cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eco Haitsma Mulier
Haitsma Mulier syn karriêre begûn by de Keninklike Marine, dêr’t hy it ta luitenant-op-see 2e klasse brocht. Yn 1872 waard hy beneamd ta boargemaster fan Sleat. Hy stie dêrnei yn Utingeradiel en Winterswijk (1883-1905).
Haitsma Mulier wie Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Hy ferstoar doe’t er 77 jier wie.
Johannes Dirks Baarda
thumb|Johannes Baarda Johannes Dirks Baarda (Ljouwert, 26 oktober 1836 - Feanwâlden, 23 juny 1903) wie in notarisklerk en skriuwer.
Baarda waard berne yn Hotel Phoenix yn Ljouwert, by syn pake en beppe, mar waard grut brocht by syn omke yn Jirnsum nei't beppe yn 1839 stoarn wie. Omke ornearre him foar it notariaat; hy is notarisklerk wurden. Earst wenne er yn Damwâld en doe yn Mitselwier. 12 maaie 1878 ferhuze er nei Feanwâlden, dêr't er op kantoar kaam by Mr. van Kleffens, en boaske oan Dieuwke Willems Kuipers fan Hantumhuzen. Hy waard in fûl drankbestrider.
Baarda skreau proaza en poëzy mei in liberaal-satiryske strekking yn tydskriften: Fryske Húsfrjeon (1858-66), Bijekoer (1859-65), Iduna (1861-64) en Swanneblommen (1860-63); en yn kranten: it wykblêd Kanton Bergum (1881) en it Friesch Volksblad (1877-78). Mei J. G. de Vries út Ikkerwâld makke er it drankbestridersjierboekje 'De Folkfrieun' (Boalsert, 1862 en Dokkum, 1864).
Oss
Oss is een stêd en gemeente yn de Nederlânske provinsje Noard-Brabân, dy't tusken Den Bos en Nymwegen leit. Op 26 july 2007 wennen der 57.980 minsken. De stêd Oss is it haadplak fan de gemeente Oss. De stêd krige yn 1399 stedsrjochten, wat sjoen wurde kin as it begjin fan it gemeentlik bestjoer.
Johannes Dirks Baarda
Hy publisearre ûnder de skûlnammen Simen Aukes en Johannes.
Laurence Sterne
thumb|200px|right|Laurence Sterne (1713-1768) Skildere fan [[Joshua Reynolds ]] Laurence Sterne (Clonmel (Tipperary, Ierlân), 24 novimber 1713 - Londen, 18 maart 1768) wie in Ingelsk-Iersk romanskriuwer en Anglikaansk geastlike, fral ferneamd fan syn romans The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman en A Sentimental Journey Through France and Italy, mar hy publisearre ek in soad preken, skreau syn memoires en wie belutsen by lokale polityk. Sterne stoar yn Londen nei't er jierrenlang oanhelle wie mei tuberkuloaze.
Twa grutte wurken
1768 ferskynde it ek súksesfolle reis- en avontuereferhaal A Sentimental Journey Through France and Italy. De titel fan dat boek late ta it ûntstean fan de term sentimintalisme, in literêre streaming in de preromantyk.
Sternes ferneamdens wie foar it grutste part te tankjen oan dy twa boeken. Dat hie fan gefolgen dat ek oar wurk fan him mear omtinken krige. Nettsjinsteande syn frijwat lyts oeuvre moat syn ynfloed op de ûntjouwing fan de Ingelske enek Jeropeeske romankeunst net ûnderskat wurde. Benammen syn technyk fan skriuwen yn 'Tristram Shandy' wie in foarrinner fan de lettere 'stream of consciousness', sa't dy útwurke waard troch James Joyce yn syn boek Ulysses.
Grutte fibula fan Winaam
thumb|270px|De fibula fan Winaam mei alle ûntbrekkende dielen dy't oant no ta weromfûn binne. De Grutte Fibula fan Winaam is in fibula út de earste helte fan de 7e iuw. De fibula is fan goud makke en ynlein mei reade almandyn.
De fibula is ûnderdiel fan de kolleksje fan it Frysk Museum.
De fynst by Winaam
Yn 1953 waard yn de terp Tsjitsma by Winaam de fuotplaat fûn fan in grutte fibula. De spjelde wie lykwols troch in ploech skansearre en wie dêrtroch net mear kompleet. Amateurarcheologen hawwe jierrenlang mei metaaldetektors socht nei de ûntbrekkende dielen.
Undersyk
Nei de lêste fynsten fan 2009 wie it sieraad foar in grut part folslein. Neffens saakkundigen wie de fibula yn de earste helte fan de 7e iuw fan in keninginne of in frou mei hege status. Troch dyselde fynst waard de ferskining fan Weda (Odin) op de kopplaat sichtber.
Yn 2012 waard de fibula ûndersocht troch it 'Sintrum foar Undersyk en Restauraasje fan Frânske Musea' yn Parys. Utkomst fan it ûndersyk wie dat de fibula fersierd is mei sa'n 300 granaatstikjes. Ut analyse die bliken dat de reade granaatstiennen út Yndia komme.
Fryske keningen
thumb|right|100px|Keunstwurk op it fynplak. By Winaam, op de terp Tsjitsma, inkelde kilometers noardeastlik fan Harns, waarden fan 1991 oant 1993 archeologyske opgravings dien troch de universiteiten fan Grins en Amsterdam. Dat ûndersyk krige ynternasjonaal omtinken fanwege de bysûndere fynsten dy't dêr dien waarden. De útkomsten fan it ûndersyk joegen ek oanleiding om te tinken dat Winaam it haadplak west hat fan in Fryske kening.
Oezbeeksk
Klassifikaasje
It Oezbeeksk is in East-Turkske taal. It Oeigoersk is it naust besibbe oan it Oezbeeksk. Wat grûnwurdskat en grammatika oangiet is it Oezbeeksk noch hieltyd relatyf nau besibbe oan it Oeigoersk. Oare ynfloeden komme út it Perzysk, it Arabysk en it Russysk.
Taalgebiet
Oer de hiele wrâld prate sa’n 44 miljoen minsken Oezbeeksk as memmetaal. Yn Oezbekistan wenje 34,1 miljoen minsken en fierwei de measten prate Oezbeeksk. Yn it buorlân Tadzjikistan prate 873.000 Oezbeeksk, yn Kirgyzje binne dat 550.096, yn Kazachstan 332.017, yn Turkmenistan 317.000 en yn it buorlân Afganistan binne dat sa’n 4,5 miljoen minsken. Lytsere taalminderheden wenje yn Sina en Turkije.
Alfabet
Foar 1928 waard it Arabysk alfabet brûkt Oezbeeksk te skriuwen. Nei 1928 waard, yn neifolging fan oare Turkske talen, it Latynsk alfabet brûkt. Under it Russyske bewâld fan Jozef Stalin waard it Syrillysk alfabet ynfierd. It Syrillysk alfabet ferlear nei it útienfallen fan de Sowjetuny oan status. Yn it ûnderwiis en iepenbier bestjoer waard besocht it Latynsk alfabet fannijs yn te fieren. Yn 'e praktyk wurde it Syrillyske en Latynske alfabet noch in soad neist elkoar brûkt.
Yn 2021 beslute it Oezbeekske regear om yn 2023 folslein oer te gean op it Latynske alfabet. De ynfieringsdatum waard letter ferskood nei 2025.
Tomas Gustafson
Sven Tomas Gustafson (Katrineholm, 28 desimber 1959) is in earder Sweedsk reedrider.
Hy die tolve kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, trettjin kear oan it Europeesk kampioenskip en fjouwerk kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1980, 1984, 1988 en 1988). Hy waard by dizze kampioenskippen twa kear Europeesk kampioen en trije kear Olympyske kampioen. Yn 1992 stopte Gustafson nei de Olympyske Spullen mei reedriden op heech nivo.
Gustafson krige yn 1982 en 1988 de Oscar Mathisen-Troffee útrikt, yn 1985 ried er as toerrider de Alvestêdetocht fan 1985 út. Nei syn langebaan karriêre, gie Gustafson maratonriden en set er him yn om it maratonriden yn Sweden op de kaart te setten.
Philips Wouwerman
thumb|Selsportet
thumb|Kavalery fjochtsjend foar in baarnende mûne troch Philip Wouwerman'' Philips Wouwerman (doopt Haarlim, 24 maaie 1619 - dêre, 19 maaie 1668) wie in Nederlânsk skilder en tekener. Hy skildere foaral hynders en slachfjilden. Syn wurk fertoant in soad dynamyk en dramatyk en is maklik te werkennen: in wyt hynder is ien fan syn hannelsmerken.
Libben
Hy wie de soan fan de Alkmaarske keunstskilder Pouwels Joostens Wouwerman. Wouwerman wie learling by syn heit, Frans Hals en Jan Wijnants. Yn 1638 reizge er mei syn ferloofde nei Hamburch om dêr te trouwen, sûnder dat syn heit it goed fûn. Yn 1640 wurdt er yn it gilde fan Haarlim neamd. Hy stoar op 19 maaie 1668 en waard op 23 maaie yn de Nije Tsjerke fan Haarlim begroeven.
Wurk
De styl fan syn wurk wiist op bûtenlânske ynfloed, sa as it eksoatyske lânskip en de swier (de hui en de jui) fan de groepen figueren op syn skilderijen. Pieter van Laer, dy't yn Rome west hie, moat him beynfloede hawwe.
Wouwerman wie in grut talint en gjin fan de hynsteskilders fan doe en letter hat him oertroffen as tekener en koloarist. Hy wie populêr en soarge der foar dat der fraach nei syn wurk wie. Der waard yn de 18e iuw in soad foar syn wurk betelle, wylst hast net ien him no mear ken. Frederik de Grutte liet ôfbylden Wouwerman syn wurk op in reauke neiskilderje en joech it doe kado oan Katarina de Grutte.
Wouwerman wie de bekendste fan de Wouwermans. Eartiids hie er 1.200 wurken op syn namme, tsjintwurdich wurdt de helte dêrfan oan syn bruorren Johan en Pieter taskreaun.
Vasili Polenov
Libben en wurk
Polenov studearre tagelyk oan de Universiteit fan Sint-Petersburch (rjochten) en oan de Russyske Keunstakademy. Al yn 1869 en 1870 wûn er wichtige prizen mei in pear fan syn earste skilderijen. Fan 1872 oant 1876 reizge er troch Jeropa en besocht er ûnder oaren Wenen, München, Feneetsje, Florâns, Napels en foar langere tiid Parys. Dêrnei wie er in skoftke werom yn Ruslân en gie doe as hofskilder nei de Russysk-Turkske Oarloch (1877-1878). Werom yn Moskou sleat er him oan by en de realistyske skildersgroep Peredvizjniki (“de swalkers”). Hy skildere meast histoaryske tafrelen, lânskippen en sjênrestikken. Teffens makke er yn dy snuorje in protte teäterdekoraasjes.
Yn 1881-1882 reizge Polenov troch it Heine Easten en Georgje en skildere op lokaasje. Letter yn 1899 hat er nochris yn dy kontreien wurke. It hat resultearre yn in rige fan 72 skilderijen, 'Ut it libben fan Jezus', dêr't er oant 1909 oan wurke hat.
Fan 1882 oant 1895 wie er learaar oan de Moskouse Hegeskoalle foar skilderkeunst, byldhoukeunst en arsjitektuer. Under syn learlingen dêre wienen ûnder oaren Konstantin Korovin, Isaak Levitan en Abram Archipov.
Polenov wie befreone mei Ilja Repin en Rafail Levitski. Hy stoar yn 1927 yn Borok, in lyts doarp ûnder Toela.
Mattéustsjerke (Langsweagen)
De Mattéustsjerke is in tsjerkegebou fan de PKN Langsweagen-Lúkswâld-Jonkerslân oan 't Hou 9 yn Langsweagen yn de gemeente Opsterlân.
Beskriuwing
De tsjerke is yn 1781 boud as ferfanging fan in âldere midsiuwske tsjerke, dy't eartiids oan de apostel Mattéus wijd wie en tsjintwurdich wer de âlde namme draacht. De sealtsjerke mei trijesidige koarsluting en rûnbôgefinsters hat in ynboude toer mei achtkantige spits.
Fan de roomske midsiuwske tsjerke is noch in alterstien bewarre bleaun, dy't yn it Jannumer tsjerkemuseum bewarre wurdt. De brânskildere ramen dy't de tsjerke fuort nei de bou krige binne yn de rin fan de tiid ferlern gien.
Ynterieur
thumb|left|200px|It ynterieur foar de restauraasje yn 1960 mei it âlde Knipscheer-oargel Yn de tsjerke stiet in preekstoel út de tiid fan de bou fan de tsjerke. It snijwurk oan de kûp is fan Jacob Zwaluw en stelle froulju foar dy't it Leauwen, de Hope en de Leafde en nei alle gedachten it Alde - en Nije Testamint symbolisearje. Op de hoeken fan de kûp binne motiven út de lânbou, de fiskerij en de jacht oanbrocht. De tsjerkebanken binne yn 1960 by de restauraasje ferwidere en doe ferfongen troch stuollen. Fieder binne der in pear 17e- en 18e-iuwske sarken.
It meganyske toeroerwurk is makke troch Van Bergen. De liedklok út 1948 fan de firma Eijsbouts út Asten is in ferfanging fan twa klokken út 1763 fan de Amsterdammer Pieter Seest, dy’t yn 1943 troch de Dútske besetter foardere waarden.
De tsjerke is yn 1927, 1960 en 1992 restaurearre. De tsjerke is in ryksmonumint.
Oargel
De firma Knipscheer út Amsterdam boude yn 1866 in oargel yn de tsjerke. Mooglik wie it piipwurk dat Knipscheer by de bou brûkte âlder. It front fan dat oargel wie 18e iuwsk. Yn 1948 waard it binnenwurk fan it oargel ferkocht. Jild foar in nij oargel achter it âlde front hie de gemeente net en lange tiid dêrnei brûkte de gemeente in harmoanium en in elektroanysk oargel. It oargel dat no yn de tsjerke stiet stamt út 1901 en is boud troch Bakker & Timmenga foar de grifformearde tsjerke fan Gaast. Doe't dy tsjerke yn 1992 sletten waard ferhûze it ienmanualige ynstrumint nei de tsjerke fan Langsweagen.
Sophia Loren
thumb|Sophia Loren, juny 2009 thumb|right|200px|Loren yn Kenya as Goodwill Ambassador foar de United Nations yn novimber 1992 thumb|right|200px|Sophia Loren 1962 Sophia Loren, berne as Sofia Villani Scicolone (Rome, 20 septimber 1934) is in Italjaansk aktrise.
Sy hikke yn Pozzuoli yn de omkriten fan Napels.
Mei 14 jier wûn hja in priis yn in skientmewedstryd. In stikmannich jierren letter waard hja by noch sa'n ferkiezing opmurken troch filmprodusint Carlo Ponti, dy't har in screentest dwaan liet. Yn 1954 spile se har earste filmrol yn de film L'Oro di Napoli fan Vittorio de Sica en yn 1957 spile hja yn har earste Ingelsktalige film The Pride and The Passion mei Cary Grant en Frank Sinatra.
By de iepeningsseremoanje fan de Olympyske Winterspullen 2006, yn Turyn, wie Loren ien fan de acht froulju dy't de Olympyske flagge it stadion yn drage mocht.
Persoanlik libben
Loren har foarnaamste wenplak hat sûnt de ein fan 2006 Genêve, Switserlân west. , mar sy hat ek huzen yn Los Angeles en New York. Yn septimber 1999 begûn Loren in rjochtsaak tsjin 76 pornografyske websiden foar it sjen litten fan bewurke bleatfoto's fan har op it ynternet.
Loren is in grutte fan fan fuotbalklup S.S.C. Napoli. , doe't dat team tredde stie yn de Searje B n maaie 2007, sei hja tsjin de Gazzetta dello Sport dat sy in striptease jaan soe at it team winne soe.
In krap klaaide Loren posearre mei 72 jier foar de 2007 Pirelli Kalinder mei aktrises sa as Penélope Cruz en Hilary Swank.
Boarnwerter Mar
De Boarnwerter Mar wie in mar oan de noardkant fan Boarnwert. De mar, in reidpoel, is yn 1853 drûchlein.
Michiel
Michiel is in jongesnamme, in foarm fan de Hebriuwske namme Michael - ''dy't as God is".
29 septimber is de nammedei fan de aartingels, wêrûnder Michael.
Hylke Jans Kingma
thumb|Hylke Jans Kingma, 1778 Hylke Jans Kingma (Makkum, 16 oktober 1708 - dêre, 24 septimber 1782) wie skipper, reder, fabrikant en keapman yn Makkum.
Libben en wurk
Kingma wie in soan fan Jan Martens en Bauckje Goris Kingma. Hy troude mei Ytje Hayes. Kingma wie skipper, reder, skipsbouwer en keapman. As keapman fertsjinne er in kapitaal, dêr't erfan yn Makkum in pakhûs en in oaljemûne bouwe liet, dy't beide de namme "Het Fortuin uit Zee" krigen. Yn Makkum oan it Ferlaat 22 liet er ek in monumintaal hûs sette, dat letter it Kingmahûs neamd waard. It pân soe 260 jier yn de famylje Kingma bliuwe.
Kingma eksperimintearre mei de bou fan kofskippen sûnder swurd. De fanwege him boude kof De Twee Gebroeders waard fêstlein troch de tegelskilder Dirk Jacobs Danser op in tegeltablo foar Kingma syn nije went yn Makkum. Foar syn pakhûs oan de Krommesleat liet hy in gevelstien "'t Fortuin uit Zee" meitsje, mei dêrop ôfbylde it skip de Vrouwe Fortuna en de tsjerke fan Makkum.
Hy naam yn 1771 de namme fan syn mem Kingma oan. Kingma ferfolde ek ferskate maatskiplike funksjes. Hy wie bysitter (meirjochter) fan Wûnseradiel, kommitteare fan de syl (slûs) en oare iepenbiere wurken, earmfâd en âlderling.
thumb|300px|Mids it kofskip De Twee Gebroeders fan Kingma; hy wurdt sels ôfbylde as keapman dy't yn de sloep stiet, makker fan it ôfbyld is Dirk Jacobs Danser
Johannes Haitsma Mulier
thumb|Johannes Haitsma Mulier Johannes Haitsma Mulier (Rinsumageast, 8 july 1811 - Boalsert, 30 septimber 1859) wie in Nederlânsk bestjoerder.
Libben en wurk
Mulier studearre rjochten en promovearre yn 1837 oan de Leienske universiteit. Hy waard nei syn stúdzje abbekaat yn Boalsert. Hy waard beneamd ta adjudant-houtfester fan de Kening yn Fryslân 1843-1852, en wie ûntfanger fan it Wetterskip Wûnseradiels Suderseediken 1858-1859, yn de tiid dat syn broer Tjepke Mulier boargemaster fan Wûnseradiel wie. Haitsma Mulier waard yn 1841 lid fan de gemeenteried en wie wethâlder 1846-1848 en fan 1848 oant syn ferstjerren boargemaster fan Boalsert.
Pander S-4 Postjager
Untwerpskiednis
De S-4 waard ûntwurpen troch Theo Slot as in flugge postfleanmasine foar de tsjinst tusken Nederlân en Nederlânsk-Ynje. It wie in leechdekker, oandreaun troch trije 420 hk Wright Whirlwind stjermotoren. It tastel hie in ynlûkber lâningsgestel en in sturttsjel. De S-4, registrearre as PH-OST, makke syn earste flecht op 6 oktober 1933.
Operasjonele skiednis
Desimber 1933 makke it tastel in postflecht nei Batavia; in rekordflecht koe it net mear wurde doe't al yn Grottaglie (Súd Itaalje) in needlâning makke wurde moast fanwege in defekte motor. Yn 1934 die de S-4 mei oan de MacRobertson Air Race fan Londen nei Melbourne. Der waard út einset op fleanfjild Mildenhall yn Ingelân op 20 oktober 1934 en nei 36 oeren kaam de S-4 yn Allahabad, Yndia, oan. Omdat it lâningsgestel skea oproan hie by de lâning ferlear men dêr tiid. 26 oktober wie it tastel wer fleanree, mar by yn de oanrin fan it opstigen waard in trekker mei sykljocht rekke, it tastel fleach yn de brân en gie ferlern. De bemanning koe it tastel op tiid ferlitte.
Seenivo
It seenivo is de trochstrings hichte fan de seespegel (de flakte fan de see). It seenivo wurdt as referinsjeflak brûkt om de hichte fan plakken op it lân (lykas lofthavens en wenplakken) en fan fleanmasines yn de loft oan te tsjutten.
Jonkerslân
Jonkerslân is in doarp yn de gemeente Opsterlân, súd fan Gordyk.
Jonkerslân is bekend om de moaie beamwâlen. Der wurdt ek war dien om toeristen oan te lûken
Jonkerslân hat  ynwenners en is dêrmei it op ien nei lytste plak fan Opsterlân.
Skiednis
Jonkerslân hat syn namme krigen troch Piter Dekema. Piter Dekema wie neist riedshear by it Hof fan Fryslân ek ûndernimmer. Dekema wie ien fan de kompanjons fan de Skoatterlânske Kompenije, mar hy hie foar himsels ek in eigen feanterij.
Der wurdt oannommen dat Dekema's feanterij yn Opsterlân healwei de 16e iuw begûn mei syn sweager Boudewijn van Loo. Foar it ferfieren fan de turf waard de Jonkersfeart groeven. Dizze feart slette wer oan op de oare fearten dy't foar dit doel groeven binne. De Jonkersfeart is net mear befarber, mar is noch wol werom te finen yn it lânskip.
Jonkerslân is in jong doarp en hat lang in part fan Langsweagen west. Sa om 1850 hinne kaam der wat wy no in ferieniging foar doarpsbelang neame soenen. De oantekenboeken fan dy feriening binne bewarre bleaun en binne yn it museum fan 'e Gordyk. Yn 'e rin fan tiid binne de doarpsgrinzen yn Opsterlân feroare. De buorskippen Jonkerslân en Fûgelsang binne doe it doarp Jonkerslân wurden.
Doe't it boerebedriuw'yn Jonkerslân minder arbeiders nedich hie, fûnen minsken fral wurk op 'e Gordyk. Mei de oanlis fan De Feanboarch krige it doarp nijbou.
Mienskip
thumb|left|Doarpshûs De Lytse Jonker It doarpshûs fan Jonkerslân is De Lytse Jonker. Dat gebou wie eartiids de basisskoalle, mar doe't dy yn 2014 slute moast, waard it omboud ta it nije doarpshûs. "Us Doarpshûs", it âlde doarpshûs, waard dêrnei ferkocht en krige in nije funksje as wenhûs.
Yn it doarp is fierders is in spesjale Boarterstúnferiening, in Feestkommisje en in Aktiviteitenkommisje. Ein maaie, begjin juny is it jierlikse doarpsfeest. "Jarrewetter" is it pleatslike slokje.
Skoalle
Bern binne foar basisûnderwiis op Langsweagen oanwiisd. De skoalle fan Jonkerslân waard yn 2014 sletten fanwegen te min bern.
Strjitten
thumb|260px|Pleats oan de Fûgelsang Bonteboksleane, De Nije Sleat, Feanboarch, Fûgelsang, Jelle Beenenwei, Langewyk, Sing-Sang, Twadde Kompanjonswei.
Hannes Flesner
thumb|left|Tinkstien foar Hannes Flesner by de Kukelorumslûs yn syn berteplak Aurich-Rahester Moor Hannes Flesner (yn it Rahester Moor by Auwerk, 8 desimber 1928 – Leezdorf, 12 july 1984) wie in ferneamd Eastfrysk sjonger en lietsjeskriuwer.
Libben
Flesner groeide op yn Bremen, Karlsbad en Lodz. Hy helle syn eksamen oan it Ulrichsgymnasium yn Norden. Yn 1949 krige er wurk by de Ostfriesischer Kurier. Yn 1955 begûn er by de Oldenburger Nordwest-Zeitung en in jier letter foar de ferneamde Bild-Zeitung, dêr't er de jazz en schlagerkollumn foar skreau. Yn 1964 koe er as p.r.-manager by de plateprodusint Philips-Phonogramm oan it wurk. Nei syn kariêre by Philips gong er foar himsels oan it wurk as produsint en makke plaatsjes mei Conny Plank, James Last en Lisa Fitz. Al oan it begjin fan de sechtiger jierren begûn Flesner sels mei it skriuwen fan lieten. Ien fan syn bekendste hits wie de "Bottermelk-Tango" yn it Eastfrysk Plat.
Anton Visser
Anton Visser (1938) wie fan 1976 oant 1986 boargemaster fan Flylân. Yn 1982 krige er de Fryske Parsepriis fanwege in rel om it knoeien mei stimmen by ferkiezings.
Kirov (oblast)
De oblast Kirov (Russysk: Кировская область, Kirovskaja oblast) is in bestjoerlike ienheid yn de Russyske Federaasje. Haadstêd fan de oblast is de stêd mei deselde namme: Kirov.
De oblast hat in goede ynfrastruktuer, it hat in lofthaven foar ynlânske flechten en it leit oan it Transsibearyske Spoarline.
Skiednis
Nei't de krite yn 1489 by it Grutfoarstedom Moskou foege waard wie it foar it foarstendom de springplankte nei it Oeralgebiet. It gebiet foarme op ferskillende tiden ûnderdiel fan oare gûverneminten, oant it yn 1796 it selsstannige gûvernemint Vjatka waard. Yn de Sovjet-tiid waard it gûvernemint opheft en by de kraj Nizjni Novgorod yndield.
De tsjintwurdige oblast ûnstie op 7 desimber 1934 troch it ferdielen fan it eardere kraj Nizjni Novgorod, dat yn 1932 omneamd wie ta kraj Gorki. De nij kraj waard ferneamd nei de fermoarde Sovjet-lieder Sergej Kirov en ek de haadstêd Vjatka waard omdoopt ta Kirov. Yn desimber Kirov waard de kraj Kirov feroare yn de oblast Kirov.
Geografy
De bosken wurde foaral foarme troch nuddelbeammen. It gebiet is ryk oan turfôfsettings en net-metaalhâldende mineralen lykas kalkstien, sân en grint.
De oblast hat sa'n 20.000 rivieren en streamkes mei in totale lingte fan 66.650 km. It grutste diel fan de oblast wurdt troch it streamgebiet fan de Vjatka ynnommen, dy't útmûnet yn de Kama yn Tatarstan. Oare grutte rivieren binne de Moloma, Pizjma, Lûza, Kobra en Tsjeptsa.
It tal marren fan de oblast is likernôch 4.500. De grutste binne de Aksjûben- (85 ha), Orlofskoje- (63 ha) en Mûserskoje-mar (32 ha). De djipste mar is de Lezjninskoje-mar mei in maksimale djipte fan 36,6 m. Bysûnder is de Sjaitan-mar yn it Oerzjûmski rajon mei syn driuwende eilannen mei beammen.
De noardlike helte fan de oblast is ryk oan sompen. It oerflak fan it Verchnekamski-rajon bestiet bygelyks foar 40% út sompen.
Bestjoersyndieling en stêden
De oblast Kirov is ferdield yn 39 rajons, 5 stêden (Kirov (oant 1934: Vjatka), Kirovo-Tsjepetsk, Vjatskije Poljani, Slobodskoi, Kotelnitsj) en ien sletten plak (Pervomaiski).
Ekonomy
De masjinebou, metaalferwurking en de hout- en papieryndustry leverje in wichtige bydrage oan de ekonomy fan de oblast.
Siep Posthumus
Sijbrandus Auke (Siep) Posthumus (Frjentsjer, 29 april 1910 - Nootdorp, 25 febrewaris 1987) wie in Nederlânsk politikus.
Posthumus wie in Fryske notarissoan dy't nei syn stúdzje gemy yn Delft lange tiid in ynfloedrike posysje hie yn de fraksje fan de PvdA yn de Twadde Keamer. Hy wie ûnder mear fraksjesekretaris. Yn syn studintetiid wy hy aktyf yn de frijsinnich-demokratyske jongereinorganisaasje. Hy wie deskundich op it mêd ferfiers- en enerzjyfraachstikken. Hy rûn yn de jierren fyftich in wethâlderskip yn Rotterdam mis troch in ferkearsoertreding. Posthumus waard steatssekretaris fan ferfierssaken yn it kabinet-Cals. Letter ek lid fan it Jeropeesk Parlemint foar Nederlân.
Albert H. Friedlander
Albert H. Friedlander (folút: Albert Hoschander Friedlander; Berlyn, 10 maaie 1927 – Londen, 8 july 2004) wie in yn Dútslân berne Joadsk-Amerikaansk rabbyn, skriuwer, dosint en minskerjochte-aktivist.
Libben
Friedlander waard berne yn 'e Dútske haadstêd Berlyn, as de soan fan tekstylkeapman Alex Friedlander († 1956) en dy syn frou Sali († 1965). Syn bernejierren brocht er troch yn Dútslân, en yn 'e Kristallnacht skûle er by kristlike freonen yn in Berlynske bûtenwyk. Yn 1939, doe't er tolve jier wie, ûntflechte it gesin Dútslân op in skip nei Kuba, dat dêr it lêste wie dat talitten waard foar't de MS St. Louis de tagong wegere waard. Friedlander, syn twillingbroer Charles en syn suster Dorrit waarden daliks nei pleechgesinnen yn 'e Amerikaanske steat Mississippy stjoerd, mar harren âldelju moasten op Kuba wachtsje oant harren fisanûmers oan bar wiene yn it kwoatumsysteem dat de Feriene Steaten doedestiden hantearren foar it talitten fan Joadske ymmigranten. Uteinlik waard it gesin weriene en setten se har nei wenjen yn it stedsje Vicksburg, yn Mississippy.
Yn 1944 makke Friedlander dêre de middelbere skoalle ôf, wêrnei't er studearre oan 'e Universiteit fan Chicago. Hy koe goed leare, mar wie dêrnjonken ek sa goed yn hurddraven, dat syn coach him oanrette om in tryout te dwaan foar it Amerikaanske Olympyske tiim. Friedlander keas der lykwols foar om him op syn stúdzje te konsintrearjen. Dy rûne er ôf mei it beheljen fan in bachelorstitel en doe skreau er him daliks yn oan it Hebrew Union College yn Cincinnati, yn 'e steat Ohio, dêr't er foar rabbyn learde. Ta dat amt waard er wijd yn 1952. Fan 1956 oant 1961 stied er oan 'e B'nai B'rith-timpel, in reformjoadske synagoge yn Wilkes-Barre, yn 'e steat Pennsylvania, dêr't er ek parttime dosearre oan 'e pleatslike hegeskoalle. Yn 1961 troude er mei syn frou Evelyn, mei wa't er trije bern krige: Ariel, dy't krekt as hysels rabbyn waard, Michal en Noam, in skriuwer en sjoernalist.
Datselde jiers naam er in baan oan as dekaan foar joadske studinten oan 'e Columbia University te New York, dêr't er in doktoraat yn teology behelle mei in proefskrift oer it wurk fan 'e liberaal-joadske rabbyn en foaroanman Leo Baeck. Hy rekke der ek belutsen by de Amerikaanske boargerrjochtebeweging, en naam syn studinten mei nei Memphis, yn Tennessee, om mei te dwaan oan in demonstraasje dy't laat waard troch Martin Luther King. Yn 1966 emigrearre er mei syn gesin nei de Britske haadstêd Londen ta, dêr't er rabbyn waard oan 'e Wembley Liberal Synagogue, en lesjoech oan it Leo Baeck College. Yn 1971 waard er beroppen troch de Westminster Synagogue yn 'e Londenske wyk Knightsbridge. Dêr bleau er oant er yn 1993 mei emeritaat gie. Oan it Leo Baeck College wied er dosint fan 1967 oant 1971, doe adjunkt-rektor foar stúdzjerjochtings fan 1971 oant 1982 en dêrnei rektor fan 1982 oant syn dea, yn 2004.
Tiny Mulder
Libben
As bern wenne se lange tiid yn Assen, mar doe't se trettjin jier wie, ferhuze de famylje Mulder nei Drachten. Dêr learde Tiny Frysk praten, foar it lêzen en skriuwen folge sy in kursus. Se gyng yn Drachten nei de mulo en letter yn Ljouwert nei de hbs.
Doe’t se njoggentjin jier wie, briek de Twadde Wrâldoarloch út. Nei har eineksamen hie se graach de sjoernalistyk yn wollen, mar troch de tiidsomstannichheden slagge dat doe net. Se krige wurk op it gemeentehûs fan Smellingerlân en letter op it distribúsjekantoar, dêr't Pieter Wybenga har sjef waard. Yn 1942 frege dy har om mei te dwaan yn syn fersetsgroep. Dêr hoegde se net lang oer nei te tinken en as fersetsfrou holp se alliearde piloaten en socht se ûnderdûkadressen foar joadske minsken. Hja krige de Medal of Freedom ûnderskieding mei Silver Palm yn 1946 fan de Amerikaanske regearing. Fan Ingelân krige se de 'King's Medal for Courage in the Cause of Freedom'. Ek de âlden fan Tiny Mulder hawwe postúm de Yad Vashem ûnderskieding takend krigen yn 2010.
Krekt nei de oarloch kaam Tiny Mulder as sjoernaliste te wurkjen by it Friesch Dagblad. Dêr hat se fjirtich jier yn dieltiid wurke. Ek wie se foar guon regionale kranten korrespondint yn Ingelân en Skotlân, letter hat se dêrfoar ek noch reizge troch Amearika, Kanada en Denemark. Yn 1949 troude se mei kollega-sjoernalist Jildert Sudema (1923-1998) en tegearre krigen se twa bern. Tiny Mulder is yn 1985 opholden mei it sjoernalistike wurk.
Tiny Mulder skreau sawol gedichten en romans as krityken. Hja hat berneboeken skreaun en makke Fryske oersettings fan klassikers as Alice in Wonderland en Mijnheer Prikkebeen. As wurdearring foar har wurk hat se in protte literêre prizen wûn.
Tiny Mulder wie de frou fan wurden en dieden, fan fersen en polemyk, fan gefoel en ferstân, fan rjocht en ferset, fan moed en oerjaan. Har krewearjen foar it plak fan de frou yn in maatskippy dêr’t mannen it foar it sizzen hiene, har iver foar de diskusje oer rjocht en ûnrjocht, har moed om nije dingen te ûntdekken, har krêft foar de opbou fan it Friesch Dagblad. En yn it hege ryk fan taal en tinzen: yn it poëtyske en yn it lyriske. It oeuvre fan Tiny Mulder is ryk yn ferskaat.
De histoarikus Geart de Vries hat yn 2006 de biografy Foar alles is in tiid oer Tiny Mulder skreaun. Yn 2019 waard yn de Frijheidswyk yn Ljouwert it Tiny Mulderplantsoen nei har ferneamd.
Gysbert Japicx-priis
Yn 1986 krige hja as beleaning foar har hiele oeuvre de Gysbert Japicx-priis.
Erkenning Nederlands Letterenfonds
Yn 2010 krige hja fan it Nederlands Letterenfonds in wichtige erkenning foar har grutte ferskaat Fryske bydragen oan de literatuer yn Nederlân.
Ardarik
Ardarik (regearre 453-470) wie kening fan it eastgermaanske folk, de Gepiden. Under syn bewâld krigen de Gepiden harren frijheid werom neidat sy tsientallen jierren efterinoar in oan de Hunnen ûnderhearrich folk west wienen.
Skiednis
Neffens Jordanes wie Ardarik ien fan Attila de Hun syn trouste folgelingen doe't de Gepiden noch in ûnderhearrich folk wiene. Yn de slach by Sjalôns yn 451 fjochte hy njonken Attila tsjin it leger fan de Romeinen en harren bûnsmaten. Hoewol't hy bekend stie om syn loyaliteit kaam Ardarik as earste yn opstân tsjin de soannen fan Attila, doe't der nei de dea fan Attilla yn 453 in opfolgingstriid losbarste. Yn de oanrin nei de slach oan de Nadao waard Ardarik ta kriichslieder beneamd fan it mienskiplik leger fan Gepiden en Ostrogoaten. Dy slach fûn plak yn 454 en waard troch de opstannelingen wûn, wêrmei in ein kaam oan de hearskippij fan de Hunnen yn Jeropa. Neffens oerlevering foel de sege úteinlik ûnferwachts foar Alarik, nei in rige fûle en bittere konflikten. Syn leger ferneatige yn totaal tritichtûzen manlju, Hunnen en folken dy help beaen.
Westlike Sahara
De Westlike Sahara is in gebiet yn Afrika.
Lizzing
It lân wurdt begrinzge troch:
It is in woastyngebiet mei in rotseftich en sânich oerflak. El Aaiún is de grutste en wichtichste stêd, mei in befolking sa om-ende-by 198.200 ynwenners. Oare stêden binne Boujdour, Dakhla en Smara.
Skiednis
Fan 1884 oant 1975 wie it gebiet, dat bestiet út de regio's Saguia el-Hamra en Rio de Oro, in koloanje fan Spanje en waard Spaanske Sahara neamd. Sûnt dy tiid is de status fan it gebiet in striidkestje. De Westlike Sahara waard troch Marokko ynlive, mar mei stipe fan Algerije waard op 27 febrewaris 1976 de Saharaanske Arabyske Demokratyske Republyk (SADR) útroppen as ûnôfhinklike steat. Lykwols wurdt it grutste part fan it gebiet troch Marokko bestjoerd; likernôch in fiifde part fan it oerflak is yn hannen fan de SADR.
Innuendo (liet)
Innuendo is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Queen yn 1989 en 1990 en útbrocht op it album mei deselde namme fan Queen út 1991. Innuendo wie it earste nûmer op it album en waard op 14 jannewaris 1991 útbrocht as earste single fan it album.
Oer it nûmer
Innuendo waard skreaun troch Roger Taylor en Freddie Mercury. It nûmer wurdt faak fergelike mei Bohemian Rhapsody, omdat it weromgrypt nei harren progressive rockwoartels. It befettet in Spaanske gitaarseksje útfierd troch Yes-gitarist Steve Howe, in opera-yntermezzo en parten fan hardrock dy 't tinken dogge oan de iere Queen jierren.
Oer de fideoclip
De fideoclip makket gebrûk fan klaaianimaasje en argyfbylden fan de band. Freddie Mercury wie op it stuit fan de opnamen as gefolch fan aids al slim siik.
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1964
De Olympyske Simmerspullen 1964, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1964 yn Tokio, Japan hâlden. De sjitsport waard hâlden yn de Asaka Shooting Range.
Asaka Shooting Range
De Asaka Shooting Range waard yn 1964 boud foar de Olympyske Simmerspullen en hat plak foar 1.200 taskôgers. De Asaka Shooting Range leit op in 30 kilometer noardwestlik fan it National Stadium.
Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1964.
Max Windmüller
Max Windmüller (* 7 febrewaris 1920 yn Emden, East-Fryslân; † 21 april 1945 yn Cham, Oberpfalz yn Beieren) wie in Frysk-Joadsk fersetsman yn de Twadde Wrâldkriich.
Windmüller flechte mei syn heit en mem foar de nasjonaal-sosjalisten nei Nederlân om reden fan harren joadske leauwe. Dêr sleat er him oan by de Westerweel Groep, de fersetsgroep fan Joop Westerweel, en rêde it libben fan in protte joadske bern en jongerein. De leden fan de Westerweelgroep soargen foar identifikaasjepapieren, skûlplakken en de mooglikheid om te flechtsjen, foaral foar Dútsk-joadske bern en jongelju dy't út Dútslân flechte wienen. Yn dy groep wurken Joaden en leden fan oare godstsjinsten mei-inoar op om ferfolge joaden te rêden. Ek yn Nederlân wie sa'n gearwurking net fansels. Windmüller holp persoanlik sa'n 100 jonge Joaden út hannen fan de Dútsers en de hiele Westerweelse groep rêde 393 Joaden.
Yn july 1944 bestoarme de Gestapo in geheime gearkomst yn Parys. Windmüller en oare leden fan it Joadske ferzet waarden oanhâlden. Se waarden nei it haadkertier fan de Gestapo brocht, dêr ferheard en tramtearre. Dêrnei waarden se fêstset yn it Kamp Drancy. Doe't de befrijing fan it kamp troch alliëarde troepen kommendeweis wie, waard Windmüller mei it lêste transport út beset Frankryk deportearre. Op 21 april 1945 waard er by in deademars troch in SS-er deasketten.
Klaas Dankert
Klaas Dankert (Sint-Anne, 1 jannewaris 1942) is in earder politikus. Soan fan Theunis Klazes Dankert en Tietje Harmens Boersma. Wenne yn Marsum, Weidum en Sint Anne. Troude op 20 augustus 1965 yn Emmeloard mei Geertruida Bril en krige mei har twa bern.
Wie fan 1978 - 1989 deputearre yn de provinsje Fryslân foar de Partij fan de Arbeid. Fan 1989 - 2002 beklaaide hy it amt fan boargemaster fan de gemeente It Bilt. Foarsitter fan de stifting "Je maintiendrai". Krige yn 1988 de Fryske Parsepriis.
Sint Nikolaastsjerke (Eemnes)
thumb|right|300px|Roomske Nikolaastsjerke De roomske Sint-Nikolaastsjerke stiet oan de Wakkerendijk yn Eemnes. De tsjerke is boud yn neo-klassike styl, dêr't sûnt it begjin fan de bou net folle oan feroare is.
Skiednis
De roomske tsjerke fan Eemnes hat krektas de Grutte of Sint-Nikolaastsjerke yn Eemnes de hillige Nikolaas as patroan. Dy hillige waard sûnt de 12e iuw yn de net ûntgûne gebieten yn it Utertsk-Hollânske feangebiet as beskermhillige tsjin oerstreaming fereare. Tsjerken fan syn namme steane of stienen yn Vinkeveen, Nieuwveen, Jutfaas, IJsselstein en Benschop. Ek oan de eardere Suderssee, de grutte rivieren en de Fryske Middelsee waard dizze populêre hillige patroan fan in protte tsjerken.
Nei de Reformaasje kamen de katoliken fan de beide Eemnessen (Eemnes-Binnen) en Eemnes-Bûten) yn in skuorretsjerke gear. Yn 1736 bouden se ien lyk tsjin de hjoeddeiske tsjerke oan. Troch de minne steat dêrfan en troch romtegebrek, moast yn 1845 de hjoeddeiske tsjerke boud wurde. De arsjitekt wie Nicolaas Kamperdijk, dy't flak dêrfoar de âlde tsjerke fan Zeist boude. De tsjerke is as Wettersteatstsjerke boud. Wat er staat is waterstaat spotte men destiids wolris oer ditsoarte neo-klassike tsjerkjes. De namme Wettersteat komt troch it tafersjoch dat it departemint fan Wettersteat by de bou hie. In bekende Wettersteatstsjerke is de Mozes en Aärontsjerke yn Amsterdam; yn Soest stiet allinnich noch in foargevel fan soksoarte tsjerke. Ek yn Laren en Hilfertsom stienen eartids Wettersteatstsjerkjes. De Eemnesser tsjerke stiet sûnt 1967 op de list fan beskerme monuminten.
It besjen wurdich
thumb|right|200px|ynterieur 200px|thumb|right|kânsel en wijfet thumb|200px|Mem fan Smerten Boppe it middenpaad hingje 17e iuwske kearsekroanen. Foaroan sit it preesterkoar mei twa alters. It foarste alter is makke fan iepenwurke houtsnijwurrk, út twa oerstallich wurden kommunebanken. It efterste alter is yn 1845 setten. It wurdt oerwulve troch in byldegroep dy't de saneamde trije-ienheid útbyldet: de Heit dy't op de wrâldbol wiist, de soan, dy't it krús fêsthâldt en mei syn foet de slange (it kwea) fertrapet, en de Geastesdo. It alterstik stelt de oanbidding fan de wizen foar. Dy skildering is yn 1850 troch Anthonius Brouwer (1827-1908) makke. Fan de hân fan dizze Hilfertsommer binne en yn de roomske Sint-Fitustsjerke noch in oantal skilderingen bewarre. Boppe de beide doarren nei links en rjocht fan it alter steane Marije en Jozef (beide mei Kristusbern). Se komme út it atelier fan Joseph Graven (1870). Hy levere ek de beide oare bylden: Johannes Nemopuk en de Goede Harder, dy 't oarspronklik by de bychtstuollen hearden. Dizze bylden steane no yn de pastorij en yn de deikapel. Rjochts op it preesterkoar stieet in 19e iuwske tafel, wêrfan it blêd fan swart marmer fersierd is mei in soadkleaurich ynliswurk ( pietra dura ) fan ûnder oare pearels, (lapis lazuli) en healedelstiennen. Dizze tafel wurdt by de tsjinst brûkt om tsjelk en ampullen (kantsjes mei wetter en wyn) op te setten. Rjochts foar stiet in wyt marmeren doopfont mei koperen lid, makke troch J.L. Lamie(1865). Hjirop stiet de doop fan Jezus yn de Jordaan ôfbylde. Yn de foet steane de nammen fan de skinkers: Johannes Stoutenburg en Cornelia Reinierse. Op de ikehouten preekstoel, in seissidige kûpe, steane Kristus en syn evangelisten útbylde: Lukas (mei ko) op it doarke, Johannes (mei earn), Mattheus (mei ingel) en Markus (mei liuw). Yn de aparte romte, links njonken it alter efter twa doarren, stiet in devoasjealter ta eare fan de hillige Roazekrânse (1888). Under stiet Marije ôfbylde wylst Kristus har kroanet. De retabel (opbou) toant Marije mei kristusbern, flankearre troch knibbeljende en steande persoanen. Links stiet ek de hillige Dominikus (mei boek en guozzefear) en rjochts de hillige Nikolaas (mei trije gouden bollen).
Fierder nei efteren ta stiet links op it koar in skilderij fan de patronesse fan de koarsjongers: de hillige Sesilia. Dêrûnder stiet in byldegallerij mei fan links nei rjochts: Gerardus Majella (mei deakop), Antoanius fan Padua, Nikolaas en op 't lêst in piëta (Marije mei de ferstoarne Kristus op skoat). Hjirby hingje ek de krúswei mei skilderijen. Dy krúswei waard yn 1944 troch de Soestdiker Alfons Damen skildere (lykas it Lêste Jûnsmiel) en it Pinksterbarren op it preesterkoar. De piëta is sûnder mis it moaiste byld yn de tsjerke. De ûnbekende makker moat it om 1480 yn Utert makke hawwe (atelier Ariaen fan Wesel?). Dit byld wie krektas de oare Midsiuwske bylden oarspronklik hielendal polygroam beskildere). Mar yn 1957 waarden alle fervelagen, dy't der yn de rin fan de fiif iuwen opdien wienen der ôf helle en kaam de oarspronklike foarm wer foar it ljocht. Net foar neat is dizze piëta troch de minister fan CRM op de list fan keunstskatten setten, (Wet Behâld Kultuerbesit). It byld wie yn Eemnes earder as "Mem fan Smerten" bekend; faaks omdat it yn it ferline nei in bluoddrige oarlochshanneling yn de Eemneser tsjerke setten waard. As oantinken oan dit barren hinget yn de herfoarme Grutte of Nikolaastsjerke in boerd mei de tekst:  Toen men schreef 1480 en één, was in Eemnes groot geween... By de reformaasje namen de roomsken it byld mei en joegen it in eareplak yn harren skuorretejerke (midden boppe it alter). By de doar nei bûten steane twa wijwetterbakjes dy't ek út de skuorretsjerke komme.
Kearnsintrale
right|thumb|In kearnsintrale yn Spanje. In kearnsintrale, ek wol reaktorsintrale as atoomsintral, is in Termyske sintrale dy't mei help fan kearnenerzjy elektrisiteit opwekt. De grûnslach fan in kearnsintrale is it winnen fan enerzjy by it spjalten fan atoomkearnen. De waarmte dy't dêrby frijkomt wurdt brûkt en meitsje stoom fan wetter. De stoom giet dêrnei troch in turbine, dy't in generator yn beweging set. By in twadde reaktortype wurdt it wetter yndirekt ferwaarme. It koelmiddel dat troch de reaktor streamt is gas (helium as CO 2 bygelyks) of in floeiber metaal (lykas natrium en lead), dy't dan troch in oare koelromte mei wetter streamt, dêr't stoom ûntstiet foar de turbine.
thumb|left|350px|In gas of floeiber metaal streamt troch de reaktor. It waarme gas of floeiber metaal wurdt brûkt om der letter stoom mei te meitsjen. thumb|left|350px|Stoom wurdt direkt opwekt.
Vengeance (band)
Vengeance (Ingelsk foar "wraak") is in Nederlânske metalband oprjochte yn 1983 yn Waalwyk. De band brocht yn 1984 syn debútalbum Vengeance út. Yn 1992 waard de band opheft mar fiif jier letter yn 1997 wiene se alwer koart efkes aktyf, om yn 1998 der noch ris mei op te halden en yn 2006 wer te begjinnen. Yn de rin fan de jierren hat Vengeance in protte bandleden ferspile, njoggen gitaristen, fjouwer bassisten, ien toetsenist, acht  drummers en ien sjonger, werfan gitarist Arjen Lucassen it bekendste earder bandlid is. Yn 2011 ferstoar gitarist Jan Somers oan in hertynfarkt. De teksten fan de band gean benammen oer de leafde. Vengeance hat tsien studio-albums en ien live-album útbrocht.
National Football League
De National Football League (NFL) is de grutste profesjonele American footballkompetysje fan de Feriene Steaten. De kompetysje bestiet út 32 teams, ferspraat oer Amerikaanske stêden en regio's.
List fan terpen
Op dizze side stiet in (ûnfolslein) oersicht fan bekende terpen en terpdoarpen yn Nederlân. Yn Nederlân waarden terpen benammen opsmiten yn de noardlike klaaistreken fan Fryslân en Grinslân. Yn 1981 wienen der yn totaal 1190 terpen en wierden yn dizze kontreien bekend. Dêrneist lizze der konsintraasjes fan terpen yn it gebiet om Kampen en Skagen.
National Football League
De winner fan de AFC spilet dêrnei tsjin de winner fan de NFC yn de NFL-kampioenswedstriid, de Super Bowl. Dizze wedstriid wurdt spile op in yn it foar bepaalde lokaasje, normaalwei in stêd mei in NFL-team. De wike dêrfoar docht in tal selektearre spilers mei oan de Pro Bowl, dy't sûnt 1979 yn Honolulu (Hawaï) spile wurdt.
Ek yn Jeropa wie der in NFL-kompetysje: NFL Jeropa. Yn dizze kompetysje spilen de Jeropeeske American footballklups, lykas de Amsterdam Admirals. Op 29 juny 2007 waard de NFL Jeropa opheft.
Teams
Der binne 32 NFL-teams. Eltse klup mei yn it reguliere seizoen in seleksje ha fan op syn meast 53 spilers. Yn tsjinstelling ta de Major League Baseball, Major League Soccer, National Basketball Association en de National Hockey League, hat de NFL gjin Kanadeeske teams, om't dy mei de Canadian Football League harren eigen kompetysje hawwe.
De folgjende teams spylje yn de NFL:
Measte titels
Rekôrkampioen is Green Bay Packers mei trettjin NFL-titels, folge troch Chicago Bears en New York Giants, mei respektyflik njoggen en acht titels.
List fan terpen
Fryslân
Yn de trijehoek Harns-Ljouwert-Snits binne noch relatyf in protte terpen bewarre bleaun.
Frjentsjerteradiel
Op it grûngebiet fan de gemeente binne der mear as 120 terpen of resten fan terpen registrearre. Wêrûnder:
Ljouwert
De stêd is boud op trije terpen.
Tjerk Vermaning
Tjerk Vermaning (Staphorst, 18 jannewaris 1929 - Grins, 11 oktober 1987) wie in Nederlânse amateur-archeolooch, dy't meast yn Drinte warber wie. Hy waard ferneamd troch syn fynsten dêr't letter fan bliken die dat sy falsk wienen.
Vermaning, soan fan in skipper, kaam troch de tiid mei it reparearjen fan lânboumasines en it slypjen fan messen fan meanmasines yn Drinte en Fryslân. Letter bestie er in skoft fan in subsydzje fan de provinsje Drinte en fan wat de troch him ûntdutsen fossilen en artefakten opjoegen.
Vermaning hie kunde oan argeolooch Assien Bohmers
Headlong (liet fan Queen)
Headlong is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Queen yn 1989 en 1990 en útbrocht op it album Innuendo fan Queen út 1991. Headlong wie it tredde nûmer op it album en waard op 13 maaie 1991 útbrocht as tredde single fan it album.
Oer it nûmer
Headlong waard skreaun troch Brian May dy't fan doel wie it op te nimmen foar syn oansteande soloalbum Back to the Light út 1992, mar doe't er Queen-sjonger Freddie Mercury it nûmer sjongen hearde, liet er it in Queen-nûmer wurde.
Oer de fideoclip
De fideoclip foar Headlong wie ien fan de lêste Queen-fideo's dy 't mei sjonger Freddie Mercury opnommen waarden, ûngefear in jier foar syn ferstjerren, hoewol 't dizze fideo eins opnaam waard foar de single I'm Going Slightly Mad. De fideo toand de band yn de studio dy't it nûmer útfierde, lykas opnamen fan de band dy't yn de studio oan it wurk wie.
Strjitten yn Achlum
De Strjitten yn Achlum:
Savage Opress
Savage Opress (útspr.: [sɑˈvaːʒ oˈprɛs], likernôch: "sa- vaazj o- pres ") is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in Zabrak fan Dathomir en de jongere broer fan Darth Maul, waans Sith-learling er wurdt. Savage Opress waard yntrodusearre yn 'e ôflevering Monster, út 2011, fan 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars, wêryn't syn dialooch ynsprutsen waard troch stimakteur Clancy Brown.
Fiktive biografy
Savage Opress is in Zabrak fan 'e planeet Dathomir, dy't as brûker fan 'e tsjustere kant fan de Krêft ta de saneamde Nachtbruorren heart. Hy is de soan fan 'e machtige Nachtsuster Mem Talzin en de jongere broer fan Darth Maul, dy't as lyts bern ûntfierd is troch de Sith-master Darth Sidious om as learling op te lieden. Savage is in haadman en kriichshear op Dathomir as er nei in tal skriklike beproevings troch de tsjustere Jedi Asajj Ventress, in oare Zabrak fan Dathomir, útkard wurdt as har minner en tsjinner. It is har doel om him as helper te brûken by har plan om wraak te nimmen op har eardere Jedi-master, greve Dooku, dy't no in Sith-ridder wurden is.
Mem Talzin en de oare Nachtsusters brûke harren fermogens ta manipulaasje fan 'e Krêft om Savage fan lichem en geast te feroarjen yn in agressivere persoanlikheid mei in sterke, rouwe konneksje mei de Krêft en in oerhearskjende fysike macht. Om syn trou oan Ventress te bewizen, jout se him opdracht syn jongere broer Feral te fermoardzjen, wat er sûnder berou docht. Neitiid nimt se Savage mei om yn 'e Kloane-oarloggen te fjochtsjen oan 'e kant fan 'e troch greve Dooku oprjochte Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels, wylst se wachtet op 'e kâns om mei Dooku ôf te weven.
Lang om let beseft Savage lykwols dat Ventress him inkeld brûkt foar har eigen doelen en dat se syn libben sûnder in momint te wifkjen, opofferje sil as dat har goed útkomt. Wannear't Ventress úteinlik besiket en lit Dooku yn har fâle rinne, ferriedt Savage harren beiden en keart er werom nei Dathomir. Dêr stjoert Mem Talzin him út om syn broer Darth Maul te sykjen, dy't Savage troch it gebrûk fan 'e Talisman fan it Finen opspoart op 'e dwingerplaneet Lotho Minor. Maul hat dêr mear as tsien jier yn pine en isolemint trochbrocht, en is yn dy tiid sljochtsinnich wurden. Savage bringt him nei Dathomir, dêr't Mem Talzin syn geast genêst en syn missende ûnderlichem ferfangt troch protezes.