cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hippolytus (toanielstik)
Ynhâld
It toanielstik spilet yn Troezen, in havenstêd oan 'e noardeastlike kust fan 'e Peloponnesos, dêr't Teseus, de kening fan Atene, frijwillich in jier yn ballingskip trochbringt om boete te dwaan foar syn moard op in pleatslike kening en dy syn soannen. Teseus syn oerwûne soan Hippolytus (waans mem oft de amazône Hippolyta wie) wurdt dêr al fan bern ôf oan grutbrocht oan it hof fan Pittéus, de kening fan Troezen. Hippolytus, dy't no ûnderwilens de folwoeksenens berikt hat, is lykwols in ferearder fan Artemis wurden, de keine goadinne fan 'e jacht, en hat sadwaande sels ek in eed fan selibatêrens ôflein. Sterker noch, hy lit geregeldwei iepentlik syn minachting foar froulju en de leafde blike. Dêrmei is er de leafdesgoadinne Afrodite op it sear kommen, dy't in wraaksuchtich plan tsjin him yn wurking set hat.
It jiers tefoaren, doe't Hippolytus syn heit yn Atene besocht, is nammentlik syn heite frou en Hippolytus syn styfmem Fedra troch Afrodite har yngripen fereale op him wurden. No is Fedra net rjocht halich en wol se ek net mear ite. As har minne der by har op oan stiet om te sizzen wat der oan is, jout se úteinlik ta dat se fereale rekke is op har styfsoan. Se leit út dat se harsels deahongerje moat om mei har eare yntakt út it libben te skieden. De minne, dy't earst skokt is troch de bekentenis, makket Fedra dan wiis dat se in magysk medisyn hat tsjin ferealens; mar oan it publyk makket se dúdlik dat se hiel wat oars fan doel is.
De minne bringt oan Hippolytus út dat Fedra him begearet, mar pas as er in eed sward hat dat er nimmen deroer fertelle sil. Hippolytus reägearret mei in poerrazene misogyne tirade oer hoe aaklik oft froulju wol net binne. As Fedra ûntdekt dat har geheim útbrocht is, mient se dat se ruïnearre is. Nei't se it koar, dat út 'e jonge froulju fan Troezen bestiet, in eed fan geheimhâlding ôftwongen hat, giet se yn 'e hûs en makket se harsels fan kant.
Koarte tiid letter komt in boadskipper op dy't oer it lot fan Hippolytus ferhellet: doe't er Troezen ridend oer it strân yn syn striidwein ferliet, kaam der ynienen út 'e weagen wei in bolle oanrazen. De kjel wurden hynders giene op 'e rin en de striidwein sloech oan gruzeleminten op 'e rotsen, wylst Hippolytus sels in hiel ein meisleept waard en no op stjerren leit. Teseus is dêr net rouwich om, oant Artemis oan him ferskynt en him útleit dat syn soan ûnskuldich wie en dat it Fedra wie dy't liigde. Hoewol't de goadinne Teseus beskrobbet foar syn ferflokking fan Hippolytus, jout se ta dat de wiere skuldige yn dizzen Afrodite is. Se ûnthjit dat se wraak nimme sil op Afrodite troch de folgjende persoan te straffen op wa't Afrodite fereale wurdt. Hippolytus en Teseus wurde mei-inoar fermoedsoene, en it stik einiget as Hippolytus stjert.
Eftergrûn
Euripides behannele de myte fan Hippolytus foar it earst yn it ferlern giene stik Hippolytus yn Momkape (Ἱππόλυτος Καλυπτόμενος, Hippolytos Kalyptomenos). Saakkundigen binne suver unanym fan tinken dat dat stik in skamteleas gleie Fedra portrettearre, dy't Hippolytus, ta ôfgriis fan it publyk, planút in ûnearber foarstel die. It falen fan dit earste stik makke dat Euripides it nochris mei deselde ferhaalstof besocht yn Hippolytus Dy't de Kroan Draacht (Ἱππόλυτος Στεφανοφόρος, Hippolytos Stefanoforos). Dizze oarspronklike titel, dy't in ferwizing is nei de blommekrâns dy't Hippolytus as in ferearder fan 'e goadinne Artemis draacht, wurdt hjoed de dei sa goed as altyd ferkoarte ta Hippolytus, mei't dit it iennichste stik mei dy namme fan Euripides is dat oerlevere is.
Fryske oersetting
Yn 2005 sette klassyk oersetter Klaas Bruinsma, û.m. bekend fan syn Fryske fertalings fan Homêros syn Ilias en Odyssee, de fjirde stasimon fan Hippolytus yn it Frysk oer. Dat is in koarliet, dat er de titel De Macht fan Afrodite en Eros Rikt Fier joech. Dizze oersetting is nea útjûn, mar Tresoar hat him op 'e noed, en hy kin dêr opfrege wurde ûnder oanfraachnû. Knipselmap Bruinsma, Klaas/read.
Paulette Goddard
Paulette Goddard, berne as Marion Pauline Levy (Whitestone Landing (New York), 3 juny 1910 - Ronco (Switserlân), 23 april 1990) wie in Amerikaansk aktrise.
Wurkpaad
Goddard har karriêre begûn yn de tsienerjierren. Se waard model en wie yn 1924 lid fan de Ziegfeld Follies (Broadway). Sy bleau yn it teäter oant sy yn Hollywood trochbriek.
Goddard ferfear nei Hollywood yn 1929, doe't hja in kontrakt krige by Hal Roach Studios. Sy wie yn koarte films te sjen neist Laurel & Hardy. By Samuel Goldwyn Productions krige se mear serieuze rollen tabedield en wie se te sjen neist aktrises as Betty Grable, Lucille Ball en Jane Wyman.
Yn 1932 moete Goddard Charlie Chaplin en krige in ferhâlding mei him. Chaplin kocht Goddard har kontrakt by Hal Roach Studios op, sadat sy foar him oan 't wurk koe. Yn 1936 die sy mei oan Modern Times, neist Chaplin. Hoewol't Chaplin yn syn autobiografy skreau dat sy yn Kwomintang (Sina) trouden, yn 1936, hat dat nea legaal west. Sy gienen út elkoar yn 1942. Chaplin waard it iens mei Goddard der gjin opskuor oer te meitsjen.
Yn 1939 krige Goddard in kontrakt by Paramount Pictures. Har earste film dêre waard The Cat and the Canary. De film feroare har karriêre.
Goddard wie yn 1940 fannijs te sjen neist Chaplin yn The Great Dictator; letter neist Fred Astaire yn Second Chorus. Hjir kaam se yn de kunde mei akteur Burgess Meredith. Earst yn 1944 trouden sy en yn 1950 waard it houlik wer ferbrutsen. Yn 1944 hie sy in miskream; dêrfoar of dêrnei hat sy gjin bern hân. St hat wol styfmem fan twa fan Chaplin syn bern west.
Foar har rol yn So Proudly We Hail! (1943) waard Goddard nominearre foar in Academy Award foar Bêste Froulike Byrol. It hichtepunt yn har karriêre wie yn de jierren '40; dêrnei rekke it yn de nederklits en hold sy lang om let op mei aktearjen.
Karnivoar
In karnivoar of fleisiter is in organisme dat dierlik materiaal brûkt om him mei te fieden. De term komt út it Latyn, fan carnis ("fleis") en -vorus ("iter"). Dizze oantsjutting wurdt net inkeld brûkt foar bisten dy't oare bisten opfrette, mar ek foar fleisitende planten en fleisitende baktearjes.
It begryp "karnivoar" moat net betize wurde mei de Carnivora, it taksonomyske skift fan 'e rôfdieren. In protte bisten dy't ta dy groep hearre binne yndie karnivoaren, mar guon binne ynstee omnivoaren (bgl. de measte bearen), wylst guon just herbivoaren binne (tink oan 'e reuzepanda). In spesifyk soarte fan karnivoaren binne de ynsektivoaren of ynsekte-iters.
Nys
In nys of niche is beskate spesjalisearre funksje binnen in biotoop, dy't ferfolle wurdt troch in beskaat organisme. In nys is bûn oan in stikmannich betingsten dêr't in organisme oan foldwaan moat as er de nys ferfolje wol, lykas klimaat, wetterhúshâlding, boaiemtekstuer, soergehalte, fiedingsrykdom, ensfh. Oer it algemien evoluëarje soarten organismen om oan sokke betingsten te foldwaan. Dêrtroch komme se der faak gelikens út te sjen. Om in foarbyld te jaan, sa liket de prêrjewolf of kojoate, út Noard-Amearika, tige op 'e jakhalzen fan 'e Alde Wrâld, hoewol't se binnen de famylje fan 'e hûneftigen net nau besibbe binne: dy likenis is it resultaat fan it feit dat se yn ferskillende ekosystemen deselde, oerienkomstige nys ferfolje.
Mingd wâld
In mingd wâld of mingd bosk is in soarte wâld dat út sawol leafbeammen as nullebeammen bestiet. It rint útinoar fan leafwâld dat foar teminsten 5% út nullebeammen bestiet oant nullewâld dat foar teminsten 5% út leafbeammen bestiet.
It begryp "mingd wâld" wurdt brûkt ta ûnderskie fan in monokultuer fan itsij leafbeammen, itsij nullebeammen. De fegetaasjesône mei mingd wâld is in oergong tusken de sône mei leafwâld, dy't súdlik dêrfan leit, en de sône dêr't inkeld nullewâld foarkomt, de taiga, dy't him oan 'e noardkant derfan útstrekt.
Euripides
Euripides (yn it Aldgryksk: Εὐριπίδης; ±480-±406 f.Kr.), wie in ferneamd Ateensk toanielskriuwer yn it âlde Grikelân. Yn 'e mande mei Aiskylos en Sofokles wied er ien fan 'e trije grutte Aldgrykske trageedzjeskriuwers, mei in oeuvre fan mear as njoggentich toanielstikken. Dêrfan binne lykwols mar achttjin of njoggentjin (op grûn fan skriuwstyl wurdt syn bewearde auteurskip fan Resus twifelich achte) oerlevere. Fan 'e measte oare stikken fan Euripides binne fragminten bewarre bleaun; yn guon gefallen binne dat tige wiidweidige fragminten. Dat der mear fan sýn toanielstikken bewarre bleaun binne as fan Aiskylos of Sofokles harres, komt foar in diel troch tafal en foar in diel trochdat hy de lêste fan it trijetal wie en syn stikken sadwaande populêr waarden wylst harres yn it neigean rekken. thumb|left|In byld fan Euripides yn it [[Louvre, te Parys.]]
Libben
Euripides syn libben is net in protte mei wissichheid oer te sizzen. Alles wat wy deroer witte, is ôfkomstich fan itsij as autobiografysk opfette details út syn toanielstikken, itsij út lettere boarnen dy't op syn bêst as twifelich beskôge wurde kinne. Euripides skynt om 480 f.Kr. hinne berne te wêzen op it eilân Salamis, dat ta de stêdsteat Atene hearde. Neffens guon boarnen hiet syn mem fan Cleito en syn heit fan Mnesarchus. Nei't in orakel foarsein hawwe soe dat it de lotsbestimming fan syn soan wie om "oerwinningskroanen" te winnen, soe Mnesarchus it idee krigen hawwe dat Euripides in glânsrike karriêre yn 'e atletyk te wachtsjen stie. Sadwaande bestie syn oplieding foar in grut diel út atletyske training, al learde er ek skilderjen en filosofy ûnder de learmasters Prodikus en Anaksagoras. Teffens skynt er in hoartsje tsjinne te hawwen as dûnser en fakkeldrager by de riten fan Apollo Sostearius.
Ynstee fan ta atleet ûntjoech er him lykwols ta in befaamd toanielskriuwer, al wûn er de jierlikse toanielwedstryd op it Ateenske Feest fan Dionysus mar fiif kear, wêrfan ien kear postúm. Euripides hie, nei't der sein wurdt, twa jammerdearlike houliken, en sawol syn earste frou Melite as syn twadde frou Choërine, mei wa't er trije soannen krige, bedreagen him mei oare manlju. Fan gefolgen ferlear er it fertrouwen yn 'e minsken en gied er werom nei Salamis, dêr't er him as klúzner yn in grot nei wenjen sette en him folslein oan syn skriuwen wijde. Op jierren loek er him neffens sizzen werom oan it ôfhandige hof fan kening Archelaos fan Masedoanje, dêr't er yn 406 f.Kr. stoarn wêze soe.
Wurk
De bekendsten fan Euripides syn oerlevere trageedzjes binne Medéa, Elektra en Alkêstis. Ek it iennichste oerlevere saterspul út 'e hiele Aldheid, Sykloop, is fan syn hân. Euripides syn wurk waard yn 'e Hellenistyske Tiid beskôge as ien fan 'e hoekstiennen fan in goede literêre oplieding. Hy stie bekend om syn teätryske fernijings, mei guon "trageedzjes" dy't eins mear politike of romantyske drama's wiene, en dêr't syn neifolgers letter it sjenre fan 'e komeedzje út ûntwikkelje soene. Ek wied er unyk mank de Ateenske trageedzjeskriuwers troch de sympaty dy't er yn syn stikken blike liet foar alle maatskiplik swakkeren, froulju ynbegrepen — en dêr't er syn konservative manlike publyk geregeldwei mei skokte.
Oerlevere wurk
Dit binen de oerlevere toanielstikken fan Euripides; de jiertallen binne fan 'e (earste) opfiering as ûnderdiel fan 'e jierlikse toanielwedstryd op it Ateenske Feest fan Dionysus.
Greide
In greide of in stik greidlân is in lape min ofte mear ûnbewurke grûn begroeid mei gerzen en oare net-houtige planten, dy't troch de minske foar de feehâlderij brûkt wurdt. De wichtichste funksje fan greiden is as weidplak foar fee en om hea (drûge gers) en kuil (fergêste gers) te produsearjen, dat opslein wurdt as winterfoer.
Euripides
Ferlern gien en fragmintaryk oerlevere wurk
Wêr't gjin jiertal jûn wurdt, is de datearring ûnbekend.
Park
In park is in ûnbeboud gebiet binnen de beboude kom fan almeast in gruttere stêd, dat reservearre is foar natoer en minsklike rekreaasje en ferdivedaasje.
Parken omfetsje almeast beammen en strewelleguod, mar ek iepen, mei gers, begroeide fjilden dy't wol wat wei hawwe fan greiden. Ek rotspartijen en fivers en oare wettereleminten meitsje gauris ûnderdiel út fan parken. Guon binne strang oardere, yn 'e foarm fan Ingelske of Frânske tunen, wylst oaren wol hast noch yn har natuerlike steat lykje te ferkearen. Frijwol alle parken binne lykwols troch de minske ûntwurpen. It binne faak oäzes fan rêst yn drokke stêden, dêr't behalven minsken ek alderhanne floara en fauna gearkloftet.
Guon fan 'e bekendste parken yn 'e wrâld binne Central Park yn New York, Hyde Park yn Londen en it Bois de Boulogne by Parys. Yn Nederlân is it Vondelpark yn Amsterdam nei alle gedachten it bekendst.
Der besteane ek nasjonale parken (en, yn it ferlingde dêrfan, subnasjonale parken, lykas provinsjale en steatsparken). Dat binne beskerme natoergebieten dy't faak fier fan 'e grutte stêden ôf lizze, en net folle gemien hawwe mei gewoane parken, of it moat wêze dat minsken de rekreëarje kinne.
Predaasje
right|thumb|250px|Predaasje.Predaasje is in ferskynsel fan biologyske ynteraksje tusken ferskillende soarten organismen, wêrby't it iene, de proai, fongen en opiten wurdt troch it oare, it rôfdier, dat eins better predator neamd wurde kin (want it kin ek in fleisitende plant wêze). Predators deadzje yn 'e regel har proai foar't se dy opite, mar net altyd. Likegoed einiget (súksesfolle) predaasje yn it algemien mei de dea fan 'e proai.
Oare foarmen fan konsumpsje fan organismen binne herbivory (it iten fan planten of dielen fan planten), mykofagy (it iten fan skimmels) en detrivory (it iten fan ies, d.w.s. dierlik of plantaardich materiaal dat al dea of ôfstoarn is). It kin dreech wêze om 'e ferskillende konsumpsjefoarmen faninoar te ûnderskieden. Om in pear foarbylden te jaan: as in ko by it iten fan gers ynsekten binnenkriget, is dat dan in foarm fan predaasje? En hoe moat men it sjen as in parasyt syn aaien leit yn in wûne fan syn gasthearsoart, dy't de útkommen larven dan fan binnenút oanfrette?
It wichtichste skaaimerk fan predaasje is lykwols de direkte ynfloed dy't it hâlden en dragen fan 'e predator hat op 'e populaasje fan 'e proai. Dy ynfloed is oer it algemien geunstich, want sûnder de rôfdieren dy't de âlde, sike en swakke proaien ôfskiftsje en opfrette, soe it mei de proaisoarte yn it ûnleech reitsje. Sa'n selektive druk liedt gauris ta in evolúsjonêre wapenwedrin tusken predator en proai, wêrby't de proai oanpassings ûntwikkelet dy't him by steat stelle om oan 'e predator te ûntkommen (want de eksimplaren dy't ûntkomme binne dejingen dy't har fuortplantsje en jouwe dus sa in nije eigenskip oan harren neikommelingen troch), wylst de predator dan sels ek wer oanpassings ûntjout om 'e nije oanpassings fan 'e proai te oerwinnen (want de eksimplaren dy't de proai fange binne dejingen dy't oerlibje en jouwe dus dy nije eigenskip oan har neikommelingen troch). Dizze syklus kin yn prinsipe oant yn it ûneinige trochgean.
Heide
Heide komt fral foar yn gebieten dy't in seeklimaat hawwe, mei in hege luchtfochtichheid, net al te waarme simmers en gjin strange winters. Om heidelânskippen te behâlden moatte geregeldwei kolonisearjende heechgroeiende plantesoarten lykas beammen ferwidere wurde. Ek it ôfbrânen fan stikken heide is út en troch needsaaklik.
Heide is in lânskipstype dat yn Jeropa frij beheind foarkomt, yn Nederlân, Flaanderen, Dútslân, op 'e Britske Eilannen (ynkl. Ierlân) en ferspraat by de kusten fan 'e Middellânske See lâns. Bûten Jeropa komt it ek foar yn dielen fan Kalifornje, Austraalje, Nij-Kaledoanje en sintraal Sily. Yn Nederlân komt heide benammen foar yn dúnlânskippen en yn heechfeangebieten. Yn it binnenlân binne it eins sûnder útsûndering kultuerlânskippen, dy't ûntstien binne troch de yntinsivearring fan 'e skieppehâlderij yn 'e Midsiuwen en troch it ôfplagjen fan 'e boppelaach fan 'e boaiem.
Tún
In tún is in troch de minske ûntwurpen romte, ornaris bûtendoar, mar soms ek yn in kas of earnewêr binnendoar, dy't bedoeld is foar it tentoanstellen, de kultivaasje en it belibjen fan nocht oan planten en oare foarmen fan 'e natoer.
Beskriuwing
Tunen kinne sawol natuerlike as troch minsken makke eleminten omfetsje. De meast foarkommende tún is tsjintwurdich de hûstún, dy't by in beskate wente heart en dus priveeterrein is, en dy't as sadanich faak ôffrede wurdt mei in stek, in skud of in hage. Foarhinne hie it wurd tún yn 'e regel in mear algemiene betsjutting, dy't mear wei hie fan it hjoeddeiske "park", en dêr't it wurd "dieretún" noch in restant fan is. In spesjaal soarte tún is de botanyske tún, in foar it publyk tagonklik park dêr't men plantesoarten sammelet mei as doel wittenskiplik ûndersyk, it jaan fan ûnderrjocht oan it publyk en de bewissiging fan it fuortbestean fan 'e oangeande planten.
Westerske tunen binne frijwol útslutend basearre op it arranzjearjen fan planten, mar der besteane ferskate types easterske tunen, lykas Japanske rotstunen, dy't mar krap of hielendal net gebrûk meitsje fan planten. Tunen binne der fierders yn alle soarten en maten. Guon omfiemje inkeld lânseigen planten, wylst oaren plantesoarten fan oer de hiele wrâld ynkorporearje. Faak wurdt besocht om 'e túnarsjitektuer fuort te sterkjen mei wettereleminten as fivers, fonteinen en wetterfaltsjes, soms mei en soms sûnder fisken (lykas goudfisken of koikoarpers). Troch minsken makke saken as prieeltsjes of stânbylden wurde soms tafoege, en âlderwetse tunen hawwe noch faak in hoekje dat tsjinstdocht as krûdetún en/of kokentún, dêr't dus gewaaksen ferboud wurde foar konsumpsje.
De measte hjoeddeiske tunen besteane út in gersfjildsje dat koart meand holden wurdt, it gazon, mei by de rânen lâns blombêden en romte foar strewelleguod, dêr't alle planten dy't op it ferkearde plak groeie as ûnkrûd betitele en gau fuortwjudde wurde. Tusken de hûsdoar en de grins fan 'e gerjochtichheid fan 'e túneigner rint ornaris in túnpaad fan tegels of grint. It ûnderhâlden fan in tún wurdt túnkjen neamd, al wurdt dy term yn it Frysk ek brûkt foar it bedriuwen fan túnbou, wat hiel wat oars is. Túnkjen yn in tún is foar in protte minsken in leafhawwerij, hoewol't in soad oaren der in grouwéligen hekel oan hawwe. Sadwaande litte tsjintwurdich almar mear lju de hiele tún betegelje, om der mar sa min mooglik lêst fan te hawwe. Dat smyt dan wer swierrichheden op foar de wetterhúshâlding, mei't troch al dy bestrjitting nei in flinke stjalpbui it reinwetter net mear fuortkomme kin en de huzen derûnder strûpe.
Beamgrins
De beamgrins is de grins fan in habitat dêr't beammen foarkomme. Oare kant de beamgrins litte de klimatologyske omstannichheden beammegroei net mear ta.
It bekendste soarte fan beamgrins wurdt feroarsake troch temperatuerferskillen. Dat type beamgrins komt foar yn berchtmen en yn 'e beide poalsirkels. Yn Jeropeeske berchtmen leit de beamgrins likernôch tusken de 1.800 en de 2.200 m hichte.
Njonken temperatuer kinne ek oare faktoaren in rol spylje. Sa besteane der oan 'e bûtenrânen fan woastinen beamgrinzen dy't feroarsake wurde troch drûchte. Ek kinne oanhâldende hurde wyn en it sâltgehalte yn 'e boaiem in beamgrins feroarsaakje.
Beamgrinzen sjogge der fan in ôfstân út as in skerpe demarkaasjeline, mar neigeraden dat men tichterby komt, wurdt dúdlik dat it eins in stadich ôfnimmen of weikwinen fan 'e beammegroei is. De beammen komme minder foar, bosken tinje út en beammen wurde koarter en lytser oant se úteinlik alhielendal ophâlde.
The Mask (film út 1994)
The Mask is in Amerikaanske neo-noir-superheldekomeedzjefilm út 1994 ûnder rezjy fan Chuck Russell, mei yn 'e haadrollen Jim Carrey en Cameron Diaz. De titel betsjut "It Masker". It ferhaal folget Stanley Ipkiss, in bankmeiwurker en pechfûgel dy't op in dei in magysk masker fynt dat beset is troch de geast fan 'e Noardske trickstergod Loki. As er it opdocht, feroaret er yn syn alter ego 'The Mask', in grienhollige ûnrêststoker dy't it by fersin oan 'e stôk kriget mei de pleatslike maffia. The Mask krige fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes en wie in reuseftich kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. De film waard nominearre foar sawol in Oscar as in Golden Globe. It plan fan 'e regisseur en de produsinten om in ferfolchfilm te meitsjen, rûn op 'e non doe't haadrolspiler Carrey dêrfoar betanke. Uteinlik kaam der yn 2005 sûnder him dochs noch in ferfolch út, ûnder de titel Son of the Mask.
Plot
Yn it fiktive Edge City brekt troch in ûngemak by ûnderwetterûnderhâld yn 'e haven in op 't slot sittende kiste iepen, sadat it masker dat dêryn sit, fuortdriuwt. Yn deselde stêd wennet Stanley Ipkiss, in bankmeiwurker mei in gebrek oan selsfertrouwen mei wa't eltsenien de gek hat útsein syn kollega en bêste freon Charlie Schumaker. In oare ynwenner fan Edge City is krimineel Dorian Tyrell, de eigner fan 'e nachtklub Coco Bongo, dy't mei in espel trewanten gearspant om maffiabaas Niko ûnder fuotten te heljen en syn organisaasje oer te nimmen. Om dat te bewurkmasterjen hat Tyrell ferlet fan in protte jild, en dêrom makket er plannen foar in berôving fan 'e bank dêr't Ipkiss wurket.
As Tyrell syn tsjeppe minneresse Tina Carlyle, dy't as sjongster yn 'e Coco Bongo wurket, nei de bank stjoert om 'e boel dêr te ferkennen, rekket hja oan 'e praat mei Stanley Ipkiss. Hy fielt him tige ta har oanlutsen en sy liket syn gefoelens te beäntwurdzjen. Stanley nimt dêrom de útnûging fan syn maat Charlie oan om dy jûns nei de Coco Bongo ta. Dat rint foar him op in teloarstelling út as er by de doar tsjinholden wurdt troch de útsmiter. Neitiid wurdt er hielendal ûnderspat as in foarbykommende auto troch in plasse riidt, wêrnei't de parkearhelp oankomt mei it âld wrak dat syn lûsje garaazjehâlder him te lien jûn hat foar syn eigen auto. Krekt op dat stuit arrivearret Tina by de klub en sjocht him sa krekt as er op syn minst is. Neitiid hâldt de âld auto der ûnderweis hielendal mei op. As Stanley yn wanhoop oer de reling fan in brêge oer de haven útstoarret, mient er immen driuwen te sjen. Hy springt yn it wetter om 'e man te rêden, mar it blykt mar in driuwpôle fan ôffal te wêzen mei in masker dat op in gesicht liek. Hy nimt it nijsgjirrige ding mei nei hûs.
As Stanley letter yn syn appartemint, dat er dielt mei syn hûntsje Milo, it masker foardocht, feroaret er op magyske wize yn in glêde, kreas klaaide keardel mei in grien gesicht, dy't it fermogen hat om op cartooneske wize himsels en syn om-en-by oan te passen. Dit alter ego fan Stanley, dat er 'The Mask' neamt, hat gjin sosjale remmings, en set daliks ôf om op komyske wize ôf te weven mei ferskate lju dy't Stanley ûnearlik of ûnfatsoenlik behannele hawwe. Sa jaget er syn sjegrinige hospita, frou Peenman, de stupen op it liif, en nimt er wraak op 'e oplichtsjende garaazjehâlder en syn monteur dy't Stanley wysmakke hawwe dat der fan alles oan syn auto mankearret wylst er him inkeld brocht hie om 'e oalje te ferfarskjen.
De oare moarns, as er wekker wurdt, mient Stanley dat er de foarfallen fan 'e foargeande jûns inkeld dreamd hat. Hy kriget lykwols al rillegau foar it ferstân dat dat net sa is as resjersjeur Mitch Kellaway by him oankloppet om't frou Peenman de foargeande jûns in maskere ynslûper yn it appartemintekompleks trappearre hat. Stanley hâldt út dat er fan neat wit, en dat docht er ek as er op syn wurk opsocht wurdt troch de kreaze readhierrige sjoernaliste Peggy Brandt, dy't ûndersyk docht nei de aparte mishanneling fan twa manlju yn 'e garaazje dêr't Stanley klant is.
Om oan it jild te kommen dêr't er ferlet fan hat om binnenlitten te wurden yn 'e Coco Bongo, sadat er in optreden fan Tina bywenje kin, docht Stanley oan it begjin fan 'e jûn op 'e nij it masker foar. As letter dy jûns de binde fan Tyrell de bankoerfal útfiere sil, komt The Mask krekt mei in pear jildsekken oer it skouder nei bûten ta. Hy naait út, wêrnei't fuort letter de plysje opdagen komt om't The Mask alle alaarms yn 'e bank ôfgean litten hat. De binde fan Tyrell wurdt op 'e die trappearre. Dat rint út op in sjitpartij wêrby't de bindeleden har úteinlik sûnder wat bedijd te hawwen út 'e fuotten meitsje. Underwilens hat The Mask foar himsels tagong ta de Coco Bongo kocht, dêr't er op oerdreaun entûsjaste wize reägearret op it optreden fan Tina. Neitiid springt er nei foarren ta om op útskroevene wize mei har te dûnsjen, eat dat einiget mei in herstochtlike tút.
De oare deis giet Stanley te rie by psychiater Arthur Neuman, dy't koartby in boek publisearre hat mei de titel The Masks We Wear ("De Maskers Dy't Wy Drage"). Dat giet eins oer minsken dy't har oars foardogge as se binne, mar Stanley mient mar dat Neuman in ekspêr op it mêd fan fysike maskers is. Aldergeloks is dat krekt Neuman syn hobby, dat hy kin Stanley fertelle dat syn masker út 'e fjirde of fyfde iuw út Skandinaavje stammet, en dat it nei alle gedachten Loki foarstelle moat, de Noardske god 'e nacht en fan nuvere streken. Stanley konkludearret dat it masker beset wêze moat troch de geast fan Loki, en ûntdekt ek dat it inkeld nei tsjuster wurket. Deselde deis komt Tina wer del yn 'e bank, dêr't se yn in petear mei Stanley belangstelling foar de bankoerfal toant en neifraach docht oer The Mask, dy't neffens har de bêste tuter is dy't se ea met hat. Stanley antwurdet dat er kunde hat oan The Mask, en ûnthjit om dy jûns yn it park in moeting te regeljen.
Dat dy jûns moetet Stanley, as The Mask, Tina yn it park, dêr't syn útwrydske remmingsleaze opstigings har suver oer de meuch geane. De moeting wurdt ûnderbrutsen troch Kellaway en Doyle, dy't The Mask besylje te arrestearjen, mar dyselde pykt út. Nei't er de troch Kellaway oproppen fersterkings ôflaat hat mei in sjong- en dûnsnûmer, skuort er yn steechje it masker ôf en ûntkomt er as Stanley oan Kellaway troch by sjoernalist Peggy Brandt yn 'e auto te springen. Peggy, dy't yn jildneed sit, ferriedt him lykwols oan Tyrell, dy't ûnderwilens in priis fan $50.000 op Stanley syn holle set hat. As Tyrell sels it masker opdocht, feroaret er yn in boasaardich grienhollich meunster dat Stanley twingt om te fertellen wêr't er it stellen jild fan 'e bankoerfal ferburgen hat, te witten: yn 'e ynboude kleankast yn syn appartemint. Tyrell stjoert in pear fan syn trewanten om it jild op te heljen, dy't neitiid folge wurde troch Stanley syn útsûnderlik yntelliginte hûntsje Milo. Underweis werom nei Tyrell smite se Stanley by it plysjeburo út 'e auto, wêrnei't er troch Kellaway oppakt en fêstset wurdt.
Milo folget syn baaske nei it plysjeburo, dêr't er him deljout yn 'e stege dêr't Stanley syn sel op útsjocht. As Tina him op it plysjeburo besiket, riedt er har oan om 'e stêd te ûntflechtsjen, mei't se yn grut gefaar ferkeart no't Tyrell it masker hat. Sy betanket him foar de freonlikens en waarmte dêr't er har altyd mei behannele hat, eat dat se net wend is. Ek fertelt se him dat er neffens har it masker net nedich is om bysûnder te wêzen. As se neitiid syn rie besiket op te folgjen om 'e stêd te ferlitten, wurdt se lykwols pakt troch Tyrell syn trewanten, dy't har by him bringe. De jaloerske Tyrell beslút wraak op har te nimmen troch har ûnder twang meigean te litten nei in goeddiedichheidsbal yn 'e Coco Bongo, dêr't Niko de gasthear fan is. De hiele hegerein fan Edge City sil dêr oanwêzich wêze, ûnder wa ek boargemaster Mitchell Tilton. Fuort nei syn oankomst fermoardet de maskere Tyrell Niko, wêrnei't er Tina fêstbynt en risselwearret om 'e hiele nachtklub mei alle oanwêzigen op te blazen mei in tiidbom.
Underwilens wit Stanley, dy't tusken de traaljes fan syn sel troch sjoen hat hoe't Tina troch Tyrell syn mannen ûntfierd is, syn hûntsje Milo troch it finster hinne syn sel binnen te krijen. Om't er it húsdier traind hat om syn autokaaien te sykjen en by him te bringen, dy't er altyd kwyt is, kin er de hûn no de kaaien fan 'e seldoar by in sliepende sipier wei helje litte. Om dêrnei út it plysjeburo te kommen, gizelet Stanley resjersjeur Kellaway, dy't him yn it selleblok oer it mad komt. Yn Kellaway syn auto riidt er mei Kellaway sels en Milo nei de Coco Bongo ta, dêr't er nei binnen giet en Kellaway boeid yn 'e auto efterlit mei de goerie om fersterkings op te roppen. Milo folget syn baaske nei binnen ta.
Yn 'e Coco Bongo sjocht Stanley syn maat Charlie, dy't dêr ek oanwêzich is. Hy stjoert him nei bûten ta om 'e ferwachte plysjefersterkings nei binnen te lieden. Sels wurdt Stanley lykwols al rillegau ûntdutsen en finzennommen troch Tyrell-en-dy. Tina lit Tyrell deryn rinne om syn masker ôf te dwaan, sabeare sadat se noch ien kear de man tútsje kin op wa't se fereale rekke is. As er it masker ôfdocht, skopt se it him út 'e hannen. It is har de bedoeling dat Stanley it weromkriget, mar dy kin der net by en ek Tyrell syn mannen gripe der by troch. Uteinlik is it Milo, dy't wend is om in frisbee út 'e lucht te gripen, dy't it ding opfangt en dermei útnaait. As ien fan Tyrell syn trewanten it hûntsje by de efterpoaten wit te pakken, docht Milo it masker sels op, wêrnei't er feroaret yn in meunstereftige hellehûn mei in grut tal tige grutte tosken.
Wylst Tyrell syn mannen no foar har libben drave moatte om oan Milo te ûntkommen, reitsje Tyrell sels en Stanley yn gefjocht. Nei't er úteinlik it masker weromkrigen hat fan Milo en it sels opdocht, feroaret The Mask, de ornamintele fontein yn 'e nachtklub yn in goatstien, dêr't er Tyrell yn trochspield. Hy slokt de tiidbom krekt op 'e tiid troch, sadat dy yn 'e mage fan The Mask ôfgiet, dêr't de eksplosiven inkeld wat oerstallige lucht feroarsaakje dy't er útkrôket. De ferwachte fersterkings fan 'e plysje wurde troch Charlie de klub yn laat, dêr't se Tyrell syn bindeleden oppakke. Kellaway wol Stanley ek wer finzennimme, mar dêr stekt boargemaster Tilton in stokje foar. Hy hat ommers mei eigen eagen sjoen dat Dorian Tyrell de wiere maskere krimineel wie, dy't sûnder mis ek de bankoerfal útfierd hat. Tsjin betterwitten yn moat Kellaway him dêrby dellizze en alle beskuldigings tsjin Stanley ynlûke.
As de oare moarns de sinne opkomt befynt Stanley him mei Tina, Charlie en Milo op 'e brêge by de haven. Hy freget Tina oft se der wol wis fan is dat er it masker fuortsmite moat, om't er dan inkeld himsels wêze kin. As antwurd pakt se him it ding út 'e hannen en smyt it oer har skouder de haven yn, wylst se him hertstochtlik begjint te tútsjen. Dêrtroch sjocht Stanley net dat Charlie gau-gau yn it wetter springt om sels it masker te bemachtigjen, mar as er dat hast berikt hat, swimt Milo him foarby en naait dermei út.
Produksje
The Mask waard regissearre troch Chuck Russell nei in senario fan Mike Werb op basis fan 'e stripsearje The Mask, fan útjouwerij Dark Horse Comics. Oarspronklik wie it de bedoeling dat it in horrorfilm wurde soe, mar regisseur Russell fûn it geweld yn 'e strips ûntrêstgjend, en op syn inisjatyf waard besletten om it senario ynstee om te wurkjen ta in komeedzje.
As produsint wie Bob Engelman by it projekt belutsen foar de filmstudio's New Line Cinema en Dark Horse Entertainment. Foar de film wie in budget beskikber fan $23 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan John R. Leonetti, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Randy Edelman. De special effects waarden yn 'e postproduksjefaze tafoege troch Industrial Light & Magic (ILM), it bedriuw fan George Lucas, en troch Dream Quest Images.
Distribúsje
De distribúsje fan The Mask waard fersoarge troch New Line Cinema. De film gie op 29 july 1994 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum mei muzyk fan û.o. Harry Connick jr. en Vanessa Williams ferskynde op 26 july 1994 by platemaatskippij Columbia Records. The Mask waard op 18 jannewaris 1995 útbrocht as VHS-keapfideo. De film kaam op 9 desimber 2008 foar it earst út op blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Mask oer it algemien positive resinsjes. De foaroansteande resinsinten Roger Ebert en Gene Siskel joegen de film yn harren tillefyzjerubryk Siskel & Ebert & the Movies twa tommen omheech. Yn syn resinsje foar de krante de Chicago Sun-Times part Ebert de film 3 fan 4 stjerren ta, wêrby't er yn 't bysûnder it "freugdefolle optreden" fan Jim Carrey oanhelle.
Opbringst
The Mask brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $119,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $232,6 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $351,6 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $23 miljoen betsjut dat in winst fan $328,6 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. As inkeld nei de ferhâlding tusken budget en opbringst sjoen waard, wie The Mask dêrmei de op ien nei meast opbringende film op basis fan in strip aller tiden, nei Superman út 1978. Mei de film konsolidearre Jim Carrey syn reputaasje as akteur dy't in potsje brekke kin, wylst Cameron Diaz mei har rol yn The Mask trochbriek.
Prizen
The Mask waard yn 1995 nominearre foar de Oscar foar bêste special effects, mar ferlear fan Forrest Gump. Jim Carrey waard nominearre foar de Golden Globe foar bêste akteur.
Ferfolchfilm en oare media
In tekenfilmsearje, The Mask: Animated Series, kaam fan 1995 oant 1997 op 'e Amerikaanske tillefyzje, mei stimakteur Rob Paulsen yn 'e rol fan Stanley Ipkiss alias The Mask. Der waard ek in fideospultsje foar Super Nintendo, mei as titel The Mask, op 'e film basearre. In ferfolchfilm kaam lykwols net fan 'e grûn om't Jim Carrey der net oan meiwurkje woe. Uteinlik waard yn 2005 dochs in ferfolch makke, Son of the Mask, mar dat wie in B-film sûnder Carrey of Cameron Diaz, dêr't de filmkritisy neat fan hawwe moasten en dy't boppedat flopte yn 'e bioskopen.
Tómas Ingi Olrich
Tómas Ingi Olrich (Akureyri, 13 febrewaris 1943) is in Yslânsk politikus, ambassadeur en earder minister yn it Tredde en Fjirde kabinet fan David Oddsson.
Ferspriedingsgebiet
In ferspriedingsgebiet of areaal is in algemiene term yn 'e ierdrykskunde, dy't it geografyske gebiet oantsjut wêryn't in beskaat ferskynsel foarkomt. Dêrby kin it gean om sokke útinoar rinnende dingen as túnbou (it túnbou-areaal) of it foarkommen fan tornado's. It measte wurdt dizze oantsjutting lykwols brûkt yn 'e biogeografy, om it foarkommen fan in beskaat organisme oan te jaan. Dêrby wurdt yn 'e regel ûnderskie makke tusken it lânseigen ferspriedingsgebiet, dêr't in biste- of plantesoarte fan natuere foarkomt, en it gebiet dêr't sa'n soarte as eksoat bestiet, wat yn 'e measte gefallen troch minsklik yngripen feroarsake is.
Ek wurdt faak ûnderskie makke tusken:
Fral by fûgels komme noch oare ferskillen foar, mei't dy faak ferskillende briedgebieten, oerwinteringsgebieten en stângebieten hawwe.
Ynsektivoar
In ynsektivoar of ynsekte-iter is in karnivoar organisme dat ynsekten brûkt om him mei te fieden. De term is in kombinaasje fan it wurd "ynsekt" mei it Latynsk efterheaksel -vorus ("iter"). It begryp "ynsektivoar" moat net betize wurde mei de ynsekte-iters (Eulipotyphla), in taksonomysk skift dêr't bygelyks de stikelbargen, pipermûzen en mollen ta hearre. De leden fan dy groep ite oer it algemien net inkeld ynsekten mar ek oar wrimelt, wylst in protte ynsektivoare libbensfoarmen krekt nèt ta de Eulipotyphla rekkene wurde; sa libje hast alle amfibyen en in protte reptilen (hagedissen) hast útslutend fan ynsekten. Teffens binne der ynsektivoare, fleisitende planten, en beskate ynsektesoarten binne sels ek ynsektivoar.
Elektra
"Elektra" of "Electra" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Sleat (wetter)
In sleat is in wettergong op plakken dêr't reinwetter gearstreamt, sadat it ôffierd wurde kin nei gruttere oerflaktewetters, lykas opfearten en kanalen, marren en úteinlik de see. Sleatten meitsje sadwaande in wichtich ûnderdiel út fan 'e wetterhúshâldkundige ynfrastruktuer. In grutte sleat wurdt al gau in feart neamd, wylst in petiterich sleatsje in greppel is. 150px|left|thumb|In goed hekkele sleat.
Dêrnjonken wurde sleatten, fral yn it noarden en westen fan Fryslân, ek faak brûkt as ôffreding fan perselen grûn. Sawol greidlân as ikkers wurde dertroch omjûn, wêrby't se fral by greiden funksjoneel binne om weidzjend fee te hâlden dêr't it bliuwe moat. Sokke stikken lân, sawol greide as bou, wurde ek faak fan wegen skaat troch sleatten. Hoewol't de ôffredingsfunksje fan sleatten troch de measte minsken as it wichtichst ûnderfûn wurdt, is it eins in sekundêre funksje, mei't de ôfwettering folle belangriker is en foar ôffreedzjen likegoed stekken of houtwâlen brûkt wurde kinne soene.
Nederlân hat in netwurk fan yn totaal 330.000 km oan sleatten. Sûnt de midden fan 'e tweintichste iuw is dat sifer sterk omleech gien troch ruilferkaveling, skaalfergrutting fan de lânbou, gebrek oan lânskipssoarch, de oanlis fan nije wegen en oare ynfrastruktuer, en de útwreiding fan stêden en doarpen.
Wyngerd
thumb|Wyngerds yn Markgräflerland, Baden, Dútslân In wyngerd is fan oarsprong in spesifyk soarte hôf, nammentlik in mei druveplanten (ek wol wynranken neamd) troch in wynboer yn kultuer brocht stik lânbougrûn. It doel dêrfan is meastal om 'e troch de druveplanten produsearre druven te brûken foar de wynbou, oftewol de produksje fan wyn. Dêrnjonken kinne se as tafeldruven foar konsumpsje oanbean wurde, ferwurke wurde ta rezinen of útparse wurde ta alkoholfrij druvesop. De measte wynstreken lizze yn gebieten mei in myld oant waarm klimaat. Fral Frankryk stiet hjirom bekend, mar ek Spanje, Itaalje, Dútslân, Grikelân, de Feriene Steaten (Kalifornje), Austraalje, Súd-Afrika en Sily binne bekende wynprodusearjende lannen. Yn Fryslân komme (frijwol) gjin wyngerds yn dizze inge betsjutting foar. Mooglik is it mei dêrom dat it Fryske wurd "wyngerd" ek faak brûkt wurdt foar túnbougrûn dêr't oare fruchten as druven produsearre wurde, lykas apels, parren of prommen. Soks wurdt dan faak wol yn 'e namme oanjûn: men sprekt dan fan in "apelwyngerd". Dêrmei is it wurd "wyngerd" yn it Frysk min ofte mear synonym wurden mei "hôf", yn 'e betsjutting fan in omsletten stik lân mei fruchtbeammen.
Omnivoar
In omnivoar of allesiter is in organisme dat sawol plantaardich as dierlik materiaal brûkt om him mei te fieden. De term komt út it Latyn, fan omnis ("alles") en -vorus ("iter"). De oantsjutting "omnivoar" wurdt brûkt om alles ûnder te beflappen fan karnivoaren (fleisiters) dy't op syn minsten foar 5% planteguod frette, oant herbivoaren (plante-iters) dy't op syn minsten foar 5% dierlik materiaal frette. Organismen dy't inkeld dea of ôfstoarn organysk (plantaardich sawol as dierlik) materiaal ta har nimme, wurde detrivoaren of detritivoaren neamd. Omnivoaren binne yn 'e regel op it mêd fan iten minder spesjalisearre as karnivoaren of herbivoaren, en kinne har dêrtroch faak better oanpasse oan feroarings yn har habitat. De bekendste omnivoar is fansels de minske. Oare bekende omnivoaren, lykas de brune rôt, de hûsmûs en sels de waskbear, hawwe har oanpast oan it libjen yn minsklike biotopen as de grutte stêd.
Herbivoar
In herbivoar of plante-iter is in organisme dat plantaardich materiaal brûkt om him mei te fieden. De term komt út it Latyn, fan herba ("plant") en -vorus ("iter"). Herbivoaren kinne fierder opdield wurde yn spesjalisten dy't inkeld blêden iten (de folivoaren) en dy't allinne mar fruchten ite (de frugivoaren). As it menu struktureel oanfolle wurdt mei dierlik materiaal, dan sprekt men fan in omnivoar of allesiter. Oan 'e oare kant fan it spektrum stiet de karnivoar, dy't inkeld dierlik materiaal yt. Al sokke organismen hjitte heterotroof te wêzen; se hawwe oare organismen nedich om har mei te fieden. Planten, dy't inkeld anorganysk materiaal brek binne, wurde autotroof neamd.
Erich Maria Remarque
thumb|225px|Erich Maria Remarque Erich Maria Remarque (skûlnamme fan Erich Paul Remark) (Osnabrück, 22 juny 1898 – Locarno, 25 septimber 1970) wie ien fan de meast bekende en meast lêzen skriuwers fan Dútske literatuer yn de 20e iuw. Remarque syn ferneamde boek Im Westen nichts Neues wie in oanklacht tsjin de kriich.
Libben en wurk
Erich Maria Remarque waard berne yn in arbeidershûshâlding. Hy wie in soan fan Peter Franz Remark (14 juny 1867, Kaiserswerth) en Anna Maria Stallknecht (21 novimber 1871, Katernberg). Mei 16 jier besocht er foar it earst te skriuwen: essays, gedichten, en de oanset ta in roman, dy't er letter ôfmakke en yn 1920 publisearre as Die Traumbude.
Mei 18 jier gie Remarque it leger yn. Op 12 juny 1917 waard er oerpleatst nei it Westlik front yn Hem-Lenglet. Op 26 juny waard yndield by it 15e Reserve Infantry-rezjimint, 2e Kompanjy fan Rinfuorgebataljon Bethe, en waard stasjonearre tusken Torhout en Houthulst. Op 31 july rekke er ferwûne troch skerven oan de lofter skonk, rjochter earm en nekke, en nei in legerhospitaal yn Dútslân brocht, dêr't er de rest fan de kriich trochbrocht.
Yn 1924 begûn er syn fan Remarque te skriuwen, dat al de familynamme wie oant syn pake it yn de 19e iuw feroare ta Remark. De midsnamme 'Maria' brûkte er sûnt novimber 1922. Hy hie ferskate baantsjes, ûnder oaren wie er bibletekaris, sakeman, learaar, sjoernalist en redakteur. Syn earste betelle wurk wie foar Continental AG, in Dútske bannefabryk. Syn houlik mei de aktrise Ilse Jutta Zambona yn 1925 wie net goed, beide wiene ûntrou. Nei't sy út elkoar wiene, wertrouden se yn 1938.
Yn 1933 ferbaarnden de Nazys Remarque syn wurk yn it iepenbier en woenen hawwe dat er in neisiet fan Frânske joaden wie en dat syn wiere namme Kramer (Remark, oarsom stavere) wie. Guon biografyen jouwe dat noch, hoewol't der gjin bewiis foar is. De Nazis seine teffens dat er nea tsjinne hie yn WO I. Yn 1943 waard syn suster Elfriede Scholz arrestearre, dy't yn mei man en bern yn Dútslân bleaun wie. Nei in koart proses yn in Volksgerichtshof waard sy skuldich achte oan it "ûndermynjen fan de moraal" omdat sy de oarloch doe al as ferlern beskôge. Rjochter Roland Freisler ferklearre: "Ihr Bruder ist uns leider entwischt—Sie aber werden uns nicht entwischen. Elfriede Scholz waard ûnthalze troch de guillotine op 16 desimber 1943.
Remarque syn folgende roman, Drei Kamerade, bestrykt de jierren fan de Weimarrepublyk, fan de hyperynflaasje fan 1923 oant de ein fan dat desennium. Remarque syn fjirde roman, Flotsam (Dútsk: Liebe deinen Nächsten,), ferskynde earst oerset yn it Ingelsk, yn in rige yn Collier's magazine yn 1939; nei redaksje fan Remarque kaam it yn 1941 as boek út, yn it Ingelsk en Dútsk. De roman Arch of Triumph, útbrocht yn 1945 yn Ingelske oersetting en yn 1946 yn it Dútsk as Arc de Triomphe, waard wer in bestseller dêr't sa'n fiif miljoen fan ferkocht waarden yn de wrâld.
Yn 1955 skreau Remarque it draaiboek foar de Eastenrykske film The Last Act (Der letzte Akt), oer Hitler syn lêste dagen yn de bunker fan de Rykskaneselarij yn Berlyn; de film wie basearre op it boek Ten Days to Die (1950) fan Michael Musmanno. 1956 folge in toanielstik, Die letzte Station, dat it goed die in Dútslân en op Broadway. Die Nacht von Lissabon (1962) wie it lêste wurk dat Remarque ôfmakke. Der waarden 900.000 fan ferkocht yn Dútslân, mar dêrbûten foel de ferkeap ek net ôf.
Remarque syn houlik mei de Hollywoodaktrise Paulette Goddard yn 1958 duorre oant syn dea mei 72 jier yn in sikehûs yn Locarno op 25 septimber 1970. . Goddard liet $20 miljoen nei oan de Universiteit fan New York (NYU) foar it stiftsjen fan in ynstitút foar Europeeske stúdzjes, dat nei Remarque ferneamd waard. De earste direkteur fan it The Remarque Institute wie professor Tony Judt. De Erich Maria Remarque Papers hat de Falesbibleteek fan de NYU op 'e noed.
Botanyske tún
right|thumb|180px|De botanyske tún fan 'e Universiteit fan [[Pisa, yn Itaalje.]] In botanyske tún is in tún dy't tawijd is oan 'e samling, kultivaasje en tentoanstelling fan in wiid ferskaat oan planten, faak fan oer de hiele wrâld, wêrby't hieltyd de wittenskiplike namme fermeld stiet. Botanyske tunen meitsje yn 'e regel ûnderdiel út fan universiteiten (Hortus Botanicus) of oare wittenskiplike ûndersyksynstituten, en binne ornaris tagonklik foar it publyk, mei't harren doel foar in grut part it ferskaffen fan ûnderwiis oangeande de plantewrâld is. In oar doel is de bewissiging fan it fuortbestean fan seldsume planten, en in trêden it dwaan fan wittenskiplik ûndersyk nei de oanwêzige plantesoarten.
De botanyske tún as ferskynsel fûn syn oarsprong yn 'e medyske krûdetunen dy't foar it earst yn it Jeropa fan 'e Midsiuwen ferskynden, as de priveetunen fan beskate kundige medisy. Under de Renêssânse ûntjoegen dy har yn Itaalje ta wiidweidiger kolleksjes fan planten foar wittenskiplik ûndersyk op it mêd fan medisinale wurking. Yn 'e santjinde iuw ûntstie dêrút in wittenskiplike belangstelling foar planten dy't los stie fan medyske omtinkens, mar poer te krijen hie mei it yn kaart bringen fan 'e plantewrâld. Yn 'e achttjinde iuw waard it formele taksonomyske systeem fan klassifisearring mei wittenskiplike nomenklatuer betocht en yn gebrûk nommen, en dyselde iuws noch waarden botanisy meistjoerd op ûntdekkingsreizen (bgl. nei de Stille Súdsee en it binnenlân fan Noard-Amearika) om eksimplaren fan eksoatyske planten te sammeljen. Ien fan bekendste botanyske tunen fan 'e wrâld, de Keninklike Botanyske Tún fan Kew, by Londen, ûntstie as resultaat fan dat sammelwurk.
Nije Tsjerke (Emden)
De Nije Tsjerke (Dútsk: Neue Kirche) is in protestantsk-grifformeard tsjerkegebou yn Emden yn de Dútske dielsteat Nedersaksen. De yn in ynholden barokke styl ûntwurpen tsjerke waard yn de jierren 1643-1648 boud. By in swier bombardemint waard de tsjerke yn de Twadde Wrâldkriich oant op de fûnemintsmuorren ferneatige. De weropbou folge yn de jierren 1950.
Skiednis
Yn it midden fan de 17e iuw hie Emden likernôch 20.000 ynwenners. Dêr wie in mienskip ûnder fan sa'n 5.000 oant 6.000 Nederlânske flechtlings. De stêd hie mar twa tsjerken en dat wie te min neffens it ynwennertal. Dêrom waard yn 1642 besletten ta de bou fan in tredde tsjerke yn Faldern, dat sûnt 1570 in stedsdiel fan Emden wie en dêr't gjin tsjerke stie.
De boulieding waard mei it ûntwerp oan boumaster Martin Faber tabetroud. Dy hie him it fak eigen makke troch foar in skoft yn Itaalje, Frankryk en Nederlân te reizgjen. Wylst East-Fryslân slim te lijen hie fan de Tritichjierrige Kriich waard de tsjerke boud. It jild wie ôfkomstich fan de gemeenteleden. Ynearsten krige de tsjerke gjin banken of stuollen en it tsjerkefolk stie te harkjen nei de preek. It duorre noch oant 1818 doe't de tsjerke in oargel en banken krige.
Beskriuiwing
De fan reade bakstien, mei natoerstiennen dekoraasjes, oplutsen tsjerke waard yn de Nederlânske barokstyl boud. Foarbyld wie de Amsterdamske Noardertsjerke út 1621-1623. In ferskil is dat de Noardertsjerke de foarm hat fan in gryksk krús, wylst de Nije Tsjerke mar trije earms hat. De fjirde earm oan de kant fan de Brückstraße is as risalyt úfierd. De trije earms binne lyk oan inoar en hawwe allegear twa grutte rûnbôgefinstsers, ek hat eltse earm in rêdfinster. It ynterieur foldocht oan de easken fan in ier-protestantske, kalvinistyske preektsjerke.
De hoeken fan it T-foarmige gebou binne mei legere oanbouwings opfolle. Dêr binne de tagongsportalen en de treppen nei de kreake. In seishoekige dakruter mei lantearne bekroand de krusing fan it geboud. De lantearne wurdt ôfsletten mei in keizerskroan fan Rudolf II, in ferwizing nei de selsstannigens fan de stêd en de nea krige ryksfrijheid. De hoanne op de kroan is in typysk kalvinistysk symboal.