cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Martin (Amerikaansk militêr, berne yn 1852)
Yn Amerikaanske tsjinst
Histoarisy achtsje it hiel goed mooglik dat Martin syn ûnfermogen om Ingelsk te sprekken bydroegen hat oan 'e nederlaach yn 'e Slach oan 'e Little Bighorn. Yn elts gefal besleat Benteen om 'e oarders net op te folgjen, mar ynstee de oansleine troepen fan majoar Reno te fersterkjen, dy't op in klif boppe de rivier troch de Yndianen belegere waarden. Nei hast twa dagen fan oanhâldende oanfallen waarden de detasjeminten fan Benteen en Reno dêr op 'e moarn fan 27 juny ûntset troch de oankomst fan farske Amerikaanske troepen ûnder brigadegeneraal Alfred Terry en kolonel John Gibbon. Nei de Slach oan de Little Bighorn kaam Martin bekend te stean as de iennichste oerlibbene fan Custer syn detasjemint en as "de lêste blanke dy't Custer yn libben seach".
Letter libben
Yn jannewaris 1879 tsjûge Martin yn Chicago foar it Hof fan Undersyk dat gearroppen wie op oanfraach fan majoar Reno, dy't beskuldige wie fan leffens en plichtsfersom ûnder de Slach oan de Little Bighorn en op dy wize syn namme suverje woe. Letter dat jiers, doe't er by de artillery yn Fort Schuyler, yn 'e steat New York, tsjinne, mette Martin in Iersk fanke dat fan Julia Higgins hiet. Mei har troude er en krige er in stikmannich bern, wêrfan't fiif langernôch libben om folwoeksen te wurden. Yn 1898 tsjinne er noch oan it front yn 'e Spaansk-Amerikaanske Oarloch. Martin berikte de rang fan sersjant en bleau by it Amerikaanske Leger oant er yn 1904 twongen ôfswaaide om't er te âld waard. Dêrnei sette er him mei syn gesin nei wenjen yn Baltimore, dêr't se in snobbersguodwinkel hiene.
Yn 1906 ferfear Martin nei de Newyorkske wyk Brooklyn, mooglik om't ien fan syn dochters dêr ek bedarre wie. Hy fûn wurk as kaartsjeferkeaper foar de Newyorkske metro op it stasjon oan 103rd Street yn Manhattan. Neigeraden dat er âlder waard, wied er yn 1915 lykwols fanwegen de lange reistiid nei syn wurk en teffens om't er de lange wurkdagen net mear folhâlde koe, twongen om in minder goed beteljende baan as bewekker fan 'e marineskipswerf yn Brooklyn oan te nimmen. Yn 1922 waard Martin oanriden troch in frachtwein doe't er yn Brooklyn de dyk oerstiek; hy belâne yn it sikehûs, dêr't er trije dagen letter, op 24 desimber 1922, oan syn ferwûnings ferstoar. Hy waard begroeven yn it diel fan it Cypress Hill Begraafplak yn Brooklyn dat reservearre wie foar feteranen.
Teruo Iwamoto
(2 maaie 1972) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Bellmare Hiratsuka, Kyoto Purple Sanga, Kawasaki Frontale, Verdy Kawasaki, Vegalta Sendai, Nagoya Grampus Eight en Auckland City.
Takafumi Ogura
(6 july 1973) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Nagoya Grampus Eight, Excelsior, JEF United Ichihara, Tokyo Verdy, Consadole Sapporo en Ventforet Kofu.
De Fontein (Aldemardum)
De Fontein yn Aldemardum is in tsjerkegebou fan de protestanske gemeente Aldemardum-Nijemardum-Sondel. De tsjerke is in ryksmonumint.
Ynrjochting
Fan de oarspronklik fjouwer troch Ype Staak brânskildere ramen bleaune nei min waar yn 1879 mar ien oer. Op dat raam is it wapen fan Fryslân ôfbyld.
Yn de ynsnuorre geveltoer hinget in troch Steven Butendiic getten klok út 1458.
Oargel
It oargel datearret fan 1900 en is troch Bakker & Timmenga boud.
Oare tsjerken fan de PKN gemeente
De oare tsjerken fan de PKN-gemeente binne:
Albert Hahn
thumb|Albert Hahn, selsportret thumb|Selsportret 1915 Albert Pieter Hahn (Grins, 17 maart 1877 – Watergraafsmeer, 3 augustus 1918) wie in Nederlânsk polityk tekener en boekbânûntwerper.
Albert Hahn wie in besiele sosjalist en antymilitarist. Dy kombinaasje makke him ta in polityk tekener oer wa't in bulte Nederlanners wol in miening hie. Bestjoerders ergeren harren bot oan syn printen, mar foar arbeiders en lêzers fan de sosjalistyske krante Het Volk wie er de man. Hy fjochte tsjin ûnrjocht en ûnderdrukking mei de politike print as wapen. Albert Hahn hat yn syn relatyf koarte libben in soar fan dy politike tekeningen makke. In tal dêrfan binne noch geregeldwei te finen yn skiednisboeken, lykas dy oer de spoarstakingen fan 1903 en dy fan Abraham Kuyper.
Jonkheid
Albert Hahn wie de âldste fan twa bruorren en twa susters. Heit Gerardus Henderikus Hahn wie glêsskilder, listemakker en dekorateur fan úthingboerden. De húshâlding hie jildkrapte. Albert krige mei njoggen jier tuberkuloaze, sadwaande koe er de legere skoalle net dien meitsje.
Hahn syn heit moast neat hawwe fan boargerlikens en fan tsjerke. Mem, Johanna Christina Rentjes, wie dopersk. Syn bruorren Gerard en Piet, giene ek by de arbeidersbeweging. Syn susters Aleida en Margot waarden ek lid fan de Doperske Gemeente toegetreden.
Mei tolve jier gie Albert by syn heit yn de lear en in pear jier letter waard er talitten op de Akademy Minerva yn Grins. Cornelis Jetses studearre dêr ek yn dy snuorje. Om reden fan sykte moast er dy oplieding ûnderbrekke oant er mei santjin jier werom kaam op de akademy. Yn febrewaris 1898 wie der in útstalling fan it wurk fan Vincent van Gogh yn Grins. Yn De Socialistische Gids skreau er letter hoe't him yn 'e besnijing hân hie. Dat Hahn talint hie die bliken doe't er yn 1895 en 1896 ûnderskieden waard mei trije sulveren medaljes foar hân- en neakentekenjen en dekoraasje. Ein 1896 gie Albert Hahn fierder mei syn oplieding oan de Ryksskoalle foar Keunstnijverheid Amsterdam. Fan 1898 oant 1901 folge er ek jûnslessen oan de Ryksakademy foar Byldzjende Keunsten by prof. August Allebé.
Sosjalist
Albert Hahn waard om 1900 lid van de SDAP en fielde in sterk ferlet om it foar de arbeider op te nimmen. Wilens wie er learaar dekoratyf tekenjen oan in ambachtsskoalle. Hahn die mei oan in ûndersyk nei wenningsitewaasje yn Amsterdam, wêroer't yn 1901 in rapport ferskynde yn de foarm fan in boekje fan sa'n 100 siden mei de titel Krotten en Sloppen, mei tekeningen fan Hahn. It wiene noch gjin politike printen, mar wol direkte werjeften fan de strieminne realiteit dy't er yn de gloppen en stegen fan Amsterdam trof.
Doe't Het Volk yn 1902 in priisfraach útskreau om in tekener te finen foar in politike print dy't alle wiken yn it Het Zondagsblad ferskine soe, wûn er en kaam er fêst yn tsjinst. Dat betsjutte in grutte feroaring yn syn libben. Hy moast him no as sjoernalist yn it deistich nijs út binnen- en bûtenlân ferdjipje. Syn nije baan betsjutte ek in politike kar dêr't syn tekeningen yn De Zondagskrant en letter yn it polityk-satirysk wykblêd De Notenkraker fan tsjûgje. De print oer de spoarstaking fan 1903 waard ien fan de bekendste yn Nederlân. Doe't de Earste Wrâldoarloch úttbriek, gongen Hahn syn tekeningen moannenlang oer dy kriich, ferneatiging en moardzjen.
Hoewol't syn tekeningen somber en sarkastysk wêze koene, wurdt Albert Hahn, hoewol in protte siik, beskreaun as in bliid en lokkich minske mei in harmonieuze húshâldingurd. Hahn wenne tegearre mei in - doe noch net - frou dy't by de man wei wie mei twa bern, boaske letter oan har en krige twa dochters. Hahn stoar yn 1918 oan tuberkuloaze en waard beïerdige yn Amsterdam. In protte fan syn wurk is bewarre bleaun. Allinne al yn it Nederlânsk Persmuseum yn Amsterdam binne mear as 2000 tekeningen fan syn hân te sjen.
Sascha Alexander
Sascha Alexander, echte namme: Hans Moser (Hannover, 30 septimber 1944), is in foaroansteand Dútsk neakenfotograaf, útjouwer fan pornoblêden en pornoprodusint, en foarhinne ek regisseur fan pornografyske films. Yn it ferline hat er ek wol gebrûk makke fan 'e skûlnamme Hans Mosher jr. Hy is benammentlik bekend wurden fia syn filmstudio's, VTO en Sascha Alexander Productions, en fan syn houliken mei de pornoaktrises Teresa Orlowski en Sarah Young. Syn artystenamme is in grap, mei't "Sascha" in ropnammefoarm fan "Alexander" is, dus eins soed er dan "Alexander Alexander" hjitte. Hy moat trouwens net betize wurde mei de Amerikaanske mainstream-aktrise Sasha Alexander.
Libben en karriêre
Alexander waard berne yn it Noarddútske Hannover, as de âldste soan yn in gesin dat út etnysk Dútske flechtlingen út Roemeenje bestie. Yn 'e earstoan lei er him ta op neakenfotografy, en yn 'e jierren santich kaam dêr de útjefte fan pornobledsjes by. Fan 1985 oant 1994 wied er fierders aktyf as regisseur fan pornografyske films, wêrfan't er, neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) 82 op syn namme stean hat. Teffens wied er yn deselde snuorje en ek dêrnei noch wurksum as produsint fan pornofilms.
Yn 1981 ûntdiek Alexander fia syn kollega-fotograaf Peter M. Filip de fan oarsprong Poalske Teresa Orlowski, doedestiden in servearster yn in bar yn Duisburch, dy't troch syn tadwaan in pornostjer waard, earst yn blêden en letter ek op film. Yn 1985 trouden Alexander en Orlowski by in seremoanje yn it Amerikaanske Las Vegas. Mids tachtiger jierren wie harren bedriuw Verlag Teresa Orlowski (VTO) frijwol synonym mei de Dútske pornoyndustry. Doe't se lykwols al harren jild yn in grutskalich studiokompleks yn Hannover stieken, dat as pornostjoerder hiel Jeropa betsjinje moast, mar dêrfoar gjin tastimming fan 'e Jeropeeske Uny krigen, rekke it spul earst saaklik en letter ek op it persoanlik flak yn 'e ûnderwâl. Yn 1989 rûn it houlik úteinlik op 'e klippen, en skieden Alexander en Orlowski.
Begjin jierren njoggentich murk Alexander de doe noch ûnbekende Britske pornoaktrise Sarah Young op, dy't it mei syn help yn 'e midden fan 'e jierren njoggentich ta de ûnomstriden keninginne fan 'e Dútske pornoyndustry brocht. Hja trouden op 13 jannewaris 1991. Ek mei syn eigen studio Sascha Alexander Productions en Sarah Young Communications, dy't er foar syn nije frou oprjochte, hie Alexander yn 'e jierren njoggentich grut súkses. Uteinlik rûn ek syn twadde houlik lykwols op 'e non, wêrnei't it mei Alexander in stikmannich jierren minder gie. Hy besocht om syn keunstke mei Gina Wild nochris te werheljen, mar nei't er foar har it grûnwurk lein hie, makke hja karriêre by oare produsinten. Sûnt likernôch 2000 is Alexander wat nei de eftergrûn fan 'e Dútske pornoyndustry ferdwûn.
Fanø (gemeente)
Fanø (Frysk: Faaneach) is in gemeente yn de Deenske regio Syddanmark.
De gemeente ûntstie by in gemeentlike weryndieling fan 1970, doe't de kerspels Nordby en Sønderho gearfoege waarden. Yn it ramt fan de lêst grutte gemeentelike weryndieling yn Denemark yn bleau Fanø selsstannich, al wurdt der wol mear gearwurke mei de gemeente Esbjerg. De fuortsette selsstannigens wie it risseltaat fan in referindum op 28 april 2005, doe't 65% fan de boargers foar selsstannigens keas.
Passau
Passau (lat. Batavium, Batava of Passavia) is in kreisfreie universiteitsstêd yn it súdeasten fan de Dútske dielsteat Beieren. De stêd leit oan de grins mei Eastenryk op it plak dêr't de rivieren de Donau, de Inn en Ilz byinoar komme, dêrom hat de stêd de bynamme Dreiflüssestadt. Alhoewol't de Inn de breedste fan de trije is, wurdt de rivier fierder dochs de Donau neamd, om't dy it langst is fan de trije.
De namme Passau is ôflaat fan de Latynske namme fan in Nederlânske hiersoldatenienheid yn it Bataafske leger.
Bonifatius makke de stêd yn 739 ta biskopsstêd. Biskop Pilgrim fan Passau soe de oantrún jûn ha ta it skriuwen fan it Nibelungenliet. 600 jier lang bleau Passau in selsstannich biskoplik prinsdom.
De stedsbrannen yn 1662 en 1680 ferneatigingen grutte dielen fan de stêd. In soad gebouwen waarden neitiid troch Italjaanske boumasters yn barokke styl wer opboud. Sûnt 1803 heart Passau ta de dielsteat Beieren.
Kalmukje
De Republyk Kalmukje (Russysk: Республика Калмыкия, Respûblika Kalmykia; Kalmuksk: Хальм Тангч; Chalm Tangtsj) is in autonome republyk fan de Russyske Federaasje. Haadstêd fan de republyk is Elista. Kalmukje is it iennige Europeeske gebiet dêr't it boeddhisme de grutste religy is. De talen yn it offisjele ferkear binne Russysk en Kalmuksk.
Geografy
thumb|left|Steppelânskip yn it suden fan Kalmukje It oerflak fan de republyk is 76.100 km², en dat komt hast oerien mei it oerflak fan de Benelúks (76.657 km²). Kalmukje leit yn de fierste súdwestlike úthoeke fan Europeesk Ruslân oan de noardwestlike kust fan de Kaspyske See. It lânskip bestiet foar it measte út steppe. Yn it suden wurdt de republyk begrinzge troch it Kôma-Manytsjleech, dat it noardlik lizzende Russyske Leechlân fan de súdlike útrinners fan de Kaukasus skiedt, en de rivieren de Manytsj en de Kûma.
Troch de minne tarieding en útfiering fan wetterprojekten is Kalmukje sûnt de jierren 1960 slim troffen troch woastynfoarming (desertifikaasje). Der republyk wurdt dêrom ek wol de earste Europeeske woastyn neamd.
It klimaat is kontinintaal, simmerdeis is it hyt en droech, winterdeis friest it yn 'e regel tige, mar snie falt der mar in bytsje. Dy eigenskippen wurde fan it westen nei it easten ta slimmer.
Kalmukje grinzget yn it easten oan de oblast Astrachan, yn it suden oan de republyk Dagestan en fierder oan de oblasten Wolgograd, Rostov en Stavropol.
Skiednis
Eartiids waard it gebiet troch in lange rige fan stammen bewenne dy't inoar nei ferrin fan de tiid wer ferfongen. It grûngebiet fan it moderne Kalmukje wie it sintrum fan it Ryk fan de Chazaren, dat in grutte ynfloed hie op de skiednis fan Europa en Aazje. Yn de 13e iuw oermastere de Goude Horde it gebiet en nei it ynstoarten fan it Mongoaleryk swalken de Nogai yn it gebiet om.
De Kalmukken binne fan oarsprong in Mongoalsk folk út it westen fan Sina en Mongoalje. Fanwegen feodale strideraasjes en tekoarten oan gerslân yn it Dzjûngaarske Kanaat setten de takomstige bewenners fan de hjoeddeiske republyk tsjin it ein fan de 16e en it begjin fan de 17e iuw útein mei in migraasje yn'e rjochting fan de West-Sybearyske steppes, dy't nei de kampanje fan de kozakkelieder Jermak by it Russyske Ryk hearden, mar noch net troch Russen bewenne waarden. De Oirat-Mongoalen ferjoegen de ynlânske Nogai en sloegen tusken de rivieren Emba, Jaik (tsjintwurdich de Oeral) en Wolga harren kampen op en fêstigen dêr in kanaat. Yn 1608-1609 swarden de Kalmukken foar it earst trou oan de Russyske tsaar en tenei waarden hja Kalmukken neamd.
Mei it útbrekken fan de boargerkriich nei de oktoberrevolúsje waard it suden fan Ruslân ien fan de wichtichste plakken fan fûle striid tusken it Reade Leger en it frijwilligersleger fan Denikin en it Don-Kozakkenleger fan Krasnov. Yn maart 1920 waard Kalmukje wer troch it Reade Leger oermaster en waard de Sovjet-macht yn de steppes hersteld. Troch de reade oerwinning rekke it Kalmukske folk foar in diel yn diaspora. In soad Kalmukken dy't de kant keazen hiene fan de Wite beweging migrearren nei Jûgoslaavje, Bulgarije, Frankryk en oare lannen. Al gau nei de oerwinning fan de readen waard de Autonome Oblast Kalmukje útroppen. Lykas yn oare dielen fan it lân waard yn 1929-1934 de kollektivaasje trochfierd en boeren ûnteigene. De autonome oblast waard yn 1935 omfoarme yn de Kalmukske Autonome Sosjalityske Sovjetrepublyk. thumb|left|250px|Underdiel fan it ferballingsmonumint Eksodus en Weromkear yn Elitsa Yn de Twadde Wrâldkriich folge yn 'e simmer de besetting fan in grut diel fan Kalmukje, mar yn jannewaris 1943 befrijde it Reade Leger de republyk. Alhoewol't tûzenen Kalmukske soldaten dapper meistriden tsjin Nazy-Dútslân, fertochten de autoriteiten de Kalmukken fan kollaboraasje mei de fijân troch't in folle lytser diel de kant fan de Dútsers keazen hie en meifocht yn it Kalmukske Kavallerykorps. Yn desimber 1943 folge dêrom foar straf in kollektive ûnteigening fan besit en de deportaasje fan 93.000 minsken yn feeweinen nei Sibearje. De ferballing betsjutte automatysk ek de ôfskaffing fan de autonomy en yn 1944 hold de Kalmukske Autonome Sosjalityske Sovjetrepublyk op te bestean. In grut diel fan de hast hûnderttûzen ferballe Kalmukken soene Kalmukje nea werom sjen. Yn 1956 folge de rehabilitaasje en sûnt 1957 mochten de Kalmukken werom keare nei harren âlde wenstee en fûn ferfolging fan oerrinners nei de Dútske kant allinne noch op yndividuele basis plak.
Kalmukje krige yn twa fazen syn autonomy werom. Op 9 jannewaris waard it in autonoom distrikt fan de kraj Stavropol en op 29 july waard Kalmukje wer in sovjet-republyk, mar net neffens de âlde grinzen.
Nei de ûntbining fan de Sovjet-Uny waard Kalmukje in autonome republyk yn de Russyske Federaasje. Op 5 april 1994 waard in nije grûnwet oannommen.
Befolking
thumb|260px|Boeddhistyske timpel yn Elista Neffens sifers út 2010 foarmje de Kalmukken 57,4% fan de befolking. Oare groepen binne Russen (30.2%), Darginen (2.7%), Kazachen (1.7%), Tsjetsjenen (1.2%), Turkske Mesketen (1.3%), Avaren (0.8%) Oekraïners (0.5%) en Koreanen (0.5%).[9]. De offisjele talen binne Kalmuksk en Russysk. De Russen wenje fral yn de meast westlike rajon's fan Kalmukje.
De measte Kalmukken binne boeddhistysk, wylst de Russen harren fral ta de russysk-otterdoksy rekkenje. In minderheid fan de Kalmukket hinget it sjamanisme oan. Fierder hingje in tal minderheden noch de islaam oan.
De offisjele talen fan de republyk binne Kalmuksk en Russysk.
Nasjonale sport
Fan 1993 oant 2010 wie Kirsan Nikolajevitsj Iljûmzjinov president fan de republyk. Tagelyk wied er ek foarsitter fan de FIDE, it ynternasjonale skaakbûn. Hy soarge der foar dat it skaken in nasjonale sport waard en al op iere leeftyd wurde bern yn 'e republyk mei skaken grutbrocht. Op skoalle is it in gewoan fak.
Iljûmzjinov joech in grut part fan syn fermogen fuort om de skaaksport yn Kalmukje te befoarderjen. Tsjin it ein fan de jierren 1990 rekke syn regear yn 'e swierrichheden. Want hy brûkte net allinne syn privéfermogen om de skaaksport yn Kalmukje te befoarderjen, yn de Sovjetskaja Kalmûkja ferskynden ek berjochten dat der in soad oerheidsjild útjûn waard oan skaakprojekten. De sjoernaliste Larisa Jûdina ûndersocht dy fertinkings, mar hja waard yn 1998 untfierd en fermoarde. De Russyske autoriteiten pakten twa amtnerts op, dy't ek skuldich ferklearre waarden, mar der koe gjin bewiis levere wurde dat Iljûmzjinov mandélich wie. Iljûmzjinov waard yn 2010 ferfongen troch Aleksei Orlov.
Grutste plakken en bestjoerlike yndieling
De republyk is yn 13 rajon's en ien stedsdistrikt ferdield. Under de rajons falle twa stêden en 112 doarpen. De iennige grutte stêd yn Kalmukje is Elista (ek stedsdistrikt). De oare twa stêden binne Lagan en Gorodovikovsk. thumb|260px|Skaakmat yn de iepenloft (Elista) thumb|260px|Ottterdokse tsjerke yn Gorodovikovsk
Ekonomy
Kalmukje is fral agrarysk en ekonomysk ûnderûntwikkele. Allinne yn de haadstêd is wat yndustry. Oan de kust binne gasreserves en oaljeboarnen, dy't foar ynkommen soargje. Yn de kommunistyske tiid waard de befolking oplein skiep te hâlden. De lânbou bestiet ek hjoeddedei (2022) noch fral út it hâlden fan fee.
Mahalia Jackson
Mahalia Jackson (berne yn New Orleans, 26 oktober 1911 – ferstoarn yn Chicago, 27 jannewaris 1972) wie in Amearikaanske sjongeres dy't as bynamme "Queen of the Gospel" krige. Al fanôf har fyfte song Mahalia gospels yn de baptistetsjerke.
Op 28 augustus 1963 song hja by in demonstraasje tsjin de rassediskriminaasje op fersyk fan dûmny Martin Luther King foar in mannichte fan 250.000 minsken "I've been buked and I've been scorned" en How I got over"". Mahalia Jackson levere mei jild en meiwurking in grutte bydrage oan de demonstraasjes, dy't dûmny Martin Luther King organisearre, oan de striid foar de emansipaasje fan de Afro-Amearikaanske mienskip yn de Feriene Steaten. Dochs is Mahalia Jackson by it grutte publyk benammen bekend as sjongeres.
Bernetiid
By de berte waard fêststeld dat Mahalia te lijen hie fan genu varum, of O-fuotten. De dokters woene har wol operearje, mar ien fan de ynwenjende muoikes woe dêr neat fan witte. De mem fan Mahalia masearre har fuotten mei smoarch ôfwaskwetter en ek al wiene har fuotten net goed, dochs joech de lytse Mahalia dûnsfoarstellings foar de blanke frou by wa't har mem en har muoike Bell it hûs skjin hold.
Mahalia wie fjouwer of fiif doe't har mem Charity yn 'e âldens fan 25 jier ferstoar. It wie oan de famylje om út te meitsjen wa't Halie en har broer grutbringe moast. It waard muoike "Duke", dy't de ferantwurdlikens op har naam. De bern krigen de taak om fan moarnsier oant yn de jûn te wurkjen. Alles moast skytskjin wêze en sa net dan krige Mahalia in wan bruien. Skoalle wie der net by, mar Mahalia hold fan sjongen en dat mocht hja it leafst yn tsjerke dwaan. Har muoike Bell sei har dat se nochris foar keningen optrede soe, in foarsizzing dy't letter ek noch útkaam.
Mahalia's karriêre begûn yn de lokale Mount Moriah Baptist Church. Se wie 12 doe't se doopt waard yn de Mississippy troch Mount Moriah's dûmny E.D. Lawrence.
1920-1930
Yn 1931, doe't se 20 wie, ferhûze Mahalia nei Chicago, Illinois. Dêr waard se fuort nei de earste tsjerketsjinst dy't se bywenne, en dêr't se har favorite liet "Hand Me Down My Silver Trumpet, Gabriel" song, útnûge om by it Greater Salem Baptist Church Choir te gean. Ek besocht se de tsjerken yn de stêd en yn de omkriten mei de Johnson Gospel Singers, ien fan de earste profesjonele gospelgroepen. Fan Thomas Andrew Dorsey krige se muzikaal advys en yn 1939 begûnen se in fiif jier lange gearwurking, wêryn't Mahalia lieten fan Dorsey song yn tsjerken en op kongressen, wêrby't syn "Take My Hand, Precious Lord" nea mist waard.
Yn 1936 troude hja Isaac Lanes Gray Hockenhull, ôfstudearre oan de Fisk University en it Tuskegee Institute, en tsien jier âlder as Mahalia. Se wegere net-kristlike muzyk te sjongen, in ûnthjit dêr't Mahalia har hiele libben trou oan bleau. Faak krige se goed jild oanbean om oars te sjongen en hja gyng yn 1941 by de man wei, om't dy har jimmeroan oansette om wrâldske muzyk te sjongen en ek nochris hielendal ferslaafd rekke oan it gokken op hurddravers.
Yn it begjin fan de jierren yn Chicago naam se "You Better Run, Run, Run" op. Oer dy opname is net in soad bekend en der binne gjin kopyen fan bekend by it publyk. Neffens de biograaf Laurraine Goreau wie it ek yn dy tiid dat se de "i" yn har namme tafoege. Doe't se 25 jier wie fûnen der mei Estelle Allen (piano) op 21 maaie 1937 mear opnames plak ûnder it label fan Decca: "God's Gonna Separate The Wheat From The Tares", "My Lord", "Keep Me Everyday" en "God Shall Wipe All Tears Away". It die bliken dat de nûmers net genôch jild opsmiten en Decca liet har gean.
Mahalia tekene yn 1947 foar it Apollo-label en yn 1948 liet se in liet fan de dûmny-komponist William Herbert Brewster opnimme, "Move On Up a Little Higher". It waard sa goed ferkocht, dat de platen net oan te slepen wiene en meiïnoar waarden der acht miljoen platen fan ferkocht, foar dy tiid in ûnbidich heech oantal (it liet waard letter yn 1998 ûnderskieden mei de Grammy Hall of Fame Award. Mei it súkses wie Mahalia in ferneamd persoan woarn, ynearsten yn de Feriene Steaten en al gau dêrnei ek yn Europa. Fanôf dy tiid hie se as in konsertartyst mear optredens yn konserthallen en wat minder faak yn tsjerken. No't de ynkomsten heger útfoelen koene ek de arranzjeminten útwreide wurde fan oargel en piano nei orkesten.
Ek de folgjende opnames waarden mei jubel ferwolkomme, lykas "Let the Power of the Holy Ghost Fall on Me" (1949), dy't mei de Frânske Grand Prix du Disque ûnderskieden waard, en "Silent Night", dy't de bêst ferkochte single yn de skiednis fan Noarwegen waard. Doe't hja "Silent Night" op de Deenske nasjonale radio song, reinde it fersiken om de plaat te bestellen. Oare opnames mei it Apollo-label wiene "He Knows My Heart" (1946), "Amazing Grace" (1947), "Tired" (1947), "I Can Put My Trust in Jesus" (1949), "Walk with Me" (1949), "Let the Power of the Holy Ghost Fall on Me" (1949), "Go Tell It on the Mountain" (1950), "The Lord's Prayer" (1950), "How I Got Over" (1951), "His Eye Is on the Sparrow" (1951), "I Believe" (1953), "Didn't It Rain" (1953), "Hands of God" (1953) en "Nobody Knows" (1954).
1950–1970
Yn 1950 waard Mahalia de earste gospelsjongeres om op te treden yn de Carnegie Hall yn it Negro Gospel and Religious Music Festival fan Joe Bostic. Se sette útein mei in toernee troch Europa yn 1952, dêr't se ynhelle waard as de grutste gospelsjonger fan 'e wrâld. Yn Parys waard se omskreaun as "la meilleure chanteuse de gospel au monde" en "une ange de paix". Op it hiele kontinint loek se folle sealen mar de reis moast ynkoarte wurde om't se hielendal tenein rekke. Se begûn mei in searje op CBS en tekene by Columbia Records yn 1954. In skriuwer foar it muzykblêd DownBeat skreau op 7 novimber 1954: "It is generally agreed that the greatest spiritual singer now alive is Mahalia Jackson". It earste album by Columbia kaam ûnder titel "The World's Greatest Gospel Singer" yn 1954 út, folge troch it krystalbum "Sweet Little Jesus Boy" en "Bless this House" (1956). Mei it súkses kaam ek de krityk fan gospel-puriteinen, dy't klagen oer it hângeklap fan Mahalia, har stampen mei de fuotten en dat se jazz yn de tsjerke brocht. Mar tagelyk hie Mahalia in soad opmerklike prestaasjes yn dy tiid. Sa song se yn de films "St. Louis Blues" (1958) en "Imitation of Life" (1959) en wurke se mei de komponist Percy Faith. Se wie de wichtichste dielnimmer oan de earste gospelmuzykshow op it Newport Jazz Festival yn 1957. Hja wie der ek by de iepening fan Old Town School of Folk Music yn Chicago yn 1962. Yn 1961 song Jackson op it ynauguraasjebal fan presidint John F. Kennedy. In twadde krystalbum "Silent Night (Song for Christmas" folge yn 1962. Yntusken wie se op de Britske tillevyzje in fertroud gesicht woarn troch koarte filmkes fan har dy't út en troch útsjoerd waarden.
Yn maart 1963 song Mahalia yn Washington foar sa'n 250.000 minsken "How I Got Over" en "I Been Buked and I Been Scorned". Martin Luther King Jr. hold dêr syn "I Have a Dream"-rede. Hja song ek "Take My Hand, Precious Lord" op syn begraffenis doe't er yn 1968 fermoarde waard. Se song foar grutte kloften op de New York World's Fair yn 1964 en wie tegearre mei de doe noch tige jonge preker Al Sharpton. Yn de jierren 1961, 1963–1964, 1967, 1968 en 1969 makke se op 'e nij in toernee troch Europa. Yn 1970 stie se te sjongen foar de Libeariaanske presidint William Tubman.
Jackson's lêste album wie "What The World Needs Now" (1969). It oare jier, yn 1970, stie se tegearre mei Louis Armstrong op de planken om "Just a Closer Walk with Thee" en "When the Saints Go Marching In" te sjongen. Hja einige har karriêre mei in konsert yn Dútslân en doe't se werom kaam yn de Feriene Steaten makke se ien fan har lêste tillevyzje-optredens yn de Flip Wilson Show.
Yn 1970 we se te gast yn in episoade fan Sesamstrjitte, dêr't se "He's Got the Whole World in His Hands" song.
Boargerrjochten
Mahalia Jackson spile in grutte rol yn de Amearikaanske boargerrjochtebeweging. Yn augustus 1956 kaam se yn de kunde mei Ralph Abernathy en Martin Luther King op de National Baptist Convention. In pear moanne letter namen King en Abernathy kontakt mei har op en fregen har om nei Montgomery, Alabama te kommen, om dêr te sjongen op in gearkomste en jild yn te sammeljen foar de Montgomery-busboycot, it protest tsjin it skieden fan rassen yn it iepenbier ferfier yn de stêd. Nettsjinsteande deadsbedrigings gyng Mahalia nei Montgomery. Har konsert wie op 6 desimber 1956. Yntusken hie it Amearikaanske Heechgerjochtshôf al oardiele dat de rassensegregaasje yn it iepenbier ferfier tsjin de grûnwet wie, mar yn Montgomery waard de útspraak net respekearre, dat de busboycot gyng troch. Mahalia song yn Montgomery "I Heard of a City Called Heaven", "Move On Up A Little Higher" en "Silent Night". Der kaam goed wat folk op ôf en de organisaasje wie optein mei it jild dat ophelle waard, mar doe't Mahalia werom gyng nei it hûs fan Abernathy die bliken dat sawol syn hûs as syn tsjerke yn 'e brân stutsen wie. De famylje koe mar skraach weikomme, mar se rûnen fierder gjin ferwûnings op. De boycot einige úteinliks op 21 desimber 1956, doe't de stêd troch federale bevelen twongen waard de útspraak fan de rjochtbank nei te libjen.
Alhoewol't Mahalia ynternasjonaal bekend wie, hie se dochs te meitsjen mei foaroardielen. Sa besocht hja in hûs yn Chicago te keapjen en wêr't se ek in hûs fûn, hieltiten waard har troch de makelder of de blanke eigners sein dat it hûs al fuort wie of dat se it dochs mar leaver net mear ferkochten. Doe't it har lang om let slagge om in hûs te finen, woene de buorlju har leaver net njonken har ha. Se besochten har benaud te meitsjen troch te sjitten op de ramen en dêrom moast se nei de plysje om beskerming te freegjen. De blanken yn de buert begûnen te ferhûzjen en foar harren yn it plak kamen swarte famyljes.
King en Abernathy bleane harren fersetten tsjin de segregaasje. Yn 1957 stiften se de Southern Christian Leadership Conference (SCLC). De earste grutte demonstraasje fan de SCLC wie de Prayer Pilgrimage for Freedom yn Washington, D.C. op 17 maaie 1957. Tenei soe Mahalia dûmny King in soad beselskipje. Se song ear't King útein sette mei syn taspraken en holp wêr't se koe jild yn te sammeljen. Yn in yn 1962 parseberjocht fan de SCLC skreau King dat Mahalia al ferskate kearen holpen hie by de striid yn it Suden, mar dat se no op regelmjittige basis by de striid belutsen wêze woe. Jesse Jackson sei dat as King har frege, hja nea wegere en mei him nei de fierste úthoeken fan it segregearre Suden teach.
By de Mars nei Washington (March on Washington for Jobs and Freedom) yn 1963 song Mahalia "I Been 'Buked and I Been Scorned" foar de ferneamde taspraak fan King. Doe't er it tariede diel fan syn taspraak ferwikselje soe foar syn foar in diel ymprovisearre slútrede oer it tema "I have a dream", rôp Mahalia him de wurden ta: "Tell them about the dream, Martin!"
Mahalia Jackson hope dat har muzyk bydroech oan it ôfbrekken fan de haat en de eangstme, dy't blank en swart yn it lân ferdielde. Se droech ek finansjeel by oan de beweging.
Mahalia's dea
Mahalia Jackson ferstoar op 27 januari 1972 yn it Little Company of Mary Hospital yn Evergreen Park, Illinois. De oarsaak wie in kombinaasje fan hartfalen en diabeteskomplikaasjes. Yn Chicago brochten 50.000 minsken by de Greater Salem Baptist Church in lêste hulde oan de Queen of Gospel. De oare deis wennen yn it Arie Crown Theatre safolle minsken as der ien koene de begraffenistsjinst fan twa oeren by. Mahalia's dûmny, Leon Jenkins, boargemaster Richard J. Daley en Coretta Scott King holden redes en ek Sammy Davis jr. en Ella Fitzgerald tsjûgen fan harren respekt foar Mahalia. Joseph H. Jackson, presidint fan de National Baptist Convention, brocht Mahalia in lofrede op de begraffenis yn Chicago. Aretha Franklin makke mei in fertolking fan "Precious Lord, Take My Hand" in ein oan de rouplechtigheden yn Chicago.
Nettsjinsteande de ynskripsje fan it bertejier 1912 op har grêf, wie Mahalia berne yn 1911.
Tylwyth teg
Tylwyth teg (Welsk foar "tsjeppe famylje"; útspr.: ['təlwɪθ te:ɡ], likernôch: " tul -wiz teek") is yn 'e folkloare fan Wales de gongberste beneaming foar de mytyske wêzens dy't yn 'e Ierske folkloare bekend steane as de sídhe, en dy't omskreaun wurde kinne as elven. Oare Welske beneamings foar sokke wêzens binne bendith y mamau ("seine fan 'e memmen"), gwyllion en ellyllon. In hege frouwe fan 'e tylwyth teg is in jili ffrwtan (útspr.: [ʤili frutan], likernôch: "dzji-ly frû-tan"). De ierste fermelding fan 'e term tylwyth teg komt foar yn in Midsiuwsk gedicht dat taskreaun wurdt oan Dafydd ap Gwilym. Dêryn rekket de haadpersoan op nuodlike mar komyske wize paadbjuster as er by nacht in besite bringe wol oan syn faam.
Yn lettere boarnen wurde de tylwyth teg omskreaun as blûnhierrich en begearich nei blûne minsklike bern, dy't se ûntfiere om se sels grut te bringen. Dêrby litte se wikselbern (Welsk: crimbilion, inkeltal: crimbil) yn it plak fan 'e ûntfierden efter. By nacht kin men, neffens de Welske folkloare, de tylwyth teg soms sjen wylst se yn optocht foarby ride of dûnsje yn in heksering. Se libje ûnder de grûn of ûnder wetter, mar besykje huzen dêr't de bewenners nachts in skaaltsje molke bûtendoar sette. Minsken op wa't se goedgeunstich delsjogge, skinke se rije jeften, dy't lykwols spoarleas ferdwine as men der oer praat. Soms giet in jili ffrwtan in houlik oan mei in minsklike man dy't fereale op har rekke is, mar dat stelt sa'nent net frij fan 'e tradisjonele taboes fan 'e tylwyth teg. Sa moat se soargje dat se nea izer oanrekket, oars ferdwynt se op slach nei it ryk fan 'e tylwyth teg en sil har man har nea wer sjen.
Neffens folklorist Wirt Sykes is de term tylwyth teg eins in oerkoepeljende beneaming foar hiel ferskillende soarten ierdgeasten. Hy ûnderskiedt fiif soarten tylwyth teg: As hearsker oer de tylwyth teg wurdt behammen Gwyn ap Nudd, mar ek Mab neamd.
Sint-Margryttsjerke (Boksum)
De Sint-Margryttsjerke (ek: Margarethatsjerke) is in tsjerkegebou en ryksmonumint yn Boksum. De eardere herfoarme tsjerke is sûnt 1979 eigendom fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken, mar wurdt brûkt troch de protestanske gemeente Boksum-Deinum-Blessum. Ek fine der geregeldwei konserten plak.
Fredericia (gemeente)
Fredericia is in gemeente yn de Deenske regio Syddanmark.
Sint-Margryttsjerke (Boksum)
Skiednis
thumb|left|200px|[[Wijingskrús]] thumb|200px|left|Slútstik balken koer It âldste diel fan de op in terp boude Margryttsjerke is it westlike diel. Dêr binne dielen te finen fan in romaanske tsjerke út it earste fearn fan de 12e iuw. Yn de noardlike en súdlike muorre binne dielen fan dowestien oanwêzich, dy't ôfkomstich binne fan de ôfbrutsen foargonger. Oan de ein fan de 13e iuw waard it romaanske koer ôfbrutsen om plak te meitsjen foar in romano-goatysk fiifsidich koer. Om en de by 1474 waard de tsjerke heger makke en fûn der in gotisearing plak.
Fredericia (gemeente)
De gemeente ûntstie yn it ramt fan de bestjoersherfoarming fan 1970 en bleau by de gemeentlike weryndielings fan 2007 sûnder feroarings bestean.
It grutste plak fan de gemeente is Fredericia, dêr't ek it riedshûs stiet.
Sint-Margryttsjerke (Boksum)
Skiednis
By in renovaasje yn de 19e iuw waarden dielen fan de muorren op 'e nij mitsele, de gotyske finsters ynkoarte en de glês-yn-lead ramen útbrutsen en ferfongen troch houten ramen. De twa steunbearen tsjin de súdlike muorre en de steunbear tsjin de noardlike muorre binne ek 19e iuwsk. De noardlike tagong út ± 1500 is yn de rin fan de tiid tichtmitsele.
Jacobus Stellingwerf tekene de tsjerke yn 1723 mei in sealtektoer. Dy stoarte yn de nacht fan 5 op 6 febrewaris 1843 yn en waard dêrnei mei it âlde boumateriaal diels yn de westlike muorre op 'e nij boud mei de tsjintwurdige spits.
Restauraasje
thumb|260px|[[Piskina (tsjerke)|Piskina]] Fan 2001 oant 2003 is de tsjerke restaurearre. Tidens de restauraasje waard ûnder it paad nei de tsjerke in sarkofaach fan reade sânstien fûn. Dy sarkofaach leit no yn de foarhal ûnder in glêzen plaat. Ut de tiid fan foar de reformaasje datearret ek it alterblêd, dat ûnder de noardlike banken lei. It alterblêd hat in plak yn de foarhal krige. Efter de lambrisearring kaam in piskina te foarskyn, dêr de preester de sakrale gebrûksfoarwerpen skjin makke of it oerstallige doop- en wijwetter weispielde, sadat it wetter op de wijde ierde fan it tsjerkhôf telâne kaam. Ek waard yn de noardlike muorre in romaansk finster ûntdutsen, dy as in nis bewarre bleaun is. Under de flier kamen ek de renêssânse sarken foar de Juckema's út 1561 en 1565 op it middenpaad foar it ljocht. Under de 16e iuwske sark mei in gotysk râneskrift waard mooglik de preester begroeven.
Yn 2006 stjitten gravers op it hôf op noch in sarkofaag, dy't op it plak lizzen bleaun is.
Ynterieur
thumb|left|200px|Oargel Nei de reformaasje waard de tsjerke geskikt makke foar de protestanske earetsjinst. De kleurstelling fan it ferfulft, de trekbalken en eleminten datearret fan dy tiid. Ut it midden fan de 17e iuw waarden de preekstoel en it doophek oanskaft. Likernôch út deselde tiid stamt de hearebank foar de preekstoel oer (1661), dêr't de famylje Glinstra-Bouricius plak hie. De measte banken binne yn de 18e of 19e iuw opsteld, mooglik binne der oan de noardlike kant ek noch in pear 17e iuwske banken. Yn it koer stiet in hearebank út de 19e iuw (1826). Opfallend yn it koer is it slútstik fan de balken: in mantsje dat yn 'e hoksen sit mei in oan wjerskanten fan him twa him gekoanstekkende maskers. It fers op in betinkingsboerd oer de Slach by Boksum stamt oarspronklik út 1586 en waard yn de 19e iuw fernijd. Oare sarken binne dy fan dûmny Rintzius Meilsma (1721), syn frou (1693) harren dochterke (1693).
Oargel
Oersicht ynterieurBoksum|thumb|260px|Ynterieur Pronkstik fan de tsjerke is it grutte oargel dat op de westlike kreake tusken in houten drapery stiet. Bouwer fan it ynstrumint út 1675 wie Harmen Jans út Berltsum. Jan Franssen út Sweins foege yn 1728 it rêchposityf ta. Lambertus fan Dam fernijde it oargel yn 1799. De drapery is fan 1810 en in pear jier letter foege Jan Reinders Radersma it oanhongen pedaal ta. Yn in grut diel fan de 19e iuw hat Willem Hardorff it ynstrumint yn ûnderhâld hân. Bakker & Timmenga fierde oan it begjin fan de 20e iuw in renovaasje út, dy't foar in belangryk diel efter it besteande front nijbou betsjutte mei behâld fan in diel fan de âlde pipen. Ek de disposysje bleau net itselde; ûnbekend is hokker disposysjes it oargel earder hie.
Yn jannewaris 2011 waard in begjin makke mei de restauraasje fan it ynstrumint, dy't oant 2013 duorre. It útgongspunt fan de restauraasje wie dat de besteande sitewaasje hanthavene bliuwe moast. Mei it oargel ûndergyngen ek it oargelfront en de drapery in renovaasje.
It ûngefear 900 pipen tellende oargel heart ta de âldste oargels fan Fryslân.
Slach by Fontenoy (841)
Eftergrûn
Keizer Loadewyk de Fromme ferdielde syn Ryk tusken syn soannen, sa't dat de gewoante neffens de Salyske Wet fan de Franken wie. Mar hy woe de ienheid fan it Ryk ek bewarje en stelde yn 817 it Ordinatio Imperii op, dy't de ferdieling regele. Yn 823 krige Loadewyk de Fromme noch in soan, Karel de Keale, mei syn twadde frou Judit fan Beieren. Doe ferdielde er it Ryk fannijs, sa't Karel ek in diel krije koe. Dat wie tsjin it sin fan de oare soannen en dat late ta strideraasjes fan hast tsien jier. Yn 839 fersloech Loadewyk syn soannen foargoed en op 30 maaie fan dat jier yn Worms ferdielde er it Ryk foar de lêste kear. Lotarius hold Itaalje en de keizerstitel en alle gebieten yn it easten en Karel krige alle gebieten yn it westen, wylst Loadewyk de Dútser Beieren krige en syn pakesizzer, Pepyn II, waard bûtensletten fan de erfenis. Op 24 july 840 ferklearre Lotarius lykwols yn Straasburch as opperhearsker oer it gânse Ryk en, tegearre mei syn omkesizzer Pepyn II, foel er de delling fan de Loire oan. Dat late ta in nije boargerkriich. De greven fan Boergonje wiene ferdield oer ûnthjitten fan trou oan Karel of Lotarius. Ermenaud III fan Auxerre, Arnoul fan Sens en Audri fan Autin ûnthieten harren trou oan Lotarius, wylst Guerin fan Provence en Aubert fan Avallon trou oan Karel wiene. Girard II, Greve fan Parys en sweager fan Lotarius, keas foar Lotarius. Yn maart fan 841 beselskippen de Boergonjers, dy't trou oan Karel wiene, him. Yn maaie fan 841 moeten de legers fan Loadewyk de Dútser de legers fan Karel de Keale by Châlons-sur-Marne. Yn juny beselskippe Pepyn Lotarius yn Auxerre einlings.
De slach
De twa legers kamen foar inoar oer te stean op 25 juny. Karel sette syn kamp op op in heuvel dy't oer it slachfjild útseach. Lotarius en Pepyn setten út ein mei de slach en hja liken ynearsten de boppehân te hawwen oant Guerin mei syn leger Provensjalen taheakke. Wylst Pepyn en syn mannen Karel werom treaune, waard Lotarius stadichoan troch Loadewyk de Dútser en de Provensjalen werom treaun. Doe't de oerwinning hast wis wie foar Karel, die Bearn fan Septimaanje mei oan de kant fan Karel en doe wie de oerwinning in feit. Neffens Andreas Agnellus fan Ravenna kamen sa'n 40.000 manlju om it libben. Lotarius wie ferslein en flechte nei syn haadstêd Aken. Hy garre nije troepen op en begûn in rige plonderings, mar syn bruorren ûnthieten in eed fan trou oan inoar yn de Eed fan Straasburch yn 842 en Lotarius seach himsels twongen frede te sluten en tekene it Ferdrach fan Ferdun yn 843.
Midori (pornografysk aktrise)
Midori, echte namme: Michele Evette Watley (19 july 1968) is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf, dy't berne is yn Durham, yn 'e steat Noard-Karolina. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 1995. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m lang, mei in gewicht fan 61 kg en kupmaat 36D.
De Jakobsljedder
De Jakobsljedder is in algemien as apokryf beskôge religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e aartsfaar Jakob, dat inkeld oerlevere is yn it Aldtsjerkeslavysk, as ûnderdiel fan 'e samling dy't de Tolkovaja Paleja neamd wurdt, al is dy ferzje dúdlik in oersetting fan in ferlern gien Gryksktalich orizjineel. De Tolkovaja Paleja is bewarre bleaun yn in stikmannich ûnderskate manuskripten; De Jakobsljedder bestiet yn dy manuskripten yn twa foarmen, in langerenien, dy't ornaris A neamd wurdt en oerlevere is yn trije hânskriften, en in koarteren, dy't fan B hjit en diel útmakket fan 'e grutte mearderheid fan manuskripten. De datearring fan De Jakobljedder is ûnwis, om't it teminsten twaris yngeand bewurke is. De oarspronklike joadske tekst datearret fan nei de ferwuostging fan 'e Timpel fan Jeruzalim troch de Romeinen yn it jier 70. Neitiid is it geskrift yn 'e Byzantynske Tiid bewurke troch in kristlike redakteur, dy't hjir en dêr passaazjes mei anty-joadske polemyk tafoege en De Jakobsljedder in kristlike konklúzje jûn hat. It wurk waard nochris op 'e nij redigearre troch de oersetter dy't it om 'e njoggende iuw hinne yn it Aldtsjerkeslavysk fertaalde.
Ynhâld
De Jakobsljedder is basearre op 'e bibelske dream fan Jakob yn Genesis 28:11-19, en bestiet út sân haadstikken. It earste haadstik behannelet de dream sa't dy ek yn Genesis beskreaun wurdt, mar yn útwreide foarm, mei withoefolle tafoegings. Jakob falt yn 'e sliep en sjocht in ljedder dy't fan 'e ierde oant yn 'e himel rikt. De ljedder bestiet út tolve triemmen, en op eltse triem binne twa minsklike foarmen, dy't lykwols mar oant harren boarst sichtber binne. Oan 'e top fan 'e ljedder is in fiifentweintichste boarstbyld, skrikliker as alle oaren, en dêrboppe is God sels. Yn it twadde haadstik, dat perfoarst troch de Aldtsjerkeslavyske oersetter ynkoarte is, bidt Jakob om in útlis fan 'e dream. Yn haadstik 3 stjoert God de ingel Sariël om dy útlis ta jaan. Haadstik 4 ferhellet hoe't Sariël oan Jakob de namme Israel jout.
Yn it fyfde haadstik kriget Jakob dan einlings de troch him frege útlis. De ljedder is it tiidrek wêryn't wy libje, en de tolve triemmen binne de perioaden dêr't dat tiidrek yn ferdield is (deselde yndieling wurdt ek jûn yn it apokrife boek 2 Barûch). De fjouwerentweintich boarstbylden stelle de keningen foar dy't Jakob syn neikommelingen (de Joaden) bestride sille, en it fiifentweintichste is fan in neikommeling fan Jakob syn broer Ezau (dêrmei wurdt nei gedachten it Romeinske Ryk bedoeld), dy't de Joaden earst beskermje sil, mar him letter tsjin harren keare, harren lân ferwuostgje en harsels yn ballingskip fuortfiere sil. Haadstik 6 giet oer de komst fan 'e messias, dy't beskreaun wurdt as in kening dy't de fijannen fan 'e Joaden befjochtsje en oerwinne sil. Dan sil God rjochtdei hâlde oer de folken, en de keninkriken fan 'e Edomiten (de neikommelingen fan Ezau) en de Moäbiten sille ferdylge wurde. Haadstik 7, ta einbeslút, is sûnder mis in kristlike tafoeging, wêryn't foarsein wurdt dat de messias fannijs komme sil yn 'e foarm fan Jezus Kristus.
Uelzen (Landkreis)
De lânkring Uelzen is in distrikt yn it noardeasten fan it Dútske bûnslân Nedersaksen.
Geografy
De lânkring grinzget mei de klok mei begjinnend yn it noarden oan de lânkringen Lüneburg en Lüchow-Dannenberg (beide yn Nedersaksen), oan de Altmarkkreis Salzwedel (yn Saksen-Anhalt) en oan de lânkringen Gifhorn, Celle en Heidekreis (allegear wer yn Nedersaksen).
It eastlike diel fan de Lüneburger Heide leit yn de lânkring, dy't diel útmakket fan de Noard-Dútske leechflakte. It sintrale lânskip is it yn de Saale-iistiid foarme "Uelzener-Bevenser Becken", dat wurdt omfieme troch ferskate morenerêgen.
Yn de lânkring hat de Ilmenau syn boarne, dy't dan yn noardlike rjochting nei Lüneburg streamt. It plattelân is flak en tin befolke.
Wapen
De trije sulverenkrusen yn it reade fjild ferwize nei de trije kleasters Ebstorf, Medingen en Oldenstadt. It skyld hat in blauwe liuw op in sulveren eftergrûn mei reade herten. De herten binne ûntliend oan it Deenske keningswapen, in ferwizing nei it houlik fan hartoch Willem fan Lüneburg mei prinses Helena fan Denemark.
Gemeenten
Ienheidsgemeenten
Samtgemeinden mei de dêrûnder fallende plakken
* Sit fan it bestjoer fan de Samtgemeinde
Sacra di San Michele
De Sacra di San Michele (Hillichdom fan de hillige Michael) wie in benediktynske abdij yn it Val di Susa yn de Noard-Italjaanske regio Piëmont. Tsjintwurdich wenje yn it kleaster bruorren fan rosminiaanske oarde.
Geografy
It kleaster leit op Monte Pirchiriano oan de eastlike útgong fan it Val di Susa tusken de plakken Sant’Ambrogio di Torino en Chiusa di San Michele, likernôch 35 km. westlik fan Turyn. Mei de opfallende lokaasje en boarcheftige bouwize dogge it kleaster en de tsjerke tinken oan oare midsiuwske Michaeltsjerken en -kleasters, lykas bygelyks Mont Saint Michel yn Normandje of St. Michael's Mount yn Cornwall.
Skiednis
Nei't de top fan de berch al troch de Ligueren en letter de Kelten fersterke waard, brûkten de Romeinen, dy't fan de Kottyske Alpen ien fan harren Alpenprovinsjes makken, fanôf 63 nei Kristus it plak as militêr terrein. Yn de iere midsiuwen foel it gebiet ûnder de Longobarden oant yn 773 de Franken it feroveren. Yn de tiid fan de islamityske ynfallen sloegen fanôf 888 ek de Sarasenen yn de westlike Alpen foar master op. thumb|left|200px|Kleasterruïne
Oer de earste jierren fan de abdij is net in soad bekend. It âldst bekende ferhaal is dat in muonts mei de namme Willem hjir oan de ein fan de 11e iuw wenne en de kronyk Sancti Michaelis de Clusa skreau. Neffens him waard de abdij yn 966 stifte, mar yn in oar diel fan syn wurk wol deselde muonts ha dat de bou útein sette ûnder it pontifikaat fan Silvester II (999-1003).
Wat wis is, is dat de hjoeddeiske krypte boud waard yn it lêste diel fan de 10e iuw. Neffens de tradysje waard de krypte boud troch de hearremyt Giovanni Vincenzo, dy't dat op oantrunen fan de aartsingel Michael dien hawwe soe, oan wa't er bysûnder tawijd wie. It boumateriaal dy't de hermyt brûkte soe op in wûndere wize nei de top fan de berch brocht wêze. Foar in lytse mienskip fan muontsen en guon pylgers waard doe in beskieden tsjerkje boud.
De abdij ûntjoech him letter ûnder de Benediktynske oarde mei de bou fan in apart gebou mei gastferbliuwen foar pylgers, dy't de populêre Via Francigena nei Rome folgen, en in kleastertsjerke (1015–1035), mooglik oer de resten fan it âlde romeinske castrum. Abt Ermengardo (1099–1131) liet in 26 meter hege sokkel bouwe fan de foet fan de rots oant de pyk, dêr't de hjoeddeiske tsjerke en de omlizzende gebouwen op boud waarden.