cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Must Love Dogs (film)
Plot
De earste moeting fan Sarah en Jake ferrint net optimaal as de senuweftige Jake mar net ophâlde kin Sarah by fersin te misledigjen. Hoewol't dúdlik is dat er it sa net bedoeld, hat Sarah op in stuit har nocht en makket se in ein oan 'e moeting. Neitiid besiket Carol Sarah op 'e nij waarm te krijen foar Bob Connor, mar hoewol't Sarah tajout dat it in knappe man is, wol se noch altyd net har eigen regel oer omslaan mei âldelju fan learlingen brekke. Jake kin him Sarah mar net út 'e holle krije, dat hy stjoert har in berjochtsje fia de datingsite wêryn't er har mei út freget. Se hapt ta en hy nimt har jûns mei út te iten yn in Armeensk restaurant dêr't er bekend is. Nei in iepenhertich petear bringt er har thús, en dêr reitsje se mei-inoar op bêd. Op dat stuit docht bliken dat se net ien fan beiden in kondoom hawwe. Se jeie yn 'e auto nei in nachtwinkel om der ien te keapjen, mar tsjin 'e tiid dat se wer by Sarah thús komme, is it momint foarby en beslute se sûnder seks hân te hawwen útinoar te gean.
Sniselbank (foardracht)
thumb|Snydselbank thumb|Snydselbankliet In sniselbank (ek wol: snydselbank of Schnitzelbank) is in sjongfoardracht mei tekeningen yn de foarm fan in steapelliet. In foarsjonger sjongt in fraach, de groep antwurdet, wêrnei’t it antwurdt tafoege wurdt oan it refrein, sadat in steapelliet ûntstiet. It repetitive liet waard songen om it arbeidzjen lichter te meitsjen en begûn mei de fraach en it antwurd:
Must Love Dogs (film)
Plot
Sarah har heit Bill hat in nije freondinne, Dolly, dy't Sarah eins earst net lije mei. Op in famyljefeestje freget Bill Sarah skamteleas om Dolly foar him thús te bringen, mei't er in oar frommeske yn it fizier hat. Underweis reitsje Sarah en Dolly oan 'e praat en docht bliken dat se eins in protte gemien hawwe. Dolly ferjout Bill syn nuvere strapatsen om't se sels fia datingsites op it ynternet kontakt ûnderhâldt mei in stikmannich oare (mooglike) frijers. In pear dagen letter skillet Jake Sarah op om har nochris mei út te freegjen, mar it petear wurdt rou ûnderbrutsen troch in needgefal by Dolly. Ien fan har frijers is delkommen, en no blykt it om in achttjinjierrige jonge te gean. Sarah hastiget har nei Dolly ta om te helpen de swierrichheden op te lossen.
Sniselbank (foardracht)
In goede sniselbank dielt in ûnderwerp mei it publyk yn sa min mooglik wurden, en hat oan de ein in ferrassende draai: hoe koarter en hoe minder it tal rigels hoe better. Snydselbanken waarden skreaun foar karnaval, brulloften en oare feesten en wurde presintearre troch in yndividu of troch groepkes. Faak wurde de rigels ûnderstipe troch ien of mear muzykynstrumuinten. Op in strook papier fan in meter breed stean tapaslike tekeningen sadat it publyk se goed sjen kin. Sa kin it bygelyks troch in seremoanjemaster oan it publyk fertoand wurde by in rymke of ferske mei humor. Meastentiids wurde de tekeningen yn it foar ophong, mar se meie net de klû of de grap ferriede. Strjitsjongers brochten sa ek wol in ferhaal yn byld.
Wurkbank
Snydselbanken binne yn de tradysje fan de bänkelsang. It oarspronklike liet, oerset út it Dútsk giet nammenlik oer in 'snidersbank', in wurkbank foar houtfykwurk dy’t in soad brûkt waard foar de yndustriële revolúsje. De snydselbank wurdt brûkt yn kombinaasje mei in haalmês of spoekskaaf. Mei de snijbank koe it hout fêstsetten wurde sadat de bast der mei mear krêft ôfskyld wurde koe. Fan it hout waarden bygelyks de stâlen fan heafoarken, harken en gongelstokken makke.
Must Love Dogs (film)
Plot
Neitiid beslút Sarah de goerie fan Dolly oan te nimmen en skriuwt se har yn op ferskate oare datingsites. Dat liedt yn 'e folgjende wiken ta in stikmannich nije ôfspraakjes mei ûnbekenden, dy't soms rampsillich binne, mar dêr't se soms ek in protte wille mei hat. Se liede lykwols net ta ferfolchôfspraakjes. Uteinlik siket Sarah Bob Connor op, mei wa't se nei in ôfspraakje yn in hotel belânet en seksuele omgong hat. De oare moarns behannelet Bob har kâldwei en beseft se dat er allinne mar út wie op seks. It begjint har dan ek te daagjen dat er har foarliigd hat oer him en June. As se him dêrmei konfrontearret, jout er dat daliks ta en ferantwurdet er de leagen troch te sizzen dat er tocht dat er mei de wierheid gjin inkele kâns mear by har meitsje soe.
Sniselbank (foardracht)
Wurkbank
Snydselbanken binne in wichtich ûnderdiel fan de “Fasnacht” yn Basel, mar se komme ek foar op oare plakken yn Switserlân en it súdwesten fan Dútslân. De lieten binne dan ûnderdiel fan it Schwäbysk-Alemannyske karnaval en wurde faak yn it pleatslike dialekt dien.
Fariaasjes
Letter waard de foarm fan dit liet oernomd om tal fan ûnderwerpen te besjongen. Under oare Samson en Gert namen in ferzje op fan de snydselbank, mei in tekst dy ’t oanpast wie oan it ûnderwerp fan dat berneprogramma.
It Dútsk ferske foar bern The Schnitzelbanksong waard populêr ûnder Dútske Amerikanen dy’t harren neisieten Dútsk leare woene. It liet waard faak songen troch folwoeksenen foar fermeits of mankelikens. Al foar 1900 ferskynden de ferskes yn Amearika. Groucho Marx presintearre it op Vaudeville tsjin 1910. Yn 1957 namen Bill Haley & His Comets in rock and roll-ferzje op mei de namme Rockin 'Rollin' Schnitzelbank foar harren album, Rockin' Around the World. Bing Crosby naam it nûmer op yn in medley op syn album 101 Gang Songs. Yn 1994 siet yn Steven Spielberg syn animaasjerige Animaniacs in stikje mei in ferzje fan it nûmer, mei sterk feroare sjongteksten
Must Love Dogs (film)
Plot
Sarah is djip teloarsteld en kwetst, en rekket deprimearre. In befreone homostel, dat har opfleurje wol, nimt har mei nei in skientmesalon dy't jûns let manikuere- en pedikuerebehannelings oanbiedt. Dêr sjocht se Jake út 'e bioskoop kommen, dat se stoarmet de saak út en hâldt him oan. Hy hat nei Doctor Zhivago west, dat syn leaflingsfilm blykt te wêzen. Sarah fynt dat ek in prachtige film en se begjint dêr in petear mei him oer ear't se foar it ferstân kriget dat de frou dy't by harren komt te stean, op in ôfspraakje mei Jake is. Sy hjit Sherry, en se fûn Doctor Zhivago fral hiel lang en saai. Sarah beseft dat se harsels wer yn ferlegenheid brocht hat, en naait út. Jake bringt Sherry thús, mar slacht dan har net bepaald subtile útnûging foar seks ôf.
Jake hat ûnderwilens einlings en te'n lêsten in keaper foar syn hânmakke roeiboat fûn, allinnich, dy man is fan doel om 'e boat yn 'e lingterjochting midstwa te seagjen, sadat er de helte as wandfersiering brûke kin. Earst woe Jake dêr neat fan witte, mar syn leafdesfertriet oer syn misrûne relaasje mei Sarah is sa slim dat it him ek allegear neat mear ferhippe kin. Hy lit Charlie, fia wa't er de keaper ken, in ôfspraak meitsje en nimt sels de boat mei nei in rivier yn 'e buert, sadat der dochs ien kear yn fearn is. Underweis, as er by in kofjehûs hohâldt, moetet er in âldere man dy't ek krekt in kop kofje keapet. Se meitsje in praatsje foar't se elts har eigen wei wer geane. Letter komt har heit Bill by Sarah del. As er in sitaat fan Jake oanhellet dat Sarah weromken, fertelt er har dat er in man mei in boat by it kofjehûs troffen hat.
Sarah beskôget dat tafal as in teken fan 'e foarsjennichheid en hastiget har nei Jake syn hûs, dêr't se Charlie treft, dy't har net fertelle wol wêr't Jake hinne gien is om't er fynt dat sy him al genôch knoeid hat. Wannear't Mother Theresa him de tosken sjen lit, betinkt er him lykwols en jout er Sarah oanwizings oer it plak op 'e rivier dêr't se Jake fine kin. As se dêr oankomt, kin Jake har lykwols net hearre om't er ûnder it farren earkes yn dien hat. Sarah bepraat in famkesroeiteam om har en Mother Theresa efter him oan te roeien. As se deunby binne, mar Jake har noch altyd net hearre kin, springe Sarah en Mother Theresa oerboard en swimme nei him ta. Nei't se by him oan board klommen binne, fertelt Sarah Jake wat se foar him fielt, wat liedt ta in ynmoedige tút.
Produksje
Must Love Dogs waard regissearre troch Gary David Goldberg nei in senario fan himsels op basis fan 'e roman mei deselde namme fan Claire Cook út 2002. Goldberg begûn plannen te meitsjen foar in ferfilming sadree't er it boek lêzen hie. Hy wurke dêrby nau gear mei Cook, dy't er sels behelle yn 'e casting fan 'e akteurs. As produsinten wiene Goldberg sels, Jennifer Todd en Suzanne Todd by it projekt belutsen foar de filmstudio's Team Todd en Ubu Productions. Foar de film wie in budget beskikber fan $30 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan John Bailey, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Craig Armstrong.
Distribúsje
De distribúsje fan Must Love Dogs waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 29 july 2005 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde dyselde deis by platemaatskippij Sony Classical Records. Must Love Dogs waard op 20 desimber 2005 útbrocht as VHS-keapfideo en op dvd.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Must Love Dogs oer it algemien negative resinsjes. Sa frege Stephen Holden him yn The New York Times ôf hoe't de leden fan 'e cast "harsels sa bedrage litten hawwe dat se harren talinten foar dit projekt ynset hawwe." Hy fûn de film fierders "hopeleas klisjeemjittich en efter de tiid". Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times joech Must Love Dogs 2 fan 4 stjerren. Hy skreau dat Diane Lane en John Cusack "twa fan 'e ynnimlikste akteurs yn 'e films [fan tsjintwurdich]" wiene, en dat se "personaazjes fertsjinje dy't troch de film serieuzer nommen wurde en dy't mear risiko's rinne". Yn it tydskrift Rolling Stone krige de film fan Peter Travers in positivere resinsje. Hy parte oan Must Love Dogs 3 fan 4 stjerren ta en hie lof foar de "oansprekkende aktearprestaasjes" fan Lane en Cusack.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Must Love Dogs in rom ûndergemiddeld goedkarringspersintaazje fan 36%, basearre op 150 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Nettsjinsteande goed wurk fan syn ynnimlike haadrolspilers is [dizze] romantyske komeedzje te foarsisber." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Must Love Dogs in goedkarringspersintaazje fan 46%, basearre op 36 resinsjes.
Opbringst
Must Love Dogs brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $43,9 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $14,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $58,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $30 miljoen betsjut dat in winst fan $28,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Wynmotor Goaiïngaryp
thumb|200px|Wynmotor GoaiïngarypDe Windmotor Goaiïngaryp is in poldermole by it doarp Goaiïngaryp yn de gemeente Skarsterlân.
Om oktober 2004 waard troch it doarp besluten om by it yn gebrûk nimmen fan de doarpsfernijing net foar byldjende keunst te kiezen mar foar in kultuer-histoarysk objekt yn it doarp. Op de ledengearkomst waard besluten om de wynmotor werom te bringen. Yn Goaiïngaryp stienen eartiids fiif wynmoles dy't ûnder behear wienen by boeren. Letter brûkten de boeren by wynstilte de trekker om de mole oan te driuwen. En noch wer letter binne de moles ferfongen troch elektryske gemalen lykas ‘Us Gemaal’ by Terkaple. Troch Monumintesoarch kamen se op it spoar fan in roastige mole yn de Rottige Meenthe; efter Wolvegea lei hy yn in stik lân. In oantal Goaiïngarypsters beskreaunen him as:
De mealreeë mole is in Amerikaanske wynmotor mei 18 blêden. It is de ienige oerbleaune wynmotor in Nederlân dy't makke waard troch de firma Slager yn Wolvegea. De mole stie earder yn it natoergebiet de Rottige Meente en wie doe eigendom fan Steatsboskbehear. Neidat bliken dien hie dat yn Goaiïngaryp de winsk libbe om in wynmotor fan earne oars op te knappen en by it doarp te setten, wist Pleatslik Belang Goaiïngaryp it jild ( € 20.000 ) byinoar te bringen. De wynmotor waard restaurearre troch learlingen fan it ROC Friese Poort út Drachten. De wynmotor stiet oan de noardeastside fan it doarp. Juny 2007 wie it sa fier en waard de mole offisjeel op de wyn setten troch boargemasteer Kuiper en de fjouwer studinten fan it ROC. Hy is net iepen foar publyk, mar kin wol oant op in pear meter benadere wurde.
Medicine at Midnight
Medicine at Midnight is it tsiende studioalbum fan Foo Fighters. It album waard opnommen tusken oktober 2019 en febrewaris 2020 yn Los Angeles, de Amearika, en soe yn 2020 útbrocht wurde mar ta gefolch fan de koroana pandemy waard it album pas op 5 febrewaris 2021 útbrocht. It wie de lêste offisjele Foo Fighters album dêr't drummer Taylor Hawkins op te hearren is.
Spyllist
Hast alle nûmers binne skreaun troch de Foo Fighters
Piper Cub
thumb|225px|left|De ienfâldige cockpit fan in Piper Cub thumb|275px|J-3C-65 Cub De Piper J-3 Cub is in lytse lichtgewicht fleanmasine foar twa persoanen, makke tusken 1938 en 1947 troch Piper Aircraft. It tastel wie yn 't earstoan ornearre foar it oplieden fan fleanders, mar waard ek tige wurdearre troch partkulieren. De Cub waard populêr fanwege syn ienfâld en relatyf lege priis. De namme 'Cub' is Ingelsk foar 'welp', it embleem fan de Piper Cub is sadwaande ek in bearewelpke. De Cub koe ek útrisd wurde mei driuwers of sky's. Ek krigen guon tastellen mânske bannen (saneamde toendrabannen) foar it lânjen op sân as oare ûnstabile grûn.
Foar de Twadde Wrâldkriich
It basisûntwerp fan de Piper Cub is út 1930, de Taylor E-2 Cub, boud troch Taylor Aircraft út Bradford yn Pennsylvania. Letter yn de jierren '30 gong Taylor Aircraft fallyt en naam Piper Aircraft it oer. Yn 1938 waard de nije J-3 Cub yntrodusearre dy't yn it plak fan de âlde E-2 komme soe. De tastellen jilden goed $1000 it stik.
Yn de Twadde Wrâldkriich
Yn de Twadde Wrâldkriich die bliken dat de Cub ek in tige gaadlik tastel foar militêre doelen wie. Sy waarden in protte brûkt foar ferkenning, transport en somtiids sels, útrisd mei bazooka's ûnder de wjukken, foar oanfallen op grûndoelen. De militêre farianten fan de Cub wienen de L-4, O-59 en NE-1. De bynamme foar de militêre Cub waard grasshopper ('sprinkhoarne/hipper'). De militêre Cub, mei meast gruttere ruten, is brûkt troch in protte loftmachten, ûnder oaren de USAF (Feriene Steaten), de Militêre Loftfeart fan it Keninklik Nederlânsk-Yndysk Leger en de Belgyske loftmacht).
Nei de Twadde Wrâldkriich
Nei WO II waarden tûzenen militêre Grasshoppers sivyl registrearre mei de namme J-3. Yn 1949 presintearre Piper de Piper PA-18 Super Cub, in nijmoadrige fariant fan de J-3 Cub dy't oant 1981 makke wurde soe. De Super Cub krige in nije motor en de ruten waarden oanpast. Technysk feroare der ek in soad, ûnder oaren krige it in nij elektrysk systeem en flaps ûnder de fleugels. De Super Cub waard yn Nederlân brûkt troch de Keninklike Loftmacht en de Marine Loftfearttsjinst.
Stienmurd
De stienmurd (Latynske namme: Martes foina), ek wol bekend ûnder de hollanistyke beneaming "stienmarter", is in sûchdier út 'e famylje fan 'e martereftigen (Mustelidae), dat ek yn Fryslân foarkomt. Hy moat net betize wurde mei de nau besibbe beamotter, dêr't er in protte op liket.
Fersprieding
De stienmurd komt yn hast hiele Jeropa foar, útsien Yslân, de Britske Eilannen, it Skandinavysk Skiereilân, Finlân, it grutste part fan Estlân, noardlik en sintraal Ruslân en de eilannen yn 'e Middellânske See, al besteane der wol populaasjes stienmurden op Korsika, de Baleären en de Grykske eilannen Kreta, Roados en Korfû. Bûten Jeropa is er lânseigen yn grutte parten fan Lyts-Aazje, westlik Syrje, Libanon en Israel (útsein de Negev-woastyn), en fierders yn parten fan Irak, Iraan, Sintraal-Aazje, Afganistan, Pakistan, de Himalaya, Sina, Mongoalje en it Súdsibearyske Altaiberchtme.
Uterlike skaaimerken
De stienmurd hat in brune pels mei in wite oant krêmkleurige bef op 'e kiel. In dûnkere streek spjaltet dy bef midstwa. By de Kretinzyske ûndersoarte sit der mar in lyts griis plakje op 'e kiel. Troch dizze bef kin de stienmurd ûnderskaat wurde fan 'e beamotter, dy't krekt sa'n soarte plak op 'e strôt hat, mar wêrby't dat net wyt mar gielich oant oranje is. Oare ferskillen binne de minder behierre fuotsoallen, de smellere earen en de bredere, koartere snút fan 'e stienmurd. Boppedat is de stienmurd lûdroftiger as de beamotter.
De kop-romplingte fan in folwoeksen stienmurd is trochinoar 37-52 sm en de sturtlingte 20-30 sm. De bisten wurde yn trochsneed in 12 sm heech en weagje 0,7-2,1 kg. Mantsjes binne dúdlik grutter en swierder as wyfkes.
Biotoop
Stienmurden libje benammen yn leafbosken, oan wâldsiggen en op iepen rotsheuvels. Yn 'e Alpen kinne se oant fier boppe de beamgrins foarkomme, oant op 2400 m hichte. It is in opportunist dy't him maklik oanpast oan de omstannichheden en yn tichter befolke streken hâldt er dan ek almar mear deunby de minske ta, yn 'e omkriten fan doarpen en pleatsen. It komt sels wol foar dat er yn bewenne huzen ynbrekt en himsels nei wenjen set op souders, yn stâlen, skuorren of hokken en sels wol yn auto's, ûnder de moterkape. Bytiden graaft er ek wol in hoale yn 'e grûn.
Hâlden en dragen
De stienmurd libbet meastentiids solitêr, al jaget er yn doarpen inkeld wol yn lytse groepkes fan fjouwer oant fiif bisten. Sokke troepsgenoaten hawwe in behindiger territoarium as dat foar stienmurden wenst is. Normaal beslacht in territoarium, ôfhinklik fan it lânskipstype, tusken 50 en 700 ha. In stienmurd kin 10-15 km yn ien nacht ôflizze, al komt er yn trochsneed net fierder as sa'n 5 km foar mantsjes en 3 km foar wyfkes.
De peartiid falt yn 'e simmer, fan juny oant augustus. De draachtiid duorret mar in moanne, mar troch in ferlinge draachtiid fan hast acht moanne wurde de jongen pas yn maart of april fan it foljende jier smiten. De stienmurd krijt meastentiids 3-4 jongen, mar 1-8 jongen de smeet is ek mooglik. Stienmurdejongen binne by de berte blyn. De mem fersoarget harren allinnich; it mantsje lit him net wer sjen. De sûchtiid duorret 8 wiken en de jongen ferlitte it nêst nei 8-10 wiken. Stienmurden binne nei ien oant twa jier geslachtsryp. Se wurde oant 18 jier âld yn finzenskip, mar helje yn it wyld op syn heechsten 10 jier.
Fretten
De stienmurd is meast in fleisiter. Mûzen, rotten, wrotmûzen, iikhoarntsjes, kninejongen, kikkerts, hagedissen, ynsekten en wjirms. steane by him op it menu. Ek fret er wol boskfruchten, fûgels en aaien. Oars as de measte oare rôfdieren fret de stienmurd, fral winterdeis, ek wol pipermûzen. Op guon plakken fret er krekt benammentlik fruchten, ynsekten en ies. De stienmurd hat der ek gjin muoite mei om hinnen en oar plomfee binnen koarte tiid út harren hokken en lopen te jeien, ta argewaasje fan (hobby)plomfeehâlders. In bút fan 5-10 hinnen nachts is net ûngewoan. By wize fan it oanlizzen fan foarrieden kinne stienmurden neitiid de kadavers fan harren slachtoffers nei de meast ûnmooglike plakken slepe, lykas op dakken en oer stekken.
Status
thumb|right|310px|In opsette stienmurd. De stienmurd hat de IUCN-status fan "net bedrige", wat sizze wol dat der wrâldwiid gjin kâns op útstjerren bestiet. Yn Nederlân en Belgje is er wetlik beskerme, mar yn in protte oare lannen, bgl. Dútslân en Denemark, mei er noch wol bejage wurde. Sûnt er syn beskerme status krigen hat, is de populaasje stienmurden yn Nederlân in bytsje groeid, wat fral te tankjen is oan 'e fergrutting fan syn areaal troch it ynstellen fan ekologyske ferbiningssônes.
In soad minsken kleie lykwols stien en bien, mei't de stienmurd nochal wat skea oanrjochtet. Benammen ûnder de moterkape fan in auto kin er in ferskuorrend soad ferrinnewearje oan betriedding en isolaasjeateriaal. De dieders binne fral jonge bisten, dy't de betriedding trochbite om 'e ytberens derfan út te probearjen. Faak binne dêrby auto's fan Japanske makkelei it doelwyt, mei't dêryn bûzjykeabels brûkt wurde dêr't fiskoalje yn ferwurke sit. Folwoeksen bisten witte ornaris better en litte de triedden gewurde. Behalven oer skea kleie in protte lju ek oer stank- en lawaai-oerlêst.
Opsomming fan ûndersoarten
Der binne 11 (stân fan saken fan 2005) erkende ûndersoarten fan 'e stienmurd:
Ferskaat
It bist spilet de haadrol yn 'e roman Floere, het Fluwijn fan Ernest Claes.
Gitarist
In gitarist is in muzykman dy't gitaar spilet. Dêrby kin it gean om sawol de akoestyske gitaar as om de elektryske gitaar.
De styl fan spyljen fan gitaristen kin fier útelkoar rinne. Dat hinget gear mei it type gitaar, om't op de elektryske gitaar folle lûder spile wurde kin as op de akoestyske. Mar it kin ek lizze yn de persoanlike styl fan de gitarist. Dy styl wurdt dan ûnder oaren wer beynfloede troch de oplieding dy't de gitarist folge hat yn kombinaasje mei de persoanlike foarkar, of troch de wize wêrop er himsels it gitaarspyljen oanleard hat.
Lëscht vun de Gittaristen Lijst van gitaristen
Republyk Rodeezje
De Republyk Rodeezje is in earder lân yn Afrika.
De Rodesyske republyk waard ynternasjonaal net erkend en wie yn in boargeroarloch mei de marxistyske ZANU en ZAPU.
Yn 1979 waarden troch de blanke regearing algemiene ferkiezings tastien wêrby't ek de swarte befolking stimme mocht. De ZANU en ZAPU mochten lykwols net meidwaan oan de ferkiezings. Der kaam in oergongsregearing mei Abel Muzorewa as premier. It lân krige de namme Simbabwe-Rodeezje. Ein 1979 waard besluten om de koloniale situaasje tydlik te werstellen ûnder in Britske gûverneur. By de ferkiezings dy't yn 1980 folgen krigen ZANU en ZAPU fierwei it grutste part fan de swarte stimmen en waard it lân ûnôfhinklik ûnder de namme Simbabwe.
Klone (band)
Klone is in Frânske progressivemetalband oprjochte yn 1995 yn Poitiers. Poitiers begûn ûnder de namme Sowat. Fan 1999 ôf is de band fierder gien ûnder de namme Klone. De band brocht yn 2004 syn debútalbum Duplicate út. De teksten fan de band gean benammen oer emoasjes en persoanlike problemen. Klone hat seis studio-albums en twa live-albums útbrocht.
Tiberius Lambergen
Tiberius Lambergen (Reitsum, 1717 - Grins, 9 juny 1763) wie in medikus en botanikus.
Hy wie dokter yn Ljouwert (1742), heechlearaar yn Frjentsjer (1750) en Grins. Hy waard ferneamd fan syn skeel mei Petrus Camper.
Wynmotor Hartwert
thumb|upright|240px|De Wynmotor Hartwert yn 2006 De Wynmotor Hartwert is in poldermole en ryksmonumint by it doarp Hartwert yn de gemeente Súdwest-Fryslân.
De Wynmotor Hartwert is in om 1925 boude Amerikaanske wynmotor mei 18 blêden fan it type Record. Hy stiet inkele hûnderten meters ten westen fan Hartwert oan de Alde Kleasterfeart. De mole, dy't in flecht fan 3,5 m. hat en eigendom is fan de Monumintestifting Wûnseradiel, is in ryksmonumint. Hy is net iepen foar publyk.
SALT I
SALT I is de net-offisjele namme foar de ferdraggen dy't fuortkamen út de Strategic Arms Limitation Talks yn 1972. In dialooch tusken de twa supermachten fan dy tiid, de Sowjet-Uny en de Feriene Steaten fan Amearika dat as doel hie it oantal strategyske wapens en de krêft fan it nuklêre arsenaal net fierder waakse te litten.
Boarnen
Strategic Arms Limitation Talks
Hendrik Straat
Hendrik Luitje Straat (Grins, 19 febrewaris 1890 - Ljouwert, 12 maaie 1976) wie in sjirurch, amateurskilder, publisist en keunstleafhawwer.
Krige ynternasjonale faam as lieder fan it medysk team dat de skieding fan de siameeske twilling Folkje en Tsjitske die. It wie de earste folsleine skieding yn de wrâld (1953)
Wenne sûnt 1920 yn Ljouwert as foarsitter fan it Diakonessehûs, sekretaris fan de Maatskippij ta befoardering fan de Skilder- en Tekenkeunst. Skreau artikels oer de medyske skiednis en keunst yn ûnder oaren De Vrije Fries. Hy wennen fan 1960 ôf yn Tytsjerk.
Örnsköldsvik (stêd)
Örnsköldsvik is de haadstêd fan de gemeente Örnsköldsvik yn it lânskip dat Ångermanland hjit en de provinsje Västernorrlands län yn Sweden. De stêd hat 28.617 ynwenners (2005) en een oerflakte fan 2397 hektare. De stêd leit oan in baai fan de Botnyske Golf. De allerearste Paralympyske Winterspullen waarden yn Örnsköldsvik hâlden.
De stêd is ferneamd nei Per Abraham Örnsköld (1720-1791), in Sweedske greve en landshövding (in beskate funksje yn it provinsjebestjoer). Örnsköldsvik betsjut letterlik fertaald 'Earnskyldsbaai'. Yn 1842 waard it plak in soarte fan merkplak (köping) en yn 1892 krige it stedsrjochten.
Oars wat
In skip út dizze stêd, de bark Tripolia fergie yn 1881 op de kust fan Goeree-Oerflakkee.
Museum foar Islamityske Keunst (Doha)
De kolleksje islamityske keunst bestiet ûnder mear út manuskripten, tekstylen en keramiken út meardere kontininten. It yn 2008 foar it publyk iepene museum is boud nei ûntwerp fan de arsjitekt I.M. Pei op in oanlein skiereilân yn de Perzyske Golf.
Berent Storm
Berent Storm (Ljouwert, doopt op 27 juny 1730 - dêre, 1782), wie in Ljouwerter sulversmid.
Berend wie de soan fan kamerbewarder Roelof Storm en Margaretha Jansonius. Hy waard master-sulversmid yn 1759. Hy makke sieraden mar ek berteleppels. Levere 1777 yn opdracht fan Deputearre Steaten in túchje (sulveren mêstwoartel), skearhout en in sulveren flaggestokknop foar in hurdsilerij op Aldskou ta eare fan in steedhâlderlike besite: Willem V fan Oranje-Nassau, syn frou Wilhelmina fan Prusen en harren trije bern. De prizen waarden earst bewarre yn it Frysk Museum, letter gienen se oer nei it Frysk Skipfeart Museum.
Mekong
thumb|right|250px|Kaart mei de rin fan de Mekong De Mekong (yn it Fjetnameesk Mê Kông en yn it Sineesk Méigōng Hé 湄公河) is in rivier yn Súdeast-Aazje. De rivier is 4909 kilometer lang (sommige boarnen jouwe in koartere lingte fan 4350 km) en wurdt beskôge as ien fan de wichtichste rivieren yn Aazje. De rivier rint troch ferskillen lannen te witten Sina, Myanmar, Laos, Tailân, Kambodja en Fjetnam.
De Mekong ûntspringt yn it Tanglaberchtme yn Sina en komt fia de (Mekong-delta) út yn de Súd-Sineeske See. De rivier hat sterk wiskjende wetterstannen. De Tonlé Sap mar, dêr't de Mekong troch de Tonlé Sap rivier mei ferbûn is, hat in wichtige regulearjende funksje.
Yn de rivier libbet de grutste soart marfal fan de wrâld. De fisk wurdt hiel bot mei útstjerre bedrige, dochs binne der noch hieltyd plakken yn Tailân dêr't nettsjinsteande in ferbod op har fiske wurdt.
Yn de boppe- en middenrin is de rivier foar in part befarber, yn de benedenrin is de rivier befarber oant de stêd Luang Prabang yn Laos. De Kone-wetterfallen binne fan belang foar enerzjywinning; de delta is tige fruchtber foar de rysbou.
It Sineeske diel fan de Mekong hiet "Láncāng Jiāng" (澜沧江) en is ien fan de rivieren fan it "Beskerme Trije Parallelle Rivierengebiet yn Yunnan", in natuergebiet dat opnommen is yn de UNESCO wrâlderfgoedlist. thumb|right|250px|Rivier Mekong - Luang Prabang
Enerzjy
Mei de hieltyd waaksende behoefte oan elektrisiteit yn de regio is de rivier tige geskikt om dat te leverjen. Yn 1993 en 2003 hat Sina twa dammen foar elektrisiteitsopwekking yn de rivier oanlein en yn 2008 wienen der plannen foar noch ris seis dammen, wêrfan fjouwer yn Laos, ien in Tailân en ien in Kambodja. Tsjin de bou is nochal wat ferset oan de gong. Nei de oplevering fan de Sineeske dammen ûntstienen er ûngewoane ferskillen yn de wetterstannen fan de rivier. . Der wurdt freest dat by noch mear dammen it in desastreus effekt hawwe sille op de fiskstân en de fruchtberheid fan de rysfjilden.
Grutte Priis Formule 1 fan Eastenryk 2022
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Eastenryk 2022 yn Spielberg op 10 july 2022. It wie de alvde race fan 22 races fan de Formule 1 yn 2022. Hy waard op de Red Bull Ring hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,5 kilometer.
Kwalifikaasje systeem
De Grutte Priis fan Eastenryk 2022 wie it twadde GP-wykein fan 2022 dêr 't in sprintkwalifikaasje ferriden waard. In sprintkwalifikaasje is hast itselde as in normale race, mei as grut ferskil dat de wedstriid minder lang duorret. De sprintkwalifikaasje is likernôch 100 kilometer en sil dêrtroch om de 25 à 30 minuten duorje.
It Grutte Priis-wykein begjint op freed mei de earste frije training fan sechstich minuten. Dêrnei folget in kwalifikaasje, dy 't de startopstelling foar de sprintkwalifikaasje bepaalt. By dizze kwalifikaasje meie de koereurs allinnich de sêfte bannen brûke.
Sneontemoarns wurdt in twadde frije training fan in oere ferriden wêrnei 't middeis de sprintkwalifikaasje hâlden wurdt. De winner fan de sprintkwalifikaasje krijt ek de pole posysje foar de wedstriid op snein op syn namme. De wedstriid op snein wurdt ferriden oer in " normale " Grutte Priis ôfstân (sa 'n 300 kilometer) en de teams hawwe in frije kar yn it type bân.
Ådne Søndrål
Ådne Søndrål (Notodden, 10 maaie 1971) is in earder Noarsk reedrider.
Riedpinsjonaris
Riedpinsjonaris (of riedspinsjonaris) wie de titel fan de earste amtner en rjochtskundich adviseur fan de steaten fan it goa Hollân en Seelân.
Ådne Søndrål
Hy die sân kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, acht kear oan it Wrâldkampioenskip sprint, sân kear oan it Europeesk kampioenskip en fjouwer kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1992, 1994, 1998 en 1936). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear Olympysk kampioen. Hy waard ek ien kear Noarsk allround kampioen en ien kear Noarsk kampioen sprint. Nei de spullen fan 2002 hold Søndrål op mei it reedriden op heech nivo. Nei syn karriêre as reedrider waard Søndrål sportkommentator by de Noarske telefyzje.
Riedpinsjonaris
De riedpinsjonaris, oant 1617 lânsadvokaat neamd, waard foar fiif jier troch de ridderskip beneamd. Hy late de deputaasje fan de steaten fan Hollân nei de Steaten-Generaal. Teffens wie er saakwaarnimmer fan de ridders tusken twa gearkomsten yn. Hy makke harren post iepen, makke de aginda en die de tarieding fan de gearkomst. Sa wie it regele yn de tiid fan de Boergondyske hartoggen en dat bleau yn it earstoan ek sa nei de opstân fan de Nederlannen tsjin de lânshear.
Dêrnei ûntjoech de funksje him hurd en de lânsadvokaat fungearre feitlik as de heechste bestjoerder fan de hiele Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen. Mar úteinlik waard oer it wol en wee fan Hollân (en dêrfan ôflaat: de Republyk) beslist troch de stedsregearen (froedskippen), fan Amsterdam oant Inkhuzen. Nei de dea fan Johan van Oldenbarnevelt waard de titel feroare fan Lânsadvokaat yn Riedspinsjonaris.
Doardt wie de "earste stêd fan Holl&an" en hie dêrom it foech om de riedspinsjonaris te beneamen. At der gjin mearderheid foar de Doardske kandidaat wie, of at Doardt fan in eigen gadingmakker ôfseach, waard immen út in oare stêd keazen.
De riedpinsjonaris is faak ôfset tsjin de steedhâlder. Ferneamd wurden is it skeel tusken Johan van Oldenbarnevelt en Maurits en dat tusken Johan de Witt en Willem III. Nei Johan de Witt wienen ûnder oaren Gaspar Fagel, Anthonie Heinsius, Isaäc van Hoornbeek, Simon van Slingelandt en Anthonie van der Heim riedpinsjonaris.
Rutger Jan Schimmelpenninck, dy't yn 1805 en 1806 steatshaad fan it Bataafsk Mienebest wie, krige ek de titel riedspinsjonaris. Dy funksje hâlde lykwols oars wat yn; feitlik wie Schimmelpenninck presidint fan it Bataafsk Mienebest. Hy hie oars sels leaver de titel fan presidint hân, mar de Frânske regearing hie in foarkar foar it âldfrinzinge 'riedpensionaris'. Mei it ûntbinen fan it Bataafsk Mienebest op 25 juny 1806 wie it ek dien mei de funksje fan riedpinsjonaris.
Betterwurd
Betterwurd is in buorskip dy’t yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Betterwurd leit eastlik fan Dokkum en westlik fan Boarnwert. Betterwurd leit yn de himrikken fan Boarnwert en Dokkum.
Sûnt 2019 leit Betterwurd yn de gemeente Noardeast-Fryslân, dêrfoar lei it yn de gemeente Dongeradiel en foar 1984 lei de buorskip yn sawol de gritenij as de gemeente West-Dongeradiel.
De bebouwing fan Betterwurd stiet ferspraat oan de de Foarstreek en Betterwurd. Oan de Foarstreek stjin 4 huzen en oan de Betterwurd stjin der 10 huzen en 3 pleatsen.
Klaarkamp
Polityk spile it úthôf mei yn West-Dongeradiel. It krige it stimrjocht as fan in doarp. Dat rjocht hawwe Betterwurd en Boarnwerterhuzen holden. Se hienen 13 stimmen.
De betsjutting fan de namme is net wis. Der wurdt tocht oan bettere terp of terp oan it wetter.
Michiel Hylkes Tromp
thumb|rechts|Tromp (1866) Portret troch [[Johannes Hinderikus Egenberger ]] Michiel Hylkes Tromp (Ypekolsgea, 24 oktober 1824 - Ljouwert, 29 jannewaris 1915) wie boargemaster fan Wymbritseradiel.
Tromp wie in soan fan boer Hylke Michiels Tromp en Trijntje Aukes Douma. Hy waard keapman en winkelman yn Wâldsein. Yn de jierren 1850 waard er lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Fan 1864 ôf wie er kommissaris fan Wâldsein Fersekeringen. Hy wie ek in skoft gemeenteriedslid en waard yn 1881 beneamd as boargemaster fan Wymbritseradiel. Fierders wie er noch dykgraaf en doe hat er in soad dien om de diken te ferbetterjen. Yn 1906 waard him as boargemaster earfol ûntslach ferliend. Hy waard opfolge troch syn soan Hylke Michiel Tromp.
Betterwurd
Dokkum krijt lânhonger
Nei 1900 moast Dokkum bûten de grêften útwreidzje. De Streeksters waarden sa Dokkumers. Wol hawwe se besocht om, sa lang as it mooglik wie, op harren sels te bliuwen.
Der kamen mear grinswizigings. Foaral nei de oarloch waard Dokkum in kearn. Der kaam wer in útwreiding. Betterwurd waard sa hielendal opslokt troch Dokkum. Wat ferside neist de nije dyk is it âlde Betterwurd noch te finen. Op it âlde grûngebiet fan Betterwurd leit no lykwols in yndustrygebiet. Wêr't eartiids de molkbussen fol makke waarden, wurde no de Dokkumer pipermuntsjes en flaggen makke.
Vita Karoli Magni
thumb|Vita Karoli Magni De Vita Karoli Magni (It libben fan Karel de Grutte) is de biografy fan Karel de Grutte, skreaun troch Einhard.
Skiednis
De Vita Karoli Magni waard tusken 817 en 830 skreaun yn opdracht fan Karel syn soan Loadewyk de Fromme en is de ienige boarne oer dizze keizer dy't gearstald is troch ien dy't him persoanlik lange tiid kend hat. Einhard, dy't it wurk skreaun hat, hat him ynspirearje litten troch Gaius Suetonius Tranquillus, de biograaf fan ferskate antike Romeinske keizers; foar de ynhâld koed er beskikke oer de keninklike annalen (de skiednis sa as dy alle jierren byhâlden waard; it wurd is ôflaat fan it Latynske annus dat jier betsjut).
It wurk kin opfetten wurde as ien grutte lofpriizging op dizze keizer en dêrtroch net bjusterbaarlik objektyf. Dêr wurdt gjin wurd skreaun oer de misstannen út dy tiid sa as bygelyks de lege moraal fan Karel syn dochters. Ek wurde dingen fergoedlike, ûnder oare de moarderij op it folk fan de Saksen.
Troch historisy wurdt de Vita Karoli Magni fral sjoen as de earste biografy fan in Jeropeeske kening sûnt de biografyen fan de Romeinske keizers. It libben fan de kening wurdt beskreaun yn dagen. Alle dagen fan Karel de Grutte syn libben waarden troch Einhard beskreaun yn de biografy. Tanksy Einhard binne wy in soad oer Karel de Grutte te witten komd en is mear fan him bekend as oer oare midsiuwske foarsten út dy tiid. Neffens Einhard prate Karel mei in frij hege stim, mocht er graach Frankyske klean drage en hat er besocht om skriuwen te learen.
Steatsline K
Steatsline K is de neffens de "Wet op de Oanlis van Steatsspoarwegen" fan 18 augustus 1860 troch de Steat fan de Nederlannen oanleine spoarwei tusken de stêden De Helder – Alkmar – Uitgeest – Saandam – Amsterdam. De spoarline hat trije spoarbrêgen oer wichtige kanalen: de Koegersbrêge oer it Noardhollânsk Kanaal by Koegras en by Alkmar (1865) en oer it Noardseekanaal by Saandam (Hembrêge, 1878). Lêstneamde brêge waard yn 1983 ferfongen troch de Hemtunnel. maaie it iepenstellen fan de Hemtunnel waard tusken Saandam en Amsterdam Westerdok in hiel nij trasee yn gebrûk naam, de âlde line waard súd fan it Noardseekanaal behâlden as havenspoarline.
Guadiana
De Guadiana (Rio Guadiana) is de op trije nei grutste rivier fan it Iberysk Skiereilân, nei de Taach, de Douro en de Ebro. Yn de Romeinske tiid hjitte de stream Anas, dêr't de Arabyske bewenners fan de krite letter Wādī Yānah (وادي يانة) fan makken.
Steatsline K
Skiednis
De wichtichste redenen foar de oanlis fan de line wiene de befoarrieding fan de marinehaven yn De Helder en it ferfier fan fracht sadree 't it Noardhollânsk Kanaal yn de wintermoannen beferzen wie. Plannen foar in spoarline nei De Helder wiene der al langer, mar waarden net útfierd om 't de oerbrêging fan it IJ by Amsterdam te djoer achte waard. De spoarline waard úteinlik as ûnderdiel fan 'e earste steatsoanlis troch de Steat oanlein. De ferbining waard lykwols, yn tsjinstelling ta de oare steatslinen, net eksploitearre troch Steatsspoarwegen, mar troch de HSM.
Guadiana
Hy ûntspringt yn it easten fan de autonome regio Andalusië yn Spanje en mûnet út op de grins fan dy regio en it Portugeeske Algarve yn de Atlantyske Oseaan. Sy is 744 km lang en foarmet in part fan de grins tusken en Portugal. Underweis rint de rivier troch de Spaanske stêden Mérida en Badajoz. thumb|left|202px|Mûning fan de Guadiana yn de Atlantyske Oseaan, lofts Portugal, rjochts Spanje
De Guadiana is foar de skipfeart te befarren oant Mértola yn Portugal. De rivier wurdt fuorre troch in grut tal rivierkes dy't simmers meast drûchstean, fanwege brekme oan rein en de simmerske hjitte yn dy krite (yn Amareleja yn Portugal waard 2003 17 dagen efterelkoar mear as 40 °C metten, mei in absolút maksimum fan 47,3 °C begjin augustus). Tegearre mei de delling fan de Guadalquivir is it sels de hjitste krite fan Europa. Nettsjinsteande de drûchte is it ek ien fan meast ûnoantaaste en rykste dielen fan it Iberysk Skiereilân en is der fan Badajoz oant de mûning by Vila Real de Santo António en Ayamonte sprake fan in benei oaniensletten en unyk natuergebiet.
De drûchte hat lykwols ek laat ta de bou fan ferskate keardammen foar yrrigaasje dat net te'n goede oan de natuer kaam is. Protesten fan natuerleafhawwers en ferienings hat de bou fan de dammen net keare kinnen. De enoarme Alquevadaam yn Portugal ûnder Moura wie begjin 2002 klear. De daam hat soarge foar de grutste opslachmar fan Europa (250 km²).
Steatsline K
Skiednis
Om't de brêge oer it IJ, ûnder oare troch de oanlis fan it Noardseekanaal, langer op him wachtsje liet, lei de HSM in spoarline oan tusken Uitgeest en Haarlim. Sa wie der fia de Alde line al yn 1867 treinferkear mooglik tusken De Helder en Amsterdam. De earste Hembrêge wie yn 1878 klear. Dat jier waard de spoarweiferbining tusken Amsterdam en Saandam yn gebrûk naam. De treinen tusken De Helder en Amsterdam bleaunen lykwols noch jierrenlang fan beide ferbiningen gebrûk meitsjen.
De spoarline tusken Amsterdam en Alkmar waard al yn 1931 elektrifisearre. It trajekt Alkmar - De Helder folge pas yn 1958. Mei de elektrifikaasje naam ek it tal streekrjochte treinen oer de hiele steatsline wer ta. Yn 1983 waard de hembrêge ferfongen troch de Hemtunnel. Hjirmei hearde wie in wichtich obstakel yn it skipfeart- en spoarweiferkear yn Amsterdam ta it ferline. De spoarline waard oer in lingte fan 8,5 kilometer ferlein. It âlde trasee oan Amsterdamske kant is noch altyd yn gebrûk as havenspoarline. It part oan de Saanske kant is opbrutsen. Yn 1996 is it tal spoaren op trajekt Skagen - Hearhugowaard fan ien nei twa ferdûbele. Tusken De Helder en Skagen leit noch altyd inkeldspoar, mei krusingsmooglikheden op elk stasjon.
Stasjonsgebouwen
By it âldste part fan 'e spoarline lâns ferskynden, krekt as by de oare steatslinen út 'e earste oanlisperioade, de standertstasjons fan de Steatsspoarwegen. Alle stasjons ha de Twadde Wrâldkriich trochstien mar binne op it stasjon fan Alkmar nei, dochs allegear ôfbrutsen. Wichtige oarsaken wiene de hege ûnderhâldskosten en in weromrinnend tal aktiviteiten binnen sa 'n grut gebou. It stasjon fan Alkmar waard dan net ôfbrútsen mar is al meardere kearen yngreven ferboud.
Stasjon Wiuwert
Stasjon Wiuwert (Wie) is in eartiidsk stopplak oan it spoar fan Ljouwert nei Starum by Wiuwert. It stopplak wie iepene fan 16 juny 1883 oant 15 maaie 1938 en fan 1 juny 1940 oant 24 novimber 1940. It stasjonsgebou bestie fan 1880 oant 1970.
Douwe Egberts
thumb|Tabak- en kofjefabryk DE op De Jouwer, ±1920 Douwe Egberts (of DE) is in ûndernimming dy't kofje, tee en oare libbensmiddels ferwurket en ferhannelet.
In protte minsken yn Nederlân sparje de punten fan DE, dy't útknipt wurde moatte fan de pakken kofje en dy't ek op pakjes tee en potten oploskofje sitte (moccona). De punten kinne ynwiksele wurde tsjin artikels yn spesjale winkels, faak mei bybeteljen.
Kofjekrisis
Yn in ûndersyk fan Oxfam International nei de bydragen fan de fjouwer grutte ynternasjonale kofjebaarnders (Nestlé, Kraft, Sara Lee en Procter & Gamble) oan it oplossen fan de wrâldwide kofjekrisis skoarde Sara Lee lykwols it minst.
Wynmotor Sint-Nyk
De Wynmotor Sint Nyk is in poldermole en ryksmonumint by it doarp Sint-Nyk yn de gemeente Skarsterlân. It is in Amerikaanske wynmotor, dy't in oardel kilometer beëasten it doarp oan de A6 stiet. De 18 blêden hawwe in flecht fan 4,5 m. Wannear't er boud waard is net bekend. De wynmotor is net-mealree en ek net iepen foar publyk. Yn 2008 wie benammen it motorhûs fan de mole yn ferfallen tastân.
Jan Siebelink
thumb|Jan Siebelink yn 2007 Jan Geurt Siebelink (Felp, 13 febrewaris 1938) is in Nederlânske skriuwer en essayist.
Siebelink waard grut yn in strang-godstsjinstich kristlike hûshâlding. Hy waard learaar Nederlânsk en Frânsk en studearre yn syn frije tiid Frânske taal- en letterkunde. Neist syn baan fan learaar begûn er mei it skriuwen fan romans en ferhalen. Syn wichtichste romans binne De herfst zal schitterend zijn, En joeg de vossen door het staande koren, De overkant van de rivier, Vera, Margaretha en it tige bêst ferkochte 'Knibbelje op in bêd fan fioelsjes'. Yn it lêste boek ferhellet Siebelink fan it godstsjinstige fermidden dêr't syn heit ta hearde en hoe't er dêr sels yn belutsen waard. Fan Knielen op een bed violen wiene yn 2008 mear as 500.000 eksimplaren ferkocht.
Siebelink skreau ek essays oer de Frânske dekadinte literatuer (J. K. Huysmans).
August Hirsch
thumb|August Hirsch
August Hirsch (Dantzig, 4 oktober 1817 - Berlyn, 28 jannewaris 1894) wie in Dútske dokter en medysk histoarikus.
Hy waard dokter yn Dantzig nei syn stúdzje oan de Humboldt Universiteit fan Berlyn en de Universiteit fan Leipzig. Om reden van syn ûndersyk oer malaria en syn wurk Handbuch der historisch-geographischen Pathologie, waard er yn 1863 beneamd ta professor yn Berlyn. As lid fan de Dútske Goalera Kommysje, bestudearre er yn 1873 de sitewaasje yn Posen en West-Prusen en skreau dêr oer in ferslach (1874). Hy bestudearre letter de pest yn Astrakan (1879 en 1880) en skreau dêr oer in rapport oan syn regear.
Liselore Gerritsen
Liselore Gisbertha Ilse Margaretha Gerritsen (Wichmond, 14 oktober 1937 - Woubrugge, 25 novimber 2020) wie in Nederlânske sjongster en skriuwster.
Libben en wurk
Gerritsen begûn har karriêre yn har studintetiid yn Leiden. Paul van Vliet en Floor Kist, beide ek Leidske studinten, hearden har sjongen yn in kafee, en fregen har oft se meiwurkje woe oan it troch harren oprjochte Leidsch Studenten Cabaret. Mei dy groep spile se yn dy jierren mei in soad sukses sawol yn Nederlân as oer de grinzen.
Letter troude se mei Paul van Vliet en tegearre mei Ferd Hugas, Judith Bosch en de pianist Rob van Kreeveld rjochten se yn De Haach Teäter PePijn op. Hoewol't oarspronklik in pakhûs, ferbouden se it ta in lyts teäter mei 110 plakken. Gerritsen fertelde letter oer dy perioade:'' Alle jûnen útferkocht, nea foar seis oere moarns op bêd! We diene alles sels: optrede, de kofje, de bar nei de foarstelling en as de minsken einlings fuort wiene, ôfwaskje en skjinmeitsje. In blide tiid, in dream dy't útkaam''.
Foar de teäterprogramma’s dy ’t se yn PePijn opfierden (Oh pardon, Opus 2, Dag en Nacht en Opus 4) skreau Paul van Vliet foar in grut part de teksten. Yn Opus 4 folle Gerritsen de foarstelling oan mei eigen wurk (op muzyk set troch Rob van Kreeveld), wat úteinlik resultearje soe yn har earste elpee: Liselore zingt Liselore. Se ûntfong der "De Trap" foar, in oanmoedigingspriis foar in hiel soad nij kabarettalint. Mei it ferske Laat de kindertjes tot mij komen, wûn sy it Relipopfestival. Yn de jierren dêrnei brocht se noch twa lp’s út: Liselore mei in soad komposysjes fan Herman van Veen en Sta even stil, mei muzyk fan Jan Hollestelle.
Nei seis jier hold kabaretgroep PePijn (1964-1970) op te bestean, mar teäter Pepyn bleau en levere sadwaande in wichtige bydrage oan it Nederlânske kabaret. Under oaren Youp van 't Hek, Hans Liberg, Herman Finkers en Jack Spijkerman spilen dêr harren earste foarstellingen.
Nei it opheffen fan kabaret Pepijn makke se diel út fan it teäterprogramma: Namens Jacques Brel, mei ûnder oaren Henk van Ulsen, en trede se op yn it foarprogramma fan Een avond aan zee fan Paul van Vliet yn it Curhaustheater út Dútslân. Ramses Shaffy wie yn de seal en frege har nei ôfrin mei him gear te wurkjen. Dy gearwurking late ta de foarstelling Ramses en Liselore, dy't yn totaal sa'n tachtich kear opfierd waard. Yn de jierren dêrnei spile se ûnder oare in seizoen yn Cherchez la femme, mei ûnder oaren Della Bosiers en fioelist Christiaan Bor, en in seizoen yn de foarstelling 7, mei ûnder oaren Judy Schomper en Louis van Dijk. Hja miste lykwols de tiid yn Pepyn en gie dêrom wer har meiwurking oan PePijn-produksjes: Klein Concert 1, 2, 3 en 4. De opset fan dy foarstellingen wie dat Liselore, sprutsen of songen, in ferhaal fertelde, begelaat troch twa of trije musisy. In pear nammen yn dit ramt binne: Laurens van Rooyen, Harry Sacksioni, Ben van der Linden, Martijn Alsters en Nils Walen.
Ruud Jacobs, yn dy tiid produsint by platemaatskippij CBS, hearde Liselore by ien fan de Klein Concert-foarstellingen, wat resultearre yn gearwurking foar twa elpees: Ik heb het tegen jou en Oktoberkind, en yn in houlik (Gerritsen wie yntusken skieden fan Paul van Vliet). In seleksje teksten fan dizze en oare elpees waard letter opnaam yn twa bondels: Je kunt niet alles hebben en Het jaar van de Kaapse viool.
Fan de jierren 80 ôf sjoech Gerritsen in oar paad yn: se soe lêzingen en foardrachten jaan, út eigen wurk. Hoewol't dat har goed befoel, naam se yn 2004 dochs wer in cd op: Liselore NU, mei muzyk fan Bart Wolvekamp.
Damaskus
Damaskus (Arabysk: دمشق, Dimasjq of (Dimasjq) al-sham) is de haadstêd fan Syrje. It is ien fan de âldste stêden op 'e wrâld en miskien wol de âldste. Der wennen om-ende-by 1,5 miljoen minsken (2005). Yn de folksmûle hiet de stêd Sjam.
De stêd leit yn in tige grutte en fruchtbere oaze en hat har bestien te tankjen oan de rivier Barada, dy't de oaze fan wetter foarsjocht.
Skiednis
De earste archeologyske fynsten dien yn Damaskus datearren fan om-ende-by 2500 f.Kr. De earste fermelding fan Damaskus yn skriften datearret fan 1500 f.Kr.
Yn 635 waard de stêd troch de Arabieren oermastere. Under de dynastie fan de Omajjaden waard Damaskus haadstêd fan it Arabyske Ryk fan 661 oant 750. Dat tiidrek jildt as de bloeitiid fan de stêd, dêr't ferskate grutte moskeeën yn boud waarden, dêr't de Omajjadenmoskee fierwei de wichtichste fan is. Yn 750 waarden de Omajjaden ferslein troch de Abbasiden en ferlear Damaskus har funksje as haadsted fan it ryk oan Bagdad.
Yn 1260 feroveren de Mammelukken de stêd.
Yn 1516 waard de stêd troch de Osmanen ferovere en makke diel út fan it Osmaanske Ryk, dêr't de stêd oant en mei de Earste Wrâldkriich by bliuwe soe. Yn de dy kriich naam generaal Allenby de stêd yn mei it Britske leger en troch stipe fan Arabyske troepen. Nei de Twadde Wrâldkriich waard Syrje ûnôfhinklik en Damaskus de haadstêd fan dat lân.
Sûnt it begjin fan de boargeroarloch yn 2011 binne ek ferskate wiken fan Damaskus troch gefjochtshannelingen rekke.