cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
François-Marie Luzel
Karriêre
Luzel wie begien mei it lot fan 'e Bretonske taal, dy't troch de represje fan 'e Frânske steat almar mear ûnder druk kaam te stean. Yn 1888 frege er Ernest Renan om syn ynfloed yn it Ministearje fan Underwiis jilde te litten, sadat Anatole Le Braz oan it lyseum fan Quimper, bûten de skoaltiden om, les yn it Bretonsk jaan koe, dat Le Braz fergees wol dwaan woe. Yn syn brief skreau Luzel dat er "graach wolle soe dat op al ús legere skoallen dêr't Bretonske bern op sitte, in oere of twa wijd wurde soe om harren Bretonsk út 'e holle te learen, troch it sjongen fan Bretonske ferskes en [it foardragen fan] stikken poëzij dat harren patriottisme bybringe sil." Fierderop yn it brief ferwiisde er nei it Bretonsk as "de nasjonale taal [fan Bretanje]". Syn fersyk waard troch it Ministearje fan Underwiis sûnder mear ôfstegere.
Op 1 jannewaris 1890 waard Luzel ferheft ta ridder fan it Légion d'Honneur, in ûnderskieding dy't er op 30 jannewaris ûntfong út 'e hannen fan syn âlde rivaal Théodore Hersart de la Villemarqué. Luzel kaam fiif jier letter, yn 1895, yn 'e âlderdom fan 73 jier te ferstjerren yn syn wenplak Quimper.
List fan planetoïden 34601-34700
Dit is in list fan planetoïden 34601-34700.
Hajo fan Wommels
Hajo fan Wommels wie yn de 16e iuw pastoar fan Easterein, beneamd as 'geastlik kommissaris'.
Hajo wie as opfolger fan Willem Lindanus tige achtenearre. Hy stie sà yn oansjen dat er sels kâns hie om yn 1563 ynstee fan Remigius Driutius biskop fan Ljouwert te wurden. Hy koe de Reformaasje lykwols net keare.
Rinfuorge
thumb|In rinfuorge mei soldaten. In rinfuorge is in fuorgefoarmige gang yn de grûn dy't soldaten beskermet tsjin fijannich fjoer. Rinfuorgen binne troch gâns de histoarje brûkt. Bygelyks brûkten Julius Caesar syn troepen al rinfuorgen. De tapassing op grutste skaal hat lykwols yn de Earste Wrâldkriich west.
Gebrûk
Ferdigeningslynjes yn de earste Wrâldkriich waarden foarme troch: Tusken de Dútske en alliearde rinfuorgen lei in stripe modder, omploeid troch granaateksploazjes en ynfantery, en besiedde mei lânminen en stikeltried. Dit wie it nimmenslân. It ienige dat groeide op it nimmenslân en in de rinfuorgen wie de Klaproas. Dêrom stiet dizze blom symboal foar de Earste Wrâldkriich.
left|thumb|Nimmenslân.
By offensiven wie it noch slimmer. De ferdigeners (meastal de Dútsers) waarden oan artillerybombardeminten bleatsteld, soms dagen oanien. Dêrnei lutsen de oanfallers troepen gear en rjochten de artillery op de fijanlike rinfuorge. At tocht waard dat alle fijanlike artillery en mitrailleursnêsten útskeakele wienen, foel de ynfantery oan, ûnder dekking fan granaatfjoer. Soms wie de koördinaasje net goed: dan ferlearen de soldaten harren dekking of waarden troch de eigen artillery besketten. Dat lêste waard lykwols ek wolris mei opsetsin dien as de ynfantery net hurd genôch opskeat. Sa makken de soldaten de oerstek oer it nimmenslân nei de fijanlike rinfuorge.
De ferdigeners wisten lykwols meastal al troch de dagenlange bombardeminten wat der barre soe en lutsen har foar in part werom of groeven harren djip yn. Hjirtroch ûntstie in saillant, in útstulping fan it front, dêr't de oanfallende artillery yn klem te sitten kaam. Mitrailleursnêsten oan de flanken iepenen it fjoer en ferdigenjende artillery teach op wylst de oanfallende artillery faak te traach wie omdat dizze fêst te sitten kaam yn 'e modder fan it nimmenslân. Sa hielendal sûnder dekking waard de oanfallende ynfantery hast hielendal ôfslachte, yn in soad gefallen oant en mei de lêste man. Yn 1915 wienen der in soad fan sokke lytsere oanfallen.
Libben
Dútsers hienen oer it algemien bettere rinfuorgen as de Alliearden. De Alliearden teagen faker op as de Dútsers en koenen net sa lang op itselde stee bliuwe. Neist alle smoargens dy’t ek in soad syktes meibrochten, makken ek saken as kontinuë eangst, iensumens en ientoanigens it libben ta in hel foar de soldaten.
By dagenlange besjittings of yn tiden fan koade read wie de eangst om te stjerren ûndraachlik west. Ferhalen fertelle oer soldaten dy’t in sigaret opstutsen en troch it opljochtsjen hjirfan in doelwyt waarden foar slûpsjitters.
Iensumens kaam in soad foar. Freonskippen tusken manlju duorren selden langer as ien moanne, ek al troch de ôfgryslike grutte oantallen slachtoffers. Iensumens late faak ta frjemde symptomen. Guon manlju sleaten freonskippen ôf mei rôten of foarwerpen en beseagen harren as famylje, oaren praten oan ien trie wei yn harsels of tsjin deade lichems. It ûntbrekken fan froulju resultearre yn seksuele relaasjes tusken de ferskillende manlju.
De ientoanigens fan in soldatebestean soarge nei de oarloch by oerlibjenden foar it saneamde ‘rinfuorgesyndroom’. In soad manlju koenen harren âlde libben net mear opkrije en libben troch mei deselde eigenaardichheden as yn de rinfuorgen.
De krystbestannen
Om Krysttiid 1914 hienen de waarsomstannichheden de oarlochshannelingen hast ûnmooglik makke. Beide legers leinen tsjin inoar oer yn de rinfuorgen. In sfear fan "libje en libje litte" ûntstie. Om de Krystdagen fierden guon soldaten sels by de fijân Krysttiid yn de rinfuorgen, om in krystbeam hinne, en waarden kado’s útwiksele. De dei dêrnei folge in fuotbalwedstryd yn it nimmenslân, dy’t de Dútsers wûnen. De singeliere sitewaasje oan dizze fronten duorre mar in pear dagen. Der waard sels warskôge at der in oanfal kaam. As der yn de rinfuorgen besite kaam fan de legerlieding waard de tsjinstanner op’e hichte brocht en waard der wakker oer en wer sketten, oer de hollen hinne. It inisjatyf ta dit bestân waard yn it earstoan troch de Dútske troepen nommen. In dei letter waarden alle liken dy’t noch yn it nimmenslân lêinen oprêden.
De earste krystbestannen ûntstienen yn Flaanderen op inisjatyf fan Dútske soldaten en dan noch benammen Saksyske en Beierske troepen. De Prusyske troepen dienen nea mei oan dizze bestannen. Oan de oare kant wienen it benammen Britske troepen dy’t meidienen oan dizze ferbruorringen. Belgen en Frânsken dienen der folle minder oan mei.
Ien fan de nuveraardichste foarfallen wie yn Diksmuide dêr’t op twadde Krystdei de Dütske soldaten, fan in rezjimint út Beieren, oan de Belgyske soldaten oan de oare kant fregen oft der ek in preester by harren wie. Even letter kaam de Belgyske kommandant Lemaire op it stee oan, tegearre mei rezjimintspreester Sabin Vandermeiren. Hja waarden oansprutsen troch in Beierske kommandant mei in Ingelske namme: majoar John William Anderson. Dy hie yn de koalekelder fan in fjildsikehûs in gouden monstrans fûn en woe dy werom jaan oan de Belgen. De oerdracht wie op de tichtferzen Izer. De monstrans stiet no tentoansteld yn de Izertoer fan Diksmuide.
De Alliearde en Dútske opperbefelhawwers rekken lykwols yn panyk. Men seach dit as oproer en heechferrie. De heitelânstrou fan de soldaten wie lykwols sterker: de Krystbestannen wienen mar in besykjen west om der it bêste fan te meitsjen, omdat der troch de waaromstannichheden dochs gjin offensiven te ferwachtsjen wienen. Doe’t de maaitiid ienris begûn wie, fjochten deselde soldaten wer fierder. Dochs noadigen de Dútske soldaten de Alliearde manskippen op en nij út foar in krystbestân doe’t Krysttiid 1915 nadere. Nettsjinsteande drigeminten fan ofsieren gienen de soldaten hjirop yn, en fannijs wienen der taferielen fan feriening.
left|thumb|Ierske soldaten yn in rinfuorge ûnder de [[Slach by de Somme, 1916.]]
De legerlieding wie poerrazend: dit moast ôfrûn wêze! Yn de hjerst fan 1916 drige de legerlieding de artillery op de ynfantery te rjochtsjen as dy harren freonskiplik mei de fijân ynliet. Legere ofsieren en soldaten soenen stânrjochtlik eksekutearre wurde. Dútske of alliearde soldaten dy’t mei de krystdagen 1916 it nimmenslân betrieden of kontakten sochten mei de fijân fleagen de kûgels no om’e earen. Der kaam gjin Krystbestân dat jier, en likemin yn 1917.
Tropysk wâld
Tropysk wâld is wâld dat groeit yn 'e tropen, d.w.s. it gebiet om 'e evener hinne dat rûchwei begrinzge wurdt troch de kreeftskearkring yn it noarden en troch de stienbokskearkring yn it suden. Tropysk wâld stiet benammen bekend yn 'e foarm fan tropysk reinwâld, mar dat is net de iennichste soarte tropysk wâld en foarmet mar 60% fan alle tropysk wâld op 'e wrâld. Yn 'e regel wurde der fjouwer soarten tropysk wâld ûnderskaat: Oare soarten tropysk wâld, dy't yn 'e yndieling hjirboppe by ien fan 'e fjouwer kategoryen ûnderbrocht wurde, binne bygelyks: seizoensbûn tropysk wâld (dat in drûch en in wiet seizoen ken), mangrovewâld, tropysk swietwettersompwâld of ûnderstrûpt wâld, tropysk nullewâld, savannewâld en dizewâld (fochtich tropysk berchwâld). Faak wurdt subtropysk wâld ek beskôge as in ûnderferdieling fan tropysk wâld.
Hoewol't tuskenbeiden wâld en boreaal wâld frij maklik definiëarre wurde kin troch út te gean fan in beskate beamtichtens of in beskate tichtens fan it blêdetek, wurket dy metoade by guon soarten tropysk wâld gewoanwei net. Fral tropysk drûch wâld is tige iepen, mei beammen dy't frij fier útinoar steane. Fanwegen dy swierrichheden op it mêd fan it bepalen wat no eins tropysk wâld is en wat net, kinne sifers en oare ynformaasje oer tropysk wâld (bgl. it totale oerflak fan tropysk wâld op 'e wrâld) fan boarne ta boarne ferskille. Wat wol sûnder swierrichheden steld wurde kin, is dat alle soarten tropyske (en subtropyske) wâlden mei-inoar in grut diel fan it wrâldoerflak bedekke, en dat se justjes minder as 50% fan alle wâld op 'e Ierde foarmje.
Mear as oare soarten wâlden stiet tropysk wâld bleat oan ûntbosking troch houtkap en platbaarnen troch de minske. Sa giene yn 2018 allinnich al 3,6 miljoen ha ûnoantaaste tropysk wâld ferlern. Neffens in wittenskiplik ûndersyk dat it eilân Borneo as ûnderwerp hie, wie it oerflak tropysk wâld dêr tusken 1973 en 2018 tebekgien fan 76% fan it totale oerflak oan lân, nei 50%. De oarsaak dêrfan wie foar it meastepart útwreiding fan it areaal oan lânbougrûn.
Kommunybank
De kommunybank is in knibbelbank dy't yn in tsjerke de alterromte skiedt fan de rest fan de tsjerke. Oant it Twadde Fatikaanske Konsylje foarme de kommunybank in fêst ûnderdiel fan it roomsk-katolike tsjerkemeubilêr. Knibbeljend krigen katoliken dêr fan de preester de konsekrearre hosty eartiids op de tonge. Tsjintwurdich binne yn de measte katolike tsjerken de kommunybanken ferdwûn of krigen se in oare funksje. Yn Skandinaavje en Súd-Sleeswyk komme kommunybanken ek yn in soad lutherske tsjerken foar, mar dêr wurdt it alterhek neamd.
Skiednis
Histoarysk sjoen is de kommunybank ien fan de foarmen, dy't sûnt de ierste tiid fan it kristendom de alterromte foar de geastliken fan de romte foar it gewoane tsjerkefolk skiedden. Yn it begjin wiene stiennen ôffredings de regel, dy't yn it easten resultearren yn de ikonostaze en yn it westen, mar dan meastentiids yn gruttere tsjerken, it doksaal.
Doe't it knibbeljen by it krijen fan de hosty wenst waard, ûntstie de kommunybank, dy't fan hout, moarmer of smei-izer makke waard en somtiden ek fersierd waard mei reliëfs, bylden of skildere panelen. Yn de kommunybank sitte yn 'e regel doarkes om de tagong ta it alter mooglik te hâlden. Om tefoarren te kommen dat krûmels fan de hosty op de grûn foelen waard eartiids by it brûken fan de bank in doek lein dy't oan de bank fêst makke wurde koe.
Nei de liturgyske herfoarmings fan it Twadde Fatikaanske Konsylje waard op in soad plakken de hjoeddeiske gewoante ynfierd om de hosty steande op de hân te jaan. Dêrmei ferlear de kommunybank de funksje. Faak waard de kommunybank fan it plak ferwidere, sadat it tsjerkefolk tenei ek in better sicht hie op it nij ynfierde folksalter. Somtiden waard de kommunybank gewoan ôfbrutsen, mar it barde ek dat de kommunybank opslein waard, in oar plak krige of brûkt waard by de bou fan in nij alter. Sa bleau de mei reliëfs fan hilligen fersierde kommunybank fan de Ljouwerter Bonifatiustsjerke ek bewarre en is dy noch jimmeroan te sjen efter it folksalter.
De âlde tradysje om knibbeljend oan de kommunybank de hosty te krijen fynt noch jimmeroan plak yn guon tsjerken, dêr't de hillige misse noch neffens de liturgy fierd wurdt út de tiid fan foar de herfoarmings yn de jierren 1960. Ek yn guon katolike lannen dy't yn de tiid fan de liturgyske herfoarmings fan de jierren 1960 efter it Izeren Gerdyn leine, lykas Poalen, hold de kommunybank de âlde funksje en kriget it tsjerkefolk ek tsjintwurdich noch de hosty knibbeljend en op de tonge.
Bumastate (1580)
thumb|300px|rjochts|Bunlatiro Bumastate II (ek: ’t Uithof, Bunlatiro (yn de folksmûle Bommelatijer) wie in state op De Triemen yn Westergeast. It ûntstean fan de state is ûnbekend, der is neat fan werom te finen. Op de Triemen binne fan belang de sate fan Hotse Buma (1580) en dy fan Wytske Jans Buma (1653). It plak fan Hotse en Wytske yn de genealogy Buma stiet noch net fêst. Bote Luijtiens yn Westergeast kocht yn 1595, 1600 en 1603 dielen fan "Buma saete oppe Triemen" fan de erfgenamten fan Hotse Buma, dy't fóar 1590 as eigener neamd waard. Hotse of Horatius Buma naam yn 1568 oan Nassauske side diel oan de slach by Heiligerlee; hy waard dêrom yn 1569 ferbanne. In neisiet fan de niis neamde keaper, Luitjen Botes, kocht yn 1695 noch lân by: nammentlik in stik lân tusken de Trekwei en de Triemen, Buma Laan geheten, van Hotse Buma heert voormaals afgekomen. Bumasate sil ien fan de stimmende sates wêze fan neisieten fan Bote Luitjens yn 1640. Luitjen Botes komt yn it stimkohier fan 1640 faker as eigener foar. SC17 en SC18 lûke benammen de oandacht; SC17 besiet hy yn de mande mei (syn suster?) Geertjen Botes en ferpachte hy, SC18 hie hy tegearre mei syn al neamde sib fan in oare Buma-staach, Hessel fan Sminia, en brûkte hy sels. Yn 1698 wie FC17 yn eigendom en gebrûk by (wer) in Luitjen Botes, FC18 lyksa yn gebrûk by Luitjen Botes, dy't boppedat tegearre mei Willem Maurits fan Hanecrooth, lykas Sminia in sib fan de oare Buma-staach, eigener wie. SC17 en SC18 binne min te lokalisearjen. Dochs binne se rûchwei wol oan te wizen: it stimkohier dielt alderearst mei dat se op de Triemen lizze. Fergeliking fan it stim- en floreenkohier makket boppedat dúdlik dat de stimnûmering op de Triemen fan east (de griens mei Aldwâld) nei west oprûn. SC17 en SC18, dat de ûnderstelde Hotse Buma heert, leinen dêrom grif beëasten it hjoeddeske hûs De Knip (FC48).
Op it stee fan dit hûs hat ek in âld Buma-goed lein. Dêr lei nammentlik stim SC20.* Yn 1640 wie SC20 foar de helte eigendom fan Take Minnolts (Jouwsma); dy syn frou Wytske Jans Buma ferkocht Bumastate op de Triemen yn 1653 oan in Dirck Wessels. Dat SC20 sil Bumastate west hawwe. Letter moat de grytman Epo fan Aylva dit goed krigen hawwe. Yn 1698 wie dy teminsten eigener fan de stimmen SC20 en SC13 op de Triemen; it hûs hiet doe 't Uithof. Yn 1723 hearde dit hûs blikens in tekening fan Stellingwerf oan de grytman Douwe Feye fan Aylva, soan fan Epo. Nei Douwe Feyes syn dea yn 1725 erfde syn suster Juliana Dorothea fan Aylva - troch har houlik barones fan Schratenbach - it goed. Hja ferkocht in lyts diel: ''sekere somerhuis, schuire, hovinge, bomen en plantagie c.a. mitsgaders de singel na de Trekwegh uitschietende, en vier pondematen land aan de oostkant van gedachte singel ... alles staande en gelegen op de Triemen aan Evert Ulrich van Hanecrooth, zoon van Willem Maurits van Hanecrooth en Catharina Wygers fan Buma. Het stemrecht van SC20 bleef evenwel van mevrouw Schratenbach''.
Yn 1700 wienen de wierskynlik mei SC20 en mei it dêrby hearrende SC13 korrespondearjende floreennûmers FC48 en FC47 eigendom fan Epo fan Aylva. Dêrfan waard FC47, ten westen fan it letere hûs De Knip (1847), as de fenne bij Bunlatiro omskreaun, wyls FC48 diels oan beide kanten fan de lettere Hanecroothsingel - de Bumaleane fan 1695? - en ten noarden fan De Knip lei, diels grinze oan it lân fan FC47. It lânhûs dat de Hanecrooths letter oan de Hanecroothsingel, op it plak fan De Knip, blike te hawwen, giet dus diels werom op it yn 1725 troch him yn eigendom krigen Aylva-besit - yn 1698 't Uithof, yn 1700 en letter Bunlatiro neamd -, dat op syn beurt wer diels op de yn 1653 troch Wytske Buma ferkochte Bumastate weromgean sil (SC20). Boppedat lei it tichtbij de yn tusken 1580 - 1695 neamde Hotse Bumaheert (SC17-SC18) dy't letter gedieltlik oan Sminia-Buma (1640) en Hanecrooth-Buma (1698) kaam. Troch it dielde eigendom fan SC18 (Luitjen Botes en Hanecrooth) en letter it foarbehâld troch Schratenbach-Aylva fan it stimrjocht fan SC20 en SC13, hie Hanecrooth yn 1698 mar rjocht op twatredde stim (SC18) yn de buert fan dit hûs en yn 1728 sels gjin inkele stim mear. Ut it floreenkohier fan 1700 blykt dat ek it Hanecrooth-grûnbesit op de Triemen net grut wie: it sil grif net mear as de omlizzende grûn om it (floreenfrije) hûs Bunlatiro west hawwe.
It hûs Bunlatiro of it huys Bommelatyer, sa't er it neamde, waard yn 1723, doe't it noch Aylva-besit wie, troch J. Stellingwerf tekene. It wie in ienfâldich gebou mei renêssânse-fersieringen. De yngong mei in hege stoepe lei boppe in kelder. De kelder en de hege yngong dogge de fraach opkommen oft dit diel fan it hûs noch midsiuwske resten hie. Njonken it hûs lei in krekt oanleine Frânske tún. It hûs waard yn 1748 ferkocht en soe yn 1782 of 1783 ôfbrutsen wêze. Yn de lette 18e iuw waard hjir it noch besteande hûs De Knip setten. Yn de 19e iuw wienen op it terrein noch resten fan de túnoanlis en fan fivers te sjen. Ek binne by it hûs "oude Friese" stiennen fûn, neffens Vries mooglik resten fan de âlde Bumastate.
Willem Lindanus
thumb|Wilhelm Lindanus Willem Lindanus (Doardt, 1525 - Gint, 2 novimber 1588) wie in geastlik kommissaris 'ynkwisiteur' en learde. Hy skreau in santichtal wurken en wie befreone mei Joachim Hoppers.
Syn Nederlânske namme wie Willem Damaszoon van der Lindt.
Yn 1557 kaam er yn Fryslân as in geastlik kommissaris as opfolger fan Herman fan Lethmate. Hy besocht reedlikens en strangens te kombinearjen. As agressyf net-Fries kaam er yn botsing mei de Fryske geastlikheid, ûnder oare Ysbrecht fan Harderwijck. Sa waard er gau as net-winske beskôge, ek by de roomsken. Hy wie slachtofffer fan de Fryske frijheidssin. Lindanus kaam ek yn ferset tsjin de ûnseedlikens fan de Fryske geastliken. Doe't er harren rjochten oantaaste moast er yn 1560 wike. Opfolger waard de Fries Hajo fan Wommels.
Yggdrasil
Yggdrasil is de namme fan de 'Wrâldbeam' yn de Noardgermaanske kosmogony. De namme lit him letterlik oersette as 'hynder fan Yggr', oftewol 'hynder fan Odin', en ferwiist nei de fûle libbenskrêft dy't him draacht en oeral hinne fiert.
Yggdrasil is de libbensbeam en kennisbeam, it symboal foar de einleaze fertakjende foarm fan dat wat is. Tagelyk draacht en ferbynt it de wrâlden as wrâldas (axis mundi). Dy lit tagelyk it paad nei it hegere sjen, de wei dy't de sjamaan folget om yn de wrâld fan goaden en geasten te kommen. Hy rikt fan de ûnderwrâld dwers troch de minskewrâld nei de wrâld fan de goaden en helden.
Mimi Miyagi
Mimi Miyagi, echte namme: Melody Davayo (Davao City, 3 july 1973), is in Filipynsk-Amerikaansk neakenmodel, pornografysk aktrise, pornoregisseur en pornoprodusinte, dy't ek aktyf west hat yn 'e Amerikaanske polityk en as mainstream-aktrise. Hja is fan etnysk Davaoëensk komôf.
Jonkheid
Miyagi waard berne yn it Filipynske Davao City, op it súdlike eilân Mindanao, as de twadde fan fjouwer bern út it gesin fan tige behâldende âldelju, dy't beide ta de sândedeisadvintisten hearden. Doe't Miyagi seis jier wie, emigrearre it gesin nei de Feriene Steaten, dêr't se opgroeide yn 'e steat Kalifornje. As bern learde Miyagi pianospyljen en dreamde se fan in takomst as Olympysk turnster. Foar de middelbere skoalle waard se weromstjoerd nei Mindanao, dêr't se op in sândedeisadvintistyske kostskoalle yn Misamis Oriental kaam; har âldelju hopen har op dy manear tradisjoneel Filipynske noarmen en wearden by te bringen.
Nei't se de middelbere skoalle trochrûn hie, skreau Miyagi har yn op in sândedeisadvintistyske universiteit yn Bukidnon, mar yn it twadde jier briek se har stúdzje dêre ôf. Se hie in hoartsje as disc jockey wurke op it radiostasjon fan 'e universiteit, en hie besletten dat se in karriêre yn 'e showbusiness hawwe woe. Se kearde werom nei de Feriene Steaten, dêr't se har nei wenjen sette yn Los Angeles en in stúdzjebeurs wist te bemachtigjen om in oplieding oan it American College for Fashion Merchandising te folgjen. Op 'e nij briek se lykwols har stúdzje ôf, diskear om't se har belangstelling derfoar ferlern hie, en doe't har jild oprekke, begûn se út te sjen nei wurk.
Pornokarriêre
Se seach in advertinsje dêr't yn frege waard om neakenmodellen, en besleat derop te reägearjen. Se naam de artystenamme Mimi Miyagi oan; "Mimi" nei har bynamme út har bernetiid, en "Miyagi" nei it (Japanske) personaazje Mr. Miyagi út 'e film The Karate Kid, út 1984. Neffens harsels bewuolle dat har eigentlike nasjonaliteit yn in bredere Aziatyske mystyk. Yn 1991, doe't se krekt mearderjierrich wie, makke se har debút yn in pornografyske film mei akteur/regisseur/produsint Ed Powers. Yn totaal spile Miyagi oant 2013, neffens de Internet Adult Film Database (IAFD), yn rom hûndert pornofilms. Se waard al rillegau populêr, benammen fanwegen har troch boarstfergrutting krigen kup 38DD en har puer natuerlike bûtenwenstich lange tonge.
Yn 1996 hold se op mei te wurkjen as pornoaktrise, mar se bleau noch wol aktyf yn 'e pornoyndustry. Se ferfear nei Henderson, yn 'e steat Nevada, dêr't se troude mei Gino Dimaria, in earder profesjoneel Amerikaansk football-spiler. Se hierde in ekspêr yn om in eigen webside op te setten, mar rekke neitiid mei him ferwikkele yn in gerjochtlike striid om 'e rjochten op 'e domeinnamme. Dêrnei learde se sels om mei kompjûterprogrammatuer om te gean en sette eigenhandich in nije webside op, dêr't se geregeldwei neaken foar posearre. Fierders rjochte se it neakenblêd Oriental Dolls op, dat noch altiten bestiet, mar no de namme Asian Hotties draacht. Yn 1999 rjochte Miyagi har op 'e produksjekant fan 'e pornoyndustry. Se die û.m. talintscouting foar Metro Home Video en yn 2000 en 2001 produsearre se twa dielen fan 'e fjouwerdielige rige FantASIANy, dêr't se tusken 2000 en 2002 ek trije dielen fan regissearre.
Underwilens wie Miyagi yn 1998 mem wurden fan in dochter, Isabella, mar yn 2001 rûn har houlik op 'e klippen. It wie in aaklike skieding, dy't har nei in slepende rjochtsaak frijwol ta reapsein brocht. Benammen om oan jild te kommen, makke Miyagi yn 2003 har comeback as pornoaktrise. Yn 2005 loek se har út 'e pornoyndustry werom, en yn maaie fan dat jier hie se har earste mainstream-roltsje, yn 'e tillefyzjekomeedzjesearje Come Again. Mar nei it mislearjen fan har politike karriêre makke se yn desimber 2006 mei in protte fanfare in twadde comeback. Yn 'e rin fan 2007 hold se fannijs op te wurkjen as pornoaktrise, hoewol't se wol wer efter de skermen aktyf bleau yn 'e pornoyndustry. Yn 2013 hie se op 'e nij in rol as aktrise yn in pornografyske film.
Politike karriêre
Op 12 maaie 2006 melde Miyagi har ûnder har bertenamme Melody Davayo oan as kandidate foar de foarferkiezings fan 'e Republikeinske Partij foar it gûverneurskip fan 'e steat Nevada. "Ik haw neat mear te ferbergjen; elkenien hat alles al fan my sjoen," sei se. Har slogan wie (frij fertaald): "Ik bin altyd iepen en earlik." ("I'm bare and honest at all times.") Miyagi krige in protte krityk oer har hinne om't se har mei in ferline as harres kandidaat doarst te stellen foar sa'n earweardich amt. Yn 'e foarferkiezing, op 15 augustus 2006, naam se it op tsjin fjouwer oare kandidaten. Se waard sûnder swierrichheden ferslein troch Jim Gibbons. Neitiid sleat se har oan by de lytse Libertaryske Partij.
Westromeinske Ryk
thumb|Dieling fan it Romeinske Ryk yn 395. It Westromeinske ryk (yn it Latyn Imperium Romanum Pars Occidentalis) ûntstie yn 395, it jier dat it Romeinske Ryk foarfêst opspjalten waard yn in eastlik en in westlik part. Wylst it Eastromeinske Ryk, better bekend as it Byzantynske Ryk, oant 1453 in keizerryk bliuwe soe, kaam der nei in stadich ferfal yn 476 in ein oan it Westromeinske Ryk doe't de lêste keizer, Romulus Augustulus, troch de Ostrogoatyske fjildhear Odoäker ôfsetten waard.
Teutoburgerwâld
Namme
De berchrêch hiet ynearsten de Osning. Dizze namme is lykwols oan it begjin fan de 19e iuw wizige as gefolch fan (wat no bliken docht net goede) ynterpretaasjes fan it ferslach fan de Farusslach, de fjildslach dy't yn it 9|jier 9 plakfûn en dêr't it Romeinske leger by ferslein waard troch de Germaanske legeroanfierder Arminius, haadling by de Sjerusken sa at hy by de Germanen bekend stie. Dizze slach, de Saltus Teutoburgiensis, barde by in plak dat de Teutoburch neamd waard. Der waard ferûndersteld dat dit yn de omkriten fan Bielefeld wêze moast en werneamde dêrop de Osning yn it Teutoburgerwâld. Tsjintwurdich hat bliken dien dat dizze slach him sa'n 50 km noardliker ôfspile.
Westromeinske Ryk
Skieding fan it Romeinske Ryk
Al sûnt de dea fan Konstantyn de Grutte yn it jier 337 hienen de beide helten fan it Romeinske Ryk elk al in eigen keizer. It bewâld oer it westen hienen (diels as usurpator): Konstantyn II (337–340), Konstans I (340–350), Magnentius (350–353), Julianus Apostata (355–360), Falentinianus (364–375), Gratianus (375–383), Magnus Maksimus (383–388), Falentinianus II (383–392) en Eugenius (392–394). De keizers wienen ferantwurdlik foar it bestjoer en ferdigening fan it westen en hienen Galje (Trier) as residinsje, pas by Falentinianus II en Teodosius de Grutte waard Milaan keazen as residinsjestêd.
Mei de dea fan Theodosius I yn 395 waard de dieling fan it Imperium Romanum definityf. De earste keizer fan it Eastromeinske Ryk waard syn soan Arkadius (383-408), de earste keizer fan it Westromeinske Ryk waard syn oare soan Honorius (393-423). De haadstêd fan it Eastromeinske Ryk waard Konstantinopel, yn it westen húsmanne it hôf earst yn Milaan, letter meastal yn Ravenna of Rome.
Teutoburgerwâld
Nijsgjirrichheden
Bekende plakken yn it berchtme binne:
Westromeinske Ryk
Foederaty
thumb|It West- en Eastromeinske Ryk yn 476. Fuort nei de dea fan keizer Theodosius I hellet de foederaty yn grutte dielen fan it ryk de bestjoerlike en militêre macht nei him ta. Foederaty lylas de Fisigoaten en de Boergonden makken harsels los fan it Romeinske Ryk troch it stiftsjen fan eigen keninkriken. Nei de ynvaazje van de Westgoaten yn 402 op it Italjaanske skiereilân beslute Honorius om it hôf fan Mediolanum (Milaan) te ferpleatsen nei Ravenna, in stêd dy't better ferdigene wurde koe. Op de Britske eilannen fielden Westromeinske soldaten har allinnich litten en namen sels it inisjatyf ta it weromlûken nei Galje. Brittanje waard by it Grutte Folkeferfarren ûnder de foet rûn troch Angelen, Friezen, Juten en Saksen. Yn it jier 406 wie de Ryn as ryksgrins net mear te hâlden doe't ûnder oaren de Fandalen en Sueven it noarden fan Galje binnenfoelen. De Frankyske foederaty en de Romeinske grinstroepen („Limitanei“) koenen de Germaanske stammen net keare en waarden ferslein. Yn 405 wie in Goatysk leger it Westromeinske Ryk binnenfallen, mar koe troch Stilicho tsjinhâlden wurde. Nei de dea fan syn broer Arkadius fan it Eastromeinske Ryk liet Honorius syn riejouwer en legeroanfierder Stilicho fermoardzje. Wylst wegere it regear yn Ravenna om noch mear lân oer te jaan oan de Fisigoaten, dy't ûnder Alarik I yn 410 de stêd Rome plonderen. It Fisigoatyske Ryk besloech om 500 hinne it grutste part fan de eardere provinsje Hispanje en Akwitaanje, mar moasten Akwitaanje nei de Slach fan Fouillé yn 507 ôfstean oan in ferbûn fan Franken en Boergonden. De Romeinske provinsje Afrika wie nei de besetting fan Kartago yn it jier 439 ûnderdiel fan it Fandaalske Ryk.
De Hunnen
Yn grutte dielen fan Galje koenen de Romeinen ûnder lieding fan Aetius de macht noch wat langer hâlde. It Boergondyske ryk oan de Ryn waard sels yn 436 troch de Hunnen ferneatige. Yn 450 feroare de alliânsje fan de Hunnen ûnder Hunnekening Attila, dy't syn folk ferbûn mei de Ostrogoaten, Gepiden en Alanen. By de stêd Troyes (ûnderdiel fan de hjoeddeistige Champagne-Ardennen) waard de Slach op de Katalaunyske Fjilden op 20 septimber 451 útfochten tsjin it Romeinske leger fan Aetius mei in grut tal foederaty-kontinginten fan Fisigoaten en Franken. De Hunnen waarden net ferneatige en foelen út wraak Rome oan, mar wierskynlik fanwege in sykte yn syn leger moast Atilla lang om let belies jaan. De Slach op de Katalaunyske Fjilden is it lêste grutte militêre yngripen fan it Westromeinske Ryk.
Teutoburgerwâld
Nijsgjirrichheden
It Hermannspaad is in bekend kuierpaad dat oer de toppen fan de berchrêch rint.
Westromeinske Ryk
Ein fan it Westromeinske Ryk
thumb|It Ostrogoatyske ryk, boud op de resten fan it Westromeinske Ryk De Skieren, Herulen en Gepiden ferlearen yn 469 yn Pannoanje de Slach oan de Bolia tsjin de Ostrogoaten. De Skieren en Herulen flechten nei Itaalje ta en waarden dêr opnommen yn it Romeinske leger, dat doe benammen bestie út hierlingen. Yn it leger makke Odoäker opgong en hy waard de militêre lieder fan de Germaanske foederaty. De lêste keizer fan it Westromeinske Ryk wie Romulus Augustulus. De foargonger fan Romulus, keizer Julius Nepos wie troch Romulus syn heit Orestes fuortjage nei Dalmaasje, dêr't Nepos yn it jier 480 troch eigen soldaten fermoarde waard. Romulus wie noch mar in bern fan tsien jier âld, doe't er op 30 oktober 475 troch syn heit Orestes op de keizerlike troan fan it Westromeinske Ryk setten waard. Yn it jier 476 waard Romulus Augustulus as lêste keizer ôfsetten troch Odoaker, earste Germaanske kening fan Itaalje. De machtsoername fan Odoaker is winliken de ein fan it Westromeinske Ryk. Mei it tanimmen fan syn macht ferlear Odoaker syn goede relaasje mei keizer Zeno fan it Eastromeinske Ryk. De keizer besocht om Odoaker fuort te krijen en stjoerde de kening fan de Ostrogoaten Diderik de Grutte nei it Italjaanske skiereilân. Under keizer Zeno wie Diderik de Grutte generaal en waard yn 484 beneamd ta konsul. Diderik de Grutte oermastere it Italjaanske skiereilân en stifte dêr syn Ostrogoatyske ryk.
Vlieger (betelpinning)
De Vlieger is in betelpinning. Dizze munt kin yn in bepaalde perioade rûnom yn Boalsert as betelmiddel brûkt wurde. De munt waard troch de Keninklike Nederlânske Munt slein ta eare fan 550 jier stedsrjochten fan de stêd Boalsert yn 2005.
Jongfryske Mienskip
thumb|300px|Logo fan de Jongfryske Mienskip De Jongfryske Mienskip (ôfkoarte: JFM) is in feriening dy't him ynset foar de lykberjochting fan it Fryske folk. Yn 2017 hie de JFM sa likernôch 70 leden. De Jongfryske Mienskip organisearret aktiviteiten foar syn leden en jout fjouwer kear yn 't jier Nij Frisia ('tydskrift foar Fryske striid en literatuer') út. De feriening set him ek juridysk yn foar de rjochten fan de Fryske minderheid, sawol yn Nederlân as yn Dútslân. De JFM is in oansletten selskip fan de Ried fan de Fryske Beweging.
Aktiviteiten
De feriening Jongfryske Mienskip organisearret útwiksels mei oare organisaasjes út de ferskillende Fryske lannen. Dy searje útwiksels neamt de feriening Explore the North. Dêrneist hat de feriening projekten op 't mêd fan de Fryske taal & identiteit.
Nij Frisia
It tydskrift ‘Frisia’ wie yn it tiidrek 1917-1936 it literêr poadium fan de Jongfriezen. Yn 1951 ferskynde foar it earst it mienskipstydskrift ‘Lyts Frisia’ mei as ûndertitel ‘Tydskrift foar Fryske striid en literatuer’. By de gearkomste fan de Jongfryske Mienskip fan 1 maart 2014 waard de namme fan it tydskrift Lyts Frisia feroare yn  Nij Frisia. Nij Frisia ferskynt fjouwer kear yn 't jier.
Jan Steen
'''Jan Havicksz. Steen''' (Leien, 1625 of 1626 – dêre, begroeven 23 febrewaris 1679) wie in keunstskilder út Nederlân yn de 17e iuw, de tiid fan de Nederlânske Barokke skilderkeunst. Syn wurk is wikseljend fan kwaliteit. Minskekennis en in wat oermjittich kleurgebrûk binne wichtige skaaimerken fan syn wurk
Jongfryske Mienskip
Earste karbrief (1916-1951)
Yn it begjin fan de tweintiger jierren kaam de grutte bloeitiid, dêrnei it ferfal. Yn 1935 waard de JFM in krite fan it Ald Selskip, dat yn it earstoan sa fûl bekritisearre waard. Nei de Twadde Wrâldkriich waard de JFM wer selsstannich. Yn 1945 wie de JFM ien fan de mei-oprjochters fan de Ried fan de Fryske Beweging. Yn de jierren 1945-1951 hat de Jongfryske Mienskip in meidielingsblêd. Douwe Kalma skriuwt yn dy tiid sa'n 170 artikels foar dat meidielingsblêd.
Twadde karbrief (1951-2012)
By in iepenbiere gearkomste yn Ljouwert yn 1951 waard in nij Mienskips-karbrief presintearre. Yn it karbrief waard omtinken jûn oan de offisjele erkenning fan it bestean fan it nasjonale Fryslân en syn taal, de ekonomyske belangen fan Fryslân, en de Fryske keunst en kultuer. Yn Lyts Frisia waard yn dizze tiid ynformaasje jûn oer oare Europeeske minderheden en harren stribjen nei selsbeskikking. It tydskrift oppenearre him ek op 't literêre mêd mei ferhalen en dichtwurken yn it Frysk. Ut en troch waarden ek dichtwurken út Grinslân en oare Fryslannen publisearre yn Nij Frisia. Under it twadde karbrief oppenearret de Jongfryske Mienskip him benammen troch it kanaal fan de yn 1945 oprjocht Ried fan de Fryske Beweging. thumb|Yn 2016 kamen leden fan de Jongfryske Mienskip mei East-Friezen yn aksje op [[Boarkum.]]
Tredde karbrief (2012-no)
Op 14 febrewaris 2012 waard it tredde karbrief fan de Jongfryske Mienskip fêststeld by de Algemiene Ledegearkomste.
De eardere gemeente Wymbriseradiel naam yn maaie 2008 in beslút ta ynfiering fan Fryske plaknammen, mar stelde de offisjele skriuwwize fan de plaknammen net fêst. Op 1 jannewaris 2011 waard Wymbritseradiel opheven en ûnderdiel fan de nije gemeente Súdwest-Fryslân. Omdat it neffens de gemeente Súdwest-Fryslân om in beliedsfoarnimmen fan Wymbritseradiel gong waarden de Fryske plaknammen yn de nije gemeente Súdwest-Fryslân net ynfierd. Troch ûnder oaren de Topografyske Wurkgroep Fryslân en de Feriening Frysk Underwiis waard in fersyk yntsjinne om in steatsrjochtlik ûndersyk nei de plaknammen útfiere te litten. Yn febrewaris 2013 gong de Jongfryske Mienskip nei de bestjoersrjochter om it eardere riedsbeslút fan de gemeente Wymbritseradiel ôf te twingen. Yn juny 2015 hat de Jongfryske Mienskip besletten om in fûns op te rjochtsjen om dêrút de kosten fan rjochtsaken by de boargerrjochter betelje te kinnen.
The Lucifer Principle
The Lucifer Principle is in Nederlânske deathmetalband oprjochte yn 2004 yn Apeldoarn. De band brocht yn 2007 syn debútalbum Pitch Black Dawn út. De teksten fan de band gean benammen oer leauwen, en it minsk wêzen. Yn stee fan in elektryske basgitaar, brûkte de band in kontrabas op harren studio-albums, en by harren liveshows oant it fuortgean fan bassist Michael Grunwald yn 2010. The Lucifer Principle hat trije studio-albums útbrocht.
Audrey Bitoni
Audrey Bitoni, echte namme: Audrey Arroyo (Pasadena (Kalifornje), 16 augustus 1986), is in Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Spaansk-Italjaansk-Dútsk komôf.
Libben
Audrey Bitoni waard berne yn Pasadena, yn 'e steat Kalifornje, ûnder de reek fan Los Angeles, mar groeide op yn Chicago, yn 'e steat Illinois. Se studearre oan 'e Steatsuniversiteit fan Arizona (Arizona State University), yn Phoenix yn Arizona, en posearre yn dy perioade neaken foar in spesjale edysje fan 'e Playboy dy't wijd wie oan studintes en wêrby't sy op 'e cover kaam te stean. Teffens wurke se yn har studintetiid as servearster yn in cocktailbar.
Yn 2006 studearre se ôf en behelle se in bachelorstitel yn kommunikaasjekunde. Datselde jiers noch, op har tweintichste, makke Bitoni har debút yn in pornografyske film. Sûnt hat se yn likernôch 200 pornofilms spile (neffens har eigen webside 250), û.m. foar sokke foaroansteande labels as Penthouse, Wicked Pictures, Digital Playground, Zero Tolerance, New Sensations, Elegant Angel, Hustler, Diabolic Video, Jules Jordan Video, Digital Sin, Red Light District, Pure Play Media en Third Degree Films. Ek hat se in protte wurke foar pornosites as Brazzers en Reality Kings. Underwilens hat Bitoni trijeris nominearre west foar in AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld).
Njonken har aktearwurk is se ek altiten trochgien mei te posearjen foar neakenblêden; sa stie se yn 2008 yn 'e Penthouse en wie se de covergirl en de Penthouse Pet fan 'e moanne novimber. Dyselde moanne stie hja ek op 'e omslach fan Club International. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63 m en 48 kg. Oktober 2007 ûndergie se in boarstfergrutting wêrnei't se kup 34DD krige. Hja wennet yn 'e omkriten fan Los Angeles.
Fuotgongerstunnel
In fuotgongerstunnel is in tunnel dy't inkeld troch fuotgongers brûkt wurde mei.
Stasjon Weesp
Stasjon Weesp (Wp) is in spoarstasjon yn de Nederlânske stêd Weesp, yn de gemeente Amsterdam yn de provinsje Noard-Hollân. It waard iepene yn 1874 oan de Easterspoarwei (Amsterdam Sintraal - Sutfen).
Fuotgongerstunnel
Soksoarte tunnels wurde soms tydlik oanlein by bouwurksumheden, mar ek foar altyd. De tunnel wurdt oanlein parallel oan autotunnels, by guon grutte wegekrúspunten yn de stêd, as ûndertrochgong by in snelwei, mar ek as spoarûndertrochgong.
Stasjon Weesp
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Weesp yn 1967 It oarspronklike spoarstasjon fan Weesp wie in grut gebou fan itselde ûntwerp as Naarden-Bussum. It hege gebou hat in middenpart mei oan beide siden in wat nei foaren steand eingebou. It symmetryske gebou biedt romte oan de ferskate stasjonsfoarsjenningen wêrûnder in grutte restauraasje. Boppedat binne yn it stasjonsgebou mar leafst trije wenningen foar spoarwei-personiel. Oan de kant fan it perron en de rjochter sydgevel komt in perronkape. It earste stasjonsgebou waard ôfbrutsen yn 1967.
Fuotgongerstunnel
Soms feroaret de funksje en wurdt in oarspronklik oanleine fuotgongerstunnel brûkt foar sawol fuotgongers as fytsers. In bekende fuotgongerstunnel dêr't sûnt 1995 ek fytsers gebrûk fan meitsje meie is de Sint-Annatunnel yn Antwerpen.
Stasjon Weesp
Gebou
It stasjon waard yn 1967 ferfongen troch in nij gebou fan de hân fan arsjitekt Cees Douma. Foar de komst fan it nije gebou waard it heech lizzende stasjonsplein ôfgroeven. It nije gebou hat twa ferdjippingen. Ien op it nivo fan it fernijde plein en de tunnel ûnder de spoaren en perrons troch, en ien op it perron nivo. De begeane grûn jout tagong ta de tunnel en de fytsestalling. Op de earste ferdjipping kamen de oare foarsjenningen wêrûnder in restauraasje en loketten foar de treinkaartsjes en jout tagong nei it earste perron. Njonken it gebou stiet in klokketoer.
Tusken 1980 en 1985 waard it stasjonsgebiet fan Weesp mei it each op de oan te lizzen Flevoline fergrutte en it stasjonsgebou yngreven ferboud. Sa ferhúzje de loketten nei de beneden ferdjipping en wurd de restauraasje sletten. De boppeferdjipping leit troch oanpassingen net langer oan in perron. De twa nije perrons krije in oerkaping yn styl fan de stasjons oan de Flevoline.
Yn de earste helte fan 2013 is it stasjonsgebou op 'e nij yngreand ferboud. Bûten de dragende muorren en it dak is de boppeferdjipping hast hielendal ôfbrútsen. Hjirnei krijt de ferdjipping in glêzen bûtenmuorre en wurdt de romte dy't jierrenlang leech stien hat, ynrjochte as fytsestalling. De treppe oan de foarkant makket dêrom plak foar in hellingbaan.
Rewert (Lollum)
Rewert is in hûsnamme en eardere delsetting noardwest fan Lollum yn de gemeente Wûnseradiel. De namme komt ek foar as Rewerd en op âlde kaarten Reeedwert en Rewerdstate. De betsjutting is net goed mear nei te gean.
Súd-Denemark
De regio Súd-Denemark (Deensk: Syddanmark) is ien fan de fiif bestjoerlike regio's yn Denemark. De regio beslacht it suden fan it Deenske skiereilân Jutlân. De haadstêd fan de regio Súd-Denemark is Vejle.
Stêden en gemeenten
• Op Funen en de eilannen rûnom:
Camminghastins
Camminghastins en Thiarchia te Blije wurde neamd yn de Abtelibbens fan Mariëngaarde yn de 12e en 13e iuw. De krekte lizzing is net te bepalen, fan de stinzen is neat werom te finen.
Sa troude Menold Thiarchia oan de ein fan de tolfde iuw mei in dochter Rembrechta fan de Rembrechtastins yn Marrum. Twa bruorren, Asego en Kampo fan Blije, dy't yn de lettere histoariografy as Cammingha's beskôge waarden, libben oan it begjin fan de 12e iuw. Harren neiteam en sibben wurde as nobiles oantsjutten, se waarden belutsen by fetes, en se gienen op pylgerreis nei it Hillige Lân en nei Santiago de Compostella. Abt Sibrandus fan Mariengaarde (1230-1238) hearde ta dizze family. Neffens de tradysje stammen de Cammingha's fan Camminghabuorren by Ljouwert ôf fan de Blijer Cammingha's; mooglik wie der ek in relaasje mei Camminghastate yn Ferwert.
Alvestêde Roeimaraton
De Alvestêde Roeimaraton (Nederlânsk en offisjeel: Elfsteden Roeimarathon), better bekend as de Roei-alvestêdetocht, is in roei-estafette oer in ôfstân fan 210,4 km by de Fryske alve stêden lâns. Dit evenemint, dat organisearre wurdt troch de Ljouwerter Roeiferiening Wetterwille, bestiet sûnt 1989, en wurdt elts jier holden op 'e freed en sneon nei Himelfeartsdei. It is in wedstryd dy't begjint op 'e freedtejûn en einiget op 'e sneontemiddei. Der dogge likernôch hûndert Nederlânske en bûtenlânske roeiploegen mei, dy't mei-inoar goed binne foar om-ende-by de 1100 dielnimmers.
Omstannichheden
Om it felbegearde Alvestêdekrúske te fertsjinjen, moatte de roeiploegen it hiele trajekt binnen 24 oeren ôflizze. De estafettewedstryd wurdt ferroeid troch ploegen dy't besteane út 9 oant 12 dielnimmers, yn boaten fan it C2x+-type, in relatyf swiere, mar stabiele sportroeiboat foar in stjoerman en twa roeiers mei elts twa roeirimen. Foarôfgeande oan de wedstryd wurde dy boaten ekstra tarist mei û.m. weachbrekkers, bykommend driuwfermogen, stoarmlantearnen en sawol oan 'e foar- as de efterstjûne in taft, sadat se goed oer de eventueel drege waarsomstannichheden kinne.
De Alvestêde Roeimaraton is yn roeifermiddens útwoeksen ta in oansprekkend evenemint mei in tige breed dielnimmersfjild, dat útinoar rint fan studinten oant feteranen. De tocht easket, njonken in goede roeitechnyk en frijwat ûnderfining, ek in protte úthâldings- en trochsettingsfermogen. Dat komt net inkeld troch de grutte ôfstân, mar ek troch it gewicht fan 'e boat en it feit dat der de hiele nacht trochroeid wurde moat. Boppedat telt it trajekt in tal dregere stikken, dêr't marren oerstutsen, smelle en/of ûndjippe fearten trochkrúst of lege brêgen passearre wurde moatte.
De wedstryd
De Alvestêde Roeimaraton begjint op freedtejûns om 20.00 oere yn 'e Prinsetún yn Ljouwert, by kafee-restaurant De Koperen Tún. Efterinoar geane dêre fan start: de wedstrydroeiers, de feteranen, de mingde tiims en de frouljustiims. Dêrnei folgje in pear ploegen út 'e bûtenkategoryen, dy't mar seis of sels mar trije roeiers hawwe. As lêsten sette de toerroeiers ôf. De dielnimmende ploegen lizze it trajekt ôf yn estafettefoarm. Dat wol sizze dat der njonken de stjoerman en de beide roeiers yn eltse boat ornaris noch seis oant njoggen oare ploechgenoaten binne, dy't yn in folchauto meiride om 'e roeiers nei in stikmannich kilometers ôf te lossen. Foar it beheljen fan in sa skerp mooglike eintiid is it saak om goed te oefenjen op it wikseljen fan 'e roeiers, dat bart op yn 't foar fêstleine wikselpunten.
Trajekt
It trajekt dat ôflein wurdt, fiert de roeiers fan Ljouwert oer Bartlehiem nei Dokkum ta. Dêrnei wurdt yn it tsjuster weromroeid nei Ljouwert oer in oare rûte fia Aldtsjerk; dat om nachtlike botsingen mei tsjinlizzers foar te kommen. Ut Ljouwert wei wurdt it trajekt fuortset nei Snits, om dêrwei oer Drylts en Wâldsein nei Sleat te roeien, dat troch de earste ploegen by sinne-opgong passearre wurdt. Dan giet de tocht oer Balk, Starum, Hylpen en Warkum nei Boalsert, om dan oer Harns en Frjentsjer fia Berltsum werom te kearen nei Ljouwert. Dêr arrivearret de winnende ploech sneontemiddeis om 14.00 oere hinne oan 'e finish by it klubhûs fan 'e Ljouwerter Roeiferiening Wetterwille oan 'e Froskepôle. De lêste ploegen komme dêr oan it begjin fan 'e jûn oan, om 20.00 oere hinne.
Rekôrs
De rekôrtiid foar it ôflizzen fan 'e Alvestêde Roeimaraton stie sûnt 2009 op 16 oeren, 19 minuten en 34 sekonden, roeid troch de ploech fan A.G.S.R. Gyas. Yn 2010 waard it trajekt lykwols oanpast, mei't der tusken Frjentsjer en Ritsumasyl net mear oer it Van Harinxmakanaal fearn wurdt, mar fia Berltsum. It rekôr fan 'e nije rûte stiet sûnt 2012 op 16 oeren, 59 minuten en 25 sekonden, in tiid dy't roeid waard troch in kombinaasjeploech fan ARC, KGR De Hunze, DDS en De Laak.
David Hilbert
thumb|David Hilbert yn 1912 David Hilbert (Keningsbergen (East-Pruisen, no Kaliningrad, Ruslân), 23 jannewaris 1862 – Göttingen, 14 febrewaris 1943) wie in Dútsk wiskundige en wurdt rekkene ta de meast ynfloedrike wiskundigen fan de njoggentjinde en begjin 20e iuw. Allinnich al syn eigen ûntdekkingen soenen him dizze eare jaan, mar benammen syn liedingjaande rol yn de wiskunde duorjende syn heule libben en de troch him opsette 'kweekskoalle' fan jonge talintfolle en letter faak tige wichtige wiskundigen, binne wat him ûnderskiede. Hy wie it grutste part fan syn libben heechlearaar yn de wiskunde oan de Universiteit fan Göttingen. Hilbert wie ek in oantal jier redakteur fan it Dútske wiskundige tiidskrift Matematyske Annalen.
Bydragen oan de wiskunde
Minder bekend is dat Hilbert yn 1915 op it spoar wie fan de prinsipes fan de algemiene relativiteitsteory mar dat foardat hy syn konklúzjes publisearje koe Albert Einstein him foar wie. Hilbert wie dêr net botte rouwich om en gunde Einstein syn primeur. Letter wurken se sels gear om de wiskundige aspekten fan dizze teory fierder út te wurkjen.
Hilbert spile in haadrol yn de grûnslaggenstriid fan de wiskunde, tusken it formalisme sa't dat troch Hilbert en Weyl foarstien waard, en it yntuysjonisme fan de Nederlânske wiskundige L.E.J. Brouwer. Hilbert hie in spesjaal programma opsteld om te kommen ta in folsleine en konsistinte aksiomatisaasje fan de heule wiskunde. Folslein wol sizze dat fan alle syntaktysk korrekte útspraken binnen in formeel systeem de wierheid of ûnwierheid bewiisd wurde kin. Konsistint wol sizze dat út dit systeem gjin ûnderling stridige útspraken ôflaat wurde kinne. Hilbert woe de konsistinsje fan wiskundige systemen ôfliede út de ferûnderstelling dat de "einige rekkenkunde" (yn it kontroversjeel dielsysteem fan de wenstige rekkenkunde fan de positive hiele getallen) konsistint wie. Hilbert fatte syn optimisme, om úteinlik te kommen ta in folsleine beskriuwing fan de wiskundige grûnslaggen, gear yn syn fermneamde útspraak: "Wir müssen wissen - Wir werden wissen!" (Wy moatte (it) witte - wy sille (it) witte!)
It formalisme krige lykwols in swiere klap te ferduorjen troch de publikaasje yn 1931 fan de ûnfolsleinheidsstellingen fan Gödel, dy't wiisden op de ûnûntkombere beheinings fan formele systemen dy't minimaal de elemintêre rekkenkunde befetten. De striid gie lykwols troch en der waard pas yn de jierren 50 in kompromis berikt, wêrby't meardere gesichtspunten mooglik bliuwe.
Skift (taksonomy)
In skift is yn de taksonomy it fjirde nivo fan taksa. Boppe it skift komt it nivo fan de klasse; ûnder it skift komt it nivo fan de famylje.
Foar presyzere oantsjutting fan de sibskip op dit nivo wurdt it fierder opdield yn boppeskiften, skiften, ûnderskiften en tuskenskiften. By Linnaeus hjit dit nivo yn it Latyn Ordo.