cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Delaware
Demografy
Neffens in offisjele rûzing troch it Amerikaanske Folkstellingsburo (op grûn fan gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010) hie Delaware yn 2014 936.000 ynwenners, wat in groei fan 4,2% is yn ferhâlding ta de stân fan saken yn 2010. De befolkingstichtens wie yn 2014 179,0 minsken de km². De grutste stêd fan 'e steat is Wilmington, mei 72.000 ynwenners yn 2013. De steatshaadstêd Dover hie datselde jiers in befolking fan 37.000 minsken.
Etnisiteit
Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 wie de etnyske opbou fan 'e befolking fan Delaware doe sa: 65,3% blanken; 21,4% swarten; 8,2% Latino's; 3,2% Aziaten; 0,5% Yndianen; <0,1% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 1,4% oaren of fan mingd etnysk komôf.
De blanke ynwenners fan 'e steat binne fierhinne fan Noardwest- en Middenjeropeeske orizjine, mei (neffens gegevens fan it Amerikaanske Folkstellingsburo út 2012) as grutste oarsprongsgroepen Ieren (18,1% fan 'e totale befolking fan Delaware), Dútsers (15,6%), Ingelsen (11,7%), Italjanen (10,0%), Poalen (4,8%), Angelsaksyske Amerikanen (4,5%), Frânsen (2,5%) en Skotten (1,8%).
De steat Delaware omfiemet gjin federaal erkende Yndianestammen. Wol binne der yn 2 stammen dy't erkenning fan 'e steat, mar net fan 'e federale autoriteiten hawwe. Dat binne:
Taal
Delaware hat gjin inkele taal by wet fêstlein as de offisjele taal fan 'e steat. Lykwols funksjonearret it Ingelsk yn 'e praktyk as de offisjele taal. Wetsfoarstellen yn sawol it Steatshûs fan Offurdigen (2006) as de Steatssenaat (2007) om it Ingelsk formeel ta de offisjele taal fan 'e steat te meitsjen, binne fuortstimd. Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2000 wie it Ingelsk doe foar 91% fan 'e befolking fan Delaware de memmetaal. De op ien nei grutste taal fan 'e steat wie it Spaansk (5%), folge troch it Frânsk (0,7%), it Sineesk (0,5%) en it Dútsk (0,5%).
Enraged
Enraged is in Fryske deathmetalband oprjochte yn 1997 yn Dronryp. De band brocht yn 2012 it album It's Your Fear That Feeds Their Power út. De teksten fan de band gean benammen oer polityk, gaos en de delgong fan de wrâld.
Delaware
Godstsjinst
Op it mêd fan godstsjinst bestie yn 2015 (op basis fan in enkête dêr't 9% fan 'e befolking oan wegere mei te dwaan) 66% fan 'e befolking fan Delaware út kristenen, wêrûnder 57% protestanten en 9% roomsen. De grutste protestantske substreamings wiene it metodisme (20%) en it baptisme (19%). Ateïsten en agnosten foarmen 17% fan 'e befolking. Fan 'e net-kristlike godstsjinsten wiene de islaam (2%) en it joadendom (1%) it grutst. Alle oare religyen mei-inoar besloegen 5% fan 'e steatsbefolking.
Klimaat
Delaware hat troch de ynfloed fan 'e Atlantyske Oseaan in myld seeklimaat, wêrmei't it de midden hâldt tusken it wredere lânklimaat fierder nei it noarden en it subtropysk klimaat fierder súdlik. Hoewol't de steat mar frij lyts is, besteane der oansjenlike ferskillen oangeande trochsneed temperatuer en de hoemmanichte sniefal tusken it noarden en it suden. It súdlike diel fan Delaware hat it hiele jier troch myldere temperatueren, wylst yn it noarden by 't winter folle mear snie delkomt. Rekôrtemperatueren wiene 43 °C, op 21 july 1930 yn Millsboro, en –27 °C op 17 jannewaris 1893, frjemd genôch ek yn Millsboro.
Delmira Agustini
thumb|Delmira Agustini Delmira Agustini (24 oktober 1886 – 6 july 1914) wie in Urûguayaans dichteresse; sy wurdt beskôge as ien fan de grutste froulike Latysk-Amerikaanske dichters fan de iere 20e iuw.
Delmira wie de dochter fan Italjaanske ymmigranten. Agustini wie in foarlik bern; mei tsien jier begûn hja al te dichtsjen. Letter studearre sy Frânsk, muzyk en skilderjen.
Skriuwster
Sy lei har spesjaal ta op frouljus seksualiteit yn in tiid dat de literêre wrâld oerhearske waard troch manlju. Agustini har wurk kin goed yndield wurde by de earste faze fan it modernisme, mei temas grûnfêste op fantasy en eksoatyske ûnderwerpen.
Eros, de god fan de leafde, symbolisearret en is de ynspiraasje foar erotyk yn Agustini har gedichten oer seksueel genietsjen. Eros is de haadfiguer yn in protte fan Agustini's literêre wurk. Sy hat har tredde boek sels oan him opdroegen, Los Cálices Vacíos ('Lege Tsjelken') út 1913, dat beskôge wurdt as har entree fan in nije literêre streaming, "La Vanguardia" ('De Wyngert').
Agustini hie blauwe eagen, in ljochte hûd en in slank figuer. Guon hawwe ferklearre dat sy op in ûnskuldige ingel like. As dochter út in foaroansteande famylje krige Agustini alles wat se nedich hie en rekke sy ek bedoarn. Dy oerfloed oan leafde sûnder betingsten late yn har wurk ta tema's as ûnderwerping en fergeastlike eroatyske fantasyen.
Persoanlik libben en dea
thumb|Delmira op har brulloft Agustini troude mei Enrique Job Reyes op 14 augustus 1913, mar ien moanne letter gie sy al by him wei. Harren skieding waard op 5 juny 1914 offisjeel regele. Wer in moanne letter skeat Reyes Agustini twaris yn de holle, mei har dea fan gefolgen; neitiid die Rey himsels te koart. Sy stoar yn harren hûs yn Montevideo, Urûguay.
Sy kaam te hôf op it Sintraal Begraafplak fan Montevideo.
Wurk
Wichtige útjeften:
Valparaíso
thumb|250px|Lizzing fan de gemeente yn Valparaíso Valparaíso is in stêd yn Sily. Hy hat 270.242 ynwenners (2002) en in gebiet fan 401,6 km².
Ramsk
Ramsk wie in Fryske rockband en wie aktyf tusken 1995 en 2010.
Skiednis
Ramsk spilet gitaarrock mei punk en hardrock ynfloeden mei dêrneist tige ynbannige en sfearfolle klanken. Anno 2007 binne der sels folkynfloeden te finen. De Fryske teksten geane oer ferskate ûnderwerpen.
Ramsk hat spile op festivals en sealen as Befrijingsfestival, Wytbeat, Aaipop, Uteinrock en Feanhoopfestival.
Walderveen
thumb|Walderveen Walderveen is in buorskip yn de gemeente gemeente Ede yn Utert.
De buorskip leit yn it uterste noardwesten fan de gemeente yn agrarysk gebiet, lâns de gemeentegrins mei Barneveld. It bestie oarspronklik út 9 pleatsen en in mûne mei mûndershûs.
Walderveen leit op in fanâlds wichtich krúspunt fan wegen: de trochgeande wei fan Barneveld nei Renswoude krúst hjir de Postwei dy't fan Lunteren nei Amersfoort rint.
Walderveen is benammen bekend om de Walderveense mole, in stellingmole út 1895.
Benoarden de mole stiet in yn 1855 boude T-hûsfoarmige hallehûspleats mei in reidtek en in yn 1924 boude stienen skuorre. It foarhûs hat in skylddak en it efterhûs in wolfdak.
Op de hoeke fan de Postwei en de Scherpenzeelsewei stiet it Hearenloazjemint oan de eardere ferbiningswei tusken de Sudersee en de Ryn, dêr't eartiids de postkoets fan Amsterdam oer Arnhim nei Dútslân oer ried. Yn 1859-1860 is dizze ferbiningswei fluorre.
Formaasje fan Appelskea
De Formaasje fan Appelskea of Appelskea Formaasje (sic, ôfkoarting: AP) is in geologyske formaasje yn de ûndergrûn fan it noarden en easten fan Nederlân. De formaasje is neamd nei Appelskea en bestiet út fluviatyl sân en grind út it Bavelien en Ier-Cromerien (1,03 oant 0,6 miljoen jier âld, Ier en Midden Pleistoseen; "preglassiaal"). De formaasje komt amper oan it oerflak, útsein op plakken dêr’t de ûndergrûn troch gletsjers yn it Saalien of Elsterien is opdrukt is ta kearwâllen of dêr’t sâltdiapieren de sediminten fan ûnderen opheech drukt hawwe.
Litology
De Formaasje fan Appelkea bestiet út pakketten sân en grind, mei ferskillende kerrelgruttes, fan frij fyn sân oant bytiden tige grou grind. Soms kommme tinne leechjes klaai of liem foar. De klasten komme út boarnegebieten yn Sintraal-Europa, lykas it Thüringer Wâld, en oanfierd troch in ferdwûne rivierrin dy’t de Eridanos neamd wurdt.
In de formaasje wurdt ien laachpakket ûnderskieden: it Laachpakket fan Weerdinge, dat bestiet út grou sân.
Stratigrafy
De Formaasje fan Appelskea leit boppe-op de (âldere) Lagen fan Hattem, dy’t hearre by de Formaasje fan Peize. Dizze formaasje bestiet út ek út it easten oanfierd fluviatyl sân mei grind. It ûnderskied tusken de twa formasjes wurdt makke op mineraalynhâld. It boarnegebiet fan de sediminten út de formaasje fan Peize (it Baltysk gebiet) lei boppedat noardkliker as dat fan dy út de Formaasje fan Appelskea.
Meastal leit de formaasje ûnder de jongere, ek fluviatile formaasjes fan Urk en Sterksel, wêrfan it sedimint in súdliker oarsprong hat en oanfierd waard troch de Ryn.
De Formaasje fan Appelskea komt oerien mei de Yarmouth Roads Formaasje yn de ûndergrûn fan de Noardsee.
Relaasje mei net mear brûkte ienheden
Dizze formaasje komt gedieltlik yn it plak fan de Formaasje fan Ynskedee. De Lagen van Hattem dy’t earder ta de Formaasje fan Ynskedee rekkene waarden, binnen o by de ûnderlizzende Formaasje fan Peize yndield. Fierders wurde de ôfsettingen út de eardere Mingsône dy’t ta de Formaasje fan Urk hearden no as Laachpakket fan Weerdinge by de Formaasje fan Appelskea yndield.
Klaas Knillis Hofstra
Klaas Knillis Hofstra (Easterwâlde, 26 april 1959) is in dichter, regisseur en presintator. Hy wennet yn Grins.
Hy waard berne yn Easterwâlde, gemeente Eaststellingwerf. Hy hat trije dichtbondels yn it Stellingwerfsk op syn namme stean, twa betinkboeken, sân toanielstikken en ferskate kollumns yn ferskate blêden en tydskriften. Hy skriuwt ek yn it Nederlânsk en Grinslânsk.
Hy hat yn de leste 25 jier 35 toanielstikken regissearre. Boppedat hat er yn it ferline faak it literêr botanysk festival Dichters yn de Prinsetún presintearre.
Hofstra is lid fan de Dichtklup yn Grins.
Bernhard Riemann
thumb|Bernhard Riemann Georg Friedrich Bernhard Riemann (útsprutsen as REE Mahn of yn it IPA: Ri: man) (Breselens yn it hjoeddeiske Jameln by Dannenberg oan de Elbe 17 septimber 1826 -  Selasca yn it hjoeddeiske Verbania oan de Lago Maggiore, 20 july 1866) wie in Dútsk wiskundige dy’t grutte bydragen levere hat oan de analyze en de differinsjaalmjitkunde, guon fan harren it paad sljochte foar de lettere ûntwikkeling fan de algemiene relativiteitsteory fan Einstein.
Age Looxma Ypeij
thumb|Age Looxma Ypeij Age Looxma Ypeij (Ljouwert, 29 july 1833 – Ryptsjerk, 8 augustus 1892) wie in grutgrûnbesitter.
Libben
Syn dûbelde namme wie it gefolch fan in alliânsje tusken twa famyljes: de Looxma’s en de Ypeij’s, in soan fan Nicolaas Ypeij en Baudina Looxma. Beide famyljes hearden yn ‘e njoggentjinde iuw ta de “grutte boargerij”, dat wol sizze dat se lid wienen fan de adelike en patrisyske boppelaach fan de mienskip (dy‘t om ende by 3% fan de befolking útmakke). Om safier te kommen hienen se yn 'e santjinde en achttjinde iuw in lange wei omheech ôflizze moatten. Se hienen sukses hân, oare famyljes net.
Yn harren houlik kamen de beide famyljetradysjes byelkoar, dy fan it jild fan de Looxma’s en dy fan it ferstân fan de Ypeij’s. It yn dy tiid troch Nicolaas Ypeij syn skoanheit oankochte Vijversburg wie net folle mear as in hûs by in pleats op in net al te grutte kavel. Nicolaas Ypeij makke – yn de jierren nei de dea fan syn skoanheit yn 1843 – it hûs en letter de grûn, nei de foarm yn elts gefal, sa’t dy hjoed-de-dei binne. Hy bruts de neistlizzende pleats ôf, fergrutte yn in oantal etappes it hûs en kocht omlizzende perselen oan om it park yn Ingelske lânskipsstyl oan te lizzen. Yn 1869 ferstoar Nicolaas en Baudina bleau efter mei har soan Age. Yn 1890 ferstoar Baudina en yn 1892 Age, dy’t nea troud wie en ek gjin bern hie. Yn syn testamint mei de wurden ‘Tot aandenken aan mijne moeder’ waard ûnder oare regele dat der in stichting Op Toutenburg oprjochte wurde moast dy’t as taak hie it park en de filla te ûnderhâlden en de buorkerijen yn Tytsjerksteradiel te behearen. Boppedat moast de stichting in huis met twintig kamertjes bouwe. Dy keammerkes wienen bedoeld foar tweintich fan de meast behoeftige pearen fan de trije doarpen Tytsjerk, Ryptsjerk en Hurdegaryp.
De hûskes binne der hjoed-de-dei noch en steane op Swarteweisein op it plak dêr‘t eartiids it slot fan Schenk van Toutenburg stie. De porsleinkolleksje fan de famylje, dy’t bestie út 50.000 stiks, waard legatearre oan 'e provinsje Fryslân en hat koart te sjen west yn it Frysk Museum. Sûnt 2007 is de kolleksje te sjen yn museum Princessehof yn Ljouwert.
Boek
Yn maart 2012 waard it boek De Belvedêre fan Durk van der Ploeg publisearre. It boek giet oer de lêste dagen fan Age Looxma Ypeij, dy't syn testamint opmakket en weromsjocht op syn libben.
De Tike
De Tike  ynwenners.
Skiednis
De omkriten fan it doarp fan no waard al foar de jiertelling bewenne. By de Doktersheide is eartiids ark fûn út de Tardenoisien kultuer (± 4500-1850 jier foar kristus).
De âldste fermelding fan it doarp datearret fan 1541 as Teeckeveen. Yn 1543 waard oer opt Teecka en yn 1580 oer Optecken skreaun. Oare nammen fan it doarp binne Tieke (1718 en 1840) en De Tieke (1840). Yn 'e 18e en 19e iuw folgen nammen as Smellinger Tike en Sumarder Tike. De kearn fan de namme hat mei in wurd te krijen dat 'oerdekke' betsjut; sompich gebiet dat mei seadden oerdutsen is. thumb|left|Susterwei De Tike leit fan âlds op de skieding fan de twa gemeenten Smellingerlân en Tytsjerksteradiel. De grins rint lâns de Susterwei en de Polderdyk. De Susterwei is neamd nei de susters fan it eardere nonnekleaster Sinaï yn Sigerswâld. Dy nonnen rûnen dêr yn de 16e iuw lâns as hja nei de oanbuorjende kleasters gienen. Dy ferbiningswei rûn doe dwers troch it gebiet wêr't no De Leien leit.
Oant 1952 bleau De Tike in buorskip, dat foar it grutste part by Nyegea hearde en fierder foar in diel noch by De Pein en by Sumar. De Tike waard op 23 oktober 1952 offisjeel in doarp en krige op advys fan de Fryske Akademy dy namme.
Sûnt 2013 binne de histoaryske kuierpaden yn eare hersteld en iepene foar it publyk.
Mienskip
thumb|260px|Restaurearre wâldhûske oan de Master Iniawei De Tike hat in feriening fan doarpsbelang en it doarpshûs oan de master De Jongwei hjit 'Ora et Labora'. De Heidehipper is de doarpskrante, dy't om it fearnsjier ferskynt. Om de trije jier wurdt der in doarpsfeest organisearre. Yn 2002 waard it 50-jierrich bestean fan it doarp fierd.
Skoalle
thumb|260px|De yn 2019 sletten skoalle De Gielguorde Sûnt 1929 hie De Tike in kristlike basisskoalle. De skoalle, dy't de namme De Gielguorde hie, waard nei protesten en in soad ûnrêst en fertriet yn it doarp yn 2019 sletten.
9 juny
Ferstoarn
150px|thumb|right|Charles Dickens
Kokswijk
Kokswijk is in gebiet yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân. It leit direkt beëasten Sânhuzen oan de lykneamde wyk. Kokswijk wurdt rekkene ta Sânhûzen.
De streek einiget by de provinsjegrins mei Drinte, dêr't Nij-Roan begjint. De namme fan de streek is ôflaat fan de eigennamme Kok. Dit soe in ferfeanter west hawwe dy't de turf hjir ôfgroeven hat.
Zerynthia
De Zerynthia is in skaai yn de ûnderfamylje fan de Apolloflinters (Parnassiinae )
Klassifikaasje
right|260px|thumb|[[Zerynthia rumina]]
Oostindië
De namme is in ferbastering fan Oosteinde, dat op syn Grinslânsk as Oostínde (mei in lang oanhâlden i) útsprutsen waard. Mei dat oosteinde waard bedoeld dat it ten easten fan Sânhuzen leit.
Troch Oostindie rint in wetter mei de singeliere namme Drost-yn-de-wyk, feitlik wer in ferbastering fan De Oostindische Wijk. It wetter komt ek wol op kaarten foar as Drostinnewijk, wêrby't de kaaartmakker grif tocht hat oan de froulike foarm fan drost.
Jantsje Aberg-Terpstra
thumb|Jantsje Aberg-Terpstra mei har dochter Hendrica Anne Sigrid Jantsje Aberg-Terpstra, skûlnamme Madzy (Noargerfeart ûnder Noarch, 9 maart 1876 – Minneapolis (Minnesota), 28 july 1941) wie in ûnderwizeresse en Frysk skriuwster.
Libben en wurk
Jantsje Terpstra waard berne as dochter fan Jitse Jehannes Terpstra, boer en kastlein, en Hindrikje Foppes de Haan, beide fan Bakkefean. Doe't har âlden jong ferstoarnen wie sy acht jier en waard se grutbrocht troch beppe fan memmekant yn Bakkefean.
Jantsje Terpstra hat oan de iepenbiere skoalle stien yn Midslân en fan 1901 oant 1906 op De Jouwer. Yn dy tiid reizge hja twaris nei Sweden, nei it slöjd-sintrum fan Nääs. Op dy reizen stiek hja ek yn Noard-Fryslân oan. Sy rekket yn de kunde mei de slöjdlearaar Charles Aberg. Hy waard learaar yn Kuba en yn 1906 emigrearret Madzy dêr ek hinne en sy trouwe. It pear krige ien dochter, Henderica (1908-1940) en twa soannen, Friso (1907-1944) en Rudolph (1911-sneuvele yn de oarloch). Sy hâldt it skriuwen foar ‘Sljucht en Rjucht’ oan. Al ringen ferfart de hûshâlding nei de Feriene Steaten nei Minnesota. Madzy har lêste bydrage yn Sljucht en Rjucht komt út Minneapolis wei. Har wurk is lyrysk, sjongsum en romantysk.
Har man Charles stoar yn 1921
Madzy hat ienris werom yn Fryslân west, by famylje en har freon Jan Jelles Hof.
Shadowbox Studios
Skiednis
De Shadowbox Studios Atlanta waarden yn 2017 oprjochte ûnder de namme Blackhall Studios. De earste film dy't der opnommen waard, wie de meunsterfilm Godzilla: King of Monsters, dy't yn 2019 útkaam, fan filmstudio's Warner Bros. en Legendary Entertainment. Yn 2018 rjochten de Blackhall Studios in eigen filmstudio op, Blackhall Entertainment, mei it doel om sels fjouwer films yn 't jier te produsearjen, dy't foar in part finansierd wurde soene út 'e opbringst fan 'e ferhier fan it studiokompleks oan oare filmstudio's. It earste projekt fan Blackhall Entertainment wie de horrorskriller Schoolhouse.
Yn febrewaris 2020 makke Blackhall bekend dat it fan doel wie om in nij studiokompleks te bouwen yn 'e neite fan it doarp Shinfield, by Reading, yn it Ingelske greefskip Berkshire. Dêrmei wie in ynvestearring fan $195 miljoen muoid (omrekkene £150 miljoen). It wie foar Blackhall de earste stap om utens. Yn maart 2021 waarden fierders plannen bekend makke om 'e Blackhall Studios by Atlanta sterk út te wreidzjen. Dêrfoar waard in begrutting frijmakke fan $250 miljoen. Miljeu-aktivisten hiene krityk op dy plannen om't der foar de útwreiding 3.000 beammen kappe wurde moasten. Blackhall bewissige harren derfan dat it bedriuw dat op oare plakken kompinsearje soe, mar it slagge net om 'e aktivisten te oertsjûgjen.
Yn april 2021 waarden de Blackhall Studios oankocht troch de Commonwealth Group, in ynvestearringsbedriuw út Los Angeles, dat foar it bedriuw $120 miljoen op 'e tafel lei. Yn 2022 joech Silver Lake, in oare grutte ynvestearringsfirma, him derby mei in kaptaalynjeksje ter wearde fan $500 miljoen. Neitiid waarden de Blackhall Studios omneamd ta de Shadowbox Studios.
Fasiliteiten
De Shadowbox Studios Atlanta lizze binnen de Interstate 285-ringwei fan Atlanta, op in koarte ôfstân fan it stedssintrum (dêr't akteurs en crewleden yn hotels ferbliuwe kinne) en fan 'e Ynternasjonale Lofthaven Hartsfield Jackson.
De Shadowbox Studios besteane anno 2023 út 9 soundstages, dy't yn oerflak útinoar rinne fan 1.800 m² oant 3.600 m². Ien dêrfan is mei 16.75 m it heechste fan hiele Georgia. De njoggen soundstages mei-inoar hawwe in oerflak fan 18.600 m². Mei kantoarromte, opslachromte, wurkplakken (foar de produksje fan dekôrstikken), klaaikeamers, romten foar fisazjy en hierstilearring en fasiliteiten foar preproduksje, postproduksje en special effects beslacht it kompleks in totaal wurkber oerflak fan 79.000 m² (oftewol 7,9 ha). Dêropta is der in backlot fan 12 ha foar bûtendoaropnamen. It kompleks is ferdield oer trije net oaninoar fêstsittende perselen, dy't Haadkampus (Main Campus), Eastkampus (East Campus) en Boskkampus (Grove Campus) hjitte.
Anno 2023 wurdt der wurke oan 'e bou fan 18 bykommende soundstages mei in oerflak fan yn totaal 112.000 m². Dat komt op in perseel fan 62 ha, lyk besuden de Haadkampus, dêr't it nei foltôging ien gehiel mei foarmje sil. As de bou fan dizze "Faze II", sa't de útwreiding neamd wurdt, klear is, sille de Shadowbox Studios it grutste studiokompleks fan Georgia wêze.
Films
In seleksje fan films dy't alteast foar in diel yn 'e Shadowbox Studios Atlanta opnommen binne:
Tillefyzje
In seleksje fan tillefyzjesearjes dy't alteast foar in diel yn 'e Shadowbox Studios Atlanta opnommen binne:
Mariah Madysinn
Libben en karriêre
Mariah Madysinn waard yn 1986 berne yn Hanford, yn 'e steat Kalifornje. Yn 2010, doe't se 24 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn krapoan fjirtich ûnderskate pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, West Coast Productions, Hustler Video, Penthouse, Diabolic Video, Jules Jordan Video, Digital Sin, Devil's Film en Pure Play Media. Ek hat se in protte wurke foar pornosites as Brazzers, PornPros en Kink.com.
Kaspyske See
thumb|260px|right|Kaspyske see út de romte wei sjoen thumb|260px|right|[[Stenka Razin (Vasili Soerikov)]] De Kaspyske See is see mei in gebiet fan 371.000 km² op de grins fan Jeropa en Aazje dy't gjin ferbining mei de wrâldseeën hat.
De see wurdt omslet troch
Geografy
It oerflak fan de Kaspyske See leit sa'n 28 meter ûnder seenivo, en ek it grutste part fan it kustgebiet leit ûnder seenivo. De see hat trije bekkens. It súdlik bekken is it djipst. Troch de fuortsetting fan de Kaukasus is dat ôfskieden fan it noardlik bekken, dat ûndjipper is, yn it noarden mar in pear meter. Eastlik leit de hast folslein ôfsletten Kara-Bogasbocht.
Wetter
De grutste rivieren dy't yn de Kaspyske See útkomme binne de Emba, de Koera, de Oeral, de Terek en de Wolga. De wichtichste dêrfan is de Wolga, dy't 75% fan de tastream foarmet. Om't de Kaspyske See gjin ferbining mei oare seeën hat is der in direkt ferbân tusken it wetterpeil en it ferskil tusken wetteroanfier en ferdamping. Yn de rin fan de skiednis is de grutte fan de see dêrom nochalris feroare. Troch drûchte en troch gebrûk fan it Wolgawetter sette om 1930 hinne en perioade fan krimp yn, wêrby de Kaspyske See oant likernôch 1990 mear as 10% gebiet ferlear; mar sûnt waakst de see wer in bytsje.
Grutte Priis Formule 1 fan Bachrein 2022
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Bachrein 2022 yn Sakhir op 20 maart 2022. It wie de earste race fan 22 races fan de Formule 1 yn 2022. Hy waard op it Bahrain International Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 57 omgongen, op it 5,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,2 km kilometer.
Kaapverdje
Kaapverdje of de Kaapverdyske eilannen (Portegeesk: Cabo Verde) is in lân foar de westkust fan Afrika. It bestiet út in kloft fan fjirtsjin eilannen dêr't njoggen fan bewenne binne. De haadstêd is Praia. It lân hat in nauwe relaasje mei Guinee-Bissau.
Lizzing
De eilannen dy't by Kaapverdje hearre wurde begrinzge troch:
Lânskip
250px|left|thumb|Strân op São Vicente. De Kaapverdyske arsjipel leit om-ende-by 600 kilometers fan de kust fan West Afrika ôf. It bestiet út njoggen grutte bewenne eilannen en fiif lytse eilannen dy't net bewenne wurde. Alle eilannen binne fan fulkanyske komôf.
De noch hieltyd aktive fulkaan Mount Fogo op it eilân Fogo is it heechste punt fan de arsjipel mei in hichte fan 2.829 meters. Op Sal en Maio lizze grutte sâltflakten. En op de eilannen Santiago, Santo Antão, en São Nicolau, bestiet it lânskip út skrokke heuvels dy't oergeanne yn banane- en sûkerreidplantaazjes ûnderoan de bergen.
thumb|right|Kaart fan Kaapverdje De eilannen binne ferdield yn de Barlavento ('yn de wyn') groep: (Santo Antão, São Vicente, Santa Luzia, São Nicolau, Sal en Boa Vista) en de Sotavento ('yn de smoute') eilannen: (Maio, Santiago, Fogo en Brava). It grutste eilân is Santiago, dêr't ek de haadstêd op leit.
It klimaat fan de Kaapverdyske eilannen is mylder as dat op it kontinint. Omdat de eilannen troch see omfieme wurde lizze de temperatueren yn jannewaris op 25 °C en yn septimber 29 °C. Mar trochdat der net folle rein falt is de fegetaasje semy-woastyneftich en bestiet it út steppen en heal-woastyn fegetaasje.
Skiednis
Foardat it eilân ûntdekt waard wie it net bewenne troch minsken. Nei de ûntdekking fan de eilannen yn 1460 bestjoerde Portegal 500 jier lang de arsjipel. In soad jild waard eartiids fertsjinne mei de Slavehannel nei Amearika. Earst yn 1975 waard Kaapverdje ûnôfhinklik.
Befolking
De befolking fan Kaapverdje bestiet foar mear as 70 persint út Kreolen, ôfstammelingen fan Portugeeske ymmigranten en Afrikaanske slaven. Troch de krapte oan natuerlike boarnen wennet en wurket 60 % fan de Kaapverdianen yn it bûtenlân.
Portugeesk is de offisjele taal op Kaapverdje, mar der wurdt benammen Krioulo sprutsen, in mingtaal fan Portugeesk en Afrikaanske talen.
Religy
Meastepart fan de befolking is Roomsk katolyk. Oare leauwen binne de Protestantske Tsjerke en Natoerreligys.
Frysk heidendom
Under Frysk heidendom wurdt it âlde heidenske leauwen ferstien fan de Friezen dat troch harren oant en mei it kerstenjen oanhongen waard. Sy leauden dat de natoer om har hinne behearske waard troch godlike krêften en om't dy kreften faaks yn it lânskip werom te sjen wienen spilen religieuze aktiviteiten bûten in wichtige rol. De Friezen wienen, lykas as alle oare Germaanske folken, oarspronklik in heidensk folk en hawwe dat leauwen frij lang oanhâlden, oant-en-mei de 8e iuw ta.
Fan it spesifyk heidenske leauwen fan de Friezen is spitigernôch net folle fan bekend. Dêroer bestean amper skriftlike boarnen en de ynformaasje dy't der al is, is hiel summier. Sa witte wy eins allinnich mar dat sy harren goaden fereare hawwe yn bosken en guon fan dy bosken as hillich beskôge waarden. Sy brochten brânoffers oan de goaden, songen tsjoenfersen en dienen kultyske hannelings op stiennen. Ek waarden troch harren fjoer suveringen dien en de deaden fereare. Ut resinte opgravings, yn ûnder oaren Jelsum en by de Aldehou yn Ljouwert, docht bliken dat de heidenske Friezen minsklike bonken ûnder of njonken harren stee begroeven; faaks om de sege fan de goaden of foarâlden te freegjen.
Oer it Germaanske leauwen is yn it generaal wol mear fan bekend en meast dêrfan giet ek op by de Friezen. Yn de heidenske kultus moat de Fryske kening in wichtige sakrale rol spile hawwe en lykas by harren buorfolk de Saksen waarden by de Friezen ek minske-offers oan de goaden brocht.
De ein fan it Heidendom
It binne de Franken west dy't in ein makke hawwe oan it heidenske leauwen fan de Friezen. Sy oermasteren it Fryske Ryk yn 734 en brochten it kristendom nei dizze kontreien. Dôchs wienen it net allinnich Franken dy't it kristlike leauwen preken. De Friezen waarden benammen beynfloede troch Angelsaksyske prekers dy't ûnder beskerming fan Franken hjirhinne kamen.
De prekers gongen tige yngripend te wurk, want alle Fryske hillichdommen waarden troch harren ferneatige. Der is hielendal neat fan oerbleaun. It ienige dat werom fûn is fan it Fryske heidendom binne wat amuletten lykas de alsengems en yn guon plaknammen binne heidenske kultusplakken werom te kennen.
Lykwols is de kerstening net altyd like flot ferrûn. Neffens de annalen foelen de Friezen in pear kear nei harren iere leauwen tebek. Dat wie yn 716 doe't kening Redbad oermachtich wie, yn 784 yn it tsjintwurdige Fryslân, yn Grinslân en East-Fryslân om-ende-by 793 en sels om 900 hinne kaam it foar dat der Friezen tebek foelen ta it Fryske heidendom.
De Franken hienen der in soad foar oer om de Fryske bewenners ta it kristlik leauwen oer te heljen. It soenen benammen de eallju wêze, dy't as earsten ree wienen om mei it Frankyske ryk gear te wurkjen en stappen oer nei it kristendom. Al ûnder Pippyn II hawwe de Franken besocht om Fryske eallju oan har te binen troch skinkings te dwaan en troch ferdûbeling fan harren warjild.
Napoleon II
thumb|right|250px|Napoleon II Napoleon Frans Karel Jozef Bonaparte (Parys, 20 maart 1811 - Wenen, 22 july 1832), bynamme l'Aiglon ('it earnsjong'), wie de earste en ienige offisjele soan fan Napoleon Bonaparte en aartshartoginne Marie Louise fan Eastenryk. By syn berte krige er de titel fan kening fan Rome. Hy wie fan 22 juny oant 8 july 1815 as Napoleon II offisjeel keizer fan de Frânsken, mar hat nea echt regearre.
Komoaren
De Komoaren is in lân besteande út trije eilannen Grut Komoare (Njazidja), Mohély (Mevali) en Anjouan (Narvani) plus noch wat lytse eilantsjes dy't foar de eastkust fan Afrika lizze. De haadstêd is Moroni.
Napoleon II
Doe't it Earste keizerryk delfoel flechte er mei syn mem nei Wenen. Nei de Hûndert Dagen proklamearren de Frânske Keamers him offisjeel ta keizer (22 juny 1815), mar op 8 july besletten se dochs Loadewyk XVIII op de troan te setten. It Kongres fan Wenen joech Marie Louise de titel hartoginne fan Parma, Piacenza en Guastalla. Ruslân en Ingelân lykwols wegeren Napoleon syn Frânsk opfolgingsrjocht dêre te erkennen omdat sy gjin Bonaparte op de troan winsken. As kompensaasje krige er fan syn pake keizer Frans yn 1818 de titel hartoch fan Reichstadt.
Hy waard grutbrocht yn Eastenryk en hope yn 1830 mei tastimming fan Klemens von Metternich dochs noch keizer te wurden. Von Metternich brûkte syn oanwêzigens om de Frânske kening Loadewyk Filips te twingen de Julyrevolúsje yn Frankryk te beheinen.
Doe't syn styfheit, Neipperg, stoarn wie en oan it ljocht kaam dat syn mem twa ûnwettige bern krigen hie foar him en foar har houlik, sei er tsjin syn freon Prokesch von Osten: "At Josephine myn mem west hie, soe myn heit nea begroeven wêze op Sint-Helena, en ik soe no net yn Wenen wêze. Myn mem is aardich mar swak; sy wie net de frou dy't myn heit fertsjinne".
Komoaren
Lânskip
De eilannen fan de Komoaren binne foar it grutste part fan fulkanyske oarsprong: de heechste fulkaan is de noch hieltyd aktive Kartala (2361 meter heech). De berchmassiven binne begroeid mei rainwâld. Foar de kust lizze koraalriffen.
Mayotte is mei goed 5,4 miljoen jier it âldste eilân, Grut Komoare mei 130.000 jier de jongste. De fulkaan op Grut Komoare (Kartala) is noch aktyf, en kaam yn 1977 ta útbarsting.
Napoleon II
Frans stoar op 22 july 1832 mei 21 jier yn Paleis Schönbrunn oan tuberkuloaze. Syn lichem leit tsjintwurdich neist dat fan syn heit yn Dôme des Invalides yn Parys.
Komoaren
Lânskip
De see om de eilannen hinne hat in djipte fan 3000 meter.
Skiednis
Al yn de 16e iuw hawwe de eilannen behearske west troch Arabieren. De yn 1843 troch Frankryk stifte koloanje op it buoreilân Mayotte waard yn 1912 útwreide mei de Komoaren. Yn 1975 waarden de Komoaren selsstannich, Mayotte bleau Frânsk.
Befolking
De Komorezen meitsje 97% fan de befolking út en de Makûa 1,5%.
Talen
Yn de Komoren wurde sân ferskillende talen sprutsen; fjouwer dêrfan binne farianten fan it Komoreesk en binne Niger-Kongotalen dy't hiel bot op it Swahily like. Mei likernôch 260.000 sprekkers is it Ndzwany-Komoreesk de wichtichste taal fan it lân, it foarmet mei it Frânsk en Arabysk de offisjele talen.
Religy
Mei in persintaazje fan 98,9% is de islam (soennisme) de grutste religy, 1% fan de befolking is kristen (Roomsk-katolyk) en 0,1% oanhinger fan bahay.
thumb|270px|right|Kaart fan de Komoaren
Lângoed Schaffelaar
thumb|250px|Hûs De Schaffelaar Lângoed Schaffelaar is in park mei bûtenhûs yn Barneveld. It hûs is om 1850 boud en wurdt sjoen as it wichtichste Nederlânse lânhûs yn de neo-tudorstyl. Pleatslik wurdt it kastiel De Schaffelaar neamd.
Twadde Wrâldoarloch
Yn de Twadde Wrâldoarloch waard it lânhûs troch de Dútske besetter as reservearringskamp brûkt, om joadske Nederlanners dy't neffens it Plan-Frederiks fan belang foar de mienskip wiene, te ynternearjen. De Joaden dy't it oan gie hiene bygelyks yn de Earste Wrâldkriich oan Dútske kant fjochte, of hienen lid west fan de NSB. De Dútsers diene it kamp foar as woldiedigens, mar feitlik wie it ornearre om foar te kommen dat Joaden ûnderdûke soene en besykje soene harren 'rjocht' te ferdigenjen by it regear. Sadwaande wie it makliker foar de besetter om Joaden te arrestearjen en te deportearjen nei ferneatigingskampen. Tusken desimber 1942 en septimber 1943 sieten dêr likernôch 450 Joaden ynternearre. Oare, soksoarte kampen wiene Hûs De Biezen yn Barneveld en Filla Bouchina yn Doetinchem.
Alan Turing
thumb|Byld fan Alan Turing Alan Mathison Turing (Londen, 23 juny 1912 – Wilmslow, 7 juny 1954) wie in Britsk wiskundige dy’t wurke oan de grûnslaggen fan de wiskunde. Dêrby wurke hy oan saneamde algebrayske getallen (getallen dy’t oplossing binne fan in nde graads fergeliking) wêrby’t hy mei it idee kaam fan de 'Turing masine', it earste idee fan de moderne kompjûter.
Lângoed Schaffelaar
Twadde Wrâldoarloch
Nei't de Joaden nei Theresienstadt transportearre wiene, waard der yn De Schaffelaar âlderein ûnderbrocht dy't om reden fan bombardeminten de Rânestêd ûntflechte wiene. Dêrnei húsmanne der yn it gebou nei de oarloch efterelkoar in refalidaasjesintrum foar oarlochsynfaliden, de Stafskoalle Beskerming Befolking, in typeskoalle en in sportskoalle.
Alan Turing
Hy wurke sûnt 1939 foar de Britske geheime tsjinst by de dekodearingsynstitút, faak neist in baan as wiskundige by ferskate universiteiten (Cambridge, Princeton, Manchester). Yn dy perioade wurke hy gear mei oaren oan de ûntwikkeling fan de earste echte kompjûter. Hy wie benammen dwaande mei de wiskundige kant, it ûntwikkeljen fan programma's fan rûtines en sub-rûoutines. Fierder studearre en publisearre hy oer ferskate wiskundige ûnderwerpen en ek oer tapassings fan de wiskunde, bygelyks op de biology en de natuerkunde. Dêrneist wie hy in fertsjinstlik atleet.
Sûnt 1953 kaam hy ûnder fjoer te lizzen om syn homoseksualiteit en waard hy as in feilichheidsrisiko beskôge troch de geheime tsjinst. Nei alle gedachten makke hy himsels yn 1954 fan kant troch by in gemysk eksperimint syanide fia in appel yn te nimmen.
Kastiel Renswoude
Kastiel Renswoude, earder Borchwal, is in kastiel en ridderhofsteed en byhearrend lângoed by Renswoude yn de provinsje Utert.
Nei alle gedachten komt it earste hûs út ein 14de iuw. Mooglik wiist de namme op in boarchwâl dy't om it kastiel hinne lein hat.
Yn 1654 waard it fersterke hûs, dat yn de 17e iuw 'Borchwal' neamd waard, yn opdracht fan Johan fan Reede sloopt en ferfongen troch in lânhûs. It hjoeddeiske hûs yn Hollâns-klassisistyske styl is grif op de midsiuwske fûneminten boud.
Froubuorren
Froubuorren (Biltsk: Froubuurt) is in doarp dat yn de gemeente De Waadhoeke leit. Froubuorren leit eastlik fan Sint-Anne, noardwestlik fan Stiens en súdwestlik fan Alde Leie en Aldebiltsyl. De doarpskearn fan Froubuorren leit om de Waling Dijkstrastrjitte en J.P. van der Bildtstrjitte hinne.
De buorskip Buerstermûne (diel) heart ek by Froubuorren. Earder hearden Aldebiltsyl, Nijebiltsyl en Alde Leie (diel) ek by Froubuorren. Alde Leie is sûnt 1984 in selstannich doarp en Aldebiltsyl sûnt 1948. Nijebiltsyl heart no by Aldebiltsyl.
Skiednis
Froubuorren is yn 1505 stifte by it bedykjen fan it Bilt. It wie doe it eastlike fan de trije doarpen fan it Bilt en it hiet Kijfhoeck, nei it plakje yn Hollân. Letter waarden de Biltske doarpen ferneamd nei de nammen fan de parochys.
Froubuorren hiet ynearsten Onse Vrouwen nei Us Leaffrou. Dêrnei hiet it plak Lefrouwebuert (1626) en L. Vrouwen Parochie (1700). De L. stie foar 'Leaf', mar rekke nei it begjin fan de 20e iuw yn ûnbrûk, sadat it Vrouwenparochie (Froubuorren) waard.
Sûnt 2018 leit Froubuorren yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente It Bilt.
Mienskip
Yn 2019 waard útein set mei de bou fan in nij doarpshûs, tagelyk in akkommodaasje foar ferskillende sportferienings.
Tsjerke
thumb|260px|Pastorij
Berne yn Froubuorren
thumb|260px|18e-iuws wen- en wurkhûs Waling Dykstrastrjitte 21 mei betinkingsstien foar Waling Dykstra
Ferbinings
Froubuorren leit oan N393, de Middelwei, dy't nei it westen nei Sint Anne giet en nei it súdeasten nei Stiens. Oer in opfeart hat Froubuorren ferbining mei de Ouwe Rij en de Súdhoekster Faart en fierder nei Berltsum en it âldlân.
Op 2 desimber 1902 waard yn Froubuorren in stasjon iepene fan it spoar fan Stiens nei Harns fan de NFLS. De stasjonskoade wie Vrou. It waard sletten op 1 desimber 1940.
Strjitten
't eerste Morn, Atteswei, Brungerstrjitte, Froubuorstermole, Hamerenwei, J.P. van der Bildtstrjitte, Klaine Izakstrjitte, Langhústerwei, Leyester Hegedyk, M Beckstrjitte, Middelwei-East, Ouwe Griepstrjitte, Readpaad, Steertster, Stienzer Hegedyk, Súdhoekstermiddelwei, Tsjerkeplein, Waling Dykstrastrjitte.
De Holm
De Holm is in buorren yn de gemeente Westerkertier yn Grinslân. It leit oan de trochgeande dyk tusken Tolbert en Niebert. Lâns it buorskip rûn eartiids de Tramline Drachten - Grins.
Sa Gong it mei Friedrich
Sa Gong it mei Friedrich, yn it oarspronklike Dútsk: Damals War Es Friedrich, is in jeugdroman fan 'e hân fan 'e Dútske skriuwer en útjouwer Hans Peter Richter (1925-1993). It boek fertelt it ferhaal fan it libben fan twa jonges, de iene fan kristlik komôf, de oare in joad, dy't tegearre opgroeie yn it Dútslân fan 'e nazy-tiid. Damals War Es Friedrich waard foar it earst útjûn yn 1961, en wie fierwei Richter syn grutste súkses. It boek waard yn Dútslân oant 2008 ta 57 kear werprinte. Boppedat is it oerset yn 13 talen en binne der wrâldwiid mear as twa miljoen eksimplaren fan ferkocht. Richter waard hjirfoar yn 1972 de prestizjeuze Mildred L. Batchelder Award fan 'e American Library Association takend, en fierders de Dútske Sebaldus-Jugendbuchpreis en de Amerikaanske Woodward School Book Award. Boppedat sleepte er der in nominaasje mei yn 'e wacht foar Dútske Jeugdliteratuerpriis. De Fryske fertaling fan Damals War Es Friedrich, fan oersetter Jacobus Knol, kaam út yn 1984.
De Wylgen
De Wylgen is in doarp west fan Drachten yn de gemeente Smellingerlân.
Sa Gong it mei Friedrich
Ynhâld
Friedrich Schneider is in joadske jonge dy't yn in fletgebou yn Dútslân wennet. Syn ferhaal wurdt ferteld yn it ik-perspektyf, troch de eagen fan syn kristlike buorjonge. Hja wurde yn 1925 wike oan wike berne, en groeie tegearre op. It boek begjint mei in beskriuwing fan 'e freonskip tusken Friedrich en de ferteller, mar al rillegau komt de joadeferfolging yn nazy-Dútslân op 't aljemint. It ferhaal hat in tebekhâldende, amper oardieljende toansetting, dy't de ferskrikkings paradoksalernôch nammenste grouwéliger útkomme lit.
De Wylgen
De Wylgen hat  ynwenners.
Skiednis
De Wylgen wie oant 1955 in buorskip en in tsjerke hat it doarp nea hân. Foar de reformaasje hearde it tsjerklik by Smelle Ie, dêr't it kleaster stie, en letter by Boarnburgum.
Sa Gong it mei Friedrich
Ynhâld
Friedrich wurdt twongen om fan skoalle te feroarjen, mei't it ûntalitber is dat joadske bern mei Dútske bern op deselde skoalle geane. Hy moat dêrom tenei nei in joadske skoalle. Letter wurdt him de tagong ûntsein ta it swimbad en de bioskoop. By in pogrom wurdt de wente fan 'e Schneiders koart en klien slein en Friedrich syn mem fermoarde. As Friedrich syn heit neitiid ek noch ûntslein wurdt, stoart dy geastlik yn. Friedrich en syn heit moatte lykwols alle wurk oanpakke dat se krije kinne, simpelwei om itende te bliuwen. Underwilens kriget Friedrich kunde oan in famke, Helga, dêr't er alhiel fan besleifere rekket. Mar om't hja net joadsk is, kin er net oars as harren relaasje ferbrekke, mei't hja oars it risiko rinne soe om nei in konsintraasjekamp ta stjoerd te wurden foar de misdie fan rasseferminging.
De Wylgen
Skiednis
Yn 1672 wie de Republyk yn oarloch mei Frankryk, Ingelân, Münster en Keulen. Yn dat jier teach in leger soldaten fan de biskop fan Münster troch Smellingerlân op nei Ljouwert. Mar dat waard op Sumarreheide troch mannen fan Fan Aylva opwachte. De soldaten fan Münster ferspraten harren nei de nederlaach en swalken plonderjend troch it gebiet. Oan 'e ein fan de Biskopswei, by de Poalsbrêge oer de Drait, doe in furde troch it rivierke, kamen ek soldaten oan, mar hja waarden dêr opwachte. By de striid waarden trije soldaten ombrocht, dy't dêr begroeven waarden. Alhoewol't it soldaten wiene dy't dêr omkamen waarden de grêven bekend as biskopsgrêven. thumb|left|Brêge tusken de Hoptunen en de Broekfinne Troch fergrizing en gjin nijbou sakke it ynwennertal nei de Twadde Wrâldkriich bot. Dat feroare mei de oanlis fan de De Sâning, in tige royaal opsette fillawyk oan de noardeastlike kant fan it âlde doarp mei frijsteande hûzen op grutte kavels oan it wetter. De Sâning waard tusken 1996 en 2002 oanlein en wurdt fan in griene sône mei wetter skieden fan it âlde doarp. Oarspronklik foel de grûn fan de nijbouwyk by Smelle Ie, mar yn it ramt fan it plan waard in grinskorreksje útfierd en kaam it by De Wylgen.
Sa Gong it mei Friedrich
Ynhâld
Op in stuit biede Friedrich en syn heit beskûl oan in joadske rabbyn, mar yn it fletgebou is it dreech om soks geheim te hâlden, en al rillegau wurde Schneider en de rabbyn oppakt en nei de kampen deportearre. Friedrich bliuwt lykme-allinne efter. Tsjin dy tiid is de Twadde Wrâldoarloch begûn en de Alliëarden sette útein mei de stêden fan Dútslân te bombardearjen. Under ien sa'n loftoanfal krûpe alle bewenners fan it fletgebou gear yn 'e skûlkelder. Friedrich smeket om dêr ek ynlitten te wurden, mar Herr Resch, de lânhearre, wiist him de doar. As de loftoanfal foarby is, wurdt Friedrich op 'e stoepe fan it gebou oantroffen; hy is omkommen troch in bomskerf.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Damals War Es Friedrich ferskynde yn 1984 ûnder de titel Sa Gong it mei Friedrich, yn in fertaling fan 'e hân fan Jacobus Knol te Dokkum. It waard mei stipe fan 'e provinsje Fryslân útjûn troch de Afûk, yn 'e foarm fan in boekje fan 128 siden.
De Wylgen
Mienskip
De Wylgen hat in mienskiplik doarpsbelang mei Smelle Ie en it buorskip Bûtenstfallaat, dat formeel by Drachten heart. Ek de flagge en it wapen fan de twa doarpen binne mienskiplik.
Strjitten
thumb|left|Broekfinne
Svetlana Allilûjeva
thumb|Jozef Stalin mei syn dochter Svetlana yn 1935. Svetlana Iosifovna Allilûjeva (Russysk: Светла́на Ио́сифовна Аллилу́ева, Georgysk: სვეტლანა ალილუევა), soms ek wol Stalina of Lana Peters neamd (Moskou, 28 febrewaris 1926 - Richland Center, Wisconsin, 22 novimber 2011), wie it jongste bern en de ienige dochter fan Jozef Stalin. Hja wie skriuwster en krige op lettere jierren de Amerikaanske nasjonaliteit. Har ferhuzing nei de Feriene Steaten yn 1967 soarge foar in soad ynternasjonale argewaasje.
Yn 1982 ferhuze se mei har dochter nei Cambridge yn Ingelân. Yn 1984 gie se werom nei de Sovjet-Uny, dêr't se elk in ferbliuwsfergunning krigen en harren nei wenjen setten yn Tbilisi. Yn 1986 gie Allilûjeva werom nei de Feriene Steaten. Healwei de jierren 90 ferhuze se wer nei Ingelân, nei de stêd Bristol.
Op 22 novimber 2011 ferstoar se yn de âldens fan 85 jier oan termkanker.
998
Foarfallen
thumb|right|Europa yn 998
Kariben
Kariben kin ferwize nei:
Strjitten yn Easterwâlde
De Strjitten fan Easterwâlde:
Ohm (ienheid)
thumb|Ferskate wjerstannen. De wjerstân yn ohms, is oanjûn mei in kleurekoade De ohm (symboal: Ω, de Grykske haadletter omega) is de ôflate SI-ienheid foar elektryske wjerstân. De ohm is neamd nei Georg Ohm, in Dútske natuerkundige.
Utdrukt yn SI-ienheden: 1 Ω = 1 kgm2A-2s-3. De ynverse is de siemens.
Opskriften
De yn de elektroanika brûkte wjerstannen hawwe meastentiids in kleurkoade dy't de wearde oanjout. By in opskrift (ek op skeakelskema's) wurdt meastal net Ω, kΩ of MΩ brûkt, mar R, K of M, wêrby't de letter op it plak fan de komma stiet. Ynstee fan 4,7 kΩ stiet der dus 4K7. Wjerstân yn de ienheid Ω, Stroomsterkte yn de ienheid
Sije (band)
thumb|250px|F.l.n.r.: Alex, Lineke, Simon, Sjerry en drummer Rene. Sije wie in Fryske rockband oprjochte yn Eastermar en wie aktyf tusken 1999 en 2018
Skiednis
De band spile tige fariearde muzyk, ek wol veel'sije(g) neamd en is foarme om de sjonger/gitarist Simon (Sije) Dijkstra. De fiif 'bendeleden' (sa't se harsels neame) binne fierders Alex Tienstra ( sologitaar ) en syn broer Rene Tienstra (drums/perkusje) en Sjerry Kwast (basgitaar/sang ). Lineke Renkema kaam yn 2009 as sjongster by Sije (nei it fuortgean fan Wietske & Jantine van der Zee), dêr't hja in bysûnder plak ynnaam tusken de "âlde rotten" fan de bende. Simon wie earder aktyf yn it duo "Simon en Skelte" en yn 2010 noch yn "Simon en Alex" (Alex Tienstra).
Yn 2010 besleat sjongster Lineke om de band te ferlitten. Wat oerbleau fan de band giet troch, mar dan mei har fjouweren, sa't it eartiids wie. Sûnt 2011 binne der wer twa bandleden by, it binne: Jaap Dorhout dy't toetsen/keyboard spilet en Miranda Brouwer, sjongeres.
Yn 2013 beslut sjonger en gitarist Simon Dijkstra de band te ferlitten, mar de band giet fierder ûnder de namme L&G (ladyandgentlemen.nl). Der komt ek noch yn nije gitarist/sjonger by, Gerrit Jansen.
Yn 2015 gie sjongster Miranda út de band omdat se yn ferwachting wie en net fierder mei de band woe. Sy waard ferfongen troch Jannie de Vries út Kollum.
Yn 2016 besleat solo-gitarist Alex Tienstra de band ek te ferlitten en hy waard ferfongen troch Menno Wever. Sadwaande bestiet de band anno 2016 út Rene, Gerrit, Sjerry, Jannie, Jaap en Menno.
Yn de rin der tiid is L&G al wer in feit. Wol is der ûnderwilens in nije toetsenist oan lutsenen, te witten Bauke Rozenberg. Jaap is út de band.
Yn juny 2017 beslút Rene Tienstra, drummer en meioprjochter fan L&G (Lady and Gentlemen) in punt te setten efter in jierrenlange en aktive rol yn en rûnom de eardere band Sije en dêrnei L&G.
Wilens bestiet de band L&G ek net mear. Yn 2018 wie it dien. Sadwaande is der in ein kaam oan de muzikale aktiviteiten de mannen en fammen yn de ferskate bands.
Ratmanov (eilân)
Ratmanov (Russysk: Остров Ратманова, Ostrov Ratmanova; Injûpiat: Imaqłiq; Ingelsk: Big Diomede), soms ek Grut-Diomedes neamd, is in eilân yn 'e Beringstrjitte yn it Fiere Easten fan Sibearje. It eilân makket ûnderdiel út fan it autonoom gebiet Tsjûkotka, dat ta Ruslân heart. Ratmanov is ien fan 'e beide Diomedeseilannen; it oare, Lyts-Diomedes, falt ûnder de Amerikaanske steat Alaska.
Geografy
Ratmanov is ien fan 'e beide Diomedeseilannen, dy't midden yn 'e Beringstrjitte lizze, de seestrjitte dy't de kontininten Aazje en Noard-Amearika faninoar skiedt. Oan 'e súdkant fan 'e strjitte leit de Beringsee, dy't ta de Stille Oseaan rekkene wurdt, wylst oan 'e noardkant de Tsjûktsjensee leit, dy't by de Noardlike Iissee heart. By de Beringstrjitte rikt de uterste westpunt fan it Seward-skiereilân fan Alaska oant op 82 km ôfstân fan 'e uterste eastpunt fan it Tsjûkotka-skiereilân fan Sibearje. Ratmanov leit 38 km út 'e kust fan Sibearje en 41 km út 'e kust fan Alaska.
It oare eilân fan 'e Diomedeseilannen, it lytsere Lyts-Diomedes, leit op 3,8 km nei it easten. De beide eilannen wurde troch mear faninoar skaat as inkeld de grins fan 'e Feriene Steaten mei Ruslân. Mei de grins falt nammentlik de Ynternasjonale Datumgrins gear, dy't likernôch 2 km beëasten Ratmanov leit, op 168° 58' 37" westerlingte. Sadwaande leit Ratmanov yn 'e tiid hast in etmiel op Lyts-Diomedes foar, en wurdt it wol it 'Moarneilân' (Tomorrow Island) en Lyts-Diomedes it 'Justereilân' (Yesterday Island) neamd. It oerflak fan Ratmanov beslacht 29 km². It eilân hat in rotsige kust mei yn it binnenlân in ôfplatte plato. It heechste punt op it eilân leit op in hichte fan 477 m boppe seenivo.