cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hjalmar Söderberg
Ferfilmingen
Ferskate wurken fan Söderberg waarden yn Sweden ferfilme, ûnder oaren Gertrud (1964), Doktor Glas (1968) en Den allvarsamma leken (1977).
Rugor Nass
Rugor Nass (útspr.: [ˈɹuːɡɔɹ ˈnæːs], likernôch: " rûû -gor nês "), better bekend as baas Nass, is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is de wichtichste polityk lieder fan 'e Gunganen, in ras fan bûtenierdske wêzens dat lânseigen is op 'e planeet Naboo. It personaazje waard yntrodusearre yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999). Nass waard hielendal mei special effects staljûn; syn dialooch waard ynsprutsen troch de Ingelske akteur Brian Blessed.
Eftergrûn
Rugor Nass is berne op 'e planeet Naboo. Hy begjint syn karriêre troch te tsjinjen yn it leger fan 'e Gunganen. Letter klimt er op ta hearsker ('baas') oer de Gunganen fan 'e ûnderwetterstêd Otoh Gunga, op 'e boaiem fan 'e Paongamar. As sadanich is er it ynfloedrykste lid fan 'e Gungaanske Hege Ried, dy't alle Gunganen bestjoert. Nass ferballet de knoffelige Jar Jar Binks út Otoh Gunga om't er syn persoanlike ûnderseeboat by in ûngelok total loss fearn hat. Dat hat plak foarôfgeande oan 'e foarfallen yn Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999), it earste diel fan 'e Star Wars-prequeltrilogy.
Yn The Phantom Menace
Koart nei't de Hannelsfederaasje yn 32 f.Sl.Y. úteinset is mei syn ynvaazje fan Naboo, keart Jar Jar yn Otoh Gunga werom, mei yn syn sok twa Jedi, de master Qui-Gon Jinn en de padawan Obi-Wan Kenobi. Om't er sûnder tastimming weromkeard is, wurdt Jar Jar dêrop finzen set troch Nass syn kaptein fan 'e wacht, Roos Tarpals. De Jedi besykje Nass derfan te oertsjûgjen dat de Hannelsfederaasje gjin ûnderskie meitsje sil tusken de minsklike Nabooanen en de Gunganen, mar Nass is fan miening dat it om in konflikt giet dêr't syn folk neat mei te krijen hat, dat hy wegeret him dermei te bemuoien. Hy makket de Jedi der wol opmerksum op dat de fluchste wei nei Theed, de minsklike haadstêd fan Naboo, troch de holle kearn fan 'e planeet liedt. Qui-Gon Jinn freget dêrom in ûnderseeboat te lien en Jar Jar Binks as gids, fersiken dêr't Nass oan foldocht.
Neitiid marsjearje de Gunganen û.l.f. Jar Jar (bystien troch de kundige kaptein Tarpals) op om slach te leverjen mei it androïdeleger fan 'e Hannelsfederaasje. Underwilens bestoarmje keninginne Padmé en har gefolch it keninklik paleis yn Theed. Nabooaanske piloaten wurde befrijd en lansearje harren romtejagers om 'e blokkade fan 'e Hannelsfederaasje te brekken. De moedige Gunganen wurde fan 'e nederlaach tsjin 'e oermacht fan 'e androïden rêden as de jonge Anakin Skywalker it flaggeskip fan 'e float fan 'e Hannelsfederaasje ferneatiget, mei as gefolch dat alle androïden yn 'e sliepstân geane. Yn Theed nimt Padmé de Neimoïde Nute Gunray, de ûnderkening fan 'e Hannelsfederaasje, kriichsfinzen, wêrmei't de oarloch einiget.
Neitiid nimt baas Nass diel oan in oerwinningsparade troch de strjitten fan Theed, dêr't hy en de Gungaanske soldaten lûd tajûchheid wurde troch de Nabooaanske befolking. Oan 'e ein fan 'e parade ûntfangt Nass út 'e hannen fan Padmé Amidala de Fredesglobe as teken fan duorjende freonskip tusken de Nabooanen en de Gunganen.
Yn Revenge of the Sith
Earne yn 'e tsien jier tusken de Nabookrisis en it útbrekken fan 'e Kloane-oarloggen yn wurdt Nass as haad fan 'e Gungaanske Hege Ried opfolge troch baas Lyonie. Oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen is Nass yn 'e film Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) koart te sjen as er mei Jar Jar Binks dielnimt oan 'e lykprekaasje fan Padmé Amidala.
Oostenstein
thumb|right|300px|Oostenstein Oostenstein, ek: Wassenberg of It sintimeterfabryk, wie in state oan it eastlike ein fan destiidske beboude kom fan Kollum, gemeente Kollumerlân. Fan it bûten is neat werom te finen.
It hûs waard yn 1972 ôfbrutsen. Der liket noch in lyts stikje fan it park oer te wêzen.
Wicher van Swinderen
Jonkhear Wicher van Swinderen (Grins, 24 maart 1802 - Wybrandastate yn Hichtum, 7 augustus 1836) wie grytman, doktor yn de Letteren, rjochtsgelearde en steatelid.
Libben en wurk
Soan fan jhr. Mr. Oncko van Swinderen, hear fan Rensuma, en fan Quirina Jacoba Johanna Gerlacius. Hy krige syn oplieding foar de akademyske lessen fan dûmny W.J. Koppius, te Blijham, en waard dêrnei studint yn Grins. Bejeftige mei mear as gewoane oanlis, gie hy in jier (1822) nei de hegeskoalle yn Göttingen, dêr't hy lessen yn de Skiednis, Wiisbegearte en Rjochtsgeleardheid bywenne en kaam doe werom nei de hegeskoalle yn Grins. Al yn 1819 en 1821 waarden twa fan syn akademyske priisferhannelingen te Grins bekroane t.w.: Over het gezag van den Areopagitischen raad in de onderscheidene tijden van het Atheensch gemeenebest, en: Vergelijking tusschen de te Verona ontdekte Instituten van Gajus en Justinianus van het begin tot aan den titel der voogdijen. 3 April 1824 promovearre hy yn Grins ta doktor yn de Letteren en de beide rjochten, nei ferdigening fan twa dissertaasjes, titele: De Aristotelis Politicorum libris, en De legatis. Yn 1825 beneamd ta grytman fan Gaasterlân, yn 1826 lid fan de ridderskip fan Fryslân en yn 1829 wegens dy ridderskip lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Yn dat jier lid fan it dykbestjoer oan de Súdkust fan Fryslân, ek yn dat jier presidint fan de milysjeried. Yn 1835 ferwiksele hy syn gritenij Gaasterlân mei dy fan Wûnseradiel. By al syn beslommeringen fergeat hy de stúdzje net. Neist yn boppeneamde wittenskippen, hie hy as numismaat en genealooch in goede namme. De godstsjinstige belangen en de maatskiplike wolfeart fan syn lânslju leine him nei oan it hert. Yn 1826 sette hy in preek oer fan de Dútske predikant Schmalz (troch dy foar syn gemeente Neustadt-Dresden yn 1825 hâlden by gelegenheid fan it betinkingsfeest fan de herfoarming) en joech dy learrede (wol sûnder syn namme der by te neamen) by Schetsberg yn Ljouwert yn it ljocht. Yn 1831 ferskynde mei te Ljouwert syn geskrift: Wat ons Nederlanders te hopen of te vreezen staat. Fan syn grutte kennis tsjûget in stúdzje: Overzicht der geschiedenis van de republiek Rhodus, geplaatst in ten Brink's Bibliotheek van oude letterkunde II, 305-308, 455, 456. Der wie fan him noch in soad foar de wittenskip te ferwachtsjen, mar hy stoar al doe't er 34 jier wie.
Troude yn Hichtum 26 maaie 1828 mei Christiana Helena Geertruida barones thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg ( Hichtum, 21 febrewaris 1802 - Grins, 6 augustus 1874 ), dochter fan baron Johan Sicco Tjalling Camstra en fan Anna Adriana Lewe van Aduard. Ut dit houlik fiif bern, dy't allegear net-troud ferstoarn binne.
Dokter Wagemaker (skip út 2005)
De Dokter Wagemaker is in fearboat fan de TESO dy't in regelmjittige feartsjinst tusken De Helder en Teksel ûnderhâldt. Sûnt 2016 docht de Texelstroom de haadtsjinstregeling. It is it twadde skip fan TESO dat fart ûnder dizze namme. De Dokter Wagemaker is neamd nei de oprjochter fan TESO, de húsdokter Adriaan Wagemaker (1863 -1933).
It skip is boud troch de Koninklijke Schelde Groep (KSG), ûnderdiel fan de Damen Shipyards Group. De romp is boud op de Damen-werf yn Roemeenje, de ôfbou fûn plak by KSG yn Flissingen. Opmerklik is de wize fan oanlizzen yn de fûke. Dêr is in sûchnap konstruksje oanbrocht, wêrmei't it bewurklike oanlizzen en los goaien mei trossen mijd wurdt.
It skip kin maksimaal 300 persoane-auto's en 1750 passazjiers ferfiere. By dit skip is de âlde hússtyl (giel) efterlitten, it sjocht der dan ek folslein oars út as de Molengat, it skip dy't ferfongen waard. Ek is it skip in stik langer en breder as syn foargonger. Fierder is dit it earste skip fan TESO dat ek in atrium en liften befettet.
Dirk de Zee
Dirk de Zee (Deinum, 8 april 1904 - It Hearrenfean, 13 july 1985) wie in Nederlânsk politikus.
De Zee wie in soan fan de Fryske skriuwer Sjouke de Zee. Hy gie nei de hbs yn Ljouwert en waard doe volontair by de gemeentesekretary fan Idaarderadiel. Yn 1935 waard hy gemeentesekretaris yn Baflo. Koart nei de Twadde Wrâldoarloch folge hy Willem Frederik van Spengler op as boargemaster yn dy gemeente. Yn 1958 ferruile hy Baflo foar It Bildt. Sân jier letter makke hy gebrûk fan de vut-regeling.
De Zee ferstoar op 81-jierige leeftiid.
5 febrewaris
Berne
thumb|200px|Coert Lambertus fan Beyma, gravuere
Marnehuizen
thumb|275px|Marnehuizen Marnehuizen is in militêr oefendoarp op it militêr oefenterrein Marnewaard, flakby de Lauwersmar. It heart by de Willem Lodewijk van Nassaukazerne. Marnehuizen bestiet sûnt 2002 en is it grutste oefendoarp fan Jeropa.
Doarp
It "doarp" bestiet út in tal huzen, in stikje spoar mei in stasjon, in gemeentehûs, bank, supermerk, tankstasjon, loadsen, in yndustrygebiet en sels in ûndergrûnsk rioelstelsel. De strjitten fan it doarp hawwe nammen fan strjitten út it sintrum fan Rotterdam fan foar it bombardemint yn de Twadde Wrâldkriich.
Doel
Militêren kinne yn it oefendoarp realistysk trene yn de techniken fan it fjochtsjen yn in stêd. It doarp wurdt ek brûkt foar oefenings fan plysje en brânwacht. Sy hawwe in laser-systeem fan Saab ta harren foldwaan; in avansearre foarm fan lasergamen. De laser wurdt op it wapen set en reagearret op de wurking fan de ôfsluter. Dêrnei reagearje de detektoaren op it fest en de helm en kin der in kill of in wounded makke wurde.
Tagonklikens
It doarp wie yn 't earstoan yn 't wykein foar it publyk tagonklik, mar letter net mear. Flak lâns Marnehuizen, troch it militêr oefenterrein, rint in kuierrûte dy't in ûnderdiel is fan de Europeeske kuierrûte E9.
Oare oefendoarpen
Nederlân hat neist Marnehuizen noch in oefendoarp by it Feluwske Ynfantery Sjitkamp Harskamp, Oostdorp neamd, mar mei 34 huzen is dat oefendoarp in stik lytser. De ME hat in oefendoarp by Hoogerheide yn Noard-Brabân. Fergelykbere doarpen yn it bûtenlân binne bygelyks Copehill Down (Feriene Keninkryk), Brikby (Denemark) en Medina Jabal en Medina Wasl (Feriene Steaten - Mojavewoastyn).
Henk van Woerden
Henk van Woerden (Leiden, 6 desimber 1947 - Ann Arbor, 16 novimber 2005) wie in Súdafrikaansk en Nederlânsk skilder en skriuwer. Mei njoggen jier emigrearre Van Woerden mei syn âlden nei Kaapstêd yn Súd-Afrika. Hy gie yn maaie 1968 werom nei Europa. (I hardly existed at that stage. I had refused to register for national service, carried no "White" pass, paid no taxes, and in effect remained in South Africa illegally, which was the preferred state of affairs. — van Woerden oer it ferlitten fan Súd-Afrika)
Yn 1980 krige Van Woerden de Keninklike Subsydzje foar de Skilderkeunst takend. Hy wie as learaar ferbûn oan de AKI yn Ynskedee. Neist syn skilderwurk wie Van Woerden ek warber as skriuwer: hy skreau in trijelûk oer Súd-Afrika dat nasjonaal en ynternasjonaal in protte omtinken krige (Moenie kyk nie, Tikoes en Een mond vol glas). Yn 2003 krige Van Woerden de Frans Kellendonkpriis.
Yn 2005 stoar er mei 57 jier yn 'e sliep oan, nei alle wierskyn, in hertstilstân yn Ann Arbor (Michigan) dêr't er ek dosearre as Writer in Residence oan de Universiteit fan Michigan by de fakulteit Ingelske Letteren.
Yn 2006 krige er postúm De Gouden Uil, de wichtichste Belgyske literatuerpriis foar it boek Ultramarijn. Yn 2007 waard dat boek bekroane mei de Inktaap, de literêre jongereinpriis fan it Nederlânske taalgebiet.
Syn boeken binne yn mear as tsien talen oerset.
Bail Organa
Bail Organa (folút: Bail Prestor Organa) is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in politikus ôfkomstich fan 'e planeet Alderaan, dy't yntrodusearre waard yn 'e film Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002). De rol fan Organa waard fertolke troch akteur Jimmy Smits.
Fertolkings
It personaazje fan Bail Organa kaam yn 'e Star Wars-franchise foar it earst foar yn inkele sênes út Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999), it earste diel fan 'e Star Wars-prequeltrilogy, dy't lykwols by de montaazje fan dy film fuortknipt waarden. Yn dy sênes waard Organa spile troch akteur Adrian Dunbar. Letter waard it personaazje fan Dunbar retcond ta in oar personaazje mei de namme Bail Antilles.
It publyk krige Bail Organa foar it earst te sjen yn 'e film Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002), wêryn't de rol fertolke waard troch Jimmy Smits. Deselde akteur kroep op 'e nij yn 'e hûd fan Organa foar de films Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) en Rogue One: A Star Wars Story (2016). Yn 'e tekenfilmsearjes Star Wars: The Clone Wars en Star Wars: Rebels hie it personaazje fan Organa yn inkele ôfleverings in gastrol, wêrby't de dialooch ynsprutsen waard troch stimakteur Phil LaMarr.
Fiktive biografy
Bail Organa wurdt berne op 'e planeet Alderaan, ien fan 'e Kearnwrâlden fan it Stjerrestelsel, as Bail Prestor. As jongeman komt er yn 'e kunde mei kroanprinsesse Breha Organa, út it Keninklik Hûs Organa fan Alderaan. Hja reitsje fereale en trouwe mei-inoar, wêrby't Bail de efternamme fan syn frou oannimt. As Breha op op 'e troan komt en keninginne fan Alderaan wurdt, kriget Organa de titel fan kening, hoewol't syn frou regearret en hy dus eins in prins-gemaal is. Dêrnjonken is er lykwols ek ûnderkening fan Alderaan, oftewol pleatsferfanger foar syn frou.
Organa giet al jong yn 'e polityk en nei't Breha keninginne wurden is, fertsjintwurdiget er Alderaan yn 'e Galaktyske Senaat op Coruscant as senator. Dêr is er yn 'e lêste jierren fan 'e Galaktyske Republyk in ynfloedrike stim foar frede en in foaroansteand lieder fan 'e faksje dy't krewearret om 'e ideälen fan 'e Republyk, lykas demokrasy en rjochtfeardichheid, heech te hâlden.
Under de Kloane-oarloggen wurket Organa gauris gear mei lykstimde senators, lykas Padmé Amidala fan Naboo en Mon Mothma fan Chandrila, yn syn besykjen om 'e boargeroarloch tusken de Republyk en de separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels (KUS) del te bêdzjen en in freedsume oplossing foar it konflikt te sykjen troch diplomasy. Hy is in tsjinstanner fan wetsfoarstellen foar it opfieren fan 'e produksje fan kloansoldaten foar it Grutte Leger fan 'e Republyk en it takennen fan mear foech oan kânselier Palpatine.
Organa is fierders de driuwende krêft efter Flechtlingekonferinsje fan Alderaan, in oerlis op topnivo oer de opfang fan 'e flechtlingen dy't de wyk nimme moatten hawwe foar it oarlochsgeweld. Inkele kearen rekket Organa aktyf yn 'e Kloane-oarloggen behelle, lykas wannear't syn humanitêre helpmisje nei de planeet Christophsis oanfallen wurdt troch de separatisten, of wannear't er mei humanitêre help foar de bewenners fan Ryloth troch de blokkade hinne brekt dy't de KUS om dy planeet hinne ynsteld hat.
Oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen hellet kânselier Palpatine de Galaktyske Republyk ûnder fuotten en rjochtet yn it stee dêrfan it Galaktysk Keizerryk op mei himsels as autokratysk regearjend keizer. By de steatsgreep wit Organa Coruscant libben en wol te ûntflechtsjen. Nei't Padmé Amidala yn it kreambêd ferstoarn is nei befallen te wêzen fan in twilling, jout de Jedi-master Yoda it famke, Leia, oan Organa, wylst it jonkje, Luke, troch de Jedi-master Obi-Wan Kenobi earne oars ferburgen wurdt. It wurdt nammentlik fan it heechste belang achte dat de heit fan 'e bern, de ta de tsjustere kant fan de Krêft ferfallen Jedi-ridder Anakin Skywalker, dy't no de Sith-ridder Darth Vader wurden is, net fan it bestean fan syn soan en dochter ôfwit. Organa nimt Leia mei nei Alderaan, dêr't hy en Breha de poppe foar har eigen oannimme.
Under it Keizerryk behâldt Organa syn sit yn wat no de Keizerlike Senaat hjit, mar hy moat tige hoeden operearje om net de oandacht fan 'e keizer en syn neiste trewant Darth Vader te lûken. Yn it djipste geheim binne hy en Mon Mothma behelle yn 'e tarieding foar in fersetsbeweging dy't in iepen opstân tsjin it skrikbewâld fan 'e keizer begjinne sil. Dêrby hat Organa benammen de rol fan finansier. Meitiid folget syn dochter, prinsesse Leia, yn syn fuotleasten. Hja folget Organa op as senator foar Alderaan en is teffens by it Rebelleferbûn belutsen.
De lêste kear dat Organa syn oannommen dochter moetet, jout er har opdracht om 'e ûnderdûkte Jedi-master Obi-Wan Kenobi op te spoaren en om help te freegjen, wylst er sels nei Alderaan giet om 'e planeet op oarloch ta te rieden. Dêrmei is er lykwols te let, want Alderaan wurdt (sa't te sjen is yn Star Wars: Episode IV – A New Hope út 1977) koart dêrnei ferdylge troch de Deadsstjer, it nije massaferneatigingswapen fan 'e keizer, wêrby't Organa, syn frou Breha en alle oare miljarden bewenners fan 'e planeet omkomme.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Relativiteitsteory
Mei relativiteitsteory wurde yn de natuerkunde twa teoryen fan Albert Einstein oantsjutten:
It sintrale idee fan relativiteitsteory is dat de wetten fan de meganika, of de natuerkunde yn it algemien, net ôfhinklik wêze meie fan de snelheid dy't in waarnimmer hat foar oare waarnimmers oer. Galileo Galilei hie om 1600 al in fyzje op dit prinsipe. Iuwen letter waarden de spesjale en de algemiene relativiteitsteory ûntwikkele.
Relativiteitsteory fan Galilei
De relativiteitsteory fan Galilei giet út fan it prinsipe: De wetten fan de meganika bine itselde foar waarnimmers yn twa stelsels dy't ienpearich (in beweging dy't gjin fersnelling of fertraging ken) ten opsichte fan elkoar bewege. Sokke stelsels wurde ynertsiaalstelsels. Oars sein: it is foar dyselfde twa waarnimmers ûnmooglik om oan de hân fan de wetten fan de meganika te bepalen wa fan beiden in absolute beweging útfiert of mooglik stilstiet. Dit hat as direkt gefolch dat der allinnich relative en gjin absolute snelheden besteane – fandêr de namme relativiteitsprinsipe.
Spesjale relativiteitsteory
De spesjale relativiteitsteory waard ûntwikkele yn 1905 troch Albert Einstein. Dizze teory giet út fan twa postulaten:
It earste postulaat leunt in feite ticht oan by it basisidee fan relativiteitsteory fan Galilei. It twadde postulaat wie (yn de tiid fan Einstein) in hielendal nij prinsipe, mei (ûndanks syn formele ienfâld) bysûnder fierrikkende gefolgen. Om dizze twa basisideeën mei elkoar te fersoenen, binne der spesjale transformaasjes, de saneamde Lorentztransformaasjes, nedich om plak en tiid fan de iene waarnimmer om te rekkenjen yn plak en tiid fan de oare. Hjirút folget dat plak en tiid mei elkoar ferbûn binne. Krekt-en-gelyk binne elektryske en magnetyske fjilden (E en B) foar ferskillende waarnimmers yn elkoar om te rekkenjen mei Lorentztransformaasjes.
It artikel fan Einstein ferskynde yn 1905 ûnder de titel Zur Elektrodynamik bewegter Körper (oer de elektrodynamika fan bewegende lichems). De teory hat as postulaat dat de ljochtsnelheid yn fakuüm itselde is foar alle waarnimmers. Dit wie yn oerienstimmming mei de resultaten fan it eksperimint fan Michelson en Morley, dêr't de wittenskip op dat stuit wat mei oan wie. Yn dizze eksperiminten wie oantoand dat der gjin absolút stilsteand medium, de eter, bestiet, dat as drager fan ljochtweagen fungeare soe.
De spesjale relativiteitsteory is ek folslein yn oerienstimming mei de Wetten fan Maxwell foar it elektromagnetisme. Magnetisme is it relativistysk effekt fan elektrisiteit. Stel dat in waarnimmer in stilsteande elektryske lading sjocht en dus in elektrysk fjild. In oare waarnimmer yn ienpearige beweging ten opsichte fan de earste sjocht dan in bewegende lading, dus in elektryske stroom, dus in magnetysk fjild.
Ut de spesjale relativiteit folget ek Einstein syn ferneamde formule E = mc², dy't de lykweardichheid fan massa en enerzjy útdrukt. De teory drukt ek út dat romte en tiid ferskiningen fan deselde romte-tiid mei fjouwer diminsjes binne: de tiid spilet de rol fan de fjirde diminsje. Tagelyk is relatyf: twa ferskynsels dy't foar in waarnimmer tagelyk barre, kinne har foar in oare waarnimmer op ferskillende tiden foardwaan. De teory foarseit dat de lingte ferkoarte, de saneamde lingtekntraksje of Lorentzkontraksje, en de tiid trager rint, de saneamde tiiddilataasje, neffens de Lorentzfaktor, neigeraden de snelheid de ljochtsnelheid nadert. Dit is ûnder mear yn syngroatrons oantoand en ek mei muonen út kosmyske strieling. Dit iepent de prinsipiële mooglikheid om te tiidreizgjen, mear bepaald nei de takomst. Sjoch hjirfoar de twillingparadoks. De ljochtsnelheid is de heechst mooglike snelheid: dieltsjes dy't sneller as ljocht bewege soene, tachyons, soenen ferskate paradoksen feroarsaakje.
Algemiene relativiteitsteory
De algemiene relativiteitsteory waard foarsteld troch Albert Einstein yn in rige lêzingen foar de Prusyske Akademy fan Wittenskippen yn 1915.
Dizze teory giet út fan it postulaat, dat waarnimmers dy't yn rêst yn in lykmjittich swiertekrêftfjild binne lykweardich binne mei oare waarnimmers dy't in konstante (unifoarme) fersnelling ûnderfine.
Dizze feralgemiening fan it relativiteitsprinsipe giet yn de mande mei in nije teory fan de swiertekrêft. Yn dizze teory wurdt swiertekrêft net langer as in krêft sjoen lykas dat by de Wetten fan Newton it gefal wie, mar as in mjitkundige eigenskip fan de romte sels. In massa lûkt de romte om him hinne krom, wêrtroch't it liket oft de massa oare massa's oanlûkt. Neffens Newton is de swiertekrêft sneller as it ljocht. As bygelyks de moanne samar ferdwine soe, soe te sjen wêze dat earst de tijen har weromlutsen en dan pas dat de moanneskiif fan de himel ferdwûn.
Einstein foarsei sa de ôfbûging fan ljocht fan in stjer troch de sinne. Arthur Eddington seach dit by de sinnefertsjustering op it eilân Prinsipe op 29 maaie 1919. Hoewol't fotoanen gjin rêstmassa besitte, binne se neffens de relaasje E = hν fan Max Planck in foarm fan enerzjy. Omreden E = mc² binne enerzjy en massa ekwifalint en lûkt it swiertekrêftfjild fan de sinne ljoccht oan. Hy freklearre sa ek de baan fan de planeet Merkurius, dy't gjin ellips beskriuwt lykas de Wetten fan Kepler oanjouwe, mar in roazet. Hy foarsei ek dat heger steande klokken hurder rinne, wat mei atoomklokken yndie oantoand is.
Sint-Julianafloed
De Sint-Julianavloed wie de oerstreaming dy't fan 16 op 17 febrewaris 1164, op de nammedei fan de Hillige Juliana, de provinsjes Grinslân, Fryslân en Noard-Dútslân rekke. Fral it streamgebiet fan de Elbe hie der slim ûnder te lijen. Troch de Sint-Julianafloed ûntstie yn de mûning fan de rivier de Jade it begjin fan de lettere Jadeboezem.
Koninklijke N.V. Texels Eigen Stoomboot Onderneming
De Koninklijke N.V. Texels Eigen Stoomboot Onderneming better bekend as TESO is in Nederlânske rederij dy't feartsjinsten útfiert tusken De Helder en it waadeilân Teksel. De NV is yn 1908 oprjochte as bedriuw sûnder winsteachmerk, troch eilanners dy 't ûntefreden wiene oer de feartsjinst dy't der op dat stuit wie.
Skiednis
Healwei de njoggentjinde iuw waard it ferfier fan en nei de Waadeilannen bot ferbettere. Dat hie te krijen mei de beskikberens fan stoomskippen, mar ek mei de Postwet fan 1850, dy't easken stelde oan de berikberens fan Nederlânske gemeenten. Fan 1882 ôf waard in feartsjinst op Teksel ûnderhâlden troch de Alkmaarske rederij Alkmaar Packet fan Cornelis Bosman. Under de eilanners bestie grutte ûntefredenheid oer priis en kwaliteit fan de ferbining. Yn 1907 kaam it konflikt ta in hichtepunt en yn augustus fan dat jier waard de feriening Nieuwe Texelsche Stoombootdienst oprjochte, op inisjatyf fan de Tekselske húsdokter Adriaan Wagemaker. Twa wiken letter Al koene se de fan de Gebr. De Groot út Kampen hierde Baron Rengers yn de feart bringe. Op 22 jannewaris 1908 waard de feriening omset yn de N.V. Texels Eigen Stoomboot Onderneming, mei in haadsaak troch Tekselaars byinoar brocht startkapitaal fan 75.000 gûne. De TESO bestelde dat jier har earste eigen skip, de SS Dageraad, wêrmei't fan mids augustus ôf in feartsjinst ûnderhâlden waard. Fanwege in boykot troch de Tekselers fan Alkmaar Packet, moast dy ferfolgens mei praktysk lege boaten tusken Den Helder en Teksel farre. Taryfferleging en advertearjen mochten net mear helpe: yn 1909 moast Bosman him weromlûke en ferkocht syn bedriuw oan de Tekselaars.
Fanôf de jierren 40 oant en mei de jierren 60 ûnderhâld TESO ek in feartsjinst tusken Teksel en Flylân, mei de Zeemeeuw. Wanear't de Zeemeeuw yn de jierren sechstich net mear geskikt is om mei te farren wurd de ferbining troch TESO skrast. De skipper fan de Zeemeeuw, kapitein Boon keapet dêrop in eigen boat en begjint in rederij, (Rederij De Vriendschap) wermei't er de ferbining Teksel - Flylân fan TESO oernimt. Ek hjoed de dei fart dizze rederij by goed waar noch fan Teksel nei Flylân.
thumb|right|200px|fearhaven by 't Horntje begjin jierren 90, mei de fûke foar it fear yn it midden en rjocht de fearstoepe Oudeschild wie oarspronklik de thúshaven fan TESO. Begjin jierren sechtich waard der spekulearre oer in haven by 't Horntje op de súdpunt fan it eilân. It grutte foardiel: de oertocht soe dêrwei in healoere koarter wurde. De mieningen wiene ferdield, ek binnen it bestjoer. Uteinlik foel de kar dochs op 't Horntje. Yn 1962 koene de TESO-skippen gebrûk meitsje fan de nije fearhaven.
De groei fan it toerisme yn de jierren 70 wie net te stuitsjen, en stelde TESO foar flinke útdagingen. Yn it heechseizoen rûnen de wachttiden somtiden op oant wol acht oeren. Dat wie perfoarst gjin goed fisitekaartsje foar Teksel as fakânsje-eilân... Der moast dêrom wat barre. Om 't farren mei trije skippen logistyk net helber bliek, kaam TESO-direkteur Theo Hoogerheide mei in weage foarstel. Hy woe in dûbeldeks skip bouwe litte, dat hast trije kear safolle auto's ferfiere koe. Tsjinstanners wiene benaud dat Teksel hielendal oerspield wurde soe troch toeristen. Mar Hoogerheide sette troch en yn 1980 kaam it earste TESO dûbeldeksfear de Molengat yn de feart. Pas yn 1986 koe TESO it boppedek brûke, want troch alle beswierskriften wie de bou fan in passende laadbrêge seis jier fertrage.
Oandielen
De TESO is yn it foarste plak oprjochte foar de eilanners en sy binne faak ek oandielhâlder. De 3.650 oandielen, dy't yn 1907 foar fiif of 25 gûne ferkocht waarden, binne eigendom fan sa 'n 3.100 (benammen Tekselse) oandielhâlders. Sûnt de oprjochting binne der nea nije oandielen útjûn en om se safolle mooglik yn hannen fan Tekselaars te hâlden, wurdt der gjin dividint útkeard, mar kinne de oandielhâlders in oantal fergeze oertochten meitsje.
Nije Laweiswyk
De Nije Laweiswyk is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De feart rint east fan Drachten. Oan de westkant fan de wei De Feart nei Drachtster Kompenije leit de Laweiswyk, oan de eastkant hjit it de Nije Laweiswyk. Oan de eastkant fan Drachten rûne in hiel soad wiken, dy't yn de feanterijtiid brûkt waarden om turf ôf te fieren.
Kistekleed
In kistekleed of deakleed is in swart kleed dat oer de bier leit. Eartiids faak fan de diakonij, letter fan de begraffenisferiening. It deakleed wurdt oer de kiste en dan oer it grêf sprieden.
Rodion Cămătaru
Rodion Gorun Cămătaru (Strehaia, 22 juny 1958) is in earder Roemeensk proffuotballer.
Libbensrin as spiler
Cămătaru spile yn de jeugd, fan 1970 oant 1974, by Progresul Strehaia. Hy spile it grutste part fan syn karriêre foar de Roemeenske klups Universitatae Craiova en Dinamo Boekarest. Foar Craiova debutearre hy yn 1974, hy soe hjir 12 jier fuotbaljen bliuwe. Yn dizze jierren wint Cămătaru yn 1980 en 1981 de Divizia A, de Roemeenske Earedifyzje. Ek hellet hy mei de klup yn 1983 de heale finale fan de UEFA Kup en wint hy fjouwer kear it Roemeenske bekertoernoai.
Yn 1986 giet hy foar Dinamo Boekarest fuotbaljen. Hjir sil hy yn syn earste seizoen by de klup, it seizoen 1986/1987, mei 44 doelpunten út 33 wedstriden de Jeropeeske Gouden Skoech winne. De topskutterstitel soarget noch hieltyd foar gespreksstof. Der wurdt sein dat de titel manipulearre waard, omdat de lêste tweintich doelpunten fan Cămătaru yn de lêste seis wedstriden fan it seizoen makke waarden. Dêrom hat de nûmer twa fan dat jier, Toni Polster, ek in Gouden Skoech krigen. Yn 1989 ferhuzet Cămătaru op 'e nei fan klup. Hy giet foar it Belgyske R. Charleroi SC fuotbaljen.
By Charleroi wol it skoaren net slagje en yn de winter fan 1990 giet hy oer nei SK It Hearrenfean. By It Hearrenfean wurdt Cămătaru benammen brûkt as brekizer. Yn dizze tiid wurdt hy tige populêr ûnder it publyk fan SK It Hearrenfean. Syn lêste offisjele wedstriid wie de finale fan KNFB-beker op 20 maaie 1993 tsjin Ajax. Yn de wedstriid dêr't mei 6-2 yn ferlern waard skoarde hy ien kear.
By syn ôfskie by SK It Hearrenfean krige Cămătaru in bus yn de kleuren fan de Fryske flagge en 36.000 gûne (16.200 euro) oanbean foar in skoalle foar handikepte bêrn yn Roemeenje.
Cămătaru hat hy yn 47 Jeropeeske fuotbalwedstriden spile, dêr't er 7 kear yn skoarde. Mei syn 198 doelpunten yn de Roemeenske kompetysje stiet hy twadst op de Roemeenske topskutterslist fan alle tiden.
Statistiken
In dizze list binne allinnich de wedstriden en doelpunten yn de nasjonale kompetysjes te sjen.
Nasjonale âlvetal
Cămătaru spile 75 ynterlannen foar Roemeenje en sette dêryn 22 doelpunten. Hy makke syn debút foar it âlvetal op 13 desimber 1978 tsjin Grikelân.
Ek hat Cămătaru treie wedstriden foar it Roemeenske âlvetal ûnder -21 spile. Hjiryn skoarde hy ien kear.
Nei en nêst syn fuotbalrin
Cămătaru hat in stúdzje Ekonomy mei súkses ôflein.
Tsjintwurdich is Cămătaru in sakeman yn Roemeenje.
Nije Mear
De Nije Mear is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan de polder Betlehim besuden Bartlehiem nei it easten en rint oan de súdwestkant fan Aldtsjerk út yn De Moark by de Aldtsjerkster Mar.
De namme Nije Mear jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Oude Meer.
Berneskrik
In berneskrik is yn de folkskultuer in figuer, bygelyks in boeman, dy't foarkomme moat dat bern skealike dingen dogge, dôfhûdich binne, lykas tichtby it wetter boartsje, it nôt ynrinne of te let thúskomme.
Bekende nammen hjirfoar yn Fryslân binne: bern(e)dieven, kilekanen (Menaam) en tientoanen (It Bilt);
As it yn in primitive pedagogy brûkt wurdt dan kin de berneskrik in mytologyske eftergrûn hawwe.
Hemmemabuorren
Hemmemabuorren is in delsetting op in terp noardeast fan Berltsum yn de gemeente De Waadhoeke. De namme komt ek foar as Hemmemabuurt, Hemmema statthem, Hemmema en Hemmema huys
Nije Miedskutting
De Nije Miedskutting is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint yn de Grutte Sint-Jânsgeaster Feanpolder. It wetter ferbynt de Rotster Sleat benoarden Rotstergaast mei de westliker rinnende Broersleat of Fjouwerhúster Feart.
Tsjerke fan Terwispel
De Tsjerke fan Terwispel is in tsjerkegebou fan de PKN-gemeente De Tynje-Terwispel yn Terwispel, gemeente Opsterlân.
Skiednis
thumb|left|200px|De foargonger fan de hjoeddeiske tsjerke yn de earste helte fan de 18e iuw Ut de [[Atlas Schoemaker]] thumb|left|200px|''It monumintale oargel De hjoeddeiske tsjerke waard yn 1864 boud op it plak fan it midsiuwske sealtsjerkje sûnder toer, dat nei in stoarm op lêst fan de boargemaster sletten wurde moast. Dat tsjerkje ferfong op syn bar earder wer in gebou op in oare lokaasje oan de Mouewei/Alde Dyk út likernôch 1150. De lokaasje fan dy earste tsjerke fan Terwispel krige de namme ûnwaarskamp nei't dy troch bliksem ferneatige waard. By de ôfbraak fan de tsjerke yn 1864 waard ûnder de flier in byldsje fan de hillige Barbara fûn, dy't beskerming joech tsjin ûnwaar en bliksem. It byldsje is yn it Frysk Museum. De bou fan de tsjintwurdige tsjerke waard yn in heal jier tiid foltôge.
Yn de jierren 1970 waard de tsjerke fan Terwispel nochris sletten, doe om't der te min tsjerkefolk op de tsjinsten ôf kamen, it ynterieur te winskjen oer liet en der gjin koster mear wie.
Tradisjoneel hie de herfoarme gemeente fan Terwispel in frijsinnich profyl. Yn 1966 ferlear de gemeente in eigen dûmny en sûnt moast Terwispel mei omlizzende doarpen gearwurkje, lykas Nij Beets. Sûnt 1995 foarme Terwispel tsjerklik in Samen op Weg-federaasje mei de grifformearde gemeente fan De Tynje, itjinge yn 2007 útrûn op in fúzje ta de Protestanske gemeente De Tynje-Terwispel. Beide tsjerken wurde troch de gemeente brûkt.
Yn de jierren 2010-2011 waard de tsjerke restaurearre.
Ynterieur
It ienfâldige ynterieur is benammen fan belang fanwege de 17e-iuwske preekstoel, dy't in ryksmonumint is en yn de âlde tsjerke stien hat. Ek âlder as de tsjerke sels is de klok, dy't yn 1694 troch Petrus Overney getten waard. It ynterieur is noch oarspronklik, der binne sûnt de bou allinne in pear banken ferwidere. It oerwurk yn de toer datearret fan 1925 en is makke troch H.Y. Kramer.
Oargel
Tagelyk mei de restauraasje fan de tsjerke yn 2010-2011 waard ek it oargel restaurearre. It twamanualige ynstrumint waard yn 1878 troch Van Dam út Ljouwert boud. De restauraasje waard útfierd troch it Ljouwerter oargelbedriuw Bakker & Timmenga.
Nije Mûntsegroppe
De Nije Mûntsegroppe is in feart yn de gemeente Smellingerlân. De feart ferbynt de Mûntse-Ie mei de Smeliester Sân.
De namme Nije Mûntsegroppe jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Monnikegreppel.
Bontebok
Bontebok is in doarp oan de Skoatterlânske Kompanjonsfeart yn de gemeente It Hearrenfean, east fan de flekke. It doarp hat 420 ynwenners (2022). Op 4 augustus 1979 krige Bontebok de status fan selsstannich doarp. Foar dy tiid wie it in buorskip yn de himrik fan Nijhoarne en yn de himrik fan De Knipe.
Skiednis
thumb|left|Slúswachterswente It doarp ûntstie sûnt healwei de 17e iuw troch de turfwinning yn de krite oan de Skoatterlânske Kompanjonsfeart, dy't groeven wie om de turf ôf te fieren nei It Hearrenfean. Op de lokaasje fan it hjoeddeiske doarp lei in slús, dêr't de turfskippers fakentiden wachtsje moasten. Dêr stiene wol fiif herbergen en op it krúspunt fan de feart mei de dyk hie ien fan dy kafee's de namme 'Bonte Bock'. By dat kafee hong in úthingboerd mei de spreuk:
Een bok is een bok, een bok ben ik geheten. Menigeen is in bok, maar wil het niet weten".      thumb|left|Skoatterlânske Kompanjonsfeart yn Bontebok It graven fan de feart en de wiken (dwersfearten), de winning fan en it ferfier fan it fean en it nei de tiid wer yn kultuer bringe fan de ôfgroeven gebieten joegen minsken in krap bestean. Troch al dat wurk setten minsken harren dêr nei wenjen en kamen der ek winkels en letter ek in suvelfabryk en tsiismakkerij.
Yn 1955 kaam der in nije wei lâns de feart en krigen de huzen elektrysk ljocht en in jier letter ek wetterlieding. It Molkfabryk De Gemeenschap (1898-1966) is ôfbrutsen en de grûn is brûkt foar wenningbou.
Mienskip
thumb|260px|Keardaam It doarpshûs hjit 'De Bokkesprong'. It doarpsblêd hjit 'Het Bontebokkertje', eartiids 'Het Bontebokkeblaadje’. Yn Bontebok binne ein augustus de Floraliafeesten mei in Bonteboksejûn. 'De Balstien' is de soarchbuorkerij fan it doarp.
Tsjerke
Tsjerklik hearde it doarp by Nijhoarne. In eigen tsjerke hat it doarp nea hân. De protestanten fan it doarp hearre tsjintwurdich by de PKN gemeente Ketlyk-Mildaam.
Skoalle
It doarp hie earder in iepenbiere skoalle, dy't yn 'e simmer fan 2012 sletten waard. It gemeentebeslut om de doarren fan de doarpsskoalle te sluten brocht in soad ûnfrede yn it doarp. Neitiid is it skoalgebou ta wente ferboud.
Himriksein
Himriksein is in delsetting noardeast fan Swichum yn de gemeente Ljouwert. De namme komt ek foar as Himrikein, Hemriksein, Great Hemrikein en Lyts Hemrikein en Hemriksend.
Bontebok
Strjitten
thumb|260px|Dûmny Veenwei thumb|260px|''Kop-hals-romppleats Ald Hogeveen (1931)
Golf fan Bingalen
left|thumb|250px|Sykloan Sidr boppe Golf fan Bingalen. De Golf fan Bingalen is in see dy't it noardeastlik diel fan de Yndyske Oseaan foarmet. De Golf kin ek beskôge wurde as de grutste ynholte fan de wrâld. Yn it suden fan de golf lizze Sry Lanka, de Andamanen en de Nikobaren. It klimaat wurdt yn dizze kontrei behearske troch de moesson. Boppe de Golf ûntstean de syklonen foar dizze regio.
Grutte Yndyske havenstêden oan de baai binne Madras, Vishakhapatnam, Kalkutta en Pondicherry.
Sint-Martensfloed
thumb|240px|Sint-Martensfloed De Sint-Martensfloed wie fan 12 op 13 novimber 1686, krekt nei de nammedei Sint Marten. De stoarmfloed rekke Grinslân it meast.
De noard-wester stoarm rekke Grinslân yn de nacht. De diken brutsen: alle diken oan de Iems en de Doalert waarden fuortslein mei fan gefolgen dat hiel Noard-Grinslân en it Aldamt ûnderstrûpten. Piterbuorren en Uthuzen stienen blank en Grins lei oan de see. De stoarmfloed feroarsake de dea fan 1558 minsken, 1387 hynders en 7861 kij. 631 huzen waarden fuortspield en 616 huzen rekken skansearre.
De Mariatsjerke yn Uthuzermieden rekke ek swier skansearre, nettsjinsteande har lizzing op in wierde.
The Sum of All Fears (film)
The Sum of All Fears is in Amerikaanske spionaazjeskriller út 2002 ûnder rezjy fan Phil Alden Robinson, mei yn 'e haadrollen Ben Affleck en Morgan Freeman. De titel betsjut "De Optelsom fan Alles om Benaud foar te Wêzen". De film waard basearre op 'e roman mei deselde titel fan Tom Clancy, en is in reboot fan 'e Jack Ryan-filmsearje, mei in jongere Jack Ryan as haadpersoan as yn 'e foargeande films fan dy rige. It ferhaal folget Ryan, in spesjaal agint fan 'e CIA, as er in kearnoarloch tusken de Feriene Steaten en Ruslân sjen moat foar te kommen. Ynfloedrike neonazys besykje sa'n konflikt út te lokjen om in faksistyske supersteat yn Jeropa foarmje te kinnen. The Sum of All Fears krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes, mar wie kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen.
Plot
Yn 1973, ûnder de Jom Kippoeroarloch, stjoert Israel in strieljager tarist mei de iennichste atoombom dêr't it lân oer beskikt, om 'e Syryske haadstêd Damaskus te bombardearjen. It fleantúch wurdt lykwols troch it Syryske loftdoelgeskut op 'e Golanhichte delsketten. De bom komt dêrby net ta ûntploffing, rekket bedobbe ûnder de grûn en wurdt fergetten. Yn 2002 stjit in Syryske skroatkeapman by tafal op 'e bom. Hy beseft net wat it is en ferkeapet it ding op 'e swarte merk oan Olson, in gewisseleaze Súdafrikaanske wapenhanneler. Olson, dy't persiis wit wat er yn 'e hannen hat, ferkeapet it ding troch oan 'e organisaasje fan 'e Eastenrykske miljardêr Richard Dreßler.
Underwilens hâlde presidint fan 'e Feriene Steaten J. Robert Fowler, syn adviseurs, syn kabinet en de generale stêf fan 'e Amerikaanske Striidkrêften in oefening wêrby't neispile wurdt dat de Russyske presidint Zorkin by in steatsgreep ôfset wurdt en in lossleine Russyske generaal in nukleêre oanfal op 'e Feriene Steaten útfiert. Koarte tiid letter komt Zorkin te ferstjerren oan in hertoanfal, wêrnei't er opfolge wurdt troch Aleksander Nemerov, in politikus dy't him hâldt en draacht as in politike hauk. Jack Ryan, in analist fan 'e Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA, dy't Nemerov yngeand bestudearre hat, is fan miening dat Nemerov eins in herfoarmer is en dat er him inkeld foardocht as in hauk om 'e stipe fan 'e Russyske Striidkrêften te winnen.
By it besyk oan 'e wapenfasiliteit merkt Ryan op dat trije fan 'e Russyske wittenskippers op it mêd fan nukleêr wapenreau dy't dêr oanwêzich wêze moatte soene, eins misse. Grûsjkov, dy't de Amerikaanske delegaasje begeliedt, seit dat de iene siik is, wylst de twadde mei fakânsje is en de trêde koartby dearekke is by in auto-ûngemak. Underweis nei hûs ûntfangt Cabot lykwols ynformaasje fan in ynformant fan sines yn it Kremlin, dy't de koadenamme "Spinnaker" hat. Dyselde wol hawwe, de trije wittenskippers binne net siik, op fakânsje en dea. Ynstee binne se útpykt en hawwe de Russen gjin idee wêr't se úthingje. By oankomst yn 'e Feriene Steaten stjoert Cabot ien fan syn bêste mannen, John Clark, nei Ruslân om ûndersyk nei de kwestje te dwaan.
Underwilens sit Ryan by syn nije freondinne, sikehûsdokter Cathy Mueller, yn it ferdomhoekje om't er troch alle beslach dy't de CIA op syn frije tiid leit al ferskate kearen in ôfspraakje ôfsizze moatten hat. Hy hat har noch neat oer syn wurk ferteld om't er twifele oer de earnst fan harren relaasje. Cabot makket it noch minder mei in grap yn it neidiel fan Ryan, troch him oan te rieden har te fertellen dat er geheim agint by de CIA is en ûnderweis is foar in besyk oan presidint Nemerov yn it Kremlin, wat Cathy fansels opfettet as hat Ryan de gek mei har. Cabot makket it goed troch Ryan in pear tagongskaartsjes foar it jierlikse White House Correspondents' Dinner te jaan, dêr't de Amerikaanske presidint tradisjoneel ek by oanwêzich is. It slagget Ryan om 'e skea oan syn relaasje te behimmeljen, mar healwei de jûn moatte hy, de presidint en eltse CIA-man en regearingsfunksjonaris yn 'e seal de gearkomste ferlitte as de Russen in gifgasoanfal útfiere op Grozny, de haadstêd fan Tsjetsjeenje.
Ryan leaut der neat fan dat Nemerov dêrfoar ferantwurdlik is, en fermoedet dat ekstreem-rjochtse eleminten yn it Russyske Leger efter de oanfal sitte, dy't Nemerov foar in foldongen feit stelle wolle. Hy bringt dy teory op it aljemint, mar it flierkleed wurdt him ûnder de fuotten weilutsen as Nemerov in taspraak yn 'e Steatsdûma hâldt, it Russyske parlemint, wêrby't er mei safolle wurden seit dat hysels befel jûn hat ta de oanfal. Sadree't Nemerov bûten it sicht fan 'e kamera's is, docht lykwols bliken dat Ryan gelyk hie: ûntefreden generaals hawwe de gifgasoanfal op eigen manneboet bewurkmastere, mar Nemerov is fan miening dat er dat net tajaan kin sûnder swak te lykjen. Hy jout Grûsjkov opdracht om 'e beide ferantwurdlike generaals foargoed ferdwine te litten. Yn Washington, D.C. beslút Fowler om as reäksje op 'e gifgasoanfal de ûnôfhinklikheid fan Tsjetsjeenje te erkennen en in fredesmacht te stjoeren om 'e Tsjetsjenen en de Russen útinoar te hâlden. Wannear't Nemerov troch in adviseur frege wurdt wat er dêrtsjin dwaan sil, antwurdet er kâldwei: "Neat."
Yn 'e tuskentiid hat Clark it spoar fan 'e trije missende wittenskippers folge nei in âlde, ferlitten Sovjetbasis yn 'e Oekraïne. Cabot fermoedet dat se dêr wurkje oan 'e bou fan in nukleêr wapen dat troch Ruslân tsjin 'e Feriene Steaten ynset wurde kin sûnder dat Ruslân derfoar ferantwurdlik holden wurde kin. Hy stjoert Ryan nei de Oekraïne om Clark by te stean by in ynfiltraasje fan 'e basis, mar as de beide CIA-mannen dêr binnenkringe, docht bliken dat se te let binne. Se treffe der inkeld de stoflike omskotten fan 'e trije wittenskippers oan, dy't fermoarde binne, mar de bom dêr't se oan wurken is poater. In kiste mei in opskrift yn Hebriuwsk skrift liedt Clark nei Israel. Underwilens docht bliken dat de bom nei de Kanaryske Eilannen flein is, om dêrwei per frachtskip nei de haven fan Baltimore, yn 'e Feriene Steaten, ferfierd te wurden.
Tsjin 'e tiid dat dat oan it ljocht komt, is Ryan al werom yn 'e Feriene Steaten. Hy besiket wanhopich om kontakt op te nimmen mei Cabot, mar dy is mei presidint Fowler by in Amerikaansk fuotbalwedstryd oanwêzich, dêr't de lûde muzyk en it jûchhei fan it publyk kommunikaasje oer de mobile tillefoan suver ûnmooglik makket. Op 't langelêst kriget Ryan Cabot dochs oan it ferstân dat de bom nei Baltimore ta brocht is, en dat er sels no per helikopter ûnderweis is nei de haven fan dy stêd om dêr it spoar wer op te pikken. As Cabot dat heart, wurdt er rare kjel, want de wedstryd dêr't hy en Fowler by oanwêzich binne, blykt ek yn Baltimore spile te wurden. Cabot lit fuortendaliks de presidint evakuëarje troch de Secret Service, wêrnei't se ûnder plysjebegelieding yn in pânsere limûsine mei âljende de sirenes de stêd út jeie. Se binne amperoan Baltimore út as de bom ôfgiet en it hiele stedssintrum fan 'e kaart faget. It konfoai mei de presidint wurdt troch de skokweach fan 'e dyk blaast en de helikopter mei Ryan deryn stoart del.
Underwilens besiket yn Moskou presidint Nemerov út alle macht de sitewaasje te ûntsenuwjen troch oer de hotline kontakt mei Fowler op te nimmen en eltse belutsenens fan Ruslân by de oanslach te ûntstriden. De Amerikanen leauwe him lykwols net, wylst syn eigen generaals Nemerov ûnder druk sette om as earste ta te slaan en sa it Amerikaanske fermogen om Ruslân te treffen sa folle mooglik út te skeakeljen. De boel boazet noch fierder oan as de korrupte Russyske generaal Dûbinin, dy't him omkeapje litten hat troch Dreßler-en-dy, de piloaten op syn loftmachtbasis befel jout om in Amerikaanske fleandekskip yn 'e Noardsee oan te fallen om't de Feriene Steaten Moskou bombardearre hawwe soene. De piloaten dogge wat harren sein wurdt en it fleandekskip feroaret troch de ferrassingsoanfal yn omdriuwkeljend wrak dat stadichoan útbrânt.
Ryan, dy't de helikoptercrash nauwerneed oerlibbe hat, jout him ûnderwilens yn Baltimore by in team fan it Amerikaanske Leger dat mei radiografysk bestjoerbere robots ûndersyk docht nei it aard fan 'e bom dy't dêr brûkt is. Oan 'e hân fan 'e isotopyske skaaimerken wurdt fêststeld dat it plutoanium út 'e bom ôfkomstich is út in Amerikaanske kearnsintrale, dêr't it yn 1968 stellen is. Dat liket Ruslân frij te pleitsjen fan ferantwurdlikheid, mar net as de KGB efter de dieverij fan it plutoanium siet, fansels. Ryan spoart Cabot op yn in fjildhospitaal yn Baltimore en is by him as er ferstjert. Neitiid nimt er fia tekstberjochten oer de mobile tillefoan fan Cabot kontakt op mei de ynformant "Spinnaker" yn Moskou, dy't er nei it plutoanium freget. "Spinnaker" antwurdet dat it plutoanium troch de CIA sels stellen is om it oan Israel te jaan.
Clark is ûnderwilens fia Israel op it Syryske diel fan 'e Golanhichte arrivearre, dêr't er de helper fan 'e skroathanneler opspoart, in man dy't no oan strielingssykte lijt. Dyselde fertelt him wêr't de bom weikaam en dat se dy oan in Súdafrikaanske wapenhanneler ferkocht hawwe dy't Olson hjit en yn Damaskus wennet. De kollega's fan Ryan yn it CIA-kantoar yn Langley (Firginia) hacke de persoanlike kompjûter fan Olson en downloade dokuminten dêr't út blykt dat Dreßler dejinge is dy't it plutoanium út 'e âlde bom kocht hat om der de oanslach yn Baltimore mei te begean.
Mei in protte gedoch slagget it Ryan om Air Force One op te skiljen om syn befinings oan Fowler-en-dy te rapportearjen. Hy kriget lykwols minister fan Definsje Becker oan 'e tillefoan, dy't daliks ophinget as er foar it ferstân kriget dat er praat ien dy't er as in apologist foar Nemerov beskôget. Ryan betinkt lykwols in plan B. Hy wit it Pentagon te berikken, dêr't er himsels mei de tagongskaart fan Cabot yllegaal tagong ferskaft ta it Nasjonaal Militêr Kommandosintrum. Dêr brûkt er de hotline om net Fowler, mar Nemerov op te skiljen. Gebrûk meitsjend fan 'e 'klik' dy't se hiene doe't Ryan mei Cabot it Kremlin besocht, fertelt er dat er wit dat Ruslân net efter de oanslach yn Baltimore sit en freget er Nemerov om 'e steat fan paraatheid fan syn troepen ôf te skaaljen. As Nemerov witte wol hokker garânsje oft er hat dat de Feriene Steaten dan itselde dwaan sille, antwurdet Ryan earlik: "Gjinien."