cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldamt (regio)
Woltierige lânbou
Tekenjend foar it Aldamt, allyksa foar parten fan Duerswâld en East-Fryslân, wie de saneamde "ienskoft", dêr't lânwurklju oant healwei de middei wurken en de rêst fan de tiid op harren eigen grûn of mei oannommen putsjes oan 'e gong wiene. Mar in part fan de lânwurklju yn it Aldamt hie fêst wurk, de oaren hiene wurk lykas turfgrave yn de Feankoloanjes, gêrs meane yn Fryslân en wurk by diken en kanalen dwaan. Nôt meane en sleatsje graven barde almeast neffens in kontrakt. Sokke frije wurkferhâldings joegen de Aldamtster lânwurklju suver in soarte fan selsstannigens, dy't suver ferlike mei oare streken woltierich oandie. Doe't it minder gie mei it buorkjen, lykas yn de Lânboukrisis fan 1880 en justjes nei de Earste Wrâldkriich, naam de earmoede by de lânwurklju gau ta, dêr't grutte hûshâldings mei mear bern it al gau slim krigen.
De rikere boerestân ferlike syn libbenstyl mei dy fan de eliten fan de stêden. De woltierigens fan (in part fan) de lânbouwers yn de njoggentjinde iuw kin hjoed-de-dei noch hieltyd sjoen wurde oan de kapitale buorkerijen. Dy steatlike buorkerijen hiene suver it uterlik fan in boargerwente mei mear ferdjippings, dêr't dan de molkkelders, nôtsouders en skuorren efteroan stiene.
Polityk sjoen beskôge jinsels as foarútstribjend en waard fan de tsjerklike en ekonomyske eliten ôfkeard, dêr't se fan tochten dat dy de stringen yn hannen hiene. It kulturele sintrum foar de liberale en frijsinnige boerestân wie Wynskoat, dat in hurd waaksende plattelânstêd mei in frijsinnige sfear, in eigen krante, teäter, ensafuorthinne, wie.
De lânwurklju besochten op beskiede manier de libbenstyl fan de boeren te bearen, om't se harren kultureel mêd learden doe't se as feinten en fammen op de pleats trochbrochten. Om mei te kommen yn dy libbenstyl moasten se in soad bealgje, en dat smiet gauris argewaasje op. De hearsksuchtigens fan guon boeren en de teloarstelde ferwachtings fan de lânwurklju late ta in soad argewaasje en wriuwing tusken de boeren en harren wurklju. De sosjalistyske wurkersbeweging spile dêr nei 1890 ek op yn, want dy hie as foardiel dat de liberale boerestân it bûn fierwei mei de otterdokse tsjerke ferbrutsen hie. In minderheid, sa as yn Midwolda, Oostwold en Wagenborgen socht krekt beskerming by de otterdokse tsjerklike gemeenten, dêr't men besocht it sosjaal skeel troch neisteleafde te ferhelpen.
Zarayda Groenhart
Zarayda Groenhart (Hoarn, 31 july 1982) is in Nederlânsk presintatrise en publisiste fan Surinaamsk komôf.
Libben en karriêre
Groenhart is hikke en tein yn it Westfryske Hoarn, en is fan Surinaamsk-Kreoalsk etnysk komôf. Har âlden binne yn 'e santiger jierren út Suriname nei Nederlân emigrearre. Groenhart studearre marketing yn Amsterdam, en die neitiid audysje by it Cosmic Theater, wat derop útrûn dat se acht moannen lang meispile yn it teäterstik Catwalk.
Yn 2005 fûn Groenhart wurk as VJ by de muzykstjoerder The Box, en nei in reorganisaasje fanôf desimber 2006 by TMF. Yn febrewaris 2007 stapte se oer nei omrop BNN, dêr't se presintatrise waard fan 'e programma's URBNN, State TV en Try Before You Die. Lanlike bekendheid krige hja troch har presintaasje (mei oaren) fan it spraakmeitsjende programma Spuiten en Slikken (oer drugs en seks). Op 'e radio wie Groenhart ek te beharkjen as presintatrise fan in wykliks programma dat útstjoerd waard op 'e stjoerder FunX en as ûnderdiel fan Lijn5 op Radio 5. As kollumniste is hja wurksum foar it tydskrift JFK en fierders skriuwt hja artikels foar de Nieuwe Revu en nrc.next. Yn 2013 die se mei oan it reality-spulprogramma Wie Is de Mol?, wêrby't se lykwols ôffoel foar de finale.
Yn 2014 publisearre Groenhart it boek Het Waarom-Meisje, wêryn't se iepenhertich har ûnderfinings beskriuwt oangeande de ferkrêfting dy't hja om 2001 hinne ûndergie, en alle dêrút fuortfloeiende persoanlike en psychyske swierrichheden. Ek wreidet se dêryn út oer de stipe dy't se fan har famylje krige, en dy't ûnmisber wie foar it oerwinnen fan har problemen.
Aldamt (regio)
Sosjalisme
250px|thumb|Ploegje mei trekker by Nij-Scheemda om 1955 hinne 250px|thumb|Alde striekartonfabryk De Toekomst yn Midwolda Oant fier yn de tweintichste iuw wurke it grutste part fan de Aldamtster befolking yn de lânbou, wylst de striekarton- en ierappelmoalyndustry oan de râne fan it gebiet ek in wichtige rôl spile.
Der wiene al gau sosjale ûnrêst op it plattelân, lykas stakings fan polderjonges en kanalegravers. Boerefeinten ferplichten inoar foar it freegjen foar mear lean, en de guon dy't it net oandoarsten waarden narre.
De sosjalistyske wurkersbeweging foar de lânwurklju kaam yn weagen. Ynearsten trûnden de sosjalisten oan op algemien kiesrjocht, dêr't ek in soad foarútstribjende boeren oan meidiene. De beweging waard nei 1890 fûler, dêr't benammen it frij sosjalisme populêr waard. Yn de winter fan 1892 op 1893 like it derop dat der in sosjale revolúsje yn it Aldamt plakfine soe, mei demonstraasjes, rebûljes op strjitte, fernielings en brânstifting. Troch it stjoeren fan militêren en it bouwen fan kazernen foar de maresjesee waard it wer rêstiger. Fan 1901 ôf begûnen de lânwurklju leaneasken te stellen en waard der drige mei stakings. Justjes foar de Earste Wrâldkriich kaam der in soarte fan in fakbûn yn it Aldamt en krong de sosjaaldemokrasy troch. De wurklju fûnen it wichtich dat troch krêftige organisaasjes se op polityk mêd sterker stiene, en troch de opbringst fan kontribúsjes koe men stakings organisearje. De ynfloed fan de wurkersbeweging woeks yn de Earste Wrâldkriich, mar der wiene ek teloarstellings. It algemien kiesrjocht brocht net wat ferwachte waard.
Yn de jierren dêrnei folgen ferskate stakings, mar troch de krisis yn de lânbou en de striekartonyndustry joegen de boeren net sa fluch ta. Ek de wurkersbeweging wie tige ferdield. Benammen yn de âlde bolwurken lykas Finsterwolde, Beerta en Nijeskâns waard op in revolúsje hoopt, dêr't ynspiraasje wie foar it kommunisme en de Russyske Revolúsje. Yn 1929 slagge it harren om meiïnoar leaneasken te stellen, mar de boere-organisaasjes joegen lykwols net ta. Doe bruts der in staking fan fiif moanne út, mei op it hichtpunt dat 5000 manlju en froulju der oan meidiene. Troch it goede waar, koene boeren genôch wurklju fine en de rispinge binnen helje. It fakbûn kaam harren temjitte en dat late fannijs ta twaspjalt. Justjes dêrnei bruts de Krisis fan 1929 út, en koe men it ferheegjen fan de leanen net benei komme. Dat late ta de lânwurkersstaking fan 1929, en doe waard de kleau yn de maatskippij fan de doarpen yn it easten fan Grinslân noch hieltyd grutter.
Conan the Barbarian (film út 2011)
Produksje
As produsinten wiene Fredrik Malmberg, Avi Lerner, Boaz Davidson, Joe Gatta, George Furla, John Baldecchi en Les Weldon by de film belutsen foar Millennium Films en Paradox Entertainment. Der wie foar it projekt in budget beskikber fan $90 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Thomas Kloss, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Tyler Bates. De opnamen setten op 15 maart 2010 útein yn Bulgarije en duorren oant en mei 5 juny fan dat jier.
Distribúsje
De distribúsje fan Conan the Barbarian waard fersoarge troch Lionsgate Films. De premiêre fan 'e film fûn op 11 augustus 2011 plak yn Los Angeles. Dêrnei iepene Conan the Barbarian op 17 augustus yn 'e bioskopen yn Belgje, de Filipinen, Frankryk en Iislân foar't er op 19 augustus yn 'e Feriene Steaten yn 'e bioskoop kaam. De film waard op 22 novimber 2011 útbrocht op dvd en blu-ray
Aldamt (regio)
Sosjalisme
De tritiger jierren wie in tiidrek fan earmoede yn it Aldamt. In soad byfertsjinsten rekken troch de krisismaatregels wei. Soad wurkleazen waarden nei wurkkampen stjoerd. It nasjonaalsosjalisme wie lykwols net populêr, mar de rjochtse boere-organisaasje Lânbou en Maatskippij wol. De lânwurklju stimden hast allegear op SDAP, dy't amper mei bestjoere mocht, en de progressive kristlike partij CDU krige ek in soad oanhing.
Mei de Dútske besetting yn de Twadde Wrâldkriich libbe men benammen yn berêsting, want der wie gefoel fan sibskip mei Dútslân en bewûndering foar Hitler syn ekonomyske súkses. Sûnt de achttjinde iuw libbe der in grutte Joadske mienskip, benammen yn Wynskoat. De measten fan harren waarden oppakt, om't der net in soad ûnderdûkten. In pear kamen mar werom. Ek de pleatslike lieders fan de kommunisten waarden nei konsintraasjekampen stjoerd. Der wiene al inkelde fersetsgroepen warber.
Conan the Barbarian (film út 2011)
Untfangst
Conan the Barbarian krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes. It tydskrift Variety skreau lykwols: "Yn alle earlikens moat fêststeld wurde dat Nispel de klassike woartels fan syn ferhaal omearmet en sa dizze nije Conan ferm binnen de tradysje fan [sokke fantasyfilms] pleatst." Yn 'e krante de Los Angeles Times bychte Betsy Sharkey op: "it is mei in beskaat gefoel fan skuld dat ik sizze moat dat it my eins in geweldige kick joech om dizze film te sjen."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Conan the Barbarian in leech goedkarringspersintaazje fan 24%, basearre op 137 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't it ûnophâldlike bluodderige geweld trou is oan 'e boeken fan Robert E. Howard, fersaket [dizze film] trijediminsjonale personaazjes, dialooch en aktearjen yn it foardiel fan ûnnedige 3D-effekten." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Conan the Barbarian in goedkarringspersintaazje fan 36%, basearre op 29 resinsjes.
Aldamt (regio)
Sosjalisme
Nei de Twadde Wrâldkriich waard de kommunistyske partij populêr yn de âlde bolwurken fan it frij sosjalisme, mar ek yn oare parten fan it Adamt en Pekela. Troch de Kâlde Kriich rekke de sympaty foar it kommunisme en de Sovjet Uny wei. Finsterwolde bleau dêrfoaroer hieltyd in kommunistysk bolwurk, dêr't it ûnrêstich bleau, sa't it regear de gemeenterie yn 1951 nei hûs ta stjoerde. Yn de measte oare gemeenten kaam de PvdA yn it bestkoer te sitten populêr. Dy partij woeks troch it oansluten fan frijsinnich-demokraten en minsken mei in tsjerklike eftergrûn. It Aldamt bleau in sosjalistysk bolwurk en de âlde boere-elite moast himsels der by del jaan.
Petear
Petearen dogge har foar yn in grut tal ferskillende foarmen, fan tige ynformeel (in praatsje) oant tige formeel (in audiïnsje). Guon soarten petearen binne bedoeld om dejinge mei wa't men in petear fiert, earne fan te oertsjûgjen, lykas in debat, in diskusje of in dialooch yn 'e ingere sin. Oare soarten petearen hâldt men om ynformaasje yn te winnen of troch te jaan, lykas in fraachpetear, sollisitaasjepetear of minnijspetear. Ek it funksjonearringspetear en it beoardielingspetear, dy't allebeide yn 'e wurksfear plakfine, soe men yn dy lêste kategory yndiele kinne. Noch wer in oare soarte fan petear is it petear ûnder fjouwer eagen, dat troch twa persoanen yn ôfsûndering holden wurdt om 'e ynhâld geheim te hâlden. Fierders is non-convergent discourse in Ingelske taalkundige term foar in twatalich petear, wêrby't de beide (of mear) petearsdielnimmers harren fan ferskillende talen betsjinje.
Aldamt (regio)
Sosjalisme
In grut part fan de befolking hie foardiel fan de sosjale wentebou en fan de fersoargingssteat. Der kamen nije bedriuwstakken, benammen yn de bou en yndustry yn omlizzende plakken. In soad jongeren lutsen fuort en de lânbou waard mechanisearre. De ûngelikens fan it ferline is noch lang yn de gemeentepolityk hingjen bleaun.
Klovis IV
thumb|Klovis III en Pepyn fan Herstal Kening Klovis / Klodovech IV (as Klovis III) (682-695) wie fan 691 oant 695 kening fan Neustrje, Boergonje en Austraasje nei de dea fan syn heit Teuderik III. De hofmeier Pepyn fan Herstal hie út syn namme de macht. Fan doe ôf oan lutsen "hofmeiers" de macht nei har ta en waard de kening hast net mear belutsen yn politike saken.
Conan the Barbarian (film út 2011)
Resultaat
Conan the Barbarian brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $21,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $27,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $48,8 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $90 miljoen betsjut dat in ferlies fan $41,2 miljoen, dêr't boppedat ek de marketingkosten noch by komme. Conan the Barbarian wie dêrmei ien fan 'e grutste flops fan it filmjier 2011. De film waard wol nominearre foar de Saturn Award yn 'e kategory bêste fisazjy.
Alfred Terry
Tsjinst ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch
Doe't yn 1861 de Amerikaanske Boargeroarloch útbriek, stalde Terry op eigen manneboet it 2e Frijwillige Ynfanteryrezjimint fan Konettikut gear, wêrfan't er sels ta kolonel beneamd waard. Syn rezjimint naam yn 'e Earste Slach by Bull Run diel oan 'e ferdigening fan 'e Noardlike haadstêd Washington, D.C., en waard neitiid oerpleatst nei kust fan Súd-Karolina. Terry kearde werom nei New Haven, dêr't er yn septimber 1861 mei Joseph Roswell Hawley in twadde frijwilligersrezjimint organisearre, it 7e Frijwillige Ynfanteryrezjimint fan Konettikut, wêrfan't Hawley kommandant waard. Sels waard Terry yn april 1862 befoardere ta brigadegeneraal mei it befel oer de difyzje fan it Amerikaanske Xe Korps dy't legere wie op Morris, in eilân foar de kust fan Súd-Karolina. Dêr wied er begjin 1863 behelle yn 'e Twadde Slach om de haven fan Charleston (yn Charleston), en naam er letter dat jiers diel oan in skermutseling by Grimball's Landing. Yn septimber 1863 ferovere er yn dyselde krite Fort Wagner.
Begjin 1864 waard it Xe Korps oerpleatst nei Firginia, dêr't it ûnderdiel út kaam te meitsjen fan it Leger fan de James, fan generaal Benjamin Franklin Butler. Terry syn difyzje waard omneamd ta de 1e Difyzje, Xe Korps, en focht yn 'e Slach by Proctor's Creek en yn 'e Bermuda Hundred-kampanje yn 'e omkriten fan 'e Konfederearre haadstêd Richmond. Nei't it Belis fan Petersburg begûn, wie Terry belutsen by operaasjes benoarden de rivier de James, wêrûnder de Slach by New Market Heights. Doe't de kommandant fan it Xe Korps, David B. Birney, yn oktober omkaam, naam Terry koarte tiid it befel oer it legerkorps oer foar't dat opgie yn oare ienheden. Hoewol't er beslist gjin minne steat fan tsjinst hie, wie it Terry tsjin dy tiid noch net slagge om itselde soarte gloarje op it slachfjild te winnen as in protte oare Noardlike generaals.
Syn grutste prestaasje yn 'e Boargeroarloch kaam doe't Terry oan it haad pleatst waard fan it Ekspedysjekorps nei Fort Fisher. Generaal Butler wie it ein 1864, by de Earste Slach om Fort Fisher, net slagge en nim dy Konfederearre fêsting yn. Begjin 1865 skonk de Noardlike legerkommandant Ulysses S. Grant Terry lykwols it fertrouwen om dêr in nije goai nei te dwaan. Troch goed gear te wurkjen mei in flottylje fan 'e Amerikaanske Marine, ûnder admiraal David Dixon Porter, wist Terry op 13 jannewaris de oerwinning te beheljen. Dêrby stjoerde er in difyzje 'kleurlingetroepen' (befrijde negerslaven) nei it noarden ta om 'e Konfederearre legermacht fan generaal Braxton Bragg tsjin te kearen, wylst er syn oare difyzje, ûnder kolonel Adelbert Ames, tsjin Fort Fisher sels ynsette. Nei ferheftige man-tsjin-mangefjochten waard it fort doe ynnommen. Foar dy prestaasje waard Terry befoardere ta generaal-majoar.
Yn febrewaris arrivearren fersterkings ûnder generaal John M. Schofield, dy't doe it befel oernaam foar de opmars nei Wilmington, yn Noard-Karolina. Terry naam diel oan 'e Slach om Wilmington en de ferovering fan dy stêd, wêrnei't it Ekspedysjekorps nei Fort Fisher omneamd waard ta it Xe Korps, mei Terry as kommandant. Yn it einstadium fan 'e Boargeroarloch naam er yn dy hoedanichheid diel oan 'e Karolina's-kampanje fan generaal William Tecumseh Sherman. Terry wurdt noch altyd beskôge as ien fan 'e bekwaamste Noardlikste generaals út 'e Boargeroarloch dy't foartiid gjin ofsiersoplieding folge hiene.
Lettere tsjinst
Nei't de Boargeroarloch yn april 1865 einige mei de oerjefte fan 'e Konfederaasje, besleat Terry en bleau yn it Amerikaanske Leger. Hy waard yn rang weromset nei kolonel fanwegen in oerskot oan ofsieren doe't it leger yn fredestiid ôfslanke waard, mar krige al rillegau wer in befoardering ta brigadegeneraal. Yn 1868 wied er belutsen by de ûnderhannelings dy't laten ta it twadde Ferdrach fan Fort Laramie, dêr't de Oarloch fan Reade Wolk, tusken de Feriene Steaten en de Lakota, mei beëinige waard. Fan desimber 1869 ôf tsjinne er as de lêste militêre gûverneur fan 'e súdlike steat Georgia, dêr't er him ûntjoech ta in ûnfersoenlike fijân fan 'e rasistyske Ku Klux Klan.
Under de simmerkampanje fan 1876, dy't ta de Grutte Sû-Oarloch hearde, fierde Terry it befel oer de kolonne fan it Amerikaanske Leger dy't yn maaie nei it westen ta ôfsette út Fort Abraham Lincoln, yn 'e Dakota's. It wie de bedoeling dat Terry yn 'e mande mei kolonel John Gibbon, dy't út it noardwesten opteach, en brigadegeneraal George Crook, dy't út it suden kaam, de opstannige Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho fan 'e medisynman Sittende Bolle en it opperhaad Mâl Hynder yn 'e skjirre nimme soe.
Terry joech syn ûnderhearrige luitenant-kolonel George Armstrong Custer lykwols de frije hân, en de sucht nei gloarje op it slachfjild ferlate dy dryste ofsier derta om op 25 juny yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, yn súdlik Montana, syn eigen libben en de libbens fan in grut diel fan syn manskippen wei te smiten yn in striid mei in oermacht oan fijannen, dy't net te winnen wie. Terry en de rest fan syn kolonne arrivearren yn 'e mande mei Gibbon syn troepen twa dagen neitiid op it slachtjild. Hja ûntsetten it diel fan Custer syn Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint dat de slach oerlibbe hie en op in heech klif boppe de rivier de Little Bighorn belegere waard troch de Yndianen, en fûnen de stoflike omskotten fan Custer en de leden fan fiif kompanjyen dy't oan 'e lêste man ta útrûge wiene.
Yn oktober 1877 waard Terry nei Kanada ta stjoerd om dêr te ûnderhanneljen mei Sittende Bolle, dy't om utens beskûl socht hie. It slagge him net om 'e âlde medisynman derfan te oertsjûgjen en kom werom nei de Feriene Steaten. Datselde jiers wie Terry ek behelle yn 'e Nez Persé-Oarloch yn Montana, wêrby't er him mei fersterkings nei it striidtoaniel hastige om foar te kommen dat de Nez Persé de Kanadeeske grins berikke soene. Yn 1878 waard Terry mei generaal-majoar John Schofield beneamd yn in presidinsjele kommisje om 'e feroardieling troch de kriichsrie fan generaal Fitz John Porter tsjin it ljocht te hâlden. De befinings fan 'e kommisje wiene dat Porter ûnrjochtlik feroardiele wie foar leffens en oerhearrigens. Terry waard yn 1886 befoardere ta generaal-majoar mei it befel oer de Militêre Difyzje fan 'e Missoury, wêrfan't it haadkertier yn Chicago fêstige wie.
Ferstjerren
Alfred Terry stoar op 16 desimber 1890, yn 'e âlderdom fan 63 jier, yn New Haven, dêr't er begroeven leit op it Grove Street Cemetery.
Klovis IV
Klovis IV waard mar trettjin jier en waard opfolge troch syn broer Gildebert III.
De Oosterpoort
De Oosterpoort hat twa konsertsealen. De grutte seal, foar in part mei amfiteater, hat 1150 sitplakken. By it ûntwerpen fan dy seal hat ûndersyksynstitút TNO besocht om de unike akoestyk fan de ôfbrutsen konsertseal De Harmonie sa goed at koe nei te meitsjen. Dat slagge lykwols net, meidat it in folslein oar soarte seal oanbelange. De lytse seal hat 450 sitplakken. It kompleks hat in ûndergrûnske parkeargaraazje dêr't auto's mei in LPG-ynstallaasje net yn meie.
Fiskerij
De fiskerij kin brûkt wurde as boarne fan ynkomsten of as fiedingsmiddel, de saneamde beropsfiskerij, of as rekreaasje, de sportfiskerij.
Yn in relatyf grut oantal lannen is de fiskfangst in grutte boarne fan ynkomsten. It oandiel dat de fiskerij middels dierlike aaiwiten oplevert is ± 18%, dit kin yn treddewrâldlannen wol oprinne oant mear as 30%.
Yndieling binnen de fiskerij
De fiskerij is yn de dielen nei:
Oerbefisking is in earnstich probleem yn in soad seeeën wrâldwiid. De lannen binnen de Europeeske Uny hawwe saneamde fiskkwoata ôfsprutsen, wêrby't alle jierren bepaald wurdt hoefolle fisk der troch elk lân fongen wurde mei.
Fiskkweek wurdt hieltiten wichtiger binnen de fiskerij.
By de fiskerij wurde materialen brûkt lykas netten en fûken.
Nederlânske fiskerij
De Nederlânske fiskerij is op ferskate wizen yn te dielen:
De wichtichste fiskersplakken fan Nederlân binne: Breskens, Arnemuiden, Flissingen, Yrseke, Brúnisse, Toalen, Stellendaam, Goedereede, Ald doarp, Skeveningen, Katwyk, De Helder, Aldeskild, De Oever, Urk, Harns en Sâltkamp. Wichtige havens binne fierder IJmuiden, Colijnsplaat en Lauwerseach.
Ein juny, begjin july wurdt yn Peazens-Moddergat elts jier de Dei fan de Fiskerij holden.
Bûsefalus
Leginde
Hoewol't Bûsefalus sûnder mis echt bestien hat, hat der frijwat mytefoarming om it hynder hinne plakfûn, dy't lykop gien is mei it útwaaksen fan 'e leginde fan Aleksander de Grutte. Al rillegau waard ferteld dat Aleksander en Bûsefalus tagelyk berne wiene, en guon lettere ferzjes fan 'e Aleksanderroman beweare ek dat se tagelyk stoaren. Neitiid ûntstie der in soarte fan kultus om 'e gouden hearsker en syn hynder hinne, en waard it hawwen fan in favoryt hynder in suver ûnmisber attribút fan in grut feroverder.
Julius Caesar hie bgl. in hynder dat er boppe alle oaren wurdearre. De eksintrike en moardsuchtige Romeinske keizer Kaligula wie alhiel sljocht mei syn hynder Insitatus, dêr't er jierdeisfeesten foar hold en dat er beried wylst er it boarstkuras fan Aleksander de Grutte droech. Hy wie sels fan doel om it bist ta konsul te beneamen. En ek Napoleon griep mei de behanneling fan syn hynst Marengo noch op 'e leginde fan Aleksander en Bûsefalus werom.
Yn 'e biografyske film Alexander, út 2004, waard Bûsefalus spile troch in Frysk hynder, en sadwaande is dat no it byld dat de measte minsken fan him foar de geast stiet. It is lykwols ûnwierskynlik dat Bûsefalus der krekt sa útseach, yn it foarste plak om't it Fryske hynsteras yn Noardwest-Jeropa ûntstie mei net folle ynbring fan Súdjeropeeske hynders, en twad om't it Fryske hynder him pas yn 'e trettjinde iuw n.Kr. ûntjoech.
Joazef en Asnat
Joazef en Asnat is in religieus geskrift, nau besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel, dat hjoed de dei troch alle joadske streamings en it hiele kristendom as apokryf beskôge wurdt, al hat it yn 'e iere tradysje al ta de kanon fan 'e Etiopysk-Otterdokse Tsjerke heart. It is in útwreiding fan 'e passaazjes yn it bibelboek Genesis wêryn't fernijd wurdt dat Joazef, de soan fan 'e aartsfaar Jakob, trout mei de Egyptyske Asnat, de dochter fan Potifeara.
Skriuwer en oarsprong
De skriuwer fan Joazef en Asnat is anonym en de saakkundigen binne it der net iens oer wannear't dizze tekst datearre wurde moat; yn 'e regel wurdt tocht oan 'e snuorje fan 'e earste iuw f.Kr. oant de twadde iuw n.Kr., mar guon wolle hawwe dat it út fjirde of fyfde iuw komt. Men kin ek net mei wissichheid sizze oft it (oarspronklik) in joadsk of in kristlik wurk wie, al tinke de measten dat in joadske oarsprong it meast foar de hân leit. In minderheid, foar in grut part deselden dy't de lettere datearring ferdigenje, sjocht it earder as in kristlike tekst.
Oerlevering
De ierst oerlevere ferzje is in Syrysk manuskript út 'e sechsde iuw, en teffens besteane der iere Grykske, Latynske, Armeenske en Aldtsjerkeslavyske hânskriften. It geskrift is boppedat oerlevere yn in langere en in koartere ferzje, wat in protte diskusje (mar gjin konklúzje) opsmiten hat oer hokker fan beiden oft âlder is. Ornaris giet men derfan út dat it oarspronklik yn it Gryksk skreaun wie. De titel Joazef en Asnat is in modernenien; de manuskripten hawwe bombidige titels as: De Skiednis fan Joazef de Rjochtfeardige en Asnat Syn Wiif; De Bycht en it Gebed fan Asnat, de Dochter fan Potifeara, de Preester en It Streksume Ferhaal Oangeande it Nôtjaan fan Joazef, de Folslein Oprjochte, en Oangeande Asnat en Hoe't God Harren Feriene.
Eftergrûn
Joazef en Asnat is in ferhaal dat fuortbordueret op in twatal passaazjes yn it bibelboek Genesis. Om 'e foarskiednis yn it koart te sketsen: God hie it lân Kanaän oan 'e aartsfaar Abraham en syn neiteam jûn. Abraham syn pakesizzer Jakob, ek ien fan 'e aartsfaars, hie tolve soannen, wêrfan't Joazef, de op ien nei jongste, him it leafst wie. Dêrfandinne dat syn bruorren dochs al oergeunstich op him wiene, mar mei syn waanwiis hâlden en dragen helle er harren hielendal it bloed ûnder de neilen wei. Doe't se der de kâns ta seagen, griepen se him dêrom en ferkochten him as slaaf oan in foarbykommende karafaan. Har heit makken se wiis dat er fan 'e wylde bisten opfretten wie. De slavekarafaan brocht Joazef nei Egypte ta, dêr't er it nei in stikmannich aventoeren op wûnderlike wize ta ûnderkening brocht, wêrmei't er nei de fararo de machtichste man fan it lân waard. Dat kaam moai út, want krekt doe briek der yn Kanaän in hongersneed út, en Joazef wie yn 'e posysje om syn famylje dy minne tiid troch te helpen en úteinlik sels om har yn Egypte asyl oan te bieden.
Wat Joazef en Asnat oanbelanget, stiet yn Gen. 41:45 (yn 'e Nije Fryske Bibeloersetting): "En Farao joech Joazef de namme: Safnat Paneäch en hy joech him Asnat, de dochter fan Potifeara, de pryster fan On, as frou. En Joazef teach derop út, hiel Egypte troch." Yn Gen. 41:50-52 stiet fierders noch: "Ear't der in hongerjier oanbrutsen wie, krige Joazef twa soannen dy't Asnat, de dochter fan Potifeara, de pryster fan On, him skonk. En Joazef neamde de âldste Manasse, want, sei er, God hat my al myn muoite en myn hiele heite hûs ferjitte litten. En de twadde neamde er Efraïm, want, sei er, God hat my fruchtber makke yn it lân fan myn ellinde."
Mear ynformaasje jout de Bibel net oer Asnat of har houlik mei Joazef. It ferhaal ropt sa mear fragen op as dat it antwurden ferskaft. Want wêrom soe in oprjochte ôfstammeling fan Abraham trouwe mei de dochter fan in heidensk preester, en hoe koe it rjochtfeardige wurde dat twa fan 'e tolve stammen fan Israel (Manasse en Efraïm dus) fuortkamen út in houlik mei in net-joadske frou wylst sokke houliken feitlik ferbean wiene ûnder de Wet fan Mozes? De skriuwer fan Joazef en Asnat hat dy lakune blykber opfolje wollen.
Ynhâld
Joazef en Asnat bestiet út 29 haadstikken, wêryn't ferteld wurdt hoe't Asnat, in jongfaam dy't al withoefolle weardige houlikskandidaten ôfwiisd hat, fereale rekket op Joazef as dy yn syn hoedanichheid fan ûnderkening fan Egypte har heit besiket. As Joazef tante wurdt oer in mooglik houlik, wiist hy har lykwols ôf om't hja in heidinne is.
Asnat slút harsels dan op yn har toer. Se toant berou oer har ôfgoadetsjinst, bychtet yn gebed har sûnden op en jout har oer oan 'e God fan Joazef. Ta beskie ferskynt der oan har in ingel, dy't har derfan bewissiget dat har gebedens ferheard binne. Der folget in nuveraardich en wiidweidich ritueel, wêrby't de ingel, om har dieleftich te meitsjen oan it libben nei de dea, in magyske hunichskiif mei har dielt, dêr't it teken fan it krús yn kurven is (it is ûndúdlik oft dit in kristlike ferwizing is of net). Fanwegen de hunichskiif wurdt Asnat omjûn troch in swaarm bijen, wêrfan't party deagiet en oaren weromkeare nei de himel (de betsjutting fan dizze passaazje is ûnwis, mar soe tsjutte kinne op 'e inisjaasjeriten fan ien fan 'e mystearjegodstsjinsten). Neitiid sjocht Joazef Asnat wól as in akseptabele houlikspartner; hja trouwe en krije twa soannen, Manasse en Efraïm, sa't yn Genesis beskreaun stiet.
De lêste haadstikken fertelle hoe't de soan fan 'e farao, dy't sels fereale wie op Asnat, besiket om har tsjin har wil te skaken, en Joazef syn healbruorren Dan en Gad oerhellet om dêrby foar him te hantlangjen en mei-iens Joazef út 'e ljochten te helpen. It snoade plan wurdt lykwols feridele troch Joazef syn folle broer Benjamin. De soan fan 'e farao rekket deadlik ferwûne, mar Asnat en Joazef ferjouwe Dan en Gad foar harren belutsenens by dizze mislike streek. (De fijânskip tusken Joazef en Dan en Gad wurdt yn 'e kanonike geskriften nearne wat fan sein — al komt it wol werom yn 'e krektlyk apokrife Testaminten fan de Tolve Aartsfaars — en it ûndúdlik wêrom't de skriuwer fan Joazef en Asnat krekt harren fan al Joazef syn healbruorren in moardoanslach op 'e lea skood, of it moat wêze dat er in persoanlike wrok tsjin 'e stammen Dan en Gad koestere.) It boek einiget mei in soarte fan "en se libben noch lang en gelokkich" as Joazef en Asnat it deistich regear oer Egypte op har nimme.
Saint Louis
"Saint Louis", "Saint-Louis" of "St. Louis" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Us-Leaffrouwetsjerke (Kopenhagen)
thumb|De Us Leaffrouw-tsjerke fan Kopenhagen thumb|upright|links|De brân fan de tsjerke nei de Ingelske besjitting yn 1807 thumb|links|Byld fan de Segenjende Kristus De Us-Leaffrouwetsjerke (Deensk: Vor Frue Kirke) is in yn klassisistyske styl boude tsjerke yn 'e Deenske haadstêd Kopenhagen. De tsjerke is in biskopstsjerke en stiet dêrom ek ûnder de namme Dom van Kopenhagen bekend. De hjoeddeiske tsjerke hat sûnt de midsiuwen meardere foargongers hân, dy't jimmeroan wer ferwoastge waarden.
Reformaasje
Mei de Kryst yn 1530 bestoarmen in mannichte lju de tsjerke, dat men foar in bastion fan it katolisisme hold. In grut part fan it tsjerkebesit waard doe fernield. In pear jier letter waard it oant dan ta roomske gebou yn in lutherske tsjerke feroare. By de grutte stedsbrân fan Kopenhagen yn 1728 baarnde ek de Leaffrouwetsjerke finaal ôf. Yn tsien jier tiid waar de tjerke wer opboud, mar in lang libben wie foar de nije tsjerke net weilein. Yn de Napoleontyske oarloggen beskeaten de Britten Kopenhagen en hja brûkten de hege toer fan de tsjerke as oriïntaasjepunt. Yn 'e nacht fan 5 septimber 1807 rekke in foltreffer de toer, dy't al baarnende op it tsjerkeskip stoartte en sa de hiele tsjerke yn ljochte lôge sette.
De hjoeddeiske tsjerke
Denemark siet nei de kriich op swart sied; jild foar de nijbou fan tsjerken wie der hast net en der wie boppedat in tekoart oan boumaterjaal. Nettsjinsteande dat naam men it beslút om foar it ûntwerp fan de nasjonale tsjerke fan Denemark de meast foaroansteande arsjitekt fan it lân, Christian Frederik Hansen, te freegjen. Der kaam gjin rekonstruksje fan it âlde gebou yn de tradisjonele foarmen, mar in folslein nij ûntwerp yn klassisistyske styl. Oan Bertel Thorvaldsen, in ynternasjonaal bekende byldhouwer, waard de opdracht jûn om de bylden foar de tsjerke te meitsjen. De Leaffrouwetsjerke wie de earste tsjerke dy 't nei de oarloch wer opboud waard. Yn 1817 lei kening Frederik VI de earste stien en mei Pinkster 1829 kaam de bou yn safier ree, dat it brûkt wurde koe foar tsjinsten.
Yn ferbân mei de opdieling fan it bisdom Seeland in 1924 krige de tsjerke doe har status as de dom van Kopenhagen werom.
Waalske Tsjerke (Swol)
De Waalske Tsjerke is in letgoatysk ryksmonumint yn de Oeriselske haadstêd Swol. De protestanske mienskip fan de Waalske Tsjerke is in lytse mienskip en tsjintwurdich wurdt de tsjerke ek foar kulturele manifestaasjes brûkt. Ienris yn de twa wiken wurdt der lykwols noch jimmeroan in Frânsktalige tsjinst holden. Foar minsken dy't it Frânsk minder goed machtich binne wurdt de preek yn it Nederlânsk op skrift jûn.
Westerwaldkreis
Westerwaldkreis is in lânkring yn it Dútske bûnslân Rynlân-Palts. Westerwaldkreis leit tusken Keulen en Bonn en de metropoalregio Frankfurt Ryn-Main. It bestjoerssintrum is de stêd Montabaur, de wat ynwennertal oanbelanget grutste stêd fan de lânkring. De lânkring ûnstie yn 1974 yn it ramt fan de bestjoerlike weryndieling fan Rynlân-Palts troch it gearfoegjen fan de eardere lânkringen Unterwesterwaldkreis en Oberwesterwaldkreis.
Waalske Tsjerke (Swol)
Skiednis
Oarspronklik wie de hjoeddeiske Waalske Tsjerke in yn 1504 boude kapel fan in oan it ein fan de 14e iuw stifte nonnekleaster.
Nei't yn 1685 in twadde weach hugenoaten út Frankryk nei Nederlân flechte, stiften hja ek yn Swol in tsjerklike gemeente. Foar it fieren fan tsjerketsjinsten waard harren de kapel fan it eardere kleaster ta beskikking steld. De earste dûmny fan de Waalske mienskip dy't oansteld waard yn Swol wie de hugenoat Philippe Bech út Saint-Marcellin yn de Dauphiné yn it súdeasten fan Frankryk. Yn de 18e en 19e iuw naam it tal leden fan de mienskip stadichoan ta. Njonken hugenoaten waarden ek ynwenners fan Swol lid fan de mienskip, om't hja niget hiene oan de Frânske taal. Grut hat de gemeente lykwols nea west. thumb|200px|left|Oargel
Beskriuwing
De kapel is in goatysk gebou mei ien skip en een mearsidige ôfsluting. Njonken de foargevel is in treptuorke. `
Oargel
It oargel yn de tsjerke is oarspronklik ôfkomstich út de Grinzer Dominikustsjerke oan de Carolieweg en waard troch Johannes Wilhelmus Timpe yn 1820 boud. Tweintich jier letter ferhûze it oargel nei de Waalske Tsjerke yn Swol. Oan it ein fan de 19e iuw waard it oargel fergrutte en yn de rin fan de 20e iuw fûnen der meardere lytse wizigings oan it instrumint plak.
Foar it lêst waard it oargel yn 2015 restaurearre troch de oargelmakkerij Reil út Heerde.
Nijfûnlânske beamotter
De Nijfûnlânske beamotter (wittenskiplike namme: Martes americana atrata), is in sûchdier út it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora), de famylje fan 'e martereftigen (Mustelidae) en it skaai fan 'e marters (Martes), dat inkeld en allinne foarkomt op it Kanadeeske eilân Nijfûnlân. It is in genetysk ûnderskate ûndersoarte fan 'e Amerikaanske marter (Martes americana), dy't 7.000 jier lyn isolearre rekke is fan 'e haadpopulaasje. De Nijfûnlânske beamotter wurdt beskôge as in bedrige bistesoarte en hat al sûnt 1934 in beskerme status, hoewol't de populaasje noch altyd ôfnimt.
Fersprieding
De fersprieding fan 'e Nijfûnlânske beamotter is beheind ta it Kanadeeske eilân Nijfûnlân, dat it súdlike part fan 'e provinsje Nijfûnlân en Labrador foarmet. Op Nijfûnlân beslacht it areaal fan 'e Nijfûnlânske beamotter no sa'n 13.000 km², meast yn it westlike diel fan it eilân, benammen yn 'e krite fan Little Grand Lake.
Uterlike skaaimerken
De Nijfûnlânske beamotter hat trochinoar in kop-romplingte fan 55–75 sm, mei in sturtlingte fan 27–37 sm en in gewicht fan trochinoar 0,8 kg foar wyfkes en 1,3 kg foar mantsjes. Dêrmei is er justjes grutter, mar neat swierder as de Amerikaanske marter fan it fêstelân fan Noard-Amearika. Nijfûnlânske beamotters hawwe in dûnkerbrune pels mei in giele oant oranje bef oer de kiel en it boarst.
Biotoop
Krekt as de Amerikaanske marter libbet de Nijfûnlânske beamotter yn wâldbiotopen, al is er dêrby minder sinnich as syn fêstelânske wjergader. Saakkundigen binne fan betinken dat de Nijfûnlânske beamotter it produkt is fan adaptaasje oan in krite mei in lege tichtheid fan proaidieren en in hege graad fan fragmintaasje fan it wâldlan. Hy komt foar yn sawol nullewâld as mingd wâld, mar jout dêrby de foarkar oan bosken dy't teminsten 60 jier âld binne, mei't yn jonge oanplant gjin holle beammen en oar dead hout foarkomme dat er brûke kin as skûlplak.
Hâlden en dragen
Nijfûnlânske beamotters hawwe in territoarium dat foar de mantsjes trochinoar 29,5 km² bedraacht en foar de wyfkes yn trochsneed 15,2 km². Dat is in stik grutter as de territoaria dy't de measte Amerikaanske marters op it fêstelân ûnderhâlde. De redens foar dat ferskil binne de gruttere lichemsgrutte fan 'e Nijfûnlânske beamotter en de legere tichtheid fan proaidieren op Nijfûnlân. De territoaria fan mantsjes en wyfkes en ek fan wyfkes ûnderling kinne inoar oerlaapje, mar dy fan mantsjes ûnderling dogge dat net. De territoaria wurde ôfset mei geurflaggen dy't oanbrocht wurde mei de anaalklieren sawol as troch te urinearjen.
De peartiid fynt by de Nijfûnlânske beamotter plak tusken begjin juny en begjin augustus. Under dy perioade bestiet der mear kontakt tusken de ornaris solitêr libjende mantsjes en wyfkes, mar toane de wyfkes ûnderling folle mear agresje foarinoar. De wyfkes lykje it foartou te nimmen ta de eigentlike pearing, wêrfan't sy de tiid en de doer bepale. Trochdat de Nijfûnlânske beamotter in ferlingde draachtiid ken, wurdt de ymplantaasje fan it embryo opkeard oant de ein fan 'e winter, wêrnei't de wiere draachtiid likernôch in moanne duorret.
Yn dy tiid makket it wyfke in hoale om yn te befallen, faak yn holle beammen, ûnder beamwoartels, beamstobben of rotsen. Dêrnei smyt se om begjin april hinne in nêst fan 1–5 bline en keale jongen, dy't mei likernôch 42 dagen ôfwûn wurde en har mei 50 dagen foar it earst út 'e hoale weagje. Oan 'e ein fan 'e simmer ferlitte de healwoeksen jongen de mem, mar se binne pas mei 15 moannen geslachtsryp.
Westerwaldkreis
Geografy
It distrikt is fan noard nei súd maksimaal 44 en fan west nei east maksimaal 40 kilometer breed. De heechste berch is de Fuchskaute mei in hichte fan 657 meter. It leechste punt is 150 meter boppe seenivo en leit yn de delte fan de Gelbach ûnder Dies, in Ortsteil fan Gackenbach.
Mei de klok mei grinzget de Westerwaldkreis begjinnend yn it noardeasten oan de kring Siegen-Wittgenstein (yn Noardryn-Westfalen), oan de kring Lahn-Dill en de lânkring Limburg-Weilburg (alle twa yn Hessen) en de kring Rhein-Lahn, de kringfrije stêd Koblenz en de lânkringen Mayen-Koblenz, Neuwied en Altenkirchen (allegear yn Rynlân-Palts).
Nijfûnlânske beamotter
Natuerlike fijannen
De wichtichste natuerlike fijân fan 'e Nijfûnlânske beamotter is de foks (Vulpes vulpes), mei't gruttere rôfdieren (lykas lynksen, wolven en bearen) op Nijfûnlân net foarkomme.
Status
Fanwegen de ûnregulearre roaiïng fan 'e Nijfûnlânske bosken yn 'e tweintichste iuw is it wâldgebiet op it eilân no fragmintearre en foar in grut part jonger as 60 jier, wat de gaadlikens fan sok wâldlân foar de Nijfûnlânske beamotter beheind makket. Sûnt de njoggentjinde iuw is de populaasje fan 'e Nijfûnlânske beamotter sadwaande sterk efterút gien. Yn 1934 krige it bist foar it earst in beskerme status.
Yn 1986 waard de totale populaasje fan 'e Nijfûnlânske beamotter rûsd op 630 oant 875 eksimplaren. It Komitee oangeande de Status fan Bedrige Fauna yn Kanada (COSEWIC) joech de Nijfûnlânske beamotter dêrom dat jiers de status fan bedrige bistesoarte. Nettsjinsteande dat wie de populaasje yn 1995 tebekrûn oant likernôch 300 eksimplaren, wat ûnder biologen soarch oer de mooglikheid fan yntylt oprôp. Yn 2007 waard skatten dat der 286 oant 556 folwoeksen Nijfûnlânske beamotters wiene, ferdield oer fiif subpopulaasjes dy't troch de fersnipeling fan 'e Nijfûnlânske wâlden gjin kontakt mei-inoar hiene. It fokken fan Nijfûnlânske beamotters yn finzenskip keallet tige dreech yn ferbân mei de aparte fuortplantingssyklus. Dochs waarden der yn 1999 fjouwer yn finzenskip berne eksimplaren útset yn it Nasjonaal Park Terra Nova.
American Book Award
De American Book Award is in Amerikaanske literatuerpriis dy't op jierlikse basis útrikt wurdt oan in stikmannich auteurs foar in 'treflike literêre prestaasje', sûnder rekken te hâlden mei ras, sekse, etnisiteit of sjenre.
Under de skriuwers dy't de priis alris wûnen, binne Isabel Allende, James Welch, Miles Davis en Joy Harjo. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Naoki Soma
(19 july 1971) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Kashima Antlers, Tokyo Verdy en Kawasaki Frontale. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it King Fahd Cup 1995, it Aziatysk kampioenskip 1996, it Wrâldkampioenskip 1998 en it Copa América 1999.
Jacques d'Arthois
thumb|250px|Lânskip mei in kastiel en persoanen, Jacques d'Arthois Jacques d'Arthois (Brussel, 1613 - dêre, 1686) wie in Flaamsk lânskipsskilder út de baroktiid.
D'Arthois waard yn 1625 learling fan Jan Mertens en waard yn 1634 lid fan it Sint-Lucasgilde fan Brussel. Hy ûntjoech him mei Lucas Achtschellinck en Lodewijk de Vadder (de saneamde Zoniënwoudskilders) ta de meast foaroansteande lânskipsskilders fan dy tiid. Hy wurke gear mei David Teniers de Jonge dy't meastal de persoanen yn de skilderijen foar syn rekken naam, en mei Gaspar de Crayer. Tekenjend foar D'Arthois binne de krêftige, wat rûge pinsielstreken yn syn wurk.
D'Arthois wurke ek foar de Brusselske wandtapytfabrikanten. Yn 1655 waard er beneamd ta tapytûntwerper fan Brussel.
Museums
Wurk fan Jacques d'Arthois is te finen yn de neifolgjende musea:
Völckerdorp
Völckerdorp is in doarp yn de gemeente Reimerswiel, yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarp hat sa'n 100 ynwenners.
Shoichi Yokoi
Shōichi Yokoi (31 maart, 1915 – 22 septimber, 1997) wie in Japansk sersjant yn it Ymperialistyske Japanske Leger yn de tiid fan de Twadde Wrâldkriich. Hy wie ien fan de lêste trije minsken dy’t harren oerjoegen nei de ein fan de kriich yn 1945.
Yokoi waard berne yn Saori. Hy wie in learling kleanmakker oant hy op roppen waard foar it leger yn 1941.
Oarlochsjierren
thumb|left|De grot dêr't Yokoi him 28 jier lang yn ferstoppe hâlden hat
Yokoi moast yn tsjinst yn it Ymperialistyske Japanske Leger yn 1941. Earst siet hy by de 29e Ynfantery Difyzje yn Manchukuo (1941-1943). Yn 1943, waard hy oerbrocht nei de 38e Rezjimint op de Marianen. Hy arrivearre op Gûam yn febrewaris 1943. Doe’t it Amearikaanske leger it eilân oermastere yn de Slach om Gûam, gie Yokoi op de flecht. He huld him ferstoppe oant yn 1972.
Om te oerlibjen jage Yokoi benammen nachts en brûkte hy in soad ynlânske planten om klean fan te meitsje. Ek makke hy bêden en ark fan de planten, dy’t hy goed ferstoppe yn syn grot.
De ein
Op de jûn fan 24 jannewaris 1972 waard Yokoi ûntdutsen yn it bosk. Hy waard fûn troch Jesus Dueñas en Manuel De Gracia, twa lokalen dy’t harren garnalefallen kontrolearje woenen dy’t oan in rivier by Talofofo leinen. Se mienden earst dat Yokoi ien út it doarp wie, mar se ferrasten en oermasteren him, wêrnei se him it bosk útsetten.
“It is mei in soad skamte dat ik libbend werom kom,” spruts hy doe’t der werom wie yn Japan. De sin waard letter in ferneamde siswize yn it Japansk.
It slagge Yokoi 28 jier lang te oerlibjen yn in ûndergrûnsk hol yn it bosk. Hy wie benaud om der út te kommen, sels doe’t hy pamfletten fûn mei dêrop it berjocht dat de oarloch oer wie.
Lettere libben
Nei in grutte mediatoer yn Japan, troude Yokoi en kaam hy te wenje yn de omkriten dêr’t hy earder ek wenne hie yn Japan. Yokoi waard in tige ferneamd en populêr telefyzjepersoan en in foarman fan it sobere libben. Hy waard dokumintearre yn 1977 yn de dokumintêre Yokoi and his Twente-Eight Years of Secret Life on Guam. Hy soe in bedrach fan likernôch €200 krije en in lyts pensjoen.
Yn 1991 moete hy keizer Akihito. Hy seach de moeting as de grutste ear foar it earjen fan syn libben.
Yoko stoar yn 1997 oan in hertoanfal doe’t hy 82 wie. Hy waard begroeven op in tsjerkhôf yn Nagoya, ûnder in grêfstien dy’t al yn 1955 troch syn mem útsocht wie.
List fan planetoïden 76601-76700
Dit is in list fan planetoïden 76601-76700.
List fan planetoïden 71001-71100
Dit is in list fan planetoïden 71001-71100.
Wiete dream
In wiete dream (of yn medysk jargon in nachtlike emisje) is in spontaan orgasme yn jins sliep, dat gauris mank giet mei of feroarsake wurdt troch libbene seksueel tinte dreamen. Hoewol't wiete dreamen oer it algemien meastal inkeld mei manlju assosjearre wurde, kin it ek froulju oerkomme. De oantsjutting 'wiet' ferwiist nei de siedútstoarting by manlju of ôfskieding fan faginaal focht by froulju. Wiete dreamen binne it algemienst yn 'e puberteit en oan it begjin fan 'e folwoeksenens, mar komme soms ek dêrnei noch foar. Men kin fan in wiete dream wekker wurde of der gewoan trochhinne sliepe.
Joadsk Begraafplak (Bingen am Rhein)
It Joadsk Begraafplak (Dútsk: Jüdische Friedhof) yn Bingen am Rhein is ien fan de grutste joadske begraafplakken yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It begraafplak is in beskermd monumint. It begraafplak leit oan de foet fan de Rupertsberg boppe it algemiene begraafplak.
Skiednis
De joaden fan Bingen begroeven oant yn de twadde helte fan de 16e iuw harren deaden yn Mainz. Doe waard it begraafplak yn Bingen oanlein en neffens it yn 1789 opstelde Memorbuch fan de gemeente waard yn 1562 foar it earst immen op it nije begraafplak begroeven. It âldste diel fan it begraafplak leit yn it eastlike diel fan it 265 meter lange begraafplak. Ek oare joadske gemeenten om Bingen hinne makken gebrûk fan it begraafplak. Yn de rin fan de tiid moast der jimmeroan wer útwreide wurde. Nei alle gedachten waard it âldste diel, dêr't noch 610 stiennen steane, teminsten ienris romme en op 'e nij yn gebrûk nommen.
De hjoeddeiske tagong leit tusken it eastlike âldere diel en it westlike nijere diel yn, dat yn yn 1856 oanlein waard. Yn de súdwestlike hoeke fan it begraafplak leit sûnt 1872 it diel foar de otterdokse joadske gemeente, dat oant 1925 mei in muorre skieden wie fan de rest fan it begraafplak.
It begraafplak waard ek yn de tiid fan it nasjonaal-sosjalisme net ferneatige. Mei mear as tûzen grêfstiennen is it ien fan de grutste begraafplakken fan Rynlân-Palts. De âldste stien datearret fan 1602.
Driuwdong
thumb|Dongjarre yn in dongsilo thumb|In jarretank mei in seadebedonger Driuwdong of dongjarre is in mingsel fan wetter en jarre, dy't op syn bart in mingsel fan urine en dong fan bisten is. Eartiids waard rûge dong op in rûchskerne opslein en ôfskaat fan jarre dy't yn in jarrekelder opslein waard. Om wurk te besparjen waard oergien op it opslaan fan dong yn in jarreput. De bisten rinne yn in stâl mei rusters of in tichte flier. By in rusterflier falt de dong troch rusterskreven yn de jarreput en by in tichte flier wurdt de dong mei in, gauris automatyske, dongskower yn de put skood troch in gat oan de ein fan de stâl. Om't buorkerijen fierder modernisearren, dêr't wetter, dat brûkt waard foar it spillen en himmeljen fan bygelyks de molktanklokaal, molkput en molkreauwen, ek yn de jarreput telâne. Dat wetter waard dus mingd mei de jarre. Troch de strangere regeljouwing yn Nederlân omtrint dong, dêr't it boeren ferbean is yn de wintermoannen dong út te riden, wurdt dongjarre gauris opslein yn in dongsilo. Sûnt 2006 is der nije regeljouwing foar it opslaan fan de dong en it oanbringen fan dongjarre op it lân. Op gerslân moat dongjarre mei ynjekteur oanbrocht wurde. Op boulân moat dongjarre mei in boulânynjekteur útriden wurde. Foarhinne koe it noch sûnder ynjekteur dien wurde, dêr't it daliks ûnderwurke wurde moast.
Fort
In fort (fan it Latynske fortis, "sterk") is in militêr bouwurk of kampemint dat ynrjochte is om in garnizoen te herbergjen en sa makke is dat it gaadlik is om te ferdigenjen tsjin oanfallen troch de fijân. In fort is ornaris foarsjoen fan muorren, in palissade, wallen, greften en/of tuorren. It is by definysje in selsstannige, slettene en oan alle kanten ferdigenbere militêr fêsting. Ien fort kin ek bestean út ferskate, mei-inoar ferbûne fersterkings, lykas bunkers of kazematten. It ferneamde Belgyske Fort Eben-Emael, by Luik, is bygelyks opboud út santjin ûnderling ferbûne fortifikaasjes. Forten kinne ek yn in ring om in stêd hinne oanlein wêze; yn sokke gefallen sprekt men faak fan in 'gurdle' of in 'stelling'. Foarbylden binne de Stelling fan Amsterdam, de Stelling fan Antwerpen en de Fortegurdle fan Luik.