenners krige it yn 1988 de namme Freiendiez werom.
Skiednis
Diez waard yn 790 foar it earst as  Theodissa yn in oarkonde fan Karel de Grutte as besit fan de abdij Prüm neamd. Yn 1150 ûnstie it greefskip Diez, werfan't it plak Diez de haadstêd waard. Yn 1329 waard Diez troch Loadewyk de Beier stedsjrochten ferliend en Diez krige stedsmuorren mei fiif tuorren.
Yn 1634 nadere de Spaanske prins Ferdinand mei syn troepen de stêd. De ynwenners hienen de stêd mei harren meast weardefolle ferlitten. Mar de moedige Sofia Hedwich fan Breunswyk-Wolfenbüttel, de widdo fan steedhâlder Ernst Kasimir, kaam de infante yn 'e mjitte en noege him mei hege ofsieren út om by har te iten. De doe jonge prins gyng op de útnoeging yn en sparre tanksij de grevinne de stêd. By it ferlitten fan Diez seach de prins der persoanlik op ta dat alle troepen harren sûnder plonderjen weromlutsen út de stêd.
Op 16 en 17 septimber 1796 fûn yn de Earste Koalysjekriich yn de omkriten tusken Diez en Limburch tusken de Frânsen en Eastenrikers de Slach by Limburch plak. De Frânsen moasten harren oer de Lahnbrêge weromlûke. Om de efterneisittende Eastenrikers te kearen stieken de Frânsen de ticht op inoar steande hûzen by de brêge yn 'e brân. Elts dy't besocht it fjoer te dwêsten skeaten hja dea en sa baarnde in grut part fan de histoaryske stêd ôf.
It besjen wurdich
De stedsmuorre en resten fan in 14e/15e-iuwske poarte binne noch diels bewarre.
Oan de noardlike stedsrâne leit it barokke slot Oranienstein, dat Albertine Agnes (1634–1696) yn 1684 oer de resten fan in benediktynsk kleaster bouwe liet. Har muoikesizzer Henriette Amalia fan Anhalt-Dessau liet it yn 1696-1705 ferbouwe.
Big Sandy Creek (Kolorado)
thumb|225px|Colorado State Highway 96 in Kiowa County krúst de stream
List fan planetoïden 87301-87400
Dit is in list fan planetoïden 87301-87400.
Big Sandy Creek (Kolorado)
Grutte stikken fan de stream lizze meastentiids drûch oan it oerflak, hoewol't der ûnder de grûn dan noch wol wetter rint. Big Sandy Creek begjint by Peyton yn El Paso County en rint troch Elbert County, Lincoln County, Cheyenne County en Kiowa County foardat er op in hichte fan 1081 m, eastlik fan Lamar, yn de Arkansas útmûnet.
ISO 3166
De ISO 3166-noarm is in standert foar de kodearring fan geografyske ienheden, publisearre troch de Ynternasjonale Organisaasje foar Standerdisaasje (ISO). De offisjele namme fan de noarm is Codes for the representation of names of countries and their subdivisions ("Koades foar de represintaasje fan nammen fan lannen en harren ûnderferdielings").
De noarm bestiet út trije parten:
American Pie (film)
American Pie is in Amerikaanske gross-out-komeedzje-jeugdfilm út 1999 ûnder rezjy fan Paul Weitz en Chris Weitz, mei yn 'e haadrollen Jason Biggs, Chris Klein en Thomas Ian Nicholas. It ferhaal giet oer in fjouwertal jonges dy't yn it eksamenjier fan 'e middelbere skoalle sitte en obsedearre reitsje troch it idee dat se foar de ein fan it skoaljier foar it earst seks hawwe moatte. De bizarre plannen dy't se betinke om dat te berikken, jouwe oanlieding ta hiel wat hilariteit.
De titel fan 'e film is ûntliend oan it liet mei deselde namme en betsjut "Amerikaanske [apel]taart". Yn 'e film ferwiist it nei in sêne wêryn't ien fan 'e jonges trappearre wurdt as er masturbearret mei in apeltaart nei't immen him ferteld hat dat it fingerjen fan in famke oanfielt as "waarme apeltaart".
Hoewol't American Pie fan 'e filmkritisy mingde resinsjes krige, groeide de film yn 'e bioskopen út ta in reuseftich kommersjeel súkses, dat oanlieding joech ta it ûntstean fan 'e filmsearje American Pie. It folgjende diel, American Pie 2, kaam út 2001. De film American Pie hie in ûnbidige ynfloed op 'e Amerikaanske (en dêrmei de Westerske) popkultuer en wie bgl. feranwurdlik foar it yntrodusearjen fan 'e term "milf" yn it deistich taalgebrûk.
Plot
Yn it (fiktive) plak East Great Falls, yn it súdwesten fan Neder-Michigan, sitte fjouwer freonen yn it eksamenjier fan 'e middelbere skoalle op 'e East Great Falls High School. Jim Levenstein is in bleue jonge dy't net wit hoe't er mei famkes prate moat. (Dat syn heit Noah him allegeduerigen goedbedoelde mar alderferskuorrendst ûnnoflike advizen oer seksualiteit besiket te jaan, helpt net echt.) Chris "Oz" Ostreicher is in sportiveling, dy't lid is fan it lacrosseteam fan 'e skoalle. Kevin Myers is de gewoanste fan 'e groep. Hy hat in faam, de tsjeppe blonde Vicky Lathum, mei wa't er graach op bêd wol. Sy twifelet lykwols en hy wit net krekt hoe't er har safier krije kin sûnder har by him wei te driuwen. Paul Finch, ta einbeslút, is in boekige jonge en wat in singelier type, mei't er besiket himsels oerkomme te litten as in ferfine leafhawwer fan 'e hegere kultuer.
De fjouwer freonen binne allegear noch faam en sjogge langjend út nei de earste kear dat se seksuele omgong hawwe sille mei in famke. Op in jûn geane se nei in feest dat holden wurdt yn in filla oan 'e igge fan 'e Michiganmar, dy't eigendom is fan 'e famylje fan harren klasgenoat Steve Stifler. Dyselde is in lûdroftige narder dy't noch mear as de fjouwer freonen allinne mar oan seks tinkt, mar oars as harren al mei ferskate famkes op bêd west hat en gjin kâns foarby gean lit om harren dat yn te wriuwen. Op it feest sjogge twa oare klasgenoaten, de ûnôfskiedlike Justin en John, in foto oan 'e wand hingjen fan 'e kreaze mem fan Stifler, dy't se betitelje as in milf. Jim, Oz, Kevin en Finch geane mei grutte plannen nei it feest ta, mar dy rinne allegear op 'e non. As se harren nerdige klasgenoat Chuck Sherman, dy't himsels de 'Sherminator' neamt (in ferwizing nei de Terminator), de oare moarns mei in famke út ien fan 'e sliepkeamers kommen sjogge en foar it ferstân krije dat sels dy sukkel al seks hân hat, slute se mei syn fjouweren in ferbûn om foar de ein fan it skoaljier harren fammesteat kwyt te reitsjen.
Jim kriget fan Kevin en Oz te hearren dat de fagina fan in famke by it fingerjen oanfielt as "waarme apeltaart". As er letter op in middei nei skoaltiid thúskomt en dêr in farsk bakte apeltaart op it oanrjocht oantreft, mei in bryfke fan syn mem derby dat se in oerke fuort is, kriget er in idee. Nei't er der earst in pear fingers yn stutsen hat, beslút er it derop te weagjen. Underwilens komt syn heit dy deis wat earder thús fan it wurk. As er de koken ynrint, treft er dêr Jim mei de broek op 'e knibbels op it oanrjocht oan wylst er him oan 'e apeltaart fergrypt.
Kevin oerspilet ûnderwilens syn hân troch te fluch te fier te gean mei Vicky en bedjert it sa by har, dat hy moat it wer goed sjen te meitsjen. Hy kriget help út ûnferwachte hoeke. Vicky har bêste freondinne Jessica kin nammentlik Vicky har gewifel en geweef oer de fraach oft se no al of net mei Kevin op bêd gean sil, net mear oanhearre, dat se leit Kevin út hoe't er it mei Vicky hawwe moat. Vicky hat noch nea in orgasme hân, en Kevin moat soargje dat se dat wol kriget. As Vicky ienris ûntdutsen hat hoe hearlik seks wêze kin, sil se gau oer har twifelriedigens hinne wêze. Kevin beseft lykwols dat er net krekt wit hoe't er syn faam in orgasme besoargje moat, want hy miende dat er Vicky by harren geflikfloai al ferskate kearen klearkomme litten hie. Dat falen goed te meitsjen is foar him al rillegau net mear inkeld in manear om har op bêd te krijen, mar ek in prinsipekwestje, om't er net de iennichste wêze wol dy't fan harren seksuele hannelings genietet.
Oz besiket earst op knoffelige wize in studinte te ferlieden, mar dy jout him de rie om tenei earst mei in famke te praten en yntelliginte fragen te stellen en in goede harker te wêzen. Nei dêr in skoft oer neiprakkesearre te hawwen, beslút Oz dat alle famkes mei wa't er ornaris omgiet, him te goed kenne om ea leauwe te sillen dat er in goede harker wêze kin. Hy ornearret lykwols dat it koar fan 'e skoalle in ûnoansprutsen reservoir fan gaadlike famkes befettet, mei't er dêr altyd mei in bôge omhinne rûn is, sadat dy neat fan him ôfwitte. Sadwaande jout er him op foar it koar, dêr't er al rillegau better yn 'e kunde komt mei Heather. Hja besiket sels ien fan 'e lacrossewedstriden fan syn team en freget him om mei har nei it lêstejiers dûnsfeest (prom) te gean, dêr't er daliks ja op seit. Oz komt lykwols yn 'e swierrichheden as Heather troch syn eigen sleauwe hâlden en dragen syn reputaasje gewaar wurdt en har útnûging weromnimt.