cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hamlet
Ynhâld
Claudius stjoert Hamlet nei Ingelân mei as doel om him dêr fermoardzje te litten. De 'freonen' fan Hamlet, Rosencrantz en Guildenstern, beselskipje de prins. Sy hawwe in brief foar de kening fan Ingelân fan Claudius meikrigen, dêr't syn fersyk om Hamlet út 'e ljochten te helpen yn stiet. Hamlet fynt lykwols it brief en hy feroaret syn eigen namme yn 'e nammen fan Rosencrantz en Guildenstern. Sawaande mislearret it plan fan Claudius en Hamlet komt werom nei Denemark, sûnder syn beide 'freonen', dy't it útstapke net oerlibbe hawwe.
A Knight's Tale
Plot
Op it toernoaifjild nimt William it yn ien fan 'e omgongen op tsjin in sir Thomas Colville, in Ingelske ridder, dy't him weromlûke moat nei't er troch William yn harren twadde oanfal ferwûne rekke is. Hy fersiket William lykwols om in seremoniële trêde oanfal, wêrby't beiden de lânsen omheech rjochte hâlde, sadat Colville syn eare behâlde kin troch net midden yn in omgong opjaan te moatten. William foldocht oan dat fersyk, mar greve Adhemar fan Anzjû, dy't ek in eachje op frouwe Jocelyn hat en op 'e tribune by har sitten gien is om kommentaar op it toernoai te jaan, neamt sokke genede in foarm fan swakheid. Adhemar ferslacht William yn 'e lêste omgong, en hunet him by de priisútrikking, wat William ta machteleaze razernij bringt.
Hamlet
Ynhâld
Yn 'e tuskentiid is Laertes, de soan fan Polonius, út Frankryk wei kaam en ek nei Denemark reizge om 'e dea fan syn heit te wreken. Ophelia, syn suster, is gek wurden fan fertriet fanwegen de moard op har heit troch har frijer Hamlet. Se falt yn it wetter en ferdrinkt. Of hat se faaks harsels tekoart dien? Laertes en Hamlet komme inoar tsjin op Ophelia har begraffenis. thumb|right|300px|De earste kwatrinen fan [[To be or not to be.]]
A Knight's Tale
Plot
Neitiid brûkt William in diel fan syn prizejild út it toernoai mei it swurd om 'e skulden fan Chaucer ôf te beteljen, en in oar diel om Kate de smid foar har tsjinsten te beteljen. Sy biedt oan om foar him in nij, better passend en lichter harnas te meitsjen, op betingst dat er har meinimt nei Parys. Earst stegeret er har ôf, mar as Christiana, de hofdame fan frouwe Jocelyn, delkomt om him te freegjen hokker kleur klean oft er dy jûns op it feest drage sil, sadat har frouwe harsels dêrneffens klaaie kin, moat William op syn wurden weromkomme, om't Kate him gau-gau leare moat hoe't er dûnsje moat.
Yn it folgjende toernoai komme sawol Adhemar as William út tsjin sir Thomas Colville, mar as bekend wurdt dat dyselde eins Edwert de Swarte Prins is, de kroanprins fan it Keninkryk Ingelân, lûkt Adhemar him foarôfgeande oan harren omgong werom, om't er net it risiko rinne wol de man te wurden dy't in takomstige kening ferwûne of deade hat. Edwert is dêr tige teloarsteld oer, en hy is dan ek tige oangenaam ferrast as William, tsjin alles wat syn 'skyldfeinten' dêr tsjinyn lizze, beslút om dochs tsjin 'e prins te riden. As er Edwert nei ôfrin by namme oansprekt en dêrmei blike lit dat er wist wa't er foar him hie, fertsjinnet er dêrmei it respekt fan 'e prins.
Nei dat toernoai wurde Adhemar en Edwert beiden fuortroppen nei de slachfjilden fan 'e Hûndertjierrige Oarloch. Dêr moat Adhemar kriezeltoskjend tahearre hoe't de berjochten binnenkomme dat "Ulrich fan Liechtenstein" it iene nei it oare toernoai wint. William sels kriget spul mei Jocelyn, mar mei help fan Roland, Wat, Chaucer en Kate skriuwt er har in leafdesbrief dat har oerhellet om him in nije kâns te jaan. Yn Parys ferwedzje Chaucer en de beide skyldfeinten alle jild dat se hawwe op William syn oerwinning, mar frouwe Jocelyn, dy't dêr foar it earst wer oanwêzich is, freget William om syn leafde foar har te bewizen troch te ferliezen. Dat resultearret deryn dat William by eltse omgong, ta frustraasje fan syn skyldfeinten, stil yn it seal sitten bliuwt, en syn tsjinstanners winne lit troch harren lânsen op him stikken te ramen. Krekt as alles ferlern liket, stjoert Jocelyn Christiana mei it boadskip dat er no winne moat as er echt fan har hâldt. Om't gjin inkele ridder in grutte foarsprong yn punten op 'e oaren opboud hat, leit it fjild noch iepen, en troch fan dat stuit ôf alle omgongen te winnen, behellet William dochs noch de priis. Dy nachts, as William yn syn tinte leit om't er bûnt en blau is troch de omgongen dy't er mei sin ferlern hat, jout Jocelyn har by him op bêd.
William-en-dy reizgje neitiid nei Londen foar it 'Wrâldkampioenskip' (soks bestie yn dy tiid fansels eins hielendal net). Underweis komme William de oantinkens oan syn heit tebinnen, dy't him tolve jier lyn, as jonkje, yn 'e tsjinst fan sir Ector gean litten hat, sadat er "syn stjerren" (lotsbestimming) feroarje koe. Ek greve Adhemar arrivearret yn Londen, en hy lit William witte dat er formeel ûnderhannelings úteinset is mei Jocelyn har heit om mei har te trouwen. Dat trunet William allinnich mar oan om better syn bêst te dwaan, en hy dominearret it toernoai. Op in reinige jûn siket er de buert op dêr't er opgroeid is, en ûntdekt er dat syn heit, tsjin syn ferwachting yn, noch libbet. De âldman is no lykwols blyn troch staar. Nettsjinsteande dat is de weriening fan heit en soan alles dat William him dêrfan foarsteld hie.
Neitiid wurdt William fêstset yn in skandpeal, mar hy wurdt tsjin 'e fijannige mannichte folk dy't dêrop ôfkomt, ferdigene troch syn trouwe selskipslju. Krekt as it spul út 'e hân driget te rinnen, smyt in man middenmank de kliber in ferhoaljende mantel ôf. It blykt prins Edwert sels te wêzen, dy't it folk mei ien gebeart delbêdet en dan in taspraak hâldt wêryn't er William syn kwaliteiten as ridder priizget, en seit dat de trou fan syn freonen it bêste bewiis binne fan dy kwaliteiten. Dêr heakket er oan ta dat syn geneälogen fêststeld hawwe dat William ôfstammet fan in oerâld aadlik laach. Om't de wurden fan in prins net oanfochten wurde kinne, is der nimmen dy't wat tsjin dy bewearing ynlizze kin. Edwert lit William losmeitsje en foar him delknibbelje, wêrnei't er him mei syn swurd ta ridder slacht as "sir William Thatcher".
William keart dêrop werom nei it toernoaifjild, dêr't Jocelyn en syn heit oanwêzich binne, om it yn 'e finale dochs noch op te nimmen tsjin greve Adhemar. Dy't spilet lykwols falsk, troch temûk lânsen te brûken mei in skerpe punt, mei as bedoeling om William te deadzjen. Dat slagget net, mar hy wit William wol sa slim oan it skouder te ferwûnjen dat er gjin lâns mear fêsthâlde kin. Nei twa (fan trije) oanfallen stiet Adhemar twa punten foar; as William noch winne wol, moat er Adhemar út it seal stjitte. Om't er yn syn skansearre harnas net sykhelje kin, beslút er it út te litten. Boppedat lit er Wat de lâns oan syn earm bine. By de trêde oanfal ropt er ûnder it tariden syn eigen wiere namme út. Hy ûntwykt de lâns fan Adhemar, en raamt de greve fan syn hynder ôf, wêrmei't er in earder drigemint, dat Adhemar fan 'e grûn ôf nei him opsjen sil, wiermakket. It publyk, prins Edwert ynbegrepen, barst yn jûchheigerop út. Jocelyn hastiget har it toernoaifjild op om William te tútsjen, en Geoffrey Chaucer mompelet tsjin himsels dat er eins ris in ferslach fan dizze foarfallen skriuwe moatte soe.
Produksje
A Knight's Tale waard regissearre troch Brian Helgeland nei in senario dat er sels skreaun hie, en dat basearre wêze soe op it koarte ferhaal The Knight's Tale, út 'e ferhalebondel The Canterbury Tales fan 'e ferneamde Ingelske skriuwer Geoffrey Chaucer (1343-1400). Yn wurklikheid hie de plot fan 'e film net folle mei it ferhaal fan Chaucer te krijen, en ek fierders nimt A Knight's Tale in protte frijheid mei syn ferbylding fan 'e Midsiuwen, ûnder mear op it mêd fan 'e klean en de omgongsfoarmen. Neffens it kommentaar fan Helgeland op 'e dvd fan 'e film spilet A Knight's Tale earne yn 'e 1370-er jierren, dêr't in perioade fan in healjier bestiet dat Chaucer fan 'e radar ferdwynt en syn biografen gjin idee hawwe wêr't er west hat of wat er útfûn hat. De film soe dy fragen beäntwurdzje moatte, en moat tagelyk dúdlik meitsje wêr't de skriuwer syn ynspiraasje foar The Canterbury Tales wei hie.
De film waard produsearre troch Todd Black, Brian Helgeland en Tim Van Rellim foar de filmstudio's Columbia Pictures en Escape Artists. De kamerarezjy waard fierd troch Richard Greatrex, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Carter Burwell. De film is (foar in wurk fan fiksje dat yn 'e Midsiuwen spilet) ek opmerklik omreden fan it opsetlike gebrûk fan rockmuzyk yn 'e soundtrack. Foarbylden fan rocknûmers yn 'e film binne: We Will Rock You en We Are the Champions fan Queen, Golden Years fan David Bowie, Further on Up the Road fan Eric Clapton, I Want to Take You Higher fan Sly and the Family Stone en The Boys Are Back in Town fan Thin Lizzy.
Foar A Knight's Tale wie in budget fan $65 miljoen beskikber. De film waard opnommen yn 'e Barrandov Studio's yn 'e Tsjechyske haadstêd Praach. Der waard in protte jild en enerzjy bestege oan it fabrisearjen fan lânsen dy't op in oertsjûgjende wize stikkenslaan soene tsjin harnassen en skylden oan, sûnder dat de stuntlju dêrby ferwûne reitsje soene. Uteinlik waarden de lânsen oerdwers ynkurven, sadat se makliker brekke soene, wylst se ek útholle waarden en de punten makke wiene fan sêfter balsahout. De distribúsje fan A Knight's Tale waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing. De film gie op 11 maaie 2001 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. Njonken de 'gewoane' ferzje, dy't in spyldoer fan 132 minuten hat, bestiet der ek in útwreide ferzje, mei in spyldoer fan 138 minuten.
Untfangst
A Knight's Tale krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes. De measte krityk hie te krijen mei de (opsetlike) anagronismen en mei de rockmuzyk, dy't eins net by de Midsiuwen past. Ek de tinne plot en de oermjitte (neffens guon resinsinten) oan toernoaisênes loeken krityk. De foaroansteande Amerikaanske filmkritikus Roger Ebert joech de film trije fan fjouwer stjerren. Hy woe hawwe dat de anagronismen net folle ferskil makken, en dat (sa't regisseur Helgeland ek al sein hie) orkestrale muzyk likemin by de Midsiuwen past hie om't orkesten yn 'e fjirtjinde iuw ek net bestiene.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie A Knight's Tale in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 58%, basearre op 148 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, wol hawwe: "as men jin ienris oer de anagronismen hinne sette kin, wurdt A Knight's Tale in foarsisber, sij it besiele, Rocky te pearde." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle A Knight's Tale in goedkarringspersintaazje fan 54%, basearre op 32 resinsjes.
Resultaat
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht A Knight's Tale yn 'e bioskopen $56,6 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria nochris $60,9 miljoen. Yn totaal kaam de opbringst dêrmei út op $117,5 miljoen, wat, ôfset tsjin in budget fan $65 miljoen, delkomt op in romme winst fan $52,5 miljoen.
Hamlet
Ynhâld
Claudius en Laertes beslute om Hamlet te deadzjen. Se organisearje op it kastiel in 'freonskiplik' duël mei it rapier. Laertes hat lykwols in degen dêr’t gif op smard is. Boppedat docht Claudius gif yn 'e oerwinningsbeker, foar it gefal dat Hamlet winne soe. De snoade plannen rinne lykwols hielendal mis: Gertrude drinkt de beker leech en Hamlet, Laertes en Claudius wurde mei de degen fergiftige. As Hamlet as lêste stoarn is, komt Fortinbras, de prins fan Noarwegen op it kastiel oan. De lêste oerlibjende, Hamlet syn freon Horatio, begjint him te fertellen wat der bard is, dat Hamlet net fergetten wurde sil.
Neifolgers
Ferskate lettere skriuwers hawwe Shakespeare syn Hamlet wer fierder bewurke. In foarbyld is Tom Stoppard syn de komeedzje Rosencrantz and Guildenstern Are Dead, dêr't dy twa figueren út Hamlet de haadrol yn hawwe wylst de prins fan Denemark mar in byrol ferfollet.
Fryske oersetting
De earste Fryske oersetting fan Hamlet wie fan 'e hân fan Teatse Eeltsje Holtrop, en ferskynde yn 1925 ûnder de titel Hamlet, Prins fen Denemarken, sawol yn it literêre tydskrift Sljucht en Rjucht as by útjouwerij D.J. Kamminga te Dokkum. Letter makke de Fryske oersetting fan Hamlet fan Douwe Kalma diel út fan Shakespeare's Wurk Dl. VI, ien fan 'e omnibusútjeften fan 'e Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, dy't yn 1966 ferskynde. Yn 1996 makke Bouke Oldenhof foar Tryater in nije oersetting ûnder de titel De Trageedzje fan Hamlet, Prins fan Denemarken. Noch wer in oare fertaling is dy fan 'e hân fan Tryntsje van der Zee, dy't yn 2004 yn in bewurking troch Bernadette Lieffering útbrocht waard troch de Stifting Utjouwerij Frysk Toaniel (St.U.F.T.). Yn 2014 ferskynde fierders Hamlet, Prins fan Denemarken, in nije bewurking fan Holtrop syn oersetting út 1925, mei stipe fan 'e S.E. Wendelaar Bonga Stifting yn eigen behear útjûn troch de bewurker, Johannes Spyksma fan Sumar. Fan Spyksma syn bewurking waard ek in harkspul opnommen, dat op in cd by syn boekje yn levere waard.
Karronade
thumb|Karronade (140 mm In karronade (Ingelsk: Carronade) is in koart kanon fan getten izer mei in kaliber en in glêde loop. It waard brûkt as in wapen foar de koarte ôfstân by de seemacht en is in foarm fan krûmbaangeskut, lykas in houwitser en mortier.
Skiednis
De karronade waard foar it earst produsearre troch de Carron Company, in izerfabryk yn Falkirk, Skotlân, en waard brûkt fan de midden fan de 18e iuw oant de midden fan de 19e iuw. It kanon waard ûntwikkele troch luitenant Melville en Gascoigne, de manager fan Carron, yn 1759 as wapen dat net folle personiel frege, mar in grutte ferwoastende krêft op koarte ôfstân ûntwikkelje koe. Dêrom wie it earst benammen populêr op hannelsskippen, dêr't it tsjin lytsere kaperskippen ynset wurde koe, benammen op Britske keapfardijskippen yn 'e Amerikaanske Unôfhinklikenskriich. Letter waard it ek op oarlochsskippen ynset, benammen op it foar- en efterdek, dêr't gjin plak foar grutte kanonnen wie. Omdat kanonnejitterijen op it fêstelân fan Europa lange tiid net by steat wiene om in kanon fan sa 'n ûntwerp te jitten, hiene de Britten der oan de ein fan de 18e iuw frijwat taktysk foardiel fan.
De karronade waard brûkt oant ûngefear 1850. Nei ferrin fan tiid learde men dat ôfstân hâlde like effektyf wie. Ek wiene de measte skippen útrist mei karronades, sadat net ien mear in foardiel hie yn in gefjocht fan tichteby. Begjin jierren 1840 waarden kanonnen dy't granaten ôfsketten yntrodusearre, wêrtroch't de karronade oerstallich waard.
Untwerp
thumb|It kanonnedek fan in skip mei in karronade By klassike kanonnen is it net frjemd dat der in grutte romte bestiet tusken de diameter fan de kûgel en de loop. Dat komt trochdat men grutte problemen hie mei it krekt útboarjen fan de lange izeren - of brûnzen loop. Dit ferskil koe wol 10% wêze en joech behoarlik ferlies fan fjoerkrêft. Omdat de karronade koart en grut fan kaliber wie, bestie dit probleem safolle net en de Carron Company paste in oare produksjemetoade ta. Dat resultearre yn lytsere krûdladingen by gruttere kalibers, mar ek yn it doetiids winske koarte berik.
In karronade woech likernôch in fearnspart fan in kanon mei ferlykber kaliber, foar in 32 pûner minder as in ton, tsjinoer mear as 3 ton foar in gewoan kanon. Se waarden makke yn de gebrûklike rige kalibers (12, 18, 24, 32 en 42 pûn), mar ek 68 pûn is bekend, wat 20 sm kaliber is. By linyskippen telden karronades net mei by it tal geskut en dat joech soms betizing.
Omdat in karronade net horizontaal brûkt waard en de krûdlading lytser wie, wie it ôflieden fan de weromstjit by it fjurjen gjin grut probleem, de foet naam de measte energy op tegearre mei de glydzjende houten fuotplaat. Letter binne der ek karronades makke mei in rolhynder om it swiertepunt te ferleegjen. Dy fariaasje waard yn Ingelân gunnade neamd.
Ridderkerk
thumb|Herfoarme Singeltsjerke thumb|Huys ten Donck
Ridderkerk is in plak en gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. Yn 2022 hat de gemeente neffens it CBS likernôch 47.000 ynwenners.
Ridderkerk leit op it eilân Iselmûn en grinzet oan de gemeenten Krimpenerwaard, Molelannen, Alblasserdam, Hendrik-Ido-Ambacht, Zwijndrecht, Barendrecht en Rotterdam, en oan de rivieren de Nije Maas, Noard en it Waaltsje.
Der binne grutte strang grifformearde tsjerken.
Plakken
Doarpen yn de gemeente Ridderkerk binne:
Untwikkeling ynwennertal
Befolkingsûntwikkeling sûnt 1996:
Boargemasters
Boargemasters sûnt 1861:
Gemeenteried
De gemeenteried sûnt 1990:
Stasjon Koudum-Molkwar
Stasjon Koudum-Molkwar (Kmw) leit by de doarpen Koudum en Molkwar. It waard iepene op 8 novimber 1885 en leit oan it spoar fan Starum nei Ljouwert. Dit spoar wurdt eksploitearre troch Arriva.
Tusken 15 maaie 1938 en 1 juny 1940 wie it stasjon sluten. It út 1883 stamjende stasjonsgebou waardy 1958 sloopt en ferfongen troch in nij gebou fan it Standerttype Velsen-Zeeweg. Dat waard as lêste oan dizze spoarline yn 1991 ferfongen troch in abry.
thumb|left|250px|Stasjonsgebou Koudum-Molkwar yn de winter fan 1971
Miss Montreal (band)
Miss Montreal is in Nederlânske popgroep oprjochte yn 2008. De band brocht yn 2009 syn debútalbum Miss Montreal út. Miss Montreal hat seis studio-albums útbrocht.
List fan planetoïden 49001-49100
Dit is in list fan planetoïden 49001-49100.
Amicitia Teater
thumb|300px|It Amicitia-teater yn Snits om 1960 hinne It Amicitia Teater, foarhinne: Kultureel Sintrum Amicitia, is in eardere konsertseal, teater en bioskoop in de binnenstêd fan Snits. Tsjintwurdich sit bioskoop CineSneek yn itselde pân.
Soasjeteit Amicitia
De skiednis fan it teater giet werom oant 1815. Yn dit jier wurdt de Sociëteit Amicitia oprjochte. De soasjeteit hâlde hûs yn in 18e iuwsk pân oan de Liuwenburch 12. It pân soe al gau útwreide wurde mei in konsertseal. Ek waarden twa neistlizzende gebouwen by it gebou lutsen, wêrtroch't in grut gebou ûntstie.
Yn 1923 waard yn opdracht fan de eigener fan de NV Nederlandse Bioscoop Onderneming, Swier Miedema, in ferbouwing begûn dy't it pân omfoarmje moast ta teater anneks bioskoop. De gevel fan it pân waard nei de styl fan de Amsterdamske Skoalle weroprjochte. Yn 1933 wurdt ek it pân fan Liuwenburch 14 by it kompleks foege. Arsjitekten wienen A. Goodijk en J. Otten.
De sealen yn it destiidske teater wienen multyfunksjoneel en it bioskoopdoek koe weihelle wurde om romte te meitsjen foar in grut poadium. De grutte seal fan it teater droech de namme Waterpoarteseal. Yn 1976 wurdt drogisterij De Wijde Gaper oankocht en by it pân lutsen, de bysûndere gevel wurdt ek trochlutsen. Op dat moment krijt it gebou har hjoeddeiske foarm.
Bysûndere foarstellings
Ein 19e iuw joech it muzykkorps fan de Snitser Skutterij faak útfierings yn it teater. Letter soenen ek Rythm Stars, Advendo en it Stedsk Muzykkorps hjir optredens fersoargje. Ek waarden der eksposysjes hâlden. Alle jierren spilen ûnderwizers fan it leger ûnderwiis hjir it Sinterklaas Mearke. Ek bekende Nederlânske akteurs dienen it teater oan mei harren foarstellings, foarbylden binne ûnder mear Freek de Jonge en Youp van 't Hek.
Ein Amicitia
Yn 1998 krijt it teater in nije direksje nei it tragyske ferstjerren fan Johan Miedema jr.. Letter ûndergiet it theater in radikale nammeferoaring en wurdt it tiidrek Amicitia ôfsluten. De nije direksje, ûnder lieding fan Hans Wijnstok, giet fierder ûnder de namme CineSneek en ferdwynt it Amicitia Teater nei de skiednisboeken. Sûnt it sluten fan it teater hat Snits gjin teaterseal mear. Yn 2012 komt hjir feroaring yn en wurdt Teater Snits iepene.
Omgong fan Itaalje 2022
De 105e edysje fan de Omgong fan Itaalje waard hâlden fan 6 oant en mei 29 maaie 2022.
Jislum
Jislum is in doarp dat yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Jislum leit noardlik fan Burdaard, eastlik fan Wânswert, westlik fan Jannum en besuden Ginnum. Jisum hat  ynwenners. De doarpskearn leit oan de Hikkaarderdyk op de terp fan Jislum.
Jislum is in doarp dat by de Flieterpen heart.
Tsjerke
thumb|left|Sint Katarinatsjerke
De tsjerke is letter eigendom wurden fan de 'Stifting Harstastate' en wurdt hjoed-de-dei net mear brûkt as godshûs. Dy stifting wist net in goede bestimming foar de tsjerke te finen, wat it doarp min nei de kop wie. De tsjerke is in ryksmonumint fanwegen de preekstoel, de klokken en it oerwurk. Dat binne dan ek de ienige parten dêr't subsydzje foar beskiber is ta it behâld. Yn 2000 wie der praat dat de tsjerke sloopt wurde soe. Doe hawwe de Jislumers de 'Stifting Behâld Jislumer Tsjerke' oprjochte. Dy nije stifting slagge der yn 2004 yn om genôch jild foar de restauraasje byinoar te swyljen. Om de krystdagen fan 2004 hinne is de tsjerke wer iepensteld. De tsjerke hat doe ek wer de âlde namme fan Sint Katarinatsjerke werom krige.
Mûne
By 'Grut Hikkaard' stiet de boeremuonts De Volharding út 1872, dy't ek in ryksmonumint is. Dizze grûnsiler út 1872 is eigendom fan Stifting De Fryske Mole.
Ferbinings
Jislum leit oan de Hikkaarderdyk, dy't nei it noarden nei Ginnum rint, en nei it suden by Grut- en Lyts Hikkaard lâns nei Burdaard. Jislum hie in opfeart fan de Aldfeart en dêrmei in ferbining mei de Dokkumer Ie, mar fan dy opfeart is mar in lyts stik oer.
Strjitten
Hikkaarderdyk.
Birka
thumb|right|200px|It plak dêr't Birka ea lein hat Birka wie in hannelsstêd dy't om 800 hinne stifte waard troch in Wytsingekening op it eilân Björkö yn de Mälarmar by it hjoeddeiske Stokholm. Op Adelsö wie it paleis fan de kening en dêrwei waard it hannelsplak op Björkö beskerme.
Fia Haithabu waarden pelzen ferhannele mei Fryslân. Ek Dorestêd wie yn Birka bekend. Anskar (Angarius) preke hjir yn 830. Hy wie oardel jier yn Birka, hy boude in tsjerke en guonts lieten har dope, mar Birka waard nea kristlik. Yn 852 besocht er it nochris, mar doe slagge it noch minder.
Yn de twadde helte fan de 10e iuw waard Birka ferlitten; it wêrom is men net wis fan.
Op Birka en it sustereilantsje Hovgården binne in protte Grêfhichten út de Wytsingetiid en de stêd en it keningshof binne troch archeologen bleatlein. De mannichte fynsten foarmje, neist de libbensbeskriuwing fan Anskar, de grutte boarne foar de skiednis fan dizze delsetting. De fynsten binne útstald yn in museum op Börka. De lokaasje is opnomd yn de Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 1956
De Olympyske Simmerspullen 1956, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1956 yn Melbourne, Austraalje hâlden.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Medaljespegel
De top trije fan lannen dy't by de moderne fiifkamp medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1964.
Johannes van Loenen
Johannes Bernardus van Loenen (Grins, 18 maart 1739 – De Jouwer, 21 april 1810 wie in Nederlânske grifformearde dûmny en politikus. Hy wie de soan fan Wijnandus Leunen en Lammichjen Koerts. Hy boaske yn 1773 Anna Wagemans en krige mei har fiif bern.
Dûmny
Nei syn stúdzje yn Grins waard hy fan 1764-1767 beroppen as predikant yn Borger. Yn 1767 waard hy predikant yn Marsum, en yn 1777 yn Noardwâlde. Fan 1793 oant syn dea wie hy dûmny op De Jouwer.
Politikus
Yn de tiid fan de Bataafske Republyk waard hy op 7 septimber 1795 as fertsjintwurdiger fan Haskerlân keazen as fertsjintwurdiger by de foarlopige gearkomst fan Fryslân. Fan 1 febrewaris 1796 wie hy kommisjelid foar de saken fan de generaliteit fan Fryslân by de gearkomst fan representanten. Fan 4 febrewaris 1796 oant 1 maart 1796 fertsjintwurdige hy Fryslân as deputeare by de Steaten-Generaal fan de Feriene Nederlânske Provinsjes en dêrnei by de Bataafske nasjonale gearkomst. Fan 18 maart 1796 oant 19 maaie fan dat jier wie hy foar dyselde gearkomst fan representanten kommisje fan korrespondinsje fan Fryslân. Fan 24 maaie 1796 oant 10 novimber fan dat jier wie hy foar it distrikt Wolvegea plakferfangend lid fan de Earste Nasjonale Gearkomst. Hy ferfong Mr. Siderius dy’t drok besteld wie mei syn wurk as lid fan de konstitúsjekommisje.
De Grutter
De Grutter is in útstalling fan âld winkelguod oan De Streek yn Alde Leie.
It waard iepene yn 1999 yn in âld skoalhûs oan de Alvestêderûte. Der is besocht om in doarpswinkel út de jierren '30 oant '60 sjen te litten. Der wurdt ek snobbersguod en kuriositeiten ferkocht.
Der binne waskmiddels, âlde blikken, aptekersguod en eartiids snobbersguod as polkabrokken te sjen. Yn de hal stiet in samling tabaksartikelen yn orizjinele ferpakking. Ek binne (berne)waachskealen fan it konsultaasjeburo, klompen, redens, hobbelhynders, bernestuollen en naaimasines te sjen.
Hokswier
Skiednis
Yn de 15e iuw wennen der Heringa's op de stins, mar om 1500 wenne der in Aesge Aesges van Hokswier en nei him syn soan Aesge. Aege is troch syn houlik ek eigener fan it Sjaerdema-hûs yn Frjentsjer. Letter kaam it yn besit fan de famylje Galama út Koudum. Oer Gaele Galama (1499-1559) is in soad bekend omdat er in deiboek yn it Frysk skreaun hat.
Yn 1528 gie de stins nei Seerp Galama. Der wiene doe in hiem, hof en grêften en singels by it goed. De eigener hie boppedat it aadlike privileezje om de geastliken fan Mantgum te beneamen. Yn de striid tsjin Spanje flechte Seerp in skoft nei Emden. Syn broer Hartman fan Galama en syn sweager Sjoerd fan Beyma waarden beide yn Brussel terjochtsteld. Yn 1576 kaam Seerp werom op Hokswier en waard in jier letter grytman fan Barradiel. Hy is begroeven yn de tsjerke fan Mantgum. Letter kaam de stins yn besit by de famyljes Van Boelens en Van Aylva en de lêste bewenner Jonkhear De Lannoy dy't de stins nei 1725 platsmite liet en de grêften tichtsmiet.
De bewenners fan de pleats by de state waarden "De Hoxwiersters" en ôfkoarte de "x-wiersters" neamd. Dizze famylje hat dizze bynamme yn 1812 oerset yn de namme Swierstra. De wier is yn 1860 ôfgroeven en op Hokswier is hat oant ein 90er jierren in boerespultsje stien.
Nij Hokswier
Yn 2010 waard op inisjatyf fan in lid fan de Swierstra-famylje in replika fan de âlde state boud, dy't no de 'Nieuwe Hoxwier' hjit.
Qbuzz
thumb|right|Logo Qbuzz
Qbuzz is in iepenbier ferfierder dy't nei de Wet Persoanenferfier 2000 aktyf is yn it steds- en streekferfier. It bedriuw is sûnt 14 desimber 2008 op de diken te sjen yn de provinsjes Grinslân en Drinte, it súdeasten fan Fryslân en yn de Regio Rotterdam.
Untstean
Qbuzz waard stifte yn april 2008, troch Rob van Holten, de âld-topman fan Connexxion en Leon Struijk. Op fersyk fan de stifters namen de Nederlânske Spoardyken in minderheidsoandiel fan 49 persint yn it bedriuw. Troch dizze gearwurking hopet hja de oanslutings tusken it bus- en treinferfier better te meitsjen. In moanne letter, yn juny 2008 waarden de earste oanbestegings foar it busferfier dien, yn de Stedsregio Rotterdam en yn Súdeast-Fryslân. Dizzen waarden beide troch Qbuzz binnen helle. Ek hie it bedriuw harren ynskreaun foar de it gebiet Haaglannen, mar dizze waard net oan Qbuzz jûn.
It doel fan Qbuzz is om yn de kommende jierren in fjirdepart fan de Nederlânske busmerke yn harren besit te krije.
Riegebieten
Qbuzz hat oan trije oanbestegings meidien, dêr't twa fan wûn waarden, te witten dy fan Súdeast-Fryslân en de Stêdsregio Rotterdam. Op dizze gebieten hienen gjin oar bedriuwen harren ynskreaun troch de finansjele risiko’s mei de ynfier fan de OV-chipkaart. Ek de koarte rintiid fan de oanbestegings en de djoere brânstofprizen hienen hjir mei te krijen.
Om de oanbestegings út te fieren hat Qbuzz in liening fan 35 miljoen euro ôfsluten en 154 nije bussen besteld.
Súdeast-Fryslân
It riegebiet Súdeast-Fryslân beslacht de gemeentes Eaststellingwerf, Weststellingwerf, It Hearrenfean, Opsterlân, Smellingerlân, Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen.
Sûnt 14 desimber 2008 ride de bussen fan Qbuzz hjirre. De tsjinstregeling sil yn it earste jier fan Qbuzz net bot feroarje. Allinnich line 100, fan It Hearrenfean nei Grins oer de A7, wurdt feroare. Net it hiele gebiet is fan Qbuzz, wêrtroch de line yn Drachten splitst is. It part tusken It Hearrenfean en Drachten wurdt twa kear yn it oere riden troch de Qliner 310 fan Qbuzz. Fan Drachten nei Grins wurdt riden troch de Qliner 304 fan Arriva. Dizze linnen hearre byinoar en slute ek op elkoar oan, ek wurdt foar in grut diel gjin ekstra taslach frege.
Ein 2009 sil der in nije tsjinstregeling komme, wêryn 15 persint mear bussen ride sille. Om't hja hjir op ta te riedzje giet der al in skoalbus fan Easterwâlde nei Ljouwert. Uteinlik moatte der fiif fan dizze skoalbussen komme fan Drachten nei de wichtichste skoallen fan It Hearrenfean, Wolvegea, De Gordyk en Ljouwert. Dêrneist komt der ek in direkte ferbining tusken Aldeberkeap en Drachten.
Ek komt der in snelle ferbining fan It Hearrenfean nei Drachten op alle treinen dy't op it stasjon fan It Hearrenfean oankomme. Hjirmei wol it bedriuw al oanslute op de spoarferbining Grins-Drachten-It Hearrenfean dy't der yn de takomst komme sil.
Om dit allegear foar elkoar te krijen binne fyftich ekstra sjauffeurs oannaam, ek is in grut part fan it personiel fan Arriva oernaam. Qbuzz mei oant en mei 2016 yn Súdeast-Fryslân ride.
Stêdsregio Rotterdam
Yn de Stêdsregio Rotterdam hat Qbuzz de oanbesteging foar trije jier binnen helle. It bedriuw hat soarge foar mear ritten yn it gebiet. Sûnt 14 desimber 2008 ride de bussen fan Qbuzz hjirre.
Pleatsen dy’t no ûnder de tsjinsten fan Qbuzz falle binne Rotterdam, Barendrecht, Rhoon, Krimpen oan de Isel, Lansingerlân, Pienakker, Maasslús, Riddertsjerke en Flaardingen.
Al it personiel fan de foarige ferfierder, Connexxion, is oernaam.
Haaglannen
Qbuzz hie har ek oanmeld foar it gebiet Haaglannen. Ek Connexxion en Veolia Transport dienen mei. Op 1 septimber 2008 waard bekend dat Veolia Transport de oanbesteging wûn hie.
Namme en kleuren
De namme fan Qbuzz stiet foar in oantal saken. De Q is in ferwizing nei it Ingelske wurd ‘Quality’ (kwaliteit). Buzz stiet foar bus. De dûbele z jout de namme in hjoeddeisk wêzen dat benammen de jonge minsken oansprekke moat.
DC++
DC++ is in iepenboarne, brûker-oan-brûker en triemmediel kliïntprogramma, dêr't minsken spul fan ynlade kinne. It kliïntprogramma jout trije mooglikheden. De earste is it ynladen út in iepenboarne (Ingelsk, Open Source). Ek kin it programma de brûker direkt mei in oare brûker yn ferbining bringe (peer-to-peer), of de brûker kin triemmediele mei oare kompjûterders (file sharing). Se kinne der bygelyks nije bestjoerprogrammas (drivers) ynlade, allinnich meastal folle flugger as fanôf in gewoan webstee.
Qbuzz
Namme en kleuren
Foar de kleuren fan it bedriuw is keazen foar inkele nasjonale kleuren; Oranje, wyt en blau.
DC++
Der binne fan DC++ in soad websteeën ôflaat, lykas BCDC++, rmDC en noch folle mear.
Qbuzz
Ophef
Ek wienen de oare iepenbier ferfierders net bliid mei itjinge dat de NS in oandiel fan 49 persint yn it bedriuw hie. Sa soe Qbuzz ûnrjochtmjittich help fan de steat krije yn de foarm fan subsydzje. De rjochter hat yn de tsien rjochtsaken dy’t tsjin Qbuzz oanspant wienen alles fan tafel feit.
Bussen
Qbuzz hat nij leaste bussen fan MAN en Folkswein. De MAN’s binne boud yn Ankara en waarden ôfmakke yn Fianen. As reservefloat hie Qbuzz yn it begjin foar Rotterdam inkele âld-RET-bussen. Yn Súdeast-Fryslân wienen der in pear nije Poalske Volvo’s as reserve. Dit yn ôfwachting op de sân nij bestelde biogasbussen fan MAN.
DC++
DC++ stiet ek bekend om it feit dat der ek in soad minsken yllegale spullen ynlade lykas nije films, kompjûterspultsjes ensfh.
Qbuzz
Bussen
Foar it standert streekferfier wurdt de MAN Lion’s City A78 ynset. Dizze bus hat fan de foardoar oant de efterdoar in legeflier. As de doarren iepen gean sakket de bus in bytsje nei rjochts, wêrtroch de opstap nei de bus noch mar in sintimeter of tsien is. Rolstoelen kinne troch in út te skowen planke yn de bus komme.
Foar de langere, Qliner, ritten wurde snellere bussen mei mear komfoar brûkt, de MAN Lion’s Regio. Dizze bus hat in hegeflier. Rolstoelen kinne mei in lift yn de bus komme.
Yn de buertbussen kinne acht minsken sitte. Foar dit ferfier wurdt de Folkswein Crafter brûkt.
Mary Arden
Komôf
Mary har famylje, de Ardens, wiene al foàr de Normandyske Ferovering fan Ingelân, yn 1066, ien fan 'e rykste en meast foaroansteande geslachten yn it greefskip Warwickshire, en harren besittings waarden dan ek al fermeld yn it Domesday Book (1086). Ien fan Mary har foarfaars, in Thomas Arden, focht yn 'e trettjinde iuw yn 'e Twadde Baronne-oarloch (1263-1264) oan 'e kant fan Simen fan Montfort en de baronnen tsjin kening Hindrik III. In oaren wie Robert Arden, dy't yn 'e fyftjinde-iuwske Roaze-oarloggen meifocht, en wer in oaren John Arden, dy't ien fan 'e hôvelingen fan kening Hindrik VII wie. thumb|250px|left|Mary Arden har Hûs, yn [[Wilmcote.]]
Libben
Oer Mary Arden har libben is net folle bekend. Doe’t Robert Arden yn desimber 1556 stoar, liet er Mary wat jild nei, en wat wichtiger wie, har kaam ek de pleats en al it lân ta. Dat wie fansels in moaie breidsskat foar har houlik mei de moffemakker John Shakespeare, dat yn 1557 sletten waard yn Stratford-upon-Avon, doe't Mary tweintich jier wie. Richard Shakespeare, John syn heit, wie pachtboer op lân fan 'e Ardens te Snitterfield. As de dochter fan Richard syn lânhearre is it tige wol mooglik dat Mary John har hiele libben al koe.
John en Mary krigen acht bern, lyk om lyk ferdield yn soannen en dochters: Joan (1558-1558), Margaret (1562-1563), William (1564-1616), Gilbert (1566-1612), Joan (1569-1646), Anne (1571-1579), Richard (1574-1613) en Edmund (1580-1607). Sa't út 'e jiertallen bliken docht, oerlibben trije fan 'e famkes de bernejierren net. De namme Joan waard letter op 'e nij brûkt, krekt sa't yn Fryslân oant fier yn 'e tweintichste iuw ek wenst wie nei it ferstjerren fan in bern.
Hynstesport op de Olympyske Simmerspullen
100px|right
De Hynstesport is in sport dy't fan de twadde moderne Olympyske Spullen ôf op it Olympyske programma stiet.
Skiednis
De Hynstesport stie tidens de Spullen fan 1900 yn Parys foar it earst op it programma. Mar tidens de Spullen fan 1904 en 1908 waard it net yn it programma opnaam. Pas tidens de Spullen fan 1912 yn Stokholm kaam it wer werom op it programma. Tidens de Spullen fan 1956 yn Melbourne waard de Hynstesport yn in oar lân hâlden as de rest fan de Spullen fanwege de karantêneregleminten yn Austraalje. De hynstesport hie dêrom plak yn Stokholm. Oant en mei de Spullen fan 1948 mochten alline militairen meidwaan oan de hynstesport op de Spullen. Sûnt de Spullen fan 1952 yn Helsinky meie ek gewoane boargers en froulju meidwaan oan it hynsteriden by de Olympyske Simmerspullen, dêr waard ek fuort troch in frou in medalje wûn opfollend hjirby wie dat dizze frou Lis Hartel ek noch in lichaamlike beheining hie. manlju en froulju binne yn de hynstesport lykweardich en hawwe gjin apparte kompetysje.
ûnderdielen
De hynstesport bestiet út trije ûnderdielen: dressuer, springe en eventing. Yn it ferline hawwe ek Foltiizje, Fierspringe en Heechspringe ûnderdiel útmakke fan it Olympyske programma.
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Falling Free
Falling Free is in science fiction-roman fan 'e hân fan 'e súksesfolle en mannichfâld bekroande Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold. It makket loskes ûnderdiel út fan The Vorkosigan Saga, Bujold har populêrste en omfangrykste searje, mar kin sûnder beswier los dêrfan lêzen wurde. Falling Free, dêr't Bujold in Nebula Award mei wûn, waard foar it earst publisearre as in fúljeton yn 1987-1988. It is ûnderwilens oerset yn njoggen talen.
Eftergrûn
Falling Free (frij fertaald: "Sûnder Swiertekrêft") wie de fjirde roman fan 'e Amerikaanske science fiction- en fantasy-auteur Lois McMaster Bujold, dy't se skreau mei help (oangeande de technyske omballingen) fan har heit, har broer Jim en dy syn maat Wally Voreck. De haadpersoan, Leo Graf, in laskyngenieur, is feitliks fierhinne basearre op Bujold har heit, de natuerkundige, yngenieur en perfester laskboukunde en elektroboukunde Robert Charles McMaster. It feit dat har heit ûnder har skriuwen fan dit boek kaam te ferstjerren, makke it foar Bujold dreech om Falling Free ôf te meitsjen, mar nei't se it in pear moanne oan 'e kant lein hie (en ûnderwilens de novelle The Borders of Infinity skreaun hie), slagge it har dochs om it te foltôgjen.
Yn 'e winter fan 1987-1988 ferskynde Falling Free as fjouwerdielich fúljeton yn it tydskrift Analog Magazine, in feit dêr't Bujold tige ferguld mei wie, om't Analog it favorite tydskrift fan har heit west hie. Neitiid waard Falling Free yn april 1988 yn boekfoarm publisearre troch útjouwerij Baen Books. Yn 2008 waard it werútjûn as ûnderdiel fan 'e omnibus Miles, Mutants & Microbes. Mei Falling Free wûn Bujold yn 1989 ek har earste priis, te witten in Nebula Award.
Falling Free is skreaun yn it personele perspektyf en spilet likernôch twahûndert jier foar de berte fan Miles Vorkosigan; it stiet dêrmei eins folslein los fan 'e rest fan The Vorkosigan Saga, behalven dan dat it yn itselde hielal plakfynt.
Plot
De haadpersoan yn Falling Free is de laskyngenieur Leo Graf, dy't neatfermoedzjend in baan oannimt om op in ôfhandich romtestasjon tafersjoch te hâlden op 'e trening fan 'e wurknimmers fan 'e multinasjonal GalacTech. As er op it plak oankomt, docht lykwols bliken dat it net om gewoane lju giet, mar om saneamde quaddies, genetysk modifisearre minsken mei in twadde pear earms wêr't normaal de skonken sitte.
GalacTech hat quaddies ûntwikkele om te tsjinjen as arbeidskrêften yn 'e romte (d.w.s. yn wurksitewaasjes sûnder swiertekrêft), mei't gewoane wurknimmers yn sokke omstannichheden ferlet hawwe soene fan spesjale fasiliteiten en boppedat om it hoartsje mei ferlof moatte soene om't yn in steat fan gewichtsleazens harren lichems fuortkwine. Quaddies hawwe dy neidielen net; sterker noch, yn mear as de lichtste swiertekrêft kinne sy net iens funksjonearje. Dat betsjut dus ek dat se bûn binne oan it romtestasjon en foar harren libbensûnderstiping folslein fan it bedriuw ôfhinklik binne — in bykommend foardiel fanút it eachpunt fan GalacTech sjoen. Foar de wet hat GalacTech de quaddies trouwens klassifisearje litten as "post-foetale eksperimentele weefselkultueren", sadat se gjin berop dwaan kinne op minskerjochten. De quaddies wurde behannele as slaven en GalacTech hat sels in fokprogramma foar harren opset.
It ferfolch dat nea kaam
Bujold fertelt yn it foarwurd fan 'e omnibus Miles, Mutants & Microbes dat it earst net har doel wie en lit dit ferhaal op himsels stean. "It wie dúdlik in soarte fan Eksodusferhaal, wat ymplisearre dat miskien fjirtich jier yn 'e woastyn diel twa wêze moatte soe, en de oankomst yn it Unthjitten Lân diel trije, in moai ôfrûne trilogy." Mar hja waard ôflaat troch in oar projekt en kaam der letter nea mear ta om in ferfolch op Falling Free te skriuwen. Se liket har der no by dellein te hawwen dat dat der ek nea mear fan komme sil, want by wize fan ôfsluting liet se Miles Vorkosigan, de haadpersoan fan it grutste part fan The Vorkosigan Saga, yn in ferhaal dat likernôch 230 jier nei de foarfallen fan Falling Free spilet, in besyk bringe oan it nije thús fan 'e quaddies, dêr't se blykber noch lang en lokkich libben (sjoch: Diplomatic Immunity).
AV Horror '47
AV Horror '47 is in atletykferiening út de stêd Snits.
De feriening is oprjochte yn 1947 en is ferneamd nei it tekenrigefiguerke Horror. Dit figuer komt foar yn it Tom Poes-ferhaal Horror de ademloze fan Marten Toonder. De namme is tafallich keazen; op ien fan de oprjochtingsfergaderingen lei in krante mei dizze strip op de fergadertafel.
AV Horror hat op meardere plakken yn Snits treend en akkomodaasjes beheard. Nei de begjinjierren, wêryn't benammen op de dyk treend waard, krige de club treningsgelegenheid by it Bogerman College. Ek Sportpark Noarderhoek wie ien fan de treningslokaasjes, mar op gjinien fan allegear hie de club in ferieningsgebou.
Erkenwald
thumb|Erkenwald ûnderwiist muontsen. Fersierd inisjaal út it Chertsey Breviary (iere 14e iuw) Erkenwald, (ek wol Earconwald, Ercenwald en Erconwald (? -693) wie in Ingelsk biskop, yn de Angelsaksyske kristlike tsjerke fan 675 oant 693, dy't nei syn dea hillige waard.
AV Horror '47
Yn it nij oan te lizzen Sportpark Tinga besleat de gemeente Snits in atletykbaan en clubhûs op te nimmen foar de flink groeide feriening. De baan waard lykwols ein jierren tachtich ôfkeurd en yn 2006 maket de club de oerstap nei Sportsintrum Skuttersfjild.
De feriening is de organisator fan de weiwedstriid Snits-Boalsert-Snits, jierliks op de lêste sneon fan augustus. En ien kear yn de fjouwer jier organisearret av Horror teffens de Slachtemaraton.
Erkenwald
Erkenwald waard berne yn Lindsey en soe in soan west hawwe fan kening Anna fan East Anglia. Hy stifte de abdijen fan Chertsey (foar manlju, yn Surrey) en Barking (foar froulju, yn Esseks) foar himsels en syn suster Ethelburga. Yn 675 wijde aartsbiskop Theodorus fan Canterbury Erkenwald ta biskop fan Londen foar Middelseks en Esseks, sa dat Erkenwald in man fan oansjen waard. Hy die sines ta de fersoening fan Theodorus en Wilfrid fan York. Syn feestdei wurdt fierd op 30 april. Hy waard bedobbe yn de St Paul’s Katedraal yn Londen.
Syn grêf waard in populêr doel fan pylgersreizen yn de Midsiuwen, mar waard tagelyk mei oare tombes yn de katedraal ferwoast ûnder de Reformaasje.
Marsum Ahoy
'Marsum Ahoy!' is in Frysk liet fan de Aldjiersploech van Marsum.
Lik op stik
'Lik op stik' is in Fryske single út 2002 fan it duo Ferbean. It komyske nûmer giet oer in 'wyldmiger' dy’t bestraffe wurdt at er út de kroech komt. It nûmer waard útjûn yn eigen behear. Yn 2003 ferskynde de CD ‘Lik op stik’. It nûmer kaam yn 2003 binnen op it tsiende plak fan de Fryske Top 100.
It duo Ferbean bestiet út Anko Bouma út Warten en Bertus Klazinga út Feanwâlden.
Ansgar
thumb|200px| Stânbyld fan Sint-Anskar yn Hamburch De hillige Ansgar of Ansgarius (8 septimber 801 - Bremen, 3 febrewaris 865), de Apostel fan it Noarden, waard muonts yn it âlde Korby (Pikardje) en it nije Korby (Westfalen). Hy beselskippe de bekearde kening fan Denemark, Harald I, werom nei syn thúslân nei dy syn ferbaljen. Ansgar waard sindeling yn Denemark en Sweden en rjochte de earste tsjerke yn Sweden op yn 832. Hy waard abt fan de nije abdij fan Korby yn 834, biskop fan Hamburch en pauslik legaat fan Gregoarius IV foar Skandinaavje.
Ansgar rjochte de earste skoalle yn Denemark op, mar moast op flechtsje foar de heidenen. Ansgar wie ek aartsbiskop fan Bremen en bestried de slavernij. Hy bekearde Erik, de kening fan Jutlân, en wie bekend as preker en wûnderdwaner. In grut diel fan syn wurk waard nei syn dea teneate dien troch it heidendom. Syn opfolger Rembertus skreau letter de hagiografy Vita Ansgarii, dêr't Ansgar syn klerikale karriêre en syn misjewurk yn Skandinaavje yn beskreaun wurde.
Neffens de oerlevering waard Anskar troch paus Nikolaas I hillich ferklearre. Hy is de patroanhillige fan Denemark, fan Sweden, fan Skandinaavje en fan it bisdom Bremen.
Syn nammedei is op 3 febrewaris.
Bunker
In bunker is in militêr ferdedigingswurk dat beskermje moat tsjin besjittingen en bombademinten. It is in op himsels steand, lyts ferdigeningswurk dat meast boud is fan wapene beton en oerdutsen mei ierde. Bunkers hawwe meast in inkelfâldige funksje, sa as geskutsopstelling, kommandopost of skûlplak. De term bunker komt út it Ingelsk (ek it Dútske 'bunker') en waard yn Nederlân foar it earst brûkt yn de Twadde Wrâldkriich. Dêrfoar wie de term kazemat wenst.
Helmgerzen
De Helmgerzen (Ammophila) foarmje in skaai yn de famylje fan de gersplanten (Poaceae).
Helmgerzen binne planten mei grutte woartelstelsels, en mei blau-griene blêden dy't gearrôle wurde kinne om fochtferlies tsjin te gean. Beide soarten waakse oan de Noard-Atlantyske kust: Plomreid oan de eastkust, Strângers oan de westkust. It is net dúdlik oft de populaasjes oan de westkust fan Noard-Amearika foar in part natuerlik binne as net. Yn alle gefallen liket Plomreid dêr nijbrocht te wêzen. De marren yn it noardeasten fan de Feriene Steaten hawwe ek Helmgerspopulaasjes, dy't almeast ta it Strângers rekkene wurde.
Kees Vrijling
Kornelis Jakobus (Kees) Vrijling (Kerkdriel, 18 oktober 1914 – Akkrum, 10 febrewaris 2004) wie in Nederlânske politikus fan de PvdA.
Bunkermuseum Schlei
thumb|left|Bunkermuseum Schlei thumb|left|Bunkermuseum Schlei Bunkermuseum Schlei, oprjochte yn 2009, is ûnderbrocht yn in bunker út 1943 op Skiermûntseach. De bunker fan it type Seeburg stiet oan it fytspaad súdwestlik fan de Marlijn yn de rjochting fan de fjoertoer (Scheepstrapaad).
De bunker waard yn de Twadde Wrâldoarloch brûkt as kommunikaasjesintrum. De ynformaasje fan radio- en radarsinjalen waarden dêr samle en trochjûn oan de Luftwaffe, dy't de sinjalearre alliearde fleantugen mei jagers besocht te ûnderskeppen. Om dy ynformaasje te ferwurkjen, stie yn dizze bunker in saneamde Seeburgtisch: in glêzen tafel dêr't de posysjes fan alliearde en Dútske fleantugen mei lampkes op oanjûn waarden.
Kees Vrijling
Syn heit ferstoar foar syn berte en syn mem doe't hy twa jier âld wie. Hy waard grutbrocht troch syn beppe en wie as njoggenjierrige bûten skoaltiid al bakkersfeint om wat by te fertsjinjen foar syn libbensûnderhâld. Nei de ambachtsskoalle waard hy masinebankwurker en hat hy wurke by Werkspoor en Fokker. Hy wie aktyf binnen de Vrijzinnig Democratische Jongeren Organisatie (VDJO); de jongereinorganisaasje fan de Vrijzinnig Demoratische Bond (VDB) dy't yn 1946 opgie yn de PvdA. Vrijling wie ôfdielingssekretaris by de VDJO en woe de sjoernalistyk yn, mar moast yn 1943 ûnderdûke. Nei de Twadde Wrâldoarloch wurke hy as redakteur by Het Parool. Yn 1962 waard Vrijling beneamd as boargemaster fan Idaerderadiel en bleau dat oant syn pinsjoen ein 1979.
Hans Brian
Johannes Franciscus Maria (Hans) Brian (Amsterdam, 19 jannewaris 1940 – Son, 7 juny 2022) wie in Nederlânsk rugbyspiler, - coach, sportsjoernalist, sportkommentator en telefyzjepresintator.
Karriêre
Brian spile fan 1956 ôf rugby by AAC en kaam fan 1959 ôf út foar it Nederlânske rugbyteam. Yn 1963 moast er fanwegen in blessuere ophâlde. Hy die de ALO en wie yn de jierren 1960 bûnscoach fan it Nederlânske rugbyteam. Ek sette er him yn foar de begelieding fan rugbytrainers en - skiedsrjochters. Yn 1970 gie Brian op de sportredaksje fan De Telegraaf wurkjen. Yn 1976 makke hy de oerstap nei de NOS. Dêr waard Brian sportkommentator en hie njonken rugby ek hockey as spesjalisaasje wêrby't hy ferskate grutte finales bekommentariearre. Ek wie er fêste kommentator by tafeltennis, badminton en auto- en motorsport; de TT Assen, Formule 1 en Parys-Dakar. Hjirneist wie er earst wurksum as gymlearaar ûnder oare op in middelbere skoalle yn Eindhoven. En dêrnei hie er in stêffunksje op de kommunikaasje-ôfdieling fan DAF. Tussen 1985 en 1987 presenteerde Brian voor de NCRV de spelshow It's All in the Game. Yn 2005 hold er op by de NOS. Brian waard yn 2007 lid fan fertsjinste fan de Nederlânske Rugby Bûn en yn 2016 waard dat opwurdearre ta earelid. Hy wie ek yn 2004 beneamd ta lid fan fertsjinste fan de KNHB.
Bunkermuseum Schlei
De bunker wurdt eksploitearre troch Stichting Bunkermuseum Schlei. Dy stifting wol de skiednis fan de Twadde Wrâldoarloch fan Skiermûntseach foar eltsenien besikber hâlde.
Kees Vrijling
Hy ferstoar yn 2004 op 89-jierrige leeftiid.