cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
It Belis fan de Alamo
Doe't de foarhoede fan it leger fan Santa Anna op 23 febrewaris yn San Antonio arrivearre, wie de Teksaanske besetting fan 'e Alamo folslein net taret op in belegering. Tsjin 'e middei fan dy deis wie de stêd ynnommen troch 1.500 Meksikanen en wie it Belis fan de Alamo begûn, dat trettjin dagen duorre. Ferskate lytse skermutselings joegen de ferdigeners moed, mar hiene gjin wiere betsjutting. Bowie rekke op 24 febrewaris siik, sadat Travis yn 'e praktyk de kommandant fan it fort waard. Dyselde deis stjoerde er boadskippers út mei in brief ûnder de titel To the People of Texas & All Americans in the World, wêryn't er smeke om fersterkings en ûnthiet trochfjochtsje te sillen oant de oerwinning of de dea. Dat epistel hie yn 'e Feriene Steaten grutte ynfloed. Underwilens begûnen Teksaanske en Amerikaanske frijwilligers yn Gonzales te arrivearjen. Op 26 febrewaris besocht in ienheid fan 300 man ûnder Fannin om 'e Alamo te berikken, mar dy moast al nei minder as in myl ôflein te hawwe, omkeare. Uteinlik berikten minder as hûndert Teksaanske frijwilligers de Alamo, sadat it garnizoen tusken de 182 en 257 leden telde. Underwilens waard Santa Anna op 3 maart fuortsterke troch 1.000 nije soldaten út it suden.
San Bernardino (Kalifornje)
Skiednis
San Bernardino krige datselde jiers, yn 1857, offisjeel de status fan stêd, en ûntjoech him al rillegau ta in wichtich hannelsplak yn súdlik Kalifornje. Oer de kâlde boarnen dy't yn 'e neite fan it stedsje, deunby in pylkfoarmige rotsformaasje bestiene, giene alderhanne wylde ferhalen. De Yndianen leauden dat se in jefte fan 'e goaden wiene, en in David Noble Smith bewearde dat er yn in fizioen fan in ingel of hillige de opdracht krigen hie om 'e lju opmerksum te meitsjen op 'e genêzende krêften fan it wetter. Sadwaande kaam de earste toeristyske yndustry yn San Bernardino op gong, mei hotels foar de baaigasten en in bottelderij dy't it wetter ferkocht ûnder it noch altyd besteande merk Arrowhead Water.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
It Belis fan de Alamo
Op 4 maart wegere Santa Anna om in pleatslike frou te wurd te stean dy't besocht om oer de oerjefte fan 'e Alamo te ûnderhanneljen. Dat wie nei alle gedachten Juana Navarro Alsbury, in famyljelid fan Bowie. Neitiid besleat Santa Anna dat er twa dagen letter syn leger in bestoarming útfiere litte woe, ek al retten syn generaals him oan om te wachtsjen oant de artillery it fort fierder yn pún sketten hie. Sadwaande begûn moarnsier op 6 maart de Slach om de Alamo. De Meksikanen trieken yn slachoarder op, en hoewol't yn sokke kolommen inkeld de foarste rigen soldaten harren gewearen feilich ôffjurje koene, waard dat troch ûnbeleardens ek troch in soad soldaten yn 'e rigen dêrefter dien, mei as gefolch dat in protte Meksikanen by ûngelok troch 'freonlik fjoer' om it libben kamen. Likegoed wiene der noch fiersten tefolle Meksikaanske soldaten foar de ferdigeners om tsjin te hâlden, en al rillegau klommen se oer de muorren de fêsting binnen. Om-ende-by de 80 Teksanen besochten út te brekken, mar waarden deade troch de Meksikaanske kavalery. Binnen in oere wie de striid oer, en wiene hast alle Teksanen dea, mei dêrûnder Travis en Bowie. Fjouwer oant sân Teksanen joegen har oer, en mooglik wie Davy Crockett ûnder dat groepke, mar Santa Anna sloech de smeekbea fan syn generaal Manuel Fernández Castrillón om harren te sparjen, yn 'e wyn en liet har daliks eksekutearje.
De measte histoarisy binne it deroer iens dat der yn 'e Slach om de Alamo 400 oant 600 Meksikanen sneuvelen of ferwûne rekken. As dat wier is, soe it om in trêdepart fan 'e totale sterkte fan 'e oanfallende ienheden gean, wat in ûnbidich ferliespersintaazje is. De slach wie militêr alhiel ûnbelangryk, mar hie polityk sjoen in geweldich grutte ynfloed. Travis wie der nammentlik yn slagge om 'e opmars fan Santa Anna genôch te fertraagjen dat yn San Felipe de Konvinsje fan 1836 plakfine koe. As er net fjirtjin dagen by San Antonio ferdien hie, wie Santa Anna nammentlik op 2 maart by San Felipe oankommen, in dei nei't de Konvinsje begûn wie, en hied er yn ien kear alle delegearren oppakke kinnen. De oerlibbenen fan 'e Alamo, fral froulju en bern, waarden troch de Meksikanen ûnderfrege, mar Santa Anna liet harren neitiid gean. Ien fan harren, Susanna Dickinson, waard mei Travis syn negerslaaf Joe nei Gonzales ta stjoerd, dêr't hja wenne, om it nijs fan 'e Teksaanske nederlaach te fersprieden. Santa Anna wie derfan oertsjûge dat de opstannelingen troch de wittenskip fan 'e nûmerike oermacht fan 'e Meksikanen en it tragysk lot fan 'e Teksaanske ferdigeners fan 'e Alamo de moed wol ûntsinke soe.
San Bernardino (Kalifornje)
Skiednis
De oarspronklike bewenners fan 'e krite wiene de Serrano-Yndianen, in namme dy't har jûn wie troch de Spanjerts, en dy't "heechlânbewenners" betsjut. Sels neamden se har Yuhaviatam, it "folk fan 'e pynbeammen". Doe't oan 'e ein fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch de kolonisaasje fan 'e krite serieus begûn, rûnen dy Yndianen de kolonisten mar foar de fuotten, dat yn 1866 fierde de steatsmilysje fan Kalifornje yn it gebiet om San Bernardino hinne in 32 dagen duorjende útrûgingskampanje, wêrby't alle Serrano dy't men te pakken krije koe, manlju, froulju en bern, koelbloedich fermoarde waarden. Foar de restpopulaasje waard yn 1891 troch de Amerikaanske federale oerheid in reservaat ynrjochte.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
De Goliad-kampanje
Yn 'e tuskentiid hie Urrea op 31 jannewaris Matamoros berikt. Om't er sels in bekend federalist wie, slagge it him om 'e pleatslike federalisten dy't it mei de Teksanen holden, derfan te oertsjûgjen dat de Teksanen altyd al de ôfskieding fan Teksas yn 't sin hân hiene, en dat se de federalistyske saak foar har eigen doelen misbrûkten. Underwilens wiene Johnson en Grant mei harren Matamoros-ekspedysje optein nei San Patricio, dêr't Johnson wachte wylst Grant der mei in lytse ienheid op útteach, nei't er sei op 'e siik nei mear hynders, mar wierskynlik eins om kontaktpersoanen mank de federalisten fan Matamoros te moetsjen. It liket der sterk op dat dy kontaktpersoanen eins dûbelaginten wiene dy't foar it regear fan Santa Anna wurken. Yn elts gefal holden se Grant en Johnson foar dat dyselden noch altyd maklik Matamoros ynnimme kinne soene.
Koart nei midsnacht op 27 febrewaris kamen Urrea en syn troepen Johnson oer it mad yn 'e Slach by San Patricio. Seis Teksanen, wêrûnder Johnson, wisten te ûntkommen, mar de rest waard deade of finzen nommen. Op 2 maart rûn de ienheid fan Grant oan 'e Agua Dulce Creek yn in mûklaach fan 'e Meksikaanske kavalery. By de Slach oan de Agua Dulce kamen tolve Teksanen om, wêrûnder Grant, waarden fjouwer finzen nommen en ûntkamen seis. Hoewol't Urrea oarders hie om alle finzenen te eksekutearjen, stjoerde er harren ynstee ûnder bewekking nei Matamoros.
Op 11 maart stjoerde Fannin út Goliad kaptein Amon B. King út om te helpen by de evakuaasje fan Amerikaanske kolonisten út Refugio. Ynstee brochten King-en-dy in dei lang troch mei de jacht op sympatisanten foar it rezjym fan Santa Anna op 'e pleatslike feepleatsen. Op 12 maart berikten se it fort te Refugio, dêr't se koarte tiid letter belegere waarden troch de foarhoede fan Urrea syn troepen yn gearwurking mei de guerriljastriders fan De la Garza. Dyseldichste deis ûntfong Fannin yn Goliad oarders fan Houston om it Presidio La Bahía, dat tsjin dy tiid omneamd wie ta Fort Defiance, mei de grûn lyk te meitsjen en him werom te lûken op Victoria. Om't er gjin mannen efterlitte woe, stjoerde Fannin dêrop kaptein William Ward der mei 120 man op út om King-en-dy te sykjen en te helpen. Ward-en-dy ûntsetten King yn Refugio, mar ynstee dat se dêrnei daliks mei-inoar nei Goliad rieden, ferdiene se in dei mei nije oerfallen op feepleatsen yn 'e omkriten, op 'e siik nei De la Garza syn mannen.
Urrea arrivearre op 14 maart mei syn haadmacht fan hast 1.000 man by Refugio, wêrnei't him yn de Slach by Refugio in soartgelikens senario ûntspûn as yn 'e Slach by Concepción. De Teksanen sloegen ferskate Meksikaanske oanfallen ôf mei help fan harren fierder sjittende gewearen, mar tsjin 'e jûn wiene de se hongerich, toarstich, wurch en hiene se hast al harren munysje fersketten. Ward joech befel foar in weromtocht, en by 't tsjuster gloepen de Teksanen troch de Meksikaanske linys, dêrby ferskate swierferwûnen efterlittend. Dat holp harren lykwols net folle, want yn 'e dagen dêrnei wist Urrea, stypjend op 'e kennis fan it pleatslik terrein fan De la Garza en syn mannen, de measte ûntsnapte Teksanen op te spoaren en finzen te nimmen. De measten waarden eksekutearre, hoewol't Urrea oan in pear genede skonk nei't harren froulju him om harred libben smeke hiene. Boppedat stie de Meksikaanske kolonel Juan José Holzinger derop dat alle Tejano's ûnder de soldaten fan Ward en King sparre waarden.
San Bernardino (Kalifornje)
Skiednis
De oanlis fan it spoar fan 'e California Southern Railroad by San Bernardino lâns, yn 1883, foarme in sterke ympuls foar de pleatslike ekonomy. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch waard de Loftmachtbasis Norton by de stêd oanlein. Yn 1994 sleat dy, en doe waard it fleanfjild omfoarme ta it San Bernardino International Airport. Yn 1940 begûnen de bruorren Richard en Maurice McDonald, twa pleatslike ûndernimmers, in restaurant yn San Bernardino; dat wie it earste filiaal fan wat no de multinational McDonald's is.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
De Goliad-kampanje
Tsjin 'e jûn fan 16 maart wie it leger fan Urrea op mars nei Goliad om Fannin syn weromtocht ôf te snijen. Underwilens wachte Fannin noch altyd omdôch op berjocht fan King en Ward. Doe't er op 18 maart úteinlik dochs besleat om him werom te lûken, arrivearre Urrea syn foarhoede, dy't bestie út kavalery. De Teksaanske kavalery gie de striid oan en de rest fan 'e dei fûnen der oer en wer skermutselings plak dêr't Fannin alhiel neat mei bedijde, mar dy't Urrea tiid joegen om syn haadmacht yn it fjild te bringen. Op 19 maart begûnen de Teksanen dan dochs oan 'e weromtocht, mar se hiene noch altyd gjin inkele haast, en nei't se mar 6½ km ôflein hiene, holden se ho om 'e oksen dy't se foar de weinen spand hiene, rêste te litten.
Oan 'e ein fan dy middeis helle Urrea harren yn, wylst Fannin doe krekt mei likernôch 300 man in stik iepen prêrje oerstiek. Urrea, dy't leard hie fan 'e Slach by Refugio, wie wisberet dat de Teksanen net de boskige krite by de Coleto Creek lâns berikke soene, op 2½ km ôfstân. Doe't se troch de Meksikanen besingele waarden, stelden de Teksanen har ta ferdigening yn in karree op, en yn 'e folgjende Slach by Coleto sloegen se trije Meksikaanske oanfallen ôf, dy't har 9 deaden en 51 ferwûnen kosten, tsjin 50 deaden en 140 ferwûnen oan Meksikaanske kant. De Teksanen hiene gjin wetter, mar in bytsje iten en harren munysje belune gau-gau, mar se holden in stimming en besleaten by mearderheid fan 'e stimmen dat se op dat plak stânhâlde soene ynstee fan te besykjen om it bosklân te berikken, om't dat betsjutte soe dat se in protte ferwûnen efterlitte moatte soene.
San Bernardino (Kalifornje)
Skiednis
San Bernardino hat gauris slim te lijen fan 'e boskbrannen dy't yn súdlik Kalifornje simmerdeis skearing en ynslach binne. Yn 1980 giene der 284 huzen ferlern by de Panoramabrân, en yn oktober 2003 waarden der mear as 1.000 wenten yn 'e jiske lein troch de Aldbrân. San Bernardino wûn oan it begjin fan 'e jierren tachtich de priis foar All-America City, mar neitiid rekke it mei de stêd alhiel yn it neigean, en yn 2012 moast it stedsbestjoer San Bernardino sels fajyt ferklearje litte. Pas koartby begjint de stêd nei trije slimme resesjes efterinoar wer wat by de wâl op te klauwen. Op 2 desimber 2015 kamen 14 minsken om en rekken 18 lju ferwûne doe't twa swierbewapene dieders it fjoer iepenen op 'e oanwêzigen by in bedriuwsfeest yn it Inland Regional Center, in soarchssintrum yn San Bernardino.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
De Goliad-kampanje
De oare moarns, 20 maart, liet Urrea syn doe krekt arrivearre kanonnen by de Teksanen lâns paradearje. Doe't se seagen hoe hopeleas oft harren posysje wie, joegen Fannin-en-dy har oer, neffens Meksikaanske dokuminten sûnder betingsten, mar neffens de Teksaanske mûnlinge oerlevering nei't harren bewissige wie dat se as kriichsfinzenen behannele en nei de Feriene Steaten ferballe wurde soene. Twa dagen letter besingele in ôfdieling fan Urrea syn mannen Ward en de lêsten fan syn groep op in ôfstân fan minder as oardel km fan Victoria. Hoewol't Ward der mordikus op tsjin wie, besleaten syn mannen by in stimming om har oer te jaan, nei't se letter seine om't har ûnthjitten wie dat se nei de Feriene Steaten stjoerd wurde soene. Op Palmsnein, 27 maart, waarden Fannin en Ward en al har manskippen fan it presidio fan Goliad nei in plak bûten de stêd brocht, dêr't se deasketten waarden. Meksikaanske kavalery wie deunby opsteld om ûntsnappings tsjin te kearen. Likernôch 342 Teksanen en Amerikaanske frijwilligers kamen by dit Bloedbad fan Goliad om, wylst 27 dochs wisten te ûntkommen of sparre waarden troch Meksikaanske troepen.
De Konvinsje fan 1836
Op 1 maart gie te San Felipe de Konvinsje fan 1836 fan start mei 45 delegearren út 21 gemeenten. Binnen in oere nei de iepening tsjinne George C. Childress in útstel yn ta de útfurdiging fan in troch himsels skreaun Teksaanske Unôfhinklikheidsferklearring, dat op 2 maart mei in oerweldigjende mearderheid oannommen waard. De ûnôfhinklikheidsferklearring waard dyselde deis noch útfurdige, wêrmei't de Republyk Teksas ûntstie. Op 6 maart arrivearre, in pear oeren nei't by San Antonio de Alamo fallen wie, Travis syn lêste ferslach yn San Felipe. Dêrop tsjinne Robert Potter fuortendaliks in útstel yn dat de Konvinsje stillein wurde soe sadat alle delegearren har by it leger jaan koene. Generaal Sam Houston, dy't beneamd wie ta de oerbefelhawwer fan alle geregelde, frijwillige en milysjetroepen yn Teksas, wist de delegearren der lykwols fan te oertsjûgjen om op 'e Konvinsje te bliuwen, sadat se de nije steat foarmjaan koene.
San Bernardino (Kalifornje)
San Bernardino hjoed de dei
De ekonomy fan San Bernardino wurdt hjoed de dei behearske troch de tsjinstesektor (oerheidstsjinsten en ûnderwiis ynbegrepen) en de detailhannel. De grutste wurkjouwer is de oerheid, mei krapoan 20.000 banen (sifers fan 2004). Fierders wiene doe 16.000 minsken wurksum yn 'e detailhannel en 13.200 yn it ûnderwiis. De grutste wurkjouwer yn dy lêste sektor is de Kalifornyske Steatsuniversiteit, San Bernardino (CSUSB), dat ek fierwei de grutste en wichtichste universiteit fan 'e stêd is. Op it mêd fan besjensweardichheden moat fral it Robert V. Fullerton Museum of Art neamd wurde (sitewearre op 'e kampus fan 'e CSUSB), dat behalven in kolleksje keunst ek oer âlde Egyptyske en Sineeske foarwerpen beskikt.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
De Konvinsje fan 1836
De folgjende tsien dagen skreau de Konvinsje de grûnwet fan de Republyk Teksas, dy't se foar in grut diel wurd foar wurd oerskreaune fan 'e Amerikaanske Grûnwet en wêrfoar't se de Amerikaanske Grûnwet foar in oar diel foar parafrasearren. De nije republyk krige in regear dat frijwol in duplikaat fan it Amerikaanske regear wie, mei in twakeamerparlemint, in presidint en in heechgerjochtshôf dy't de trije machten fertsjintwurdigen. Oars as de Amerikaanske Grûnwet stie de Teksaanske grûnwet lykwols de ynbeslachname fan guod en de ynkertiering fan soldaten ta. Fierders waard de slavernij der eksplisyt troch legalisearre en teffens it rjocht fan it folk om ûnder beskate omstannichheden yn ferset te kommen tsjin it oerheidsgesach. Nei de oanname fan 'e grûnwet, op 17 maart, keazen de delegearren in interim-regear, wêrnei't de Konvinsje opheft waard. David G. Burnet, dy't gjin delegearre west hie, waard keazen ta presidint. De oare deis kundige dyselde oan dat it regear him yn it mear eastlik leine Harrisburg fêstigje soe.
De Runaway Scrape
Op 11 maart stjoerde Santa Anna in ôfdieling troepen as fersterking nei Urrea ta, mei it befel om op te tsjen nei Brazoria sadree't mei Fannin ôfweefd wie. In twadde kolonne fan 700 man liet er ûnder lieding fan generaal Antonio Gaona opmarsjearje oer de Camino Real nei Mina, en dêrwei nei Nacogdoches. Generaal Joaquín Ramírez y Sesma soe mei nochris 700 man optsjen fan San Antonio nei San Felipe, wylst er sels mei de reserve yn San Antonio ôfwachte. De trije Meksikaanske kolonnes trieken sadwaande parallel oaninoar op nei it easten, op 65 oant 80 km ôfstân faninoar.
San Bernardino (Kalifornje)
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan San Bernardino 7,9% âlder as 65 jier en 32% jonger as 18 jier. Fierders bestie 25,9% fan 'e húshâldings út ien persoan. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 59% Latino's; 20% blanken; 15% swarten; 4% Aziaten; 1,3% Yndianen; 0,7% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
De Runaway Scrape
Dyselde deis (11 maart) kaam Sam Houston oan yn Gonzales en fertelde de 374 frijwilligers dy't dêr legere wiene, dat Teksas no in ûnôfhinklike republyk wie. Koart nei alve oere jûns arrivearren dêr ek Susanna Dickinson en de slaaf Joe mei it nijs fan 'e fal fan de Alamo. Op in mei tûzen hasten gearroppen oarlochsried stimden de measte manlju foar de evakuaasje fan 'e hiele krite en in strategyske weromtocht, dy't de namme fan 'e Runaway Scrape krije soe, letterlik it "Fuortdraafgefjocht". Dy evakuaasje begûn al om 'e midsnacht hinne en gie sa fluch dat in protte Teksaanske ferkenners yn it fjild har der net fan bewust wiene en de oare deis raar opseagen doe't se yn Gonzales weromkamen. Alles dat net meisleept wurde koe, waard ferbaarnd, en de iennichste beide kanonnen dêr't de Teksanen oer beskikten, waarden yn 'e rivier de Guadalupe smiten. Doe't Ramírez y Sesma op 'e moarn fan 14 maart mei syn troepen Gonzales binnenried, smeulden de gebouwen noch nei.
De measte boargers wiene geandefoets fuortflechte, in soad mei lytse bern op 'e earm of op 'e rêch. In kavalery-ienheid fan Tejano's, ûnder lieding fan Juan Seguín en Salvador Flores waard oanwiisd om 'e efterhoede te foarmjen en de boargers te beskermjen tsjin oanfallen fan 'e Meksikanen en fan Yndianen. Teffens moasten se derfoar soargje dat ek de mear isolearre feepleatsen evakuëarre waarden. Wat fierder oft de weromtocht gie, wat mear lju oft har derby oansleaten. Foar sawol militêre ienheden as flechtsjende boargers wie it tempo tergjende stadich: stjalprein hie de rivieren bûten har oeren trêdzje litten en de wegen feroare yn banen fan drek.
San Bernardino (Kalifornje)
Klimaat
San Bernardino hat in wat koelere ferzje fan it Mediterrane klimaat dat oan 'e Súdkalifornyske kust hearsket, mei hjitte drûge simmers en koele oant frisse winters. Yn augustus, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 36,3 °C, en yn desimber, de kâldste moanne, is dat 19,5 °C. Likegoed is nachtfroast winterdeis hiel normaal. De heechste temperatuer dy't ea yn San Bernardino metten is, wie 47,2 °C yn 1972. De stêd kriget jiers trochinoar 406,8 mm delslach. Winterdeis kin der fan en ta nachts in licht laachje snie falle.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
De Runaway Scrape
Neigeraden dat it nijs fan 'e fal fan de Alamo bekend waard, melden har almar mear frijwilligers oan om yn Houston syn leger te tsjinjen, dat op 19 maart 1.400 man telde. De deis dêrnei krige Houston berjocht fan Fannin syn nederlaach, en doe besefte er dat syn leger, dat frijwol gjin dissipline hie en noch minder trening, it iennichste wie dat tusken Teksas en de nederlaach yn stie. Om't er begriep dat syn troepen mar goed wiene foar ien fjildslach foar't se útinoar falle soene, en mei't er him reälisearre dat er, as er de striid mei ien fan 'e Meksikaanske kolonnes oangie, maklik troch de oare beide flankearre wurde koe, gied er it gefjocht almar wer út 'e wei. Dat foel net goed by syn ûnderhearrigen, dy't it as in foarm fan leffens seagen. Tsjin 28 maart, doe't it Teksaanske leger 190 km tebekwykt wie oer de rivieren de Navidad en de Colorado, begûnen in protte soldaten te desertearjen, wylst dejingen dy't bleaune, foeteren dat har generaal in leffert wie.
Op 31 maart berikten Houston en syn leger de furde fan Groce's Landing yn 'e rivier de Brazos, sa'n 24 km benoarden San Felipe. Twa kompanjyen dy't wegeren om har noch fierder werom te lûken, krigen fan Houston opdracht om dan mar de furde te bewekjen en te soargjen dat de Meksikanen dêr net oerstekke koene. De folgjende fjirtjin dagen rêsten de Teksanen út en begûnen se, foar it earst, militêre oefenings te hâlden. Yn dy tiid arrivearren der twa kanonnen, dy't de Twa Susters neamd waarden, út Cincinnati (Ohio). De interim-minister fan Oarloch Thomas Jefferson Rusk joech him by it leger, mei oarders fan presidint Burnet om Houston út syn funksje te ûntheffen as er oanhold mei syn wegering om te fjochtsjen. Houston wist Rusk lykwols sûnder in protte muoite derfan te oertsjûgjen dat syn plannen goed trochtocht wiene, en interim-minister fan Bûtenlânske Saken Samuel P. Carson bemuoide him mei de kwestje troch Houston oan te rieden om him hielendal werom te lûken op 'e rivier de Sabine, dy't de grins mei de Amerikaanske steat Louisiana foarme, om't it Teksaanske leger dêr mear Amerikaanske frijwilligers lûke soe. Lulk op alle oaren dy't dermei te krijen hiene, skreau Burnet oan Houston: "De fijân laket jo út. Jo moatte it gefjocht mei harren oangean. Jo moatte net fierder tebekwike. It lân ferwachtet fan jo dat jo it gefjocht oangeane. De rêding fan it lân hinget ôf fan jo berettens om dat te dwaan." Underwilens hie it protteljen fan 'e soldaten sokke foarmen oannommen dat Houston troch it kamp warskôgings ophingje liet dêr't er op skreaun hie dat eltsenien dy't besykje soe it befel oer te nimmen, foar de kriichsried dage en eksekutearre wurde soe.
Underwilens hie Santa Anna yn San Antonio berjocht krigen dat Miguel Barragán, oan wa't er syn funksjes as presidint tydlik oerdroegen hie, stoarn wie. Hy naam serieus yn omtinken en kear werom nei Meksiko om syn posysje feilich te stellen, mar eangstme dat Urrea him troch syn oerwinnings ta in politike rivaal ûntjaan soe, wjerhold him dêrfan. Ynstee besleat er dat it nedich wie dat er persoanlik it tafersjoch oer de úteinlike nederlaach fan 'e Teksaanske rebellen hie, dat op 29 maart ferliet er San Antonio mei it grutste part fan 'e reserve en joech er him by Ramírez y Sesma. By moarnsdage op 7 april marsjearren harren troepen San Felipe yn, mar it leger koene de Brazos net oerstekke fanwegen de beide Teksaanske kompanjyen dy't har by de Groce's Landing yngroeven hiene. Op 14 april late in frustrearre Santa Anna in lytsere legermacht fan sa'n 700 man om it regear fan Teksas finzen te nimmen, wylst er de rest fan syn troepen efterliet ûnder befel fan generaal Vicente Filisola. It regear wist lykwols op it nipperke te ûntkommen, wêrnei't Santa Anna kolonel Juan Almonte der mei in 50 man tellende kavalery-ienheid op útstjoerde om 'e flechtelingen yn New Washington de pas ôf te snijen. Almonte arivearre dêr krekt doe't presidint Burnet yn in roeiboat ôfsette nei Galveston (dat op in eilân foar de kust leit), en hoewol't de boat noch binnen berik fan har kûgels wie, oardere Almonte syn troepen om net te sjitten om't Burnet syn frou en bern ek yn 'e roeiboat sieten.
Tsjin dy tiid miende Santa Anna dat de rebûlje op stjerren nei dea wie. It Teksaanske regear wie it fêstelân ûntflechte en hie no gjin inkele manear om te kommunisearjen mei it leger dat net fjochtsje woe. It liek him dêrom de baas om in fierdere weromtocht fan 'e Teksanen te blokkearjen en harren ta in treffen te twingen, sadat de oarloch foar iens en foar altyd beëinige wurde koe. De ferkenners dy't Almonte útstjoerd hie, rapportearren by fersin dat Houston mei syn leger optriek nei de furde fan Lynchburg, oan 'e Buffalo Bayou, mei de bedoeling om him by it regear te Galveston te jaan. Sadwaande liet Santa Anna Harrisburg platbaarne en sette er ôf nei Lynchburg.
Underwilens hie it Teksaanske leger de weromtocht nei it easten ferfette. Op 16 april berikte de foarhoede in twasprong dêr't ien wei noardoan nei Nacogdoches late en in oarenien súdoan nei Harrisburg. Sûnder dat dêr oerlis oer west hie, namen de troepen dy't foarop giene de wei nei Harrisburg, dêr't ommers it interim-regear fêstige wie. Se arrivearren dêr op 18 april, koart nei't Santa Anna en syn troepen ôfset wiene. Dyselde deis namen Deaf Smith en Henry Karnes in Meksikaanske koerier finzen dy't ynformaasje oer de lokaasje en plannen fan alle Mekiksaanske troepen yn Teksas by him hie. Doe't er seach dat Santa Anna mar in beheinde troepemacht by him hie en boppedat deunby wie, besefte Houston dat dit de kâns wie dêr't er op wachte hie. Hy joech in oanhisende taspraak foar syn mannen, wêryn't er harren oprôp: "Tink oan de Alamo" en "Tink oan Goliad". Dêrnei late er syn leger nei Lynchburg. Om't er bang wie dat de Teksanen fan Amerikaansk komôf gjin ûnderskie meitsje soene tusken Meksikanen en Tejano's, joech Houston earst de kompanjy fan Seguín opdracht om yn Harrisburg te bliuwen en de siken en ferwûnen fan it leger te bewekjen. Mar nei lûde protesten fan sawol Seguín as Antonio Manchaca, joech er ta en liet er de Tejano's mei de rest fan syn leger optsjen, salang't se mar stikken karton by de hoedbân yn droegen as werkenningsteken foar de rest fan 'e Teksanen.
De Slach oan de San Jacinto
It terrein dêr't de rivier de San Jacinto útmûne yn 'e Buffalo Bayou bestie út tichte ikebosken dy't faninoar skaat waarden troch sompen. De Teksanen wiene tige bekend mei dat soarte lân, mar foar de Meksikanen wie it folslein frjemd. Houston syn leger, besteande út 900 man, arrivearre op 'e moarn fan 20 april, wylst Santa Anna mei syn 700 man in pear oeren letter by de bayou oankaam. De beide kanten sloegen likernôch 460 m faninoar ôf har respektivelike kampen op. De Teksanen hiene in goed ferdigenbere posysje, mar troch de sompen gjin mooglikheid ta weromtocht; de Meksikanen koene har wol weromlûke, mar Santa Anna hie, tsjin 'e rie fan syn ofsieren yn, in tige kwetsbere lokaasje útkeazen, op in stikje iepen gerslân mei in bosk oan 'e iene kant en in marke mei sompen oan 'e oare kant.
Dy deis fûnen der twa skermutselings plak, wêrfan't de earste wûn waard troch de Teksanen doe't se in ienheid Meksikaanske dragonders en begeliedende artillery twongen om har werom te lûken. Letter twongen de Meksikanen de Teksaanske kavalery ta in weromtocht. Yn 'e gaos fan it slachfjild waard minister fan Oarloch Rusk hast kriichsfinzen makke, mar hy waard rêden troch de krektlyn arrivearre Teksaanske frijwilliger Mirabeau B. Lamar (dy't letter presidint fan Teksas wurde soe). Hoewol't Houston it besocht tsjin te hâlden, namen ek in protte Teksaanske ynfanteristen diel oan 'e skermutselings. Doe't de Teksaanske kavalery úteinlik it fjild romje moast, rêde Lamar noch in Teksaan dy't fan it hynder rekke wie, wêrby't Meksikaanske ofsieren nei't it skynt applaudisearren foar syn dapperens.
De Meksikaanske troepen wurken de hiele nacht troch om harren kamp te fortifisearjen, wêrby't se boarstwarrings oanleine fan alles dat se fine koene, wêrûnder tûken en sealen. Om 9 oere de oare moarns, op 21 april, arrivearre generaal Martín Perfecto de Cos mei 540 man, wêrmei't it leger fan Santa Anna op goed 1.200 man kaam, mar de nije troepen wiene griene rekruten ynstee fan belearde soldaten, en se hiene in forsjearre mars fan mear as 24 oeren efter de rêch, sûnder rêst of iten. Doe't de tiid ferstriek sûnder dat de Teksanen oanfoelen, waarden de Meksikaanske ofsieren soargeleas. Tsjin 'e middei joech Santa Anna oan Cos syn mannen tastimming om har del te jaan, en syn eigen wurge troepen makken ek fan 'e gelegenheid gebrûk om wat te bekommen, te iten en har te waskjen.
Koart nei't Cos yn it Meksikaanske kamp oankommen wie, joech Houston befel om 'e brêge Vince's Bridge, op 8 km ôfstân, te ferrinnewearjen, sadat net noch mear fersterkings har by Santa Anna jaan koene. Om 4 oere middeis begûnen de Teksanen troch it hege gers op it Meksikaanske kamp ôf te krûpen, wêrby't se harren beide kanonnen efter har oan sleepten. It ôffjurjen fan 'e kanonnen, om 16.30 oere, wie it begjin fan 'e Slach oan de San Jacinto. Nei ien kanonnade ferbriek de Teksaanske ynfantery de rangen en krongen de soldaten oer de Meksikaanske boarstwarrings om it yn man-tsjin-mangefjochten op te nimmen tsjin 'e fijân. De Meksikanen wiene folslein ferrast. Santa Anna, Castrillón en Almonte skreauden harren soldaten oarders ta dy't inoar net selden tsjinsprieken wylst se besochten om in deugdlike ferdigening op te setten. Binnen 18 minuten nei't de oanfal begûn wie, begûnen de Meksikanen op 'e flecht te slaan, dêrby efterfolge troch de triomfantlike Teksanen.
In soad Meksikaanske soldaten besochten om troch it moeras nei Peggy Lake te ûntkommen, mar Teksaanske skutters stelden har op 'e iggen op en skeaten op alles dat beweegde. In protte Teksaanske ofsieren, wêrûnder Rusk en de ferwûne Houston, besochten de slachtpartij tsjin te hâlden, mar harren mannen wiene troch alles hinne breinroer en joegen net mear om sizzen. Under it roppen fan "Tink oan de Alamo! Tink oan Goliad!" giene se troch mei it deadzjen fan fijannige soldaten dy't gjin inkel gefaar mear foar harren foarmen. Nei skatting waarden dêrby sa'n 650 Meksikanen om hals brocht, wylst likernôch 300 kriichsfinzen nommen waarden. Yn 'e slach kamen fierders 11 Teksanen om, wylst 30 oaren ferwûne rekken, wêrûnder Houston, dy't troch in kûgel yn it ankel rekke waard. De generaal wie him der pynlik fan bewust dat de Teksanen de slach fierhinne wûn hiene troch de flaters fan 'e fijân ynstee fan troch eigen kinnen.
De Ferdraggen fan Velasco
Underwilens wie Santa Anna ûntkommen yn 'e rjochting fan Vince's Bridge. Nei't er dy brêge ferwuostge oantrof, socht er in sideplak yn it moeras, dêr't er de oare deis kriichsfinzen nommen waard. Doe't er by Houston brocht waard, sammelen har dêr lulke Teksaanske soldaten dy't easken dat Santa Anna daliks eksekutearre wurde soe. Houston, dy't yn noed siet oer hoe't er de 4.000 oare Meksikanen yn Teksas ûnder it befel fan 'e generaals Urrea en Filisola yn fredesnamme ferslaan koe, liet him troch Santa Anna lykwols oertsjûgje dat dy him op dat mêd helpe koe. Sadwaande stjoerde Santa Anna in brief oan Filisola, wêryn't er gewach makke fan in "ûnfortúnlik treffen" dat er "justerjûn" hân hie. Tagelyk oardere er Filisola en syn troepen werom te gean nei San Antonio om dêr op fierdere ynstruksjes te wachtsjen.
Urrea, oan 'e oare kant, stie der by Filisola op oan om troch te setten mei de fjildtocht. Hy wie fol selsbetrouwen dat er súksesfol mei de Teksanen ôfweve koe. Mar Filisola syn troepen sonken op plakken oan 'e knibbels ta wei yn 'e drek, en hiene slim te lijen fan itenskrapte, dysintery en oare sykten, dat hy besleat dat er ûnder dizze omstannichheden net trochfjochtsje koe. Om't er net yn 'e takomst sjen koe, beskôge er syn weromtocht nei San Antonio lykwols mar as in tydlike tebeksetter en hied er gjin inkele twifel dat de Meksiko úteinlik oer de Teksanen triomfearje soe.
Oan 'e San Jacinto ûnderhannele Santa Anna ferskate wiken efterinoar mei Houston en Rusk en letter mei presidint Burnet. Hy stelde foar dat se twa ferdraggen slute soene, in iepenbiere ferzje tusken Meksiko en de Republyk Teksas, en in geheimenien, dy't syn persoanlike ûnthjitten befetsje soe. By dy saneamde Ferdraggen fan Velasco, fan 14 maaie 1836, waard ôfpraat dat alle Meksikaanske troepen har weromlûke soene oare kant de Rio Grande, en dat alle priveebesit (koade foar slaven) weromjûn wurde soe. Kriichsfinzenen soene sûn en wol útwiksele wurde, en Santa Anna sels soe daliks in frije ôftocht nei Veracruz krije. Yn it geheim ûnthiet er ûnder mear dat er it Meksikaanske Kongres derta bringe soe om 'e Republyk Teksas as ûnôfhinklik lân te erkennen en de Rio Grande as de grins tusken beide lannen.
Neisleep
Doe't de Meksikaanske autoriteiten berjocht krigen fan 'e nederlaach fan Santa Anna oan 'e San Jacinto, hongen de flaggen yn hiele Meksiko healstôk as teken fan rou. It regear woe neat witten fan ôfspraken dy't mei opstannelingen makke wiene, en Filisola foel yn ûngenede om't er de lieding hân hie oer de weromtocht. Nei't dyselde ferfongen wie troch Urrea, waard binnen in pear moanne te Matamoros in legermacht fan 6.000 man gearbrocht, dêr't Teksas mei werovere wurde moast. Ear't dat barre koe, brieken der lykwols op oare plakken yn Meksiko federalistyske opstannen út, en waarden Urrea en syn mannen dêrhinne stjoerd.
Doe't Santa Anna op 1 juny werom soe nei Meksiko, waard dat tsjinholden troch lulke Teksaanske soldaten, wêrfan't in grut part noch mar krekt út 'e Feriene Steaten arrivearre wie en hielendal net meifochten hie yn 'e oarloch. Nei't se trije dagen lang syn skip opkeard hiene, namen se him op 4 juny sels yn 'e hechten. Doe't der mids july in mislearre militêre steatsgreep plakfûn, besleat presidint Burnet om nije ferkiezings út te skriuwen. Dêrby waard Sam Houston ta presidint keazen, en ien fan dy syn earste dieden as presidint wie om Santa Anna oer lân nei de Washington, D.C. te stjoeren, dêr't er sûnder fierdere swierrichheden wei trochreizgje koe nei Meksiko. Under syn kriichsfinzenskip wie Santa Anna ôfset as presidint, en doe't er wer thús kaam, foel er yn ûngenede fanwegen syn nederlaach. Dat duorre oant 1838, doe't er as held fan 'e saneamde Taarte-oarloch, in militêr ynsidint tusken Meksiko en Frankryk, wer presidint wurde koe.
Yn Teksas ferwachten de measten dat it Meksikaanske leger gau werkomme soe. Yn 'e moannen nei de oerwinning oan 'e San Jacinto krige it leger sa'n tastream fan Amerikaanske frijwilligers te ferwurkjen, dat it op in stuit net mear slagge om dêr in akkurate list fan by te hâlden. Yn San Antonio bleau hiel 1836 de steat fan belis fan krêft, en minister Rusk joech befel dat alle Tejano's dy't yn 'e krite tusken de rivieren de Guadalupe en de Nueces wennen, òf nei East-Teksas of nei Meksiko ferfarre moasten. Dejingen dy't wegeren waarden mei geweld deportearre. Tagelyk arrivearren Amerikaanske kolonisten dy't har op it frijkommen lân nei wenjen setten. De folgjende jierren emigrearren hûnderten Tejano-famyljes nei Meksiko.
Into the Grave
Beskriuwing
Nei't de plande edysje fan Into the Grave fan 2010 troch boargemaster Ferd Crone fan Ljouwert ferbean waard út eangst foar ûngeregeldheden, waard it evenemint foar it earst organisearre yn 2011. Sûnt fynt it elts jier plak op it Aldehoustertsjerkhôf, yn 'e Ljouwerter binnenstêd. Hoewol't organisators Tjerk Maas en Paul van Berlo dat noch altyd in "supertoffe lokaasje" fine, hawwe ferskate swierrichheden al de kop opstutsen, benammen foar de edysje fan 2018.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
Neisleep
Teksas waard nei de oarloch it toaniel fan bittere politike strideraasjes tusken twa partijen binnen de nije republyk. De nasjonalisten, oanfierd troch fise-presidint Mirabeau B. Lamar, stiene de trochgeande ûnôfhinklikheid fan Teksas foar, de deportaasje fan alle Yndianen nei it bûtenlân en de útwreiding fan 'e republyk nei it westen oan 'e kust fan 'e Stille Oseaan ta. De federalisten, oanfierd troch Houston, seagen mear yn oansluting by de Feriene Steaten en freedsum gearlibjen mei de Yndianen. De Feriene Steaten erkenden de Republyk Teksas yn maart 1837, mar wegeren Teksas te anneksearjen. Ein 1839 erkende Frankryk Teksas as ûnôfhinklik lân en Grut-Brittanje folge yn 1840.
Into the Grave
Beskriuwing
Yn it ramt fan it projekt Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018 waard nammentlik oan 'e eastein fan it Aldehoustertsjerkhof it paviljoen Obe boud. It gefolch dêrfan wie dat de romte dy't foar it hâlden fan Into the Grave beskikber is, flink ynkoarte waard. It festival koe sadwaande yn 2018 minder besikers talitte as de foargeande jierren, wylst it eins krekt grutter groeie woe. Oan 'e wurknimmers fan Obe of fan Tresoar, oarekant de Grienedyk, lei it neffens de organisators net; dy letten en setten harren op alle mooglike manieren. It wie krekt de gearwurking mei de Gemeente Ljouwert dy't stûke.
Teksaanske Unôfhinklikheidsoarloch
Neisleep
Nei't it Amerikaanske Kongres yn maart 1845 in resolúsje oannommen hie dy't oprôp om Teksas as 28e steat yn 'e Amerikaanske Uny op te nimmen, stelde Meksiko twa moanne letter foar om 'e ûnôfhinklikheid fan Teksas te erkennen op betingst dat der gjin anneksaasje troch de Feriene Steaten plakfine soe. By in referindum, dat holden waard op 4 july 1845, stimde de meardheid fan 'e Teksaanske kiezers lykwols foar opnimming yn 'e Feriene Steaten. Doe't dy anneksaasje op 29 desimber 1845 in feit waard, late dat begjin 1846 ta it útbrekken fan 'e Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch, wêrby't Meksiko behalven Teksas ek Kalifornje en it hiele Amerikaanske Súdwesten oan 'e Feriene Steaten kwytrekke (mei-inoar hast 55% fan it doetiidske Meksikaanske grûngebiet) by de saneamde Meksikaanske Sesje, dy't yn 1848 fêstlein waard yn it Ferdrach fan Guadalupe Hidalgo.
Into the Grave
Beskriuwing
Begjin novimber 2018 waard lykwols bekendmakke dat Into the Grave foarearst gewoan op it Aldehoustertsjerkhôf yn Ljouwert bliuwe soe. Dat kaam mei om't de gemeente ûnderwilens oanjûn hie it festival graach foar Ljouwert behâlde te wollen. Der wie dêrom ôfpraat dat der fan 'e edysje fan 2019 ôf njonken it poadium op it Aldehoustertsjerkhôf in twadde poadium komme soe fierder eastlik oan 'e Grienewei, op 'e hichte fan 'e Popbunker yn 'e Prinsetún. Van Berlo joech oan dat er dêrmei "de kommende twa jier wol foarút" koe. Foar de edysje fan 2021 waard noch in nij plak socht, mooglik op 'e Werpsterhoeke of op it parkearterrein by it nije Cambuurstadion efter it WTC. Fierders waard tagelyk ek bekendmakke dat Into the Grave mooglik al yn 2019 útwreide wurdt mei in trêde dei. Dat waard ein jannewaris 2019 befêstige: foar de edysje fan 2019 kaam der in trêde dei, dy't fergees tagonklik wie foar publyk fan 'e oare beide dagen dy't in 'combiticket' sjen litte koene. Op dy wize woe Into the Grave neffens it parseberjocht fan 'e organisaasje "wat weromdwaan" út tank oan Ljouwert en syn ynwenners.
Online edysje 2020
De edysje fan 2020 gie net troch ta gefolch fan de koroana-krisis. Waard earst útsteld oant 2021, mar stiet no foar 2022 op de planning. Yn poppoadium Neushoorn waard yn 2020 in online edysje organisearre. Der wiene in beheind tal kaartsjes beskikber foar de optredens sels.
10 West Studios
10 West Studios is in lytsere Amerikaanske filmstudio dy't spylfilms fan folle lingte produsearret. It bedriuw waard yn 2008 oprjochte troch Harold Cronk en Matthew Tailford, en is fêstige is yn it stedsje Manistee, dat yn Neder-Michigan leit, oan 'e mûning fan 'e rivier de Manistee en de kust fan 'e Michiganmar. It drama Wat If... (2010) en de bernefilm Mickey Matson and the Copperhead Conspiracy (2012) waarden ek op lokaasje yn Manistee opnommen.
Fasiliteiten
10 West Studios is fêstige op in terrein fan 4 ha, dêr't it bedriuw fiif soundstages makke hat yn ferboude loadsen dêr't foarhinne plezierjachten foar de winter opslein waarden. Dizze gebouwen hawwe no de namme The Waterfront Stages krigen. Mei-inoar hawwe dy soundstages in oerflak fan 4.200 m², en de grutste beslacht allinnich al 2.800 m². In blok fierderop stiet in oare fasiliteit fan 10 West Studios. Dat gebou draach de namme The Ironworks, en is in âlde izerjitterij mei in oerflak fan 3.000 m², dy't de status fan histoarysk monumint hat.
Filmography
● 2010 – What If... (mei Kevin Sorbo, Kristy Swanson, Debby Ryan en John Ratzenberger) ● 2010 – Johnny (mei Musetta Vander en Lee Majors) ● 2011 – Jerusalem Countdown (mei David A.R. White enRandy Travis) ● 2012 – Mickey Matson and the Copperhead Conspiracy (mei Lee Arenberg, Patrika Darbo, Christopher Lloyd en Ernie Hudson) ● 2014 – Return to the Hiding Place (mei John Rhys-Davies en Craig Robert Young) ● 2014 – Silver Bells (mei Bruce Boxleitner en Kenton Duty)
Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk 2000
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk 2000 yn Magny-Cours op 2 july 2000. It wie de njoggende fan 17 races fan de Formule 1 yn 2000. Hy waard op it Circuit de Nevers Magny-Cours hâlden. De race waard hâlden oer 72 omgongen, op it 4,2 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306 kilometer.
Sal (Kaapverdje)
Sal (ek Ilha do Sal, Portugeesk foar 'sâlteilân') is ien fan de tsien eilannen fan Kaapverdje, en heart by de Barlavento-groep, de Boppewynske Eilannen. It hat in oerflak fan 216 km² en telt 25.779 ynwenners.
De haadplak is de stêd Espargos, dy't goed healwei it eilân leit.
Op Sal leit it ienichste ynternasjonale fleanfjild fan Kaapverdje, it Aeroporto International Amilcar Cabral.
Plakken op it eilân
Op Sal lizze sân plakken:
Lânskip
It eilân is foar it meastepart flak mei hjir en dêr in lyts bytsje fegetaasje, foar it meastepart lege strûken en gers lâns de drûge rivierbêden, dy't harren wetter ûnder de grûn wei helje. Allinnich yn de omkriten fan de haadstêd fan Espargos is wat lânbou mooglik.
Klimaat
Sal hat in skrok steppeklimaat. De temperatuer leit trochstrings tusken de 18-24 graden minimaal en 24-29 graden maksimaal. Oer it hiele jier besjoen falt er amper rein (mar 6 dagen yn it jier, meast yn de moannen augustus en septimber). De luchfochtichheid is 70 oant 77%.
Salt
thumb|left|Kabelbaan foar it transport fan sâlt by Pedro de Lume De namme Sal is ôflaat fan sâlt en kaam yn swang doe't op de ein fan de 18e iuw de Kaapverdyske ûndernimmer Manuel António Martins Velho yn de goed 500 meter brede fulkaankrater oan de eastkust, dêr't no it plakje Pedro de Lume leit, in sâltwinningsynstallaasje oanlei. It sâlt waard ynearsten foaral nei Brazylje eksportearre, oant omheechgeande ymportheffings dat net mear mooglik makke.
Yn de jierren 20 en 30 fan de 20e iuw makke de sâltyndustry op Sal in koart oplibbing troch doe't in Frânsk bedriuw in kabelbaan foar transport nei de haven oanlein hie. Letter die bliken dat it likegoed net rendabel wie. Alhoewol't de ynstallaasjes der noch hieltyd lizze, wurdt der op it heden net folle produsearre en is it eilân wat sâlt oanbelanget oanwiisd op ymport.
Ekonomy
De wichtichste ynkomsteboarne foar it eilân is it toerisme. Fierders is der sâltwinning en fiskerij. Omdat alles op it eilân ymportearre wurde moat is it djoer. Drinkwetter is der net folle en de measte huzen hawwe gjin wetterlieding. Tankweinen folje in sintraal wetterpunt yn de stêd of doarp dêr't de bewenners mei in jerrycan harren wetter helje kinne. Dat wetter kin net sûnder mear dronken wurde, mar moat earst sean wurde. De hotels hawwe wol wetterlieding, mar ek dat wetter kin net dronken wurde. Op it eilân is in ynstallaasje oanwêzich om it wetter út de oseaan swiet te meitsjen.
Toerisme
Sal wurdt de lêste jierren hieltyd mear troch toeristen besocht dy't benammen foar it acht kilometer lange witte sânstrân by Santa Maria yn it suden fan it eilân komme. Der binne mooglikheden foar wynsurfen, dûksport, wetterskooteren, silen en fiskjen.
Befolking
It net bewenne eilân krige troch de sâltwinning yn de 19e iuw har earste bewenners. Yn 1832 waard de befolking rûsd op 400 minsken en dat wie begjin 20e iuw oanwaakse ta 1000 minsken. De befolking groeide stadich, mar ferdûbele tusken 1950 en 1960. It meastepart wenne healwei it eilân, eastlik fan Espargos. In protte Kaapverdianen fan oare eilannen kamen nei Sal doe't it toerisme útein sette yn de santiger jaren. Mei de hotels kamen de betsjinden. Dat brocht de befolking ta hast 15.000 oan de ein fan de 20e iuw. It eilân hat no om de 40.000 ynwenners.
Ynfrastruktuer en ferkear
Der is mar ien asfaltearre "snel"wei, fan Espargos nei Santa Maria en nei it fleanfjild. Fjirders binne der inkele klinkertwegen. Utsein de taksy is der op it eilân gjin iepenbier ferfier.
Toponimy
Toponimy as plaknammekunde is in tûke fan de taalkunde dy't it komôf en de fersprieding fan plaknammen (toponimen) besiket te finen en te ferklearjen. De toponimy is in wittenskip dy't benammen de archeology en de histoaryske geografy tsjinnet.
De toponimisten binne yn Nederlân hast allegear ferdwûn út de wittenskiplike ynstituten. Yn it ferline wiene hja ûnder oaren by it Meertens Ynstitút oan it wurk.
De toponimy hat in tal subkategoryen :
List fan Nederlânske ûntdekkingsreizgers
Dit is in list fan Nederlânske ûntdekkingsreizgers
Mainz-Bingen
De lânkring Mainz-Bingen is in Landkreis yn it easten fan de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It bestjoer hat syn sit yn de grutste gemeente fan de lânkring, de stêd Ingelheim am Rhein. Twadde stêd is Bingen am Rhein. Alhoewol't Mainz yn de namme foarkomst heart dy stêd net ta it distrikt. Mainz is in kreis-frije stêd.
De Landkreis Mainz-Bingen waard yn 1969 foar in grut part troch de eardere lânkringen Bingen en Mainz foarme.
Geografy
De Ryn foarmet de eastlike en foar in grut part noardlike grins fan de lânkring. Yn Bingen mûnet de Nahe yn de Ryn, nei't de rivier foar in koart stik troch de lânkring rint. Yn it gebiet wurdt in soad oan wynbou dien en der binne trije grutte wynbougebieten: oan de Ryn, oan de Nahe en Rheinhessen, it grutste wynbougebiet fan Dútslân. Troch de geunstige waarsomstannigheden wurdt der yn it gebiet ek in soad oan de ferbou fan grienten en de fruittylt dien.
Gene Wilder
thumb|Wilder, [[11 maaie 2007]] Gene Wilder (wiere namme: Jerome Silberman; Milwaukee (Wiskonsin), 11 juny 1933 - Stamford (Konnetikut), 29 augustus 2016) wie in Amerikaansk komyk, akteur, senarioskriuwer en filmregisseur.
Stomme film
In stomme, swijende of stille film is in film dêr’t allinnich it byldsynjaal yn foarkomt. Earst yn 1927 waard it mei de yntroduksje fan de lûdsfilm mooglik om lûd en byld syngroan ôf te spyljen.
Om it missen fan lûd op te heinen, kamen yn in stomme film teksten foar dy’t de situaasje op it skerm ferdúdliken of de dialooch werjûne. Ek ûndertiteling wie noch net mooglik, dus de filmbylden waarden ôfwiksele mei skermfoljende buordsjes dêr’t de tekst op stie; de tuskentitels.
Soms waard in eksplikateur brûkt, immen dy’t sei wat sein waard en dy’t begeliedende lûden makke. Sa’n eksplikateur wie in artyst op himsels. As yn de film bygelyks immen in moter oanslingere, dan draaide de eksplikateur mei in rattel. Foel der wat, dan sloech de eksplikateur in klappende stôk op ‘e tafel, de slapstick, dy’t syn namme oan dit sjenre film joech. In goede eksplikateur wist sekuer hoe’t de film gie, sadat er op ‘e tiid de helpmiddels foarhannen hie om lûden mei te meitsjen. Fierder waard de film faak mei muzyk begelaat troch in (lyts) orkest dat yn in orkestbak siet, sa leech dat it publyk har net seach, mar se sels it skerm noch wol sjen koene of gewoan njonken it skerm. Fan in hielendal stomme film hat dêrom winlik nea echt sprake west.
In soad grutheden fan de stomme film seagen nei de yntroduksje fan de lûdsfilm in ein oan harren filmkarriêre kommen; de aktearstyl fan de stomme film wie foar in grut part net geskikt foar in lûdsfilm. Akteurs mei in lange karriêre yn de stomme film hiene faak muoite mei de omskeakeling. Se bleaune tefolle oan it âlde hingjen, in troch lichemstaal en gesichtsútdrukkings útmakke aktearstyl. Yn oare gefallen kompinsearren se krekt tefolle, wat in ‘stiif’ resultaat opsmiet, of se hiene muoite mei de timing wêrtroch petearen net floeiend ferrûnen.