cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gustave Eiffel
Eiffel is berne yn Dijon yn Frankryk. Syn heit wie fan oarsprong in Dútske offisier út it Rynlân. Hy is wrâldferneamd wurden mei't er tusken 1887 en 1889 de Eiffeltoer boude foar de wrâldtentoanstelling yn Parys. It ûntwerp fan de Eiffeltoer kaam foaral fan syn twa meiwurkers Maurice Koechil en Emile Nouguier; Eiffel fûn it ûntwerp earst healwiis mar neidat it er goeie kritiken kamen op it ûntwerp kocht er it op.
Dêrneist hat Eiffel gearwurke mei Frederic Barholdi om it Frijheidsbyld te ûntwerpen dat yn New York stiet.
Willem Bultman
thumb|left|100px|Oerjefte thumb|right|210px|selsportret Willem Bultman (Oldebroek, 13 july 1951) is in learaar en byldzjend keunstner út Oldebroek. Hy studearre yn 1995 ôf as learaar Tekenjen en Skilderjen oan hegeskoalle Windesheim yn Swol.
Gustave Eiffel
Eiffel hat fierders hûnderten spoarbrêgen makke yn Frankryk. Ek wurke Eiffel wol yn it bûtenlân. Bygelyks in Portegal, dêr ûntwurp hy de Dom Luis I brêge yn de stêd Porto.
Willem Bultman
Hy wurket sûnt dy tiid as selsstannich keunstner en jout teken- en skilderlessen yn syn atelier. Syn romtlike wurk bestiet faak út brûns. It skilder- en tekenwurk hat faak lânskippen, blommen, portretten en stillibbens as tema. Syn tema's fynt er yn it gewoane libben mei syn emoasjes en gefoelens. Tsjinstellings as libben en dea, goed en kwea binne dan ek faak it tema. Syn wurk hat boppedat faak in sterk ljocht-tsjuster kontrast, it measte wurk is figuratyf. Ek libbenssyklussen as de seizoenen spylje in grutte rol. Syn ûnderwerpen binne benammen stillibbens, lânskippen en minsken yn in ynterieur.
Gustave Eiffel
Letter yn syn libben lei Eiffel him ta op meteorology en aerodynamika en levere wichtige bydragen op beide mêden.
Willem Bultman
By skilderijen wurket er meast yn oaljeferve op doek of paniel. Syn brûnzen bylden hawwe faak minsken as tema.
Willem Bultman wurdt ynspirearre troch de Amsterdamske Skoalle skilders as Breitner en Israëls. Mar ek lettere skilders as Verwey en de hjoeddeiske skilder schilder Matthijs Röling.
Eksposysjes fan syn wurk wienen te sjen yn 'De Elborgh' yn Elburg, 'Freek Berends' yn Ychten, 'Partout' yn Gouda en It Riedhûs yn Eenrum (Gr.).
Primordial
Primordial (in Ingelsk dat rûchwei oerset wurde kin as "Prehistoarysk") is in Ierske blackmetalband oprjochte yn 1991 yn Dublin dy't Keltyske muzyk yn syn muzyk ferwurket. Primordial begûn ûnder de namme Forsaken fanôf 1992 is de band fierder gien ûnder de namme Primordial De band brocht yn 1995 syn debútalbum Imrama út. De teksten fan de band gean benammen oer skiednis, en konflikten. Primordial hat njoggen studio-albums en twa live-albums útbrocht.
Maasbree
Maasbree (in de pleatslike streek 'Bree') is in plak en eardere gemeente yn Limburch (Nederlân). De gemeente hat in oerflak fan 51,62 km² (wêrfan 3 km² wetter). Op 2 oktober 2007 hat de gemeente besluten om mei de gemeenten Helden en Kessel de nije fúzjegemeente Peel en Maas te foarmjen dy't foar 1 jannewaris 2010 in feit wurden is. Op 10 maart 2008 besluet de gemeente Meijel him ek oan te sluten by dizze fúzjegemeente.
Doarpen
Baarlo, Rooth, Debrook, Tongerlo.
Hans Jochem Bakker
Hans Jochem Bakker (1948) is in byldzjend keunstner út Den Bosch. As soan fan in keunstnersgeslacht hat er him opmerklik ûntwikkele. Yn it earstoan liet er him ynspirearje troch de mystike wrâld fan Salvador Dali. Ek grutte skilders as Miró en Pablo Picasso hawwe syn iere wurk beynfloede. It skilderjen fan plaatsjes dy't er yn de holle hie en skildere joegen op it lêst gjin foldwaning mear. Tusken 1980 en 1990 feroare syn surrealistyske en detaillearre wurk yn in folle rommere útlis en giet yn de rjochting fan abstrakt ekspressionisme. Der komt dan mear beweging en enerzjy yn syn wurk. Dochs bliuwe motiven as fûgels, hynders, bollefjochtsjen en froulju yn syn wurk en belangstelling bestean. Oan de iene kant is syn wurk sensueel en tear, mar oan de oare kant gewelddiedich en beesteftich.
Monoprints op akryl foarmje ien fan syn oare groep wurken.
Under de namme Joadoor wurket Bakker gear mei keunstner op it mêd fan fotografy Ger Doornink.
Wei nei Oerisel
De strjitwei begûn yn Ljouwert bûten de eartiidske Wurdumerpoarte, en rûn fan dêr nei it suden, oer Barrahûs, Wytgaard en Reduzum nei Jirnsum. Dan súdeastlik oer Aldskou nei Akkrum, Haskerdiken, Nijbrêge en Nijehaske nei It Hearrenfean. Fan dêr gong de strjitwei fierder oer Aldskoat, in slinger nei Aldeholtwâlde en dan rjocht nei it suden nei Nijeholtwâlde en Wolvegea. Fan Wolvegea rûn de wei dan wer wat súdeastlik fia Blesbrêge, De Blesse en Willemsoard de provinsje út nei Stienwyk, en rûn dan fierder yn fremde parten oant de wei úteinlik yn Swol útkaam.
Underweis hat de dyk ferskate nammen: Oeriselskestrjitwei, De Trije Roomers, Rykswei, Ljouwerterdyk, Feansterdyk en Ljouwerterstrjitwei binne dêr in pear fan.
Strjitten yn Koatstertille
De Strjitten yn Koatstertille:
Annalen fan Egmond
De Annalen fan Egmond (Latyn: Annales Egmundenses) (1110-1205 ûntstien) binne it âldste Hollânske skiedkundige wurk. It wurk is in haadboarne foar de iere skiednis fan it greefskip Hollân.
De Annalen fan Egmond waarden yn de Sint-Adelbertabdij yn Egmond-Binnen bewarre.
List fan planetoïden 39901-40000
Dit is in list fan planetoïden 39901-40000.
Jasser Arafat
thumb|right|260px|Jasser Arafat (2002) Jasser Arafat (Arabysk: ياسر عرفات Yāsir `Arafāt) (Kaïro, 24 augustus 1929 – Clamart (Frankryk), 11 novimber 2004), folle namme Mohammed Abdel Rahman Abdel Raouf Arafat al-Qudwa al-Husseini (Arabysk: محمد ياسر عبد الرحمن عبد الرؤوف عرفات القدوة الحسيني, Muḥammad Yāsir ʿAbd al-Raḥmān ʻAbd al-Raʼūf ʿArafāt al-Qudwa al-Ḥusaynī) wie in Palestynsk strider en politikus, en tegearre mei Yitzchak Rabin en Shimon Peres yn 1994 winner fan de Nobelpriis foar de Frede. Hy wie oant-en-mei syn dea presidint fan de Palestynske Autoriteit en foaroanman fan sawol it Front foar de Befrijing fan Palestina (PLO) as de foarnaamste fraksje Al Fatah. Ideologysk wie er in Arabyske nasjonalist en sosjalist. Troch oanslaggen dêr't boargers as slachtoffers by deade waarden (û.o. by de Olympyske Spullen yn München fan 1972), wurdt er as in terrorist beskôge.
Namme
Arafat syn folle namme wie Mohammed Abdel Rahman Abdel Raouf Arafat al-Qudwa al-Husseini. Mohammed Abdel Rahman wie syn foarnamme, Abdel Raouf wie syn heit syn namme en Arafat wie syn pake syn namme. Al-Qudwa wie de namme fan syn stamme en al-Husseini wie de namme fan de clan dêr't de al-Qudwas by hearden. De clan al-Husseini hie syn basis yn Gaza en is net besibbe oan de ferneamde clan fan al-Husayni út Jeruzalim.
Kaleesh
Kaleesh (inkeltal idem; útspr.: [kɑˈliːʃ], likernôch: "ka- liisj ") binne in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens út 'e Star Wars-franchise, dat yn 2014 yntrodusearre waard. Hja komme fan 'e planeet Kalee.
Jasser Arafat
Jonkheid en oplieding
Arafat waard berne yn Kairo yn Egypte as ien nei jongste fan sân bern. Hy en syn jongere broer Fathi wiene de iennichsten fan de bern dy't yn Kairo berne waarden. Syn heit, Abdel Raouf al-Qudwa al-Husseini, wie in Palestyn fan Gaza-stêd. Arafat syn beppe oan heitekant wie in Egyptyske. Syn heit ferfear nei Egypte om't er dêr lân dy't de famylje yn besit hie, as erfgenamt bemachtigje woe. It slagge him lykwols net. Hy wurke as tekstylhanneler yn it Sakani-distrikt yn Kairo. Arafat syn mem, Zahwa Abul Saud, kaam fan Jeruzalim. Hja ferstoar yn 1933 oan nierproblemen doe't Arafat fjouwer jier âld wie. Syn heit koe it net beneikomme om syn bern allinnich grut te bringen en stjoerde se nei Arafat syn omke oan memmekant yn Jeruzalim. Yn 1937 hjitte syn heit de bern werom om se troch harren âldere suster Iman fersoargje te litten. Yn 1944 gie er nei de Universiteit fan Kening Fuad I dêr't er yn 1950 fan slagge. Hy moete dêre Joaden en begûn mei harren diskusjes oan te gean. Hy woe de Joadske mentaliteit leare. Hy lies publikaasjes fan Theodor Herzl en oare promininte Sionisten. Hy gie sels nei de Joadske wyk yn Kairo en wenje religieuze tsjinsten by. Doe't syn heit dat útfûn, waard er poerrazend en sloech er Arafat swier. Arafat syn relaasje mei syn heit begûn dêrnei tige min te wurden, dat er sels net, nei't syn heit ferstoar yn 1952, op syn begraffenis kaam. Underwilens yn syn stúdzjetiid waard er yn 1946 in Arabyske nasjonalist en begûn er sels mei te helpen wapens te smokkeljen nei it Britske Mandaatgebiet Palestina. Yn de Arabysk-Israelyske Kriich fan 1948 gie Arafat mei oare Arabieren fan de univeriteit ôf en focht er mei de moslimbruorskip yn Gaza om de Arabieren yn Palestina te stypjen. Yn 1949 rekke de kriich yn it foardiel fan Israel en gie er werom nei Kairo. Hy gie werom nei de universiteit en studearje dêre sivile boukunde en tsjinne fan 1952 oant 1956 as foarsitter fan de Palestynske studinteklup.
Kaleesh
Kaleesh binne op twa skonken geande reptilen mei in tsjûke, hurde, readbrunige hûd, besteande út skobben dy't frijwol harren hiele lichem oerdekke. Dêrtroch wurde se beskerme tsjin 'e tesinzgjende sinne op harren thúswrâld. Se hawwe hannen mei fjouwer fingers, dy't tarist binne mei lange klauwen. De measte Kaleesh drage maskers makke fan 'e skedels fan freze rôfdieren op harren thúswrâld, lykas de karabac of de mumuu.
Jasser Arafat
Fatah
Doe't de Suez-krisis útbruts waard er oproppen mei it Egyptyske leger te fjochtsjen. Hy die lykwols nea oan de fjochterijen mei. Egyptyske presidint Gamal Abdel Nasser joech de yntervinsjemacht fan de Feriene Naasjes tastimming harren op it Sinaï-skiereilân en de Gazastripe op te hâlden. Dêrfoar moasten alle guerilla- en fedajin-krêften wike, mei Arafat ynbegrepen. Arafat besocht dêrnei in fisum nei Kanada en letter nei Saûdy-Araabje te bemachtigjen, mar slagge beide net. Yn 1957 frege er foar in fisum nei Kûweit, doe in Britsk protektoraat, dêr't er al tastimming foar krige omreden syn wurk yn de sivile boukunde. Dêr moete er syn twa Palestynske freonen: Salah Khalaf ("Abu Iyad') en Khalil al-Wazir ("Abu Jihad'), dy't beide ek lid fan de Egyptyske moslimbruorskip wiene. Arafat learde Abu Iyad op de universiteit kennen en Abu Jihad yn Gaza. Hja soene letter Arafat syn wichtichste assistinten wurde. Arafat moete dêr oare Palestynske flechtlingen, guon dy't er al koe fan de universiteit fan Kairo, en ûntwikkele freonskippen mei harren. Yn 1959 rjochte er mei syn freonen in groep op dy't bekend waard as Fatah. FaTaH is in omkearde ôfkoarting fan de Arabyske namme Harakat al-Tahrir al-Watani al-Filastini, itjinge "de Palestynske Nasjonale Befrijingsbeweging" betsjut. "Fatah" is in wurd dat by de islamityske ekspânsje yn de achtste iuw brûkt waard en betsjut "oerwinning". Fatah hold him dwaande mei de befrijing fan Palestina en, ta tsjinstelling fan oare Palestynske befrijingsorganisaasjes, besochten net gear te wurkjen mei of ek mar donaasjes te freegjen fan oare Arabyske regearings yn dy tiid omreden net ôfhinklik fan harren te wurden. Hy frege help fan oare, benammen rike Palestinen yn Kûweit en oare Arabyske Golfsteaten, lykas Katar dêr't er yn 1961 Machmûd Abbas moete. Ek yn Syrje en Lybje socht er help fan oare Palestinen.
Kaleesh
Yn 'e Huk-oarloch keas de Galaktyske Republyk de kant fan 'e fijân fan 'e Kaleesh en ferneatige harren ekonomy. Dêrtroch boazen de dochs al drege libbensomstannichheden op Kalee noch fierder oan. De Yntergalaktyske Bankêre Groep holp harren letter út 'e depresje wei op betingst dat se har oanslute soene by de separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels. Sadwaande fochten de Kaleesh yn 'e Kloane-oarloggen tsjin 'e Galaktyske Republyk.
Keppelings om utens
List of Star Wars species (K–O)
Kâlde Kriich
De Kâlde Kriich is in rite fan diplomatyske spanningen en tûkelteammen tusken 1945 en 1991. De Kâlde Kriich wie net in tradisjonele kriich, mei't de twa fijanlike legers nea tsjin mekoar fochten hawwe. It begryp "Kâld" fan Kâlde Kriich omskriuwt de diplomatike bân tusken de Feriene Steaten fan Amearika en de Sowjetuny nei de Twadde Wrâldkriich. Der wienen in soad minsken benaud foar it útein setten fan in nuklêre kriich, mar dat barde net.
Belutsen lannen
thumb|200px|Jeropeeske militêre gearwurking (blau) en Sowjet militêre gearwurking (read) De Feriene Steaten en de Sowjetuny hienen beide in stikmannich lannen dy't har stipen.
Lannen dy't de Feriene Steaten militêr stipen wienen lid fan de NAFO. De lannen dy't militêr gearwurken mei de Sowjetuny wienen lid fan it Warsjaupakt.
Jalta en Potsdam
Oan 'e ein fan de Twadde Wrâldkriich fûn yn de Oekraïne de Konferinsje fan Jalta plak. Dêr petearden de trije lieders fan de machtichste lannen Winston Churchill (Grut-Brittanje), Franklin Roosevelt (Feriene Steaten) en Jozef Stalin (Sowjetuny) oer de takomst fan Jeropa. Wilens dy konferinsje hiene de dielnimmers al spul meiïnoar, omdat it eigen foech foar East-Jeropeeske lannen al faai stie. Fuortendaliks nei de ein fan de Twadde Wrâldkriich begûn de Kâlde Kriich.
Nei de Twadde Wrâldkriich waard der op 8 maaie 1945 in twadde konferinsje, diskear yn de Dútske stêd Potsdam. Hja sprieken dêr oer de takomst fan Dútslân. Se wienen it gau iens oer it denazifisearjen en demilitarisearjen fan Dútslân. De herstelbettelings wienen in tûkelteam. De Feriene Steaten woenen net dat Dútslân tefolle betelje moast, omdat it de Jeropeeske ekonomy skansearje soe. De Feriene Steaten wienen fan betinken dat minsken dy't yn in lân mei in goeie ekonomy libje, net gau foar it kommunisme kieze soene. Elts allieard lân krige in kontrôlesône en koe dêr sels guod weromhelje as herstelbetellings. Presidint Harry S. Truman kaam yn it stee foar Roosevelt dy't ferstoarn wie. Churchill yn 't earstoan wol mei, mar nei de ferkiezingsoerwinning fan de Labour-Partij kaam Clement Attlee foar him yn it plak.
Partsjen fan Dútslân
Yn de ferneamde Fultonspeech fan 5 maart 1946 brocht Winston Churchill it begryp 'the iron curtain' (it izeren gerdyn) op it aljemint. It begryp izeren gerdyn waard it symboal fan West- en East-Jeropa wilens de Kâlde Kriich.
By de gearkomste fan Potsdam wie it wis dat Dútslân yn fjouwer dielen parte wurde soe: in Frânske besettingssône, in Britske en Amearikaanske besettingssône: dy trije sônes soenen yn 1949 de Bûnsrepublyk Dútslân (BRD) wurde. It fjirde diel kaam ûnder Russysk bewâld, en waard de Dútske Demokratyske Republyl (DDR). Dyselde yndieling gou foar de stêd Berlyn. De Dútske gebieten beëasten de Oder en Neisse waarden Poalsk grûngebiet. It easten fan Poalen, waard Russysk grûngebiet. Eastenryk soe parte wurde yn fjouwer besettingssônes; mar yn 1955 koe Eastenryk wer selsstannich wurde mei it betingst om ivich neutraal te bliuwen. Dêrfandinne is Eastenryk hjoed noch hieltyd gjin lid fan de NAFO.
Yn 1961 waard de Berlynske Muorre boud om flechtelingen fan East- nei West-Jeropa op te kearen.
De ein
Nei de ein fan de Sowjetuny yn 1991 wie der út it easten wei gjin driging mear. Dat wie de ein fan de Kâlde Kriich.
Jasser Arafat
Fatah
Yn 1962 ferfearen Arafat en syn maten nei Syrje om út dat lân wei Israel te ynfiltrearjen. Fatah hie doe noch amper bewpane striders en Arafat bea leden fan it Palestynske Befrijingsleger, de milysje-earm fan de Palestynske Befrijingsorganisaasje (PLO), dy't yn 1964 troch de Arabyske Liga oprjochte waard, in heger salaris oan. Dêrtroch ûntstie der in skeel tusken de Palestynske organisaasjes dy't der ta late dat Palestynsk-Syryske legerofsier Yusef Urabi dêr by om it libben kaam. De Syryske minister fan definsje, Havez al-Assad, in goede freon fan Urabi, liet Arafat arrestearje. Arafat waard troch in sjuery fan trije manlju ta dea feroardield mar waard troch presidint Salah Jadid gau dêrnei frijlitten. Dat foarfal hie gefolgen foar de relaasje tusken Arafat en Assad, dy't letter presidint fan Syrje wurde soe.
Lieder fan de Palestinen
thumb|Arafat by in parsekonferinsje yn Jordaanje yn 1970 De Palestynske Befrijingsorganisaasje (PLO) waard yn 1964 troch de Egyptyske presidint Nasser op de top fan de Arabyske Liga oprjochte, mei as doel Palestina te befrijen. De PLO bestie ynearsten út benammen net-Palestynske Arabieren. Fierders wiene der noch in soad oare Palestynske splintergroepen dy't troch ferskate Arabyske oerheden stipe waarden. Fatah hold himsels ta yn Jordaanje, dêr't harren milysjegroepen oanfallen op Israel ûndernamen. Nasser wie ek út op in konfrontaasje mei Israel, dat sadwaande bruts de Seisdagekriich yn 1967 tusken Israel en syn Arabyske buorlannen út. De Arabieren lutsen oan it koartste ein en Israel besette it Westjordaanlân fan Jordaanje, de Golanhichte fan Syrje, de Gazastripe en it Sinaï-skiereilân fan Egypte. Dêrnei brokkele de stipe fan dy Arabyske lannen oan de ferskate Palestynske organisaasjes ôf. Fatah koe hinmsels oerein hâlde en in soad Palestinen en oare Arabieren fan de oare organisaasjes sletten harren by Fatah en syn milysjes oan. Arafat waard yn 1967 lid fan de PLO en Fatah kaam mei 33 fan de 105 sitten yn it útfierend kommitee fan de PLO. Fatah bleau oanfallen op Israel út Jordaanje wei organisearjen. Israel foel as andert dêrop de Palestynske kampen by Karameh oan en doe bruts de Slach by Karameh op 21 maart 1968 út. De Palestinen waarden stipe troch it Jordaanske leger. Beide kanten ferklearren de oerwinning, dochs de ferliezen fan Israelyske kant wiene lykwols grut. Nei dy slach die bliken dat Arafat in tsjinstanner fan formaat tsjin Israel wie. Yn 1969 waard er de foarsitter fan de PLO.
Konfrontaasje mei Jordaanje
thumb|Egyptyske presidint [[Gamel Abdel Nasser besiket te bemiddeljen tusken Arafat en de Jordaanske kening Hûssein by de Swarte Septimber-konflikten]] Oan de ein fan de 1960-er jierren rûnen de spanningen op tusken de Palestinen en it Jordaanske regear. Swier bewapene Palestynske eleminten foarmen suver in "steat yn in steat" yn Jordaanje, dêr't se de kontrôle oer ferskate strategyske posysjes hiene. Fatah en oare Palestynske milysjes namen nei de Slach by Karameh kontrôle oer it boargerlik libben yn parten fan Jordaanje, lykas it opsetten fan dykfersperrings, de plysje delbêdzje en yllegale belestings heffe. Arafat bemuoide him der net mei en liet it mar gewurde. Dat noaske kening Hûssein fan Jordaanje net. Hy besocht yn septimber 1970 de milysjes te ûntwapenjen en dêr ûntstie in striid tusken harren en it Jordaanske leger, dat suver in wiere kriich waard. Arafat woe doe it regear fan kening Hûssein omsmite. Dat barren kaam bekend te stean as Swarte Septimber. Egyptyske presidint Nasser besocht te bemiddeljen en noege Arafat en Hûssein út. Nasser kaam in pear oeren nei de petearen hommels oan in hertoanfal te ferstjerren. De ûnderhannelings mislearren en de strideraasjes giene fierder. Kening Hûssein koe de Palestinen yn 1971 út Jordaanje fuortjeie. Se besochten earst nei Syrje te flechtsjen, mar Syrje wegere harren ta te litten, omreden de minne ferhâlding tusken Havez al-Assad, dy't ûnderwilens presidint wurden wie, en Arafat. Arafat en de PLO setten harren nije haadketier op yn de Libaneeske haadstêd Beirût.
Terrorisme
thumb|Arafat foar de [[Brandenburger Tor by in besite oan East-Dútslân yn 1971]] Milysjes fan de PLO, it Folksfront foar de Befrijing fan Palestina (PFLP) kaapten op 15 septimber 1970 fjouwer fleantugen, dêr't se trije fan lânje lieten op Dawson's Field 50 km eastlik fan Amman. Nei't de gizelers út de fleantugen helle waarden, waarden de fleantugen opblaasd. De PFLP die yn dy snuorje ek in oanslach op de lofthaven fan Atene.
Yn 1972 fierde de milysjegroep fan Fatah, de Swarte Septimber yn 'e mande mei it Japanske Reade Leger in oanslach út op Lofthaven Ben Gurion yn Tel Aviv. Dyselde tiid kaapte PFLP Sabena fljocht 572 nei Wenen en twong er te lânjen op Lofthaven Ben Gurion. Op de Olympyske Simmerspullen 1972 yn München gizele en fermoarde Swarte Septimber op 5 septimber 11 Israelyske atleten. Op 1 maart 1973 waard de Saûdyske ambassade yn de Sûdaneeske haadstêd Kartûm troch Swarte Septimber oanfallen en 10 diplomaten waarden gizele.
Arafat waard troch Israel en de Feriene Steaten der fan fertocht efter de oanslaggen te sitten of alteast der fan ôf te witten, itjinge hy ûntkende. Alle terreuroanslaggen waarden wrâldwiid feroardiele. Ek ferskate Arabyske regearings trúnden Arafat oan de oanslaggen te feroardieljen. Arafat liet Swarte Septimber yn 1974 ûntbine en hjitte de PLO mei alle terreurhannelings bûten Israel en de besette Palestynske gebieten op te hâlden. Leden fan Swarte Septimber en de PFLP brutsen fan Fatah en de PLO en foarmen harren eigen organisaasje Ofwizend Front.
Yn Libanon
thumb|left|Arafat yn in moeting mei de Iraanske premier Mehdi Bazargan, in pear dagen nei de Iraanske revolúsje thumb|100px|Arafat yn in Libaneeske flechtlingekamp yn 1978 Om't it Libaneeske regear swak wie koe de PLO suver as in ûnôfhinklike steat operearje. De bewapene, benammen loftse, milysjes fan de PLO fierden harren oanfallen op Israel oan allyk militêre as boargerlike doelen yn en bûten Israel. Nei't Arafat de terreuroanslaggen delbêde, waard Arafat troch benammen de Feriene Steaten, sjoen as in gaadlik pertearspartner en diplomaat. Op de top fan de Arabyske Liga yn Rabat waard de PLO as iennige "fertsjintwurdiger fan it Palestynske folk ferklearre" en waard it in folweardich lid fan de Liga. Arafat kaam ek te praten by de Feriene Naasjes, dêr't er yn in taspraak sei: "Hjoed stean ik foar jimme mei in pistoal fan in frijheidstrider yn ien hân en in olivetakke yn 'e oare hân. Lit my beleaven net de olivetakke út 'e hân falle."
De milysjes fan de PLO en Fatah fierden yn de 1970-er jierren allegeduerigen oanslaggen út op Israel út Libanon wei. Op 6 juny 1982 foel Israel Libanon yn en beskeat Beirût. Troch bemiddeljen fan Saûdyske en Kûweitske diplomaten koe Arafat de besjittings ûntsnappe. De Feriene Steaten en ferskate Westjeropeeske lannen bemiddelen om Arafat en de PLO in feilige passaazje út Libanon wei nei Tunis te garandearjen.
Yn Tuneezje
Arafat sette syn haadketier op yn Tunis. De PLO krige doe finansjele help fan Lybje, Saûdy Araabje en Irak. Yn 1985 waard syn haadketier troch Israelyske F-15's bombardearre. 73 minsken kamen dêrby om it libben. Arafat sels wie dêr op dat stuit net oanwêzich. Arafat sette dêrnei tydlik in kantoar op yn Bagdad.
Arafat keas de kant fan Saddam Hûssein yn de earste Golfoarloch (1990-1991). Net eltsenien yn de PLO wie dêr bliid mei, lykas syn maat Abu Iyad dy't fan betinken wie dat de PLO neutraal wêze moast. Ek de Arabyske Golfsteaten en oare Arabyske lannen, benammen Egypte, wiene der net bliid mei. Guon holden op mei harren finansjele stipe oan de PLO en begûnen oare organisaasjes lykas Hamas finansjeel te stypjen.
Op 7 april 1992 moast in fleantúch fan Air Bissau, dêr't er mei yn reizge, in needlâning meitsje yn de Lybyske Woastyn, om dy't yn in sânstoarm bedarre wie. Arafat kaam mei in pear skrammen mei de skrik frij, mar twa piloaten en in yngenieur kamen dêrby om it libben.
Fredespetearen
thumb|Arafat mei [[Bill Clinton en Yitzchak Rabin by de Oslo-akkoarten]] thumb|Arafat, [[Shimon Peres en Yitzchak Rabin ûntfange de Nobelpriis foar de Frede yn 1994]] Yn de iere 1990-er jierren holden Arafat en oare topfunksjonarissen fan Fatah temûke petearen en ûnderhannelings mei it Israelyske regear, itjinge ta de Oslo-akkoarten yn 1993 late. De akkoarten joegen de Palestinen selsbestjoer yn parten fan it Westjordaanlân en de Gazastripe oer in tiidrek fan fiif jier. Ek de Israelyske delsettings moasten hoholden wurde en stadichoan ûntromme wurde. Ek moast der in Palestynske plysje komme, dy't foarme wurde soe troch Palestinen yn it yn - en bûtenlân. De autoriteit oer bygelyks ûnderrjocht, kultuer, sosjale tsjinsten, belestings en toerisme soe ûnder it Palestynsk bestjoer komme te fallen, wylst in kommitee fan beide kanten foarme wurde soe, dy't de autoriteit krije soe oer bygelyks nutsbedriuwen, yndustry, hannel en kommunikaasje.
Justjes foar it tekenjen fan de akkoarten, ûndertekene Arafat, as foarsitter fan de PLO, twa brieven dy't alle foarmen fan geweld ôfwiisde en Israel offisjeel erkende. Yn andert dêrop erkende de Israelyske premier Yitzchak Rabin offisjeel de PLO. It folgjend jier krigen Arafat en Rabin, mank mei Shimon Peres, de Nobelpriis foar de Frede. De reaksje fan de Palestinen wie mingd. It Ofwizend Front fan de PLO gie in alliânsje oan mei islamisten en foarmje in opposysje tsjin de akkoarten. Ek Palestynske flechtlingen yn Libanon, Syrje en Jordaanje, allyk in soad Palestynske yntellektuelen en pleatslike lieders yn de Palestynske kriten wiisden de akkoarten ôf, wylst de Palestynske ynwenners fan de Palestynske kriten yn it algemien de akkoarten oannamen allyk Arafat syn tasizzing foar frede en ekonomysk wolwêzen.
Yn Palestina
Yn 1994 sette Arafat him ta wenjen yn Gaza-stêd, dy't ûnder it bestjoer fan de PA kaam. Arafat waard de presidint en de premier fan de PA, de kommandant fan it Palestynsk Befrijingsleger (PLA) en de foarsitter fan de Palestynske Wetjouwende Ried (PLC). Yn july, nei't de PA as offisjeel regear fan de Palestinen ferklearre waard, waard de Palestynske grûnwet oannommen. Arafat stelde in kabinet fan 20 leden gear en ferfong en beneamde boargemasters en gemeenterieden yn grutte stêden lykas Gaza en Nablus. Hy organisearre de departeminten fan ûnderrjocht, sûnenssoarch en sosjale saken fannijs en stelde oan him trouwe direkteuren oan. Op 13 maaie 1994 waard de Palestynske plysje offisjeel yn wurking steld dy't almeast út soldaten fan it PLA en Palestynske frijwilligers om utens bestie. Yn 1995 krige de PA ek de kontrôle oer de posttsjinsten yn it Westjordaanlân.
Yn novimber en desimber 1995 besocht Arafat ferskate "befrijde stêden" dêr't it Israelyske leger him út weromlutsen hie lykas Jenin, Ramallah, Al-Bireh, Nablus, Qalqilyah en Tulkarm.
Yn mid 1996 waard Benjamin Netanyahu as premier fan Israel keazen. Hy wie tsjin de twasteate-oplossing en it opjaan fan de Israelyske delsettings, nettsjinsteande de Oslo-akkoarten. Dat late ta in neigean yn it fredesproses.
thumb|Arafat mei Bill Clinton en [[Ehud Barak op Camp David yn july 2000]] Doe't de loftse Ehud Barak yn 2000 premier waard, sette Arafat fannijs útein mei fredespetearen op Camp David yn july dat jiers. Ek op oantrunen fan de Amerikaanske presidint Bill Clinton bea Barak de Palestynske steat 73% fan it Westjordaanlân en de gânse Gazastripe. Oer in tiidrek fan 10 oant 25 jier soene de Palestinen 90% fan it bestjoer yn hannen krije. Ek soe in lyts nustje flechtlingen tastien wurde werom te kommen. De Palestinen mochten de "fâdij" oer de Timpelberch hawwe, allyk oer alle islamityske en kristlike hillichdommen en trije fan de fjouwer histoaryske wiken fan de Jeruzalimske Alde Stêd. Arafat wiisde dy oanbieding ôf en sei tsjin Bill Clinton dat "de Arabyske lieder dy't Jeruzalim opjaan sil, noch berne wurde moat".
Waadsintrum en See-akwarium De Noardwester
It Waadsintrum en See-akwarium De Noardwester is in juttersmuseum tusken it Kerkplein en de Doarpsstrjitte op Flylân. It waard oprjochte yn 1911.
Jasser Arafat
Yn Palestina
Op 2 maaie 2002 mocht Arafat it haadketier ferlitte nei in searje lange ûnderhannelings en as betingst dat er seis PFLP-militanten, dy't mei him fêst yn it haadketier ynsletten sieten en troch Israel socht waarden, oerjaan soe yn Jericho oan ynternasjonaal fâdij. Doe't dy seis oerjûn waarden en Arafat tasei dat alle oanfallen op Israel ophâlde soene, waard Arafat frijlitten. Op 8 maaie die er dy oprop. Op 19 septimber ferneatige de IDF foar it grutste part it haadketier om Arafat fierder te isolearjen. Yn maart 2003 stapte Arafat op as premier yn it foardiel fan Machmûd Abbas ûnder druk fan de Feriene Steaten.
Op 11 septimber 2003 besleat it Israelyske kabinet dat "Israel hannelje sil dit obstakel (Arafat) út paad wei te heljen en dat der oer hoe en wannear noch besletten wurde soe". Leden fan it Israelyske kabinet makken temûk witte dat it mooglik om Arafat syn dea gie. De Amerikaanske presidint Bush wiisde Arafat ôf as in fredesûnderhaneler en sei dat er as "lieder mislearre hie" en beskuldige Arafat dêrfan it premierskip fan Abbas te ûndermynjen dy't itselde jiers noch opstapte. It Israelyske leger makke himsels klear foar in mooglike útsetting fan Arafat yn de neie takomst. Israelyske fredesaktivisten fan Gusj Sjalom, leden fan de Knesset hiene noed oer syn libben en ferfearen ta syn haadketier om as minsklik skyld te tsjinjen. It haadketier bleau ûnder Israelyske belegering oant it ôfreizgjen fan Arafat nei in Frânsk sikehûs flak foar syn dea.
Privee libben
Yn 1990 boaske Arafat Suha Tawil, in Palestynske kristen, doe't hy 61 en sy 27 jier âld wiene. Har mem hat har oan him yn Frankryk yntrodusearre, dêr't se neitiids as syn sekretaresse yn Tunis wurke. Foar syn houlik adoptearre Arafat fyftich Palestynske kriichswezen. Yn harren houlik hat Suha ferskate kearen besocht en gean by him wei, mar hy ferbea dat. Suha hat sein dat se it houlik muoide en as se de kar hie it oer te dwaan, se it net wer dwaan soe. Yn mid 1995 joech Suha berte oan in famke yn in Parysk sikehûs, neamd Zahwa nei Arafat syn mem.
Raerd
Raerd is in terpdoarp mei 637 ynwenners (2022) yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It doarp leit tichteby de wei fan Ljouwert nei Snits. Ta it gebiet fan Raerd heart ek it buorskip Flânsum.
Jasser Arafat
Sykte en ferstjerren
thumb|Arafat syn tydlik grêf thumb|Bewakers yn it mausoleum by de stiennen grêf fan Arafat thumb|It mausoleum fan Arafat yn Ramallah De earste berjochten oer Arafat syn ôfnimmende sûnens troch syn dokters wie neffens syn wurdfierder in gryp dy't kaam op 25 oktober 2004 nei't er spuie moast by in stêfgearkomste. Syn sûnens waard de folgjende dagen fluch minder. Nei besykjen fan dokters en sûnensteams út Tuneezje, Jordaanje en Egypte en nei tastimming fan Israel om ôf te reizgjen waard Arafat mei in helikopter fan Ramallah nei Jordaanje flein en fan dêr mei in Frânsk militêr fleantûch nei Parys flein. Hy waard yn it Percy militêr sikehûs yn Clamart, in foarstêd fan Parys talitten. Op 3 novimber foel er yn in koma.
Hindrik fan Sutfen
Skiednis
Hindrik wie in soan fan greve Otto II fan Sutfen en Judith fan Supplinburch. Hy folget syn heit op as greve fan Sutfen en krige ek de fâdij oer Corvey. Hindrik wie troud mei in dochter fan Hindrik de Fette; sadwaande kaam er nei de dea fan dy greve yn 'e beneaming foar de frijkommende funksje fan greve fan Mid-Fryslân.
Greve Hindrik hat net folle wille belibbe oan syn Fryske besit. Syn relaasje mei de keizer Hindrik IV rekke bedoarn en de keizer trof yn 1114 tariedings foar in ekspedysje tsjin de Friezen. Lykwols gong dizze kriichstocht net troch. Dat hâlde ferbân mei it ferset dat bean waard troch de aartsbiskop fan Keulen, tegearre mei Westfaalske en Lotaringske eallju. Greve Hindrik waard formeel út syn amt setten, en foar him yn plak kaam de biskop fan Utert. Mar ek dy stie net lang yn de geunst fan de keizer, want de opfolger fan keizer Hindrik IV, Lotarius ûntnaam yn 1126 de Utertske biskop de Fryske greefskippen Eastergoa en Westergoa en feriene it mei it greefskip Hollân. De oerdracht fan de Fryske greefskippen fûn pas plak yn 1138, oant dy tiid koe Hindrik it yn lien hâlde.
Raerd
Skiednis
Oarspronklik lei Raerd oan de rivier De Boarn en oan de Middelsee. It wie oant 1984 it haadplak fan de eardere gemeente Raerderhim.
Hindrik fan Sutfen
Skiednis
Hindrik ferstoar nei alle gedachten yn 1143.
Jasser Arafat
Sykte en ferstjerren
Arafat ferstoar op 03:30 oere op 11 novimber 2004 yn de âldens fan 75 oan itjinge Frânske dokters in hemorragyske oerhaal. Ynearsten waarden Arafat syn medyske dossier temûk holden troch Palestynske offisjelen en Arafat syn frou wegere seksje op syn lichem útfiere te litten om't it yn striid wie mei de islam. Frânske dokters hawwe ek sein dat Arafat lêst hie fan diffús yntrafasaal ferstjurjen. Nei't syn ferstjerren buorkundich makke waard, gie it Palestynske folk yn in steat fan rouwe foar 40 dagen lang.
Arafat waard begroeven yn in stiennen grêf yn de Mukataa yn Ramallah. Syn winsk wie om yn Jeruzalim begroeven te wurden, mar Israel ferbea dat út noed foar dat syn begraffenis dêre de Palestynske eask op East-Jeruzalim fersterkje soe. De Palestynske wurdfiereder Saeb Erekat sei dat Arafat werbegroeven wurde soe yn Jeruzalim nei it foarmjen fan de steat Palestina. Op 10 novimber 2007, trije jier nei Arafat syn ferstjerren, iepene presidint Machmûd Abbas yn Ramallah in mausoleum ta eare fan Arafat.
Raerd
Skiednis
Raerd ûnstie as terpdoarp mei in radiale struktuer yn de iere midsiuwen en waard foar it earst yn 1329 as 'Rawerd' fermeld, wylst it gebiet dêr't it leit al yn de 13e iuw 'Rawertham' neamd waard. Oare nammen fan it doarp wiene 'Rawerderhem' (1401), 'Rauwert' (1427), 'Raerd' (1491), 'Rauwerd' (1505) en 'Raert' (1579). De plaknamme ferwiist nei in mei reid begroeide terp. De terp fan it doarp waard troch it bedykjen yn de 11e of 12e iuw opnommen yn de noardlike Himdyk.
Jasser Arafat
Twivel oer de oarsaak fan syn ferstjerren
Ferskate teoryen sweefden der yn de omgong oer de dea fan Arafat, dêr't de meast promininte fan wie dat er fergiftige, mooglik mei poloanium, waard, of oan AIDS besibbe sykten of in leversykte.
Fiifhearelannen (gemeente)
thumb|Lizzing fan Fiifhearelannen
Jasser Arafat
Twivel oer de oarsaak fan syn ferstjerren
Yn septimber 2005 oppenearre in Israelyske AIDS-deskundige dat Arafat alle symptoamen fan AIDS hie. Oaren, lykas Patrice Mangin fan de Universiteit fan Lausanne en The New York Times wiene net mei dy stelling iens, en oppenearren dat de dossiers fan Arafat oanjoegen dat it op syn minst ûnmooglik wie dat de oarsaak fan syn dea AIDS wie. Arafat syn persoanlike dokter en syn assistint wiene oertsjûge dat Arafat fergiftige wie, mooglik mei tallium. In oare Israelyske dokter kaam ta de konklúzje dat er oan itensfergiftiging ferstoar. Israelyske en Palestynske offisjelen ûntkenden dat er fergiftige waard en Palestynske minister fan bûtenlânske saken Nabil Shaath sletten fergiftiging út nei petearen mei Arafat syn Frânske dokters en kamen ta de konklúzje dat er oan in natuerlike dea ferstoar.
Raerd
Skiednis
Oan it begjin fan de 20e iuw ûnstie der lintbebouwing yn noardlike rjochting.
Fiifhearelannen (gemeente)
Fiifhearelannen (Nederlânsk: Vijfheerenlanden) is in gemeente yn it suden fan de provinsje Utert.
De gemeente hat 55.832 ynwenners (31-01-2019), boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 153,31 km² (wêrfan 6,9 km² wetter).
Raerd
Skiednis
Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 wie Raerd it haadplak fan de gemeente Raerderhim. Op 1 jannewaris 1984 gie Raerderhim mei de gemeenten Idaerderadiel en it grutste part fan Utingeradiel op yn de doe nije gemeente Boarnsterhim, dêr Grou it haadplak fan waard. By de opheffing fan de gemeente Boarnsterhim op 31 desimber 2013 gie Raerd oer nei de doe foarme gemeente Súdwest-Fryslân.
Jasser Arafat
Twivel oer de oarsaak fan syn ferstjerren
Ein 2011 waard op oansetten fan nijsstjoerder Al Jazeera in ûndersyk úteinset nei de dizige omstannichheden dêr't Arafat ûnder ferstoar. In dúdlike fêststelling fan syn sykte en in seksje op syn lichem hat der nea west. Om't de autoriteiten en de by de behanneling belutsen dokters net meiwurkje woene, stelde de widdo Suha Arafat guon persoanlike besittings út Arafat syn lêste libbensdagen yn it sikehûs ta beskikking. Testen troch Switserske wittenskippers fan de Universiteit fan Lausanne wiisden op in net te ferklearjen hege hoemannichte Poloanium-210 (Po-210) yn syn lichem by syn dea. De oanwêgens fan Poloanium-210 en de resultaten fan it ûndersyk joegen reden ta spekulaasje.
Hagia Sofia (Trabzon)
De Hagia Sofia of Aya Sofia (Gryksk: Ἁγία Σοφία, dat oersets Hillige Wiisheid betsjut; Turksk: Ayasofya) wie oarspronklik in tsjerke en letter in moskee en museum yn Trabzon yn it easten fan Turkije. It monumint leit wat bûten it sintrum fan de stêd en giet werom op de 13e iuw, doe't Trabzon de haadstêd wie fan it Gryksk-byzantynske keizerryk Trebizonde. De tsjerke wurdt omskreaun as ien fan de moaiste foarbylden fan byzantynske arsjitektuer en waard nei in fûle striid op oanhâldend oantrunen fan de Turkske oerheid yn 2013 wer in moskee.
Raerd
Laurentiustsjerke
thumb|left|Laurentiustsjerke
Jasser Arafat
Twivel oer de oarsaak fan syn ferstjerren
Op 27 novimber 2012 waard yn Ramallah syn stoflik omskot opgroeven en waarden der meunsters nommen en test dy foar oanwêzigens fan it radioaktive Po-210. Op 6 novimber 2013 joech Al Jazeera it Switsersk forinzysk rapport frij. Dat ûnderstipe de gedachte dat de dea fan Arafat it gefolch fan in fergiftiging mei Po-210 wie. De Russsyske analyse fan it rapport wie dat in fergiftiging mei poloanium lykwols net bewiisd waard, mar dat it faaks te krijen hie mei de tiid dy't tusken de fergiftiging en de tiid fan it ûndersyk bestie. It Belgyske blêd Joods Actueel frege de direkteur fan de Universiteit fan Lausanne en dy sei: "Us konklúzjes waarden net basearre op ien ûnderskaat stik bewiis mar op de gearhing fan alle waarnimmings".
Raerd
Laurentiustsjerke
De hjoeddeiske Laurentiustsjerke is fan 1814 en ferfong doe de letmidsiuwske tsjerke mei sealtektoer. By de restauraasje fan 2009-2010 waarden njoggen grêfstiennen yn stikken ûnder de flier fûn. Der waard oant doe altiten tocht dat de grêfstiennen yn 1908 út tsjerke helle wiene. By de restauraasje waard ek in mooglik 8e iuwsk brûnzen ornamint fûn, mei in ôfbyld fan in Kristuskop yn in krús. As dy datearring strykt, dan giet it om de âldste kristlike foarstelling yn Noard Nederlân.
Hagia Sofia (Trabzon)
Skiednis
De Hagia Sophia waard yn de jierren 1238-1263 ûnder it bewâld fan Manuel I boud yn it doedestiidske Keizerryk Trebizonde. Nei alle gedachten foarme de tsjerke ûnderdiel fan it kelaster dat dêrnjonken lei. Yn 1427 bouden handlers út Genua by de tsjerke in frijsteande klokketoer. De toer, dy't ek brûkt waard foar de astronomy, is dekorearre mei in soad fresko's. De oermastering fan de stêd troch de Ottomaanske sultan Mehmet II op 26 oktober 1461 betsjutte it ein fan de lêste byzantynske steat yn Anatoalje. Om't de tsjerke bûten de stedsmuorren lei waard de tsjerke noch net fuortendaliks omboud ta moskee. Dat barde pas in iuw letter, yn 1584. By de ombou fan de tsjerke ta in moskee ferdwûnen de fresko's fan de tsjerke ûnder in laach witerskalk.
Fiifhearelannen (gemeente)
Haadplak is it plak Meerkerk.
Raerd
Laurentiustsjerke
Oan de foet fan it tsjerkhôf stiet in rjochthoekige tinkstien as neitins oan de yn de gemeente omkommen fersetsstriders. It monumint waard ûnthuld op 4 maaie 1957. Op de stien steane de nammen fan alve fersetsstriders, wêrûnder Chris Tinkelenberg.
Hagia Sofia (Trabzon)
Skiednis
Fanwegen de net sa sintrale lizzing fan de moskee rekke it gebou yn de rin fan de tiid yn ferfal. Yn 1864 waard foar it earst in restauraasje útfierd troch Riza Efendi út Bursa. Doe de Russen yn it begjin fan de 20e iuw oermasteren tsjinne de moskee tydlik as hospitaal en foar opslach.
Jasser Arafat
Twivel oer de oarsaak fan syn ferstjerren
Yn maart 2015 hat in Frânske oanklager in Frânske neifraach fan 2012 sletten mei de konklúzje dêr't Frânske deskundigen ta kamen dat Arafat in natuerlike dea ferstoar en dat spoaren fan poloanium en tallium ekologyske oarsaken hiene.
Hagia Sofia (Trabzon)
Skiednis
Sûnt de foltôging fan in restauraasje yn 1964 wie de Hagia Sofia in museum en krige it de namme Ayasofya Müzesi. De fresko's dy't doe foar it ljocht helle waarde binne unike foarbylden fan de byzantynske paleologyske renêssânse. De tún fan de Hagia Sofia is ornearre foar âlde fynsten en ottomaanske grêven fan û.o. bekende persoanen. Yn de jierren 2010 lansearre de Turkske oerheid in kampanjne om byzantynske tsjerken dy't in museumfunksje krige hiene te feroarjen yn moskeeën. Yn 2013 waard in diel fan de tsjerke wer in moskee.
Raerd
Jongemastate
thumb|left|Poartegebou Jongemastate
Fiifhearelannen (gemeente)
De gemeente Fiifhearelannen komt rûchwei oerien mei de lânstreek Fiifhearelannen.
Raerd
Jongemastate
Noardlik fan de beboude kom stie eartiids Jongema State, dêr't allinnich de poarte noch fan oerbleaun is. Op it stee is no in park mei beammen en stinzeplanten. It park wurdt beheard troch It Fryske Gea. Utsein yn 'e maitiid is it park frij tagonklik foar it publyk.
Mienskip
thumb|260px|Doarpshûs De Trijesprong Yn 2000 is it Doarpshûs Raerd oprjochte. Mei arsjitekt Rein Hofstra waard it eardere kafee ferboud. De feriening foar Doarpsbelang hat hjir har gearkomsten. "Praet van Raerd" is de doarpskrante. Stifting Festiviteiten Kommisje Raerd, ek wol merkekommisje neamd, organisearret de festiviteiten yn it fjirde wykein fan augustus. Foar de jongerein binne der yn 'e wintermoannen aktiviteiten yn sportkantine "Jongemakrite".
De ynwenners krigen troch it grut tal roekenêsten op it terrein fan de eardere state de bynamme "Raerder Roeken". Yn 'e folksmûle wurdt dat terrein "Raerder Bosk" neamd.
Ferienings
thumb|260px|Hegedyk
Strjitten
thumb|260px|Hegedyk Aldfeartswei, Buorren, De Blink, De Dille, De Pôle, Flânsum, Frijhofke, Hegedyk, It Fintsje, Kleaster, Op 'e Feart, Poppenwiersterdyk, Sélânswei, Skoalstrjitte, Slingerbochten, Slotsdyk, Smitshoeke, Snitserdyk, Sylsterhoeke.
Hagia Sofia (Trabzon)
Skiednis
Yn 2015 die de út de omkriten ôfkomstige Gryksk-Russyske sakeman Ivan Savvidis it útstel om fan eigen jild foar de moslims in nije moskee yn Trabzon te bouwen en de nijbou oer te dragen oan de stêd, as dêrmei de Hagia Sofia de oarspronklike funksje as tsjerke werom krije soe. Dochs bleau de Hagia Sofia in moskee en yn 2017 waarden plannen bekend fan de oerheid om de Hagia Sofia te restaurearjen. Underdiel fan de restauraasje wie ek it oanbringen fan in elektronysk systeem dat foar de muorren set wurde kin om de kristlike fresko's op gebedstiden te ferbergjen.
Striid
Sûnt de AKP, de partij fan Recep Tayyip Erdoğan, it Turkske regear foarmet is de rop om âlde byzantynske tsjerken om te foarmjen ta moskeeën tanommen. It regear spilet in aktive rol yn de islamisearring fan de âlde monuminten. Yn 2012 sei fize-premier Bülent Arınç der nei te stribjen om fan de Hagia Sofia yn Trabzon wer in moskee te meitsjen. Neffens him besette it Ministearje fan Kultuer en Toerisme de tsjerke yllegaal en koe der foar de eardere tsjerke gjin oare funksje as in islamityske gebedshûs bestean. Nei't earder yn 2011 al de Hagia Sofia fan Nicea (İznik) as tsjerke mei in hege symboalyske wearde yn de skiednis fan it Kristendom troch de Turkske autoriteiten yn in moskee omfoarme wie, waard yn april 2013 de Hagia Sofia fan Trabzon nei in lange juridyske striid tawiisd oan de islamityske stifing "Sultan Mehmet". Protesten út binnen- en bûtenlân wiene om 'e nocht en mei in gebedstsjinst waard de tsjerke noch foar de Ramadan as moskee yn gebrûk nommen.
De islamisearring fan it gebou hie fan gefolgen dat in diel fan de kristlike fresko's efter gerdinen ferstoppe waarden, wylst de âlde klokketoer as minaret yn gebrûk nommen waard. De Turkske Assosiaasje fan Argeologen wie poerlilk en liet witte: "de ferneatiging fan it eigendom fan in museum as de Hagia Sofia, dat tafoege wurde kin oan it wrâlderfgoed, is in misdie tsjin de kultuer en it minskdom". Tsjinstanners beskuldigen it regear dat it de frijheid fan godstsjinst beheinde ta de frijheid fan de soennytyske moslims. .
Arsjitektuer
De eardere tsjerke foarmet in wichtich foarbyld fan de let-byzantynske arsjitektuer. De tsjerke hat in hege sintrale koepel, dy't op fjouwer troch massive pylders droegen bôgen rêst. Under de koepel is de flier bedutsen mei in kleurryk mozaïek fan opus sectile. Troch de portiken op it noarden en suden kriget it monumint in krúsfoarmich grûnplan. De Hagia Sofia is 22 meter lang, 11,6 meter breed en 12,7 meter heech. Westlik fan de tsjerke stiet in 40 meter hege klokketoer út 1427, wêrfan't it ynterieur ek mei fresko's is fersierd. De fresko's stellen foar it grutste part nij-testamintyske sènes foar en waarden yn de jierren 1958-1964 troch saakkundigen fan de Universiteit fan Edinburgh yn gearwurking mei de oerheid restaurearre. De fersierings op de bûtenmuorren ferwize nei lokale tradysjes fan Armeenske en Georgyske tsjerken.
Minne Simens
thumb|right|Minne Simens thumb|right|"Minne Simens út Fryslân" 1608, troch [[Christoffel fan Sichem]] thumb|Minne Simens, troch [[Jacob Burghart]] Minne Simens (Wytmarsum 1496 - Bad Oldesloe (Sleeswyk-Holstein), 31 jannewaris 1561), gauris yn it Hollânsk Menno Simons neamd, wie in roomsk pryster, reformator (tsjerkeherfoarmer) en foaroanman fan de Minnisten (Dopersken), dy't oan him harren namme tankje. Hy wie fan 1537 ôf oant syn dea ien fan de wichtichste lieders fan de doperske reformaasje dy't benammen yn de kustomkriten fan Dúntsjerk oant Dantzig in mânske oanhing hienen.
Libbensrin
Yn dyselde tiid kaam er werom nei syn bertedoarp Wytmarsum, om dêr it prysterskip op him te nimmen. Yn de jierren '34-36 preke hy fûl tsjin de militante praktiken fan Jan fan Leien en Jan van Batenburg, mar yn 1535 liet er him lykwols op 'e nij dope (werdope; hy wie nammentlik as bern yn de katolike tsjerke doopt) en it soe noch oant jannewaris 1536 duorje ear't Simens folslein brekt mei de Katolike tsjerke en dopersk waard. Dêr gie it belis fan Aldekleaster tichtby Boalsert oan foarôf, dêr't in opjage groep dopersken harren ferskûle hienen. De ynname fan it kleaster in wike letter troch de steedhâlder fan Fryslân late ta in moarderij, dêr't ek in broer fan Minne ien fan de sneuvelen by wie. Wa't finzen nommen wie, waard letter yn Ljouwert terjochtsteld mei de dea as gefolch. Op 12 jannewaris 1536 joech Minne Simens syn amt fan pastoar op en gie nei Grins, dêr't de ferfolging fan Dopersken minder strang wie. Hy hâlde him dêr in jier ferskûle om it lot fan Sicke Freerks en oare ûngelokkige tiidgenoaten te ûntrinnen.
Simens organisearre troch hiel it Dútske taalgebiet de gemeenten, wiisde liedslju oan en joech stipe oan syn leauwensgenoaten troch it skriuwen fan brieven. Yn 1539 kaam syn 'Fûnemintenboek' út, dat tige dierber wie foar de minnisten. Simens wie strang op de libbenshâlding: de gemeente moast 'sûnder flek op rimpel '(Ef. 5:27) wêze, dêr't hy de klam by lei op de needsaak fan geastlike werberte, it suvere apostelskip fan de kristlike gemeente. Dêr kaam by dat er fûl tsjinstanner wie fan de bernedoop dy't hy seach as net bibelsk fûndearre.
Earst yn 1554 fûn hy, lykas oare Minnisten, in feilich plak op it bûten Wüstenfelde, by Bad Oldesloe yn Sleeswyk-Holstein. Yn de rin fan de tiid krigen syn frou Gertrude en hy op syn minsten twa famkes en ien jonge, Jan. Hy ferstoar op 31 jannewaris 1561 op Wüstenfelde en waard dêr ek begroeven. Yn de Tritichjierrige oarloch waard it bûten ferwoastge, sadat it plak fan syn grêf net mear bekend is.
Wurk
Menno syn magnum opus wie Dat Fundament des Christelycken leers (1539-40; It fûnemint fan de Kristlike lear) publisearre yn 1539.
Monumint
Op 11 septimber 1878 waard by syn bertedoarp in monumint ûntbleate ta oantins oan Simons. Op it plak fan it monumint hat eartiids in hûs stien, dêr't de dopersken doe yn gearkamen. Simons soe syn leauwegenoaten dêr tasprutsen hawwe. Op it stuit wurdt deroan wurke om dêr in Ynternasjonaal Minne Simens Sintrum op te rjochtsjen.
Minnisten
Doopsgezinden wurde ek wol mennoniten of minnisten neamd. Yn de Feriene Steaten binne der ferskate groepen leauwenden dy't harren "Mennonite Church" neame. Oer de hiele wrâld ferspraat libje dopersken. Op it stuit binne der mear as 1,3 miljoen dopersken wrâldwiid.
Katedraal fan de Hillige Geast (Istanbûl)
De Katedraal fan de Hillige Geast' (Italjaansk Cattedrale di Santo Spirito of Cattedrale dello Spirito Santo; Turksk: Kutsal Ruh Katedrali) oan de  Cumhuriyet Caddesi 127/B fan de wyk Elmadağ yn it distrikt Şişli is ien fan de roomsk-katolike haadtsjerken yn Istanbûl. De missen wurde neffens de latynske ritus fierd en jout ek ûnderdak oan de chaldeeske mienskip, dy't harren tsjinsten neffens eigen ritus fiere.