cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gregoarius V (paus)
Libben
Bruno fan Karintië waard berne yn 972 as twadde soan fan Otto fan Wormsgau (sûnt 978 hartoch fan Karintië) en Judith fan Karintië. Otto de Grutte wie syn oerpake. As berteplak fan de lettere paus wurdt Stainach oerlevere, yn it hjoeddeiske Stiermarken, dêr't syn heit sa't it liket in lânhûs besiet. Yn Worms waard Bruno troch aartsbiskop Willigis fan Mainz foarme. Ek de út Kalaabrje stammende Gryk Jehannes Filagatos, syn lettere tsjinpaus yn Rome, wie ien fan syn learaars. Ynearsten wurke Bruno as kapelaan yn Worms en yn 996 reizge er tegearre mei aartsbiskop Willigis en biskop Hildebold as hôfkapelaan mei kening Otto III nei Rome. Paus Jehannes XV hie de kening nedich yn in konflikt mei de romeinske stedsadel. Underweis nei Rome kaam lykwols it berjocht dat de paus ferstoarn wie. Op oantrunen fan Otto III waard op 3 maaie 996 Bruno yn Rome ta paus keazen. Hy naam de namme Gregoarius V en wie mei in leeftyd fan 24 jier ien fan de jongste pausen út de tsjerkeskiednis. In pear wiken letter kroande er op 21 maaie 996 Otto III as roomsk-dútsk keizer.
Foar de oanwizing fan Bruno as paus troch Otto III hie de besetting fan de Hillige Sit altiten in saak west fan politike yntriges fan de romeinske stedsadel. De romeinske adel wie no min te sprekken oer de kar fan de keizer en doe't Otto III yn 997 Rome ferliet, seach de adel harren kâns en liet dy ûnder lieding fan it haad fan de machtige Crescentius-famylje de byzantynske gelearde (en eardere learaar fan Bruno) Jehannes Filagatos as tsjinpaus beneame. Sûnder de beskerming fan de keizer moast Gregoarius nei Spoleto flechtsje. Mei help fan de keizer koe Gregoarius wer nei Rome werom gean en no moast tsjinpaus Jehannes meitsje dat er fuort kaam. Yn Campagne hie de tsjinpaus him ferstoppe yn in toer, mar hy waard dêr ûntdutsen en ferskriklik mishannele en misfoarme nei Rome werom brocht. De keizer liet de eardere learaar fan Bruno sûnder eagen, earen, noas en tonge, mar yn pauslike klean, op in ezel yn in skandeprossesje troch de stêd tôgje.
Paus Gregoarius liet in synoade by inoar komme, dy't rjocht spriek oer Jehannes en him formeel dien joech. Hy waard wer op in ezel set en nei in kleaster brocht, dêr't er fyftjin jier letter ferstoar. Crescentius I. Nomentanus waard as oanstichter fan de reboelje op it Castel Sant'Angelo ûnthalze. De swiere straf feroarsake noch al wat lilkens, lykas by in as hillige fereare hearemyt. De hast 90-jierrige Nilus fan Rossano, dy't earder noch de tsjinpaus warskôge hie foar syn ûnfoege ambysje, frege by keizer en paus om genede foar de tsjinpaus en syn hantlangers. Doe't sawol de keizer as de paus wegeren, drige de lilke hillige lûd mei God's oardiel en dat de himelske flok ier as let harren wrede herten treffe soe. Doe't de Frânske kening Robert de Fromme, in soan fan Hugo Capet, sûnder tsjerklike tastimming in fier famyljelid troude, drige Gregoarius him mei in tsjerklike ban en it kaam ta in skerp konflikt, dat nei de dea fan Gregoarius sels noch in tydlike tsjerkeskuorring feroarsake.
It epitaaf fan de paus wiist op it feit dat er net allinne yn it Latyn, mar ek yn it Frankysk en de yn Rome wenstige folkstaal (lingua vulgaris) preke.
Gregoarius ferstoar op 18 febrewaris 999 yn Rome, nei alle gedachten oan de gefolgen fan malaria. Hy wie doe noch mar 27 jier âld. Der wurdt wolris tocht dat de paus fergiftige is, mar dat wurdt ûnwierskynlik achte. Hy waard yn de Sint-Piter yn Rome oan de side fan de Otto II byset, dy't as iennige keizer fan it Hillige Roomske Ryk yn Rome ferstoarn en dêr byset is.
Dronkenskip
Dronkenskip, dronkenheid of dronkenens, yn wittenskiplike sin eins alkoholfergiftiging, is in oantsjutting foar de fysike en mentale effekten dy't feroarsake wurde troch in heech alkoholgehalte yn it bloed nei it koart tefoaren drinken fan in oansjenlike hoemannichte alkoholhâldende sterke drank. It tsjinstelde fan dronkenskip is nofterens. Immen dy't ûnder de gefolgen fan dronkenskip ferkeart, is dronken. Dêrby wurde ferskate floeiend yninoar oergeande stadia ûnderskaat. As immen net alhiel nofteren mear is, wurdt sein dat hy of sy oansketten, besnústere, smûsterich, snústerich, oansangere of sangerich is. As de dronkenskip wat slimmer is, seit men dat immen healdronken is. Synonimen fan 'dronken' binne skean, slingerich, ûnbekwaam en wynsk. En as immen hielendal net mear oansprekber is, wurdt sein dat hy of sy smoardronken of stomdronken is. Immen dy't (faak) dronken is, wurdt wol in dronkenlap of sûplap neamd.
Symptomen
Symptomen fan lichtere foarmen fan dronkenskip (oanskettenens of healdronkenens) binne minne lichemskoördinaasje en in lichte bedwelming, dy't foar de dronken persoan ornaris oanfielt as in oangename sweverigens. By hegere doazes alkohol kinne har de foljgende symptomen foardwaan: ûndúdlik praten, it sizzen fan dingen dy't yn nofteren tastân nea sein wurde soene, muoite mei rinnen en úteinlik koarjen. It ta jin nimmen fan ekstreem hege doazes alkohol, it saneamde komasûpen, is libbensgefaarlik, mei't dat resultearje kin yn in hypofentilaasje, ôfnommen fermogen ta sykheljen, liedend ta in steat fan koma, herststilstân en úteinlik, as der net op tiid medyske behanneling plakfynt, de dea. Komplikaasjes dy't by dronkenskip optrêde kinne, binne in lege bloedsûkerspegel, tafallen, sykhellingslongûntstekking, ûnderkuolling en alderhanne ferwûnings troch minne bewegingskoördinaasje en it net mear by steat wêzen om goed nei te tinken, oant selsmoard oan ta.
Behanneling
Behanneling fan swiere gefallen fan dronkenskip bestiet út ûnderstypjende fersoarging, wêrby't geregeldwei kontrolearre wurdt oft de dronken persoan noch sykhellet. Ek wurdt hy of sy dêrby waarm holden en mei it boppelichem omheech pleatst (sadat hy of sy net stikke kin yn 'e eigen koarre en sadat it sykheljen makliker giet). It trochspilen fan it spiisfertarringskanaal (bygelyks troch sa'n persoan in soad wetter drinke te litten), of it tatsjinjen fan houtskoal (om 'e alkohol yn 'e mage te neutralisearjen) hellet yn 'e regel net folle út. Der wurdt oanret om jin net blyn te stoarjen op dronkenskip, mar foar it ferstân te hâlden dat de symptomen ek in oare oarsaak hawwe kinne.
Maatskiplike faktors
Dronkenskip begjint yn 'e regel nei twa of mear glêzen alkohoalyske drank. Foarbylden fan risikofaktors dy't bydrage ta it (faak) foarkommen fan dronkenskip, binne in sosjaal fermidden dêr't in soad drinken gewoan fûn wurdt, en it hawwen fan in ympulsive persoanlikheid. De diagnoaze fan dronkenskip is yn 'e regel basearre op lichaamlik ûndersyk en foarskiednis. Tsjûgenissen fan omstanners kinne dêrby helpe. Foar de wet wurdt dronkenskip yn 'e regel definiëarre as in bloedalkoholkonsintraasje dy't grutter is as 5,4-17,4 mmol/L (25-80 mg/dL of 0,025-0,080%). Dat kin metten wurde troch in bloedûndersyk of in blaastest te dwaan. Alkohol wurdt ôfbrutsen yn 'e lever mei in faasje fan likernôch 3,3 mmol/L (15 mg/dL) yn 'e oere. Nei dronkenskip sliept men yn 'e regel tige swier; dat hjit jins roes útsliepe.
Dronkenskip komt in soad foar, benammen yn 'e Westerske wrâld, dêr't de measte minsken dy't net hielûnthâlders binne wolris dronken west hawwe. Alkohol is datoangeande de meast brûkte rekreätive drug fan 'e wrâld en út 'e skiednis fan 'e minskheid. Wat faker oft men alkohol drinkt, wat mear ymmuniteit oft men derfoar opbout. Dêrtroch hawwe lju dy't faak drinke mear alkohol nedich om dronken te wurden as lju dy't nea of selden drinke. It drinken fan it protte alkohol kin liede ta in ferslaving dy't alkoholisme hjit. Yn 'e Feriene Steaten allinnich al liedt dronkenskip ta 2.200 deaden yn 't jier, en yndirekt ta mear 30.000 deaden yn 't jier. Frijwol oeral is it ferbean om yn dronken tastân langere tiid (en foar omstanners faak hinderlik) bûtendoar om te springen; soks hjit iepenbiere dronkenskip, en it is in misdriuw dêr't men almeast in nacht foar yn in sel op it plysjeburo set wurde kin of in boete foar oplein krije kin. It bestjoeren fan in auto of in oar motorrisearre ferfiermiddel is in slimmer misdriuw, dat riden ûnder ynfloed hjit. Behalven foar de dronken persoan sels is dat ek fral gefaarlik foar oare ferkearsdielnimmers. Guon religyen, lykas de islaam en it mormonisme, ferbiede it ynnimmen fan alkohol en beskôgje dronkenskip dêrom as in sûnde.
Kiesdistrikt
In kiesdistrikt of konstituïnsje is in dielgebiet fan in lân dêr't by ferkiezings op deselde kandidaten stimd wurde kin. Yn 'e regel is it inkeld oan kiezers dy't binnen de grinzen fan sa'n kiesdistrikt wenje, tastien om dêr mei te dwaan oan 'e ferkiezings. Ut ien kiesdistrikt kin ien of mear as ien kandidaat keazen wurde foar in sit yn in folksfertsjintwurdigjend lichem. It kiessysteem dat foar kiesdistrikten yn gebrûk is, kin fan it iene ta it oare lân (en sels yn ferskillende dielen of by ferskillende soarten ferkiezings binnen itselde lân) sterk útinoar rinne.
Underskate kiessystemen
Yn 'e Angelsaksyske lannen is it bygelyks wizânsje dat de kandidaat dy't de measte stimmen kriget, it kiesdistrikt wint, en dat mei de rest fan 'e stimmen neat dien wurdt (it saneamde first-past-the-post-systeem). Yn oare lannen (wêrûnder Nederlân), dy't in systeem fan proporsjonele fertsjintwurdiging hawwe, wurde de stimmen út alle kiesdistrikten op ien grutte bulte smiten en krije politike partijen in tal kandidaten yn 'e folksfertsjintwurdiging dat evenredich is oan it totale tal stimmen dat der by de ferkiezings op harren útbrocht is. Wer oare lannen hawwe in mingfoarm fan dizze beide kiessystemen, sa't bygelyks yn Skotlân (allinnich by de ferkiezings foar it regionale Skotske Parlemint) it gefal is.
By it first-past-the-post-systeem, dat ek wol it kiesdistriktestelsel neamd wurdt, binne de kandidaten dy't keazen wurde, ferbûn oan har kiesdistrikt, sadat de lju dêre in oansprekpunt hawwe foar kwestjes op it mêd fan polityk en belied dy't harren dwaande hâlde. By in systeem fan proporsjonele fertsjintwurdiging giet de bân tusken kandidaat en kiesdistrikt as bywurking fan 'e earliker kiesmetoade ornaris ferlern.
Kieskringen
De kiesdistrikten yn Nederlân, dy't formeel kieskringen hjitte, binne in oerbliuwsel fan it kiesdistriktestelsel dat hjirre oant de ynfiering fan it frouljuskiesrjocht yn 1917 fan krêft wie. Der binne 20 kieskringen, wêrfan 19 yn Nederlân plus in tweintichste dy't Karibysk Nederlân omfiemet. De provinsje Fryslân foarmet dêrby yn syn gehiel kieskring 2. Dizze kieskringen besteane noch altyd om't se de regionale sprieding fan kandidaten foar de ferkiezings fan 'e Steaten-Generaal befoarderje soene. Yn 'e praktyk merkt de kiezer lykwols frijwol neat fan it bestean fan dizze ynstellings. By de ferkiezings foar de Provinsjale Steaten soarget it bestean fan 'e kieskringen derfoar dat lju dy't bûten de oangeande provinsje wenje, har net kandidaat stelle kinne foar in sit yn 'e Steaten fan dy provinsje. By de gemeenteriedsferkiezings foarmet eltse gemeente ien kieskring.
Geertjan Lubberhuizenpriis
De Geertjan Lubberhuizenpriis, letter Marten Toonder/Geertjan Lubberhuizenpriis neamd, wie in Nederlânske literêre priis dy't sûnt 1984 útrikt waard foar it bêste proazadebút.
De priis waard 1984 yn it libben roppen troch Geertjan Lubberhuizen en Marten Toonder dy't in jildbedrach ta foldwaan joegen foar it priisjild dat alle jierren útkeard wurde koe. Nei Toonder syn fertsjerren koene syn erfgenamten it net iens wurde mei de Marten Toonder Stichting oer de hichte fan it priisjild. Oare prosedueres waarden ek fersmiten. It like derop dat dat de ein fan de priis betsjutte. Yn 2006 die bliken dat in keatling fan meielkoar oparbeizjende boekhannels yn 'e mande mei in bank garant stean woene foar it fuortsetten fan de priis. Sûnt hjit hy Selexyz Debuutpriis.
De priis waard ferneamd nei Geertjan Lubberhuizen, in Nederlânsk útjouwer en oprjochter fan De Bezige Bij.
Duisburg
300px|thumb|Lokaasje fan Duisburg yn Noardryn-Westfalen thumb|Utsicht oer it sintrum en easten fan Duisburg thumb|It Stedhûs Duisburg (útspr.: [ˈdyːsbʊʁk], likernôch: " dúús -boerk") is in kringfrije stêd yn it westen fan de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd leit op it plak dêr't de rivier de Roer útmûnet yn de Ryn. Duisburg is ien fan de stêden fan it Roergebiet en is ien fan de grutste stêden dêrfan. De stêd is de 15e stêd yn grutte yn Dútslân.
Yn de Midsiuwen wie Duisburg in frije ryksstêd en in lid fan it ferbûn fan de Hânze. Nei de Yndustriële Revolúsje waard de stêd in grut yndustrysintrum fan izer-, stiel- en gemyske yndustry. Dêrtroch waard de stêd yn de Twadde Wrâldkriich swier bombardearre. Hjoed-de-dei is dêr de grutste binnenhaven fan de wrâld fêstige, 40 kilometer oan havengebiet mei 21 dokken.
Algemien
Duisburg is in stêd yn it Dútske Rynlân en is de fyfde grutte stêd yn dy goa nei Keulen, Düsseldorf, Dortmund en Essen yn de tichtst befolkte dielsteat fan Dútslân. Mei syn krapoan heal miljoen ynwenners is Duisburg de fyftjinde stêd yn grutte yn Dútslân. De stêd leit op it plak dêr't de Roer útmûnet yn de Ryn yn it westen fan it Roergebiet, dy't sels part is fan de metropoalregio Ryn-Roer.
Yn Duisburg wurdt oarspronklik it Düschbergsch Platt, in regiolekt fan it Noardnederfrankysk, sprutsen. Justjes besuden de stêd rint de isoglosse de Uerdinger liny (ik-ich-liny), dêr't súdlik de Súdnederfrankyske dialekten sprutsen wurdt.
Duisburg hat de grutste binnenhaven yn de wrâld "Duisburg-Ruhrorter Häfen", yn Duisburg-Ruhrort. De tredgrutste lofthaven fan Dútslân, Lofthaven Düsseldorf leit tichteby Duisburg, yn Düsseldorf-Lohausen. De Universiteit Duisburg-Essen is mei 42.747 studinten de njoggende universiteit yn grutte yn Dútslân. De universiteit hat kampussen yn beide stêden en in universitêr medysk sintrum yn Essen. De hjoeddeistige stêd Duisburg waard foarme troch it gearfoegjen fan oanswettende gemeenten en lytsere stêden. De stêd is ferneamd om syn stielyndustry. Alle heechhûnen fan it Roergebiet binne fêstige yn Duisburg. Yn 2000 waard 49% fan al it leadsetten en 34,4% fan de produksje fan rûchizer yn Dútslân waard produsearre yn Duisburg.
Der is ek in grutte brouwerij, de König Brauerei, yn de stêd.
Duisburg is ferbûn troch ferskate autodiken: de A3 dy't eastlik om Duisburg rint fan de Nederlânske grins by Arnhim nei Keulen; de A57 rint bewesten Duisburg fan Nimwegen nei Düsseldorf; de A40 rint fan Fenlo nei Bochum, de A42 is in east-westferbining yn it Roergebiet.
Geografy
thumb|Duisburg en de oanswettende gemeenten Duisburg leit yn de Nederrynske Leechflakte op de grins fan it Berchske Lân. Duisburg wurdt begrinzge troch de folgjende gemeenten fan it noarden mei de klok mei: Oberhausen, Mülheim an der Ruhr, Ratingen, Düsseldorf, Meerbusch, Krefeld, Meurs, Rheinberg, en Dinslaken.
Stedsyndieling
thumb|It Wapen fan Duisburg op it stedhûs Sûnt 1 jannewaris 1975 is Duisburg ferparte yn sân stedsdielen (Stadtbezirke) fan noard nei súd:
Klimaat
Duisburg hat in seeklimaat, Cfb neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen.
Izertiid en Romeinske tiid
In grutte grêfheuvel yn it stedsdiel Wedau jout oan dat de omkriten fan Duisburg al yn de izertiid bewenne wie.
Fan de earste iuw n.Kr. ôf foarme de Ryn de grins fan it Romeinske Ryk. It gebiet bewesten de Ryn foel ûnder de provinsje Germania Inferior mei Colonia Claudia Ara Agrippinensium, it hjoeddeistige Keulen, as haadstêd. Hoewol't de Ryn offisjeel de grins wie, hiene de Romeinen ek in soad ynfloed oer in grutte stripe lân beëasten de Ryn. Fan de tredde iuw ôf ûntstiene beëasten de Ryn fersterke Germaanske delsettings.
Midsiuwen
Yn 883 waard Duisburg troch de Wytsings ynnommen. Yn de maitiids dêrnei ferfearen se lykwols wer, nei't se de stêd plondere en platbaarnd hiene. De stêd waard dêrnei fannijs opboud.
Yn de tsiende iuw waard it al besteande paleis útwreide ta in Keningspalts en yn 1120 waard der in stedsmuorre boud. Om't de stêd geunstich lei, op it punt dêr't de Roer en de Ryn byinoar komme, en oan de Westfaalske helwei, in wichtige west-east hannelsrûte, woeks de stêd tige fluch. Oant 1290 wie Duisburg in frije ryksstêd, mar dêrnei waard er troch kening Rudolf I oan it Greefskip Kleef yn lien jûn, dat letter in hartochdom waard
Yn 1666 kaam Duisburg, tegearre mei de rest fan it Hartochdom Kleef, ûnder Prusen te fallen.
Yndustrialisearring
thumb|Binnenhaven Duisburg-Ruhrort yn 1931 thumb|Stedsmuorre oan de binnenhaven Oan de ein fan de santjinde en begjin fan de achttjinde iuw woeksen de tabak- en tekstylyndustry, en dêrmei sette it ûntjaan fan Duisburg as yndustrystêd útein. Yn 1824 waard de earste grutte fabryk, in swavelsoerfabryk, boud. Yn 1831 waard der in kanaal nei de Ryn groeven, dêr't der in gaadlike ferbining nei de Ryn troch ûntstie. Yn it midden fan de njoggentjinde iuw waarden de earste koaleminen yn Duisburg iepene, dy't de izer- en stielyndustry nei de stêd ta lutsen.
Yn 1905 waarden Ruhrort en Meiderich by Duisburg foege, dêr't der in ein oan de konkurrinsje fan de havens fan Ruhrort en Duisburg troch kaam. Mei-inoar soene dy havens útwaakse ta de grutste binnenhaven yn Jeropa.
Ynterbellum en Twadde Wrâldkriich
By de Alliearde besetting fan it Rynlân nei de Earste Wrâldkriich waard Duisburg troch Frânske en Belgyske troepen beset om Dútslân te twingen de skea fan de kriich werom te beteljen.
Jan Best
Jan Gijsbert Pieter Best (Grou, 29 augustus 1941) is in Nederlânske pre- en protohistoarikus, skriuwer en eardere universitêr dosint. Hy joech âlde skiednis en mediterrane pre- en protohistoarje oan de Universiteit fan Amsterdam.
Royal Academy of Music
thumb|250px|De Royal Academy of Music Royal Academy of Music (moat net betiest wurde mei it Royal College of Music) is in ferneamd konservatoarium yn Londen, Ingelân, dêr't tal fan ynternasjonaal ferneamde musisy studearre hawwe.
Duisburg
Ynterbellum en Twadde Wrâldkriich
Yn de Twadde Wrâldkriich waard Duisburg as wichtige yndustry- en havenstêd troch de Alliearden swier bombardearre. Oan de ein fan de kriich wie 80% fan de wenten folslein of foar in part skeind, en waarden 96.000 minsken dakleas.
Jan Best
Oplieding
Yn 1966 slagge Best foar it doktoraaleksamen Klassike Taal- en Letterkunde mei as haadfak Alde Skiednis en de byfakken Gryksk en Latyn. Yn 1969 helle er in doktoraat op it proefskrift Thracian Peltasts and their Influence on Greek Warfare. Dêrnei die er yn 1974 doktoraaleksamen Archeology mei as haadfak Kulturele Pre- en Protohistoarje, byfakken Klassike Archeology en Provinsjaal Romeinske Archeology. Foar dy eksamens slagge er cum laude.
Royal Academy of Music
De akademy waard 1822 troch Lord Burghersh mei help en ideeën fan de Frânske harpist en komponist Nicolas Bochsa oprjochte en krige yn 1830 it predikaat "Keninklik" fan kening George IV. It akademygebou stiet oan de râne fan Regent's Park en hat de Duke's Hall mei 450 sitplakken en in modern teäter ta foldwaan. It gebou waard yn 2001 útwreide mei in konsertseal mei 150 sitplakken en de York Gate Collections, in museum mei muzykynstruminten en oare oan muzyk besibbe dingen. yn 1999 waard de akademy in kolleezje fan de Universiteit fan Londen.
Duisburg
Nei de Twadde Wrâldkriich
thumb|Schwanentorbrücke yn de binnenhaven Nei de Twadde Wrâldkriich ûntjoech Duisburg him fannijs ta in yndustry- en havenstêd, mei ûnder oaren koaleminen, izer- en stielyndustry. De haven fan Duisburg woeks út ta de grutste binnenhaven yn de wrâld.
Jan Best
Wurk en funksjes
Fan 1962 oant 1991 wurke Best foar de Universiteit fan Amsterdam as nei-elkoar assistint klassike archeology, wittenskiplik haadmeiwurker âlde skiednis en koördinator fan de frije stúdzjerjochting Mediterrane Pre- en Protohistoarje. Best hie ek ferskate njonkenfunksjes, ûnder oaren ko-lieder fan de opgraving fan de delsettingshichte yn Djadovo (in Nederlânsk-Bulgaarsk-Japansk Unesco-projekt) yn Bulgarije fan 1975 oant 1979. Neffens Best hawwe de opgravingen op dat plak oantoand dat om 3200 f. Kr. hinne in laach mei in kultuer mei in matriargaal karakter (der waarden in protte "goadinnebyldsjes" fûn) troch brân ferwoastge waard. Fan 1980 oant 1984 wie er heechlearaar-siktaris fan it ynternasjonale komitee foar Trakology 'Wilhelm Tomaschek' ûnder de 'Association Internationale des Études Sud-Est-Européens' (Unesco-comité AIESEE). Fierder wied er yn de jierren 80 algemien adviseur fan de tentoanstellingen Het Goud der Thraciërs yn Museum Boijmans Van Beuningen yn Rotterdam (1984) en De Thracische Koningsschat yn de Nieuwe Kerk yn Amsterdam (1989).
Royal Academy of Music
Guon âld-studinten fan de akademy:
Duisburg
Nei de Twadde Wrâldkriich
De yndustry rûn lykwols yn de twadde helte fan de tweintichste iuw tebek, ûnder oaren troch konkurrinsje mei lannen mei lege leanen. De lêste koalemyn sleat op 26 juny 2008.
Jan Best
Skriftûntsifering
Jan Best is ien fan de oprjochters fan de Alverna Research Group, dy't spesjalisearre is yn it ûntsiferjen fan noch net begrepen skriften. Oan de hân fan it Egyptysk Hieroglifysk en syn rekonstruksje fan it Lineêr A en it Kretinzysk Hieroglifysk, is Best derfan oertsjûge dat er it Byblosskrift mei súkses ûntsifere hat.
Duisburg
Nei de Twadde Wrâldkriich
Troch it sluten fan grutte fabriken kaam der lykwols de mooglikheid en brek dy fabriken ôf en bou mear havengebiet op de frijkommen terreinen. Yn de iere 21e iuw late dat der ta dat Duisburg in wichtige skeakel waard yn it oerladen fan guod mei sels treinen dy't út Sina wei op de Nije Siderûte ride fan en nei Duisburg.
Royal Academy of Music
en ek fioeliste Simone Lamsma fan Burgum.
Jan Best
Skriuwer
Yn 1991 wie Best meioprjochter en direkteur fan Najade Press, in útjouwerij dy't it ynternasjonale tydskrift Thamyris, Mythmaking from Past to Present útjout. Fan 2001 ôf wurdt dat tydskrift fuortset yn de foarm fan in nije rige Thamyris, Intersecting, Place, Sex and Race troch útjouwerij Rodopi. Best is sûnt 1992 auteur. Yn oktober 2010 ferskynde syn Het Byblosschrift ontcijferd – In het voetspoor van Willem Glasbergen by útjouwerij Bert Bakker. Teffens skriuwt er reisboeken foar de Gottmer Uitgevers Groep
Duisburg
It besjen wurdich
thumb|Sint-Salvatortsjerke
Stêdebannen
800px|thumb|center|Panorama
Simry fan Israel
Simry (Hebriuwsk: זמרי‎; †886 of 885 of 882 f.Kr) regearde sân dagen lang as kening fan Israel.
De koarte hearskippij fan Simry wurdt yn it Alde Testamint yn 1 Keningen 16:8-20 beskreaun. Simry wie kommandant oer de helte fan de striidweinen fan kening Ela. Hy die in greep nei de macht troch kening Ela dea te slaan, doe't dy op besite wie by de hofmaarskalk yn Tirsa en him dêr bedronken hie. Mei dizze misdied kaam de profesije fan de profeet Jehû út, dy't earder de ûndergong fan it hûs fan Basa foarsein hie oan kening Basa, om't dy it sûndige belied fan Jerobeäm fuortsette. Nei't Simry de troan ynnommen hie liet hy it hiele hûs fan Basa útroegje.
Simry bleau net lang op de troan sitten, want hy krige gjin steun fan de militêren. Doe't de soldaten, dy't op dat stuit de stêd Gibbeton belegeren, fan de staatsgreep hearden, keazen dy harren kommandant Omri ta kening. Op dat stuit hie Israel dus twa keningen. Der koe mar ien kening wêze en dêrom briek Omry op en teach mei syn leger nei Tirza om dêr de troan op te easkjen.
Nei't Omry de stêd ynnommen hie, seach Simry yn dat hy gjin kâns makke. Hy loek him werom yn de stins fan it paleis en stiek dêr it bouwurk yn 'e brân. Simry kaam yn it fjoer om.
Oosterhesselen
thumb|Tsjerke fan Oosterhesselen thumb|It Hunnetsjerkhôf, in grêffjild út de prehistoarje Oosterhesselen (Nedersaksysk: Hesseln) is in iesdoarp en in eardere gemeente yn de Nederlânske provinsje Drinte. It plak hie yn 2015 in ynwennertal fan 1.705, en mei it bûtengebiet meirekkene wiene dat der 1825 ynwenners. By de gemeentlike weryndieling fan 1998 waard de gemeente Oosterhesselen by de gemeente Coevorden foege.
Skiednis
Oosterhesselen wie oant 1 jannewaris 1998 it haadplak fan de selsstannige gemeente Oosterhesselen, dêr't ek de doarpen Gees, Zwinderen, Geesbrug en it grutste part fan Nieuwlande by hearden. Oosterhesselen wie fan oarsprong in iesdoarp, dat fan benammen de sechtiger jierren fan de tweintichste iuw ôf, útwreide is mei nijbouwiken. Yn it âlde part fan it doarp binne der noch in tal karakteristike Saksyske pleatsen te finen.
Yn it midden fanit doarp stiet de herfoarme tsjerke út de fyftjinde iuw. Nijsgjirrich is dat de toer los fan it skip stiet. Dat komt nei alle gedachten fan it kriichsgeweld út 'e ein fan de sechtjinde iuw, doe't de fêsting Coevorden troch de Spanjerts belegere waard.
Twadde Wrâldkriich
Yn de Twadde Wrâldkriich spilen it gemeentebestjoer en gemeente-amtners in wichtige rôl yn it ferset. Wethâlder Johannes Post út Nieuwlande holp in soad Joaden mei it ûnderdûken yn syn doarp en hy wie ek belutsen by fersetsaksjes yn it westen fan Nederlân. Gemeentesiktaris Douwe Weima, dy't fan Frysk komôf wie, fertsjustermoanne in grut part fan it befolkingsregister en kaam tefoaren dat ynwenners fan de gemeente nei Dútslân twongen waarden te wurkjen. Boargemaster Cornelis de Kock joech lieding oan it gemeentebestjoer, dy't besocht safolle mooglik minsken út hannen fan de Dútske besetter te hâlden. Yn de simmer fan 1944 waard De Cock oppakt troch de SS en saneamd foar ferhoar meinaam nei Assen, mar letter op healwei tusken Oosterhesselen en Meppen op strjitte troch dy deasketten waard. De wichtichste strjitte troch it doarp waard dêrom nei de kriich omneamd ta Burgemeester De Kockstraat.
Geografy
De marke fan Oosterhesselen skaaimerket him fierders troch iezen en griene lannen en wurdt oan de súdkant trochsnien troch de Verlengde Hoogeveense Vaart. Yn it lânbougebiet besuden it doarp is in hunnetsjerkhôf te finen, dat in prehistoarysk grêffjild is. Beëasten it doarp is in lyts bosk.
De A37 rint justjes besuden it doarp del.
Yasuyuki Konno
(25 jannewaris 1983) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Gamba Osaka. Earder spile foar Consadole Sapporo en FC Tokyo. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2004, it Aziatysk kampioenskip 2007, it Aziatysk kampioenskip 2011, it Aziatysk kampioenskip 2015, it Wrâldkampioenskip 2010, it Wrâldkampioenskip 2014 en it Confederations Cup 2013.
Ingrid Swenson
Ingrid Swenson, echte namme ûnbekend (25 juny 1969), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise.
Libben en karriêre
Ingrid Swenson waard omtrint 1969 berne yn Feriene Steaten nei wenjen set hie, makke hja yn 2010 har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Swenson ûnder har karriêre as pornoaktrise yn in fiiftal films, û.m. foar The Score Group, dy't him taleit op pornofilms fan it grutte-boarstesjenre, mar dêrnjonken ek foar BangBros en Reality Kings. Fierders wie se ek foar pornosites op it ynternet aktyf, en posearre se foar neakenblêden. Yn 2011 loek Swenson har út 'e pornoyndustry werom. Hja wennet yn Miami Beach, yn 'e Amerikaanske steat Floarida.
Lichaamlike skaaimerken
Neffens har offisjele opjefte is Swenson 1.62 m lang, mei in gewicht fan 53 kg, en kupmaat 34DD. Dêrfoar hat se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergean moatten. Hja hat in ûnderrêchtatoeaazje en in nâlpiercing.
Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2011
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Abû Dabi 2011 yn Abû Dabi op 13 novimber 2011. It wie de achtjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2011. Hy waard op it Yas Marina Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 55 omgongen op it 5,5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer.
Australoïde ras
It australoïde ras is in brede rasiale yndieling dy't foar it earst yn 'e njoggentjinde iuw brûkt waard om in ûnderras oan te jaan fan it negroïde ras, as ûnderdiel fan in no fierhinne efterhelle klassifikaasjesysteem op grûn fan lichaamlike skaaimerken dat fral yn 'e njoggentjinde en de iere tweintichste iuw frij algemien yn gebrûk wie. It wurd "australoïde" kombinearret de stam "australis", of mooglik "Austraalje", beide mei de betsjutting "súd", mei de útgong "-oïde", dy't "lykjend op" betsjut.
Konstantin Kalinin
Konstantin Aleksejewitsj Kalinin (Russysk: Калинин Константин Алексеевич; Warsjau, 17 (29) desimber 1889, Russyske Keizerryk - Voronezj, 1938 of 21 april 1940) wie in fleander yn de Earste Wrâldoarloch en in Sovjet-Russyske fleantúchûntwerper.
Kalinin wie in soan fan wachtmaster Aleksej Kirillovitsj Kalinin, syn mem Marianna Friderikovna wie in Poalske. Kalinin studearre ôf oan de Militêre Skoalle fan Odessa yn 1912, oan de Militêre Loftfeartskoalle fan Gatsjina yn 1916 en oan it Polytechnysk Ynstitút fan Kiëv yn 1925. Nei it Ferdrach fan Brest-Litovsk (1918) waard er piloat en befelfierend offisier yn tsjinst fan de Oekraynske Folksrepublyk. Yn 1927 waard er lid fan de Kommunistyske Partij fan de Sovjet-Uny (bolsjewiken). Yn 1926 stichte en late er in loftfeartûntwerpburo yn Charkov. Hy ûntwurp ûnder mear de Kalinin K-4, Kalinin K-5, Kalinin K-7 en Kalinin K-12.
Australoïde ras
Om't it ûnderwilens folslein dúdlik wurden is dat der binnen de minske as biologyske soarte gjin wiere taksonomyske ûnderskieden besteane, en dat alle libbene minsken ta deselde soarte en itselde ras hearre, wurdt dit klassifikaasjesysteem hjoed de dei as folslein efterhelle beskôge. De term "australoïde" is lykwols noch wol yn gebrûk as in poer antropologyske oantsjutting foar beskate lytse befolkingsgroepen op it Yndiaaske subkontinint en de eilannen dy't dêrby hearre, lykas de Wedda's fan Sry Lanka en de Andamanezen fan 'e Andamanen.
Konstantin Kalinin
Kalinin waard yn 1938 ûnder de Grutte Suvering fan Stalin eksekutearre fanwegen ûnderstelde "anty-Sovjet aktiviteiten en spionaazje". Neffens de Sovjetregisters stoar er yn 1940.
Hy wie ien fan de oprjochters fan it "Loftfeartynstitút Charkov". Hy waard ûnderskieden mei de Oarder fan de Reade Flagge fan de Arbeid.
Op 2 novimber 1990 waard in asteroïde nei Kalinin ferneamd: (3347) Konstantin.
Untwerpen en projekten
thumb|Kalinin K-4
Yoshito Okubo
(9 juny 1982) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar FC Tokyo. Earder spile foar Cerezo Osaka, Mallorca, Vissel Kobe, Wolfsburg en Kawasaki Frontale. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Confederations Cup 2003, it Olympyske Simmerspullen 2004, it Wrâldkampioenskip 2010 en it Wrâldkampioenskip 2014.
Peloton
In peloton is in lytseftige militêre ienheid. It wurd is yn 'e santjinde iuw yn in protte Jeropeeske talen opnommen as in lienwurd út it Frânsk. It komt fan peloton (mei deselde betsjutting), dat ôflaat is fan pelote, in beneaming foar in lytse bal. It efterheaksel -on kin yn it Frânsk in fermearderjende betsjutting hawwe, mar oan 'e oare kant is it ek in ferlytsingsfoarm yn wurden dy't mei bisten te krijen hawwe (lykas in bal makke fan lear?), dat de oarspronklike bedoeling fan 'e gearstalling fan peloton is ûndúdlik. Wol is dúdlik dat it wurd pelote komt fan it fulgêr Latynske pilotta, in ferlytsingsfoarm op basis fan it eardere Latynske wurd pila ("bal").
Pelotons komme foar yn 'e lânmacht en it marinierskorps, mar net by de marine of de loftmacht. De organisaasje fan in peloton fariëarret ôfhinklik fan 'e nasjonaliteit en it wapen fan 'e kriichsmacht. Ornaris bestiet in peloton lykwols út 15 oant 45 manskippen (soldaten of mariniers). Yn 'e Nederlânske Keninklike Lânmacht bestiet in peloton, ôfhinklik fan 'e taak, út 20 oant 50 man, yn 'e Belgyske Lânkomponint fan Definsje út 30 oant 40 man, en yn 'e Amerikaanske Striidkrêften út 39 soldaten of 43 mariniers. Oan it haad fan in peloton stiet almeast in luitenant, dy't in earste of twadde luitenant wêze kin. Trije of fjouwer pelotons foarmje ien kompanjy. In peloton is sels opboud út trije seksjes. In peloton is de lytste militêre ienheid dy't oanfierd wurdt troch in ofsier; seksjes wurde laat troch in ûnderofsier, lykas in sersjant.
Stoarmfloed fan 1322
De Stoarmfloed fan 1322 wie in oerstreaming yn 1322 wêrby't grutte parten fan Nederlân ûnder wetter kamen te stean. Fral Seelân en Súd-Hollân waarden swier rekke, mar ek dielen fan Noard-Hollân, Fryslân, Grinslân en de kontreien oan de rivieren de Ryn, Waal en Isel strûpten ûnder. It deadetal is net bekend. It tal deaden sil yn it suden fan Nederlân, oan de rivieren, en yn Flaanderen it heechst west hawwe.
Gefolgen yn Flaanders
Yn Flaanders waarden hast alle eilantjes foar kust fuortspield. Folle letter waarden fanwege Jan sûnder Eangst alle diken yn Flaanders ta ien oaniensletten dyk ferbûn; fan Dúntsjerk oant Sas fan Gint.
Command Decision (roman fan Elizabeth Moon)
Command Decision is in science fiction-roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Elizabeth Moon. De titel lit him net maklik oersette, mar betsjut safolle as: "Beslissing fan Dejinge dy't it Befel Fiert". It boek spilet yn 'e fiere takomst, as de minskheid him nei de stjerren ta ferspraat hat, en fertelt it ferhaal fan Ky Vatta, in telch út in foaroansteande famylje fan keapfarders yn 'e romte, en har aventoeren as har famylje it doelwyt wurdt fan ûnmeilydsume oanfallen troch piraten. Engaging the Enemy is it fjirde diel fan 'e Vatta's War-searje, dy't út fiif dielen bestiet, en is as sadanich it ferfolch op Engaging the Enemy. It waard yn 2007 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Del Rey Books en it Londenske Orbit Books.
Wat foarôf gie
Ky Vatta is in telch út 'e Vatta-famylje fan 'e planeet Slotter Key, bekend fan harren bedriuw Vatta Enterprises, in grutte ynterstellêre ferfiersûndernimming. As aparteling binnen de famylje hie se in militêre oplieding folge oan 'e militêre akademy fan Slotter Key, ear't se troch omstannichheden dochs by it famyljebedriuw kaam. Grut wie har ferheardens doe't se it slachtoffer waard fan ferskate (mislearre) moardoanslaggen. Letter ûntdiek se dat Vatta Enterprises en de Vatta-famylje oeral it doelwyt wurden wiene fan lyksoartige oanfallen, wêrby't har âlden, har bruorren en in grut part fan 'e rest fan har famylje omkommen wie.
Dêrfoar bliek in grut ferbûn fan piraten ferantwurdlik te wêzen, wêrfan't de leden út lieken te wêzen op 'e oerhearsking fan 'e hiele troch minsken kolonisearre romte. Dat woene se berikke troch it behearskjen fan 'e ynterstellêre hannel en kommunikaasje. Om in ôfskrikwekjend foarbyld foar de oare keapfarders te stellen oer wat der barre koe as dy it tsjin 'e piraten yn 'e kant setten, wie Vatta Enterprises útkeazen. Dat wie dien op oanstean fan 'e piraat Osman Vatta, it swarte skiep fan 'e Vatta's, dy't jierren lyn troch Ky har heit en omke út 'e famylje set wie en dêrfoar op wraak sinde.
Om 'e ynterstellêre kommunikaasje yn 'e hannen te krijen moasten de piraten fierders ek de ûndernimming InterStellar Communications (ISC), dat dêr it monopoalje op hie, op 'e knibbels krije. Sadwaande waard de ynfrastruktuer fan ISC ek doelwyt fan harren oanfallen, wat Ky in bûnsgenoat opsmiet: Rafe Dunbarger, de as klandestyn agint foar ISC operearjende soan fan 'e algemien direkteur fan dat bedriuw. Doe't de Gary Tobai, Ky har âlde keapfardijskip, troch Osman Vatta sels oanfallen waard, wist Ky troch har eigen fernimstigens en de help fan Rafe en har bemanning Osman syn skip, de Fair Kaleen, bûten gefjocht te stellen, wêrnei't se yn in man-tsjin-mangefjocht Osman deade.
Brownsville (Teksas)
Brownsville is in stêd yn 'e Delling fan de Rio Grande yn 'e súdlike Amerikaanske steat Teksas. It is it haadplak fan Cameron County, en leit yn it uterste súdlike puntsje fan Teksas, oan 'e noardoere fan 'e Rio Grande, rjocht foar it Meksikaanske Matamoros oer, fuortby (mar net oan) de seekust fan 'e Golf fan Meksiko. Neffens in offisjele skatting út 2012 hie Brownsville doe goed 180.000 ynwenners, wêrmei't it kwa befolkingsgrutte de sechstjinde stêd fan Teksas is. Mei alle foarstêden derby, wêrûnder Harlingen, hie it as stêdekloft neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 in befolking fan sa'n 385.000 minsken. As Matamoros en omkriten dêr ek noch byrekkene wurde, hat de ynternasjonale agglomeraasje dêr't Brownsville ta heart rom 1.135.000 ynwenners.
Skiednis
Yn 1836 focht Teksas him frij fan Meksiko, wêrnei't it tsien jier lang in ûnôfhinklik lân wie, sij it ien dêr't Meksiko de selsstannigens net fan erkende. Yn 1845 waard it as in steat op nommen yn 'e Feriene Steaten, wat de Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch (1845-1848) ta gefolch hie. Fuort nei't Teksas yn Amerikaanske hannen kommen wie, waard der yn 1845 op it plak dêr't Brownsville no leit in fort oanlein oan 'e Rio Grande, fuort benoarden de Meksikaanske grins.
Command Decision (roman fan Elizabeth Moon)
Ynhâld
Command Decision begjint as Rafe Dunbarger nei syn gearwurking mei Ky Vatta ynkognito ûnder de namme Genson Ratanvi weromkeard nei syn thúsplaneet Nexus II. Hy hat jierrenlang as klandestyn agint foar syn heite bedriuw InterStellar Communications (ISC) wurksum west, mar no hat er al in heal jier neat fan syn heit heard en hy freget him ôf wat der oan 'e hân wêze kin. Op Nexus II oankommen, treft er syn âldershûs ferlitten oan, en as er tige hoeden wat ynljochtings besiket yn te winnen, wurdt Genson Ratanvi daliks ûnder observaasje pleatst fan lju dy't him, nei't se miene sûnder dat er der erch yn hat, oeral folgje dêr't er giet.
Brownsville (Teksas)
Skiednis
Ear't dat ree kaam, waard it lykwols al oanfallen en belegere troch de Meksikanen. Dat barren kaam bekend te stean as it Belis fan Fort Teksas, al is dy namme nei alle gedachten letter betocht, mei't der gjin kontemporêne boarnen binne dy't "Fort Teksas" neame. Hoe dan ek, in Amerikaanske legermacht ûnder generaal Zachary Taylor, de lettere presidint, teach op om it fort te ûntsetten, mar rûn ûnderweis yn in Meksikaanske mûklaach, wat yn 'e Slach by Palo Alto, de earste fjildslach fan 'e Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch, resultearre (op in plak dat no binnen de beboude kom fan Brownsville leit). Doe't Taylor, nei't er de Meksikanen ferslein hie, by it fort oankaam, die bliken dat dêr by it belis twa deaden fallen wiene, wêrûnder majoar Jacob Brown, de fortkommandant. Om dyselde te earjen, neamde Taylor it fort om ta Fort Brown.
Ein 1848 waard der yn 'e neite fan Fort Brown troch Charles Stillman in delsetting stifte, dy't nei it fort Brownsville kaam te hjitten. Yn jannewaris 1849 waard dat ta it haadplak fan it omlizzende Cameron County makke. In jier letter, yn jannewaris 1850, krige Brownsville offisjeel de status fan stêd. Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) ûntjoech Brownsville him ta in wichtich trochfierplak foar katoen en oar guod dat yn it ôfskate Suden produsearre waard. Om 'e Noardlike kustblokkade letterlik te omsilen waard dat útfierd nei Meksiko, dêr't it yn 'e nei-oan leine havenstêd Bagdad trochferhannele waard oan Jeropeeske keaplju. Yn novimber 1863 lânen Noardlike troepen yn Port Isabel, om 'e útfier fia Brownsville tsjin te kearen. Yn 'e dêropfolgjende Slach om Brownsville moasten de Súdliken belies jaan, mar foar't se har weromloeken, bliezen se Fort Brown op. Yn 1864 waard Brownsville troch de Súdliken werovere, en op 15 maaie 1865, in moanne nei't fier fuort yn Firginia de Súdliken de oerjefte tekene hiene, waard der by Brownsville, dêr't it nijs dat de oarloch oer wie noch net trochkrongen wie, noch de Slach by Palmito Ranch útfochten, dy't troch de Súdliken wûn waard.
Yn 1906 fûn de saneamde Brownsville-affêre plak, wêrby't swarte ynfanteristen dy't yn Fort Brown legere wiene, derfan beskuldige waarden twa blanke stedsjers deasketten te hawwen. Sûnder dat er de saak ûndersykje litten hie, liet presidint Theodore Roosevelt it hiele swarte rezjimint fan 167 man ûnearfol út it leger ûntslaan, om't se gearspand hawwe soene om 'e dieder of dieders te beskermjen. Doe't yn santiger jierren ûndersyk nei de saak dien waard, kaam oan it ljocht dat de swarte soldaten alhiel gjin blaam trof, en de regearing-Nixon draaide dêrop de ûnearfolle ûntslaggen werom.
Command Decision (roman fan Elizabeth Moon)
Ynhâld
Nei lange omswalkings en moetings mei ferskate kontaktpersoanen út syn ferline, ûntdekt Rafe wat der bard is: syn âlden en syn suster Penelope binne ûntfierd en wurde fêstholden yn opdracht fan Lew Parmina, de twadde man fan ISC, dy't syn Rafe syn heit opfolgje sillen hie. Rafe begrypt net wêrom't Parmina soks dwaan soe as er allinnich mar geduld hoegde te hawwen om úteinlik it bewâld oer ISC taparte te krijen, oant er ûntdekt dat Parmina temûk jild fuortslûsd hat en konneksjes mei de piraten hat, wat betsjut dat hy nei alle gedachten ek ferantwurdlik is foar de wiidfersprate sabotaazje oan 'e ansibles, de apparaten fan ISC dy't ynterstellêre kommunikaasje mooglik meitsje.
Brownsville (Teksas)
Brownsville hjoed de dei
Tsjintwurdich is Brownsville ien fan 'e fluchst groeiende stêden fan 'e Feriene Steaten. De pleatslike ekonomy stipet foar in wichtich part op 'e stielyndustry, en dêrnjonken ek fral op 'e ynternasjonale hannel, nammentlik mei Meksiko, fia de trije brêgen oer de Rio Grande dy't Brownsville mei it buorlân ferbine. Ek de haven fan Brownsville is tige wichtich foar hannel en trochfier. De stêd hat in protte baat hân fan 'e NAFTA, de yn 1994 sletten frijhannelsoerienkomst tusken de Feriene Steaten, Meksiko en Kanada.
Kwa loftferfier wurdt Brownsville tsjinne troch de Ynternasjonale Lofthaven Brownsville/South Padre Island. Wat toerisme en ferdivedaasje oangeane, hat de stêd it Brownsville Museum of Fine Art, in keunstmuseum; de Gladys Porter Zoo, de pleatslike dieretún; en de histoaryske binnenstêd (d.w.s. "histoarysk" foar Amerikaanske begripen), mei gebouwen dy't wol 150 jier âld binne.
Command Decision (roman fan Elizabeth Moon)
Ynhâld
Rafe nimt kontakt op mei Gary Marrin, mei wa't er yn syn jonkheid op deselde kostskoalle sitten hat. Gary runt no in bedriuw dat spesjalisearre is yn it befrijen fan gizelders. Nei't Rafe syn âlden en suster befrijd binne, docht bliken dat Parmina syn trewanten syn heit ûnder syn finzenskip slim tramtearre hawwe om ynformaasje los te krijen. Syn heite holle-ymplantaat moat derút en de âldman moat operearre wurde oan 'e harsens en sil foar langere tiid út 'e running wêze. Op oanstean fan syn heit lit Rafe himsels dan beneame ta waarnimmend algemien direkteur fan ISC.
Underwilens hat de jonge Toby Vatta, de iennichste oerlibbene fan in Vatta-skip dat troch de piraten opblaasd is, him mei Stella Vatta op 'e planeet Cascadia fêstige, yn 'e Moscoe Konfederaasje. Dêr docht bliken dat er in technysk sjeny is as er yn syn frije tiid de ansible fan ISC sa oanpast dat dy oan board fan romteskippen brûkt wurde kin. Op Slotter Key, de thúsplaneet fan 'e Vatta-famylje, is no in nij regear oan 'e macht. Presidint Erran Kostanyan hat Ky har formidabele âldmuoike Grace Lane Vatta útnûge om ûnderminister fan Definsje te wurden. Binnen trije dagen nei har oantreden moat de minister fan Definsje opstappe fanwegen syn oan it ljocht kommen belutsenens by de ûntalitbere praktiken fan it âlde regear, wêrnei't Grace syn post oernimt.
Brownsville (Teksas)
Brownsville hjoed de dei
Op it mêd fan heger ûnderwiis binne der trije ynstellings yn 'e stêd fêstige. De wichtichste en grutste is de Universiteit fan Teksas te Brownsville, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e gruttere Universiteit fan Teksas, en dy't sûnt 1991 bestiet. Folle âlder, mar ek folle lytser is it Súdlikste Kolleezje fan Teksas (Texas Southmost College), dat yn 1926 stifte waard. En fierders is der dan noch de Regionale Kampus fan Brownsville fan 'e University of Texas Health Science Center at Houston, dy't oprjochte waard yn 2001, en him taleit op opliedings yn 'e sûnenssoarch.
Command Decision (roman fan Elizabeth Moon)
Ynhâld
Ky sels hat no in float fan trije romteskippen: har eigen Vanguard, de Sharra's Gift fan kaptein Argelos en de Bassoon fan kaptein Pettigrew. As se om nije foarrieden yn te slaan by de planeet Gretna oankomme, wurdt har dêr alles wat se hawwe wolle foar in hege priis ferkocht. As se fuortsille, wurde se lykwols troch de Gretniërs oanfallen, mei de bedoeling om alle ferkochte waar wer werom te stellen. It docht bliken dat se soks al ferskate kearen dien hawwe, wêrnei't se de ferovere skippen oerdien hawwe oan 'e piraten, wylst de bemanningen as slaaf ferkocht binne. As se Ky Vatta te pakken nimme wolle, begeane se lykwols in grutte flater. Se weeft al rillegau ôf mei de Gretniërs dy't har skip binnenkrongen binne, en nimt dan wraak troch alle bewapening fan it romtestasjon fan Gretna stikken te sjitten.
Nei't Ky en har float in skip mei flechtlingen fan 'e troch piraten oerweldige planeet Polson nei de Adelaide Groep ta eskortearre hawwe, fynt Ky dêr foar it earst in lústerjend ear by in regear. De Adelaide Groep is net ryk, mar se jouwe Ky in transportskip en foarrieden. Teffens treft Ky dêre in groep aventoerslju ûnder lieding fan 'e garismatyske en kleurrike Theodore Albert Driscoll Ransome. Dat binne piratejagers (yn harren romantyske faze) dy't harsels Ransome's Rangers neame en operearje yn trije lichtbewapene, mar tige flugge lytse skipkes. Ransome wol him graach by Ky oanslute, en is net te beroerd om frijwat jild yn 'e oankeap fan munysje foar Ky har trije skippen te ynvestearjen (behalven romantysk blykt er ek smoarryk te wêzen). Ky beslút har float de Romte Ferdigenings Macht te neamen.
As Ky har float meinimt nei in ûnbewenne planetestelsel om dêr oefenings te hâlden, blykt dêr in romteslach oan 'e gong te wêzen. Twa skippen fan 'e Mackensee Military Assistance Corporation (MMAC), in bedriuw dat de tsjinsten fan hierlingen fersoarget, wiene dêr ek oefenings oan it hâlden, doe't se troch seis pirateskippen oanfallen waarden. Ky, dy't earder al ferskate kearen gedoente hân hat mei de MMAC, en dêr goede oantinkens oan hat, ynterverniëarret mei har Romte Ferdigenings Macht yn it gefjocht oan 'e kant fan 'e MMAC. De piraten reitsje ferskate skippen kwyt en pike dan gau út. It iene oerbleaune skip fan 'e MMAC is sa skansearre dat it net mear flugger-as-ljochtreizgje kin. Ky seit ta om yn it planetestelsel te bliuwen oant der fersterking fan 'e MMAC arrivearje sil, yn 'e foarm fan oare skippen dy't oan 'e MMAC-oefening meidwaan soene.
Wylst dêrop wachte wurdt, lit Ky de sabotearre ansible yn it planetestelsel reparearje. Dat wurdt daliks opmurken by ISC, dêr't de standertreäksje op soks is om 'e eigen militêre skippen út te stjoeren, om't omprutsen mei eigendommen fan ISC net tastien wurdt. Rafe, tsjin dy tiid algemien direkteur fan ISC, ûntdekt te let wat der geande is, en kin de skippen net mear weromroppe om't dy ûnberikber binne salang't se har yn 'e hyperromte befine. Hy nimt dêrom kontakt op mei Ky om har te warskôgjen, mar dy wegeret om it planetestelsel te ferlitten mei't se it oerbleaune MMAC-skip net warleas efterlitte kin. Uteinlik arrivearrje de skippen fan ISC hast tagelyk yn it planetestelsel mei in nije float fan de piraten en de fersterkings fan 'e MMAC. Yn de dan folgjende slach wurdt ISC oanfallen troch de piraten, en blykt de min ûnderholden, min befoarriede en min treende bedriuwsfloat net mear as in papierren tiger te wêzen, dy't de piraten sûnder folle ynspanning folslein ferneatigje kinnen hiene as de MMAC en Ky har Romte Ferdigenings Macht har net oan 'e kant fan ISC yn 'e striid mongen hiene. Dêrtroch kinne de piraten úteinlik ferdreaun wurde.