cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eeth Koth
Nabookrisis
Koth ûntjout him ta in foaroansteand lid fan 'e Oarder en wurdt om 40 f.Sl.Y. beneamd yn 'e Hege Jedi Ried, it bestjoersorgaan fan 'e Oarder. Dêr tsjinnet er noch as yn 32 f.Sl.Y. de Nabookrisis útbrekt. Koth is behelle yn 'e rieplachtings fan 'e Hege Jedi Ried oer de krisis sels, mar ek oer it wer opdûken fan 'e Sith, de âlde aartsfijannen fan 'e Jedi, fan wa't oannommen waard dat se tûzenen jierren lyn al útrûge wiene.
Koth is fierders oanwêzich as master Qui-Gon Jinn de njoggenjierrige Anakin Skywalker foar de Ried bringt, dy't sa sterk yn de Krêft is dat Qui-Gon derfan oertsjûge rekke is dat er de Utkarde is dêr't de oerâlde profesijen fan 'e Jedi gewach fan meitsje. De oare leden fan 'e Ried binne it deroer iens dat in leeftyd fan njoggen jier fierstente let is om noch oan in oplieding ta Jedi te begjinnen. Om't Koth sels syn oplieding op 'e ûngewoan lette leeftyd fan fjouwer jier úteinset is, stiet er mear iepen foar it pleidoai fan Qui-Gon as de oare leden, mar hy wurdt oerstimd.
Nei it ferstjerren fan Qui-Gon yn 'e Slach om Naboo by in konfrontaasje mei de Sith Darth Maul, kundiget Qui-Gon syn eardere padawan Obi-Wan Kenobi oan dat er hoe dan ek gehoar jaan sil oan 'e lêste wurden fan syn âlde master, dy't him dêrmei frege hat om Anakin ta Jedi te trainen. Koth hat minder muoite as de oare leden fan 'e Hege Jedi Ried om him dêrby del te lizzen. Hy reizget mei û.o. Yoda en Mace Windu nei Naboo, dêr't er oanwêzich is by de kremaasje fan Qui-Gon Jinn en de oerwinningsparade yn 'e haadstêd Theed.
Kloane-oarloggen
Wannear't yn 22 f.Sl.Y. de Separatistyske Krisis útbrekt, wêryn't de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels him besiket ôf te skieden fan 'e Galaktyske Republyk, is Koth noch altyd lid fan 'e Hege Jedi Ried. Hy is ien fan 'e Jedi-masters dy't mei Mace Windu nei de planeet Geonosis reizgje om Obi-Wan Kenobi, Anakin Skywalker en senator Padmé Amidala te rêden, dy't dêre troch de Sith greve Dooku ta de deastraf feroardiele binne. Koth oerlibbet de Earste Slach om Geonosis en wurdt in generaal yn it Grutte Leger fan 'e Republyk, dat bestiet út 'e kloansoldaten dy't Jedi-master Sifo-Dyas mear as tsien jier earder op Kamino besteld hie.
Ier yn 'e Kloane-oarloggen tsjin 'e separatisten fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels wurdt it flaggeskip fan Koth intere en oermastere troch de separatistyske opperbefelhawwer, de cyborg generaal Grievous en syn MagnaWachten. Nei in yngeand duël mei de ljochtsabel wurdt Koth kriichsfinzen nommen. Grievous ferstjoerd in hologram nei de Hege Jedi Ried wêryn't er Koth martelet, mar it slagget Koth om mei gebearten fan 'e fingers syn lokaasje te oer te bringen, en hy wurdt net lang dêrnei rêden troch Obi-Wan Kenobi, Anakin Skywalker en Adi Gallia.
Koth tsjinnet it grutste part fan 'e Kloane-oarloggen as generaal fan it Grutte Leger fan 'e Republyk en lid fan 'e Hege Jedi Ried, oant er, tsjin 'e ein fan dat konflikt, út syn funksje set wurdt om't er de priis fan 'e oarloch net goedkrije kin mei de ideälen fan 'e Jedi Oarder. Syn sit yn 'e Hege Ried wurdt oernommen troch Aven Kolar, in oare Zabrak fan Iridonia. Koth stapt neitiid desyllúzjonearre út 'e Jedi Oarder en ûntkomt sa yn 19 f.Sl.Y. oan 'e útrûging fan 'e Jedi troch harren eigen kloansoldaten nei't kânselier Palpatine, dy't de boasaardige Sith-master Darth Sidious blykt te wêzen, dêr de yn 'e psyche fan 'e kloanen foarprogrammearre Oarder 66 ta útfurdiget.
Dea
Fiif jier letter, yn 14 f.Sl.Y. is Eeth Koth in preester yn 'e Tsjerke fan 'e Ganthyske Ferljochting. Hy is troud mei in oare Iridoanske Zabrak, in frou dy't Mira hjit, mei wa't er in nijberne poppe hat. De Sith-ridder Darth Vader wit him lang om let op te spoaren mei in trijetal fan 'e ynkwisiteurs fan it Galaktysk Keizerryk. (Dat is in groep Krêftgefoeligen dy't nei yndoktrinaasje troch keizer Palpatine ynset wurdt as Jedi-jagers.) Yn in duël mei de ljochtsabel wurdt Koth troch Vader ferslein en deade. De poppe, dy't krekt as har heit Krêftgefoelich is, wurdt ûntfierd om as ûnderdiel fan it Projekt Risper as ynkwisiteur oplaat te wurden.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
List fan planetoïden 701-800
Dit is in list fan planetoïden 701-800.
Boskwachters
De Boskwachters (Hipparchia) binne in skaai yn de ûnderfamylje fan de Sâneachflinters (Satyrinae).
Eiger
De Eiger (Dútske útspr. [ˈai̭ɡɐ], likernôch: " ai -gah") is in ferneamde berch yn 'e Alpen fan Switserlân, mei in hichte fna 3.967 m. De namme 'Eiger' is Dútsk foar "oger", in minskeslinende reus. De berch waard foar it earst beklommen yn 1858. Sûnt 1935 binne der teminsten 64 berchbeklimmers by in beklimming fan 'e Eiger omkommen.
Geografy
De Eiger, dy't in hichte hat fan 3.967 m, makket diel út fan 'e Berner Alpen, dy't sels wer ta it folle gruttere berchtme fan 'e Alpen hearre. De berch sjocht út oer en heart bestjoerlik ta de gemeenten Grindelwald en Lauterbrunnen yn it Berner Boppelân fan it Switserske kanton Bern, krekt benoarden de wetterskieding mei it kanton Wallis (Frânsk: Valais). De Eiger is de eastlikste top fan in berchrêch dy't fia de Mönch (4.107 m) sa'n 5,6 km nei it súdwesten rint en einiget yn 'e Jungfrau (4.158 m). Mei syn trijen foarmje dy trije bergen ien fan 'e meast ikoanyske fiergesichten fan 'e Switserske Alpen.
Beklimmingsskiednis
De earste súksesfolle beklimming fan 'e Eiger waard foltôge op 11 augustus 1858, doe't de Ierske berchbeklimmer Charles Barrington en de Switserske gidsen Christian Almer en Peter Bohren de top berikten fia de westflank fan 'e berch. De earste frou dy't de top fan 'e Eiger berikte, wie Lucy Walker yn 1864. De noardwand fan 'e Eiger wie de lêste grutte ûnbetwongen berchskeante yn 'e Alpen, en waard foar it earst op 24 july 1938 mei súkses beklommen troch in Dútsk-Eastenrykske ekspedysje besteande út Anderl Heckmair, Ludwig Vörg, Heinrich Harrer en Fritz Kasparek. Sûnt 1935 binne der by beklimmings fan 'e noardwand teminsten 64 berchbeklimmers omkommen. Dat hat derta laat dat de noardwand fan 'e Eiger mei in wurdboarterij ek wol bekend stiet as de Mordwand (Dútsk foar "moardwand").
Spoarline troch de berch hinne
Hoewol't de Eiger inkeld beklommen wurde kin troch profesjonele alpinisten, binne der yn it binnenste fan 'e berch in spoartunnel en twa ynterne spoarstasjons úthoud: Eigerwand (efter de noardwand op 2.864 m) en Eismeer (efter de súdwand op 3.159 m). Beiden meitsje diel út fan 'e Jungfrauspoarline, dy't fan Kleine Scheidegg nei it Jungfraujet rint, tusken de Mönch en de Jungfrau yn. By beide stasjons binne finsters yn 'e rotswand útkappe, sadat de reizgers fan 'e Eiger oer it omlizzende lânskip útsjen kinne. Sûnt 2016 wurdt it Eigerwandstasjon net mear regelmjittich oandien.
Popkultuer
Yn 'e popkultuer is de Eiger benammen bekend fan 'e Hollywood-produksje The Eiger Sanction, in Amerikaanske spionaazjeskriller ûnder rezjy fan Clint Eastwood en mei himsels yn 'e haadrol. Dêryn komt in beklimming fan 'e noardwand fan 'e Eiger foar, dy't op lokaasje op 'e Eiger filme waard. The Eiger Sanction wie de earste film oer in berchbeklimming dy't echt yn 'e bergen opnommen waard; eardere produksjes hiene allegear gebrûk makke fan papier-mâché-bergen yn 'e filmstudio. De filmcrew waard begelaat troch ferskate berchbeklimmers mei gâns ûnderfining, lykas Mike Hoover, Dougal Haston en Hamish MacInnes, mar dochs foel der by de opnamen in deade, te witten de 26-jierre Britske berchbeklimmer David Knowles, dy't ferplettere waard ûnder in loskommen rotsblok.
Willy Corsari
Willy Corsari (pseudonym fan Wilhelmina Angela Douwes-Schmidt) (Sint-Pieters-Jette, Brussel, 26 desimber 1897 – Amstelfean, 11 maaie 1998) wie in Nederlânsk skriuwster fan famkesboeken, romans, detektives (ynspekteur Lund), koarte ferhalen en toanielstikken.
Libben
Dêrnei waard har talint foar skriuwen ûntdutsen; syn waard in populêr auteur dy't in breed publyk wist te berikken. Har earste publikaasjes ferskynden fan 1916 ôf yn tydskriften; yn 1927 kaam har earste boek út. It hichtepunt fan har karriêre brikte hja yn de jierren 50. In oantal fan har boeken waard oerset. Sy sette sels ek wurk fan oaren oer, sa as fan Louis Bromfield en Albert Camus.
Yn 1990 waard se ûnderskieden mei de Oarder fan Oranje-Nassau.
Willy Corsari hat in pear kear troud west en hie in ferhâlding mei (ûnder oaren) Jan Campert. Sy is hûndert jier âld wurden.
Prinsewyk (It Oranjewâld)
De Prinsewyk is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint njonken de Wâldsterdyk tusken it lângoed Oranjestein yn It Oranjewâld en De Knipe. Boppe-oer de Prinsewyk stiet Museum Belvedêre.
Earûlen
thumb|right|200px|Hoarnûle De earûlen (Asio) foarmje in skaai yn de famylje fan de ûlefûgels.
Kening State
Kening State, foarhinne (en noch altyd better) bekend as Grut-Lankum, is in soarchsintrum by de Fryske stêd Frjentsjer. It gebou makket diel út fan 'e eardere buorskip Lankum, oan 'e westkant fan 'e stêd, krekt benoarden de âlde strjitwei nei Harns. Kening State, of Grut-Lankum, sa't it doe noch hiet, wie foarhinne it haadgebou fan it Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer. It is it grutste ryksmonumint fan Fryslân. Dy monumintale status jildt lykwols inkeld foar de bûtenkant fan it gebou; fan it ynterieur is frijwol neat mear oarspronklik.
Skiednis
Grut-Lankum waard yn 'e jierren 1928-1930 oan 'e Boargemaster J. Dijkstrawei boud as nij haadgebou foar it Psychiatrysk Sikehûs Frjentsjer, om't de gebouwen fan dy ynstelling binnen de beboude kom net mear genôch kapasiteit hiene. It kaam yn it plak foar in âldere bûtenpleats mei deselde namme, dy't yn 1901 troch it Psychiatrysk Sikehûs oankocht wie. De earste stien waard lein op 17 oktober 1928, en de offisjele iepening fûn plak op 24 oktober 1930. Yn 'e perioade 1978-1980 waard in útbou oan 'e westlike fleugel tafoege.
Nei't it psychiatrysk sikehûs yn 1997 opgie yn 'e Stichting GGZ Fryslân, bleau Grut-Lankum noch acht jier yn gebrûk as ynstelling foar geastlike sûnenssoarch. Ein 2005 waarden de lêste psychiatryske pasjinten út it gebou ferhuze. Neitiid stie it ferskate jierren leech. Plannen om yn Grut-Lankum keapapparteminten te fêstigjen, sneuvelen yn 2008 doe't de eksploitant, it bedriuw Domus Magnus, him út it projekt weromloek.
Yn 2010 oppenearre de soarchgroep European Care Residences (ECR) him, dy't Grut-Lankum opkocht en ferbouwe liet. Trochdat in ynvestearder him weromloek en it belutsen boubedriuw fallyt gie, lei de ferbouwing ferskate jierren stil. Nei't de Provinsje Fryslân ECR in liening fan €2,5 miljoen ferstrutsen hie boppe-op in rykssubsydzje fan €1 miljoen, koe it wurk yn 2015 ferfette wurde. Der waarden 63 lúkse apparteminten en 7 soarchhotelstudio's yn Grut-Lankum fêstige. It gebou waard yn 2016 yn gebrûk nommen, en krige doe de nije namme Kening State, om't men ornearre dat de namme 'Grut-Lankum' noch altyd tefolle assosjearre waard mei it psychiatrysk sikehûs. In soad Frjentsjerters makken dúdlik dat se it ferlern gean fan 'e âlde namme betreuren.
Lange tiid wie it tal hierders yn Kening State op twa hannen te tellen. Fan begjin 2018 ôf begûn it oan te waaksen oant likernôch tritich, en dy groei hie grutter wêze kind as der gjin twifel oer de takomst fan 'e ynstelling ûntstien wie. Dat kaam om't ECR it finansjeel net mear bolwurkje koe en om him hinne begûn te sjen nei in keaper. Mids juny 2018 waard bekend dat Kening State mei njoggen oare Nederlânske soarchlokaasjes fan ECR per 1 july ferkocht wie oan 'e Blueprint Groep.
Dat bedriuw sei ta dat der yn Kening State mank it personiel gjin ûntslaggen falle soene, en dat de bewenners yn harren apparteminten wenjen bliuwe koene. De Blueprint Groep liet witte him folslein talizze te wollen op it bieden fan goede soarch en it mooglik meitsjen fan noflik wenjen, wylst men fan doel wie en besteegje it ûnderhâld fan 'e gebouwen út. Fierders wie it de bedoeling dat yn Kening State net allinnich mear fêste bewenners komme soene, mar ek dat der âlderen tydlik opfongen wurde soene om op te betterjen nei in medyske yngreep.
Gebou
Kening State is troch de arsjitekten, E. en Th.R. Knevel út Ermelo, ûntwurpen yn in boustyl mei eleminten fan it saaklik ekspresjonisme. Om it gebou hinne leit in wannelpark, dat datearret út 'e 1930-er jierren. De rin fan 'e paden dêre is noch fierhinne itselde as doedestiden. Oan 'e foarside fan it gebou is yn dyselde tiid in grutte fiver oanlein, mei dêromhinne slingerpaden, beammen en strewelleguod. Ek oan 'e efterkant is begroeiïng oanplante fan beammen en strûken, wêrûnder akasia's en ipen.
Puolfeart
De Puolfeart is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint east fan Dronryp fan De Mieden nei it súdliker lizzende Van Harinxmakanaal. It gebiet tsjin it Van Harinxmakaal oan hjit De Puollen.
Kening State
Gebou
It haadgebou fan Kening State leit oan 'e noardkant fan it byhearrende terrein, westlik fan 'e opreed dy't fan 'e Harnzerwei rjocht nei it noarden rint. De foarside fan it gebou stiet nei it noarden ta, dat dy opreed komt it gebou fan efteren benei. Kening State hat in langwerpige, lichtsjes rûngeare foarm, wêrby't de bolle kant de foarside is en holle de efterside. De midden hat fjouwer ferdjippings (ynkl. de souder), wylst de beide fleugels trije ferdjippings omfiemje (ynkl. de souder). It gehiel wurdt oerkape troch in gearstald dak belein mei swarte Hollânske dakpannen.
Puolfeart
De namme Puolfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Poelvaart.
Kening State
Gebou
It middendiel fan Kening State hat in heech fronton, dat beklamme wurdt troch in toogde erker. Dêr is no de haadyngong, mar dat is in fernijing dy't net ta it orizjinele ûntwerp hearde. Oarspronklik wiene der twa yngongen oan 'e beide úteinen fan it middendiel fan it gebou. Lofts en rjochts fan it middendiel binne twa like lange fleugels symmetrysk oanboud, mei elts healwei in grut boublok dat oan sawol foar- as efterkant útstiket. Beide fleugels wurde oan 'e úteinen ôfsletten troch in dwersblok. Oan 'e westfleugel is letter in krúsfoarmich bygebou tafoege, dat troch in L-foarmich boudiel oan it âlde gebou fêstmakke is.
Jouswert
Jouswert is in buorskip yn de gemeente Wymbritseradiel en leit súd fan Wolsum.
Oeneis
De Oeneis binne in skaai yn de famylje fan de Sâneachflinters.
Ulefûgels
300px|thumb|right|Oehoe De ûlefûgels (Strigidae) foarmje ien fan de twa famyljes yn it skift fan de ûle-eftigen. De oare famylje is dy fan de goudûlefûgels.
Ulefûgels hawwe in knobsk lichem, mei in grutte kop mei in koarte haaksnaffel en mei eagen dy't nei foaren sjogge. Ulefûgels komme foar yn hast alle omstannichheden, en mei de skerpe eagen en earen en de stadige, stille flecht binne it typyske nachtjagers. De flecht is lykwols net hielendal lûdleas, om't oars as by goudûlefûgels de wjukken fan ûlefûgels elkoar reitsje by it fleanen.
De famylje hat 23 skaaien. It tal soarten yn dizze famylje is sa'n 230.
Jouke Douwe de Vries
Jouke Douwe De Vries (1971) is in ûnderwiisadviseur by it Taalsintrum Frysk en wennet yn Dokkum. Hy is dêr ien fan de organisators fan it Fryske jeugd-sjongfestival Sjong.
De Vries sjongt sels al fan syn sânde jier ôf. Hy spilet piano fan syn tolfde ôf en begûn doe ek (Ingelske) ferskes te skriuwen. Yn 1986 wûn er yn in talintejacht fan it Ministearje fan Underwiis, Keunsten en Wittenskippen de earste priis. Sûnt 1998 treedt hy wer op, neist piano ek mei gitaar mar benammen yn it Frysk. Tegearre mei Jelle-An Grijpma foarmet er it duo De Vries & Ko. De Vries ferovere in plak yn de finale fan Liet 2009 mei Dyn jas hinget der noch.
Sint-Joariskatedraal (Istanbûl)
De Sint-Joariskatedraal (Gryksk: Καθεδρικός ναός του Αγίου Γεωργίου; Turksk: Aya Yorgi Kilisesi) is de wichtichste eastersk-otterdokse katedraal yn Istanbûl dy't noch altiten yn gebrûk is. Sûnt likernôch 1600 is it de sit fan it troch de primus inter pares bestjoerde Oekumenysk Patriarchaat fan Konstantinopel. De patriarch is de spirituele lieder fan de yn de wrâld likernôch 300 miljoen leden tellende otterdokse mienskip.
De tsjerke is oerdei iepen foar publyk, mar fanwegen de oanhâldende driging fan ekstremistyske oanslaggen binne der strange maatregels foar de feiligens. Benammen pylgers út Grikenlân en oare otterdokske lannen bringe in besite oan de katedraal. Efter de katedraal binne kantoaren fan it patriarchaat en in bibleteek. De tsjerke wie foar de tiid dat it de katedraal fan it patriarchaat wie in kleastertsjerke.
Skiednis
Patrarich Mattéus II (1596–1603) ferhûze yn 1597 it patriarchaat nei it Sint-Joariskleasteryn in stedsdiel, dêr't nei de oermastering fan de stêd troch de Turken de Gryksk-otterdokse mienskip harren nei wenjen setten. Troch ferbouwings en meardere brannen is der net in soad oerbleaun fan it oarspronklike gebou. Yn 1941 waard de tsjerke foar it lêst troch in brân skeind en fanwegen politike redenen duorre it oant 1991 ear't in restauraasje foltôge wie.
Under de meast weardefolle objekten is de partriarchale troan, dy't nei alle gedachten út de fyfte iuw stamt en alle brannen oerlibbe. Ek wurde der in tal seldsume ikoanen en de reliken fan Sint-Gregoarius en Jehannes Krysostomos. Guon fan dy reliken wiene by de Fjirde Krústocht yn 1204 stellen en meinommen nei Rome, maar waarden yn 2004 troch paus Jehannes Paulus II yn 2004 werom jûn.
Oppo Rancisis
Oppo Rancisis (útspr.: [ˈɔpoʊ rænˈsisis], likernôch: " op -poo ren- si sys") is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in Jedi-master fan it bûtenierdske ras fan 'e Thisspiasanen, en teffens in lid fan 'e Hege Jedi Ried, it bestjoer fan 'e Jedi Oarder. Oppo Rancisis waard yntrodusearre yn Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999). It personaazje waard yn dy film en yn it ferfolch Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002) spile troch akteur Jerome St. John Blake.
Komôf
Oppo Rancisis wurdt ferskate iuwen f.Sl.Y. berne as in Thisspiasaan op 'e planeet Thisspias. Hy is de soan fan keninklike âlden en de kroanprins fan 'e Thisspiasaanske monargy. Omreden fan syn oanberne Krêftgefoeligens wurdt er al jong nei de Jedi Timpel, it haadkertier fan 'e Jedi Oarder, op Coruscant ta brocht. Dêr wurdt er as de padawan fan master Yaddle oplaat ta Jedi-ridder. As er folwoeksen is wurdt him de troan fan Thisspias oanbean, mar Rancisis betanket foar de ear en beslút om Jedi-ridder te bliuwen.
Iere jierren as lid fan 'e Hege Jedi Ried
Yn it jier 232 f.Sl.Y. wurdt Rancisis beneamd ta lid fan 'e Hege Jedi Ried, it bestjoersorgaan fan 'e Jedi Oarder, dêr't er yn 'e mande mei Yoda en syn eardere master Yaddle tsjinnet as ien fan 'e âldste leden.
Yn 'e neisleep fan 'e Grutte Hyperromteramp, dy't feroarsake is troch ynfallers dy't harsels de Nihil neame, freget Lina Soh, de kânselier fan 'e Galaktyske Republyk, de Jedi om help by it útrûgjen fan 'e Nihil. Dêr bestiet frijwat wjerstân tsjin yn 'e Hege Jedi Ried, mei't soks in militêre operaasje is en de Jedi gjin militêren binne. Rancisis, dy't riddenearret dat de Jedi dan wol gjin militêren wêze meie, mar yn it ferline dochs wol deeglik yn oarloggen fochten hawwe, is ien fan 'e leden dy't har útsprekke foar stipe oan 'e Republyk. Uteinlik wurdt it foarstel om help te bieden mei ien stim ferskil oannommen.
Nabookrisis
Yn 32 f.Sl.Y., as de Nabookrisis útbrekt, tsjinnet Rancisis noch altyd as lid fan 'e Hege Jedi Ried. Tsjin dy tiid wurdt er mei master Yoda beskôge as ien fan 'e wiiste leden. Rancisis is behelle yn 'e rieplachtings fan 'e Hege Jedi Ried oer de krisis sels, mar ek oer it wer opdûken fan 'e Sith, de âlde aartsfijannen fan 'e Jedi, fan wa't oannommen waard dat se tûzenen jierren lyn al útrûge wiene.
Rancisis is fierders oanwêzich as master Qui-Gon Jinn de njoggenjierrige Anakin Skywalker foar de Ried bringt, dy't sa sterk yn de Krêft is dat Qui-Gon derfan oertsjûge rekke is dat er de Utkarde is dêr't de oerâlde profesijen fan 'e Jedi gewach fan meitsje. De leden fan 'e Ried binne it deroer iens dat in leeftyd fan njoggen jier fierstente let is om noch oan in oplieding ta Jedi te begjinnen, en Yoda wurdt grutte eangst yn 'e jonge gewaar, wat in negative emoasje is. De Ried beslút Qui-Gon syn fersyk om Anakin dochs noch oan 'e Jedi-training begjinne te litten, ôf te wizen.
Nei it ferstjerren fan Qui-Gon yn 'e Slach om Naboo by in konfrontaasje mei de Sith Darth Maul, kundiget Qui-Gon syn eardere padawan Obi-Wan Kenobi oan dat er hoe dan ek gehoar jaan sil oan 'e lêste wurden fan syn âlde master, wêrmei't dyselde him frege hat om Anakin ta Jedi te trainen. De Ried beslút mei tsjinnichheid om dêr tastimming foar te jaan.
Kloane-oarloggen
Wannear't yn 22 f.Sl.Y. de Separatistyske Krisis útbrekt, wêryn't de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels him besiket ôf te skieden fan 'e Galaktyske Republyk, is Rancisis noch altyd lid fan 'e Hege Jedi Ried. Hy nimt net diel oan 'e befrijing fan Obi-Wan Kenobi, Anakin Skywalker en senator Padmé Amidala op 'e planeet Geonosis, dy't liedt ta it útbrekken fan 'e Kloane-oarloggen, mar wurdt letter wol in generaal yn Grutte Leger fan 'e Republyk, dat bestiet út 'e kloansoldaten dy't Jedi-master Sifo-Dyas mear as tsien jier earder op Kamino besteld hie. Rancisis wurd oanwiisd as ferbiningsofsier tusken de Jedi Oarder en it opperbefel fan it Grutte Leger fan 'e Republyk en tsjinnet yn dy hoedanichheid almeast yn it legerhaadkertier op Coruscant.
Oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen nimt Rancisis yn 'e mande mei de Jedi-masters Quinlan Vos en Stass Allie it befel op him oer de troepen fan it Grutte Leger fan 'e Republyk by de blokkade fan Saleucami. Hy is dêr noch as kânselier Palpatine, dy't de boasaardige Sith-master Darth Sidious blykt te wêzen, yn 19 f.Sl.Y. Oarder 66 útfurdiget, ta de útfiering wêrfan't de kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk foarprogrammearre binne. Dat befel hâldt de moard troch de kloanen op harren eigen Jedi-ofsieren yn, in foarfal dat letter bekend wurdt as de Grutte Suvering fan 'e Jedi. De wize Rancisis is ien fan 'e minmachtige Jedi-ridders dy't de kloanen net witte te deadzjen. Hy ûntkomt en dûkt neitiid ûnder. Syn sideplak is sa goed dat it sels de ynkwisiteurs fan it Galaktysk Keizerryk (in groep fan Krêftgefoeligen dy't nei yndoktrinaasje troch keizer Palpatine ynset wurdt as Jedi-jagers), net slagget om him op te spoaren. Der wurdt nea wer wat fan Rancisis fernommen en syn lot is ûnbekend.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Iishal Ljouwert
De Iishal Ljouwert wie in oerdekte keunstiisbaan yn Ljouwert njonken it WTC Expo. Neist in bûtebaan fan 220 meter hie de iishal ek in binnenbaan fan 30 x 60 meter. Dy binnenbaan waardt ûnder oare brûkt troch iishockeyferienings, shorttrackferienings en kurlingklubs út Ljouwert en omkriten.
De iishal fan Ljouwert waardt winterdeis in soad brûkt troch skoallen, iisferienings en partikulieren.
Nijbou
Yn 2015 waard de iishal sletten en sloopt. Datselde jiers waard de Alvestêdehal iepene, mei in nije, gruttere baan. Hjoed de dei steane op it plak fan de iishal in trijetal winkels.
Dag Hammarskjöld
Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (Jönköping, 29 july 1905 - Ndola, 18 septimber 1961) wie in Sweedsk diplomaat. Dag Hammarskjöld wie sekretaris-generaal fan de Feriene Naasjes fan 10 april 1953 oant 18 septimber 1961, doe't hy stoar as gefolch fan in fleantúchûngemak ûnder syn fredesmissy yn Kongo. Hammarskjöld krige yn 1961 postúm de Nobelpriis foar de Frede.
Markstiennen
Yn 1963, nei syn dea, ferskine fan Dag syn hân "Vägmärken", in bondel mystike, tige persoanlike deiboekfragminten, in soartemint testamint, mei aforismen en haiku's, dêr't hy al sûnt syn jeugd oan wurke hie. Hammarskjöld folge dêryn syn eigen iensume, djip en frijsinnige paad dat rûn lâns psalmteksten en Friedrich Nietzsche, fan it evangeelje nei Meister Eckhart, Sweedske dichters oant Hermann Hesse.
Oer Hammarskjöld
In Frysktalige biografy fan Hammarskjöld is skreaun troch Jelle Hendriks Brouwer: Dag Hammarskjöld : strider foar frede, De Terp Ljouwert 1975.
O holle, bloedbedutsen
O holle, bloedbedutsen is in Fryske oersetting fan it Dútske kristlike liet "O Haupt voll Blut und Wunden" (1656).
Tekst
Frysk Lieteboek (1979)
O holle, bloedbedutsen, Fertrutsen fan fertriet. O holle, dy't bestutsen Mei toarnen foar my stiet. O holle',alear sa hearlik, Yn goddelike gloed, En no sa jammerdearlik: Ik bûch en bring myn groet!
Gean 'k ienkear hjir fandinne, Gean Hear net by my wei. Dat'k oer de grêven hinne Noch by Jo wêze mei. Ja, rint it jir om 't lêste, Lit om Jo lêste striid My ienkear by Jo rêste Yn frede foar altiid.
Henry
"Henry" is in manlike, Ingelske foarnamme, fia it Aldfrânsk fan Germaansk komôf.
Germaansk
De namme is ôflaat fan it Germaansk, fan Heimrik. Dat is de kombinaasje fan Heim, wenplak, en rik, foarst of bewâld.
Keningen
"Henry" is de namme fan ferskate Ingelske keningen.
Readtsjerkster Feart
De Readtsjerkster Feart is in feart yn de gemeente Dantumadiel. De feart ferbynt de Eeltsjemar mei Readtsjerk.
Albert Duijntjer
Duijntjer wie ponghâlder fan It Fryske Gea sûnt 1934 en fan it Sint Anthony Gasthûs sûnt 1945. Foarsitter fan de Stichting it Ald Burger Weeshûs yn Ljouwert en sûnt 1955 bestjoerslid fan it bestjoer fan de Ottema-Kingma Stichting.
Readtsjerkster Feart
De namme Readtsjerkster Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Roodkerkervaart.
Rânsleat
De Rânsleat is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint yn De Alde Feanen tusken de Folkertssleat en it gedielte fan De Geau yn De Alde Feanen.
De namme Rânsleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Raamsloot.
Janssenstifting
Janssenstifting (Stellingwerfsk en Nederlânsk: Janssenstichting) is in buorskip yn de gemeente Eaststellingwerf en leit sudwestlik fan Waskemar.
De Janssenstifting is neamd nei de famylje Janssen. Yn 1899 hat de hear Peter Wilhelm Janssen 40 ha. heidegrûn by Waskemar opkocht en dat gebiet ûntgûn.
Raarder Feart
De namme Raarder Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Raardervaart.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1912
De Olympyske Simmerspullen 1912, ek wol de Ve Olympiade neamd, waarden yn 1912 yn Stokholm, Sweden hâlden. De wetterpolokompetysje wie yn in ôfbeakene stik wetter fan de Djurgårdsbrunnsviken
Pseudochazara
De Pseudochazara binne in skaai yn de ûnderfamylje fan de Sâneachflinters.
Calvin Coolidge
thumb|200px|Ingelsktalige fideopresintaasje
Concepción (Sily)
Concepción is in stêd yn Sily oan de rivier Bío-Bío. De stêd hie 261.061 ynwenners (2002) en beslacht 221,6 km2. It plak is nei haadstêd Santiago de Chile, dy't 500 km nei it noarden leit, it wichtichste ekonomysk sintrum fan it lân.
Prinsewyk (Aldeberkeap)
De Prinsewyk (Stellingwerfsk en offisjeel: Preenzewiek) is in wyk yn de gemeente Eaststellingwerf. De feart rint fan Aldeberkeap nei De Tsjonger njonken de Hearrenfeansterwei.
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
Fokje Wiersma
Fokje Wiersma (1977) is in Fryske sjongster út Nymwegen. Se berikte mei Treast de finale fan Liet '91. It jier dêrop stie se wer yn de finale, no mei it trio Mingde Noaten. Hja wûn de earste én de publykspriis mei it liet Jitze. Mingde Noaten bestiet út Fokje Wiersma (sang), Yvonne Sleegers (piano) en Lisette Agelink (saksofoan).
Hessel van der Wal
Van der Wal stapte al rillegau op Nederlânsktalich wurk oer. Hy skreau teksten foar ûnder oare kabaretier Fons Jansen en wurke mei oan it Kabaret Honoloeloe mei Rob van de Meeberg en Henk Alkema. Yn 1965 begûn hy de kabaretgroep Muzemauw. Tegearre mei Jetske Zijlstra rjochte hy it Frysktalige Tidewiis op. Bé Dijkmeijer wie ien fan syn begelieders op de piano. Hessel van der Wal wurke gear mei Clara Rullmann op de fleugel, oan it Frysk-Nederlânske Met Frisse Weemoed, op muzyk fan Martin van Dijk. It programma gie yn 2003 yn premiêre.
Yn febrewaris 2012 ferstoar Van der Wal yn de âldens fan 73 jier oan longkanker.
Koepelbosk
De Koepelbosk is in bosk súdlik fan Aldeberkeap. De bosk is yn it behear fan Steatsboskbehear en is de grutste bosk fan Berkeap.
De Koepelbosk waard, lykas de Molebosk en de Stjerrebosk, tusken 1820 en 1830 oanlein yn opdracht fan de grytman mr. Jan Albert Willinge. Der is doe ek in fiver oanlein. Sûnt 1954 is der ek in hartekamp by de Koepelbosk.
Troch de bosk rinne twa kuierrûtes fan 1 en 3 kilometer lang.
Arsen
thumb|It earder gemeentehûs yn Arsen Arsen is in plak yn de gemeente Fenlo yn Limburch (Nederlân), oan de Maas. By Arsen leit it fierst eastlike punt fan de Maas; dêrwei giet de rivier stadichoan mear nei it westen ta.
Tademastins
thumb|right|De [[pleats Tademastate (1987)]] De Tademastins stie oan de Van Limburg Stirumwei 25, bewesten Kollum, gemeente Kollumerlân. Fan de state is neat werom te finen.
De stins wurdt foar it earst neamd yn 1511 mar sil grif âlder wêze. De stins wurdt oan it begjin fan de 16e iuw bewenne troch Buwe Tadema. Hy wurdt neamd yn 1511 en 1529 , syn erfgenamten yn 1543. Ien fan dy erfgenamten wie Kempo fan Tadema dy't mei Wyts fan Foppinga út Dronryp boaske; in suster fan Bouwe troude yn op Bama yn Kollum. Kempo hie ek yn Kollum sels tunen en hússteden. Yn 1562 fertsjintwurdige hy mei Scipio fan Meckema it doarp Kollum by it protest tsjin it beteljen fan tol op de Scholbalg. Yn maaie 1574 kaam hy noch foar as folmacht fan Eastergoa, mar twa jier letter waard syn frou as widdo fermelden.
Morsekoade
Perioade
Morse krige belangstelling foar tillegrafy yn 1832, nei eigen sizzen wylst er oan board fan de Sully op de weromreis wie fan Jeropa nei Amearika. Yn 1837 brûkte er foar demonstraasjes fan syn tillegraaf syn morsekoade. Nei't Alfred Vail dat jier partner fan Morse wurden wie, waard op 6 jannewaris 1838 Vail syn ferbettere tillegraaf demonstrearre, wêrby nei it skynt it morse-alfabet brûkt waard, dat nei alle gedachten troch Vail optocht wie.
Represintaasje
Morsekoade wie in koade mei sifergroepen dy't oerset waarden nei Ingelske wurden en sinnen. Mûglik wienen der feitlikens twa ferzjes fan de morsekoade. Oarspronklik waarden by Morse syn tillegraaf, dy't op papier in trochgeande line loek, foar elts sifer it tal fan halen telt. Letter joech Morse de sifers sa oan:
It is lykwols net wis of dat allinnich in ferkoarting by it skriuwen fan it koadeboek wie, of dat er no kodearre foar de tillegraaf fan Vail, dy't de punten en streken hie dy't wy no kinne as "morse". Ek is wol útsteld dat de streek hjir in langere tuskentiid wie, al is net dúdlik of Morse optocht hie hoe dy dan wer te kennen wêze soe.
Koadeboek
It idee fan in koadeboek wie net nij doe't Morse dat opsette. Yn dy tiid, en ek al wat earder, waarden foar op see ek flaggekoades ûntwikkele. Morse hie lykwols tocht dat syn tillegraaf fral troch it regear brûkt wurde soe, en ûntwikkele dêrom koades foar boadskippen dêr't it regear ferlet fan hawwe soe. In koadeboek is fansels ûnôfhinklik fan de ûnderlizzende representaasje fan de koadeletters of -sifers. Ek mei de sifers út it Morse alfabet hie morsekoade kodearre wurde kinnen.
Kommersjele koades
It idee fan koades op basis fan morse kaam werom by it kommersjeel gebrûk fan de tillegraaf. De kommersje hie twa problemen by it gebrûk fan de tillegraaf: Om dy redenen waard kommersjeel faak brûk makke fan koades om berjochten troch te jaan. Sokke koades wienen lykwols, oars as morsekoade, meast basearre op wurden, en dêrmei op letters.
Alfabet
Morsekoade wurdt ek wol brûkt as oantsjutting fan it morse-alfabet.
Universiteit fan East-Londen
De Universiteit fan East-Londen (Ingelsk: University of East London, UEL) is in universiteit yn it East Ein fan Londen. De universiteit hat twa kampussen, ien yn Stratford yn London en ien yn de Docklands. By elkoar hat de universiteit 20.000 studinten.
Molkstaking
thumb|225px|Massagrêf fusillearre fersetsstriders maaiestaking, ûndutsen 1 july 1948 De Molkstaking (of April-maaiestaking) wie in wurkstaking yn Fryslân dy't op 30 april 1943 hâlden waard en in reaksje wie op de oankundiging fan de Dútsers dat de Nederlânske militêren dy’t yn maaie 1940 nei de kriichshannelings nei hûs mochten, op ’e nij finzen naam wurde soene. Net earder diene der sa'n soad minsken mei oan in staking. De boeren dy't by de staking wiene leveren gjin molke mear oan it molkfabryk, mar smieten it yn de sleat. Dêrom hat dy staking, dy't op oare plakken yn Nederlân ek wol útbruts, de namme molkestaking krigen. Yn de Mynstreek yn Súd-Limburch waard de staking de Mynstaking neamd en stipe troch de Roomsk-Katolike Tsjerke. De Dútsers makken der op in wrede wize in ein oan: it stânrjocht waard ynfierd en wa't noch trochgie mei staken, koe ôfsketten wurde.
Yn it begjin fan de Twadde Wrâldoarloch, yn maaie 1940 doe't de Dútsers Fryslân besetten, lieten de Friezen de Dútsers meastentiids gewurde. Der wiene wol in pear fersetsgroepen, mar yn 'e regel gie it deistich libben gewoan troch. By bygelyks de Fleanbasis Ljouwert kaam der troch de Dútsers wer wurk en dat wie nei de wurkleazens yn de krisisjierren tige wolkom. Dy hâlding foar de Dútsers oer feroare yn 1943: de fersetsgroepen waarden grutter en joaden en minsken dy't twongen waarden om foar de Dútsers te wurkjen, krigen makliker in ûnderdûkersadres. De fersetsgroepen spilen dan ek in wichtige rol yn 1944 doe't de oerfal op de Blokhûspoarte yn Ljouwert plak fûn. Sûnder in skot te lossen waarden in soad fersetslju frij litten. Ek by de befrijing troch de Kanadezen yn 1945 spilen de fersetsgroepen in grutte rol. Sa hat de molkestaking fan 1943 soarge foar in omkear yn Fryslân yn de Twadde Wrâldoarloch.
De molkestaking fan 1943 is opnommen yn de Kanon fan Fryslân.
Reidmar
thumb|Reidseadden De Reidmar is in mar yn de gemeente Wymbritseradiel. De mar leit tusken de Aldegeaster Brekken en Westhim. De mar hat oan de súdkant yn ferbining mei de Sipkemar en oan de noardeastkant in feart nei Westhim.
De namme Reidmar jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Rietmeer.
Klûsewier
Klûsewier wie in delsetting op in terpke likernôch ien kilometer beëasten de Feanhoop en sa'n 250 m. besuden de Wide Ie, yn de gemeente Smellingerlân, tichtby it plak dêr't no de wynmotor De Feanhoop stiet. Op de 19e-iuwske kaart fan Eekhoff wurdt op it plak fan Klûsewier noch in terpke oanjûn, mar de sekuere Topografyske en Militêre Kaart (TMK) fan 1851/55 lit op dat plak neat sjen.
De stiennen tsjerke wiist op in selsstannich doarp, it earste tsjerkedoarp fan Smellingerlân, mei grif mear pleatsen dêrta dan de twa dy't by it ûndersyk fûn binne. Ynklinking fan fean, sâltwinning út leechfean en tichtslykjen fan de Middelsee sille de oarsaak west hawwe fan it hieltyd wieter wurden fan dizze kontrei en it ferlitten fan dit doarp yn de 12e of 13e iuw. Dit gebiet kaam doe ûnder dat fan Boarnburgum dat faaks troch migraasje fan west nei east ûntstien is.
Floyd Landis
Floyd Landis (Farmersville, 14 oktober 1975) is in Amerikaanske hurdfytser. Hy wûn yn 2006 yn it earstoan de Omgong fan Frankryk. Yn de wike nei dizze oerwinning waard lykwols bekend dat Landis posityf testen wie op it brûken fan doping yn de Omgong. Ek de kontra-ekspertize wie posityf, wêrtroch't hy foar twa jier skorst waard. Yn maaie 2007 waard Landis offisjeel skrast as Tourwinner.
Morse-alfabet
It morse-alfabet is in alfabet basearre op morsesinjalen.
Ferzjes
Op it stuit is der in ynternasjonaal standertalfabet, mar der hawwe ferskate fan sokke alfabetten west:
Ynternasjonaal alfabet
Fierdere koades, dy't lânôfhinklik binne:
Rynlân-Palts
Rynlân-Palts (Dútsk: Rheinland-Pfalz) is ien fan de 16 bûnslannen (federale steaten) fan Dútslân. It is 19,846 km² grut en hat likernôch fjouwer miljoen ynwenners. De haadstêd is Mainz. Rynlân-Palts waard oprjochte yn 1946 as de Rynpalts (Rheinpfalz); de namme 'Rynlân-Palts' waard yn 1947 ynfierd.
Geografy
De Rynlân-Palts grinzet oan Noardryn-Westfalen, Hessen, Baden-Wuertemberch, Frankryk, Saarlân, Lúksemboarch en Belgje.
De Ryn rivier is in wichtich part fan it lânskip, it foarmet in natoerlike grins mei Baden-Wuertemberch en Hessen en streamt fierder troch it noarden fan de Rynlân-Palts. Oan beide kanten fan de Ryn binne geberchtes mei in protte histoaryske plakken.
De twadde yn grutte is de wichtige rivier de Mûzel. By de Mûzel en benammen yn it súd-easten binne wynbergen, de wyngerds yn it súd-easten wurde meiïnoar ek wol de [[Dútske-Wynrûte neamd.
Bestjoerlike yndieling
Oant 1 jannewaris 2000 wie Rynlân-Palts te ferdielen yn trije Regierungsbezirken: Koblenz, Trier en Rynhessen-Palts. Dy bestjoerslaach is doe opheft en sûnt is it bûnslân bestjoerlik allinne noch ûnder te ferdielen yn lânkringen en kringfrije stêden.
Op de kaart stean 12 stêdekloften ôfbylde:
Maltezerkrúsmeganisme
thumb|Ekstern útfierd maltezerkrúsmeganisme thumb|Yntern útfierd maltezerkrúsmeganisme'' It maltezerkrúsmeganisme is in meganisme dat in kontinu rotearjende beweging omset yn in intermittearjend rotearjende beweging. De wurking fan dit intermittearjend meganisme berêstet gedieltlik op dy fan in kruk-slûfmeganisme.
Namme
De namme maltezerkrúsmeganisme is nei de oerienkomst yn ferskiningsfoarm mei it Maltezer Krús. Yn Ingelsksprekkende lannen wurdt dit meganisme meastal oantsjutten mei de term Geneva drive omdat ien fan de ierste tapassings útfûn waard yn Switserske horloazjes.
Wurking
Op it oandriuwende tsjil is in pin monteard dy't by elke rotaasje yn in gleuf fan it oandreaune tsjil skoot en dit lêste tsjil ien stap foarút beweecht. Neist de pin hat it oandriuwende tsjil soms noch in útstekkende rûning dy 't by in diel fan de rotaasje de draaiing fan it oandreaune tsjil blokkearret op dy mominten dat de pin net yn kontakt is mei it oandreaune tsjil.
It oantal gleuf-pin kombinaasjes fariearret neigelang de tapassing. Bygelyks by de tapassing mei fjouwer gleuven yn it oandriuwende tsjil wurdt by elke rotaasje fan it oandriuwende tsjil it oandreaune tsjil 90° foarútdraaid. By in oandreaun tsjil mei n gleuven wurdt dit tsjil (360/n)° foarút draaid per rotaasje fan it oandriuwende tsjil.
Dit meganisme fereasket tige sekuere ôfmjittings, en moat altiten goed en kontinu smard wurde, bygelyks troch it kontinu ûnderdompele te hâlden yn in oaljebad.
Tapassings
In soad brûkte tapassing is te finen yn de klassike filmprojektors, wêrby't de film bestiet út in searje plaatsjes dy't yn in tempo fan 24 plaatsjes per sekonde oan de taskôger toand wurdt om in kontinu beweegjende yllusy te kreëarjen. Ién plaatsje moat dus 1/24 sekonde stil stean. It maltezerkrúsmeganisme is hjirfoar tige geskikt.
321
Foarfallen
It wurdt de Roomsk-Katolike Tsjerke tastien bezittings te hawwen. Wurkjen op snein wurdt wetlik ferbean.
Wout Zijlstra
thumb Wout Zijlstra (Wolsum, 4 augustus 1964) is in profesjoneel Nederlânsk krêftsporter.
Wûn yn 1991, 1992, 1993 en 1995 de titels Sterkste Man fan Fryslân en Sterkste man fan Nederlân yn 2001. Hy wie in grutte konkurrint fan Berend Veneberg en hy hat him nei syn ‘Sterkste man kompetysjes’ taret op de Highland Games, sawol nasjonaal as ynternasjonaal. Boppedat hat hy ek twaris de Alvestêdetocht riden en útriden.
Zijlstra is wrâldrekordhâlder ‘gewicht heechsmite 25 kilo’, dat ûnderdiel útmakket fan de Highland Games en guon ‘sterkste man’ wedstriden. Syn rekord stiet op 5,70 meter.
Zonnebeke
Zonnebeke is in Belgyske gemeente yn it súdwesten fan de provinsje West-Flaanderen. De krite stiet ek bekend as de Westhoeke. De gemeente bestiet njonken Zonnebeke sels út noch fjouwer dielgemeenten: Beselare, Geluveld, Passendale, Zandvoorde. De gemeente hat goed 12.500 ynwenners. Yn it lokale Flaamsk hjit de gemeente Zunnebeke.12.653 inwoners (op 1 januari 2023),
Skiednis
De namme Zonnebeke komt fan Sinnebeche. De earste fermelding fan Sinnebeche datearret fan om 1072 hinne. Dat stiet yn in oarkonde fan biskop Drogo út Terwaan, weryn't dy in kastlein út iper freget om in kapittel fan trije koarhearen te foarmjen en te ûnderhâlden yn in al besteande parochytserke. Sa ûntstie in kleaster, dat letter de ynfloedrike Augustynske abdij Zonnebeke waard. In eintsje fierderop ûntstie ek in benediktynske nonnemienskip, de Abdij fan Nonnenbos. Oan 'e ein fan 'e 16e iuw waarden de nonnen ferdreaun nei Ieper, wylst de abdij it folhold oant de Frânske Republyk yn 1797 alle tsjerkebesit yn beslach naam en ferkocht. De bewenners fan it kleaster waarden ferballe. thumb|left|Zonnebeke nei de ferneatiging yn de Earste Wrâldkriich mei de ruïnes fan de tsjerke De krite om en yn Zonnebeke wie yn 'e Earste Wrâldkriich it toaniel fan slimme fjildslaggen. Yn maaie 1915 folge de besetting fan Zonnebeke troch de Dútsers en yn septimber 1917 namen de Britten Zonnebeke wer yn. Yn april 1918 oermasteren de Dútsers Zonnebeke nochris oant hja it op 28 septimber 1918 definityf wer opjaan moasten. It Tyne Cot Cemetery yn de dielgemeente Passendale is it grutste Britske militêre begraafplak fan 'e wrâld. Under de Us-Leaffrouwetsjerke fan Zonnebeke leit in ûndergrûnsk skûlplak foar de Britske soldaten yn 'e Earste Wrâldkriich, dat bekend stiet as de Zonnebeke Church Dugout. Fan Zonnebeke bleau gjin stien op de oare oer.
It wie net wis oft Zonnebeke nei de Earste Wrâldkriich wer opboud wurde soe, mar mei stipe fan it Belgyske regear waard der dochs mei weropbou útein set. Dêryn spile de arsjitekt Huib Hoste in wichtige rol, alhoewol't syn modernisme op tefolle wjerstân stjitte om al syn plannen út te fieren. Hy realisearre úteinlik de Us Leaffroutsjerke, de doetiidske gemeenteskoalle, de pastorije en in rige huzen yn de Roeselarestrjitte. Arsjitekt Antoon Dujardijn út Brugge ûntwurp it gemeentehûs, dat sûnt in soad fernijings ûndergien hat troch û.o. ferbouwings yn 1975 en 1994 en de tafoeging fan in tagong mei resepsje yn 2011.
Bartenpaad
It Battenpaad wie in earder paad tusken Noardwâlde en Aldeberkeap. It hat in ferbiningswei tusken Frederiksoard en It Hearrenfean en Beetstersweach west.
It paad begjint by de Leemwei by Sânhuzen en giet oer de Linde hinne. By Aldeberkeap komt it paad by de Stellingenwei, de N351, út. Eartiids moatte der balken oer de Linde hinne lein hawwe dêr’t de minsken oer hinne moasten, mar om 1900 hinne is der nei alle gedachten in brêge boud, de Battenbrêge. Letter waard dat in draaibrêge.
Yn de jierren ’60 fan de 20e iuw waard it paad sletten om de ruilferkaveling. Sûnt dy tiid is der hieltyd sprutsen oer it fannijs iepenjen fan de rûte. Pas yn 1997 waard hjir útslútsel oer jûn troch de gemeenten Eaststellingwerf en Weststellingwerf. Yn 2000 soe der begûn wurde mei it oanlizzen fan it paad. Dat is nea trochgien omdat de eigener fan it stik lân dêr’t de rûte oer hinne giet it lân net ferkeapje woe.
Ketliker Skar
It Ketliker Skar is in natuergebiet yn de Tsjongerfallei, en wurdt beheard troch It Fryske Gea. It leit oan de Tsjonger rûchwei tusken Mildaam en Aldhoarne. It skar beslaat sa’n 270 ha. It gebiet bestiet út in leech wiet gedielte direkt oan de kanalisearre Tsjonger. Dit gedielte bestiet meast út greidlannen. Op heger lizzende stikken bestiet it gebiet út bosk. Ketlikerskar wie fanâlds de namme foar in hast ferdwûn heidegenbiet. In skar wie kwa begroeiing in heide, mar der moatte ferskillen west hawwwe yn it brûken en de eksploitaasje. Tsjintwurdich lizze yn it ôfwikseljende lânskip en neiste omjouwing sa'n 30 ha oan heiderestanten, dy't by de lêste resten heare fan de ea grutte heidefjilden en skarren yn de Fyske wâlden. Dêrneist lizze der ek fariearde bosken, swiere houtwâlden, finne-eftige greiden en modernisearree lânbougrûnen yn in swier beboske parkeftige omjouwing.
Sherlock Holmes (film út 2009)
Sherlock Holmes is in Amerikaansk-Britske histoaryske aksje- en detektivefilm út 2009 ûnder rezjy fan Guy Ritchie oer de ferneamde fiktive privee-detektive mei deselde namme út 'e wurken fan sir Arthur Conan Doyle. Yn 'e haadrollen spilen Robert Downey jr. as Sherlock Holmes, Jude Law as dokter Watson, ûnderstipe troch Rachel McAdams en Mark Strong yn 'e wichtichste byrollen. It ferhaal folget Holmes en Watson as se sjen moatte foar te kommen dat in Ingelske lord dy't skynber oer boppenatuerlike krêften beskikt troch de ynset fan swarte magy in steatsgreep dwaan sil. Fan 'e filmkritisy krige Sherlock Holmes oer it algemien positive resinsjes en yn 'e bioskopen wie de film in reuseftich kommersjeel súkses. Downey wûn foar syn titelrol de Golden Globe foar bêste akteur yn in musical of komeedzje, en Sherlock Holmes waard ek nominearre foar twa Oscars. Yn 2011 ferskynde der ferfolchfilm mei de titel Sherlock Holmes: A Game of Shadows.
Plot
Yn it Londen fan 1890 komme privee-detektive Sherlock Holmes en syn assistint dokter John Watson de ritualistyske moard op in jonge frou foar, dy't de ûnmeilydsume ealman lord Henry Blackwood begean wol. Dyselde hat al fiif oare jongfammen op krekt deselde wize ombrocht, mar troch it yngripen fan Holmes en Watson kin er diskear arrestearre wurde troch ynspekteur Lestrade fan Scotland Yard.
In fearnsjier letter ferhuzet Watson út 'e wente oan 221B Baker Street fan syn hospita, frou Hudson, dêr't er keamers dielt mei Holmes. Hy hat him ferlove mei Mary Morstan, in gûvernante, en is fan doel om mei koarten mei har te trouwen. Hoewol't er altyd genoaten hat fan harren mienskiplike aventoeren, sjocht Watson út nei in normaler bestean, wêryn't er net allegeduerigen mei Holmes yn eksintrike opstigings hoecht om te pakken. Ien en oar liedt ta spannings tusken de beide mannen, want it is Holmes twer om syn selskipsman gean te litten, en dêrom besiket er op alderhanne flauwe manearen it foarnommen houlik fan Watson te ûndermynjen.
Underwilens is Blackwood, dy't úthâldt dat er oer boppenatuerlike krêften beskikt, foar de fiif moarden en ien besykjen ta moard feroardiele ta de deastraf. Watson wurdt frege om dêrby oanwêzich te wêzen en neitiid syn ferstjerren fêst te stellen. Koart foar de útfiering fan 'e straf freget Blackwood, by wize fan lêste fersyk, oft Holmes him yn it tichthûs opsykje wol. As Holmes oan dat fersyk foldocht, warskôget Blackwood him foar trije bykommende, net tsjin te hâlden moarden, dy't de wrâld ûnomkearber feroarje sille. Fuort letter wurdt Blackwood ophongen, wêrnei't Watson syn stoflik omskot ûndersiket en formeel syn dea fêststeld.
Holmes wurdt opsocht troch Irene Adler, in eardere fijân en de iennichste persoan dy't er ea met hat oan wa't er him kwa yntellekt mjitte kin. Sy hat him al twaris te fluch ôf west, mei as ûnfoarsjoen gefolch dat er fereale op har rekke is. Irene freget Holmes om foar har in fermiste man te finen dy't Luke Reordan hjit, in readhierrige dwerch mei twa missende foartosken. As se har ôfjout, folget Holmes har en sjocht er hoe't se yn in koets oppikt wurdt troch har geheime, hjoeddeistige wurkjouwer. Oer dy man komt er lykwols inkeld te witten dat it in professor is en dat Irene benaud fan him is.