cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johan van der Veen
Johan van der Veen (Dokkum, 15 augustus 1981) wie de sjonger út Wergea dy't mei Mirjam Timmer Twarres foarme. Hy wûn mei syn jeugdfreondinne Mirjam yn 1999 de twadde priis en de publykspriis fan it Sjongfestival Liet, mei it ferske Wêr Bisto. Fan dit nûmer mocht as priis in single opnomd wurde. De single kaam op 10 july 2000 út, en helle in notearring ûnderyn de Mega Top 100.
Ein 2003 besluet it twatal út elkoar te gean. Johan van der Veen hat dêrnei in administrative baan fûn.
Ataksy fan Friedreich
Letter die bliken dat Johan de erflike spiersykte Ataksy fan Friedreich hat, in sykte dy't net oerbetterje kin en dy't alle spieren ôfstjerren docht. Der binne gjin medisinen foar.
Yn it EO-programma Hoe is het toch met... fan Bert van Leeuwen ferhelje Mirjam en Johan yn 2011 wiidweidich oer harren súkses en de sykte fan Johan. Johan wennet mei syn man Vincent yn Wergea.
Manon Flier
thumb|left|240px|Manon Flier thumb|left|240px|Manon Flier Manon Flier (Nieuwleusen, 8 febrewaris 1984) is in Nederlânske follybalster.
Flier spile yn it seizoen 2008-2009 yn Itaalje by Jesi. Yn it seizoen 2009-2010 spile hja by Novara, dêr't se ek yn 2004-2005 spile. Oant heal 2011 spile hja by Scavolini Pesaro. Yn Itaalje wurdt Flier sjoen as ien fan de topspylsters yn de follybalwrâld. Heal 2011 makke Flier de oerstap fan Itaalje nei Japan, hja sil spylje foar de klup Toray Arrow
Yn it jier 2001 makke Flier har debút foar de Nederlânske follybalploech. Fan 2005 oant 2008 spile Flier mei in protte oare spylsters fan it Nederlânske follybalploech by Martinus. Yn dy perioade besocht se har te kwalifisearjen foar de Olympyske Simmerspullen fan 2008, de road to Beijing. Dat mislearre lykwols. Underwilens hat de ploech de road to London ynset. Mei de ploech waard der yn 2007 op it grutte World Grand Prix goud helle en wie der in sulveren medalje op it Europeesk kampioenskip follybal yn 2009. Op 15 novimber 2010 hat Manon Flier 318 ynterlannen efter har namme stean.
Utsjoch
Utsjoch is in eardere delsetting noard fan Ginnum yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De namme wurdt ek neamd as Sathe Utsjuch en as fjildnamme  't Uytsjoeg. De betsjutting is geandewei feroare fan 'tiuch' as 'mienskiplik stik lân' nei it tsjintwurdige 'útsicht'.
Caitlin Rose
thumb|Caitlin Rose by in konsert yn [[Orlando]] Caitlin Rose (Dallas, Teksas, 23 juny 1987) is in Amerikaanske Country-sjongster.
Karriêre
Har yn 2010 ferskynde debútalbum Own Side Now krige in positive ûntfangst fan de fakparse. De redaksje fan de Dútske útjefte fan muzyktydskrift Rolling Stone rekkene de plaat ta „Die besten Alben 2010“. Caitlin Rosie trede op by Into the Great Wide Open fan 2011
Reuzen (boek)
Reuzen, ek wol it Boek fan de Reuzen of Ogias de Reus neamd, is in algemien as apokryf beskôge joadske religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. Men is fan tinken dat Reuzen basearre is op it Boek fan de Skôgers, dat ûnderdiel útmakket fan it geskrift Henoch. Dat is in pseudepigrafyske tekst ûnder de namme fan 'e bibelske persoan Henoch, de oerpake fan Noäch. It Boek fan de Skôgers is sels wer basearre op in frij obskuere passaazje yn it bibelboek Genesis (Gen. 6:1-4, om persiis te wêzen), wêryn't ferhelle wurdt fan 'e fal fan guon ingels, dy't fereale rekken op minsklike froulju en by har in ras fan reuzen, de Nefilim, oansetten. De anonime skriuwer fan Reuzen liket mei syn wurk besocht te hawwen om 'e lakunes yn it Boek fan de Skôgers op te foljen mei details oer de reuzen en harren neiteam.
Oerlevering
Yn 'e midden fan 'e tweintichste iuw waarden mank de Deade-Seerôlen te Qumran sân Arameesktalige fragminten fan Reuzen weromfûn (1Q23, 2Q26, 4Q203, 4Q530-532 en 6Q8), wat oannimlik makket dat de tekst oarspronklik yn it Arameesk skreaun wie. Syn oanwêzichheid te Qumran betsjut dat it datearre wurde moat foàr de twadde iuw f.Kr. Reuzen waard letter ûnderdiel fan it manigeïstysk leauwe, dat it boek benammen yn Sintraal-Aazje in wide fersprieding besoarge. Der binne oersettings oerlevere yn it Gryksk, it Perzysk, it Syrysk, it Arabysk, it Sogdysk en it Oeigoersk, al is eltse ferzje min ofte mear ferwrongen troch de ynkorporaasje fan pleatslike myten en sêgen.
Ynhâld
Reuzen ferhellet hoe't guon reuzen, Ohya, Hahya en Mahway, de soannen fan fallene ingels, dreamen krije wêryn't de bibelske Sûndfloed foarsein wurdt, en wat se dêrop dogge om it ûnheil ôf te warjen. It ferhaal konsintrearret him benammen op Ohya, of Ogias, dy't in draak ferslacht. Dyselde wurdt ek neamd yn 'e joadske Talmoed (Nidah, haadstik 9), dêr't fermeld stiet dat de keningen Sichon fan Chesbon en Og fan Bazan (sjoch: Numeri 21:21-35), dy't de Israeliten ferslaan moasten om yn it Unthjitten Lân te kommen, bruorren faninoar wiene en soannen fan Ohya, de soan fan Sjemhazai (ien fan 'e lieders fan 'e fallene ingels). De ferzje dy't te Qumran fûn is, belûkt fierders ek de Sûmearyske held Gilgamesj en it meunster Humbaba by it ferhaal, as selskipslju fan Ohya.
Strjitten yn Sint-Anne
De Strjitten yn Sint-Anne:
thumb|Aldebildtdyk 201 thumb|Aldebildtdyk 331 thumb|Aldebildtdyk 433 thumb|Van Harenstrjitte 8 thumb|Van Harenstrjitte 14 thumb|Van Harenstrjitte 18 thumb|Van Harenstrjitte 24 thumb|Van Harenstraat 26 thumb|Van Harenstrjitte 124 thumb|Middelwei-East 157 thumb|Schuringaweg 63 thumb|Schuringawei 63 thumb|Schuringawei 63 thumb|Steedhâlderswei 75 thumb|Steedhâlderswei 80
Brigdamme
Brigdamme wie yn de Midsiuwen in selsstannige parochy. Yn 1205 waard it plak foar it earst neamd. Yn 1562 baarnde de tsjerke ôf en waard net wer fannijs boud. Op it âld tsjerkhôf stiet no in pjutteboartersplak. Brigdamme wie in eigen hearlikheid en gemeente oant 1816. Fan 1816-1966 hearde Brigdamme by de gemeente Sint Laurens, dy't op 1 july fan dat jier opheft en oan Middelburch taheakke waard.
Peter Sijbenga
Peter Sijbenga (Ljouwert, 1964) is komponist en multy-ynstrumintalist út Reduzum. Hy spilet basgitaar, elektroanika, gitaar, synthesizer, toetsynstruminten en hy sjongt. Fan 1985 oant 1987 siet er yn 'e Fryske punkband It Dockumer Lokaeltsje. Letter spile er yn Deinum, dêr't er ien Frysktalige (Bernewrâld) en ien Ingelsktalige CD mei útbrocht.
De lêste jierren makket Sijbenga ek geregeld Fryske oersettingen foar teäter en skriuwt er toanielteksten. De tekst foar de famyljefoarstelling "It Geheim fan 'e Kânselier" fan Tryater, dy't jannewaris 2012 yn premjêre gong, is troch him skreaun.
Into the Great Wide Open
Into the Great Wide Open, gauris ôfkoarte ta ITGWO, is in trijedeisk muzykfestival dat elts jier yn it earste wykein fan 'e moanne septimber holden wurdt op it Fryske Waadeilân Flylân. De namme fan it evenemint is in ferwizing nei it album mei deselde namme fan Tom Petty. It betsjut letterlik: "De Grutte Utstrutsen Iepen Romte Yn". Into the Great Wide Open bestiet sûnt 2009 en stelt popmuzyk sintraal. Dêrnjonken hat it festival in râneprogrammearring mei byldzjende keunst, film, oare kulturele ûnderwerpen en aktiviteiten foar bern. Der komme elts jier sa'n 6.000 oant 7.000 minsken op Into the Great Wide Open ôf. Flylanners meie der fergees hinne, wat yn 2018 750 fan harren diene (sadat dat jiers It totale besikersoantal útkaam op 7.750).
Neiere beskriuwing
Oars as in soad oare muzykfestivals rjochtet Into the Great Wide Open him op kultuerleafhawwers mei of sûnder bern, dy't op 'e siik binne nei mear djipgong yn 'e festivalûnderfining, mar tagelyk ek nei rêst, natoer en diversiteit. It evenemint hat de namme dat it fral 'hipstergesinnen' út Hollân lûkt, mar yn 2018 trof sjoernalist Jacob Haagsma fan 'e Ljouwerter Krante der ek in soad Friezen en Grinslanners oan. It evenemint wurket gear mei Camping De Stortemelk, dêr't in grut diel fan 'e festivalgongers ûnderdak fynt. De eigentlike muzykoptredens fine elts jier plak op ferskate lokaasjes op Flylân.
De haadlokaasje wurdt altyd foarme troch it sportfjild fan East-Flylân, dêr't in poppoadium, iterij en keunst foar en troch bern te finen is. Dêrnjonken binne der ek poadia yn 'e bosk, by de iisbaan en yn 'e dunen. Fierders wurde soms optredens organisearre yn 'e tún fan 'e Nikolaastsjerke, yn it tsjerkegebou sels of op oare plakken binnen de beboude kom fan East-Flylân. Inkele muzikanten dy't alris op Into the Great Wide Open optreden hawwe, binne Meindert Talma, múm, Caitlin Rose en Agnes Obel. Under it festival is der ek elts jier in keunstrûte útset op it eastlike diel fan Flylân.
Bern
Bern wurde op Into the Great Wide Open sjoen as folweardige festivalgongers. Foar harren set de organisaasje in útdaagjend kultueredukatyf program op, wêrby't keunstners foar harren in stimulearjend om-en-by skeppe, mei in breed oanbod oan spannende en/of fermaaklike aktiviteiten.
Artist in residence
Elts jier nûget de organisaasje fan Into the Great Wide Open in keunstner út om in perioade foarôfgeande oan it festival op Flylân troch te bringen. Yn dy tiid kin hy of sy dan as offisjele artist in residence wurk ûntwikkelje dat op it festival oan it publyk presintearre wurdt.
François Bourgeon
François Bourgeon, (Parys 5 july 1945) is in Frânske skriuwer en makker fan tekenteltsjes.
Biografy
Bourgeon trochrûn de keunstakadeemje wêrnei't hy as master-glêskeunstner oan it wurk gie. Syn ûnderfinings op dat mêd hawwe letter syn tekentechnyk bot beynfloede, benammen as er yn kleur wurket.
Yn it wykblêd Lisette ferskynden syn earste tekenings en ek syn earste stripferhaal fan 14 platen, "L'ennemi vient de la mer". Dêrnei kaam er yn tsjinst by Fleurus, dêr't hy in tal koarte ferhalen makke foar it wykblêd Fripounet en yn Djin syn earste wiere personaazjes skoep, Beatrijs en Coen, op senario's fan Robert Génin.
Bourgeon tekene dêrneist foar Hachette en bewurke twa ferhalen fan Jules Verne ("Le Serpent de mer" en "Le Secret de Wilhelm Storitz") foar it wykblêd Pif en makke in "midsiuwsk" album fan 30 platen (Maître Guillaume et le journal des bâtisseurs de cathédrales, 1978).
Yn 1979 set er yn it blêd Circus útein mei syn earste (takomstige) bestseller: "Les Passagers du vent". Op it festival fan Angoulême fan 1980 waard hy foar it earste diel ("La fille sous la dunette") útroppen as bêste tekener fan dat jier. Fan it twadde diel ôf set de ferkeap fan syn wurk goed yn en stoppe hy my it tekenjen fan Coen en Beatrijs.
Fan dat stuit ôf makket Bourgeon ferhalen foar folwoeksenen en lit er him û.o. ynspirearje troch it tiidrek fan de Midsiuwen. Hy begjint oan syn earste diel foar in nije saga, Les Compagnons du crépusculeenen ('It Selskip fan de skimer'), dy't yn it tydskrift Hachette ferskynd is en dat nei in oantal nûmers al wer opdoekt waard. Letter nimt útjouwerij Casterman de rige oer en ferskynden de ferhalen yn it moanneblêd A SUIVRE.
De rige It selskip fan de skimer waard yn 1994 troch Casterman werprinte. Underwilens wie Bourgeon al begûn mei in nije rige, de frij orizjinele space opera, "Le Cycle de Cyann", op in senario fan Claude Lacroix. It earste part dêrfan ferskynde yn 1994 en wurdt no al sjoen as in klassiker.
Wurken
It wurk fan Bourgeon falt op troch in eigen tige krekte en oarspronklike styl fan tekenjen, mei in protte omtinken oan details. Hy giet dêryn safier dat er jierren útlûke kin foar it meitsjen fan ien diel en is sa perfeksjonistysk dat er sels makettes bout foar de wichtichste dekors fan syn ferhalen.
Roelof Hessels Hommema
Roelof Hessels Hommema (Feinsum, 24 febrewaris 1791 - Sint-Anne, 15 jannewaris 1854) wie boer, winkelman, astronoom, wis- en natuerkundige. Hy waard yn Hijum oplaat. Hy wie in neef fan Arjen Roelofs, by wa't er as sechstjinjierrige yn 'e lear kaam. Mei Sieds Johannes Rienks boude er de grutte teleskoop fan de stjerrewacht yn Leien. Hommema en syn freon Rinse Beerts Gelder (1794-1857) wiene fierders ek by libbensgefaarlike testen belutsen mei draakjes by swierwaar. Hommema rjochte yn 1825, te Sint-Anne it nei him ferneamde bedriuw op.
Ove Kindvall
thumb|Ove Kindvall (1974) Bengt Ove Kindvall (Norrköping, 16 maaie 1943) is in eardere Sweedske fuotballer, spits.
Ove Kindvall makke diel út fan it súksesfolle Feyenoord dat yn 1970 beslach lei op de Europacup 1 (tsjin Celtic) en de Wrâldbeker (tsjin Estudiantes de la Plata). Yn de Europacup 1-finale skoarde hy it beslissende doelpunt.
Kindvall wurdt troch in soad beskôge as de bêste spits dy't ea foar Feyenoord spile hat. De produktive Sweed skoarde yn de 144 kompetysjewedstriden dy't hy foar de klup spile leafst 129 doelpunten, in fenomenaal gemiddelde fan 0,9 doelpunten de wedstriid. Lange tiid wie hy de maat wêrmei't elke Feyenoord spits mjitten waard. Mar in inkeling toande him yn de desennia dy't folgen in weardich opfolger.
Yn 1971 gie hy werom nei Sweden, dêr't hy fan 1971 - 1974 by IFK Norrköping spile, en syn karriêre ôfsluet by IFK Göteborg yn it seizoen 1974-1975.
Kindvall spile ek yn it Sweedske nasjonale team. Hy die mei oan it wrâldkampioenskip fuotbal 1970 yn Meksiko en it wrâldkampioenskip fuotbal 1974 yn it destiidske West-Dútslân. Yn totaal spile hy 43 wedstriden foar it Sweedske nasjonale team, en skoarde 16 doelpunten.
Syn soan Niclas Kindvall spile ek profesjoneel fuotbal, foar ûnder oare Hamburger SV.
Ferskaat
Oan de namme Kindvall is in anekdoate ferbûn: Fuotbalkommentator Herman Kuiphof wist dat de namme Kindvall sa'n bitsje as "Tsjiendwal" útsprutsen wurde moast en die dat dus ek. In protte sportleafhawwers tochten lykwols dat Kuiphof in rare manier fan útsprekken hie en joegen him de namme "Tsjuiphof". It klupblêd pleatste dêroer in kritysk artikel op de foarpagina ûnder de titel "Tsjommentaar op Tsjuiphof". Ek it fuotbalblêd Voetbal International (doe noch in krante) liet him hearre en koppe nei de europacupwinst fan Feyenoord: "De Tsjup is in de Tsjuip".
Luitenant-kolonel
In luitenant-kolonel is in haadofsier fan hege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers. De ekwivalinte rang by de marine is kaptein-luitenant-op-see, wylst yn guon lannen de ekwivalinte rang by de loftmacht wing commander is. Ut histoaryske grûn is de oansprektitel fan in luitenant-kolonel net "kolonel", sa't men ferwachtsje soe, mar "oerste". Ynformeel wurdt dizze rang ek wol as 'oerste' oantsjut, mar yn formeel gebrûk nea. De rang boppe luitenant-kolonel is kolonel, en de ûnderlizzende rang is majoar. Dêrmei is luitenant-kolonel de middelste haadofsiersrang. De term 'luitenant-kolonel' betsjut letterlik "plakferfanger fan 'e kolonel". Yn it Nederlânske leger binne luitenant-kolonels faak bataljonskommandanten.
Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e luitenant-kolonelsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:
Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)
Feanhuzen (Weststellingwerf)
Feanhuzen is in earder doarp yn it uterste súdwesten fan de gritenij Weststellingwerf. De namme komt ek foar as Veenhuizen, Feenhusen en Fenehusen. It doarp ferdwûn yn de Sudersee, mar moat op de grins fan Fryslân en Oerisel lein hawwe, súdwest fan Skoattersyl.
Proposal
"Proposal", "Proposals" of "The Proposal" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Hugo Brandt Corstius
Hugo Brandt Corstius (Eindhoven, 29 augustus 1935 - Amsterdam, 28 febrewaris 2014) wie in Nederlânsk skriuwer en wittenskipper dy’t sawol yn de alfa- as yn de bètawittenskippen wurke hat. Hy wie ûnder oare as kollumnist bekend wurden ûnder syn skûlnammen Piet Grijs, Stoker, Raoul Chapkis en Battus.
Wurkpaad
Brandt Corstius studearre wiskunde yn Amsterdam dêr’t hy in learling wie fan Adriaan van Wijngaarden, dy’t syn ynteresse foar it nije fakgebiet ynformatika wekker rôp. Hy promovearre yn 1970 op in proefskrift oer kompjûtertaalkunde en wurke earst by it Matematysk Sintrum yn Amsterdam. By it grutte publyk is hy benammen bekend fanwege syn letterkundige kant, te witten:
Pseudonimen en oanfallen
thumb|Hugo Brandt Corstius mei syn soan Jelle Brandt Corstius skreau ûnder ferskate (>60) skûlnammen, allonimen en piknammen, wêrby’t (nei eigen sizzen) elke skûlnamme in diel fan syn aard fertsjintwurdige. Hy begûn syn karriêre as skriuwer lykwols ûnder syn eigen namme yn studinteblêd Propria Cures, dêr’t er redakteur wie fan 1957 oant 1959.
Hy skreau yn Vrij Nederland alle wiken in kollumn ûnder de skûlnamme Piet Grijs. Fan 1979 - 1986 skreau hy ek yn de Volkskrant ûnder de skûlnamme Stoker. Ein 2008 ferskynde nei lange jierren de leste kollumn fan Piet Grijs yn Vrij Nederland. Haadredakteur Frits van Exter en Brandt Corstius sels liet yn’e midden oft er ûntslein wie as wol ûntslach nomd hie.
As Piet Grijs skreau hy in rige oanfallen op de Leienske kriminolooch Wouter Buikhuisen dy’t middels in harsensûndersyk in ferbân socht tusken kriminaliteit en sosjobiologyske faktoaren. Hy fergelike Buikhuisen, dy’t krekt beneamd wie as heechlearaar oan de Universiteit Leien, mei Joop Glimmerveen, de lieder fan de ekstreemrjochtse Nederlandse Volks-Unie. Brandt Corstius brûkte dêrby it argumentum ad hominem troch it brûken fan termen as: "hy is in keale, ympotinte karriêrewittenskipper", in "ferbline fakidioat", in "bedrager", in "aartsopportunist", in "domme sjarlatan".
Buikhuisen krige troch dy oanfallen te krijen mei bommeldingen, in fersteurde oraasje en waard bedrige mei de dea. Hy ferlear op’t lêst de steun fan de universiteit. Jierren letter waard soksoarte ûndersyk in algemien akseptearre ûndersykdissipline, mar yn it politike en wittenskiplike klimaat fan de jierren santich wienen de oardielen fan Brandt Corstius oanlieding ta it folslein dwersekerjen fan it ûndersyk en it brekken fan Buikhuisen syn karriêre. Brandt Corstius hat him nea distansjearre fan de artikelrige en liet noch yn 2009 witte net fan oardiel feroare te wêzen.
Piet Grijs wie ek diels ferantwurdlik foar it him weromlûken fan Paul Cliteur út it politike debat yn 2004. Cliteur fielde him te bedrige, en fierde as bykommende reden ûnder mear opinystikken fan Grijs, Marcel van Dam en Thijs Wöltgens op.
Oare pseudonimen dy’t er brûkte binne Battus (ûnder oare yn NRC Handelsblad en Vrij Nederland), Raoul Chapkis, Victor Baarn, Batticus, Hugo Battus, Dolf Cohen, Maaike Helder, Peter Malenkov en Talisman, bûten in 60- oant 70-tal oare skûlnammen en/of ûndertekeningen.
Twa fan de boeken dy’t hy skreaun hat ûnder de skûlnamme Battus binne Opperlandse taal- & letterkunde en tweintich jier letter de opfolger Opperlans!. Dat binne letterkundige boeken dy’t de foarm fan de Nederlânske taal beskriuwe, sûnder acht te slaan op de betsjutting.
Leonardo-learstoel
Oan de Universiteit fan Tilburg beklaaide hy yn 1998 de Leonardo-learstoel. Yn syn kolleezjes brocht er in filosofy oer it bewustwêzen. Yn syn teory waard it bewustwêzen losknipt fan ferheven notysjes as "de siel" of "de geast". It bewustwêzen (opfetten as ûnwjerlisbere noasje te witten, te fielen, der fan trochkrongen wêze datst bestiest en dat men ek bestean soe as in diel fan de harsens der net mear wêze soenen) wurdt ferklearre as in "loftspegeling" dy’t ûntstiet troch de rekursive wurking fan ús harsens. (Dy teory is besibbe oan wat Douglas Hofstadter skriuwt yn Gödel, Escher, Bach.) Metafoar fan ús harsens as in stilsteande fiver, dêr’t in stien yn smiten wurdt. De stien ferspriedt rûnten, dy’t op de rânen botse en dan weromkeatse en ynterferearje mei letter ûntstiene rûnten.
Brandt Corstius is anno 2005 dosint neerlandistyk oan de Sorbonne.
Famylje Brandt Corstius
Hugo Brandt Corstius wie de soan fan de Utertske heechlearaar Nederlânske letterkunde J.C. Brandt Corstius, (1908-1985), broer fan âld-direkteur fan it Arnhimsk Gemeentemuseum, de keunsthistoarika Liesbeth Brandt Corstius, (1940), en de heit fan skriuwster, sjoernaliste en kollumniste Aaf Brandt Corstius (1975) en fan sjoernalist en programmamakker Jelle Brandt Corstius (1978).
Oerterper Fallaat
thumb|Oerterper Fallaat mei de [[Tjaardaflats op de eftergrûn (2020)]] Oerterper Fallaat is in earder buorskip by de eardere fallaat yn de Drachtster Feart, mar no is it in strjitte yn eastlik Drachten.
Skiednis
Yndertiid hearde de buorskip by de gemeente Opsterlân en lei er yn 'e himrik fan Oerterp. In part fan de buorskip lei op it plak fan it hjoeddeiske klaverblêd fan autodiken; it oare part bestiet noch. De namme komt ek foar as Ureterper Verlaat en Vallaat.
Fanwegen it ôfgraven fan it heechfeangebiet foar de winning fan turf yn de omkriten fan Oerterp, wienen fearten en wiken nedich om de turf mei skûtsjes en preamen te ferfieren. Fia dy dwerswiken waard de turf nei de grutte fearten ferfierd, lykas de Langewyk en de Drachtster Kompanjonsfeart. Fanwegen it hichteferskil yn it lânskip (Bakkefean en Oerterp lizze heger as Drachten) wiene der slûzen (fallaten) nedich. Meidat de skippers by dy fallaten faak lang wachtsje moasten ear't se skut wurde koene en dêrnei fierder te farren, kamen minsken op it idee om by de fallaten in hanneltsje op te setten. Dat hie wer fan gefolgen dat minsken (de keaplju, winkellju, skippers) harren dêr nei wenjen te setten. Sadwaande ûntstiene lytse buorskippen by de measte fallaten. De earste bewenners by it Oerterper Fallaat, om 1660-1669, wiene de turfmakkers en oare lju dy't yn de ferfeanting oan it wurk wiene.
Yn it begjin fan de 20e iuw festigen har mear bedriuwen by it Oerterper Fallaat. Der wie in boekweetmealderij, in aaihannel, winkellju, in bakkerij, in bûterfabrykje, in timmerwinkel en in kafee. Ek wie der in skoaltsje, mar dy waard al nei 15 jier troch de gemeente sletten.
Sûnt 2017 binne teminsten fiif wenten oan it Oerterper Fallaat opnommen yn de list fan gemeentlike monuminten yn Smellingerlân. Dy gebouwen binne fan kultuerhistoaryske wearde en fan stedenbouwkundig belang wat útstrieling, lizzing en skiednis oanbelanget. Oerterper Fallaat leit ynklamme tusken in wenwyk, kantoarepark en de autodiken súdeast fan Drachten. De oanwizing ta monumint moast tefoaren komme dat ek it oerbleaune part fan it Oerterper Fallaat ferlern gean soe. Anno 2021 steane der acht huzen.
Wat Heit Docht, Is Altyd Bêst
Wat Heit Docht, Is Altyd Bêst, yn it oarspronklike Deensk: Hvad Fatter Gjør Det Er Altid det Rigtige, is in mearke fan 'e hân fan 'e grutte njoggentjinde-iuwske Deenske skriuwer en dichter Hans Christian Andersen (1805-1875). It waard foar it earst útjûn yn 1861, as ûnderdiel fan 'e samling Nye Eventyr og Historier: Anden Række ("Nije Mearkes en Stoarjes: Oarde Rige"), yn 'e mande mei seis oare mearkes (Tolve oer de Post, De Toarre, De Stien fan de Wize, De Snieman, Yn it Einehok en De Goadinne fan de Nije Iuw). Wat Heit Docht, Is Altyd Bêst is in grappich teltsje dat basearre is op it Noarske folksferhaal Gudbrand fan 'e Heuvelskant. It is net ien fan Andersen syn bekendste mearkes, mar waard yn 1943 dochs troch Douwe Tamminga oerset yn it Frysk as ûnderdiel fan 'e bondel Andersen's Folksforhalen en Mearkes.
Ynhâld
It mearke giet oer in boer en syn frou dy't tegearre op in wat rynkrank spultsje op it plattelân wenje. Hja hawwe al in hynder, mar dat kin eins net út, dat de frou bepraat de boer om mei it hynder nei stêd ta, om it dêr op 'e feemerk oan jild te meitsjen of om te ruiljen foar wat betters. Dat de boer set ôf mei it hynder. Der is mear folk op 'en paad nei de feemerk en ûnderweis beslút er syn hynder al om te ruiljen. Mar eltse kear falt syn each wer op wat oars dat him wol oanstiet, en al is de ruil net altiten yn syn foardiel, och, it ferskil mei gjin namme hawwe. Sa ruilet er it hynder om foar in ko, de ko foar in skiep, it skiep foar in goes, de goes foar in hin en de hin foar in sek rottige apels. As er eefkes oanstekt yn in herberge foar't er wer op hûs oan sil, rekket er oan 'e praat mei in pear Ingelsen. Hy fertelt harren oer wat er dien hat, en as se dat hearre, miene de Ingelsen dat him thús in wan bruien wachtet. De boer wol dêr neat fan witte; hy seit dat er in tút krije sil as er it allegear oan syn frou fertelt. De Ingelsen stelle in weddenskip foar: as de boer in wan bruien kriget, moat er harren de sek rottige apels jaan, mar as er in tút kriget, jouwe sy him in skipspûn jild.
Oudedorp
thumb|Doarpsgesicht Oudedorp is in buorskip yn de gemeente Middelburch. De buorskip leit yn de Oud-Sint-Jooslandpolder.
Feanoard
Feanoard wie in buorskip súdeast fan Easterwâlde yn de gemeente Eaststellingwerf. De namme komt ek foar as Veenoord. De delsetting ûntstie doe't út Makkingea wei opsichtershuzen oan de feart nei Appelskea setten waarden.
Nieuwe Abeele
thumb|250px|Kanaal troch Walcheren Nieuwe Abeele is in buorskip yn de gemeente Middelburch yn de Nederlânske provinsje Seelân. Foar 1870 wie Nieuwe Abeele in ûnderdiel fan Groot-Abeele. Mar troch it oanlizzen fan it Kanaal troch Walcheren (1870-1873) waard  Nieuwe Abeele in selsstannich plak.
Bristolbaai
De Bristolbaai (Ingelsk: Bristol Bay; Middenalaskaansk Jûpik: Iilgayaq) is in grutte baai foar de westkust fan 'e Amerikaanske steat Alaska. It is in see-earm fan 'e Beringsee, mei in oerflak fan rûchwei 82.000 km². Der mûnje in stikmannich rivieren yn 'e Bristolbaai út en it eastlikste diel fan 'e baai hat ien fan grutste tijferskillen fan 'e wrâld, dat op guon plakken mear as 10 m bedraacht. Trochdat it it ûndjipste part fan 'e Beringsee is, mei in soad sânbanken en klippen, is it in gefaarlik plak foar gruttere skippen, benammen as der hurde wyn stiet, wat gauris sa is.
Geografy
De Bristolbaai leit foar de westkust fan Súdwest-Alaska. It is in see-earm fan 'e Beringsee dy't ynklamme leit yn in trijehoek tusken it Alaska-skiereilân yn it suden en de Delling fan 'e Nushagak en it Ahklun-berchtme yn it noarden. De baai is maksimaal 400 km lang fan east nei west, en 290 km breed fan noard nei súd. Dêrmei hat it wetter in oerflak fan rûchwei 82.000 km². Trochdat de Bristolbaai it ûndjipste part fan 'e Beringsee is, en in protte sânbanken en klippen hat, is it in gefaarlik plak foar gruttere skippen, benammen as der hurde wyn stiet, wat gauris it gefal is.
Der lizze net folle eilannen yn 'e Bristolbaai; it grutste is Hagemeister, oan 'e noardkust, dêr't ek Kaap Peirce en it Nugashak-skiereilân mei Kaap Constantine nei it suden ta útstekke. It diel fan 'e baai by Hagemeister en Kaap Peirce hjit de Togiakbaai, it diel eastlik fan it Nugashak-skiereilân is de Nugashakbaai, en it uterste eastlike diel fan 'e Bristolbaai stiet bekend as de Kvichakbaai. De eastlikste parten fan 'e Bristolbaai, yn 't bysûnder de Nugashakbaai en de Kvichakbaai, hawwe guon fan 'e grutste tijferskillen fan 'e wrâld, dat op guon plakken mear as 10 m bedraacht.
Rivieren dy't yn 'e Bristolbaai útmûnje, binne de Cinder, Egegik, Igushik, Kvichak, Meshik, Nushagak, Naknek, Togiak en Ugashik. It grutste plak oan 'e kust fan 'e Bristolbaai is Dillingham, oan 'e Nushagakbaai. Oare plakken binne Togiak, Clarks Point, Ekuk en Levelock oan 'e noardkust, en Naknek, South Naknek, Egegik, Pilot Point, Port Heiden en Port Moller op it Alaska-skiereilân.
Skiednis
Yn 'e lêste iistiid lei it meastepart fan 'e Bristolbaai drûch, krekt as de Beringlânbrêge, fierder nei it noardwesten. Om 'e midden fan 'e achttjinde iuw hinne waard de baai foar it earst ferkend troch Jeropeänen, yn 'e foarm fan Russyske ûntdekkingsreizgers. Under in ferkenning fan 'e kust fan Alaska yn 1778 ferneamde de bekende Ingelske ûntdekkingsreizger James Cook de baai nei syn oerhearrige, admiraal Augustus Hervey, 3e greve fan Bristol.
It gebiet wie ûnderwilens ta de Russyske koloanje Russysk-Amearika kommen te hearren. De lânseigen befolking, besteande út Middenalaskaanske Jûpik, in subgroep fan 'e Eskimo's, wie konsintrearre yn 'e kontreien fan Naknek, oan 'e eastkust fan 'e Kvichakbaai. Troch de oanwêzigens fan in oerfloed oan fisk en pelsdieren, lykas de noardlike pelsrob, waard de kolonisaasje fan 'e kusten fan 'e Bristolbaai oantreklik makke.
Yn 1937 fear in motorisearre Japanske fiskersfloat de Bristolbaai yn om dêr op salm te fiskjen, wylst de Amerikaanske oerheid it fiskjen mei motorisearre boaten en beskate soarten netten ferbean hie om 'e salmstân te beskermjen. De Japanske plondering fan Amerikaanske territoriale wetters late yn 1938 ta in ferdrach wêrby't Japan tasei soks net wer dwaan te sillen. Dy ôfspraken bleaune fan krêft oant it útbrekken fan 'e Twadde Wrâldoarloch yn 'e Stille Oseaan yn desimber 1941 mei de Japanske oanfal op Pearl Harbor. Yn 'e 1950-er jierren sleaten de Feriene Steaten, Japan en Kanada it Noardpasifysk Fiskerijferdrach, dat regels opstelde foar de ynternasjonale fiskerij yn it noarden fan 'e Stille Oseaan en tsjintwurdich as model fungearret foar oare ynternasjonale fiskerijfoarskriften.
Agnes Obel
thumb|Agnes Obel yn it Cirque Royal yin Brussel yn 2011 Agnes Caroline Thaarup Obel ( Kopenhagen, 28 oktober 1980 ) is in Deenske singer/songwriter.
Obel komt út in muzikale famylje en trochrûn it Det frie gymnasium en studearre oan de Universiteit fan Roskilde. Obel spile yn de band Sohio en in oktober 2010 kaam har earste solo-cd Philharmonics út fia PIAS. Obel spilet meast tegearre mei de Dútske selliste Anne Ostsee (Anne Müller). Yn 2011 wie se te sjen op Into the Great Wide Open op Flylân.
Hja spile in roltsje yn de koarte folm Drengen der gik baglæns út 1995 van Thomas Vinterberg.
Nico Freriks
Nico Petrus Johannes Freriks (Uden, 22 desimber 1981) is in Nederlânsk follyballer. Hy waard berne yn Uden, mar hy waard grut brocht yn Horst (Limburch).
Nico Freriks die ienris mei oan de Olympyske Simmerspullen, nammentlik op de Spullen fan 2004 yn Atene. Hy waard doe mei de Nederlânske ploech njoggende. Op 1 oktober 2010 hat Nico Freriks 263 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.
Hy hat yn de ôfrûne jierren by de folgjende klups spile: Havoc, Facopa v.c., SSS Barneveld, Noliko Maaseik (Belgje), Omniworld Almere, Hypo Tirol Volleybal (Innsbruck, Eastenryk), Knack Randstad Roeselare (Belgje), Jastrzebski Wegiel S.A. (Poalen), Zadkine Rotterdam Nesselande, Kalleh Manzandaran VC (Iran).
Slach by Aktium
right|thumb|300px|Skilderij fan de slach by Aktium. ([[Lorenzo A. Castro (om 1664–1700) ]] 300px|right|thumb|Kaart mei it ferrin fan de seeslach.
De slach by Aktium wie in seeslach by Aktium, foar de kust fan Grikelân, op 2 septimber 31 f.Kr., dêr't de fleat fan Markus Antonius en Kleopatra sawat alhiel yn ferslein waard troch de fleat fan Oktavianus. De oerbleaune skippen kearen werom nei Egypte.
Oanrin
Oktavianus en mei him in protte Romeinen wienen hiel bot tsjin it feit dat Kleopatra troch Markus Antonius as in selsstannige keninginne behannele waard en fan him Romeinske provinsjes as geskink krige hie. De situaasje waard noch minder doe't Markus Antonius en Kleopatra it beslút nammen om Caesarion offisjeel as soan fan Caesar te erkennen. Dat beslút betsjutte dat Oktavianus gjin rjocht mear hawwe soe om Caesar op te folgjen. Doe Antonius ek noch syn frou Oktavia, de suster fan Oktavianus ferstote, ferkleare Oktavianus him en Kleopatra de oarloch. Yn de Romeinske senaat wie ek it grutste part tsjin de hannelwize fan Markus Antonius en giene efter Oktavianus stean.
De kriich kaam dan ek net echt as in ferrassing. Oktavianus dy't earder al kriich yn Illyricum fiere hie, wie baas oer de Balkan en behearske de rûte oer lân sadat er net oer see hoegde. Troch him waard net minder as fjouwerentweintich legioenen yn stelling brocht by de Baai fan Ambrasia, en wachte de komst fan Markus Antonius ôf. Dy arrivearre yndied en sloech syn kamp op by Aktium.
Omdat hy de bettere generaal wie, wachte Octavianus rustich ôf wat komme soe en lit ien fan syn bêste generaals, Marcus Vipsanius Agrippa, de stêd Metone oanfalle, dy't loyaal oan Antonius wie, en fan fitaal belang foar de oanfier fan fiedsel foar syn leger. It slagge Agrippa om de stêd te oermasterjen. Dat hie ta gefolch dat Antonius twongen wie Aktium te ferlitten. En dat koe allinnich as hy in seeslach oangie - it type oarloch dêr't Antonius gjin ûnderfining mei hie.
De slach by Aktium
De floaten moeten elkoar bûten de Golf fan Ambracia, flakby it tsjintwurdige Preveza. De 220 skippen fan Markus Antonius wiene quinqueremen: útboude triremen, fan de foarside foarsjen mei in raam. Antonius hie lykwols in tekoart oan bemanning as gefolch fan de malariapleach dy't yn syn kamp woede hie. Dêrtroch ferleare in protte fan syn skippen oan effektiviteit.
De fleat fan Oktavianus bestie gruttendiels út liburnae. Dy wiene lykwols lytser as dy fan Antonius, mar waarden troch uterst goed trainde manlju bemanne en omdat syn skippen lichter en better draaie koene, beskikte Oktavianus oer in beslissend foardiel. Boppedat koe Oktavianus it oanfalsplan fan Antonius, dat er fia ien fan syn generaals, dy't finzen naam waard, te witte komd wie. Hy soarge dat it plan net slagge koe. De fleat fan Antonius waard earst bestoke mei fjoer en ferfolgens nei de kust werom dreaun, dêr't de skippen sûnder genede de grûn yn boaren waarden.
Yn de slach knepen Antonius en Kleopatra der tusken út en berikten de iepen see. Sy slaggen deryn werom te kommen nei Egypte, mar hienen harren manlju derby yn de steek litten. Histoarisy hawwe letter opskreaun dat Antonius en Kleopatra nea fan plan west hawwen om serieus mei te fjochtsjen yn de slach en fuort op 'e flecht sloegen doe't de slach útein sette. De seeslach einige dêrom yn in taktyske oerwinning foar Markus Antonius: hy wie ûntkaam oan de fal dy't Oktavianus foar him opsetten hie. Strategysk sjoen wie it in nederlaach: hy ferlear syn leger, syn reputaasje fan dapper man en eltse kâns de kriich te winnen.
Johan Oldenziel
Johan Olaf Ernst Oldenziel (Naarden, 20 febrewaris 1939) is in Nederlânsk politikus fan de PvdA.
Hoewol’t hy berne waard yn Noard-Hollân brocht hy in grut part fan syn jeugd troch yn Grinslân. Yn 1964 is hy yn de rjochten ôfstudearre oan de Ryksuniversiteit Grins wêrnei’t hy wurkjen gie foar de gemeente Arnhim. Fiif jier letter krige er wurk by de gemeente Grins dêr’t hy yn 1972 promoasje makke ta kabinetssjef fan de boargemaster dêr. Yn febrewaris 1978 folge syn beneaming ta boargemaster fan Hylpen. Yn 1981 waard hy de boargemaster fan Frjentsjer en by de gemeentlike weryndieling fan Fryslân yn 1984 waard Oldenziel de boargemaster fan de doe nijfoarme gemeente Littenseradiel wat hy oant maart 2000 bliuwe soe.
Marty Poorter
thumb|right|240px|Minsk en dier Marty Poorter (Delft, 1954) is in byldzjend keunstner mei in atelier (Dunamis) oan de Bokkekampswei yn Donkerbroek. Nei de Frije Akademy yn De Haach (1975-1976) gie se nei de Akademy foar byldzjende keunsten yn De Haach (1976-1978) en Akademy Minerva yn Grins (1987-1990).
Ynspiraasje by al har wurken is Langstme. In langstme om linen en gebearten op gefoel fêst te lizzen sadat it de taskôger boeit. De skientme fan de natoer en de relaasje minsk en bist besiket se mei emoasje te registrearjen. Har wurk bestiet út tekeningen, skilderijen, monotypes, mingde techniken en drûge nuddeletsen.
Har wurk wie op in soad eksposysjes te sjen lykas yn galery's op De Gordyk, Amsterdam, Elslo en Warkum, mar ek yn Museum De Jouwer en it Natoermuseum Fryslân yn Ljouwert.
Gewichtheffen op de Olympyske Simmerspullen 1896
200px|thumb|right|It Olympyske Stadion fan Atene 1896 De Olympyske Simmerspullen 1896, offisjeel de Spullen fan de I Olympiade, wiene de earste moderne Olympyske Spullen en waarden yn Atene, Grikelân hâlden. It gewichtheffen waard hâlden yn in it Panathinaiko Stadium.
Panathinaiko Stadium
It Panathinaiko Stadium waard boud yn 1895 op it plak fan in earder stadion út 330 f.Kr. en hie yn 1896 plak foar 80.000 taskôgers. De foarm fan de atletykbaan is bysûnder, en falt nûiten de hjoeddeiske standerd foar in 400-meterbaan. De lingte fan it middenterrein is 235 meter, en de breedte is mar in inkele tsientallen meters. De baan hat dêrtroch de foarm fan in hierspjeld. Hjoed de dei is it stadion foar de measte sporten net mear te brûken mar yn 2004 is it noch wol brûkt foar it Bôgesjitten en hie doe plak foar 45.000 taskôgers.
Fermanje fan Drylts
De Fermanje oan de Iegrêft is de tsjerke fan de mennistegemeente fan Drylts.
Skiednis
De earste stien foar de sealtsjerke waard op 13 maaie 1857 lein en al op 27 septimber koe de earste tsjinst holden wurde. De klokgevel stiet tusken twa tsjinstwenten (foar de koster en de konsistoarje) efter de roailine efter in hek fan getten izer. Foar de tjerke mei in trijesidich koer waard yn 1857 boud neffens in ûntwerp fan Meinse Molenaar.
Boppe de neoklassisistyske tagong stiet de tekst: ''Eenheid in 't nodige - Vrijheid in 't onzekere. In alles de liefde.''
De tsjerke is yn 1989 restaurearre.
Oargel
It ienmanualige oargel waard yn 1881 troch Bakker & Timmenga út Ljouwert boud en op 11 desimber 1881 yn gebrûk nommen.
Johan Veenstra
Johan Veenstra (Wolvegea, 6 jannewaris 1946) is ien fan de bekendste Stellingwerfske skriuwers. Hy skriuwt Stellingwerfske dichtbondels, ferhalen en romans. Johan Veenstra is berne yn de Wolvegea, mar hat syn hiele libben yn Nijeholtpea wenne. Njoggen jier lang skreau en spruts er kollums (Stellingwarver Stiekelstokkies) foar Omrop Fryslân radio. Hy skriuwt no kollums foar de Ljouwerter Krante.
Keningsdei
Keningsdei (sûnt 2014), earder Prinsessedei (1885-1890) en Keninginnedei (1891-2013), is in nasjonale feestdei yn it hiele Keninkryk fan 'e Nederlannen, dy't sadwaande net inkeld fierd wurdt yn (Jeropeesk) Nederlân, mar ek yn Karibysk Nederlân, Kurasau, Arûba en Sint-Marten. Sûnt 2014 falt Keningsdei op 27 april, de jierdei fan kening Willem-Alexander, behalven as dat in snein is; dan wurdt Keningsdei op 26 april fierd. De fiering fan dizze feestdei giet mank mei in besyk fan 'e kening oan in plak yn Nederlân, festiviteiten yn it hiele lân (ek yn 'e foarôfgeande Keningsnacht), it dragen fan oranje kledaazje, en in frijmerk yn 'e grutte stêden. Sûnt septimber 2013 is Keningsdei opnommen yn 'e Nasjonale Ynventaris Ymmaterieel Kultureel Erfgoed.
Datum
Oarspronklik, d.w.s. ûnder it regear fan keninginne Wilhelmina, waard Keninginnedei fierd op 31 augustus, de jierdei fan 'e keninginne. Doe't har dochter Juliana de troan bestige, waard it feest mei yngong fan 1949 ferset nei 30 april, de jierdei fan 'e nije keninginne.
Juliana har opfolchster Beatrix, dy't yn 1980 op 'e troan kaam, keas derfoar om 'e datum fan 30 april oan te hâlden, mei't hjasels har jierdei hie yn 'e winter, op 31 jannewaris, as it waar him oer it algemien net lient foar in feest yn 'e iepen loft. Doe't kening Willem-Alexander yn 2013 op 'e troan kaam, helle dy Keninginnedei trije dagen nei foarren, sadat it feest op syn eigen jierdei foel, op 27 april. Boppedat waard fansels de namme oanpast ta Keningsdei.
Yn jierren dat 30 april op in snein foel, waard Keninginnedei ûnder it regear fan keninginne Juliana in dei opskood en op 'e moandei fierd, op 'e Dei fan de Arbeid, 1 maaie. Sûnt keninginne Beatrix oan it bewâld kaam, waard Keninginnedei syn sokke gefallen krekt in dei earder holden, op 'e sneon, 29 april. Dat kaam foar it lêst foar yn 1989. Nei 2013 is de regel oanholden dat as Keningsdei op in snein falt, it feest in dei foarúthelle wurdt nei de sneon. It falt dan dus op 26 april. De earste kear dat dat foarkomme sil, is yn 2025.
Skiednis
Yn 'e njoggentjinde iuw waard yn Nederlân in ferlykbere feestdei fierd, dy't Waterloodei hiet en op 18 juny foel. Dêrby waard de oerwinning op Napoleon yn 'e Slach by Waterloo fan 1815 betocht. Doe't geandewei de iuw it oantinken oan dat wapenfeit ferdizene, begûn Waterloodei stadichoan ûnopmurken foarby te gean, en úteinlik blette it feest folslein dea.
Noch foar de 'echte' Keninginnedei waard op 31 augustus 1885 de earste Prinsessedei organisearre, ta gelegenheid fan 'e fyfde jierdei fan de jonge prinsesse Wilhelmina. It inisjatyf dêrta waard nommen troch de haadredakteur J.W.R. Gerlach fan it Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, mei as doel om 'e neidruk te lizzen op de nasjonale ienheid fan Nederlân. De earste edysje fan Prinsessedei bleau beheind ta de stêd Utert. Ek in jier earder, yn 1884, hiene dêr al festiviteiten yn it ramt fan 'e jierdei fan prinsesse Wilhelmina west, mar dy waarden doe noch net 'Prinsessedei' neamd. Yn 'e folgjende jierren begûnen oar plakken yn Nederlân it fenomeen Prinsessedei oer te nimmen.
Nei it ferstjerren fan kening Willem III, yn 1890, doe't Wilhelmina har heit opfolge en keninginne waard (de earste jierren noch ûnder it regintskip fan har mem, keninginne Emma), ûntjoech Prinsessedei him ta Keninginnedei. Dy dei waard fral in feestdei foar bern. Op har achttjinde jierdei, op 31 augustus 1898, waard Wilhelmina regearjend foarstinne. Hja waard op 6 septimber fan dat jier ynhuldige. Oant en mei 1948 waard Keninginnedei op 31 augustus fierd.
Nei't Juliana yn 1948 har mem Wilhelmina as keninginne opfolge wie, waard fan 1949 ôf Keninginnedei fierd op 'e jierdei fan 'e nije foarstinne, dy't op 30 april foel. Wylst yn 'e tiid fan Wilhelmina de keninginne en keninklike famylje nea by de festiviteiten oanwêzich west hiene, krige keninginne Juliana alle jierren in blommehulde by in nasjonaal defilee op Paleis Soestdyk. Sûnt de jierren fyftich wie dit evenemint yn in live-útstjoering fia de tillefyzje te folgjen. Fuort nei de Twadde Wrâldoarloch wie Keninginnedei noch in gewoane wurkdei, mar meitiid krigen almar mear minsken op dy datum in frije dei, sadat 30 april útgroeie koe ta in lanlike feestdei. Yn 1971 kaam koart foar Keninginnedei de mem fan prins Bernhard, prinsesse Armgard, yn 'e âlderdom fan 87 jier te ferstjerren. It defilee waard dat jier sadwaande ôflast, en keninginne Juliana wenne op har 62e jierdei mei alle oare leden fan 'e keninklike famylje de útfeart fan har skoanmem by.
Op Keninginnedei 1980 die keninginne Juliana ôfstân fan 'e troan. Hja waard doe opfolge troch har dochter Beatrix, dy't besleat om foar Keninginnedei de datum fan 30 april oan te hâlden. Yn namme wie dat om't it de dei wie fan it oanfurdzjen fan har amt en har ynhuldiging as keninginne fan 'e Nederlannen, en teffens om har mem te earjen, mar eins wie it benammen om't har eigen jierdei op 31 jannewaris foel, in winterdei dy't fanwegen waar en temperatuer minder gaadlik wie foar in grutskalich evenemint yn 'e iepen loft. Beatrix wizige wol de foarm fan Keninginnedei. Dêr't de lju by har mem altiten foar it huldigjen nei Paleis Soestdyk ta kaam wiene, gie Beatrix (beselskippe fan oare leden fan 'e keninklike famylje) alle jierren sels nei ien of twa plakken yn it lân ta foar in sermoniële besite. Sa'n barren gie ornaris mank mei útstallings en aktiviteiten oangeande de skiednis en ekonomy fan it oangeande plak, mei dêropta 'Aldhollânske' spullen lykas koekhappen en sekrinnen.
Yn 1988 waard tagelyk mei Keninginnedei ek de fyftichste jierdei fan keninginne Beatrix fierd (hoewol't dy eins ein jannewaris al plakfûn hie). Yn dat ramt gie de foarstinne dat jiers net inkeld op in offisjele, yn 't foar plande besite oan 'e Oeriselske plakken Genemuiden en Kampen, mar brocht se oan 'e ein fan 'e middei ek in ynformeel ferrassingsbesyk oan 'e frijmerk yn Amsterdam. Yn 2001 gie it besyk fan keninginne en keninklike famylje fanwegen de Tongblierkrisis net troch; de plande besite oan 'e Drintske plakken Hoogeveen en Meppel waard doe in jier útsteld en fûn plak yn 2002. Yn 2005 waard tagelyk mei it besyk oan Skeveningen ek it 25-jierrich regearingsjubileum fan keninginne Beatrix fierd. Yn 2009 waard it besyk oan Apeldoarn hommels ôfbrutsen nei in oanslach op 'e keninklike staasje foar Paleis It Loo.
Reytse Ayses
Reytse Ayses (? - 23 april 1574) wie de lêste meniste martelder yn Fryslân.
Keningsdei
Skiednis
Op 28 jannewaris 2013 kundige keninginne Beatrix oan dat se dat jiers op Keninginnedei ôfstân fan 'e troan dwaan soe. Sadwaande fûnen dat jier op Keninginnedei har abdikaasje en de ynhuldiging fan har soan Willem-Alexander as kening plak. De plande besiken oan De Ryp en Amstelfean waarden doe in jier útsteld en ynhelle yn 2014, op 'e earste Keningsdei, sa't de feestdei doe kaam te hjitten. Dat jier wie ek de earste kear dat it barren trije dagen earder, op 27 april, holden waard, mei't dat de jierdei fan 'e nije kening wie. Willem-Alexander fierde yn 2013 op 'e freed foarôfgeande oan Keningsdei in nasjonale sportdei yn op basisskoallen yn it hiele lân, dy't de namme 'de Keningsspullen' krige. Nei't de oangiene ferplichtings oan De Ryp en Amstelfean ôfhannele wiene, krige ek Keningsdei sels fan 2015 ôf in oare foarm: der waard tenei noch mar ien plak besocht, wêrby't de klam minder op tradisjonele fermaken en spullen, en mear op moderne aktiviteiten kaam te lizzen.
Reytse Ayses
Reytse waard op 18 septimber 1573 ferret yn syn wenplak Aldeboarn en finzen nomd. Fuortendaliks waard hy nei Ljouwert brocht en op 23 april 1574 ta de dea feroardiele. Dyselde jûns waard hy ferdronken yn de 'Pinichtoer' (fan de Blokhûspoarte).
Keningsdei
Aktiviteiten yn ûnbesochte plakken
Op 'e dei foàr Keningsdei fynt yn Nederlân tradisjoneel de Lintsjesrein plak: it útdielen fan 'e keninklike ûnderskiedings. As Keningsdei op in snein falt, dan reint it lintsjes op 'e freed dêrfoar, dus deselde deis as dêr't de Keningsspullen op holden wurde. Yn it ferline fûn de lintsjesrein yn sa'n gefal plak op 'e sneon foar Keningsdei.
Los fan 'e keninklike besite oan ien of mear útkarde plakken wurdt Keningsdei (foarhinne Keninginnedei) ek fierd yn plakken dy't it sûnder in keninklik besyk stelle moatte. Dat wurdt dien troch oranje slingers en oare feestfersiering op te hingjen of oan te bringen, en troch oranje klean te dragen (oranje is de nasjonale kleur fan Nederlân). Op in protte plakken wurde grutte feesten yn 'e iepen loft holden, mei muzyk en iterij.
Fierders wol de tradysje dat boargers op Keningsdei gjin ferlet hawwe fan in fergunning om op 'e dyk dingen ferkeapje te meien. Dat soepele belied fan oerheidswegen liedt dy deis yn in soad plakken, mar benammen yn 'e grutte stêden, ta mânske rommelmerken op 'e strjitte, de saneamde frijmerk. Yn 'e praktyk is it trouwens sa dat in boargemaster noch wolris út feilichheidsomtinkens de ferkeap fan bgl. iten en drinken op beskate plakken en/of beskate tiden ferbiedt. Fral Amsterdam stiet bekend om syn grutte frijmerk, dy't elts jier wer mear as in heal miljoen besikers lûkt. Njonken Amsterdammers binne dat fral minsken út 'e rest fan it lân. Ek foar bûtenlânske toeristen is King's Day, sa't it oanpriizge wurdt (foarhinne Queen's Day), ien fan wichtichste eveneminten yn Amsterdam.
Reytse Ayses
Yn it boek Martelaarsspiegel út 1685 fan Van Braghts wurdt wiidweidich oer him skreaun. Hjiryn stiet syn folsleine fûnnis, mar ek syn ferhoaren. Dy steane yn acht brieven fan Ayses oan syn frou, âlden en freonen fan de menniste gemeente.
Keningsdei
Aktiviteiten yn ûnbesochte plakken
Om't Keningsdei in nasjonale feestdei is, wat betsjut dat it foar in soad minsken in frije dei is, gripe in protte lju de kâns oan om dan út te sliepen en de foarôfgeande jûn út te gean. Dy jûn (en nacht) foarôfgeande oan Keningsdei is bekend kommen te stean as de Keningsnacht (foarhinne Keninginnenacht). Yn De Haach sprekt men (yn it Hageneeske dialekt) fan Koningsnach (sûnder -t; foarhinne Koninginnenach), en yn Rotterdam hjit de Keningsnacht de Nacht van Oranje, dy't fierd wurdt yn Ahoy. Yn Apeldoarn en omkriten wurdt de Keningsnacht de Prinsennacht neamd, en hjit is de Keningsnacht krekt de nacht néi Keningsdei.