cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Bourne Supremacy (film)
Plot
Twa jier nei de foarfallen yn The Bourne Identity libje Jason Bourne en Marie Helena Kreutz as minners ûnder de radar yn 'e Yndiaaske dielsteat Goä. Bourne hat noch altyd lêst fan nachtmerjes yn 'e foarm fan flashbacks nei syn eardere bestean as slûpmoardner foar de Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA.
Underwilens jout adjunkt-direkteur fan 'e CIA Pamela Landy yn Berlyn lieding oan in geheime operaasje wêrby't $3 miljoen betelle wurdt oan in anonime Russyske boarne foar de saneamde Neski-dossiers, dokuminten oer wat der mei de $20 miljoen fan 'e CIA bard is dy't sân jier lyn spoarleas ferdwûn. De moeting foar de oerdracht fan it jild en de dokuminten wurdt ûnderbrutsen troch Kirill, in geheim agint fan 'e Russyske ynljochtingetsjinst FSB, dy't himsels omkeapje litten hat troch de oligarch Joeri Gretkov. Hy hat twa eksplosiven yn 'e meterkast fan it flatgebou oanbrocht om 'e elektrisiteitsfoarsjenning te sabotearjen, wêrfan't ien mei opsetsin net ôfgiet. Kirill hat dy springstoflading foarsjoen fan in fingerôfdruk fan Bourne. Nei't de stroom útfallen is, kringt Kirill it kantoar binnen dêr't de oerdracht geande is, deadet sawol de Russyske boarne as de CIA-agint, en naait út mei de dossiers en it jild.
As Kirill de bút ôfleveret by Gretkov, stjoert dyselde him nei Goä ta om 'e dea fan Bourne te bewurkmasterjen. De erchtinkende Bourne sjocht him lykwols al fan fierrens oankommen en naait mei Marie út yn syn auto. Kirill besjit harren mei in skerpskuttersgewear, mar om't Marie ûnderwilens foar Bourne yn 't plak efter it stjoer krûpt is sadat hy de hannen frijhat, is sy dejinge dy't troch de kûgel deade wurdt. De auto riidt fan in brêge yn 'e rivier en sinkt nei de boaiem. In poerrazene Bourne, dy't mient dat de CIA wer efter him oan sit, reizget nei Jeropa mei wraak yn 't sin.
Nei't by it ûndersyk nei de tadracht fan it fiasko by de moeting mei de Russyske boarne de fingerôfdruk fan Bourne fûn wurdt, dy't yn it systeem fan 'e CIA nei geheime ynformaasje liedt, freget en kriget Landy fan CIA-direkteur Martin Marshall tastimming om ûndersyk te dwaan nei Operaasje Treadstone. Se ûntdekt dat it in operaasje wie wêrby't yn it djipste geheim aginten harsensspield waarden om 'e perfekte slûpmoardners te wurden. Bourne wie de bêste fan it stel, mar ek dejinge dy't it earst trochdraaide. Har ûndersyk liedt Landy nei in oare adjunkt-direkteur ta, Ward Abbott, dy't de lieding oer Treadstone hie.
Landy fertelt Abbott dat de CIA-agint dy't de $20 miljoen stellen hie, neamd waard yn 'e Neski-dossiers. Dy dossiers binne ferneamd nei de Russyske politikus Vladimir Neski. Dyseldde soe in stikmannich jierren earder de identiteit fan 'e dief bekendmeitsje, mar waard koart tefoaren yn Berlyn deasketten troch syn frou yn in gefal fan moard-selsmoard. Landy fermoedet dat Bourne en syn direkte oerhearrige yn Treadstone, Alexander Conklin, op 'e iene of oare wize by de dieverij fan it jild belutsen wiene en dat Bourne Neski en de frou ombrocht hat. As Bourne yn Napels opdûkt, reizgje Landy en Abbott nei Berlyn, dêr't Landy fanwegen de oerdracht fan 'e dossiers al in operaasje optuge hat, om Bourne yn Jeropa te fangen. Se meitsje in tuskenstop yn Amsterdam om Nicky Parsons op te pikken, in aginte dy't as logistyk meiwurkster by Treadstone belutsen wie.
By syn oankomst út Yndia yn Napels hat Bourne himsels mei opsetsin identifisearje litten troch de dûane. As it Amerikaanske konsulaat yn Napels in CIA-agint stjoerd om him yn it ferhear te nimmen, oermasteret er de man mei gemak en kopiëarret de SIM-kaart út syn mobile tillefoan. Sa kin er neitiid alle tillefoanpetearen fan 'e man ôfharkje en komt er oan 'e weet dat Landy in ûndersyk nei him ynsteld hat en dat immen him de skuld op 'e lea besiket te skowen foar twa moarden en it stellen fan 'e Neski-dossiers en de $3 miljoen yn Berlyn. Bourne riidt yn in stellen auto nei München, dêr't er Jarda, in oare âld-agint fan Treadstone, opsiket. Dyselde fertelt him oer de dea fan Conklin en it opheffen fan Treadstone. As er Bourne besiket te fermoardzjen, deadet dy him út selsferdigening.
Neitiid reizget Bourne fierder nei Berlyn, dêr't er Landy opspoart troch de ienfâldige metoade fan it opskiljen fan it iene hotel nei it oare en hieltyd mar wer te freegjen oft er trochferbûn wurde kin nei de hotelkeamer fan Pamela Landy. As er úteinlik byt hat, folget er har út it hotel nei it gebou dêr't se har CIA-operaasje húsfêste hat. Hy skillet har op en seit dat er mei in healoere in moeting mei Nicky Parsons hawwe wol. Landy besiket de boat ôf te hâlden troch te sizzen dat se net wit oft se Nicky wol sa gau fine kin, mar Bourne, dy't har fan it dak fan it oanbuorjende gebou ôf troch it finster hinne yn 'e rekken hâldt troch it fizier fan Jarda syn skerpskuttersgewear, fertelt har dat se allinne mar even fansiden hoecht te sjen om't Nicky fuort njonken har stiet.
By de moeting ûntfiert Bourne Nicky fan 'e Alexanderplatz en komt fan har te witten dat Abbott oan it haad stie fan Treadstone en net Conklin sa't er altyd miend hie. Sûnt er yn Berlyn is, hat er lêst fan flashbacks, mar Nicky hâldt út dat er as agint fan Treadstone nea yn Berlyn aktyf west hat. Hy bedriget har mei de dea, mar lit har úteinlik gean as him dúdlik wurdt dat se neat oer syn aksje yn Berlyn wit om't dêr neat oer opnommen wie yn syn dossier. Neitiid spoart Bourne it hotel op dêr't er syn earste aksje útfierd hat, dêr't him einlings syn oantinkens oer dat foarfal wer tebinnen komme. Conklin stjoerde him út om Neski te fermoardzjen. Dyselde hearde allinne te wêzen, en doe't ûnferwachts syn frou opdaagjen kaam, skeat Bourne har ek dea en liet it derút sjen as in gefal fan moard-selsmoard. Underwilens hat Landy in opspoaringsbefel foar Bourne útgean litten, en de resepsjonist fan it hotel ken him werom. Bourne wit mar nauwerneed oan 'e Dútske plysje te ûntkommen.
Bourne brekt yn 'e hotelkeamer fan Abbott yn en nimt in tillefoantsje tusken him en Gretkov op, wêrút dúdlik wurdt dat sy tegearre de $20 miljoen fan 'e CIA efteroerdrukt hawwe. Neitiid jout Abbott yn in konfrontearjend petear mei Bourne, dat dyselde ek temûk opnimt, ta dat er it jild stellen hat, dat hy en Conklin Bourne brûkt hawwe om Neski en de frou te fermoardzjen, en dat hy en Gretkov Bourne as sûndebok brûke woene foar de resinte moarden by de oerdracht fan 'e Neski-dossiers. Hy jout ek ta dat hy en Gretkov Kirill nei Goä stjoerd hawwe om Bourne út 'e wei te romjen. Abbott ferwachtet dat Bourne him deadzje sil, mar Bourne lit him gewurde om't Marie dat net wollen hawwe soe. Nei't Bourne ôfset is, komt Landy nei de hotelkeamer fan Abbott om him te konfrontearjen oer har fermoedens omtrint de dea fan Zorn. Abbott hâldt fol dat er in "patriot" is, en sjit himsels dea foar har eagen. As se letter nei har eigen hotel weromkeart, is dêr foar Landy in pakje besoarge dat de lûdsopname fan Bourne befettet, sawol fan it tillefoanpetear tusken Abbott en Gretkov, as fan it petear tusken Abbott en Bourne.
Bourne is dan al mei de trein ûnderweis nei Moskou om mei Gretkov ôf te weven. Dy stjoert Kirill efter him oan. Kirill spoart Bourne op en ferwûnet him, mar Bourne wit te ûntkommen yn in stellen taksy. Nei in wylde efterfolging troch de stêd maneuvrearret Bourne de auto fan Kirill yn in tunnel sydlings tsjin in betonnen wand oan. Hy lit de ferwûne Kirill yn syn auto efter en mankepoatet sels te foet út 'e tunnel wei. Underwilens hat Landy har befinings trochjûn oan 'e Russyske autoriteiten, dy't Gretkov en konsorten oppakke. Neitiid siket Bourne Irena, de teenagedochter fan Vladimir Neski op, oan wa't er opbychtet dat har mem net har heit fermoarde hat en doe selsmoard dien hat, mar dat se ynstee beiden troch him fermoarde binne. Hy fertelt har dat er ferwachtet dat se dat wol witte woe, om't it it hiele byld feroaret dat se fan har âlden hat. Hy biedt syn ûntskuldigings oan en jout him ôf.
Letter nimt Bourne yn New York op 'e nij tillefoanysk kontakt op mei Landy. Se betanket him foar de lûdsopname en fertelt him syn echte namme, David Webb, en syn berteplak en -datum. Ek freget se him om har te moetsjen. Nei in skoftke stilte seit Bourne inkeld: "Soargje datst wat mear sliep krijst, Pam. Sjochst der wurch út."
Produksje
It waard lange tiid ûnwierskynlik achte dat der in ferfolchfilm op The Bourne Identity út 2002 makke wurde soe. Neffens haadrolspiler Matt Damon hie yn 't earstoan nimmen dy't by de produksje fan dy film belutsen wie, dêr earen nei. It súkses fan The Bourne Identity soarge der lykwols foar dat filmstudio Universal Pictures dochs op in ferfolch oanstjoerde, temear om't skriuwer Robert Ludlum yn 1986 mei it boek The Bourne Supremacy in ferfolch op syn roman The Bourne Identity publisearre hie. It senario foar de nije film waard skreaun troch Tony Gilroy, dy't sterk fan 'e roman fan Ludlum ôfwiek, neffens himsels om't de wrâld no ienris tige by tige feroare wie sûnt 1986.
The Bourne Supremacy waard regissearre troch Paul Greengrass, dy't dêrfoar ynhierd waard nei't filmprodusint Patrick Crowley op suggestje fan Gilroy de film Bloody Sunday fan Greengrass sjoen hie, oer de foarfallen fan Bloedige Snein yn it Noardierske Derry yn 1972. Crowley ornearre dat Greengrass syn filmstyl mei "de kamera as dielnimmend taskôger" goed wurkje soe foar The Bourne Supremacy. De film wie in Amerikaansk-Dútske ko-produksje fan The Kennedy/Marshall Company, Ludlum Entertainment en Studio Babelsberg, dêr't Crowley, Frank Marshall en Paul L. Sandberg as produsinten de lieding oer hiene. Der wie foar de film in budget fan $75 miljoen beskikber.
De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Oliver Wood, en de filmmuzyk waard fersoarge troch John Powell. De film waard yn omkearde folchoarder opnommen: earst waarden de auto-efterfolging en de ôfrin yn Moskou filme, dêrnei it meastepart fan 'e film yn Berlyn en úteinlik it begjin fan 'e film yn 'e Yndiaske dielsteat Goä. Neffens in artikel dat yn juny 2008 yn 'e Britske krante The Guardian ferskynde, soe Greengrass twa wiken foar de premiêre fan The Bourne Supremacy de produsinten opskille hawwe mei de meidieling dat er in bettere ein betocht hie. Hy woe halje-trawalje noch in nije sêne opnimme, wêrfoar't Damon fan 'e set fan Ocean's Twelve helle wurde moast foar in reshoot. Dat soe alles mei-inoar $200.000 kostje. De produsinten giene mei tsjinnichheid akkoart en de nije ein fan 'e film foel by in testpublyk folle better yn 'e smaak.
Distribúsje
De distribúsje fan The Bourne Supremacy waard fersoarge troch Universal Pictures. De film gie op 23 july 2004 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Bourne Supremacy in heech goedkarringspersintaazje fan 82%, basearre op 195 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In goed makke ferfolchfilm dy't spanning leveret." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Bourne Supremacy in goedkarringspersintaazje fan 73%, basearre op 39 resinsjes.
Opbringst
The Bourne Supremacy brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $176,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $112,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $288,5 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $75 miljoen betsjut dat in winst fan $213,5 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie The Bourne Supremacy in grut kommersjeel súkses.
Downset.
Downset. is in Amerikaanske hardcore punkband, oprjochte yn Los Angeles yn 1989 as Social Justice fanôf 1992 gie de band fierder as Downset.. Hardcore punk is in hurde foarm fan punk, mei reitsflakken mei metal, letter gie de muzyk fan de band mear en mear rjochting de metal. De band brocht yn 1994 syn debútalbum Downset út.
Nadia Moerad
Nadia Moerad (Koerdysk: Nadiye Murad / نادىه موراد; Arabysk: نادية مراد, transliteraasje: Nādyaẗ Murād; folút: Nadia Moerad Basi Taha, ek stavere as Nadia Murad Basee Taha; Kâdjû, 1993) is in Iraakske minskerjochte-aktiviste fan etnysk Jezidysk komôf. Hja waard yn 2014 ûntfierd troch striders fan 'e saneamde Islamityske Steat (IS), en in fearnsjier lang finzen holden as seksslavinne. Nei har ûntsnapping ûntjoech se har ta in foarfjochtster fan frouljusrjochten en stifte se Nadia's Initiative, in organisaasje dy't him taleit op it helpen fan froulju en bern dy't it slachtoffer wurden binne fan itselde soarte misdieden as Moerad sels. Yn 2016 wûn se foar har krewearjen de Sacharovpriis fan 'e Jeropeeske Uny, en yn 2018 waard har, tegearre mei Denis Mukwege, de Nobelpriis foar de Frede takend.
Jonkheid
Moerad waard yn 1993 berne as boeredochter yn it doarp Kâdjû (ek transliterearre as Kawju, Kojo, Kocho of Koço), yn 'e omkriten fan 'e stêd Sindjar, yn it noardwesten fan Irak. Har famylje hearde ta de Jezidys, in etnysk-religieuze minderheid dy't Koerdysk sprekt en in wêzen ferearet dat bekend stiet as Mêlek Taûs, de Pau-ingel, oan wa't God it bestjoer oer de wrâld tabetroud hawwe soe. Rjochtlinige moslims beskôgje Mêlek Taûs as in ferskiningsfoarm fan 'e duvel, en de Jezidys as duveloanbidders. Sadwaande hawwe de Jezidys histoarysk geregeldwei oan slimme ferfolgings bleatstien.
Finzenskip
Yn augustus 2014 foelen striders fan 'e saneamde Islamityske Steat (IS) it wengebiet fan 'e Jezidys yn noardwestlik Irak binnen, en begûnen dêr de Jezidyske Genoside om 'e Jezidyske enklaves yn 'e neite fan Sindjar út te rûgjen. By it Bloedbad fan Sindjar foelen op 3 augustus likernôch 3.500 deaden. Dêrnjonken waarden sa'n 6.700 Jezidyske froulju en famkes troch IS ûntfierd om as seksslavinnen brûkt en ferhannele te wurden. Nochris 50.000 Jezidys sochten beskûl yn it Sindjarberchtme, dêr't se sûnder iten en drinken fêst kamen te sitten doe't IS-striders harren dêre belegeren. Amerikaanske bombardeminten en in offinsyf troch Koerdyske pesjmerga's fan 'e PKK en de YPG brieken op 13 augustus troch de besingeling hinne en wisten it meastepart fan 'e flechtlingen fia in swierbewekke korridor yn feilichheid te bringen yn Iraaksk-Koerdistan.
Moerad wie op dat stuit 19 jier en siet noch op skoalle yn har bertedoarp Kâdjû, dêr't IS-striders 600 fan 'e ynwenners ombrochten, ûnder wa seis fan Moerad har bruorren en styfbruorren. Moerad sels waard finzen nommen en ûntfierd, krekt as in protte oare jonge froulju en famkes út har doarp. Se waard neitiid finzen holden yn 'e grutte stêd Mosûl, yn noardlik Irak, dy't earder al yn 'e hannen fan IS fallen wie. Hja waard slein, ferkrêfte en tramtearre mei baarnende sigaretten. Moerad har earste besykjen om út te naaien mislearre, en neitiid waard se swier straft. Uteinlik slagge it har om nei likernôch in fearnsjier te ûntsnappen, doe't har 'eigner' in kear fergeat de doar op 't slot te dwaan.
Moerad krige help fan 'e islamityske húshâlding dy't yn it hûs njonken dat fan 'e IS-strider wenne. Dy lju wisten har it gebiet út te smokkeljen dat behearske waard troch IS, en dêrnei koe se op eigen krêft it flechtlingekamp Rûanga berikke, by Dûhok, yn it troch de Koerden behearske noardlike part fan Irak. Yn febrewaris 2015, likernôch in fearnsjier nei har ûntsnapping, die Moerad foar it earst ferslach fan 'e ferskrikkings dy't har oerkommen wiene, oan in ferslachjouwer fan 'e Waalske krante La Libre Belgique. Yn dy tiid wenne se yn in omboude frachtcontainer yn Rûanga. Mids 2015 wie se ien fan 1.000 froulju en bern dy't as ûnderdiel fan in helpprogramma foar flechtlingen troch it regear fan 'e Dútske dielsteat Baden-Wuertemberch nei Jeropa ta helle waard. Sûnt wennet se yn Dútslân.
Aktivisme
Nei't se har yn Dútslân fêstige hie, ûntjoech Moerad har ta aktiviste foar frouljusrjochten en ta wurdfierster foar de froulju dy't troch IS ta seksslavinnen makke wiene. Op 16 desimber 2015 krige se foar it earst bredere ynternasjonale bekendheid, doe't se de Feilichheidsried fan de Feriene Naasjes taspriek oer minskehannel (en yn 't bysûnder frouljushannel) as ûnderdiel fan oarlochfiering. Dat wie de earste kear dat de Feilichheidsried him ea oer dat ûnderwerp ynformearje litten hie.
Yn septimber 2016 waard Moerad oansteld as de earste goodwill-ambassadeur fan 'e Feriene Naasjes mei as portefúlje Weardichheid fan Oerlibbenen fan Minskehannel. Yn dy hoedanichheid naam Moerad diel oan mondiale, regionale en pleatslike inisjativen om 'e minsken bewustwêzen by te bringen oer minskehannel en flechtlingen. Ek socht se kontakt mei mienskippen fan flechtlingen en oare oerlibbenen en harke se nei tsjûgeferslaggen fan slachtoffers fan minskehannel en genoside. Dyselde moanne makke Moerad by in gearkomste yn New York de oprjochting fan har eigen goeddiedichheidsorganisaasje Nadia's Initiative bekend, dy't tenei slachtoffers fan genoside, oarlochsmisdieden, misdieden tsjin 'e minsklikheid en minskehannel help biede soe om harren libbens wer op te bouwen en de wûnen yn harren mienskippen te genêzen.
Ek yn septimber 2016 spriek abbekate Amal Clooney (de frou fan 'e bekende Amerikaanske akteur George Clooney) it Kantoar oangeande Drugs en Misdie fan de Feriene Naasjes (UNODC) ta, wêrby't se har beslút fan juny fan dat jier op 't aljemint brocht om Moerad te fertsjintwurdigjen yn in rjochtsaak tsjin 'e kommandanten fan IS. Clooney karakterisearre by dy gelegenheid de genoside, ferkrêfting en minskehannel dêr't IS him skuldich oan makke hie as "in burokrasy fan kwea op yndustriële skaal." Ek beskreau se it bestean fan in slavemerk dy't sawol fysyk bestie yn it gebiet dat troch IS behearske waard, as online op Facebook, en dy't "oan hjoed de dei ta [d.w.s. oant yn septimber 2016] aktyf is." As gefolch fan it oanspannen fan dy rjochtsaak en har oare aktivisme waard Moerad neitiid oanhâldend bedrige mei de dea.
Op 3 maaie 2017 hie Moerad yn Fatikaanstêd in moeting mei paus Fransiskus en aartsbiskop Paul Gallagher, dy't se om help frege út namme fan 'e Jezidy-froulju dy't op dat stuit noch yn finzenskip fan IS wiene. Ek kaam ûnder harren petear de mooglike oprjochting fan in autonome regio yn noardwestlik Irak foar minderheden as de Jezidys en de (kristlike) Assyriërs op 't aljemint. Fierders waard praten oer swierrichheden dêr't alle religieuze minderheden yn Irak en Syrje mei te krijen hawwe. Letter dat jier, op 7 novimber, kaam Moerad har autobiografy út, mei as titel The Last Girl: My Story of Captivity and My Fight Against the Islamic State ("It Lêste Famke: Myn Ferhaal fan Finzenskip en Myn Striid tsjin IS").
Moerad har wurk foar frouljusrjochten en minskerjochten is ferskate kearen bekroane mei prestizjeuze ynternasjonale prizen. Sa waard har yn 2016 de Vaclav Havel Priis foar de Minskerjochten takend troch de Ried fan Jeropa. Datselde jiers krige se tegearre mei Lamija Adji Basjar de Sacharovpriis foar Gedachtefrijheid útrikt troch it parlemint fan 'e Jeropeeske Uny. Yn 2018 ûntfong Moerad boppedat yn 'e mande mei de Kongoleeske gynekolooch Denis Mukwege de Nobelpriis foar de Frede. It Nobelkomitee hie dy beiden foar winners oanmurken fanwegen "harren krewearjen om in ein te meitsjen oan it gebrûk fan seksueel geweld as wapen yn oarloggen en oare konfliktsitewaasjes." Moerad is de earste Irakees dy't ea in Nobelpriis wûn hat.
Priveelibben
Yn augustus 2018 ferloofde Moerad har mei Abyd Sjadmiin, in oare Jezidyske minskerjochte-aktivist.
Grifformearde tsjerke (Oerterp)
De Ontmoetingskerk is de grifformearde tsjerke fan Oerterp. De gemeente is oansletten by de PKN.
Untstean fan de gemeente
Ut ûnfrede mei de ynfloed fan de oerheid op de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke, it floreenstelsel en de frijsinnige wyn dy't troch de tsjerke waaide ûntstie der ûnder oanfiering fan dûmny De Cock út Ulrum in skuorring yn de tsjerke. Ek yn Oerterp ûntstie op 4 maart 1860 in lytse ôfskieden gemeente, dy't de Trije Formulieren fan Ienichheid út 1619 wer fan tapassing ferklearre en ynearsten tsjerken yn in skuorre oan de Feart, dêr't de ôfskieding mear oanhing krige as yn it doarp. Yn 1861 kaam dêr it earste tsjerkje foar yn it plak en letter waard der in pastory byboud.
Benammen nei't yn 1877 Van Wageningen dûmny waard naam it tal leden fan de doe noch Kristlik Grifformearde Tsjerke hurd ta. Yn syn amtsperioade fûn de doleânsje plak en yn 1907 wiene al 560 minsken lid fan de gemeente, dy't yntusken oansletten wie by de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân. De âlde tsjerke waard yn dat jier ferfongen troch in nije en gruttere tsjerke.
Nei de skuorring
Ynearsten tsjerken de synodalen yn in needtsjerke oan de feart, mar yn it begjin fan de jierren 1960 waard in nije tsjerke boud yn it doarp.
Yn it ramt fan it 125 jierrich bestean fan de grifformearde tsjerke yn 1985 waard troch Klaas Tulp it boek "De Oerterper Grifformearden: geschiedenis van een afscheidingskerk vanaf 1860" skreaun.
Oargel
It oargel fan De Ontmoetingskerk datearret fan 1973 en is as opus 859 boud troch de firma L. Verschueren, Heythuysen.
Geghard
Skiednis
It kleaster waard (neffens de tradysje troch Gregorius de Ferljochter) yn de 4e iuw stifte op it plak fan in boarne yn in grot dat al yn de tiid foar it kristenjen fan Armeenje in hillich plak wie. Dêrom krige it kleaster ek de namme Ayrivank ("Kleaster fan de Grot"). It earste kleaster waard yn de 9e iuw troch de Arabieren ferneatige. De hjoeddeiske gebouwen fan it kleaster geane werom op de 12e oant de 13e iuw, doe't it kleaster de namme Geghard krige (wat yn it Armeenske "spear" betsjut, in ferwizing nei de in wichtich relyk fan it kleaster).
Ayrivank hie yn 923 slim te lijen fan Nasr, in regint fan in Arabyske kalyf yn Armeenje. Hy liet it kleaster plonderje fan weardefolle saken en stiek it yn 'e brân, wêrtroch't alle gebouwen ferlern gyngen. Alhoewol't guon ynskripsjes werom geane op de jierren 1160, waard de haadtsjerke yn 1215 boud. Dat barde ûnder tafersjoch fan de bruorren Zakare en Ivane, de generaals fan keninginne Tamar fan Georgje, dy't it measte fan Armeenje werom feroveren op de Turken en de Zakarian-dynasty stiften, dy't yn de 12e iuw as fazallen fan de keningen fan Georgje oer Armeenje hearsken. De gavit (de Armeenske narteks), foar in part frijsteand, stamt op syn lêst út 1225 en in tal kapellen dy't yn 'e rotsen houd binne datearje út it midden fan de 13e iuw doe't prins Prosh Khaghbakian it kleaster yn hannen krige. Yn in koarte tiid ûnstiene der doe tal fan nije gebouwen yn 'e rotsen en waard it kleaster it plak dêr't de leden fan de prinslike famylje harren lêste rêstplak krigen. Yn de 13e iuw lieten de prinsen in yrrigaasjesysteem oanlizze yn Geghard. Yn dy tiid stie it kleaster ek bekend as it "Kleaster fan de Sân Tsjerken" en it "Kleaster fan de Fjirtich Alters".
Yn 1679 rekke it kleaster by in ierdskodding slim skeind. It bleau ferlitten en de haadtsjerke waard troch Karapapaken brûkt om dêr winterdeis harren fee yn ûnder te bringen. Nei't Ruslân Armeenje op it Ottomaanske Ryk ferovere waard it kleaster wer befolke mei in pear muontsen út Ejmiatsin. Om it toerisme te befoarderjen waard it kleaster yn de 20e iuw restaurearre.
Reliken
It kleaster wie ferneamd fanwegen de reliken dy't it besiet. It meast bekend wie wol de spear dy't Kristus oan it krús ferwûne. De tradysje wol ha dat de spear troch de apostel Taddéus yn Armeenje telâne kaam. De spear joech it kleaster de namme Geghard-avank (Kleaster fan de Spear), sa't it foar it earst yn 1250 dokumintearre stiet. De relikwy soarge foar troch de iuwen hinne foar in grutte stream pylgers. Yn de 12e iuw krige it kleaster ek reliken fan de apostels Andreas en Jehannes.
Yn Geghard binne gjin foarwerpen fan de tapaste keunst bewarre bleaun. Alline de legindaryske spear wurdt tsjintwurdich bewarre yn it museum fan it Etchmiadzin-kleaster.
Beskriuwing
It kleaster wurdt op de súdlike en eastlike kant troch gebouwen (13) omklamme. Op it hegere lizzende noardlike diel hat it kleaster in muorre (12). Westlik biedt de kleau it kleaster in natuerlike beskerming. Súdwestlik is de haadpoarte (14) fan it kleaster. Oan de eastlike kant is noch in lytsere poarte (15). De haadtsjerke (2) fan it kleaster is oan de Mem Gods wijd. It giet om in eastlik oriïntearre krúskoepeltsjerke mei fjouwer hoekkapellen en in tamboer mei in koanysk dak. De westlik oansletten gavit (3) is folle grutter as de tsjerke sels. Fjouwer swiere pylders ûnderstypje de bôgen, wêrmei't de gavit yn njoggen skesjes ferdield wurdt. Boppe de gruttere middenseksje is in iepening foar it ljocht.
Noardlik fan de haadtsjerke en de gavit binne mear tsjerken en gavits yn de rotsen houd. De earste rotstsjerke, de Avanzan-tsjerke, is fanút de noardwesthoeke fan de gavit tagongkilik. De tsjerke waard boud troch it fierder útholjen fan in grot dêr't in boarne wie. De tsjerke hat in hast fjouwerkant grûnflak, weryn't mei pylders en bôgen in sintrale noch in fjouwerhoekige romte makke waard. Yn de koepel is stalaktitenferwulft, sa't dat ek wol yn de islamityske arsjitektuer foarkomt. Yn it wetterbekken (Avazan) fan de tsjerke wurdt it wûnderdiedige wetter fan de boarne samle.
De noardeastlike hoeke fan de gavit jout de tagong yn it Zhamaton, in soarte fan gavit dy't foar it begraven tsjinnet. Yn 1283 waard it yn de rotsen houd lykas ek de dêr achterlizzende rotstsjerke fan de famylje Proshian. In twa meter brede trep en in tsien meter lange gong giet nei in oare gavit, dy't yn 1288 boppe oare grotten oanlein waard. Dêr steane de tombes fan de prinsen Merik en Grigor, oare tombes dy't der stien ha binne ferdwûn. Yn de noardeastlike hoeke fan it kleaster binne noch in tal lytse rotskapellen.
Four Christmases
Four Christmases is in Amerikaansk-Dútske romantyske komeedzje en krystfilm út 2008 ûnder rezjy fan Seth Gordon, mei yn 'e haadrollen Vince Vaughn en Reese Witherspoon. De titel betsjut: "Fjouwer Krysten". It ferhaal giet oer in pearke dat wend is om mei de kryst inkeld wille te meitsjen troch harren famyljes te ûntwiken en lekker op fakânsje te gean, mar dit jier troch omstannichheden twongen wurdt om alle fjouwer fan harren skieden âldelju op ien dei te besykjen. Four Christmases, dat de earste spylfilm fan regisseur Seth Gordon wie, krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy, mar die it ridlik yn 'e bioskopen en kaam dêrtroch dochs rom út 'e kosten.
Plot
Brad McVie en Kate Kincaid binne in begoedige gearwenjend pearke út San Francisco. Se komme allebeide út brutsen gesinnen en hawwe yninoar de perfekte libbenspartner fûn, mei't se net ien fan beiden ea trouwe of bern krije wolle. It hiele jier troch mije se harren famyljes en hannelje se de net te mijen kontakten ôf oer de tillefoan of mei in kaartsje. Mei de kryst, as oan famyljebesite wier net te ûntkommen falt, soargje se dat se op fakânsje yn in eksoatysk oard yn it bûtenlân sitte, hoewol't se oan harren famyljes fertelle dat se goeddiedichheidswurk dogge, sadat dy mei goed fatsoen neat tsjin harren ôfwêzichheid yn lizze kinne. It trêde jiers dat se byinoar binne, sille se de kryst trochbringe yn Fidzjy, mar de dei dat se fuort sille, blykt de Ynternasjonale Lofthaven fan San Francisco sletten te wêzen troch oanhâldende tichte mist.
As earste is Brad syn heit oan 'e beurt, in ferbittere âldman dy't allinnich yn in hûs op in heuvel wennet. Dêr binne ek Brad syn beide asosjale bruorren Denver en Dallas, Denver syn al like asosjale frou Susan en de brutale bern fan 'e skieden Dallas. Kate, dy't Brad syn heit en bruorren foar it earst moetet, ûntdekt dat de bruorren nei de stêden ferneamd binne dêr't se oanset binne, Denver en Dallas, en dat Brad eins net Brad hjit, mar Orlando. Brad wurdt ûnderwilens oanhâldend mishannele troch syn pestkoppen fan bruorren, en as er syn heit helpe sil om in skûtelantenne, dy't er him foar de kryst jûn hat, te ynstallearjen, knoffelet er fan it dak ôf en skuort it snoer mei dat al oan 'e tillefyzje fêstset is. It tillefyzjetastel wurdt dan troch de hiele wenkeamer sleept, ferrinnewearret it hûs en set de krystbeam yn 'e brân. Underwilens mei Kate de poppe fan Denver en Susan in skoftke fêsthâlde, wat yn har memmige gefoelens wekker makket.
Kate beskrobbet Brad neitiid om't er har nea ferteld hat dat Brad syn wiere foarnamme net is. De folgjende besite is by Kate har mem, dêr't ek in pear hitsige muoikes oanwêzich binne, dy't Brad wol lije meie. Fan Kate har suster Courtney komt Brad oan 'e weet dat Kate as bern jierrenlang ferskriklik narre is, eat dêr't se tsjin him nea mei in wurd oer rept hat. Underwilens sjocht Kate yn 'e badkeamer, dêr't se hinne moat om har te ferskjinjen nei't Courtney har poppe oer har hinne spuid hat, in swierwêzenstest lizzen. Om't se al in pear dagen oer de tiid is, beslút se de test te dwaan. Neitiid wurdt it stel troch Kate har mem meisleept nei in krystfiering yn 'e pleatslike tsjerke, dy't ûnder lieding stiet fan dûmny Phil, de nijste frijer fan Kate har mem. Dêr wurde Kate en Brad troch Kate har mem en dûmny Phil min ofte mear twongen om 'e rollen fan Marije en Joazef op harren te nimmen yn in opfiering fan it Krystferhaal. Brad, dy't earst beslist net wol, ûntdekt dat aktearjen foar him eins in geweldige ûnderfining is, mar hy is sa yn 'e wolkens dat er net iens trochhat dat er ûnder de foarstelling Kate foar skut setten hat.
Neitiid geane se nei Brad syn mem, dy't blykt gear te wenjen mei in folle jongere man. Dat is Darryl, dy't foarhinne Brad syn bêste freon wie, oant er it mei syn mem oanlei. Ek Denver en Susan binne dêr oanwêzich, en de trije stellen dogge in spultsje wêrby't ien fan beiden in wurd opjûn kriget dat de oare riede moat op basis fan in omskriuwing wêryn't in stikmannich wichtige wurden net brûkt wurde meie. It komt der dan op oan hoe goed oft de partners inoar kenne. Brad syn mem en Darryl dogge it ridlik goed, Denver en Susan witte alles faninoar en riede elts wurd, mar Brad en Kate slagget it net om ek mar ien inkeld wurd te rieden. Brad wyt dat deroan dat Kate, dy't de omskriuwings jaan moast, blykber de regels fan it spul net goed begrepen hat, mar Kate jout it te tinken oer harren relaasje.
Underweis nei Kate har heit fertelt Kate Brad oer de swierwêzenstest dy't se dien hat. Brad skrikt him rot, mar Kate bewissiget him dat de útkomst negatyf wie. It punt is, dat dat foar har frijwat as in teloarstelling kaam. Se hie altyd tocht dat se likemin as Brad ea trouwe of bern krije woe, mar troch de foarfallen fan 'e ôfrûne dei begjint se dêr no oars oer te tinken. Brad makket har lykwols dúdlik dat hy der noch altyd krekt sa oer tinkt as earder. Dêrop beslút Kate dat harren relaasje dan gjin takomst hat. Se lit har by har heite hûs ôfsette en stjoert Brad fuort. Kate har heit, dy't fierwei de normaalste is fan 'e fouwer âldelju, helpt Kate, dy't emosjoneel noch hieltyd yn 'e tiis sit, om klearrichheid fan saken te krijen oer wat se wol en wat se net wol. Underwilens riidt Brad werom nei syn heit, dy't him priizget as er fertelt dat er it mei Kate útmakke hat en wêrom. De âldman seit dat er it nea ferwachte hie, mar dat fan syn trije soannen Brad blykber dochs it measte op him liket. Dy útspraak set Brad oan it tinken: wol er wol sa'n iensume ferbittere man wurde as syn heit?
Brad beseft dat er dat net wol. En hy beseft ek wat er wol wol, nammentlik: Kate, en dat er kompromissen slute moatte sil as er har hâlde wol. Dat hat syn heit altyd wegere, en dat is de reden dat it houlik fan syn heit en mem op 'e klippen rûn is. Te neare nacht keart Brad werom by it hûs fan Kate har heit, dêr't er har syn leafde ferklearret. Hy toant him ree om mei har te trouwen en in gesin te stiftsjen, al besiket er dat safier mooglik foar him út te skowen. Dy tasizzing is genôch foar Kate, en se fermoedsoenje harren en meitsje plannen om 'e oare deis dochs noch ôf te reizgjen nei Fidzjy.
Produksje
Four Christmases wie de earste spylfilm dy't regissearre waard troch Seth Gordon. Dyselde waard by it projekt belutsen op oantrúnjen fan haadrolspiler Vince Vaughn, dy't Gordon syn dokumintêre The King of Kong: A Fistful of Quarters sjoen hie en dêrfan frijwat ûnder de yndruk wie. It senario foar Four Christmases waard skreaun troch Matt R. Allen, Caleb Wilson, Jon Lucas en Scott Moore nei in idee fan Allen en Wilson. As filmprodusinten wiene Gary Barber, Jonathan Glickman en Roger Birnbaum by it projekt belutsen, foar de filmstudio's New Line Cinema, Spyglass Entertainment, Birnbaum/Barber Productions, Wild West Picture Show Productions en Type A Films. Kameraregisseur wie Jeffrey L. Kimball, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Alex Wurman.
De opnamen fan Four Christmases setten yn desimber 2007 útein, ûnder de staking fan it Writers Guild of America (2007-2008), wat betsjutte dat der doe gjin inkele feroaring mear oanbrocht wurde koe yn it senario. Foar de film wie in budget fan $80 miljoen beskikber. Under de opnamen waard studio New Line Cinema oernommen troch Warner Bros., wat de foltôging fan it projekt yn gefaar brocht. De filmdistribúsje waard úteinlik fersoarge troch Warner Bros., en Four Christmases gie op 26 novimber 2008, de dei foar Thanksgiving, yn premiêre. Op 24 novimber 2009 kaam de film út op dvd en blu-ray. De soundtrack waard op 25 novimber 2008 as digitale download útbrocht troch New Line Records en op 6 oktober 2009 as cd troch Watertower Music.
Untfangst
De filmkritisy moasten oer it algemien net folle hawwe fan Four Christmases, in film dy't yn The Hollywood Reporter omskreaun waard as "ien fan 'e somberste krystfilms ea." Itselde tydskrift hie ek krityk op it senario fan 'e film om't dêryn "Hollywoodklisjees oer 'boeren' út it Amerikaanske Suden yn 'e krite fan San Francisco pleatst binne, dêr't se hielendal net passe." (Dat wie in ferwizing nei de asosjale bruorren fan Brad.) It tydskrift Variety neamde Four Christmases in "nuveraardich minskehaatsjende, út en troch fermaaklike, mar fan alle fleur ûntdiene krystattraksje dy't beslist gjin famyljefilm is."
In parseberjocht fan Associated Press stelde dat de film "ûnthjittend begûn", mar dêrnei fansiden swalke ta "lûdroftige somberens". Fierders woe it berjocht hawwe dat "Vaughn de film hjir en dêr ferdraachlik makket, mar syn soarte fan slapstick-eftige fysike komeedzje leit Witherspoon hielendal net." Frank Lovelace, dy't foar Film Journal International skreau, koe "gjin kearn yn harren personaazjes" ûntdekke; "se belichemje inkeld hokfoar draai yn 'e plot de film op in beskaat stuit nedich hat." De foaroansteande filmkritikus Roger Ebert joech Four Christmases twa fan fjouwer stjerren en fûn dat it de film ûntbriek oan humor en gefoel foar it fertellen fan in ferhaal.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Four Christmases in min goedkarringspersintaazje fan 24%, basearre op 144 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelde: "Nettsjinsteande in sterke cast lijt dizze soere krystkomeedzje oan in beroerd senario." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Four Christmases in goedkarringspersintaazje fan 41%, basearre op 27 resinsjes.
Resultaat
Four Christmases ûnderfûn yn 'e Amerikaanske bioskopen benammen konkurrinsje fan de fantasyfilm Twilight, dy't tagelyk útkaam. Yn Noard-Amearika brocht de film $120,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $43,6 miljoen. De totale opbringst kaam dêrmei út op $163,7 miljoen, wat, ôfset tsjin in budget fan $80 miljoen, delkomt op in winst fan $83,7 miljoen.
Katarinatsjerke (Ulrum)
De Katarinatsjerke is in tsjerkegebou yn de Grinslânske provinsje Ulrum. De tsjerke wurdt brûkt foar tsjerketsjinsten fan de PKN en kulturele eveneminten en is oerdroegen oan de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken.
Skiednis
De tsjerke waard oarspronklik as romaanske tsjerke yn de 12e iuw boud. Yn de 13e iuw waard de tsjerke nei it easten ta útwreide mei trije traveeën. Dat barde yn de oergongsstyl nei de gotyk.
De toer waard yn de 16e iuw boud. Foar dat doel waard it ferwulft fan it westlike travee ôfbrutsen.
Nei de ôfskieding fan 1834 bleau de tsjerke in herfoarme tsjerke. De ôfskieden gemeente tsjerkte ynearsten yn de eardere kûperij en ferhûze yn 1843 nei in nij gebou oan de Singel. Nei de doleânsje lieden de grifformearden in grutte tsjerke bouwe, de tsjintwurdige Goede Hoedertsjerke
By de restauraasje fan 1916-1917 ûnder lieding fan ryksboumaster C.H. Peters binne de goatyske finsters fan de Katarinatsjerke ferfongen troch de hjoeddeiske rûnbôgige finsters. Ek waarden doe de pleisterlagen fan de meloenfoarmige koepelgewelven en muorren fan de tsjerke ferwidere, wermei't de fresko's fan foar de reformaasje foar ivich ferlern gyngen.
Ynterieur
De tsjerke hat in preekstoel út 1745 De hearebank foar de preekstoel oer mei fykwurk en it wapen fan Inn- und Kniphausen-Lewe is âlder en stamt fan 1660. De twa klokken yn de toer datearje út 1478 en 1698.
Oargel
It oargel op de oargelkreake boppe de tagong datearret út 1806 en waard boud troch Nikolaus Lohman. Petrus van Oeckelen brocht û.o. feroarings oan yn de disposysje fan it ynstrumint.
Bakker & Timmenga hat in oargel yn 1983-1984 hielendal restaurearre. It ienmanualige oargel hat 10 registers mei in oanhongen pedaal.
Genovevatsjerke (Jelsum)
De Genovevatsjerke is in tsjerkegebou yn Jelsum.
Skiednis en beskriuwing
De ienskippige tsjerke fan Jelsum waard yn de 12e iuw as romaanske tsjerke boud. Grutte dielen fan de noardlike muorre binne noch fan dowestien en stamme út dy tiid. Romaanske dekoraasjes as lisenen en friezen binne dêr bewarre bleaun en te sjen is wêr't de no tichtmitsele romaanske ramen sitten ha. It 15e iuwske koer is fan bakstien en hat gotyske finsters. Yn de súdlike mei bakstien beklaaide muorre binne letter ek gotyske finsters ynbrocht, mar ek dêr binne noch restanten fan romaanske muorredekoraasjes te sjen.
Sûnt 30 maart 2017 is de eardere herfoarme tsjerke tagelyk mei dy fan Koarnjum oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. De tsjerke krige de namme fan de hillige Genoveva werom, dêr't de tsjerke foar de reformaasje oan wijd wie. De tsjerke wurdt troch de protestanske gemeente noch wol brûkt foar de earetsjinst.
Oargel
It oargel yn de Jelsumer tsjerke stamt út 1834-1835 en waard boud troch de bruorren van Dam. By de bou is gebrûk makke fan materiaal fan in oargel dat hûndertfyftich jier âlder is. Ek de oargelkas is âlder as it Van Dam-ynstrumint. Yn 2011 restaurearre Bakker & Timmenga it oargel.
Win Tin
thumb|Win Tin Win Tin (Gyobingauk, 12 maart 1929 – Rangoon, 21 april 2014) wie in Myanmareesk politikus, sjoernalist en earder polityk finzene. Hy wie mei-opjochter fan de Nasjonale Liga foar Demokrasy (NLD). Hy waard 19 jier fêstholden (1989–2008) fan it militêr rezjym om reden fan syn skriuwerij en syn foaroansteand plak yn de NLD.
Underskiedings
Yn 2001 ûntfong Win Tin de Guillermo Cano Ynternasjonale Priis foar Parsefrijheid fan de UNESCO. Itselde jier noch krige er tegearre mei syn lânsman San San Nweh de Gouden Pen fan de Frijheid fan de World Association of Newspapers.
Bûtenierdsk libben
Bûtenierdsk libben is libben dat syn oarsprong net fynt op 'e Ierde. Hjirby sprekt men ornaris al rillegau fan bûtenierdske wêzens (of mei in Ingelsk wurd aliens), in term dy't meastal selsbewust of yntelligint libben ymplisearret. Mar by bûtenierdsk libben kin it likegoed gean om baktearjes, skimmels en oare legere libbensfoarmen. It bestean fan heechûntwikkle bûtenierdske beskavings wurdt troch de measte wittenskippers tsjintwurdich poer statistysk sjoen trouwens wierskynlik achte, op basis fan it tal stjerrestelsels yn it hielal dat oer libbensfetbere planeten beskikke moat. Lykwols is it bestean fan sawol ienfâldige bûtenierdske organismen as fan bûtenierdske beskavings dy't mooglik heger ûntwikkele binne as de minskheid op 't heden noch in folslein hypotetysk, mei't der noch gjin ûndûbelsinnige bewizen foar fûn binne.
De tûke fan wittenskip dy't him dwaande hâldt mei de stúdzje fan bûtenierdsk libben is de eksobiology. In nau besibbe wittenskip is de astrobiology, dy't ek it libben op 'e Ierde bestudearret, mar yn 'e bredere astronomyske kontekst. Yn 2015 waarden der restanten fan bioatysk libben oantroffen yn stiennen út West-Austraalje dy't 4,1 miljard jier âld wiene, en dus foarme binne doe't de wrâld 'noch mar' 400 miljoen jier âld wie. Neffens de ûndersikers dy't dy ûntdekking diene, leit it yn 'e reden dat it fenomeen 'libben' yn it hielal wiidferspraat wêze moat (of west hawwe moat) as it him al sa ier op 'e Ierde ûntjoech. De ymplikaasje is dat it libben op 'e Ierde hjir mooglik fia in ynsleine meteoryt of asteroïde út 'e romte wei telâne kommen is.
Sûnt de midden fan 'e tweintichste iuw is der oanhâldend socht nei tekens fan yntelligint bûtenierdsk libben. Dy syktocht hat û.m. plakfûn mei skûtelantinnes dy't troch SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence) yn Nij-Meksiko ynset binne om 'e himel ôf te sykjen nei foarmen fan elektromagnetyske ynterstellêre kommunikaasje. Teffens binne tilleskopen brûkt om te sykjen nei ekstrasolêre planeten dy't pontinsjeel libben ûnderstypje kinne. Sûnt likernôch deselde tiid hawwe bûtenierdske wêzens in tige wichtich plak ynnommen yn it sjenre fan 'e science fiction, sawol yn 'e literatuer as op 'e tillefyzje en yn films.
Troch de jierren hinne hat benammen de bemuoienis fan 'e Amerikaanske filmyndustry fan Hollywood in grutte rol spile by it fersprieden fan it idee dat der bûtenierdsk libben bestean kin. Oannommen dat der bûten de Ierde yndie noch earne oars yn it hielal yntelligint libben bestiet, binne de mienings ferdield oer hoe't de minskheid dêrmei omgean moat. Guon binne foar it tapassen fan agressive metoaden om mei sa'n bûtenierdske beskaving yn kontakt te kommen, wylst oaren dêr krekt folslein op tsjin binne, om't se ornearje dat it in werhelling wurdt fan Kolumbus en de Yndianen, mei de minskheid yn 'e rol fan 'e Yndianen, as de Ierde ea troch bûtenierdske wêzens ûntdutsen en besocht wurdt.
Oarlochsrôle
Datearring
It is net alhiel dúdlik wannear't de Oarlochsrôle datearre wurde moat, mar neffens saakkundigen komme twa histoaryske perioaden dêrfoar yn oanmerking, te witten: de Seleusidyske Tiid en de Romeinske Tiid. As de tekst datearret út 'e Seleusidyske Tiid, sil it foar 't neist skreaun wêze om 165 f.Kr. hinne, ûnder de Makkabeeske Opstân, of mooglik letter ûnder it regear fan 'e Hasmoneeske dynasty yn Judeä, om 143 f.Kr. hinne of nei 135 f.Kr. De ûndersikers dy't fan betinken binne dat it dokumint út 'e Romeinske perioade datearret (en dat is in minderheid), pleatse it yn 'e regel tusken de ferovering fan Jeruzalim troch de Romeinske generaal Pompejus, yn 65 f.Kr., en de dea fan 'e Judeeske kening Heroades de Grutte, yn 4 f.Kr. Ferskate saakkundigen op it mêd fan militêr wapentúch hawwe koartby lykwols de Seleusidyske teory befêstige, mei't se de Oarlochsrôle op grûn fan 'e wapens dy't deryn beskreaun wurde, yn 'e twadde iuw f.Kr. pleatse.
Ynhâld
De langste foarm fan 'e Oarlochsrôle, 1QM, bestiet út 19 kolommen, en fan elkmis fan dy kolommen binne de earste fjirtjin oant njoggentjin regels oerlevere; it ûnderste part fan 'e boekrôle is sa skansearre dat it ûnlêsber is. Lykwols sketst de tekst fan it begjin fan 'e kolommen in aardich byld fan wêr't de Oarlochsrôle oer giet. Kolom i sommet yn it koart de oarloch tusken de "Soannen fan it Ljocht" en de "Soannen fan it Tsjuster" op. Kolommen ii-ix jouwe in wiidweidiger oersjoch fan 'e striid, dy't fjirtich jier duorre. Dêrfan geane kolommen iii en iv frijwol útslutend oer banieren, bazunen, spearen, pylken en oar wapentúch. Yn 'e kolommen x-xiv komme liturgyske saken op 't aljemint. En de kolommen xv-xix beskriuwe in fjildslach yn sân dielen tusken it Ljocht en it Tsjuster, wêrby't de legers oanfierd wurde troch preesters. Einlings oerwint it Ljocht troch godlike tuskenkomst. In protte saakkundigen fine dat de tekst abrupt einiget, en miene dat der oarspronklik mear kolommen west hawwe moatte.
Luneburch (stêd)
Luneburch (offisjeel: 'Hansestadt Lüneburg') is in plak yn it noardeasten fan de Dútske dielsteat Leechsaksen, yn de Landkreis Luneburch. De stêd oan de rivier de Ilmenau leit ûngefear 50 kilometer súdeastlik fan Hamboarch oan de râne fan de Luneburger Heide en heart ta de metropoal Hamboarch. De stêd is ien fan de sân Große selbständige Städte yn Leechsaksen.
Luneburch wurdt foar it earst neamd yn in oarkonde oer tolheffing op 13 augustus 956. De stêd waard al betiid lid fan de Hânze en krige yn 1392 it steapelrjocht.
Luneburch hat sûnt 1949 in universiteit, de Leuphana Universiteit fan Luneburch.
Bell YFM-1 Airacuda
De Bell YFM-1 Airacuda wie in swiere Amerikaanske jachtfleanmasine, ûntwurpen en makke troch de Bell Aircraft Corporation mids jierren tritich fan 20e iuw. It wie de earste miltêre fleanmasine dy't Bell produsearre. Oarspronklik waard it ûntwerp oantsjut mei "Bell Model 1". De Airacuda hie wol moderne eigenskippen, mar ek in protte lekken en brekken dy't makken dat it tastel oan 'e grûn holden waard.
Beskriuwing
De Airacuda hie in bemanning fan fiif persoanen wat hiel ûngewoan wie foar in jachtfleantúch. It prototype XFM-1 (USAAC searjenûmer 36-351) waard útrist mei twa Allison V-1710-13 sûgermotors, mar de folgjende njoggen krigen YFM-1 V-1710-23-motors. De motors dreaune in triuwpropeller oan, dy't mei in eksplosyf ôfsmiten wurde koe yn gefal fan need en de bemanning yn de gondel foar de motors, dy't it 37-mm-Madsen-masinekanon bestjinne, de gelegenheid joech út it tastel te springen sûnder troch de propeller fermeald te wurden. De navigator koe twa 7,62-mm-MG yn de romp op ôfstân betsjinje en de radiotelegrafist/boardskutter betsjinne de oare ien as twa 12,7 masinegewearen.
De trije lêst makke YFM-1A's krigen in noastsjel. Trije YFM-1s krigen sterkere motors en dêrnei mei YFM-1B oantsjut.
Pseudo-Ezechiël
Pseudo-Ezechiël is in algemien as apokryf beskôge religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is ek bekend ûnder de namme 4Q Pseudo-Ezechiël en der wurdt yn âldere boarnen wol nei ferwiisd as 4Q 2 Ezechiël. It is in fragmintarysk Hebriuwsktalich pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e âldtestamintyske profeet Ezechiël, dat mids tweintichste iuw fûn is yn Grot 4 te Qumran, as ûnderdiel fan in skat oan âlde manuskripten dy't de Deade-Seerôlen neamd wurde. It wie oant de ein fan 'e jierren tachtich sels yn wittenskiplike fermiddens frijwol ûnbekend, en waard pas publisearre yn 2001. Sûnt hat Pseudo-Ezechiël him ûntjûn ta ien fan 'e meast kontroversjele fynsten fan 'e iere ienentweintichste iuw. De tekst bestiet, ynsafier't er oerlevere is, út seis fragminten: 4Q385, 4Q385b, 4Q385c, 4Q386, 4Q388 en 4Q391. It lêste fragmint, 4Q391, ferskilt fan 'e oare fiif, meidat it fan 'e ein fan 'e twadde iuw f.Kr. datearret, en dêrmei op syn minsten hûndert jier âlder is. De oare fiif fragminten lykje lettere kopyen te wêzen fan 'e oarspronklike tekst dêr't 4Q391 ienris diel fan útmakke hat.
Bell YFM-1 Airacuda
Lek en brek
De Airacuda wie ek oanhelle mei in kompleks en net te betrouwen elektrysk syteem en wie it iennichste tastel ea boud mei in APU dy't de brânstofpompen en alle elektryske systemen oandreaun. Dat systemen dy't gewoanwei stroom krije fan de dynamo fan de motors moasten it by dit tastel fan ien generator hawwe. Yn it gefal dat dy stikken rekke (en dat barde gauris) die neat it mear: de piloat hie NO fuel pressure, NO vacuum, NO hydraulic pressure, NO gear, NO flaps and NO ENGINES.