cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flodder in Amerika!
Plot
In pear dagen letter dwaalt soan Kees yn 'e buert fan 'e stripklub troch de stêd as er yn in basketbalarena yn 'e iepen loft fjouwer tsjeppe swarte famkes oan it sporten sjocht. Wylst er him oerjout oan in seksuele fantasij wêrby't de famkes hielendal neaken binne en hysels meidwaan mei oant harren potsje basketbal op wat oars útrint, wurdt er opmurken troch de trije oerfallers út it park. Hy naait út en springt by de foarbykommende Johnnie en dochter Kees efteryn 'e auto. De oerfallers pakke harren eigen auto, wêrnei't in efterfolging mei hege faasje troch it hert fan New York ûntstiet. Dy einiget as de oerfallers út 'e bocht fleane en mei harren auto de New York Stock Exchange ynride. Sy wurde arrestearre, mar de Flodders, dy't stilholden hawwe om harren út te laitsjen, ek. Op it plysjeburo wurdt it fisitekaartsje fan Geoffrey tusken de besittings fan 'e Flodders oantroffen, wêrnei't se fuortendaliks frijlitten wurde. Bûtendoar wachtet de troch de plysje warskôge Geoffrey de Flodders op en besiket dochter Kees safier te krijen dat se mei him útgiet. Kees fielt dêr neat foar, mar nei't Geoffrey Johnnie $5.000 tastoppe hat, bepraat dy Kees om it dochs te dwaan.
Hoewol't foar eltsenien dy't se tegearre sjocht, dúdlik is dat Geoffrey syn ferealens op Kees in gefal fan ûnbeäntwurde leafde is, rekket ien fan Geoffrey syn oppassers senuweftich en docht wat ûndersyk nei de Flodders. Fan wat er dan oan 'e weet komt, skrikt er sà, dat der daliks nei de presidint fan 'e Feriene Steaten giet, dy't de heit fan Geoffrey blykt te wêzen. De presidint beslút om ynkognito yn in momkape de Moulin Rouge te besykjen om dochter Kees dúdlik te meitsjen dat se har relaasje mei Geoffrey beëinigje moat.
Krekt op 'e jûn dat de presidint syn besykje ôfleit en dochter Kees nei har klaaikeamer folget om har te wurd, eskalearret de sitewaasje yn 'e stripklub as der ûnder de besikers algemiene slaanderij útbrekt. Ta oermjitte fan ramp trappearret Rosenbaum Johnnie wylst er yn 'e foarriedkast seks hat mei syn frou Dorothy. De wize rie fan Ma Flodder oer Rosenbaum komt út as de man sa breinroer wurdt dat er in ôfseage jachtgewear pakt dêr't er Johnnie mei deasjitte wol. Johnnie flechtet keamer yn, keamer út troch de stripklub en komt dêrby ek troch de klaaikeamer, dêr't hy, Rosenbaum en letter de alarmearre plysjes de presidint fan 'e Feriene Steaten mei in topless Kees oantreffe. Tsjin dy tiid hat Ma Flodder Rosenbaum al tsjinholden troch him by de kraach te pakken en mei de holle yn in goatstien fol ôfwaskwetter te triuwen. As se oanholden wurdt, spuit se har sigarepeuk lykwols by fersin yn 'e frituerpanne, dy't yn flammen útbarst en in brân feroarsaket dy't de benzine yn 'e wettertank op it dak oanstekt. De wettertank wurdt dêrtroch lansearre en fljocht oer Manhattan hinne om it Frijheidsbyld yn 'e mûle te reitsjen, wêrnei't er ûntploft en it Frijheidsbyld ûnthollet.
De oare deis sprekke de Amerikaanske kranten fan in ramp en in terroristyske oanslach. De Flodders wurde de Feriene Steaten útset en ta persona non grata ferklearre. Om't it Amerikaanske regear der alles oan gelegen is en kom foar dat de presidint sels yn it skandaal behelle rekket, wit Johnnie fia de Nederlânske ambassadeur flink wat swijjild los te krijen. Oerladen mei djoere klean en oare lúkse artikels en einlings weriene mei Sjakie, foar wa't de hiele reis nei Amearika ien grutte oanienskeakeling fan ellinde west hat, reizgje de Flodders op in earsteklas flecht werom nei Nederlân.
Produksje
Flodder in Amerika! waard regissearre troch Dick Maas nei in senario dat er sels skreaun hie. Hy makke ek sels de filmmuzyk en wie mei Laurens Geels as produsint by it filmprojekt belutsen foar harren mienskiplike studio First Floor Features. Der wie foar Flodder in Amerika! in budget beskikber fan ƒ12 miljoen, wat omrekkene likernôch €5,5 miljoen is. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Marc Felperlaan, de filmmontaazje waard dien troch Hans van Dongen, en Peter Jansen wie ferantwurdlik foar it produksje-ûntwerp. De kostúms waarden ûntwurpen troch Anne Verhoeven.
De opnamen fan Flodder in Amerika! giene op 28 septimber 1991 fan start yn 'e First Floor Factory, de studio fan First Floor Features yn Almeare. Op 2 oktober waard der filme yn 'e Ross van Lenneplaan yn Sittard, dy't trochgie foar de fillawyk Zonnedael. De opnamen yn New York namen fiif wiken yn beslach. Oare opnamelokaasjes wiene Brussel en Rotterdam. Der waarden eins trije ferzjes fan 'e film makke: de orizjinele ferzje, in sensurearre ferzje en in nea fertoande folslein Ingelsktalige (net Ingelsk neisyngronisearre) ferzje.
Distribúsje
De distribúsje fan Flodder in Amerika! waard fersoarge troch First Floor Features. De film gie op 3 july 1992 yn Nederlân yn premiêre. Op 8 oktober 2016 waard er útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
De filmkritisy wiene tuskenbeiden posityf oer de Flodder in Amerika!.
Resultaat
It is ûnbekend hoefolle oft Flodder in Amerika! opbrocht. Yn elts gefal waard de film yn 'e Nederlânske bioskopen sjoen troch krapoan 1,5 miljoen minsken. Dêrmei stiet de film yn 'e top 20 fan 'e bêst besochte Nederlânske films aller tiden.
Nasjonaal Park Yellowstone
It Nasjonaal Park Yellowstone (Ingelsk: Yellowstone National Park; Arapaho: Henihco’oo of Héetíhco’oo) is in nasjonaal park yn 'e Feriene Steaten dat wiidferneamd is om syn natoerskientme. It leit fierhinne yn 'e uterste noardwesthoeke fan 'e Amerikaanske steat Wyoming, mar stiket justjes út oer de grinzen mei Montana en Idaho. It park, dat in oerflak fan krapoan 9.000 km² beslacht, waard yn 1872 skepen troch in wet dy't dêrta oannommen waard troch it Amerikaanske Kongres en ûndertekene waard troch presidint Ulysses S. Grant. Yellowstone wurdt beskôge as it âldste nasjonaal park fan 'e wrâld. It omfiemet in grut ferskaat om biotopen, wêrfan't subalpine wâld it meast foarkomt. Behalven om syn breed skala fan floara en fauna en syn prachtige útsichten stiet it park ek bekend om 'e geotermyske aktiviteit, dy't him benammen uteret yn 'e oanwêzigens fan in grut tal geisers, wêrûnder de ferneamde Old Faithful.
Smoke Bitten
Eftergrûn fan 'e searje
Mercedes "Mercy" Thompson is in jonge frou dy't it fermogen om harsels yn in prêrjewolf (coyote) te feroarjen urven hat fan in Yndiaanske heit dy't in ynkarnaasje fan 'e godheid en trickster Coyote wie. Hja hie yn 'e Tri-Cities (Richland-Kennewick-Pasco), yn 'e Amerikaanske steat Washington, as monteur en eigneresse fan in garaazje in relatyf normaal bestean opboud oant se yn 'e foargeande dielen fan 'e searje almar djipper behelle rekke yn 'e oangelegenheden fan 'e pleatslike boppenatuerlike mienskip. Boppedat is se ûnderwilens troud mei har eardere buorman Adam Hauptman, in skieden heit mei in tinerdochter, dy't ek de alfa (lieder) fan 'e pleatslike Columbia-ridel fan wearwolven is.
Nasjonaal Park Yellowstone
Skiednis
De krite fan it Nasjonaal Park Yellowstone waard yn 'e njoggentjinde iuw al teminsten 11.000 jier bewenne troch de Yndianen. Yn 'e jierren 1804-1806 teach de ferneamde Ekspedysje fan Lewis en Clark sawol op 'e hinne- as de weromwei nei de westkust fan Noard-Amearika deun by gebiet lâns mar die it net oan. It gebiet waard yn 1807 foar it earst besocht en beskreaun troch John Colter, dy't diel útmakke hie fan 'e Ekspedysje fan Lewis Clark. Doedestiden waard lykwols tocht dat syn beskriuwing te moai wie om wier te wêzen, en dat er it ferhaal út 'e tomme sûgd hie. De folgjende fjirtich jier diene ferskate pioniers ferslach fan 'e siedende modder, steamjende rivieren en ferstienne beammen fan Yellowstone, wêrûnder de ferneamde berchgids Jim Bridger, mar ek sy waarden net leaud.
Smoke Bitten
Ynhâld
Yn Smoke Bitten kampe Mercy en Adam mei houliksproblemen. Nei de konfrontaasje mei de Hardesty-heksen dy't einige mei de dea fan 'e hekse Elizaveta (sjoch: Storm Cursed), hat Adam de mystike houliksbân dy't as gefolch fan syn wearwolvesteat tusken him en Mercy bestiet, ôfsletten. Mercy wit dêrtroch net mear wat him yn syn holle omgiet, mar se fermoedet dat it wat mei Elizaveta te krijen hat. Elizaveta Arkadjevna Vysjnevetskaja wie in hekse fan wa't Adam en Mercy tochten dat se te fertrouwen wie, oant bliken die dat se har oerjûn hie oan swarte magy, dat inkeld bestean kin troch it opsetlik tabrochte lijen fan oaren. Adam wie dêrom twongen om har te deadzjen.
Underwilens hat Tilly, it boarterskammeraatske fan Mercy en Adam harren oannommen soan Aiden, dy't eins in manifestaasje is fan Underheuvel, de parallelle wrâld fan 'e ierdgeasten, in doar nei Underheuvel yn harren eftertún pleatst. Aiden skammet him rot, mei't Tilly soks inkeld dien hawwe kin as hy dêr op 'e iene of oare manear tastimming foar jûn hat. (In ienfâldich "Ik woe dat ik dy faker sjen koe" soe al genôch west hawwe.) Dyselde middeis treft Mercy harren buorlju Anna en Dennis Cather dea oan yn harren hûs. It liket in gefal fan moard-selsmoard te wêzen, mar Dennis, de dieder, wie ien fan 'e sêftaardichste minsken dy't Mercy ea kennen hat, dat sy leaut dêr neat fan. De rook fan magy dy't oan syn stoflik omskot klibbet, sterket har yn 'e ûnderstelling dat Dennis troch it iene of oare boppenatuerlike wêzen beset wie doe't er syn frou en dêrnei himsels deade. Se treft op syn earm in wûne oan as is er biten troch in wylde knyn, en dan komt har de knyn tebinnen dy't se earder yn 'e neite fan harren hûs sjoen hat en dy't him sa nuver hold en droech.
Nasjonaal Park Yellowstone
Skiednis
Nei ryp berie naam it Amerikaanske Kongres op 1 maart 1872 in wet oan dy't fan Yellowstone it earste nasjonaal park fan 'e wrâld makke. Dy wet waard noch dyseldichste deis ûndertekene troch presidint Ulysses S. Grant. Yn 'e begjinjierren wie der grutte wjerstân tsjin 'e stifting fan it park ûnder de blanke kolonisten út it omlizzende gebiet dy't duorjende skea oan 'e pleatslike ekonomy frezen as se de natuerlike helpboarnen yn it parklân net eksploitearje mochten. It Amerikaanske regear en it grutste part fan it Kongres yn Washington D.C. holden lykwols hoek, en Yellowstone waard ûnder tafersjoch fan it Amerikaanske Leger pleatst. De earste haadopsichter wie Nathaniel P. Langford, in lid fan 'e eardere Washburn-Langford-Doane-ekspedysje. Hy tsjinne fiif jier yn dy funksje, mar krige gjin salaris, budget of stêf. Dat betsjutte dat er frijwol machteleas wie foar de streupers en yllegale houtsjers oer dy't har neat fan 'e grinzen fan it park oanloeken.
Yn 1875 stjoerde it Amerikaanske Leger in ekspedysje ûnder kolonel William Ludlow nei Yellowstone ta om 'e ferkenning fan it gebiet fuort te setten. Ta dy ekspedysje hearde ek de soölooch, antropolooch, histoarikus en publisist George Bird Grinnell, dy't op eigen manneboet oan it ferslach fan dy ekspedysje in taheakke tafoege wêryn't er de omfang fan 'e streuperij yn Yellowstone dokumintearre. Fan gefolgen waard Langford yn 1877 út syn amt set en ferfongen troch Philetus Norris, dy't net allinnich in salaris krige, mar ek in krap budget om syn wurk út te oefenjen. Norris lei ferskate ûnferhurde wegen nei it park oan, om toerisme te fasilitearjen. Syn idee wie dat de yllegale aktiviteiten it bêste bestriden wurde koene troch oan te toanen dat it nasjonaal park jild yn 't laadsje bringe koe. Yn 1880 waard Harry Yount oansteld as de earste jachtopsjenner fan it park mei as opdracht om 'e streuperij tsjin te gean. Begjin 1880-er jierren boude de Northern Pacific Railroad in spoarstasjon yn Livingston, yn Montana, by de noardlike yngong fan it park. Fan gefolgen naam it tal toeristen dat Yellowstone besocht doe ta fan 300 yn 1872 oant 5.000 yn 1883.
Smoke Bitten
Ynhâld
Dy jûns geane Mercy en Adam der as prêrjewolf en wolf mei Aiden op út om te sjen oft se dyselde knyn fine kinne. Se ûntdekke in spoar dat se hiel lang folgje, mar it iennichste dat se fine, is de rook fan in stikmannich frjemde wearwolven, dy't blykber it territoarium fan 'e Columbia-ridel ynkrongen binne. Pas ûnderweis nei hûs krúst de knyn ynienen harren paad. Mercy set de efterfolging yn, mar as se úteinlik it wêzen tusken har kaken kriget en deabite wol, feroaret it yn reek en kin se net mear sykhelje. Se fielt hoe't se hommels oppakt wurdt troch in pear kâlde earms en nei de rivier droegen wurdt dy't deunby streamt. It blykt de grizelige fampier Wulfe te wêzen, dy't har yn 'e rivier smyt om't streamend wetter betsjoenings ferbrekt. As se neitiid dweiltrochwiet oan lân krûpt, kin Mercy wer sykhelje. Op 'e fraach wat Wulfe hjir moat, sa ticht by de wente fan Adam en Mercy, antwurdet de fampier dat er Mercy stalkt. Mercy ornearret dat it te krijen hat mei it feit dat er koartby bestrûpt rekke is yn har magy doe't se de sombys fan 'e Hardesty-heksen hiet om rêst te finen (sjoch: Storm Cursed).
Nei't se wer thúskommen binne, fertelt Aiden dat er wit hokker wêzen Anna en Dennis deade hat. Hy neamt it it 'reekbist' of de 'reekdemon'. It is in tige gefaarlike ierdgeast dy't foarhinne yn Underheuvel fêstholden waard troch Underheuvel. As it jin byt, kin it de behearsking oer jins lichem oernimme. It hie niiskrekt Mercy biten, yn 'e hals, wêrby't reek út 'e wûne kaam, mar troch har ôfstamming fan Coyote is Mercy ymmún foar in soad foarmen fan magy, en doe't de reekdemon har lichem net oernimme koe, besocht er har te deadzjen. It is dúdlik dat it wêzen troch de nije doar nei Underheuvel yn harren eftertún kommen is, mar de fraach is oft Underheuvel/Tilly it wêzen mei sin ûntsnappe litten hat.
Nasjonaal Park Yellowstone
Skiednis
De lêste permaninte bewenners fan Yellowstone wiene ferskate lytse troepkes Eastlike Sjosjoanen dy't bekend stiene as "Skieppe-iters". Hja ferlieten it gebiet yn 1868 nei't der in ferdrach sletten wie mei de Amerikaanske oerheid, wêrby't de Yndianen it rjocht beholden om yn it park te jeien. It regear wegere dat ferdrach lykwols te ratifisearjen en ûntnadere de Skieppe-iters sawol lân as rjocht. Under de Nez Persé-Oarloch fan 1877 teagen de Nez Persé ûnder harren flecht nei de Kanadeeske grins dwers troch Yellowstone. Guon fan harren holden en droegen har freonlik foar de toeristen en jachtopsjenners oer dy't se dêr tsjinkamen, mar oaren net, en der foelen teminsten twa deaden. Under de Bannok-Oarloch fan 1878 krong in groepke Bannok-krigers it park binnen, en neitiid waard der yn opdracht fan haadopsjenner Norris in militêre basis oanlein om fierdere Yndiaanske ynfallen ôf te skrikken.
Streuperij en yllegale houtkap duorren ûnfermindere fuort oant it Amerikaanske Leger yn 1886 by Mammoth Hot Springs it Kamp Sheridan oanlei, dat letter omneamd waard ta Fort Yellowstone. Wichtiger noch wie dat it Amerikaanske Kongres yn 1894 ûnder de lobby fan 'e Boone en Crockett Klub, mei as leden û.m. George Bird Grinnell en Theodore Roosevelt, de Wet op 'e Beskerming fan 'e Nasjonale Parken oannaam, wat de juridyske ferfolging fan streupers mooglik makke. Mei dy wet yn 'e hân lei it Leger, dat gjin brekme oan mankrêft hie, neitiid foargoed it near op 'e yllegale aktiviteiten yn Yellowstone, en rêde dêrmei it park. Yn 1917 waard it behear fan Yellowstone troch it Leger oerdroegen oan 'e National Park Service (NPS).
Smoke Bitten
Ynhâld
Adam is de hiele nacht yn touwen om út te finen wa't de frjemde wearwolven yn syn territoarium binne. Trochdat er fan guon de rook werkend hat en ynformaasje ynwûn hat út oare boarnen komt er ta de konklúzje dat it giet om in groep fan seis wolven dy't koartby de ridel yn Galveston ûntflechte binne nei't dêr rebûlje útbrutsen wie tsjin 'e pleatslike alfa, dy't nei't it skynt gjin oangenaam persoan is. De groep wurdt oanfierd troch Sven Harolford, sels ek gjin gesellige man. Oare leden binne Lincoln Stuart, Chen Li Qiang, Kent Schwabe en it troud pear James en Nonnie Palsic. Under de gearkomste fan 'e Columbia-ridel dy't Adam ier de oare moarns gearropt om 'e ynformaasje oer de ynkringers en de reekdemon te dielen, wurdt der oanbelle. As Mercy iependocht, leit Alexander "Rennie" Renton op 'e stoepe. Hy is in helpsheriff fan Franklin County en de frijer fan Mary Jo, ien fan 'e wearwolven fan 'e Columbia-ridel. Hy is net ferwûne, mar blykber op 'e iene of oare manear bedwelme. As er letter wekker wurdt, hat er gjin flau idee wat der bard is. Adam en Mercy ynterpretearje dit foarfal as in iepeningsset fan Harolford-en-dy, dy't blykber de ridel oernimme wolle. Adam lêst lykwols út in oar skript en wol harren ronselje as nije leden fan syn ridel.
Nasjonaal Park Yellowstone
Skiednis
Under de Krisisjierren waarden tusken 1933 en 1942 tûzenen jongemannen fan it Civilian Conservation Corps, sis mar de Amerikaanske wurkferskaffing, ynset om gebouwen, kampeargrûnen en wegen yn it Nasjonaal Park Yellowstone oan te lizzen. Under de Twadde Wrâldoarloch stoarte it toerisme yn it park yn en ûntstie der efterstallich ûnderhâld oan in protte fasiliteiten, dat neitiid wer bymakke wurde moast. Tsjin 1950 begûn it tal toeristen dat jiers it park oandie ûnbidich te groeien, fanwegen de tanimmende mobiliteit en frije tiid fan 'e Amerikaanske befolking. Yn 'e simmer fan 1988 leine boskbrannen sa'n 2.313 km² (oftewol 36%) fan it park yn 'e jiske. Dêrmei wiene de boskbrannen fan dat jier de slimsten sûnt minskewitten en in ramp foar it park.
Smoke Bitten
Ynhâld
De oare middeis is der in apart ferkearsûngemak yn Pasco deunby it plak dêr't Mercy wêze moat foar in boadskip. In frachtwein is troch de sydbarriêre fan in fiadukt riden, en hinget heal yn it loftliddige, mar kin net falle om't it hiele fiertúch fan ûnderen ôf heal yn beton feroare is. Mercy treft by it plak fan it ûngemak George, in wearwolf fan 'e Columbia-ridel dy't by de plysje fan Pasco wurket. Neffens him sei de frachtweinsjauffeur dat syn passazjier, in jonge liftster dy't er oppikt hie, ynienen it stjoer fansiden skuorde om in groep skoalbern oan te riden, sadat hy gjin oare kar hie as fan it fiadukt ôf te riden om 'e bern te ûntwiken. De liftster soe neitiid fan rutens spile hawwe, mar Mercy wurdt yn 'e mannichte nijsgjirrigen dy't gearklofte is, in tinerfamke gewaar dat it ûngemak mei selsfoldienens liket te besjen. Sadree't se Mercy opmerkt, naait se út. Mercy en George sette de efterfolging yn en helje har deunby yn in stege yn. Mei't dêr it lyk fan datselde famke leit, moat it 'famke' dat se efterfolge hawwe, eins de reedkdemon wêze. George slacht it wêzen fan harren ôf en Mercy jaget it tsien kûgels troch hûd, mar dat liket it allegear net folle te dearen. It jout him inkeld ôf as de oare plysjes fan it plak fan it ûngemak op it lûd fan 'e skotten ôf komme.
Nasjonaal Park Yellowstone
Geografy
Rivieren en marren meitsje 5% fan it oerflak fan it nasjonaal park út. Wâldlân beslacht sa'n 80% fan Yellowstone; de restearjende 15% is meast prêrje. It grutste wetter is de Yellowstone-mar, dy't in oerflak fan 35,2 ha mjit, mei in maksimale djipte fan 120 m en in kustline fan yn totaal 180 km. De mar leit op in hichte fan 2.357 m boppe seenivo, en is dêrmei de grutste berchmar yn Noard-Amearika. Fierders binne der 290 wetterfallen fan 4,6 m of heger yn Yellowstone; de heechst is de Yellowstone-wetterfal, dy't in hichte hat fan 94 m.
De Kontinintale Skieding rint yn in diagonale line troch it noardwestlike part fan Yellowstone hinne. Dêrtroch wetteret likernôch in trêdepart fan it park ôf yn 'e Stille Oseaan, wylst de rest ôfwetteret yn 'e Atlantyske Oseaan. De rivier de Yellowstone heart ta it rivierestelsel fan 'e Mississippy, dy't útmûnet yn 'e Golf fan Meksiko (in ûnderdiel fan 'e Atlantyske Oseaan), wylst de rivier de Snake, dy't fuortby de Yellowstone yn it nasjonaal park ûntspringt, fia it rivieresysteem fan 'e Kolumbia nei de Stille Oseaan ta rint.
De Yellowstone-mar leit sintraal boppe-op 'e Yellowstone-kaldeara, dat de grutste superfulkaan fan it kontinint is. De Yellowstone-fulkaan wurdt beskôge as aktyf en is yn 'e lêste twa miljoen jier ferskate kearen mei alderferskuorrendste krêft útbarsten. De lêste útbarsting wie 640.000 jier lyn en 1.000 kear grutter as de útbarsting fan de Mount St. Helens yn 1980. Fulkanologen binne bang dat in nije útbarsting fan 'e Yellowstone wolris de ein fan 'e minsklike beskaving yn Noard-Amearika betsjutte kin. De oangeande fulkanyske aktiviteit hat deryn resultearre dat yn it Nasjonaal Park Yellowstone de helte fan alle geotermyske ferskynsels fan 'e wrâld te finen is. It bekendst dêrfan binne de 1.283 geisers, wêrfan't 465 yn ien jier aktyf binne. De bekendste geiser is Old Faithful, dy't in absolute publykslûker is.
Floara en fauna
Yn it Nasjonaal Park Yellowstone libje mear as 1.700 soarten beammen en oare faskulêre planten dy't lânseigen binne yn 'e krite. Dêropta komme der ek likernôch 170 eksoatyske plantesoarten foar. De meast foarkommende beammesoart is de draaidin, dy't 80% fan al it beboske gebiet útmakket. Ek oarsoartige nullebeammen komme in protte foar, en kletterpopels en wylgen binne de meast foarkommende leafbeammen. Fierders libje der yn Yellowstone hûnderten soarten sûchdieren, fûgels, fisken en reptilen, wêrûnder in stikmannich dy't yn hegere of mindere mjitte bedrige binne.
Op it mêd fan 'e fauna is Yellowstone it meast ferneamde wyldernisgebiet yn 'e legere achtenfjirtich Amerikaanske steaten. Sa komme der û.m. foar: brune bearen (fan 'e ûndersoarte grizzly), Amerikaanske swarte bearen, grize wolven, prêrjewolven, reade foksen, poema's, reade lynksen, Kanadeeske lynksen, wargen, Amerikaanske bizons, wapitys, elanden, mûldierharten, wytsturtharten, gaffelantilopen, grouhoarnskiep, sniegeiten, waskbearen, rivierotters, sulverdassen, fiskmarters, Amerikaanske marters, Amerikaanske nertsen, harmelingen, langsturtwezelingen, Kanadeeske bevers, oerzons, gielbealchmarmotten, streekte stjonkdieren, Amerikaanske hazzen, prêrjehazzen, wytsturtprêrjehûnen, berchgoffers, muskusrotten, Amerikaanske reade iikhoarntsjes, lytse wangsekiikhoarntsjes, goudmantelgrûniikhoarntsjes, Kanadeeske fleanende iikhoarntsjes, greidwrotmûzen, richardsonwrotmûzen, hartemûzen, fiskearnen, sljochtfalken, wite pillekanen, Kanadeeske kraanfûgels, trompetswannen, iisdûkers, prêrjerattelslangen, gewoane hoasbânslangen, noardlike podden en saaljehagedissen.
Smoke Bitten
Ynhâld
Dyselde jûns binne der ferskate ynsidinten mei de ynkringende wearwolven, dy't allegear mei in skamper ôfrinne. It liket derop dat se besykje ôf te taasten oft der swakke plakken yn 'e Columbia-ridel sitte. De folgjende dei, as Mercy let thús komt út 'e garaazje, springt Wulfe neaken foar de ruten fan har sliepkeamer om. Se stjoert Ben nei bûten ta mei in tekken om te freegjen oft er net kâld is, mar as Ben der wer yn komt, blykt er biten te wêzen troch de reekdemon. It wêzen besiket fan Mercy te witten te kommen hoe't it kin dat sy ymmún is foar syn magy. Adam komt krekt op 'e tiid thús en oermasteret Ben. Streamend wetter helpt yn syn gefal net om 'e betsjoening te ferbrekken, en de oare wearwolven hawwe gjin oare kar as om him op te sluten yn in koai yn 'e kelder, wêrfan't it stiel fersterke is mei sulver (dêr't wearwolven beslist net oer kinne). Wulfe, dy't tasjocht as Ben yn 'e rivier dipt wurdt, fertelt Mercy dat ek de fampier Stefan, in goede freon fan har, biten is. Hy is oermastere en wurdt fêstholden troch Marsilia, de masteresse fan 'e fampieren yn 'e Tri-Cities. Marsilia hat har mei alle oare fampieren (útsein Wulfe, dy't syn eigen sin docht) opsletten en komt pas wer foar it ljocht as de bedriging fan 'e reekdemon foarby is. As er in fampier yn 'e macht kriget, kin de reekdemon nammentlik folle mear skea oanrjochtsje as mei in sljochtwei minske, en boppedat soe soks ris it bestean fan fampieren oan 'e minsken útbringe kinne, wat in ramp wêze soe.
Letter dy jûns kriget Mercy tillefoan fan Alistair Beauclaire, ien fan 'e Grize Hearen, de hearskers fan 'e ierdgeasten. Hy fertelt har dat de reekdemon earder dy jûns de kroech fan 'Omke Mike', in ierdgeast oan wa't Mercy kunde hat, binnenkrong en dêr ferskate ierdgeasten en minsken deade hat, oant de ierdgeast dy't er beset hie, oermastere wurde koe troch Larry Sethaway, de kening fan 'e eardsken, en de 'snie-elf' (sa't de pleatslike iisreus neamd wurde wol). Fan gefolgen hat de reekdemon no gjin tekoart oan magyske krêft mear. Om foar te kommen dat soks nochris bart, hawwe de Grize Hearen alle ierdgeasten (Zee en Tad ynbegrepen) weromroppen nei harren reservaat by Walla Walla. Krekt as de fampieren sille se pas wer foar 't ljocht komme as de bedriging foarby is.
Dêrfoar bestiet wol wat tiidsdruk, want troch de misdragings fan Underheuvel/Tilly, kinne de ierdgeasten net gebrûk meitsje fan harren parallelle wrâld Underheuvel, sadat se twongen binne om deun byinoar te sitten. Dat kin nea lang goed gean en it sil dan perfoarst ek net lang duorje ear't se inoar begjinne te fermoardzjen. Dat, Beauclaire besiket Mercy safolle mooglik te helpen om mei de reekdemon ôf te weven. Wat er har fertelt is dat er har de wiere namme fan it wêzen net fertelle kin, ek al soed er dat wolle. Fierders seit er dat it wêzen ek wol de 'reekdraak' of de 'reekwever' neamd wurdt, en dat der in ferhaal oer it wêzen bestiet. It wiere aard fan 'e reekdemon hat te krijen mei hantsjebakken. It wêzen kin it sluten fan in oerienkomst net ôfwize as dat him op 'e juste wize foarholden wurdt. Feitliks wie dat de reden dat er finzen siet yn Underheuvel, om't er hantsjebakt hie mei Underheuvel sels. Baba Jaga, ien fan 'e oare Grize Hearen, brekt oan 'e ein fan it petear yn mei it boadskip dat Mercy har net ôfliede litte moat troch reek en skyn, mar dat de kaai ta it oerwinnen fan 'e reekdemon syn eigenste aard is.
Neitiid freget Mercy har ôf wêrom't Underheuvel de reekdemon letterlik yn har eftertún ûntsnappe litten hat (ynstee fan yn it reservaat fan 'e ierdgeasten), wylst se wist dat Mercy troch har ôfstamming fan Coyote ymmún is foar in protte soarten magy. Of hat se it soms dien omdàt se dat wist, en brûkt se Mercy om mei de reekdemon ôf te weven? Mercy komt dan tebinnen dat Tilly har de lêste kear dat se by harren yn 'e hûs wie, beklage hat oer it hâlden en dragen fan 'e ierdgeasten. Soe dat der soms wat mei te krijen hawwe kinne?
De oare deis ferskaft Lincoln Stuart, ien fan 'e ynkringende wearwolven, himsels tagong ta de gerjochtichheid fan Kelly, ien fan 'e wearwolven fan 'e Columbia-ridel. Kelly rekket ferwûne en syn (minsklike) frou Hannah ek. Om't Mercy it tichtst by is fan alle leden fan 'e ridel, hastiget se har mei Auriele (dy't Adam as liifwacht meistjoerd hat nei de garaazje) nei de wente fan Kelly en Hannah ta. As se dêr arrivearje sjogge se hoe't Lincoln Makayla, it seisjierrige dochterke fan Kelly en Hannah, dy't er in ankel en in pols brutsen hat, boppe syn holle hâldt. Mercy riidt him oan mei har auto, wylst Auriele, dy't op 'e motorkap klommen wie, de lytse Makayla grypt en rêdt. Neitiid sjocht Mercy dat de swierferwûne Lincoln biten is. Se soe him deasketten hawwe, mar it ynsidint hat tefolle nijsgjirrige buorlju lutsen. James en Nonnie Palsic, twa oaren fan 'e ynkringende wearwolven, komme opdaagjen, mei by harren in trêde wearwolf, dy't Mercy weromken as in Fiona, dy't foarhinne foar har pleechheit Bran Cornick wurke. James Palsic, dy't lulk is dat Lincoln, wylst er mentaal dúdlik al net mear spoarde, dochs nei in hûs ta stjoerd is dêr't bern wiene, biedt oan om Lincoln mei te nimmen. Dat liket Mercy skoan ta. Palsic brekt de oare wolf temûk de nekke wylst er him yn 'e laadbak fan syn pick-up leit.
Letter dy deis skillet Mercy Bran Cornick op, yn waans ridel yn Montana hja opgroeid is. Hy is de marrok, dy't hearsket oer alle wearwolven yn Noard-Amearika. Se fertelt him alles oer wat der de lêste dagen foarfallen is, net inkeld oer de ynkringende wearwolven, mar ek oer de reekdemon, Wulfe syn stalking en har houliksswierrichheden mei Adam, ek al wie se hielendal net fan doel om dêroer te begjinnen. Bran ferkearde ûnder de yndruk dat Fiona al fiif of seis jier dea wie. Se hie har tsjinsten ferhierd oan in groep heksen en dat rûn mis. No't er heart dat se noch libbet, warskôget er Mercy dat se tige by tige gefaarlik is en dat se deamakke wurde moat sadree't him dêr in kâns ta foardocht. Hja skrillet nearne foar tebek, hat hoegenamt gjin loyaliteit en is gjin goede bûnsgenoat foar lykfolwa as se foar dy persoan net deabenaud is. Oer Sven Harolford sprekt Bran ek in deafûnis út, hoewol't dy minder gefaarlik is. De Palsics en Chen Li Qiang wol Bran graach behâlde. Oer Kent Schwabe is er ûnwis; hy hat al sûnt de 1960-er jierren frijwol neat fan him heart, wat makket dat er Schwabe derfan fertinkt dat dy war docht om him út 'e wei te gean.
Oangeande de reekdemon seit Bran dat it him taliket dat de namme fan it wêzen wichtich is, en dat Mercy har fierders talizze moat op it aspekt fan hantsjebakken. Hy riedt har ek oan om Tilly oer it wêzen út te kloarkjen. Bran moat net folle fan Wulfe hawwe, ek al om't immen him ferteld hat dat Wulfe yndirekt ferantwurdlik wie foar Mercy har ûntfiering troch Iacopo Bonarata (sjoch: Silence Fallen), mar Mercy bepraat him om 'e fampier foarearst gewurde te litten. Oangeande de houliksproblemen fan Mercy en Adam wol er inkeld sizze dat se har mystike houliksbân mei Adam mar ris opblaze moat en sjen wat der dan bart. Hy wegeret út te lizzen wat er dêrmei bedoelt.
Underwilens is Mercy ta it besef kommen dat se James Palsic earder sjoen hat. Hy hat in wykmannich lyn in stikkene auto troch har reparearje litten, nei't it no liket om op ûnfertochte wize har garaazje ferkenne te kinnen. Se dûkt yn har boekhâlding, dy't net sa oarderlik byholden wurdt as eins moatte soe, en wit úteinlik in rekken op te spoaren dêr't it nûmer fan Palsic syn mobile tillefoan op stiet. Se skillet him op en fertelt him wat Bran sein hat oer Fiona en de rest fan 'e ynkringende wearwolven. Se riedt him oan om Bran sels ris op te skiljen en jout him syn tillefoannûmer.
In dei letter wurdt Mercy opskille troch Nonnie Palsic, dy't yn panyk is om't har man James yn stien feroare is. Se fertelt dat Fiona en Sven Harolford it op Kyle Brooks foarsjoen hawwe, de partner fan Warren, ien fan 'e wearwolven fan 'e Columbia-ridel. Troch Warren te warskôgjen soe Kyle yn prinsipe feilich genôch wêze moatte as er binnen bliuwt. Tagelyk kinne Mercy en Adam har nei it skûlplak fan 'e ynkringende wearwolven bejaan sûnder dat se Fiona en Harolford dêr tsjin it liif rinne. James Palsic is yndie yn stien feroare; hy sykhellet noch, mar net lang mear. Mercy is lykwols no safierhinne dat se tinkt te witten wa't de reekdemon is en wat syn geheim is. Se mient nammentlik dat se wit hokfoar ferhaal oer it wêzen Beauclaire it oer hie. Se lit Adam en in pear oare wearwolven, Luke en Kelly, de stevich boeide Ben meibringe, dy't noch altyd troch de reekdemon beset wurdt.
Mercy biedt (fia Ben) de reekdemon in oerienkomst oan: hy mei har nochris bite om te sjen oft syn magy wier net tsjin har wurket. As sy yndie ymmún is, sil er him foargoed ôfjaan. Mar om't oerienkomsten mei ierdgeasten yn lykwicht wêze moatte, mei er har yn dat gefal ien fraach stelle dêr't sy oprjocht op antwurdzje sil, en sil se him dêropta in wierheid fertelle dy't er net hearre wol. De reekdemon stimt dêrmei yn en nimt de foarm fan in reuseftige draak oan. Hy byt Mercy wer en brûkt al syn reekmagy om har yn syn macht te krijen.
Mercy giet yn har holle fannijs nei dat mystike plak ta, dêr't se op 'e nij alle bannen sjocht dy't mei har ferbûn binne. Mar diskear is se dêr net allinne, mei't de reekmagy har dêrhinne folge is. De reek nimt de foarm fan in lyts famke oan: Tilly. Mercy beseft dat de reek net fan 'e reekdemon is, mar ûnderdiel útmakket fan 'e magy dêr't Underheuvel it wêzen mei bejeftige hat. No't er alle reek yn ien kear brûkt hat, is er it kwyt en is it wer fan Underheuvel. Tilly begjint om te knoeien mei de mystike bannen fan Mercy mei Adam, de ridel en Stefan, en sy kin har net tsjinhâlde. Mar dan wurdt se noch in oare, reachfine bân gewaar, en in stim yn har holle seit: "Lit my Wêze." Mercy beseft dat se wat hiel gefaarliks docht as se seit: "Kom mar." En de magyske en selsbewuste gongelstôk dy't har lange tiid beselskippe hat en dy't har libben rêden hat troch sines op te offerjen (sjoch: Fire Touched), komt wer ta wêzen yn har hân. It ding is makke troch de god Lugh, dy't it oarspronklik mei it lytse magyske fermogen bejeftige om altyd it paad nei hûs weromfine te kinnen. No oarderet de gongelstôk (dy't meitiid mear as in lyts magysk fermogen krigen hat) Tilly: "Fyn jo paad nei hûs," en de manifestaasje fan Underheuvel en alle reek ferdwine op slach út it mystike plak.
As Mercy wer ta harsels komt, is de reekdemon bûten himsels fan grime, mei't er mient dat Mercy syn reekmagy stellen hat. As se him lykwols útleit wat der bard is, en dat dat inkeld troch syn eigen aksjes feroarsake is, beseft er dat se gelyk hat en leit er him by de sitewaasje del. Hy mei no syn iene fraach stelle, mar hy stelt wol trije: "Wêrom wiesto by steat om dy tsjin myn macht te fersetten? Wylst mar de twadde persoan wiest dy't ik biet nei myn ûntsnapping? Hoe kin it dat ik sa ûngelokkich wie?" Mercy kiest derfoar om dat allegear as ien fraach te sjen en leit út dat se fierhinne ymmún is foar magy fanwegen har ôfstamming fan Coyote, en dat Underheuvel him dêrom mei opsetsin yn har eftertún ûntsnappe litten hat. Doe't se de reekdemon mei syn nije fermogens bejeftige, ferseach se har derop hoe'n grut part fan har magy dat kostje soe. No is se yn in skeel mei de ierdgeasten ferwikkele, en woe se dy magy weromhawwe. Koartsein: de reekdemon en Mercy binne allebeide manipulearre troch Underheuvel. Dan is it oan Mercy om 'e reekdemon de wierheid te fertellen dy't er net hearre wol. Se seit: "Jo namme is Oegemantsje." Dêrop skuort de ierde iepen en ferswolget de reekdemon.
Sadree't de gongelstôk de reek ferdreau, binne Ben en Stefan befrijd fan 'e geastlike besetting, en is James Palsic wer ta libben kommen. Ben wit dat Sven Harolford ek biten en beset wie, dat hy is bang dat Fiona en Harolford de wente fan Adam en Mercy oanfallen hawwe, om't dêr op it stuit mar ien lid fan 'e ridel oanwêzich wie. In tillefoantsje nei hûs leart dat dat yndie bard is, mar Joel Arocha, dy't ynstee fan yn in wearwolf feroaret yn in tibicena (sjoch: Night Broken) hat gjin bliuwende skea oprûn doe't Fiona op him skeat. Dat kin Harolford net sizze, dy't troch ien fan 'e froulju fan 'e wearwolven mei in sulverne kûgel rekke is. Syn stoflik omskot wurdt letter yn in ûndjip grêf weromfûn. De Palsics beslute mei Chen Li Qiang en Kent Schwabe nei Montana te gean om in skoftke yn 'e ridel fan Bran Cornick troch te bringen. Yn 'e folgjende dagen komme de ierdgeasten wer út harren reservaat te foarskyn en lit Marsilia har fampieren ek wer gean en stean dêr't se wolle. De ridel bliuwt wach om't Fiona noch op frije fuotten is, mar as der fia Bran berjocht komt dat se yn Wichita (Kansas) sinjalearre is, gean Mercy en de wearwolven wer oer ta de oarder fan 'e dei.
In moanne giet foarby, en alles liket wer normaal te wêzen, útsein dat de houliksproblemen fan Adam en Mercy net feroare binne. Adam hâldt har noch altyd út syn holle wei, en de flok fan Elizaveta boazet stadichwei oan. Mercy hat it ris in hoartsje oansjoen yn 'e hope dat it út himsels oerbetterje soe, mar se beseft no dat se miskien drastyske maatregels nimme moat. Dan wurde Mercy en Adam op in dei yn har garaazje oerfallen troch Fiona, dy't Adam bedwelmet mei in ferdôvingsmiddel dêr't sulvernitraat yn sit. Mercy boeit se fêst oan in stoel. It docht bliken dat Fiona foar de Hardesty-heksen wurket, dy't Mercy mar al te graach libben yn 'e hannen krije wolle. Ek blykt dat Kent Schwabe, krekt as Sven Harolford earder, troch de heksen oan Fiona har wil bûn wie. Mar hoewol't Adam syn wolf foarearst útskeakele is troch it sulver dat him tatsjinne is, giet dat net op foar syn meunster. Wylst Mercy Fiona har oandacht fêsthâldt, feroaret Adam efter har yn it reuseftige meunster, wêrnei't er har deaslacht as wie se in mich.
Mercy lûkt har yn har holle wer werom yn it mystike plak, dêr't se de rie fan Bran opfolget en har mystike houlikskonneksje mei Adam opblaast. Se wurdt wekker op in frjemd plak, wêrfan't se beseft dat it Adam syn mystike plak is, oan 'e oare kant fan harren houliksbân. Dêr fynt se it meunster wer, en ek in skym fan 'e hekse Elizaveta, dy't Adam oanhâldend gif yn 'e earen flústeret. Mercy fielt de magyske gongelstôk nei har hân weromkearen. It ding feroaret yn in spear, sa't it dat soms docht, en Mercy brûkt dat wapen om 'e skym fan Elizaveta dea te stekken en foargoed te ferdriuwen. Dêrmei feroaret it meunster wer yn Adam en is de flok opheft. Werom yn 'e echte wrâld hat Mercy har earm brutsen trochdat se rekke is troch in ferdwaalde kûgel út Fiona har pistoal. Wylst sy dêrfoar behannele wurdt, skillet Adam Bran op om him foar Schwabe te warskôgjen. Inkele dagen letter wurdt Mercy troch Wulfe ûnder har sliepkeamerrút traktearre op in serenade, wêrby't Wulfe op it gitaar begelaat wurdt troch Stefan. Wylst Mercy glimkjend tasjocht, leit efter har op 'e ladekast de gongelstôk op syn âlde plak.
Mercy Thompson
Arthur Seyss-Inquart
thumb|Arthur Seyss-Inquart Arthur Seyss-Inquart (Dútsk: Seyß-Inquart), berne as Artur Zajtich (Stannern, 22 july 1892 – Neurenberch, 16 oktober 1946), wie in Eastenryksk jurist en nazypolitikus. Ynearsten behearde er ta de 'reedlike' fleugel fan de Eastenrykske nazy's, mar letter oppenearre er him, as Rykskommissaris fan Nederlân, yn beset Nederlân, as in fûl hardliner.
Yn Fryslân wie syn bynamme Seis-en-in-kwart en Seys Hinkelepink, Seyss Hinkwat en Judas Mankabenus (in wurdboarterij op Judas Makkabéus).
Seyss-Inquart wie by de 22 oarlochsmisdiedigers dy't by it Proses fan Neurenberch berjochte waarden. Hy waard op 1 oktober 1946 op trije fan de fjouwer oanklachten skuldich achte en goed twa wiken letter eksekutearre.
Reade lynks
De reade lynks (Latynske namme: Lynx rufus), ek wol bekend ûnder de Ingelske namme bobcat, is in sûchdier út it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora), de famylje fan 'e kateftigen (Felidae) en it skaai fan 'e lynksen (Lynx), dat lânseigen is yn it grutste part fan 'e Feriene Steaten en Meksiko en yn dielen fan súdlik Kanada. It is in skou en selsrêdich rôfdier dat him lykwols relatyf maklik oanpast oan feroarjende omstannichheden en mei dêrom yn in grut ferskaat oan biotopen foarkomt. De reade lynks ûntjoech him likernôch 1,8 miljoen jier lyn en omfiemet trettjin erkende ûndersoarten. Dit bist dielt it noardlike part fan syn ferspriedingsgebiet mei de nau besibbe Kanadeeske lynks (Lynx canadensis). Reade lynksen spylje in rol yn sawol de mytology fan 'e lânseigen Yndiaanske folken fan Noard-Amearika as de folkloare fan 'e blanke kolonisten.
Taksonomy
It tinken is dat de reade lynks him likernôch 1,8 miljoen jier lyn ûntwikkele hat út in ûndersoarte fan 'e Jeraziatyske lynks (Lynx lynx), dy't mooglik al 2,6 miljoen jier lyn fia de lânbrêge yn 'e Beringstrjitte yn Noard-Amearika arrivearre. De soarte berikte syn hjoeddeiske foarm likernôch 20.000 jier lyn. De nau besibbe Kanadeeske lynks (Lynx canadensis) komt fuort út in twadde migraasjeweach út Jeraazje. It noardlike diel fan it ferspriedingsgebiet fan 'e reade lynks en it súdlike part fan it areaal fan 'e Kanadeeske lynks oerlaapje inoar. Yn dy krite komme soms natuerlike krusings foar; it bist dat út sa'n krusing fuortkomt, wurdt in blynks (fan it Ingelske blynx) neamd, in gearlûking fan bobcat en lynx.
Tsjerke fan alle Naasjes
De Tsjerke fan alle Naasjes is in roomsk tsjerkegebou op de Oliveberch by de hôf fan Getsémané yn Jerusalim, Israel. Yn de tsjerke leit yn de flier foar it alter in stik rots, dêr't fan sein wurdt dat Jezus dêr bidden hat foar Syn arrestaasje troch de romeinen (Markus 14:32-42). De tsjerke wurdt dêrom ek wol Basilyk fan de Deadseangst neamd. Fransiskanen drage de soarch foar de Tsjerke fan alle Naasjes.
Skiednis
De tsjerke stiet op de fûneminten fan twa foargongers: in 4e-iuwske byzantynske basilika dy't yn 746 troch in ierdskodding ferneatige waard en in 12e-iuwske krúsfarderskapel dy't yn 1345 bûten gebrûk rekke.
Reade lynks
Fersprieding
It ferspriedingsgebiet fan 'e reade lynks omfiemet hast de hiele legere 48 Feriene Steaten, útsein de noardeastlike Atlantyske kust fan Massachusetts oant Firginia, en in grut gebiet dat it súdlike part fan 'e Grutte Marren en it súdeasten fan 'e Grutte Flakten beslacht. Yn Kanada komt de reade lynks foar yn it hiele suden fan it lân, yn in smelle râne by de Amerikaanske grins lâns. De útsûnderings dêrop binne Vancouvereilân, foar de Kanadeeske westkust, en it uterste suden fan Ontario. Yn Britsk-Kolumbia rikt it areaal fan 'e reade lynks yn 'e Rocky Mountains in stik fierder nei it noarden ta, en yn it easten hearre Kanadeeske Kustprovinsjes yn har folsleinens ta syn ferspiedingsgebiet. Reade lynksen komme ek yn it grutste part fan Meksiko foar, ynkl. it Kalifornyske Skiereilân. Inkeld de súdkust, it skiereilân Jûkatan en in diel fan 'e eastkust hearre net ta har areaal.
Tsjerke fan alle Naasjes
Skiednis
Yn 1920, by it wurk foar de fûneminten foar de hjoeddeiske tsjerke, waard twa meter djip in pylder fûn fan de midsiuwske krúsfarderskapel. Ek binne fragminten fan in mozayk fûn. Nei dy fynsten liet de arsjitekt fuortendaliks de nije fûneminten ferwiderje om opgravings út te fieren. Nei't de resten fan de byzantynske tsjerke hielendal bleatlein wiene, waarden de plannen foar de nije tsjerke oanpast. De bou fan de hjoeddeiske tsjerke duorre fan 19 april 1922 oant juny 1924, doe't de konsekraasje plakfûn.
Reade lynks
Uterlike skaaimerken
De reade lynks hat trochinoar in kop-romplingte fan 47½-125 sm, mei in sturtlingte fan 9-20 sm en in skouderhichte fan 50-60 sm. In folwoeksen mantsje weaget 6,4-18,3 kg; Wyfkes binne mei 4-15,3 kg in stik lichter. De grutste reade lynks dy't sekuer dokumintearre is, weage 22,2 kg, al binne der ûnbefêstige geroften oer eksimplaren fan wol 27 kg. De grutste reade lynksen hearre ta de gigas-ûndersoarte út Eastlik Kanada en it noarden fan Nij-Ingelân, wylst de lytsten (fan 'e ûndersoarte floridanus) te finen binne yn 'e súdlike Appalachen.
Reade lynksen binne spiersterke bisten mei efterpoaten dy't justjes langer binne as de foarpoaten. De sturt is koart en sjocht der hast wol út as is er kûpearre (Ingelsk: bobbed; dêrfandinne de namme bobcat). De kleur fan 'e pels rint nochal útinoar, fan oranjich (dêrfandinne de namme 'reade' lynks) oant griisbrún, mei swartige plakken op it liif en dûnkere streken oer de poaten. Dit bûnte patroan soarget foar kamûflaazje. De earen binne puntich, mei swarte úteinen en koarte swarte toefkes. De bealch, de hals, it kin en de binnenkant fan 'e poaten binne yn 'e regel ljochter fan kleur, brutsen wyt of krêmkleurich. Reade lynksen hawwe in skerp gehoar en in tigen gesichtsfermogen, mei dêropta in goede rooksin.
Tsjerke fan alle Naasjes
Skiednis
De tsjerke waard mei jild út tolve ferskate lannen boud. De wapens fan dy lannen binne yntegrearre yn de ferwulften fan de tsjerke, elts yn in eigen lytse koepel, en ek yn de mozaiken fan de tsjerke. Fan east nei west begjinnend fanôf de noardlike apsis (fan it alter oant de yngong) binne dat: Argentynje, Brazylje, Sily, Meksiko; yn it midden fan de tsjerke: Itaalje, Frankryk, Spanje en it Feriene Keninkryk; en rjochts: Belgje, Kanada, Dútslân en de Feriene Steaten fan Amerika.
Reade lynks
Uterlike skaaimerken
Oer it generaal binne reade lynksen lytser fan stal as Kanadeeske lynksen, mar de grutte fan 'e reade lynks is in stik fariabelder, mei as gefolch dat grutte reade lynksen grutter wêze kinne as Kanadeeske lynksen. It dúdlikst ferskille de beide soarten yn it oansjen fan 'e kop, mei't de kinkraach fan 'e Kanadeeske lynks folle grutter is, en de reade lynks boppedat amper toeften oan 'e earen hat.
Biotoop
De reade lynks is in bist dat him relatyf maklik oanpast. Hy jout de foarkar oan wâlden, en makket dêrby gjin ûnderskie tusken nullewâld, leafwâld of mingd wâld, mar oars as de oare trije lynksesoarten is er net folslein ôfhinklik fan wâldbiotopen. Sa komt er ek foar yn 'e sompen fan Floarida en de Mississippydelta, op it iepen greidlân fan 'e Dakota's en Alberta, yn 'e woastinen fan it Amerikaanske Súdwesten en noardlik Meksiko en yn it rûge berchlân fan 'e Rocky Mountains.
Tsjerke fan alle Naasjes
Skiednis
De jeften út al dy ferskillende lannen droegen by oan de namme fan it godshûs: Tsjerke fan alle Naasjes.
Reade lynks
Biotoop
De fêstiging fan in populaasje reade lynksen hinget dêrby mear ôf fan 'e beskikberheid fan proaidieren as fan 'e terreinsgesteldheid. De oanwêzigens fan in minsklike befolking beheint de reade lynks likemin yn syn fersprieding; hy dûkt tsjintwurdich geregeldwei op yn tunen op it plattelân en oan 'e rânen fan grutstedske gebieten. Yn maart 2010 waard der in reade lynks oantroffen (en letter fongen) yn in parkeargaraazje yn it sintrum fan Houston. De noardgrins fan it areaal fan 'e reade lynks hat te krijen mei de djipte fan 'e snie by 't winter, mei't dit bist, oars as de Kanadeeske lynks, net oer djippe snie kin.
Hâlden en dragen
De reade lynks is foar it meastepart aktyf fan trije oeren foarôfgeande oan sinne-ûndergong oant de midsnacht en dan nochris fan it lemieren oant trije oeren nei de moarnsdage. Eltse nacht leit er sa'n 3-11 km ôf oer in fêste rûte. Winterdeis is er mear oerdeis yn 't spier, om't syn proaidieren dat dan ek binne. Reade lynksen binne treflike klimmers en se kinne ek goed swimme, mar dogge dat inkeld as it echt moat, om't se krekt as húskatten net graach wiet binne. Se libje foar it meastepart in solitêr bestean en hawwe territoaria dy't yn grutte útinoar rinne kinne fan 52 ha oant 325 km², ôfhinklik fan 'e terreinsgesteldheid en de beskikberheid fan proaien. De territoaria fan 'e wyfkes binne rûchwei heal sa grut as dy fan 'e mantsjes.
De peartiid falt by de reade lynks fan 'e ein fan 'e winter oant de iere maityd, ornaris yn febrewaris en maart. Yn dy perioade siket in dominant mantsje in wyfke op, dat er in skoft lang op 'e foet folget, sadat er ferskate kearen mei har pearje kin. It komt foar dat it wyfke letter noch mei ien of mear oare mantsjes pearet. De draachtiid duorret 60-70 dagen, wêrnei't it wyfke yn april of maaie in nêst fan 1-6, mar yn 'e regel 2-4 jongen smyt. Dêrfoar siket se ornaris in lyts omsletten plak út, lykas in grot of in holle beam. De jongen, dy't troch it wyfke grutbrocht wurde sûnder dat it mantsje dêrby belutsen is, wurde blyn berne, en de eachjes geane mei 9 of 10 dagen iepen. Mei fjouwer wiken begjinne se har om-en-by te ferkennen, en mei twa moannen wurde se ôfwûn. As se twa oant fiif moanne âld binne, begjinne se derop út te tsjen mei harren mem. Tsjin 'e hjerst kinne se foar harsels jeie, en yn 'e regel geane se koart dêrnei by de mem wei, hoewol't yn Michigan waarnommen is dat guon jongen oant de oare maityd by de mem bleaune.
Reade lynksen binne oan it begjin fan har twadde simmer geslachtryp, hoewol't wyfkes soms al yn har twadde maityd oan 'e fuortplanting dielnimme. Se libje oer it algemien 6-8 jier, hoewol't de âldste dokumintearre reade lynks yn it wyld 16 jier waard en reade lynksen yn finzenskip wol 32 jier wurde kinne. Folwoeksen reade lynksen hawwe net folle natuerlike fijannen as men de minske bûten beskôging lit. Se wurde soms deade troch poema's (Puma concolor), grize wolven (Canis lupus) en prêrjewolven (Canis latrans), mar dêrby liket it mear te gean om it útskeakeljen fan 'e konkurrinsje as om wiere predaasje. Der is teminsten ien gefal bekend fan in reade lynks dy't it opnaam tsjin in Amerikaanske swarte bear (Ursus americanus) om it besit fan in kadaver. Reade-lynksejongen wurde soms snipt troch de stienearn (Aquila chrysaetos). Oer it algemien hawwe reade lynksen lykwols folle mear te freezjen fan sykten, bejaging troch de minske en it ferkear.