cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bernardus Johannes Alfrink
Libben
Op 5 july 1975 bea Alfrink syn ûntslach oan, dat troch paus Paulus VI akseptearre waard.
Alfrink waard opfolge troch Johannes Willebrands en wenne yn augustus en oktober 1978 de konklaven by foar de ferkiezing fan pausen Johannes Paul I en Johannes Paul II.
Bernardus Alfrink stoar op 17 desimber 1987 yn Nieuwegein en waard begroeven yn de Katarinakatedraal yn Utert.
Ferdrach fan St. Peters (1837)
It Ferdrach fan St. Peters fan 1837, ek wol bekend as it Ferdrach fan 1837, it Ferdrach mei de Tsjippewa (Chippewa) of it Ferdrach fan White Pine, wie in ferdrach tusken de Odjibwe (Ojibwe, ek wol Tsjippewa, Chippewa, neamd) en de oerheid fan 'e Feriene Steaten. It waard op 29 july 1837 sletten yn it suden fan wat letter de Amerikaanske steat Minnesota wurde soe, op it plak dêr't no de stêd Mendota leit, oan 'e mûning fan 'e rivier de Minnesota (dy't doe de St. Peters River hiet) yn 'e Mississippy. Dizze oerienkomst waard op 15 juny 1838 proklamearre troch presidint Martin Van Buren.
By it Ferdrach fan St. Peters stiene de Boppemarder Tsjippewa, de Mississippy-Tsjippewa, de Plonderder-Tsjippewa en de Mille Lacs-Yndianen, dy't allegear ta it gruttere folksferbân fan 'e Odjibwe hearden, in grut gebiet ôf oan 'e Feriene Steaten. De Yndianen waarden by it ferdrach fertsjintwurdige troch 47 opperhaden en foaroansteande krigers, wêrûnder Platte Mûle, Bizon en Twa-Tipys-Moetsje, wylst de Amerikaanske oerheid fertsjintwurdige waard troch kommissaris Henry Dodge, siktaris Verplanck Van Antwerp, Yndiaansk agint Lawrence Taliaferro, kaptein Martin Scott en ferskate oaren.
It gebiet dat de Odjibwe by it Ferdrach fan St. Peters oan 'e Feriene Steaten ôfstiene, omfieme in grut part fan wat neitiid noardwestlik Wiskonsin wurde soe, mei dêropta in oansjenlik diel fan wat letter eastlik sintraal Minnesota wurde soe. Yn 1837 hearde it hiele gebiet noch ta it Territoarium Wiskonsin, dat beide lettere steaten besloech. As súdgrins fan it ôfstiene gebiet waard de 'line fan Prairie du Chien' oanholden, dy't yn 1825 by it earste Ferdrach fan Prairie du Chien fêststeld wie as grins fan 'e territoaria fan 'e Odjibwe en de Eastlike Dakota. De noardgrins fan it ôfstiene gebiet wie de wetterskieding tusken rivieren dy't útmûnen yn 'e Mississippy en rivieren dy't útmûnen yn 'e Michiganmar. It ferrin fan 'e súdgrins waard letter noch justjes oanpast, sadat dy natuerlike lânskipseleminten folge, lykas rivieren en beken, en dêrtroch better oanwiisd wurde koe.
De oankeap fan it boppeneamde gebiet wie foar de Feriene Steaten nedich om tagong te krijen ta de útstrutsen bosken dêre. Der wie nammentlik in grutte fraach nei hout foar de bou fan nije huzen foar de úttynjende befolkings fan stêden as St. Louis, yn Missoery, en Cleveland, yn Ohio. Yn ruil foar it ôfstean fan it gebiet troch de Yndianen ferplichte it regear fan 'e Feriene Steaten him ta de betelling fan jierjilden oan 'e leden fan 'e dielnimmende Odjibwe-troepen foar de doer fan tweintich jier, wylst de Yndianen it rjocht beholden om yn it ôfstiene gebiet te jeien, te fiskjen en yn it wyld groeiende planten te rispjen. Dêropta waarden der noch bykommende bepalings yn 'e ferdrachstekst opnommen yn it foardiel fan 'e heal-blanke, heal-Yndiaanske Mety.
De Hoop (Haren)
De Hoop is in nôt- en oaljemûne yn it Grinslânske plak Haren. De mûne is in rûne stiennen boppekruier mei stelling út 1839.
Skiednis
Foarhinne waard altiten tocht dat de mûne yn 1843 boud waard as oaljemûne en letter as nôtmûne ynrjochte waard. Ut histoarysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de mûne yn 1839 as nôtmûne boud waard en pas dêrnei as oaljemûne ynrjochte waard.
De mûne waard yn 1960 en 1975 restaurearre, mar rekke neitiid likegoed dochs wer brekfallich. Yn 2006 droech de lêste partikuliere eigner de mûne oer oan in stifting, dy't de mûne op 'e nij restaurearje liet. Yn 2010 wie de mûne wer hielendal mealfeardich as nôtmûne.
De wjukken fan de mûne hawwe selsswichting en binne útrist mei it Van Busselsysteem.
Mei de oangrinzgjende bebouwing is ek de mûne in ryksmonumint. Yn de bebouwing is in spesjaalsaak foar bisten ûnderbrocht.
Brune koeke
Brune koeke is in Fryske reepkoekesoarte. Der binne in soad reepkoekeresepten en meardere Fryske bakkers brûke itselde resept mar troch de behanneling en de ûnesoarte hat dochs elkenien syn eigen koeke.
De measte resepten begjinne mei kôkdaai. Reepkoeke wurdt makke fan grûndaai en oare grûnstoffen.
Grûndaai meitsje
Koekeswiet, wetter en restant koeke koitsje litte en de koitsjende massa troch de roggeblom draaie. Krekt salang (minstens in kertier) oant der in homogene massa is en der gjin blomrêsten mear te sjen binne. De eintemperatuer fan dit mingsel moat 65° C wêze. Dan moat it kuolle wurde en minimaal 24 uur lizze. Dêrnei wurde de oare grûnstoffen der troch mongen yn minimaal in kertier. By it koitsjen fan lytse poarsjes koekedaai is it ekstra fan belang dat de roggeblom en de mingbak op keamertemperatuer binne. As it hjitte sûkermingsel yn te kâlde roggeblom komt, sakket de temperatuer ûnder de 65°C. It grûndaai wurdt op ynsmarde platen tin útdrukt om it fluch ôfkuolje te litten oant 65 °C. Dat is de optimale temperatuer om it setmoal fan roggeblom ferstiselje te litten. It grûndaai ôfstrike mei oalje.
It ôfkuollle daai ôfdekke mei plestyk om gjin koarstefoarming te krijen. It daai moat 2-3 dagen yn de kuolling om de soergraad dy ’t fan natuere yn koeke foarkomt stige te litten. In hege soergraad befoarderet de gasûntwikkeling foan koalsoer en potjiske (kaliumkarbonaat). Dat is de reden dat mei âlde daai in moaiere koeke jout as fan farsk daai. As it daai fluch ôfwurke wurde moat kin in diel fan it wetter ferfongen wurde troch sûpe. Dan giet de soergraad keunstmjittich omheech, en dogge de bakpoeiers ek better harren wurk.
Koekeswiet
Koekswiet is in swietmingsel dat bestiet út inkelfâldige sûkers, glukoaze en fruktoaze. It wurdt brûkt as ferfanging fan it eardere ynvertsûker en massee. Ynstee fan eartiids 100 gram ynvertsûker en 100 gram massee wurdt tsjintwurdich 200 gram koekeswiet tafoege.
It setten fan in goede grûndaai is by koekebakken tige wichtich, want it wurdt direkt oan it grûndaai tafoege. De konstante soergraad fan koekeswiet en de krekte gearstalling fan de sûkers soarget foar in komstante kwaliteit fan de koeke. Troch koekeswiet te ferfangen troch huningswiet, kin de koeke ferkocht wurde as huningkoeke.
It bakken fan koeken
Koeke kin bakt wurde as
Snijkoeke
By snijkoeke wurdt it daai fuortdaliks op de plaat drukt, strutsen mei olle kofjemolke en nei it bakken snien. Dit wurdt dien by koekesoarten sûnder fulling dy’t tsjin de sydkant sit, lykas moarnsitenkoeke, âlde wivekoeke en oare snijkoeke lykas nutekoeke dêr ’t alllinnich nuten der boppe-op.
Oanleine koeke
By oanleine koeke wurdt in opsteande râne tusken de koeken lein of wurdt der mei in kwastke oalje op de sydkanten oansmard sadat se net oan elkoar oan bakke. Dit bart by koeke dy ’t oanset is mei bepaalde folling lykas gimberkoeke, resinekoeke of sukadekoeke.
De koeke dy ’t oan de râne fan de bakplaat siet waard earder wol apart ferkocht as koarstekoeke. Koartstekoeke (ek wol kantkoeke neamd) is wat hurder bakt en waard meast goedkeap ferkocht.
Fjirde wand
De fjirde wand is in begryp út it aktearjen wêrmei't de foarkant fan it toaniel oantsjut wurdt. De earste trije wanden binne de sydkanten en de efterkant fan it toaniel. De 'fjirde wand' bestiet net, om't it publyk yn 'e skouboarch dan de akteurs net sjen kinne soe. Mar de akteurs beare dat der oan 'e foarkant fan it toaniel in muorre is, en dat se dêrtroch it publyk net sjen kinne. De fjirde wand is dus eins in trochsichtigen-ien, dy't it publyk by steat stelt om nei it toanielstik te sjen, wylst foar de personaazjes dy't troch de akteurs spile wurde, it publyk ûnsichtber bliuwt.
De fjirde wand wurdt yn oerdrachtlike sin ek brûkt by oare foarmen fan fiksje, lykas literatuer, film, tillefyzje, harkspullen, strips en kompjûterspultsjes. Yn dy kontekst komt de fjirde wand benammen op 't aljemint as er 'trochbrutsen' wurdt. Mei dat 'trochbrekken fan 'e fjirde wand' wurdt in stylfoarm oantsjutten wêrby't in personaazje ynienen, om samar te sizzen, út it ferhaal stapt troch him direkt ta it publyk te rjochtsjen. Dêrmei wurdt ymplisyt erkend dat de realiteit dy't oproppen waard troch de oanbelangjende foarm fan fiksje mar in yllúzje is. It trochbrekken fan 'e fjirde wand is in foarm fan ferfrjemding, en wurdt yn sokke gefallen faak brûkt foar it komyske effekt dat it jaan kin.
Deinumer Rak
It Deinumer Rak is in feart fan Ritsumasyl nei Deinum. It wie in rak yn trekfeart tusken Frjentsjer en Ljouwert, part fan de Harnzer Trekfeart. Doe't it Van Harinxmakanaal oanlein waard, waard dat súdliker oanlein as ferkoarting fan de trije rakken fan de trekfeart yn dizze omkriten. Noardeast slút it Deinumer Rak oan op it Sylster Rak, súdeast op it Van Harinxmakanaal.
The Lord of the Rings (filmtrilogy)
The Lord of the Rings is in Nijseelânsk-Amerikaanske filmsearje dy't bestiet út trije fantasy-aventoerefilms regissearre troch Peter Jackson. De trije films binne: The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring, út 2001, The Lord of the Rings: The Two Towers, út 2002, en The Lord of the Rings: The Return of the King, út 2003. Dy binne basearre op 'e romantrilogy The Lord of the Rings, út 1954-1955, fan 'e ferneamde Ingelske auteur J.R.R. Tolkien. The Lord of the Rings wurdt rûnom sjoen as ien fan 'e bêste en meast ynfloedrike filmsearjes dy't ea makke is. Elts fan 'e trije films waard mei lof ûntfongen troch de filmkritisy en wie in grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. Mei-inoar wûnen de trije films 17 Oscars, 12 BAFTA's, 4 Golden Globes en withoefolle oare prizen. Tusken 2012 en 2014 ferskynde fan deselde makkers de prequel-filmtrilogy The Hobbit.
Eftergrûn
De filmtrilogy is basearre op 'e romantrilogy The Lord of the Rings, dy't de ferneamde Ingelske skriuwer J.R.R. Tolkien yn 1954 en 1955 publisearre by útjouwerij George Allen & Unwin. Tolkien ferkocht de filmrjochten op 'e trilogy foar ivich oan 'e Amerikaanske filmstudio United Artists, dy't se yn 1976 oerdie oan Fantasy Films fan filmprodusint Saul Zaentz. Troch William L. Snyder, Peter Schaffer en John Boorman waard om 'e nocht besocht om ta in ferfilming te kommen fan it tige ta de ferbylding sprekkende wurk. Ek oare filmmakkers joegen blyk fan belangstelling foar in eventuele ferfilming fan 'e trilogy, ûnder wa Walt Disney en George Lucas. Yn 1978 makke Ralph Bakshi ûnder de titel The Lord of the Rings in lange tekenfilm oer it earste part fan 'e trilogy. Hoewol't dy kommersjeel súksesfol wie, brocht er ek wer net safolle op dat der automatysk in twadde diel kaam, en nei in rûzje mei Saul Zaentz kearde Bakshi it projekt de rêch ta. De film fan Bakshi brocht teenager Peter Jackson derta om 'e trilogy te lêzen.
Jackson en Fran Walsh woene yn 1995 in fantasyfilm meitsje op basis fan in orizjineel senario, mar koene gjin ferhaal betinke dat net fan it wurk fan Tolkien ôflaat liek te wêzen, dat úteinlik besleaten se om nei de filmrjochten fan The Lord of the Rings te ynformearjen. Sa kamen se by filmprodusint Harvey Weinstein fan Miramax Films telâne, dy't de rjochten fan Saul Zaentz oernommen hie, en dy't wol brea seach yn in ferfilming no't de special effects sa goed wurden wiene dat it in live action-film wurde koe. Jackson woe earst The Hobbit ferfilmje, in earder wurk fan Tolkien dêr't The Lord of the Rings by oanslút, en wie fan doel om fan dat boek en de lettere trilogy ien filmtrilogy te meitsjen. It die lykwols bliken dat de filmrjochten op The Hobbit op dat stuit net te besetten wiene. Dat, Jackson moast fan syn plan ôfsjen en him folslein talizze op The Lord of the Rings. Dan woed er dêr mar in hiele filmtrilogy oer meitsje, mar dat wie Miramax te riskant, dat der waard in kompromis sletten dat der twa films komme soene.
Doe't de senario's begûnen te foarderjen, waard lykwols dúdlik dat it projekt fier oer de budgetmooglikheden fan Miramax hinne gean soe. Weinstein woe de filmrige werombringe ta ien film. Jackson woe der dan in film mei in spyldoer fan fjouwer oeren fan meitsje, mar Miramax hold it by twa oeren. Jackson wie dêr net gelokkich mei, om't der by ien film fan twa oeren net te ûntkommen wêze soe oan it fuortsnijen fan grutte dielen fan Tolkien syn ferhaal. Weinstein gie der úteinlik mei akkoart om it projekt eventueel te ferkeapjen oan in oare studio, as Jackson der in gadingmakker foar fine koe, mar stelde dêrby tige ûngeunstige betingsten om 'e súksesfolle ferkeap ûnmooglik te meitsjen. Jackson wist lykwols yn in petear Robert Shaye, de algemien direkteur fan New Line Cinema, waarm te krijen foar syn projekt. Shaye stimde deryn ta om 'e ferfilming fan The Lord of the Rings oer te nimmen fan Miramax, mar allinne as Jackson der in filmtrilogy fan makke. Om't dat krekt wie wat Jackson dwaan woe, wiene se it gau iens.
The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring
Yn The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring barre der nuvere dingen yn it Goa, it lytse lantsje yn Midierde dêr't de hobbits yn frede en wolfeart libje. De hobbit Frodo Baggins (Elijah Wood) wurdt dêrtroch twongen om sûnder de ûnthjitten help fan 'e tsjoender Gandalf (sir Ian McKellen) mei syn freonen Samwise (Sean Astin), Merry (Dominic Monaghan) en Pippin (Billy Boyd) syn heitelân te ûntflechtsjen mei by him in ring dy't begeard wurdt troch Sauron, in machtige kweageast dy't oer it fiere keninkryk Mordor hearsket. Efterfolge troch de boppenatuerlike Swarte Ruters, mar holpen troch de omdoarmjende kriichsman Aragorn (Viggo Mortensen), witte se nei ferskate faaie aventoeren harren bestimming Rivendell te berikken. Dêr regearret Elrond de Healelf (Hugo Weaving), om waans dochter Arwen (Liv Tyler) Aragorn stiket.
By in beried komt yn Rivendell lykwols oan it ljocht dat de ring fan Frodo de ferlern waande Iene Ring fan Sauron is, dêr't er ferlet fan hat om syn hearskippij oer de hiele wrâld te fêstigjen. Der wurdt besletten dat it ding ferneatige wurde moat, wat inkeld kin troch him yn 'e fjurren fan 'e Doemberch yn Mordor te smiten, dêr't er ek smeid wurden is. Frodo nimt de taak op him om 'e ring dêrhinne te bringen. Op syn nuodlike kweeste sil er bystien wurde troch Samwise, Merry, Pippin, Gandalf, Aragorn, de elf Legolas (Orlando Bloom), de dwerch Gimli (John Rhys-Davies) en de minsklike ridder Boromir fan Gondor (Sean Bean). Hja stekke ôf en wurde twongen om dwers troch it fan oarken besette dwergeryk Moarje ûnder de Diisbergen troch te reizgjen, dêr't Gandalf yn it gefjocht mei in balrog yn in djippe kleau falt. Nei in tuskenstop yn it elveryk Lothlórien, dêr't keninginne Galadriel (Cate Blanchett) regearret, wurdt it selskip yn 'e wyldernis oerfallen troch oarken. Frodo en Samwise flechtsje op eigen manneboet de rivier de Anduin oer om harren tocht nei Mordor te folbringen, wylst Boromir sneuvelet en Merry en Pippin troch de oarken finzennommen en ûntfierd wurde.
The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring waard regissearre troch Peter Jackson nei in senario fan Fran Walsh, Philippa Boyens en himsels. De film gie op 10 desimber 2001 yn premiêre, en brocht $887,9 miljoen op tsjin in budget fan $93 miljoen. The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring wûn gâns prizen, wêrûnder 4 Oscars (fan 13 nominaasjes) en 5 BAFTA's (fan 13 nominaasjes). De film waard ek nominearre foar 4 Golden Globes en wûn de Empire Award foar bêste film, de Saturn Award foar bêste fantasyfilm, de Satellite Award foar bêste film yn 'e kategory animaasje of mingde media, de Grammy Award foar bêste soundtrack, de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje en de Nebula Award foar bêste senario.
The Lord of the Rings: The Two Towers
Yn The Lord of the Rings: The Two Towers ferfolgje Frodo (Elijah Wood) en Samwise (Sean Astin) harren gefaarlike tocht nei Mordor om 'e Iene Ring yn fjurren fan 'e Doemberch te smiten. Tsjin harren wil dogge se dêrby as gids it sljochtsinnige en ferriedlike wêzen Gollum (Andy Serkis) op, dat de ring foar himsels begeart. Underwilens efterfolgje Aragorn (Viggo Mortensen), Legolas (Orlando Bloom) en Gimli (John Rhys-Davies) de oarken dy't Merry (Dominic Monaghan) en Pippin (Billy Boyd) ûntfierd hawwe troch de flakten fan Rohan. Dêr stjitte se op 'e kriichslju ûnder Éomer (Karl Urban), de kroanprins fan Rohan, dy't krekt mei de kloft oarken ôfweefd hawwe. Merry en Pippin binne yn 'e gaos ûntkommen nei it wâld Fangorn, dêr't se yn 'e kunde komme mei Beamburd en de inten (in soarte fan beamreuzen).
Gandalf (sir Ian McKellen), dy't syn aventoer ûnder de bergen oerlibbe blykt te hawwen, jout him wer by Aragorn, Legolas en Gimli, en befrijt Théoden (Bernard Hill), de kening fan Rohan, fan 'e boasaardige ynfloed fan 'e tsjoender Saruman (Christopher Lee), dy't oerrûn is nei Sauron. Neitiid smyt Saruman de legers oarken dy't er temûk opboud hat, yn 'e striid tsjin Rohan, mar yn in grutte fjildslach wurde dy ferslein troch de Rohirrim. Op oantrúnjen fan Merry en Pippin binne ûnderwilens de inten fanwegen kommen tsjin Saruman syn bolwurk Isengard, dat se mei de grûn lyk meitsje. Frodo, Samwise en Gollum treffe de tagong ta Mordor hermetysk ticht oan. Gollum seit dat er wol in geheim paad troch de bergen wit, en nei in moeting mei Faramir (David Wenham), de jongere broer fan Boromir, liedt er Frodo en Samwise dat út nei de pas fan Cirith Ungol, dêr't "sy" wachtet.
The Lord of the Rings: The Two Towers waard regissearre troch Peter Jackson nei in senario fan Fran Walsh, Philppa Boyens en himsels. De film gie op 5 desimber 2002 yn premiêre, en brocht $951,2 miljoen op tsjin in budget fan $94 miljoen. The Lord of the Rings: The Two Towers wûn in grut tal prizen, wêrûnder 2 Oscars (fan 6 nominaasjes) en 3 BAFTA's (fan 10 nominaasjes). De film waard ek nominearre foar 2 Golden Globes en wûn de Empire Award foar bêste film, de Saturn Award foar bêste fantasyfilm, de Grammy Award foar bêste soundtrack, de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje en de Nebula Award foar bêste senario.
The Lord of the Rings: The Return of the King
Yn The Lord of the Rings: The Return of the King liedt Gandalf (sir Ian McKellen) syn reisgenoaten Aragorn (Viggo Mortensen), Legolas (Orlando Bloom) en Gimli (John Rhys-Davies) mei kening Théoden fan Rohan (Bernard Hill) en dy syn erfgenamt Éomer (Karl Urban) nei Isengard, it bolwurk fan 'e fersleine ferrieder Saruman, dêr't se weriene wurde mei twa oare reisgenoaten, Merry (Dominic Monaghan) en Pippin (Billy Boyd). Neitiid set Gandalf mei Pippin ôf nei Minas Tirith, de haadstêd fan it súdlike keninkryk Gondor, dêr't de oanfal troch de legermachten fan 'e kweageast Sauron no elts momint ferwachte wurde. Wylst Minas Tirith belegere wurdt, rekket de steedhâlder Denethor (John Noble) syn ferstân kwyt en besiket himsels en syn swierferwûne soan Faramir (David Wenham) libben te ferbaarnen, eat dat Pippin mar krekt wit tsjin te kearen. Aragorn, Legolas en Gimli nimme de faaie Deadene Paden nei Gondor, ûnder de bergen troch. Merry jout him temûk mei de prinsesse Éowyn (Miranda Otto) by de legermacht fan kening Théoden fan Rohan as dy útriidt om Gondor te help te kommen.
Underwilens bringt it wêzen Gollum, dat op 'e Iene Ring longeret, Frodo en Samwise, yn harren kweeste om 'e ring yn Mordor te ferneatigjen yn 'e fjurren fan 'e Doemberch, nei de pas fan Cirith Ungol ta. Dêr komt lang om let syn ferrie oan it ljocht as er de beide hobbits nei de hoale liedt fan 'e reuseftige meunsterlike spin Shelob, dy't Frodo byt en ynjektearret mei gif. Inkeld oan it rislute yngripen fan Samwise is te tankjen dat de kweeste net yn in mislearring einiget. Hy wit de ferwûne en finzennommen Frodo te befrijen en tegearre reizgje se fierder troch de woastenije fan Mordor nei de Doemberch, dêrby efterfolge troch Gollum. Op 'e fjilden fan 'e Pelennor, by Minas Tirith, ferslane de Rohirrim en dy fan Gondor mei help fan in leger spûken dat Aragorn op 'e Deadene Paden gearroppen hat, de legers fan Sauron. Théoden sneuvelet, mar Merry en Éowyn deadzje de heksekening fan Angmar dy't it befel oer de legers fan 'e fijân fiert. Neitiid wurdt Aragorn, dy't ôfstammet fan deselde line as de útstoarne keningen fan Gondor, oan it haad fan it alliëarde leger steld. Hy liedt syn troepen nei de poarten fan Mordor, dêr't Sauron al syn legers derop loslit. In nederlaach driget, mar yn 'e tuskentiid hawwe Frodo en Samwise de Doemberch berikt, dêr't se de ring mei ûnbedoelde help fan Gollum ferneatigje en sa Sauron foargoed út 'e wrâld ferbalje.
The Lord of the Rings: The Return of the King waard regissearre troch Peter Jackson nei in senario fan Fran Walsh, Philppa Boyens en himsels. De film gie op 1 desimber 2003 yn premiêre, en brocht $1.142 miljoen op tsjin in budget fan $94 miljoen. The Lord of the Rings: The Return of the King wûn gâns prizen, wêrûnder 11 Oscars (fan 11 nominaasjes), 4 Golden Globes (fan 4 nominaasjes) en 5 BAFTA's (fan 13 nominaasjes). De film wûn ek de Empire Award foar bêste film, de Saturn Award foar bêste fantasyfilm, de Grammy Awards foar bêste soundtrack en bêste liet yn in film, de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje en de Nebula Award foar bêste senario.
Omid Djalili
Omid Djalili (Chelsea, 30 septimber 1965) is in Britsk akteur.
Michel Pensée
(13 juny 1973) is in eardere Kameroeneesk fuotballer. Earder spile foar Tonnerre Kalara Yaoundé, Tampico Madero, Seongnam Ilhwa Chunma, Aves, Anzhi Makhachkala, Sanfrecce Hiroshima en Milton Keynes Dons.
Dejan Jakovic
(16 july 1985) is in Kanadeesk fuotballer. Earder spile foar Red Star Belgrade, DC United en Shimizu S-Pulse.
Domtsjerke fan Meissen
De Domtsjerke fan Meissen (Dútsk: Dom zu Meißen) is in protestantske katedraal yn Meissen yn ít Dútske bûnslân Saksen. De tsjerke waard wijd oan Sint-Jehannes en Sint-Donatus en is in suver foarbyld fan Dútske gotyk. Yn de tsjerke is ien fan de rykste tsjerkeynvintarissen fan Saksen oanwêzich. Tagelyk mei de Albrechtsboarch foarmet de domtsjerke in tige moai stedsbyld fan Meissen, dat op de Burgberg boppe de âlde binnenstêd útriizget.
Skiednis
De foargonger fan de hjoeddeiske domtsjerke ûntstie út in ienfâldige kapel dy't yn de jierren 1006-1073 ferfongen waard troch in romaanske katedraal mei fjouwer tuorren. Dy tsjerke waard de katedraal fan it bisdom Meißen. Om 1260 hinne waard útein set mei de bou fan de trijeskippige dom as in goatyske halletsjerke. It iergoatyske koer en de kleastergong fan dy tsjerke koene yn 1268 yn gebrûk nommen wurde. Dêrnei folgen de Marije Magdalenakapel yn 1280 oan de súdeastkant fan it koer, de achtsidige twa ferdjippings tellende Jehanneskapel yn 1291 yn de hoeke fan de súdlike transeptearm en it skip en de kapittelseal yn 1297. De foltôging fan it tsjerkeskip wie net earder as yn 1410. Mar trije jier letter (1413) waard de westlike gevel mei de twa sûnt 1315 boude tuorren troch bliksemynslach ferneatige. Sûnt hie de domtsjerke noch mar ien toer, de saneamde Höckrige-toer oan de eastlike kant, dy't yn 1909 renovearre waard.
De twa 81 meter hege tuorren oan de westlike gevel waarden pas tusken 1903 en 1909 neffens in neogoatysk ûntwerp fan de arsjiteket Carl Schäfer út Karlsruhe boud. Oan it projekt gyng in fûle striid foarôf mei ferneamde Dútske keunsthistoarisi lykas Cornelius Gurlitt en Georg Dehio, dy't poer op de neogoatyske foltôging tsjin wiene. Yntusken wurde de neogoatyske tuorren as in libbene en goede oanfolling op it midsiuwske bouwurk wurdearre.
Foarstenkapel
Markgreve Freark de Striidbere boude oan de westkant fan de katedraal yn 1425 de Foarstenkapel (Fürstenkapelle) as nij mausoleum foar de leden fan it Hûs Wettin. Dêrmei waard it âlde westlike portaal ynboud en in binnenportaal. De Foarstenkapel hat in ryk dekorearre netferwulft út de jierren 1443-1446. De markgreve fûn yn de kapel sels ek syn lêste rêstplak; syn brûnzen tombe waard nei alle gedachten troch de izerjitterij Vischer út Neurenberch makke. Yn de dom binne noch 164 oare grêfmonuminten.
Kleastergong en Joariskapel
De kleastergong út 1470-1471 hat keunstsinnige diamantferwulft. Tusken 1470 en 1476 liet Arnold fan Westfalen in tredde ferdjipping op de dom sette. De sakristy ûnstie yn 1503. Yn de om 1530 oanboude letgoatyske Joariskapel (Georgskapelle) waarden hartoch George en syn frou Barbara byset. Wolf Caspar fan Klengel brocht yn 1677 it stúkwurk yn de kapel oan.
Ynrjochting
Yn de muorre fan it koer steane stiennen bylden fan de stifters en de patroanhilligen fan de tsjerke. Se binne om 1260 hinne makke yn it atelier fan de Naumburger Domtsjerke. Te sjen binne bylden fan de stifters keizer Otto I, dy't fan 936 oant 973 hearske, en syn frou Adelheid fan Boergonje. Dêrnjonken binne ek bylden fan de patroanhilligen fan de tsjerke, Jehannes en Donatus, de biskop fan Arezzo. Fan belang binne ek de bylden fan Marije mei bern en dy fan de diaken Stefanus yn de Jehanneskapel.
Ea hie de katedraal tsientallen alters, mar de measte alters binne nei de ynfiering fan de reformaasje ferwidere. Tsjintwurdich binne der noch trije alters. It letgoatyske heechalter stamt út it begjin fan de 16e iuw, it koerstuolte út 1529 en de sânstiennen preekstoel út 1591. Lukas Cranach de Alde makke yn 1526 of 1540 de panelen fan it alter foar it koerhek foar it doksaal. Sintraal stiet de Krusiging wylst de fleugels de fynst fan it Wiere Krús útbyldzje. In krúsifiks en de alterkandlers fan porslein binne yn Meissen makke troch Johann Joachim Kändler.
Oargel
It oargel fan de domstjerke waard yn 1972 troch de firma Hermann Eule út Bautzen boud.
Mwanza (Tanzania)
thumb|Kaart fan Tanzania Mwanza is in stêd yn Tanzania en it haadplak fan de regio Mwanza. Yn 2002 hie Mwanza 385.810 ynwenners. Sûnt is de stêd bot waakst. It plak leit oan de súdigge fan de Victoriamar.
Working for Bigfoot
Working for Bigfoot is in ferhalebondel fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwer Jim Butcher. De titel betsjut: "Oan 't Wurk foar Bigfoot". It boek befettet trije koarte ferhalen fan it fantasysjenre, dy't hearre ta Butcher syn romansearje The Dresden Files. De ferhalebondel hat dan ek as ûndertitel: Stories from The Dresden Files. De trije ferhalen hawwe gemien dat se allegear oer in sasquatch (bigfoot) geane. Se waarden alle trije yn 2012 earder publisearre yn trije ûnderskate blomlêzings mei wurk fan oare auteurs. Working for Bigfoot waard yn 2015 yn in frij beheinde oplaach publisearre troch de útjouwerij Subterranean Press, yn Burton (Michigan). Yn 2018 waarden de trije ferhalen werpublisearre as ûnderdiel fan 'e gruttere ferhalebondel Brief Cases.
Transfiguraasjetsjerke (Starotsjerkasskaja)
Foarhinne waard der noardlik fan it hjoeddeiske Starotsjerkasskaja in delsetting boud foar likernôch 6.000 ynwenners. De stifting fan dizze stêd hie te krijen mei it bûn dat de Don Kozakken mei Ruslân sletten hiene foar de striid tsjin de Turken yn Azov. Letter, yn 1677, waard der in tsjerkhôf oanlein folge troch de bou fan in tsjerke yn 1701. Dizze houten tsjerke waard wijd oan de profeet Elía en krige as twadde namme Ratnajatsjerke (Ратная церковь), nei it gebiet dêr't de legers fan de Don Kozakken byinoar kamen as se meiïnoar opteagen nei Azov. Op it tsjerkhôf lizze kriichshelden út de tiid doe't de Kozakken tsjin de Turken fochten, mar ek helden út de tiid doe't Napoleon Ruslân binnenfoel.
De hjoeddeiske barokke tsjerke ferfong de âldere houten tsjerke en mei de bou der fan waard op 31 maaie 1744 begûn. De klokketoer folge yn 1751.
Yn de jierren 1930 waard de tsjerke sluten foar de earetsjinst. It ynterieur is yn de Sovjet-tiid ferlern gien. Yn de jierren 2000 folge in restauraasje en tsjintwurdich is de tsjerke wer iepene foar de earetsjinst.
Fryske Befrijingsdei
Fryske Befrijingsdei falt op 15 april, doe't yn 1945, oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch, it fêstelân fan 'e provinsje Fryslân hielendal troch de Kanadezen befrijd wie fan 'e Dútske besetting. (De Waadeilannen bleaune folle langer beset, oant Skiermûntseach op 11 juny it alderlêste stikje fan Jeropa wie dat formeel troch de Dútsers oerdroegen waard oan 'e Alliëarden.) Fryske Befrijingsdei wurdt selden omtinken oan jûn, mei't ek yn Fryslân de ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch ornaris op Nederlânske Befrijingsdei fierd wurdt, dat op 5 maaie falt.
Bloedlink
Bloedlink (ynternasjonale titel: Reckless) is in Nederlânske misdieskrillerfilm út 2014 ûnder rezjy fan Joram Lürsen, mei yn 'e haadrollen (en iennichste rollen) Tygo Gernandt, Marwan Kenzari en Sarah Chronis. De titel is in wurdboarterij, mei't it wurdt bloedlink yn it Nederlânsk sawol "famyljebân" as "libbensgefaarlik" betsjutte kin. De film is in Nederlânsktalige remake fan 'e Britske film The Disappearance of Alice Creed. It ferhaal giet oer twa kriminelen dy't in miljonêrsdochter ûntfiere om in withoeheech losjild easkje te kinnen. Se hawwe allebeide ferskillende plannen, mar de sitewaasje ûntjout him oars as se ferwachte hiene. Bloedlink waard foar it earst fertoand op it Nederlânsk Filmfestival. Fan 'e filmkritisy krige de film mingde resinsjes.
Plot
Twa kriminelen, Vic en Rico, riede de ûntfiering ta fan in jonge frou. Sa stelle se fan it parkearterrein by Schiphol in bestelbuske, dêr't se kentekenplaten op skroevje dy't se by in autosloperij wei gaudieve hawwe. Yn in sliepkeamer fan in nondeskript appartemint yn in flatgebou earne yn 'e Rânestêd beklaaie se de wanden mei tsjûk isolaasjemateriaal, meitsje se it rút ticht mei planken en skroevje se in bêd fêst oan 'e flier. Op ljochtskyndei ûntfiere se harren slachtoffer, de miljonêrsdochter Laura Temming, dy't se troch it gebrûk in bedwelmjend middel bewusteleas meitsje.
Neitiid nimme se har mei nei de sliepkeamer yn it appartemint, dêr't se neaken oan it bêd fêstset wurdt mei touwen om 'e ankels en hânboeiens om 'e polsen. Laura is begryplikerwize benaud dat de beide maskere mannen har ferkrêftsje wolle, mar dat is sa net; it giet harren útslutend om it losjild dat se fan har heit easkje kinne. Dêrta meitsje se foto's fan har op it bêd, mei dêrby in krante dy't dyselde deis útkommen is. Vic stjoert dy nei de heit fan Laura ta en easket €4 miljoen foar har frijlitting. Laura kriget dêrnei in trainingspak oan om har waarm te hâlden.
Fan 'e beide ûntfierders is Vic dúdlik de lieder, en hy nimt sadwaande ek hieltyd it foartou by it kontakt mei Laura har heit, wêrfoar't er it appartemint ferlit. Dêrtroch bliuwt Rico hieltyd allinne efter mei Laura. Op in stuit, as Vic wer fuort is, makket Laura dúdlik dat se nei it húske moat. Rico bringt har in amer en in rôle wc-papier en makket har ankels en ien fan har polzen los, sadat se harsels rêde kin. Laura freget him lykwols om him om te draaien, om't se it net kin as er nei har stiet te sjen. As Rico oan dat fersyk foldocht, huft Laura him del mei de amer, wêrnei't se syn pistoal te pakken wit te krijen. Se easket fan him dat er har oare pols ek losmakket, en om har wurden krêft by te setten, sjit se in kear by him lâns. Dan docht Rico syn bivakmûtse omheech om har sjen te litten wa't er is.
It docht bliken dat Rico Laura har eardere minner is, mei wa't se tsjin 'e wil fan har heit yn in romantyske relaasje ûnderhold. Hy bringt har tebinnen dat se har heit hatet en der altyd al oer klage dat er al syn jild altyd foar himsels hold en har der neat fan joech. Rico hat dêrom de ûntfiering betocht, sadat er neitiid mei Laura en it losjild útnaaie kin. Hy is fan doel om Vic dêrta te ferrieden. Vic is in behurde krimineel dy't Rico yn 'e finzenis troffen hat doe't er fêstsiet. Vic mient dat hysels it plan foar de ûntfiering betocht hat en it slachtoffer útkeazen hat, mar eins hat Rico him fan it begjin ôf oan manipulearre. Hy freget Laura no om it spultsje fierder mei te spyljen, om't Vic harren allebeide ombringe sil as er trochkriget wat der echt geande is.
Laura is net botte bliid mei de oanpak fan Rico. Se stimt deryn mei dat se har heit hatet, mar Rico hat har yn 't foar neat oer syn plan fertelt (om't har reäksjes echt lykje moasten, sawol foar har heit as foar Vic), en se hat wiere deadseangsten útstien. Ek is se razen oer de fernederings dy't Rico har ûndergean litten hat, troch har neaken oan it bêd fêst te setten en har pisje te litten dêr't beide mannen by wiene. Se wol har net wer fêstsette litte, mar as Vic weromkeart en op 'e bûtendoar (en de iennichste útgong) fan it appartemint stiet de bûnzjen, lit se har úteinlik troch Rico beprate om't se gjin oare kar hat. It nimt wat tiid foar't Rico alles wer op oarder hat, en Vic is lulk fan argewaasje as er op 't langelêst binnenlitten wurdt, mar Rico wit alles mei wurden glêd te striken. Ut harren petear, dêr't Laura troch de lûdsisolearre sliepkeamerwanden neat fan hearre kin, docht lykwols bliken dat hy en Vic minners binne.
De folgjende kear dat Vic fuort is, diskear om 'e ôflevering fan it losjild te beävensearjen, wit Laura Rico safier te krijen dat er har hielendal losmakket, sadat se de leafde bedriuwe kinne. Midden ûnder it leafdesspul set se him lykwols mei de hânboeiens oan ien pols fêst oan it bêd, wêrnei't se syn pistoal pakt. Se besiket út te naaien, mar de bûtendoar is ôfsletten mei skoattels dy't fêstset binne mei hingslotten. Se fynt in mobile tillefoon en skillet it alaarmnûmer, mar kin net fertelle wêr't se is, om't it útsicht út it finster yn 'e wenkeamer fan it appartemint sa neatsizzend is dat it oeral wol wêze kin yn eltse willekeurige stêd. Dêrop beslút se Rico te ûnderfreegjen ûnder bedriging mei it pistoal, mar se hat net troch dat de feilichheidspal der noch op sit, en as se te tichtby komt, set Rico har mei syn foet op har hals fêst tsjin 'e muorre oan. Hy twingt har om him de kaaien fan 'e hânboeiens te jaan en smoart har oant se bewusteleas rekket. Dêrnei leit er har wer fêst op it bêd. Hy is krekt op 'e tiid klear mei alles te berêden foar't Vic weromkomt.
Dyselde hat de ôflevering fan it losjild regele en it plan is om Laura no mei te nimmen nei in oare lokaasje, dêr't se har efterlitte om dêroer letter, nei't se it jild hawwe, Laura har heit yn te ljochtsjen. It plan dat Rico oan Laura ferteld hie, wie dat hysels by har op 'e nije lokaasje bliuwe soe wylst Vic it losjild oppikte. Sadree't Vic mei it jild weromkaam, soe Rico mei him ôfweve, wêrnei't er mei Laura en it jild it lân ûntflechtsje soe mei de ferfalske paspoarten dy't er foar harren beiden meitsje litten hie. As Vic lykwols checkt hoe't it mei Laura is, ûntdekt er dat se net sliept, mar bewusteleas is. Hy wyt dat oan 'e kap dy't se har oanhâldend oer de holle lutsen hawwe, en tinkt dat se dêrmei te min soerstof krigen hat. Mei rooksâlt wit er har lykwols wer by te bringen.
Wylst Rico it bestelbuske hellet om Laura fuort te bringen, rûgelet de mobile tillefoan út 'e bûse fan Laura har trainingspak. As Vic dêrnei yn it isolaasjemateriaal fan 'e sliepkeamer ek de kûgel ûntdekt dy't Laura by de earste konfontaasje mei Rico ôfsketten hat, beseft er dat der wat goed mis is. Mei geweld en bedriging mei de dea wit er de wierheid út Laura te krijen: dat Rico him ferret hat, dat er persoanlik kunde oan Laura hat en dat er fan doel is om mei Laura en it losjild út te naaien. Vic bedwelmet Laura dan op 'e nij en beslút it spultsje mei te spyljen.
De beide mannen bringe Laura nei in leechsteand en ferfallen fabryksgebou op 'e romte ta, dêr't se har efterlitte om't Vic úthâldt dat er ferlet hat fan Rico syn help by it oppikken fan it jild. Hy nimt Rico mei de bosk yn, dêr't er him delsjit. De ferwûne Rico wit lykwols te ûntkommen. Vic kin net lang nei him sykje om't er it jild ophelje moat fan 'e echte droplokaasje. Dêrnei keart er werom nei it fabryk, dêr't Laura ûnderwilens bykommen is. Hy fertelt har dat er har net libje litte kin om't Rico har ferteld hat wa't hy is. Wylst er risselwearret om har in deadlike ynjeksje te jaan, wurdt er lykwols oanfallen troch Rico, dy't ek nei it fabryk weromkeard is. Dyselde pakt Vic it pistoal ôf en sjit him del. Laura ferwachtet dat er no har boeiens losmeitsje sil, mar Rico jout har de skuld fan it hiele fiasko en lit har dêr efter.
As Vic noch in teken fan libben jout, smeekt Laura him om har de kaaien fan 'e boeiens ta te smiten, en Vic, dy't beseft dat er syn wûne net oerlibje sil, besiket dat te dwaan. De kaaien lânje lykwols fier by Laura wei en Vic sakket yninoar, dea. Mei in uterste ynspanning wit Laura mei har bleate foet by de kaaien te kommen en dy nei har ta te lûken. Se befrijt harsels en strompelet út it fabryksgebou. Se stuitelet in ferlitten B-wei del en komt dêr op in stuit by Vic syn auto lâns, mei in deablette Rico efter it stjoer. As se him út 'e auto lûkt en yn syn bûse sjocht, blike dêr yndie ferfalske paspoarten foar har en himsels yn te sitten. Laura, dy't net genôch fertrouwen yn Rico hie om har libben yn syn hannen te lizzen, beseft dat er har dochs de wierheid ferteld hat. Se lit in trien om wat wêze kinnen hie, mar riidt dan fuort mei de auto en it losjild. It lêste byld is fan in opstiigjend KLM-ferkearsfleantúch, suggerearjend dat Laura it lân ferlit, wylst op it radionijs meidield wurdt dat der noch altyd gjin spoar is fan 'e ûntfierde Laura Temming, noch fan it losjild fan €4 miljoen dat nei't it skynt útbetelle is.
Produksje
Bloedlink waard regissearre troch Joram Lürsen nei in senario fan Frank Ketelaar. Dat wie basearre op 'e Britske film The Disappearance of Alice Creed, fan J. Blakeson, út 2009. Bloedlink kin sadwaande beskôge wurde as in Nederlânsktalige remake fan dy film. As produsinten wiene Frans van Gestel en Arnold Heslenfeld by it projekt belutsen foar de filmstudio Topkapi Films y.g.m. omrop BNN. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Jasper Wolf, de filmmontaazje waard dien troch Job ter Burg, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Merlijn Snitker. De band Kensington skreau en spile de titelsong. De opnamen fûnen plak yn begjin novimber 2013 yn Oudewater, en duorren trije dagen.
Distribúsje
De distribúsje fan Bloedlink waard fersoarge troch A-Film Benelux B.V. De film gie op 24 septimber 2014 yn premiêre op it Nederlânsk Filmfestival yn Utert, dêr't it de iepeningsfilm wie. Bloedlink draaide dêrnei fan 25 septimber ôf yn 'e Nederlânske bioskopen.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Bloedlink mingde resinsjes. De VPRO-Gids priizge de film om't dy "kreas makke [wie] neffens de wetten fan it sjenre", mar begriep eins net wêrom't der ferlet wie fan in Nederlânsktalige remake fan The Disappearance of Alice Creed. De resinsint fûn it in spannende film ("fral yn it begjin") en hie lof foar it sterke aktearjen fan 'e trijekoppige cast, mar hie krityk op 'e oermjitte oan 'ûnferwachte ommekearen' yn 'e plot.
Op MovieMeter.nl waard oan Bloedlink in skoare fan 2,8 op in skaal fan 1 oant 5 taparte. Op FilmTotaal.nl frege kritikus Arjan Welles him ek ôf hokfoar sin oft it eins hie om yn Nederlân in remake fan in Britske film te meitsjen. Foar de cast en regisseur Joram Lürsen hied er lof, mar it senario fan Frank Ketelaar "wurdt almar ûnoannimliker", wylst de dialooch neffens Welles "sentiminteel en patetysk" wie.
Prizen
Yn 2015 wûn Tygo Gernandt mei syn rol yn Bloedlink de Rembrandt Award foar bêste akteur.
Harper Publications
Harper Publications is in Amerikaanske útjouwerij dy't oprjochte waard yn 1817 en fêstige is yn New York. Sûnt 1989 is it net mear in selsstannich bedriuw, mar ynstee de wichtichste ymprint fan HarperCollins Publishers, ien fan 'e grutste útjouwerijen fan 'e Angelsaksyske wrâld.
Skiednis
Harper Publications waard yn 1817 oprjochte ûnder de namme J. & J. Harper, troch de bruorren James en John Harper, dy't eins fan berop drukker wiene. Yn 'e midden fan 'e 1820-er jierren waarden harren jongere bruorren Joseph Wesley Harper en Fletcher Harper ek fennoat yn it bedriuw, dat sadwaande yn 1833 omneamd waard ta Harper & Brothers (gauris ôfkoarte ta Harper & Bros.).
Behalven boeken begûn Harper healwei de njoggentjinde iuw ek tydskriften út te jaan. It earste dêrfan wie Harper's New Monthly Magazine, yn 1850, dat folge waard troch Harper's Weekly (1857), Harper's Bazar (1867) en Harper's Young People (1879). Harper's New Monthley Magazine ûntjoech him úteinlik ta Harper's Magazine, dat noch altyd publisearre wurdt troch de Harper's Magazine Foudation. Harper's Weekly gie yn 1916 op yn The Independent, dy't sels yn 1928 wer opgie yn The Outlook. Harper's Bazar is noch altyd ien fan 'e meast foaroasteande Amerikaanske frouljusblêden, dat no publisearre wurdt troch de Hearst Corporation.
Yn 1962 fúzjearre Haper & Brothers mei Row, Peterson & Company ta Harper & Row. Yn 1988 naam Harper & Row de Britske útjouwerij fan kristlike lektuer Marshall Pickering oer, dy't sels ek fuortkommen wie út in fúzje, tusken it Ingelske Marshall Morgan & Scott út Londen en it Skotske Pickering & Inglis út Glasgow. Harper en Row wie ûnderwilens yn 1987 sels oernommen troch News Corp, it bedriuw fan media-tycoon Rupert Murdoch, en nei't dat yn 1989 ek de Britske útjouwerij William Collins, Sons (oprjochte yn 1819) yn it besit krige, waarden dy beide útjouwerijen mei-inoar fúzjearre ta ien bedriuw, dat de namme fan HarperCollins Publishers krige. Neitiid hat dat him útwreide oant it ien fan 'e fiif grutste Ingelsktalige útjouwerijen fan 'e wrâld waard. Sûnt 2007 wurdt foar de measte útjeften de Harper-ymprint brûkt yn it plak fan 'e HarperCollins-namme.
Nikolaas-Ugresjski Kleaster
It Nikolaas-Ugresjski Kleaster (Russysk: Николо-Угрешский монастырь; Nikolo-Ugresjski Monastyr) is in stauropegiaal otterdoksk kleaster foar manjlu yn de Russyske stêd Dzerzjink (Moskou oblast).
Skiednis
Neffens de oerlevering waard it kleaster yn 1380 stifte troch grutfoarst Dmitri Donskoj. De otterdokske tradysje wol ha dat Donskoj him op it plak fan it kleaster ophold foar't er op it slachfjild fan Koelikovo de troepen fan de Goude Horde fersloech. Foar de slach soe Donskoj ûnder it gebed it ikoan fan de hillige Nikolaas sjoen ha. Oertsjûge fan de oerwinning soe hy doe ugresja roppen ha, wat safolle sizze wol as "dit set myn hert yn 'e lôge". Nei de oerwinning kaam Donskoj werom en joech opdracht om op itselde plak in kleaster te bouwen, dat as patroanhillige Nikolaas krige. Dat sil doe bestien ha út in samling houten gebouwen, sa't dat dêr doe wênst wie. De houten Nikolaaskatedral waard oan it begjin fan de 14e iuw ferfongen troch in stiennen tsjerke. thumb|left|250px|It kleaster yn de 17e iuw (Erik Palmqvist) It kleaster waard yn 1521 by de oanfal op Moskou troch de troepen fan Mehmed I Girai folslein yn 'e jiske lein. Krekt lykas earder waard it kleaster gaueftich wer renovearre. Mei't de Romanovs oan de macht kamen krige it kleaster gâns oansjen. Benammen tsaar Michael Fjodorovitsj en dêrnei Aleksej Michailovitsj droegen in soad by oan de wolstân en ûntjouwing fan it kleaster yn de 17e iuw. Yn 1680 waard it kleaster troch de noch jonge tsaar Peter I besocht. Nei it delslaan fan de opstân fan de Streltsy waard it Ugresjskikleastser ien fan de plakken dêr't de rebellen finzen setten waarden.
Yn 1812 waard it kleaster oanfallen troch Napoleon's troepen. It kleaster waard doe foar in skoft beset troch in Frânsk detasjemint.
It gyng it kleaster net altiten foar de wyn. Yn 1833 wennen der net in soad muontsen mear yn it kleaster en der wie sels praat om it mar op te heffen. Nei in reorganisaasje fan it kleaster en in strikte ynfiering fan it monastike statút ûnder archimandryt Hilaris, dy't yn 1934 rektor fan it kleaster waard, ferbettere sawol de spirituele as de finansjele sitewaasje fan it slim fertutearzge kleaster stadichoan. It kleaster stie doe foar in nije bloei en it waard wer ien fan de meast respektearre kleasters fan it Keizerryk. Tal fan nije gebouwen waarden boud. Tusken 1841 en 1843 waard de Nikolaaskatedraal neffens in ûntwerp fan de arsjitekt Dmitri Borisov ferboud en yn 1880 waard de earste stien lein foar de bou fan de nije Transfiguraasjekatedraal, dy't yn 1894 yn gebrûk nommen waard. thumb|left|Boutekening fan de nij Transfiguraasjekatedraal De lêste archimandryt fan it kleaster foar de delgong yn de bolsjewistyske tiid wie Makarius. Under syn bestjoer telde it kleaster mear as 150 bruorren. Dat tal begûn te sakjen doe't fanwegen it útbrekken fan de Earste Wrâldkriich in soad novisen yn tsjinst moasten.
Oktoberrevolúsje
Nei de revolúsje krige it kleaster te meitsjen mei de anty-religieuze polityk fan de bolsjewiken. Op 4 augustus 1918 waard Makarius arrestearre en finzen set op beskuldiging fan kontrarevolúsje. Nei ferhoar troch de Tsjeka waard de archimandryt wer frij litten op betingst dat er it kleaster net ferlitte soe. Regelmjittich brochten fertsjintwurdigers fan de nije oerheid in besite oan it kleaster om de geastlikheid te misledigjen en fernederjen. Om it kleaster foar opheffing te behoedzjen, liet Makarius it kleaster yn 1919 formeel feroarje yn in wurkmienskip. Op dat stuit telde de kleastermienskip noch mar fjirtich muontsen. Sa bleau it kleaster oant 1925 as in kleaster funksionearjen, ek al hie it Folkskommisariaat fan Finânsjes yntusken al in bernekoloanje yn de kleastergebouwen ûnderbrocht. Wol hiene de bolsjewiken mei geweld yn 1922 de tsjerklike wearden konfiskearre en ek de archimandryt op 'e nij arrestearre. Yn 1925 folge de sluting fan alle tsjerken, útsein de Petrus- en Paulustsjerke dy't noch in jier langer iepen bleau en dêrnei ek sletten waard. Sûnt dy tiid rekke Makarius slim siik. Hy ferstoar yn 1928 yn in doarp tichteby it kleaster. Syn begraffenis waard temûk holden en syn lêste rêstplak bleau geheim om it skeinen fan it grêf troch de ateïsten te foarkommen. Yn 2005 is it stoflik omskot fan de abt opgroeven en op 'e nij begroeven op it begraafplak fan it kleaster.
Yn 1924 waard de "Reade Bernestêd" op it kleasterterrein iepene. Dêrûnder foelen fjouwer weeshûzen. Sa'n 1300 dakleaze bern waarden nei it eardere kleaster deportearre en alle gebouwen kamen yn hannen fan de kommune. Op ynisjatyf fan Feliks Dzerzjinski waard de yn de kleastergebouwen fêstige koloanje yn 1936 ta in wurkkommune omfoarme. Alle tsjerken fan it eardere kleaster waarden foar it de nije bestimming fernield of ferneatige. Yn 1940 waard de 16e iuwske Nikolaaskatedraal sloopt en oan it begjin fan de Twadde Wrâldkriich waard de boppeferdjipping fan de klokketoer ôfbrusten.
Nei de Twadde Wrâldkriich kaam der mear each foar de monumintale wearde fan it kompleks en sûnt de jierren 1970 waard der stadichoan in begjin makke mei de restauraasje, mar it bleau by de Palestynske Muorre. Yn it kleaster wie in sikenhûs foar pasjinten mei geslachts- en hûdsykten. Guon gebouwen waarden ek as wenhûzen brûkt. En fierder waarden de gebouwen brûkt as skoalle, rekreaasje- en opslachromten.