cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alde Dom (Linz)
Grêven
Yn de tsjerke leit it grêf fan Maria Elisabeth, in dochter fan Maria Theresia fan Eastenryk. Oant it opheffen fan de oarder waarden ek alle jezuïten yn de tsjerke begroeven. Ek tsjintwurdich is de tsjerke it plak, dêr't de jezuïten fan it Collegium Aloisianum op 'e Freinberg byset wurde. De tusken 1785 en 1924 ferstoarne biskoppen fan Linz waarden ek byset yn de tsjerke, mar nei de foltôging fan de Nije Dom waarden harren sarken oerbrocht nei de nije domtsjerke.
Johannes fan Clant
Johannes fan Clant (Langwar - Itens, 5 augustus 1615) wie in Frysk politikus dy't fan 1610 oant 1615 grytman fan Doanjewerstâl wie.
Johannes wie in soan fan Egbert Ottes fan Clant en Ath fan Douma. Johannes troude mei widdo Frouck fan Burmania, in dochter fan Poppe fan Burmania en Clara fan Froenhoven. Frouck troude nei de dea fan Johannes mei Reynolt fan Inthiema.
Yn 1610 wie hy de opfolger fan Elardus Reijnalda, yn 1615 naam Aede Reinalda dit amt fan him oer. Van Clant wie kommitearre by de Admiraliteit fan Fryslân.
Wylpreagerfûgels
De wylpreagerfûgels, ek ibissen en leppelbekken of wylpreagers en leppelbekken, (wittenskiplike namme: Threskiornithidae) binne in famylje fan wetterfûgels yn it skift fan de pilekaaneftigen (Pelecaniformes).
Taksonomy
Foarhinne waarden de ibissen en de leppelbekken ("Plataleidae") as aparte famyljes binnen it skift fan de eiberteftigen (Ciconiiformes) besjoen, mar genetysk ûndersyk hat útwiisd dat de leppelbekken ta deselde famylje hearre, binnen it skift fan de pilekaaneftigen. De famylje telt sa'n 35 soarten ferdield oer 13 skaaien.
Pierre Mignard
thumb|250px|Selsportret, 1670, [[Louvre, Parys]] Pierre Mignard (Troyes, 7 novimber 1612 - Parys, 30 maaie 1695) wie in Frânsk keunstskilder. Hy hat as bynamme Le Romain, meidat er lange tiid yn Rometahold en om ûnderskied te meitsjen mei syn soannen Paul en Pierre en broer Nicolas, dy't ek ferneamde keunstskilders wiene.
Mignard wie learling fan Simon Vouet en Jean Boucher. Hy arbeide yn Rome fan 1636 oant 1657, tegearre mei Charles Alphonse du Fresnoy. Yn Rome krige syn namme klank as bejefticht portrettist en dat makke dat er yn 1658 fan Loadewyk XIV nei Frankryk roppen waard.
Yn Frankryk waard er in ferneamd as hofskilder. Hy wie tsjinstanner fan Charles Lebrun, mei-oprjochter fan de Académie Royale de Peinture et de Sculpture. Nei de dea fan Lebrun slagge it him en nim dy syn funksjes oer.
thumb|250px|De Sinnekening foar Maastricht
Mignard skildere in soad portretten fan leden fan it foarstehûs en makke ek dêr namme as portrettist. Yn 1673 skildere er Loadewyk XIV foar Maastricht. Hy wie fierder fral ferneamd fan syn madonna's, dy't sels oantsjut waarden mei mignardes. Tal fan doetiids ferneamde persoanen hawwe foar hom posearre, ûnder oaren Turenne, Molière, Bossuet en Descartes.
Ek syn âldste soan Paul (Avignon, 1639 - Lyon, 1691) wie in bekend skilder. Soan Pierre (1640 - 1725) wie hofskilder fan keninginne Maria Theresia fan Frankryk en droech de titel architecte du roi.
Folkstelling
In folkstelling of sinsus is it systematysk sammeljen en opslaan fan gegevens oangeande de leden fan in beskate befolking. Yn 'e measte lannen is soks in barren dat mei geregelde tuskenskoften (meastal tsien jier) dien wurdt troch in oerheidsynstânsje belêstge mei it byhâlden fan statistiken yn opdracht fan it nasjonale regear. Yn Nederlân is foar it lêst yn 1971 in folkstelling holden, om't de boargerlike stân hjirre sa goed regele is dat gegevens oer de befolking sûnder sa'n telling ek wol beskikber binne, en om't der yn 'e jierren santich út linkse politike hoeke fûleindich ferset tsjin folkstellings oanwoeks om't dy as in ynbrek op 'e privacy fan 'e Nederlânske boarger sjoen waard.
Yn essinsje giet it by in folkstelling, sa't de namme al seit, om it tellen fan 'e befolking en it fêststellen fan 'e befolkingsgrutte, mar dêrnjonken wurde ornaris ek in stikmannich oare strukturele skaaimerken befrege, wêrûnder âldens, geslacht, boargerlike steat, berop, taal, etnisiteit, godstsjinst en gesinsferbân. Sokke gegevens wurde troch it lânsbestjoer brûkt om it belied foar de takomst op ôf te stimmen. As men bygelyks wit dat de befolking yn tsien jier tiid mei 5% groeit, dan kin men der logyskerwize ek op rekkenje dat der yn sa'n perioade ek 5% mear ferkear op 'e wegen komme sil, en dan kin men de ynfrastruktuer dêr op tariede.
Ien fan 'e ierst beskreaune folkstellings waard neffens de Bibel ferrjochte yn opdracht fan kening David fan Israel (2 Samuël 24:1-17). Yn 'e Romeinske Tiid wiene folkstellings bedoeld om it tal folwoeksen manlju by te hâlden dat oproppen wurde koe foar militêre tsjinst. Wierskynlik de meast ferneamde folkstelling fan alle tiden waard troch de Romeinen om it begjin fan 'e jiertelling hinne holden, en wurdt neamd yn it krystferhaal (yn Lukas 2:1-7): "Yn dy dagen kaam der in beslút ôf fan keizer Augustus om in telling te hâlden fan 'e hiele bewenne wrâld. Dy telling waard foar 't earst holden ûnder lânfâd Quirinius fan Syrje. Allegearre giene se op reis om har ynskriuwe te litten, elk nei syn eigen stêd. Joazef joech him ek op 'en paad, fan Galiléa, út 'e stêd Nazaret, nei Judéa, nei de stêd fan David, om him ynskriuwe te litten mei Marije, syn breid, dy't yn ferwachting wie. Wylst se dêr wiene, wie it safier mei har. Se krige doe har earstlingssoan, bewuolle Him yn doeken en lei Him yn in krêbe, want der wie foar harren gjin plak yn 'e herberge."
Pazurgo
thumb|Fryske Pazurgo oer plaknammen Pazurgo is in wurdpuzel dy’t ornaris de foarm hat fan in rjochthoekich letterfjild mei wite en kleure of arsearre fjouwerkanten. Pazurgo hat neist eleminten út krúswurdpuzels en wurdsikers ek eigen eleminten. It doel is om elk fan de oanzwizings op te lossen troch it oplossingswurd yn it letterfjild te finen troch in keatling te foarmjen dy ’t de letters fan it wurd oan inoar keppelt. Sadree ’t alle wurdkeatlings fan de oplossing ûntdekt binne, foarmje de oerbliuwende letters de oplossing foar in scrabble-oanwizing, at dy letters yn de goede folchoarder setten wurde.
Skiednis
It idee foar Pazurgo kaam yn 2003 fan Jeremy L Graybill doe ’t hy op in dei piano spile. It earste boek ‘’Pazurgo The Amazing New Word Puzzle’’ waard yn 2010 publisearre. In Flash-tapassing foar it oplossen fan Pazurgo-puzels waard makke yn 2009.
Ynstruksjes
Patroanwerkenning en logyske linichheden dy ’t brûkt wurde yn wurdsikeropdrachten en Sudoku komme fan pas by it oplossen fan Pazurgo-puzels.
Foarbyld
Yn it foarbyld hjirnjonken: Der beide oplossingswurden begjinne mei de letters yn it kleure hokje. It oplossen fan de earste oanwizing jout de oplossing fan fiif letters:"FOPPE" op. Binnen it letterfjild wurdt nei elk fan de begjinletters sjoen om de jildige wurdgroep foar "FOPPE" te ûntdekken. De keatling wurdt fûn troch te begjinnen mei de "F" yn de boppeste rige, de "O" dêrûnder te krusen en dan troch te gean mei de "P", "P" en "E" lykas yn de oplossing oanjûn is.
Jeremy Graybill
Jeremy Lee Graybill wennet yn Littleton, Kolorado. Nei syn stúdzje wiskunde, ynformatika, kompjûtertechnology en natuerkunde wurket er as manager fan biostatistyske analyze en  haadstatistikus.
Sultan
In sultan (fan it Arabyske سلطان, sulṭān, útspr.: [sʊl'tˁa:n], likernôch: "soltchaan") is in aadlike titel mei ferskate histoaryske betsjuttings. Fan oarsprong wie it in Arabysk haadwurd mei de betsjutting "krêft", "gesach" of "hearskippij", mar letter ûntjoech it him ta in titel foar beskate islamityske hearskers dy't harsels folslein soeverein achten (en dus alhiel net ôfhinklik wiene fan in hegere hearsker), mar sûnder dat se foar harsels it kalifaat (de hearskippij oer alle moslims) opeasken.
In dynasty fan sultans en in lân dat troch sultans regearre wurdt, is in sultanaat (Arabysk: سلطنة, salṭānaẗ). De froulike foarm fan 'sultan', sa't dy yn gebrûk is yn it Westen, is sultana. Dêrby moat men der lykwols om tinke dat dêrmei yn 'e regel (eins foutyf) ferwiisd wurdt nei de gemalinne fan in sultan, sa't men yn it Dútsk ferwize kinne soe nei de frou fan in fjildmaarskalk as Frau Feldmarschall, en yn it Frysk nei de frou fan in dûmny (pastoar) as in 'pastoarske'. Dêrby wurdt dus ferwiist nei de frou mei de titel of it berop fan 'e man sûnder dat titel of berop eigentlik op 'e frou sels fan tapassing is. De seldsume froulike hearskers yn 'e skiednis fan 'e islamityske wrâld binne yndie sultana's, mar yn sultanaten hawwe de gemalinnen fan 'e sultan yn 'e regel in spesifike titel en wurde sokken nea as 'sultana' oantsjut.
Hjoed oan 'e dei binne der net sa'n protte sultans mear. Noch mar twa ûnôfhinklike lannen yn 'e wrâld wurde regearre troch in sultan, nammentlik Omaan en Brûnei. Dêrnjonken besteane der noch ferskate tradisjonele sultanaten dy't diel útmeitsje fan 'e Filipinen, Maleizje, Yndoneezje, Nigearia en Niger. Mank moderne erflike hearskers dy't harren sekulier gesach op grûn fan 'e wet beklamje wolle, wurdt de titel 'sultan' sûnt de midden fan 'e tweintichste iuw stadichoan ferfongen troch kening (Arabysk: malīk).
Kriichsfinzene
In kriichsfinzene of kriichsgefangene is in persoan dy't troch in partij yn in wapene konflikt finzen holden wurdt ûnder of drekt nei datselde konflikt. Sa'n persoan kin sawol in lid fan 'e (wapene) tsjinpartij wêze as in non-kombatant, immen dy't net aktyf oan it konflikt dielnommen hat mar der, yn 'e regel tsjin syn of har wil, dochs by belutsen rekke is, bgl. om't it konflikt yn syn/har wenkrite útfochten wurdt.
Partijen dy't dielnimme oan in oarloch hâlde kriichsfinzenen fêst fanwegen in breed skala oan legitime en yllegitime redens, lykas om derfoar te soargjen dat fersleine fijanlike soldaten har net op 'e nij by de kriichsmacht fan 'e fijân jouwe, om útdrukking te jaan oan 'e eigen oerwinning, om fijanlike kombattanten te ferfolgjen en te bestraffen foar oarlochsmisdieden, om harren te eksploitearjen foar twangarbeid, om har op frijwillige of ûnfrijwillige basis te ronseljen foar tsjinst yn it eigen leger, om militêre en politike ynljochtings fan harren los te krijen, of om harren te yndoktrinearjen mei nije politike of religieuze ideeën.
Aldheid
It grutste part fan 'e minsklike skiednis draaiden kriichsfinzenen in raar gat yn, mei't se yn 'e measte gefallen ferwachtsje koene om òf deade, òf ta slaaf makke te wurden. Sa wiene bgl. de earste Romeinske gladiators oarspronklik kriichsfinzenen út konflikten mei de Samniten, de Trasiërs en de Galliërs. Yn 'e Aldheid waard yn 'e regel net folle ûnderskie makke tusken fijanlike soldaten en de fijanlike boargerbefolking. Wol wie it sa dat froulju en bern minder faak om hals brocht waarden, mar oan 'e oare kant wiene seksueel misbrûk en it ta slaaf meitsjen fan sokke froulju en bern doedestiden rûnom akseptearre ferskynsels. Soms wie it ta slaaf meitsjen fan froulju sels it doel fan in wapene konflikt, lykas by de Sabynske Fammerôf, in grutskalige ûntfiering fan Sabynske froulju troch de stifters fan Rome.
Midsiuwen
By normale Midsiuwske konflikten, d.w.s. wêrby't beide partijen it roomsk-katolisisme oanhongen, koene eallju rekkenje op in hoaske behanneling as se finzen nommen waarden. Sokken waarden fêstholden oant harren famylje in lospriis betelle hie, en dan frijlitten. Faak waard harren frege harren earewurd te jaan dat se net besykje soene te ûntkommen, wêrnei't se fierders as gasten ynstee fan finzenen behannele waarden. Sa waard de Frânske kening Jan II yn 1356 yn 'e Slach by Poitiers troch de Ingelsen kriichsfinzen nommen, wêrnei't er fjouwer jier lang yn Ingelân fêstholden waard. Yn 1360 waard er frijlitten om syn eigen lospriis fan 3 miljoen kroanen byinoar te skraabjen. Dêrby gie syn twadde soan, Loadewyk fan Anzjû, foar him yn 't plak yn Ingelske kriichsfinzenskip. Nei't dyselde lykwols yn 1363 syn wurd brutsen hie en ûntsnapt wie, kearde Jan II frijwillich nei Ingelân werom om dy skande út te wiskjen.
Foar gewoane soldaten wie kriichsfinzenskip yn 'e Midsiuwen lykwols in hiel oar ferhaal. Yn 1415, nei de Slach by Agincourt, waarden in protte Frânske kriichsfinzenen troch de Ingelsen deade, út wraak foar in oanfal dy't de Frânsen ûnder de slach útfierd hiene op 'e bagaazjetrein fan it Ingelske leger, wêrby't in soad jonges en oare non-kombattanten ombrocht wiene. Boppedat wie it sa dat de ûnskreaune regels foar it omgean mei kriichsfinzenen net allinnich net gouwen as de tsjinpartij in oare religy oanhong, mar likemin as de tsjinpartij gjin akseptearre maatskiplike struktuer hie, sa't by de Fryske Frijheid it gefal wie. Fryske kriichsfinzenen yn 'e Frysk-Hollânske oarloggen hoegden sadwaande oer it algemien gjin goede behanneling fan 'e Hollanners te ferwachtsjen.
Yn oare parten fan 'e wrâld gie it der like rûch om en ta. Yn Japan bestie alhiel gjin tradysje fan it loskeapjen fan kriichsfinzenen. Dêr waard men achte en fjochtsje troch oant de dea; wa't him oerjoech waard ornaris stânrjochtlik eksekutearre. Under de Mongoalen wie it sa dat eltse stêd dy't him net daliks oerjoech, folslein útmoarde waard. En yn Midden-Amearika wiene de Azteken allegeduerigen yn oarloch mei harren buorfolken, mei as doel om oan libbene kriichsfinzenen te kommen, dy't se offerje koene oan 'e goaden. Foar de werynwijing fan 'e Grutte Piramide fan Tenochtitlan waarden neffens de Azteekske oerlevering yn 1487 yn fjouwer dagen tiid teminsten 80.400 minsken offere, wêrfan't fierwei it meastepart út kriichsfinzenen bestie.
Moderne tiid
Yn 1648 waard by de Frede fan Westfalen, dy't in ein makke oan sawol de Tritichjierrige Oarloch yn it Dútske Ryk as oan 'e Tachtichjierrige Oarloch yn 'e Nederlannen, fêstlein dat kriichsfinzenen tenei oan 'e ein fan in oarloch sûnder losjild te easkjen frijlitten wurde moasten om werom te kearen nei harren heitelân.
Yn it koloniale Noard-Amearika waarden blanke kriichsfinzenen faak opnommen yn 'e Yndiaanske stamme dy't harren finzen nommen hie, fral as it om froulju of bern gie. Faak barde dat tsjin 'e wil fan sokke finzenen, en der besteane ferskate geskriften fan blanke froulju dy't letter ûntkamen of frijlitten waarden en harren ûnderfinings optekenen, lykas dy fan Mary Rowlandson, dy't yn 1671 finzen nommen waard ûnder de saneamde Oarloch fan Kening Filips. Mar der wiene ek blanke finzenen dy't har folslein oanpasten en in Yndiaanske identiteit oannamen. Sa wie it blanke Sjâny-opperhaad Blauwe Jas nei alle gedachten fan oarsprong in kriichsfinzen nommen Amerikaanske soldaat (dy't in blauwe unifoarmjas droech).
De lange perioaden fan oanhâldende oarlochfiering ûnder de Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch (1776-1783) en de Oarloggen fan de Frânske Revolúsje en de oanslutende Napoleontyske Oarloggen (1793-1815) late ta in systeem fan útwikseling fan kriichsfinzenen wylst it militêre konflikt noch trochgie. Under de Amerikaanske Boargeroarloch rûn dat systeem yn 1863 op 'e non doe't de Konfederaasje wegere en lit swarte kriichsfinzenen gean. Doe't it Konfederearre regear him yn 1864 betocht, besleat it Noarden op advys fan 'e generaal en lettere presidint Ulysses S. Grant om it oanbod fan it op 'e nij útwikseljen fan kriichsfinzenen (no ynkl. swarte soldaten) ôf te slaan. Want, sa sei Grant, it Noarden koe der wol oer om syn soldaten yn kriichsfinzenskip te litten, mar de Konfederaasje, dy't in folle lytsere befolking hie, waard dêr slim troch rekke.
Tanksij dy ûnmeilydsume opstelling kamen fan 'e yn totaal 409.000 kriichsfinzenen út 'e Amerikaanske Boargeroarloch 56.000 om, wat delkomt op 10% fan 'e ferliezen út 'e hiele oarloch. Benammen Kamp Sumter, in kriichsfinzenekamp by Andersonville, yn Georgia, waard datoangeande berucht. Fan 'e 45.000 Noardlike kriichsfinzenen dy't dêr fêstholden waarden, stoaren der 13.000, oftewol 28%. Mar yn it Noarden wiene de libbensomstannichheden yn 'e kriichsfinzenekampen suver like min. Yn Kamp Douglas, by Chicago, krepearre yn ien wintermoanne 10% fan 'e Konfederearre finzenen, en yn it Tichthûs fan Elmira, yn 'e steat New York, lieten 2.963 finzenen it libben, of 25%, wat in hast like heech persintaazje is as yn Andersonville.
Tweintichste iuw
Tsjin it begjin fan 'e tweintichste iuw wie it foar in elk dúdlik dat der regels opsteld wurde moasten foar de behanneling fan kriichsfinzenen. Haadstik II fan 'e taheakke by de Haachske Konvinsje fan 1907 gie dêr yn detail op yn, en itselde ûnderwerp waard fierder útpluze troch de Sjenêfske Konvinsje fan 1929 en nochris hielendal op 'e nij besjoen troch de Tredde Sjenêfske Konvinsje, út 1949. Kêst 4 fan dat ferdrach beskermet kriichsfinzen nommen militêren, guon guerriljastriders en beskate soarten boargers. De regeljouwing trêdet yn wurking sadree't men finzen nommen is en duorret oan it momint fan frijlitting. Fan in finzene kin ûnder de Sjenêfske Konvinsje inkeld frege wurde dat hy of sy syn namme, bertedatum, militêre rang en (ynsafier't dat fan tapassing is) tsjinstnûmer jout.
Lang net alle stridende partijen hâlde har lykwols oan 'e Sjenêfske Konvinsjes, sels net as harren regearings dy ferdraggen ûndertekene en ratifisearre hawwe. Sa waarden yn 'e Twadde Wrâldoarloch likernôch 3,3 miljoen Russyske kriichsfinzenen fermoarde troch de nazys, dy't harren ynsetten foar it ferrjochtsjen fan slave-arbeid en harren twongen om harsels dea te wurkjen. Hoewol't Dútslân de Sjenêfske Konvinsje ûndertekene hie, brûkte men de wegering fan 'e Sovjet-Uny om datselde te dwaan as in ferlechje om mei de Russyske kriichsfinzenen te dwaan wat men mar woe. Dútske militêren en soldaten fan Dútske bûnsgenoaten (lykas Itaalje, Roemeenje en Hongarije) waarden yn Russyske kriichsfinzenskip suver like min behannele. Fan alle Russen yn Dútske kriichsfinzenskip kaam yn 'e Twadde Wrâldoarloch 57,5% om, en fan alle Dútsers yn Russyske kriichsfinzenskip 35,8%.
Oare kant de wrâld behannele ek Japan alle kriichsfinzenen abominabel. Sineeske, Amerikaanske, Australyske, Britske, Kanadeeske, Britsk-Yndyske, Nederlânske, Nijseelânske en Filipynske soldaten yn Japanske kriichsfinzenskip stiene bleat oan mishanneling, bestraffing sûnder reden of útlis, wreedheden yn it algemien, moard, twangarbeid, medyske eksperiminten, úthongering, ûnthâlding fan medyske behanneling en sels kannibalisme. It meast beruchte gefal fan twangarbeid wie de oanlis fan 'e Birmaspoarwei, wêrby't tûzenen finzenen omkamen. Fan 20 maart 1943 ôf hie de Japanske Keizerlike Marine oarders om alle fijanlike militêren dy't op see finzen nommen wiene, te eksekutearjen.
Neffens de útkomsten fan in ûndersyk troch it Tribunaal fan Tokio lei it stjertesifer fan Westerske kriichsfinzenen yn 'e jappekampen op 27,1%, sân kear sa heech as ûnder Westerske kriichsfinzenen dy't fêstholden waarden troch de Dútsers of de Italjanen. It stjertesifer foar Sineeske kriichsfinzenen wie noch folle heger, mei't yn in rjochtline fan it Japanske regear dy't op 5 augustus 1937 troch keizer Hirohito ûndertekene wie, steld wie dat de Sjenêfske Konvinsje net gou foar Sineeske finzenen. Sadwaande waarden nei de Japanske oerjefte 37.583 finzenen út Grut-Brittanje en it Britske Ryk frijlitten, 28.500 út Nederlân en 14.473 út 'e Feriene Steaten, mar net mear as 56 út Sina.
Edam-Volendam
Edam-Volendam is in gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. De gemeente hat 29.096 ynwenners (31 maart 2015), wêrfan likernôch 21.000 yn Volendam en sa'n 7.000 yn Edam. Yn it easten grinzget de gemeente oan de Markermar.
De oarspronklike namme fan 'e gemeente wie Edam. Edam is in stêd dy't yn 1357 stedsrjochten krige, in barren dat sjoen wurde kin as it begjin fan it gemeentlik bestjoer. Om't it doarp Volendam lykwols meitiid folle grutter groeide as it stedsje Edam, besleat de gemeenteried fan Edam yn 1974 en feroarje de gemeentenamme yn 'Edam-Volendam'. Dat waard yn 1975 goedkard troch de Kroan.
Yn 2012 die de doetiidske gemeente Seefang in formeel fersyk om opnommen te wurden yn Edam-Volendam. Sadwaande begûnen de beide gemeenten yn oktober 2013 in fúzjeproseduere. De anneksaasje fan Seefang troch Edam-Volendam waard op 1 jannewaris 2016 in feit.
Plakken en buorskippen
Stêd:
Doarpen:
Topografy
550px
Topografyske kaart fan de gemeente Edam-Volendam, yn 2016
Grutte Priis Formule 1 fan Maleizje 2014
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Maleizje 2014 yn Kuala Lumpur op 30 maart. It wie de twadde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2014. Hy waard op Sepang hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,3 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 310,4 kilometer.
Heemstede (Noard-Hollân)
Heemstede is in plak en gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. De gemeente, dy't bestiet sûnt 1811, hat 26.491 ynwenners (31 maart 2015) en beslacht in oerflak fan 9,61 km². Heemstede is it ienichste plak yn 'e gemeente.
Rie Cramer
Biografy
Rie Cramer waard grutbrocht yn Nederlânsk-Ynje en wie de jongste yn in húshâlding mei fjouwer famkes. Har mem wie koel en ôfstanlik hat sy sein. Heit wie kaptein op de pakketfeart en dêrom net faak thús. Doe't Rie Cramer njoggen wie gong har mem mei de bern nei Nederlân. Al betiid gie hja nei de keunstakademy yn De Haach. Sy sette út ein mei it skriuwen fan berneferhalen en tekeningen. Mei santjen jier liet hja in map mei tekeningen en ferkes sjen oan útjouwer W. de Haan yn Utert. Hy wie ûnder de yndruk en joech har yn 1906 in opdracht foar it boekje Van meisjes en jongetjes. Yn dat sjenre hat se dêrnei is soad publisearre. Sy yllustrearre ek mearkes fan de bruorren Grimm, Charles Perrault (Mearkes fan us Mem de Goes), Hans Christian Andersen en Russyske mearkes. Dêrnjonken hat se boeken fan Nienke fan Hichtum en Anna Sutorius yllustrearre. Sy fersoarge de tekst en yllustraasje fan totaal 120 berne- en mearkeboeken en wie as fêste yllustratise mei it gesicht fan berneblêd Zonneschijn. Fierder wie hja ek pottebakster, ûntwurp kostúms, exlibris, sierboarden, menukaarten en dekors. It hichtepunt fan har karriêre foel yn de jierren tweintich en tritich.
Letter skreau Cramer romans, toanielstikken en harkspullen ûnder de skûlnammen Marc Holman en Annie Smit. Yn de Twadde Wrâldkriich skreau hja Verzen van Verzet.
Rie Cramer hat trijeris troud west, yn 1922 mei de akteur Eduard Verkade, mar achte harsels net gaadlik foar in húshâlding en hinge bot oan har frijheid. Sy makke in protte bûtenlânske reizen en kocht in hûs op Majorka. Sy makke dêr tegels en skreau ek trije boeken oer Majorka (Viva Mallorca, Mallorca - eiland van rust, en Mallorcanen). Dy hat fan 1954 ôf oant begjin jierren santich mei freonen op Majorka wenne. Doe't dat net mear woe, gie se werom nei Nederlân.
Auke Reinalda
Auke troude mei Anna Upkesdochter en krige mei har twa bern, Fedde (1553-1591) en Eilert (155-1610). Auke ferfong yn 1584 syn heit Aede Reinalda as grytman. Yn 1591 waard hy opfolge troch syn soan Eilert Reinalda.
Jakob van Hoddis
Jakob van Hoddis, echte namme Hans Davidsohn, (Berlyn, 16 maaie 1887 - Sobibór, 1942) wie in Dútsk-Joadsk ekspresjonisyske dichter.
Biografy
Nei de middelbere skoalle studearre Jakob van Hoddis arsjitektuer yn München, Gryksk en filosofy yn Jena en Berlyn. Under syn stúdzje krige er kunde oan Kurt Hiller, mei wa't er (yn 'e mande mei ûnder oaren Erwin Loewenson) yn 1909 de Neue Club yn Berlyn oprjochte. Wat letter waard it Neopathetisches Cabaret yn Berlyn oprjochte, wêr't ek Georg Heym oan bydroegen hie. Der waarden doe mear as ien kear literêre jûnen organisearre; Hoddis lies dan faak foar út eigen wurk. Al ein 1912 hie er de earste symptomen fan de geastessykte skizofreny. Sûnt 1914 wenne er yn kliniken en gestichten. Yn 1942 waard er troch de nasjonaalsojalisten earst nei in joadsk gesticht ûnder Koblenz deportearre en in skofte letter yn it ferneatigingskamp Sobibór fermoarde.
Weltende
Hoddis waard benammen bekend mei syn gedicht Weltende, dat yn 1911 yn het Berlynske wykblêd Der Demokrat ferskynde.
Fryske oersetting fan Marten Sikkema:
Wurk
Allinne Weltende waard doe't er noch libbe publisearre, yn 1918.
Postúm útbrochte sammelbondels:
Landsmeer
Landsmeer is in doarp en gemeente yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. De gemeente, dy't yn syn hjoeddeistige foarm ûntstie by in gemeentlike weryndieling yn 1991, hat 10.854 ynwenners (31 maart 2015) en beslacht in oerflak fan 26,44 km². De gemeente makket diel út fan 'e plusregio Stedsregio Amsterdam.
Grutte Priis Formule 1 fan Bachrein 2004
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Bachrein 2004 yn Sakhir op 4 april 2004. It wie de tredde race fan 18 races fan de Formule 1 yn 2004. Hy waard op it Bahrain International Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 57 omgongen, op it 5,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,2 kilometer. It wie de earste GP fan Bachrein.
Jeugdteaterskoalle Miuw
Jeugdteaterskoalle Miuw is in skoalle oan de Oostersingel yn Ljouwert foar jeugd fan 12 - 18 jier. De teaterskoalle bestiet sûnt 2003, de spesjale berneklas foar bern fan basisskoallen sûnt 2009. Lessen en wurkshops wurde jûn op it mêd fan toanielspylje, stim, sang dûns en beweging. Der wurdt begûn yn in basisklasse en duorret trije jier of langer.
It brûken fan de ferbylding en fantasij en it ûntwikkeljen fan doaren en selsbetrouwen stiet foarop. In pear kear per seizoen is der in iepen poadium foar learlingen. Koartere kursussen wurde jûn by ferskillende sintra foar de keunsten yn Fryslân. Der binne foarstellings fan twa persoanen, mar ek wol fan tweintich. De produksjes wurde spile yn teaters of op lokaasje, mar ek op strjitte en op festivals.
WSF-bibleteek
Een WSF-bibleteek of Plusbibleteek, oprjochte yn 2009, is in bibleteek mei in 'wittenskiplike stipe-funksje' yn Nederlân. Der is in netwurk fan 16 iepenbiere bibleteken dy't in grutte kolleksje foar dat doel hawwe. De WSF-bibleteken soargje foar kolleksjes en ynformaasjefoarsjenning op HBO- en heger nivo foar alle brûkers fan iepenbiere bibleteken.
WSF-bibleteken binne: Iepenbiere Bibleteek Amsterdam, Stedsbibleteek Haarlim en omkriten, Bibleteek Arnhim, OB Grins, Iepenbiere Bibleteek Almeare , Tresoar (Ljouwert), Stedsargyf en Ateneümbibleteek Dimter , Iepenbiere bibleteek Enskedee, Bibleteek De Haach, Bibleteek Utert, Bibleteek Rotterdam, Siuwske Bibleteek (Middelburg), OBT; Bibleteek foar Midden-Brabân, Iepenbiere Bibleteek Eindhoven en de Centre Céramique (Stedsbibleteek Maastricht).
Tinamû-eftigen
De tinamû-eftigen (Latynske namme: Tinamiformes) foarmje in skift fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (Neornithes), de tuskenklasse fan 'e âldkakigen (Palaeognathae) en de rangleaze groep fan 'e echte âldkakigen (Notopalaeognathae). Dit út Súd-Amearika ôfkomstige skift omfiemet ien inkele famylje, dy fan 'e tinamûfûgels of tinamû's (Tinamidae), dy't opdield wurdt yn twa ûnderfamyljes, de echte tinamûfûgels (Tinaminae) en de notoerafûgels (Nothurinae). Yn totaal binne der 47 libbene soarten tinamû-eftigen, dy't allegear foarkomme yn Súd- en Midden-Amearika.
Anny Veenstra
Anny Veenstra is in regisseur.
Yn 2004 wie se winner fan de twadde Pyt van der Zee-priis. Se krige de priis foar de kontinuë hege kwaliteit fan de foarstellingen dy’t se regissearret by de toanielferiening Tesselschade fan Hurdegaryp en it iepenloftspul fan Burgum. Pyt van der Zee herkende destiids har akteartalint en brocht dy by Tryater ûnder de oandacht brocht.Dêr wurke se mei him, doe’t Van der Zee artistyk lieder waard. Se hat sels 23 jier op de planken stien en skriuwt ek stikken.
St George's Cathedral (Southwark)
De Sint-Joriskatedraal (Ingelsk: St. George’s Cathedral) is de katedraal fan it roomsk-katolike aartsbisdom Southwark yn de Londense borough Southwark en de parochytsjerke fan in multy-etnyske gemeente op de súdlike kant fan de Teems. De katedraal waard yn de jierren 1841–1848 neffens it ûntwerp fan Augustus Pugin yn neogotyske styl boud. Oant de iepening fan de katedraal fan Westminster yn 1903 wie de katedraal it sintrum fan it katolisisme yn Londen. Yn de Twadde Wrâldkriich waard de katedraal yn 1941 slim skeind troch de Dútske Luftwaffe. De katedraal waard tusken 1953 en 1958 mei wat feroarings wer restaurearre.
St George'Chapel
Sûnt de 16e iuw wie de fiering fan de roomske misse yn it Feriene Keninkryk ferbean. Dat jilde ek foar Ierlân, dêr't de mearderheid fan de befolking nettsjinsteande dat roomsk bleau. Pas tsjin it ein fan 'e 18e iuw, oantrune troch de Act of Union yn 1800 en de migraasje fan Ierske arbeiders nei Ingelân, begûn de emansipaasje fan de katoliken, dy't oan it begjin fan de 19e iuw ôfsletten waard mei de Catholic Emancipation Act fan 1829. Yn 1790 waard der foar de katoliken fan Londen oan de London Road yn Southwark in kapel boud, dy't wijd waard oan de hillige Joris). Al gau wie de kapel te lyts en yn de jierren 1830 waarden der plannen makke foar in gruttere tsjerke, dy't ek rekken holde mei it herstel fan de katolike hiërargy yn Ingelân.
Untwerp
Augustin Pugin, in bekende arsjitekt, krige it projekt al gau yn 'e rekken en wist it mei grutte ambysje nei him ta te lûken. Hy tekene in opfallende basilika mei in kapittelhûs, in kleastergong en konvintsgebouwen, mar it plan waard te djoer. By in nije ynskriuwing ûnder fjouwer arsjitekten mei in begrinzge opdracht om foar £ 20.000 in tsjerke mei 2.500 sitplakken, in parochyhûs en in skoalle foar jonges en famkes te tekenjen, krige Pugin's ûntwerp de foarkar. Nije swierrichheden ûntstiene troch't de gemeente by de oankeap fan bougrûn en it ferlienen fan de fergunning strange betingsten oplei. Ek al wie de emansipaasje fan katoliken offisjeel, by dielen fan de beolking lei de emansipaasje fan katoliken nochal gefoelich. Mar op 26 april 1841 koe der dochs sûnder publike plechtichheden in earste stien lein wurde. Ek al moast de bou moast ferskate kearen fanwegen brek oan jild stil lein wurde, op 4 july 1848 waard de tsjerke dan dochs yn gebrûk nommen.
De basilika fan Pugin wie 73 meter lang en 23 meter breed. De toer waard lykwols nea foltôge en bleau op in hichte fan 19,50. It rjochthoekich sletten koer wie yn ferhâlding mar koart. De trije skepen fan de tsjerke wiene hast like heech en hiene alle trije in sealtek. Sadwaande hier de neogoatyske tsjerke gjin ljochtbeuk.
Nei it yn gebrûk nimmen fan de tsjerke fûnen der noch ferskate feroarings en oanbouwings plak. It doksaal fan Pugin waard yn 1889 wer ferwidere. Pas yn 1894 fûn de plechtige ynwijing fan de katedraal plak.
Weropbou
Nei de Twadde Wrâldkriich waard wat der oerbleaun wie fan de tsjerke wer yn in ienfâldiger útfierde nijbou yntegrearre. It middenskip waard lykwols heger en de sydskepen krigen flakke daken, sadat der romte ûntstie foar in ljochtbeuk. Fan de oarspronklike ynrjochting fan Pugin binne dielen bewarre bleaun, wêrûnder it retabel foar it heechalter en de sakramintskapel.
Sûnt de weropbou is de katedraal wer it sintrum foar katolyk Southwark. Yn 1998 besocht de Dalai Lama de katedraal en yn 1982 paus Jehannes Paulus II. De paus wurdt yn ien fan de glês-yn-leadramen útbylde. De koerbanken yn de katedraal binne makke troch George Pace en skonken troch de Anglikaanske katedraal fan St Albans.
Oargel
It oargel waard yn 1958 troch de oargelbouwer John Comton boud en yn it jier 2000 troch Ellis Scothon nijsjoen en restaurearre. It ynstrumint hat 72 registers op trije manualen en pedaal. De spyl- en registertraktueren binne elektropneumatysk.
Master fan Alle Ringen
Master fan Alle Ringen, yn it oarspronklike Ingelsk: The Lord of the Rings (en yn 'e Nederlânske oersetting: In de Ban van de Ring), is in fantasy-trilogy fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Britske skriuwer en taalkundige J.R.R. Tolkien (1892-1973), dy't hjirmei grutdiels ferantwurdlik wie foar de fêstiging fan fantasy as in literêr sjenre. De dielen fan 'e trilogy waarden yn 1954 en 1955 foar it earst útjûn en binne in ferfolch foar in folwoeksen publyk op Tolkien syn eardere berneboek The Hobbit.
Yn 'e trije dielen, It Selskip fan de Ring (The Fellowship of the Ring), De Twa Tuorren (The Two Towers) en De Kening Komt Wer (The Return of the King), wurdt it ferhaal ferteld fan 'e hobbit of healmling Frodo Balsma (yn it Ingelsk: Frodo Baggins), dy't op in lange en gefaarlike kweeste giet nei it fiere lân Mordor, dêr't de dûnkere hear Sauron (de Master of Lord út 'e titel) regearret. Dêr moat er de Iene Ring, dy't it grutste part fan Sauron syn krêften befettet, ferneatigje troch him yn 'e fjurren fan 'e Doemberch te smiten, dêr't er lang lyn smeid waard.
Troch de jierren hinne is The Lord of the Rings ien fan 'e populêrste boeken ea wurden, dat in grutte en noch altiten merkbere ynfloed (hân) hat op fral fantasy, mar ek op oare literêre sjenres. Yn 2003 waard it troch it Britske publyk ta it bêste Ingelske boek ea keazen yn The Big Read-wedstryd, organisearre troch de BBC (foàr Jane Austen har Pride and Prejudice, dat op it twadde plak einige). It is mei mear as 150 miljoen ferkochte eksimplaren it op ien nei bestferkeapjende fiksjewurk op 'e wrâld en hat derfoar soarge dat it wurd "tolkienesk", as omskriuwing fan eat dat op Tolkien syn wurk liket of deroan tinken docht, yn withoefolle talen opnommen is. De oanhâldende populariteit fan it boek hat laat ta adaptaasjes foar in ferskaat oan oare media, wêrfan't de filmtrilogy fan regisseur Peter Jackson sûnder mis de bekendste is. Begjin 2013 wie The Lord of the Rings (hielendal of foar in part) oerset yn 49 talen; Liuwe Westra syn Fryske oersetting fan The Fellowship of the Ring waard útjûn yn 2011, en dy fan The Two Towers yn 2016.
Eftergrûn
The Lord of the Rings is in epyske fantasy-trilogy fan it subsjenre dat hege fantasy neamd wurdt. It ferhaal begûn as in ferfolch op Tolkien syn fantasy-roman foar bern The Hobbit, út 1937, mar ûntjoech him úteinlik ta in folle omfangriker wurk as dat de skriuwer earst foar eagen stien hie. De trilogy waard skreaun yn in stikmannich fazes tusken 1937 en 1949, foar in grut part ûnder de Twadde Wrâldoarloch. Tolkien hie it oarspronklik bedoeld as ien diel út in twadielige set (mei The Silmarillion as oare diel), mar dat stie syn útjouwer net oan. Om finansjele redens waard it yn trijen útjûn tusken 29 july 1954 en 20 oktober 1955. Opboutechnysk is elk fan 'e trije dielen yntern wer ûnderferdield yn twa "boeken", mei ferskate taheakken mei bykommende en eftergrûnynformaasje folgjend op it sechsde "boek" (oan 'e ein fan The Return of the King dus).
De trilogy makket mei The Hobbit, The Silmarillion en oare ferhalen diel út fan in grutter epos dêr't Tolkien al fan 1917 ôf oan wurke. Dêr ferwurke er ynfloeden yn fan ûnderwerpen dy't syn belangstelling hiene, lykas taalkunde, (de roomske) godstsjinst, mearkes, Germaanske mytology en, yn mindere mjitte Keltyske, Slavyske, Perzyske, Grykske en Finske mytology. Tolkien hat sels erkend dat er fierders beynfloede wurden is troch it Angelsaksyske Beowulf-epos en de njoggentjinde-iuwske grûnlizzers fan 'e moderne fantasy, George MacDonald en William Morris.
Hoewol't der út The Lord of the Rings en Tolkien syn oanbesibbe wurk net eksplisyt in beskate religy nei foarren komt, hat de skriuwer sels folholden dat it likegoed as in kristlik en leafst noch roomsk ferhaal beskôge wurde moat. Oersetter Liuwe Westra, dy't him yn dat aspekt fan Tolkien syn wurk ferdjippe hat, neamt yn syn essay "Not Wholly True, Not Perfectly Theocentric": In dwerse wurdearring fan Tolkien syn "The Lord of the Rings" as in kristlik boek û.m. it lân Mordor as in allegory op 'e hel en de elfinne Galadriel as in wjerbyld fan 'e Faam Marije, wylst de hobbit Frodo Balsma en de tsjoender Gandalf trekken fan Kristus drage soene. Hy stelt lykwols fêst dat de likenis oerflakkich is en nei syn miening net duorret.
Los fan it ûnderlizzende boadskip fan Tolkien moat fêststeld wurde dat The Lord of the Rings skreaun is yn in epyske styl dy't op plakken tige tinken docht oan 'e Midsiuwske goade- en heldedichten en ridderromans. Punten fan krityk binne benammen de beheinde rol dy't froulju taparte wurdt en de hierskerpe (en dêrtroch folslein ûnreälistyske) skieding tusken goed en kwea.
Plot
It ferhaal spilet yn in net neier oantsjutte (en optochte) oertiid fan ús wrâld tusken de opkomst fan it feeëryk en de hearskippij fan 'e minske.
It Selskip fan de Ring
De hobbit Frodo Balsma, út it freedsume hobbit-lantsje it Goa, ervet in ring fan syn omke Bilbo, dat de ferlern waande Iene Ring fan Sauron, de dûnkere hear fan Mordor, blykt te wêzen. Sauron, dy't it meastepart fan syn macht yn it smeien fan dy ring stoppe hat en him nedich is om 'e wrâld te oerhearskjen, kriget der lucht fan dat Frodo him yn syn besit hat. Mei in trijetal freonen en efterfolge troch de ringsjammen, de neiste tsjinners fan Sauron, flechtet Frodo nei Riedelle, dêr't de healelf Elrond him riedt om in kweeste te ûndernimmen nei Mordor, mei't de ring inkeld ferneatige wurde kin troch him yn 'e fjurren fan 'e Doemberch te smiten, dêr't er ek smeid is.
Dan sakje se de Grutte Rivier ôf oant se by de wetterfal fan Rauros komme. Dêr besiket Boromir Frodo de ring ôf te krijen, mei't er dy brûke wol om syn belegere lân Gondor te rêden. Frodo flechtet mei inkeld syn freon en tsjinstfeint Tabe Snasta de rivier oer, wylst syn efterbleaune freonen krekt dan oerfallen wurde troch in kliber oarken. Boromir wint syn eare werom troch himsels dea te fjochtsjen yn 'e ferdigening fan Merten en Pepyn, mar kin net foarkomme dat dy troch de oarken, yn opdracht fan 'e kweade tsjoender Saruman, finzen nommen en ûntfierd wurde. Aragorn, Gimli en Legolas komme te let om te helpen.
De Twa Tuorren
Dwers troch it lân fan Rohan efterfolgje Aragorn, Legolas en Gimli de kliber oarken dy't Merten en Pepyn ûntfierd hat, mar as se dy einlings ynhelje, oan 'e râne fan it wylde wâld fan Fangorn, binne se ferslein en ferdylge wurden troch in ôfdieling ruters fan Rohan. De beide Hobbits binne lykwols ûntkommen nei it wâld, dêr't se yn 'e kunde komme mei de int of beamhoeder Beamburd. Aragorn, Legolas en Gimli moetsje oan 'e wâldsigge Gandalf wer, dy't yn Moarje net omkommen blykt te wêzen, mar troch fjoer en wetter en hichte en djipte hinne gien is om lottere en grutter as tefoaren wer foar 't ljocht te kommen. Hy nimt harren mei nei it hof fan Théoden, de kening fan Rohan, dy't ûnder in tsjoen fan Saruman ferkeart. Gandalf ferbrekt de betsjoening en stjoert Aragorn-en-dy mei Théoden en al syn mannen nei de sterkte fan 'e Helmsdjipte, om him dêr te ferskânzjen tsjin 'e ynfaazje troch it leger oarken en kweaminsken fan Saruman wylst hysels om help giet. Yn 'e Slach om 'e Helmsdjipte warre de trije maten harren omraak, krekt as harren Rohander bûnsgenoaten, mar de fijân is te machtich. As alles op 't lêst ferlern liket, komt einlings Gandalf mei de rest fan 'e Rohirrim opdaagjen en wurde Saruman syn troepen ferslein. Underwilens hawwe Merten en Pepyn de stadige inten oantrune om har tsjin Saruman oan te kantsjen. De inten weve handich ôf mei de efterbleaune oarken yn Saruman syn bolwurk Isengard en tsjin 'e tiid dat Gandalf en de oaren dêr mei it leger fan Rohan oankomme is Saruman in finzene yn syn eigen toer.
Wylst dat allegear bart, reizgje Frodo en Tabe yn súdlike rjochting troch de woeste lannen eastkant de Grutte Rivier. Dêrby moetsje se it trochferkearde wêzen Gollum, de eardere eigner fan 'e ring, dy't him by harren jout mei as doel om syn "skatsje" werom te krijen. Mar as se úteinlik oan 'e grinzen fan Mordor slagje, fine se de Swarte Poarte, yn 'e iennichste berchpas dy't nei dat lân liedt, sletten en swierbewekke. Op oanrieden fan Gollum reizgje se fierder súdoan, by de Skaadbergen lâns dy't de westgrins fan Mordor foarmje. Hja bedarje by de Treppen fan Cirith Ungol, dy't in paad oer de bergen biede, mar ek troch it leger fan 'e reuseftige spinne Shelob liede. Gollum ferriedt de beide hobbits oan har, en Frodo moat it hast mei de dea bekeapje, mar troch rislút yngripen fan Tabe rêdt er it libben derôf en witte se de ring te behâlden.
De Kening Komt Wer
Gandalf giet mei Pepyn súdoan nei Gondor, dêr't it dan krekt de legers fan Mordor slagge is en stek de Grutte Rivier oer. De ferdigeners fan Gondor lûke har werom yn 'e haadstêd, Minas Tirith, en wurde dêr belegere. Gandalf stjoert tsjin it sin fan 'e oan wanhope ta proai fallen Denethor, de steedhâlder fan Gondor, in fersyk om help nei Rohan ta. Dêrop set it ruterleger fan 'e Rohirrim, mei Merten en de as jonge ferklaaide prinsesse Éowyn, de omkesizzer fan kening Théoden, ek nei Gondor ta. Underwilens binne Aragorn, Legolas en Gimli oer de Paden fan 'e Deaden troch in tunnel yn 'e bergen gien, wêrby't Aragorn de withoefolle geasten dy't dêr omhúsmanje, oan him ûnderwerpt.
Cincinnati
Skiednis
Cincinnati waard ein desimber 1788 stifte en hiet yn 't earstoan Losantiville, oant Arthur St. Clair, de gûverneur fan it Noardwestlike Territoarium (dêr't Ohio doedestiden ta hearde) de delsetting yn 1790 omneamde ta Cincinnati. Dêrmei woed er it Genoatskip fan Cincinnati earje, dêr't er sels lid fan wie. Dat genoatskip hie mei syn namme de earste Amerikaanske presidint George Washington wer earje wollen, dy't beskôge waard as in moderne Sinsinnatus (de Romeinske boer op wa't in berop dien waard om Rome te tsjinjen as diktator, en dy't daliks nei't er sechstjin dagen letter de rivalisearjende stêdsteat Aequi ferslein hie, wer opstapte).
Under de earste kolonisten yn Cincinnati wie in relatyf heech oantal Dútsers. Yn 1819 krige de delsetting de status fan stêd. Yn 'e heechtijdagen fan 'e steamboaten yn it streamgebiet fan 'e Mississippy (dêr't de Ohio in sydrivier fan is) woeks de befolking fan Cincinnati oan ta 115.000 yn 1850. Wylst de stêd yn Ohio lei, wat in frije steat wie, wie it ekonomysk foar in grut part ôfhinklik fan it slavehâldende Kentucky, oare kant de rivier. Dat late yn Cincinnati ta grutskalige opskuorren yn 1829, 1834 en 1842 tusken foarstanners fan slavernij en abolisjonisten.
Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) spile Cincinnati as rivierhaven in krúsjale rol by de befoarrieding fan it Noardlike leger, en teffens wie der lange tiid it haadkertier fan it Leger fan de Ohio fêstige. De spannings wiene yn dy tiid yn 'e stêd om te snijen, mei't in grut part fan 'e befolking eins sympatisearre mei it Suden. Yn july 1863 rôp it leger yn 'e stêd de steat fan belis út, fanwegen in ynfal yn Ohio troch Súdlike troepen ûnder generaal John Hunt Morgan.
Master fan Alle Ringen
De Kening Komt Wer
Op 'e moarn dat de legers fan Mordor einlings troch de poarte fan Minas Tirith brekke, arrivearret teffens it langferwachte leger fan Rohan en dan fynt de Slach op 'e Fjilden fan 'e Pelennor plak. De Rohirrim en de ta de stêd út kommen Gondorezen witte it oarkeleger te ferslaan, mar dan smyt de fijân de Haradrim, minsken út it fiere suden, yn 'e striid. Théoden wurdt deadien troch de lieder fan 'e ringsjammen, mar tegearre witte Éowyn en Merten dyselde út 'e ljochten te helpen. As de striid suver ferlern liket te wêzen, arrivearje einlik Aragorn-en-dy mei in leger geasten, dy't koarte metten meitsje mei de fijannige troepen.
Cincinnati
Skiednis
Yn 1884 fûn der ien fan 'e slimste opskuorren út 'e Amerikaanske skiednis yn Cincinnati plak. Joe Palmer en William Berner hiene op krystjûn 1883 harren wurkjouwer, hierstâlhâlder William Kirk, út 'e ljochten holpen en berôve. Nei't se pakt en berjochte wiene, waard Berner de deastraf besparre. Dêrop krong in woeste kliber lju it gerjochtsgebou binnen om him te lynchen, wêrby't it gebou yn 'e brân stutsen waard. In lyts groepke helpsheriffs ûnder lieding fan sheriff Morton Lytle Hawkins focht om 'e mannichte út it tichthûs fan 'e county te hâlden, en doe't dat net slagge, wisten se likegoed noch de finzenen te rêden. Twa helpsheriffs fûnen de dea by dit treffen, wêrûnder John Desmond, waans stânbyld oft yn 'e hal fan it tsjintwurdige gerjochtsgebou stiet. Yn totaal kamen der by de opskuor 45 manlju om en rekken der 125 ferwûne.
Yn 'e tweintichste iuw kaam Cincinnati de Krisisjierren better troch as de measte grutte stêden, benammentlik om't krekt doe de hannel oer de rivier wer tanaam, mei't dat foardieliger wie as ferfier oer it spoar. Oan 'e oare kant hie de stêd yn 1937 wol wer slim te lijen doe't de Ohio bûten syn iggen gie en in grut part fan Cincinnati ûnder wetter kaam te stean. Nei de Twadde Wrâldoarloch sette it stedsbestjoer in grutskalige renovaasje fan 'e binnenstêd yn gong, dy't foar in diel holp om 'e post-yndustriële krisis wat te fersêftsjen dy't om 'e midden fan 'e iuw hinne alle noardlike yndustrystêden trof.
Cincinnati hjoed de dei
Yn Cincinnati binne de haadkertieren fan sokke grutte bedriuwen fêstige as libbensmiddelsgigant Procter and Gamble (de foarnaamste konkurrint fan Unilever) en Macy's, Inc. (de memme-ûndernimming fan kleanwinkelkeatlings Macy's en Bloomingdale's). De grutste wurkjouwer yn 'e stêd is lykwols de Universiteit fan Cincinnati (UC), mei mear as 15.800 banen. Op it mêd fan toerisme spilet de Cincinnati Zoo and Botanical Garden, in dieretún en botanyske tún yn ien, in wichtige rol. Cincinnati stiet fierders bekend om syn histoaryske arsjitektuer. De buert Over-the-Rhine hat ien fan 'e grutste kolleksjes italjanisearjende arsjitektuer fan 'e wrâld, dêr't it lyksoartige buerten fan New York, Wenen en München mei nei de kroan stekt. Cincinnati is fierders de thúsbasis fan it honkbalteam de Cincinnati Reds en it Amerikaansk fuotbalteam de Cincinnati Bengals.
Master fan Alle Ringen
De Kening Komt Wer
Nei ôfrin fan 'e slach wurdt Aragorn ynhuldige as kening fan Gondor. Mei Gandalf en Éomer, Éowyn har broer en de nije kening fan Rohan, fiert er in leger oan dat er opmarsjearje lit nei de Swarte Poarte fan Mordor. Dêr fynt de lêste slach plak, dy't foar de bûnsgenoaten ferkeard út liket te pakken as Sauron alle legers fan syn ryk op harren ôfstjoert.
Cincinnati
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Cincinnati 10,8% âlder as 65 jier en 22,1% jonger as 18 jier. Fierders bestie 53,3% fan 'e húshâldings út ien persoan. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 47,5% blanken; 44,8% swarten; 2,8% Latino's; 1,8% Aziaten; 0,3% Yndianen; 3,0% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Cincinnati leit yn 'e oergongssône fan in fochtich subtropysk klimaat nei in fochtich lânklimaat. De simmers binne sadwaande hjit en wiet, en de winters kâld en snieïch. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 29,8 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 3,7 °C. Rekôrtemperatueren wiene 42 °C op 21 july 1934 en –32 °C op 18 jannewaris 1977. Cincinnati kriget jiers trochinoar 1.079,5 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 56,4 sm snie.
Master fan Alle Ringen
De Kening Komt Wer
Underwilens reizgje Frodo en Tabe twaresom troch it dûnkere lân Mordor, dêrby hjitfolge fan 'e taaie Gollum, dy't syn plan om 'e ring werom te krijen noch altiten net opjûn hat. Nei in tige lange en wurchsume tocht berikke se einlings en te'n lêsten de Doemberch, dêr't Frodo de ring yn 'e fjurren smite moat. Frodo is der ûnderwilens lykwols sa fan 'e besnijing rekke, dat er der gjin ôfstân fan dwaan kin. Op dat stuit komt Gollum him oer it mad en yn 'e dan folgjende wrakseling falt dy mei de ring yn 'e fjurren. Op datseldichste stuit swynt Sauron, waans macht ommers fierhinne yn 'e ring besletten lei, fuort ta neat en syn Swarte Toer stoart yn, wylst swiere ierdbevings hiele Mordor ferrinnewearje. Frodo en Tabe wurde rêden troch earnen en troch de loft by harren freonen foar de Swarte Poarte brocht. No't Sauron der net mear is, falle syn legers útinoar en reitsje fersille of wurde ferdylge troch Aragorn en syn bûnsgenoaten.