cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benediktynsk kleaster Sankt Johann
It Kleaster Sankt Johann (Retoromaansk: Claustra Son Jon; Dútsk: Kloster St. Johann) is in benediktynsk kleaster yn Müstair yn it Münsterdal yn it Switserske kanton Graubünden. It is in tige goed bewarre bleaun midskiuwsk kleaster út de Karolingyske tiid en is yn 1983 oan de list fan it wrâlderfskip fan UNESCO tafoege.
Patroanhilligen
De kleastertsjerke is oan Jehannes de Doper wijd. De Hillichkrúskapel (Heiligkreuzkapelle), mooglik in priveekapel fan de abt, tsjinne ta de ferearing fan it Wiere Krús. In noch oare kapel draacht it patrocinium fan Sint-Ulrich en Sint-Nikolaas.
Skiednis
Neffens de oerlevering is it kleaster stifte troch Karel de Grutte. Syn libbensgrutte byld út de midsiuwen stiet yn de kleastertsjerke tusken de middelste en súdlike apsis. It waard yn de tiid fan de karolingyske feroverings fan de gebieten fan de Longobarden (774) en de Bajuwaren (778) oprjochte. It âldste hout fan de tsjerke datearret neffens dendrogronologysk ûndersyk út likernôch 775, in jier nei de ferovering fan Lombardije.
Maasslûs
Skiednis
Op 16 maaie 1614 waard Maeslandsluys selsstannichheid ferliend troch de Steaten fan Hollân en gie fierder as Maassluis. De skâns waard ôfbrutsen yn 1624 om plak te meitsjen foar de Grutte Tsjerke. Mei de bou dêrfan waard begûn yn 1629. De bou lei fiif jier stil trochdat kapers út Dúntsjerk in soad Maasslûzer fiskersskippen feroveren en de bemanning oerboard goaiden. Yn 1639 waard de Grutte Tsjerke foltôge.
Aleksej Petrovitsj fan Ruslân
Flecht
Wylst Aleksej neitocht skreau Peter op 26 augustus 1716 fanút it bûtenlân noch in brief, no mei it boadskip dat, as er tsarevitsj bliuwe woe, hy fuortendaliks komme moast om te tsjinjen yn it leger. Yn stee oan de winsken fan syn heit te foldwaan pykte Aleksekj lykwols út nei Wenen om beskerming te sykjen by Karel VI, de man fan de suster fan syn ferstoarne frou Charlotte. Ynearsten waard de tsarevitsj foar de feiligens nei it fort Ehrenberg (by Reutte, Tirol) brocht en letter nei it kastiel fan Sant'Elmo yn Napels. De keizer hie it oprjocht te dwaan mei Aleksej en fertocht Peter der fan plannen te meitsjen om syn eigen soan te fermoardzjen. Dat docht bliken út in fertroulike brief oan George I fan Grut-Brittanje, dy't er oer de kwestje om ried frege. Peter wie slim misledige; de flecht fan de tsarevitsj nei in bûtenlânske potintaat wie in grut skandaal. Aleksej moast hoe dan ek werom nei Ruslân komme en dy drege opdracht waard útfierd troch de betûfte en wrede greve Peter Tolstoj.
Feroardieling
Aleksej wie allinne ree werom te kommen as syn heit plechtich swarde dat er net straft wurde soe, dat syn heit him fierder gewurde liet en tastie om op syn lângoed te wenjen en mei Afrosinia te trouwen. Op 31 jannewaris 1718 kaam de tsarevitsj wer yn Moskou. Peter hie al in ynstitút ynsteld om it mystearje fan de flecht oant op de boaiem út te sykjen. Op 18 febrewaris waard fan Aleksej in bekentenis ûntfytmanne, wêrby't de measte nammen fan syn freonen fallen wiene. De tsarevitsj die fuort dêrnei yn it iepenbier ôfstân fan de troanopfolging yn it foardiel fan de lytse gruthartoch Peter Petrovitsj, de soan dy't Peter de Grutte út syn houlik mei syn twadde frou Katarina hie.
Wat folge wie in skrikbewâld en sels de ta non feroardiele earste frou fan Peter de Grutte, Eudoksia, waard út har kleaster sleept en yn it iepenbier beskuldige fan troubrek, wylst elkenien dy't him mei Aleksej ôfjûn hie spytst of op it rêd lein waard. Om de tsarevitsj folslein te isolearjen waarden syn freonen de tonge útlutsen of ûnthalze. Yn april 1718 waarden nije bekentenissen ôftwongen. Dêrûnder wiene ek wurden fan Afrosinia. Neffens har hie Aleksej har tabetroud dat hy as tsaar de âlde minsken werom bringe soe. Aleksej soe ek tenei yn Moskou residearje en Sint-Petersburch degradearje ta in gewoane stêd. Hy soe in ein meitsje oan de skipsbou en troepen allinne ynsette foar de ferdigening fan it lân. Njonken dizze en oare praatsjes waarden der gjin nije feiten op it kleed lein en it slimste dêr Peter him fan beskuldigje koe wie dat er syn heit dea winske hie.
Benediktynsk kleaster Sankt Johann
Skiednis
Foar de keizer hie it kleaster in strategytske betsjutting foar de kontrole fan de inoar krusende ferkearspaden. Dêrnjonken tsjinne it foar reizgers en pylgers as ûnderkommen, foar de biskop as bestjoerssit en fansels as plak fan godsfruchtich libben. Alhoewol't it kleaster ferneamd waard nei Jehannes de Doper, waard it gewoanwei as Monasterium oantsjut, dêr't de hjoeddeiske retoromaanske namme Müstair fan ôflaat is. Oarspronklik wie it in kleaster foar muontsen, mar sûnt de 12e iuw is it in konvint fan nonnen.
Bouskiednis
Oan de yngong fan it tsjerkhôf stiet de twa ferdjippings tellende Hillich Krúskapel. It koer ûntstie yn de 8e iuw, dat troch de dendrogronologyske datearing fan de noch dragende flierbalken fan de boppeferdjipping fêststeld wurde koe. Dêrmei is it balkenplafond it âldste fan Jeropa. De benedenferdjipping tsjinne eartiids as bientsjekou, wylst de boppeferdjipping nei alle gedachten de romte wie om de deaden te betinken.
Aleksej Petrovitsj fan Ruslân
Feroardieling
Foar Peter de Grutte wie dat genôch; syn soan hie him neffens de tsaar sels feroardiele en wie in tige gefaarlike ferrieder, syn libben wie ôfskreaun. Bleau lykwols noch altiten it ûnthjit stean dat Peter syn soan graasje tasein hie en him net deadzje soe as er nei Ruslân werom kaam. De hiele saak waard op 13 juny 1718 oan in ried fan prelaten, senatoren, ministers en oare pommeranten foarlein. De Russysk-Otterdokse Tsjerke oardiele dat it net in tsjerklike saak wie en wegere in oardiel oer de saak te jaan.
Op 24 juny om 12:00 oer waard Aleksej troch de rjochtbank skuldich ferklearre en ta de dea feroardiele. Mar Peter wie noch net tefreden en it marteljen gyng troch om noch mear mooglike ynformaasje nei boppe te heljen. Op 19 juny hie de swakke tsarevitsj al 25 kletsen mei de swipe krige en op 24 juny waarden nochris 15 tatsjinne. Op 26 juny, twa dagen nei't de rjochtbank him feroardiele hie ta de dea, ferstoar de tsarevitsj yn de Petrus- en Paulusfêsting. Nei alle gedachten fanwegen de gefolgen fan it marteljen, mar der binne ek boarnen dat er fermoarde is. Aleksej waard yn oanwêzigens fan syn heit begroeven yn de Petrus- en Pauluskatedraal fan it fort yn Sint-Petersburch.
Benediktynsk kleaster Sankt Johann
Bouskiednis
Sintraal yn it kompleks stiet de fan oarsprong karolingyske kleastertsjerke. De tsjerke waard yn 775 ynearsten as ienfâldige sealtsjerke mei trije apsissen en in flak balkenplafond boud. De muorren waarden mei fresko's beskildere. It ferhege koer waard mei in moarmeren hek fan de tsjerkeromte skieden. Trije finsters yn de apsissen, trije westlike finsters en twa heechlizzende finsters yn it skip fan de tsjerke moasten de romte ferljochtsje.
Oan it haadskip waard oan de noardlike en súdlike kant in leger sydskip tafoege, dy't elk in eigen, fan de tsjerkeromte ofskieden apsis hiene. Sadwaande krige de tsjerke in hast fjouwerkante plattegrûn mei fiif apsissen. Oan de eastlike kant is noch de bounaad te sjen, dy't de oarspronklike hichte fan it dak oanjout en dêr't letter it hoeddeiske goatyske dak oerhinne boud waard. Op in beskaat stuit waarden de karolingyske fresko's yn de tsjerke oerkalke. Yn 1492 waard in goatyske netferwulft likernôch in meter leger as it houten plafond ynbrocht, sadat in diel fan de fresko's achter it muorrewurk fan if ferwulft skûl giet. De ynbou fan in ferwulft makke ek dragende pylders nedich. Sa waard de oarspronklike sealtsjerke in trijeskippige halletsjerke. De fresko's waarden yn 1947 wer ûntdutsen en oant 1951 bleatlein.
Fresko's
De fresko's foarmje wat skaal en keunstsinnichheid oanbelanget in unyk ier-midsiuwsk monumint. De 135 ôfsûnderlike foarstellings bleaune, nettsjinsteande it ferskate kearen oerkalkjen, goed bewarre oant se yn de 19e iuw op 'e nij ûntdutsen waarden. In foarstelling út it libben fan kening David, dy't as in oaninoar sletten stripferhaal om de hiele tsjerke gyng, waard yn 1908-1909 ferwidere en nei it Schweizerische Landesmuseum yn Zürich oerbrocht. De oare fresko's waarden yn de jierren 1947 oant 1951 tefoarskyn helle.
Ien fan de bekendste foarstellings is de Flecht nei Egypte. Trije oare foarstellings yn de apsissen litte Kristus sjen as stifter fan de Tsjerke, hearsker, learaar en oerwinner. In oar fresko (romaansk, (± 1200)) yn de middelste apsis stelt it Miel fan Herodes foar; te sjen is ûnder oaren de dûnsjende Salomé dy't de holle fan Jehannes, de patroanhillige fan de tsjerke, oanrikket.
De ûnbekende skilder fan de karolingyske fresko's wurdt yn de keunstskiednis fakentiden as de "Master fan Müstair" oantsjut.
Westereintsjerke
De Westereintsjerke yn Tersoal is de eardere grifformearde tsjerke en tsjinstwurdige protestantske tsjerke fan de PKN-gemeente De Lege Geaën.
Tsjerkegebou
Ynearsten tsjerken de minsken dy't harren langer net fine koene yn de frijsinnigens fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke yn de wente fan Pieter Durks Dijkstra. Hja lieten letter in tsjerkje bouwe, dat tusken it hjoeddeiske Pounsmiet en de Durk Dijkstrastrjitte stie. Doe't it hûs fan in gemeentelid yn 1892 ôfbaarnde mocht dy de tsjerke as wente brûke, mar sneins moast de seal foar de tsjinsten romme wurde. Al gau die bliken dat de tsjerke te lyts wie. Dêrom waard ynearsten besletten om in kreake yn te bouwen, mar ek de plakken op de kreake rekken al rillegau beset. Al sûnt 1904 waard der oer nijbou praat en yn desimber 1912 koe fan in gemeentelid in gaadlik stik grûn foar nijbou kocht wurde. thumb|left|250px| Gevelstien De earste stien foar de nije tsjerke waard lein yn 1913 en op 29 oktober fan dat jier koe de tsjerke yn gebrûk nommen wurde. Op de gevel kaam in gevelstien mei de tekst ''Want niemand kan een ander fundament leggen dan hetgeen gelegd is, hetwelk is Jezus Christus (1 Kor. 3:11).
Oan de tsjerke is yn de rin fan de tiid net in hiel soad feroare. De meast yn it each springende feroaring fûn plak yn 1967, doe't it brekfallige koepeltje boppe de gevel ôfbrutsen en ferfongen waard troch in opmitsele tuorke mei in krús.
Ynterieur
De ynrjochting is foar it measte noch oarspronklik. It oargel waard yn 1915 boud troch de firma Bakker & Timmenga.
Skiednis gemeente
Doe't it ledental fan de beide tsjerken sûnt de jierren 1960 sakke, fûnen de beide grifformearde tsjerken inoar wer. De fúzje fûn plak op 1 jannewaris 1970 en de nije namme fan de feriene tsjerke waard de Gereformeerde Kerk van Gauw-Terzool. De grifformearde tsjerke fan Gau waard yn 1990 sletten en sûnt hie de gemeente noch ien tsjerkegebou. Fanôf 1 jannewaris 1994 foarmen de twa grifformearde tsjerken de grifformearde streekgemeente De Lege Geaën.
Op 24 augustus 2015 fusearren de grifformearden en herfoarmen fan De Lege Geaën. Sûnt dy tiid is de eardere grifformearde tsjerke fan Tersoal ien fan de tsjerkegebouwen fan de Protestantske Gemeente De Lege Geaën.
Moardearn
Moardearn (Lakota: Waŋblí Kté, útspr.: ['wãbli: kte:], likernôch: "ûangblii ktee"; Ingelske oersetting: Kill Eagle; op 'e noardlike Grutte Flakten (Feriene Steaten), ±1827 – oan 'e rivier de Missoury, yn it Standing Rock Yndianereservaat (Súd-Dakota), 1885) wie in opperhaad fan 'e Lakota, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy waard benammen bekend troch syn dielname oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, yn 1876, wêrby't in Yndiaanske koälysje de Amerikaanske kavalery in ferpletterjende nederlaach tabrocht.
Rol yn 'e oarloggen mei de blanken
Yn 1866 naam Moardearn nei it ferstjerren fan syn heit dy syn funksje as opperhaad fan 'e Wažaža-troep fan 'e Swartfuotten oer. Datselde jiers briek de Oarloch fan Reade Wolk út, wêrby't de Lakota en harren bûnsgenoaten, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, ûnder lieding fan it Oglala-opperhaad Reade Wolk mei súkses besochten en ferdreau it Amerikaanske Leger út syn forten oan it Bozeman Trail. Yn 1868 wie Moardearn ien fan 'e ûndertekeners fan it twadde Ferdrach fan Fort Laramie, dat in ein oan 'e oarloch makke. Dêrmei stimde er der û.m. yn ta om him mei syn troep binnen de grinzen fan it Grutte Sû Reservaat te fêstigjen. Tsjin 1870 wie Moardearn syn troep de op ien nei grutste fan 'e Swartfuotten, en hiene se har nei wenjen set oan 'e igge fan 'e rivier de Missoury, yn 'e neite fan it Standing Rock Agintskip, yn it noarden fan wat no Súd-Dakota is. Dêr eksperimintearren se mei lânbou en ûnderholden se har mei de rantsoenen dy't se ûntfongen fan it Buro fan Yndiaanske Saken fia de Yndiaansk agint fan Standing Rock.
Doe't yn 1876 de Grutte Sû-Oarloch útbriek, wie Moardearn net fan doel om him dêryn te mingen. Mar as ûnderdiel fan 'e Amerikaanske oarlochsstrategy stelde it regear fan 'e Feriene Steaten in wapen- en munysje-embargo tsjin 'e Lakota yn, en dat trof ek de 'loyale' Lakota yn it Grutte Sû Reservaat. Mei't er deroer yn noed siet dat de troch de oerheid levere rantsoenen net genôch wêze soene om syn folk itende te hâlden, sette Moardearn yn maaie 1876 yllegaal út it reservaat wei ôf mei sa'n 26 tipys by him, wylst de rest fan 'e troep ûnder it liederskip fan Reade Hauk yn 'e neite fan it Standing Rock Agintskip bleau. It doel fan Moardearn wie om in grutte bizonjacht te hâlden, dêr't er genôch fleis mei gearbringe koe om it in moai hoart mei út te sjongen.
Dy jachtpartij slagge, mar op 'e weromwei nei it reservaat kamen Moardearn-en-dy deunby it grutte Yndiaanske doarp oan 'e igge fan 'e rivier de Little Bighorn lâns dêr't de Lakota fan 'e foaroansteande medisynman Sittende Bolle en it opperhaad Mâl Hynder, en de Sjajinnen fan Twa Moannen gearkommen wiene foar it sinnedûnsritueel. Hja besleaten dêr oan te gean om oan it ritueel diel te nimmen. Doe't op 17 juny in grut part fan 'e krigers útried om it yn 'e Slach oan de Rosebud op te nimmen tsjin 'e Amerikaanske troepen fan brigadegeneraal George Crook, wegere Moardearn him yn 'e oarloch te mingen, wat him net yn tank ôfnommen waard troch syn militantere folksgenoaten.
Lykwols befûnen en syn lytse troepke har noch altyd yn it doarp fan Sittende Bolle doe't dat op 25 juny oanfallen waard troch it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer, by wat de Slach oan de Little Bighorn komme soe te hjitten. By dy gelegenheid wie it in kwestje fan klearebare selsbehâld om mei te fjochtsjen, mei't de Amerikanen gjin ûnderskie makken tusken fijannige en freonlike Yndianen. Likegoed hiene Moardearn-en-dy gjin grut oandiel yn 'e striid, en neitiid glûpten se gau-gau fuort, wêrnei't se har op 15 septimber by it Standing Rock Agintskip oerjoegen oan 'e Amerikaanske autoriteiten. Moardearn waard dêrnei troch Amerikaanske legerofsieren ûnderfrege oer de gong fan saken yn 'e Slach oan de Little Bighorn, en syn ferhaal waard rûnom ôfprinte yn 'e kranten as it earste Yndiaanske perspektyf op 'e nederlaach fan Custer. Dêrmei wûn er in beskate ferneamdens. Neitiid waarden hy en syn troep hast in jier lang troch de Amerikanen as kriichsfinzenen behannele, en moast in oare haadman, Goes, sa lang it opperhaadskip fan 'e Wažaža-troep útoefenje.
Lêste jierren en dea
Yn 1877 waard Moardearn troch de Amerikanen wer erkend as opperhaad, wêrnei't er de rest fan syn libben yn it Standing Rock Agintskip fan it Grutte Sû Reservaat trochbrocht. By de folkstelling dy't dêr yn septimber 1881 holden waard, wie Moardearn de lieder fan in lytse troep fan 25 gesinnen mei yn totaal 123 minsken. Syn eigen gesin bestie út himsels, syn frou Earstberne en trije dochters, dy't fan Medisynfrou, Dwaze Frou en Tsjep Gesicht hieten. Fierders hied er fjouwer hynders, fiif kij, twa hûnen en tolve hinnen. Teffens waard optekene dat Moardearn twa acres boulân yn kultuer brocht hie. Yn 1885 ferdwûn Moardearn syn namme út 'e folkstellings- en rantsoenearringsdokumintaasje, wat suggerearret dat er dat jiers stoarn is, yn 'e âlderdom fan 58 jier.
Lynsey de Paul
Lynsey de Paul, wiere namme Lynsey Monckton Rubin (Cricklewood, Londen, 11 juny 1950 – dêre, 1 oktober 2014), wie in Britsk singer-songwriter.
Biografy
Lyndsey Monckton Rubin wie in dochter fan Meta de Groot en Herbert Rubin, in projektûntwikkelder. It wie in joadske húshâlding. Hja hie ien broer, John (b. 1944). Letter hat se sein dat hja en har broer mishannele waarden troch harren heit. Hja gie nei de South Hampstead High School en dêrnei it Hornsey College of Art, dat no part fan de Middlesex University is.
Yn de jierren 1972-1977 skreau hja 14 hits dy't de hitparades hellen yn de FSA, Dútslân, Nederlân, Frankryk, Switserlân, België, Eastenryk, Sweden, Kanada en Austraalje.
Lynsey de Paul wie ek de earste frou dy't in Ivor Novello Award bemachtige (foar de ballade Won't somebody dance with me út 1973).
Sy fertsjintwurdige it Feriene Keninkryk op it Eurofyzjesongfestival 1977 mei it liet Rock Bottom, dat se tegearre mei Mike Moran skreau en song. Se hellen it twadde plak en hiene in Jeropeeske hit mei it liet.
Mei Moran hat se noch ferskate hits skreaun. Letter waard hja ek produsint, spile se yn musicals en wurke se foar telefyzje.
De Paul stoar yn de âldens fan 64 jier, neffens de BBC nei alle gedachten oan in blieding yn it brein. Se waard te hôf brocht yn de Londenske wyk Hendon.
Nieuwkoop
thumb|400px|Topografyske gemeentekaart fan Nieuwkoop Nieuwkoop is in plak en gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân. De gemeente Nieuwkoop fusearre op 1 jannewaris 2007 mei Ter Aar en Liemeer ta de nije gemeente Nieuwkoop. De trije gemeenten dêr’t de gemeente út foarme waard hiene 28.637 ynwenners (jan. 2019) De gemeente hat in oerflak fan 90,19 km² (dêrfan is 16,05 km² wetter). De gemeente leit midden yn it Griene Hert.
Myles Keogh (militêr)
Myles Keogh (folút: Myles Walter Keogh, útspr.: [ma:i̭lz 'wɔltəɹ kjoʊ], likernôch: "maailz û-òl-tr kjoo"; Leighlinbridge (Ierlân), 25 maart 1840 – oan 'e rivier de Little Bighorn (Montana), 25 juny 1876) wie in Iersk-Amerikaansk militêr en hierling dy't focht yn 'e Pauslike Oarloch fan 1860, de Amerikaanske Boargeroarloch en de Grutte Sû-Oarloch fan 1876. Under de Boargeroarloch wied er as kavalery-ofsier oan kop en earen ta behelle yn 'e krúsjale Slach by Gettysburg. Letter tsjinne er yn it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint ûnder it kommando fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer op 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika, dêr't er yn 1876 omkaam yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn tsjin in Yndiaanske koälysje fan Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho.
Tsjinst yn it Pauslike Leger
Yn 1860, doe't de ûnderskate Italjaanske steaten ûnder lieding fan Cavour, Garibaldi en Fiktor Emmanuël II feriene waarden ta ien keninkryk, rôp paus Pius IX alle roomsen op om 'e Pauslike Steat te ferdigenjen. Mei mear as tûzen oare Ieren melde Keogh him doe oan om as frijwilliger tsjinst te nimmen yn it Pauslike Leger, by it rezjimint fan 'e Pauslike Soeaven. Yn augustus fan dat jier waard er oansteld as twadde luitenant yn it Bataljon fan Sint Patrick, ûnder it befel fan generaal Christophe Léon Louis Juchault de Lamoricière. Syn ienheid waard legere te Ancona, in sintraal leine havenstêd oan 'e Adriatyske kust.
Yn septimber fan 1860 waarden de Pauslike troepen ûnder de saneamde Ekspedysje fan de Tûzen troch de Italjanen ferslein yn 'e Slach by Castelfidardo, wêrnei't Ancona ûnder belis kaam. Hoewol't se har heldhaftich ferdigenen, wie it Pauslike garnizoen dêre al rillegau twongen ta oerjefte. Keogh waard mei alle oare Pauslike militêren kriichsfinzen nommen en ôffierd nei Genus. Nei't er by in kriichsfinzeneruil al gau wer frijkommen wie, gied er nei Rome ta, dêr't er útnûge waard om lid te wurden fan 'e Kompanjy fan Sint Patrick, dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Fatikaanske Garde. Hy krige fan 'e Hillige Sit de Pro Petri Sede-medalje en it Krús fan 'e Oarder fan 'e Hillige Gregoarius útrikt foar moed yn 'e striid.
Tsjin 1861 wie de oarloch lykwols foarby. It nije Keninkryk Itaalje waard útroppen en anneksearre al it grûngebiet fan 'e Pauslike Steat útsein Latium, de krite om 'e stêd Rome sels hinne. As der net mear fochten hoegde te wurden, fûn Keogh dat it net folle sin hie en bleau yn Rome, dat hy begûn oars om te sjen. Yn it foarjier fan 1861 briek yn 'e Feriene Steaten de Amerikaanske Boargeroarloch út as gefolch fan it besykjen fan it Suden om him ôf te skieden ûnder de namme fan 'e Konfederearre Steaten fan Amearika. John Hughes, de roomske aartsbiskop fan New York, reizge op fersyk fan 'e Amerikaanske minister fan Bûtenlânske Saken William H. Seward nei Itaalje ta om feteranen út 'e Pauslike Oarloch te rekrutearjen foar de striid yn Amearika en fûn in gewillich ear by Keogh in grut tal fan syn maten. Sadwaande naam Keogh yn maart 1862 ûntslach út it Pauslike Leger en emigrearre er nei de Feriene Steaten.
Tsjinst ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch
Yn Amearika oankommen waard Keogh troch tuskenkomst fan minister Seward daliks de rang fan kaptein yn it Noardlike Leger taparte. Hy waard tafoege oan 'e stêf fan brigadegeneraal James Shields, dy't sels oarspronklik ek út Ierlân kaam. Yn 1862 wie Keogh ûnder befel fan Shields belutsen by de efterfolging fan it Konfederearre leger fan Stonewall Jackson troch de Shenandoah-delling fan Firginia, dy't kulminearre yn 'e Slach by Port Republic. Hoewol't Jackson oan 'e folsleine ferneatiging wist te ûntkommen troch stilwei troch it heuvellân fuort te glûpen, foel Keogh syn moedich hâlden en dragen op it slachfjild op by syn superieuren.
Neitiid fersocht de kommandant fan it Noardlike Leger fan de Potomac, generaal George B. McClellan, Shields om Keogh oan him ôf te stean, en sa bedarre Keogh doe yn 'e stêf fan 'Little Mac', sa't de bynamme fan 'e generaal wie, dy't it befel fierde oer it hiele eastlike front yn Firginia en Marylân. Hoewol't dy oanstelling mar in pear moanne duorre, mei't McClellan yn novimber 1862 út syn funksje ûntheft waard, focht Keogh yn 'e tuskentiid mei yn 'e Slach by Antietam, dêr't er op 'e nij grutte dapperens yn 'e striid toande. Yn novimber waard er oerpleatst nei de stêf fan 'e kavalerygeneraal John Buford, waans troepen ûnder it winterskoft fan 1862 op 1863 en ûnder de Slach by Fredericksburg yn reserve holden waarden.
Yn april 1863 wie Keogh ûnder Buford belutsen by de saneamde Oerfal fan Stoneman, en op 9 juny focht er yn 'e grutte Slach by Brandy Station, wêrby't de Noardlike en Súdlike kavalery it tsjininoar opnamen. Neitiid botste Buford syn Amerikaanske 1e Kavalerydifyzje op 'e nij mei it Súdlike hynstefolk ûnder J.E.B. Stuart yn 'e Slach by Upperville. Op 30 juny arrivearre Buford mei syn troepen yn it strategysk leine stedsje Gettysburg, yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania, krekt ear't it opmarsjearjende Súdlike Leger fan Noardlik Firginia, ûnder generaal Robert E. Lee, dat berikke koe. Om't dúdlik wie dat it fan it heechste belang wie om it heger leine terrein om it stedsje hinne tsjin 'e Súdliken te behâlden, liet Buford syn kavalery ôfstiigje om as ynfantery te fjochtsjen en sa de tiid te winnen dy't nedich wie foar it Noardlike 1e Legerkorps fan generaal John F. Reynolds om it striidtoaniel te berikken. Dit wie it earste stadium fan 'e ferneamde, trije dagen duorjende Slach by Gettysburg, dy't de Boargeroarloch beslist hie as de Súdliken der wûn hiene. Yn dizze striid ûnderskate Keogh himsels op 'e nij en fertsjinne er in befoardering ta de rang fan majoar.
Nei Gettysburg rekke it mei de sûnens fan generaal Buford yn it neigean. Fiif moannen fan hast oanhâldende skermutselings mei de troepen fan J.E.B. Stuart en iepen fjildslaggen lykas by Funkstown en Williamsport makken dat syn swierrichheden allinne mar oanboazen. Tsjin 'e winter fan 1863 op 1864 soed er beswike oan plaktyfus, nei't Keogh him in hoart ferpleegd hie yn it hûs fan in freon fan Buford, generaal George Stoneman, yn Washington, D.C.
Neitiid waard Keogh oansteld as adjudant fan Stoneman. Mei him wie Keogh yn july 1864 yn it ramt fan 'e Atlanta-kampanje fan generaal William Tecumseh Sherman belutsen by in rige oerfallen efter de frontlinys, yn it suden en súdeasten fan 'e Konfederearre Steaten. It doel fan dy riskante operaasje wie sawol om 'e Súdlike spoarferbinings en yndustriële ynfrastruktuer te ferrinnewearjen, as om 'e 30.000 Noardlike kriichsfinzenen te befrijen dy't ûnder erbarmlike omstannichheden fêstholden waarden yn Kamp Sumter, in kriichsfinzenekamp by Andersonville, yn Georgia. Dêrby fochten Stoneman en Keogh û.m. de Slach by Dallas en de Slach by Kennesaw Mountain mei de Súdliken út. Hoewol't it sabotearjen fan it Súdlike spoar bêst slagge, rûn it mei it befrijen fan 'e kriichsfinzenen daliks op 'e non. Op 31 july 1864 waarden Stoneman en Keogh en harren troepen yn 'e Slach by Sunshine Church besingele en sels kriichsfinzen nommen. Keogh siet dêrnei twa en in heale moanne fêst, oant er troch de tuskenkomst generaal Sherman frijlitten waard. Neitiid waard er begjin 1865 befoardere ta luitenant-kolonel foar syn aksjes yn 'e Slach by Dallas.
Nei-oarlochske tsjinst
Om't der troch de ôfslanking fan it Amerikaanske Leger yn fredestiid fiersten tefolle ofsieren wiene, waard Keogh nei de oarloch yn rang weromset fan luitenant-kolonel ta twadde luitenant. Yn dy hoedanichheid waard er op 4 maaie 1866 tafoege oan it Amerikaanske 4e Kavaleryrezjimint, mar ear't er ea in dei by dy ienheid tsjinne hie, waard er op 28 july befoardere ta kaptein en oerpleatst nei it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint, dat legere wie yn Fort Riley, yn Kansas, ûnder befel fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer.
Yn Fort Riley mocht men oer it algemien graach oer de sympatike Keogh, hoewol't de isolaasje fan 'e stasjonearring oan 'e Amerikaanske frontier foar Keogh sels soms as in straf ûnderfûn waard. Hy liket syn soargen soms ferjage te hawwen mei drank, mar waard gjin proai fan it groanyske alkoholisme dat de karriêres fan in soad Amerikaanske ofsieren ferrinnewearre dy't yn it Wylde Westen legere wiene. Keogh troude nea, en sei oer himsels: "My grutte swakte is de leafde dy't ik fiel foar it tsjeppe geslacht, en sa'n bytsje al myn problemen komme dêrút fuort of kinne ta dy sjarmante boarne weromfolge wurde." Ek seid er dat er nea troud wie en dat der gjin hier op syn holle wie dy't dêrnei taalde. Yn syn besittings waard lykwols nei syn dea oan 'e Little Bighorn in foto fan Josephine Buel fûn, de sustter fan kaptein Thomas McDougall.
Nemain
Nemain of Neman (modern Iersk: Neamhain of Neamhan; anglisearre ta Nemane) is yn 'e Ierske mytology in froulike natoergeast of goadinne dy't de oarlochsgaos op it slachfjild personifiëarret. As sadanich is hja ien fan in trijetal fan sokke goadinnen dy't mei-inoar de Morrígan foarmje, wêrby't de oare beide as har susters omskreaun wurde.
Namme
Der besteane ferskate teoryen oangeande it komôf fan 'e namme 'Nemain', mar it wierskynlikst is dat dy weromgiet op 'e Proto-Yndo-Jeropeeske woartel *nem-, dat "gripe" of "tabringe" betsjut. Dêr komme ek it Fryske 'nimme' en besibbe wurden (Nederlânsk nemen, Dútsk nehmen, ensfh.) út fuort, krektlyk as it Aldgrykske némesis ("grime"), de goadenamme Nemesis (de personifikaasje fan 'e ferjilding yn 'e Grykske mytology), it Albaneeske name ("flok") en it Welske, Kornyske en Bretonske nam ("skuld"). Neffens dizze teory soe de namme 'Nemain' safolle betsjutte kinne as 'Grutte Nimmer' of 'Grutte Tabringer' of mooglik 'Grutte Ferbûger'.
Myles Keogh (militêr)
Nei-oarlochske tsjinst
Yn 'e simmer fan 1874 miste Keogh Custer syn kontroversjele Ekpsedysje nei de Black Hills om't er mei in ferlof fan sân moanne wie, sadat er syn susters yn Ierlân besykje koe, nei de dea fan harren beide âlden. Nei't er yn oktober 1874 weromkeard wie yn Fort Abraham Lincoln sleat er in libbensfersekering ter wearde fan $10.000 ôf en skreau er in testamint wêryn't er fêstlei dat er yn it gefal fan syn dea begroeven wurde woe yn Auburn, yn 'e steat New York, dêr't er goede freonen te wenjen hie.
Slach oan de Little Bighorn
Under de Grutte Sû-Oarloch fan 1876, tsjin 'e Lakota, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, wie Keogh befelhawwer fan I Kompanjy fan it 7e Kavaleryrezjimint, mei as ûnderbefelhawwer luitenant James Porter. Under de simmerkampanje fan 1876 ûntdieken de ferkenners fan it rezjimint op 25 juny in grut Yndiaansk doarp oan 'e igge fan 'e rivier de Little Bighorn yn súdlik Montana. Custer sloech de rie fan syn ferkenners om net oan te fallen yn 'e wyn, en ferdielde syn troepen foar it kommende treffen, dat bekend komme soe te stean as de Slach oan de Little Bighorn, yn fjouwer dielen: trije kompanjyen ûnder majoar Marcus Reno soene it doarp út it suden wei oanfalle; trije kompanjyen ûnder kaptein Frederick Benteen soene nei it súdwesten ride om 'e ûntsnapping troch de Yndianen ôf te snijen; ien kompanjy soe yn reserve holden wurde en de bagaazjetrein fan it rezjimint beskermje; en de oare fiif kompanjyen soene ûnder lieding fan Custer sels omride om it doarp út it noarden wei oan te fallen.
Nemain
Myten oer Nemain
Yn âldere myten ferskynt Nemain as ien fan trije goadinnen of froulike geasten dy't it striidgewoel fan fjidslaggen belichemje, yn 'e mande mei Babd en Macha. Hja wurde yn 'e regel foarsteld as susters en foarmje trijeresom de Morrígan, de spûkekeninginne, dy't yn 'e foarm fan in krie boppe it slachfjild fljocht en bejeftige is mei it foarsizzen fan jins lot yn 'e striid. Guon boarnen neame Nemain de frou fan Neit, de Ierske oarlochsgod, en yn in gedicht yn it Boek fan Leinster wurde Nemain en Babd keppele as froulju fan Neit. Oare boarnen neame Fea as de oare frou fan Neit, en yn in geneälogyske tekst wurdt beweard dat sawol Nemain as Fea dochters wiene fan Elcmar fan de Brugh (Newgrange oan 'e Boyne), de soan fan Delbaeth, de soan fan Ogma, de foarfjochter fan kening Nuada fan 'e Tuatha Dé Danann.
Yn it grutte Iersktalige epos Táin Bó Cuailnge ("De Kowestellerij fan Cooley") is it Nemain dy't de legers sa yn betizing bringt dat alliëarde troepen inoar ôfslachtsje. As it leger fan keninginne Medb ûnderweis nei Cuailnge te Magh-Tregham arrivearret, yn it hjoeddeistige greefskip Longford, ferskynt Nemain mank de krigers en falt harren oan, wêrby't se sa'n gaos feroarsaket dat dy pas delbêde wurde kin as Medb sels fanwegen komt. Yn in oare passaazje fan deselde tekst wurdt ferteld dat Nemain in tige machtige Ierske oarlochsgoadinne is, dy't hûndert man deadzje kin mei ien inkele striidgjalp. Yn guon ferhalen ferskynt Nemain fierders as in bean nighe, de skriemende waskfrou by de rivier, dy't de klean of it yngewant fan in ta sneuveljen doemde kriger wasket.
Myles Keogh (militêr)
Slach oan de Little Bighorn
Custer syn fiif kompanjyen wiene C, E, F, I en L, en Keogh hearde sadwaande ta dat detasjemint. Om't der gjin oerlibbenen fan dy groep wiene en de tsjûgenissen fan 'e Lakota en Sjajinnen inoar tsjinsprieken, is net folslein dúdlik wat der dêrnei bard is. Wierskynlik besocht Custer by Minneconjou Ford de rivier de Little Bighorn oer te stekken om in wraam op it doarp te dwaan. De folle machtiger Yndianen wiene tsjin dy tiid lykwols klear foar him en dreaune him en syn mannen mei ferliezen werom de rivier oer. Yngraven oan 'e eastkant fan 'e rivier slagge net omdat de Amerikanen fan boppe-ôf, op 'e kliffen oan dy kant fan 'e rivier, ûnder fjoer nommen waarden. Wat begûn as in organisearre weromtocht, feroare troch de oanhâldende oanfallen fan 'e Yndianen al rillegau yn in gaoatyske flecht, wêrby't Custer likernôch twa en in heale kompanjy ferlear, oftewol de helte fan syn sterkte.
Argeologysk bewiismateriaal tsjut derop dat de manskippen fan I Kompanjy oars as dy fan 'e oare fjouwer kompanjyen net yn it wylde wei fuortflechten, mar sneuvelen op it plak dêr't se stiene. Hoewol't de oerlibbenen fan 'e oare kompanjyen letter op in heuveltop besingele en útrûge waarden yn in gefjocht dat Custer's Last Stand neamd wurdt, stoar Keogh yn in eigen last stand, tusken de rivier en de heuveltop yn. Doe't de Amerikanen nei de slach de mannen fan I Kompanjy fûnen, leine harren lichems, hoewol troch de Yndianen fan klean ûntdien en tatakele, yn in rûchwei sirkelfoarmige formaasje, mei middenyn in klútsje dat bestie út in stikmannich sljochtwei soldaten, twa sersjanten, de trompetter fan 'e kompanjy en de findeldrager, en hielendal yn 'e midden Keogh sels.
Neisleep
Keogh syn lofterknibbel wie tebrizele troch in kûgelynslach dy't korrespondearre mei in wûne yn 'e flank fan syn hynder, Comanche, wat derop wiisd dat ruter en ryddier oarspronklik tegearre fallen wiene. It slim ferwûne bist waard neitiid op it slachfjild oantroffen troch de troepen fan generaal Terry, en kaam bekend te stean as de iennichste oerlibbene fan Custer syn fiif kompanjyen (hoewol't men oannimme mei dat ek oare hynders yn libben bleaun wiene, mar troch de Yndianen fongen en meinommen wiene). Nei de slach waard Comanche troch it 7e Kavaleryrezjimint oannommen as in soarte fan maskotte, en sels by in formele legerseremoanje beneamd ta "plakferfangend befelfierend ofsier" fan it rezjimint.
Keogh sels waard nei de slach provisoarysk op it slachfjild begroeven, mar in jier letter waard syn stoflik omskot oerbrocht nei Auburn, om dêr op 26 oktober 1877 werbegroeven te wurden op it Begraafplak fan Fort Hill, sa't er dat fêstlein hie yn syn testamint. Dy werbegraffenis wie dêr reden ta in offisjele pleatslike rouperioade en in ymposante militêre parade. Neitiid waard Fort Keogh, yn súdeastlik Montana, nei Keogh ferneamd; dat lei fuortby it hjoeddeiske Miles City, dat ferneamd is nei kolonel Nelson A. Miles, de earste kommandant fan it fort.
Sint-Patrickkatedraal (Dublin)
De Sint-Patrickkatedraal (Ingelsk: St. Patrick’s Cathedral; offisjeel De Nasjonale Katedraal en Kolegiale Tsjerke fan Sint-Patrick, The National Cathedral and Collegiate Church of Saint Patrick; Iersk: Ardeaglais Naomh Pádraig) is in protestanske katedraal yn Dublin, Ierlân. Alhoewol't de Sint-Patrick de grutste is fan de twa katedralen fan de Church of Ireland yn Ierlân's haadstêd, is de lytsere Christ Church Cathedral (Kristus Tsjerke Katedraal) de offisjele biskopssit.
Bou fan de tsjerke
Yn 1192 ferliende aartsbiskop John Comyn ien fan de fjouwer Keltyske parochytsjerken yn Dublin de status fan in kollegiale tsjerke. Dy tsjerke lei by in hillige boarne en wie wijd oan de Ierske missionaris Sint-Patrick. De kollegiale tsjerke lei bûten de muorren fan de stêd en yn de rin fan de tiid ferskynden der om it godshûs hinne jimmeroan mear bouwurken. Wannear't de tsjerke de status fan katedraal krige is net mear te efterheljen, mar it wie nei alle gedachten nei 1192.
De fûneminten foar de hjoeddeiske 91 meter lange tsjerke waarden lein tusken 1191 en 1270. Fan dy tsjerke is lykwols mei útsûndering fan de doopkapel net folle oerbleaun. De bou stie benammen ûnder lieding fan Hindrik de Loundres, in freon fan de kening fan Ingelân en ûndertekener fan de Magna Carta, dy't ek belutsen wie by de bou fan de muorren en it kastiel fan Dublin.
Fan ôf it midden fan de 14e iuw en foar mear as 500 jier waard it noardlike dwersskip brûkt troch de Nikolaasparochy en waard mei in muorre ôfskieden fan de rest fan de tsjerke. De toer, dy't nei aartsbiskop Thomas Minot ferneamd waard, en it westlike skip waarden nei in brân tusken 1362 en 1370 op 'e nij boud. Yn 1749 krige de 43 meter hege toer de tsjintwurdige spits.
De tsjerke wie altiten al bekend mei wetterproblematyk en hie troch de ôftakkings fan de Poddle lêst fan in grut tal oerstreamings, benammen yn de lette jierren fan de 18e iuw. Dy sitewaasje duorre oant de 20e iuw en is ek de reden wêrom't der nea in krypte ûnder de katedraal oanlein is.
Reformaasje
Nei de Ingelske reformaasje, dy't tusken 1536 en 1564 plak fûn, waard de Sint-Patrickkatedraal yn 1537 in Anglikaanske tsjerke. De measte bewenners fan Dublin gyngen ek oer nei de nije lear. Under kening Eduard VI folge in degradaasje fan de katedraal en waard Sint-Patrick in gewoane parochytsjerke oant in hânfêst fan Filips II en Marije I ornearre dat de âlde privileezjes fan de tsjerke werom jûn wurde moasten. Ek de weardefolle saken (lykas sulder, juwelen en instruminten) dy't earder troch de Sint-Patricktsjerke ôfstien wurde moasten oan de Christ Church, moasten restituearre wurde. Under it regear fan Marije I waard yn 1558 foar it lêst it feest fan de Hillige Jongfaam Marije fierd.
Nei't Oliver Cromwell Ierlân ferovere liet dy de hynders fan syn milysje yn it skip fan de katedraal stâlje om sa syn minachtsjen foar de Anglikaanske lear oer te demonstrearjen, dy't hy assosierre mei it roomske leauwen en de monarchy. Nei de restauraasje fan de monarchy yn 1660 waarden der renovaasjes oan de katedraal útfierd.
Yn syn lange skiednis droech de katedraal in soad by oan it Ierkse libben. De skriuwer Jonathan Swift (skriuwer fan Gulliver's Reizen) wie fan 1713 oant 1745 dekaan fan de katedraal. Hy waard yn de katedraal begroeven en syn grêf wurdt markearre mei in epitaaf.
19e iuw
Yn de rin fan de tiid fertutearze de tsjerke hieltyd mear en yn 1792 koene der sels gjin tsjinsten mear plakfine fanwegen de minne tastân fan de súdlike muorre, dy't 60 sintimeter út it lead hong. Ek dielen fan it dak wiene net mear yn oarder dy't troch stellings op it plak holden wurde moast. Oan it begjin fan de 19e iuw lei it noardlike dwersskip yn pún en wie de sitewaasje fan it súdlike dwersskip net bêst. Jild foar in grutskalige renovaasje ûntbriek, mar stadigoan waard de Lady Chapel (Kapel fan Us Leaffrou) renovearre en dêrnei de flier, dy't yn dy tiid meters heger lei, werom brocht ta it oarspronklike nivo. Oare needsaaklike saken waarden teminsten foar in part oanpakt. Yn it midden fan de 19e iuw waard in Keltysk krús by de katedraal fûn, dy't nei alle gedachten ea it plak fan de hillige boarne markearre. De sa nedige grutte restauraasje fan de tsjerke waard lang om let tusken 1860–1865 mooglik makke troch de rynske brouwer Benjamin Guinness. Sadwaande stamt in grut part fan de muorren en de dekoraasjes út it Viktoriaanske tiidrek. Spitigernôch waard net fêstlein wat der ferboud waard, sadat it hjoeddedei net goed dúdlik is hokker dielen fan de katedraal noch oarspronklik midsiuwsk binne en wat Vikoriaanske ferfanging is. It byld fan Benjamin Guinness stiet by it súdlike portaal. Syn soan Arthur (ek in brouwer) joech de tsjerke in glês yn lead-raam fan in foarstelling fan Rebekka by de boarne (mei de humoristyske tekst: Ik wie toarstich en jo joegen my te drinken). It park by de tsjerke en in stel nij klokken waarden yn 1901 skonken troch syn soan Edward.
Fan 1783 oant de ôfsplitsing fan de Church of Ireland yn 1871 tsjinne de katedraal as Chapel of the Most Illustrious Order of Saint Patrick. De heraldyske flaggen út dy tiid hingje noch jimmeroan yn it tsjerkeskip.
It probleem fan twa katedralen yn ien en itselde bisdom waard yn 1871 oplost doe't de synoade fan de nije selsstannige Church of Ireland ornearre dat de Christ Church Cathedral tenei de katedraal fan it bisdom Dublin wie en de Saint-Patrick's Cathedral de status fan in nasjonale katedraal krige, dêr't nasjonale plechtigheden fierd wurde.
It besjen wurdich
Yn de tsjerke waarden mear as 500 minsken begroeven. It meast opfallende grêfmonumint is dy fan de famylje Boyle út de 17e iuw. Graaf Richard Boyle (1566-1643) spile in grutte rol by de Ingelske kolonisaasje fan Ierlân yn de 16e en 17e iuw en krige yn it ramt fan de Plantation grutte stikken lân yn it suden fan Ierlân. It monumint dat de graaf ta oantinken fan syn frou Katherine bouwe liet is fersierd mei de bylden fan 16 famyljeleden.
De katedraal wurdt ek in soad besocht fanwegen Jonathan Swift, dy't as deken yn de katedraal wurke hat en dêr yn it súdlike diel fan it tsjerkeskip mei syn frou Stella begroeven leit. Yn in fitrine is ek it deadenmasker fan de skriuwer te sjen.
Oargel
It oargel giet werom op in instrumint dat yn it jier 1697 troch Renatus Harris boud waard. Eartiids stie it oargel op it doksaal tusken it tsjerkeskip en it koer. Der is in soad oan it oargel ferboud en feroare en it krige yn de 18e iuw in tredde manuaal. Healwei de 19e iuw fûn nijbou fan it oargel plak mei bêhâld fan de pipen út 1697 en waard it oargel oerbrocht nei it noardlike kant fan it koer. It hjoeddeiske ynstrumint stamt fan de oargelbouwer Henry Willis and Sons, op 'e nij mei it behâld fan de âlde pipen. J. Walker & Sons renovearre it oargel yn 1963 en ferfong de pneumatyske trakturen troch elektropneumatyske trakturen. Foar it lêst waard it oargel yn 1994 restaurearre troch de firma Harrison & Harrison. It hat no 70 registers ferdield oer fiif manualen en pedaal.
Maurice Gee
Maurice Gee (Whakatane, 22 augustus 1931) is in foaroansteand Nijseelânsk skriuwer fan romans, koarte ferhalen en berneboeken, dy't yn 1978 de James Tait Black Memorial Prize wûn foar syn roman Plumb. Yn 2002 wûn er fierdersoan de Margaret Mahy Award, en yn 2004 de Prime Minister's Award for Literary Achievement ("Priis fan de Minister-Presidint foar Literêre Prestaasjes"). Syn boek Under the Mountain, út 1979, waard yn 1981 adaptearre ta in achtdielige minysearje, en yn 2009 ta in film. Ek syn boeken In My Father's Den (1972) en Crime Story (1994) binne ferfilme (beide yn 2004; Crime Story ûnder de titel Fracture).
Gee waard yn 1931 berne yn Whakatane, yn 'e Nijseelânske Bay of Plenty-regio, mar groeide op yn Henderson, in foarstêd fan Auckland. In grut diel fan syn lettere wurk spilet yn dyselde krite. Gee behelle in bachelors- en in masterstitel yn Ingelske taal- en letterkunde oan 'e Universiteit fan Auckland, en troude mei in bibletekaresse. Hja hawwe trije bern; ien dochter, Emily Gee, is ek skriuwster, fan romantyske fiksje en fantasyliteratuer. De Universiteit fan Auckland skonk yn 1998 erkenning oan Maurice Gee syn oeuvre troch him de Distinguished Alumni Award ta te kennen, en yn 2004 waard him troch itselde ynstitút teffens in earedoktoraat yn de letteren skonken. Gee is earelid fan 'e Nijseelânske Feriening fan Rasjonalisten en Humanisten.
Balthasar Daniel fan Idsinga
thumb|B.D. van Idsinga (1781), troch [[Benjamin Samuel Bolomey|Benjamin Bolomey]] Balthasar Daniel fan Idsinga (Batavia, 23 augustus 1745 - Grins, 1 desimber 1818) wie in Nederlânsk boargemaster.
Fan Idsinga stamt út in Frysk laach, waard berne yn Nederlânsk-Ynje, dêr't syn heit Meyert Johannis fan Idsinga kommandeur fan Sumatra's Westkust wie.
Fan Idsinga studearre rjochten yn Grins. Hy wie efterelkoar boaske oan Sibilla Volkera Gockinga (1745-1780), Margaretha Theodora Collot d' Escury (1751-1807) en Etje Wieringa (1763-1812). Hy besette ferskate amten en wie ûnder mear gilde-rjochtshear, kurator fan de Ryksuniversiteit Grins, swarde persoan (gezworene), froedskip, riedshear en boargemaster (1815-1817) yn de stêd Grins. Hy behearde ta de patriotten.
Parkeargaraazje
In parkeargaraazje is in foarsjenning dy't bedoeld is foar it parkearjen fan persoane-auto's. It kin dêrby gean om in gebou fan ferskate ferdjippings, mar ek om in diel fan in gebou, dat fierder in oare funksje hat. In spesjaal type parkeargaraazje is de parkearkelder, dy't ûndergrûnsk ûnder in gebou leit dat fierder yn gebrûk is as kantoargebou, appartemintekompleks, hotel of winkelsintrum. Parkeargaraazjes binne faak oerdutsen, hoewol't de wanden gauris iepenlitten binne om op ferljochtingskosten te besparjen. Soms is de boppeste ferdjipping yn 'e iepen loft. As it om in ticht gebou of diel fan in gebou giet, kin de parkeargaraazje winterdeis ferwaarme wurde, wat, ôfhinklik fan it klimaat, al of net nedich wêze kin.
Foar it gebrûk fan parkeargaraazjes moat almeast betelle wurde. Yn Nederlân wurde sokke foarsjennings faak troch grutstedske gemeenten subsidiëarre, mei't se in grut diel fan 'e tiid net of amper brûkt wurde. Ynherint oan parkeargaraazjes is nammentlik dat de brûkers oan 'e ein fan 'e wurkdei, of nei't se winkele hawwe, de auto wer mei nei hûs nimme.
De útgong fan in parkeargaraazje (en soms de yngong ek) is ornaris ôfsletten mei in slachboom, dy't nei betelling omheech giet. By in parkeargaraazje fan mear as ien ferdjipping binne der yn it gebou oer it algemien rûngeande skeanten oanbrocht dêr't de auto's by opride kinne om nei in heger leine ferdjipping te kommen. Soms is der lykwols foar keazen om in autolift te ynstallearjen. Foardiel dêrfan is dat dat folle minder romte ynnimt, mar it neidiel is dat it in protte enerzjy nimt dy't wol betelle wurde moat. It is net de bedoeling dat fuotgongers gebrûk meitsje fan deselde yn- en útgongen as de auto's; foar harren is der in aparte doar en by in gebou fan ferskate ferdjippings ek in treppehûs en meastal in lift.
De ierst bekende parkeargaraazje waard yn maaie 1901 yn Londen iepene troch de City & Suburban Electric Carriage Company oan 6 Denman Street. Dêr wie ferdield oer sân ferdjippings romte foar hûndert auto's. Yn 'e Feriene Steaten waard de earste parkeargaraazje yn 1918 boud foar it Hotel La Salle yn 'e binnenstêd fan Chicago, oan 215 West Washington Street.
De Sniekeninginne
De Sniekeninginne, yn it oarspronklike Deensk: Snedronningen, is in mearke fan 'e hân fan 'e Deenske skriuwer Hans Christian Andersen (1805-1875). It ferhaal draait om 'e wrakseling tusken goed en kwea, dy't ta utering brocht wurdt yn 'e aventoeren fan 'e lytse Gerda en har freon Kai. De Sniekeninginne waard foar it earst publisearre yn 1844, as ûnderdiel fan 'e ferhalebondel Nye Eventyr: Anden Samling ("Nije Aventoeren: Oarde Samling"). it is ien fan Andersen syn langste en meast priizge ferhalen, dat ek hjoed de dei noch geregeldwei tafoege wurdt oan ferhaleboeken foar bern. It is gauris adaptearre ta oare media, lykas film, tillefyzje en muzyk. Ek foarme it de ynspiraasje foar films as Frozen en The Huntsman: Winter's War
Ynspiraasje
Hans Christian Andersen wie in man dy't tige ûngelokkich yn 'e leafde wie. Hy mette yn 1840 de doedestiden tige bekende en populêre Sweedske operasjongste Jenny Lind, en rekke fereale op har. Sy hie lykwols gjin romantyske belangstelling foar him, hoewol't se wol freonskip mei him sleat. Neffens Lind har biografe Carole Rosen basearre Andersen it personaazje fan 'e iishertige Sniekeninginne op Lind, nei't se him ôfwiisd hie as frijer.
Narratologyske yndieling
Narratologysk is De Sniekeninginne yndield yn sân ferskillende dielferhalen: