cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Faasje
Foarbylden fan faasje
thumb|Metten faasje fan in auto yn km/o It faasjerekôr fan de minsk op de maraton (lange ôfstân) leit om de 20 km/h (kilometer it oere). De normale kuierfaasje fan de minsk is 5 km/o. Yn in sprint wurde bytiden snelheden fan 50 km/o metten. Sûchdieren rinne meast op fjouwer poaten en guons hawwe maksimale snelheden tsjin of sels boppe de 100 km/o. Fûgels as de sljochtfalk kinne yn dûkflechten in einfaasje oant 400 km/o helje. Motorisearre ferfier giet folle hurder as rinnende minsken: sa wurde yn de autosport snelheden oant 300 km/o helle, en kinne fleantugen hûnderten kilometers yn it oere fleane. De lûdsfaasje fan 340 m/s (1224 km/o, Mach 1) foarmet in 'lûdsbarriêre' dêr't supersoanyske fleantugen en gewearkûgels trochhinne 'brekke' kinne.
Faasje yn formulefoarm
De gemiddelde faasje vgem fan in objekt dat oer in ôfstân Δx beweecht yn in tiidsynterfal Δt wurdt definearre as:
Borssele
Borssele is in doarp yn de gemeente Borsele op it skiereilân Súd-Bevelân yn de Nederlânske Provinsje Seelân. It doarp hat 1459 ynwenners (2010) en is dêrmei ien fan de middelgrutte kearnen fan de gemeente.
Faasje
Faasje yn formulefoarm
Vitesse
Roel Oostra
Roelof Oostra, meast Roel Oostra (Easthim, 1921) wie oprjochter, tekstskriuwer en regisseur fan it Fryske kabaretselskip De Spinnekop.
Hy brocht syn legere skoaltiid troch yn Wolvegea. Yn 1962 waard Oostra direkteur fan it kultureel sintrum De Lawei yn Drachten en soe dat 25 jier bliuwe. Yn 1971 krige hy de Fryske Parsepriis. Yn de jierren 1996 - 2002 skreau en produsearre Oostra noch fjouwer programma's yn it Stellingwerfsk foar et Stellingwarfs kabberet.
Yn 2008 eare De Lawei Oostra mei it omneamen fan de 'lytse seal' ta de Roel Oostraseal.
Nije Bloksleat
De namme Nije Bloksleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Bloksloot.
Laurent Fignon
Laurent Fignon (Parys, 12 augustus 1960 – Parys, 31 augustus 2010) wie in Frânsk hurdfytser dy't yn 1983 en 1984 de Omgong fan Frankryk wûn.
Grutte bekendheid krige er ek yn de Omgong fan Frankryk fan 1989 doe't hy nei in senuwslopende tiidrit op 8 tellen efter Greg Lemond twadde waard yn de Tour. Fignon makke fan 1982 - 1993 diel út fan it profpeloton. Neist twa kear de Tour wûn er ûnder mear de Omgong fan Itaalje, twa kear de Waalske Pylk en twaris Milaan-San Remo., Yn total wûn 'Le Professeur' njioggen ritten yn de Omgong fan Frankryk, twa yn de Omgong fan Itaalje en twa yn de Omgong fan Spanje.
1982
1984
1986
1987
1988
1989
1990
1992
1993
Lenie van der Hoorn
thumb|Lenie van den Hoorn (1986) Lenie van der Hoorn (berne as Lenie Langelaan, Pijnacker, 30 maart 1948) is in Nederlânske maratonrydster. Se wie de earste winner fan it frouljusklassemint fan de Alvestêdetocht (1985). Yn har wurk kweekte se hortinsia's.
Lenie ried op har seisenfyftichste (2006) noch hieltiten mei mei de baankompetysje maratonriden yn Haarlim, wie noch lid fan Iisclub Haarlim en ried mei yn it Fiifbanetoernoai, in syklus wedstriden oer fiif iisbanen: Haarlim, Alkmar, Amsterdam, Utert en De Haach.
Hallumerhoeke
thumb|Hallumerhoeke: Hege Hearrewei thumb|Monumint Mariëngaarde Hallumerhoeke, ek Hallumerhoek, is in buorskip yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Hallumerhoek leit yn de himrik fan Hallum en leit oan de Mariëngaarderwei beëasten Aldebiltsyl yn de hoeke fan twa diken. De buorskip hat in tal hûsterpen.
De eardere premonstratinzer abdij Mariëngaard ('Hortus sanctae Mariae') lei op de Hallumerhoek (boud yn 1163). Op dat plak stiet no in pleats mei deselde namme. Oan de wei stiet in ynformaasjeboerd en healwei de opreed stiet in stiennen monumint, makke fan oerbliuwsels fan it kleaster, dat ek fungearret as stimpelpost foar dielnimmers oan it Jabikspaad.
Grôt
200px|thumb|Pearelgrôt Grôt of groat is pelde garst. Pearelgrôt is rûn sliipe grôt. It wurdt benammen brûkt as basis foar groattenbrij en yn peareltsjebrij. De grôt moat 12 oere weakke wurde en moat dêrnei ûngefear in oere sean wurde. Oant begjin 20e iuw waard it yn Fryslân noch brûkt as mielbasis, mar yn dy funksje is it no hast ferfongen troch rys en pasta. Garst waard eartiids mei pelmoles ta grôt peld.
Undanks it yn ûnbrûk reitsjen fan grôt, drage ynwenners fan it Twintske doarp Rossum noch altiten de bynamme gortekeurne, dat grôtkerrels betsjut. En de ynwenners fan it Grinslanner doarp Garnwerd wurde no noch "Grôtfretters" neamd. Ynwenners fan it doarp Oosterend op Tessel wurde "Gortbuukers" neamd. Der bestiet tsjintwurdich en in krûdedrankje dat sa hjit, mar dat is fan resinte datum.
Zeehond (skip út 2011)
De Zeehond is in wettertaksy fan rederij Doeksen dy't sûnt 2011 in regelmjittige sjinst tusken Harns en Skylge ûnderhâldt, mar ek op ôfspraak fart. De Zeehond hat in maksimale kapasiteit fan 12 persoanen en hat foldwaande romte foar bagaazje. It skip is útrist mei lúkse stuollen opsteld as yn in bus. De oertocht nei Skylge of Flylân is sawat 1 oere. It is it fjirde skip fan rederij Doeksen dat fart ûnder dizze namme. De Zeehond wurdt ek brûkt foar driuwend (sike)ferfier. As gefolch fan beheinde kaaifoarsjennings, is de Zeehond net tagonklik foar reizgers mei in lichaamlike beheining.
Snikke
thumb|In snikke, út: G. Groenewegen, 'Verzameling van vierentachtig stuks Hollandsche schepen', Rotterdam 1789. thumb|Houten Grinzer snik foar persoaneferfier, Grins 1877. Let op de mêstkokers. In snik of snikke wie in sylskip mei ien mêst foar de binnenfeart. It wie in populêr skipstype foar de beurtfeart. Njonken dat wie it ek in fiskersskip mei twa mêsten, in type dat fral op de Waadsee brûkt waard. Wierum, Peazens-Moddergat, it Amelân en Skiermûntseach hiene snikken foar de fiskerij. Dy skippen waarden yn nauwe fearten, at der gjin wyn wie, faak lutsen, sadat 'snik' faak ûnterjocht as synonym foar trekskip brûkt wurdt. Allinnich yn de provinsje Grinslân wie it brûken fan snikken yn de trekfeart algemien.
Fryske snikke
Oars as de Grinzer snikke wiene de Fryske wol sylskippen. Sy hiene in grutseil en in lytse gaffel. De Fryske snik wie betreklik lang neffens syn breedte en de efterkant hie follere, tsjalkeftige foarmen. Ek hie de Fryske ferzje yn lytsere roef ôf in lytse kajút op it efterskip. Fierders wie der noch de lytse snik, mei foar en efter rjocht fallende stjûnen.
Grinzer sniklietsje
Yn it Grinzersk bestiet in lietsje, dat algemien bekend wie. At de snik hast by it pleisterplak oankaam wie, blies de skipsjager op syn hoarn, sadat de passazjiers op 'e tiid farske kofje krije koene, en men begûn te sjongen: snikke komt van Stad. Wie hebt zo'n laange raize doan en nog gain kovvie had. de snikke komt út de stêd. Wy hawwe in lange reis folbrocht en noch gjin kofje hân.
Noard-Dútske snik
Dizze snik wie mear as 10 m lang, nochal swier boud (sa’n 40 ton), hie in folle kop, mei in steile, súntsjes bûgde stjûne, in trochrinnend dek en in ‘’bun’’ om de fongen fisk yn te bewarjen. Oan de foarste mêst hie hja in fok en klúffok en oan de eftermêst in trijehoekich seil mei beam. Ofbyldings litte in tsjalkeftich skip sjen. It brûkme fan de snikke is dokumintearre foar Wierum (1658), Ternaard (1687), en Holwert (1692). Yn de 18e iuw wreide it brûkme fan de Snikke him út ta Sâltkamp, It Amelân,  Norderney,  Bremerhaven en Helgolân. Lykwols warden de snikken yn de 19e iuw faak ferfongen troch de hurder silende botters en sloepen (of schaluppen). Yn Sleeswyk-Holstein bleaune snikken noch in skoft yn brûkme by de frachtfeart, foaral de Helgoländer Schnigge (of Eiderschnigge), ek wol Kuff neamd. At der gjin wyn wie waard dit type lutsen troch saneamde Malihynders,
Bjirken
thumb|right|Blanke bjirk. Bjirken (Betula) binne in skaai fan beammen út de Bjirkefamylje (Betulaceae). De beammen fan dit skaai komme ferspraat oer it hiele noardlik healrûn foar. Hja binne tige winterhurd sadat se ek op Grienlân en Yslân te finen binne. Bjirken binne pioniersplanten.
Skaaimerken
In skaaimerk fan bjirken is it yn horizontale bannen ôfblêdzjen fan de bast op de stam. De nije bast is somtiden wyt, mar kin ek read of brún wêze, dat hinget fan it soarte ôf.
De manlike bloeiwize fan Bjirken hat giele, hingjende rûpfoarmige katsjes, dy't al foar de winter oanwêzich binne. De steande froulike blomkes ûnder oan de manlike blommen binne bedutsen fan knopskobben. De frucht is in lyts dûbelwjukkich nútsje.
Bjirken hawwe foar en wilens it útrinnen fan de blêden in tige sterke sopstream. Dêrom kinne se allinnich by't hjerst en winter snoeid wurde oars kinne se letterlik ferbliedzje by grutte wûnen.
Groeiplak
Bjirken meie graach oer sompige grûn, mar binne fierders net sinnich dat hja komt yn alle fermiddens en op alle grûnsoarten foar. Uterst yn it noarden, bygelyks yn de tûndra, en tsjin de beammegrins oan bliuwt er lyts en wurdt faak in krûpende strûk. Yn dy kriten is de Dwerchbjirk (Betula nana) ien fan de lêste beammen dy't noch tsjin de fûle kjeld en hurde wyn opwaakse kin.
Yn Nederlân binne allinnich de Blanke bjirk en de Sêfte bjirk lânseigen.
Symbioaze
Bjirken libje yn symbioaze mei boaiemskimmels en moatte dêrom mei in grutte klute ferplante wurde. Oant trije jier âld kinne sy noch sûnder klute ferplante wurde. Ien fan dizze skimmels is de Miggeswam dy't yn in sirkel om de beam waakst.
Sykten en pleagen
Bjirken kinne oantaast wurde troch Blêdrost (Melampsoridium betulinum) dat giele plakjes op de blêden en betiid ôffallen fan de blêden jout.
In oare skimmel waakst yn de bast en driuwt de bjirk ta it meitsjen fan in protte twigen. Bjirken hawwe dêrom somtiden grouwe tûkebosken dy't op fûgelnesten lykje. Gewoanwei wurde dy heksebiezems of -nêsten neamd.
De Bjirkeswam (Piptoporus betulinus) komt allinne op bjirken foar.
De Bjirkewants sûget assimilaten út it floeem op; ek de jongen (nimfen) libje fan dit plantesop.
De bjirk kin ek oantaast wurde fan beamkanker.
Hout
Bjirkehout is wyt oant ljocht kleurd en wurdt brûkt foar finear, meubels en modelfleanmasinebou.
Etymology
It wurd "bjirk" is ôflaat fan it Aldyndyske wurd bharg dat glânzjend betsjut en dat te krijen hawwe koe mei de wite bast. Betula hat te krijen mei it Keltyske wurd betu dat slaan betsjut en ferbân hâldt mei it slaan mei bjirketûken op het lichem nei in sauna, om de bloedsomrin te stimulearjen.
Klassifikaasje
In beheinde klassifikaasje fan de soarten, ûndersoarten en fars fan de Bjirken:
Klasina Seinstra
Klasina Seinstra (Lúkswâld, 26 maart 1968) út Sint-Jânsgea en letter Lúkswâld is in lange-ôfstânrydster.
As 28-jierrige postbestelster wûn se yn 1997 de Alvestêdetocht. Se hie earder de Nederlânske maratontitel op keunstiis wûn. Yn de lêste meters op de Bonkefeart fersloech se de 20-jierrige Greta Smit út Rouveen. Letter dy dei stie se mei Henk Angenent mei de winnerskrânse om.
Letter hat se noch in soad maratons riden en ploechliedster west.
Nijeberkeap
Nijeberkeap is in doarp oan de N351 tusken Aldeberkeap en Makkingea yn de gemeente Eaststellingwerf. It is ien fan 'e lytste doarpen fan 'e gemeente. Under it doarp falle ek de buorskippen Egypte, Frankryk en in part fan Twitel.
Nijeberkeap hat  ynwenners.
Skiednis
Nijeberkeap ûntstie fanút it memmedoarp Brocope, it hjoeddeiske Aldeberkeap dat doe it foarfoegsel Alde krige om it fan it nije doarp te ûnderskieden. Yn 1320 wurdt Ostbrockop foar it earst neamd as de biskop fan Utert in ban opheft oer in rige parochy's ûnder betingst dat hja de biskop oer ferskillende saken yn 'e mjitte kamen, nei't earder yn 1306 of 1309 de 'Friezen út Stellingwerf' it biskoplike kastiel fan Follenhove oanfallen hiene. Ostbrockop waard letter Nijeberkeap. Nijeberkeap hearde ek ta de 12 parochy's, dy't him yn 1328 fan Drinte ôfskieden. thumb|left|Tsjerke en klokkestoel fan Nijeberkeap Jakobus Stellingwerf (1722) Yn 'e selde snoarje waard de delsetting in selsstannige parochy en nei alle gedachten waard doe ek oan Dionysius wijde tsjerke stifte. Nei de reformaasje ferlear Nijeberkeap de selsstannige status fan parochy en waard it doarp tsjerklik yndield by Aldeberkeap.
Yn 'e 19e iuw waard de tsjerke fanwegen brekfalligens yn 1826 ôfbrutsen. Der binne by opgravings yn 1948 noch resten fan 'e tsjerke fûn. Fierder bleau allinne de klokkestoel mei ien klok oer. De klok skuorde yn 1878 en waard yn 1884 ferfongen troch in oare klok. Dy klok is yn 'e Twadde Wrâldoarloch foardere, omraand en letter ferfongen troch in nije klok.
It doarp hie oan it begjin fan de 19e iuw foar in lyts skoftke in winterskoalle, dy't lykwols yn 1825 opheft waard. Yn 1899 koene de bern fan Nijeberkeap wer nei in eigen skoalle, dy't yn 1988 sletten waard fanwegen brek oan genôch bern. Sûnt hat it skoalgebou in oare funksje.
Op de Eekhoffkaart fan 1849 hie it doarp twa wegen, dy't as Binnenwei en Bûtenwei oantsjut wurde. De Binnenwei, de tsjintwurdige Boppewei (de N351), soe in âlde romeinske hearwei fan Makkingea nei [Spangea]] west ha.
Mienskip
It doarp hat in doarpskantine, dy't foar aktiviteiten brûkt wurde kin. De Doarpsomropper is de krante fan it doarp, dy't op juny en july nei alle moannen ferskynt.
Tsjerke
thumb|260px|Klokkestoel
Ferienings
( De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside fan it doarp)
Gea
thumb|left|Lângoed Boschhoeve Noardwest fan 'e bebouwing let it Diakonyfean, in 44 hektare grut natoergebiet fan it Fryske Gea. De plassen dêr ûnstiene troch it yn opdracht fan de tsjerke ôfgraven fan turf foar earme ynwenners. It gebiet is û.o. ryk oan slangen.
It likernôch 300 jier âlde lângoed Boschhoeve leit tusken de Linde en de Tsjonger en bestiet út goed 170 hektare mingd bosk, heide, dobben en ôfwiksele mei greide, ikkers en loantsjes. Op it lângoed stiet de opfallende pleats mei deselde namme út 1909, dy't in âldere pleats fan it hallehûstype ferfong.
Oan de westlike kant grinzget de Dellebuorsterheide, dy't noch yn 'e himrik fan Aldeberkeap leit.
Felida
Yn 1993 waard yn Nijebekeap troch de stifting Pantera in opfangsintrum foar grutte kateftige bisten iepene. De stifting rekke yn finansjele swierrichheden en yn 2014 naam de stifting FELIDA it opfangsintrum oer. FELIDA is in projekt fan de ynternasjonale organisaasje FOUR PAWS International, dy't him ynset foar bisten yn need.
Strjitten
Sjoch: Strjitten yn Nijeberkeap
Kening (skaken)
thumb|upright|left|De kening by it skaken. De kening is ien fan de seis ferskillende skaakstikken.
Begjinposysje
thumb|Beginposysjes De wite kening stiet yn de begjinposysje op e1, neist de dame. De swarte kening stiet tsjinoer de wite kening op it fjild e8.
Fjilden
Keningsfjilden binne dy fjilden dy't troch de kening bestrutsen wurde. De kening kin him mar ien fjild bewege, mar wol yn elke rjochting. Mar hy mei nea op in fjild komme dat troch de oare partij bestrutsen wurdt.
De kening wurdt oan it begjin fan de partij meastal yn feilichheid brocht troch de rokade.
Sterktes
De kening bestrykt fergelike mei de measte skaakstikken in bytsje fjilden. Kombinearre mei de kwetsberens fan de kening (it doel fan it spul is om de kening mat te setten) is it dêrtroch feitlik it swakste stik. It sterkste stik is yn alle gefallen de keninginne, mar by it skaken giet it om de kening: de spiler dy't syn kening net langer ferdigenje kin ferliest it spul. It skaakspul draait dan ek om de ferdigening fan de eigen kening en it mat setten fan dy fan de tsjinstanner.
Oan de kening wurdt dêrom tradisjoneel in ûneinige wearde takend want 'ferlies' fan de kening betsjut ferlies fan de partij.
Yn de iepening en yn it middespul stiet de kening it feilichst oan de râne fan it boerd en wurdt hy beskerme troch de eigen pionnen; bygelyks troch de rokade. Pas yn it einspul, wannear't der minder stikken op it boerd stean, spilet de kening aktyf mei; benammen út it sintrum wei en as help by it matsetten fan in KA (kening-allinne) is hy dan in sterk stik.
De kening kin him like fluch yn skeane as yn fertikale rjochting nei in bepaalde rige bewege, it ôfleine paad oer de diagonaal liket it grutst mar is it net.
Spulregels dy't de kening beskermje
Begjinnende spilers leare faak: at de kening slein wurdt, hast ferlern. Dat is net hielendal wier, want de kening kin net slein wurde. It is sels ferbean dat in spiler oan set is en by steat is de fijanlike kening te slaan.
Docht jo tsjinstanner in set dêr't hy de eigen kening mei skaak set, (of, wat op itselde delkomt, fersommet hy skaak te parearjen), dan is dat gjin minne set mar in net-tastiene set. Jo meie de kening net slaan en de winst opeaskje. Jo moatte jo tsjinstanner der op wize, dat hy in flater makket en in oare set dwaan moat. Foar de strategy fan it skaakspul makket dat gjin ferskil.
KA (kening-allinne)
De kening is in KA as der gjin oare stikken fan deselde kleur binne. Om de KA mat te setten is de eigen kening plus ien swier stik (dame of toer) nedich. Met ien inkeld licht stik kin it mat net forsearre wurde. It kin wol mei twa lopers of ien loper en in hynder. Sjoch matfiering.
Bismarcksee
De Bismarcksee is in see yn de Grutte Oseaan. De Bismarcksee wurdt yn it súdwesten begrinze troch Papoea Nij-Guinea en yn it noardeasten troch de Bismarck-arsjipel. De eastlike grins wurdt foarme troch de eilannen fan Nij-Brittanje.
Ut de skiednis
Yn de Bismarcksee waard ûnder de Twadde Wrâldkriich fan 2 maart oant 4 maart 1943 yn de Slach yn de Bismarcksee de Japanske fleat ferslein.
Mineralen
Resint ûndersyk yn de boaiem fan de Bismarcksee hat grutte mineraalfoarrieden oantoand, sulfiden, koper, sink, sulver en goud. Papoea Nij-Guinea hat de mynrjochten yn dit gebiet. De fynsten binne tige wichtich meidat se ûnder in yn ferhâlding ûndjippe, meast kalme see fûn binne.
Amstel Gold Race
De Amstel Gold Race is de ienichste fytsklassiker fan Nederlân dy't opnommen is yn de protour fan it hurdfytsen.
It begjin
De Amsterdammer Herman Krot, dy't al sûnt 1960 warber wie yn it organisearjen fan kriteriums, wie de oprjochter fan de Amstel Gold Race. Krott woe neist dizze kriteriums ek in hurdfytswedstryd dy't gie fan Amsterdam oant it heuveleftige gea fan Limboarch. De namme is ûntstien neidat bierbrouwer Amstel him oanmelde as sponsor. Krot woe graach dat de start plakfine soe fan Amsterdam ôf, mar spitigernôch wie dat net mooglik fanwege de ekstra drokte mei Keninginnedei. Uteinlik is der start út Breda wei.
De earste kear dat dizze wedstryd riden waard, wie op 30 april 1966. De rûte gie fan Breda oant Mearssen oer in parkoers mei in lingte fan 302 km. De Frânsman Jean Stablinski kaam doe as earste oer de finish, dêrnei de Belch Bernard van den Kerckhove en de Nederlanner Jan Hugens.
Feroaringen
Letter is it parkoers ferskate kearen feroare. Sa is it startplak ferlein fan Breda nei Helmond (fan '67 oant '70) en doe nei Heerlen te ferpleatsen. Fan 1998 ôf is de start yn Maastricht. Ek de oankomstplakken binne yn ‘e rin fan tiid feskate kearen feroare, mar sûnt 2003 is de Kauberch yn Falkenboarch it plak fan oankomst. Njonken de Kauberch binne der in ferskate heuvels opnommen yn it parkoer. De meast ferneamde binne de Keutenberch, Eijserboskwei en de Krúsberch. Yn 2001 waard de earste Amstel Gold Race foar de froulju feriden mar nei trije edysjes ferdwûn de wedstriid foar froulju oant 2017 wer fan de kalinder. Fanôf 2017 stiet de wedstriid foar froulju fêst op de kalinder mar al mei minder heuvels en in koartere ôfstân as de Amstel Gold Race foar manlju.
Guido de Roos
thumb|De Roos yn Bicycle Repairmen thumb|Acta Theater en Crocodile Smile yn CarWash Guido de Roos (Sint Amandsberg (Gint, Belgje), 1957), is in muzyk- en teatermakker út Ljouwert.
Guido syn Fryske heit Oepke de Roos wie predikant in Gint, joech dêr pianoles en aktearre by it Gintske toaniel. Guido syn pake wie dûmny Oepke de Roos (1865-1951) út De Geast), dy't tegearre mei de fjildwachter op âldjiersjûn de oarder beskerme yn 't doarp: de fjildwachter mei de blanke sabel en dûmny De Roos mei de kuierstôk, want hy hie de skermrang 'Provoost op de Korte Stok'. Yn 1963 ferhuze Guido nei Ljouwert.
Muzyk en bands
As tsiener hie Guido gitaarlessen fan de Fryske dichteresse en muzykleraresse Pita Grilk.
Yn 1978 spile hy yn syn earste popbandsje, Livelyhood.
Dêrnei rjochte hy de bands See You (eigen wurk), No Kiddin (eigen wurk) en Bicycle Repairmen (eigen wurk en covers) op, allegear yn Ljouwert. It wiene de tiden fan de 'Friese Bries' en mei de lêste band makke hy namme yn de provînsje.
Nei de tachtiger jierren wenne hy bûten Fryslân en spile yn de bands $29,- (eigen wurk en covers, melodieuze blues út Drinte) en Little Pictures (eigen wurk en covers, akoestyske blues út Grins/Drinte) en rjochtet hy Men Aloud (eigen wurk en covers, rock-ymprovisaasje út Oerisel) en Me Jane (eigen wurk en covers, akoestysk kwartet út Grins) op.
Guido jamme mei ûnder oaren Kaz Lux (Brainbox), E-Bone & Vince Smeenk (Gotcha), Jan van der Meij (Vitesse/Powerplay), Erwin Nyhoff (Prodigal Sons) en Wouter Planteijdt (Sjako).
Op de CD 'Where Eagles Fly' (2007) is hy as gastgitarist te beharkjen, út earbetoan oan syn ferstoarne freon en gitarist Arend Runia fan de Ljouwerter symfoanyske band Go Simon. By de CD-presintaasje spile Guido mei, yn in grôtfol Poppoadium Romein. It is Guido syn muzikale come-back yn syn Fryske heitelân.
Wêrom yn Ljouwert (2008) waard hy benadere om op kontrakt te spyljen by de Fryske Beatles, mar Guido krige rillegau oare ambysjes en rjochte de funky live band Crocodile Smile op.
Teater
Acta wurke gear mei ferskate restaurants yn Fryslân en om utens. Op it programma stienee hilaryske teater- en dinerkomeedzjes, komyske kuiers en rûnliedings. It wiene ynteraktive teaterfoarmen mei muzyk- en strjitteater en akteurs op lokaasje. Ofstân mei it publyk wie der eins net. Alle foarstellings waarden yn eigen behear makke en ûntwikkele.
De Harste
De Harste is in buorskip súdeast fan Sumar yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De namme komt ek foar as Harstawei en Harstafeart. Harste is in ferwizing nei 'heger lizzende en drûge grûn'.
Heinkenszand
Heinkenszand is in doarp yn de gemeente Borsele, yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarp is mei 5500 ynwenners (2010) de grutste kearn fan de gemeente. Heinkenszand is it bestjoerlik sintrum fan de gemeente Borsele.
Johann Heinrich Diemer
Hy bestege in soad frije tiid oan de Stifting foar Reformatoaryske Wiisbegearte; hy wie sekretaris yn de redaksje fan har blêd Philosophia Reformata, fan de oprjochting yn 1936 ôf.
Jannewaris 1945 waard Diemer troch de Nazis arrestearre en nei it konsintraasjekamp Neuengamme stjoerd. Hy stoar efkes nei de befrijing fan it kamp troch de Ingelsken.
's-Gravenpolder
's-Gravenpolder is in doarp yn de gemeente Borsele yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarp hat 4.556 ynwenners (2010) en is dêrmei de twadde kearn fan de gemeente. Oant 1970 wie 's-Gravenpolder in selsstannige gemeente.
Salomonssee
De Salomonssee is in see oan de râne fan de Grutte Oseaan. De see leit tusken Papoea Nij-Guinea en de Salomonseilannen. Yn de Twadde Wrâldkriich binne hjir mear as ien grutte seeslaggen útfjochte.
Healbird
Healbird is in delsetting noardeast fan Aldtsjerk yn de gemeente Dantumadiel, yn 'e himrik fan Rinsumageast. De namme komt ek foar as Haijlbert, as lânnamme Helderre, Helner, Heldoar en Hildner. Hel ferwiist hjir nei 'útfeante, leechlizzend lân'.
Don Quichot
thumb|Don Quichot, lykas ôfbylde op in boekyllustraasje út [[1863, fan de hân fan Gustave Doré.]] Don Quichot (Spaansk: Don Quijote) is de haadpersoan yn de troch Miguel de Cervantes skreaune roman El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha. De roman bestiet út twa dielen; it earste waard publisearre yn 1605, it twadde yn 1615. It boek wie al by de útjefte in bestseller, omdat it de earste roman wie dy't him ôf doarde te setten tsjin it klassike epos. It wurk waard foar it earst yn it Nederlânsk oersetten troch Lambertus van den Bos yn 1657 ûnder de titel "Den verstandigen vroomen ridder, Don Quichot de la Mancha". Mei 12 gravueres stutsen troch Salomon Savry, wie dit de earste yllustrearre útjefte fan it boek yn de wrâldliteratuer. It boek krige sân kear in werprintinge, en waard twaris in lofdicht makke ta eare fan de oersetting. Cervantes skreau ek in tweintichtal toanielwurken.
It boek is ien fan de earste romans yn in moderne Europeeske taal. It fertelt de komyske reisavontoeren fan in âlde ealman dy't, holpen troch syn feint Sancho Panza, mient dat er in doarmjende ridder is. De haadpersoan, Don Quichot, is it stereotype fan de idealist, in dwaze held dy't him mei syn goede bedoelings, mar ûnpraktyske dieden, min ofte mear belachelik makket.
Luchtballon
thumb|Hjitteluchtballons thumb|Heliumballon In luchtballon of hjitte-luchtballon is in loftfartúch dat like licht as lucht is en gjin opdriuwing hat. De earste flecht yn in luchtballon sûnder ferankering oan 'e grûn fûn plak yn 1783.
In luchtballon is in grutte ballon mei ûnderoan in kuorke foar de passazjiers. It gas yn 'e ballon is safolle lichter as lucht, dat de ballon it kuorke, en de ynhâld, yn 'e loft hâlde kin.
's-Heerenhoek
s-Heerenhoek is in doarp yn de gemeente Borsele, Nederlânske provinsje Seelân. Yn it doarp wenje 1.939 minsken (2010). Oant 1970 wie 's-Heerenhoek in selsstannige gemeente.
Luchtballon
Der binne twa soarten fan luchtballonnen:
Om't de luchtballon gjin motor hat wurdt er troch de wyn stjoerd. It ienichste wat ballonfarders dwaan kinne is de hichte feroarje, om sa wyn yn in oare rjochting te berikken.
Ballōn (lyftcræft)
Kening
Kening is nei keizer de heechste foarstlike titel. Mei dizze titel wurdt it (manlike) steatshaad fan in keninkryk oantsjutten. It froulike ekwifalint fan de titel is keninginne, mar dat is ek oantsjutting foar de oarehelte fan in kening. De soan fan in kening is in prins en syn dochter is in prinsesse. De opfolger fan in kening is de kroanprins. Ofhinklik fan de definysje fan eallju kin de kening de heechste ealman yn in lân wêze, of dejinge dy't sizzenskip oer alle eallju hat.
Iere keningen
Yn Nederlân ûntwikkele harren yn de 6e iuw yn it Frysk-Grinslanner terpegebiet stadich oan in keningskip by de it folk fan de Friezen. Krekt as yn de Angelsaksyske wrâld bestie it Fryske gebiet út meardere lytse politike ienheden mei elts in eigen politike lieder as kening. De earste keningen moatte derom foaral beskôge wurden as kriichshearen, waans kant tydlik keazen waard troch lokale machthawwers (eallju) om wjerstân biede te kinnen oan driging fan oare folken.
It Fryske keninkryk krige yn de rin fan de 7e iuw hieltyd mear stal. De keningen wienen suksesfol yn de kriich en wreide harren gebiet fierder út nei it suden. Sy wienen machtich en ryk en ûnder kening Redbad soe it Fryske ryk har grutste útwreiding krije. Nei dizze kening soe it stadich oan oermastere wurde troch de Franken. Karel de Grutte makke der yn 772 in ein oan, doe't er it gebiet fan de Friezen eastlik fan de Lauwers by it Frankyske ryk foege.
Keninkryk fan de Nederlannen
De titel fan kening bestie yn Nederlân op 'e nij sûnt 1815. Yn 1813 waard de soevereiniteit opdroegen oan Willem Frederik, Prins fan Oranje-Nassau. Hy wie doe Soeverein Foarst Willem VI, mar nei de feriening mei Belgje op it Kongres fan Wenen waard er yn 1815 nei in muoisume lobby oerhelle de titel 'Kening' oan te nimmen. Hjirmei waard er Kening Willem I fan Nederlân. Nederlân wurdt al sûnt mear as 100 jier regeard troch in keninginne, omdat de âldsten yn de direkte line al trije kear froulju wiene. Yn de Nederlânske grûnwet komt de term Keninginne foar in regearjende foarst lykwols net foar, dat formeel binne hja kening. Om dizze reden is de man fan de keninginne de prins-gemaal; hy kin gjin kening wêze want dat is de titel fan syn frou. Oarsom wurdt de frou fan in manlike kening al keninginne neamd.
Jeropeeske keninkriken
Troch de tiid hinne hat Jeropa ferskate keninkriken kend; guon binne ferdwûn troch ferovering, oare troch fúzje en wer oaren troch revolúsje.
Hjoeddeiske keninkriken
Hjoed de dei hat Jeropa de neikommende keninkriken:
Eardere keninkriken
Hjoed de dei hat Jeropa de neikommende lannen dit earder keninkriken wienen:
Jeropeeske keninkriken út eardere perioades
Yn it ferline wienen der yn Jeropa de neikommende keninkriken dy't no net mear as lannen besteane. Guon dêrfan binne:
Taiga
Taiga (fan it Russyske тайга, tajga, "nullewâld", dat wer ûntliend is oan it Mongoalsk), benammen yn Noard-Amearika ek wol boreaal wâld neamd (boreaal betsjut noardlik), is in wrâldtype yn noardlike breedtegraden fan de wrâld, ynklamme tusken de toendra yn it noarden en it tuskenbeiden wâld yn it suden. It wurdt karakterisearre troch útstrutsen, kâlde en fochtige nullewâlden, dy't it grutste bioom op drûch lân fan 'e hiele wrâld foarmje. It meastepart fan Kanada, Alaska, Sibearje, Jeropeesk Ruslân, Finlân, Sweden en Noarwegen is dermei oerdutsen. Ek yn dielen fan Estlân, de Skotske Heechlannen, noardlik Mongoalje en noardlik Kazachstan komt taiga foar, krekt as op it Japanske eilân Hokkaido en yn inkele lytse dielen fan 'e legere 48 steaten fan 'e Feriene Steaten.
De wichtichste beammesoarten, de lingte fan it groeiseizoen en de hichte fan simmertemperatueren kin tusken ferskillende taigakriten sterk útinoar rinne. Sa bestiet de taiga fan Noard-Amearika foar it meastepart út ûnderskate soarten spjirren en sulverspjirren, wylst de taiga fan Skandinaavje en Finlân opmakke is út spjirren, dinnen en bjirken, en de taiga fan eastlik Sibearje benammen út lieren bestiet. Nullebeammen lykas dinnen, spjirren en lieren kinne, yn tsjinstelling ta de measte leafbeammen, poerbêst oer strange winters. Leafbeammen lykas bjirken, pompelieren, wylgen en koetsebeibeammen komme der lykwols ek foar.
De grûn dêr't taiga op groeit, bestiet foar in grut diel út fean, benammen yn it binnenlân fan Kanada, noardlik Ruslân en Sibearje. Yn 'e grûn leit sadwaande in protte koalstofdiokside opslein yn 'e foarm fan planteresten. Troch it opwaarmjen fan 'e Ierde komt yn 'e taiga metaangas frij, mei as gefolch dat it broeikaseffekt, dat de klimaatferoaring oandriuwt, fuortsterke wurdt. De grûn fan 'e taiga is tige soer; wylst de fan 'e beammen fallen nullen stadichoan kompostearje, skiede se in soer of dat alle planten útsein nullebeammen behinderet yn harren groei. Dat ferskynsel stiet bekend as allelopaty. Sûnt likernôch 2000 wurdt de taiga, benammen yn Kanada, Alaska en Sibearje, yn oanboazjende mjitte teheistere troch boskbrannen
De fauna moat yn 'e taiga goed oanpast wêze oan 'e kjeld fan 'e winters. Foarbylden fan karakteristike bisten út 'e taiga binne de krúsbek, de raven, de rûchpoatmûzefalk, de keningsearn, de bever, de Kanadeeske bever, de otter, de rivierotter, de Amerikaanske bizon, de brune bear, de Amerikaanske swarte bear, de Aziatyske swarte bear, de Jeraziatyske lynks, de Kanadeeske lynks, de Sibearyske tiger, de wolf, de foks, de prêrjewolf, de sniehazze, de Amerikaanske hazze, de harmeling, de wezeling, de Sibearyske wezeling, de Amerikaanske nerts, de beamotter, de Amerikaanske marter, de fiskmarter, de warch, de oerzon, de eland, it rindier en ferskate soarten lemmings, iikhoarntsjes en pipermûzen.
Irolt
Irolt wie in Fryske muzykgroep dy't begûn yn 1975.
Fan dy tiid ôf wie Nanne Kalma (gitaren, banjo, mandoline, autoharp en sang) de driuwende krêft. Yn de earste besetting spilen ek Geppy Haarsma (akkordeon) en Hans Kerkhoven (gitaren) mei. Yn de begjinperiode spilen ek George Snijder (drums) en Aart Kuyt mei. Soms spile Piet Kok mei. Sûnt 1980 wienen Sytze Wagemakers (akkordeon) en Jan Ottevanger (basgitaar, gitaar en tuba) fan de partij. Oant 1983 wie Inez Timmer sjongster by dizze bekende folkgroep. Dêrnei naam Ankie van der Meer dy taak oer.
De earste lp fan de folkgroep, De Gudrun sêge mei teksten fan Sybe Krol, Jan Tulp en Herke Wijnalda, krige daliks al lanlike oandacht.
Irolt krige lanlike bekendheid en trede ek op folkfestivals yn Ingelân op. Yn 1979 ferskynt de lp De smid fan Earnewâld. Muzyk is wer fan Kalma, de teksten binne foar it grutste part fan Pyt Jon Sikkema, wylst Hessel van der Wal en Herke Wijnalda elk ien lekst en Sybe Krol twa teksten skreaun hawwe. Dy teksten lizze yn itselde flak as dy fan de oare beide Irolt-platen: lange - oer 't generaal lugubere - ferhalen oer moard, spûkerij, iensumens, ivichheid en oarloch yn it Fryslân fan in pear iuwen lyn.
Yn 1984 brocht Irolt de lp Doarmje út mei toansetten teksten fan de Fryske dichteresse Berber van der Geest.
De groep stoppe yn 1987. Nanne Kalma en Ankie van der Meer spylje no yn Kat yn 't Seil. Kerkhoven spilet yn Kalis en Ottevanger yn Om 'e Noard.
Diskografy
Singles:
LP's: CD mei lieteboek: CD tegearre mei oaren:
Nije Feart (Appelskea)
De namme Ni'je Vaort jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Vaart.
Nije Feart (It Bilt)
De Nije Feart (Biltsk en offisjeel: Nije Faart; Nederlânsk: Nieuwe Bildtdijkstervaart) is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart rint fan Swarte Haan, dêr't ferbining is mei de Kâlde Feart nei it easten oan Nijebiltsyl ta. Dêr stiet de feart yn ferbining mei de út it suden kommende Kaaifeart. De Nije Feart rint njonken de Nije Biltdyk. Sawat in kilometer súdliker rint de Alde Feart.
De namme Nije Faart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Bildtdijkstervaart.
Nijdjip (Easterboarn)
thumb|Krusing Nije Feart, Heafeart en Nijdjip (rj.) thumb|Lizzing thumb|Nijdjip by de Thomas Pôle It Nijdjip is in feart yn de gemeente Opsterlân. De 2,5 kilometer lange feart rint fan De Boarn benoarden Easterboarn nei it easten en komt westlik fan de Ulesprong út yn de Nije Feart. Benoarden de feart leit polder Rypweisein.
De namme Nijdjip jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Diep.
Wannelrûte
De polderdyk bylâns It Nije Djip is sûnt 2013 ûnderdiel fan in ûngefear 12,5 kilometer lange wannelrûte dy’t begjint by it Sudergemaal en fia de Nije Feart nei de De Ulesprong giet. It paad rint dêrnei oer de polderdyk bylâns te Nijdjip rjochting De Ripen en de Domela Nieuwenhuiswei. Oer de Geawei en It Damshûs komt it paad wer út by it Sudergemaal.
Thomas Pôle
thumb|left|100px|Thomas Pôle Oan it noardside fan it Nijdjip tusken Aldeboarn en De Ulesprong leit de Thomas Pôle. Dizze heale bunder ûnlân leit op de hoeke fan in wyk oan de noardside fan it Nijdjip. De wyk komt út by de boerepleats op De Ripen 20 besuden Nij Beets. De seis pleatsen oan de Ripen binne saneamde 'steatsbuorkerijen' dy’t boud waarden yn it ramt fan de wurkferskaffing yn de tritiger jierren fan de tweintichste iuw. Om de lannen by dizze seis pleatsen leit in polderdyk dy’t it wetter fan de Boarn keare moast by heech wetter. De Pôle hearde sûnt de sechtiger jierren by de pleats fan Thomas Poortman. As it ûnlân simmerdeis meand wie leinen in soad Boarnsters en oare boatsjeminsken oan de Thomas Pôle foar de wâl. De wâl wie simmerdeis nei it gersmeanen ek berikber mei de auto. Sûnt 2014 is de Thomas Pôle oanjûn mei in buordsje.
Iepen Stâl
De Iepen Stâlrûte is in keunstmanifestaasje yn Aldeberkeap. Dizze keunst- en sjochrûte wurdt sûnt 1971 elk jier hâlden. In tweintich keunstners of mear eksposearje harren wurk op ferskate lokaasjes dy't gewoanwei as wen- of wurkplak brûkt wurde: boerehiemen, yn de tsjerke, stâl, skoalle, gymnastyklokaal, garaazje, tún, terras of groenstroken. De rûte kin ek op de fyts dien wurde, oan it begjin fan de rûte steane wite fytsen klear.
Skiednis
Op 20 augustus 1971, waard yn de Trochreed in lytse eksposysje iepene troch de kabaretiers Sieto en Marijke Hoving dy't doe by de Catspoele in húske hienen. Earste eksposanten wienen doe Nan Platvoet mei grafysk wurk, Hannie Mein mei diggelguod en inisjatyfnimmer Piet Bokelaar mei skilderijen. Yn 1973 waard de organisaasje oernomd troch in kommisje mei VVV-Pleatslik Belang, de Handelsfereniging en de Kulturele Kommisje. Yn it earstoan wienen der ek samlingen fan hobbywurk, letter waarden allinnich keunstwurken fan erkende keunstners tentoansteld, faak ek noch yn in tema. Sa wie hjir û.o. wurk te sjen fan Dirk Hakze, Jeltje Baas en Hein Mader.
Thor: Ragnarok
Thor: Ragnarok is in Amerikaanske apokalyptyske superheldefilm mei science fiction-eleminten út 2017. De film stie ûnder rezjy fan Taika Waititi, en de haadrollen waarden spile troch Chris Hemsworth en Tom Hiddleston. De titel betsjut: "Thor: Ragnarök" (Ragnarök is de ein fan 'e tiden yn 'e Noardske mytology). It ferhaal folget de god Thor, dy't, nei it ferstjerren fan syn heit Odin, ûntdekt dat er in âldere suster hat, Hela, de goadinne fan 'e dea. Hja is wisberet om net inkeld Asgard, mar it hiele hielal ûnder har skrikbewâld te bringen, en Thor moat har tsjinhâlde. Dat falt lykwols noch net ta as er fêst komt te sitten op in planeet dy't letterlik de dwinger fan it hielal liket te wêzen. Thor: Ragnarok krige fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes, en wie in grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. De film makket diel út fan Phase 3 fan 'e Marvel Cinematic Universe-filmsearje, en folget as sadanich op Spider-Man: Homecoming. De folgjende film fan 'e rige is Black Panther, dat yn 2018 útkaam, mar it direkte ferfolch op Thor: Ragnarok is Thor: Love and Thunder, út 2022.
Plot
Twa jier nei de Slach om Sokovia (sjoch: Avengers: Age of Ultron) lit de god en superheld Thor him mei opsetsin finzen nimme op in net by namme neamde planeet, dêr't er foar de fjoerdemon Surtur brocht wurdt. Dyselde sit him te fergriemen om it lot fan Thor en fertelt selsfoldien dat er mei koarten Thor syn thúswrâld Asgard ferdylgje sil yn 'e lang foarseine ein fan 'e tiden Ragnarök. As er syn kroan ferienet mei de Ivige Flamme dy't yn 'e klûs fan Odin baarnt, sil er syn folsleine macht weromkrije dy't er lang ferlyn ferlear doe't er ferslein waard troch Odin. As dat bart, sil nimmen him noch tsjinkeare kinne. Thor ornearret dat Odin Surtur fannijs ferslaan sil sadree't dyselde him op Asgard sjen lit, mar Surtur fernijt him dat Odin net op Asgard is. Nei't er syn fijân alhiel útkloarke hat, skuort Thor himsels los, ropt syn magyske hammer Mjölnir by him, ferslacht Surtur, stelt syn kroan en keart werom nei Asgard.
Op Asgard blykt yn 'e fjouwer jier sûnt Thor dêr foar it lêst west hat, gâns feroare te wêzen. Heimdall, de alsjende wachter fan 'e Bifröst, de Reinbôgebrêge (dy't eins in wjirmgat nei oare wrâlden is), mist fan syn post. Thor kriget te hearren dat Odin Heimdall ferballe hat foar ferrie. De nije wachter by de Bifröst is de kriger Skurge, dy't benammen wyn en blast is. Yn 'e stêd treft Thor syn heit Odin oan dy't genietet fan it goede libben yn it skaad fan in reuseftich stânbyld fan Thor syn pleechbroer Loki, wylst er nei in toanielstik sjocht dêr't de heldhaftige dea fan Loki, fjouwer jier earder (sjoch: Thor: The Dark World), yn ôfbylde wurdt, mei personaazjes fan Odin en Thor dy't Loki alle lof taswaaie. Thor grypt de tasjende "Odin" by de lurven en twingt him de betsjoening op te heffen dy't him it uterlik fan Odin jout. It docht bliken dat it eins Loki is, dy't dochs net omkommen is op 'e Dûnkere Wrâld, sa't eltsenien miende, mar neitiid temûk weromkommen is nei Asgard om dêr it plak fan Odin yn te nimmen sûnder dat ek mar immen dêr euvelmoed yn hie.
Thor twingt Loki om him mei te nimmen nei it plak dêr't er Odin finzen set hat. Dat blykt in fersoargingstehûs yn New York te wêzen, dat lykwols krekt sloopt wurdt as se dêr oankomme. Mei help fan 'e tsjoender dr. Stephen Strange, dy't Loki sa fluch mooglik fan 'e Ierde ôf hawwe wol, fine se Odin werom yn Noarwegen, dêr't er yn 'e wyldernis op in klif boppe in fjord útsjocht oer de Atlantyske Oseaan. Odin komplimintearret Loki mei de betsjoening dy't er oer him útsprutsen hie, mei't er der klauwen oan hân hat om himsels dêrfan te ûntdwaan. Hy leit oan syn soannen út dat er stjerrende is, en dat Ragnarök op kommendeweis is nettsjinsteande al Thor syn krewearjen om dat foar te kommen. It sit nammentlik sa: Odin hat nòch in bern, Thor syn âldere suster Hela, de goadinne fan 'e dea. Dyselde wie oarspronklik de oanfierster fan 'e legers fan Asgard by de ferovering fan 'e Njoggen Riken, mar se wie te ambisjeus en waard te machtich, sadat se lang ferlyn troch Odin finzenset en út 'e skiednis wiske waard om't dat de iennichste manear wie om har te berongjen.
Odin komt yn it bywêzen fan Thor en Loki te ferstjerren, en fuort dêrnei ferskynt Hela, dy't harsels presintearret as har heite erfgenamt en de rjochtlike hearskeresse oer Asgard en de Njoggen Riken. Se easket dat har bruorren harren foar har delbûge. Dy wegerje dat en Thor smyt syn hammer Mjölnir, dy't nimmen wjerstean kin, op har ôf. Mar Hela grypt de hammer fêst en knypt him oan gruzeleminten. As Loki foar himsels en Thor de Bifröst nei Asgard nimt, folget Hela harren dêrhinne. Underweis smyt se Loki en Thor út it wjirmgat, de romte yn.
Thor bedarret op Sakaar, in planeet dy't omjûn wurdt troch wjirmgatten, en dy't blykber letterlik de dwinger fan it hielal is, dêr't alle ôftanke troep en lju gearkomme. Hy wurdt rêden fan in groep bûtenierdske wêzens dy't mank de rotsoai libje en him opite wolle, mar syn rêdster is in slavehannelster mei de namme Scrapper 142, dy't him betwingt mei it gebrûk fan in stroomstjitwapen. Oan in tatoeaazje op har earm ken Thor har wer as in Walkuere, ien fan 'e legindaryske karkloft fan froulike Asgardster kriichsters dy't lang ferlyn oan 'e lêste ta omkommen wêze soene by it befjochtsjen fan Hela. Hy sprekt har dêrop oan, mar sy wol der neat fan witte. Se ferkeapet him oan 'e hearsker fan Sakaar, in persoan dy't himsels de Grutmaster neame lit. It docht bliken dat op Sakaar de tiid in apart ferrin hat en dat Loki der al in pear wiken earder belâne is. Hy hat him ûnderwilens yn 'e geunst fan 'e Grutmaster witten te wurkjen.
Neitiid wurdt Thor twongen om as gladiator mei te dwaan oan 'e gefjochten dy't de Grutmaster yn in mânske, oerdutsen arena hâlde lit. Hy moat útkomme tsjin 'e kampioen, in wêzen tsjin wa't gjin inkele tsjinstanner oant no ta in gefjocht oerlibje kinnen hat. Ta Thor syn opluchting blykt dat nimmen oars as de Hulk te wêzen, fan wa't neat mear fernommen is nei't er twa jier lyn, oan 'e ein fan 'e Slach om Sokovia, útpykte yn 'e Quinjet fan 'e Avengers (sjoch: Avengers: Age of Ultron). De opluchting is fan koarte doer as der mei de Hulk net te riddenearjen falt, sadat it mei it gefjocht oangiet. Nei't er in flink wan bruien krigen hat, ropt Thor ynstinktyf wjerljocht op fan binnenyn him en betellet er de Hulk mei gelikense munt werom. De Grutmaster sabotearret lykwols it gefjocht, sadat syn kampioen, de Hulk, it wint. Mar Thor is wol de earste dy't in gefjocht mei de Hulk oerlibbet en neitiid wurdt er yn deselde lúkse ynrjochte sel as de Hulk opsletten.
Thor besiket de Hulk en Scrapper 142 te bepraten en help him om Asgard te rêden fan Hela, mar net ien fan beiden hawwe se dêr earen nei. Dêrom ûntsnapt er op eigen manneboet nei de Quinjet, dêr't er mei weromkeare wol nei Asgard. De Hulk, dy't it fierders op Sakaar wol nei it sin hat, is lykwols iensum en wol net dat Thor by him wei giet. Hy folget him nei de Quinjet, dy't er by fersin fernielt as er oerstjoer oan board komt. Thor kalmearret him troch in fideoboadskip fan Natasha Romanoff oftewol Black Widow ôf te spyljen, de superheldinne fan wa't de Hulk hâldt. Dat soarget derfoar dat de griene reus foar it earst yn twa jier transformearret ta dr. Bruce Banner. Dyselde is raar gesteld as er foar it ferstân kriget hoelang't de Hulk him diskear behearske hat, dat hy nimt him foar om 'e Hulk der nea wer "út" te litten.
Underwilens jout de Grutmaster oan Scrapper 142 en Loki in ultimatum om Thor en de Hulk op te spoaren en te fangen en binnen in oere by him werom te bringen, of oars… Loki en Scrapper 142 reitsje neitiid lykwols fuortendaliks slaande deilis. As Loki ûntdekt dat er in Walkuere foar him hat, kringt er har tinzen binnen om't er witte wol hoe't it kin dat sy de konfrontaasje mei Hela oerlibbe hat (troch de selsopoffering fan in oare Walkuere), en twingt har sa om 'e útrûging fan har susters te werbelibjen. Letter fynt Scrapper 142 op 'e strjitte Thor en Banner, dy't se mei weromnimt nei har appartemint, dêr't se Loki finzen hâldt. Troch it werbelibjen fan it gefjocht mei Hela is de Walkuere ferfolle rekke fan in langst nei wraak op Hela, dat se hat besletten har dochs by Thor te jaan. Loki slút him by de groep oan, mei't er leaver net útfine wol wat de Grutmaster foar him yn petto hat as er Thor en de Hulk net binnen de stelde tiid werombringt. Hy hat net stilsitten yn 'e tiid dy't er op Sakaar trochbrocht hat, dat hy beskikt oer de koades fan alle romteskippen fan 'e Grutmaster.
Troch it wjirmgat berikke Thor, Banner en de Walkuere Asgard, dêr't Heimdall ûnderwilens de boargerbefolking yn feilichheid besiket te bringen fia de Bifröst. Op 'e Reinbôgebrêge wurde se lykwols opwachte troch de reuseftige wolf Fenris, wylst de weromwei ôfsletten wurdt troch Hela har leger fan ûndeaden, oanfierd troch Skurge. Thor bewapenet it plezierjacht mei in ûnbidich grut masinegewear. Wylst er sels Hela yn 'e stêd oanfalt en Heimdall en de Asgardsters de ûndeaden befjochtsjen, besykje Banner en de Walkuere út 'e loft wei ôf te weven mei Fenris. As dat net slagget en hy sjocht wat de wolf mei de boargers dwaan sil, komt Banner werom op syn eardere beslút. Hy springt út it romteskip, feroaret yn de Hulk, en begjint Fenris in pak op 'e hûd te jaan. De Walkuere en in beroufolle Skurge jouwe har by Heimdall-en-dy, en krije fersterking fan Loki en de ûntsnapte gladiators, dy't op dat stuit mei har grutte frachtskip op Asgard arrivearje. De boargers wurde it frachtskip yn dirigearre, wylst Heimdall, Loki en de Walkuere de efterhoede dekke en Skurge himsels deafjochtet as de ûndeaden besykje om it frachskip te interjen.
Yn it gefjocht mei Hela slacht sy Thor syn rjochtereach út, wêrnei't er in fizioen fan Odin kriget. Dy fertelt him dat er folle sterker is as dat hysels (Odin) wie en dat Asgard net it plak is, mar de minsken dy't der wenje. Thor wit Hela fan him ôf te slaan troch syn ynderlike wjerljocht wer op te roppen, mar hy hat wol foar it ferstân dat er dêr inkeld tiid mei winne kin. De wurden fan Odin hawwe him lykwols beseffe litten dat de profesije oer Ragnarök der net om draaide om Ragnarök tsjin te kearen, mar om it barre te litten. Hy jout Loki dêrom opdracht om nei de klûs fan Odin te gean en de kroan fan Surtur yn it Ivige Fjoer te smiten. As dat dien wurdt, stiet de fersleine fjoerdemon wer op, sterker as ea tefoaren. Wylst Thor, Loki en de Walkuere troch de Hulk, dy't Fenris oerwûn hat, oan board fan it frachtskip brocht wurde, ûntdekt Hela dat se yn Surtur in fijân fûn hat dy't se net oer kin. Lykas foarsein yn 'e profesije ferneatiget Surtur hiele Asgard, wêrby't er Hela deadet. De Asgardsters ûntkomme lykwols yn it skip. Thor, dy't no troch eltsenien as kening fan Asgard erkend wurdt, fermoedsoenet him mei Loki en set koers nei de Ierde.
Yn in sêne healwei de ôftiteling wurdt it frachtskip mei de Asgardster flechtlingen fuortby de Ierde ûnderskept troch in reuseftich romteskip (neffens filmprodusint Kevin Feige it skip fan 'e yntergalaktyske kriichshear Thanos).