cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomorrow Never Dies (film)
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Tomorrow Never Dies in goedkarringspersintaazje fan 57%, basearre op 77 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Tomorrow Never Dies is in kompetint makke, hoewol soms formulemjittich diel fan 'e 007-franchise, mei in plot dy't miskien net de orizjineelste is, mar mei aksjesênes dy't wier spannend binne." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Tomorrow Never Dies in goedkarringspersintaazje fan 52%, basearre op 38 resinsjes.
Opbringst
Tomorrow Never Dies brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $125,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $207,7 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $333,0 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $110 miljoen betsjut dat in winst fan $223 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
De titelsong Tomorrow Never Dies waard yn 1998 nominearre foar in Golden Globe foar bêste orizjinele liet en teffens foar in Grammy yn 'e kategory bêste liet skreaun foar in film of tillefyzjeprogramma. De film Tomorrow Never Dies waard ek nominearre foar fjouwer Saturn Awards, wêrfan't Pierce Brosnan de priis foar bêste akteur wûn.
Grykske Iepenbiering fan Ezra
De Grykske Iepenbiering fan Ezra is in algemien as apokryf beskôge joadsk religieus geskrift, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigraaf ûnder de namme fan 'e bibelske preester Ezra, en is oerlevere yn mar twa Gryksktalige manuskripten. Eins is it it wurk fan in anonime skriuwer. It wurdt datearre tusken de twadde en de njoggende iuw. De tekst is swier beynfloede troch in oar apokryf geskrift, Ezra (Latyn). Boppedat binne de beide oerlevere ferzjes grutdiels op 'e nij redigearre of mooglik sels wol hielendal werskreaun troch ien of mear kristlike redakteurs, dy't de nammen fan 'e apostels Paulus en Jehannes, kening Heroades en oare nijtestamintyske personaazjes deryn befrissele hawwe. De Grykske Iepenbiering fan Ezra moat net betize wurde mei de Joadske Iepenbiering fan Ezra, wat in alternative namme is foar Ezra (Latyn).
Lykas yn in grut part fan 'e joadske apokalyptyske literatuer wurdt ek yn 'e Grykske Iepenbiering fan Ezra oan 'e haadpersoan, yn dit gefal Ezra, in fizioen toand fan 'e himel en de hel, wêrby't de bestraffings dy't de sûnders ûndergean moatte yn detail beskreaun wurde. Yn 'e himel giet Ezra mei God yn petear oer de fraach wêrom't hy (God) de minske it fermogen om te sûndigjen jûn hat. God antwurdet dat it oan 'e minsken sels leit as hja sûndigje, mei't hy harren ek frije wil jûn hat. Ezra reägearret dêrop troch te sizzen dat God likegoed de einferantwurding draacht, mei't er ek Eva en de slange en de beam mei de ferbeane fruchten skepen hie. Hy beskuldiget God derfan dat dy in rjochtfeardichheidsgefoel fan neat hat. God jout him gjin beskie, ek net as Ezra foar de sûnders yn it pleit giet. Neitiid kriget Ezra de hel te sjen, dêr't de tramtearrings de revu passearje dy't de sûnders dêr ûndergean moatte. Ek moetet er de duvel sels. Uteinlik, as Ezra útropt dat nimmen oan sokke tramtearring ûntkomme kin om't nimmen sûnder sûnde is, fertelt God him dat hy de krúsdea trochstien hat om 'e minskheid te rêden, dyjingen te ferjaan dy't yn him leauwe en de dea te ferslaan.
Mykology
thumb|In poddestoel Mykology is de tûke fan 'e biology dy't him taleit op it bestudearjen fan skimmels en poddestuollen. Foarhinne waard dit as in ûnderdiel fan 'e botany beskôge, mar tsjintwurdich wurdt it dêr yn 'e regel los fan sjoen. It wurd 'mykology' komt fan it Grykske μύκης, mukēs ("skimmel"), en -λογία, -logia ("kunde"). Ien fan 'e grûnlizzers fan 'e mykology wie de Sweedsk wittenskipper Elias Magnus Fries. Ut 'e mykology is de wittenskip fan 'e fytopatology fuortkommen, de stúdzje fan sykten by planten, om't fierwei de measte plantesykten feroarsake wurde troch skimmels.
Meppelerdjip
thumb|It Meppelerdjip It Meppelerdjip (Nederlânsk: Meppelerdiep) is in kanaal dat rint fan Meppel oant Swartslûs, dêr't it útmûnet yn it Swarte Wetter. It kanaal is 11 kilometer lang en rint troch de Nederlânske provinsjes Drinte en Oerisel.
It Meppelerdjip foarmet de rin nei ûnderen fan trije rivierkes: Wold Aa, de Reest en de Beilerstroom en wie earst ek in natuerlike wetterwei, dat eartiids de Sethe neamd waard. De namme Sethe komt noch werom yn it Gemaal Zedemuden, dat wer neamd wie nei in ferdronken delsetting oan de mûning fan de Sethe.
It Meppelerdjip ferbynt tsjintwurdich de Drintske Haadfeart en de Hoogeveense Vaart mei de Iselmar en is wichtichfoar it wetterbehear yn Drinte.
Skiednis
Yn 1134 wurdt de Sethe foar it earst neamd. It Meppelerdjip is yn de rin fan de tiid stikmannich kear útgroeven. Yn 1664 waard der al mei úteinset, mar iuwenlang fielde net ien him ferantwurdlik foar it kanaal. Yn 1859 naam it Ryk by einbeslút it kanaal oer fan partikuliere eigeners, wêrnei't it djipper makke, ferbrede en rjochtlutsen waard. Dat wie ek nedich foar it turfstekken en wetterôffier. It Meppelerdjip waard in wichtige wetterwei foar it ferfieren fan turf, dat yn de fyftjinde oant en mei de njoggentjinde iuw in wichtige brânstof wie. Meppel en Swartslûs wiene doe wichtige trochfierhavens, dêrwei't de turf ferfierd waard nei Hollân. Troch it turfstekken krige it Meppelerdjip mear wetter te ferwurkjen, dat gauris ta wetteroerlêst late. Dêrom is yn 1974 it Gemaal Zedemuden njonken de Meppelerdjipslûs yn gebrûk naam.
Gebrûk
Meppel is oer it Meppelerdjip te berikken foar skippen dy't maksimaal 110 x 12 x 3,25 meter (by NAP) mjitte. Foarby de Kaapbrêgen nimt de maksimale tastiene omfang ôf ta 90 x 11,50 x 2,75m by NAP (mei ûntheffing en ûnder spesjale betingsten: 100 x 10,50 x 2,50m). It Meppelerdjip is part fan it nasjonale haadfarwegenet en is gaadlikfoar skippen oant 3000 ton.
Swartslûs
Oan it begjin fan it Meppelerdjip leit de stêd Swartslûs. In grutte skipswerf foar nijbou en reparaasje leit daliks njonken it Meppelerdjip. Dernjonken binne der noch ferskate jachtwerven en dêroan besibbe bedriuwen by de ouwers del en op yndustryterrein De Kranerweerd.
Meppel
Yn Meppel giet it Meppelerdjip oer yn de Drintske Haadfeart en Hoogeveense Vaart. Oan de ouwers fan it Meppelerdjip lizze yndustryterreinen. In spesjaal nij wiet yndustryterrein Oevers D, mei dêryn de nije haven Sethehaven is te berikken fan skippen oant 2000 ton en biedt bedriuwskavels in eigen loskaai.
Utsein op- en oerslachbedriuwen binne der ek skipswerven fêstige yn Meppel. Foar de beropsfeart is der bygelyks skipswerf De Kaap en binne der ferskate werven foar plezierfeart, dy't benammen ornearre binne foar nijbou en reparaasje.
Nijfûnlanner (hûn)
Skiednis
Krekt as de Labrador-retriever en de landseer is de Nijfûnlanner ûntstien út 'e âlde Sint-Janshûn, op it eilân Nijfûnlân, dat sûnt 1949 ta Kanada heart. De mastyf-skaaimerken fan 'e Nijfûnlanner binne nei alle gedachten it gefolch fan krusings mei de Alentejo-hardershûn (of rafeiro de Alentejo), wêrfan't eksimplaren yn 'e sechstjinde iuw nei Nijfûnlân ta brocht waarden troch Portegeeske fiskers. De spekulaasje dat de Nijfûnlanners ek foar in part ôfstamje fan 'e grutte swarte bearehûnen dy't yn 1001 troch de Wytsingen fan Leif Eriksson op it eilân yntrodusearre wêze soene, is mear basearre op myte as op feiten.
Tsjin 'e tiid dat de permaninte kolonisaasje fan Nijfûnlân yn 1610 úteinsette, hie de Nijfûnlanner mank de ympermaninte fiskersmienskippen oan 'e kust syn opfallende lichaamlike skaaimerken en mentale karakteristiken as fêstige. Yn 'e iere 1880-er jierren waarden troch fiskers en ûntdekkingsreizgers twa soarten hûnen omskreaun op Nijfûnlân: in swierder ras mei in langere pels, dy't doedestiden de 'grutte Nijfûnlanner' neamd waard, en in lichter boud ras mei in koartere pels, de saneamde 'lytse Nijfûnlanner'. It earste ras kamen de moderne Nijfûnlanner en de landseer út fuort, wylst út it twadde ras de Labrador-retriever ûntstie. Fanwegen de unike kapasiteiten op it mêd fan swimmen waard de 'grutte Nijfûnlanner' yn Kanada ek brûkt om 'e Leonberger út te fokken (dy't ynset waard as rêdingshûn te wetter), wylst der yn 'e Sovjet-Uny de no útstoarne Moskovyske wetterhûn út ûntstie (dy't lykwols troch de ûngelokkige krusing mei de Kaukazyske hardershûn leaver biet as rêde).
Sels yn 'e njoggentjinde iuw al kaam de Nijfûnlanner wiid en siid bekend te stean om syn aventoerlike ynstelling en syn moed. Ien fan 'e bekendste fertsjintwurdigers fan dit ras wie Seaman, de hûn fan 'e Amerikaanske ûntdekkingsreizger Meriwether Lewis, dy't er beselskippe ûnder de ferneamde Ekspedysje fan Lewis en Clark (1804-1806), de earste oerlânske reis nei de Amerikaanske westkust en werom. Yn 1828 rêde de Nijfûnlanner Hairy Man, yn 'e mande mei syn eigner Ann Harvey fan Isle aux Morts, har heit en har broer foar de eastkust fan Kanada 163 Ierske ymmigranten fan 'e drinkeldea doe't harren skip, de Despatch, te sink gie. By it grutte publyk, alteast yn Ingelân, waard de Nijfûnlanner fan 1862 ôf bekend troch tige populêre Napoleon de Wonderhûn, dy't akrobatyske toeren úthelle yn Van Hare's Magic Circus.
Yn 1886 waard de earste rasstandert opsteld foar de Nijfûnlanner, wêrby't de foarkar jûn waard oan swarte hûnen. Brune eksimplaren waarden dulde, mar de swart-wyt bûnte hûnen waarden inkeld tastien as se fierders oan alle rasfoarskriften foldiene. Nei de Twadde Wrâldoarloch kaam yn Jeropa in beweging op gong om 'e twakeurige hûnen as apart ras, de landseer, erkend te krijen. Yn 1960 slagge it de leafhawwers fan 'e twakleurige hûn om 'e Ynternasjonale Kynologyske Federaasje (FCI) safier te krijen dat dy de lanseers en Nijfûnlanners útinoar helle en in aparte rasstandert opstelde foar landseers.
Lichemsskaaimerken
Nijfûnlanners hawwe swimfluezzen tusken de teannen en in wetterôfstjittende pels. De skofthichte bedraacht 56-76 sm, en de lichemslingte, sturt ynbegrepen, is likernôch 1,8 m. Rikels hawwe in gewicht fan 60-70 kg, en teven fan 45-55 kg. Yn ekstreme gefallen kinne Nijfûnlanners noch oansjenlik swierder wêze, mei in rekôr fan 120 kg. De tastiene kleuren foar de Nijfûnlanner binne neffens de Amerikaanske Kennelklub (AKC): swart, brún, grizich en swart-wyt bûnt. De Kanadeeske Kennelklub (CKC) stiet inkeld de kleuren swart en swart-wyt bûnt ta. De Ynternasjonale Kynologyske Federaasje (FCI), de meast gesachhawwende kynologyske organisaasje yn Jeropa, stiet de kleuren swart en brún ta, wylst de swart-wyt bûnte hûnen ûnder namme landseer as in apart ras beskôge wurde, dat net mei de Nijfûnlanner krúst wurde mei.
Njonken al syn pluspunten hat de Nijfûnlanner ek ferskate negative karakteristiken. Sa flybket er frijwat, krekt as de measte oare grutte hûnen. Fierders is er fetber foar krupsjes as heupdysplasy (in misfoarme heupgewricht), earmtakkedysplasy en systinueria (in erflike ôfwiking dy't nierstiennen foarmet yn 'e blaas). Ek komt subfalvulêr aortyske stenoaze (SAS) in protte foar by dizze hûnen. Dat is in hertôfwiking wêrby't de hertkleppen net goed wurkje, wat in hommelse dea op jonge jierren feroarsaakje kin. De libbensferwachting fan in sûne Nijfûnlanner is likernôch tsien jier.
Aard
Nijfûnlanners steane bekend om harren kalme en meigeande natuer en om harren krêft. Se binne tige trou en ideaal as wurkhûnen. Sadwaande wurdt dit ras ek wol de gentle giant ("sêftaardige reus") neamd. Om dyselde reden wurde Nijfûnlanners tsjintwurdich gauris ynset as terapyhûn. Nijfûnlanners hawwe in leechtoanige blaf en binne maklik te belearen as men dêr jong genôch mei begjint. Se kinne tige goed mei bern omgean, mar fanwegen har bombidige grutte kinne se lytse bern soms ûnbedoeld ferwûnje troch se om te triuwen of in reis mei de sturt te jaan. De omfang fan 'e Nijfûnlanner kin ek op oare mêden swierrichheden opleverje as er net goed beleard is.
Johannes Tinga
Libben
Tinga wie de soan fan boere-arbeider Gosse Tinga (1879-1941) fan Baaium en dy syn frou Geertje Rispens (1896-1965) fan Spannum. Troch wenningneed yn Baaium kaam er yn 1922 yn it oangrinzgjende doarp Wjelsryp te wrâld, op in boerespultsje yn 'e útbuorren De Westerein. In jier nei syn berte kaam der in wente yn Baaium frij en ferhuze it gesin dêrhinne. Johannes Tinga wie it âldste bern yn syn heite húshâlding, en hie trije jongere bruorren: Jan, Geert en Ale. Hy wie ien fan 'e lêste bern dy't noch nei skoalle west hawwe yn it âlde doarpsskoaltsje fan Baaium, dat yn 1933 opheft waard om't der te min learlingen wiene. Tenei moasten de Baaiumer bern yn Wjelsryp nei skoalle; "de âld skoalle", sa't it skoalgebou yn Baaium noch teminsten in heale iuw bekendstie, waard neitiid it doarpshûs "De Eartpot" (in namme dy't ferwiist nei de tradisjonele skelnamme foar Baaiumers).
Nei't er yn 1936 mei fjirtjin jier fan skoalle gien wie, die Tinga earst hjir en dêr wat losse putsjes, mar yn 1937 fûn er fêst wurk as boere-arbeider. De earste trije jier wied er yn 'e tsjinst by Jakob Leijenaar fan Bonkwert, in útbuorren dy't ûnder Spannum falt. Hy fertsjinne dêr it earste jiers ƒ85,- (mar dêrnei al fluch mear) en dan hied er mei-iens ek kost en ynwenning. Winterdeis, as de measte kij dochs drûchstiene, hied er in hiele wike frij. Yn 1940 gie Tinga oer nei Johannes Noordenbos, fan Wammert, in útbuorren ûnder Easterlittens, dêr't er oannommen waard foar ƒ300,- yn 't jier, en yn 1943 kaam er by Jorrit Noordmans fan Iens yn 't wurk. Datselde jiers moast Tinga him katoen hâlde om oan tewurkstelling yn Dútslân te ûntkommen. Hy die it wurk op 'e Ienzer pleats noch wol, mar sliepte nachts op sideplakken op wikseljende adressen. Yn 1945 kaam er inkeld nochris yn 'e buorren fan Iens, mar fierders doarst er it hiem eins net mear ôf. (Iens lei yn dy tiid oan 'e ein fan in dearinnend paad, dat dêr koe men de Dútsers en lânwachters altyd moai op 'e tiid oankommen sjen.) left|thumb|250px|It grêf fan Johannes Tinga op it tsjerkhôf fan [[Baaium.]]
Nei de befrijing rekke Tinga by de boer wei om't er feekeapman wurde woe. Der hie altyd al in sterke hannelsgeast yn him sitten, en no moast it wurde. Ein july 1945 fêstige er him wer yn Baaium, dêr't er hast syn hiele fierdere libben oan 'e Hasthemerwei wenjen bliuwe soe. Tinga die yn skiep, lammen en keallen, yn 't earstoan ek wol yn kninen en inkeldris yn koartwjukte einen. Underwilens hied er kunde krigen oan Sijtske Bos (1924-2008), in winkelmansdochter út Kûbaard, dêr't er op 1 juny 1948 mei troude. Se krigen fjouwer bern: Minke (1950), Gosse (1951), Geertje (1953) en Akke (1959). Johannes Tinga ûntjoech him ta in betûft keapman, dy't op 'e feemerken fan Ljouwert (freeds) en Snits (tiidsdeis) elkenien koe. By in protte boeren wied er in graach sjoene gast, mei't er it smout opsizze koe en om't er in petear suver sûnder ynbring fan oaren wol geande hâlde koe.
Doe't er in jier as 75 wie, skreau er syn libbensferhaal en syn oantinkens op "foar it neigeslacht", sa't er it sels ûnder wurden brocht. Dêrby joech er rom omtinken oan syn hannelspraktiken, mei útspraken by it hantsjebakken en prizen derby dy't him soms fyftich jier nei dato noch klear foar de geast stiene. Yn it neijier fan 1998 liet er dizze beheinde autobiografy drukke en ynbine ta in boekje fan 120 siden. Under de titel Van Boerenknecht tot Veehandelaar brocht er it yn eigen behear út en gie der doe (letterlik) mei de boer op om der út 'e kofferbak wei mei te suteljen.
Neitiid rekke Tinga syn frou oanhelle mei de sykte fan Alzheimer en moast opnommen wurde yn in fersoargingstehûs, dêr't hja yn 2008 ferstoar. Tinga sels wenne noch ferskate jierren op himsels yn Baaium, oant hy ek yn 'e minnichte rekke en ferhúzje moast nei in keamer yn it fersoargingstehûs Nij Statelân, yn Menaam. Dêr kaam er op syn 89ste jierdei, op 24 desimber 2011, te ferstjerren. Tsjin dy tiid hied er fjouwer bern, tolve pakesizzers en alve oerpakesizzers. Hy waard begroeven op it tsjerkhôf fan Baaium.
Lamont Dozier
Lamont Herbert Dozier (Detroit, 16 juny 1941 - Scottsdale, 8 augustus 2022) wie in Amerikaanske lietsjesskriuwer en producer út Detroit, Michigan. Hy skreau en produsearre 14 Amerikaanse Billboard nûmer ien hits en fjouwer nûmer ien hits yn it Feriene Keninkryk. Hy is it meast bekend as lid fan it songwriters- en produktietrio Holland-Dozier-Holland, wêrfan't er tegearre mei de bruorren Brian en Eddie Holland diel útmakke. Dozier ferstoar op 8 augustus 2022, yn 'e aldens fan 81 jier.
Alex Trebek
Alex Trebek (folút: George Alexander Trebek; Sudbury (Ontario), 22 july 1940 – Los Angeles, 8 novimber 2020) wie in Kanadeesk-Amerikaansk presintator en kwismaster. Hy wie fan oarsprong in Kanadees, mar makke karriêre yn 'e Feriene Steaten, dêr't er 36 jier lang de populêre langrinnende tillefyzjekwis Jeopardy! presintearre. Trebek wûn dêrmei sân Emmy Awards en groeide út ta in wier ynstitút fan 'e Amerikaanske tillefyzje.
Jonkheid en oplieding
Trebek waard yn 1940 berne yn in twatalich Frânsk- en Ingelsktalich fermidden yn Sudbury, yn 'e Kanadeeske provinsje Ontario. Hy wie de soan fan George Edward Trebek (oarspronklik Terebejtsjûk), in kok dy't nei Kanada ta emigrearre wie út 'e Oekraïne wei, en dy syn frou Lucille Lagacé, in Frânsk-Ontariaanse. Syn earste baantsje hied er as pikkolo yn it hotel dêr't syn heit yn 'e koken stie. Trebek folge fuortset ûnderwiis oan 'e Sudbury High School (no Sudbury Secondary School), en learde dêrnei troch oan 'e Universiteit fan Ottawa, dêr't er yn 1961 ôfstudearre mei in bachelorgraad yn filosofy.
Karriêre
Noch foar't er alhiel ôfstudearre wie, krige Trebek yn 1961 al in baan by de CBC, de Kanadeeske steatsomrop. Yn 't earstoan wied er ynfaller foar eltse presintator en kommentator op 'e CBC-radio en -tillefyzje, en letter waard er op 'e radio nijslêzer en sportferslachjouwer. Yn dy lêste hoedanichheid fersloech er û.m. curling en hurddraverijen. Syn earste fêste wurk as presintator hied er yn 1963 yn in muzykprogramma dat Music Hop hiet. Syn earste tillefyzjekwis wie it berneprogramma Reach for the Top yn 1966. Yn 'e folgjende jierren presintearre er ferskate oare programma's, wêrûnder Strategy, in kwis foar folwoeksenen, en I'm Here Til 9, in moarnsradioprogramma.
Yn 1973 ferfear Trebek nei de Feriene Steaten, dêr't er oan it wurk koe as kwismaster foar it tillefyzjenetwurk NBC. Hy presintearre yn 'e 1970-er jierren ferskate Amerikaanske tillefyzjekwissen, wêrûnder Wizard of Odds, High Rollers en Battlestars op NBC en Double Dare op CBS. Yn 1984 sette er útein mei de kwis dêr't er yn 'e Feriene Steaten oeral húsriem mei wurde soe: Jeopardy! Dat programma soed er 36 jier lang presintearje. Hy wûn mei de kwis sân kear (yn 1989, 1990, 2003, 2006, 2008, 2019 en 2020) de Emmy Award foar bêste kwismaster en teffens krige er in stjer op 'e Hollywood Walk of Fame by 6501 Hollywood Boulevard. Yn 2017 waard er ek beneamd ta ofsier yn 'e Oarder fan Kanada (OC).
Behalven as presintator wie Trebek ek aktyf as akteur yn films en tillefyzjesearjes, wêrby't er ornaris himsels as de presintator fan Jeopardy! spile. Sa wied er yn 1988 te sjen yn 'e film Rain Man, mei Tom Cruise en Dustin Hoffman, yn 1993 yn Groundhog Day, mei Bill Murray en Andie MacDowell, en yn 2000 yn Charlie's Angels, mei Cameron Diaz, Drew Barrymore en Lucy Liu. Ek hied er gastrollen yn ôfleverings fan searjes as Cheers, The Nanny, Seinfeld, The Simpsons (as stimakteur), Baywatch en yn twa ôfleverings fan How I Met Your Mother.
Priveelibben
Trebek troude yn 1974 mei presintatrise Elaine Callei, mei wa't er gjin bern krige, hoewol't er har dochter Nicky adoptearre. It houlik einige yn 1981 yn in skieding, wêrnei't Trebek yn 1990 wertroude mei Jean Currivan, in makelder út New York, mei wa't er twa bern krige, Matthew en Emily. Trebek besiet in ranch by Paso Robles (Kalifornje), dêr't er racehynders fokte.
Yn 1996 naam Trebek yn Jacksonville (Floarida) diel oan 'e estafette fan 'e Olympyske flam foar de Olympyske Simmerspullen yn Atlanta. Yn 1998 naam er de Amerikaanske nasjonaliteit oan, hoewol't er ek syn Kanadeesk steatsboargerskip behold. Yn 2001 skearde er de snor ôf dy't al mear as tritich jier in ûnderdiel fan syn imago foarme.
Yn jannewaris 2004 rekke Trebek lokkigernôch mar licht ferwûne doe't er op in ûnferhurde wei sûnder tsjinlizzers efter it stjoer fan syn pick-uptruck yn 'e sliep foel. Hy wie binnen fjouwer dagen werom yn 'e tillefyzjestudio foar it opnimmen fan ôfleverings fan Jeopardy! Yn desimber 2007 krige er in lichte hertoanfal, dy't him ek net fan syn wurk ôfhold. Yn july 2011 ferwûne Trebek syn achillespiis wylst er in ynbrekker efterfolge dy't er yn syn hotelkeamer yn San Francisco trappearre hie; neitiid moast er de foet seis wiken yn it gips hawwe. Yn desimber 2017 moast er koarte tiid yn it sikehûs opnommen wurde fanwegen ferwûnings dy't er oprûn hie by in fal.
Ferstjerren
Yn maart 2019 makke Trebek bekend dat der by him alfleisklierkanker fêststeld wie. Hy liet him dêrfoar behannelje mei gemoterapy en kankerymmunoterapy en gie troch mei it presintearjen fan Jeopardy! Mear as in jier waard syn sykte delbêde troch de behanneling, mar mids 2020 kaam de kanker werom. Yn july fan dat jier publisearre Trebek syn autobiografy The Answer Is…: Reflections on My Life. Hy kaam thús yn Los Angeles te ferstjerren op 8 novimber 2020 yn 'e âlderdom fan 80 jier.
De Brulloft fan it Laam
Oarspronklike Nederlânske tekst
thumb|right|200px|Portret fan Vondel troch Ph. Koninck ([[1665).]]
Fryske oersetting
Ter Zelver Bruiloft waard ûnder de titel De Brulloft fan it Laam yn it Frysk oerset troch Klaas Bruinsma, dy't dy fertaling yn 1983 publisearre yn it jannewarisnûmer fan it tsjerkebledsje Trijeresom fan 'e herfoarme gemeenten fan De Rottefalle, Drachtster Kompenije en Boarnburgum-Koartehimmen.
Rinnen
Rinnen is in stadige, symmetryske foarm fan fuortbeweging fan libbene wêzens, oftewol in gong. In synonym foar rinnen is gean, hoewol't dat tsjintwurdich net folle mear yn dy betsjutting foarkomt. Dizze gong is symmetrysk om't alle fjouwer lidden (by bisten) of de lofterlidden en de rjochterlidden (by minsken) der likefolle by brûkt wurde. Kuierjen is in sportive foarm fan rinnen.
By de minske
By de minske wurde foar it eigentlike rinnen allinnich de beide skonken ynset, wylst de earms der ûnderwilens, troch fan foarren nei efteren en wer werom te swaaien, foar soargje dat it lichem yn lykwicht bliuwt. It rinnen op twa skonken wurdt ek wol bipedy neamd. Dêrby is hieltyd ien foet yn kontakt mei de grûn. Men sprekt fan stean as beide fuotten yn kontakt mei de grûn binne, en fan draven as by fuortbeweging beide fuotten tagelyk los fan 'e grûn komme.
Angelsaksysk model
It Angelsaksysk model of Angelsaksysk kapitalisme is in maatskiplik systeem dat benammen yn it Feriene Keninkryk en de Feriene Steaten brûkt wurdt. Skaaimerken fan dat systeem binne ûnder oaren lege belestingen en in lytse publike sektor. De bestjoerlike tsjinstferliening is navenant lyts en de oerheid spilet bygelyks op it mêd fan sûnens en ûnderwiis in beskieden rol. De oerheid lit ek de ûndernimmers safolle mooglik frij; de ynfloed fan de oerheid op salarissen en de arbeidsmerk is (tige) lyts. De útkearingen wurde meastal foar in koarte perioade útkeard en wa't in útkearing krije wol, moat oan in soad betingsten foldwaan.
Rinnen
By de minske
By it rinnen (en by oare foarmen fan natuerlike fuortbeweging) wurde de fuotten yntinsyf brûkt. De anatomyske bou fan 'e minsklike foet is unyk, om't er evoluëarre is sadat de minske (as iennichste sûchdier) oanhâldend rjochtop stean kin. Dêrta is de foet opboud út 26 bonken en 214 knierbannen. De holle bou fan 'e soal fan 'e foet en de S-bûging fan 'e wringe helpe om skokken op te fangen dy't troch rinnen en oare foarmen fan fuortbeweging feroarsake wurde.
In bern leart te rinnen as pjut, as hy of sy twa oant trije jier âld is. De trochsneed faasje fan rinnen is likernôch 4 oant 5 km/h, ôfhinklik fan leeftyd, sûnens en motivaasje. In persoan fan tachtich jier hat yn syn of har libben trochinoar likernôch 120.000 km rûn, oftewol trije kear om 'e Ierde hinne.
Rinsyklus
De rinsyklus fan 'e minske bestiet út ien folsleine trêd. Ien trêd bestiet út twa passen of stappen, te witten: in stap mei de lofterfoet en in stap mei de rjochterfoet. De minsklike rinsyklus kin ferdield wurde yn ferskate fazen. Om't wittenskiplik ûndersyk oer it algemien yn it Ingelsk publisearre wurdt, is ek de measte terminology oer dit ûnderwerp yn dy taal. Sadree't de hakke wer kontakt mei de grûn makket is de rinsyklus of trêd foltôge.
By bisten
Hynders, dy't yn dit ferbân, in goed en bekend foarbyld foarmje, rinne mei in faasje fan likernôch 6,4 km/h. Dêrby bewege de skonken yn 'e folchoarder: lofterefterskonk, lofterfoarskonk, rjochterefterskonk, rjochterfoarskonk, sadat der in hoefslach klinkt dy't 1-2-3-4, 1-2-3-4, 1-2-3-4 giet. By it rinnen hat in hynder altyd ien hoef los fan 'e grûn en de oare trije oan 'e grûn, útsein op it koarte momint dat it gewicht oerbrocht wurdt fan 'e iene nei de oare hoef.
Sa't minsken by it rinnen de earms fan foarren nei efteren en wer werom slingerje litte om it lykwicht te bewarjen, bewege hynders ûnder it rinnen de kop en hals lichtsjes op en del om yn balâns te bliuwen. Ideäliter oerstapt de foarútbewegende efterhoef it plak op 'e grûn dat de foarútbewegende foarhoef krekt loslitten hat. Wat mear oft de efterhoef dat plak oerstapt, wat makliker en nofliker de stap fan it hynder wêze sil. Dat is benammen fan belang by it hynsteriden. Underskate hynsterassen en yndividuële hynders ferskille yn 'e mjitte fan noflikens fan harren stap, mar in ruter sil altyd wol in mylde sydlingse beweging merke as in hynder oan it rinnen is.
Bryology
Bryology is de tûke fan 'e biology dy't him taleit op it bestudearjen fan moassen (Bryophyta), levermoassen (Marchantiophyta) en haumoassen (Anthocerotophyta). Dêrmei is dizze stúdzje in ûnderdiel fan 'e botany. It wurd 'bryology' komt fan it Grykske βρυομ, bryon ("moas"), en -λογία, -logia ("kunde"). De grûnlizzer fan 'e bryology wie de Dútske botanikus Johan Jakob Dillenius (1687-1747).
Pain & Gain
Pain & Gain is in Amerikaanske swarte misdiekomeedzjefilm út 2013 ûnder rezjy fan Michael Bay, mei yn 'e haadrollen Mark Wahlberg, Dwayne Johnson en Anthony Mackie, en teffens mei in minuskúl roltsje foar de Nederlânske aktrise Yolanthe Sneijder-Cabau van Kasbergen. De titel betsjut "Pine & Foarútgong", en ferwiist nei it Amerikaansk-Ingelske sprekwurd no pain, no gain ("sûnder pine gjin foarútgong"). De film is basearre op it non-fiksjeboek Pain & Gain: This is a True Story fan sjoernalist Pete Collins oer it wier barde ferhaal fan 'e Sun Gym-binde. De plot folget de eksploaten fan trije fitnessleafhawwers dy't it har yn 'e holle helje om in ûnsympatike, smoarrike klant fan ien fan harren te ûntfieren en te twingen al syn besittings oan harren oer te dwaan. Pain & Gain krige fan 'e filmkritisy oer it algemien lauwe oant negative resinsjes omreden fan it geweld yn 'e film, de min wurdearre rezjy en it loopke dat it senario mei histoaryske foarfallen naam. Yn 'e bioskopen wie de film lykwols in beskieden kommersjeel súkses.
Plot
Yn 1995 yn Miami is fitnesstrainer Daniel Lugo koartby frijlitten út it tichthús nei't er fêstsitten hat foar fraude. John Mese, de eigner fan 'e sportskoalle Sun Gym, nimt him yn 'e tsjinst om mear leden te lûken en it bedriuw mear ta te lizzen op fitness. Binnen seis wiken soarget Lugo derfoar dat it lidmaatskip fan Sun Gym mei 300% omheech giet. Hy rekket befreone mei in oare fitnessleafhawwer, Adrian Doorbal, dy't troch it gebrûk fan analbole steroïden ympotint rekke is. As er de persoanlike trainer fan 'e rike klant Victor Pépé Kershaw wurdt, begjint Lugo al rillegau te longerjen op it jild fan dy man. Kershaw is in tige ûnsympatike sakeman sûnder fatsoen, dy't it mei himsels geweldich goed troffen hat en delsjocht op eltsenien dy't leger op 'e maatskiplike ljedder stiet as hy. Ynspirearre troch motivaasjesprekker Jonny Wu, dy't him oanfiteret om in 'dogger' te wêzen ynstee fan in 'doch-netter', betinkt Lugo in plan om Kershaw te ûntfieren en him te twingen al syn besittings oan him oer te dwaan.
Om syn plan te ferwêzentlikjen rekrutearret Lugo syn maat Adrian Doorbal en in nij gesicht yn 'e sportskoalle, Paul Doyle, in eardere alkoholist en drugsferslaafde dy't Jezus fûn hat en koartlyn út it tichthûs kommen is. Doyle is yn 't earstoan ûnwillich om mei te dwaan oan Lugo syn plan, mar hy betinkt him nei't er út syn opfangtehûs set is om't er in homoseksuele preester delslein hat dy't it mei him besocht oan te lizzen. Nei ferskate falske starten witte de mannen einlings Kershaw te ûntfieren, wêrnei't se him finzen hâlden yn in pakhûs dêr't er sels eigner fan is. Hoewol't de ûntfierders maskers drage en harren slachtoffer daliks blyndoekje en Lugo in ferdraaide stim mei in Spaansk aksint brûkt, ken Kershaw Lugo werom oan syn opfallende rûkersguod.
Foar de rest giet it plan fan Lugo dat it slydjaget. Under twang skillet Kershaw dizze en jinge op om útlis te jaan oer syn ôfwêzigens. Syn frou fertelt er oer de tillefoan dat er har oan 'e dyk set om't er in jongere minneresse fûn hat, wêrnei't se har koffers pakt en mei de bern ôfset. Nei oanhâldende folterings ûndertekenet Kershaw úteinlik ek de dokuminten dêr't er al syn rykdommen mei oerdraacht oan Lugo. Dyselde keapet John Mese om, dy't in beëdige notaris is, om notariële goedkarring oan it spul te jaan, ek al mei er dat eins inkeld dwaan yn it bywêzen fan Kershaw sels. Sa krije Lugo, Doorbal en Doyle úteinlik alle besittings fan Lugo yn 'e hannen, oant en mei syn filla, syn speedboat en syn geheime bankrekken op 'e Bahama's.
Se beseffe lykwols dat it in min idee is om Kershaw frij te litten, mei't er Lugo identifisearje kin, en om't fia Lugo de oaren maklik op te spoaren wêze sille. Dat, se beslute him te fermoardzjen en it lykje te litten op in iensidich ferkearsûngemak. Se jitte in flesse sterke drank by Kershaw nei binnen en oer syn klean hinne, sette him yn in auto en litte dy tsjin in pylder fan in fiadukt oan batse. Kershaw oerlibbet dat lykwols, dat se oerjitte de auto mei benzine en sette him yn 'e brân. Kershaw wit lykwols út 'e brânende auto te kommen foar't dy ûntploft. Dêrop besykje se him dea te riden en litte him foar dea efter, mar om't er mei de holle yn in hoeke tusken twa trottoirbannen yn leit, oerlibbet er dat se mei de auto oer syn holle hinne ride. Hy wurdt mei swiere ferwûnings opnommen yn it sikehûs. Neitiid nimt de binde it derfan mei de besittings fan Kershaw. Lugo lûkt yn 'e filla yn in begoedige bûtenwyk fan Miami; Doorbal trout mei syn faam, de ferpleechkundige Robin, mei wa't er yn 'e kunde kommen is by syn behanneling foar ympotinsje; en Doyle set him nei wenjen yn in djoer hotel en begjint syn diel fan 'e bút op te meitsjen oan kokaïne en de Roemeenske stripper Sorina Luminita, dy't syn minneresse wurdt.
Underwilens docht Kershaw oanjefte fan alles dat him oandien is, mar de plysjes dy't him yn it sikehûs opsykje, hawwe muoite syn bizarre ferhaal te leauwen, sels as er harren de namme fan Daniel Lugo jout. De dokters dy't him behannelje en de plysjes dy't him fûn hawwe, ornearje dat er 'gewoan' dronken efter it stjoer siet. Hy makket it der noch helte minder op foar himsels troch syn ûnfatsoenlike bejegening fan 'e plysjes by wa't er oanjefte dwaan wol. As se ûntdekke dat er berne is yn Kolombia, in lân dat in kwealike reputaasje hat om belutsenens by drugshannel, witte de plysjes genôch en litte se him yn syn eigen sop gearsiede. Kershaw jout it net op, mar siket yn 'e Gouden Gids nei in privee-detektive en nimt kontakt op mei Ed Du Bois III. Dyselde is ûnderwilens mei pinsjoen gien en stegeret him dêrom ôf en ek om't er krekt as de plysje syn ferhaal net leaut. Hy jout Kershaw wol de goerie om, as syn ferhaal wier is, te sjen dat er út it sikehûs wei komt, dêr't eltsenien him fine kin en yn prinsipe ek frij tagong ta him hat. Kershaw nimt dy rie oan, ûntslacht himsels út it sikehûs en nimt syn yntrek yn in suterich motel. As Lugo-en-dy yn 'e krante lêze dat Kershaw yn it sikehûs leit, sykje se him dêr op om harren flater goed te meitsjen en him dochs noch om te bringen, mar de fûgel is flein. Fan syn dokter komme se wol oan 'e weet dat syn oanjefte by de plysje om 'e nocht west hat, dat se beslute om 'e saak mar blau-blau te litten.
Nei't er der in skoftke oer neiprakkesearre hat, beslút Du Bois, dy't him yn syn pinsjonearring ferfeelt, dochs om Kershaw syn saak oan te nimmen. Hy docht ûndersyk nei Lugo, Doorbal en Doyle en meldt him neitiid by de Sun Gym oan as in nije klant dy't troch Lugo traind wurde moat. As er genôch bewiismateriaal sammele hat, nimt er kontakt op mei de plysje om dy by de saak te belûken. Underwilens skillet de razene Kershaw Mese op om ferhaal te heljen oer syn ferlerne besittings. Lugo kin sadwaande maklik syn lokaasje efterhelje troch it tillefoantastel nei itselde nûmer werombelje te litten, wêrnei't der in resepsjonist opnimt dy't de namme fan it motel neamt. Mei Doorbal en Doyle set Lugo dêrhinne om Kershaw te deadzjen, mar se komme alwer te let, mei't Lugo wer ôfset is en in oar skûlplak socht hat. Se ûntdekke wol dat syn motelkeamer betelle waard troch Du Bois, deselde dy't Lugo al in pear dagen oan it trainen is. Lugo en Doorbal beslute Du Bois by him thús wei te ûntfieren, mar dyselde is net inkeld in pinsjonearre privee-detektive, mar ek in pinsjonearre plysjeman, en it tafal wol dat er dy deis autopech krigen hat en troch in âlde maat fan 'e plysje thúsbrocht wurdt. Sadree't se in plysje-auto sjogge, blaze Lugo en Doorbal de ûntfiering ôf.
Underwilens hat Doyle syn hiele oandiel yn 'e bút fan 'e Kershaw-saak der al trochhinne jage. Om't er ferlet hat fan jild om syn nije libbensstyl te finansieren, oerfalt er op eigen manneboet in weardetransport. Hoewol't er nauwerneed oan 'e plysje wit te ûntkommen, dy't ien fan syn teannen derôf sjit, hat er neat oan 'e bút om't dy yn plofkoffers sit mei fervepatroanen dy't ôfgeane en it jild ûnbrûkber meitsje sadree't er it derút besikt te heljen. Doorbal hat ûnderwilens ek al syn jild ferspile troch in grutte filla te keapjen en in wielderige brulloft foar himsels en Robin te organisearjen, dat beide mannen steane der by Lugo op oan om in nije ûntfiering te dwaan.
It slachtoffer wurdt de rike en arrogante Frank Griga, de eigner fan in tillefoanseksympearium. Nei in gâns ûnthjittende earste moeting, wêrby't Lugo-en-dy harren foardogge as ûndernimmers op 'e siik nei ynvestearders, nûgje se Griga en syn freondinne Krisztina Furton út by Doorbal thús om fierder te praten. As Griga lykwols by in petear ûnder fjouwer eagen mei Lugo freget om mei syn baas prate te meien, om't Lugo syn oanpak him frijwat amateuristysk foarkomt, rekket er dêrby in gefoelige snaar. Lugo ûntstekt yn lulkens en der ûnstiet rûzje dy't útrint op slaanderij wêrby't Griga úteinlik heal bewusteleas op 'e grûn komt te lizzen. Trochdat Lugo yn razernij de keamer koart en klien slacht, falt der in swier gewicht fan 'e drukbank, dat Griga syn holle ferpletteret. As Krisztina de dea fan har freon ûntdekt, wurdt se troch Doorbal ynjektearre mei in swier ferdôvingsmiddel foar hynders. Lugo en Doyle bejouwe harren nei de filla fan Griga, dêr't se besykje de brânkast te iepenjen mei in kombinaasje dy't se krigen hawwe fan 'e swier bedwelme Kristztina. Dat rint lykwols op neat út, en as Krisztina wer bykomt en Doorbal har jitris ynjektearret, jout er har by fersin in oerdoazis dêr't se fan stjert.
Neitiid wurdt Lugo útlevere oan 'e Feriene Steaten. Dêr stiet er mei Doorbal, Doyle en Mese terjocht foar in ferskaat oan misdriuwen, fan dieverij en fraude fia ûntfiering en marteling oant moard. De autoriteiten hawwe frijwat muoite om 'e moarden op Frank Griga en Krisztina Furton mei de Sun Gym-binde te ferbinen, om't sels nei't de stoflike omskotten fûn wurde, dy't net identifisearre wurde kinne oan 'e hân fan fingerôfdrukken of gebit. Foar it earst yn 'e Amerikaanske skiednis wurdt dan in identifikaasje útfierd oan 'e hân fan 'e (nûmere) boarstymplantaten fan Krisztina Furton. Doyle bekent en tsjûget tsjin 'e oare leden fan 'e Sun Gym-binde. Hy fynt Jezus wer en rekket fan 'e drugs ôf, kriget fyftjin jier finzenisstraf, wêrfan't er sân útsit en komt betider frij omreden fan goed gedrach. John Mese kriget fyftjin jier en stjert yn it tichthûs. Daniel Lugo en Adrian Doorbal wurde feroardiele ta de deastraf.
Produksje
It senario foar Pain & Gain wie skreaun troch Christopher Markus en Stephen McFeely op basis fan it non-fiksjeboek Pain & Gain fan Pete Collins, in sjoernalist fan 'e Miami New Times. Dêryn die dyselde yn detail ferslach fan 'e ûntfiering, ôfparsing en marteling fan en moard op ferskate slachtoffers troch de saneamde Sun Gym-binde yn Miami yn 1995 en 1996. Regisseur Michael Bay kundige Pain & Gain yn 2009 oan, nei't syn film Transformers: Revenge of the Fallen útkommen wie. Hy woe Pain & Gain meitsje tusken de twadde en trêde Transformers-film yn, mar it projekt rûn fertraging op doe't Paramount Pictures de trêde film, Transformers: Dark of the Moon in premiêredatum yn 2011 joech.
Yn febrewaris 2012 waard befêstige dat it mei de produksje fan Pain & Gain dan einlings heve soe. Behalven as regisseur wie Bay ek by de film belutsen as produsint, yn 'e mande mei Ian Bryce en Donald De Line. De produksjestudio wie De Line syn De Line Pictures. Der wie foar de film in budget fan $35 miljoen beskikber, wat fan Pain & Gain de goedkeapste Michael Bay-film makke sûnt syn earste film Bad Boys, út 1995. Uteinlik waard Pain & Gain sels ûnder budget makke, foar $26 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Steve Jablonsky, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Ben Seresin. De opnamen setten op 31 maart 2012 útein yn Miami.
Distribúsje
De distribúsje fan Pain & Gain waard fersoarge troch Paramount Pictures. De film gie op 11 april 2013 yn Miami yn premiêre, en iepene dêrnei op 26 april yn 'e Amerikaanske bioskopen. Pain & Gain kaam op 13 augustus 2013 beskikber as digitale download en op 27 augustus fan dat jier waard de film útbrocht op dvd en blu-ray.
Ponca City (Oklahoma)
Ponca City (Pâny: Riihitáwiru) is in stêd yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Oklahoma, dy't ferneamd is nei de Ponka-Yndianen. Dit plak leit foar it meastepart binnen Kay County, mar stiket justjes út oer de grins fan it oanbuorjende Osage County. It hat in oerflak fan 50 km², ynkl. de klokslach, en leit deunby (mar net oan) de rivier de Arkansas. It súdlik fan Ponca City leine White Eagle is in útbuorren dy't bestjoerlik en postaal ûnder Ponca City falt. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Ponca City doe rom 25.000 ynwenners.
Skiednis
Ponca City waard yn 1893 stifte, nei't it Amerikaanske regear de Sjeroky-útlit frijjûn hie foar kolonisaasje troch de blanken. Dat barde ûnder de saneamde Lânwedrin fan 'e Sjeroky-stripe, de grutste lânwedrin út 'e Amerikaanske skiednis. It plak foar Ponca City waard útkeazen op basis fan 'e neite fan 'e rivier de Arkansas, en de plattegrûn fan 'e stêd waard makke troch in Burton Barnes, dy't neitiid de earste boargemaster fan Ponca City waard en foar de stêd in stasjon oan 'e Atchison, Topeka and Santa Fe Railway wist te bemachtigjen. Yn 1899 krige Ponca City stedsrjochten. It plak hiet yn it begjin trouwens New Ponca, en dy namme waard pas yn 1913 feroare yn Ponca City.
De stêd is ferneamd nei de Ponka (Ingelsk: Ponca), in Yndiaansk folk út Nebraska dat yn 1877 troch de Amerikanen deportearre waard nei wat doe it Yndiaanske Territoarium wie (dat letter Oklahoma kaam te hjitten). Nei in reis te foet fan mear as 800 km mei lytse bern en krebintige âlderein by har arrivearren de Ponka te let yn wat no noardeastlik Oklahoma is om dat jiers noch te siedzjen en te rispjen, en boppedat levere it Amerikaanske regear harren net, sa't ôfsprutsen wie, it lânbougereid en siedsied dêr't se ferlet fan hiene. Yn 1878 ferfearen se goed 240 km nei it westen ta en setten se har nei wenjen fuort besuden it hjoeddeistige Ponca City, om White Eagle hinne.
Dêr hiene de Ponka de earste jierren slim te lijen fan malaria, honger en ûnderfieding, mei as gefolch dat hast in trêdepart fan 'e stamme omkaam. It opperhaad Steande Bear kearde yn 1879 mei 65 folgelingen werom nei Nebraska, mar om't er dêr gjin tastimming foar hie, waard er mei syn groep oppakt troch it Amerikaanske Leger om weromstjoerd te wurden nei Oklahoma. Hy spande lykwols de rjochtsaak Standing Bear v. Crook oan tsjin 'e Amerikaanske oerheid (yn 'e persoan fan brigadegeneraal George Crook), en wist nei in geunstige rjochterlike útspraak tastimming te krijen om yn Nebraska te bliuwen. Yn Ponca City stiet hjoed de dei in grut stânbyld fan Steande Bear yn it park dat nei him ferneamd is.
De skiednis en ekonomy fan Ponca City waarden fan likernôch 1900 ôf fierhinne behearske troch de ierdoaljeyndustry. E.W. Marland, in oaljemagnaat út Pennsylvania, sette him yn Ponca City nei wenjen en rjochte dêr de Marland Oil Company op, dy't op in stuit sizzenskip hie oer 10% fan 'e oaljereserves fan 'e hiele wrâld. Ek pachte Marland lân fan 'e Ponka Stamme fan Oklahoma, en stifte er de 101 Ranch Oil Company, dy't sitewearre wie op it lân fan 'e bekende 101 Ranch fan 'e bruorren Miller. Yn 1932 waard er yn it Amerikaanske Kongres keazen, en yn 1934 waard er gûverneur fan Oklahoma.
Hoewol't de ekploitaasje fan 'e pleatslike oaljefoarrieden in mjitte fan wolfeart yn Ponca City brochten dy't earder op 'e prêrje fan Oklahoma frijwol net foar te stellen west hie, soarge it ek foar problemen, lykas doe't de oaljeraffinaderijen jierrenlang harren ôffal sûnder mear yn 'e rivier de Arkansas loasden en dêrmei in miljeuramp feroarsaken. Ein jierren tweintich gie de Marland Oil Company op yn Conoco (folút: de Continental Oil Company), dy't noch oan 1949 syn haadkertier yn Ponca City hold. Conoco kaam yn 1981 yn 'e hannen fan 'e DuPont Corporation, dy't it bedriuw nei in oanhâldende delgong fan 'e oaljeprizen yn 1998 ferkocht. Yn 2002 fúzjearre it mei Phillips Petroleum ta ConocoPhillips, dat no de op twa nei grutste ûndernimming yn 'e Amerikaanske ierdoaljesektor is. Troch de ôfnimmende wurkgelegenheid yn 'e oaljeyndustryd is de befolking fan Ponca City sûnt de iere 1990-er jierren stadichoan belune.
Ponca City hjoed de dei
Yn Ponca City binne de Cann Memorial Botanical Gardens, in botanyske tún, oanlein, en ek stiet der it Tinkteken foar de 101 Ranch. Yn it Standing Bear Park stiet it Tinkteken foar Steande Bear (yn 'e foarm fan in 6.70 m heech brûnzen stânbyld) en teffens is yn datselde park it Standing Bear Museum and Education Center fêstige. Fierders binne trije gebouwen yn Ponca City, it Poncan Theatre, de Marland Mansion en it Marland's Grand Home, opnommen yn it Amerikaanske Nasjonaal Register fan Histoaryske Plakken. De Ponka Stamme fan Oklahoma hat syn haadkertier yn White Eagle, dat ûnder Ponca City falt. Ta einbeslút stiet yn Ponca City ek it Pioneer Woman Museum en it Pioneer Woman-stânbyld, wêrmei't de oantins oan 'e iere froulike pioniers fan it Wylde Westen libben holden wurdt.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Ponca City doe in befolking fan 25.387 minsken. De befolkingstichtens bedroech 533,5 minsken de km². Fan 'e befolking wie 17,7% âlder as 65 jier en 26,2% jonger as 18 jier. Fierders bestie 34,0% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 17,7% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 79,8% blanken; 6,3% Yndianen; 4,4% Latino's; 3,0% swarten; 0,7% Aziaten; 5,8% oaren of fan mingd etnysk komôf. It grutste part fan 'e Yndiaanske ynwenners bestiet etnyske Ponka (Ponca), Osadzje (Osage), Tonkawa (Tonkawa) en Pâny (Pawnee).
Klimaat
Ponca City hat in lânklimaat, mei gleonhjitte simmers en mylde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 34,5 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 6,5 °C (en nachts –4 °C). Ponca City kriget jiers trochinoar 924,8 mm delslach, wêrfan it measte yn 'e perioade tusken maart en oktober. Fan novimber oant en mei febrewaris is it oansjenlik drûger, hoewol't der yn guon winters sniestoarmen en in protte izel yn it gebiet foarkomme kinne. De stêd leit fierders yn 'e saneamde tornado alley, it diel fan 'e Feriene Steaten mei de grutste kâns op it foarkommen fan tornado's, benammen yn 'e moannen april, maaie en juny.
An Ancient Peace
An Ancient Peace is in science fiction-roman fan 'e hân fan 'e Kanadeeske skriuwster Tanya Huff. De titel betsjut: "In Oerâlde Frede". It boek is it earste diel fan Huff har Peacekeeper-searje, dy't ta de gruttere Confederation-searje heart. Haadpersoan is Torin Kerr, in froulike ûnderofsier by it marinierskorps fan 'e takomstige Konfederaasje fan 'e minskheid mei bûtenierdske rassen. An Ancient Peace, dat skreaun is yn it personele perspektyf, kin los fan 'e oare dielen fan 'e rige lêzen wurde. It boek waard yn 2015 publisearre troch de Amerikaanske útjouwerij DAW Books, mei in omslach dy't makke wie troch Paul Youll. Dy publikaasje waard hast daliks folge troch in werútjefte by de Britske útjouwerij Titan Books.
Wigbolt Ripperda
thumb|De ûnhalzging fan Ripperda Wigbolt Ripperda (soms ek Wijbout Ripperda neamd; folút: Wigbolt Ripperda thoe Winsum; Winsum (Grinslân), ±1535 – Haarlim, 16 july 1573) wie in Steatsk ealman en ofsier fan Grinslânsk komôf, dy't meidie oan 'e Opstân yn 'e Nederlannen. Under it Belis fan Haarlim troch de Spanjerts fierde hy it befel oer it Steatske garnizoen fan 'e stêd. Nei de oerjefte waard er troch de Spanjerts terjochtsteld.
Solovetski-kleaster
It Solovetski-kleaster (Russysk: Солове́цкий монасты́рь) is in otterdoksk kleaster op de Solovetski-eilannen yn 'e Wite See yn it noardwesten fan Ruslân. Nei de Oktoberrevolúsje waard it kleaster transformearre yn in finzenis en wurkkamp, mar sûnt de jierren 1990 hat it de oarspronklike bestimming werom krige.
Wigbolt Ripperda
Jonkheid en komôf
Ripperda waard yn of omtrint 1535 berne yn it Grinslânske Winsum, as in telch út it âlde aadlike slachte Ripperda. Hy wie in soan fan Fokko Ripperda, de hear fan Winsum, en Anna fan Ewsum. Doe't yn 1568 ûnder lieding fan Willem fan Oranje de Opstân yn 'e Nederlannen útbriek (dy't letter bekend komme soe te stean as de Tachtichjierrige Oarloch), joech Ripperda him as kalvinist by de opstannelingen.
Solovetski-kleaster
Skiednis
It kleaster waard yn 1436 troch de muontsen German en Savvati út it Kirillo-Belozerski-kleaster stifte. Yn de 15e en 16 iuw krige it kleaster gâns lân, benammen troch skinkingen. Troch in geskikte polityk ûntjoech it kleaster him al gaueftich ta in ekonomysk en polityk sintrum fan de regio om de Wite See hinne. De muontsen holden harren dwaande mei it winnen fan sâlt, de fiskerij, it jeijen op wyld foar hûden, it ferwurkjen fan mineralen en izer en it winnen fan parels. It omlân profitearre fan it kleaster mei troch de wurkgelegenheid dy't troch de aktiviteiten fan it kleaster ûntstie.