cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jan Sluijters
Ek makke er yllustraasjes foar berneboeken.
Nellie
Nellie is in foarnamme. De namme is nei gedachten ôflaat fan Kornelia. Fan Ingelsk komôf kin it ek in poppenamme foar Helen west hawwe.
Muzykútjouwer
In muzykútjouwer is in útjouwer fan blêdmuzyk. Der binne algemiene muzykútjouwers, mar faak ek hawwe útjouwers harren spesjalisearre yn in beheind sjenre dêr't hja in eigen merk mei betsjinje. Oaren binne fral aktyf as publikaasjekanaal fan in beheinde groep komponisten of arranzjeurs, yn guon gefallen sels allinnich foar it eigen wurk.
List fan planetoïden 41401-41500
Dit is in list fan planetoïden 41401-41500.
Aubrey Kate
Aubrey Kate, echte namme: Aspen Kate Jamieson (7 novimber 1990), is in transseksuële Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.78 m, mei in gewicht fan 63 kg.
Wrâldkampioenskip fuotbal 1962
It wrâldkampioenskip fuotbal 1962 waard fan 30 maaie oant en mei 17 juny 1962 yn Sily holden. Yn tsjinstelling mei it toernoai fan 1958 waard yn Sily mar yn fjouwer stadions spile. It toernoai waard wûn troch Brazylje, dy't foar de twadde kear wrâldkampioen waard.
Groepen
De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 8.
Lilies of the Field (film út 1963)
Lilies of the Field is in Amerikaanske swart-wyt-komeedzjedramafilm út 1963 ûnder rezjy fan Ralph Nelson, mei yn 'e haadrollen Sidney Poitier en Lilia Skala. De titel is ûntliend oan it Evangeelje fan Mattéus. De film is basearre op 'e roman mei hast deselde namme fan William Edmund Barrett. It ferhaal giet oer Homer Smith, in omdoarmjende swarte deihierarbeider, dy't troch in groepke Eastdútske nonnen yn ballingskip foar harren karke spand wurdt om in kapel te bouwen. Lillies of the Field krige loovjende resinsjes fan 'e filmkritisy en wie in grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. Poitier wûn mei syn haadrol yn 'e film de Oscar foar bêste akteur, de earste kear dat dy priis ferjûn waard oan in swarte man. Hy wûn ek de Golden Globe foar bêste akteur yn in dramafilm. Lilies of the Field waard yn 2020 opnommen yn it Amerikaanske Nasjonaal Film Register.
Titel
De titel fan 'e film, Lilies of the Field, betsjut: "Leeljes fan it Fjild". Dy fraze is ûntliend oan 'e Ingelsktalige oersetting fan 'e Bibel en komt út in passaazje fan 'e Berchrede fan Jezus, werjûn yn Mattéus 6:27-33 (en ek yn 'e parallelle tekst yn Lukas 12:27-31). De tafoeging of the field, nei't men oannimme bedoeld om ûnderskie te meitsjen tusken 'gewoane' leeljes en wetterleeljes, wurdt yn it Frysk weilitten. De passaazje út Mattéus wurdt sadwaande yn 'e Nije Fryske Bibeloersetting werjûn as: "'Wa fan jimme kin mei noed te hawwen syn libben ek mar in stikje langer meitsje? En wêrom yn noed te sitten oer de klean? Sjoch ris nei de leeljes hoe't dy waakse. Se arbeidzje net, se spinne net, mar Ik sis jimme: sels Salomo yn al syn pracht wie net sa moai yn 'e klean as ien fan harren. Sit dus net yn noed oer de fraach: Wat is der foar ús te iten? Of: Wat moatte wy oan hawwe?'"
Plot
Homer Smith is in omdoarmjende swarte hantsjemuoisfeint, dy't de kost fertsjinnet as deihierarbeider. As er op trochreis is yn 'e woastyn fan Arizona, driget syn auto oerferhjitte te reitsjen. Dat hy set nei it neiste boerespultsje om dêr om wetter foar yn syn radiator te freegjen. Dêr wurkje ferskate froulju oan in knoffelich boud stek, dy't mar in bytsje Ingelsk sprekke. Harren liedster, in âldere frou, tanket God dat dy harren in sterke keardel stjoerd hat om it dak te reparearjen. Smith is earst fan doel om daliks fierder te reizgjen, mar hy betinkt him: de froulju sitte blykber om help ferlegen en hy kin wol wat ekstra jild brûke. Dat hy wurket de rest fan 'e dei oan it dak, dêr't er alle lekken tichtet. Neitiid wol er betelle krije en wer op 'en paad, mar de liedster fan 'e froulju wol dêr neat fan hearre: hy moat en sil dy jûns by de froulju ite.
Pas as er foar it iten deryn komt en de froulju út 'e wurkklean en yn it habyt sjocht, kriget Smith, dy't troch de froulju "Schmidt" neamd wurdt, foar it earst foar it ferstân dat it om in groepke roomske nonnen giet en dat de liedster harren mem-oerste is. De froulju sizze dat se Dútske, Eastenrykske en Hongaarske susters binne en dat se harren noch net sa lang ferlyn yn Arizona nei wenjen setten hawwe. De mem-oerste hjit Maria en de nonnen binne Gertrude, Agnes, Albertine en Elizabeth. It iten is neat te rom, mar Smith en de nonnen hawwe wille as er harren Ingelsk besiket te learen. Hy bliuwt de nacht by harren oer en nimt oan dat se him de oare moarns betelje sille.
Nei't er yn syn fraach om betelling nul op rekest krigen hat, wit mem Maria Smith safier te krijen dat er by har en de susters bliuwt te brea-iten. Om't it iten hjir dúdlik krap is, fielt Smith him dêr letter skuldich oer en lit er him tsjin better witten yn beprate om noch in dei te bliuwen. Op it hiem fan it boerespultsje leit de ruïne fan in skuorre, wêrfan't inkeld de hoeken noch heal oerein steane. Mem Maria fertelt dat se it gebou wer opbouwe wol om der in kapel fan te meitsjen. Oft Smith dêr net in begjin mei meitsje wol. Dat, Smith set him wer oan it wurk, yn 'e dizenige hope dat er diskear neitiid wol betelle krije sil.
Op sneintemoarn wurdt Smith troch mem Maria ynformearre dat er harren yn 'e auto nei de mis yn it neiste doarp bringe sil. (De nonnen hawwe sels gjin oar ferfier as it apostelhynder, dat se geane dêr oars altyd geandefoets hinne.) It docht bliken dat de mis opfierd wurdt op it parkearterrein fan in pleatslik weirestaurant, dêr't pastoar Murphy mei syn caravan stiet. Dyselde hat fjouwer fan sokke tsjerkeleaze parochys yn súdlik Arizona en reizget hiel wat ôf. Smith, dy't baptist is, bliuwt net foar de mis, mar stekt oan yn it weirestaurant om foar it earst yn dagen ris goed te iten. Hy rekket yn petear mei de útbater fan 'e saak, Juan Acalito, dy't fan himsels seit dat er ateïst is. Al pratende ûntdekt Smith dat de nonnen oarspronklik in kleaster hiene yn wat no de kommunistyske DDR is, en dat se mei gefaar foar eigen libben oer de Berlynske Muorre hinne ûntkommen binne nei it Westen. It boerespultsje yn Arizona, dêr't se neitiid bedarren, wie harren kleasteroarder tatestaminte troch de foarrige eigner.
Moandeis beslút Smith de nonnen farwol te sizzen en fierder te reizgjen, mar mem Maria seit dat er dan moai harsels en suster Gertrude nei it earstfolgjende gruttere plak bringe kin. Dêr wit hja Ashton, de eigner fan in boubedriuw, in lading stien en bynten te ûntpraten. Mem Maria stelt Smith dêrby foar as har oannimmer, en as dat Ashton net oan wol, in swarte oannimmer, fielt Smith him út dwersichheid roppen om har by te fallen. Om wat jild te fertsjinjen sadat er it menu by de nonnen oanfolje kin mei wat "echt iten" út 'e supermerk, nimt Smith foar twa dagen yn 'e wike by it bedriuw fan Ashton in baan oan as sjauffeur fan swier boumaterieel. Mei syn salaris keapet Smith net inkeld iten foar himsels, mar ek foar de nonnen, dy't er bygelyks, ta argewaasje fan mem Maria, ferblidet mei sokke dingen as lollys.
Hoewol't er sa njonkelytsen beseft hoe ûnwierskynlik it is dat er ea jild foar syn bodzjen sjen sil, bliuwt Smith dochs by de nonnen yn it wurk. Foar in part út respekt foar alles dat de froulju oerwûn hawwe om te kommen dêr't se binne, en foar in part om't er alteast de fjouwer jongere susters wol lije mei, giet er troch mei it útromjen fan 'e ynstoarte skuorre foar de bou fan 'e kapel. Behalven de lessen Ingelsk, dy't Smith de nonnen yn 'e jûnsoeren hieltyd jout, mei er ek graach mei harren sjonge. Harren Dútsktalige roomske hymnen binne him frjemd, mar hy leart harren baptistyske lieten, yn 't bysûnder it rop-en-antwurdliet Amen. Nei't Smith fannijs in duël mei bibelsitaten fan mem Maria ferlern hat, jout er ta dat er altyd arsjitekt wurde wollen hat, mar dat syn âldelju te earm wiene om in oplieding te bekostigjen. Hy begjint de bou fan 'e kapel te sjen as syn kâns om dochs nochris in gebou te setten en praat mei mem Maria ôf dat er dat (as willewurk) dwaan sil as sy derfoar soarget dat der boumateriaal beskikber komt.
Nei in heechoprinnende rûzje mei mem Maria ferdwynt Smith in wike lang spoarleas, mar lang om let komt er werom mei in bêsten kater. Allebeide beslute se wat minder deroer sein wurdt, wat better, dat se geane op 'e âlde foet fierder. As mem Maria by de mis oan 'e parochianen bekendmakket dat Smith in kapel foar de parochy bouwe sil, biedt in kloft Latino-manlju út 'e omkriten oan om te helpen. Smith hat it him lykwols yn 'e holle helle dat er it hiele gebou mei eigen hannen bouwe moat om it sines neame te kinnen, en stegeret it freonlik oanbod ôf. Underwilens skriuwt mem Maria mei help fan 'e oare nonnen brieven oan it aartsbisdom en in ferskaat fan filantropyske en goeddiedige organisaasjes, wêryn't se biddelet om jild foar boumateriaal, mar op alle oanfragen kriget se ôftynge. Mem Maria besiket de moedfearren net hingje te lizzen troch te sizzen dat God útkomst jaan sil as de kapel foarbestimd is om boud te wurden.
Dat liket lang net sa te wêzen, en neigeraden dat it boumateriaal oprekket dat al foarhâns wie, begjint Smith mear foar Ashton te wurkjen, om't er neat oan 'e kapel dwaan kin. Mar dan begjint de pleatslike befolking del te kommen mei ladings stiennen en oare materiaal. Ien sa'n lading kin Smith net folle mei foarút, mar trochdat eltsenien bydraacht, is der op 't lêst genôch om 'e kapel ôf te bouwen. Smith set him wer oan it wurk, dat traach foarderet fanwegen syn stiifkoppige wegering om help oan te nimmen. Hy wurdt in besjensweardichheid, dêr't de pleatslike manlju yn har frije tiid yn it skaad fan in pear beammen nei sitten geane te sjen. It is Juan Acalito dy't him úteinlik safier kriget dat er de oanbeane help oannimt.
Garnwerd
thumb|200px|De tsjerke fan Garnwerd (2006) Garnwerd (Grinslânsk: Garwerd) is in terpdoarp in de Grinslânske gemeente Westerkertier. It leit oan de westkant fan it Reitdjip. Yn 2008 wennen der 320 minsken.
Lilies of the Field (film út 1963)
Plot
Al rillegau binne de rollen omdraaid: de Latino's binne oan it bouwen, wylst Smith yn it skaad sit te bekommen. Dat der mear hannen oer gear binne, giet it bouproses folle flugger troch, ta blydskip fan eltsenien útsein Smith. Hy bemuoit him der net mear mei, mar sjocht inkeld ta. Mem Maria en de oare nonnen besykje de bou yn goede banen te lieden, mar de kommunikaasje tusken de Dútsktalige nonnen en de Spaansktalige bouwers liedt ta in Babyloanyske spraakbetizing dy't de bou stil driget te lizzen. Smith sjocht dat der ferlet fan him is en nimt no wier de rol fan oannimmer-arsjitekt oan, wêrby't er tafersjoch hâldt op 'e bou en hieltyd op ferskillende plakken mei tapakt.
Garnwerd
Beskriuwing
Garnwerd, dat mei Ezinge en Feerwerd op it skiereilân Middag leit, bestie al yn de iere Midsiuwen. Yn it earstoan lei it doarp net oan it Reitdjip: dat is pas sa sûnt dy rivier yn 1629 kanalisearre waard en Garnwerd him dêrnei stadichoan nei it wetter ta útwreide. Oant yn it begjin fan de tweintichste iuw wie it doarp wol min te berikken, want it lei oan de oare kant fan it Aduarderdjip en it Reitdjip en dêr wienen doe noch gjin brêgen oer. De iennige ferbining de kant fan Winsum út wie in pont oer it Reitdjip, dy't eksploitearre waard troch de eigner fan Café Hammingh, noch altyd in ferneamde kroech yn it doarp. Garnwerd ferlear syn isolemint pas nei't yn 1933 in brêge oer it Reitdjip en fiif jier letter ien oer it Aduarderdjip oanlein waarden.
Yn Garnwerd stiet in herfoarme tsjerke mei in karakteristike toer, dy't út de trettjinde iuw datearret. Op de dyk by it Reitdjip stiet de yn 1851 boude nôtmûne De Meeuw.
Lilies of the Field (film út 1963)
Plot
Ashton komt del op it bouplak om mei eigen eagen de kapel te sjen dêr't eltsenien it oer hat. Hy treft dêr Juan Acalito, oan wa't er freget wêrom't al dy mannen har sa ynspanne foar de bou fan 'e kapel. Acalito antwurdet dat se dernei útsjogge om in tsjerkegebou foar harren mienskip te hawwen, dêr't dopen en trouwerijen en begraffenissen holden wurde kinne. Dêrop freget Ashton wêrom't Acalito sels dan sa mei boddet, want hy is ommers ateïst. Acalito antwurdet dat er in fersekeringspolis oan it ôfsluten is. Want as er letter deagiet en der blykt àl in God te wêzen, dan kin er sizze dat er dat er dan wol net yn dy God leaud hat, mar dat er him wol ynspand hat om in hûs foar dy God te bouwen. Net folle letter komt Ashton, dy't de smeekbeaën fan mem Maria om boumateriaal lang negearre hat, op 'e lapen mei in lading bakstien dy't er nei eigen sizzen oer hat. Dêrmei wurdt njonken de doar fan 'e kapel in lyts tuorke fan in meter as fiif heech boud, dêr't letter, as der jild foar is, in liedklok yn komme moat te hingjen. Smith is dejinge dy't, as de bou fan 'e kapel berêden is, boppe-op dat tuorke in houten krús pleatst en dêrby syn namme yn it noch wiete semint set.
De jûns foarôfgeande oan 'e snein dat de kapel ynwijd wurde sil, nûget mem Maria Smith út om 'e oare deis as earegast oanwêzich te wêzen. Hja wol dat er foargoed bliuwt, mar is te grutsk om him dat te freegjen. Dêrom hat se it entûsjast oer oare dingen dêr't er mei helpe kin, lykas it bouwen fan in skoalle en in lyts sikehûs. Smith antwurdet dêr net op, mar luzet mem Maria der by in lêste Ingelske les yn om "tankjewol" tsjin him te sizzen (earder hie se koppich hieltyd God tanke, mar Smith net). Letter sjongt er noch ienris Amen mei de nonnen, wêrby't er der sels op in stuit út giet, en noch hieltyd sjongende syn besittings yn 'e auto laadt en in lêste blik op 'e kapel werpt. Mem Maria heart hoe't er syn auto start, mar har grutstkens belet har om efter him oan te gean. De susters sjonge lustich troch, wylst Smith stilwei fuortriidt en weiwurdt yn it nachtlik tsjuster.
Produksje
Lilies of the Field waard regissearre troch Ralph Nelson nei in senario fan James Poe. Dat wie basearre op 'e roman The Lilies of the Field út 1962, fan William Edmund Barrett. Nelson wie ek as produsint by it projekt belutsen foar de filmstudio Rainbow Productions. Foar de film wie in budget beskikber fan $240.000 of $247.000, ôfhinklik fan hokker boarne men leauwe wol. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Ernest Haller, en de filmmuzyk waard fersoarge troch de letter ferneamd wurden filmkomponist Jerry Goldsmith.
Distribúsje
De distribúsje fan Lilies of the Field waard fersoarge troch United Artists. De film gie op 1 oktober 1963 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Lilies of the Field oer it algemien loovjende resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Lilies of the Field in tige heech goedkarringspersintaazje fan 92%, basearre op 25 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Lilies of the Field in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 8 resinsjes.
Opbringst
Lilies of the Field hie yn 'e bioskopen in opbringst fan $3 miljoen (neffens it artikel Hollywood Trick, Or: How to Turn Cheap "Lilies" into Gold fan Murray Schumach yn The New York Times) of $7 miljoen (neffens it artikel A Blue-Ribbon Packager of Movie Deals fan Wayne Warga yn 'e Los Angeles Times). Ofset tsjin it budget fan $240.000 oant $247.000 betsjut dat in winst fan likernôch $2.750.000 of $6.750.000, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Lilies of the Field in reuseftich kommersjeel súkses.
Prizen
Lilies of the Field waard yn 1964 by de Oscars nominearre foar prizen yn 5 kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste byrol fan in aktrise (Lilia Skala), bêste adaptearre senario en bêste kamerarezjy. Sidney Poitier wûn mei syn rol as Homer Smith de Oscar foar bêste akteur en wie dêrmei de earste swarte man dy't dat klearspile. Hy wie de twadde swarte akteur dy't überhaupt in Oscar wûn, nei't Hattie McDaniel yn 1940 foar har rol yn Gone with the Wind in Oscar foar bêste froulike byrol wûn hie.
Lilies of the Field waard ek nominearre foar 4 Golden Globes, wêrûnder bêste dramafilm en bêste byrol fan in aktrise (Lilia Skala). De film wûn de prizen foar bêste akteur yn in dramafilm (Sidney Poitier) en bêste film dy't ynternasjonaal begryp útdraacht. By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard Lilies of the Field nominearre yn 2 kategoryen: bêste bûtenlânske akteur (Sidney Poitier) en de 'Feriene Naasjes-priis'. Fierders wie Lilies of the Field op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn nominearre foar de Gouden Bear. Dy priis wûn de film net, mar wol fjouwer mindere prizen op itselde filmfestival, wêrûnder de Sulveren Bear foar bêste akteur foar Sidney Poitier.
Ferfolchfilm
Yn 1979 waard as ferfolch op Lilies of the Field in tillefyzjefilm makke mei de titel Christmas Lilies of the Field, ek wer regissearre troch Ralph Nelson. Yn dy film keart Homer Smith (spile troch Billy Dee Williams), werom by de nonnen, wêrnei't er "oerhelle" wurdt om in boarterstún oan te lizzen foar in groep weesbern wêrfan't de nonnen de fersoarging op har nommen hawwe.
Kleaster Ealsum
Kleaster Ealsum wie in tertsiaressekleaster dat earst tusken Akkrum en Jirnsum oan de noardkant fan de Boarn lei en koart nei 1400 stifte waard. Yn 1474 waarden strangere kleasterregels ynfierd. It kleaster fan de grauwe susters waard yn 1521 it slachtoffer fan de oarloch tusken de Gelderske en Boergondyske foarsten en baarnde oan de grûn ta ôf. Ien fan de besittings wie Uthsmastate yn Grou. It kleaster waard opnij boud, mar yn 1580 opheft.
Easterpoarte (Snits)
thumb|Easterpoarte yn 1722 De Easterpoarte is in eardere stedspoarte yn Snits.
De poarte is boud yn 1490 as ûnderdiel fan de Festingwurken fan Snits en stie oan de ein fan de Easterdyk. It gebou foarme de yngong fan de stêd fanút de rjochting Ljouwert fia de Ljouwerterdyk.
De poarte waard yn 1564 opknapt. Yn de poarte wie oan de bûtekant it wapen fan Boergonje oanbrocht, wêrby't yn stien úthoud stie: Geeft vrede in onze dagen. Oan dizze side stie yn in nis ek it byld fan in liuw, dy't it wapen ferbyldet fêst te hâlden. De tuorren oan beide kanten fan de poarte hienen sjitgatten en skânsen. Letter krige de toer yn 1740 yn 'e midden in tuorke mei in oerwurk mei klok der yn.
By de Easterpoarte stienen twa kanonnen ta ferdigening fan de stêd. De poarte waard yn 1711 sloopt.
Foar de poarte lei in brêge, de Easterpoartebrêge, dizze brbrêge is der y medernisearre foarm noch.
Gremlins (franchise)
Gremlins is in Amerikaanske mediafranchise dy't yn 1984 begûn mei de súksesfolle film Gremlins. De geastlike heit dêrfan wie senarioskriuwer (en letter filmmakker) Chris Columbus. De franchise bestiet tsjintwurdich út twa films mei byhearrende soundtrackalbums en ferboekings, in tekenfilmsearje en ferskate fideospultsjes. Gremlins is eigendom fan Amblin Entertainment, de filmstudio fan Steven Spielberg.
Gremlins
Yn Gremlins kriget de jongeman Billy Peltzer (Zach Galligan) fan syn heit by wize fan krystkado in mogwai as húsdier, dat stellen is fan syn rjochtmjittige eigner, menear Wing (Keye Luke). It is in alderaardichst lyts wêzentsje dat Gizmo (ynsprutsen troch Howie Mandel) komt te hjitten. As Billy him lykwols net oan 'e fersoargingsfoarskriften hâldt, ûntsteane út Gizmo ferskate oare mogwai. Dy ûntpoppe har ta agressive en destruktive lytse meunsters ("gremlins"), dy't it hiele stedsje de fernieling yn helpe. It falt oan Billy en syn faam Kate (Phoebe Cates) ta om regaad te meitsjen. Gremlins waard regissearre troch Joe Dante nei in senario fan Chris Columbus. Steven Spielberg wie as útfierend produsint by de film belutsen. Gremlins gie op 8 juny 1984 yn premiêre, en brocht $212,9 miljoen op tsjin in budget fan $11 miljoen. Ek wûn de film 5 Saturn Awards en in Young Artist Award.
Gremlins 2: The New Batch
Yn Gremlins 2: The New Batch falt Gizmo (Howie Mandel) nei it ferstjerren fan menear Wing yn 'e hannen wittenskippers sûnder skrupules, mei as gefolch dat der troch ûnachtsumens wer in legerke gremlins ûntstiet. Dy meitsje diskear in wolkekliuwer yn 'e grutte stêd ûnfeilich. Billy (Zach Galligan) en Kate (Phoebe Cates), dy't tafalligerwize op kantoar yn dyselde wolkekliuwer wurkje, moatte de problemen op 'e nij oplosse. Gremlins 2: The New Batch waard ek wer regissearre troch Joe Dante, diskear nei in senario fan Charles S. Haas. De film gie op 15 juny 1990 yn premiêre, en hoewol't er goed ûntfongen waard troch de filmkritisy, foel er omreden fan syn mear satiryske toan minder yn 'e smaak by it publyk. Gremlins 2: The New Batch brocht $41,5 miljoen op tsjin in budget fan $30 oant 50 miljoen.
Muzyk
Yn 'e Gremlins-franchise binne de folgjende soundtrackalbums ferskynd:
Fideospultsjes
Yn 'e Gremlins-franchise binne de folgjende fideospultsjes ferskynd:
Jaap Eden
Libben
Eden waard berne yn Grinslân, mar waard grutbrocht yn de Kinmerdunen dêr't er, mei in útsonderlike oanlis foar sport, de basis lei foar syn lettere sportkarriêre.
As 15-jierrige waard Eden ûntdutsen troch reedreder Klaas Pander, dy't syn trener waard en desimber 1890 wûn Eden syn earste wedstryd by it reedriden oer 160 meter. Twa jier letter debutearre hy op ynternasjonaal nivo en yn 1892 helle er as 18-jierrige syn earste wrâldtitel.
It jier dêrop bruts hy yn Stockholm twa wrâldrekôrs; dy op de 5 km soe sa'n tweintich jier stân hâlde. Yn 1895 (Hamar) en 1896 (Sint Petersburch) helle die nochris in wrâldtitel by it reedriden.
thumb|260px|Jaap Eden op de fyts Dêrnei gie er oer op it hurdfytsen, net yn it lêste plak omdat hy dêrmei goed jild fertsjinje koe. Hy waard ien fan de favoriten fan it publyk, sawol troch syn prestaasjes as troch syn manier fan dwaan.
Spitigernôch sette it sukses him nei de holle en joech er him hieltyd mear oer oan de noflike saken fan it libben. Foaral yn Parys, it hert fan de hurdfytserij, libbe er rûch.
Eden fertsjinne safolle - de minsken seine dat hy mear as 40.000 gûne fertsjinne, in fortún yn dy tiid - dat er in Amerikaansk oanbod fan 15.000 gûne foar in pear wedstrydsjes sjitte litte koe.
Yn 1915 hâlde Eden op mei it hurdfytsen, neidat hy de lêste jierren hieltyd minder suksessen helle hie. Hy besocht wurk te finen, mar dat slagge net bot. Prizen en medaljes waarden ferpingele en hy besocht mei in pear freonen in fytsewinkel yn Rotterdam op te setten, sûnder sukses.
Jaap Eden ferstoar yn Amsterdam doe't der 51 jier âld wie as in beroaid en iensum man.
It iisstadion yn Amsterdam is nei him ferneamd.
Resultaten
Resultaten fan Jaap Eden by ynternasjonale kampioenskippen.
Medaljespegel fan Jaap Eden foar ynternasjonale kampioenskippen.
Hitsum
Hitsum is in doarp dat yn de gemeente De Waadhoeke leit. Hitsum leit noardeastlik fan Achlum, noardwestlik fan Tsjom en súdwestlik fan Frjentsjer. De doarpskearn leit benammen besuden de Haadwei, wêr’t de Tsjerke fan Hitsum ek stiet.
Skiednis
thumb|left|Tsjerke fan Hitsum De Hitsumer tsjerke datearret fan de 10e oant 12e iuw. Troch de fynst fan dowestien is fêst te stellen dat de tsjerke yn dy tiid boud wêze moat. Neffens in stien yn de noardermuorre fûn der yn 1591 in ferbouwing plak. It sealtek fan de toer waard yn 1819 troch in spits ferfongen. De âlde midsiuwske tsjerke waard yn 1883 ôfbrutsen en ferfongen troch nijbou. De klok yn de toer waard yn 1637 getten.
Eartiids stiene der stinzen yn it doarp fan de Gratinga's en Roorda's. Op it plak fan ien fan dy stinzen stiet tsjintwurdich de pleats Roorda State, in ryksmonumint.
De likernôch 3 meter hege terp fan Hitzum waard oan it ein fan de 19e iuw foar it measte ôfgroeven. Yn de terp binne njonken wat kraleguod in 6e-iuwsk Noarsk metalen plaatsje mei runen, in spearpunt en in brûnzen mantelspjelde fûn.
De lânsdyk waard yn 1856 ferhurde mei grint en tusken 1902 en 1939 krige Hitsum ek in tramferbining oan de line Frjentsjer-Boalsert. Yn Hitsum waard dy ferbining lykwols fral brûkt foar it ferfier fan fee nei de Ljouwerter feemerk.
Yn 2009 waard noardlik fan Hitsum de fytsbrêge Hitsumer Hichte boud, dy't it Binnenpaad tusken it doarp en Frjentsjer oer de N384 hinne liedt.
Sûnt 2018 leit Hitsum yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it yn de gemeente (nij) Frjentsjerteradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Frjentsjerteradiel (sudertrimdiel).
Mienskip
thumb|left|Doarpshûs Der is in feriening foar Doarpsbelang, dy't yn it yn 1999 opknapte doarpshûs gear komt. Yn 2015 waard it doarpshûs nochris útwreide rjochting keatsfjild. Ek de keatsferiening makket gebrûk fan it gebou. In soad bûtenaktiviteiten wurde simmerdeis op it keatsjild hâlden.
Oer it doarp en syn ynwenners, ferienings en bedriuwen is in film makke: “Wat foar doarp is Hitsum”, ek op DVD.
Befolkingsferrin
(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 2013, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)
Strjitten
thumb|260px|Noarderbuorren
Aduarderdjip
It Aduarderdjip is in kanaal yn Grinslân, dat by it Hoendjip yn Vierverlaten begjint en by Aduardersyl útmûnet yn it Reitdjip. Sawat healwei krúst it by Steentil it Van Starkenborghkanaal. It Aduarderdjip hat trije sydtûken: de Zuidwending (nei De Poffert), de Lindt (nei Aduard) en it Oldehoofsche kanaal (nei Oldehove).
It kanaal is groeven yn de fjirtjinde iuw, nei't sein wurdt troch mûntsen fan it kleaster fan Aduard. Yn 2013 waard lykwols fêststeld dat in fundearringspeal fan in foargonger fan de Steentil komt, fan in wylgebeam dy't al om 1285 hinne kapt waard. Dit soe betsjutte kinne dat it djip al mear as iuw earder groeven waard.
Bloedplaatsjes
thumb|Reade en wite bloedsel mei yn 'e midden in bloedplaatsje Bloedplaatsjes (trombositen) wurde krekt as de oare bloedsellen yn it bienmurch oanmakke. Lykwols brekke sy fuortendaliks ôf yn lytske partsjes en binne einliks gjin folsleine sellen mar fragmintsjes. Harren wichtichste funksje is it stjurjen fan it bloed as der sprake is fan blieden by ferwûnings fan it lichem.
List fan planetoïden 4601-4700
Dit is in list fan planetoïden 4601-4700.
Maria van Riebeeck
thumb|Maria de la Quellerie
Maria de la Quellerie, ek wol Maria van Riebeeck, (Rotterdam, 28 oktober 1629 – Malakka, 2 novimber 1664) wie in Nederlânske frou, se wie troud mei Jan van Riebeeck.
Libbensrin
Maria de la Quellerie wie in dochter fan Abraham Quevellerius (de la Quellerie, 1589-1630), preker fan Rotterdam. Har heit kaam al gau nei har berte te ferstjerren. De húshâlding ferhuze doe nei Leien. Noch letter ferfarde de húshâlding nei Skiedam. Hjir kaam se yn de kunde mei Jan van Riebeeck en op 28 maart 1649 troude it span. Jan van Riebeeck wie doe 29 jier, Maria wie 19 jier doe’t sy troude.
Yn 1651 krige Jan van Riebeeck fan de Feriene Eastyndyske Kompanjy de opdracht om in ferfarskingsstasjon by Kaap de Goeie Hope te stiftsjen. Ein desimber fan dat jier gie it gesin dy kant op. Yn 1652 kamen hja dêr oan en waard begûn mei de bou fan it stasjon. Maria wie ien fan de earste Hugenoaten dy’t har yn Súd-Afrika sette.
Utsein har stipe foar har man is der net in soad bekend oer Maria de la Quellerie. Yn in brief út 1661 beskreau de Frânske biskop Nicolas Etienne har as in tige godstsjinstich (protestantsk) en skrander.
Yn 1662 stoppe Jan van Riebeeck as kommandeur fan de Kaapkoloanje. Mei harren trije jongste dochters ferfarde it gesin nei Batavia, inkele moannen letter gienen se nei Malakka. Yn Malakka kaam Maria op 2 novimber 1664 te ferstjerren, dat barde inkele dagen nei in te betide befalling fan in soan, ek hy hat it net helle.
De Súd-Afrikaanske ûnderseër de SAS Maria van Riebeeck is nei har neamd. Op it plein tusken de Herengracht en Adderley Street yn Kaapstêd stiet in stânbyld fan Maria, foar it byld fan har man Jan van Riebeeck oer. It byld is troch de Nederlânske steat yn 1952 by de betinking fan de oankomst fan Jan van Riebeeck op Kaap de Goeie Hope skonken.
Komôf en bern
De âlden fan Maria de la Quellerie wienen Abraham de la Quellerie (1589-1630) en Maria du Bois (1593-?). Abraham wie lykas syn heit (berne yn 1543) in Waalsk preker. In dochter fan Maria de la Quellerie en Jan van Riebeeck wie Anthonia van Riebeeck (berne op Malakka op 6 novimber 1663) dy’t yn 1678 yn Batavia boaske mei de pleatslike preker Melchior Leydecker. Nei him is de earste folsleine oersetting fan de Bibel yn it Maleisk neamd, de Leydecker-oersetting.
Foxxy (pornografysk aktrise)
Foxxy, echte namme ûnbekend (11 april 1983), is in transseksuële Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Latino komôf. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.58 m, mei in gewicht fan 52 kg.
Philip Sidney
thumb|200px|Sir Philip Sidney Sir Philip Sidney (Penshurst (Kent), 30 novimber 1554 – Arnhim, 17 oktober 1586) wie in foaroansteand persoan yn Ingelân yn de tiid fan Elizabeth I. Hy wie in ferneamd aristokraat, diplomaat, mesenas en dichter. Hy libbet noch yn syn ferneamd wurden sonnetten. Nei syn dea ûntstie in foech kultus om dizze "folmakke hôveling" hinne.
De Legauke
De Legauke is in streek yn de gemeente Smellingerlân súd fan De Pein oan it Peinder Kanaal. It is ek de namme fan in strjitte yn De Pein. It wurdt ek skreaun as Leeg Gauke, De la Gauke en Leeg Gauke Put. It sil eat betsjutte kinne as 'it lege lân fan Gauke'.
Der binne fynsten dien út de Brûnstiid en it Neolitikum.
Laurits Tuxen
Laurits Regner Tuxen (Kopenhagen, 9 desimber 1853 – dêre, 21 novimber 1927) wie in Deensk keunstskilder, byldhouwer en professor oan de Keninklike Deenske Akademy foar Skiene Keunsten. Hy wurdt assosjearre mei it ympresjonisme en hearde ta de Skagenskilders.
Biografy
Lauritz Regner Tuxen groeide op yn Kopenhagen. Hy wie in soan fan Nicolai Elias Tuxen (1810 -1891) en Bertha Laura Giødvad (1815-1908). Syn heit wie marineoffisier en direkteur fan de Deenske marineskipswerf (Orlogsvaerftet). De stillibben- en blommeskilderes Nicoline Tuxen (1847-1931) wie syn âldere suster.
Fan 1868 oant 1872 studearre er oan de Keninklike Deenske Keunstakademy tegearre mei Peder Severin Krøyer (1851-1909). Hy studearre fierder yn it Paryske atelier fan Léon Bonnat yn 1875-1876 en opnij fan 1877 oant 1878.
Tuxen besocht Skagen foar it earst yn 1870 en kaam ferskate kearen werom. Yn de jierren 1880 en 1890 reizge er in soad om portretten te skilderjen foar Europeeske keninklike famyljes, dêr't Kristiaan IX fan Denemarken, keninginne Victoria en de Russyske keninklike famylje ûnder wiene.
De Kunstnernes Frie Studieskoler waard yn 1882 oprjochte yn Kopenhagen, op inisjatyf fan in groep ûntefreden studinten fan de Keninklike Akademy foar Skiene Keunsten en as reaksje op it ferâldere ûnderwiis oan de Akademy. Laurits Tuxen waard de earste direkteur fan de skoalle en Peder Severin Krøyer ien fan de dosinten.
Yn 1914 makke er in stúdzjereis nei Grikelân om de yntocht fan George I fan Grikelân yn Salonika te skilderjen, foar it Kristlik Kastiel. Hy makke libbene en goed karakterisearre portretten, wêrûnder syn selsportret yn de Uffizi Galery yn Florence, en portretten fan P. S. Krøyer, yn it Museum voor Schone Kunsten yn Boedapest. Hy makke ek portretten yn byldhouwurk, wêrûnder in portretgroep fan Krøyer en Michael Ancher. Tuxen skildere dêrnei in tal lânskippen yn en om Skagen, mar foltôge ek in tal skilderijen fan syn famylje, freonen en túnblommen.
Persoanlik libben
Hy troude yn 1886 mei Charlotte Pauline Ursule de Baisieux (1862-1899). Sy krigen twa dochters, Nina Tuxen (1898-1982) en Yvonne Tuxen (1894 -1987). Nei it ferstjerren fan syn earste frou yn 1901, troude er mei Frederikke Kos Treschow (1856 -1946). Dêrnei kocht er it hûs fan frou Bendsen yn Skagen yn it noarden fan Jutlân en ferboude it ta in steatlik simmerferbliuw. Hy ferstoar yn 1927 yn Kopenhagen yn de âldens fan 73 jier.
Utstallingen
Tuksen skildere benammen lânskippen yn Skagen, mar ek portretten fan Europeeske keninklike persoanen, nammentlik Kristiaan IX fan Denemarken, keninginne Victoria, tsaar Nicolaas II fan Ruslân, ensfh. Inkelde fan syn wurken binne tentoansteld by:
Sjitgat
thumb|Sjitgat yn [[Caen mei ûnderoan kanonsiepening]] In sjitgat is in iepening yn in muorre fan in kastiel, festing of bunker dêr't troch sketten wurde kin op de fijân. It is ek om relatyf feilich de fijân beglûpe te kinnen.
Europeesk kampioenskip follybal
It Europeesk kampioenskip follybal is in kampioenskip foar lannen dat om de twa jier organisearre wurdt troch de Europeeske follybalfederaasje CEV. Yn 1948 waard yn Rome de earste edysje fan it EK foar manlju organisearre. In jier letter waard der yn Tsjechoslowakije it earste EK foar froulju organisearre.
Sûnt 1975 wurdt it kampioenskip om de twa jier organisearre, dêrfoar wie dat net sa.
Blaugrize fleanende iikhoarntsjes
De blaugrize fleanende iikhoarntsjes of blaugrize fleanhoarntsjes (wittenskiplik namme: Glaucomyina) foarmje in ûndertûke fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (Sciuromorpha), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae), de ûnderfamylje fan 'e echte iikhoarntsjes (Sciurinae) en de tûke fan 'e fleanende iikhoarntsjes (Pteromyini). Ta dizze ûndertûke hearre 27 soarten fleanende iikhoarntsjes, wêrûnder de iennichste beide soarten út (Noard-)Amearika.
Arara
250px|thumb|right|Lizzing steat Paraíba yn Brazylje 250px|thumb|right|Lizzing Arara yn Paraíba. Arara is in gemeente en in stêd yn de steat Paraíba, Brazylje. It hat 12.804 (2009) ynwenners en in gebiet fan 89 km². It leit op de heechflakte fan Borborema op in hichte fan 467 m boppe seenivo.
Skiednis
Oarspronklik waard de krite bewenne troch it Cariri-folk. It gebiet wie fan bosk bedutsen dat swart hout levere, pleatslik bekend as Baraúna. De beammen tsjinnen as skûle foar reizgers dy't moal, kassave en rapadura yn de regio's Brejo and Curimataú kochten. De krite wie bekend ûnder de namme "Baraúnas das Araras" om't dêr oant 1860 in soad macaws (portegeesk: arara, in papegaaiesoarte) foarkamen. Yn dy tiid kaam ek de pryster José Antônio Maria Ibiapina út Ceará nei dy kriten. Hy spile in grutte rol yn de sivilisaasje fan it Curimataúgebiet. Hy stifte it Santa Fé-sikehûs yn de omkriten fan de hjoeddeiske stêd, op lân dat skonken wie troch boargemaster Antônio José da Cunha, eigner fan kalkstienôfsettings yn dy regio.
Antônio José da Cunha boude ek it earste hûs yn wat it doarp Arara wurde soe, en hat in soad bydroegen oan de ûntjouwing fan it plak oant syn dea, mei 94 jier, yn 1881.
Padre Ibiapina stifte ek de tsjerke fan Arara, ûnder de namme Nossa Senhora da Piedade (Us Leaffrou fan Frommens). Yn 1876 wie it doarp oanwaakst ta sa'n 80 hûzen en 500 ynwenners.
Yn 1937 en 1938 wurdt Arara rekkene ta de gemeente Serraria. Op 1 desimber 1961 wurdt it plak losmakke fan Serraria en wurdt it in selsstannige gemeente. It soad minsken hawwe krewearre om it sa fier te krijen, ûnder oaren Dr. Marinésio Moreno, Dr. Mário Moreno, en Marísio da Cunha Moreno. thumb|250px|Tsjerke fan Us Leaffrou fan Frommens
Klimaat
De stêd hat in savannaklimaat, mei in trochsneed jiertemperatuer fan 24°C. It reinseizoen begjint yn jannewaris of febrewaris en duorret oant septimber of oktober.
Demografy
Neffens it IBGE (Brazyljaansk Institút fan Geografy en Statistyk) oer 2008 wenje der 12,698 minsken yn de gemeente. De befolkingstichtens wie 142,9 ynw./km².
Ljouwerterdyk (Snits)
thumb|Ljouwerterdyk De Ljouwerterdyk is in wichtige trochgeande dyk, troch de wyk Ljouwerterdyk, yn Snits.
De wei krige syn namme yn 1842 en waard neamd nei de stêd Ljouwert, dêr't de dyk hinne rint. De wei wie ien fan de earste ferhurde diken yn Fryslân, ta stimulearring fan it ferfier oer de wei. De strjitte ferbynt de Easterdyk mei de Blankendalwei yn Skearnegoutum. Bûten de stêd is de wei ek bekend as N354.
Letter is de wyk Ljouwerterdyk nei de strjitte neamd wurden. Oan de Ljouwerterdyk lizze it Sportpark Ljouwerterdyk en de Swettebosk.
Steatsline H
Steatsline H is de neffens "Wet op de Oanlis van Steatsspoarwegen" fan 18 augustus 1860 troch de Steat fan de Nederlannen oanleine spoarwei tusken Utert en Boxtel, dêr't dizze oanslút op de Steatsline E, de spoarline fan Breda nei Maastricht. De spoarline makket diel út fan de earste Steatsoanlis fan spoarwegen yn Nederlân. It trasee krúst trije grutte rivieren en wie in pear jier de iennige ferbinende skeakel tusken de twa, troch dizze rivieren skieden, parten fan it Nederlânske spoarnetwurk.
Godfryd fan Denemark
thumb|Godfryd, ôfbyld út 1670 Godfryd of Gudfred (ek wol Godfred, Göttrick, Gøtrik en Gudrød) wie in Deensk- of Wytsingkening en regearre fan 804 - 810. Hy wie de jongste soan fan kening Siegfred. Der wurdt wol tocht dat Godfryd syn âldere broer Halfdan greve waard fan inkele rike hannelsstêden besuden de rivier de Eider yn it hjoeddeiske Dútslân. Omdat Halvdan gjin belesting betelje woe oan Godfryd, rjochte hy him ta keizer Karel de Grutte yn 807. Godfryd mobilisearre in leger en fersterke Danevirke, in definsjeliny yn it suden fan Jutlân. Yn 808 besette hy ien fan de neamde hannelsstêden (Reric), makke it mei de grûn gelyk, fermoarde Drożko fan de Obotriten en liet de hannelslju har fêstigje yn Sliestorp (ek wol: Hedeby), in nije stêd yn de definsjeliny op Danevirke.
Steatsline H
Skiednis
De spoarline waard oanlein om in ferbining te foarmjen tusken de spoarnetwurk noardlik en besuden fan de grutte rivieren fan Nederlân. Troch de kostbere brêgen dy't nedich wiene, ûntbruts in ferbining tusken noard en súd. Yn earste ynstânsje soe de spoarline by Maarsbergen fan de Rhijnspoorweg ôfsplitse en fia Amerongen en Tiel nei De Bosk en Boxtel rinne. Letter waard besletten de line fia Culemborg en Sâltbommel oan te lizzen.
De spoarline waard yn fiif fazen iepene:
Godfryd fan Denemark
Yn 810 liet Godfryd in seeleger de Fryske kust plonderje, en makke plannen foar in oanfal op Aken. Yn deselde simmer waard hy fermoarde troch syn húskarls, de liifwachten fan Skandinavyske keningen. Neffens Notker fan Sint-Gallen wie de liifwacht in soan fan de kening.
Steatsline H
Skiednis
Yn Boxtel slút de line oan op de inkelde jierren earder iepene Steatsline E, de spoarline fan Breda oer Eindhoven en Venlo nei Maastricht.
Tegearre mei de Steatsline E foarme de spoarline sûnt de iepening de wichtige spoarferbining tusken de Rânestêd en Súd-Nederlân. De eksploitaasje op dy steatslinen waard dien troch de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, koartwei Steatsspoarwegen (SS). Oant 1885 wie der sprake fan inkeldspoar. Dêrnei waard it grutste part fan de line dûbeldspoar. Yn 1938 waard de spoarline, as ûnderdiel fan it saneamde Middennet, elektrifisearre.
Yn 2001 waard de Tramwei Houten - Houten Castellum parallel oan de Steatsline oanlein. Mei de oanlis fan de tramline krige de nijbouwyk Houten Súd in spoarferbining. De kar foar in tramline waard ynjûn trochdat der troch de drokke tsjinstregeling op de Staatslijn gjin ekstra stop yn te plannen wie. Yn 2007 waard úteinset mei de ferdûbeling fan it spoar tusken Utert en Houten Castellum yn it ramt fan it projekt Rânestêdspoar. Fanwege de wurksumheden waard de tramwei Houten - Castellum ein 2008 al wer ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de ferdûbeling fan it spoar.
Stasjonsgebouwen
By de earste steatslinen ferskine tusken 1860 en 1865 de standertstasjons fan de Steatsspoarwegen, trochdat Steatsline H in pear jier letter oanlein wurdt, ferskine hjir fernijde typen standert gebouwen. Yn Houten, Schalkwijk, Kuilenburg, Geldermalsen en Waardenburg ferskine yn 1867 en 1868 gebouwen dy't as in fernijd type fiifde klasse sjoen wurde kinne. Hedel en Vught krije in stasjonsgebou dat beskôge wurde kin as de nije útfiering fan it type fjirde klasse. Yn Sâltbommel ferskynt in gruttere útfiering fan dit type.
Yn Utert wurd op Stasjon Utert Steatsspoar yn 1866 in relatyf lyts stasjonsgebou boud. Yn 1874 wurdt dit gebou alwer sletten en ride de treinen nei it mienskiplike stasjon fan de NRM en de NCS, it lettere Sintraal Stasjon. It gebou fan Utert Steatsspoar bleau yn gebrûk, ûnder oare as magazyn. Mar yn desimber 1944 brânt it ôf en wurde de restanten sloopt. Yn De Bosk wurdt in leech stasjonsgebou fan hout en semint boud fanwegen de beheiningen fan de Festingwet. Yn Boxtel stie al in stasjon fan it type fjirde klasse.
Boxtel krijt al yn 1872 in nij stasjonsgebou. Geldermalsen krijt yn 1884 in nij stasjonsgebou. Om wille fan oanpassingen oan it spoar troch de krusing mei de Betuweline.
Yn 1896 wurdt it stasjonsgebou fan De Bosk ferfongen troch in unyk ûntwerp fan arsjitekt Cuypers. It gebou wurdt in pear hûndert meter súdliker boud, en de spoaren waarden wat ferlein. Wichtichste reden fan de ferpleatsing wie it oansicht fan it gebou út de binnenstêd fan de Bosk wei.
Troch de ekonomyske situaasje, de yntroduksje fan nije ferfiermiddels en fersnelling fan de treintsjinsten wurdt yn de jierren 30 fan de 20e iuw in grut tal stasjons sletten. By Steatsline H del bliuwe ein jierren 30 allinnich de stasjons Culemborg, Geldermalsen, Saltbommel, De Bosk en Vught yn gebrûk. De stasjonsgebouwen fan Schalkwijk, Waardenburg en Hedel wurde nei de Twadde Wrâldkriich ôfbrutsen. It gebou fan Houten bliuwt bewarre. Mar om't it gebou by de ferdûbeling fan it spoar yn de wei stie, waard it yn 2007] ferpleatst nei in plak 150 meter súdliker lâns it spoar.
Nei 't it twadde stasjon fan De Bosk yn de Twadde Wrâldkriich slim skansearre rekke wie, waard it net mear wersteld. Yn 1951 wurde de restanten fan it stasjon ferfongen troch in beskieden, modern gebou nei ûntwerp fan arsjitekt Sybold van Ravesteyn. Yn 1998 wurdt dit gebou alwer ferfongen troch nijbou. De oarspronklike oerkaping fan de perrons en in pear karakteristike keunstwurken fan it twadde stasjonsgebou út 1893 binne bewarre bleaun.
Skou
Skou kin betsjutte:
One World Trade Center
One World Trade Center (âldere namme en bynamme Freedom Tower, "Frijheidstoer") is de namme fan in gebou yn New York City dat yn 2013 reekaam en yn 2014 iepene waard. It stiet deunby it plak dêr't foarhinne de beide tuorren fan it World Trade Center stienen, dy't troch terroristyske oanslaggen op 11 septimber 2001 (9/11) ynstoarten. De toer is in ûntwerp fan boumaster Daniel Libeskind. Neist One World Trade Center binne 5 oare tuorren boud: WTC 7 dy't der al stie, 200 Greenwich, 175 Greenwich, 150 Greenwich en Tower 5.
Eigenskippen
De toer is boud yn 'e noardwesterhoeke yn in gebiet fan 6,5 hektare dêr't eartiids it World Trade Center stie. De toer is 1776 foet heech wurde, dat ferwiist nei it jier 1776, doe't it Amerikaanske Kongres de ûnôfhinklikens fan 'e Feriene Steaten útrôp. Nei it heechste dak is de toer 415 meter heech. Op 27 april 2006 waard begûn mei de fundearrings.
Yndieling
De toer hat 108 ferdjippings. De yndieling fan de toer is as folget
VDL Berkhof
250px|thumb|right|In Berkhof [[Duvedec fan de RET op de Willemsbrêge]] thumb|right|250px|Berkhof Jonckheer SB250 fan de [[GVB]] thumb|250px|right|Berkhof Axial fan Blue Lines Coaches (België)
VDL Berkhof is in fabrikant fan sawol touringcars as steds- en streekbussen.
Skiednis
It bedriuw waard yn 1970 oprjochte troch Arthur Berkhof yn Valkenswaard. Oarspronklik waarden allinnich reparaasjes oan autobussen útfierd; letter begûn it bedriuw ek touringcars te bouwen, yn haadsaak op DAF-sjassys en wat minder ek op AB Volvo en MAN-sjassys. De lêste jierren bout it bedriuw ek in soad yntegraalbussen.
Yn 1989 naam Berkhof Hainje út It Hearrenfean oer en feroare de namme fan Hainje yn Berkhof It Hearrenfean. Dat bedriuw bout benammen steds- en streekbussen. Yn 1994 sleat de Belgyske bussebouwer Jonckheere út Roeselare him oan by de Berkhof Groep.
Yn 1998 waard de Berkhof groep oernommen troch Van der Leegte (VDL), fan oarsprong in konstruksjebedriuw mei it haadkantoar yn Eindhoven.
Yn 2003 fierde VDL nammeferoaringen troch, wêrnei't it busboubedriuw oantsjutten waard as VDL Berkhof, ûnderdiel fan de VDL Bus Groep. Oare bedriuwen yn dy groep binne VDL Jonckheere, VDL Kusters en VDL Bova.
Foar Connexxion yn Fryslân binne yn It Hearrenfean spesjale bussen ûntwikkele, nammentlik de Frysker. De yntroduksje dêrfan yn 2007 rûn troch technyske mankeminten oan de remmen fertraging op.
Tanganjikamar
thumb|Lizzing Tanganjikamar thumb|Tanganjikamar De Tanganjikamar is in grut mar yn Sintraal-Afrika (3°20' oant 8°48' ZB en 29°5' oant 31°15' EL). Der wurdt oannomd dat de mar de op ien nei âldste (en op ien nei djipste) mar fan de wrâld is, nei de Baikalmar yn Sibearje.
Lizzing
De mar leit binnen de Westlike Slinke fan de Grutte Slinke en wurdt troch de bercheftige wannen fan de delte ynsluten. It is de grutste slinkemar yn Afrika en de op ien nei grutste mar fan it kontinint. It is de djipste mar yn Afrika en befettet op de Baikalmar nei de grutste hoemannichte fan swiet (alkalysk) wetter. It rint oer in lingte fan 673 km yn noard-súd-rjochting en is trochsneed 50 km breed. De mar hat in oerflak fan 32.900 km², in ouwerlingte fan 1.828 km, in trochsneed djipte fan 570 m en in maksimum djipte fan 1.470 m (yn it noardlike bassin) en befettet ± 18.900 km³ wetter. De grutte djipte en de tropyske lizzing fan de mar ferhinderje "omsetting" fan wettermassa, wat betsjut dat in soad fan de legere djipten fan de mar saneamd "fossyl wetter" is, en anoksysk is (dus gjin soerstof befet).
De mar wurdt fiede mei wetter troch meardere streamkes en rivieren yn de reintiid, dizze fieding is lykwols mar tydlik. De wichtichste rivieren, dy't de mar ek nei de reintiid fiede, binne de Malagarazy(Tanzania), de Rusizy (Boerûndy), de Lûkûga (Kongo) en de Lûfûbû (Sambia). De Lukuga is de ienige rivier wêrlâns de mar ôfwettert. It wetterpeil fan de mar hat grutte skommelingen ûndergien, soks is te sjen oan de ôfsetting op de stienten lâns de kustline fan de mar. De Russizy (Boerûndy) rivier bringt it wetter fan de Kivûmar nei de Tanganjikamar, dit rivierwetter is ryk oan mineralen en sedemint en hat dêrtroch fuort ynfloed op de gemyske tastân fan it alkalyske marwetter.
fisken en fiskerij
De fisk yn de mar is in grutte boarne fan proteïne foar de lokale befolking. Begjin 21e iuw binne sa'n 45.000 minsken direkt belutsen by de fiskerij. Hast achthûndert plakken en om de ien miljoen minsken binne ôfhinklik fan de fiskers. De kommersjele fiskerij begûn healwei de jierren fyftich fan de tweintichste iuw en hat in swiere ynfloed op de fisksoarten hân dy't yn it iepen wetter en/of in de djipte fan de mar libje. Yn 1995 wie de totale fangst ± 180.000 ton. De eardere yndustriële fiskerij, dy't yn de jierren tachtich in hege flecht naam, is letter ynstoarten. Opmerklik is it game-fishing op marfallen, tilapia's en oare grutte soarten fisk. Dy foarm fan "sport" wurdt op de mar benammen dien troch (rike) expats en magnaten.