cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voulez-Vous (liet)
Voulez-Vous is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch ABBA yn de Polar Studios yn Stockholm en de Criteria studios yn Miami útbrocht op it album mei deselde namme út 1979. Voulez-Vous wie it twadde nûmer op it album en waard op 6 july 1979 1979 útbrocht as tredde single fan it album, tegearre mei it nûmer Angeleyes as dûbele A-kânt.
Oer it nûmer
Voulez-Vous waard skreaun troch Benny Andersson en Björn Ulvaeus. Mei troch de basline wurket it nûmer frij oansjitsk. It is dan ek bedoeld as dûnsnûmer. Yn de tekst wurd dêr dan ek noch ris de klam op lein. Dy draait nammentlik om it "immen foar in dûns freegjen" by in feest. Om der in eksoatysk tintsje oan te jaan wurdt dit yn it Frânsk frege ("La question c'est voulez-vous?").
Fauna yn Fryslân
Fauna yn Fryslân is in fergese Frysktalige ynternet-applikaasje. Hy beskriuwt goed 200 bistesoarten dy’t karakteristyk of wichtich foar Fryslân binne. Soks giet fan (hast 100) fûgels fia fisken en sûchdieren oant amfibyen en ynsekten.
Yn de App Store en de Play Store is de app te finen mei de stekwurden: Fauna Fryslan.
Fokkegrêft
De Fokkegrêft is in wetter yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint fan de N354 (fan Spannenburch nei Kûfurderrige) yn eastlike rjochting nei de Kûfurd.
De namme Fokkegrêft jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Fokkegracht.
Barendrecht
Barendrecht is in plak en gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. Yn 2022 hat de gemeente neffens it CBS likernôch 49.000 ynwenners.
Barendrecht leit op it eilân Iselmûn en grinzet oan de gemeenten Rotterdam, Ridderkerk, Zwijndrecht, Hoekske Waard en Albrandswaard, en oan de rivieren de Alde Maas en it Waaltsje.
De gemeente ûntstie yn 1836 út in fúzje fan 'e eardere gemeente East-Barendrecht en West-Barendrecht.
Untwikkeling ynwennertal
Befolkingsûntwikkeling sûnt 1996:
Boargemasters
Boargemasters sûnt 1895:
Gemeenteried
De gemeenteried sûnt 1990:
¹ 1990-1998: CU = GPV + RPF
left|thumb|Ald Barendrecht left|thumb|Nij Barendrecht
Kollumer Fearhûs
thumb|260px|It Kollumer Fearhûs anno 2010 It Kollumer Fearhûs is in monumintaal gebou oan de Keppelstrjitte yn Dokkum.
It pân stiet op de hoeke fan de Keppelstrjitte, it Suderbolwurk en de Strobossersteech yn Dokkum. It hûs mei de mitsele trepgevel is grif healwei de 17e iuw boud. It hûs stie oan de bûtenrâne fan de âlde binnenstêd tichtby de eardere Wâldpoarte en de stedswâl. Foar 1832 wie it in wenhûs ûnder mear fan Jan Lolkes Suiderbaan, in abbekaat by it Hof fan Fryslân. Yn it pân binne noch resten fan it ynterieur út de 18e iuw bewarre bleaun. Om 1832 krige it pân de funksje fan herberch en kofjehûs. Om de geunstige lizzing by de oanlissteigers foar de trekskûten nei oare Fryske plakken makken benammen de passazjiers fan dizze skippen gebrûk fan it fearhûs. De horekafunksje hat it pân holden oant yn de twadde helte fan de 20e iuw. Yn 1963 krige de Feriening Hendrick de Keyser it pân, dat erkend is as ryksmonumint, yn eigendom. Yn 1967 waard it Fearhûs troch him restaurearre en it wurdt sûnttiids troch de feriening ferhierd.
Foar it eardere fearhûs oer, op de oare hoeke fan de Keppelstrjitte en it Suderbolwurk, stiet in oar monumintaal pân, it eardere brêgewachtershûs.
List fan planetoïden 49601-49700
Dit is in list fan planetoïden 49601-49700.
Zorii Bliss
Eftergrûn
Zorii Bliss, ek bekend ûnder de namme Zorii Wynn, is in bewenster fan 'e kâlde planeet Kijimi, al is ûndúdlik oft se dêr ek hikke en tein is. Al jong jout se har by de Speserijfarders fan Kijimi, in kriminele organisaasje rjochte op it smokkeljen fan drugs, dy't rund wurdt troch har mem Zeva Bliss. Sy en har mem lykje ôf te stamjen fan in oare smokkelster dy't desennia earder op Kijimi aktyf wie, mei de namme Zarah Bliss.
Yn The Rise of Skywalker
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (2019) moat it Ferset tsjin 'e faksistoïde Earste Oarder ien fan 'e beide 'weifiners' sjen op te spoaren, in apparaat dat it paad wiist nei de ferburgen planeet Exegol. Dat is in bolwurk fan 'e Sith, dêr't de út 'e dea opstiene keizer Palpatine in reuseftige float stjerreslachskippen boud hat om 'e oerhearsking fan it Stjerrestelsel werom te winnen. Fersetslju Poe Dameron, Finn, Rey, de Wookiee Chewbacca en de robots BB-8 en C-3PO geane mei de Millennium Falcon op 'e siik nei in weifiner. Op 'e planeet Pasaana fine se in Sith-artefakt yn 'e foarm fan in dagge mei op it limmet in ynskripsje oer de lokaasje fan 'e weifiner.
Stasjon Deurne (Nederlân)
Stasjon Deurne (Dn) is in spoarweistasjon yn it Nederlânske doarp Deurne yn de provinsje Noard-Brabân. En waard iepene yn 1866 oan de Steatsline E (Breda - Maastricht).
Zorii Bliss
Yn The Rise of Skywalker
De ynskripsje is lykwols skreaun yn 'e taal fan 'e Sith, dy't nimmen lêze kin útsein de protokolandroïde C-3PO (dy't 6 miljoen foarmen fan kommunikaasje behearsket). Allinnich, syn programmatuer ferbiedt him om teksten út 'e Sith-taal oer te setten, in befeiliging om foar te kommen dat ynformaasje fan en oer de boasaardige Sith-kultus him ferspriede kin. C-3PO oppenearret dat er de tekst inkeld oersette kinne soe as de rest fan syn ûnthâld alhiel wiske waard. Nei't se har derfan bewissige hawwe dat in oare robot, R2-D2, geregeldwei in back-up fan it ûnthâld fan C-3PO makket, beslute de fersetslju dat se yn dit gefal gjin oare kar hawwe as om 'e ûnthâldswisking út te fieren, om't se beslist witte moatte wat de ynskripsje seit.
Angeleyes
Angeleyes is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch ABBA op 26 oktober 1978 yn de Polar Studios yn Stockholm en waard útbrocht op it album Voulez-Vous út 1979. Angeleyes wie it fjirde nûmer op it album en waard op 6 july 1979 1979 útbrocht as tredde single fan it album, tegearre mei it nûmer Voulez-Vous as dûbele A-kânt.
Stasjon Deurne (Nederlân)
Gebou
It stasjon waard yn 1976 ferfongen troch in nij gebou bekend as Standerttype Douma fan de hân fan arsjitekt Cees Douma.
Angeleyes
Oer it nûmer
Angeleyes waard skreaun troch Benny Andersson en Björn Ulvaeus. Angeleyes is in nûmer wêryn't de haadpersoan froulju smeket om de ferrifeljend ûnskuldige eachopslach fan in kreaze, mar misliedende man te mijen, en warskôget harren op te passen foar it "spul dat er graach spilet".
Zorii Bliss
Yn The Rise of Skywalker
Poe Dameron seit in ekspêr yn roboatika op 'e planeet Kijimi te kennen dy't in ûnthâldswisking útfiere kin sûnder C-3PO fierder te skansearjen, mar hy sjocht der nuver tsjin op om dêrhinne. Op Kijimi blykt it te wrimeljen fan 'e stoarmtroepers. It selskip wurdt lykwols net troch de Earste Oarder fûn, mar troch Zorii Bliss, de liedster fan in ynfloedrike binde smokkelders op 'e planeet, dy't in âlde bekende fan Dameron is. It docht bliken dat Dameron, foar't er him as piloat by it Ferset oansleat, in smokkelder op Kijimi wie, dy't it oanbod fan 'e mem en dochter Bliss om 'e lieding oer harren organisaasje oer te nimmen, ôfslein hat. Dat foel net goed, en Zorii hat him doe inkeld gean litten op betingst dat er nea weromkomme soe. No't er dat al dien hat, wol se him earst fermoardzje, mar se betinkt har en wol him dan útleverje oan 'e stoarmtroepers foar de preemje dy't op syn holle set is. Rey ûntwapenet lykwols Zorii har trewanten, en Zorii lit har troch Rey beprate om 'e groep te helpen.
Zorii bringt it selskip dan nei de robotsmid Babu Frik ta, dy't by C-3PO de ûnthâldswisking mei súkses útfiert. De ynskripsje blykt te bestean út 'e koördinaten fan 'e lokaasje fan 'e weifiner. Underwilens fernimt Rey, dy't sterk yn de Krêft is, de oanwêzigens fan Chewbacca, dy't op Pasaana troch de Ridders fan Ren finzen nommen wie, oan board fan in stjerreslachskip yn in baan om Kijimi. Sy, Dameron en de oaren beslute ta in rêdingsaksje. Dameron nimt ôfskie fan Zorii, foar wa't er dúdlik gefoelens koesteret. Har tsjinnichheid om him te fermoardzjen yn acht nommen, liket hja dy gefoelens te beäntwurdzjen. Om him en syn freonen te helpen it stjerreslachskip te ynfiltrearjen, jout se him in tige kostber digitaal identiteitsbewiis mei, dat de drager oantsjut as in kaptein by de float fan 'e Earste Oarder.
Letter, nei't Rey de Sith-ridder Kylo Ren oerhelle hat nei de ljochte kant fan 'e Krêft, befellet in poerrazene keizer Palpatine oan generaal Enric Pryde om in planeet te ferneatigjen dêr't it Ferset konneksjes hat. Pryde jout dêrnei lieding oan 'e ferdylging fan Kijimi by wize fan machtsdemonstraasje. As Dameron dêrfan heart, is er raar gesteld.
Mei de weifiner dy't se Kylo ôfhandich makke hat, liedt Rey it Ferset nei Exegol ta. Dêr oankommen set de fersetsfloat ûnder lieding fan Dameron de oanfal yn op 'e stjerreslachskippen fan Palpatine, dy't er de Lêste Oarder neamt. It is in ûngelikense striid en it Ferset lijt swiere ferliezen. As Dameron en de oaren de moedfearren hingje litte, arrivearret der lykwols in alderûnbidichst grutte float fan romteskippen fan alderhanne slach en soarte út it hiele Stjerrestelsel wei, mei oan board âlde bekenden en nije bûnsgenoaten. De float wurdt oanfierd troch Chewbacca en Lando Calrissian yn 'e Millennium Falcon. Ta Dameron syn blydskip is by dy float ek Zorii Bliss, dy't mei Babu Frik oan 'e ferwoastging fan Kijimi ûntkommen is. Yn 'e dêropfolgjende striid komt Dameron op in hier nei om, mar wurdt er rêden troch Zorii. Nei de oerwinning yn 'e Slach by Exegol keart it Ferset werom nei hûs om feest te fieren. Op 'e basis op Ajan Kloss dielt Dameron in momint mei Zorii, op wa't er, nei't it skynt, noch altyd fereale is, mar oft sy syn gefoelens yn deselde mjitte beäntwurdet, wurdt blau-blau holden.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Liseen
thumb|''Twa lisenen(1) ferbûn troch in rûn[[bôgefries(2)]] Lisenen binne yn de boukeunst fertikale, wat út de muorre springende stroken sûnder fuotstik of bekroaning. Se hawwe in dekorative funksje: yroch it brûken fan lisenen wurdt in muorre yn flakken ferdield (geleding).
Oare muorreferswierings binne: steunbear en pilaster.
Stasjon Gilze-Rijen
Stasjon Gilze-Rijen (Dn) is in spoarweistasjon yn it Nederlânske doarp Deurne yn de provinsje Noard-Brabân. En waard iepene yn 1866 oan de Steatsline E (Breda - Maastricht). It stasjon stiet yn Rijen en net healwei Gilze en Rijen sa as de namme fan it stasjon docht fermoeden.
Omgong fan Itaalje 2020
De 103e edysje fan de Omgong fan Itaalje waard hâlden fan 3 oant en mei 25 oktober 2020.
Stasjon Gilze-Rijen
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Gilze-Rijen om en de by 1908 It oarspronklike spoarweistasjon fan Gilze-Rijen wie in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS fiifde Klasse, boud yn de jierren sechtich fan de 19e iuw, en wie ien fan de achtentritich stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud wie. It gebou wie ûntwurpen troch de arsjitekt Karel Hendrik van Brederode It stasjon wie sûnt de iepening meardere kearen ferboud. Yn 1893 krige it gebou oan wjerskanten in fleugel, yn 1907 krige it middenpart der in ferdjipping by.
Omgong fan Itaalje 2020
Ynearsten stie de Giro pland fan 9 maaie o/m 31 maaie, mar waard troch de útbraak fan de koroanapandemy útsteld. Ek de plande start yn Bûdapest, Hongarije, waard skrast. Op de fernijde kalinder foel de wedstriid gear mei de útstelde foarjiersklassikers en boppedat oerlape de tredde wike mei de Omgong fan Spanje dy't úteinsette op 20 oktober.
Drintske Haadfeart
thumb|Rin fan de Drintske Haadfeart thumb|Drintske Haadfeart mei Uffelterbrêge thumb|Drintske Haadfeart mei Noargerbrêge De Drintske Haadfeart (Drentsche Hoofdvaart; soms: Drentse Hoofdvaart) is it ferbiningskanaal fan it Meppelerdjip en de Reest yn Meppel nei it Noard-Willemskanaal by Assen, yn de provinsje Drinte. Oer goed de helte fan de lingte fan it kanaal leit oan wjerskanten it lintdoarp Smilde.
It kanaal is tusken 1767 en 1780 oanlein as ferbettering fan de Smilderfeart.
Hydrology en gebrûk
De Wite Wyk (de ferbining, fia de Opsterlânske Kompanjonsfeart, nei Appelskea), it Oranjekanaal, de Beilerfeart en de Noargerfeart mûnje yn it kanaal út.
Stasjon Gilze-Rijen
Gebou
It stasjon waard yn 1913 ôfbrútsen en yn 1915 ferfongen troch in nij gebou, dit waard in grut asymetrysk gebou. In arsjitekt is net bekend as ûntwerper wurdt de boukundige ôfdieling fan de NS neamd. It stasjonsgebou út 1915 is in gemeentlik monumint.
Omgong fan Itaalje 2020
Startplak en einstreek
De start wie yn Monreale in stêd op it Italjaanske eilân Sisylje yn de provinsje Palermo. De ôfstân fan Monreale oant de stêd Palermo is acht kilometer. Monreale is situearre op in berchhelling en sjocht út oer de delling fan de rivier de Oreto.
Drintske Haadfeart
Hydrology en gebrûk
De feart is fan grut belang foar de ôfwettering fan it heechlizzende middenpart fan de provinsje Drinte.
It kanaal waard yn de 19e iuw brûkt foar it ferfier fan turf, passazjiers, ierdappels, sûkerbiten, moal en alles wat de befolking fierders nedich hie. Dat gie troch oant fier yn de 20e iuw. De lêste 20 oant 30 jier is it gebrûkt ferskood nei de plesierfeart.
Sluzen
It kanaal hat seis sluzen (fan noard nei súd):
De Halfwegenslûs, de Wittelterslûs en de Boskampsslûs binne kaam te ferfallen.
Graatferwulft
thumb|Graatferwulft yn de kelder fan [[Camstrastate (Furdgum)|Kamstrastate, Furdgum]] In graatferwulft is in type ferwulft werby der út alle hoeken fan it ferwulft in graat nei it sintrum rint. Yn 'e measte gefallen giet it om in krúsgraatferwulft. In krúsgraatferwulft hat altiten in fjouwerhoekige of rjochthoekige foarm, as it in oare foarm is dan is it allinne in graatferwulft. In krúsgraatferwulft is dus altiten in graatferwulft, mar in graatferwulft is net perfoarst in krúsgraatferwulft.
Kleasterferwulft
thumb|Kleasterferwulft yn de romaanske Trije-ienheidstsjerke fan St-Trinit, Frankryk It kleasterferwulft is in ferwulft dat ûnstiet as twa likense tonferwulften inoar yn in rjochte hoeke fan 90° snije. It ferwulft ûntstiet troch alle fjouwer muorren yn in bôgefoarm op te mitseljen nei in mienskiplik punt. In kleasterferwulft is yn feit in fjouwerkante koepel.
Omgong fan Itaalje 2020
Startplak en einstreek
De einstreek lei yn Milaan, de haadstêd fan de Italjaanske regio Lombardije. Teffens is it de haadstêd fan de provinsje mei deselde namme. De stêd leit noardeastlik fan Turyn en bewesten Verona.
Kleasterferwulft
Der binne fariaasjes mooglik troch bygelyks fjouwer likense tonferwulften yn in hoeke fan 45° meiïnoar te snijen. Dan ûnstiet der in achtsidich kleasterferwulft, lykas bygelyks yn de dom fan Aken.
It kleasterferwulft moat net betiizge wurde mei it krúsferwulft. Tusken de flakken fan in kleasterferwulft lizze foegen, wylst de kappen fan in krúsferwulft troch graten skieden wurde. It kleasterferwulft rêst op muorren en net lykas krúsferwulften op bôgen of pylders.
Graatferwulft
Letter ûnstiene yn 'e boukeunst ribferwulften troch de graten mei ribben te fersterken, werby't langer net de kappen, mar de ribben de dragende eleminten waarden. Dêrmei koe de gotyk him fierder ûntwikkelje.
Pothûs
thumb|200px|Grins, Turfsingel 10 In pothûs of puthûs is in lytse út- of oanbou lizzend foar of njonken in steedlik wenhûs. It is in ferdjippe romte dy't diels boppegrûns útstekt. Se wienen al bekend yn de midsiuwen doe't it, krektas it haadgebou, út hout oplutsen wie.
Gebrûk
Oarspronklik wie de namme puthûs omdat de bousels oer in reinwettersbak foar it himelwetter boud wienen. Ut it sûterrain of kelder wei koe men sa binnentroch yn it puthûs wetter ophelje. Letter binne de romtes faak fergrutte en feroare fan bestimming. Sa waarden se brûkt as wurkpleats fan ambachtslju, as opslachromte of as keukenpothûs dêr't ek it húske yn siet. Uteinlik joegen se as  kelderwenning ek wol ûnderdak oan húshâldings. Pothuzen hienen faak in wat skean ôfrinnend plat dak. Se koenen meastal fan binnenút berikt wurde, mar der binne ek pothuzen mei allinnich in bûtentagong.
Yn Nederlân binne tsientallen ryksmonumintale pothuzen, in grut diel dêrfan yn Amsterdam. Ek yn Dútslân (bygelyks Hamburg en Neurenberg) binne pothuzen gjin ûnbekend ferskynsel.
Makkum
Yn it Pothûs fan it Makkumer tichelfabryk fan Tichelaar wie yn de 19e iuw en bejin 20e iuw in tegelpakhûs Fan 1960 oant 1984 ward it brûkt as museum en eksposysjeromte fan tichelguod.
Grinslân
De Grinzer beneaming foar sa'n útbou is potkast (Stedsgrinzersk: Potkaaste, provinsjaal Grinslânsk: Pothoes). Yn Grins binne noch trije potkasten te finen; oan de Oude Kijk in 't Jatstraat (hoeke Zwanestraat), it Schuitendiep en oan de Turfsingel.
Sprekwurd
In âld sprekwurd dat nei in pothûs ferwiist is: Men berget earder tûzen manlju yn in pothûs, as't twa froulju libje kinne yn in grut hûs.
Sibyllynske boeken
thumb|De sibylle fan Eritrea neffens [[Michelangelo]] De Sibyllynske boeken of Sibyllini Libri wienen in samling profetyske útspraken, yn Grykske heksameters, dy't troch de heal-legindaryske lêste kening fan Rome, Tarquinius Superbus koft waard fan in sibylle en dat riedplege waard by earnstige krisissen ûnder de Republyk en it Keizerryk.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 2020
200px|thumb|right|200px|It Olympysk Swimbad fan Tokio 2020
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2020.
Universiteit fan Lausanne
De Universiteit fan Lausanne of UNIL (Frânsk: Université de Lausanne) is in universiteit yn Lausanne yn Switserlân. Yn 1890 krige hy de status fan universiteit; oarspronklik wie it in teologyske skoalle.
De universiteit hat 7 fakulteiten: teology, rjochten, geasteswittenskippen, sosjale- en politike wittenskippen, geowittenskippen, biology, genêskunde en letteren
De Universiteit fan Lausanne makket mei de Technyske Hegeskoalle fan Lausanne in kampus, oan de Mar fan Sjenêve.
Kijimi
Der hat him op Kijimi nea in yntelligint soarte fan bûtenierdske wêzens ûntjûn. De befolking, dy't nei skatting 310 miljoen bedraacht, bestiet foar it meastepart út minsken, Anzellanen en Boosodianen. De grutste stêd op 'e planeet hjit ek Kijimi. Der is gjin sintraal regear op Kijimi, en der hearsket op 'e wrâld winliken anargy, wêrby't ferskate misdiesyndikaten foar master opslane.
Yn Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker is te sjen hoe't de faksistoïde Earste Oarder Kijimi beset hat en der in wier skrikbewâld fiert, wêrby't bygelyks bern ûntfierd wurde om oplaat te wurden ta nije stoarmtroepers. In groep leden fan it Ferset, besteande út Poe Dameron, Finn, Rey en de robots C-3PO en BB-8, docht Kijimi oan as se in ekspêr yn roboatika sykje dy't it ûnthâld fan C-3PO wiskje kin sadat er in ynskripsje yn 'e taal fan 'e Sith foar harren oersette kin. (Om fersprieding fan 'e boasaardige ideeën fan 'e Sith foar te kommen wurdt dat nammentlik oars troch syn programmatuer ferbean.)
Hja treffe dêr Zorii Bliss, de liedster fan in binde smokkelders dêr't Dameron foarhinne ek ta hearde. It wurdt dúdlik dat Dameron en Zorii dêrnjonken ek behelle west hawwe yn in romantyske relaasje en dat se net as freonen útinoar gien binne doe't hy ôfsette om him by it Ferset te jaan. Rey hellet Zorii lykwols oer om harren te helpen, en se liedt de fersetslju nei de robotsmid Babu Frik ta, dy't de ûnthâldswisking útfiert. Underwilens fernimt Rey, dy't sterk yn de Krêft is, de oanwêzigens fan harren deawaande selskipsman Chewbacca oan board fan in stjerreslachskip fan 'e Earste Oarder yn in baan om Kijimi. Sy, Dameron en de oaren weagje in riskante ynfiltraasje fan it skip om him te rêden.
Letter, nei't Rey de Sith-ridder Kylo Ren oerhelle hat nei de ljochte kant fan 'e Krêft, befellet in poerrazene keizer Palpatine oan generaal Enric Pryde om in planeet te ferneatigjen dêr't it Ferset konneksjes hat. Pryde jout dêrnei lieding oan 'e ferdylging fan Kijimi by wize fan machtsdemonstraasje. De Earste Oarder lûkt alle troepen fan it planeetoerflak werom, wêrnei't it stjerreslachskip de Derriphan de wrâld mei syn superlaserkanon ferneatiget. Zorii Bliss, Babu Frik en ferskate oare bewenners mei de beskikking oer eigen romteskippen witte lykwols op 'e tiid te ûntkommen.
Swaben
Swaben (Dútsk: Schwaben) kin ferwize nei:
Snitser Filmwinter
De Snitser Filmwinter (Nederlânsk en offisjeel: Sneker Filmwinter) is in lytsskalich, fjouwer dagen duorjend filmfestival dat sûnt 2011 elts jier yn jannewaris yn 'e Fryske stêd Snits organisearre wurdt yn en troch CineSneek. Yn 2020 fierde it evenemint syn tsienjierrich bestean.
De Snitser Filmwinter jout in oersjocht fan nije en resint útkommen films dy't yn de bioskoop draaie. Dêrnjonken wurde der ek saneamde 'filmhûsfilms' fertoand, dy't normaal sprutsen yn Fryslân net yn 'e bioskoop útkomme soene, en teffens dokumintêres. Fierders binne der lêzings en workshops fan lju út 'e Nederlânske filmyndustry.
Sa waard de Snitser Filmwinter fan 2020 iepene mei in workshop fersoarge troch regisseur Martijn Koolhoven, bekend fan û.o. de komeedzjefilm Het Schnitzelparadijs (2005), de jeugdfilm Oorlogswinter (2008) en de western Brimstone (2016). De workshop fan Koolhoven hie as ûnderwerp de film The Terminator (1984), fan regisseur James Cameron.
Teodor Romzja
Teodor George Romzja (Oekraynsk: Теодор Юрій Ромжа, Hongaarsk: Romzsa Tódor György, berne 14 april 1911 – ferstoarn 31 oktober 1947) wie fan 1944 oant 1947 de biskop fan de Roeteenske Gryksk-Katolike Tsjerke yn de epargy fan Mûkatsjeve. Romzja waard fermoarde troch de NKVD en op 27 juny 2001 as martler foar it kristendom sillich ferklearre.
Libben
Romzja waard op 14 april yn Nagybocskó yn de Subkarpaten yn it doedestiidske Eastenryk-Hongarije berne. It doarp hie in befolking dat gearstald wie út Hongaren en Roetenen. Syn doopnamme wie Tivadar György en op syn doopbewiis waard de Hongaarske nasjonalilteit set.
Syn heit, Pavel Romzja, wurke as amter fan it spoar, wylst syn mem, berne as Maria Semack, de hannen fol hie as húsfrou. Thús waard Hongaarsk praat, mar mei oaren skeakelen se like maklik oer op it Roeteensk. Nei't er it gymnasium yn Chûst ôfmakke reizge Teodor nei Rome om dêr foar preester te studearjen, ynearsten op it Collegium Germanicum et Hungaricum en letter op it Collegium Russicum.
Teodor Romzja waard as preester wijd troch biskop Aleksander Evreinov op de Earste Krystdei fan 1936 yn de Santa Maria Maggiore. Nei't er yn tsjinst west hie tsjinne er foar in skoftke yn ferskate Transkarpatyske parochy's (dat sûnt 1918 diel útmakke fan Tsjechoslowakije), ear't er yn 1939 as professor yn de filosofy oannommen waard op it Epargiale Seminaarje yn Ungvár (yn dy tiid Hongarije, mar tsjintwurdich Uzjhorod yn de Oekraïne)
Episkopaat
It wiene drege tiden foar de Tsjerke yn de Subkarpaten. Neffens it Ferdrach fan München waarden de Subkarpaten yn 1938 by Hongarije foege, dêrnei folge de ynfaazje fan Nazy-Dútslân en lang om let de besetting troch it Reade Leger fan de Sovjets. Op 24 septimber 1944 olge de konsekraasje fan Teodor Romzja as biskop fan de epargy Mûkatsjeve yn de katedraal fan Uzjhorod. Hy wie doe noch mar 33. Al dalik krige er te meitsjen mei it Reade Leger. De nije besetters easken fan biskop Romzja it ûndertekenjen fan it Manifest fan Mûkatsjevo fan 26 novimber 1944, dat de yndieling fan de Karpaten by de Sovjet-Uny regele. De Sovjets makken in ein oan de frijheid fan religy en woene de Gryksk-Katolike Tsjerke by de Russysk-Otterdokske Tsjerke foege, mar Romzja wegere foar generaal Petrov oer te brekken mei Rome.
Hy organisearre in grutte manifestaasje op it feest fan Marije-Himelfeart mei mear as 80.000 pylgers en dat wie de kommunisten slim yn 'e wei en no begûnen de amtners gear te spannen om de jonge biskop ôf te setten. Op 27 oktober 1947, nei in besite oan in parochy werom nei hûs, waard syn troch in hynder lutsen wein mei sin troch in militêre truck raamt en fan de wei ôf treaun. De soldaten, dy't as boargers ferklaaid wiene, sprongen út de truck en begûnen de biskop en syn reisselskip ôf te seamen. De oanfallers naaiden út doe't der in oare truck nadere. Romzja waard mei syn selskip meinommen nei Uzjhorod dêr't se fersoarge waarden. Romzja knapte wer wat op doe't se op 31 oktober de nonnen dy't him ferplegen fuortstjoerden en Romzja in nije ferpleechster krige, dy't troch it rezjym oansteld wie. Net folle letter, krekt nei middernacht, waard Romzja dea fûn. De ferpleechster hie him mei in ynjeksje fergiftige mei kurare ôfkomstich út in NKVD-laboratoarium. Ut ûndersyk yn de Sovjet-argiven troch de Russyske ûndersykssjoernalist Evgenia Albats hat bliken dien dat Nikita Chrûsjtsjov persoanlik de opdracht ta de moard jûn hat.
Op 4 novimber 1947 wenne in grutte kliber folk de begraffenis fan Romzja by, ek al hiene de autoriteiten harren bêst dien om it de reizgers sa dreech mooglik te meitsjen om nei it plak te kommen. Romzja waard begroeven yn de krypte fan de Krúsferheffingskatedraal yn Uzjhorod. De ferfolging fan de Rûteenske Gryksk-Katolike Tsjerke boaze ûnder de Sovjets jimmeroan mear oan en yn 1949 folge in offisjeel ferbod. Alle eigendommen fan de katolike mienskip waarden oerdroegen oan de Russysk-Otterdokske Tsjerke en sa ek de Krúsferheffingskatedraal fan Uzjhorod. Nei de fal fan de Sovjet-Uny joech de Russysk-Otterdokske Tsjerke de katedraal wer oan de katoliken werom en boude foar de mienskip de katedraal fan Kristus de Ferlosser.
Sillichferklearring
Paus Jehannes Paulus II ferklearre op 27 juny 2001 Romzja yn Lviv sillich as martler foar it leauwe. Ynearsten waard 1 novimber as syn feestdei ornearre, mar op it fersyk fan de epargy fan Mûkatsjeve waard de dei mei yngong fan 2009 31 oktober. Neffens de Moskouse tiid, de tiidsone dy't de Sovjet-Uny ynfierd hie yn de Oekraïne, ferstoar Romzja nei middernacht op 1 novimber. De lokale tiid wie lykwols krekt foar middernacht op 31 oktober.
Yn 1998 waarden de reliken fan de sillige Teodor út de tombe fan de Krúsferheffingskatedraal yn Uzjhorod helle en oerbrocht nei Bûdapest foar medysk ûndersyk. Yn juny 2003 kamen de reliken wer nei Uzjhorod, dêr't se doe yn in skryn yn in sydkapel fan de Krúsferheffingskatedraal lein waarden. Om dat te betinken waard in twadde feestdei, it oerbringen fan de hillige reliken fan de sillige Teodor Romzja, fêststeld op 28 juny.
Malala Yousafzai
Malala Yousafzai (Pataansk: ملاله یوسفزۍ‎; sekuerder transliterearre as Malālah Yūsafzay, berne op 12 july 1997) is in learlinge en ûnderwiisaktiviste út 'e stêd Mingora yn it distrikt Swat, yn 'e Pakistaanske provinsje Khyber Pakhtunkhwa. Hja stiet bekend om har striid foar famkesûnderwiis en frouljusrjochten yn 'e Swatdelling en oerlibbe yn 2012 in oanslach op har libben. Yn 2013 wûn Yousafzai de Jeropeeske Sacharovpriis, en yn 2014 waard oan har, tegearre mei de Yndiaaske bernerjochte-aktivist Kailash Satyarthi, de Nobelpriis foar de Frede takend.
Ier aktivisme
Begjin 2009 namen militanten fan 'e Taliban, ûnder lieding fan mullah Maulana Fazlullah, yn 'e Earste Slach om Swat de macht oer yn 'e Swatdelling en ferbeane dêrnei famkes om nei skoalle te gean. Yousafzai, dy't doe alve jier wie, skreau fan jannewaris oant maart fan dat jier mei goedfinen fan har heit, de Pataanske dichter en skoaldirekteur Ziauddin Yousafzai, in blôch foar de BBC ûnder it pseudonym Gul Makai ("Nôtblom", in personaazje út in Pataansk folksferhaal), wêryn't se har libben ûnder it Taliban-rezjym dokumintearre en har mienings oer it rjocht fan famkes op ûnderwiis kenber makke. Yn 'e simmer fan itselde jier waard der in New York Times-dokumintêre opnommen oer har libben. Om likernôch dyselde tiid werovere it Pakistaanske leger de Swatdelling op 'e Taliban yn 'e Twadde Slach om Swat.
Yn desimber 2009 waard buorkundich wa't efter de skûlnamme Gul Makai siet en waard Yousafzai in bekendheid. Hja begûn fraachpetearen te jaan, sawol oan 'e skriuwende parse as op tillefyzje, en ek op oare manearen te iverjen foar famkesûnderwiis en frouljusrjochten. Teffens wie se foarsitster fan it Bernedistriktsparlemint fan Swat (2009-2011). Tsjin it foarjier fan 2010 wie Yousafzai yn Pakistan in nasjonale bekendheid wurden.
Oanslach
Op 9 oktober 2012 waard de skoalbus dêr't Yousafzai yn siet ûnderweis nei hûs oanholden troch inkele Taliban-striders. Ien fan harren skeat har foar de eagen fan 'e oare bern yn 'e holle, dêrby twa oare famkes licht ferwûnjend. Yousafzai oerlibbe de moardoanslach, al lei hja dagenlang yn kritike kondysje yn koma yn it militêr sikehûs te Peshawar en moast se oerenlange operaasjes ûndergean. Nei in deimannich waard se oerbrocht nei it Britske Queen Elizabeth Hospital te Birmingham, dêr't se fierder behannele waard. Op 17 oktober kaam se út har koma en op 3 jannewaris 2013 waard se ûntslein út it sikehûs, al sil se noch wol weromkomme moatte om teminsten noch ien operaasje te ûndergean. Har heit hat in fisum foar fiif jier krigen om yn Grut-Brittanje te bliuwen, en in baan by it Pakistaanske konsulaat yn Birmingham om syn frou Toorpekai, Malala en har jongere bruorkes Khushal en Atul te ûnderhâlden. thumb|left|300px|Malala Yousafzai op besite by de [[Feriene Steaten|Amerikaanske presidint Barack Obama, op 11 oktober 2013.]]
Eftergrûnen fan de oanslach
De man dy't Yousafzai besocht te fermoardzjen, is ûnderwilens identifisearre as in Ataullah. Hy wie stjoerd troch de lieders fan 'e Pakistaanske Taliban-groep Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), dy't op in gearkomste yn 'e simmer fan 2012 unanym besletten hiene dat Malala Yousafzai dea moast om't se in spionne fan 'e Amerikanen en "it symboal fan 'e ûnleauwenden en fan obseniteit" wie en boppedat om't se har tsjin 'e islaam keard hie. Nei de kneukelhouwerich útfierde oanslach lieten se witte dat se har fannijs besykje soene te fermoardzjen as se it oerlibbe, en dat har heit ek op harren deadelist stie.
Oare moslims wiene it hoegenamt net mei de TTP iens. Op 12 oktober feardige bgl. de Sûnnityske Ittehad-rie, in groep fan fyftich foaroansteande Pakistaanske islamityske geastliken, in fatwa (religieus fûnis) út tsjin 'e Taliban-striders dy't de oanslach útfierd hiene. Fierders sprieken se yn it iepenbier skande fan it besykjen fan 'e Taliban om harren die skjin te praten. De oanslach late ta demonstraasjes yn ferskate Pakistaanske stêden en Pakistaanske regearingsfunksjonarissen hawwe in beleanning fan 10 miljoen rupee ($105.000) útloofd foar ynformaasje omtrint it ferbliuwplak fan 'e dieders.
De man dy't sjoen wurdt as einferantwurdlike foar de oanslach, mullah Maulana Fazlullah, hâld him beskûl yn Afganistan. In wurdfierder foar de ynternasjonale ISAF-troepemacht dêre sei doe't er dernei frege waard dat Fazlullah beskôge wurdt as in Pakistaansk probleem en dat de Amerikanen en de Afganen him net as prioriteit beskôgje. Mar hy befêstige dat de Amerikanen, yn it gefal dat se ynformaasje oer syn ferbliuwplak yn 'e hannen krije soene, besykje soene om "him fan it slachfjild te ferwiderjen."
Ynternasjonale erkenning
Yn oktober 2011 waard Yousafzai troch de Súdafrikaanske aartsbiskop Desmond Tutu nominearre foar de Ynternasjonale Bernefredespriis. Ek waard har de earste Pakistaanske Nasjonale Jongereinsfredespriis takend, en yn 2013 wûn se de Sacharovpriis foar Frijheid fan Tinken fan 'e Jeropeeske Uny. In ferskaat oan pommeranten, wêrûnder de Kanadeeske minister fan Boargerskip, stipe dat jiers in petysje om har foar te dragen foar de Nobelpriis foar de Frede, mar dy priis krige se doe net. Yn oktober 2014, waard de Nobelpriis foar de Frede lykwols àl takend oan har en de Yndiaaske bernerjochte-aktivist Kailash Satyarthi.
Morene
|right|thumb|In him weromlûkende gletsjer thumb|Morene In morene is pún oan 'e râne of de ein fan in gletsjer of iiskape. Faak binne der dúdlike herkenbere rêgen yn it lânskip fan te sjen. Morenen kinne wat formaat oangiet bot ferskille; sa binne der morenekompleksen yn Noard-Amearika dêr't guons fan tsientallen meters heech en kilometers lang binne, mar ek lytsere types lykas De Geer-morenes dy't mar in pear meter heech binne en meastentiids inkelde tsientallen meters lang.
Yn Nederlân
De Feluwehichten, Hûnsrich, de Utertske Hichterêch en it Ryk fan Nymwegen binne ûntstien yn it op ien nei lêste glasiaal, it Saalien. Doe wie Nederlân benoarden de line Haarlim-Utert-Nymwegen mei lâniis oerdutsen. Dat binne lykwols gjin einmorenen, mar driuwwâlen.
Billungers
thumb|280px|It territoarium fan de Billungers om it jier [[1000]] De Billungers wienen in aadlik Saksysk laach út de iere midsiuwen. Der wurdt ûnderskied make yn âlde en jonge Billungers, dêr't de famyljebannen fan net altiten helder by binne.
Ade Billungers
De âlde Billungers kamen fan Wetigau en hearden by de wichtichste famylje fan East-Saksen yn de tiid fan Karel de Grutte. De earst bekende Billunger wie greve Wichman Billung (Wychmannus), dy't yn 811 ûnderhannele hawwe soe oan de Eider. Wichman II wie greve yn Hamalân. In soan fan him, greve Egbert, de letter heit fan Herman Billung (-973), en Wichman de Alde, krige fan kening Arnulf (850-899) gebieten yn Bardengoa tawiisd. By de famylje hearden ek de "princeps" Billung, dy't fia syn dochter Oda (-913) de skoanheit fan de Saksyske greve Liudolf (-866) waard, de stamheit fan de Liudolfingers.
Jonge Billungers
Yn de earste helte fan de 10e iuw waard de ynfloed fan de jonge Billungers yn it gebiet grutter. Machtsbasis wiene de eigen besittingen fan de famylje, lykas de greeflike rjochten op de Elbe, op Lüneburg en op de Boppe-Wezer. Herman Billung waard yn 936 fan kening Otto I opdroegen mei de beskerming fan de Under-Wezer, de nei him ferneamde Billungermark. De regelmjittige ferfanging troch de kening waard yn 961 foltôge mei de rjochten op it hartochdom Saksen. Hy waard as hartoch troch syn soan Bernhard opfolge (om-ende-by 950-1011), dy't troch syn houlik mei Hildegard fan Stade it lân Hadeln krige. Ut dat houlik stamme hartoch Bernhard II. Syn soan Ordulf regearre oant 1072.
De lêste Billunger wie Ordulf syn soan hartoch Magnus. Hy hie tusken 1073-1075 spul mei de Saaljers, mei as gefolch dat de ynfloed fan de famylje op de ein fan de 11e iuw tebek rûn. Nei syn dea waard it famyljebesit ferdield. It hartochdom wie foar Lotarius fan Supplinburg, de letter keizer, oare goederen kamen troch houliken fan de dochters oan de Askaanjers en de Welfen, dy't dêrmei harren oerhearskjende posysje yn Saksen en Thüringen fêstigen.
Eysingastate
sjoch ek:
Minne Hoekstra
thumb|right|450px|Minne Hoekstra stiet hjir yn de midden op de foto, hy is nûmere mei it nûmer 5. Minne Hoekstra (Wergea, 10 juny 1884 - Skerpenseel, 8 april 1941) wie de winner fan de earste Alvestêdetocht, op 2 jannewaris 1909.
Libben
Minne Hoekstra wie de soan fan Abraham Hoekstra, makker en hofleveransier fan redens. Hy wie goed yn muzyk, koe tekenje, die oan turnjen en reedriden. Tsjin it sin fan syn heit die er ek oan hurdfytsen, dêr't er ek prizen mei wûn. Minne hie it boek Wintersport lêzen, dêr't Pim Mulier syn Alvestêdetocht yn beskreau, en hy woe dat sels ek graach ris dwaan. Doe't Hoekstra studint teology wie yn Grins en 24 jier âld, waard op 2 jannewaris 1909 in Tocht op schaatsen over de elf steden van Friesland ('Tocht op redens oer de alve stêden fan Fryslân') útskreaun troch it Nederlânske Bûn foar lichaamlike opfieding, en organisearre troch it Fryske Iisbûn. Hoekstra seach syn kâns om syn dream útkomme te litten en wie ien fan de hast fyftich ynskreaune reedriders.
Yn de folgjende dagen kaam der spul yn de krante mei in oare dielnimmer, Jan Boon. Boon sei dat er sels net hurd riden hie om't it gjin wedstriid wêze soe, en dat er hawwe woe dat Hoekstra dêr't it iis te min wie stikken rûn hie.
Uteinlik wûn Hoekstra ek de priis fan it Fryske bûn: in ferguld-sulveren reed foar de aardichste beskriuwing fan de tocht ynstjoerd troch in dielnimmer-folbringer. It ferslach is yn opdracht fan it Fryske Iisbûn útjûn troch "de Atlas" yn de Haach, ûnder de titel De historische elfstedentocht van 2 januari 1909 ('De histoaryske alvestêdetocht fan 2 jannewaris 1909').
Tallinn
thumb|left|Tallinn Tallinn (histoarysk: Reval) is de haadstêd fan Estlân. De stêd leit op de noardkust fan Estlân, oan de Finske Golf, 80 kilometer súd fan Helsinky.
Arsjitektuer yn Fryslân
De Arsjitektuer yn Fryslân is ferspraat oer de hiele provinsje en is de muoite wurdich om te besjen. Yn dit oersjoch falle de measte ûnder de monumintesoarch.
Tallinn
By de Olympyske Spullen fan 1980 yn Moskou waard by Tallinn it ûnderdiel silen organisearre.
Arsjitektuer yn Fryslân
Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân
De Fryske alve stêden binne allegear beskerme stedsgesicht. Ek binne der tsientallen plakken mei beskerme doarpsgesichten yn Fryslân.
Tallinn
Elts jier ein novimber, begjin desimber wurdt yn Tallinn it Filmfestival fan 'e Swarte Nachten holden.
Arsjitektuer yn Fryslân
UNESCO-monuminten yn Fryslân
Yn de Top 100 fan de Nederlânske UNESCO-monuminten stean trije ryksmonuminten út Fryslân.
Tallinn
thumb|center|900px| Panorama fan Tallinn
Arsjitektuer yn Fryslân
Unyk, heech of bysûnder
De waterpoarte yn Snits is in bysûnder gebou. It stedhûs fan Boalsert (1617) is gebou út de Renêssânse. De Achmeatoer is it heechste gebou fan Fryslân (Sjoch ek: list fan heechste gebouwen fan Ljouwert).
Bouwurken dy 't in priis wûn hawwe
Behalve moai binne der ek gebouwen dy 't in priis wûn hawwe yn in bepaalde kategory.
Ofslútdyk
Ek it Suderseewurk de Ofslútdyk heart foar in grut part by Fryslân.
Sjoch ek
Yn de kommenende artikelen wurdt per kategory in oersjoch jûn fan de bouwurken mei oandacht foar de skiednis en arsjitektuer. De tsjerken en klokkestuollen binne fan grut kultuerhistorysk belang. De waachgebouwen en wetertuorren hawwe harren funksje ferlern, sadat der nei in nije bestimmming socht wurde moat. Fan de mear as twatûzen wynmolens yn Fryslân binne der mar hûndert bewarre bleaun. De akwadukten hearre ta de nijste bouwurken yn Fryslân.
Pubrock
Pubrock wie in rockmuzyksjenre dy't him yn de 70-er jierren yn Ingelân ûntwikkele, mei as pyk de jierren fan 1972 oant 1975. It wie in muzykstreaming dy't werom grypte op de woartels fan de popmuzyk yn de jierren 60. Pubrock wie in reaksje op de 'progressive' en glam rock dy't yn dy tiid opjild die. Alhoewol't de streaming it mar in koarte perioade úthâlde soe, is it har wol slagge live rock wer werom te bringen fan de stadions en grutte teaters nei de pubs en clubs lykas yn de begjintiid fan de pop. Jonge bands profitearden fan de live-kultuer: Der wiene in soad plakken dêr't se optrede koene, ek sûnder stipe fan in platemaatskippij. Pubrock wurdt sjoen as in katalisator foar de Britske punk rock.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1996
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Atlanta De Olympyske Simmerspullen 1996, ek wol de XXVIe Olympiade neamd, waarden yn 1996 hâlden yn de Amerikaanske stêd Atlanta. It swimmen waard hâlden yn it Georgia Tech Aquatic Centre.
De Kast
De Kast wie in Fryske band dy't foaral Nederlânsktalige popmuzyk makke. Harren grutste sukses wie lykwols yn 1997 doe't se bekend waarden mei it Frysktalige nûmer In nije dei. Dit nûmer wie filmmuzyk út de Frysktalige spylfilm De Gouden Swipe. Yn itselde jier wûn De Kast ek de Fryske Poppriis. Yn 1998 wûnen se de Edison foar de bêste Nederlânske groep.
Alde Kast
De Kast kaam yn 1992 fuort út de eardere groep Wish to Escape.
Oarspronklike besetting:
Op 21 desimber 2002 joech De Kast it lêste konsert yn de âlde besetting yn de Amsterdam ArenA. Syb van der Ploeg en Nico Outhuyse giene hjirnei fierder mei in nije Ingelsktalige rockgroep Spanner.
Nije Kast
Op 21 desimber 2002 jout De Kast it lêste konsert yn de Amsterdam ArenA. Syb van der Ploeg en Nico Outhuyse geane fierder mei in nije Ingelsktalige rockgroep neamd Spanner. Kees Bode gjit fierder mei Ubrabaya
Yn jannewaris 2003 kamen Jan Tekstra as sjonger en Fokke de Jong as drummer by de oerbleaune leden fan De Kast. Sûnt oktober 2003 hat de groep dan de namme De Nije Kast. Yn jannewaris 2004 waard de namme wer feroare nei De Kast. Om de minne plateferkeap waard besletten wer op te hâlden mei De Kast. Op 4 july 2004 jûch De Kast in ôfskiedsoptreden yn de Teatertún yn Riis.
Op 10 novimber 2006 hat De Kast noch ien kear optreden, by de Fryske Music Night yn Ljouwert. Yn 2009 waard De Kast lykwols weroprjochte.
Koen Verweij
Koen Verweij (Alkmaar, 26 augustus 1990) is in earder Nederlânsk hurdrider.
Syn súksesfolste jier wie 2014 wêryn't er in sulveren olympyske medalje wûn op de 1500 meter, in gouden olympyske medalje wûn op de ploege-efterfolging en wrâldkampioen oer alles waard. Koen Verweij wiksele faaks fan ploech. Verweij ried yn de seizoenen 2009/2010 en 2013/2014 foar TVM, yn 2008/2009 ried Verweij noch by Jong Oranje en tusken 2010 en 2013 kaam er út foar Team Van Veen (foarhinne Hofmeier/Team Hart). Yn seizoen 2014/2015 ried Verweij foar Team Corendon, mar in seizoen letter sleat Verweij har oan by de ploech fan Ireen Wüst. Nei in "tuskenjier" besleat Verweij rjochting it Olympyske seizoen 2017/2018 gear te wurkjen mei de Russyske seleksje ûnder lieding fan Kosta Poltavets. 2018 naam Verweij opnij in "tuskenjier". Yn 2019 sleat er him oan by Team Reggeborgh om yn 2020 mei syn doetiidske freondinne Jutta Leerdam in eigen reedrydploech te begjinnen.
Yn augustus 2022 makke Verweij bekend op te hâlden mei reedriden.
Langwar
De buorren fan Langwar is in beskerme doarpsgesicht.
Skiednis
Ut it argyf fan it bisdom Utert blykt dat Langwar yn 1256 al bestie. Yn 1517 wie it plakje it toaniel fan in striid tusken Geldersken en Boergonjers. It is net bekend wa't winner wie, wol dat der in grutte brân ûntstie. In foarnaam plak hat it lykwols al west, mei teminsten twa stinzen, dêr't iuwenlang aadlike famyljes yn wenne hawwe.
Oant de gemeentlike weryndieling fan 1984 wie Langwar it haadplak fan de eardere gemeente Doanjewerstâl, mei sûnt likernôch 1940 it gemeentehûs op it plak dêr't earder stins en waachgebou Osingastate (Langwar) stie. "It Slot", sa't de Langwarders it neame, is tusken 1938 en 1941 nijboud.
Op it plak dêr't no herberch De Wielen sit, moat yn de 16e iuw Doumastate stien hawwe. Yn de tún stie de Doumastins, mei in grêft deromhinne, dy't lykwols yn 1517 troch de Boergonjers platbaarnd is. Tusken stins en state moat noch it Fechthûs steien ha. In diel fan de yn 1845 ôfbrutsen state is brûkt foar de bou fan herberch "It Wapen fan Fryslân" by Spannenburch. Op it frijkomde plak is it Frico molkfabryk boud yn 1907. Simmerdeis komme in soad toeristen nei Langwar, fanwege de sfear fan de âlde linebeammen, steechjes en geveltsjes of om te silen. Winterdeis is it folle stilder omdat de toeristen dan fuort binne.
Tsjerke
De earste tsjerke fan Langwar wie de Katarinetsjerke út de 14e iuw. Op de ein fan de partijtiid rekke dy skansearre doe't er yn 1517 ûnder de striid tusken Gelre en Boergonje yn 'e brân stean hie. De tsjerke wie al noch restaurearre, mar op de ein fan de iuw waard er dochs ôfbrutsen. De hjoeddeiske tsjerke is de tredde tsjerke, boud yn 1783.
Mienskip
De Feriening foar Folksfermaken organisearret sûnt 1 augustus 1928 ferskate aktiviteiten en eveneminten foar de ynwenners fan Langwar, Boarnsweach, Diken en omkriten. De wurkgroep Doarpsfisy is ynsteld troch Pleatslik Belang en de gemeente Skarsterlân om takomstplannen te meitsjen.
Stasjon Grypskerk
Stasjon Grypskerk (Gk) is in spoarweistasjon yn Grypskerk en waard iepene yn 1866 oan de Steatsline B (Harns Haven - Bad Nijeskâns). Yn dit Grinslânske doarp waard yn 1976 it tredde stasjonsgebou sûnt 1863 iepene.
Gebou
200px|thumb|left|2e stasjonsgebou stasjon Grypskerk yn 1970 It earste stasjon waard ûntwurpen troch de yngenieurs Karel Hendrik van Brederode en Louis Abraham Reuvens en iepene op 1 juny 1866 syn doarren foar treinreizgers. It is boud as in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS Fiifde Klasse. Yn 1870 waard der oan de linkerkant in koarte fleugel oanboud.
Al yn 1881 waard it earste stasjonsgebou sloopt en ferfongen troch nijbou, in ûntwerp dat liket op it standertype SS fjirde klasse.
It stasjonsgebou út 1881 waard yn 1976 ôfbrutsen, en ferfongen troch in ûntwerp dat bekend stiet as Standerttype Beilen ûntwurpen troch de arsjitekt Cees Douma. Dit wie in ferienfâldige ferzje fan standerttype Douma. Dit gebou wie sûnt de jieren 90 yn gebrûk as atelier fan keunstner Gert Sennema en en baarnde yn 2005 ôf, en waard net ferfongen troch in nij stasjonsgebou.
F.F.J. Bernlef
Earste jierren
Begjin maart 1925 die Ruerd Heech yn de doetiidske Universiteitskrante in oprop oan alle Fryske studinten yn Grins. It Grinzer studintekorps Vindicat Atque Polit hie doetiids al in dispút foar Fryske studinten, Frisia. Mar Heech tocht dat der belangstelling wie foar in net-korporale Fryske studinteferiening. De foarste gearkomste wie op 20 maaie 1925. Der wienen 6 manlju en 1 frou by oanwêzich. De earste jierren fan de feriening wienen dreech, it ledetal waard net grut en it tal aktiviteiten fan de feriening likemin. Mids jierren ’30 gie it stadichoan better; de feriening waard grutter en der waarden in soad literêre en skiedkundige aktiviteiten hâlden.
Twadde Wrâldkriich
Yn it foarste jier fan de Twadde Wrâldkriich mochten de leden fan Bernlef harren aktiviteiten trochsette fan de besetter. Yn 1942 feroare dat. Alle aktiviteiten fan de feriening waarden doe stopsetten. Bernlef gie yn it geheim troch mei har aktiviteiten. Troch dat alles geheim wie, binne út dy tiid lykwols net in soad dokuminten bewarre bleaun.
Nei de oarloch
Yn de jierren ’60 wie de "medyske praatrûnte" ien fan de grutste faktoaren yn it fuortbestean fan Bernlef. Hoe't dy rûnte ûntstien is, (in 'rûnte' is ferlykber mei in dispút) is net bekend; wol is bekend dat de leden neat mei medyske saken te krijen hienen. Hja organisearren politike, literêre, en skiedkundige jûnen, dêr’t foaral omtinken jûn waard oan de Fryske taal en kultuer. Yn dy tiid hie Bernlef noch gjin eigen pân, sadat de gearkomsten by minsken thús as oars yn kroegen organisearre waarden. Noch hieltiten, anno 2022, moetsje de MP-ers fan doe inoar jierliks.
It Bernlef fan de jierren '70 wie tige aktyf polityk en maatskiplik dwaande. Bernleffers strieden foar de Fryske saak, dêr't in grut oantal fan de leden foar de Fryske autonomy wienen. Dit is werom te sjen yn it grutte oantal leden wat ek lid wie fan de Fryske Organisaesje foar Kulturele Autonomy (FOKA). De FOKA organisearre in soad aksjes om minsken bewust te meitsjen fan de Fryske taal. Sa waarden yn begin jierren 70 tillefoanboeken ferbaarnd foar it haadkantoar fan de PTT, omdat de doetiidske PTT guon offisjele plaknammen net yn it tillefoanboek delsette woe, om't dy "Frysk" wiene.
Eigen pân
Yn de gearkomsteferslaggen fan 1965 is al werom te finen dat der praat waard oer in eigen pân. Yn 1971 koe de feriening fan de gemeente in âld bananepakhús pachtsje. Trochdat dit al in oantal jierren net ûnderhalden wie, koe Bernlef it foar in moai pryske krije. Sûnt 1971 hawwe der in trijetal grutte ferbouwings west, dêr't it pân no troch oan de notiidske easken foldocht. Letter koe it pân oankocht wurde, sadat it folsein eigendom wie. Sûnt 1982 is it pân ûnderbrocht yn de Stifting Eigen Honk Bernlef.
Jierren 80/90
Wylst de jierren '70 by Bernlef yn it teken stienen foar Fryske kulturele autonomy, waard de sfear rêstiger yn de jierren '80. De feriening feroare stadichoan yn in 'geselligens'feriening. Dat barde net sûnder in soad diskusje. De feriening wie dan ek yn de jierren ‘80 yn twa groepen ferdield: minsken dy’t nei Bernlef kamen foar de Fryske striid en minsken dy’t nei Bernlef kamen om in lekker pilske oan de bar te drinken. De lêste groep minsken waard grutter, ûnder oaren trochdat mear klam lein waard op de KEI-wike, it eigen pân en it feit dat in soad ôffalligen fan Frisia lid waarden by Bernlef.