cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Den Ham
Den Ham of De Ham kin ferwize nei:
Skiermûntseach (betsjuttingsside)
"Skiermûnsteach" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Gento
Gento wie de tredde of fjirde, mar yn alle gefallen de jongste soan fan de Fandaalske kening Geiserik. Yn de âlde skriftlike boarne wurdt net in protte oer him rept. Hy wie marine-offisier ûnder syn heit en yn de striid tsjin de Byzantinen suksesfol. By in oanfal op in Byzantynske float yn 468 intere hy in oarlochsskip mei de Legaat Jehannes oan board. Hy ûnthjitte him in earfolle finzenskip, mar Jehannes beslute oars en sprong yn de see. Gento ferstoar yn de striid, foar it jier 477.
Gento hie minstens fjouwer bern, dêr't Guntamund en Trasamund kening fan de Fandalen waarden.
Görlitz (Landkreis)
Görlitz is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Saksen en hat 273.511 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 2008.
Grut-Botniahûs
|Right|thumb|200px|Grut-Botnia yn de 18e iuw Tekening fan [[Cornelis Pronk ]] Right|thumb|200px|It hjoeddeiske Korenbeurs
Grut-Botniahûs wie in stins yn Frjentsjer. Op it plak fan de eardere sealstins stiet no de Korenbeurs.
It hûs waard ûngefear yn de twadde helte fan de 15e iuw boud yn heechgoatyske styl sûnder ferdigenbere funksje. De stêdstate sil mear boud wêze om macht en rykdom oan te jaan fan de famylje Botnia.
Grut-Botnia wie seis finsters breed en hie twa boulagen mei in hege kape tusken tútgevels. Yn de brede voorgevel en yn de sydgevel sieten grutte spitsbôgefinsters, sa't dy no allinnich noch yn goatyske tsjerklike arsjitektuer te sjen binne. Tusken de boulagen wie in fraaie rûnbôgefries útmitsele en it muorrewurk bestie út ôfwikseljende bannen fan reade en giele steen, eat dat by mear sealstinzen yn de stêden foarkaam.
Op de ûnderferdjipping wie links de grutte seal fan trije finsters breed en dy romte waard ferwaarme troch in iepen hurdsteed. Dat witte we troch it feit dat hjirboppe op it dak in rûne skoarstien stie. Rjochts fan de midden wie de yngong en dêrneist in lytser fertrek. Oer de yndieling fan de boppeferdjipping is neat bekend. Boppe it dak riist in toer op, nei alle gedachten in treptoer, dy't bekroane waard mei in ynsnoerde spits mei sipelfoarm. Soks is te sjen op de stedsplattegrûn fan Pieter Bast út it begjin fan de 17e iuw. Op in ôfbyld fan sa'n 150 jier letter, fan de tekener Cornelis Pronk, is dy spits ferdwûn.
Grut-Botnia is it moaiste gebou fan Fryslân yn heechgoatyske styl en wie de earste sealstins binnen Frjentsjer en dêr kaam pas oan de ein fan de 15e iuw in ein oan, mei de bou fan it Martenahûs. It hûs waard foar it meastepart yn 1810 ôfbrutsen en earst yn de rin fan de 19e iuw is de stean bleaune noardmuorre opnij brûkt foar de bou fan de Korenbeurs.
Noorderbuurt (Wieringen)
Noarderbuorren (offisjeel: Noorderbuurt) is in buorskip yn de gemeente Hollâns Kroan yn de provinsje Noard-Hollân.
De buorskip leit justjes benoarden Westerlân tusken de buorskippen Dam en De Normer yn. Noarderbuorren falt offisjeel ûnder Westerlân. Lykas yn de 19e iuw is Noarderbuorren noch jimmeroan in buorskip mei in pear pleatsen en wenningen.
Etymology
It plak hat in oare betsjutting as't liket. Oars as Sânbuorren en Noardbuorren, dêr't buorren "delsetting" betsjut en ôflaat is fan bûr, dat gewoan wenning betsjut, is Noarderbuorren pas letter as fariant op de namme Noardergeast (Noordergeest) ûntstien, dat op de grûn slacht. Lange tiid wie Noardergeast de namme, de betesjutting dêrfan is: "de noardlik heger lizzende sângrûn". Mooglik feroare de namme yn "buorren" nei't der mear bewenning kaam. Yn alle gefallen wie de namme Noorderbuurt al yn 1866 yn gebrûk.
Blaustirns
De blaustirns (Chlidonias niger) is in fûgel út de famylje fan de stirnzen (Sternidae).
Foarkommen
In folwoeksen eksimplaar is 20 oant 25 sintimeter grut en is dêrmei like grut as de Lytse Stirns. It lichemsgewicht is 60 oant 75 gram. De fûgel hat in swarte snaffel en swartreade poaten. Yn syn briedkleed hat de fûgel in swarte kop, boarst en búk, de boppekant is griis. Beide geslachten hawwe in selde fearrekleed.
Fersprieding
De blaustirns is in trekfûgel dy't yn Noard- en Midden-Amearika, it noarden fan Súd-Amerika, Euraazje en Afrika foarkomt. Yn it briedseizoen is de blaustirns ek yn in Fryslân en Nederlân te sjen, de fûgels binne oan de râne fan wetter te finen bygelyks by sompen en marren. De fûgels oerwinterje oan de westkust fan Afrika.
Sietske de Jong
thumb|right|Sietske de Jong Sietske de Jong (Weidum, 1 maaie 1947) is in Frysk skriuwster.
Blaustirns
Iten
De blaustirns yt fisken, amfibyen en ynsekten. De fûgels pakt syn iten yn de flecht as fan it wetteroerflak.
Sietske de Jong
Sietske de jong groeide op yn Weidum. Op har tweintichste wurke se in skoftsje by de Nederlânske dichteres Ankie Peypers en kaam sadwaande yn oanrekking mei it skriuwersbestean. Har belangstelling foar Nederlânske literatuer waard dêr ferdjippe. Se wurke by boekwinkels en yn de iepenbiere bibleteek fan Ljouwert. Har libbensperspektyf feroare yngeand neidat se, goed tritich jier âld, nei in ûngemak troffen waard troch in harsensblieding. Begjin jierren njoggentich kaam se werom by har Fryske woartels en folge se in kursus Frysk skriuwen by de Afûk. Dat wreide se út mei in skriuwkursus by it Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD). Se folge in ûnderwiisoplieding en begûn mei Frysk skriuwen. Yn desimber 1996 ferskynde har earste roman Ikaros, baarnende soan. De titel ferwiist nei de Grykske sage fan Daidalos en Ikaros dy’t finzen wiene op Kreta.
Blaustirns
Fuortplanting
Blaustirnzen briede fan maaie oant july yn lytse kloanjes. It nêst wurdt oan de râne fan it wetter as op driuwende planten oanlein. Yn Nederlân wurde ek wol flotsjes útset om troch de fûgels brûkt te wurden. It wyfke leit twa oant trije aaien mei donkere flekken. De aaien wurde dan yn trije wiken bebret foardat de piken útkomme. Nei noch sa'n trije wike fleane de jongen út.
Ferskaat
De elektryske boat fan It Fryske Gea hat ek de namme Blaustirns.
Martha Wieringa
Martha Wieringa (Baard, 10 juny 1935 - Frjentsjer, 3 augustus 2008) wie in âld-reedrydster.
Wieringa wie in fenomeen by it koartebaanriden yn de 50'er en 60'er jierren fan de 20e iuw. Healwei de jierren 50 waard se twa kear Nederlânsk kampioen op de koartebaan, ek waard se twa kear Frysk kampioen. Hja waard ûnder oare treend troch de heit fan Henk Gemser.
Har trochbraak wie yn it seizoen 1950- 1951. Doe waard se Frysk kampioen by de famkes. Wieringa waard berne yn Baard, mar wenne al wer jierren yn Frjentsjer. Se wie al in skoft siik.
Letterlape
thumb|right|300px|letterlape út 1901 In letterlape (ek: letterdoek of merklape ) is in borduerde doek dy't troch famkes tusken 5-14 jier makke waard om te oefenjen yn it bordueren en it lettere linnenguod of útset in merkje jaan te kinnen. It Frysk Museum hat mear as 400 letterlapen út ± 1600-1870.
Skiednis
Wannear't de letterlape krekt ûntstien is, is ûnbekend. Wol is der in letterlape te sjen op in skilderij fan Joos van Cleve "De hillige famylje", dat om 1520 hinne makke is yn Antwerpen. De âldste yn Nederlân oanwêzege letterlape komt út 1608. Dêrfoar waarden grif ek al letterlapen makke, want de earste printe patroaneboekjes fan Johann Schonsperger ferskynden yn 1523 yn Augsburg. Yn Nederlân waard yn it begjin benammen nei patroanen fan memmes letterlape of sels 'ûntwurpen' patroanen makke nei bibelske tafrielen. It alfabet waard brûkt foar it merken fan de linnenútset en de sifers om oan te jaan hoefolle men fan in bepaalde soarte hie. It wie eartiids wizânsje om it linnenguod ien of twa kear jiers nei waskerijen en blekerijen te bringen. Om ferwikseling en stellen foar te kommen moast it linnenguod merke wurde.
Faak wie it ek de frou fan de skoalmaster dy't ûnderrjocht yn hantwurkjen joech. Om 1880 kaam de skoalwet dy't bepaalde dat oan de legere skoallen les jûn wurde moast yn ûnder oare 'fraaie hantwurken foar famkes'. Dit wie de oanset foar de bekende reade skoallelapkes. Meast yn krússtek litte se alfabetten (goatysk of romeinsk), sifers, skipkes, mooltsjes, húskes, passysymboalen en ek faak geloksfûgels en libbenssymboalen sjen. Der waarden ek tagelyk rântjes borduerd. It sjenre is ynternasjonaal, mar de Fryske kleuren falle op.
Tynje (fiskdaam)
In tynje (Aldfrysk: tyningha, teninge, teengia) is wierskynlik in beneaming foar fiskdaam. Wat de ôflieding oanbelanget wurdt tocht oan 'tena', earne in tún (hage) omhinne dwaan. Tún wie oarspronklik in lege huorde, flechten fan riishout. Net-filologen hawwe tocht oan 'tia' (trekke) en oan yn de oarspronklike betsjutting 'waad' as plak dêr't men troch it wetter giet. By dy ûndjippe plakken waard fiske (sjoch ek: tichtset en * tynje (ryshout)). Der komme noch in soad tynjes foar (Garyp, Huzum, Oentsjerk, Rinsumageast).
List fan Romeinske oarloggen
Mei dizze list fan Romeinske oarloggen wurdt besocht sa folslein mooglik in gronologyske byld te jaan fan alle Romeinske oarloggen.
Tjeerdsmastate
Tjeerdsmastate is in yn 2010 nijboude state oan de Noardermiedwei by Hallum yn Ferwerderadiel.
Yn it doarp stienen eartiids folle mear states: Goslingastate (oant 1860), de Offingaburch (oant 1738) en Sythiemastate. Bûtenút stienen fierder noch Feitsmastate, de Gerbada- of Doumastate en Jongestalstate of it Hûs fan Berou. Tjeerdsmastate is boud op it stee fan in eardere pleats en boud nei in eigen ûntwerp troch Homme Tjeerdsma fan Hallum. Der is serieus sjoen nei de gegevens oer stinzen en dy gegevens binne der soarchfâldich yn ferwurke.
By de yngong is in nijboude stinzepoarte komd.
Arrondissemint Bayeux
thumb|300px|right|Lokaasje fan Bayeux yn Leech-Normandje It arrondissemint fan Bayeux is in bestjoersgebiet yn Frankryk. It leit yn it departemint fan Calvados en yn it gebiet fan Normandje.
Alpenka
thumb|Alpenka De Alpenka (Pyrrhocorax graculus) is in kriefûgelsoarte út it skaai fan de berchkaen (Pyrrhocorax). Oars as de ka is it dus net in soarte út it skaai fan de krieën (Corvus).
Imago (biology)
thumb|right|In folwoeksen [[libel is in foarbyld fan in imago.]] Yn de biology is de imago it lêste stadium yn de ûntwikkeling fan in ynsekt. It begryp imago is beheind ta ynsekten dy't in metamorfoaze ûndergien ha of dy't as pop in metamorfoaze ûndergien ha. It imago-stadium betsjut dat it ynsekt seksueel folwoeksen is en dat syn wjukken optimaal wurkje.
It meartal fan imago yn it Latyn is imagines, mar yn it Frysk mei it ek imago's wêze.
Hemmemapark
thumb|Utsjochtoer Hemmemapark thumb|Appelhôf Hemmemapark It Hemmemapark is in park yn Berltsum. It behear, fernijing en ûnderhâld, wurdt dien troch de Stichting Hemmemapark. De yngongen fan it park lizze oan de Wiersterdyk, de Bildtdyk en fanút de Singel. It súdlike diel fan it park leit op en om t histoaryske terrein fan Hemmemastate. Hjir is noch te sjen hoe't de terreinynrjochting fan in stateterrein út de midsiuwen der út seach. De state is om ± 1750 ôfbrutsen. It park is 7 hektare grut en bestiet út in wetterpartij mei in 400 m iisbaan, in âlde heechstamme hou, 2 km wannel- en fytspaden en 2 hektare ôfwikseljende soartenrike beplanting. De earste plannen binne fan 2002. De fiver is oanpakt, beammen binne plante, grûn fersetten en der binne paden en in brechje komd.
Yn 2007 binne opnij skulpepaden oanlein en is der in útsjochtoer komd. By it ûntwerp is rekken hâlden mei de bysûndere lizzing neist de Klaaifeart. De Klaaifeart is no ûnderduiiel fan in kanorûte. De feart wie eartiids de farferbining tusken Berltsum en de Waadsee/Noardsee. Berltsum wie doe, sa'n sânhûndert jier lyn, in fiskers- en hannelsdoarp mei stedsrjochten. It ûntwerp is dêrom yn de foarm fan in beaken, setten op in terp. It binne symboalen foar in feilige skipfeart en feilich wejen yn in woelige see.
It nije Hemmemastate bestiet út tsien huzen dy 't wat materiaal en foarmjouwing oanbelanget in ienhei foarmje mei it Hemmemapark. Der is in sichtas rjochte op de útsjochtoer. It symbolisearret it byld fan in earsere state mei haadgebou en meardere bygebouwen. Dit alles mids in grêft en in linebeamleane.
Yn 2009 kaam der in útwreiding yn de rjochting fan de Bildtdyk. Net allinnich gewoane beammen, yn it âlde fruitbeamgedielte is doe ek in picknicktafel delsetten. Yn it park kin kuiere, fiske en fytst wurde. Der wurde ek aktiviteiten dien mei it doarpsfeest, sa wiene der wetterspullen yn 2005. Foar skoallen wurde wol ekskurzjes hâlden en komt de Jûnsfjouwerdaachske der troch.
Bonn
Bonn is in stêd yn it Dútske bûnslân Noardryn-Westfalen, 20 km ûnder Keulen. Der wennen 314.926 minsken yn 2007. Bonn wie fan 1949 oant 1990 haadstêd fan West-Dútslân. Nei de werieniging fan Dútslân yn 1990, waard Berlyn de haadstêd. Der hat in soad praat west oer de ferhuzing fan it parlemint nei Berlyn dy't yn 1999 foltôge waard.
Ekonomy
Deutsche Telekom en T-Mobile, Deutsche Post, Haribo, German Academic Exchange Service en SolarWorld hawwe harren haadkantoar yn Bonn.
Ferneamde ynwenners
border|750px It sintrum fan Bonn
Sûkelarjeheuvels
thumb|right|300px|Lizzing Bohol thumb|right|300px|Sûkelarjeheuvels De Sûkelarjeheuvels of Chocolate Hills binne de grutste attraksjes op it Filipynske eilân Bohol. Midden op in hast flak plato ferrize yn in gebiet fan mear as 50 km² 1.268 meast likense kegelfoarmige hichten fan ± 30-50 meter heech. Se binne foar it meastepart begroeid mei gers dat yn it drûge diel fan it jier in brune tint krijt. De heuvels dogge dan wat tinken oan kollossale sûkelarjeheuvels.
Geology
Dit bysûndere geologyske ferskynsel is ûntstien troch de ferwaring fan kalkstien en eroazjeferskynsels. De hichten binne in foarm fan tropyske kegelkarst. Hjirby binne de karstferskynsels folle fierder trochgien as yn in lânskip mei skaaimerken as dolines en poljes.
Ferhalen
De lokale myte seit dat twa reuzen dagen efterinoar tsjin elkoar fochten hawwe mei stiennen en sân. Mear romantysk is it ferhaal fan Arogo, in sterke en jonge reus dy't fereale rekke op it famke Aloya. Doe't Aloya dea gie yn de hânpalm fan de reus, feroaren syn triennen yn de heuvels.
Nasjonaal Monumint
Yn 1988 waarden de Sûkelarjeheuvels útroppen ta Nasjonaal- en Geologysk Monumint troch it Filipynske regear.
Eastblok
It begryp Eastblok slacht op in stikmannich lannen dy't mei de Kâlde Kriich polityk nau ferbûn mei de Sowjetuny wienen. It Eastblok bestie út de neikommende East-Jeropeeske lannen:
Albaanje hearde oant 1961 by it Eastblok, nei 1961 rjocht it lân him op Sina. Joegoslaavje wurde betiden ek ta it Eastblok rekkene, alhoewol't presidint Tito gauris krityk hie op it hâlden en dragen fan de Sowjetuny yn it Eastblok.
Op it militêr mêd wienen de lannen lid fan it Warsjaupakt, op ekonomysk mêd wienen se lid fan de COMECON.
Bobbie Koek
thumb|250px|Bobbie Koek
Heawei
In Heawei of Miedewei liedt fan in doarp nei de byhearrende mieden en rint dêr dea. Soms hie de heawei neist it doel om der hea oer te ferfieren ek in wetterkearende funksje. De wei waard dêrom faak ophege mei seadden, sân en takkebosken. De heawegen krigen sadwaande ek nammen as Sânwei, Kneppelwei en Prikkewei (in prikke is in tinne tûke). At in heawei troch in furde gie waarden de ûndjippe plakken faak ferstevige mei balken of stiennen: waad, daam (bg. Prikkedaam) of tynje (bg. De Tynje. Heawegen, dy't notiids hast allegear ferhurde binne, binne algemien, útsein op plakken dêr't it heaferfier fan fanâlds oer wetter gie.
Vanellus
Vanellus (Vanellus vanellus is de Latynske namme foar de ljip) is it moanneblêd foar natoersport, natoerstúdzje en natoerbeskerming.
It ferfong op 1 jannewaris 1948 de meidielingenbledsjes dy't yn 1947 ferspriede waarden om de Fryske Fûgelbeskermingswachten te organisearjen. It wie earst in stinsile meidielingenblêd. Op 1 jannewaris 1949 koe it, mei steun fan it oprjochte Bûn fan Fryske Fûgelbeskermingswachten, It Fryske Gea, it Frysk Natoerhistoarysk Museum en de Nederlânske Natuerhistoaryske Feriening, yn druk ferskine. Yn it earstoan beheard troch in stifting waard it op 1 jannewaris 1955 eigendom fan it Bûn fan Fryske Fûgelbeskermingswachten en waard dêrnei bûnsorgaan.
Piet Hoekstra
Piet Hoekstra (Moarrewâld, 24 maart 1947) wie in Fryske hurdfytser fan 1970 o/m 1972. Piet helle syn grutste súksessen yn Olympia's Tour. Hy wie mar 3 jier amateurkampioen fan Fryslân, mar hy hie dochs twa bynammen: De Liuw fan Dokkum (omdat hy ferskuorrende sterk wie) en Grutte Pier. Hoekstra die ek mei oan de Olympyske Simmerspullen 1968 yn Meksiko yn de ploegenefterfolging.
In jier letter waard er Nederlânsk kampioen efterfolging. Yn 1970 waard er professjonal en fytste foar de ploegen Caballero, Gazelle, Gan-Mercier en Novy Dubble Bubble. Yn 1973 waard er wer amateur en woe doe noch sa'n 170 wedstriden. Oant en mei 1978 wie dat by de ploech fan Batavus, dêr't er nei syn karriêre ploechlieder waard (1978-1986). Nei noch twa jierren Koga Myata waard Piet yn 1989 bûnscoach fan de frouljusseleksje. Hjirby wurke er ûnder oaren mei Leontine van Moorsel, Monique Knol en Ingrid Haringa.
Spoarus fan Niséa
Spoarus fan Niséa (sa. 240 - sa. 300) wei in Gryksk wiskundige en astronoom. Hy waard wierskynlik berne yn Niséa, yn it district Bitynje, dat yn it Turkije fan no leit.
Piet Hoekstra
Nei syn perioade by it bûn waard Piet Hoekstra yn 1998 adviseur fan manager Arend Scheppink. Tegearre steane se oan de widze fan de Batavus-BankGiroLotterij-Bigstartformaasje. Nei in fúzje mei de Japanske profformaasje Shimano ûnstiet yn 2005 Skil-Shimano.
Spoarus fan Niséa
In protte fan syn wurk giet oer de kwadratuer fan de sirkel. Spoarus wie de learaar fan Pappos fan Aleksandrje en alles wat oer him witten is is, komt út it wurk fan de lêstneamde.
Ekokatedraal
thumb|Louis le Roy yn syn ekokatedraal yn Mildaam thumb|Ekokatedraal De Ekokatedraal is in projekt om oerstallige boumaterialen lykas stiennen en stoepetegels op bysûndere wize opinoar te steapeljen en dêr trochhinne de floara en fauna harren natuerlike gong gean te litten.
It projekt stiet op in stik grûn middenyn de bosken fan Mildaam, yn de gemeente It Hearrenfean. It projekt is yn de santiger jierren fan de 20e iuw útein set troch lânkipsarsjitekt Louis G. le Roy en sil neffens him yn alle gefallen wol oant it jier 3000 duorje. Sa'n tiidrek soe nammentlik fereaske wêze om prosessen bestudearje te kinnen dy't ivich duorje. Om yn te stean foar de kontinuaasje is yn 2001 de Stifting Tiid oprjochte, dy't ek as doel hat om ferlykbere ekokatedrale prosessen te begjinnen yn binnen- en bûtenlân.
Yn 2008 kaam der foar it terrein dêr't de earste Ekokatedraal boud waard in offisjeel bestimmingsplan, "Ecokathedraal proces", goedkard troch Provinsjale Steaten, dat it paad sljochte foar te ferlykjen projekten yn Nederlân.
Opstanning
Under opstanning, weropstanning of ferrizenis wurdt it ferrizen fan in persoan út de dea ferstien. De abrahamityske godstsjinsten, joadendom, kristendom en islam, ferkundigen alle trije in opstanning nei de dea.
Opstanning fan Jezus
It kristendom belidet de opstanning fan Jezus út de dea en dat waard al oantroffen yn de âlde kristlike leauwen belibbenissen. Dat wurdt wertocht en fierd tidens it Peaskefeest. Yn it ferlingde fan de weropstanning stelt Jezus alle kristenen de opstanning út de dea yn it foarútsjoch. Hy jout dêrmei oan dat de dea net mear de ein betsjut fan it libben. Fierders kenne kristenen ek de krêft fan it ynwenjende "opstanningslibben" fan Kristus. De islam erkent net dat Jezus opstien is; neffens harren sil Jezus wol weromkeare op de Dei des oardiels, mar de Peaske-opstanning kenne sy net.
SimmerTime 2
SimmerTime 2 is in Frysktalige cd út 2000 en opfolger van SimmerTime.
Lânskipshûs
thumb|It lânskipshûs It lânskipshûs (ek: Lânhûs) wie it hûs dêr't de Fryske lândei syn gearkomsten hie. It stie yn Ljouwert njonken de Kânselarij op de Hearegrêft of Twibaksmerk.
Skieppeklokje
It Skieppeklokje (Gentiana pneumonanthe) is in oerbliuwende simmerbloeier dy't heart by de Gentiaanfamylje (Gentianaceae). De plant wurdt ek wol Duzendskoan neamd.
SimmerTime 2
De kompaktskiif wie makke troch De Kast, Rients Gratama, Piter Wilkens en Maaike Schuurmans yn it kader fan it muzyktheater-spektakel "Simmertime" yn Simmer 2000. Neffens lietsjes stean er seis sketchskes (nûmers 9 t/m 14) op de skiif.
Skieppeklokje
Uterlik
It Skieppeklokje kin 60 sm heech wurde. De bloei fynt plak tusken heal july en ein augustus. Guon planten begjinne lykwols earder te groeien. De planten kinne mear as 30 jier âld wurde. Aldere planten hawwe mear bloeistâlen. De blommen binne in donker himelsblau; de blêden binne langwerpich en fan boppe donkergrien. It Skieppeklokje is de ienichste weardplant fan it Gintsiaanblaujurkje.
Lânskipshûs
Eartiids wie it in diel fan it minderbruorrekleaster, dêrnei de wenning fan de presidint fan it Hof fan Fryslân, nei 1594 Lânskipshûs en fan 1811 - 1835 sit fan de rjochtbank.
Anatomy
thumb|Anatomy fan de minsklike [[holle]] thumb|[[Rembrandt van Rijn: Anatomyske les fan dr. Nicolaes Tulp]] thumb|left|150px|Minsklike hert en longen út [[Gray's Anatomy.]] De anatomy (fan it Grykske anatome, fan ana-temnein, yn stikken snije) ûndersiket en beskriuwt de foarm en bou fan libbene wêzens en har útwendige en ynwendige struktueren.
Opstanning
Opstanning fan Jezus
Yn de fjouwer evangeeljes (Mateüs, Markus, Lukas, Jehannes), it boek Hannelings en de earste brief fan de apostel Paulus oan de Korintiërs (1 Korintiërs) stiet dat Jezus nei Syn opstanning ferskynd is oan de folgjende minsken:
Riemer Veeman
thumb|Riemer Veeman yn 1922 Riemer Veeman (Marsum, 13 maart 1867 - Ljouwert, 11 juny 1928) wie in suveldeskundige.
Anatomy
De fergelykjende anatomy sjocht nei oerienkomsten tusken ferskillende soarten, meast om de mjitte fan oerienkomst fêst stelle te kinnen. Dy oerienkomsten foarmje in wichtich helpmiddel foar de taksonomy.
Opstanning
Opstanning fan Jezus
Op de tredde dei nei Syn dea oan it krús (op Goed Freed) stie Jezus op út de dea (Peaske), wêrnei Hy 40 dagen lang oan Syn dissipelen útlis joech dat alles wat bard wie barre moast  om it plan fan God útfiere te kinnen. Dêrnei docht Hy de belofte de Hillige Geast te stjoeren om de dissipelen fierder ûnderrjocht te jaan om dan nei de himel te farren. (Himelfeartsdei), aldus it Evangeelje.
Sudergemaal
Sudergemaal|thumb|right|300px|It Sudergemaal It Sudergemaal is in gemaal oan De Ripen yn Nij Beets dat wetter fan in letter groeven fiver yn de Nije Feart pompt. It gemaal is boud yn 1924 en is dêrmei ien fan de earste elektryske gemalen yn Fryslân.
Anatomy
Om de fiif jier wurdt de list troch it International Anatomical Nomenclature Committee (IANC) oanpast.
Biogemy
De biogemy ûndersiket de gearstalling en gewurking fan gemyske ferbinings, dy't bydrage ta de struktuer fan organismen en harren stofwisselingsprosessen. Biogemy is in stúdzje dy't biology en gemy mei inoar verbynt.
List fan wetlik beskerme planten yn Nederlân
Op de List fan wetlik beskerme planten yn Nederlân steane 104 planten dy't per 1 april 2002 beskerme wurde troch de Floara- en faunawet. Der steane in soad kaaiblommen en soarten op mei opfallende blommen.
De Floara- en faunawet ferbiedet it fersteuren fan de beskerme planten en wurdt oan de boarger in soarchplicht oplein. Ofwikingen fan de ferbodsbepalingen binne mooglik as't der gjin skea dien wurdt oan de geunstige steat fan ynstânhâlding fan de soarte.
300px|thumb|Blêdlok 300px|thumb|Frisselgrien 300px|thumb|Skieppeklokje 300px|thumb|Soldaatsje thumb|right|300px|thumb|Swanneblom 300px|thumb|Wylde hjerststyleas thumb|right|300px|Wylde Ljippeblom
Tichtset
It tichtsetterskod kin oant op de boaiem ta dellitte wurde. Ornaris wurdt nachts tichtsetfiske, dat foar de skipfeart wurdt it plak fan it tichtset oanjûn troch in read en wyt ljocht as it yn fiskjende tastân is, en troch in grien en wyt ljocht as de trochfeart frij is.
Bobbie Koek
Bobbie Koek (Roelofarendsveen,14 april 1985) is in Nederlânske aktrise en filmregisseur. Sy is in dochter fan teatermakker Paul Koek en poppespylster Marike Koek, dy't beide warber binne yn teaterselskip De Veenfabriek.
Georgius Pachymeres
thumb|right|200px|Portet fan Pachymeres út syn 'Bysantynske skiednis' Georgios Pachymeres (Nisea, 1242 - Konstantinopel, 1310) (Gryksk: Γεώργιος Παχυμέρης) wie in Byzantynske gelearde, dichter en skriuwer.
Libben
Nei de fal fan Konstantinopel 1204 flechte Pachymeres syn heit nei Nisea yn Bitynje (Turkije), dêr't syn soan grutbrocht wurde soe. Georgius Pachymeres ferfear yn 1261 nei Konstantinopel en waard dêr wijd ta pryster en studearre dêr ek Rjocht. Hy wie dosint oan de hegeskoalle fan de Hagia Sofia. Hoewol't Pachymeres tsjin it byelkoar gean fan de Katolike- en de Ortodokske Tsjerke wie, bleau er frijwat neutraal yn syn geskriften, dy't it dispút tusken Michael VIII en Andronikos II behannelen.
Pappos fan Aleksandrje
thumb|200px|right|Titelblêd fan Pappos syn Mathematicae Collectiones, oerset fan [[Federiko Kommandino (1589).]] Pappos fan Aleksandrje (Ald-Gryksk: Πάππος ὁ Ἀλεξανδρεύς) (± 290 - ± 350 nei Kr.) wie ien fan de lêste grutte âld-Grykske wiskundigen út de Lette Aldheid. Yn in tiid dat de wiskundestúdzje frijwat heakke, pykte Pappos derút.
Hy is ferneamd fan syn Synagoge of Collectiones (sa'n 340) en om de nei him ferneamde seishoekestelling fan Pappos út de projektive mjitkunde. It Byzantynske leksikon Suda befettet oar wurk fan Pappus. Pappus skreau ek kommintaren op Euklides syn Eleminen en op Ptolemaeus syn Ἁρμονικά ('Harmonika').
Utsein wat er sels skreaun hat is der neat oer him witten. Hy joech ûnderrjocht yn Aleksandrje en hy hie in soan, Hermodorus.
Mathematicae Collectiones ('wiskundige samlingen'), syn meast ferneamde wurk, is in kompindium fan de wiskunde yn acht dielen, dêr't it grutste part fan de tiid trochstien hat. It wurk beslacht in breed skale fan ûnderwerpen, dêr't mjitkunde, rekreative wiskunde, ferdûbeljen fan de kubus, mearhoeken en mearflakken by binne.
Bridgetown
thumb|250px|Bridgetown op Barbados Bridgetown is de haadstêd fan it Karaïbyske eilân Barbados. De stêd hat sa'n 7000 ynwenners, de stedekloft hat likernôch 96.000 ynwenners. thumb|left|300px|Bridgetown fan boppe
Moarrewâld
De namme Moarrewâld kin útlein wurde as moarre-wâld. "Moarre" betsjut fean; "wâld" betsjut "bosk". Mar neffens inkele ferhalen soe de namme Moarrewâld ôflaat wêze fan "Moardenerswâld", omdat hjir yn it jier 754 Bonifatius fermoarde wêze soe.
Bridgetown
Ekonomy
De havenstêd Bridgetown is in wichtich finânsjeelsintrum foar West-Ynje. Der binne in tal grutte banken festige. Ek de Barbados Stock Exchange húsmannet dêr, ien fan de meast belangrike oandielebeurzen yn it Karibysk gebiet.
Bobbie Koek
Koek waard bekend troch har fertolking fan de rol fan Inke yn de VARA-comedyrige Kinderen geen bezwaar. Hja ferfong Céline Purcell yn de searje.
Moarrewâld
Moarrewâld is in streekdoarp en lei oan de ûntginningsas fan de Dokkumer Wâlden, tichteby de krusing mei de ferbining fan Dokkum nei it suden stiet de tsjerke. Dy tsjerke is om 1200 hinne boud, yn 1922/1923 waard der in oanbou oan de noardeastkant taheakke. De tsjerke waard fan 1961 oant 1963 restaurearre.
Bridgetown
Ut de skiednis
Bridgetown waard yn 1628 stifte as Britske koloanje mei de namme Town of Saint Michael (stêd fan St.-Michael). Foar dy tiid wennen dêr fermoedlik Arowakyndianen mar dy wienen doetiids al ferdwûn. Wol wie der noch in primitive brêge oer de rivier. Dêrom krige de nije stêd de bynamme Bridgetown dat nij ferrin fan tiid de offisjele namme waard.
Bobbie Koek
Bobbie spile ek in rol yn de spylfilm Au Cigogne, dy't yn 2004 útstjoerd waard yn de NPS/VARA/VPRO-rige One Night Stand. Regy wie yn hannen fan Margien Rogaar.
Moarrewâld
In 1881 waard Moarrewâld it haadplak fan de gemeente Dantumadiel. It gemeentehûs fan Moarrewâld stie destiids oan de Krúswei. Yn 1972 ferhuze de gemeente nei de Rinsmastate yn Driezum, om yn 1999 werom te gean nei Damwâld.
Lânskipshûs
Yn 1849 is it ôfbrutsen en kaam it Ritske Boelema Gasthûs op dat plak. De poarte is nei de Martenastate yn Koarnjum brocht. De tinkstien fan de Frede fan Munster kaam yn de Grutte of Jakobinertsjerke fan Ljouwert.
Bobbie Koek
Teffens wie hja te sjen yn de teaterfoarstellingen DARK en De flat van Jet en spile sy in gastrol yn de RTL 4-plysjesearje Grijpstra & De Gier. Bobbie hie yn it earste seizoen fan Kinderen geen bezwaar al in lytse byrol.
Skieppeklokje
Fersprieding
thumb|left|Skieppeklokje.
Bobbie Koek
Filmografy
In kar:
Bridgetown
Ut de skiednis
Fan 1800 oant 1885 wie Bridgetown de haadstêd fan de Britske Boppewynske Eilannen. Yn 1966 waard Barbados ûnôfhinklik.
Dantumawâld
Dantumawâld is in earder doarp yn de gemeente Dantumadiel. Op 1 jannewaris 1971 waarden Dantumawâld, Ikkerwâld en Moarrewâld gearfoege ta Damwâld. Dantumawâld wie it meast oastlike doarp fan de trije.
Yn 1369 stie Dantumawâld bekend as Dointhimwalda, yn 1421 wurdt it skreaun as Dontimwalda en yn 1505 as Dantumwald. "Dont" betsjut hege sânrêch, "wâlde" betsjut (sompe)gebiet. It doarp is dus boud op in sânrêch yn in earder sompegebiet. Dy sânrêch rint fan Driezum oer Dantumawâld nei Rinsumageast (Dokkumer Wâlden).
Dantumawâld waard ek wol koartwei Damwâld neamd, lykas ta útdrukking komt yn de nammen Damwâldster Trekwei en Dammeloane. Boppedat is Dantumawâld de nammejouwer fan de hjoeddeiske gemeente Dantumadiel.
Dantumawâld is boud om in tsjerke. De hjoeddeiske tsjerke is fan 1755. Dy is boud op itselde stee dêr't al earder in tsjerke stie dy't nei alle gedachten om 1200 hinne boud is.
Yn earder tiden stienen der ek ferskate aadlike states (stinzen), de Bonga- of Buingastate, de Doniastate, de Oenemastate en fermoedlik ek de Ewingastate. Dy staten binne lykwols yn de rin fan de tiid ferfallen en/of ôfbrutsen.
Frânske lienwurden yn it Frysk
Hjirre fine jo in oersjocht fan Frânske lienwurden yn it Frysk
Jurjen Balthasar
Jurjen Baltasar (Zwickau by Chemnitz, ± 1607 - Ljouwert, ± 1671) wie in klokkejitter. Hy wurke yn Ljouwert fan 1650 oant 1668. Neist klokken geat er as brûnsjitter ek kanonnen, wichten, fizels en sylpotten (dêr't slûsdoarren yn draaie).
Libben en wurk
Jurjen Baltasar waard berne yn Zwickau, Dútslân. Hy kaam nei Nederlân ta en wie yn 1642 ynskreaun as boarger fan De Bosk. Hy ferfear nei Ljouwert en waard dêr yn 1654 opfolger fan Jacob Noteman. Hy krige op 25 maart 1654 oktroai fan de Fryske Steaten. Yn 1656 waard er offisjeel boarger fan Ljouwert.
Jurjen hat troud west mei Elske Folraets dy't yn 1671 opnij boaske mei Pieter Izaäk Overney, ek in brûnsjitter, dy't him letter ek opfolge.
In fizel fan syn hân út 1660 wurdt bewarre yn it Prinsessehof, it Frysk Museum hat in belle (1655) fan him. Der binne sa'n 19 tsjerkeklokken fan him bekend. Under oaren yn de tsjerken fan:
Jan Charisius
thumb|Jan Charisius ûnder de [[tsiende Alvestêdetocht|Alvestêdetocht fan 1954.]] Jan Willem Peter Charisius (Ljouwert, 30 septimber 1926 – Fagernes, 3 july 2008) wie in Frysk hurdfytser, reedrider en sportbestjoerder.
Charisius wie tusken 1948 en 1955 in hurdfytser dy't benammen by wedstriden yn Fryslân in soad prizen wûn. Sa waard hy fjouwer kear provinsjekampioen. Mear noch as by it hurdfytsen boekte Charisius súkses yn it langebaanriden. In 1951 waard hy tredde op it Nederlânsk kampioenskip Oer Alles, efter Kees Broekman en Gerard Maarse, en sechtjinde op it Jeropeesk kampioenskip Oer Alles. Hy die mei oan de Olympyske Winterspullen 1952, mar foel op de 500 meter, de ienige ôfstân dêr't hy op útkaam. Yn 1954 finishte hy as tredde yn de Alvestêdetocht.
Nei syn aktive sportkarriêre beklaaide Charisius ferskate funksjes yn de sport. Op de Olympyske Spullen fan 1964 en 1968 wie hy chef d’equipe fan de hurdridersploech. Dêrnei waard hy hurdrydskiedsrjochter. Hy wie tusksen 1971 en 1998 oanwêzich yn dizze funksje by EK, WK of Olympyske Spullen. Fan 1982 oant 1999 makke hy diel út fan it deisich bestjoer fan de KNSB. Oant 2007 wie hy as foarsitter fan de rekordkommisje fan it reedridersbûn. Charisius wie earelid fan it ridersgewest Fryslân, de KNSB en de Ynternasjonale Ridersuny.
Hy ferstoar yn 2008 by in fakânsje yn Noarwegen.
Skuorbot
thumb|It blieden fan toskfleis troch skuorbot Skuorbot of skuorbûk (ek wol scorbuut of ascorbinesoerdefisjinsje) is de namme foar in sykte dy't it gefolch is fan in lange tiid tekoart oan fitamine C, sa't dat yn eardere iuwen by seelju op de grutte feart in protte foar kaam.
Symptomen en behanneling
Symptomen fan skuorbot binne ûnder oaren it opsetten en blieden fan it toskfleis, bliedingen yn it binnenst fan it lichem, slopte, en stive, pynlike lidden. Op 'en doer folget de dea. De behanneling is lykwols tige ienfâldich: fitamine C jaan, it wurket suver fuortendaliks.
Fitamine C is mei ferantwurdlik foar it oanmeitsjen fan kollageen. Dat is in aaiwyt dat stevichheid oan allerhanne weefsels jout. Te min fitamine C jout te min kollageen. It earste ferskynsel dêrfan is it skuorren fan de wand fan de lytse bloedfetten.
Skiednis
Der wurdt wol rûsd dat tusken 1500 en 1800 sa'n twa miljoen seelju stoarn binne oan de gefolgen fan skuorbot. Om 1760 hinne ûndersocht de Skotske arts William Stark it effekt fan min iten op himsels; it duorre seis moannen ear't er it mei de dea bekeapje moast.
De Britske marine-arts James Lind (1716-1794) wie ien fan de earsten dy't goed ûndersyk die nei it ferbân tusken de symptomen fan skuorbot en it iten fan sitrusfruchten. Lind syn ûndersyk, dêr't er de effektiviteit fan it fruit mei sjen liet, kin beskôge wurde as de earste randomized clinical trial. Nuver wie wol dat er neat dien hat mei de ûndersyksresultaten. Om de sykte foar te kommen waard lang om let sitroensop of it goedkeapere limoensop brûkt, wat de Ingelske mariniers de bynamme 'Limeys' besoarge.
Healwei 18e iuw waard ek dúdlik dat it iten fan it goed te bewarjen soerkoal skuorbot foarkomme koe. Kaptein James Cook naam op syn reis fan 1768/71 132 liter woartelmarmelade en 45 kilo soerkoal de man mei. Op dy reis stoar net ien oan skuorbot.
Earder waard ek wol in ôftreksel fan leppelblêd mei jenever brûkt.
Fatale foarmen fan skuorbot komme yn it Westen sûnt it begjin fan de 20e iuw net mear foar. De diagnoaze wurdt út en troch noch wolris steld by immen mei in tige ûnfolweardich dieet, lykas alkoholisten, psychiatryske pasjinten en âlderein.
Etymology
De stofnamme foar fitamine C is ascorbinesoer, ôflaat fan a-scorbus, wat 'net skuorbot' betsjut.
Arkadius
right|thumb|200px|Arkadius Arkadius, (Latyn: Flavius Arcadius) (1 jannewaris 377 - 1 maaie 408) wie keizer fan it East-Romeinske Ryk fan 383 oant maaie 408. Hy wie de âldste soan fan Teodoasius de Grutte.
Libben
Arkadius wie 18 jier âld doe't syn heit stoar en hy keizer waard. Syn broer Flavius Augustus Honoarius, dy't keizer fan it Westen waard, wie doe noch mar 12 jier âld. Beide binne bot beynfloede troch harren reginten, Arkadius benammen troch Rufinus.
Om 399 hinne liet Eudoksia, de dochter fan eardere magister militum Bauto en de frou fan Arkadius, de wichtichste persoan efter de troan, op dat stuit Eutropius, ferdwine. Dy eunuch hie oant dan de keamerhear fan Arkadius west. Eudoksia waard al gau keizerinne en sy liet Arkadius fier benefter. Sy wie it dy't foaral it ryk regearde en sy die dat mei hurde hân. Yn 404 stoar sy lykwols.
Maurits Pico Diederik fan Sytzama (1789-1848)
thumb|Maurits Pico Diderik baron fan Sytzama ([[Willem Bartel van der Kooi) ]] Maurits Pico Diederik baron fan Sytzama (Driezum, 2 juny 1789 - Ljouwert, 15 july 1848) wie fan 1840-1848 grytman fan Idaerderadiel, en lid fan provinsjale steaten en de Twadde Keamer.
Eastenryk-Hongarije
Eastenryk-Hongarije wie it twadgrutste lân fan Jeropa om 1900 hinne en hat gâns ynfloed hân op polityk-ekonomysk mêd yn Jeropa.
Skiednis
De skiednis fan Eastenryk-Hongarije giet werom nei de 16e iuw, mar Eastenryk bleau oant 1806 de machtichste steat fan it Hillige Roomske Ryk, Hongarije foel dêr bûten, Bohemen net. Nei de Frânske Revolúsje rjochte de Eastenrykske polityk him mear op Hongarije, mar de Hongaren hienen net deselde rjochten. Nei it ferlies fan Eastenryk tsjin Prusen yn 1866 wie it Eastenrykske regear net langer by steat om de Hongaren te negearjen. Yn it Eastenryksk-Hongaarsk Kompromis (de Ausgleich) fan 1867 krige Hongarije deselde status as Eastenryk, dat late ta in dûbelmonargy. Njonken de Eastenrikers en Hongaren wienen der oare etnyske groepen dy't meiïnoar de mearderheid fan de befolking foarmen; hja hienen lykwols gjin rjochten en sa boaze de rebûlje oan. De Eastenrykske Frans Jozef I wie foar desintralisaasje en selsbestjoer foar Slavyske folken. Ek omdat dêrtroch de ynfloed fan de Hongaren beheind wurde soe. Lykwols kearden de Eastenrykske en Hongaarske elite de desintralisaasje plannen op. Troanopfolger Frans Ferdinand stipe de Slavyske folken mei desintralisaasje plannen, lykwols waard er fermoarde yn 1914 yn Sarajevo. Dy moard wie de oantrún foar strideraasjes tusken ferskillende etnyske groepen, en by eintsjebeslút late dat ta de Earste Wrâldkriich. Eastenryk-Hongarije fertocht Servje fan de moard op de troanopfolger en krige dêrby stipe fan it Dútske Keizerryk. Servje krige stipe fan Ruslân. Eastenryk-Hongarije ferlear de Earste-Wrâldkriich en yn 1918 hold de Eastenryksk-Hongaarske dûbelmonargy op te bestean.
Dieling 1918
De neikommende lannen wienen oant 1918 part fan Eastenryk-Hongarije:
Gebieten fan Eastenryk-Hongarije dy't anneksearre waarden troch oare lannen:
Petrus Overney
Yn 1663 boaske er mei Cathalijntje Feyckens út Ljouwert en yn 1671 mei de widdo fan Jurjen Balthasar, Elske Folraets, ek út Ljouwert. Yn dat jier folge er Balthasar op yn de saak, en krige datselde jier fan de Fryske Steaten it allinnerjocht ta it meitsjen fan klokken yn Fryslân.
Wurk
Keramykmuseum It Princessehof yn Ljouwert hat in fizel fan him út 1692. Der hingje klokken fan him yn Hijum (1670), Loaiïngea (1670) Tsjalbert (1670), Hitsum (1671), Aldtsjerk (1671), Jelsum (1671), Kûbaard (1677), Boalsert (1680), Ljouwert (1680), Warten (1680), Himpens (1681), Sleat (1681), Harich (1682/1683), Langwar (1683), Hylpen (1683/1685), Harns (1684), Nes (Dongeradiel) (1686), Hoarnstersweach (1688), Ljouwert (1689), Terwispel (1694), Wergea (roomske tsjerke, 1694), Idzegeahuzen (1696), Drylts (1700), Poppenwier (1700), Easterbierrum (1709), Mitselwier (1711) en Wyns (1711).
Slach oan de Sava
Eftergrûn
Yn de simmer fan 387 wie Maksimus, in Romeinske tsjin-keizer, dy't hearske oer de Romeinske gebieten Brittanje, Galje en Spanje, Itaalje ynfallen om in ein te meitsjen oan it keizerskip fan Falentinianus II. De keizer fan it Easten Teodosius, dy't mei grutte wjerstân him akseptearre hie as mei-keizer yn it Westen, sammele in grut oanfalsleger byinoar en luts op om tsjin Maksimus te striden. Sawol oer it lân as op 'e see waard dizze oanfallen.
Stifting Pantera
De Stifting Pantera wie sûnt 1993 in rôfdiere- en reptileopfangsintrum yn Nijeberkeap.
Romeinske ferovering fan Brittanje
thumb|300px|Oermastering fan Brittanje De Romeinske ferovering fan Brittanje fûn plak yn it jier 43, doe't keizer Klaudius besleat ta in ynvaazje fan 'e Britske Eilannen, wêr't syn foargonger Kaligula der yn 40 fan ôfsjoen hie.
Stifting Pantera
De stifting hie it opfangsintrum yn Nijeberkeap en waard oprjochte troch Arno van der Valk nei't dy fernaam dat in soad jonge rôfdieren in spuit krigen as dy by it âlder mear romte nedich hiene en harren 'leave' uterlik ferlearen. It mission statement fan de stifting wie: 'In rôfdier ôfmeitsje dat hielendal sûn is allinnich fanwege romtegebrek, hjit gjin management-eutanasy, mar is brute moard.' De "grutte fiif" fan Pantera wiene tigers, liuwen, panters, poema's en jaguars
Slach oan de Sava
De Slach
Oan de rivier de Sava, by de stêd Emona yn tsjintwurdich (Kroaasje), rekken beide legers mei inoar yn gefjocht. Maksimus, waans troepen yn de minderheid wiene, waarden tebek dreaun en moasten harren weromlutsen yn de stêd Aquileia. Tsjin de oermacht dêr't er mei te krijen hie wie it foar Maksimus en syn oerbleaune troepen net te dwaan om te stêd genôch te ferdigenjen. Al gau waard Aquilea troch Teodosius ynnommen en joech Maksimus him oer.
Stifting Pantera
Brek oan jild en efterstannen yn it ûnderhâld fan de ferbliuwen droegen der oan by dat it opfangsintrum yn 2014 oernommen waard troch FELIDA, in organisaasje mei ûnderfining yn opfangsintra foar bisten. FELIDA is oansletten by de ynternasjonale organisaasje FOUR PAWS. In tal bisten ferhûze nei in eigen reservaat yn Súd-Afrika, sadat der mear romte kaam foar de efterbliuwers. De organisaasje ynvestearre ek yn ferbettering fan de ferbliuwen fan de bisten.
Yfke Sturm
thumb|Yfke Sturm Yfke Sturm (Almere, 19 novimber 1981) is in Nederlânsk fotomodel.
Wurkpaad
Nei dat súkses tekene Yfke kontrakten mei Ralph Lauren en Calvin Klein.
Romeinske ferovering fan Brittanje
Neffens guon boarnen is dat beslút it gefolch fan de flecht troch de Keltyske, pro-Romeinske kening Ferika, neidat dizze troch de Britske kening Kunobelin ôfsetten is. Fierders is Brittanje ryk oan lead, tin en leauwe de Romeinen - net terjocht - dat it ek ryk wie oan goud.
Yfke Sturm
Portfolio
Sturm hat yn Vogue, Elle, Marie Claire, Cosmopolitan en Glamour stien. Sturm ferskynde ûnder oaren ek yn de kampanjes fan Ralph Lauren, Calvin Klein Cosmetics, DKNY, Armani en GAP. Teffens rûn hja op de catwalk foar de ûntwerpers Ralph Lauren, Calvin Klein, Versace, Victoria's Secret en Chanel.
Telefyzjewurk
2006 presintearre Sturm by RTL 5 Holland's Next Top Model, de Nederlânske fariant fan America's Next Top Model. In jier letter die hja de twadde rige fan it programma; Holland's Next Top Model 2. Fierders hat Sturm yn de Victoria's Secret Fashion Show foar CBS har kollegamodellen yntervieuwd.
Romeinske ferovering fan Brittanje
Aulus Plautius, de kommandant fan Germaanje wie befelhawwer fan de ekspedysje dy't op it eilân Wight lane, de Teems oerstuts en in fersterking boude yn Kamelodunum (Colchester). It Romeinske leger wie tige súksesfol en Klaudius besocht syn troepen 16 dagen en kearde doe triomfantlik werom nei Rome.
Yfke Sturm
Njonken it modellewurk
Sturm is ambassadrise fan it Nederlânske Reade Krús en sette útein mei "Yfke for kids", dy't help jout oan bern mei AIDS of dy't harren âlden ferlern hawwe oan dy sykte, yn de mande mei dy organisaasje. Sturm skreau ek in boek mei tips oer it modellefak: "Yfke's Model Secrets".
Privee
Sturm wennet sûnt 2002 yn New York en wie fan 2007 oant en mei 2010 troud mei Imad Izemrane.
Arkadius
Libben
250px|thumb|left|Arkadius op in solidus. Op de efterside ferslaat Arkadius, mei in [[labarum yn de hân, in fijân.]] Arkadius liet dêrnei it bestjoeren fan it ryk oer oan Antemius, syn prefekt. Dat wie in bysûnder goede kar. Antemius tsjinne sawol Arkadius as syn soan Teodoasius II. Hy wie trou en in goed bestjoerder. Arkadius stoar lykwols frij jong yn 408 mar liet it ryk yn goeie hannen efter oan syn 7-jierrige soantsje, dy't Arkadius al 8 moanne nei syn berte as mei-keizer beneamd hie, want Anthemius bleau regint.
Maurits Pico Diederik fan Sytzama (1789-1848)
As soan fan kavaleryoffisier Johannes Galenus baron fan Sytzama en Anna Maria Maclaine studearre hy fan 1809 oant 1813 Romeinsk- en hjoeddeisk rjocht oan de Ryksuniversiteit Grins.
Dêrnei waard hy polityk en bestjoerlik aktyf yn en foar Fryslân. Hy wie in frijwat ûnôfhinklik optredend Twadde Keamerlid. As grytman fan Idaerderadiel en letter gûverneur fan Fryslân wegere hy yn 1840 in beneaming as lid fan de Ried fan Steat. Hy siet fjirtjin jier yn de Twadde Keamer en wie dêrfan fan 18 oktober 1837 oant 15 oktober 1838 ek de foarsitter.
Houlik en bern
Op 8 july 1815 troude er yn Ljouwert mei Geertruid de Wendt (Ljouwert, 30 july 1793 - dêre, 17 maaie 1865). Sy krigen de neiflogjende bern:
De húshâlding wenne efter inoar op de Rinsma State yn Driesum en op in bûtenpleats yn Friens (destiids gemeente Idaarderadiel, dêr't er 23 jier grytman wie).
Bankrasmodel
It Bankrasmodel is de namme foar de, foar Nederlân, revolúsjonêre oanpak dêr't in groep follyballers mei in protte talint harren folslein by ynsetten om it heechste yn harren sport berike te kinnen. De follyballers dy't meidiene spilen sels net yn de nasjonale kompetysje, mar oefenen allinne foar ynternasjonale wedstriden. De grûnlizzer fan it Bankrasmodel wie follybalcoach Arie Selinger. Sûnt 2007 bestiet it Beach Team Holland foar it Nederlânske strânfollybal, dat wurdt ek wol it Bankrasmodel op it sân neamd.
Troch de oanpak waard der Olympysk sulver yn Barselona, 1992 helle en der waard sels goud helle yn Atlanta, 1996
De namme is ôflaat fan de Bankrashal, dat is in sporthal dy't te finen is yn Amstelveen. Dy hal wie de thúshaven fan Martinus, ien fan de follybalferienings dy't wichtich wie yn dit projekt.
Dielnimmers oan it Bankrasmodel
Spilers:
Trainers:
Boomhoek
Boomhoek is in buorskip yn de gemeente Widemarren, yn de provinsje Noard-Hollân. It leit oan de Loosdrechtse Rading tusken Muyefjild en Nij-Loasdrecht. It leit oan de wei fan Nij-Loasdrecht nei Breukelefean.
Hollânske skoalle
Under de Hollandske Skoalle of âlde Hollânske masters ferstiet men keunstners dy't fan de iere Renêssânse oant en mei it begjin fan de Barok warber west hawwe.
Bumastate (Bitgummole)
De Bumastate (ek: Buwema, Buwma of Buama) wie in state yn Bitgum, sûnt 1963 yn it doarpsgebiet fan Bitgummole. De state stie earne by Dyksterhuzen 1.
Hollânske skoalle
Yn de perioade dêrnei wurde de keunstners klassifisearre as Hollânske masters. It binne ûnder oaren keunstskilders, byldhouwers en arsjitekten.
Bumastate (Bitgummole)
De state wurdt foar it earst neamd yn 1511. Yn "Oudheden en gestichten van Friesland" (1723) stiet dat ûnder Bitgum de "vermakelijke buurt Dyxtrahuizen" leit "daar de erfelijke sloten of stinsen Buwma en Aysma staan". De "Tegenwoordige Staat van Friesland" neamt se as ‘eigenerfde staten’.
Hollânske skoalle
Musea
Der binne in tal musea dy't in grutte samling Hollânske masters hawwe, sa as:
List
De masters yn de list binne yn in logyske gronologyske folchoarder set. At de bertedatun net wis is, wurdt de perioade wêryn't men aktyf west hat jûn.
Bumastate (Bitgummole)
Om 1970 baarnde de lettere kapitale kop-hals-romppleats hielendal ôf. Op it plak fan de eardere state is nei 1970 wer in pleats boud.
Cindy Pielstroom
Cindy Pielstroom (Amsterdam, 3 augustus 1970) is in earder Nederlânsk telefyzjepresintator en fotomodel dy't op it heden selsstannich ûndernimmer is.
Greiz (Landkreis)
Greiz is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Thueringen en hat 106.002 ynwenners.
Cindy Pielstroom
Pielstroom waard nei de middelbere skoalle fotomodel yn Spanje. Sy wenne yn Barselona en in skoftke yn Milaan en Athene.
Yn 1996 waard sy "buordjesomdraaister" by it telefyzjeprogramma Rad van Fortuin op RTL 4 en wie redakteur en presintatrise by Call TV. Dêrnei broch se tv-programma's foar Veronica (letter Yorin) sa as Game Force One, City Report en VIPS en wie hja omropster. Produsint en redakteur wie sy by it programma VIPS.
1999 sette Pielstroom in eigen bedriuw op, dat websiden lansearret, reklamekampanjes en telefyzjeprogramma's makket.
Sûnt 2 novimber 2010 is Cindy Pielstroom de nije kreatyf direkteur fan Extrema.
Global Positioning System
thumb|240px|right|De ierde mei de GPS-satelliten, dy't der omhinne draaie. Tink derom, hoe’t it tal fan satelliten dy’t men tagelyk sjen kin, oanienwei feroaret. Dat wurdt hjir op elk stuit - sa’t de ierde draait - jûn foar 45° noarderbreedte yn blau. It Global Positioning System (koart: GPS) is in technyk dêr't men mei help fan satelliten sjen kin wêr't men is.
Yn desimber 1993 kaam de 24e satellyt yn in baan om de ierde. Der binne 24 wurkjende satelliten nedich om op elk plak op ierde op syn minst fjouwer satelliten sjen te kinnen. De satelliten folgje seis ferskillende banen om de ierde en stjoere allegear in eigen sinjaal.