cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noardlike Sjajinne Yndianereservaat
Demografy
Neffens offisjele gegevens fan 'e Noardlike Sjajinne Stamme út 2013 wennen der doe likernôch 6.800 minsken yn it reservaat, wêrfan't sa'n 6.200 (of 91%) Yndianen wiene en rom 4.900 (of 72,8%) leden fan 'e Noardlike Sjajinne Stamme. Behalven dy lêsten en sa'n 600 blanken wennen der ek 1.300 oare Yndianen yn it reservaat; dat wiene almeast Sjajinnen dy't net lid binne fan 'e stamme-organisaasje en fierders benammentlik Krieën (it Noardlike Sjajinne Reservaat grinzget yn it westen oan it gruttere Krieë Reservaat).
It haadplak fan it Noardlike Sjajinne Reservaat is Lame Deer. It reservaat hat in oerflak fan goed 1.800 km², wêrfan't de grutte mearderheid, 98%, yn Sjajinske hannen is (yn 'e measte reservaten yn 'e Feriene Steaten leit dat persintaazje ûnder de 50%).
Geografy
Der binne 5 wenkearnen yn it Noardlike Sjajinne Reservaat. Fierwei de grutste is Lame Deer, mei 2.000 ynwenners (92% Yndiaansk), dêr't it haadkertier fan 'e Noardlike Sjajinne Stamme en in eigen universiteit, it Opperhaad Stomp Mês Kolleezje (Chief Dull Knife College) fêstige binne. Westliker leit Muddy, mei 600 ynwenners (94% Yndiaansk), en noch fierder westlik Busby, mei 700 ynwenners (90% Yndiaansk), dêr't de minnisten fan âlds in missy hiene, en dêr't de Busby White River Cheyenne Mennonite Church noch altyd stiet. Eastlik fan Lame Deer leit Ashland, mei 460 ynwenners (75% Yndiaansk), dêr't de roomske St. Labre-missy fêstige wie, en dêr't de measte lju sadwaande roomsk binne. Birney, ta ein beslút, dat oan 'e súdgrins fan it reservaat leit, hat 100 ynwenners (86% Yndiaansk). In diel fan it doarpke leit bûten it reservaat en wurdt sadwaande White Birney ("Blank Birney") neamd.
It Noardlike Sjajinne Reservaat omfettet fierders de grêven fan ferskate ferneamde opperhaden, it Sjajinske Yndianemuseum en in saneamde buffalo jump (in histoarysk plak dêr't de Flakte-Yndianen bizons bejagen troch se fan in klif te driuwen, sadat se tepletter foelen). Ek it plak dêr't generaal George Armstrong Custer syn lêste kamp opsloech foar't er sneuvele yn 'e Slach oan de Little Bighorn, leit yn it reservaat, al leit it eigentlik slachfjild goed 60 km mear nei it westen. Yn Ashland wurdt elts jier de powwow (folksgearkomste) fan 'e Noardlike Sjajinnen holden. In boppeproporsjoneel diel fan 'e Noardlike Sjajinnen (en de oare reservaatsbefolking) is wurksum as houtfêsters of brânwachten.
3:10 to Yuma (film út 2007)
Produksje
De lêste opnamedei foel op 20 jannewaris 2007. 3:10 to Yuma hie eins op 5 oktober 2007 yn premiêre gean sillen, mar Lionsgate helle dat in moanne nei foarren ta om de konkurrinsje foar te wêzen fan The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford, ek in western, en fan No Country for Old Men, gjin western, mar wol in 'westerneftige' film dy't opnommen wie en spile yn itselde diel fan 'e Feriene Steaten. Sadwaande koe it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto net mear tsjinje as platfoarm foar de wrâldpremiêre fan 3:10 to Yuma, sa't oarspronklik de bedoeling west hie. Uteinlik waard de galapremiêre op 22 augustus yn Los Angeles holden, wêrnei't de film op 7 septimber yn 'e Amerikaanske en Kanadeeske bioskopen iepene. 3:10 to Yuma waard yn 'e earste wike fan jannewaris 2008 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Peter Rainer skreau yn 'e Christian Science Monitor dat de nije film "in breder eachweid biedt as syn foargonger, en op 'e ein oansjenlik feroare is, mar it is yn essinsje de selde âlde moraliteit." Fierders wiisde er it "weake heit-soanspul" oan as "it minst súksesfolle aspekt fan 'e film." Ek hied er krityk op it aktearjen fan Christian Bale, dat er as "in anker" beskôge dat Crowe syn aktearjen behindere. Yn it tydskrift Time skreau Richard Schickel: "as in film sa ûnderhâldend is as dizze, begjinne je te tinken dat it tiid wurdt foar in weroplibbing fan dit earder sa populêre sjenre." De webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, joech 3:10 to Yuma in goedkarringspersintaazje fan 89% op basis fan 215 ferskillende resinsjes.
Resultaat
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht 3:10 to Yuma yn syn premiêrewykein rom $14 miljoen op, wêrmei't er doe de bêst besjoene film wie yn 'e bioskopen yn dy beide lannen. Yn totaal brocht de film yn 'e Feriene Steaten $53,6 miljoen yn 't laadsje en yn oare lannen en territoaria $16,4 miljoen. De totale opbringst kaam dêrmei út op $70 miljoen, wat in winst $15 miljoen betsjutte.
The Last Stand (film út 2013)
Produksje
The Last Stand waard regissearre troch de Súdkoreaanske filmmakker Kim Jee-woon nei in senario fan Andrew Knauer, dat letter bewurke wie troch Jerry Nachmanoff. De filmprodusint wie Lorenzo di Bonaventura foar de studio di Bonaventura Pictures. Foar de film wie in budget beskikber fan $45 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Kim Ji-yong, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Mowg.
Foar de haadrol waard Liam Neeson yn omtinken nommen, mar nei't dy der yn 2011 nee tsjin sei, bea finansier Lionsgate Films de rol oan Arnold Schwarzenegger oan, dy't doe krekt syn gûverneurskip fan Kalifornje beëinige hie. The Last Stand wie sadwaande de earste aksjefilm dêr't Schwarzenegger yn spile sûnt Terminator 3: Rise of the Machines, yn 2003. De opnamen fan The Last Stand sette op 17 oktober 2011 útein op lokaasje yn Belen, yn Nij-Meksiko. Der waard ek yn Nevada filme. De lêste opnamedei foel op 2 febrewaris 2012.
Distribúsje
De distribúsje fan The Last Stand waard fersoarge troch Lionsgate Films. De film gie op 14 jannewaris 2013 yn Hollywood yn premiêre by in fertoaning yn Grauman's Chinese Theatre oan Hollywood Boulevard. Dêrnei iepene The Last Stand op 17 jannewaris yn 'e Amerikaanske en Kanadeeske bioskopen. Op 21 maaie 2013 waard The Last Stand útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
The Last Stand krige oer it algemien tuskenbeiden oant positive resinsjes fan 'e filmkritisy. Sa skreau Owen Gleiberman yn it tydskrift Entertainment Weekly: "[D]e film is folle better as út 'e promoasjefilmkes blykt. It is in earsteklas B-film […]." Oer it aktearjen fan Arnold Schwarzenegger heakke er dêr oan ta: "Hy leveret in behearske en neat ûntsjend garismatyske prestaasje dy't syn weardichheid as [film]stjer werstelt. Hy bewiist – en dit is wol it lêste dat ik ferwachte – dat der libben is nei de 'Governator'."
Jim Vejvoda fan IGN wie minder posityf, en skreau: "De tekoartkommings fan dizze film binne dúdlik as immen aktearje of wat sizze moat. Dat is miskien net de reden wêrom't de measte sjoggers nei The Last Stand ta gean sille, mar it is steurend genôch dat it in neidielige ynfloed op 'e sjochfreugde hat." Hy joech de film lykwols in 6 op in skaal fan 1 oant 10 en murk op: "[De film] is in formulemjittige aksjefilm, mar hy leveret dochs noch safolle autostunts, sjitpartijen en slaanderijsênes dy't dermei troch kinne, dat Arnold-fans mar eefkes delkomme moatte."
Richard Roeper, dy't skreau foar de Chicago Sun-Times, joech The Last Stand 3 fan 4 stjerren. Hy fette it sa gear: "As jo jins nocht hawwe fan gewelddiedige films […], wolle jo net iens by dizze film yn 'e buert komme. Mar as jo in fan binne fan stylfolle, ûnophâldlik lûde sjitpartijen, en de tafoeging fan twifelige plotûntwikkelings jo neat skele kin, dan is dit de film dy't jo hawwe moatte om fan 't wykein eefkes oan jo normale libben te ûntsnappen."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Last Stand in boppegemiddeld goedkarringspersintaazje fan 60%, basearre op 152 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Der is eins neat dêr't de film him yn it bysûnder mei ûnderskiedt, mar foar Schwarzenegger-fans biedt The Last Stand prima en net botte sinnich fermaak." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Last Stand in goedkarringspersintaazje fan 54%, basearre op 33 resinsjes.
Resultaat
The Last Stand brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $12,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $36,2 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op in teloarstellende $48,3 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $45 miljoen betsjut dat in winst fan mar $3,3 miljoen, mar om't dêr de marketingkosten noch ôf moatte, kaam de film eins net út 'e kosten.
Earm
In earm (meartal: earms of earmen) is ien fan 'e beide boppeste lidden fan it lichem. De earm bestiet út twa dielen: de boppe-earm (brachium) en de ûnderearm (antebrachium), wêrfan't de boppe-earm it diel fan it lichem beslacht dat tusken it skoudergewricht en it earmtakkegewricht yn leit, wylst de ûnderearm it diel fan it lichem is tusken it earmtakkegewricht en it polsgewricht yn. By de pols giet de earm oer yn 'e hân. Boppe-oan heart it skouder mei syn bonken en spierstruktuer anatomysk ta de earm, mar ornaris wurdt ornearre dat de earm oan 'e sydkant fan it skouder begjint.
Lambert H. Mulder
Lambert H. Mulder, folút: Lambert Hendrik Mulder (?, 14 novimber 1934 – De Haach, 10 oktober 2016) wie in Frysk heechlearaar andragogy (de lear fan it ûntwerpen fan ûnderwiisstrategyen om folwoeksenen te helpen om nije dingen te learen).
Dêrnjonken wie er aktyf as oersetter. Yn 1956 kaam ûnder de titel De Keale Sjongeres syn Fryske oersetting út fan it toanielstik La Cantatrice Chauve, fan 'e Roemeensk-Frânske skriuwer Eugène Ionesco, út 1950. Mulder hat belutsen west by Quatrebras.
Tachyon Publications
Tachyon Publications is in lytse ûnôfhinklike Amerikaanske útjouwerij dy't him taleit op it publisearjen fan science fiction en fantasy. It bedriuw waard yn 1995 oprjochte troch Jacob Weisman en is fêstige yn San Francisco, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. De útjeften fan Tachyon binne almeast romans dy't útskaaie nei "hegere" literatuer, en fierders ek in protte ferhalebondels en blomlêzings.
By Tachyon Publications binne wurken útkommen fan auteurs as Brian Aldiss, Kelley Armstrong, Kage Baker, Peter S. Beagle, Ellen Datlow, Kate Elliot, Joe R. Lansdale, Charles de Lint, Patricia A. McKillip, Michael Moorcock, Michael Swanwick, James Tiptree jr. en Tad Williams.
Yn 2013 wûn it boek After the Fall, Before the Fall, During the Fall, fan Nancy Kress, dat by Tachyon Publications ferskynde, sawol de Locus Award as de Nebula Award yn 'e kategory bêste novelle. Datselde jiers waard de Hugo Award foar bêste novelle takend oan The Emperor's Soul, fan Brandon Sanderson, dat ek troch Tachyon útjûn wie.
Dwayne Johnson
Dwayne Johnson (folút: Dwayne Douglas Johnson, byneamd The Rock; Hayward (Kalifornje), 2 maaie 1972) is in Amerikaansk-Kanadeesk akteur, presintator, filmprodusint en rêstend showwrakseler. Hy sette syn karriêre útein as spiler fan sawol Amerikaansk fuotbal as Kanadeesk fuotbal. Neitiid wied er fan 1996 oant 2004 en fan 2011 oant 2019 as profesjoneel showwrakselder belutsen by de World Wrestling Federation (WWF). Yn 1999 begûn Johnson in nij wurkpaad as akteur, wêrby't er yn films spile as The Mummy Returns, The Scorpion King, Fast Five, Fast & Furious 6, Hercules, Furious 7, San Andreas, Central Intelligence, Baywatch en Jumanji: Welcome to the Jungle. Ek wied er as stimakteur en sjonger te hearren yn 'e animaasjemusical Moana. Sûnt 2012 heart Johnson oanhâldend by de heechst betelle akteurs dy't der binne, en yn sawol 2016 as 2019 waard er troch it tydskrift Time op 'e list fan 'e hûndert ynfloedrykste minsken fan 'e wrâld set.
Jonkheid en oplieding
Johnson waard yn 1972 berne yn Hayward, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje, as de soan fan Rocky Johnson (berne as Wayde Douglas Bowles, 1944-2020), in profesjoneel showwrakselder, en dy syn frou Ata Maivia (b. 1948). Syn heit wie in Kanadees út Nij-Skotlân, dy't fan mingd Afro-Kanadeesk en Iersk etnysk komôf wie. Syn mem is in etnyske Samoaanse, de dochter fan Peter Maivia (1937-1982), dy't ek showwrakselder wie, en Lia Maivia (1927-2008), dy't fan 1982 oant 1988 de earste froulike manager yn it showwrakseljen wie. Trochdat syn heit in Kanadees wie, hat Johnson sûnt 2009 in dûbele (Amerikaansk-Kanadeeske) nasjonaliteit.
Amerikaansk en Kanadeesk fuotbal
Johnson wie op 'e middelbere skoalle in gâns ûnthjittend spiler fan Amerikaansk fuotbal, en sadwaande swile er in protte oanbiedings fan universiteiten binnen om te studearjen op basis fan in sportstúdzjebeurs. Hy besleat om yn te gean op it oanbod fan 'e Universiteit fan Miami. Yn 'e Miami Hurricanes, sa't it Amerikaansk fuotbalteam fan dy universiteit hjit, hied er foar it meastepart de posysje fan defensive tackle. Yn 1991 makke Johnson diel út fan it team fan 'e Hurricanes dat meidie om it Amerikaansk kampioenskip. Nei't er lykwols in stikmannich blessueres oprûn hie, waard er yn it team ferfongen troch Warren Sapp, dy't him letter ûntjaan soe ta in grut profesjoneel spiler fan Amerikaansk fuotbal.
Doe't Johnson yn 1995 oan 'e Universiteit fan Miami ôfstudearre wie mei in bachelorgraad yn kriminology en fysiology, sette er útein mei in twadde sportkarriêre as spiler fan Kanadeesk fuotbal (in sterk op Amerikaansk fuotbal lykjende sport). Hy tekene in kontrakt om te spyljen by de Calgary Stampeders, in team út Calgary dat útkaam yn 'e Canadian Football League (CFL). Dêr hied er de posysje fan linebacker. Twa moannen nei it begjin fan it seizoen waard er lykwols op 'e bank set fanwegen oanhâldende swierrichheden mei âlde blessueres.
Showwrakseljen
Yn 2004 loek Johnson him út it showwrakseljen werom om him mear op syn aktearkarriêre ta te lizzen. Yn 2011 makke er in comeback en wûn er op 'e nij it WWE-kampioenskip. Hy wraksele troch oant 2013, wêrnei't er noch mar sporadysk oan 'e foarstellings fan 'e WWE meiwurke, oant er him yn 2019 op 'e nij, en diskear foargoed, út it showwrakseljen weromloek. As The Rock wurdt Johnson beskôge as ien fan 'e grutste showwrakselders ea en de populêrste showwrakselder aller tiden. Hy wurke mei oan 'e it bêst besjoene showwrakselevenemint ea, de 28e edysje fan Wrestlemania, en teffens oan 'e bêst besjoene ôfleverings fan 'e WWE-tillefyzjeprogramma's WWE Raw en WWE SmackDown.
Aktearkarriêre
Yn 1999 krong Johnson op 'e wjukken fan syn populariteit as showwrakselder de Amerikaanske tillefyzje- en filmyndustry fan Hollywood binnen. Syn earste wurk as akteur wie in gastrol yn in ôflevering fan 'e komeedzjesearje That '70s Show, wêryn't er syn eigen heit spile. In foech jier letter folge in gastrol yn in ôflevering fan de science fiction-tillefyzjesearje Star Trek: Voyager as in bûtenierdske wrakselder dy't it opnimt tsjin it personaazje Seven of Nine, spile troch aktrise Jeri Ryan. Syn filmdebút makke Johnson yn 2001 as de Skorpioenekening yn 'e fantasyfilm The Mummy Returns. It súkses fan dy film late ta in spin-off-film, The Scorpion King (2002), wêryn't er deselde rol nochris spylje mocht.
Oare iere films fan Johnson wiene de aksjekomeedzje The Rundown (2003), de aksjefilm Walking Tall (2004) en de misdiekomeedzje Be Cool (2005). Fierders spile er yn 'e science fiction-aksjefilm Doom (2005) de rol fan 'e lieder fan in detasjemint mariniers, yn 'e sportkomeedzjefilm The Game Plan (2007) in waanwize Amerikaansk fuotbalspiler, en yn 'e spionaazjekomeedzje Get Smart (2008) in geheim agint. Ek wied er te sjen yn Gridiron Gang (2006), Reno 911!: Miami (2007) en Southland Tales (2007). By de útrikking fan 'e Oscars yn 2008 makke Johnson de winner fan 'e priis foar bêste special effects bekend.
Oan 'e ein fan 'e 2000-er jierren spile Johnson yn films as Race to Witch Mountain (2009), Tooth Fairy (2010), The Other Guys (2010) en Faster (2010). Hy hie cameo's yn Why Did I Get Married, Too? en You Again (beide út 2010), en wurke as stimakteur mei oan 'e animaasjefilm Planet 51. Op 'e tillefyzje wied er yn deselde snuorje ferskate kearen as himsels te sjen yn ôfleverings fan searjes as Cory in the House, Hannah Montana en Wizards of Waverly Place. Ek wied er as stimakteur behelle yn ôfleverings fan tekenfilmsearjes as Family Guy en Transformers: Prime. Yn 2011 fertolke er foar de earste kear de rol fan Luke Hobbs, yn Fast Five, in film út 'e filmsearje The Fast and the Furious. Dat wie ien fan syn bekendste rollen, en neitiid kroep er op 'e nij yn 'e hûd fan Hobbs foar de films Fast & Furious 6 (2013), Furious 7 (2015), The Fate of the Furious (2017), en de spin-off-film Hobbs & Shaw (2019), mei Jason Statham.
Johnson hie oan it begjin fan 'e 2010-er jierren ek rollen yn films as Journey 2: The Mysterious Island (2012) en Snitch (2013). Nei't er yn 2013 de rol fan Marvin F. Hinton, better bekend as Roadblock, op him nommen hie yn 'e film G.I. Joe: Retaliation, kaam er bekend te stean as opfrisser fan yn it neigean rekke mediafranchises. Datselde jiers spile er ek yn 'e op wiere foarfallen basearre films Pain & Gain en Empire State. Yn maaie 2013 waard fierders bekendmakke dat Johnson de haadrol spylje soe yn Ballers, in komeedzjedramasearje oer in NFL-spilers yn Miami, dêr't er sels ek útfierend produsint fan wie. Dy tillefyzjesearje rûn fjouwer seizoenen, en waard fan 2015 oant 2019 op 'e Amerikaanske tillefyzje útstjoerd troch HBO. Tsjin desimber 2013 wie Johnson neffens it Amerikaanske tydskrift Forbes de meast opbringende akteur fan it jier, mei't syn projekten wrâldwiid $1,3 miljard opbrocht hiene.
Yn 2014 spile Johnson de titelrol fan 'e healgod Herkules yn 'e film Hercules. Yn 2015 wied er te sjen yn 'e rampefilm San Andreas, en datselde jiers hied er in cameo as himsels yn Jem and the Holograms. De aksjekomeedzje Central Intelligence, út 2016, wie de earste film wêryn't Johnson gearwurke mei komyk Kevin Hart. Ferwizend nei Johnson syn grutte lingte (en breedte) en it feit dat Hart mar in lyts mantsje is, mei dêrby nommen de wurdboarterij dat 'Hart' itselde klinkt as heart ("hert"), wylst johnson yn it Ingelsk in sprektaalterm foar penis is, waard dy film oanpriizge mei de slogan: "A little Hart and a big Johnson." Datselde jiers hied er as stimakteur ien fan syn bekendste rollen as de Polynezyske healgod Maui yn 'e tekenfilm Moana, in produksje fan 'e Walt Disney Animation Studios. Dat wie in musical wêryn't Johnson sels ek in liet song, en wêryn't syn tsjinspylster de sechstjinjierrige Auli‘i Cravalho wie.
Johnson hie yn 2017 twa súksesfolle films. De iene wie Baywatch, dy't basearre wie op 'e populêre tillefyzjesearje mei deselde namme út 'e 1990-er jierren. Johnson fertolke dêryn de rol fan Mitch Buchannon, dy't yn 'e searje spile waard troch David Hasselhoff. De oare film wie Jumanji: Welcome to the Jungle, in reboot fan 'e Jumanji-franchise, wêryn't Johnson op 'e nij gearwurke mei Kevin Hart. Yn 2018 spile er twa aksjefilms, Rampage en Skyscraper, en yn 2019 wied er te sjen as himsels yn Fighting with My Family, in komeedzjedrama oer WWE-stjer Paige en har famylje, dy't benammen út oare showwrakselders bestiet. Ek wurke Johnson yn 2019 op 'e nij gear mei Kevin Hart yn Jumanji: The Next Level, en fierders wied er as produsint belutsen by de superheldefilm Shazam!
Filmprojekten fan Johnson dy't (begjin 2020) noch op steapel steane, binne: de Netflix-film Red Notice; de superheldefilm Black Adam; de Disney-film Jungle Cruise (mei as tsjinspylster Emily Blunt); in ferfolch op 'e aksjekomeedzje Big Trouble in Little China; en The King, in biografyske film oer kening Kamehameha de Grutte, de stifter fan it Keninkryk Hawaï, nei in skript fan Randall Wallace.
Oar wurk
Yn 2000 publisearre Johnson syn autobiografy, mei as titel The Rock Says… By it skriuwen fan dat boek krige er help fan ghostwriter Joe Layden. The Rock Says… kaam binnen op it earste plak op 'e bestsellerlist fan The New York Times en behold dy posysje ferskate wiken efterinoar.
Njonken syn wurkpaad as akteur is Johnson ek wurksum as presintator. Sa hat er troch de jierren hinne tusken 2000 en 2017 fiif kear gastpresintator west fan 'e sketchshow Saturday Night Live. Yn 2013 presintearre er de realitysearje The Hero, dy't útstjoerd waard op it tillefyzjenetwurk TNT. Fan 2014 oant 2015 wied er de presintator fan in oar realityprogramma, Wake Up Call, ek op TNT. By dat programma wied er ek belutsen as útfierend produsint. Yn 2016 presintearre Johnson de útrikking fan 'e MTV Movie Awards, en yn 2019 begûn tillefyzjenetwurk NBC mei de útstjoering fan The Titan Games, in spulprogramma dat Johnson sawol presintearre as produsearre. Johnson en syn sakepartner en eks-frou Dany Garcia kundigen yn 2019 oan dat se harren eigen bodybuildingwedstrydprogramma op 'e tillefyzje bringe soene, ûnder de titel Athleticon. De earste ôflevering sil útstjoerd wurde yn oktober 2020.
Yn 2012 rjochte Johnson syn eigen filmstudio op, Seven Bucks Productions, dy't belutsen wie by de produksje fan films as Journey 2: The Mysterious Island (2012), Snitch (2013), Baywatch (2017), Jumanji: Welcome to the Jungle (2017), Rampage (2018), Skyscraper (2018), Hobbs & Shaw (2019), Jumanji: The Next Level (2019) en Shazam! (2019). Yn 2016 begjûn Johnson fierders mei help fan ynternetpersoanlikheid Lilly Singh in YouTube-kanaal mei de namme "The Rock".
Yn 2015 naam Johnson diel oan it tillefyzjeprogramma Lip Sync Battle, presintearre troch LL Cool J en Chrissy Teigen. Dat is in playbackshow foar ferneamde persoanen. Johnson naam it op tsjin praatprogrammapresintator Jimmy Fallon.
Yn maart 2016 sleat Johnson in kontrakt mei Under Armour, in Amerikaanske produsint fan fitnessnedichheden, by wa't er in eigen kolleksje fan sok guod útbrocht ûnder de namme Project Rock. It earste item dat op 'e merk kaan, in gymtas, wie yn in pear dagen útferkocht, en itselde gou foar it twadde item, in swart T-shirt. Sûnt binne der ek gymskuon, koptillefoanen en oare artikels fan Project Rock útbrocht.
Priveelibben
Johnson troude op 3 maaie 1997 mei entertainmentmagnate Dany García. Mei har krige er ien bern. Yn juny 2007 makken se bekend dat se as freonen útinoar giene. Neitiid krige Johnson in relaasje mei Lauren Hashian, de dochter fan Sib Hashian, de drummer fan 'e band Boston. Hja wiene oarspronklik mei-inoar yn 'e kunde kommen op 'e set fan 'e film The Game Plan. Johnson en Hashian trouden op 18 augustus 2019 yn Hawaï. Mei syn twadde frou hat Johnson twa bern.
Anno 2014 hie Johnson in wente yn Southwest Ranches, yn Floarida, en noch ien yn Los Angeles. Ek besit er in pleats yn Firginia.
Yn 2006 rjochte Johnson de Dwayne Johnson Rock Foundation op, in goeddiedichheidsorganisaasje dy't minderbedielde en terminaal sike bern besiket te helpen. Op 2 oktober 2007 skonken hy en syn eks-frou Dany Garcia $1 miljoen oan 'e Universiteit fan Miami foar de renovaasje fan 'e fasiliteiten foar it spyljen fan Amerikaansk fuotbal. Ek skonk Johnson yn 2015 $1.500 om in operaasje foar in swerfhûn te bekostjen.
Slach op de Grutte Flakten
De Slach op de Grutte Flakten (Latyn: Campi Magni), ek bekend as de Slach by de Bagradas, wie in slach dy't útfochten waard tusken de Romeinske generaal Skipio Afrikanus en in kombinaasje fan Kartaachske en Numidyske striidkrêften letteroan yn de Twadde Punyske Oarloch. De slach waard útfochten op de flakten besuden Bulla Regia oan de rivier de Bagradas, hjoed-de-dei de Medjerda yn Tuneezje. De oanfal moast Hannibal ôfliede, dy't de Romeinen yn Itaalje oanfoel. Troch de Kartagers yn harren thúslân te ferslaan, twong Skipio Hannibal Itaalje te ferlitten en werom te kearen nei Afrika om letter yn de Slach by Zama ferslein te wurden.
Oanrin
Generaal Hasdrubal Gisko en syn bûnsmaat Syffaks, de kening fan de Westnumidyske stamme fan de Massesyljers, koene ûntkomme fan harren kampen, doe't dy troch Skipio Afrikanus en syn bûnsmaat Massinissa fan de Eastnumidyske stamme fan de Massyljers ferneatige waarden. Hasdrubal en Syffaks lutsen werom en fersterken harren legers mei 4.000 Keltibearyske hierlingen. Hja woene nochris in kear besykje en stopje Skipio Afrikanus syn kampanjes yn Noard-Afrika. Nije belestings waarden yn Kartago en Numydje heft en meikoarten hiene Syffaks en Hasdrubal in leger fan 30.000 manlju byïnoar garre. Yn 203 f.Kr. marske Skipio fan syn kamp by Utika ôf om foaroer Hasdrubal en Syffaks te stean op in plak dy't de "Grutte Flakten" neamd waard.
De Slach
Hasdrubal stelde de Ibearjers op yn it midden, mei de Kartaachske ynfantery en kavalery oan de flanken. De Romeinske ynfantery waard yn trije rigen opsteld, dêr't de hastati de earste rige, de principes de twadde rige, en de triarii de tredde rige foarmen.
De Romeinske kavalery ferjage de Kartaachske ynfantery en kavalery en dy flechten fan it fjild fuort. Allinnich de Ibearyske ynfantery hold stân en ferdigene himsels. It tal Ibearyske hierlingen wie like grut as de hastati yn de earste rige fan de Romeinske ynfantery. Dêrnei oardere Skipio syn principes en triarii fan benefter de hastati wei en fal de flanken fan de Ibearyske hierlingen oan, dêr't se hast folslein besingele waarden. De Numydjers ûnder Syffaks bleaune ynearsten trochfjochtsjen, mar flechten dêrnei ek al rillegau.
Syffaks flechte dêrnei nei syn keninkryk yn Numydje, mar waard troch Massinissa en Gaius Laelius efterfolge. Hy waard troch harren ferslein yn de Slach by Sirta, en waard dêrnei troch harren finzennommen en oan de Romeinen as finzene jûn. Massinissa krige dêrnei it bestjoer oer Syffaks syn keninkryk.
Neisleep
Nei de slach hiene de Kartagers net folle kar as frede mei Rome te sluten. Skipio stelde reedlike betingsten foar in fredesferdrach foar, mar wylst de Kartagers dy betingsten oerwagen, rôpen se Hannibal werom út Itaalje wei, dy't in leger fol trouwe feteranen ta syn beskikking hie. Kartago keas foar in nije konfrontaasje mei Rome, dat ta de Slach fan Zama late, dy't de Twadde Punyske Oarloch ta in ein brocht.
Binde
In binde is in groep bekenden, freonen of famyljeleden mei in dúdlike lieder en in ynterne organisaasjestruktuer, dy't him skuldich makket oan kriminele aktiviteiten. Dêrby kin it gean om dingen lykas dieverij, ynbraken, drugshannel, drugssmokkel, eksploitaasje fan prostitúsje, ferkrêfting, moard, ensfh. In soad bindes claime in beskaat territoarium binnen in mienskip (lykas in stêd), en ferdigenje dat mei geweld tsjin ynkringing troch oare bindes, en soms ek tsjin 'e autoriteiten. Konflikten tusken bindes kinne liede ta in saneamde binde-oarloch, wêrfan't gauris ek ûnskuldige omstanners it slachtoffer wurde. Yn guon bindes moatte nije leden in inisjaasjerite ôflizze; faak hat dat te krijen mei geweld fan 'e oare bindeleden yn 'e rjochting fan it nije lid (dat dan 'troch de spitsroeden rinne' moat). It kin der ek op delkomme dat it nije lid him bewize moat troch geweld te dwaan tsjin in lid fan in oare binde of tsjin in oare oanwiisde persoan.
Skiednis
De Amerikaanske histoarikus Barrington Moore jr. hat bindefoarming omskreaun as "in foarm fan selshelp dy't oaren ta slachtoffer makket." Neffens him komt soks benammen foar yn maatskippijen en dielen fan maatskippijen dêr't sterke krêften op it mêd fan hanthavening fan 'e wet en de iepenbiere oarder ûntbrekke. Yn dat ramt suggerearret er dat it Jeropeeske feodale systeem út 'e Midsiuwen "foar it meastepart in bindefoarmingsproses" wie, dat sa ynfloedryk wurden wie dat it de hiele maatskippij oernommen hie "en respektabel wurden wie troch de ideeën oer ridderlikheid."
In grut ferskaat oan bindes, lykas de Assassinen út it Heine Easten, de Damned Crew út Londen, de Thuggee fan Yndia, de Sineeske Triaden, de Yakuza fan Japan, de Italjaanske maffia, de Ierske maffia en de Russyske maffia, hiene of hawwe in skiednis dy't iuwen tebek giet. It santjinde-iuwske Londen waard terrorisearre troch in hiele rige bindes, lykas de Mims, Hectors, Bugles en Dead Boys, dy't geregeldwei mei-inoar yn konflikt kamen. Leden droegen linten yn ferskillende kleuren om dúdlik te meitsjen ta hokker binde se hearden. Moderne bindes litte harren om deselde reden faak tatoeëarje mei bindetatoeaazjes.
Yn 'e Feriene Steaten begûn de skiednis fan 'e bindes oan 'e eastkust yn 1783, fuort nei de Amerikaanske Unôfhinklikensoarloch. De bindefoarming yn dy tiid wurdt troch saakkundigen taskreaun oan 'e grutte trek nei de stêd fan 'e plattelânsbefolking. Fan omtrint 1825 ôf wie yn New York de earste 'moderne' strjitbinde aktyf, de Forty Thieves.
Yn it Wylde Westen, yn 'e westlike helte fan 'e Feriene Steaten yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw, kaam in grut tal bindes foar, dy't benammen bestiene út banditen. Leden fan Meksikaanske bindes dy't oer de grins kamen, waarden oantsjut as bandolero's. Bekende foarbylden fan bindes út dy tiid binne The Cowboys (ferneamd wurden troch de Sjitpartij by de O.K.-Kraal), de Dalton-binde, de James-Younger-binde (fan Jesse James), de Wild Bunch en Butch Cassidy's Wild Bunch.
Under de Drûchlizzing, yn 'e 1920-er jierren, doe't de smokkel en ferkeap fan alkohol de organisearre misdie ryk makke, wiene der allinne yn 'e stêd Chicago al mear as tûzen bindes aktyf. Iere bindes wiene belutsen by withoefolle kriminele aktiviteiten, mar se koene pas profitearje fan drugshannel nei't drugs yn 'e rin fan 'e tweintichste iuw yllegaal makke waarden. Yn 'e 1970-er en 1980-er jierren waard drugshannel de wichtichste aktiviteit fan in protte kriminele organisaasjes, hoewol't oare bindes der noch altyd minimale belutsenens by hawwe. Yn 2011 wiene der neffens de FBI 1,4 miljoen aktive bindeleden yn 'e Feriene Steaten.
Mille Lacsmar
De Mille Lacsmar (Ingelsk: Mille Lacs Lake of inkeld ek wol Lake Mille Lacs), is in mar yn it sintrale diel fan 'e Amerikaanske steat Minnesota, yn 'e countys Mille Lacs, Aitkin en Crow Wing. It leit rûchwei 160 km benoarden de Twillingstêden, Minneapolis en Sint-Paul. De Mille Lacsmar hat in oerflak fan 536 km², wat it ta it op ien nei grutste binnenwetter fan 'e steat makket, nei Red Lake. It djipste punt leit op 13 m ûnder it wetteroerflak.
Judo op de Paralympyske Simmerspullen
Judo is ien fan de sporten dy’t op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen stean. Op de Paralympyske Simmerspullen is it in sport foar sporters mei in fisuele beheining. Der wurdt troch sawol troch manlju as froulju striden yn ferskillende gewichtsklassen.
Regels
De regels fan it judo binne ferlykber mei it reguliere judo, mei inkele oanpassings. Der wurdt gebrûk makke fan in ribbelde matte sadat de dielnimmers harren posysje fiele kinne. Ek roppe de skiedsrjochters wannear't de judoka’s te ticht by de râne fan de matte komme en wurdt der hieltyd begûn fanút in posysje wêrby't de twa judoka’s elkoar losjes fêsthâlde; de Kumikata-greep. fierder moatte se de fuotten gelyk of parallel oan inoar hâlde, oant de skiedsrjochter “hajime” ropt.
Skiednis
It judo stiet fan 1988 ôf op it Paralympysk programma. Der waard yn seis gewichtsklassen striden. Sûnt 2004 dogge ek froulju mei. Hjoed de dei binne der sân gewichtsklassen foar manlju en seis foar froulju.
Gert Cantor
Gert Cantor, oarspronklike namme Gerrit van Wou (libbe yn de jierren om 1567 hinne) wie in Nederlânske musikus dy't yn Sweden wurke. Hy wie in pakesizzer fan de ferneamde klokkejitter Geert van Wou.
Hy hie in oanstelling as hofmusikus oan it hof fan kening Erik XIV fan Sweden. Hy wurke al foar Erik yn Kalmar doe't dy kroanprins wie en waard yn 1560 oansteld as muzikant en sjonger by it Keniklik Hoforkest (Kungliga Hovkapellet) doe't Erik kening waard. Hy trede faak op by de festiviteiten, konserten, banketten en bals oan it hof.
Hy stie bekend as in persoanlike favoryt en fertrouweling fan kening Erik en it is witten dat er ûnderskate persoanlike tsjinsten ferliende yn it priveelibben fan de kening.
Neist syn posysje as hofmuzikant hold Gert Cantor tegearre mei syn frou Karin in herberch yn it wurk, dy' t faak besocht waard troch gasten fan it keninklik hof; bygelyks de gesant fan de Hillige Roomske keizer Jakob von Beczek hold geregeldwei ta yn dy herberch.
Cantor stiet bekend as dejinge dy't Erik XIV yntrodusearre by syn lettere leafde en keninginne, Karin Månsdotter, dy't as tsjinstfaam yn sy herberch wurke. Yn werklikheid soe it net Cantor sels west hawwe, mar syn oarehelte Karin dy't de herberch behearde, Karin Månsdotter yn tsjinst hie en har oan de kening foarstelde. Dat soe ek blike kinne út it feit dat doe't Karin Månsdotter de mêtresse fan de kening waard, hy in sulveren rieme nei Gert Cantors frou Karin stjoerde as blyk fan syn tankberens foar it him yn de kunde bringen fan Karin Månsdotter. Cantor syn frou Karin wurdt ek mear as ien kear neamd yn de list fan de leden fan Karin Månsdotters hûshâlding yn de perioade dat hja de frijster fan de kening wie.
Op 21 juny 1567 wie it slaande deilis tusken Gert Cantor en Erik XIV; der waard sein dat dy lêste him benei mei syn swurd of dolk delstutsen hie. Doe't de kening de oare deis de syn wachters stjoerde om Cantor op te pakken, wie Cantor al út it hof en faaks Sweden wei.
Lindebosk
De Lindebosk (Stellingwerfsk en offisjeel: Lendebos) is in natoergebiet by Aldeberkeap dat beheard wurdt troch It Fryske Gea. It gebiet yn de Lindefallei leit tusken de Bovenwei en de it rivierke de Linde. Oan de eastkant fan de bosk leit natoergebiet de Bekhofskâns.
It langhalige gebiet fan 40 bunder hat in lingte fan hast in kilometer is in pear hûndert meter breed. De bosk leit temidden fan greiden en is net iepen foar publyk.
Floara en fauna
Trochdat der in soad liem yn de sângrûn sit wurdt it wetter yn dit gebiet lang fêstholden. Yn it ôfwikseljende bosk binne ek stikken mei heide en moeras. Yn de bosk komme dasseboargen foar. It behear is rjochte op befoardering fan ferskaat. Dêrom binne stikken mei in soad Japanske lariksen úttinne om beammen as iik en boek mear kânsen te jaan. Op de grûn groeie planten as rintfear, plomfear en weewoartel. Yn dit rêstgebiet foar fûgels sykje reeën beskûl yn it strewelleguod.
Minnesota (rivier)
De rivier de Minnesota is in likernôch 534 km lange sydstream fan 'e rivier de Mississippy, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Minnesota, dy't in gebiet fan goed 49.000 km² yn Minnesota, Súd-Dakota en Iowa ûntwetteret.
De Minnesota ûntstiet yn it Big Stone Lake, oan 'e grins fan Minnesota mei Súd-Dakota. It diel fan 'e rivier foàr dat punt wurdt foarme troch de Lytse Minnesota. Ut it Big Stone Lake wei rint de Minnesota yn in frij rjochte line súdeastlik oant de stêd Mankato, dêr't er in skerpe bocht makket, om dan folle meänderjender nei it noardeasten te streamen, en úteinlik justjes besuden de Twillingstêden Minneapolis en Sint-Paul út te mûnjen yn 'e Mississippy. De delling fan 'e Minnesota is likernôch 8 km breed en 80 m djip, en is tusken 11.700 en 9.400 jier lyn, yn 'e lêste iistiid, troch in gletsjer yn it lânskip útkurven.
De namme "Minnesota" komt út 'e Dakota-taal, fan mní, "wetter", en sóta, "loftkleurich" of "himelkleurich". De iere blanke ûntdekkingsreizgers yn dit gebiet neamden de rivier de St. Peter of de St.-Pierre ("Sint-Petrus"). Op 19 juny 1852 waard de rivier lykwols formeel omneamd troch it Amerikaanske Kongres, op fersyk fan 'e territoriale folksgearkomste fan Minnesota. De hjoeddeistige steat Minnesota is neamd nei de rivier.
Antoon van Hooff
Libben en karriêre
Van Hooff waard yn 1937 berne yn Arnhim as de soan fan Lucie Burgers, de dochter fan Burgers' Dierepark-oprjochter Johan Burgers, en har man Reinier van Hooff. Hy makke mei hoe't syn âlden yn 1945, nei de Slach om Arnhim, de ferwuostge dieretún wer opbouden. Van Hooff genoat middelber ûnderwiis op it ynternaat by de jezuïten oan it Canisius Kolleezje yn Nimwegen. Nei't er syn tsjinstplicht ferfolle hie, gied er yn 1958 nei Utert ta om foar bistedokter te learen, mar hy moast syn stúdzje ôfbrekke doe't syn heit slim siik waard en syn mem ferlet hie fan help by de bedriuwsfiering fan 'e dieretún.
Tusken 1963 en 1968 die Van Hooff foar it earst ûnderfining mei de tillefyzje op, doe't er mei syn broer Jan it AVRO-programma Zoo Zoo presintearre. Yn 1968 naam Van Hooff mei syn frou Greet de lieding oer de Burgers Dierepark oer fan syn mem. Fan 1976 ôf waard er bekend by hiel tillefyzjesjoggend Nederlân doe't er as ekspêr op it mêd fan wylde, eksoatyske bisten meiwurke oan it NCRV-natoerkwis Ja, Natuurlijk, dy't presintearre waard troch Kick Stokhuyzen, doe troch Jan-Just Bos en úteinlik troch Karin de Groot.
Yn 'e 1980-er jierren fersoarge Van Hooff de Nederlânske voice-over foar withoefolle natoerdokumintêres, oant it publyk sa oan syn breikjende r-en en sêfte g-en wend wie, dat men se miste as der in oare kommentaarstim brûkt waard. Ek skreau er tegearre mei Henk van der Horst yn 1996 it boek Dierentuinen in Europa. Van Hooff wie in grut foarstanner fan 'e fernijing fan dieretunen, wêrby't de bisten mear romte krigen en yn in natuerliker om-en-by holden waarden. Yn Burgers Dierepark brocht er dat yn 'e praktyk troch de âlde dieretún om te foarmjen ta in soarte fan safarypark, dat de namme Burgers' Zoo krige en wêrfan't de ferskillende lokaasjes (Burgers' Bush, Burgers' Desert, enfh.) tusken 1988 yn 2000 iepengiene.
Van Hooff, sûnt 1989 Ofsier yn de Oarder fan Oranje-Nassau, kaam yn 2004 yn syn berteplak Arnhim te ferstjerren, yn 'e âlderdom fan 66 jier. Syn soan Alex van Hooff folge him op as direkteur fan Burgers' Zoo. It plein foar de dieretún (en sadwaande ek it adres fan Burgers' Zoo) is nei Van Hooff ferneamd: it Antoon van Hooffplein. Hy waard beïerdige op it begraafplak Moscowa, mar syn famylje iveret foar in werbegraffenis op it terrein fan Burgers' Zoo.
Vina Sky
Vina Sky, echte namme: Kelly Nguyen (Houston, 14 maart 1999), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise, wa har artystenamme ek wol stavere wurdt as Vyna Sky of Vina Skyy. Hja sette yn 2018 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films.
Libben en karriêre
Vina Sky waard yn 1999 berne yn Houston, yn 'e Amerikaanske steat Teksas. Hja is fan etnysk Fjetnameesk komôf. Yn 2018, doe't se 19 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se begjin 2020 al yn mear as 150 films spile.
Dêrby wurke Sky û.m. foar sokke foaroansteande labels as Evil Angel, Zero Tolerance, Jules Jordan Video, Digital Sin, Hustler Video, Devil's Film, Penthouse en Diabolic Video. Fierders hat se ek wol wurke foar minder bekende studio's, lykas Third Degree Films, Mile High Media en Girlfriends Films. En teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America.
Under har karriêre hat Sky gearwurke mei kollega-aktrises as Vienna Black, Kacie Castle, Kaylani Lei, Kendra Spade en Misty Stone, en mei manlike tsjinspilers as Mike Adriano, Mick Blue, James Deen, Jules Jordan, Keiran Lee, Logan Long en J. Mac.
Lichemsskaaimerken
Vina Sky is mongoloïde, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.52 m lang, mei in gewicht fan 43 kg, en in natuerlike cupmaat 32AA. Utsein de wenstige gatsjes troch de earlellen hat se gjin piercings, mar wol hat se in tatoeaazje fan in kersebluossem oan 'e lofterkant fan har bopperêch.
Joachim Wenthin
Syn heit wie de yn East-Fryslân tige bekende oargelbouwer Johann Friedrich Wenthin. Joachim Wenthin naam yn 1805 mei súkses de oargelmakkerij fan syn heit oer. Hy wie de folgjende tsien jier benammen dwaande mei it ûnderhâld fan East-Fryske oargels. Doe't er yn 1816 frege waard om in nij oargel foar de Nije Tsjerke fan Emden te bouwen, moast er fanwegen de grutte drokte dy opdracht ôfwize.
Wenthin ferhûze it bedriuw nei it Iemslân en nei Tecklenburg en wenne dêr fanôf 1820 ek. Sûnt 1840 wurke er tegearre mei W. Meese.
Synkretisme
Synkretisme is it mei-inoar kombinearjen of fermingen fan ferskillende leauwensoertsjûgings, dy't op it earste gesicht gauris mei-inoar yn tsjinstelling lykje te wêzen. Yn 'e regel giet it dêrby om religieuze ideeën of opfettings. Sa is bygelyks it sikhisme ûntstien as in synkretisme fan islamitysk gedachtegoed mei hindoeïstyske eleminten. De meast foarkommende foarmen fan sok synkretisme kombinearje lykwols de lânseigen natoerreligyen fan Afrika, de Amearika's en de Stille Súdsee mei it kristendom dat dêr yn 'e moderne tiid yntrodusearre is troch Westerske misjonarissen.
As wurdfoarm giet "synkretisme" werom op it Aldgrykske συγκρητισμός, synkretismos, dat Plutarchus yn 'e earste iuw yn syn Moralia brûkte. By him betsjutte dat "Kretinzysk bûn" en joech it oan dat de ferskillende ûnderling hottefyljende Kretinzyske stêdsteaten har by in bedriging fan bûtenôf altyd wer mei-inoar ferienen. It wurd waard nei alle gedachten yn 'e winter fan 1517 op 1518 foar it earst yn 'e moderne betsjutting brûkt troch Erasmus, yn dy syn Adagia.
Tröckener Kecks
Skiednis
De Kecks begûnen as punkband, mar de muzyk feroare yn de rin fan de jierren mear yn rock en pop, foaral nei de komst fan Rob van Zandvoort as toetsenist in fêste tsjinst yn 1995. It debút album fan de tröckener Kecks kaam yn 1981 út noch mei Edward van Tilburg op sang nei dit album waard Rick de Leeuw de sjonger fan de band. Yn 2001 kundige toetsenist Rob van Zandvoort oan út de band stappe te wollen, dat sette sjonger Rick de Leeuw oan it tinken en dit betsjutte it ein fan de band dy't 21 jier bestien hie. Der waard noch een ôfskiedstoernee hâlden en it lêste optreden hie plak op 30 desimber te Leiden.
Judo op de Paralympyske Simmerspullen 1988
De VIIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1988 yn Seoel, Súd-Korea hâlden,
Finistère
Finistère (Frânske útspr.: [finisˈtɛːʀ], likernôch: "fy-nys- têch "; Bretonsk: Penn-ar-Bed, útspr.: [pɛnarˈbeːt], likernôch: "pen-ar- beet ") is in departemint fan Frankryk dat yn it uterste westen fan it lân leit, op 'e útein fan it skiereilân Bretanje. De namme komt fan it Latynske Finis Terræ, dat "Lânsein" betsjut. Finistère makket diel út fan 'e bestjoerlike regio Bretanje en hat it departemintsnûmer 29. De haadstêd is Quimper, mar de grutste stêd is Brest. Finistère hie yn 2016 in befolking fan goed 908.000 minsken.
Geografy
Finistère leit op 'e útein fan it skiereilân Bretanje, dat fan it fêstelân fan Noardwest-Jeropa útstiket yn 'e Atlantyske Oseaan. It beslacht in oerflak fan 6.733 km² dat bestiet út 'e histoaryske lânstreek Leön en dielen fan 'e histoaryske streken Cornouaille en Trégor. It departemint is it westlikste diel fan Jeropeesk Frankryk. It grinzget yn it noardeasten oan it departemint Côtes-d'Armor en yn it súdeasten oan it departemint Morbihan. Oan alle oare kanten leit de see: yn it noarden It Kanaal, yn it westen de Keltyske See en yn it suden de Golf fan Biskaje. It lânskip fan Finistère is heuvelich, en omfiemet it heechste punt fan Bretanje, de Roc'h Ruz yn 'e Monts d'Arrée, mei in hichte fan 385 m.
De kustline fan it departemint is wyld, mei in protte kliffen en kapen en in grut tal fjord-eftige ynhammen dy't yn it Bretonsk aber neamd wurde. De kust mjit dêrtroch likernôch 1.250 km, wat delkomt op hast in fearn fan 'e hiele kustline fan it skiereilân Bretanje. Oan 'e westpunt fan Finistère foarmje in stikmannich tige djip yn it lân opsnijende abers, wêrfan't de Baai fan Douarmenez de grutste is, mei-inoar de See fan Iroise. De westkust fan Finistère rint fan 'e Pointe de Corsen yn it noardwesten himelsbreed 40 km nei it suden oant de Pointe du Raz. Foar dy kust lizze noch in grut tal eilantsjes, wêrfan't guon net folle mear binne as boppe de weagen útstykjende rotsen dêr't wetterfûgels briede. De gruttere eilannen binne Ouessant, Molène, Beniguet en Sein.
Skiednis
Yn 'e tweintichste iuw gie de aktive striid yn 'e Earste Wrâldoarloch fierhinne oan Finistère foarby, mar tsientûzenen jonge manlju út it departemint kamen om yn 'e rinfuorgen fan it Westfront. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch waard Finistère ûnder de Slach om Frankryk yn 'e maityd fan 1940 beset troch nazy-Dútslân. Brest rekke ûnder de oarloch slim skansearre troch bombardeminten fan 'e Alliëarden. Nei de lânings fan 'e Alliëarden yn Normanje, op D-Day, waard Finistère mei it grutste diel fan Bretanje yn augustus 1944 befrijd.
Ekonomy
De agraryske sektor is noch altyd fan tige grut belang yn Finistère. Dêrby giet it sawol om feehâlderij as om 'e fiskerij. Wynbou wurdt yn it departemint net bedreaun, mar wol de bou fan û.m. nôt, dat fierhinne bedoeld is as feefoer. Om Brest hinne bestiet wat yndustry. It departemint hat ekonomysk ek baat by de oanwêzigens fan 'e Frânske Marine, mei de Nukleêre Underseeboatbasis Île Longue en it Marineloftstasjon Lanvéoc-Poulmic. Behalven de direkte útjeften fan 'e marine yn Finistère hat dat ek militêre taleveringsbedriuwen oanlutsen lykas DCNS, dy't foar oansjenlike wurkgelegenheid soargje. Ut 'e haven fan Roscoff wei wurdt fierders in feartsjinst ûnderholden mei Ierlân en it Feriene Keninkryk.
Bestjoer
Finistère is in departemint fan Frankryk dat bestjoerd wurdt troch in departemintale ried, wêrfan't de leden by mei geregelde tuskenskoften holden ferkiezings troch de ynwenners keazen wurde. Oan it haad fan it departemintaal bestjoer, dat syn sit hat yn 'e departemintale haadstêd Quimper, stiet in prefekt. It departemint is ferdield yn 4 arrondisseminten, dy't opdield binne yn 27 kantonnen, dy't wer opdield binne yn 277 gemeenten. Finistère bestiet fierders út 8 kiesdistrikten foar de Nasjonale Assimblee.
Demografy
Neffens offisjele sifers út 2016 hie Finistère doe 908.249 ynwenners. De befolkingstichtens kaam dêrmei út op 134,9 minsken de km². De grutste stêd yn it departemint is Brest, mei yn 2011 142.000 ynwenners. De haadstêd Quimper folget op ôfstân, mei 64.000 ynwenners. Oare gruttere plakken binne Concarneau, Morlaix, Carhaix, Quimperlé en Douarnenez. It grutste part fan 'e befolking fan Finistère bestiet út etnyske Bretonnen, wylst de rest fierhinne opmakke is út Frânsen. It departemint leit yn Neder-Bretanje, it diel fan it histoaryske Bretanje dat Bretonsktalich is. As gefolch fan 'e yntinsive kulturele assimilaasjepolityk dy't it nasjonale regear sûnt de iere njoggentjinde iuw fierd hat, is it Frânsk lykwols tsjintwurdich foar de oergrutte mearderheid fan 'e befolking de memmetaal. It lânseigen Bretonsk, in Keltyske taal, wurdt noch sprutsen troch in minderheid. Op religieus mêd bestiet krapoan 65% fan 'e ynwenners fan Finistère út oanhingers fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. De oaren binne foar it meastepart ateïsten en agnosten.
Rosa Caracciolo
Rosa Caracciolo, echte namme: Rósza Tassi (Boedapest, 29 juny 1972), is in fan oarsprong Hongaarsk rêstend model, neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't de Italjaanske nasjonaliteit oannommen hat. Hja is troud mei de ferneamde Italjaanske pornoakteur, -regisseur en -produsint Rocco Siffredi.
Libben en karriêre
Caracciolo is hikke en tein yn 'e Hongaarske haadstêd Boedapest, dêr't se sûnt har tinerjierren wurke as model. Yn alle boarnen wurdt fermelden dat hja yn 1990 Miss Hongarije west hawwe soe, mar de listen fan dy titel bewize dat dat jiers in oar Hongaarsk model, Kinga Czuczor, dêrta keazen waard. Dat lit fansels iepen dat Caracciolo in alternative Miss-ferkiezing wûn hat of miskien in brâns-ferkiezing (lykas Miss Toerisme Hongarije of sokssawat).
Tusken 1993 en 1998, doe't se har út 'e pornoyndustry weromloek, wurke Caracciolo gauris gear mei har man, lykas yn Tarzan X: Shame of Jane, út 1995, dat nei alle gedachten har bekendste film is. Yn dy troch regisseur Joe D'Amato yn it Meksikaanske oerwâld draaide produksje wurdt it âlde ferhaal fan Tarzan en Jane nochris op 'e nij oereide. Hoewol't it in pornofilm is, springt er der mank dat sjenre yn positive sin út troch de aktearkapasiteiten fan 'e beide haadrolspilers Caracciolo en Siffredi.