cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Japanske namme
Nammen fan Westerlingen yn Japan
Etnyske Japanners dy't om utens berne binne en in Westerske foarnamme hawwe, krije, as se har yn Japan fêstigje, almeast in namme skreaun yn katakana mei in Westerske nammefolchoarder (foarnamme-famyljenamme). De Amerikaanske generaal, sakeman en politikus Eric Shinseki, bygelyks, krige de namme Erikku Shinseki (エリック シンセキ).
Sineeske en Japanske nammen
Japanske nammen, sels as dy skreaun wurde yn kanji, wat útsoarte in lichtlik ferbastere foarm fan Sineeske karakters is, ferskille dúdlik fan Sineeske nammen. Dy ferskillen sitte har yn 'e kar en de útspraak fan 'e karakters. In Japanner kin in Japanske namme ûnderskiede fan in Sineeske namme troch simpelwei nei de skreaune foarm te sjen. Neffens publisist Akie Tomozawa giet dat op in wize dy't ferlykber is mei hoe't in Jeropeaan daliks sjen kin dat Smith in Ingelske efternamme is en Schmidt in Dútsken-ien, of dat Victor in Ingelske of Frânske foarnamme is, en Vittorio in Italjaansken-ien. Oan 'e oare kant is it dreech om in Japanske namme werom te kennen as dy midden yn in Sineeske tekst stiet, mei't de 'fleksibele' lingte fan 'e Japanske útspraak yn 'e kanji-karakters ommers net ta útdrukking komt.
Yn Sina, Taiwan, Hongkong, Makau, Singapoer en oare Sineesktalige mienskippen wurde Japanske nammen dy't skreaun binne yn kanji útsprutsen as wiene it gewoane Sineeske karakters. It resultaat kin wêze dat sokke nammen dan net mear werom te kennen binne. Sa wurdt 山田 太郎 yn it Japansk útsprutsen as 'Yamada Tarō', mar yn it Mandarynsk as 'Shāntián Tàiláng', wylst 鳩山 由紀夫 yn it Japansk 'Hatoyama Yukio' is, mar yn it Mandarynsk 'Jiūshān Yóujìfū'. Sadwaande sil in Japanner dy't gjin yngeande kennis fan it Sineesk hat (en dat is de oergrutte mearderheid) syn of har eigen namme net weromkenne as dy yn it Sineesk útsprutsen wurdt.
Willem Glashouwer sr.
Willem Glashouwer sr. (Hylpen, 22 maaie 1913 – Utrecht, 27 febrewaris 1983) wie in Nederlânsk predikant en foarsitter fan de Evangelyske Omrop.
Libben en wurk
Glashouwer studearre teology oan de Ryksuniversiteit Grins. Hy stie as predikant yn Muiderberg, Nijverdal, Vlaardingen, Amsterdam en Driebergen. Hy fielde him oanlutsen troch de Maranatha-beweging, dêr't Johannes de Heer ien fan de foaroanmannen fan wie. Hy wie ek ien fan de oprjochters fan it karismatyske blêd Vuur.
Yn 1960 sette Glashouwer ûnder de namme Gemeente Reveil in netwurk fan stúdzjerûnten op, dêr't yn praat waard oer de bibel en de persoanlike leauwensbelibbing. Doel: "It giet ús om de opbou fan 'e gemeente fan Kristus... op ferburgen wize oeral oanwêzich, dêr't Jezus Kristus wurket troch Syn Wurd en Geast". "Gemeente" waard faak oantsjut mei: De Gemeente uit alle kerken en kringen. Neist stúdzjegearkomsten ferskynden der temapublikaasjes oer: De Gemeente in het licht van de Openbaring van Jezus Christus aan Johannes, Israël, Genesis 1, Geestesgaven, Wedergeboorte, Occultisme.
Nei de oarloch krige de evangelyske beweging grutte ynteresse foar de audiofisuele media. De oprjochting fan de NCRV as earste eigen omrop wie de oanset foar it ta stân kommen fan in ferpyldere omropbestel. Yn 1966 hold ds. Glashouwer yn de Alle-Dag-Kerk yn Amsterdam in preek dêr 't er yn warskôge foar de "schijn-eenheidstskerk", sa't dat stal begûn te krijen yn de Wrâldried fan Tsjerken. Dizze tsjinst waard útstjoerd troch de NCRV. Doe 't er letter dat jier troch minsken út evangelyske fermiddens benadere waard foar it oprjochtsjen fan in eigen omrop, sei er dat men útstjoeringen fia de NCRV besykje moast te realisearjen. Dat slagge net, de opfettings ferskilden te folle. Willem Glashouwer wie in man foar wa t de pastorale soarch hiel wichtich wie, in brêgebouwer, mar net ien dy't ree wie kompromissen te sluten mei minsken dy't it mei it leauwen net sa nau namen.
Yn 1970 waard er frege as vice-foarsitter fan de Evangelyske Omrop, yn 1971 earste foarsitter en oant syn dea soe er it gesicht fan de nije omrop bliuwe troch û.o. Bibelstúdzjes (De Bijbel Open), deislutingen op telefyzje (tenslotte) en as sprekker op lândagen. Yn 1985 ferskynde de tekst fan de radiolêzingen oer it Bibelboek: Iepenbiering fan Jezus Kristus, ûnder de titel: De komst van Jezus Christus Dy tekst waard mei eigen researchmateriaal byinoar brocht troch Huib Verweij. Yn 1988 ferskynde Het geheim van het Woord - kernwoorden uit het Johannes-evangeelje, in boek mei de tekst fan de Bibelstúdzjes út de radioútstjoerings.
Lava
Lava is de raande stien út it binnenste fan 'e ierde dy't troch in fulkaan útspuid wurdt by in útbarsting. De term 'lava' komt út it Italjaansk, en is nei alle gedachten ôflaat fan it Latynske wurd labes, dat ferwiist nei in fal of in ferskowing. Nei't it skynt waard it wurd 'lava' foar it earst yn 'e moderne betsjutting brûkt yn in koart ferslach fan Francesco Serao oer de útbarsting fan 'e Vesuvius, yn maaie en juny fan 1737. Yn 'e koele bûtenlucht stjurret en ferhurdet lava relatyf fluch, en de resultearjende stiensoarte wurdt ek lava neamd. De raande stien dy't de lava foarmet wurdt foarôfgeande oan 'e útbarsting magma neamd. Magma wurdt net inkeld yn it binnenste fan 'e Ierde foarme, mar ek yn it binnenste fan guon oare planeten yn ús sinnestelsel en teffens yn it binnenste fan beskate moannen. De boarne fan 'e hjittens dy't de stien ûndergrûnsk rane lit, is geotermyske enerzjy. As it by in útbarsting frijkomt, is lava in floeistof mei in temperatuer dy't útinoar rinne kin fan 700 oant 1.200 °C.
In lavastream is in bewegende hoemannichte lava dy't yn 'e foarm fan in beekje of by grutte útbarstings in rivier berchôf streamt ûnder in net-eksplosive effusive útbarsting. (By eksplosive útbarstings komme inkeld fulkanyske jiske en fêste stienfragminten, oftewol tefra, frij.) Sadree't it ophâldt mei streamen, begjint lava te stjurjen. Sadwaande wurdt it in stjurringsstiente neamd. Hoewol't de fiskositeit fan lava oant 100.000 kear sjerperiger wêze kin as wetter, kin it dochs grutte ôfstannen streame ear't it genôch ôfkuolle is en begjint te stjurjen. By effusive útbarstings ûnder de seespegel komt ek lava frij, mar dat wurdt dêr troch it omjaande seewetter folle gauwer ôfkuolle as dat op lân bard. As der hûnderttûzenen jierren efterinoar ûnderseeske fulkaanútbarstings op itselde plak foarfalle, kin der stadichoan in fulkanysk eilân ûntstean, sa't bygelyks it gefal is by de Hawaï-eilannen en de Kanaryske Eilannen.
Lava komt yn ferskate foarmen foar, wat feroarsake wurdt troch de gemyske en mineralogyske gearstalling fan it magma, de faasje fan 'e útfloeiïng en de temperatuer. Alle soarten lava kuolje lykwols ôf ta stiente mei in tige poreuze struktuer, lykas obsidiaan, tufstien of púmstien. Lava kin in ferwuostgjende wurking hawwe, mar hat tagelyk ek in skeppende foarm. Sa wurdt troch lavastreamen oan 'e kust faak nij lân foarme en boppedat is ôfkuolle lava, alteast nei ferskate iuwen fan ferwaring, tige fruchtber en gaadlik as lânbougrûn. Dêrfandinne dat har yn it ferline eltse kear nei in ferwuostgjende fulkaanútbarsting wer op 'e nij boeren yn 'e gefaresône fêstigen, sa't bgl. by de fulkanen de Fesuvius en de Etna it gefal wie.
Kestert
Kestert is in plak yn de Rhein-Lahn-Kreis yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Kestert heart by it gemeenteferbân Loreley en leit sintraal yn it UNESCO-wrâlderfskip "Midden-Ryndelte", in streek dy't ferneamd is fanwegen de kastielen, histoaryske stêden en wynbou. Kestert is in fan oerheidswegen erkend toeristeplak.
Kestert kaam yn it nijs, doe't op 15 maart 2021 likernôch 15.000 m³ rots delstoartte. Wikenlang bleau it spoar by Kestert, dat it frachtferkear fan Rotterdam mei Genua ferbynt, ôfsletten. Ek de dyk fan Koblenz nei Rüdesheim koe foar in skoft net mear brûkt wurde. Om de rots te stabilisearjen moasten mei kontrolearre eksploazjes nochris 2.000 m³ lossittende stikken rots romme en ôffierd wurde. By it delstoarten fan de rots binne gjin persoanlike ûngelokken bard.
It besjen wurdich
De katolike Joaristsjerke (Dútsk: Kirche St. Georg) waard yn 1779 yn de barokke styl boud. Yn 1958 bouden hja oan de tsjerke in sydskip oan, dat yn 2011 wer ôfbrutsen waard. Yn de tsjerke steane ferskate barokke bylden fan hilligen.
Súdlik fan it doarp leit de tagong ta de Pulsbachklamm, in kuierpaad troch in kleau mei de 4,5 km lange Pulsbach, dy't it wetter oer in grut tal wetterfallen en wetterfaltsjes nei de Ryn ôffierd.
Feare
thumb|De Grutte tsjerke fan Feare (sjoen fan it stedhûs ôf thumb|Stedhûs fan Feare thumb|[[Campveerse Toren sjoen fanôf de Veerske Mar]] thumb|De tsjerke fan Feare, ± 1700 thumb|Feare, 22 desimber 2007 Feare (Nederlânsk en offisjeel: Veere; Siuwsk: (Ter) Veere) is in histoaryske stêd op it eardere eilân Walcheren yn de Nederlânske provinsje Seelân. De stêd leit oan de noardeastkant fan Middelburch oan it Kanaal troch Walcheren en oan de Veerse Meer. Op 1 jannewaris 2010 telde de stêd Feare 1650 ynwenners. Feare is ûnderdiel fan de lykneamde gemeente Feare.
Skiednis
Yn 1318 wiene der al Italjaanske bankiers, Lombarden, yn Feare, wat der op wiist dat der al hannele waard.
Feare skiede him foar 1339 ôf fan it ambacht Zandijk.
Yn 1346 wurdt Feare beskreaun as 'die veste ter Vere', mar ek as doarp. Letter, yn de 15e iuw waard Feare stêd neamd, mei it byhearrende stedsrjocht.
Yn 1509 waard de stêd troch in stoarmfloed troffen.
Under ynfloed fan it aadlike laach Van Borssele boaske Wolfert VI fan Borselen yn 1444 de Skotske keningsdochter Mary Stuart, dochter fan Jacobus I fan Skotlân. Trochdat it yn 1541 it steapelplak fan Skotske wol yn de Nederlannnen waard, kaam Feare ta grutte bloei. It steapelkontrakt, in ferdrach tusken keizer Karel V, hear fan de Nederlannen en de Skotske kening late ta de fêstiging fan in grutte Skotske koloanje yn de lytse havenstêd. Yn 1600 wiene 300 fan de 3000 ynwenners Skotsk en hja hiene yn harren "lord conservator", in troch de Skotske kening beneamde bestjoerder, in eigen notaris, âlderling, plysjeman en rjochter. Yn de tiid fan foar de machtenskieding koene dy funksjes noch feriene wurde. De Lord Conservator droech as teken fan syn weardigens in aairûne sulveren plaat mei de Skotske stikel, de keningskroan en it biedwurd fan de Oarder fan de Stikel "Nemo Me Impune Lacessit". Dêrûnder hinge in lytser skyldsje mei in ôfbylding fan Sint-Andreas en syn andreaskrús. Soksoarte plaat wurdt yn Feare bewarre. Yn de Tachtichjierrige Oarloch waard Feare Spaanskgesind, oant yn 1572 op 4 maaie in groep geuzen foar de poarten stie en de ynname fan Feare binnen in dei syn beslach krige. thumb|Feare yn 1652 troch [[Joan Blaeu|J. Blaeu]] thumb|left|550px|Kaart fan it âlde sintrum fan Feare, mei gedieltlike festingring. De Skotten wiene troch in bysûnder privileezje frijsteld fan aksyns op bier en wyn en mochten fan 1613 oant 1795 yn in eigen herberch oan de Wijngaardstrjitte goedkeap drinke. Der wie ek in Skotske, presbyteriaanske, tsjerke, wêryn't de rite fan de Skotske steatstsjerke folge waard en yn it Ingelsk preke waard.
Der waard hannele yn Skotske wol. De skippen brochten dakpannen, lekken, túnbouprodukten en wapens werom nei Skotlân.
Trije van de lords conservators, - it begryp "lord" betsjut yn dit gefal net dat it hege eallju wiene, it tsjut in magistraat oan -, binne it neamen wurdich:
Yn 1572 slette Feare him, mei de measte oare Walcherske stêden, oan by de opstân tsjin it bewâld fan Alva. Yn de Republyk naam de stêd in foaroansteande posysje yn.
Yn de tiid fan de Bataafske Republyk waard Feare ynstee fan hannelsstêd wer in (earme) fiskershaven.
It besjen wurdich
De rike skiednis fan Feare, ien fan de santjin beskerme steds- en doarpsgesichten yn Seelân, blykt út de soad monuminten fan it stedsje: thumb|180px|Ald hûs njonken it stedhûs, út 1579
Dêby komme noch ferskate lytsere monuminten. Net folle kinne har foarstelle dat Feare in wichtige havenstêd west hat en dat ein 17e iuw binnen de stedswâlen sa'n 750 huzen stien hawwe tsjin no amper 300.
Etymology
Feare hjitte oarspronklik Kampvere; it wie it plak dêr't it fear fan Walcheren nei Noard-Bevelân farde. It fear farde nei it yn 1530 ferdronken doarp Campen, letter nei Kamperland. De Campveerse Toer ferwiist mei syn namme oan dizze oerhaal. De ôfsluting yn 1961 fan it Veerse Gat hat it fear oerstallich makke, mar bestjutte ek de ein fan Feare as seehaven. Letter hat it Veerse Meer him ûntwikkele ta in wichtich rekreaasjegebiet mei in soad plesierfeart.
Lokale omrop
De lokale omrop fan de gemeente Feare is sûnt 2013 W-FM (Walcheren FM)
Literatuer
Vondsten in Feare, Middeleeuwse voorwerpen uit een beerput van huis "In den Struys", Ellen Vreenegoor en Jan Kuipers (red.); uitgeverij Uniepers, Abcoude; ISBN 90 6825 174 0.
Obsidiaan
Obsidiaan is natuerlik foarkommend fulkanysk glês, dat lykwols net folle wei hat fan gewoan finsterglês. It is ferglêze stiente dat ûntstiet by in flugge ôfkuolling fan lava mei in wettergehalte fan maksimaal 3-4%. As it gehalte oan flechtige bestânsdielen lykas wetter en koalstofdiokside grutter is, ûntstiet gjin obsidiaan, mar púmstien, om't de frijkommende gassen dan as blaasmiddel wurkje. Obsidiaan bestiet ornaris fral út silisiumdiokside (SiO2, sa'n 70-75%) en dêropta flinke hoemannichten magnesium- en izersâlten, lykas MgO en Fe3O4. De term 'obsidiaan' is ôflaat fan 'e namme fan 'e Romeinske ûntdekkingsreizger Obsius, dy't yn Etioopje in op obsidiaan lykjende stiensoarte oantroffen hawwe soe.
De foarming fan obsidiaan is yn hege mjitte ôfhinklik fan 'e sjerperigens fan 'e floeibere lava en dat wurdt op syn beurt wer bepaald troch it gehalte oan kiezelsoer. Wat heger dat gehalte, wat trager oft de floeistof beweecht. De measte soarten obsidiaan hawwe in kiezelsoergehalte fan 70% of mear, en wurde dêrom ta de ryoliten rekkene. Minder faak wurde ek trachityske, andesityske en fonolityske obsidianen oantroffen dy't in leger kiezelsoergehalte hawwe. De kleur fan obsidiaan wikselet frij sterk, ôfhinklik fan 'e fersmoargings dy't it befettet. Meast is it dûnkergrien oant djipswart fan kleur, ek al is granyt, dat in ferlykbere gearstalling hat, in ljochtkleurich materiaal. De reden foar dat kleurferskil is tige fyn ferspraat hematyt en magnetyt yn it granytstiente.
Snieflokobsidiaan befettet ynslútsels fan bolfoarmich groeide struktueren, meast fan fjildspaat of kristobalyt, stienten dy't sferuliten neamd wurde. Sokke ynslútselts ûntsteane troch in bolfoarmige kristalgroei fan in inkele sintrale groeikearn út. Obsidiaan is in metastabyl materiaal dat op 'en langen doer weromfalt yn syn kristalline, mear stabile foarm. Fulkanysk glês is dan ek net bekend út ierdere geologyske tiidrekken, lykas it Paleosoïkum en it Prekambrium, want sa lang bliuwt it net bestean. Yn 'e stientiid wie obsidiaan in begearde grûnstof, om't it flymskerpe (sij it fluch ôfbroazeljende) snijkanten foarmet. It waard foar messen en oare wapens brûkt; de Azteken stiene der bgl. om bekend dat se striidgnodzen makken dy't ynlein wiene mei stikken obsidiaan. Tsjintwurdich is obsidiaan in materiaal dat guon keunstners graach brûke foar it meitsjen fan keunstwurken. Ek wurdt it wol as healealstien yn sieraden ynlein, wêrby't it slipe wurdt as wie it in kristal.
Numeri
Numeri (in Latynske namme dy't in oersetting is oan it Grykske Ἀριθμοί, Arithmoi, dat "Nûmers" of "Getallen" betsjut), yn it oarspronklike Hebriuwsk: במדבר, Ḇamidḇar ("Yn de Woastyn"), is it fjirde boek yn sawol de joadske as de kristlike Bibel. Yn 'e joadske Tenach falt it ûnder de Torah (de "Leare" of "Wet"); yn it Alde Testamint fan 'e kristlike Bibel falt it ûnder de Wet. Numeri beskriuwt hoe't de Israeliten nei fjirtich jier yn 'e woastyn omdoarme te hawwen einlik oan 'e grinzen fan it Unthjitten Lân fan Kanaän komme te stean. It boek is dêrmei de hichtepunt fan 'e úttocht út Egypte (beskreaun yn Exodus) en it ferbûn dat God mei de aartsfaars oangien wie (yn Genesis). Neffens de tradysje soe de profeet Mozes de skriuwer fan it boek wêze, mar út 'e tekst kinne bibelwittenskippers opmeitsje dat it pas nei de ein fan 'e Babyloanyske Ballingskip, yn 538 f.Kr., troch in preesterlike redigearring syn úteinlike foarm krigen hat. Dêrfoar wie der nei gedachten al iuwenlang oan wurke troch in opienfolging fan skriuwers. De âldste tekstlaach, dy't de Jahwist neamd wurdt, datearret mooglik út it regear fan 'e Israelityske kening Salomo, om 950 f.Kr. hinne. De earste folsleine Fryske oersetting fan Numeri stie yn 'e fertaling fan it Alde Testamint, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1943 útkaam.
Ynhâld
Numeri giet fierder dêr't Exodus ophold, te witten by de berch Sinaï, yn 'e Sinaï-woastyn, dêr't de Israeliten, de neikommelingen fan 'e aartsfaars, oankommen wiene nei harren úttocht út Egypte. Nei't der in folkstelling holden is, tsjogge se op nei it Unthjitten Lân fan Kanaän, mar as se dêr oankomme, berjochtsje harren spionnen dat it lân bewenne wurdt troch mânske lju, goed bewapene en wenjend yn sterke stêden. De moed ûntsinkt it folk, en hja wegerje it lân yn te gean. Dêrop moatte se as straf fan God fjirtich jier yn 'e woastyn omdoarmje, oant de wegereftige generaasje útstoarn is en harren bern it Unthjitten Lân taparte krije sille. thumb|left|300px|[[Bileäm, syn ezel en de ingel fan God (in yllústraasje út 'e Neurenberchske Kronyk, út 1493.]]
Nei fjirtich jier fan omdoarmings yn 'e Sinaï keart yndie in nije generaasje Israeliten werom dat út nei it Unthjitten Lân. Underweis dêrhinne ferslane se efterinoar de Kanaänityske kening fan Arad, de Amorityske kening Sichon fan Chesbon en kening Og fan Bazan. Dêrop lit Balak, de kening fan 'e Moäbiten, dy't him troch dy flugge opmars bedrige fielt, de profeet Bileäm roppe om 'e Israeliten te ferflokken, mar God stjoert in ingel om Bileäm ûnderweis te deadzjen. De ezel fan 'e profeet is de iennichste dy't de ezel gewaarwurde kin, en eltse kear as de ingel risselwearret om syn master dea te dwaan, wykt de ezel, ta Bileäm syn argewaasje, fan it paad ôf. Uteinlik jout God de ezel de macht om te sprekken, sadat er syn master it leksum lêze kin. Dan pas begrypt Bileäm wat der oan 'e hân is, en ynstee fan 'e Israeliten te ferflokken, sprekt er in seine oer harren út. Numeri einiget as de Israeliten oan 'e grinzen fan Kanaän steane.
Fryske oersetting
Gerben Colmjon sette yn 1863 in fragmint út Numeri oer yn it Frysk (Num. 6:24-26), dat útjûn waard as taheakke by dy syn Beknopte Friesche Spraakkunst. Yn 1919 joech dû. Geart Aeilco Wumkes yn syn Ut 'e Heilige Dobbe, û.m. in oersettingsfragmint fan eigen hân fan Numeri 24:5-9 út. De earste folsleine útjefte fan Numeri stie yn it Alde Testamint fan Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dêr't dy yn 1943 de earste Fryske bibeloersetting mei foltôgen. Om't sawol teologen as taalkundigen beswieren tsjin 'e fertaling Wumkes-Folkertsma hiene, waard fan 1966 ôf wurke oan in nije bibeloersetting, dy't yn 1978 útkaam as de Nije Fryske Bibeloersetting (mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlim en de Katholieke Bijbelstichting te Bokstel). Dat is de fertaling dy't noch altiten yn gebrûk is, yn 'e foarm fan 'e trêde, ferbettere druk fan 1995. De oersetting fan Numeri waard dêrby dien troch dû. Bernard Smilde, dy't op taalkundich mêd ûnderstipe waard troch sawol Ulbe van Houten as H. Twerda.
Rampage (film út 2018)
Rampage is in Amerikaanske science fiction-aksjekomeedzje út 2018 ûnder rezjy fan Brad Peyton, mei yn 'e haadrollen Dwayne Johnson en Naomie Harris. De titel betsjut "mâlens" (yn 'e sin fan to be/go on a rampage, "jin hâlde en drage as in mâlenien"). De film stiet ek bekend as Rampage: Big Meets Bigger ("Mâlens: Grut Moetet Grutter"), en is basearre op 'e fideospultsjesfranchise dy't ek Rampage hjit. It ferhaal giet oer in primatolooch waans freon, in albino-gorilla, as gefolch fan in misrûn eksperimint fan in pear sakelju sûnder skrupules útgroeit ta in reuseftich meunster. Fan 'e filmkritisy krige Rampage mingde resinsjes, mar yn 'e bioskopen groeide de film út ta in reuseftich kommersjeel súkses.
Plot
Athena-1 is in romtestasjon dat yn in baan om 'e Ierde draait en eigendom is fan Energyne, it Amerikaanske bedriuw fan Claire Wyden en har broer Brett, dat him dwaande hâldt mei genetyske manipulaasje. Athena-1 wurdt ferwoastge nei't in laboratoariumrôt mutearret ta in meunster en ûntsnapt. It slagget dr. Kerry Atkins, de iennichste oerlibbene fan 'e astronauten yn it stasjon, om fuort te kommen yn in rêdingskapsule foar't it romtestasjon eksplodearret. Ear't dat bart, weaget Atkins har libben om 'e patogenen fan 'e dierproeven op te heljen en mei te nimmen, eat dêr't se ta twongen wurdt troch Claire Wyden, dy't fan op ôfstân op 'e Ierde de tagong ta de rêdingskapsule op en fan it slot dwaan kin.
Ienris by it romtestasjon wei docht lykwols bliken dat de rôt yn syn panyk om te ûntsnappen út it romtestasjon de yntegriteit fan 'e rêdingskapsule oantaaste hat. De kapsule rekket stikken en Atkins komt om, wêrnei't de brokstikken as meteoaren opbaarne as se de atmosfear fan 'e Ierde binnenkomme. Om't de containers ter grutte fan in flesse frisdrinken dêr't de patogenen yn bewarre wurde, makke binne om soks te wjerstean, is Claire Wyden hoopfol dat se it spul noch yn goede steat weromfine sil. Dat falt lykwols ôf, want de containers binne oantaast en begjinne te lekken. Atkins hie trije fan 'e patogenen witten te rêden; ien komt del yn 'e Everglades fan súdlik Floarida en wurdt opfretten troch in spitssnútkrokkedil, in oaren lânet yn 'e Rocky Mountains fan Wyoming, dêr't in grize wolf it patogeen opsnúft, en de trêde falt yn it San Diego Zoo Safari Park yn súdlik Kalifornje, dêr't in mei albinisme oanhelle westlike leechlângorilla dy't George hjit deroan bleatsteld wurdt.
Primatolooch Davis Okoye, in eardere kommando fan it Amerikaanske Leger en dêrnei de lieder fan in streuperijbestridingsienheid yn Afrika, hat George fan jongs ôf oan grutbrocht en beskôget de gorilla as syn freon. Se kinne op beheinde wize mei-inoar kommunisearje troch it gebrûk fan gebeartetaal. As Davis op in dei op syn wurk komt en ûntdekt dat George de ôfrûne nacht ien fan 'e grizzlybearen fan 'e dieretún deamakke hat en boppedat in stik grutter groeid is as de foargeande dei, is er yn alle steaten om't er net wit wat der mei syn freon oan 'e hân is of hoe't er him helpe moat. Underwilens stjoert Claire Wyden in hierling dy't Burke hjit efter de container oan dy't yn Wyoming delkommen is. Burke en syn team wurde lykwols deade troch in reuseftige en tige agressive wolf mei in skofthichte fan fjouwer meter.
Dr. Kate Caldwell is in genetika dy't foar Energyne wurke om't se genetyske manipulaasje brûke woe om 'e wrâld better te meitsjen troch genêswizen te ûntdekken foar ûngenêslike sykten. Doe't se foar it ferstân krige dat it bedriuw en de Wydens har ûndersyksresultaten brûkten om biologyske wapens te meitsjen, besocht se al har wurk te ferneatigjen, mar waard trappearre. Net inkeld waard se ûntslein, mar de Wydens diene ek oanjefte tsjin har by de plysje, wat derta late dat se oardel jier finzenisstraf oplein krige. As Kate op it nijs oer de reuseftige wolf, de reuseftige gorilla en de ferneatiging fan Athena-1 heart, telt se ien en ien byinoar op en komt ta de konklúzje dat de Wydens derefter sitte. Mei't se yn Los Angeles wennet, reizget se nei San Diego ta, dêr't se kontakt opnimt mei Davis. Se fertelt him dat it patogeen dêr't George oan bleatsteld is, him genetysk mutearre hawwe moat ta in ûnbeheinde en tige flugge groei, in ûnfoarstelber regeneratyf fermogen dat him frijwol ûnkwetsber makket, en in ûnbidige agresje.
De agressive George ûntsnapt út 'e dieretún, mar mei syn oanwêzigens en fertrouwensbân wit Davis it bist te kalmearjen. Fuort dêrnei wurdt de gorilla lykwols út in helikopter wei besketten mei ferdôvingsgewearen, sadat er it bewustwêzen ferliest. De dieders blike leden fan in geheim buro fan 'e Amerikaanske oerheid te wêzen, dy't ûnder lieding steane fan spesjaal agint Harvey Russell. Dyselde wol inkeld kwyt dat er foar "in oare oerheidsynstânsje" wurket. George wurdt yn in frachtfleantúch laden om nei in spesjale fasiliteit by Washington, D.C. brocht te wurden, en Davis en Kate wurde ek meinommen.
Underwilens hat Claire Wyden in nij snoad plan betocht. Op 'e top fan 'e Willis Tower, in ferneamde wolkekliuwer yn Chicago dêr't it haadkantoar fan Energyne fêstige is, stiet ien fan 'e krêftichste radiostjoerders fan 'e Feriene Steaten. Om't eltse genetyske manipulaasje fan Energyne as feilichheidsmaatregel in ûntsjinkearbere oanstriid omfettet om op in beskaat radiosinjaal te reägearjen, kin se George en de reuseftige wolf nei Chicago ta lokje, dêr't se de meunsters troch it Amerikaanske Leger deadzje litte kin om neitiid út 'e liken temûk de patogenen werom te winnen. Se hat op it nijs sjoen dat George yn in fleantúch laden is, mar hat op 'e bylden ek Kate werkend. No hopet se dat George, as se it sinjaal oanset, it fleantúch delstoarte litte sil, sadat Kate omkomt en de regearingsfunksjonarissen oan wa't se de geheimen fan Energyne útbrocht hat ek. Dat de wolf nei alle gedachten de heale Chicago Loop ferwoastgje sil foar't it slagget him ôf te meitsjen, kin har neat skele.
Oan board fan it fleantúch reägearret George op it oansetten fan it radiosinjaal troch wekker te wurden út syn ferdôving. As er foar it ferstân kriget dat er yn in fleantúch sit, wurdt er wyld en agressyf, en Russell en syn minsken binne gjin partij foar him. Yn it gefjocht wurdt de piloat troch in ferdwaalde kûgel deade, sadat it fleantúch delstoart. Davis rêdt it libben fan 'e bewusteleaze Russell troch him mei in parasjute om út 'e laadklep te smiten. Hysels en Kate ûntkomme op deselde wize. As se de grûn berikke, docht lykwols bliken dat George it delkommen oerlibbe hat en ôfset is yn in rjochte line nei Chicago. Russell nimt Davis en Kate as adviseurs mei nei kolonel Blake, de legerofsier dy't belêstge is mei it tsjinhâlden fan 'e wolf en de gorilla foar't se de stêdekloft fan Chicago berikke kinne. De arrogante Blake wol lykwols nei gjin goerie harkje, en lit Davis en Kate ynstee finzensette troch de militêre plysje. It duo ûntsnapt nei't Davis sûnder muoite harren beide bewekkers oermastere hat, en mei help fan Russell witte se yn in militêre helikopter te ûntkommen.
It tsjinhâlden fan George en de wolf troch it leger rint op in fiasko út as de beide meunsters koarte metten mei de troepen meitsje. Neitiid jout kolonel Blake opdracht ta de evakuaasje fan 'e binnenstêd fan Chicago, mar dat hat noch mar foar de helte syn beslach krigen as George en de wolf dêre arrivearje. It leger docht op 'e nij war om harren tsjin te hâlden, en set dêrfoar tanks, gefjochtshelikopters en sels in bommesmiter yn, sadat de binnenstêd yn in slachfjild feroaret. George en de wolf kinne se lykwols net oer, en it wurdt noch helte minder as de reuseftige en meunsterlike krokkedil, dy't út súdlik Floarida wei ek op it radiosinjaal ôf kommen is, him út 'e rivier de Chicago op it drûge hyst.
Davis en Kate kringe it haadkantoar fan Energyne yn 'e Willis Tower binnen om in antysearum te stellen dat de genetyske mutaasjes fan 'e meunsters omkeare moat. Yn it lege (want evakuëarre) gebou witte se it antysearum te finen en trije doazes te besetten, mar neitiid wurde se trappearre troch Claire en Brett Wyden. Claire, dy't harren mei in pistoal bedriget, twingt Kate om it antysearum werom te jaan, mar Kate drukt ien doazis efteroer. Claire fertelt dat it antysearum net de genetyske mutaasjes weromdraaie sil, mar inkeld de ûnbeheinde groei fan 'e meunsters stopsette en harren ûnnatuerlik grutte agresje delbêdzje sil. Om oan te jaan dat it har mienen is, sjit se Davis del, mar hy oerlibbet it. Se nimt Kate mei nei de top fan it gebou, dêr't in helikopter op har wachtet, mar Davis komt harren efternei.
Underwilens hat George ek de top fan it gebou berikt, dêr't er de radiostjoerder besiket te fernielen. Under bedriging fan Kate mei de dea jout Claire de opdracht oan Davis om George ôf te lieden, sadat se ûntkomme kin. Mar Kate stoppet de doazis antysearum dy't se noch hie, yn Claire har hântaske en jout har in triuw yn 'e rjochting fan 'e breinroere George. Dy grypt har fêst en ferslynt har, wêrby't er har en it antysearum stikken kôget. As it antysearum begjint te wurkjen, keart George werom nei syn normale, goedmoedige persoanlikheid, al bliuwt er fjouwer kear sa grut as in normale gorilla. Underwilens hat Brett Wyden besletten syn bazige suster oan har lot oer te litten en geandefoets fan rutens te spyljen. Hy berikt fia de treppen de lobby fan it gebou, dêr't er opwachte wurdt troch agint Russell. Dy ûntnaderet him de laptop mei alle ynformaasje oer de eksperiminten fan Energyne, wêrnei't er him gean lit. Brett Wyden draaft ta de doar fan it gebou út en wurdt fuortendaliks ferplettere troch in fallend brokstik fan 'e top fan 'e wolkekliuwer.
De wolf, de krokkedil en George hawwe de Willis Tower ûnderwilens sa'n skea tabrocht, dat it gebou ynstoart. Davis en Kate oerlibje dat troch yn 'e helikopter fan Claire Wyden in needlâning te meitsjen op Federal Plaza. No't George wer ta himsels kommen is, helpt er Davis om 'e beide oare meunsters te ferslaan, wylst Kate en Russell besykje foar te kommen dat kolonel Blake de hiele binnenstêd mei de grûn lyk makket mei in bombardemint mei in MOAB, de krêftichste net-nukleêre bom dêr't de Amerikaanske Striidkrêften oer beskikke. George en Davis witte de wolf yn 'e rjochting fan 'e krokkedil te lokjen, dy't de wolf tusken de kaken kriget en it meunster ûnthalzet. Dêrnei set de krokkedil Davis efternei, mar George komt tuskenbeiden en Davis wit in granaatgurdle by it meunster nei binnen te smiten.
List fan planetoïden 90401-90500
Dit is in list fan planetoïden 90401-90500.
Rampage (film út 2018)
Plot
De krokkedil oerlibbet dat lykwols en wurdt George oermânsk, dy't oan 'e rjochterkant fan it boarst speetst wurdt mei in betonfersterkjende stielene steaf dy't út in ynstoart gebou stekt. Davis wit it meunster ôf te lieden troch it te besjitten mei de masinegewearen en raketten fan in delstoarte Boeing AH-64 Apache-gefjochtshelikopter, mar dat wurdt him op in hier nei fataal as de krokkedil wer efter him oan komt. George is lykwols net dea en hat himsels losskuord. Dêrnei bespringt er it meunster mei de ôfbrutsen stielene steaf yn 'e hân en raamt dat wapen troch it each fan 'e krokkedil, djip de harsens fan it bist yn. Dat is einlings en te'n lêsten genôch om it meunster te deadzjen, en ek noch krekt op 'e tiid om it bombardemint foar te kommen, dat kolonel Blake no annulearret.
George sakket yninoar as giet er dea, en Davis is eefkes alhiel yn triennen, mar it blykt inkeld it aparte gefoel foar humor fan 'e gorilla te wêzen, dy't Davis tefiter nimme woe. As er fan syn wille bekommen is, freget George oan Davis yn net mis te fersteane gebeartetaal oft er al seks hân hat mei Kate. Dyselde beart dat se dêrtroch folslein skandalisearre is, mar temûk is se dat net, en it is dúdlik dat der wat moais tusken har en Davis oan it groeien is. Neitiid begjinne Davis en George mei it rêdingswurk yn 'e púnheapen fan sintraal Chicago.
Rolferdieling
De gorilla's yn 'e film binne special effects dy't yn 'e postproduksje tafoege waarden. De bewegings fan 'e gorilla's waarden libbensecht holden troch motion capture-technyk mei echte minsken. Jason Liles wie ferantwurdlik foar de motion capture fan George; Vincent Roxburgh foar dy fan Paavo, en Skye Notary en Willow Notary (de dochters fan motion capture-coach Terry Notary) foar dy fan 'e beide gorillawyfkes.
Produksje
Yn 2009, doe't Warner Bros. foar $33 miljoen fideospultsjesprodusint Midway Games oernaam, krige de filmstudio dêrtroch ek de filmrjochten op 'e Rampage-franchise fan fideospultsjes yn 'e hannen. Yn novimber 2011 waard oankundige dat op basis dêrfan in film makke wurde soe dy't ek Rampage kaam te hjitten.
De film waard regissearre troch Brad Peyton nei in senario fan Ryan Eagle, Carlton Cuse, Ryan J. Condal en Adam Sztykiel. As produsinten wiene Beau Flynn, John Rickard, Hiram Garcia en Peyton sels by it projekt belutsen foar de filmstudio's New Line Cinema, Flynn Picture Company, Wrigley Pictures, ASAP Entertainment, Dwayne Johnson syn Seven Bucks Productions, Access Entertainment en RatPac-Dune Entertainment (wêrfan't de lêste beide net yn 'e begjintitels of de ôftiteling fermeld waarden). Foar de film wie in budget beskikber fan nei skatting $120 miljoen.
Rampage wie de trêde kear dat regisseur Peyton en haadrolspiler Johnson gearwurken, nei Journey 2: The Mysterious Island út 2012 en San Andreas út 2015. It wie ek de lêste kear dat Warner Bros. yn 'e mande mei Access Entertainment en RatPac-Dune Entertainment in film produsearre, mei't dy studio's harren gearwurking mei Warner Bros. opskoarren nei't der beskuldigings fan ûnwinske yntimiteiten utere wiene tsjin RatPac-Dune-eigner Brett Ratner. Sadwaande waarden dy beide studio's ek net neamd op 'e ôftiteling fan Rampage. RatPac-Dune hold letter dat jiers op te bestean.
De kamerarezjy fan Rampage wie yn 'e hannen fan Jaron Presant, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Andrew Lockington. De opnamen setten op 17 april 2017 útein yn Chicago. Der waard ek filme yn Atlanta. Yn 'e postproduksje waarden de special effects tafoege troch it Nijseelânske bedriuw Weta Digital. Dêrfoar waard in folsleine digitale ferzje fan 'e Chicago Loop opboud, sadat dy neitiid ferwoastge wurde koe.
Distribúsje
De distribúsje fan Rampage waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 4 april 2018 yn premiêre yn Los Angeles en iepene dêrnei op 13 april yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde dyselde deis by platemaatskippij WaterTower Music. Rampage kaam op 26 juny 2018 beskikber as digitale download en ferskynde op 17 july fan dat jier op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Rampage mingde resinsjes. Sa joech Brian Tallerico fan RogerEbert.com de film 21/2 fan 4 stjerren. Hy skreau: As Johnson syn aksjefilmstjerrûtine fan stâl hellet, docht er dat ek goed, en as reuseftige bisten yn reuseftige gefjochten ferwikkele reitsje, is der ûntsjinstriidber wille te belibjen. Je moatte gewoan eefkes geduld hawwe yn 'e saaie stikjes." De resinsje yn it Russyske tydskrift Mir Fantastiki omskreau Rampage as "in stomme film", mar ien dy't goed is yn wat er docht, en earlik oer it feit dat er ek net mear is as dat. It Britske tydskrift Empire skreau nei't ferteld wie wêr't de him op basearre wie: "Dat klinkt as in ferskriklike grûnslach foar in film. En dat is it ek min ofte mear, mar it is ek min oft mear in soad wille." It blêd konkludearre: "Rampage is grutte domme wille, mar net sa grut, net sa dom en net safolle wille as it wêze kinnen hie."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Rampage in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 51%, basearre op 271 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is net like leuk as syn boarnemateriaal, mar de klearebare útskroevenens soe in publyk tefredenstelle kinne dat sin hat oan in aksjefilm dy't gjin neitinken freget." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Rampage in goedkarringspersintaazje fan 45%, basearre op 46 resinsjes.
Opbringst
Rampage brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $101 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $327 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $428 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $120 miljoen betsjut dat in winst fan $308 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. It tydskrift Deadline Hollywood berekkene dy marketingkosten op $140 miljoen, wat foar Rampage in skjinne winst fan $168 miljoen opsmite soe.
Prizen
Rampage waard nominearre foar trije Teen Choice Awards, yn 'e kategoryen favorite science fiction-film, favorite akteur yn in science fiction-film (Dwayne Johnson) en favorite aktrise yn in science fiction-film (Naomie Harris).
Fallen ingel
In fallen ingel is in mytysk wêzen út 'e abrahamityske religyen dat sterke oerienkomsten fertoant mei in demon, net allinnich fanwegen de assosjaasje mei de hel, mar ek om't sa'n wêzen gauris, krekt as in demon, de minske besiket te ferlieden ta it begean fan sûnde. Spesifiker is in fallen ingel in ingel dy't omreden fan in fergryp út 'e himel ferballe is. De letterlike term 'fallen ingel' komt net foar yn 'e Bibel, en likemin yn oare abrahamityske hillige teksten, mar stipet benammen op apokrife geskriften, lykas it boek Henoch. Ien passaazje yn it boek Genesis, yn it Alde Testamint, kin lêzen wurde as in ferwizing nei fallene ingels, hoewol't dat ûnder teologen in slimmen striidkwestje is.
Alde Testamint en Henoch
Teologen geane der oer it algemien fan út dat it idee fan fallene ingels al yn 'e âlde Joadske tradysje fan it jahwisme bestie foar't it bibelboek Genesis yn 'e sechsde iuw f.Kr. skreaun waard. De measte oerlevere ferwizings yn it joadendom nei sokke wêzens datearje út it tiidrek fan 'e Twadde Timpel fan Jeruzalim, tusken 530 f.Kr. en 70 n.Kr. Dy ferwizings steane benammen yn 'e apokrife teksten Henoch, 2 Henoch, Jubileeën en Reuzen. Yn it Alde Testamint fan 'e Bibel is de passaazje yn Genesis 6:1-4 fan belang, dy't lêzen wurde kin as in ferwizing nei fallene ingels. Dêr stiet: "'Doe't der hieltyd mear minsken op 'e ierde kamen en hja dochters krigen, seagen de soannen fan God dat de dochters fan 'e minsken kreas wiene, dat se trouden mei dy dêrfan, dêr't se sin oan hiene. Doe sei de Heare: Myn geast sil net foar altyd yn 'e minske bliuwe, omdat er fleis is, dat syn libbensdoer sil hûnderttweintich jier wêze. Yn dy dagen – en ek neitiid – wiene der reuzen op ierde. Doe't de soannen fan God by de dochters fan 'e minsken kamen, krigen se bern. Dat wiene de sterke mannen út 'e âlde tiden, de mannen fan namme.'" Guon streamings binnen it joadendom (en ek in soad kristlike tsjerkfaars) identifisearren de "soannen fan God" as ingels dy't oansteld wiene om 'e minskheid yn 'e rekken te hâlden, en dy't troch seksuële ferlieding troch minsklike froulju ta har fal kamen. Ut 'e klandestine relaasjes fan sokke ingels mei minsklike froulju soene de neamde 'reuzen' berne wêze, dy't wol as in soarte fan healgoaden sjoen binne. Neffens it boek Henoch soene de reuzen, en ek de kennis fan saken as tsjoenderij, dy't de reuzen fan harren heiten ûntfongen, de ierde korrumpearre hawwe, wat foar God oanlieding wie om 'e hiele minsklike beskaving fuort te feien yn 'e Sûndfloed. De lieders fan 'e fallene ingels wurde yn Henoch identifisearre as Sjemjaza en Azazel. Dy lêste wurdt troch (de minske) Henoch teplak wiisd foar it trochjaan fan ferbeane kennis oan syn bern, en letter wurdt er yn opdracht fan God troch de aartsingel Rafael by wize fan bestraffing mei keatlings bûn yn 'e woastyn Dûdael.
Teologysk sjoen kin de ynhâld fan it boek Henoch ynterpretearre wurde as in apokrife útlis fan 'e oarsprong fan it kwea. Troch it yntrodusearjen fan it kwea yn 'e wrâld te lizzen by de oerdracht fan ferbeane kennis troch de fallene ingels oan 'e minskheid, wurdt de skuld dêrfoar ferskood nei wat boppenatuerliks fan bûtenôf, dêr't de minske sels gjin ferantwurdlikheid foar draacht. Yn dy sin ferskilt Henoch diametraal fan 'e lettere joadske en kristlike tradysje, dy't de skuld foar de yntroduksje fan it kwea yn 'e wrâld planút by de minske sels delleit.
Lang net eltsenien is it iens mei dizze ynterpretaasje fan 'e passaazje yn Genesis 6:1-4. Tsjinstanners fan 'e fallen-ingelteory lizze de tekst ornaris út as in beskriuwing fan ferbeane houliken tusken de preesters fan God en de dochters fan heidens, dy't laat hawwe soene ta leauwensôffal fan in oarspronklike ferearing fan 'e monoteïstyske God. In ûnderbouwing dêrfoar is de passaazje yn Leviticus 21:1-15, dêr't stiet dat it preesters ferbean is om mei "ûnreine" froulju te trouwen. Yn dat ljocht kin de tekst fan it boek Henoch ek útlein wurde as in allegory wêrby't de "fallene ingels" in metafoar binne foar de Joadske preesters út 'e trêde iuw f.Kr., dy't it net sa nau namen mei de foarskriften. It boek soe dan bedoeld wêze om yn bedutsen termen utering te jaan oan 'e ûnfrede dy't ûnder de befolking libbe oer it hâlden en dragen fan sokke preesters.
Oare apokrife teksten
Yn Jubileeën, in apokrife tekst dy't troch de Etiopysk-Otterdokse Tsjerke en de Falasja's as kanonyk akseptearre wurdt, wurde de 'Wachters' neamd, dy't troch God oansteld waarden om 'e minskheid yn 'e rekken te hâlden. Hja soene troch God op 'e earste dei fan 'e skepping kreëarre wêze. Oars as yn Henoch komme de Wachters net op eigen manneboet del út 'e himel om't se de minsklike froulju begeare dy't se sjogge, mar krije se dêrta opdracht fan God sels, mei as doel om 'e minskheid te ûnderrjochtsjen. Pas as se har al mank de minsken befine, reitsje se yn 'e besnijing fan minsklike froulju, en troch mei harren te kopulearjen, brekke se de wet fan God. De geslachtsmienskip tusken ingels en froulju liedt ta demoanyske neikommelingen, dy't inoar befjochtsje oant de dea, wylst de fallene ingels by wize fan bestraffing yn 'e djipten fan 'e ierde finzenset wurde. Yn Jubileeën 10:1 wurdt de lieder fan 'e fallene Wachters identifisearre as Mastema, dy't God freget om guon fan 'e demoanen te sparjen, sadat hy harren brûke kin om by wize fan test te besykjen en ferlied de minskheid ta sûnde. Dat is in útstel dêr't God mei ynstimd. Oars as yn Henoch, dêr't de fallene ingels yngeane tsjin 'e wil fan God, lykje de fallene ingels en demoanen yn Jubileeën net oer macht beskikken dy't ûnôfhinklik is fan God.
Fallen ingels yn it lettere joadendom
Hoewol't it konsept fan fallene ingels him al ier yn 'e skiednis fan it joadendom ûntjoech, kearden de rabbinen har der fan 'e twadde iuw ôf tsjin. Godstsjinsthistoarisy ornearje dat dat wie om foar te kommen dat joaden begjinne soene mei it ferearjen fan ingels. Dat, hoewol't in protte ingels yn 'e perioade fan 'e Twadde Timpel yndividualisearre en soms sels fereare waarden, waard de status fan ingels neitiid mei opsetsin werombrocht ta in klasse fan mytyske wêzens dy't net folle ferskilden fan 'e minske sels. Dêrmei waard de almacht en rûnombywêzigens fan God beklamme. Guon rabbinen wiene dêr tige fel yn; sa spriek de twadde-iuwske rabbyn Shimon bar Yochai in flok út oer eltsenien dy't de term 'soannen fan God' út Genesis útlei as (fallene) ingels. Neffens him waarden dêrmei soannen fan rjochters of soannen fan eallju bedoeld. De yntroduksje fan it kwea yn 'e wrâld waard dêrmei langer net taskood oan himelske krêften dêr't de minske gjin fet op hie, mar lei no oan 'e niging ta it kwea dy't ynherint wie oan 'e minsklike natuer.
Ferhalen oer fallene ingels komme lykwols wol wer foar yn lettere rabbinale geskriften. Sa wurdt de ferantwurdlikheid foar de 'niging ta it kwea' fan 'e minske yn guon teksten út 'e Midrash taskreaun oan Samael, dy't de lieding hie oer ferskate ingels fan 'e dea. Samael wegeret de earste minske, Adam, te ferearjen, en komt dertsjin yn ferset dat God Adam boppe de ingels stelt. Hy giet omleech nei de ierde, dêr't er Adam en Eva yn 'e Hôf fan Eden yn 'e foarm fan in slange ferliedt ta it kwea. Dy eardere fal fan 'e ingels yn it joadendom hie wierskynlik syn woartels yn 'e fal fan Iblis yn 'e Koraan en de fal fan Satan yn De Skatspelonk. De Midrash heakket dêr in twadde, lettere fal oan ta dy't it ferhaal út it boek Henoch wjergalmet. Dêrby wurde de "soannen fan God", út 'e passaazje yn Genesis, op 'e nij útlein as fallene ingels, dy't geandewei harren fal út 'e himel "de krêft en it stal" fan 'e minske oannimme en op 'e nij troch geslachtsmienskip mei minsklike froulju in ras fan reuzen oansette.
Bibelske ûnderbouwing
Yn it Nije Testamint fan 'e Bibel wurde fallene ingels û.m. neamd yn Lukas 10:18 ("Hy sei tsjin harren: Ik seach de satan as de wjerljocht út 'e himel fallen.") en yn Mattéus 25:41 ("Dan sil Er ek dy't lofts steane, oansprekke, en sizze: Fuort jimme! By my wei, ferflokten, it ivige fjoer yn, dat foar de duvel en syn ingels [yn 'e NFB: "foar de duvel en syn kornuten"] reemakke is."). Alle trije Synoptyske Evangeeljes identifisearje Satan as de lieder fan 'e fallene ingels en/of demoanen. Fierders skriuwt de apostel Paulus yn I Korintiërs 6:3: "Witte jimme net, dat wy oer ingels oardielje sille? [...]," wêrmei't er it bestean fan sûndige ingels ymplisearret. Yn 2 Petrus 2:4 ("God hat de ingels dy't sûndige hiene, net sparre, mar harren yn 'e tsjustere hoalen fan 'e hel opsletten, dêr't se fêstholden wurde om oardiele te wurden.") en yn Judas 1:6 ("Hy hat ek de ingels, dy't har hege posysje ferspile en har eigen wenplak ferlitten hiene, foar ivich yn djippe tsjusternis yn 'e boeiens slein, om op 'e Grutte Dei oardiele te wurden.") wurdt ek ferwiisd nei ingels dy't tsjin God sûndige hawwe en dy't op 'e Einichste Dei bestraft wurde sille.
Mear ferwizings nei fallen ingels steane yn 'e Iepenbiering fan Jehannes. Sa stiet yn Iepenbiering 12:3-4: "Doe ferskynde [...] in grutte fjoerreade draak [...]. Mei de sturt reage er in trêdepart fan 'e stjerren fan 'e himel, en smiet dy op 'e ierde." Yn Iepenbiering 12:7-9 wurdt dat fierder útlein: "Doe kaam der oarloch yn 'e himel, meidat Michael en syn ingels mei de draak fochten. De draak en syn ingels fochten ek, mar dy koene it net hâlde, en der wie foar harren tenei gjin plak mear yn 'e himel. Delsmiten waard de grutte draak, de âlde slange, dy't duvel en satan neamd wurdt en dy't de hiele wrâld op 'e doele bringt, ja, delsmiten waard er op 'e ierde, en syn ingels waarden tagelyk mei him delsmiten." Nearne yn it Nije Testamint wurde fallene ingels lykslein mei demoanen, mar troch de ferwizings nei Satan, demoanen en ingels te kombinearjen, kamen kristlike teologen neitiid ta de konklúzje dat dy beide termen itselde betsjutten. De haaddemon, dé duvel, waard Satan, dy't yn Iepenbiering dúdlik neamd wurdt as in fallene ingel.
Origenes en oare kristlike skriuwers leine fierders in link fan 'e boppesteande passaazje yn Iepenbiering 12:7-9 mei de (earder neamde) útspraak fan Jezus Kristus yn it Evangeelje fan Lukas dat er "de satan as de wjerljocht út 'e himel fallen" seach, en mei de âldtestamintyske passaazje oer de fallen moarnsstjer yn Jesaja 14:12 ("Wat bisto raar út 'e himel fallen, do Moarnsstjer, soan fan 'e dage! Dêr leist no, tsjin 'e grûn slein, do betwinger fan naasjes!") It Latynske wurd Lucifer dat yn 'e Fulgaat, in Bibelferzje út 'e ein fan 'e fjirde iuw, yn 'e tekst fan Jesaja 14:12 yntrodusearre waard foar "Moarnsstjer", woeks neitiid út ta de (frij algemien oanfurde) namme foar de lieder fan 'e fallene ingels sa't dy wie foar syn fal. In oare âldtestamintyske passaazje dy't troch kristlike teologen ferbûn waard mei de lieder fan 'e fallene ingels, is Ezechiël 28:11-19, dêr't de profeet Ezechiël in boadskip fan God kriget dat rjochte is tsjin 'e Fenisyske kening fan Tyrus: "Doe krige ik dit wurd fan 'e Heare: Minskesoan set in kleiliet yn op 'e kening fan Tyrus en sis him: [...] Do wiest in kearûb-ingel mei wiid útsteande wjukken dy't Ik as wachter delset hie. [...]." De tsjerkefaars seagen de passaazjes yn Jesaja en Ezechiël as likernôch parallel, in ynterpretaasje dy't ek yn apokrife en pseudepigrafyske kristlike teksten libbet. Lykwols beskôget gjin inkele serieuze hjoeddeistige teolooch dy beide passaazjes noch as ynformaasje oer de fal fan Satan.