cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ric Parnell
Parnells grutte trochbraak kaam yn 1984 doe't er de rol fan Mick Shrimpton spile yn de mockumentary This Is Spinal Tap. Syn karakter wie ien fan in lange rige ûngelokkige drummers dy 't allegearre omkomme troch bûtenissige ûngelokken, Parnells karakter Mick Shrimpton kaam troch brân om it libben.
Parnell ferstoar yn 2022 yn de âldens fan 70 jier.
Súdwesthoek (2)
De Súdwesthoek is sûnt 2003 it SKS-skûtsje fan Stifting Skûtsje Súdwesthoek.
Bou
It skûtsje waard yn 1923 boud by Barkmeijer yn Strobos.
IFKS - Hoop op Welvaart
Yn 1982 hiet it skip Hoop op Welvaart en mei dy namme hat it tweintich jier meidien oan de IFKS. It wie yn 1982 it skûtsje fan Age Bandstra fan Starum, dy't der yn 1982 de fluchste tiid ea mei sylde yn de Strontrace. Yn de tachtiger en njoggentiger jierren waard Bandstra fjouwer kear kampioen IFKS mei it skûtsje.
De lêste jierren yn de IFKS hie it skûtsje Kûfurderrige as túshaven en Wim van Daalen as skipper. It promovearre yn 2001 en sile dêrom yn 2002 wer mei yn de A-klasse.
SKS - Súdwesthoek
It skûtsje waard 31 desimber 2002 koft troch de Stifting Skûtsje Súdwesthoek, ta ferfanging fan it doedestiidske SKS-skûtsje Súdwesthoek. Hjirta moat it nijkofte, gruttere skûtsje 42 sm ynkoarte wurde ta 19,48, om't it 19,50 m of minder wêze moast om mei farre te kinnen by de SKS. De 42 sm skûtsje waarden oan it Skûtsjemuseum yn Earnewâld jûn.
It skûtsje krige, krekt as de foargonger, de namme Súdwesthoek. Skipper fan it nije skûtsje wie wer Meindert de Groot. Mei yngong fan 2008 is dy funksje oernaam troch syn soan Auke de Groot.
Jan Rot (sjonger)
Jan Rot (Makassar Yndoneezje, 25 desimber 1957] – Rotterdam, 22 april 2022) wie in Nederlânske sjonger, komponist, tekstdichter en kollumnist. Hy waard musikus yn 1978, mar in trochbraak bleau ynearsten út. Hy die wurk foar ferskate media en teätertournees. Yn de jierren nei 2000 waard er oersetter fan hits fan oaren en wertaler fan ferneamde wurken út de klassike muzyk.
Rot ferstoar yn 2022 yn de âldens fan 64 jier, oan de gefolgen fan kanker
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 1924
De Olympyske Simmerspullen 1924, ek wol de VIIIe Olympiade neamd waarden yn 1924 yn Parys, Frankryk hâlden.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 1928
De Olympyske Simmerspullen 1928, offisjeel de Spullen fan de IXe Olympiade, wie de achtste Spullen yn de rige fan de moderne Olympyske Spullen. De Spullen waarden organisearre yn Amsterdam, Nederlân.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Henk Miedema
Libben en wurk
Miedema wie bouboer op It Bilt. Hy rekke belutsen by it wetterskipswurk. Syn earste taak as foarsitter fan in tariedingskommisje wie om 43 polders gear te foegjen ta ien wetterskip. Dit wurk begûn yn 1965 en yn septimber 1966 koe it nije wetterskip Noardlik Westergoa oprjochte wurde. Dit wetterskip regele it wetterbehear yn it noardwesten fan Fryslân. Miedema soe de earste foarsitter fan it nije wetterskip wurde en soe dit 26 jier lang bliuwe. Op 1 septimber 1992 waard hy opfolge troch Jan Oosterbaan. Miedema wie ek jierrenlang foarsitter fan it Friese Bond van Waterschappen. By syn fertrek die him in nije fúzjeweach foar. Nei syn betinken moast de ôfstân tusken boer en wetterskip net te grut wurde. Hy wie fóar it opdielen fan Fryslân yn fiif wetterskippen. Fiif jier nei syn ôftreden waard syn winsk honorearre. Yn 1997 fusearden de wetterskippen yn Fryslân en ûntstienen der fiif nije wetterskippen. Noardlik Westergoa gie op yn it nije wetterskip De Waadkant. Sân jier letter ûntstie der dochs ien provinsjaal waterskip Fryslân.
Ien fan de twa seegemalen waard, fanwege syn verdiensten, nei him neamd, it H.G. Miedemagemaal yn Swarte Hoarne.
Toer (bouwurk)
In toer is in bouwurk dat folle heger is as breed en lang. In toer kin allinnichsteand of mei inoar gebou ferbûn wêze. In toer stekt yn de regel boppe oare gebouwen út. Tradisjoneel wienen tsjerketuorren yn Fryslân en omlizzende lannen faak de heechste bouwurken.
Hans Jouta
thumb|'De wjirmdolster' yn Wierum thumb|Stânbyld fan [[Johan Cruijff (2020)]] Hans Jouta (Ferwert, 10 desimber 1966) is in Frysk byldhouwer.
Jouta groeide op oan de Waadkust dy't er as ynspiraasjeboarne foar syn wurken brûkt. Hy folge in oplieding oan Akademy Minerva yn Grins.
Hy besiket syn bylden emoasje mei te jaan. Dy bylden wurde neffens de metoade cire perdu getten fan brûns. Hy makke bylden fan Nynke fan Hichtum yn Nes en fan Hotze Schuil. Syn bylden binne meast fan metaal, meast brûns. Hy makket benammen bylden fan bisten.
Yn Dearsum stiet it byld De Aaisiker. Yn 2006 kaam Jouta yn it nijs doe't er rjochten jilde liet op it byld fan André Hazes op de Albert Cuypmerk yn Amsterdam. Hy makke ek de TMF-Awards.
Wurken in de iepenbiere romte (Fryslân)
Aldebiltsyl
Blije
Stasjon Swalmen
Stasjon Swalmen (Sm) is in stasjon yn de Nederlânske doarp Swalmen yn de provinsje Limburch. It 1e stasjonsgebou is in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen type SS fiifde klasse en is ien fan de achtentritich stasjons dy't ea yn dizze klasse boud is. En ien fan de njoggen stasjons fan dit type dy't noch oanwêzich is.
Gebou
200px|thumb|left|Earder stasjonsgebou Swalmen yn 2009 It stasjonsgebou kaam yn 1863 ree, en waard iepene op 21 novimber 1865 foar treinreizgers doe't ek dit part fan it spoar fan Steatsline E oanlein wie. Yn 1911 is de linkerfleugel fergrutte. Yn 1938 waard it stasjon sletten, mar yn 1949 waard it stasjon op 1 maaie weriepene. It stasjon leit hjoed-de-dei oan it part fan it spoar dat eksploitearre wurdt troch Arriva. It stasjonsgebou leit hjoed-de-dei net mear daalks oan it spoar en is ek net mear yn gebrûk as stasjonsgebou, om't yn 2003 it spoar in stikje ferlein is foar de oanlis fan de A73. It stasjon waard doe 30 meter ferpleatst en de tagong nei it stasjon kaam oan de noardkânt te lizzen, it nije stasjon hat gjin gebou mar twa abry's. NS wie fan doel om it it âlde stasjonsgebou te ôf te brekken, mar de gemeente joech dêr gjin tastimming foar. It stasjonsgebou is no yn partikulier besit.
Hans Jouta
Wurken in de iepenbiere romte (Fryslân)
'''Mitselwier
Moddergat
Nes
Wierum
Hans Falck fan Neurenberch
De Bosk
Falck wurke yn de jierren 10 fan de 17e iuw yn De Bosk en hat doe in soad liedklokken foar tsjerken yn Midden- en Súd-Nederlân makke. Yn Grinslân hat er yn dy jierren de tsjerken fan Gryptsjerk (1613) en Breede (1615) fan klokken foarsjoen.
Yn Fryslân
Hy wurke yn Ljouwert fan ±1616 (dan wurdt er neamd by ûnderhannelings mei in Ljouwerter oer it jitten fan in klok) oant ± 1634. Wis is dat er yn 1619 boarger fan Ljouwert wurden is. Falck hie syn jitterij yn de âlde tsjerke fan Nijehou foar de Jakobiner Tsjerke oer. Nei syn ferfarren nei Moskou, 1634/1635 wurdt it bedriuw oernommen troch syn learling Jacob Noteman. Noteman miende letter te witten dat Falck yn 1645 noch yn libben wie.
Falck hat foar ferskate tsjerken yn 17e iuwsk Fryslân (en dêr bûten) klokken makke, bygelyks de grutte klok fan de Aldehou (6000kg, 1633) yn Ljouwert en de tsjerken fan Achlum, Bûtenpost, Boalsert, Frjentsjer, Dronryp (1632), Visvliet (1630), Eanjum en Surhuzum hawwe syn klokken.
Yn Ruslân
Yn Ruslân wie er bekend as Ivan Falk of Johann Falk. Hy kaam yn 1634/1635 yn tsjinst fan tsaar Michail Fjodorovitsj Romanov (tsaar fan 1613 - 13 july 1645). Hans Falck wurdt lykwols it earst yn histoaryske dokuminten neamd yn 1627(!) as ambachtsman by de Moskouske Kanonne Wurkpleats. Fan dat jier ôf oant de lette 50er jierren fan de 17e iuw, wurdt er beskôge as de wichtichste klok- en kanonnemakker út Moskou. Falck hie in offisjeel salaris en krige dêrneist ien kear yn 't jier in ‘jefte fan de tsaar’. Hy krige in stiennen wurkpleats wylst de oare metaaljitters it mei in houtenien dwaan moasten. Hans Falk wenne by de hûshâlding fan Knjaz (prins) Michail Kozlovsky yn de Rozhdestvenskaja Strjitte. Yn april 1641 die er it fersyk oan de tsaar, at dy him net fan in eigen hûshâlding foarsjen koe. Dat soe rillegau barre.
Yn 1641 kriget Falck fan Michail Fjodorovitsj de opdracht om in 700 pûd (11,500 kg) swiere klok te jitten foar de Dormition Katedraal fan it Kremlyn, dy’t lykwols tsien jier letter ferbrizelje soe. Yn 1652 krige Falk ferskil fan miening mei guon oare klokmakkers (laat troch Danila Matvejev en Jemeljan Danilov) oer it ranen en opnij jitten fan dizze klok; de rjochtsaak dy't dêr fan kaam hat er ferlern. De tsaar hat him doe wierskynlik ferfongen troch Jemeljan Danidov (1627) dy't stoar yn de pestepidemy fan simmer 1654.
Hans Falk hat mear as 25 jier yn Ruslân wurke. Meast hawwe syn klokken gjin sinjatuer mei krige, dat der kinne mar in minderheid fan syn produsearre work mei wissichheid oan him taskreaun wurde:
It is ek witten dat Falck de saneamde Yunak heakbus makke hat.
It is net dúdlik hoe’t Hans Falck’s libben nei it einigjen fan syn tsjinstferbân by de Moskouske Kanonne Wurkpleats ferrûn is. Faaks is er werom gien nei syn heitelân, of hy kin stoarn wêze oan de pest dy’t yn de 50er jierren in soad slachtoffers easke hat yn Moskou. Yn alle gefallen hat syn wurk fan grutte ynfloed west op de Russyske metaaljitterij yn de twadde helte fan de 17e iuw. Histoaryske dokuminten neame fjouwer learfeinten fan Falck: Stepan Orefyev, Timofei Timofejev Utinkov, Ivan Timofeyev Reztsov, Ivan Ivanov. Yn it wurk fan ferneamde jitters Jemeljan Danilov, Alexander Grigorjev, en de famylje Motorin kin men de jitmetoades fan Falck werom fine.
Daam (wetterkearing)
right|thumb|''De [[Gordondaam yn it nasjonaal park Southwest fan it Australyske eilân Tasmaanje]] In daam is in dwers troch in wetter lizzende ôfsluting, bedoeld om wetter te kearen of te behearskjen of ek foar wegenoanlis. Damen wurde boud troch minsken en troch bevers. De âldste by namme bekende daam is de Drususdaam, omtrint 12 f.Kr. oanlein troch de Romeinen.
De bekendste damen yn Nederlân binne ûnderdiel fan de Deltawurken. De Ofslútdyk is mei 30 kilometer de langste daam fan Nederlân. Soksoarte damen binne bedoeld om it wetternivo yn grutte binnenwetters te regeljen en it leeclizzende omlizzende lân te beskermjen. Belgje en Suriname hawwe, oars as Nederlân, inkele keardamen. In keardaam hat faak in wetterkrêftsintrale en hat dêrmei faak as grutste funksje it opwekken fan enerzjy.
Damen en plaknammen
Ek Fryske plaknammen krigen harren namme oan soksoarte ôfsluting. It wie in plak dêr't it ferkear hinne laat waard, en op soksoarte plakken ûntstie bebouwing, bygelyks Burgumerdaam en Prikkedaam
Wilhelminaoard
right|250px Wilhelminaoard (Nederlânsk en offisjeel: Wilhelminaoord) is in koloanjedoarpke yn it súdwesten fan Drinte, yn de gemeente Westerfjild, flak oer de Fryske grins by Noardwâlde. It doarp hat ûngefear 800 ynwenners, dêr't in grut diel ôfstammet fan de eardere kolonisten.
Skiednis
Wilhelminaoard is stifte troch de Maatskippij fan Woldiedichheid dy't yn 1818 begûn mei de ûntginning fan terreinen yn Súdwest-Drinte en it oangrinzjende Fryslân en Oerisel. De maatskippij bea in ienfâldige wenning, in lyts lapke grûn foar de kânsearme befolking út gruttere stêden. Wilhelminaoord waard in doarp foar de kolonisten, krektas Frederiksoard en Willemsoard.
It besjen wurdich
Wilhelminaoard bestiet foar in diel noch út de oarspronklike kolonistewenten. Oan de râne fan it doarp stiet in Nederlânsk Herfoarme Koloanjetsjerkje, in yn 1851 boude wettersteatstsjerke. Fierders steane der de oarspronlike koloanjehuzen en in prehistoarysk sintrum dat part is fan de Haachske Skoalle- en bernetunen.
In part fan Wilhelminaoard is tegearre mei Frederiksoard in beskerme doarpsgesicht. Fierder hat it doarp in oantal ryksmonuminten.
Slach by Sleat (1496)
De Slach by Sleat wie op 14 jannewaris 1496. Op dy dei waarden de 6.000 Wâldfriezen op it galgefjild by Sleat in grutte nederlaach tabrocht troch 800 soldaten ûnder lieding fan Fuchs Neithard. De frjemdlingen behelle de sege trochdat hja harren slachoarde sletten hâlden en it mei hagel laden belegeringskanon fan Snits brûkten as fjildartillery.
Alex Brenninkmeijer
Alex Franciscus Maria Brenninkmeijer (Amsterdam, 29 juny 1951 - Lúksemboarch, 14 april 2022) wie in Nederlânsk jurist. Hy wie fan 2005 oant 2014 Nasjonale ombudsman en fan 2014 oant syn ferstjerren lid fan de Jeropeeske Rekkenkeamer. Hy ferstoar op 14 april 2022 yn 'e âldens fan 70 jier yn in sikehûs yn de stêd Lúksemboarch, dêr't er neffens in wurdfierder fan de Jeropeeske Rekkenkeamer opnommen wie fanwegen in ynfeksje en hertproblemen.
Steapelrjocht
It steapelrjocht, yn it Latyn Ius emporii, is it rjocht dat guon stêden hienen op it keapjen fan al it guod dat troch de stêd kaam. Hjirta moast it guod foar in pear dagen, de steapeltiid, yn de stêd steapele wurde.
It rjocht is nei gedachten troch Karel de Grutte ynsteld, en waard normaliter koft fan de keizer. Der binne lykwols ek stêden dy't dat rjocht fan de omkriten krigen, koft of ôftwongen hawwe. Bygelyks is fan Grins wis dat it yn 1473 it rjocht by ferdrach mei de Ommelannen krigen hat. It rjocht is ôfskaft troch it Kongres fan Wenen.
Stasjon Reuver
Stasjon Reuver (Rv) is in stasjon yn de Nederlânske doarp Reuver yn de provinsje Limburch. It stasjon is in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen type SS fiifde klasse en is ien fan de achtentritich stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud is en ien fan de njoggen stasjons fan dit type dy't noch oanwêzich is.
Steapelrjocht
In stêd dy't steapelrjocht hie, hie almeast ek oerslachrjocht. Dy twa rjochten binne wol brûkt foar in monopoalje op de ynfier fan frjemd guod. Sok guod koe dan mar yn in beheind tal havens ynfierd wurde, dêr't it dan ferkoft wurde moast oan de keaplju fan de stêd dy't it dan mei eigen skippen fierder ferfierden.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 1920
De Olympyske Simmerspullen 1920, ek wol de VIIe Olympiade neamd waarden yn 1920 yn Antwerpen, Belgje hâlden.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Longûntstekking
thumb|250px|Longûntstekking, lofter boppekwabbe Longûntstekking of pneumony is in ûntstekking fan de longblaaskes (alveoli) en it weefsel dêr omhinne. At beide longen ûntstutsen binne wurdt sprutsen fan in dûbele of bilaterale longûntstekking. Longûntstekking wurdt meast feroarsake troch in ynfeksje, mar der binne ek in tal net-ynfeksieuze oarsaken. De sykteferwekkers kinne baktearjes, firussen, skimmels, gisten en parasiten wêze.
Symptomen
Typyske symptomen fan in pneumony binne: hoastjen, koarts, pine op it boarst kin foarkomme, swierrichheden mei it sykheljen en de produksje fan sputum (slimen). De diagnoaze wurdt steld oan de hân fan röntgenûndersyk en ûndersyk fan it sputum (baktearjekweek). De röntgenfoto lit konsolidaasjes fertichtingen) sjen. Foar guon sykteferwekkers (út de pneumokokkengroep) bestiet tsjintwurdich in faksin. In baktearjele longûntstekking kin behannele wurde mei antibiotika, mar it slagjen dêrfan hinget mei ôf fan ûnderlizzende sykten en oarsaken, dat de kondysje fan de pasjint.
Haadyndieling
Hoewol't der in de rin fan de tiid tal fan yndielingen makke binne foar longûntstekkings, bygelyks nei ferwekker en slimmens, is yn Nederlân (en oare Westerske lannen) de yndieling nei it plak dêr't de pneumony skipe waard de meast brûkte (rûge) haadyndieling. Der wurdt sprutsen fan in "community-acquired pneumonia" (yn de mienskip skipe), of fan in "hospital-acquired pneumonia" (yn it sikehûs oproanne longûntstekking). De reden foar dy yndieling is it ferskil yn behanneling. De wichtichste faktoaren dêrby binne it type pasjint en de soarte ferwekker. In pneumony dy't bûten it sikehûs skipe is ("community-acquired pneumonia") wurdt yn de measte gefallen feroarsake troch ien fan de neifolgjende baktearjen, fierwei it grutste part is Streptococcus pneumoniae, mar ek Haemophilus influenzae en de hjirûnder ek beskreaune 'atypyske fuortbringers', dêr't Mykoplasmata en Chlamydiae ûnder binne. De pneumony dy't yn it sikehûs ûntstiet kin feroarsake wurde troch tal fan mikro-organismen, ek skimmels en gisten.
In oare yndieling is dy yn lobêre- en generalisearre pneumony. Yn it earste gefal binne 1 of 2 fan de fiif longkwabben oandien; yn it twadde sitte ûntstekkings yn alle longkwabben.
Oarsaken
thumb|250px|Streptococcus pneumoniae Der binne hûnderten mikro-organismen dy't in longûntstekking jaan kinne. In lytse minderheid dêrfan is ferantwurdlik foar in grutte mearderheid fan de gefallen. De meast wichtige oarsaken binne firussen, de baktearjen Streptococcus pneumoniae (pneumokok), gram-negative baktearjen en 'atypyske' fuortbringers.
De Streptococcus pneumoniae is ien fan de meast foarkommende oarsaken yn alle libbensjierren, útsein by lytse poppen (neonaten). It is in gram-posityf mikro-organisme dat faak opportunistysk yn de kielhabitat fan sûne minsken libbet. In oare wichtige Gram-positive baktearje is de Staphylococcus aureus, dy't ek fierhinne resistint tsjin in protte antibiotika wêze kin.
Firale ferwekkers binne meast in ynfluenza-firussoarte (gryp), it respiratôr synsytsjeel firus of in adenofirus. Hoewol't sa'n pneumony meastal net slim ferrint, wurdt de long wol tydlik swakker, sadat er kolonisearre reitsje kin mei baktearjen (dy't oars gjin kâns meitsje soene) en der in saneamde baktearjele superynfeksje ûntstean kin.
Skimmels binne in ûngewoane oarsaak fan longynfeksjes en komme meast foar by minsken mei ymmúnsteurnissen sa as aids, gemo-pasjinten en by yntraveneuze drugsbrûkers.
Pneumony kin ek ûntstean troch iten, floeistoffen en sels lytse fêste foarwurpen sa as kralen of earten dy't yn de longen te lâne komme. Dat hjit aspiraasjepneumony. It bard meast by minsken mei in minne slokrefleks troch swakte, slûgens troch medikaasje, âldens as ferlamming (CVA). Al dy stoffen binne yn fiedingsboaiem foar baktearjen yn de longen en jouwe fan harsels ek yrritaasje yn de luchtwegen, sadat in longûntstekking it gefolch wêze kin.
Ferneamde lju dy't stoaren oan in longûnstekking
In kar: Armand - Fred Astaire - Simone de Beauvoir - James Brown - Horst Buchholz - Guillaume Depardieu - René Descartes - Willem Duys - Paul Halmos - Jim Henson - Bob Hope - Thomas Jonathan "Stonewall" Jackson - Franz Liszt - Freddie Mercury - Bernie Mac - Rod McKuen - Leslie Nielsen - Alexandros Papadiamantis - Luciano Pavarotti - Pieter Paulus - Johann Strauss jr. - Lev Tolstoj - Billy Wilder - Dara Faizi - Lya De Putti.
List fan planetoïden 49201-49300
Dit is in list fan planetoïden 49201-49300.
Twee Gebroeders (Súdwesthoeke)
De Twee Gebroeders is in skûtsje fan Stifting Skûtsje Súdwesthoek. Fan 1958 oant en mei 2002 wie dit it SKS-skûtsje Súdwesthoek.
Bou
It skûtsje is yn 1900 boud by Barkmeijer yn Snits, foar de famylje Sybesma. It hie doe noch net de mjitten dy't it no hat, mar doe't it yn 1933 of 1934 koft waard troch Teake Salverda wie de boat al langer makke ta likernôch 17,36 meter, mei 30 ton laadfermogen.
Twee Gebroeders (Salverda)
Salverda sylde sels gjin wedstriden, mar it skip die as Twee Gebroeders mei yn wedstriden mei syn skoansoan Douwe Visser oan it roer. Fan 1945 ôf waard it syld troch in oare skoansoan, Klaas van der Meulen, dy't der dat jier it earste kampioenskip fan de SKS mei helle. It skip waard yn 1946 oernaam troch Teake syn soan, Cor Salverda, mar Van der Meulen bleau oan it roer en helle ek yn 1947, 1951 en 1954 it kampioenskip.
Tankmuorre
In (anti-)tankmuorre of tankwâl is in militêr ferdigeningswurk yn de foarm fan in muorre dy't sa breed en heech is tanks en pantserweinen him net foarby komme kinne. Tankmuorren wurde meast fan beton boud.
Twee Gebroeders (Súdwesthoeke)
Súdwesthoek
Cor Salverda moat it skip doe ferkoft hawwe, wêrnei it in pear jier as wenskip yn Amsterdam lei. It waard yn 1958 koft en nei Starum weromhelle troch wat no de Stifting Skûtsje Súdwesthoek is, dy't it as de Súdwesthoek meidwaan lieten oan it kampioenskip fan de SKS, mei it seilteken SWH. De Súdwesthoek hat fiif skippers hân: Yn 1958 kaam Klaas van der Meulen werom op it skip, yn 1962 kaam Douwe Visser wer oan it roer te stean, en fan 1968 ôf wie Cor Salverda sels skipper fan it Skûtsje. Yn 1972 kaam Rienk Ulbes Zwaga oan it roer, dy't 1979 mei it skip kampioen SKS waard. Yn 1981 waard Meindert de Groot de lêste skipper fan dizze "Súdwesthoek".
Twee Gebroeders (SWH)
Sûnt it seizoen fan 2003 hjit it skûtsje wer de Twee Gebroeders, om't it plak as wedstriidskûtsje oernaam is troch in oare, gruttere Súdwesthoek. It skip is hieltiid noch fan de stifting, dy't it brûkt foar passazjierfeart.
Zarah Leander
Zarah Stina Leander (Karlstad, 15 maart 1907 - Stockholm, 23 juny 1981) wie in ferneamde Sweedske sjongster en aktrise. Sy waard berne mei de namme Zarah Stina Hedberg.
Jeugd
Zarah Leander studearre as bern al piano en fioele en song foar it earst op it toaniel doe't sy seis jier wie. As tsiener wenne sy twa jier yn Riga (1922-1924), learde de doetiidsk ynternasjonaal wichtige taal Dútsk, wurke as sekretaresse, troude mei Nils Leander en krige twa bern (1927 en 1929). Sy koe oan it wurk yn it Ernst Rolf-kabaret en song foar it earst it liet 'Vil ni se en stjärna', dat rillegau har hannelsmerk wurde soe.
Wurkpaad
Yn 1930, siet sy yn fjouwer kabarets yn haadstêd Stockholm, makke se har earste grammefoanplaten, dêr't ek in cover fan Marlene Dietrich har Falling in love again by wie, en spile sy in rol yn in film. It wie lykwols as operettesjongster, as Anna Glavari yn Franz Lehár syn Die lustige Witwe, dat se foar altyd trochbriek (1931). Sy wie doe al wer by Nils Leander wei. De jierren dy't folgen makke sy in gloarieuze karriêre yn Skandinaavje en koe fortúnlik troch de tiid komme as ferneamd artyst op toaniel en yn de film. Har ferneamdens wreide him út nei Hollywood, dêr't in stik as wat Sweedske akteurs en filmregisseurs wurken. Zarah Leander har aparte stim, sy wie in seldsume kontra-alt, hat sines der grif ta dien. Sy woe lykwols net nei Amearika fanwege har bern. Fan 1936 ôf hie sy in kontrakt by it Dútske Universum Film AG (UFA), mar gie ek troch mei plaatopnames. Leander hat letter sein dat har films wol súksesfol wêze mochten, mar dat de plateferkeap frijwat mear opsmiet.
Yn de Twadde Wrâldkriich wie hja tige ferneamd, fral yn it Dútslân fan Adolf Hitler. Guonts beskôgen har film en lieten as propaganda foar de Nazi's, mar Leander hat har yn it iepenbier nea oer har politike kar útsprutsen. It kaam Leander wol op in soad krityk te stean, fral yn Sweden, dêr't sy weromkaam wie nei't har went yn Berlyn bombardearre wie. Yn it earstoan waard har de rêch takeard yn artistike rûnten yn Sweden en koe sy har karriêre net fuortsette. It duorre ferskate jierren eardat sy in comeback yn Sweden meitsje koe, mar sy bleau kontroversjeel, har hiele libben lang.
Uteinlik trede sy wol wer op yn Jeropa, mar har eardere súkses hat sy nea wer helje kind.
Magadan (oblast)
De oblast Magadan (Russysk: Магаданская область; Magadanskaja oblast) is in bestjoersdistrikt yn it fiere easten fan Ruslân.
It gebiet is tige tin befolke en mear as de helte fan alle ynwenners wenje yn de haadstêd mei deselde namme.
Geografy
thumb|left|250px|Lânskip rajon Jagodnoje De oblast leit oan de See fan Ochotsk en omfiemet in diel fan it East-Sibearyske Berchlân, fral it Kolymaberchtme. Likernôch de helte fan it gebiet ûntwettert op de See fan Ochtotsk, de oare helte op de Kolyma. It oerflak is mei 462.464 km² net folle grutter as Sweden.
Befolking
De Russyske kolonisaasje sette yn de 17e iuw útein. Yn de Sovjet-Uny stie dit diel fan it lân op in minne namme troch it grutte tal strafkampen. De stêd Magadan waard yn 1939 stifte as in stasjon, dêr't twangarbeiders fierder nei de minen transportearre waarden. Folle mear as oare gebieten fan de Russyske Federaasje wenje de measte minsken yn de oblast Magadan yn stêden. Yn 2020 wie dat 97,73%.
It al tin befolke gebiet hat sûnt 1989 in hiel soad ynwenners ferlern. Fan 1989 oant 2010 rûn it ynwennertal mei wol 60% tebek. Ek minderheden lykas Oekraïners, Wyt-Russen en Tataren binne yn grutte tallen ferhûze.
Oant yn de tiid fan Joazef Stalin wennen der hast gjin minsken. By in earste folkstelling yn de Sovjet-Uny wennen yn it hiele gebiet mar 7000 minsken. De befolking naam troch de deportaasje fan twangarbeiders ta en neffens de folkstelling fan 1939 wennen der al 149.712 minsken.
Befolkingsûntwikkeling
Sûnt de ûntbining fan de Sovjet-Uny binne hiele doarpen ûntfolke. Ek de stedsbefolking is sûnt 1989 sterk ôfnommen. It oandiel fan de stedske befolking yn de oblast is lykwols wol tanommen.
* Ynwennertallen binne ôfkomstich fan it Russysktalige lemma, oproppen op 2 augustus 2022
Lânseigen befolking
Foar de Oktoberrevolúsje bestie de befolking fan it gebiet hast allinne út de oarspronklike bewenners, ek al hearde it gebiet doe al mear as 200 jier by it Russyske Ryk. Nei't Stalin mei de deportaasje nei de strafkampen begûn en it ûntdekken fan grûnstoffen feroare dat. Tsjintwurdich foarmet de lânseigen befoking mar in lytse minderheid fan likernôch 6.000 minsken (2002: 5995, 2010: 5854).
Ekonomy
Mynbou is de belangrykse pylder fan de ekonomy fan it gebiet. Benammen goud, sulver en tin wurdt fûn. Ek is de fiskerij en de enerzjywinning fan belang.
Stêden
Yn de oblast is der njonken Magadan noch de stêd Sûsûman. Dêrnjonken wiene der noch 28 plakken mei in stedsk karakter, mar troch it tebekrinnende ynwennertal hawwe guon dêrfan dy status yntusken formeel ferlern. thumb|260px|Magadan * Ynwennertallen binne ôfkomstich fan it Russysktalige lemma, oproppen op 2 augustus 2022
Luzon
Manilla, haadstêd en regearingssit fan de Filipinen, leit sintraal op it eilân yn in tichtbefolke gebiet dat Metro Manilla neamd wurdt. Manilla is tegearre mei Vigan City yn it noarden fan Luzon ien fan de trije stêden dy't de Spanjerts yn de 16e iuw op it eilân stifte hawwe. It histoarysk sintrum fan Vigan is yn 1999 op de Wrâlderfgoedlist kaam.
Bestjoerlike yndieling
It eilân is opdield yn 7 regio's en 30 provinsjes:
Fan de provinsjes Albay, Batangas, Cagayan, Camarines Norte, Camarines Sur, Cavite, Pangasinan, Quezon en Zambales binne der parten dy't net op it eilân lizze.
Frederiksoard
Frederiksoard (Nederlânsk en offisjeel: Frederiksoord; Drintsk: Freriksoord) is in doarp yn it súdwesten fan de Nederlânske provinsje Drinte, yn de gemeente Westerfjild. It ûntstean fan Frederiksoard hinget gear mei de skiednis fan de Maatskippij fan Woldiedichheid, dy't yn 1818 oprjochte waard.
Dizze stifting ûntgûn de woeste grûnen op trije kilometer ôfstân ten westen fan Vledder en stifte dêr koloanjes, dêr't de ferpaupere befolking út de grutte stêden in bestean fine koe.
Ut de koloanjes I en II ûntstie it doarp Frederiksoard. De koloanjes III en IV waarden it doarp Wilhelminaoard. Oare doarpen dy't de maatskippij stifte wienen Willemsoard (Noardwest-Oerisel) en Boschoord. Frederiksoard wurdt wiidweidich beskreaun yn 1823 yn it deiboek fan Jacob van Lennep dy't mei syn freon Dirk van Hogendorp in fuottocht troch Nederlân makke en yn july fan dat jier ek yn Frederiksoard kaam.
Frederiksoard krige lanlike bekendheid neidat de Maatskippij fan Woldiedichheid yn 1884 de 'Gerard Adriaan van Swieten' túnbouskoalle stifte. Dizze túnbouskoalle, de âldste fan Nederlân, is yn novimber 2005 ferhuze nei Meppel. It is no in mbo-oplieding dy't by in AOC heart.
Yn it doarp, dat in pear hûndert ynwenners hat, lizze de tunen fan de túnbouskoalle, it museum 'De Koloanjehof' fan de Maatskippij fan Woldiedichheid, en fierders in hotel, de fruitkolleksje fan de Noardlike Pomologyske Feriening en it lângoed 'Huize Westerbeek'.
Ambrogio Spinola
thumb|Ambrogio Spinola skildere troch [[Michiel Jansz van Mierevelt yn 1609]] Ambrogio Spinola, markys fan Los Balbases, (Genua, 1569 - Castelnuovo Scrivia, 25 septimber 1630) wie in militêr strateech fan oansjen. Spinola trede yn 1598 yn militêre tsjinst. Hy waard yn 1601 troch de Spaanske kening Filips III nei de Nederlannen stjoerd om de aartshartoch Albrecht fan Eastenryk militêr by te stean, dy't it jier dêrfoar de Slach by Nijpoart ferlern hie.
Bad Ischl
thumb|250px|Lizzing Bad Ischl yn Eastenryk Bad Ischl is in plak en in gemeente yn de Eastenrykske dielsteat Opper-Eastenryk oan de rivier de Traun.
De kueroarde Bad Ischl is wrâldferneamd sûnt de 19e iuw. De Eastenryksk-Hongaarske keizer Franz Jozef I en syn sydsulver Elisabet fan Eastenryk-Hongarije kamen dêr geregeldwei om te kueren. Teffens kamen de adel en de begoedigen om dêr om op te knappen fan de skjinne loft en de kuerbaden. Ek no noch wurdt de mondaine kueroarde drok besocht.
Yn de Twadde Wrâldkriich wie der in subkamp fan it konsintraasjekamp Dachau yn de gemeente.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2020
200px|thumb|right|200px|It Olympysk Stadion fan Tokio 2020
Thialf
Skiednis
Thialf waard yn 14 oktober 1967 iepene as in iisstadion mei in bûtendoar keunstiisbaan. Yn 1986 waard de baan feroare yn in binnendoarbaan, de twadde yn de wrâld, en de earste mei in frije kape. It wie op dat stuit de fluchste baan yn de wrâld, mei yn it earste seizoen 10 wrâldrekords. Tenei waarden yn it bûtenlân binnendoarbanen boud op gruttere hichte, lykas yn Kalgary en Salt Lake City, dy't dêrtroch noch flugger wienen.
Lange tiid hat de langebaan ek geskikt west foar tradisjonele koartebaanwedstriden. Ien fan de lange siden hie in ekstra lang stik, sadat in rjocht stik fan 160 m brûkt wurde koe. Nei de oerkaping is dat yn earste ynstânsje bleaun. De reedriders starten bûtendoar op it ekstra stik en de finish lei dan binnendoar op de ein fan de lange side. Mei de grutte ferbouwing fan 2002 is dit part ferfallen en kinne der gjin koartebaanwedstriden mear hâlden wurde.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2020
De Olympyske Simmerspullen 2020 fan de XXXIIe waarden fan 30 july oant en mei 8 augustus 2021 hâlden yn Tokio, de haadstêd fan Japan.
Thialf
Skiednis
Thialf is de wichtigste reedrydbaan yn Nederlân en is ek by ynternasjonale reedriders populêr, foar in part omreden fan it entûsjaste publyk en de oanwêzigens fan dweilorkesten lykas it Blauhúster Dakkapel oant 2012 en dêrnei De Útlopers. Sûnt Simmer 2000 hat Thialf simmers twa wiken simmeriis. Neist reedriden wurdt Thialf ek foar allerhanne oare eveneminten brûkt. Thialf hat op finansjeel mêd twa kear op it rântsje stien: Ein 80-er jierren en yn 2003/2004, beide kearen neidat der grutte ynvestearrings yn de akkomdaasje dien wiene.
Op 22 febrewaris 2012 stimde in mearheid fan Provinsjale Steaten foar 'fernijbou'. Dielen fan it stadion soene renovearre wurde en der soene nije stikken by komme moatte. Troch de flier fan de fjouwerhûndertmeterbaan der nij yn te lizzen en projekten om it klimaat yn de hal better stjoere te kinnen, soene profesjonele reedriders bettere prestaasjes leverje kinne. Sa moat in nije skyl om it stadion hinne de isolaasje ferbetterje en foar de lucht binnen it stadion kamen technyske mooglikheden om ûnder oaren ynfloed te hawwen op de tichtens dêrfan. De bou begûn op 24 novimber 2014.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2020
De atletyk hie plak yn it Japan National Stadium.
Thialf
Skiednis
Op 2 jannewaris 2017 waard it "Nije Thialf" iepene, nei't er foar 50 miljoen ferboud waard. De omgongring waard oanpast en warden der 5.000 sinnepanielen pleatst. By it iepenjen joech kening Willem-Alexander it startskot.
Yn 2021 waard it gânse reedrydseizoen yn Thialf holden omreden de koroanapandemy dy't yn 2020 útbruts. Sadwaande koene alle reedriders op ien plak bliuwe en koene alle wedstriden ûnder publyk útriden wurde.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2020
Heechspringe
De Italjaanske atleet Gianmarco Tamberi waard tegearre mei de Katareeske atleet Mutaz Essa Barshim útroppen ta winners fan it heechspringen nei't se beiden 2,37 m sprongen hiene. Tamberi en Barshim kamen oerien om de gouden medalje te dielen, in seldsume situaasje yn de skiednis fan de Olympyske Spullen. de sulveren medalje waard net útrikt.
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it atletyk medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2012.
Thialf
Grutte ynternasjonale kampioenskippen
260px|thumb|Iisbaan Thialf. 260px|thumb|Thialf by it WK yn 2017
Stasjon Anna Paulowna
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Anna Paulowna yn 1966 It oarspronklike spoarweistasjon fan Anna Paulowna wie in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS fiifde Klasse, boud yn de jierren sechtich fan de 19e iuw, en wie ien fan de achtentritich stasjons dy't ea yn dizze klasse boud wie. It gebou wie ûntwurpen troch de arsjitekt Karel Hendrik van Brederode. It stasjon wie sûnt de iepening meardere kearen ferboud. Yn 1872 krige it stasjon in oanbou mei sealtek dy't nije reizgers yngong befettet. Yn de 30-er jierren fan de 20e iuw waard de ferdjipping fan it oarspronklike stasjon ôfbrutsen en it sealdak fan de oanbou trochlutsen nei it oarspronklike gebou.
Thialf
Iisbanen
Thialf hat yn de grutte hal in fjouwerhûntermeterbaan mei dêryn in 333-meterbaan, krabbelbaan (30m x 30m) en curlingfjild (60m x 30m). Neist de grutte hal leit de iishockeyhal (60m x 30m).
Iishockeyhal
De Flyers It Hearrenfean spylje har thúswedstriden yn de iishockeyhal fan it stadion. De iishockeyhal hat in kapasiteit fan 3.500 sitplakken.
Oare eveneminten
Thialf wurdt neist it reedriden en iishockey ek brûkt foar eveneminten. Yn maaie 1989 joech The Cure it earste konsert yn it ramt fan harren Prayer Tour. Oare bands en artysten dy't yn Thialf optreden wienen Prince (1990), Johnny Cash (1990), Tina Turner (1990 en 1996), Gloria Estefan (1991), TOTO (1992), UB 40 (1993) en Whitney Houston (1993). Yn oktober 1992, maart 1993 en oktober 1999 waard yn Thialf it dance-event Thunderdome holden. In oare dance-event dat holden waard yn Thialf wie Trance Energy yn 2000, 2001 en 2002. De TROS hold twa edysjes fan it Muziekfeest op het ijs yn Thialf.
Krúsferheffingskatedraal (Uzjhorod)
De Krúsferheffingskatedraal (Oekraynsk: Хрестовоздвиженський собор; Chrestovozdvyzjenskyj Sobor) is in gryksk-katolike katedraal yn Uzjhorod yn it uterste westen fan de Oekraïne. De katedraal is de sit fan de epargy Mûkatsjevo.
Skiednis
De katedraal waard boud nei't de greve Jan Drugeth op 16 july 1640 in lape grûn oan de jezuïten joech om dêr harren kolleezje en tsjerke te bouwen. De bou fan de barokke tsjerke waard yn 1646 foltôge en bleau oant 1773 yn hannen fan de Sosiëteit fan Jezus, doe paus Klemens XIV de oarder ûntbûn.
De tsjerke waard doe yn opdracht fan keizerin Maria Theresia oerdroegen oan de gryksk-katoliken en yn 1780 ynwijd as harren katedraal.
Yn 1858 waard in rige fan feroarings oan it ynterieur útfierd. De tsjerke krige in nije ikonostaze, de gewelven en muorren op 'e nij beskildere en op it plafond waard in foarstelling fan de Krúsferheffing skildere.
It gryksk-katolisisme waard nei de Twadde Wrâldkriich troch de autoriteiten fan de Sovjet-Uny ferbean en de tsjerke waard doe oerdroegen oan de Russysk-Otterdokske Tsjerke. Op 10 oktober 1991 waard de biskoplike hiërarchy fan de Gryksk-Katolike Tsjerke yn de Oekraïne wer hersteld. De Russyske-Otterdokske Tsjerke hat doe de katedraal werom jûn oan it bisdom Mûkatsjevo en boude sels de nije Kristus de Ferlosserkatedraal.
Op 28 juny 2003 waarden de reliken fan de yn 1947 troch it kommunistyske rezjym fermoarde en yn 2003 troch paus Jehannes Paulus II sillich ferklearre biskop Teodor Romzja nei de katedraal oerbrocht.
Oude Pekela
Oude Pekela (Nederlânsk en offisjeel, Grinslânsk: Olle Pekel, Frysk: Alde Pekel(a) ) is in doarp yn de gemeente Pekela yn de Nederlânske provinsje Grinslân. It feankoloniale doarp is histoarysk ferbûn oan it buordoarp Nieuwe Pekela en leit 5 km súdwestlik fan Wynskoat.
Feanterij
It gebiet fan Alde Pekel bestie út in grut feangebiet dy't oant yn de sechtjinde iuw foar de minske net oanloklik wie. Troch dat feangebiet streamde it rivierke de Pekel A dy't yn de Doalert útmûne. Dat rivierke wie winliken de grins tusken de goaen Aldamt en Westerwâlde. Part fan it grûn wie mooglik yn besit fan eigenierden fan Wynskoat.
Om 1590 hinne waard de Friesche Compagnie (Fryske Kompanjy) oprjochte om it fean yn it gebiet oan te meitsjen. Yn 1599 waard lân om de Pekel A hinne oankocht en ûnderferparte yn 101 lotten. Yn 1635 kocht de stêd Grins it gebiet oan en waard sa part fan de Grinzer Feankoloanjes. De stêd keas foar in planmjittige oanpak. De koloanje Pekel waard stifte om de feanwwurklju te hûsmanjen en waard nei de Pekel A neam dêr't er parallel oan boud waard. De rivier waard foar in part kanalisearre en waard it Pekelderdjip neamd. In kanalestelsel mei wiken waard leadrjocht oansletten op it Pekelderdjip.
Bylâns it kanaal wie it warbere doarpslibben. Dêr waarden de skûten slyk oanfierd en oerladen om mei bolster (boppeste laach) fan it fean mjukse te wurden om dat fruchtberder te meitsjen. De turf waard op skûten nei Grins ferfierd. Benefter it drokkere part by it kanaal wiene pleatsen.
Pekela hearde ynearsten by it karspel Wynskoat, mar waard yn 1640 selsstannich doe't er in eigen tsjerke krige. De kringeljende grins tusken it Aldamt en Westerwâlde rûn by de âlde rin fan de Pekel A del en troch it doarp hinne. Dêrtroch ûntstie in soad betizing, benammen op it mêd fan belestingheffings. De tsjerke stie op it grûngebiet fan Westerwâlde.
Yn 1704 waarden Alde en Nije Pekel twa mienskippen om't der in twadde tsjerke boud waard. Yn de Frânske tiid doe't Nederlân by Frankryk ynlive waard, waarden Alde en Nije Pekel beide selsstannige gemeenten. Yn 1990 waarden beide gemeenten fannijs feriene yn de gemeente Pekela.
Skipbou
De skipfeart waard yn dy snuorje ek wichtich. Om't Alde Pekel troch de Pekel A mei de Doalert en de Waadsee ferbûn wie waarden skipswerven yn it doarp boud. Pekelder skippers fearen nei Hollân, Ingelân en it Eastseegebiet. Om 1800 wie it suver dien mei de feanterij. De skipfeart en de lânbou waarden wichtige ekonomyske pylders foar it doarp. Yn 1863 hie it doarp 60 skipswerven en 160 skippen wiene registrearre yn Alde Pekel. Nei it kommen fan de steamskippen rekke de skipfeart yn Alde Pekel yn it neigean. Yn 1892 wiene der noch mar sân skipswerven oer. thumb|Joadsk begraafplak
Yndustry
thumb|left|Staking yn 1969 Yn de njoggentjinde en tweintichste iuw waard Alde Pekel it sintrum fan de striekarton- en ierdappelmoalyndustry. It kanaal rekke dêrby tige fersmoarge en stonk dêrtroch bot. Dêrnei waarden dêr wettersuveringsynstallaasjes boud en sadwaande waard it kanaalwetter stadichoan skjinner. De wurkomstannichheden wiene ek net poerbêst en laten gauris ta arbeidsskelen. Yn 1969 waarden der stakings organisearre troch Fré Meis, foaroanman fan de CPN. De CPN helle by de provinsjale ferkiezings fan 1970 14% fan de stimmen yn Grinslân.
Joadske mienskip
Yn 1685 setten de earste Joaden harren nei wenjen yn Pekel. Yn de lette achttjinde iuw folge troch immigranten út East-Fryslân en Poalen wei. Om 1700 waard it earste Joadske begraafplak oanlein en yn 1791 de earste synagoge boud. Yn 1884 waard der in gruttere synagoge boud. Yn 1942 wennen der 150 Joaden yn Alde Pekel, dêr't mar 12 fan de kriich oerlibben. De synagoge waard yn 1976 troch de gemeente kocht en yn 1979 sloopt.
Ekonomy
Hjoed-de-dei stiet der yn Alde Pekel in hennepferwurkjende fabryk. Op lân om it doarp hinne wurdt dêrom in soad hennep ferboud. Ek stiet der noch in stienbakkerij yn it doarp, dêr't it bedriuw fan yn 1856 oprjochte waard.
Ferfier
Oude Pekela leit oan de N367 en hat dêrtroch in ferbining mei de A7
It besjen wurdich
thumb|150px|Roomsk-katolike Sint-Willibrordustsjerke
Atlantikwall
thumb|De Atlantikwall (giel)|alt=
Bert Kiewiet
thumb|Museumbesikers (1985), Assen Lammert Jan (Bert) Kiewiet (Amsterdam, 13 april 1918 - Mantinge, 31 augustus 2008) wie in Nederlânsk byldhouwer.
Atlantikwall
De Atlantikwall (Frysk: Atlantyske muorre) wie in 2685 kilometer lange ferdigeningsliny, by de westkusten fan Europa lâns, dy't de Dútsers yn de Twadde Wrâldkriich, tusken 1942 en 1944, oanleinen om in alliearde ynvaazje foar te kommen.
De ferdigeningsliny, dy't oars nea hielendal klear kaam, bestie út bunkers, kanonnen en minefjilden.
Bert Kiewiet
Libben en wurk
By gelegenheid fan de grutte ferbouwing fan it Drintsk Museum yn Assen yn 1984 wode de 'Stichting Vrienden van het Provinciaal Museum van Drenthe' in keunstwurk oanbiede. Ut in trijietal Drintske byldhouwers waard it ûntwerp Museumbesikers fan Kiewiet keazen. It byld, oarspronklik mei trije minskfigueren, krige in plak op it Jacob Cramerplein njonken it museum. De ôfbylde man mei burdsje soe Kiewiet sels wêze.
Atlantikwall
Skiednis
Op 23 maart 1942 stie yn Führer Feroardering Nûmer 40 dat der in kustferdigeningsliny komme moast, de Atlantikwall. Nei de oanfal op St. Nazaire, op 13 april 1942 joech Adolf Hitler it befel dat marine- en ûnderseeboatbases swiere ferdigening krije moasten. Yn it earstoan bleaune de fortifikaasjes konsintrearre om havens hinne, mar ein 1943 waard ek begûn mei it fersterkjen fan de tuskenyn lizzende kustdielen.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 1912
De Olympyske Simmerspullen 1912, ek wol de Ve Olympiade neamd waarden yn 1912 yn Stokholm, Sweden hâlden. It wie de earste kear dat de moderne fiifkamp op it programma stie fan de Olympyske Simmerspullen. De Fryske sporter Jetze Doorman die ek mei oan de moderne fiifkamp mar wist de fiifkamp net te folbrengen.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Atlantikwall
Skiednis
Organisation Todt, dy't earder de Siegfriedliny (Westwall) de Frânsk-Dútske grins bylâns ûntwurpen hie, waard ek de haadferantwurdlike organisaasje foar it ûntwerp en de konstruksje fan de meast wichtige fortifikaasjes yn de nije ferdigeningsliny. Tûzenen arbeiders waarden ronsele foar de bou fan de permaninte fersterkingen oan de Nederlânske, Belgyske en Frânske kusten. thumb|left|Rommel by in ynspeksje fan de Atlantikwall, april 1944. Ier yn 1944 waard fjildmaarskalk Erwin Rommel beneamd om de ferdigening fan de 'muorre' te ferbetterjen. Rommel wie fan betinken dat de besteande fersterkingen folslein ûnfoldwaande wienen dat hy sette fuortendaliks út ein en ferbetterje dat. Op syn oanwizingen waard in rige bunkers fan wapene beton oan de kusten set, dy't útrist waarden mei masinegewearen, antytankgeskut en lichte artillery. Op de strannen sels kamen minen en antytankobstakels en deun foar de kust waarden ûnderwetterobstakels en minen oanbrocht. It wie de bedoeling om Alliearde lâningsboaten te ferneatigjen foardat sy har lading losse koenen.
Tsjin de tiid fan de ynvaazje yn Normandje hienen de Dútsers benei seis miljoen minen lein yn Noard-Frankryk. Fierders waarden ek de oanfierwegen nei de kust beskerme mei geskut en minefjilden. Op gaadlike lâningsplakken foar (sweef)fleanmasinen en parasjutisten waarden puntige obstakels oanlein, de saneamde Rommelspargel ("Rommel syn asperzjes"). Leechlizzende gebieten oan rivieren en estuariums waarden permanint ûnder wetter set.
Rommel wie der fan oertsjûge dat Dútslân ferslein wurde soe as in ynvaazje net al op de kusten keard wurde soe.
Hoewol't it ferdigeningswurk nea klearkommen is, waard syn bestean wol oanfierd as ferklearring oan de Sovjet-Uny fan it útstel fan it Twadde Front oant 6 juny 1944 (noch gjin jier foar de ein fan de kriich op 8 maaie 1945). De Atlantikwall, dy't fan 1942-1944 meast bestie út artillerybatterijen, bunkers, en minefjilden, rûn fan de Frânsk-Spaanske grins nei Noard-Noarwegen (Festung Norwegen). In protte bunkers binne der noch, bygelyks by Skeveningen, De Haach, Katwijk. op Teksel en yn Normandje.
De Kanaaleilannen waarden ek swier fersterke, foaral it eilân Alderney dat it tichtste by Frankryk leit. Hitler hie feroardere dat 10% fan it stiel en it beton foar de Atlantikwall nei de Kanaaleilannen moast, fral om sjen te litten dat Dútslân in stik Britsk territoarium behearske. De Alliearden lieten de eilannen gewurde en hawwe by de Normandyske ynvaazje net besocht om se te befrijen. It Dútske garnizoen op Alderney joech him earst oer op 16 maaie 1945, sân dagen nei de Dútske striidkrêften yn Europa. Oant de ein fan de oarloch ta bleauwen in stikmannich bêst fersterke Frânske havenstêden yn Dútske hannen. Teffens spilen de ferdigeningswurken fan de Atlantikwall noch in wichtige rol by de Dútske ferdigening fan de Westerskelde en de striid om Walcheren yn it neijier fan 1944.
Nei de ynvaazje yn Normandje op 6 juny 1944, doe't de Atlantikwall op in tal plakken trochbrutsen waard, is de bou foar it grutste part stillein. Op dat stuit wienen der 10.273 bunkers klear en waard der noch oan 799 boud.
Iris Kroes
Iris Kroes (Drachten, 11 novimber 1992) is in Frysk sjongster en harpspylster.
Sûnt har achtste hat se harplessen by Mona Moog en spilet as harpiste pop mar ek klassyk. Der binne mear muzikale minsken yn har famylje. Nei de Hafû (2004-2010) studearret sûnt 2010 HBO Kommunikaasje yn Grins. Wurke by in Sineesk restaurant De Drait yn Drachten as bybaantsje. Iris sjongt yn popbandsjes fan muzykskoalle de Meldij, ûnder lieding fan Reinout Douma. Noch foardat Kroes meidie oan de talinteshow song se yn maaie 2009 al ris mei in bigband, it 'Noordpool orkest' fan Douma. Ek spilet se yn it duo 'Pieter en Iris'.
The Voice of Holland
Iris folget Ben Saunders op, dy't de earste edysje fan it populêre programma wûn.
Strjitten yn Hylpen
thumb|right|Buorren 26 thumb|right|Buorren 26 thumb|right|Tunen 31 thumb|right|Tunen 17 De strjitten yn Hylpen:
Tsjerke Baptiste Gemeente (Snits)
De Tsjerke Baptiste Gemeente is in tsjerkegebou fan de baptistegemeente oan de Selfhelpstrjitte yn Snits. De gemeente is oansletten by de Unie van Baptistengemeenten in Nederland.
Skiednis
It ûntstean fan de baptistegemeente yn de jierren 1870 wie it wurk fan de evangelist Johannes Horn. It tal leden fan de jonge gemeente woeks hurd oan en yn 1882 waard in stik grûn oan de Toppenhústerdyk 7 oankocht foar de bou fan in tsjerke. Dy tsjerke mei de namme Vrede door het bloed des kruises krige yn de folksmûle de namme Fredetsjerke. .
Oant 1953 tsjerken de baptisten oan de Toppenhústerdyk, mar fanwegen de oanwaaks moast der yn dy tiid socht wurde om in grutter gebou en dy waard fûn oan de Willem Loadewykstrjitte 4. Dat oarspronklik út de jierren 1920 datearjende gebou tsjinne earst as multifunksjoneel sintrum en moast ferboud wurde ta tsjerke. It kompleks waard yn 2000 restaurearre en doe waard ek de toeropbou ferfongen troch in lytser krús. Ek de Sândedeis Adventisten hat fan de tsjerke oan de Willem Loadewykstrjitte gebrûk makke.