cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michihiro Yasuda
(20 desimber 1987) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Busan IPark. Earder spile foar Gamba Osaka, Vitesse, Júbilo Iwata, Sagan Tosu, Vissel Kobe en Nagoya Grampus. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2008.
R.M. Renfield
R.M. Renfield, almeast koartwei oantsjut as Renfield, is in fiktyf personaazje út 'e horrorroman Dracula, fan 'e Ierske auteur Bram Stoker, út 1897. Yn dat boek wurdt Renfield foarsteld as in abbekaat dy't sljochtsinnich wurden is en troch syn sljochtsinnigens in mystike bân opbouwe kin mei de fampier greve Dracula. De namme 'Renfield' is sûnt (alteast yn it Ingelsk) suver sprekwurdlik wurden foar in gewelddiedige persoan dy't geastlik steurd is.
Renfield yn Dracula
As er konfrontearre wurdt mei Mina Harker, besiket Renfield ynienen syn biste-iterij te ferbergjen troch hurd alle miggen op te fretten en út te lizzen dat it in âlde gewoante fan him is. Dokter Seward stelt oangeande Renfield de diagnoaze fan in 'soöfagyske maniak' oftewol in libbenitende gek. Letter bout Renfield syn moed op om Seward oan te fallen, wêrby't er in mês bemachtiget en de psychiater yn 'e earm snijt. As Seward syn bloed op 'e flier dript, slikket Renfield it op.
Geandewei de roman wurdt de rol fan Renfield as pasjint troch de eagen fan dokter Seward ferteld, sadat de lêzer him út it perspektyf fan in psychiater sjocht. Stadichoan komt oan it ljocht dat syn soöfagyske gekte in foarm fan neibeard fampirisme is, dat úteinlik ûnder ynfloed fan greve Dracula blykt te stean. Renfield besiket by ferskate gelegenheden om 'e nocht út it gesticht te ûntsnappen om 'e greve te moetsjen. De fampier, dy't it fermogen hat om syn wil op te lizzen oan bisten lykas rotten, flearmûzen en spinnen, komt by Renfield mei in oanbod: as Renfield him oanbidde sil, ûnthjit Dracula om him ûnstjerlik te meitsjen troch him in einleaze rige ynsekten en rotten te stjoeren. Dêrmei spilet er yn op Renfield syn gekte, mei't Renfield mient dat bloed de boarne fan it libben is.
As er lykwols Mina Harker moetet, troch wa't Dracula obsedearre rekke is, kriget Renfield lêst fan syn gewisse, en smeket er har om te flechtsjen sadat se oan 'e gryp fan syn master ûntkomme kin. It komt sels safier dat er Seward en de oare fampierejagers freget om him gean te litten, sadat er him letter net skuldich hoecht te fielen oer it lot fan Mina. As dat fersyk ôfwiisd wurdt, byt er Seward-en-dy ta: "Ik ha jim warskôge!" Dy nachts, as Dracula weromkeart, spilet Renfield syn gewisse op 'e nij op. Hy hat ris earne lêzen dat gekken beskikke oer in ûnnatuerlike krêft, en dêrom besiket er Dracula tsjin te hâlden. As er Dracula lykwols yn 'e eagen sjocht, rekket er min ofte mear hypnotisearre. Alle krêft ferlit him dan, en Dracula smyt him op 'e flier, wêrby't Renfield slim ferwûne rekket.
As de fampierejagers de keamer koarte tiid letter ynkomme, wit Van Helsing it libben fan Renfield mei in needoperaasje te ferlingjen. Dêrop fertelt Renfield hoe't Dracula him oerhelle hat en lit him deryn, en hoe't er dêrnei efter Mina oan gien is. Se litte him op 'e flier efter om har te rêden en ferdriuwe de fampier út har keamer mei krusifiksen en hostys. Mar Dracula giet werom nei Renfield syn keamer en brekt him de nekke.
Ynfloed yn 'e psychology
It personaazje Renfield hat in beskate ynfloed útoefene op it ûndersyk nei echte psychiatryske pasjinten dy't oanhelle binne mei in obsesje foar it drinken fan bloed. Yn 1992 betocht psycholooch Richard Noll foar sok klinysk fampirisme de term 'syndroom fan Renfield'. Dat wie oarspronklik bedoeld as in grap, mar de term waard sa populêr dat er beklibbe. De symptomen fan it syndroom fan Renfield besteane út ferskate stadia, dy't de patology fan it personaazje út 'e roman frij sekuer folgje. It begjint oer it algemien mei soöfagy, it twangmjittich iten fan ynsekten, dat oergiet yn it libben opiten fan gruttere bisten, lykas mûzen en fûgels of it drinken fan it bloed fan sokke bisten. As de oandwaning oanboazet, wurdt it hâlden en dragen fan 'e pasjint almar ôfwikender, kulminearjend yn 'e driuw om it bloed fan oare minsken te drinken en dêrby mei opsetsin dy minsken letsel ta te bringen. Yn it ramt fan dat syktebyld wurdt dat lêste stadium oantsjut as 'wier fampirisme'.
Yn films
Yn films is de rol fan Renfield (û.o.) spile troch de folgjende akteurs:
Marije Maria
'Marije Maria' is in liet fan de eardere folkrockband Reboelje.
De muzyk waard skreaun troch Tjerk Bootsma mei tekst fan Marius de Boer. It nûmer ferskynde yn oktober 1998 foar it earst as single.
Marije Maria stie fan 2001 oant en mei 2007 boppe-oan yn de Fryske Top 100. Dêrnei stie it oant 2018 altyd by de boppeste fiif nûmers fan de Top 100.
Oergongskalinder foar 1610 (Prusen)
Dit is de oergongskalinder foar 1610 fan Prusen.
Marten Buis
Marten Buis (Dútslân, 30 maart 1914 - De Jouwer, 30 maaie 1994) wie in keunstskilder fan De Jouwer.
Libben en wurk
Marten Buis waard berne as soan fan Jouster âlden dy't yn Dútslân wurken. Doe't sy werom yn Nederlân wiene, folge Marten in tekenoplieding yn Amsterdam. Hy wurke nei syn stúdzje as etaleur. Yn 1948 troude hy mei Annie Meijer dy't yn de Twadde Wrâldoarlich as hongerflechtling mei har folk nei De Jouwer komd wie. Yn syn eigen tiid die er in soad oan reklametekenjen en tekene hy foar de MOB-krante (Midstraat Op z'n Breedst). Doe't it tekenjen te min oplevere rjochte hy him nei de berte fan syn bern op it etalaazje meitsjen. Letter hied er ek in antykhannel.
Doe't er op 64-jierrige leeftyd troch in hernia syn wurk net mear dwaan koe, rjochte hy him op syn âlde leafde: tekenje en skilderje. Foar in soad minsken makke hy yn opdracht tekeningen fan harren hûs of fan it âlde Jouwer. De Kultuerried Skarsterlân en it Nutsdepartemint fan De Jouwer kamen mei in inisjatyf foar in boek. Yn 1991 ferskynde syn boek 'Binnenpaden en Buitenbeentjes in de oude Vlecke Joure’. It boek waard útrikt troch sjoernalist en skriuwer P.R. van der Zee. Buis sketste yn it boek mei tekeningen en ferhalen in byld fan it âlde Jouwer. Sa steane yn it boek tekeningen fan de Toerstrjitte mei ophelbrêge, de moles en de Jouster Toer. It Histoarysk Wurkferbân fan De Jouwer toande yn 2017 in film oer de âlde stegen fan De Jouwer. In soad ynformaasje en tekeningen kamen út it boek fan Buis.
Buis ferstoar yn 1994. Museum De Jouwer bewarret neist syn teken- en skilderwurk fan De Jouwer ek in selsportret en de skildersezel fan Marten Buis. Yn 2014 waard troch it museum in oersjochtentoanstelling hâlden. Dat wie by gelegenheid fan de hûnderste bertedei fan Buis. Yn Vegelin State hinget in tekening fan syn hân mei de Toerstrjitte yn de rjochting fan de Jouster Toer. Der besteane mear tekeningen fan dat ûnderwerp, mar dy binne allegear krekt in bytsje oars. Op syn tekeningen sette Buis altyd, wêr en wannear't it makke wie.
Westhoek Búttendyks
Westhoek Búttendyks (de offisjele namme is Biltsktalich) wie in fjouwerdeisk kultureel en sportyf evenemint dat fan tongersdei 11 oant en mei snein 14 septimber 2018 op It Bilt efter de seedyk by De Westhoek organisearre waard. It waard holden yn it ramt fan it bredere projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018, mar fral mei it each op 'e gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 2018, dy't It Bilt nei goed fiif iuwen syn bestjoerlike selsstannigens ûntnommen hie.
Mei Westhoek Búttendyks waard de krite noch ien kear grutskalich op 'e kaart set. It evenemint wie sadwaande net inkeld bedoeld om in feestje te bouwen, mar ek om 'e skiednis, monuminten, taal en kultuer fan It Bilt ûnder de oandacht te bringen en dêrmei te hoedzjen en noedzjen. Sa waard neffens de organisaasje fan it festival besocht om ferline, hjoed en takomst fan It Bilt te ferbinen.
It programma fan Westhoek Búttendyks omfette muzyk, teäter (wêrûnder it iepenloftspul Silte Liefde), tentoanstellings, poëzij en ferhalen. Ek wie der in grutte reüny foar Bilkerts en âld-Bilkerts. Fierders organisearre Sportferiening Fryslân fan Sint-Jabik de Rabomarathon Om 't Bildt en Estafette Plus. Dêrby koe men in maraton drave om It Bilt hinne, dy't begûn yn Sint-Jabik en dêrwei oer Moaie Peal, Wier, Berltsum, Bitgum, Bitgummole, Froubuorren, Alde Leie, Aldebiltsyl, Nijebiltsyl, Swarte Harne, Nij Altena en de Aldebiltdyk en sa wer werom nei Sint-Jabik. Oan 'e folsleine maraton diene mar inkele tsientallen dravers mei, mar men koe ek in estafette dwaan mei foar eltse dielnimmer in ôfstân fan 5 of 10 km. Dêr wie folle mear belangstelling foar.
Begjin novimber 2018 waard oan Westhoek Búttendyks de Bildtse Kultuurpriis takend. It evenemint liet neffens de sjuery de Bilske "kultuur op syn bêst sien." De priis waard op 14 desimber útrikt yn Ons Huis yn Sint-Anne.
List fan planetoïden 79501-79600
Dit is in list fan planetoïden 79501-79600.
Gia Jakarta
Gia Jakarta (útspr.: ['ʤi:ja ʤə'kaɹtə], "dzjiia dzjakarta"); echte namme ûnbekend (Kalifornje, 15 novimber 1990), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Meksikaansk etnysk komôf.
Libben en karriêre
Gia Jakarta waard yn 1990 berne yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja makke yn 2012 har debút yn in pornografyske film, en sûnt hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn in tsiental fan sokke films spile, ûnder mear foar de foaroansteande studio Jules Jordan Video, mar ek foar ûnbekendere labels, lykas Kick Ass Pictures, Combat Zone, Smash Pictures en Filly Films. Dêrnjonken hat Jakarta ek in protte wurke foar pornosites, lykas Reality Kings.
Kunimitsu Sekiguchi
(16 desimber 1985) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Cerezo Osaka. Earder spile foar Vegalta Sendai en Urawa Reds.
Legend (film út 1985)
Legend is in Amerikaanske fantasy-aventoerefilm út 1985 ûnder rezjy fan Ridley Scott, mei yn 'e haadrollen Tom Cruise en Mia Sara. De titel betsjut "Leginde". It ferhaal giet oer de jonge Jack, dy't útkard wurdt om 'e stiid oan te gean mei de Hear fan it Tsjuster. Dyselde is nammentlik fan doel om 'e wrâld yn in nacht sûnder ein te stoarten troch de lêste ienhoarns te deadzjen. Legend is gauris omskreaun as in "tsjuster mearke" en in weromkear nei de oarspronklike, ysbaarlike mearkes foar't se yn 'e moderne tiid omfoarme waarden ta teltsjes gaadlik foar lytse bern. De film krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, hoewol't de fisazjy en de kamerarezjy rûnom lof ûntfong. Yn 'e bioskopen draaide Legend út op in flop, mar sûnt de 1980-er jierren is de film útwoeksen ta in cultklassiker.
Plot
As se de ienhoarnen sjocht, rekket Lili alhiel ûnder de tsjoen fan 'e prachtige wêzens. Ynstee dat se harren fan in ôfstân ôf besjocht, stapt se der op ta, en liedt se de hynst ôf troch him oan te heljen, eat dat ek al ferbean is. Unbedoeld jout dat Blix de kâns om 'e hynst mei in fergiftige pylkje út in blaaspiip te reitsjen. De ienhoarnen naaie út en Lili, dy't net beseft wat der bard is, keart werom by Jack, wêrnei't se syn noed oer har dwaan mei de gek beslacht. Ynstee docht se har ring ôf en goait dy yn in poel, wylst se seit dat se trouwe sil mei wa't dy ring ek mar fynt. Dat is genôch foar Jack om it sieraad efternei te dûken.
Wylst Jack ûnder wetter is, fine de eardsken de stjerrende ienhoarnhynst en hout Blix syn hoarn ôf. It gefolch is dat der fan it iene op it oare stuit in apokalyptyske winter oer it wâld útstoart wurdt. Lili wurdt troch panyk befongen en naait út. Tsjin 'e tiid dat Jack boppe komme moat om lucht, leit der in tsjûke iislaach oer de poel, dêr't er mei grou geweld trochhinne brekke moat. Underwilens siket Lili beskûl yn 'e wente fan in befreone klokmakker oan 'e râne fan it wâld, dêr't se lykwols de lju beferzen oantreft. De eardsken hâlde ûnderweis werom nei harren master by deselde wente ho, en Lili moat har ferskûlje op 'e souder. Ut it praat fan 'e eardsken wurdt se gewaar wat der bard is en hokker rol sy dêr sels yn spile hat. Se swart by harsels dat se har misse set behimmelje en de wrâld rêde sil.
Lili folget de eardsken nei in moeting mei de Hear fan it Tsjuster. Blunder grypt de magyske hoarn en besiket syn master ûnder fuotten te heljen, mar dy weeft sûnder swierrichheden mei him ôf en lit him ôffiere nei syn tsjerkers. Hy makket Blix en Pox dúdlik dat der gjin ivich tsjuster komme kin salang't de ienhoarnmerje noch libbet, en stjoert harren wer út om dêr wat oan te dwaan. Underwilens hat Jack selskip krigen fan 'e elf Honeythorn Gump, de dwergen Brune Tom en Screwball en it elfke Oona, dy't him úthearre oer syn eigen belutsenens by it fiasko mei de ienhoarnen. Gump is tige strang, oant Jack seit dat er Lili meinommen hat út leafde, wat neffens Gump alles feroaret.
Fiifresom sette se ôf om 'e ienhoarnen te finen en treffe de libbenleaze hynst en de razene merje oan. Jack barst yn gûlen út en ûntskuldiget him foar de merje oer, dy't him fertelt dat de hoarn werombrocht wurde moat. Gump ornearret dat sa'n kweeste inkeld ferfolle wurde kin troch immen dy't rein fan hert is en wiist Jack der sels foar oan. Se litte Brune Tom efter om 'e ienhoarnen te bewekjen, wêrnei't Gump de oaren meinimt nei in oerâld wapenarsenaal, dêr't Jack tarist wurdt mei in swurd, skyld en wapenris. Underwilens besiket Lili har eardere flater goed te meitsjen troch te helpen om 'e ienhoarnmerje tsjin 'e eardsken te ferdigenjen, mar Blix en Pox weve ôf mei Brune Tom en nimme dêrnei sawol de ienhoarn as Lili finzen.
As Jack-en-dy weromkomme op it plak dêr't se de ienhoarn en Brune Tom efterlitten hawwe, blykt Tom inkeld bewusteleas te wêzen. Se hearre fan him wat der bard is, en hastigje har nei it kastiel fan 'e Hear fan it Tsjuster, dat middenyn in sompe stiet. Underweis wurde se oanfallen troch de sompeheks Meg Mucklebones, mar Jack ferslacht har troch op har idelheid te spyljen en har ûnferhoeds de holle ôf te slaan as se harsels yn 'e wjerskyn fan syn skyld bewûnderet.
As se it kastiel berikke, knoffelje Jack-en-dy yn in hast rjochtdel geande skacht, dy't harren ôfleveret yn 'e tsjerkers by de koken. Dêr moetsje se Blunder, dy't yn 'e oanbuorjende sel sit. As er syn gesichtsbedekkende helm ôfset, blykt er gjin eardske, mar in elf te wêzen dy't fan it rjochte paad ôfrekke is. Fuort neitiid wurdt er fuortsleept troch in oger om yn in pastei bakt te wurden. Jack wol dat Oona, dy't fereale op him is en him sjen litten hat dat se de foarm fan in minske oannimme kin, har macht brûkt om 'e kaaien fan harren sel op te heljen. Sy wol dat wol dwaan, mar wol yn ruil dêrfoar in tút fan him hawwe. In ienfâldige pat op it wang nimt se gjin genoegen mei, mar Jack fielt der neat foar om har op 'e lippen te tútsjen. As se de foarm fan Lili oannimt, wifket er, mar úteinlik wegeret er har, en fertelt er har dat "minsklike herten sa net wurkje". Oona is frijwat misledige, mar bringt harsels tebinnen wat der op it spul stiet en hellet likegoed de kaaien op.
Wylst Jack, Gump, Screwball, Brune Tom en Oona it kastiel yn tsjogge om Lili en de ienhoarnmerje te sykjen, is de Hear fan it Tsjuster fereale rekke op Lili. Hy besiket har te ferlieden mei juwiellen, in moaie jûpe en ûnthjitten fan macht en gloarje. Nei lang tsjinaksele te hawwen, stimt se deryn ta om mei him te trouwen op it betingst dat sy dejinge wêze sil dy't de ienhoarnmerje deadzje sil by it oankommend ritueel. Jack en Gump hawwe Lili ûnderwilens opspoard en lústerje har petear mei de Hear fan it Tsjuster ôf. As dyselde Lili útleit wêrom't it sa wichtich foar him is om it foar ivich nacht te meitsjen, ûntdekke se dat deiljocht deadlik foar him is. Werom by de koken moetsje se Brune Tom en Screwball, dy't yn 'e tuskentiid de merje weromfûn hawwe yn 'e tsjerkers. Nei't se Blunder befrijd en twa ogers ferslein hawwe, brûke se de oergrutte metalene petielen út 'e koken om fan bûtenôf sinneljocht te wjerkeatsen nei de romte dêr't de ienhoarnmerje offere wurde sil.
It ritueel begjint foar't de petielen allegear opsteld binne. Jack pakt syn pylk-en-bôge om yn te gripen, en Gump fiteret him oan om Lili del te sjitten, dy't ommers op it punt stiet om 'e ienhoarn te deadzjen. Mar Jack fertrout Lili en sjit syn pylk ynstee ôf op 'e Hear fan it Tsjuster. Ynstee dat se ienhoarn deadet, hout Lili mei har swurd it keatling troch dat it bist fêsthâldt. De ienhoarn naait út, mar Lili wurdt delslein troch de Hear fan it Tsjuster. Jack springt foar it ljocht en befjochtet de Hear fan it Tsjuster, dy't oeral wol ûnkwetsber foar liket, oant er him op 't lêst ferwûnet mei de hoarn fan 'e ienhoarnhynst. As it langferwachte sinneljocht einlings de romte ynreflektearre wurdt, blaast it de Hear fan it Tsjuster nei de râne fan in grutte leechte ta, oant er himsels fêsthâldt oan 'e hoarn dy't er fan Jack ôfpakt hat. Gump fiteret Jack oan om 'e Hear fan it Tsjuster te deadzjen, mar dyselde warskôget Jack dat er nea wier ferslein wurde kin, om't it kwea yn eltsenien sit. Jack wifelet, en slacht him dan de hân ôf dy't de hoarn fêsthâldt, wêrnei't de Hear fan it Tsjuster ferdwynt yn 'e leechte.
Neitiid bringt Gump de hoarn werom by de ienhoarnhynst, dy't dêrtroch wer ta libben komt, sadat de winter like abrupt einiget as er begûn. Lili kin lykwols net by bewustwêzen brocht wurde. Gump wiist derop dat Jack syn opdracht noch net folslein folbrocht hat; dêrop dûkt er op 'e nij yn 'e poel en fynt diskear Lili har ring. As er dy by har bringt, wurdt se wekker. Se sprekke harren leafde foarinoar út en beslute om te trouwen. Neiweaun troch de elven, dwergen en de weriene ienhoarnen, drave se de ûndergeande sinne yn 'e mjitte.
Alternative ôfrinnen
Der binne eins trije ûnderskate ôfrinnen fan Legend. Hjirboppe is de ein fan 'e ynternasjonale (of Jeropeeske) ferzje fan 'e film beskreaun. De Amerikaanske ferzje is fierhinne itselde, mar lit, nei't Jack en Lilli de ûndergeande sinne temjitte draafd binne, noch de Hear fan it Tsjuster sjen, dy't laket wylst er harren út 'e leechte wei beächtet.
Yn 'e director's cut besiket Jack, nei't Lili wekker wurden is, har derfan te oertsjûgjen dat alles dat se belibbe hat, mar in dream wie. Hy wit har dêr lykwols net fan te bepraten. Se sprekke harren leafde foarinoar út, mar beseffe dat se sokke folslein ferskillende libbens liede, dat it neat tusken harren wurde kin. Lili stelt dêrom tenei in poer platoanyske freonskip foar, en Jack leit him dêrby del. Lili set ôf nei hûs om har lang ferwaarleazge taken as prinsesse op te nimmen, en Jack draaft blier it wâld yn, de ûndergeande sinne yn 'e mjitte, dêr't er opwachte wurdt troch de elven, dwergen en de weriene ienhoarnen.
Preproduksje
Wylst er yn 1976 yn Frankryk De Duellists opnaam, krige regisseur Ridley Scott it idee foar Legend doe't in oar filmprojekt yn tarieding, Tristan & Isolde tydlik op 'e lange baan skood rekke. Om't er lykwols miende dat sa'n mearke-eftich ferhaal inkeld slagje koe as filmhûsfilm mei in beheinde publike belangstelling, seach er der foarearst fanôf. Hy makke Alien en die preproduksjewurk oan Dune, in film dy't úteinlik makke wurde soe troch regisseur David Lynch. Neitiid gie Scott dochs wer mei syn idee foar in mearke oan 'e gong, dat er basearre op eleminten út 'e klassike mearkes fan 'e bruorren Grimm. It moast in ferhaal oer in jonge klúzner wurde dy't feroaret yn in held om tsjin it Tsjuster te fjochtsjen en sa in tsjeppe prinsesse te rêden en de wrâld te frijwarjen fan in winterske flok.
Scott woe in orizjineel senario foar syn film hawwe, mei't er derfan oertsjûge wie dat it folle makliker wie om in ferhaal oan te passen oan 'e beheinings fan 'e filmkeunst as om dat medium út te rekken om in besteand ferhaal te ferfilmjen. By tafal kaam er inkele boeken tsjin fan 'e Amerikaanske romanskriuwer William Hjortsberg, dy't ek al in pear senario's skreaun hie foar lowbudgetfilms. Scott frege him om it skript foar syn mearke te skriuwen, dat op dat stuit de wurktitel Legend of Darkness hie. Krekt foar't de opnamen fan syn film Blade Runner begûnen, loek Scott fiif wiken út om mei Hjortsberg yn grutte halen in plot op te stellen. Hjortsberg wurke doe op basis dêrfan it senario út.
Tsjin 'e tiid dat Scott Blade Runner ôf hie, wie it senario klear, mar de earste ferzje wie hiel lang en tige djoer en ûnpraktysk om te ferfilmjen. Dat Scott en Hjortsberg giene der tegearre trochhinne en begûnen stikken fuort te snijen. Yn 'e earste ferzje fan it senario wie de kweeste fan Jack folle langer, mar der waarden neitiid frijwat ûnnedige omballingen fuortsmiten om it ferhaal sa kompakt mooglik te meitsjen en sa in mear modern tempo nei te bearen. Scott woe de 'gewoane' wrâld bûten it magyske wâld sa min mooglik sjen litte en besleat it te litten by de klokmakkerswente. Uteinlik waarden der fyftjin ferzjes fan it senario makke foar't Scott derfan oertsjûge wie dat er in ferfilmber skript hie. De styl fan Legend wie sterk beynfloede troch de tekenfilms fan Walt Disney Productions, en Scott bea syn projekt by de studio oan, mar dêr wiene se yntimidearre troch de dûnkere toan fan 'e film yn in tiid dat Disney him noch útslutend talei op famylje- en bernefilms.
Opnamen en postproduksje
Legend waard úteinlik produsearre troch Arnon Milchan foar Embassy International Pictures N.V. Der wie in budget fan $24,5 miljoen foar de film beskiber. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Alex Thomson. De opnamen setten op 26 maart 1984 útein yn 'e Pinewood Studios yn Buckinghamshire. De fisazjy stie ûnder lieding fan Rob Bottin. Akteur Tim Curry, dy't de Hear fan it Tsjuster spile, mei spjalten hoeven en reuseftige bollehoarnen op 'e holle, moast eltse dei fiif en heal oeren opmakke wurde (en ek noch mear as in oere wer 'ôf'-makke). Op 27 juny, tsien dagen foar't de hier fan 'e filmset ôfrûn, baarnde de hiele set ôf. Dat barde ûnder it middeisskoft, dat nimmen rekke ferwûne. Scott goaide it filmskema om, sadat er mar trije filmdagen ferlear en earst oare dingen opnaam wylst de art director en syn ûnderhearrigen de set wer op 'e nij opbouden.
Fanwegen de brân waarden de sênes wêryn't Lili de ienhoarnen foar it east moetet en dy wêryn't se de klokmakkerswente yn 'e snie oantreft, filme yn 'e tún efter it haadgebou fan 'e Shepperton Studios yn Surrey. De ûnderwettersênes yn 'e poel waarden opnommen yn Silver Springs yn Floarida, fanwegen de helderheid fan it wetter dêre. Tom Cruise die al syn eigen swim- en dûkwurk yn wetter dêr't neffens Scott minder as acht meter fierderop alligators sieten.
De filmmontaazje waard dien troch Terry Rawlings, ûnder tafersjoch fan Scott. De earste ferzje fan 'e film hie in spyldoer fan 125 minuten. Se besleaten dat dêr noch wol wat ôf koe en skaafden him by ta 113 minuten. Dy ferzje waard in testpublyk yn Orange County foarset. Men besleat dat it publyk der tefolle wurk fan hie om fermakke te bliuwen, dat der waarden nochris 20 minuten fuortknipt. De resultearjende ferzje fan 93 minuten kaam yn it Feriene Keninkryk en oare Jeropeeske lannen yn 'e bioskoop, mar foar de Feriene Steaten knipten Rawlings en Scott nochris 4 minuten fuort, sadat der in ferzje fan 89 minuten ûntstie.
Distribúsje
De distribúsje fan Legend waard yn Noard-Amearika fersoarge troch Universal Pictures en dêrbûten troch 20th Century Fox. De film gie op 13 desimber 1985 yn it Feriene Keninkryk yn premiêre, mar kaam pas op 18 april 1986 yn 'e Feriene Steaten yn 'e bioskopen. It opûnthâld waard feroarsake trochdat de nije soundtrack noch makke wurde moast troch Tangerine Dream. Legend waard al yn 'e 1980-er jierren útbrocht op VHS-keapfideo. Yn 2002 ferskynde de film op dvd en yn 2011 op blu-ray. De director's cut kaam út yn 2002.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Legend mingde resinsjes. Steve Biodrowski fan Cinefantastique priizge de film, wêrby't er yn 't bysûnder lof hie foar de fisazjy fan Rob Bottin en de rol fan Tim Curry as de Hear fan it Tsjuster. Yn 'e Los Angeles Times fûn Kevin Thomas de bylden fan 'e film "in wielderich, ryk kleure feestmiel", mar hy wie ek fan miening dat de plot "dochs grif mear humor en útfynsels brûke kinnen hie". Vincent Canby fan The New York Times moast lykwols neat fan 'e film hawwe. Hy neamde Legend "in rynkrank gearfoechsel it Alde Testamint, Kening Arthur, The Lord of the Rings en lykfol hoefolle stripboeken."
Yn 'e Chicago Tribune joech Gene Siskel Legend sels mar 1/2 fan 4 stjerren. Neffens him wie it skriuwen fan in resinsje oer de film "krekt it jin yn it sin bringen fan in nachtmerje". Dêr heakke er oan ta: "Ik wol my fan Legend inkeld noch de wissichheid tebinnenbringe kinne dat ik him tafoege haw oan myn 'minste film fan 1986'-list." Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times priizge de fisazjy en ek it aktearjen fan Tim Curry en Tom Cruise, al heakke er dêr oan ta dat de fisazjy en special effects sa goed wiene dat hast eltsenien dy rollen wol spylje kinnen hie. Hy konkludearre dat de film alle yngrediïnten hie om goed te wêzen, mar dat er "ienfâldichwei net wurket. […] Alle special effects yn 'e wrâld en alle geweldige make-up en alle prachtige muppetskepsels kinne in film net rêde as dy gjin dúdlik idee hat oer wat er wol en gjin freugde yn syn eigen prestaasje."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Legend in goedkarringspersintaazje fan 38%, basearre op 40 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Sels de byldmoaie oanklaaiïng fan Ridley Scott kin [dizze film] net rêde fan syn eigen ûnnoazele ferhaaltsje, hoewol't it der faaks wol mei troch kin foar lju dy't it inkeld te dwaan is om in fantasyfilm dy't it each strielet."
Opbringst
Legend brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $15,5 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $8 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $23,5 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $24,5 miljoen betsjut dat in ferlies fan $1 miljoen, dêr't de marketingkosten noch by komme. Nettsjinsteande it feit de Legend dus kommersjeel yn 't earstoan in flop wie, groeide de film letter út ta in cultklassiker.
Prizen
Legend wûn yn 1985 de priis foar bêste kamerarezjy fan it Britsk Genoatskip fan Kameraregisseurs (BSC) foar Alex Thomson. De film waard fierders yn 1986 nominearre foar de Oscar foar bêste fisazjy, de BAFTA's foar bêste fisazjy, bêste kostúmûntwerp en bêste special effects en de Saturn Award foar bêste fisazjy. Sawol Tom Cruise as Mia Sara waard nominearre foar in Young Artist Award.
Somme (rivier)
thumb|300px|Rin fan de Somme yn Frankryk thumb|De Somme De Somme (Middelnederlânsk: Zomme, Flaamsk: Zoom) is in rivier yn Pikardje (Frankryk). De âlde Gallyske namme fan de rivier is Samar, 'de rêstige'. It is de rivier dy't it departemint Somme syn namme jûn hat. De Somme is 245 km lang, fan syn boarne yn it eardere Forest of Arrouaise by Fonsommes ûnder Saint-Quentin oant de Baai fan de Somme oan It Kanaal.
Skoalboerd (tas)
thumb|right|250px|Skoalboerd makke troch Douwe van der Slot, skûtmakker op it Slot by [[It Fliet (Ljouwert) foar syn pakesizzer Antje T. Keestra (*1860).]]
In skoalboerd wie foarhinne in soarte fan houtene skoaltas, wêryn't de bern boeken mei nei skoalle namen of yn bewarren.
Jon Lovitz
Jon Lovitz (folút: Jonathan Michael Lovitz, Tarzana (Kalifornje), 21 july 1957) is in Amerikaansk komyk en akteur.
Santa Marta
thumb|200px|Lokaasje fan it stedsgebiet (read) yn de provinsje Magdalena 100px|left|thumb|Flagge fan Santa Marta 100px|left|thumb|Wapen fan Santa Marta Santa Marta is in stêd yn Kolombia. It is de haadstêd fan Departamento del Magdalena en de fjirde grutste stêd fan 'e Karibyske Regio fan Kolombia, nei Barranquilla, Cartagena en Soledad. Op 29 july 1525 waard troch de Spaanske feroverer Rodrigo de Bastidas de earste Spaanske delsetting yn Kolombia stifte, de âldste oerbleaune stêd, en de twadde âldste yn Súd-Amearika. De stêd leit oan de Baai fan Santa Marta en is in populêre toeristyske bestimming.
Skiednis
Foar de komst fan Jeropeanen, waard it Súdamerikaanske kontinint bewenne troch Yndiaanske folken. Us kunde oer dy Yndiaanske folken is lykwols beheind. Dat komt ûnder oaren troch ferneatiging en in ferkearde foarstelling fan de Spaanske feroverers fan dy folken en it tropyske waar, mei in soad delslach.
De Tairona bewennen de omkriten en foarmen middelgrutte oant grutte stêden, dy't út stiennen strjitten, terrassen, kanalen, en stikken lân ornearre foar de lânbou, bestiene. Harren ekonomy bestie benammen út lânbou, bygelyks mais, ananas, palmlely, en oare pleatslike fiedselprodukten. De Tairona wiene harren tiid aardich foarút. Guon terrassen en ûndergrûnske gongen, dy't oerbleaun binne, litte dat goed sjen. Hja wiene ek ferneamd om harren sâltproduksje, dat in wichtich hannelsprodukt wie. Hja hannelen mei oare folken, dy't oan de kust, mar ek fierder ynlân wennen. Troch archeologyske fynsten waarden potten, ierdewurk en goud ûntdutsen.
Doe't de Spanjerts it gebiet feroveren, waard de stêd yn 1525 troch Rodrigo de Bastidas stifte. Simon Bolivar stoar op 17 desimber 1830 op de hacienda (buorkerij) Quinta de San Pedro Alejandrino oan de râne fan de stêd.
Flagge
De flagge fan Santa Marta bestiet út twa kleuren: wyt en blau. Wyt tsjut frede oan, dêr't eltsenien sûnder beheinings feriene binne. Blau tsjit de loft, see, de wûnder fan de hoarizon, en de snietoppen fan it berchtme Sierra Nevada.
Geografy
Santa Marta leitoan de Baai fan Santa Marta oan de Karibyske See yn de provinsje Magdalena. It leit 992 km fan Bogotá en 93 km fan Barranquilla. Oan de noard- en westkant fan de stêd is de Karibyske See en it grinzget oan de súdkant oan de gemeenten Arataca en Ciénaga.
Ekonomy
De ekonomy fan Santa Marta bestiet benammen út toerisme, havenyndustry, fiskjen, en lânbou. De wichtichste lânbouprodukten binne: bananen, kofje, kakao en maniok.
Ferfier
Santa Marta hat in foaroansteande haven. It Simon Bolivar Ynternasjonale Lofthaven (IATA: SMR) is 16 km fan it sintrum ôf. It stedssintrum leit tichte by de kust, mar it stedsbestjoer hat it dreech om stedsútwreiding yn de stringen te hâlden.
Klimaat
Santa Marta hat in tropysk savanneklimaat mei lykwichtige temperatueren troch it hiele jier hinne. It drûge seisoen is fan desimber oant en mei april en it wiete seisoen is fan maaie oant en mei novimber.
Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa 2010
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa 2010 yn Falinsia op 27 juny. It wie de njoggende race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op de Sirkwy fan Falinsia hâlden. De race waard hâlden oer 57 omgongen, op it 5,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 308,8 kilometer.
Vank katedraal
De Hillige Ferlosserkatedraal ( (Armeensk: Սուրբ Ամենափրկիչ Վանք, Surp Amenaprgich Vank; Perzysk: کلیسای وانک or آمنا پرکیج, Kelisa-ye Vank of Amenapergich) is in Armeensk-apostolyske tsjerke yn de Armeenske wyk fan de Iraanske stêd Isfahan. De tsjerke stiet ek bekend ûnder de namme Vank-katedraal (it wurd "Vank" stiet yn it Armeensk foar kleaster of konvint).
Skiednis
Fanwegen de kriich mei de Ottomanen twong sjah Abbas I de Armeenske befolking fan de stêd Culfa yn de jierren 1603-1605 te ferhûzjen nei syn nije haadstêd Isfahan. De katedraal waard ien fan de earste tsjerken dy't de Armeenjers yn harren nije delsetting bouden en hie in grutte ynfloed op de arsjitektuer en dekoraasje fan in soad otterdokske tsjerken yn Irak en Iran. De bou sette nei alle gedachten yn 1606 útein en einige mei in soad feroarings oan it oarspronklike ûntwerp tusken 1655 en 1664 ûnder tafersjoch fan aartsbiskop David. De katedraal bestiet út in romte bekroand mei in koepel, dy't oan Iraanske moskeeën tinken docht. De katedraal ûnderskiedt him lykwols fan in moskee-eftich gebou troch de tafoeging fan in semy-achthoekige apsis en in ferhege alterromte, dy't karakteristyk binne foar westerske tsjerken. It eksterieur fan de katedraal bestiet út relatyf modern muorrewurk en foarmet mei de gledde flakken in kontrast mei it tige rike ynterieur.
Dekoraasje
It ynterieur is fersierd mei ferguld fykwurk, detaillearre skilderwurk en ryk útfierde tegels. De blau en goud skildere sintrale koepel lit bibelske foarstellings sjen fan de ferdriuwing fan de minske út de tún fan Eden. De pendentiven fan de hiele tsjerke binne beskildere mei it Armeenske motyf fan in kearûb-ingel mei optearde fleugels. It plafond boppe de tagong waard dekorearre mei florale motiven yn de Perzyske styl. De muorrefresko's binne te ferdielen yn twa dielen: de foarstellings boppe stelle sênes út it libben fan Jezus foar, wylst it yn it ûnderste diel foarstellings fan Armeenske martlers út de Ottomaanske Ryk útbylde wurde.
Oan it plein fan de katedraal stiet in grutte frijsteande klokketoer. Sawol oan de foet fan de toer as oan de binnenkant fan de bûtenmuorre binne grêven oanlein. Yn de hoeke fan it plein stiet njonken it museum en de bibleteek in monumint, dat de troch de Turken útfierde genoside op de Armeenjers betinkt. Bûten it museum binne ferskate stiennen mei Bibelske foarstellings te sjen.
Bibleteek
De bibleteek bestit mear as 700 manuskripten, dy't in unike boarne foar de midsiuwske Armeenske skiednis en keunst foarmje.
Hudson (Kenora, Ontario)
Hudson is in doarp dat yn it westen fan 'e Kanadeeske provinsje Ontario leit, oan 'e igge fan Lost Lake en de rivier de English, net fier fan 'e súdlike igge fan 'e grutte mar Lac Seul. Hudson moat net betize wurde mei in lyknammich plak yn eastlik Ontario. Bestjoerlik falt it doarp ûnder de gemeente Sioux Lookout, dy't ta it mânske Kenora Distrikt heart.
Jungo Fujimoto
(24 maart 1984) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Gamba Osaka. Earder spile foar Shimizu S-Pulse, Nagoya Grampus en Yokohama F. Marinos. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Aziatysk kampioenskip 2011.
Hudson (Kenora, Ontario)
Skiednis
Hudson hiet oarspronklik Rolling Portage. It earste postkantoar waard der yn 1919 iepene.
Ferbinings
Hudson leit oan 'e transkontinintale haadspoarwei fan 'e Canadian National Railway, tusken de stasjons fan Webster yn it westen en Pelican yn it easten. It foarmet fierders it westlike einpunt fan 'e Autosnelwei 664 (Ontario), dy't súdwestlik fan it stedsje Sioux Lookout útkomt op Autosnelwei 72 (Ontario).
Demografy
In grut diel fan 'e befolking fan Hudson bestiet út etnyske Odjibwe (Ojibwe), in Yndiaansk folk, dat ek wol bekend stiet as de Tsjippewa (Chippewa). Yn Hudson is it haadkertier fêstige fan 'e Lac Seul Earste Naasje (Lac Seul First Nation), in Odjibwe-stamme.
Edward R. Murrow Award
"Edward R. Murrow Award" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings, allegear ferwizend nei prizen dy't ferneamd binne nei de Amerikaanske sjoernalist Edward R. Murrow:
Gay & Lesbian Alliance Against Defamation
De Gay & Lesbian Alliance Against Defamation ("Homoseksuële & Lesbyske Alliânsje Tsjin Kwealaster"), of GLAAD, is in Amerikaanske homorjochte-feriening dy't yn 1985 oprjochte waard troch Vito Russo, Jewelle Gomez en Lauren Hinds. De organisaasje hat mear as 15.000 leden, en twa haadkertieren, ien oan 'e Amerikaanske eastkust, yn New York, en ien oan 'e Amerikaanske westkust, yn Los Angeles.
GLAAD leit him derop ta om 'e Amerikaanske media yn 'e rekken te hâlden, mei as doel om homofoby en oare foarmen fan diskriminaasje tsjin homo's en lesbiënnes, biseksuëlen en transseksuëlen tsjin te gean. Teffens wol de organisaasje wjerssidich begryp tusken de homo-, bi- en transmienskip en heteroseksuële Amerikanen oanmoedigje en stribje nei folsleine lykberjochtiging foar seksuële minderheden. Dêrnjonken ûnderstipet GLAAD mei syn mediaprogramma lytse pleatslike homo-organisaasjes om effektyf mei de bûtenwrâld te kommunisearjen. Jierliks rikt GLAAD de GLAAD Media Awards út oan media-organisaasjes en film-, tillefyzje- en toanielprodusinten dy't yn har wurk de homo-, bi- en transmienskip earlik en oprjocht represintearre hawwe.
Frânsen
thumb|300px|Ferneamde Frânsen rige 1: [[Jeanne d'Arc • Jacques Cartier • Descartes • Molière • Pascal • Loadewyk XIV • Voltaire • Diderot • Napoleon
rige 2: Victor Hugo • Alexandre Dumas • Évariste Galois • Louis Pasteur • Jules Verne • Eiffel • de Coubertin • Toulouse-Lautrec • Marie Curie
rige 3: Proust • Charles de Gaulle • Josephine Baker • Cousteau • Camus • Édith Piaf • François Mitterrand • Brigitte Bardot • Zinédine Zidane]] Under Frânsen (manlik iental: Frânsman, froulik iental: 'Frânsêze', Française) wurde ferstien:
Taal
De oerhearskjende taal dan de autochtone Frânsen yn Frankryk en dêrbûten is it Frânsk, in Romaanske taal, dy't lykwols beynfloede is troch Keltyske talen (Gallysk) en Germaanske talen (benammen it Frankysk).
Neist it Frâns wurde troch de autochtoane Frânsen yn Frankryk en noch de besibbe streektalen Arpitaansk, Pikardysk en it Oksitaansk sprutsen. Oare Frânsen yn Frankryk sprekke ek it Bretonsk, in Keltyske taal, it Baskysk, it Elzassersk, in Dútsk dialekt, it Katalaansk, Korsikaansk en Arabysk.
Sân
Sân is in materiaal dat bestiet út kerlen fan fyn ferdielde stien mei dêropta dieltsjes mineralen. It wurdt definiëarre nei de grutte fan 'e kerlen, dy't lytser binne as by grint, mar grutter as by silt. As grûnsoarte ferwiist 'sân' nei in tekstuertype fan grûn dy't foar mear as 85% út sân bestiet. De krekte gearstalling fan sân ferskilt al neigeraden it soarte stiente dêr't it út ûntstien is, mar de algemienste foarm fan sân yn net-tropyske kustgebieten en ek by de kust wei yn 'e tropen is silika, ek bekend as silisiumdiokside (SiO2), ornaris yn 'e foarm fan kwarts. De op ien nei meast foarkommende foarm fan sân, dêr't tropyske strannen út besteane, is opboud út kalsiumkarbonaat, lykas aragonyt, dat yn 'e lêste 500 miljoen jier foar it meastepart oanmakke is troch ûnderskate organismen, lykas koraal en skaaldieren.
Troch minsken wurdt sân brûkt as boumateriaal, benammen foar it meitsjen fan beton en semint, mar ek foar it meitsjen fan glês. It is in opreitsjende helpboarne dêr't in protte fraach nei is. Woastinen lizze fol mei sân, mar woastynsân is ôfliten troch de wyn en dêrtroch net gaadlik foar it meitsjen fan beton. Elts jier wurdt 50 miljard ton strânsân en fossyl sân opbrûkt as boumateriaal. Guon lju sammelje ferskillende soarten sân; sok sammeljen hjit arenofily. Organismen dy't har alhiel oanpast hawwe oan in sânich habitat binne psammofilen.
Untstean
Stien erodearret of ferwaret op 'e lange doer, benammen troch bleatstelling oan streamend oerflaktewetter en wyn, en it sedimint dat dêrút ûntstiet wurdt troch rivieren streamôf yn 'e rjochting fan 'e see ferfierd. Sok sedimint giet ek op 'e rivierboaiem troch mei yn hieltyd lytsere stikjes te brekken, oant der op it lêst inkeld noch fine sânkerlen oer binne. It type stiente dêr't de kerlen út ûntstien binne en de yntinsiteit fan it pleatslik miljeu makket dat der ferskillende soarten sân besteane, dy't kwa kerlgrutte, gearstalling en kleur sterk útinoar rinne kinne.
De meast foarkommende soarte sân komt fan granyt, wêryn't fjildspaatmineralen flugger oplosse as it omjaande kwarts, mei as gefolch dat it stiente de niging hat om yn stikjes te brekken. Yn miljeus mei in hege enerzjy, lykas by in granytrots oan see, dy't bleatstiet oan it geweld fan 'e weagen, giet dat proses flugger as op kalmere plakken, dêr't it stiente inkeld te lijen hat fan 'e wyn. It meastepart fan it sân dat as boumateriaal brûkt wurdt, komt òf streekrjocht út rivieren, òf út in alluviale sedimintaasjeflakte dy't oer hûnderttûzenen of sels miljoen jierren troch ôfsetting fan sân út rivieren oanmakke is (lykas in grut part fan Nederlân). Sadwaande is de sânwinning yn in protte lytsere rivieren al útput, wat swierrichheden op it mêd fan it miljeu sawol as de ekonomy ta gefolch hat.
Yn woastinen is de stiennige ûndergrûn troch oanhâldende bleatstelling oan wyn ta sân ferware rekke. Sân dat foarme wurdt troch ferwaring troch wyn hjit epiklastysk sân. As der gjin plantegroei bestiet om it sân fêst te hâlden – en yn woastinen ûntbrekt plantegroei foar it meastepart fanwegen de drûchte dy't feroarsake wurdt troch geografyske omstannichheden – foarmet it sân saneamde sândunen: ferskowende heuvelrigen fan sân dy't yn in woastyn as de Noarafrikaanske Sahara wol ûneinich lykje. De wyn blaast dêr de finere dieltsjes, lykas klaai en dea organysk materiaal tusken de kerlen wei, sadat der allinne mar sân en gruttere stiennen oerbliuwe. Dêrby moat oantekene wurde dat de Sahara mar foar 15% út sândunen bestiet en foar 70% út keale rotsen. As der hurde wyn opstekt, liedt dat yn in woastyn faak ta in sânstoarm, wêrby't grutte hoemannichten sân troch de wyn opwaaid en meifierd wurde. De oanhâldende bleatstelling oan 'e wyn makket de sânkerlen yn woastinen rûn en glêd, wat betsjut dat woastynsân ûnbrûkber is as boumateriaal (dêr't sân foar nedich is dat rou en hoekich is).
Sân op strannen wurdt ek foarme troch eroazje. Oer in perioade fan tsientûzenen jierren erodearje de rotsen oan 'e kust troch de oanhâldende bleatstelling oan 'e beweging fan 'e weagen. It resultearjende sedimint, sân, bout him op oan 'e kust, sadat der in sânstrân ûntstiet. Soks kin by in riviermûning oanfolle wurde mei sedimint dat de rivier út it binnenlân oanfierd, wylst ek ferwaring troch de wyn oan 'e kust in rol spilet. Itselde jildt foar ynteraksje mei beskate bisten, dy't de algen ite dy't op 'e rotsen groeie, en dêrtroch ek bydrage oan 'e eroazje. It resultearjende sân is hoekich en rou en bestiet út kerlen fan ferskillende grutte trochinoarhinne, wat it ideaal makket as boumateriaal. Seesân is strânsân dat troch de tijwurking fan 'e kust ôf de see yn spield is. De winning fan seesân, sa't yn Jeropa in protte dien wurdt, is neidielich foar it ekosysteem yn see en hat dêrom ek in negative ynfloed op 'e fiskerij. Yn 'e tropen ûntstiet strânsân net sasear troch eroazje en ferwaring fan rotsen, mar bestiet it benammen út materiaal dat yn 'e lêste 500 miljoen jier oanmakke is troch ûnderskate organismen, lykas koraal en skaaldieren.
Tapassings
Behalven as boumateriaal, foar it oanmeitsjen fan beton en semint, wurdt sân ek brûkt foar it meitsjen fan glês en as ûnderdiel foar it meitsjen fan bakstien en silikoanen. It wurdt ek tafoege oan beskate (bgl. slipfrije) foarmen fan ferve. Yn 'e oalje- en gasyndustry wurdt it brûkt by hydraulic fracturing (fracking), in technyk foar it opboarjen fan ierdgas wêrby't silikasân as in materiaal brûkt wurdt om 'e skuorren yn 'e grûn iepen te hâlden dy't troch de boartechnyk feroarsake wurde. Sân wurdt ek brûkt foar strânfieding: it reparearjen fan strannen dêr't dy troch tijwurking of stoarmen fuortslein binne, en foar it opspuitsjen fan lân, bygelyks troch it meitsjen fan keunstmjittige eilannen, lykas yn 'e Perzyske Golf, of fan útrweiding fan it fêstelân, lykas by Rotterdam diel is mei de Maasflakte.
Ryo Miyaichi
(14 desimber 1992) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar St. Pauli. Earder spile foar Arsenal, Feyenoord, Bolton Wanderers, Wigan Athletic en Twente.
Somerville College
Somerville College is ien fan de kolleezjes fan de Universiteit fan Oxford. It kolleezje waard yn 1879 oprjochte. Somerville hat sa'n 600 registrearre studinten. Bekende Somervillians binne Margaret Thatcher, Indira Gandhi en Ottoline Morrell.
Utfiner
In útfiner is immen dy't wat betinkt, ûntwerpt of makket dat noch net earder bestien hat. Faak giet it dêrby om in technysk prinsipe of in technysk apparaat. Soks wurdt in útfining neamd. Histoarysk wiene de measte útfiners technikus, yngenieur of wittenskipper. Tsjintwurdich kin men ek software-ûntwikkeler by dat rychje foegje.
Om útfiners te beskermjen is it oktroairjocht ûntjûn, wêrby't men in oktroai of patint op in útfining oanfreegje kin, sadat oaren der net mei oan 'e haal gean kinne. Soks stelt in útfiner by steat om jild te fertsjinjen oan syn útfining, wêrmei't er de ûnkosten dekke kin dy't er makke hat om 'e útfining te ûntwikkeljen.
Foarbylden fan bekende útjouwers út it ferline binne: Johann Gutenberg, Laurens Janssoan Koster, Christiaan Huygens, Thomas Alva Edison, Nikola Tesla en Isambard Kingdom Brunel. Tsjintwurdich wurde wichtige útfinings yn 'e regel dien troch grutte ûndersykslaboratoaria, dêr't gearwurke wurdt troch in grut tal minsken. Sa is algemien bekend dat Philips de cd útfûn hat, mar wit bûten it bedriuw frijwol nimmen wa't dêrby belutsen wie of yn hokker mjitte.
Sineb El Masrar
Jonkheid en oplieding
El Masrar waard yn 1981 yn 'e Noarddútske stêd Hannover berne as de dochter fan in Marokkaanske automonteur, dy't mids jierren sechstich as gastarbeider yn Dútslân kommen wie en oan 'e ein fan 'e santiger jierren ek syn frou út Marokko oerkomme liet.
Karriêre
El Masrar folge in oplieding ta en behelle in diploma as sosjaal wurkster. Yn juny 2006 rjochte se it tydskrift Gazelle op, in multy-kultureel frouljusblêd, dêr't sy de útjouster en haadredaktrise fan is. Dêrnjonken wie El Masrar yn 2006 ek in lid fan 'e wurkgroep Media en Yntergraasje fan 'e yntegraasjekonferinsje ûnder lieding fan Maria Böhmer yn 'e Bûnskânselardij. Fierders naam se fan maaie 2010 oant yn 2013 diel oan 'e Dútske Islamkonferinsje.
Yn it neijier fan 2010 ferskynde by Eichborn Verlag it earste boek fan har hân, mei as titel Muslim Girls: Wer wir sind, wie wir leben ("Moslimfammen: Wa't we binne, hoe't we libje"). Dat wie in non-fiksjeboek oer islamityske froulju yn Dútslân, dat yn 2015 ûnder in licht oanpaste namme as paperback werútjûn waard by Herder Verlag.
Har twadde boek, Emanzipation im Islam: Eine Abrechnung mit ihren Feinden ("Emansipaasje yn 'e Islam: In Ofrekken mei de Fijannen Dêrfan"), kaam yn 2016 út by Herder. El Masrar rekke by in breder publyk bekend doe't de kontroversjele Turkske islamistyske organisaasje Millî Görüş in klacht tsjin har twadde boek yntsjinne en by de rjochtbank yn München en sinsurearring fan in passaazje ôftwong. Yn dat stikje helle El Masrar in artikel yn 'e krante Die Welt oan oer de belutsenens fan Millî Görüş by de Ynternasjonale Humanitêre Helporganisaasje (IHH), in feriening dy't foar €6,6 miljoen trochspile hie oan 'e militante Palestynske Hamasbeweging en dêrfoar troch de Dútske oerheid ferfolge waard.
Yn 'e hjerst fan 2018 ferskynde in trêde boek fan El Masrar, mei as titel Muslim Men: Wer sie sind, was sie wollen ("Moslimmanlju: Wa't se binne, wat se wolle"). Dêryn ûndersocht se op yngeande en krityske wize de foaroardielen dy't yn 'e Westerske maatskippij tsjin moslimmanlju besteane.
Tadanari Lee
(19 desimber 1985) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Urawa Reds. Earder spile foar FC Tokyo, Kashiwa Reysol, Sanfrecce Hiroshima en Southampton. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2008 en it Aziatysk kampioenskip 2011.
Izeren Konfederaasje
De Izeren Konfederaasje (Ingelsk: Iron Confederacy; Kry: Nehiyaw-Pwat) wie yn achttjinde en njoggentjinde iuw in machtich militêr en polityk ferbûn fan beskate groepen Flakte-Yndianen yn wat no westlik Kanada en de Amerikaanske steat Montana is. It bûn behearske in grut part fan 'e Grutte Flakten en wie djip behelle yn 'e lukrative pelshannel mei de Britske Hudsonbaaikompanjy. Uteinlik laten de delgong fan 'e pelshannel en de útrûging fan 'e Amerikaanske bizon yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw ta de ein fan it bûnsgenoatskip yn 'e Noardwestlike Opstân fan 1885.