cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fakblêd
In fakblêd of, minder faak, in faktydskrift, is in tydskrift dat wijd is oan in beskaat fak en dat de útoefeners fan dat berop as doelgroep hat. Sokke blêden hâlde de leden fan 'e fakgroep op 'e hichte fan 'e nije ûntwikkelings yn harren beropsfjild. Yn dy sin binne fakblêden te ferlykjen mei wittenskiplike tydskriften, dy't de lju yn in beskate tûke fan 'e wittenskip op 'e hichte hâlde fan nije ûntdekkings en ûndersiken. Fakblêden wurde fan oarsprong yn 'e regel útjûn troch beropsorganisaasjes, hoewol't de eigentlike eksploitaasje tsjintwurdich faak útbestege is oan in profesjonele útjouwerij en/of drukkerij. Se omfetsje ornaris doelgroeprjochte advertinsjes, dy't men yn oare publikaasjes net tsjinkomt. Mei it jild dat men mei de ferkeap fan advertinsjeromte binnenhellet, wurdt in grut diel fan 'e kosten betelle dy't makke wurde foar de útjefte fan it fakblêd. De rest moat troch de lêzers sels opbrocht wurde yn 'e foarm fan abonnemintsjild. Guon fakblêden hawwe in foarm fan in fergees abonnemint dat bekendstiet as behearske sirkulaasje, wêrby't inkeld leden fan 'e beropsgroep dy't de doelgroep fan it blêd foarmet, yn oanmerking komme foar sa'n abonnemint.
Simon Marquez
Simon Marquez, ofwol Simon Marcus (Dokkum, 3 desimber 1822 - ? ) wie in militêr.
Hy wie de soan fan in joadske slachtersfamylje. Earst waard er Nederlânsk soldaat, mar it leger foldie him net en oarsom wie dat ek sa.
Letter gie er as frijwilliger nei Meksiko ta. As generaal waard er dêr in bekend figuer yn de striid tsjin de Frânsen dy't yn 1861 it lân beset holden. Hy krige in earfolle fernijing yn de Allgemeine Zeitung des Judentums (5 july 1867).
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1948
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Londen 1948 De Olympyske Simmerspullen 1948, ek wol de XIVe Olympiade neamd waarden yn 1948 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De wetterpolokompetysje wie yn it Empire Pool.
Empire Pool
It Empire Pool waard boud yn 1934 en hie plak foar 12.500 taskôgers. Nei de Spullen is it swimbad tichtmakke en it gebou omneamd ta Wembley Arena; it wurd hjoed de dei noch altyd brûkt foar sporteveneminten.
Maurits Cornelis Escher
thumb|Escher yn it paleis Maurits Cornelis Escher (Ljouwert 17 juny, 1898 - Hilfertsom, 27 maart, 1972) wie in Nederlânske keunstner ferneamd fanwege syn houtsnij- en litografysk wurk.
Biografy
frame|left|M.C. Escher, selsportret [[1943]] Maurits Cornelis Escher is op 17 juny 1898 berne te Ljouwert as jongste soan fan yngenieur George Arnold Escher en syn twadde frou Sarah Gleichman. Yn 1903 ferhuze de húshâlding nei Arnhim dêr't Escher syn tretzjende houtbewurking- en pianolessen krige.
Fan 1912 oant 1918 gie er nei de middelbere skoalle: alhoewol er dêr al útblonk yn tekenjen, helle er dêr fierder mar matige sifers. Hy moast de 2e klasse oerdwaan en sakke foar syn eineksamen. Om't it gesin doe nei Easterbeek ferhuze kaam Escher doe yn Delft op de Hegere Technyske Skoalle, dêr't er op oanstean fan R. N. Roland Holst begûn mei houtfykjen. Doe't Escher yn 1919 nei de Haachske Skoalle foar Arsjitektuer en Dekorative Keunst gie foar in arsjitektuerstúdzje, skeakele er dan ek hast direkt oer op dekorative keunst. Hy studearre ûnder Samuel Jesserun de Mesquita, in keunstner dêr't er kontakt mei hâlde soe oant De Mesquita begjin 1944 meinaam waard troch de Nazi's, en nei alle gedachten fermoarde wurden is. Yn 1922, doe Escher de nedige ûnderfining opdien hie yn tekenjen en benammen it meitsjen fan houtsneden, ferliet er de skoalle.
Escher, dy't ûnder de yndruk wie fan it Italiaanske lânskip en dêr ek tige troch ynspirearre wie, mocht yn Switserlân mar min wêze, dat 2 jier letter, yn 1937, ferhuzen se nei Ukkel, in lyts plakje yn de buert fan Brussel. Yn 1940 wiene it de oarlochsomstannichheden dy't harren twongen op 'e nij te ferhúzjen, diskear nei Nederlân. 20 febrewaris 1941 kaam de famylje te wenjen yn Baarn, dêr't Escher oant 1970 libje soe.
Wurk
Escher makke mei-inoar 448 grafyske wurken en mear as 2000 tekeningen en sketsen. Syn wurk wurdt ornaris opdield yn de Italiaanske perioade, dêr't it realisme mei lânskippen en portretten de oerhân yn hie, en de Matematyske perioade dêr't werhelling, regelmjittige flakferdieling, metamorfoaze en bysûndere perspektivyske effekten de boppetoan yn fierden.
Oangeande de regelmjittige flakferdieling liet Escher him ynspirearje troch it mozayk út de Moarske tiid yn it Alhambra.
Underwerpen dy't yn syn wurk faak werom komme binne:
In pear tige bekende stikken fan Escher binne:
Yn it paleis oan de Lange Voorhout yn de De Haach is sûnt 16 novimber 2002 in permaninte eksposysje fan it wurk fan Escher.
Fryske Maatskippij fan Lânbou
De Fryske Maatskippij fan Lânbou (Nederlânsk en offisjeel: Friese Maatschappij van Landbouw), ornaris de Fryske Mij neamd, wie in boerestânorganisaasje yn Fryslân. Dizze organisaasje waard oprjochte op 30 jannewaris 1852 en wie oansluten by it Keninklik Nederlânsk Lânboukommitee. De Fryske Mij hie yn de fyftiger jierren sa'n 10.000 leden, 54 ôfdielings, seis ûnderôfdielings en acht lid-ferienings. Yn 1991 gie de organisaasje op yn 'e FLTO.
Skiednis
Sûnt de Bataafske Republyk bestie yn elk gewest in Rykskommisje fan Lânbou, dy't yn 1850 ûntbûn waarden by Keninklik beslút. It provinsjaal bestjoer fan Fryslân stelde doe in provinsjale Kommisje fan Lânbou yn om de mooglikheden fan in Maatskippij fan Lânbou te besjen. In yn 1834 ûnder lieding fan Vitringa Coulon, dokter yn Ljouwert, stifte Vriesch genootschap fan proefûnderfynlike lânbou wie troch gebrek oan belangstelling beswykt. De Maatskippij fan Lânbou is der dochs komd. U.H. Wielinga Huber, âld-riedshear fan it Hof fan Fryslân waard foarsitter fan de kommisje en siet as sadanich ek de Fryske Mij foar. De kommisje is yn 1867 opheft. De Fryske Maatskippij fan Lânbou wol lânbou en feehâlderij omheech bringe en dêrta 'de kennis fan de lânhúshâldkunde mear algemien ferspriede en de beproefde en wolslagge ferbetterings bekendmeitsje en besykje yn te fieren'.
Yn 1852 wie 50% fan de leden (meast grutte) boeren, 20% lâneigeners en 30% oare belangstellenden. Stadichoan waard it 'heare'-tal minder en groeide it tal boeren. Inkele saneamde 'praktyske boerebûnen' dy't troch de gearstalling de Fryske Mij ûngeskikt achten om as boerefakorganisaasje op te treden, wiene oanlieding ta de reorganisaasje fan 1919 wêrby't de Fryske Maatskippij fan Lânbou in organisaasje fan allinnich boeren waard en de leden mear ynfloed krigen. Ferienings op lânbougebiet koenen lid-feriening wurde. Dit dienen de grutste koöperaasjes (yn 1950 betanken in pear) en it Frysk Rundfee Stamboek. Tentoanstellings wienen earst haadsaak yn it wurk, de earste, troch it Haadbestjoer ynrjochte, wie op 29 en 30 juny 1855. Ek de ôfdielings eksposearren en de Fryske Maatskippij fan Lânbou stimulearre it ynstjoeren fan Fryske produkten en Frysk fee op bûtenlânske tentoanstellings. Der wie fuort ek omtinken foar bettere wetterlossing fan de Fryske boezem.
De Fryske Mij befoardere:
Sa hat de Fryske Mij altiten út de praktyk by de oerheid oanstien op ferskate foarsjennings, dy 't men geandewei as oerheidstaak sjen gie, en fakentiden earst sels it wurk oanpakte. Plannen foar in Lânbouskip hienen net genôch draachflak. Men wie bang dat it 'fan-boppe-ôf' net akkordearre mei it 'fan-ûnder-op' dat de Fryske Mij grut makke hie. Nei de Twadde Wrâldoarloch kaam der in fúzje mei it Fryske Nederlânsk Túnkersbûn en it gewest Fryslân fan it Bûn fan Lytse Boeren. De Fryske Maatskippij fan Lânbou krige in eigen buro ûnder lieding fan de sekretaris-ponghâlder mei twa adjunkt-sekretarissen, in orgaan, it Frysk Lânboublêd, en in ien kear yn de moanne ferskinend Frysk Túnboublêd. Ek wie der in proefbedriuw foar feehâlderij, Wielsicht ('Wielzicht') yn Ryptsjerk, en in kweekbedriuw foar lânbougewaaksen, 'Ropta' yn Mitselwier. As wurkjouwersorganisaasje hold de Fryske Mij him ek dwaande mei CAO-ûnderhannelings. Foar de leden waarden gauris inisjativen nommen ta de oprjochting fan koöperaasjes. Yn 1991 gie de Fryske Mij op yn 'e Fryske Lân- en Túnbou Organisaasje (FLTO).
Doëngastate
Skiednis
It boujier is ûnbekend. Doëngastate lei op it saneamde Each, Oech of Oogh tichtby Muntsjesyl. Each hat hjir de betsjutting fan eilân, krektas yn 'Skiermûntseach'. De heger lizzende lannen foarmen ea in eilantsje dêr't de grutte fan noch werom te kennen is oan de loop fan de âlde seedyk oan de noardside en dy fan de Lauwers oan súd- en eastside. Ek dit goed wie eigendom fan it Gerkeskleaster. De mûntsen fan dit kleaster sille grif harren kennis en ûnderfining ynsetten hawwe by de ynpoldering fan dit gebiet, lykas op in soad oare plakken om de eardere Lauwerssee en Middelsee hinne ek bard is.
Yn de 16e iuw waard it goed frij seker bewenne troch Jacob Doënga of Dongha. Dy hie twa soannen: Jelte en Claes. Meidat Jelte letter foarkomt "oppen Ham by Groot Aduwert" mei oannomd wurde dat Claes op Doëngastate wenne hat. Hy en syn frou Thee Roelofsdr. hiene in soan en in dochter, Lyuwe en Beauck. Yn 1613 wie Claes al ferstoarn, want dan wurdt syn broer Jelte neamd as mei-kurator oer syn bern. Lyuwe troude mei Antje Botma mei wa't hy yn 1633 "opt Oogh" en dus frij seker op de state wenne. Yn 1640 wenne hy der seker en fjouwer jier letter kocht hy de state fan de provinsje as earder kleastergoed foar it bedrach fan 19.170 goudgûne. In slompe jild, mar der hearde wol 135 pûnsmiet lân by. In flink besit fergelike by oare pleatsen dy't destiids gemiddeld in oerflak fan sa’n 35 pûnsmiet hiene en de state sil sûnder mis ek boppegemiddeld west hawwe.
Lieuwe hie trije bern: Anna, Suffridus en Nicolaes. De lêste wie yn 1657 sekretaris fan Eastdongeradiel en stoar foar 1696 wêrnei't syn neilittenskip yn hannen kaam fan syn broer en suster. Yn 1696 legatearre Anna oan har efternicht Anna fan Aitzema de helte fan 'Dongabosch' besteande út huisinge, schuur, hovinge, poort, graft, singels, boomen ende plantagie. De oare helte wie eigendom fan de oud-Faendrick Suffridus fan Doënga dy't syn helte yn 1704 ferkocht oan Repke Jansen Froma, dykgraaf fan Boerumerlân en it Eastlik Nij Krúslân. Nei alle gedachten is de state sûnttiid net mear troch de eigeners bewenne, mar as pleats ferpachte.
Destiids koe mr. Andreae oan it romme hoarnleger en de brede grêften noch sjen wêr't de state stien hat. Op Google Earth is dêr neat mear fan te sjen.
Termayske Golf
thumb|Strân by Nea Moudania thumb|left|Satellytbyld fan de Termayske Golf De Termayske Golf is it noardwestlike diel fan de Egeyske See. It leit tusken it skiereilân Chalkidiki yn it easten en de Grykske fêstewâl yn it noard en westen. De ôfstân fan west nei east is sa likernôch 60 kilometer. It djipste punt is sa'n 200 meter. De see is nei de antike stêd Therma beneamd, no in foarstêd fan Tessaloniki.
De Romeinen neamden de golf ek wol Macedonicus sinus (Golf fan Masedoanië) of Thermaeus sinus (Golf fan Therma).
Albert Martin
Hy waard yn 1848 tekenmaster yn Ljouwert. Foar it Frysk Genoatskip makke er in soad topografyske tekeningen (fan grêfsarken, sa'n sechtich bûtenpleatsen en safuorthinne.) Wurk fan him hinget yn it Frysk Museum (topografyske atlas) en yn de Steedlike Keunstsamling fan Ljouwert. Teffens is in protte fan syn wurk te finen yn it Frysk Fotoargyf fan Tresoar. thumb|left|350px|Akwarel [[Kingmastate troch Albert Martin]]
Idsert Aebinga van Humalda
thumb|Jhr. Idzert AEbinga van Humalda Idsert Aebinga van Humalda (ek: Idzert en Idsart) (Ljouwert, 12 septimber 1754 - dêre, 21 febrewaris 1834) wie in Frysk politikus en bestjoerder. Hy wie de earste gûverneur fan Fryslân.
Aebinga stamme út de âlde Fryske aadlike famylje Aebinga van Humalda en wie in soan fan de offisier yn Steatetsjinst Binnert Philip Aebinga fan Humalda (1709-1791) en C.J. van Sminia (1721-1758). Hy waard erkend as ealman fan Fryslân yn 1814 en krige sadwaande it predikaat jonkhear. Hy troude yn 1785 mei Isabella Boreel fan Haersma (1763-1789) mei wa't er gjin bern krige dat sadwaande stoar mei him it aadlik laach út.
Van Humalda wie ried yn it Hof (1780), en grytman fan Hinnaarderadiel (1782-1795). Nei 1795 hat er oant 1806 yn East-Fryslân west, mei't er Oranzjist wie, en wie amtleas tusken 1806 en 1811. Dêrnei waard hy oant 1813 boargemaster (maire) fan Wommels eardat hy yn 1813 gûverneur fan Fryslân waard. Hy soe dit bliuwe oant 1826. Hjirnei waard er steatsried yn bûtengewoane tsjinst.
Aebinga van Humalda hat him ek ynsetten foar it befoarderjen fan de Fryske letterkunde.
Hy wie kommandeur yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw.
Sjoch ek
List Kommissarissen fan de Kening(inne) fan Fryslân
Jan Adriaan van Zuylen van Nijevelt
thumb|Jan Adriaan baron van Zuylen van Nyevelt (Troch [[Herman Antonie de Bloeme nei Charles Howard Hodges) ]]
Jan Adriaan van Zuylen van Nijevelt (Rotterdam, 25 augustus 1776 - Ljouwert, 29 maart 1840) wie gûverneur yn Fryslân.
Nei syn funksje as lândrost fan it Departemint Drinte (yn 1810) en griffier fan de Steaten fan Hollân (1814-1826) waard Van Zuylen fan 1826 oant 1840 gûverneur yn Fryslân (in amt dat fan 1850 ôf de namme kommissaris fan de kening krige. Yn 1822 krige er de titel fan baron wêrnei't er yn1834 talitten waard by it Fryske Ridderskip.
Hy wie in broer fan diplomaat en minister Hugo van Zuylen van Nijevelt en in omke fan politikus Jacob van Zuylen van Nijevelt
Pieltsjerke
thumb|Pieltsjerke
De Pieltsjerke is in tsjerkegebou oan de Jan Jelles Hofstrjitte yn De Gaastmar, gemeente Súdwest-Fryslân.
Om 1540 hie De Gastmar al in tsjerke. Pastoar Heero Lyoloffsoan hie mei de prebendarius Doythie Jayesoan de ynkomsten út sa’n 55 bunder lân. Fan de Midsiuwske tsjerke binne gjin gegevens bekend, de skoalmaster fan Gaastmar makket om 1850 melding fan dat de tsjerke begjin 18e iuw noch in swiere stompe toer hie., dêr’t de fûneminten noch fan yn de grûn sieten. Neffens Jacob Hepkema siet yn 1890 noch in stien yn de toer dêr’t út blykte dat der yn 1752 in nije toer boud wie.
De trijesidich sluten sealtsjerke út de 19e iuw waard yn 1953 hast hielendal werboud. De houten geveltoer út 1940 mei ynsnoerde spits waard werpleatst. De liedklok út 1519 is getten troch de klokkejitters Geert van Wou en Johannes Schonenborch. De preekstoel komt út de 17e iuw. It oargel út 1890 is makke troch Bakker & Timmenga. De herfoarme tsjerke is in ryksmonumint.
Rudolf Gundersen
Rudolf Gundersen (Kristiania, 6 desimber 1879 - Oslo, 21 augustus 1946) wie in Noarsk reedrider. Gundersen waard trije kear Europeesk kampioen allround (1901, 1904 en 1906). Gundersen die ek in tal kearen mei oan it wrâldkampioenskip allround, mar krekt yn die jierren waard der offisjeel nimmen ta winner útroppen. By it Europeeske kampioenskip yn 1906 dat yn it Eisstadion Davos hâlden waard ried Gundersen op de 500 meter syn iennichste wrâldrekôr út syn karriêre, 44,8 seconden. Rudolf Gundersen ferstoar op 21 augustus 1946, yn 'e aldens fan 67 jier.
Martinus fan Blije
Yn 1432 waard er as biskop wijd (fan Mayo yn Ierlân) en wie wijbiskop fan Walraven fan Meurs, en oant syn dea (wij)biskop fan Utert.
Air Force One (ropletter)
Air Force One is de ropletter foar alle fleanmasines fan de Amerikaanske loftmacht mei de Amerikaanske presidint oan board. Wylst de ropletter faak brûkt wurdt foar de namme, as wie it in beskaat fleantúch, tsjut it wier de namme oan fan hokfoar loftmacht fleantúch ek dêr´t de Amerikaanske presidint op dat stuit ek yn fleant.
Doe't de presidint troch in marine fleanmasine meinaam waard, waard dat Navy One; soe er mei in boarger-fleantúg gean, dan wurdt dat Executive One. De presidintiele helikopter is Marine One. It systeem wurket ek foar grûnferkear, mei de wein fan staat Cadillac One, en de bus Ground Force One.
Yn teory soe soks ek foar op it wetter jilde, at de presidint wier transportearre wurdt. Yn dat gefal soe dat skip Navy One wurde. Lykwols is de besite fan de presidint ornaris net omreden fan transport, mar as besite op it skip. Dat it systeem dêr't it ferfiermidddel fan de presidint mei oantsjut wurdt, is dan net aktyf.
A.W. Haan
Mr. Anthoni Wilhelmus Haan (Grins, 27 septimber 1896 - Aalsmeer, 7 desimber 1969) wie in Nederlânske abbekaat en fuort nei de oarloch in deputearre fan de Steaten fan Fryslân dy't plakferfangend Kommissaris fan de Keninginne west hat oant er opfolge waard troch Harry Linthorst Homan.
As lid fan de ARP waard er op 7 july 1941 arrestearre troch de Dútsers.
Nashville (Tennessee)
Nashville (útspr.: [ˈnæʃvɪl], likernôch: " nesj -wil") is de haadstêd fan 'e Amerikaanske steat Tennessee en teffens it haadplak fan Davidson County. It leit oan 'e rivier de Cumberland, yn it midden-noarden fan 'e steat, en stiet fral bekend om it grutte tal universiteiten dat der fêstige is, en om't it it sintrum fan 'e Amerikaanske country and western-muzyk is. Nashville is in konsolidearre stêd-county, wat sizze wol dat it stedsbestjoer fan Nashville ek it countybestjoer is fan it omlizzende Davidson County. Dy county omfiemet lykwols njonken Nashville ek noch seis oare, folle lytsere gemeenten, dy't op lokaal nivo selsbestjoer hawwe, lykas Belle Meade en Berry Hill. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Nashville as stêd doe goed 600.000 ynwenners en as stêd-county krapoan 627.000. Dêrmei is it de twadde stêd fan Tennessee, nei Memfis. As stêdekloft, mei alle foarstêden yn omlizzende countys derby, hie Nashville neffens in offisjele skatting út 2012 in befolking fan rom 1,7 miljoen minsken.
Skiednis
Nashville waard yn 1779 stifte, en ferneamd nei Francis Nash, in held út 'e Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch. Fanwegen syn strategyske lizzing, syn tagonklikens as rivierhaven en syn lettere funksje as spoarknooppunt groeide de delsetting fluch. Yn 1806 krige it offisjeel de status stêd, en waard it it haadplak fan Davidson County. Yn 1843 waard it foargoed de haadstêd fan Tennessee.
Tsjin 1860, oan 'e foarjûn fan 'e ôfskieding fan it Suden en it útbrekken fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch, wie Nashville in tige woltierige stêd. Mar deselde faktoaren dy't Nashville ryk makke hiene, syn rivierhaven en it spoar, makken it ek tige begearlik foar de beide stridende partijen. Yn 1861 skate Tennessee him mei de measte oare súdlike steaten ôf fan 'e Amerikaanske Uny. Kentucky, dat benoarden Tennessee leit, en yn 'e regel ek ta it Suden rekkene wurdt, bleau de Uny lykwols trou (sy it fierhinne ûnder twang), en sadwaande kaam Nashville yn noardlik Tennessee fuort oan it front te lizzen. Yn febrewaris 1862 waard it de earste Súdlike steatshaadstêd dy't yn Noardlike hannen foel. Op 15 en 16 desimber 1864 waard yn 'e omkriten fan 'e stêd de Slach by Nashville útfochten, wêryn't de Noardliken ien fan 'e meast oerweldigjende oerwinnings fan 'e oarloch behellen.
Nei de oarloch wûn Nashville binnen in pear jier syn âlde status fan wichtige rivierhaven en hannelsstêd werom, en teffens waard der yn dy snuorje de basis lein fan in eigen yndustry. In protte fan 'e tsjintwurdige histoaryske gebouwen yn 'e binnenstêd datearje út dizze nei-oarlochske perioade fan woltier.
Yn 1963 smieten de stêd Nashville en it omlizzende Davidson County op bestjoerlik mêd de lapen gear, en waard de konsolidearre stêd-county foarme. Sûnt de 1970-er jierren hat de stêd in ûnbidige groei trochmakke, yn 't bysûnder yn 'e jierren njoggentich, ûnder it bestjoer fan 'e doetiidske boargemaster (en lettere gûverneur fan Tennessee) Phil Bredesen, dy't fan stedsfernijing syn heechste prioriteit makke. Bredesen wie ek foar in part ferantwurdlik foar de bou of renovaasje fan ferskate yn it each springende gebouwen yn Nashville, lykas de Country Music Hall of Fame and Museum en de Iepenbiere Bibleteek fan Nashville.
Nashville hjoed de dei
Hjoed-de-dei is Nashville in krúspunt fan 'e Amerikaanske kultuer, en boppedat ien fan 'e fluchst groeiende stêden yn it Hegere Suden. Teffens is it in sintrum foar sûnenssoarch, de útjouwersbrâns, it bank- en fersekeringswêzen en frachtferfier. Wat transport oangiet, wurdt de stêd betsjinne troch de Ynternasjonale Lofthaven fan Nashville.
Mei bynammen as The Home of Country Music en Music City is Nashville boppedat in grutte spiler yn 'e Amerikaanske muzykyndustry, benammen op it mêd fan 'e country and western-muzyk. Sûnt de sechstiger jierren is Nashville útgroeid ta de op ien nei grutste muzykproduksjestêd fan 'e Feriene Steaten (nei New York), en neffens sifers út 2006 wiene doe yn Nashville 19.000 minsken wurksum yn 'e muzykyndustry. Lykwols is mei 200.000 banen de sûnenssoarch yn Nashville en omkriten noch in maatsje grutter.
Teffens binne der yn Nashville sa'n protte universiteiten en hegeskoallen fêstige, dat wol de stêd wol it "Atene fan it Suden" neamd wurdt. De meast foaroansteande universiteiten binne: de Vanderbilt Universiteit (dy't mei 21.000 banen de grutste wurkjouwer fan 'e stêd is), de Universiteit fan Nashville, de Fisk Universiteit en de Steatsuniversiteit fan Tennessee.
Op it mêd fan toerisme en besjensweardichheden stiet de stêd fral bekend om 'e Grand Ole Opry (Súdlik Amerikaansk-Ingelsk foar "Grutte Alde Opera"), in konsertgebou dat it Mekka fan 'e country and western-muzyk is. Dêrnjonken is der ek de Country Music Hall of Fame and Museum fêstige, dêr't grutte nammen fan 'e country and western-muzyk en de skiednis fan it sjenre sels beljochte wurde. Elts jier yn novimber wurde op in galajûn yn 'e Bridgestone Arena yn Nashville de Country Music Association Awards útrikt, in evenemint dat live op 'e Amerikaanske tillefyzje útstjoerd wurdt, en dêr't miljoenen minsken nei sjogge.
Fierders is der yn Nashville de Cheekwood Botanical Garden and Museum of Art, in keunstmuseum en botanyske tún yn ien, en it Steatsmuseum fan Tennessee, oer de skiednis fan 'e steat. Ta beslút moat noch neamd wurde dat de stêd ek de thúsbasis is fan it iishockeyteam de Nashville Predators en it Amerikaansk fuotbalteam de Tennessee Titans.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 (dy't fan tapassing binne op Nashville as stêd-county, en dus hiele Davidson County beslane) wie doe fan 'e befolking fan 11% âlder as 65 jier en 22% jonger as 18 jier. Fierders bestie 44,4% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 16,2% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Tusken 1990 en 2010 wie it ynwennertal fan 'e stêd-county omheech gien fan 488.000 nei 636.000. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 56,3% blanken; 28,4% swarten; 10,0% Latino's; 3,1% Aziaten; 0,3% Yndianen; 1,9% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Fanwegen syn relative goedkeapens as wenplak en syn grutte banemerk is Nashville in populêre stêd wurden foar ymmigranten om harren nei wenjen te setten. Sa binne der yn 'e stêd grutte mienskippen Fjetnamezen, Laotianen, Kmer, Arabieren en Bûtanezen fêstige. Fierders wennet yn Nashville de grutste Koerdyske mienskip yn 'e Feriene Steaten, besteande út likernôch 11.000 minsken. De skiednis fan 'e Amerikaanske Joadske mienskip yn 'e stêd (besteande út sa'n 6.500 leden) giet mear as oardel iuw werom.
Klimaat
Nashville hat in fochtich subtropysk klimaat, mei oer it algemien hjitte fochtige simmers en koele oant tuskenbeiden kâlde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 31,8 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 8,3 °C. Rekôrtemperatueren wiene 43 °C op 29 juny 2012 en –27 °C op 21 jannewaris 1985. De hjerst en maityd binne yn Nashville yn 'e regel waarm, mar bringe gauris slim swierwaar, dêr't dan út en troch tornado's út fuortkomme. Resint is de stêd noch troffen troch lichte tornado's (wynhoazen) yn 1998, 2006, 2008, 2009 en 2010. De lange hjersten en maitiden soargje der, yn 'e mande mei it grutte ferskaat oan bloeiende planten, foar dat Nashville gjin geunstige stêd is foar lju dy't oan heakoarts of astma lije. Nashville kriget jiers trochinoar 1.199½ mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 14,7 sm snie.
Suderie
thumb|right|De Súd Ie yn de [[Eanjumer Kolken]] thumb|400px|De Súdie yn 1718; sa lei er derhinne oant de Lauwersseewei begjin jierren 1970 oanlein waard thumb|400px|Rin fan de Súd Ie mei opfearten De Suderie ek wol Súd Ie neamd is in wetter yn de gemeente Dongeradiel.
De Suderie rint fan Dokkum nei Iezumasyl dêr't er yn de Lauwersmar útkomt. De Jaarlasleat (lokaal: it Jellegat) foarmet de ferbining mei de Peazens. De Lauwersseewei rint tusken Dokkum en Mitselwier deun de Suderie bylâns. By it oanlizzen fan dy provinsjale wei binne ferskeidene bochten yn de Suderie ôfsnijd.
Fan de Suderie rinne ferskate opfearten nei de doarpen Eastrum, Mitselwier (de Lange Sleat), Moarre, Ie oer De Tibben (sjoch Iester Ryd) en fia de Moerssleat nei Eanjum.
Yn de folksmûle waard de it part fan de Suderie east fan Dokkum ek wol Hurdridersgrêft neamd, fanwege de riderijen dy't dêr hâlden waarden yn de 19e iuw.
De namme Súdie liket allinnich te ferklearjen troch in omkeard kaartbyld mei it suden nei boppe keard. Yn 'e Súdlike Nederlannen kaam dat faker foar sa't skynt, yn it Noarden wie it seldsumer. Guon ûndersikers miene dat der earst twa slinken wiene, dy't mei it trochgraven fan in kwelderwâl by de Reidswâl ien wurden binne.
Súd Ie en Wetterfront Dokkum
Simmer 2013 hawwe it Waadfûns, de provinsje Fryslân, de gemeente Dongeradiel, Wetterskip Fryslân en oare partijen totaal € 19,1 miljoen ta foldwaan jûn om de earste faze fan it programma 'Súd Ie en Wetterfront Dokkum' mooglik te meitsjen. Yn it ramt fan it plan sille de grêften yn Dokkum en de Súd Ie baggere wurde, brêgen ferhege wurde om de plezierfeart fan Dokkum nei de Lauwersmar fuort te sterkjen en sil it âlde jaachpaad opnij oanlein wurde. Teffens is der in soad omtinken foar it ferbetterjen fan wetter en iggen foar floara en fauna.
Herman Martin
Herman Martin (Leien, 22 maart 1881 - Soest, 28 septimber 1968) wie in keunstskilder, tekenlearaar yn Ljouwert.
Hy wie de soan fan keunsthistoarkus Wilhelm Martin dy't yn 1877 as heechlearaar beneamd waard yn Leien en broer fan skriuwer Hans Martin (1886-1964). Martin wie direkteur fan it Frysk Museum tusken 1916-1919 en dêrnei learaar yn Drachten en De Haach.
Hy studearre oan de Akademy fan byldzjende keunsten yn De Haach.
Dirk Scheringa
200px|right|thumb|Dirk Scheringa Dirk Scheringa (Gryptsjerk, 21 septimber 1950) is in Nederlânsk sakeman, sportbestjoerder en earder-politikus.
Scheringa is stifter, grutoandielhâlder en bestjoersfoarsitter fan de DSB Bank en eigner en foarsitter fan de proffuotbalklub AZ út Alkmar. Fierder wie hy foar it CDA gemeenteriedslid yn Opmar.
Libbensrin
As Fries om utens waard Scheringa berne yn it Grinslanner Gryptsjerk. Yn syn jonge libben gie hy nei de mulo yn Wolvegea. Fierders hat hy de polysje-oplieding yn Apeldoarn dien, hat hy ferskate diploma’s wat jild en ûnroerendguod oanbelanget en hat hy ien jier rjochten studearre yn Utert.
Scheringa begûn syn wurksamme karriêre as wachtmaster by de rykspolysje, mar naam yn 1975 ûntslach om mei syn frou Baukje Scheringa-de Vries Buro Frisia te stiftsjen. Mei dit bedriuw makke Scheringa fan syn leafhawwerij, it jaan fan finansjeel advys oan famylje, freonen en kollega’s, syn wurk. Troch it útwreidzjen fan dit bedriuw en troch it dwaan fan oernames fan konkurrinten groeide Buro Frisia út ta in lanlik aktyf bedriuw ûnder de namme DSB Groep. Begjin 2006 krige de DSB Groep offisjele bankrjochten takent troch de DNB. Sûnt dat stuit is de namme dan ek feroare nei DSB Bank.
Scheringa is fûleindich leafhawwer fan reedride en fuotbal. Wat it fuotbal oanbelanget is Scheringa sûnt 1993 de eigner fan fuotbalklub AZ, hy is dêr sûnt dy tiid ek foarsitter. Ek hat de DSB Bank in eigen maratonreedrydploech en in langebaanreedrydploech, mei de namme DSB-schaatsploeg. Scheringa is ek in keunstleafhawwer en samler. Sa is hy de foaroanman fan it Scheringa Museum foar Realisme yn Spanbroek. It museum jout ûnderdak oan de kolleksje magysk realistyske skilderijen fan ûnder oare Carel Willink dy’t Scheringa byelkoar sammele hat.
Yn de Quote 500 fan 2008 stiet Scheringa op plak nûmer 97 mei in rûze fermogen fan €285 miljoen, in fal fan wol 66 plakken yn fergelyk mei it jier dêrfoar. Sels is hy it dêr net mei iens, neffens Scheringa docht syn bedriuw it better as ea dêrfoar.
Yn datselde jier waard Scheringa yn in stimming fan 30.000 studinten oprôpen ta Topman fan it Jier yn de kategory ‘meast ynnovatyf’.
Op 12 oktober 2009 wurdt de DSB Bank ûnder kuratele pleatst troch De Nederlandsche Bank.
Krityk
Der is troch de jierren hinne in protte krityk op Scheringa en syn bedriuw west. Krediten foar partikulieren útjûn troch syn bedriuwen dy’t falle ûnder de DSB Groep soen better oanprize wurde dan dat dizzen wier binne. Scheringa seit dat dit net wier is. Ek op de reklames fan syn bedriuwen, wêrûnder dy fan Frisia, Postkrediet, Becam en Lenen.nl, is in protte krityk troch de measte minsken. Yn 2003 en 2004 wûnen reklames fan dizze bedriuwen de Leaden Liuw fan it telefyzjeprogram TROS Radar foar de 'Meast ferfelende TV-reklame'.
Dêrneist hat Scheringa in protte jild ferstjinne oan de ferkeap fan oandielenlieningen-produkten ûnder de namme Hollands Welvaren Select. Minsken dy’t oan de ein fan de jierren njoggentich dit produkt kocht hienen binne hjirtroch bot skaad. Scheringa is yn novimber 2005 troch it Dutch Securities Institút (Nederlânsk Befeiliging Ynstitút) feroardield ta it werombeteljen fan in part fan de skulden dy’t de klanten fan it produkt makke hienen.
Yn 2001 wie Scheringa it ûnderwerp fan it telefyzjeprogram Reporter, fan de KRO. Dizze reportaazje, neamd Kleine letterjes – Het ware gezicht van Dirk Scheringa, liet in kritysk byld sjen fan Scheringa’s bedriuw en sponserbelied.
Scheringa wurdt ek wol de Nederlânsk Roman Abramovitsj neamd, in Russysk miljardêr dy’t him ek ynkocht hat yn in fuotbalklub.
Goateboarch
Goateboarch (Sweedsk: Göteborg) is nei Stokholm de twadde grutste stêd fan Sweden mei likernôch 580.000 ynwenners. De stêd leit oan de westkust fan it lân by de Göta älv dy't yn it Kattegat útrint. Goateboarch falt ûnder de provinsjes Västra Götalands län en Hallands län en leit ûngefear op 'e helte tusken Kopenhagen en Oslo.
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1972
De Olympyske Simmerspullen fan de XXe Olympiade waarden yn 1972 hâlden yn it West-Dútske München. It hockey waard hâlden op it Hockeyanlage
Telefoansintrale Baarn
thumb|rjochts|300px|Telefoanhúske De earste telefoansintrale fan Baarn waard boud yn 1890 by it stasjon fan Baarn. It pân waard letter ferpleatst nei de Eemnesserwei en is no in wenhûs.
It gebou hat yn it glês-yn-lead boppeljocht boppe de doar de inisjalen "NTM", foar 'Nederlandsche (Bell) Telephoon Maatschappij'. Dy maatskippij krige yn 1890 fergunning om yn Baarn in telefoannet te eksploitearjen. It 'Centraal Bureau' yn Baarn kaam efter it stasjon tusken de beide spoaren oan de ein fan it twadde perron en foarme in skeakel yn de ferbining Amsterdam-Arnhim. It gemeentehûs waard fergees oansletten. Baarn wie ien fan de earste lytse gemeenten mei in telefoannet. In ferklearring dêrfoar soe wêze kinne dat der in soad Amsterdammers yn Baarn wennen, en mei Amsterdam wie al sûnt 1881 in telefoanferbining. Yn 1897 waard it ynterlokale net troch de oerheid oernommen en kaam yn it post- en telegraafkantoar fan Baarn.
It húske waard letter ferpleatst nei de Eemnesserweg en is oant 1924 as telefoansintrale brûkt. It is, lykas it stasjon fan Baarn, yn sjaletstyl boud. It waard nei útwreiding oan de túnkant brûkt as wenhûs.
Joadsk-kristlike evangeeljes
De joadsk-kristlike evangeeljes wiene kristlike evangeeljes, dy't al yn 'e Aldheid algemien as apokryf beskôge waarden, en dy't folle mear op 'e joadske tradysje stipen en deroan fêstholden as de kanonike evangeeljes of de gnostyske evangeeljes diene. Hoewol't net ien fan 'e joadsk-kristlike evangeeljes oerlevere is, kin op grûn fan in stik as fyftich sitaten yn 'e geskriften fan tsjerkfaars as Klemins fan Aleksandrië, Origenes, paus Eusebius, Epifanius en Hieronymus fêststeld wurde dat der teminsten trije west hawwe moatte, ien yn it Arameesk of Hebriuwsk, en twa yn it Gryksk. Der is besocht om dy teksten te rekonstruëarjen út 'e neamde sitaten. As autoriteit wurdt dêrby beskôge de Dútske teolooch Wilhelm Schneemelcher (1914-2003), dy't de joadsk-kristlike evangeeljes sa yndielde:
Jan Ernst van Panhuys
thumb|Jhr. mr. Jan Ernst baron van Panhuys Jhr. mr. Jan Ernst baron van Panhuys (Grins, 12 july 1808 - De Haach, 25 oktober 1878) stamde út in âld Grinslanner aadlik laach, wie in liberaal politikus en ûnder oare lid fan de Twadde Keamer en Gûverneur/Kommissaris fan de Kening fan Fryslân.
Libben
Van Panhuys waard op 12 july 1808 in Grins berne as soan fan jhr. Abraham van Panhuys (1774-1847) en Bernardina Ernestina Harmanna Polman Gruys (1775-1820). Syn omke jhr. Johan Æmilius Abraham van Panhuys wie ek politikus en bestjoerder. Hy boaske yn Grins op 8 desimber 1838 mei jkf. Maria Albertina Alberda van Ekenstein en wertroude nei har dea op 28 desimber 1847 mei har suster jkf. Anna Catharina Alberda van Ekenstein.
Hy studearre Romeinsk en hjoeddeisk rjocht oan de Hegeskoalle yn Grins en yn Leien en promovearre by de lêste yn 1833 op it proefskrift Specimen oeconomico-politicum inaugurale De tributis ta doktor yn de rjochtsgeleardheid. Hy naam as frijwilliger diel oan de Tsiendeiske Fjildtocht.
Hy waard dêrnei advokaat en prokureur yn Grins. Op 1 oktober 1838 waard hy rjochter by de Arrondissemintsrjochtbank yn Winschoten. Dizze betrekking beëinige hy op 1 desimber 1848.
Mei yngong fan 1 desimber 1848 waard hy beneamd ta Gûverneur fan Fryslân. Yn dizze funksje, nei 1850 ûnder de namme Kommissaris fan de Kening, bleau hy aktyf oant 9 juny 1878.
Yn 1874 by it 25-jierrich regearingsjubileum fan Kening Willem III waard hy ferheft ta baron. Hy wie Kommandeur yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw en grutoffisier yn de Oarder fan de Ikekroan.
Neist syn politike wurkpaad wie hy fan 1849 oant syn dea lid fan it Kolleezje fan Kuratoaren fan de Hegeskoalle yn Grins.
Brune float
thumb|Tradisjonele sylsjarter út de brune float De brune float is de oantsjutting foar de profesjonele passazjiersfeart (sjarterfeart) yn Nederlân. De measte eigeners binne tagelyk skipper, in lytse minderheid hat twa of mear skippen. De float bestiet út mear as 500 tradisjonele sylskippen en motorskippen, dêr't yn it ferline fracht mei ferfierd waard. De âldste fan dizze skippen komme út it lêste kwart fan de 19e iuw. In soad klippers, loggers, skûtsjes en oare izeren skippen binne yn de santiger jierren 'stript' en opnij opboud. Yn de rin fan de tiid binne de skippen ûnderdeks hieltiten lúkser wurden. Mei dizze skippen kinne tsjintwurdich farfakânsjes makke wurde, fariearjend fan 1 dei oant mear as 4 wiken.
De measte fan dizze skippen binne fan it type platboaiem en rûnbou, mar ek oare types as de rivierklipper wurde der ta rekkene. Faak wurde alle farrende monuminten sjoen as "brune float", mar seker net alle histoaryske skippen wurde noch beropsmjittich brûkt.
Harrisburg (Pennsylvania)
thumb|250px|Lizzing Harrisburg yn Dauphin County yn Pennsylvania Harrisburg is de haadstêd fan de Amerikaanske steat Pennsylvania. It is ek it haadplak fan Dauphin County. De stêd leit oan de rivier de Susquehanna, op 165 kilometer fan Philadelphia ôf.
Ut de skiednis
Yn 1719 festige de Ingelske keapman John Harris him yn it gebiet. Syn soan hold dêr letter, yn 1753 in feartsjinst oer de Susquehanna yn it wurk. It plak hjitte dêrom lange tiid Haris's Ferry. Yn 1785 hie it plak him ûntjûn ta in foech doarp, dat ynearsten Harrisburg hjitte, mar dat yn 1786 omdoopt waard yn Louisburg, ta eare fan kening Loadewyk XVI fan Frankryk. Yn 1791 waard de namme Harrisburg wer oannaam en yn 1812 waard Harrisburg haadstêd fan Pennsylvania.
Gnostyske evangeeljes
De gnostyske evangeeljes binne in samling fan likernôch 52 kristlike gnostyske geskriften dêr't fan beweard wurdt dat se basearre binne op âlde wiisheden fan ferskate profeten en religieuze lieders, mei dêrûnder Jezus fan Nazaret. Se datearje út 'e perioade fan 'e twadde oant de fjirde iuw, al hat it wol kâns dat it Evangeelje fan Tomas, dat it âldste fan 'e gnostyske evangeeljes is, gearstald is út boarnen dy't sels noch âlder binne as de kanonike evangeeljes. De gnostyske evangeeljes meitsje gjin ûnderdiel út fan it Nije Testamint fan 'e Bibel, en hawwe nea ta lykfol hokker kanon ek heart; se wurde algemien as apokryf sjoen, en waarden ek yn 'e Aldheid al as sadanich beskôge. Lange tiid wiene se inkeld bekend by en ynteressant foar in beheinde groep bibelwittenskippers en teologen, mar koartby hawwe beskate romans en films (lykas Dan Brown syn The Da Vinci Code en de Hollywood-ferfilming dêrfan mei akteur Nicolas Cage yn 'e haadrol) der lykwols in nije, bredere publike belangstelling foar ûntweitsje litten.
It wurd "gnostysk" komt fan it Grykske wurd gnosis, dat "kennis" betsjut, al wurdt it yn dit ferbân earder yn 'e betsjutting fan "ferljochting" brûkt. Yn tsjinstelling ta earder tinken (dat de gnostyk in poer kristlike steaming wie dy't him nei ferrin fan tiid ôfspjalte fan 'e rest fan it kristendom), is no de teory algemien akseptearre dat de gnostyk in al besteande streaming binnen it joadendom wie dy't op it ûntstean fan it kristendom reägearre, of dat it as streaming binnen it joadendom ûntstie yn reäksje op 'e opkomst fan it kristendom. De kristlike gnostyk wie in part fan 'e ier-kristlike mienksip dat leaude dat de ferlossing net inkeld fuortkaam út 'e ferearing fan Jezus Kristus, mar teffens (of inkeld) út it learen om jinsels troch de iepenbiering fan 'e wiere, geheime leauwenslear los te meitsjen fan 'e materiële wrâld. Neffens dizze religieuze tradysje moasten de antwurden op spirituële fragen binnenyn jinsels socht wurde, ynstee dat se fan bûtenôf op jin ta kamen. Boppedat fûnen gnostisy de funksje fan 'e tsjerke as middelder tusken God en de minske ûnnedich.
De wichtichste gnostyske evangeeljes binne:
Jean-Louis Trintignant
Jean-Louis Trintignant  (Piolenc, 11 desimber 1930 - Uzès, 17 juny 2022) wie in Frânsk akteur. Trintignant waard bekend as de beskromme man fan Brigitte Bardot yn 'e skandaalfilm Et Dieu... créa la femme. Tsien jier letter, yn 1966, hie er fannijs sukses mei syn haadrol, njonken Anouk Aimée, yn Un homme et une femme. Dêrnei draaide de filmkarriêre fan Trintignant yn tweintich jier op folle toeren: tusken 1966 en 1986 wie er te sjen yn santich films. Fan de ein fan de tachtiger jierren ôf ferskynde er minder en minder op it wite doek oant 2012 doe't de tragyske dramafilm Amour him wer yn it skynljocht sette. Trintignant wie koart troud mei aktrise Stéphane Audran. Ut syn houlik mei sineaste Nadine Trintignant hat er trije bern, Marie, Pauline en Vincent. Syn âldste dochter Marie waard yn 2003 troch har freon Bertrand Cantat fermoarde. Jean-Louis Trintignant ferstoar yn 2022, yn de âldens fan 91 jier.
Joost Oomen
Joost Oomen (De Bilt, 18 novimber 1990) is in dichter, skriuwer, performer en muzikant.
Libben en wurk
Joost Oomen waard opbrocht yn Ysbrechtum en studearre Nederlânsk oan de Ryksuniversiteit Grins. Hy wie húsdichter fan de universiteit yn it jier 2010-2011. Yn 2013 en 2014 waard Oomen stedsdichter fan Grins. Hy organisearre 'Kantoorpoëzie' en wie mei-organisator fan 'Absintherklaas'. Yn'e mande mei Marleen Nagtegaal organisearre hy inkelde jierren it poëzyfestival Dichters yn de Prinsetún yn Grins.
De Volkskrant beneamde Oomen ta literêr talint fan it jier 2021, nei't er it jier dêrfoar al by de lêste trije stie. Fan septimber 2021 ôf is Oomen fêste kollumnist by it Dagblad van het Noorden en de Ljouwerter Krante.
Famylje
Oomen is in achterneef fan nijslêzeres Astrid Kersseboom.
Auger-Elektroane-Spektroskopy (AES)
thumb|125px|Skematyske werjefte fan it Auger-effekt thumb|450px|Auger-spektrum fan koper-nitride lagen yn ôflate foarm Auger-Elektrone-Spektroskopie (AES) is in analysemetoade fan oerflakken mei help fan Auger-Elektroanen.
As men yn fakúm in materiaalmeunster bestrielet mei (primêre) elektroanen mei in enerzjy fan sa'n 1 oant 10 keV, dan stjoert it materiaal sels wer elektroanen út. De sekondêre elektroanen hawwe alle grutten fan enerzjy, mar dêrtusken falle guon skerpe piken op, de saneamde Auger-elektroanen. De Auger-elektroanen hawwe in enerzjy, dy't beskaat wurdt fan de eleminten yn it materiaal fan it meunster.
Rjochts is it effekt sketst foar n [molekule] mei twa banen. Sokke banen hawwe in foar elk element karakterike energy. As no de molekule fan in primêr elektron troffen wurdt, dan kin ien fan de beide binnenste elektroanen in hegere energy krije en dêrtroch yn in hegere baan brocht wurde. Nei in beskate tiid fâlt dat dan yn syn âlde baan werom (oanjûn mei in pylk en in leech blau plak), wêrby't dan in energy frijkomt krekt gelyk oan dat ûnderskied yn energy fan dy beide banen. Dy energy wurdt dan meidield (pylk mei krol) oan wer in oar elektron, dat dan as Auger-elektron útstjoerd wurdt en ek in leech plak efterlit.
Auger-gegevens komme gewoanlik beskikber as spektra yn ôflate (differinsjearre) foarm. Dat is rjochts werjûn foar koper-nitride. Dat levert in dúdlike pyk op foar stikstof (N) op 400 eV. Koper hat folle mear elektroanen yn folle mear banen en jout dus folle mear piken, nammentlik by 920eV (mäd two Litjere) en by 70 eV.
Auger-elektroanen út djippere lagen ferlieze har karakteristike enerzjy troch botsen tsjin heger lizzende atomen. De analysearbere elektroanen komme dêrom allegear út de boppeste 0,5 oant 3 nanometer, dus 2 oant 10 atoomlagen. Dêrom is AES foaral in oerflakte-technyk. Troch sputter-etsen yn fakúm kinne lykwols lagen fuorthelle wurde, dat dan kin me djipper mmjitte. Sa kin men hele djipte-profilen krije.
Marijcke Visser
Marijcke Tjipke Visser (Amsterdam, 10 novimber 1915 - 24 septimber 1999) wie in edelsmid en byldhouster.
André Roosenburg
thumb|left|200px|Roosenburg yn Florence yn 1953 Andries ("André") Hendrik Roosenburg (De Haach, 18 augustus 1923 – Frjentsjer, 26 july 2002) wie in Nederlânsk fuotballer.
Marijcke Visser
Hja krige har oplieding oan it Ynstitút foar Keunstniverheids Underwiis yn Amsterdam en dêrnei yn Reading. Se krige les fan har heit Tjipke Visser yn houtfykjen en oare techniken.
André Roosenburg
Roosenburg waard op jonge leeftiid ûntdekt troch ADO Den Haag. Hy bruts oan it begjin fan de Twadde Wrâldoarloch troch by de club en waard mei ADO twa kear lânskampioen. Yn de oarloch gie hy nei Delfsyl dêr't hy letter foar VV Neptunia spylje soe. Hjirnei fuotballe hy foar Fuotbalferiening Sneek en makke dêrwei in transfer nei it Italjaanske Fiorentina. Werom yn Nederlân waard hy om it spyljen fan betelle fuotbal skorst en mocht pas by de yntroduksje fan it betelle fuotbal yn Nederlân yn 1954 wer spylje. Dit die hy noch foar Helmondia '55 en Fuotbalferiening Leeuwarden dêr't hy yn it seizoen 1958/59 mei 29 doelpunten topscorer waard fan de earste difyzje. Yn 1959 gie hy nei N.E.C. dêr't hy yn syn earste wedstriid blessearre útfoel en dêrnei stoppe mei fuotbaljen.
Syn soans André Roosenburg (ek keatser) en Claus (letter trener) kamen út foar SC Cambuur.
Charleston (West-Firginia)
thumb|250px|Charleston yn Kanawha County yn [[West-Firginia.]] Charleston is de haadstêd fan de steat West-Firginia yn de Feriene Steaten, en ek de grutste stêd fan de steat. It leit yn Kanawha County, dêr't it ek it haadplak fan is, op it plak dêr't de rivieren Elk en Kanawha by elkoar komme. Yn 2004 wennen der sa'n 51.685 minsken.
Eartiids wie sâltwinning (earste put yn 1806) en de ierdgaswinning (earste put yn 1815) fan belang foar Charleston. It oanswettende gebiet Kanawha Salines, no Malden, soe de grutste sâltprodusearder fan de wrâld wurde. Letter wie it fral stienkoal dat de stêd en omkriten wolfeart brocht. Tsjintwurdich spylje hannel, nutsbedriuwen, oerheid, sûnenssoarch en ûnderwiis de grutste rol yn de ekonomy fan de stêd.
De earste fêste delsetting dêre, Fort Lee, waard boud yn 1788. Yn 1791 siet Daniel Boone yn de folksfertsjintwurdiging fan Kanawha County.
Charleston is de thúsbasis fan it West Virginia Power basketbalteam (de eardere Charleston Alley Cats) en it West Virginia Wild (minor league) basketbalteam. Alle jierren wurdt de Charleston Distance Run holden. It fleanfjild hjit Yeager Airport en der is in universiteit, de Universiteit fan Charleston.
Charleston hat in tal publike parken, sa as it Cato Park en Coonskin Park en de Kanawha Steatskbosk, in grut iepenbier park mei in swimbad, kempings, fyts- en kuierpaden, picknickplakken en fakânsjehûskes.
Hiske Wiersma
Hiske Wiersma (Stiens, 1969) is in Fryske skilder út Berltsum. Nei har oplieding oan Ubbo Emmius (Tekenjen en skilderjen) yn Ljouwert (1991-1996) gie se nei de Akademy Minerva in Grins (1996-1997). Se skildert aktyf sûnt 1997.
Hiske wurket mest mei oaljeferve. Underwerpen binne meast bisten (kij, skiep, geiten en hûnen), mar ek lânskippen. Inkeld wurket se ek yn opdracht. By portretten maaket se dan meastentiids twa keunstwurken, om de druk op harsels te ferminderjen. De eftergrûnen binne meast abstrakt om sa it bist en it gefoel fan har tsjinoer it bist better útkomme te litten. Har wize fan skilderjen is ferskillend, geandewei ûntsteat de sfear op it doek. It wurk is in ympresje fan harsels en de sfear fan it wurk is dêrfan altyd ôfhinklik. Stimmingen as grutskens, eangst en nijsgjirrichheid binne faak fan de skildere bisten ôf te lêzen.
Hja hat eksposysjes hân yn galerys as De Twee Pauwen, Goutum en Zofier.
Gemeentehûs fan Baarn
thumb|right|200px|Laanstraat thumb|right|200px|Yngong Laanstraat thumb|right|200px|Brinkside thumb|right|200px|Haadyngong thumb|right|200px|Nijbougedielte It gemeentehûs fan Baarn siet oant yn de 18e iuw yn it skoutehûs oan de Brink fan Baarn. Laanstaat 1 is it âlde part fan it gemeentehûs. Yn 2009 is it âlde gemeentehûs yngreven restaurearre.
Mes Délices
1741 liet de doetiidske skout CHr. W. Plesman oan it begjin fan de Laanstraat in hearehûs sette mei de namme 'Mes Délices'. Tusken 1732-1743 waard yn herberch it 'Stedswapen' oan de Brink fergadere, dêrnei yn Mes Délices.
Skoutenhûs
Doe't skout Plesman yn 1750 spoarleas ferdwûn, sil grif ek in ein komd wêze oan de riedsgearkomsten yn dizze filla. Oant 1795, doe't it amt fan skout ôfskaft waard, waard wer fergadere yn it âlde skoutehûs. Oant 1865 hierde de gemeenteried in keamer yn it âlde rjochthûs dat troch steedhâlder Willem III boud wie, neidat hy de hege hearlikheid fan Baarn yn 1674 skonken krigen hie. Yn 1866 krige Baarn oan de Hoofdstraat har earste gemeentehûs.
Nijbou yn 1906
Nei útwreidingen yn 1872 en 1889 besluet de ried yn de amtsperioade fan boargemaster F.F. baron d'Aulnis de Bourouill foar it hurd groeiende doarp yn 1906 in gâns nij gemeentehûs te bouwen. Dêrta waard de fille Mes SDélices foar f.36.000 oankocht en sloopt. It âlde riedhûs mei it postkantoar waard yn 1913 ferkocht en moast by eintsjebeslút wike foar de hjoeddeiske bibletteek.