cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I, Robot (film)
Plot
Sadree't de superkompjûter ferneatige is, keare alle robots werom nei harren oarspronklike programmearring. De oare deis wurde se yn 'e hiele wrâld ôftanke en opburgen yn 'e seecontainers dêr't earder de NS-4's hinne brocht waarden. Calvin snapt noch altyd net wêrom't V.I.K.I. Lanning fermoarde hat, mar Spooner en Sonny lizze har út dat net V.I.K.I., mar Sonny de âlde útfiner deade hat, om't Lanning dat fan him frege. As Sonny him freget oft er him no foar moard arrestearje sil, wiist Spooner derop dat "moard" blykber wat is dat inkeld in minske in oare minske oandwaan kin. Sonny, dy't no gjin doel foar syn bestean mear hat, jout him by de oare robots op 'e boaiem fan 'e âlde Michiganmar. As er dêr by de ruïnes fan 'e Mackinac Brêge op in heuvel de flakte mei containers oereaget, draaie alle oare robots harren om nei him, wêrmei't it byld út syn dream yn oanpaste foarm wurklikheid wurdt.
Preproduksje
It senario waard oankocht troch Walt Disney Pictures mei de bedoeling dat Bryan Singer de film regissearje soe. Dêr kaam it lykwols net fan, en nei't it projekt ferskate jierren by Disney op 'e planke lein hie, waard it oernommen troch 20th Century Fox, dêr't Alex Proyas as regisseur oanlutsen waard. Arnold Schwarzenegger soe de haadrol fertolkje, mar doe't it projekt fertraging oprûn troch syn drokke wurkskema, bea Will Smith himsels oan om 'e haadrol oer te nimmen. Senarioskriuwer Jeff Vintar waard der wer by helle en wie ferskate jierren dwaande om syn toanielstikeftige senario oan te passen foar in grutte studiofilm.
Doe't 20th Century Fox besleat om gebrûk te meitsjen fan 'e titel I, Robot foege Vintar eleminten út 'e koarte ferhalen fan Asimov ta, lykas de Trije Wetten fan 'e Roboatika. Ek ferfong er de froulike haadpersoan Flynn, dy't er ûnderwilens tafoege hie, troch it personaazje Susan Calvin út it wurk fan Asimov. It besykjen fan Sonny om himsels te ferbergjen yn in see fan identike robots komt út it ferhaal Little Lost Robot; syn wrakseling om 'e minskheid te begripen is oernommen út The Bicentennial Man; it idee dat in keunstmjittige yntelliginsje (yn 'e film V.I.K.I.) de nedichheden fan 'e minskheid as gehiel boppe dy fan it yndividu stelle sil, is ûntliend oan The Evitable Conflict; en de dream fan Sonny oer in minske dy't de robots befrije sil, ferwiist nei in oare ferhalebondel fan Asimov, Robot Dreams. It skript waard dêrnei nochris op 'e nij oereide troch Akiva Goldsman, dy't as opdracht hie de rol fan Smith út te djipjen.
Opnamen en postproduksje
De lieding oer it filmprojekt wie yn 'e hannen fan produsinten Laurence Mark, John Davis, Topher Dow en Wyck Godfrey foar de filmstudio's Davis Enterainment, Laurence Mark Productions, Overbrook Entertainment en Mediastream IV. Der wie foar I, Robot in budget beskikber fan $120 miljoen. De kamerarezjy waard fierd troch Simon Duggan, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Marco Beltrami.
Distribúsje
De distribúsje fan I, Robot waard fersoarge troch 20th Century Fox. De film gie op 7 july 2004 yn Los Angeles yn premiêre, en iepene dêrnei op 16 july yn 'e Amerikaanske bioskopen. De soundtrack fan 'e film waard op 20 july 2004 as muzykalbum útbrocht troch platemaatskippij Varèse Sarabande. I, Robot waard op 14 desimber 2004 útbrocht op VHS-keapfideo en dvd. De earste blu-rayferzje ferskynde op 11 maart 2008.
Untfangst
I, Robot krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy. Yn 'e Chicago Sun-Times neamde Richard Roeper it "in glêde, lykmjittich fermaaklike achtbaanrit". Kim Newman fan it Britske tydskrift Empire skreau: "Dizze simmerfilm hat sawol harsens as spieren."
Yn The New York Times hie A.O. Scott lykwols mingde gefoelens yn ferhâlding ta I, Robot: "Dizze hektyske skriller fan Alex Proyas komt ûnderweis nei syn al te mâle en ynkoherinte ein op 'e lapen mei guon ynteressante ideeën." Roger Ebert, dy't krekt as Roeper foar de Chicago Sun-Times skreau, hie net folle op mei I, Robot. Hy skreau: "De plot is ûnnoazel en teloarstellend, en de efterfolgings- en aksjesênes binne mar frijwat rûtine [foar dit soarte films]." Yn it blêd Variety spriek Todd McCarthy ienfâldichwei fan "in falen fan ynbyldingsfermogen".
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie I, Robot in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 225 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film], dy't net mear as de minste likenis mei de de koarte ferhalen fan Isaac Asimov fertoant, is likegoed in simmerkaskreaker dy't it bioskooppublyk oan it tinken set – al is it mar foar in koart skoftke." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle I, Robot in goedkarringspersintaazje fan 59%, basearre op 38 resinsjes.
Opbringst
I, Robot brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $144,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $202,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $347,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $120 miljoen betsjut dat in winst fan $227,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. De film wie dêrmei in grut kommersjeel súkses.
Prizen
Yn 2005 waard I, Robot by de Oscars nominearre foar de priis yn 'e kategory bêste special effects. De film ferlear lykwols fan 'e superheldefilm Spider-Man 2.
Aktualiteiterubryk
In aktualiteiterubryk is in radio- of telefyzjeprogramma dat omtinken jout oan aktualiteiten en eftergrûnen by it nijs. Faak bart dat yn de foarm fan koarte reportaazjes of dokumintêres en fraachpetearen. Meast wurde yn sokke programma’s saakkundigen (wiidweidich) oan it wurd litten.
Syrillus fan Jeruzalim
Syrillus (ek: Kirill fan Jeruzalim; berne ± 315, ferstoarn op 18 maart 386) wie fan 349 oant 386 patriarch fan Jeruzalim. Yn de Roomsk-Katolike Tsjerke, de Eastersk-Otterdokse Tsjerken, de Anglikaanske Tsjerke en de Syrysk-Otterdokse Tsjerke wurdt er as hillige beskôge. Yn 1883 waard Syrillus troch paus Leo XIII útroppen ta tsjerkelearaar.
Syrillus waard om 335 hinne troch Makarios fan Jeruzalim ta diaken en yn 343 troch biskop Maksimus fan Jeruzalim ta preester wijd.
Episkopaat
De ariaanske metropolyt Akasius wijde him yn 349 ta patriarch fan Jeruzalim. Yn dy tiid fûn der in fûle striid plak tusken de oanhingers fan it arianisme en de oanhingers fan it Konsylje fan Niséa, dêr't in oanset jûn waard ta de belidenis fan Niséa-Konstantinopel oer de minskewurding fan God yn de persoan fan Jezus Kristus.
Der binne oanwizings dat Syrillus ynearsten ek nei it arianisme nige of dat er him teminsten om politike redens wat op de flakte hold oer de op it Konsylje fan Niséa adoptearre twanatuerenlear. Nei 350 soe Syrillus stadichoan de kant fan Niséa keazen ha, en dat brocht him yn konflikt mei Akasius, dy't it foar inoar krige dat Syrillus ferballe waard. Hy kaam werom, mar by it konsylje fan Seleucia yn 359 wist Akasius him foar in twadde kear te ferbaljen. It ferstjerren fan keizer Konstantius II en de opfolging troch Julianus Apostata makke in ein oan dy twadde ferballing. De ariaanske keizer Falins (364-378) naam op 'e maatregels tsjin de oanhingers fan Niséa en Syrillus waard foar in tredde kear ferballe. Oan it ein fan it regear feroare keizer Falins syn polityk en Syrillus koe definityf werom nei Jeruzalim. Falins'opfolger, de út it Romeinske Hispanje ôfkomstige Theodosius I, makke in ein oan it arianisme en fierde it trinitêre kristendom as steatsgodstsjinst yn.
Yn it jier 381 waard mei it Konsylje fan Konstantinopel de belidenis fan Niséa befêstige. Nei alle gedachten waard dy belidenis foar in grut part troch Syrillus skreaun.
Syrillus ferstoar op 18 maart 386 in natuerlike dea.
Wurk
Fan syn hân bleaune 24 kategezes bewarre. It wichtichste tema foarmje de kristlike ynstruksjes foar kandidaten dy't mei Peaske doopt wurde soene, werfan't er de ynhâld wiidweidich taljochtet. Fan grutte wearde yn dy mystagogyske kategezes binne de beskriuwings en teologyske yntepretaasjes fan de doop.
Gerardus Johannes Marinus van het Reve
Van het Reve publisearre ûnder de skûlnammen Gerard Vanter, G. Revers, Gerard van Woensel, Rinko Wiersma, George van Buuren, Oom Jaap, Ru Vahé en De Uitgeefster.
Rugby op de Paralympyske Simmerspullen 2020
right|thumb|200x200px|Yoyogi National Stadium De  XVI Paralympyske Simmerspullen waarden fan 24 augustus oant en mei 5 septimber 2021 hâlden yn Tokio, dêr't dat jier ek de Olympyske Simmerspullen hâlden wiene. It rugby waard hâlden yn de  Yoyogi National Stadium en hie plak fan 25 oant en mei 29 augustus.
Philipps-Universiteit Marburg
De universiteit is ferneamd nei syn oprjochter, lângreve Filips I fan Hessen. Yn 1527 wie it de earste protestantske universiteit fan de wrâld.
Skiednis
Op 1 july 1527 waard de universiteit oprjochte en hoe doe 11 perfesters en 84 studinten. Yn 1529 wie dêr it petear oer it nachtmiel tusken Maarten Luther, Ulrich Zwingli en Philipp Melanchthon.
Lutgardis fan Tongeren
Lutgardis fan Tongeren (* 1182 – † 16 juny 1246) is in katolike hillige en mystika, dy't berne waard yn it Flaamske Tongeren. Al yn de âldens fan tolve jier waard se tabetroud oan it kleaster, wat yn dy tiid net nuver wie. Yn har libben waarden har ferskate wûnders taskreaun en fanwegen har ferset om Frânsk te learen waard Lutgardis yn de 19e iuw útroppen ta de patroanhillige fan Flaanderen.
Boarne
It libbensferhaal fan Lutgardis is bekend fanwegen in midsiuwske hilligenbeskriuwing fan de dominikaan Tomas fan Cantimpré, dy't yn Keulen by Albertus Magnus studearre. Hy koe har persoanlik en de ynformaasje dy't er yn de vita fêstlei is streekrjocht ôfkomstich fan Lutgardis.
Libben
Lutgardis waard yn de âldens fan noch mar 12 jier tabetroud oan de nonnen fan de benediktynske abdij Sint-Katarina by Sint-Truiden yn it bisdom Limburch. Nei't hja in fizioen fan Kristus krige waard se yn de âldens fan 20 novise en wat letter al tsjin har sin ta de priores fan it kleaster keazen. Om't de sistersjinzerske kleasterregels wat stranger wiene, wist har freondinne Kristina har oer te heljen om har te foegjen by de sistersjinzers fan Awirs by Brussel. Dêr praten de nonnen Frânsk, mar op foarspraak fan de Hillige Jongfaam krige se de garânsje dat hja nea in wurd Frânsk prate soe. Letter ferhûze Lutgardis nei in abdij yn de omkriten fan Nijvel en wer wat letter kaam hja werom yn Awirs. Dêr soe Lutgardis oant har dea wenjen bliuwe.
Foar de bekearing fan de Kataren fêste Lutgardis fjirtjin jier lang. Yn har libben krige Lutgardis in soad fizioenen en der soe bloed út har holle dript ha as Lutgardis oer it lijen fan Kristus meditearre. De lêste jierren fan har libben wie Lutgardis blyn.
Reliken
Fan Lutgardis wurdt yn de kapel fan de abdij Mariënlof yn Kerniel de bidstoel bewarre. De bidstoel is ôfkomstich út de eardere benediktynske abdij by Sint-Truiden en wurdt beskôge as de âldste bidstoel fan Belgje.
Ikonografy
Yn de ikonografy wurdt Lutgardis yn in benediktynsk of sisterzjinzersk habyt ôf- en útbylde, fakentiden mei in krúsifiks.
MyHeritage
MyHeritage is in online geneälogyplatfoarm mei tsjinsten foar ynternet en mobile tillefoan, en software-produkten. Brûkers fan it platfoarm kinne û.m. stambeammen fan harren famyljes meitsje en uploade, foto-albums meitsje, en miljarden wrâldwide histoaryske dokuminten trochsykje. Anno 2015 ûnderstipe de tsjinst 42 talen en hied er likernôch 80 miljoen brûkers wrâldwiid. It haadkertier fan it bedriuw is fêstige yn Or Yehuda, yn Israel, mei in njonkenfêstiging yn Tel Aviv.
Bekennende Kirche
thumb|Lidmaatskipskaart fan de Bekennende Kirche, Berlyn-Dahlem 1934 mei de hantekening fan Niemöller De Bekennende Kirche (Dútsk foar "belidende tsjerke") wie in protestantske fersetsbeweging yn Nazy-Dútslân. Yn 1933 waarden de protestantske tsjerken twongen harren te ferienjen yn de Dútske Rykstsjerke (Deutsche Reichskirche), of ek wol de Dútske Evangelyske Tsjerke (Deutsche Evangelische Kirche - DEK), yn it ramt fan de lykskeakeling (Gleichschaltung), sa as troch de saneamde Dútske Kristenen foarsteld waard. It nazy-bewâld besocht de beneamings fan de tsjerkekommittee fan de protestantske tsjerken yn Dútslân te behearen.
Guon lieders fan de Bekennende Kirche, lykas Martin Niemöller en Dietrich Bonhoeffer, waarden opsletten yn konsintraasjekampen. In tal fan harren kamen om it libben. De Bekennende Kirche wie belutsen by in stikmannich foarmen fan ferset, benammen by it ferbergjen fan Joaden.
Eftergrûn
Sûnt de Frede fan Augsburg yn 1555 waard ornaris it leauwe oanhongen fan de hearsker fan dat gebiet. Dy regel stiet ek wol bekend as de cuius regio, eius religio (waans gebiet, dy syn religy). De protestantske tsjerke waard dêrom ferdield yn geografyske regio's. Eltse pleatslike tsjerke (Landeskirche - "lânstsjerke") waard finansjeel stipe troch de pleatslike foarst. Der wie dus amper sprake fan skieding tusken tsjerke en steat.
Nei de Earste Wrâldkriich ferskynden der nije lieders op it aljemint. De konservative tsjerkelieders krigen it te krijen mei de sosjalisten. In soad fan harren woene in skieding fan tsjerke en steat. Yn 1918 waard Adolph Hoffmann beneamd ta Prusyske minister fan Underrjocht en Tsjerklike ynstellings. Hy woe in stikmannich nije wetten ynfiere sa as it stopjen fan subsydzjes oan tsjerken fan de oerheid, it yn beslach nimmen fan tsjerklik eigendom, benammen lân en ûnreplik guod, it ôfskaffen fan teology as stúdzje op universiteiten, it ôfskaffen fan it skoalgebed, it opheffen fan religieuze regels op skoallen en tsjerketsjinsten net langer as part fan skoalklassen.
Hoffmann moast lykwols opstappe nei sterk oantrunen fan protestantske en roomsk-katolike kant. Der waard lang om let in oerienkomst sletten. De tsjerken soene net langer status hawwe as steatstsjerken, mar krigen wol de status as publike ynstellings dêr't se noch hieltyd subsydzjes troch ûntfongen. Dus dat late der ta dat der allinnich mar yn namme wat feroare. De tsjerken bleaune pleatslik organisearre, wylst der lanlik in foarum wie, dêr't bygelyks skelen besprutsen en oplost wurde koene.
Oanrin
In soad protestanten stimden by de ferkiezings yn 1932 en 1933 op de NSDAP. De protestantske tsjerken wiisden de ideeën fan it nasjonaalsosjalisme net alhiel ôf. It idee fan in sterke autoriteit en in sterke bân tusken de troan en de tsjerke hiene djippe woartels yn it Dútske protestantisme. Ek mochten in soad protestanten de demokratyske Weimarrepublyk net al te folle lije.
In stikmannich protestanten, lykas Karl Barth en Dietrich Bonhoeffer, makken beswier tsjin de nazys op moreel mêd. Hja hiene swierrichheid mei it idee fan de nazys fan folsleine kontrôle op de minske. Yn it kistendom heart soks allinnich by God.
Dútske Kristenen
Yn de protestantske tsjerke wiene de Dútske Kristenen warber. Hja wiene in groep protestanten dy't de ideeën fan de nazys stipen. De groep ûntstie as in andert op de sosjale en poltike spannings oan de ein fan de Earste Wrâldkriich. Der wiene ek in tal oare saken dêr't dy beweging op in soad oanhing ûnder kristenen troch op rekkenje koe. Dat wie bygelyks by it fjouwerhûndertjierrich jubileum fan it begjin fan de reformaasje doe't Marten Luther yn 1517 de 95 stellings buorkundich makke. By dy betinking yn 1917 lei de neidruk op it Dútske nasjonalisme en waard it brûkt om it hearskjende antysemitisme goed te praten. Luther waard oan de ein fan syn libben in foel antysemyt. Oare saken op it aljemint wiene it opkommen en it fannis opkommende omtinken foar folkstradysjes en it sjen litten fan respekt foar it regear oer sa't dat troch Marten Luther op grûn fan de Bibel ferdigene waard.
Nei't de nazys yn 1933 oan de macht kamen, stimde it protestantske liederskip yn mei it fêstigjen fan in nasjonale tsjerke, de Dútske Evangelyske Tsjerke (Deutsche Evangelische Kirche - DEK). Dat wie it doel ek fan de Dútske Kristenen. Op 13 novimber 1933 wie der in gearkomste fan de Dútske Kristenen, dêr't in stikmannich útstellen dien waarden:
De Aryske paragraaf waard yn july 1933 oannommen en dy sleat Joaden, en dyjingen dy't mei in net-Aarjer troud wiene, út. In part fan de tsjerke koe hm dêr net yn fine. Under lieding fan Martin Niemöller ferienigen se yn de Pfarrernotbund. Dy organisaasje waard ynearsten oprjochte om tsjerkeleden mei in Joadske eftergrûn by te stean, mar woeks al rillegau út ta in beweging dy't eltse bemuoiïng fan de nazys oangeande tsjerklike saken ôfwiisde. It beswier wie net alhiel op moreel mêd oanset troch it antysemitisme fan de nazys, dochs mear oer de skieding fan tsjerke en steat en oer de mjitte fan autonomy dy't de tsjerke hawwe moatte soe.
De protestantske tsjerke yn Dútslân telde likernôch 18.000 predikanten. Trijetûzen dêrfan rekkenen har ta de Bekennende Kirche, en trijetûzen ta de Dútske Kristenen. De oare 12.000 hearden ta gjin ien fan dy twa groepen.
Ferklearring fan Barmen
Yn maaie 1934 kamen leden fan de Bekennende Kirche byinoar yn Barmen. Dêryn stelden dat hja de wiere Dútske Evangelyske Tsjerke wiene. Ek waard dêr ferklearre dat de Dútske tsjerke gjin orgaan fan de steat wie, en dat de kontrôle fan de steat oer de tsjerke in falske doktrine wie. Fan dat stuit ôf gie de Bekennende Kirche ek fierder as selsstannige tsjerke.
Konfrontaasje
Yn 1936 rjochte de Bekennende Kirche har mei in manifest ta Hitler. Yn dat manifest waard der protestearre tsjin antykristlike útspraken, tsjin it antysemitisme en tsjin de bemuoiïng fan it rezjym mei tsjerklike saken. De nazys anderen dêrop troch hûnderten predikanten te arrestearjen, tsjerklike fûnsen yn beslach te nimmen en in ferbod op kolleksjes yn te stellen. Hja martelen Friedrich Weißler ta dea. Weißler wie in protestantske abbekaat mei in Joadske eftergrûn en joech advys by it opstellen fan it manifest. Hy wie it earste deadlike slachtoffer as gefolch fan it skeel tusken de Bekennende Kirche en de nazys.
Martin Niemöller waard yn 1937 arrestearre om't er yn in preek Hitler te foel bekritisearre hie. Hy siet sân jier yn konsintraasjekampen fêst, mar oerlibbe de kriich. Oaren, sa as Dietrich Bonhoeffer, oerlibben it net. In soad tsjerkelieders waarden opsletten en dêrom bleaune in soad leden fan de Bekennende Kirche noedlik foar it rezjym en beane mar in bytsje ferset.
De Bekennende Kirche waard dêrom letter ek gauris bekritisearre om't se te min ferset bean hawwe en te min foar de Joaden dien hawwe.
Neitiids
De Bekennende Kirche waard troch de nazys ferfolge, dochs bleau yn de kriichsjierren wol bestean, sûnder wichtige lieders. Yn 1945 nei't de Alliearden de Bekennende Kirche as fersetsorganisaasje erkend hiene, setten de lieders harren yn foar de Skuldbekentenis fan Stuttgart op 16 oktober fan dat jier. Dêr waard it grûnwurk lein fan de nije Evangelyske Tsjerke yn Dútslân.
Alexander Bruce
"Alexander Bruce" of "Alex Bruce" hawwe yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Hilligens
It begryp hilligens hat te krijen mei hiel(ens) en wurdt brûkt as oantsjutting fan eat dêr’t in ferheven wearde oan takend wurdt. Yn teïstyske religys slacht it op de bysûndere relaasje dy’t immen of eat mei God hat, dy’t achte wurdt sels hillich te wêzen. Om dy relaasje kin eat of immen dan hillich (hillige) wêze en ta foarbyld en/of foarwerp fan ferearing wurde, en mei bysûnder respekt behannele wurde.
Binnen de ferskate religys hat it begryp hillige ferskate spesifike betsjuttings. Der binne ferskate manieren om út te meitsjen oft immen hillich is. Der is lykwols ek besocht om in algemiene definysje te jaan. In roomsk-katolyk ûndersiker hold yn 1987 út dat hilligen yn ferskate kultueren en religy’s de folgjende oerienkomsen sjen litte. :
Animisme
Yn it animisme, lykas de Shinto-religy yn Japan, wurde bysûndere objekten hillich neamd. Der binne hillige bergen, rotsen en wâlden.
Boedisme
Yn it Teravada boedisme binne sawol de Boedas as syn ferljochte dissipels (de Sotapannas, Sakadagamys, Anagamys en Arahants hillich. Immen kin dus al by it libben hillich wêze. In hillich persoan is immen waans geast folslein suver is en frij fan begearte, hate en betizing. Yn it Mahayana boedisme en it Tibetaansk boedisme binne dêrnjonken ek de Bodhisattvas hillich.
Kristendom
Yn it Nije Testamint wurde minsken hillich neamd as se hillige binne troch it doopsel en har leauwe yn God, wat troch Jezus Kristus ferkundige is. Yn de RKK en de eastersk-otterdokse tsjerken is in hillige eltse kristen, yn de boppeneamde betsjutting, dêrnjonken eltsenien yn de himel, en as tredde immen dy’t nei syn dea troch de tsjerklike ynstânsje hillich ferklearre is troch syn/har bysûndere libbensstyl en dieden. Dy persoan krijt in feest(datum), in patronaat (Roomsk-katolisisme]patronaat en mei yn de publike earetsjinst fereare wurde. Foar de ynstelling fan it hillichferklearringsproses wurde in soad persoanen as hillich beskôge om’t se yn de folksdevoasje fereare waarden. In soad plaknammen en tsjerkegebouwen dogge noch oan sokke hilligen tinken.
Islam
It begryp hillige is in kristlik konsept en as sadanich ôfwêzich yn de islamityske lear. Yn prinsipe wurdt binnen de Islam it brûken fan ‘hillich’ útslutend bewarre foar God en Syn Wurd.
Antropologen ha parallellen fûn tusken opfettings oangeande de oanbidding fan inkelde soefi]’s en it kristlike idee fan hillichheid. Yn guon lannen wurde skrinen fan soefistyske ‘hilligen’ besocht en wurde wûnders taskreaun oan de ‘hillige’. Bytiden wurdt dêrby de sinnekalinder brûkt oangeande festiviteiten om de ''hillige’ hinne yn stee fan de foar moslims gebrûklike islamytyske.. Hillich hat de Arabyske stam q-d-s (قدس) en kin weromfûn wurde yn Al-Quds (Jeruzalim). Yn de Koran wurdt God twa kear 'de Hillige' (القدوس) neamd, yn sawol soera De Opdriuwing 23 en soera De Oanbidding 1. 'De Hillige' wurdt ek as ien fan de 99 Skoandere Nammen fan God sjoen. De aartsingel Djibryl wurdt oant fjouwer kear ta de 'hillige Geast' neamd. Twa kear wurdt referearre oan de hillige fallei fan Towa en ienkear wurdt praat oer it Hillige Lân yn soera De Tafel 21 (الأرض المقدس) dat Musa jûn wurdt.
By oersettings fan wali (ولي) wurdt it wurd hillich inkeld brûkt. , hoewol’t de stam wali ferwiist nei fuortdaliks folgje, it folgjende. In wali is dêrmei immen dy’t tichteby stiet, bygelyks in freon, in helper of in beskermer. Yn soera Maria 5-6 freget Zakariya in wali oan God, wêrnei’t him Yahya ferjûn wurdt. Ek wurde taspilings makke oer ditsoarte helpende en beskermjende freonskip tusken de Helpers en de Emigranten. Dêrneist wurdt ek Al-Walay as ien fan de Skoandere Nammen fan God beskôge.
Fierder
Yn in tal religys binne bisten hillich. Hja binne oan god wijd en meitsje dus diel út fan in godlike oarder. Yn it âlde Egypte wiene katten en wylpreagers hillich, mar in beskate tekening op ‘e hûd koe ek in keal (Apis) hillich meitsje.
Hella de Jonge
Hella Elisabeth (Hella) de Jonge-Asser (De Haach, 21 april 1949) is in Nederlânsk keunstner. Sy is boaske oan Freek de Jonge en is in dochter fan Eli Asser (1922-2019) en Eva Croiset.
Karriêre
De Jonge is byldhouwster en skriuwster. Sy folge har keunstoplieding oan de Gerrit Rietveld Akademy yn Amsterdam. Nei it basisjier folge se de stúdzjerjochting edelsmeien. Letter kaam dêr de spesjalisaasje keramyk noch by. Sy krige priveeles fan Madeleen Brinkman en eksposearre yn ferskate galerys en op de keunstbeurs pAn yn Amsterdam. Se is ferantwurdlik foar in protte fan de grafyske oanklaaiïng, de dekor- en kostúmûntwerpen en foar it muzikale listwurk fan de solofoarstellingen fan har man, de kabaretier Freek de Jonge. Al op jonge jierren wie hja beropsdûnseresse en hie se in skoftke in moadewinkeltsje yn Amsterdam.
Hella de Jonge publisearre yn 2006 de autobiografy Los van de Wereld, in boek wêryn't it libben fan in twadde generaasje joadsk bern en de swierrichheden anneks iepen en rjochtút beskreaun wurde. De tsjinstelling tusken de oan de bûtekant sa fleurige tekstskriuwer en senarist Eli Asser en de wiere gesinssituaasje fan twa âlden mei in ûnderdûkferline is grut. Yn 2012 ferskynde it ferfolch, Spring.
Yn 2014 makke De Jonge de film Verlies niet de moed, dêryn ûndersocht se de oarlochsskiednis fan har famylje oan de hân fan in briefke dat har beppe, dy't yn Auschwitz deadien waard, efterliet. Foar de film ynterviewt se ûnder oaren har heit Eli Asser. It titelnûmer fan de film, Don't lose your heart, waard skreaun troch Tim Knol.
Selsmoard
thumb|right|250px|De Selsmoardner, in [[skilderij fan Édouard Manet (1877-1881)]] Mei selsmoard, selsdeading of suïside wurdt bedoeld: it mei opsetsin feroarsaakjen fan jins eigen dea. Der binne ferskate oare, faak eufemistyske omskriuwings, lykas "de hân oan jinsels slaan", "jinsels tekoart dwaan" en (as de keazen metoade ophinging is) "yn it tou gean". Selsmoard wurdt yn 'e regel dien út wanhope, wêrfan't de oarsaak faak in geastlike krupsje is, lykas klinyske depressiviteit, manysk-depressiviteit, skizofreny of in borderline-persoanlikheidsstoarnis. Oare faak foarkommende oarsaken binne ferslavingsswierrichheden (bygelyks troch alkoholisme of in drugs- of medisinale ferslaving), finansjele problemen, of persoanlike swierrichheden yn 'e relasjonele sfear.
De metoades dyt it meast brûkt wurde om selsmoard te dwaan ferskille per lân, en hingje foar in wichtich part ôf fan 'e beskikberens fan helpmiddels (sa wurde yn 'e Feriene Steaten, dêr't maklik oan fjoerwapens te kommen is, in protte selsmoarden mei pistoalen útfierd, mar yn oare lannen, dêr't sokke wapens net of amper te besetten binne, folle minder). Oer it algemien kin lykwols steld wurde dat de meast foarkommende metoades binne: selsophinging, selsfergiftiging (mei bgl. lânbougif of oerdoases drugs of medisinen), it jinsels deasjitten mei fjoerwapens en it trochsnijen fan jins polsen, sadat men deabliedt.
Yn it ferline wie selsmoard en it besykjen ta it selsmoard (mar yn 'e praktyk fansels inkeld it besykjen dêrta) yn 'e measte lannen in strafber feit. Hoewol't it dat tsjintwurdich yn 'e measte Westerske lannen net mear is, stiet it yn in protte oare lannen noch altiten as misdriuw te boek. Men besiket selsmoard tsjin te gean troch de tagong ta fjoerwapens (fierder) te beheinen, geastlike oandwanings en ferslavings te behanneljen en ekonomyske ûntwikkeling te stimulearjen.
Neffens de statistiken dogge wrâldwiid elts jier 800.000 oant 1 miljoen minsken harsels tekoart, wêrmei't selsmoard it tsiende plak ynnimt op 'e ranglist fan 'e meast foarkommende deadsoarsaken. Selsmoardslachtoffers binne trije oant fjouwer kear sa faak manlju as froulju. Jiers mislearret wrâldwiid nei skatting 10 oant 20 miljoen kear in besykjen ta selsmoard. In mislearre besykjen ta selsmord wurdt statistysk sjoen faker dien troch jongerein en froulju.
Hoe't men tsjin selsmoard oansjocht, ferskilt fan kultuer ta kultuer. Wichtige eksistinsjele tema's as leauwe, eare en de betsjutting fan it libben hawwe dêr ynfloed op. De grutte monoteïstyske religyen (joadendom, kristendom, islaam, bahaïsme) beskôgje selsmoard tradisjoneel as in fergryp foar God oer, mei't it libben sjoen wurdt as in geskink fan God dat in minske net sels weromjaan mei. It moderne idee fan it selsbeskikkingsrjocht stiet datoangeande rjocht foar dizze sjenswize oer. Yn Japan wie yn it tiidrek fan 'e samûrai's seppuku (in foarm fan selsdeading troch jinsels yn 'e búk te stekken dy't bûten Japan bekender is ûnder de beneaming harakiri) in maatskiplik folslein akseptearre middel om boete te dwaan nei in slim falen of as foarm fan protest. Yn 'e hindoeïstyske kultueren fan it Yndiaaske subkontinint en it Yndonezyske eilân Baly wie sûttiïsme, dêr't yn 'e njoggentjinde iuw troch de Britske, resp. Nederlânske kolonisators it near op lein waard, in praktyk wêrby't (libbene) widdo's mei ferbrând waarden by it kremearjen fan it lichem fan harren man (sij it út eigen wil of ûnder maatskiplike druk).
Keppeling om utens
Helpline:
Shifting Shadows
Shifting Shadows is in ferhalebondel fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Patricia Briggs. De titel betsjut: "Ferskowende Skaden". It boek befettet tsien koarte ferhalen fan it fantasysjenre, dy't hearre ta Briggs har nau besibbe romansearjes Mercy Thompson en Alpha and Omega. De ferhalebondel hat dan ek as ûndertitel: Stories from the World of Mercy Thompson ("Ferhalen út 'e Wrâld fan Mercy Thompson"). Fan 'e tsien ferhalen binne fjouwer yn Shifting Shadows foar it earst útjûn, wylst de oare seis al earder publisearre wiene yn ferskate blomlêzings mei wurk fan oare auteurs. De bondel omfettet ek twa stikjes út romans út 'e Mercy Thompson-rige dy't fuortredigearre binne út 'e boeken dêr't se oarspronklik foar skreaun wiene. Shifting Shadows waard yn 2014 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Ace Books.
Sân sliepers fan Efeze
De Sân sliepers fan Efeze is in leginde oer hilligen mei in tradysje yn it kristendom. Yn de Legenade Aurea wurdt beskreaun hoe't sân jonge Grykske manlju út Efeze (it tsjintwurdige Selçuk yn Turkije en yn dy tiid ûnderdiel fan it Romeinske Ryk) flechtsje moatte foar de kristenferfolgings ûnder keizer Desius nei in grot en dêr yn in iuwenlange sliep falle. Mooglik leit de oarsprong fan it motyf yn de tiid fan foar it kristendom.
De sân sliepers wurde ek yn de islaam fereare. It Twadde Fatikaanske Konsylje skraste yn 1969 de betinkingsdei fan de sân sliepers fan de roomske hilligenkalinder.
Boarnen
De leginde fan de sân sliepers waard foar it earst troch de Syryske biskop Jakob fan Sarug (451-521) fêstlein. Ek binne der geskriften fan Gregoarius fan Tours, Dionisius Telmaharensis, Jacobus de Voragine en proaza- en islamityske teksten oer de sân sliepers. Nei alle gedachten bestie al om 500 hinne in folsleine ferzje.
Oerlevering
Yn it jier 251 kaam de romeinske keizer Desius nei Efeze om de offerfeesten foar heidenske goaden by te wenjen. Ek woed er him by dy gelegenheid persoanlik op de hichte stelle fan de fuortgong fan de ferfolgings fan kristenen. De kristenen besochten harren te ferstopjen, mar at se ûntdutsen waarden ferstoaren hja de martlersdea. Ek sân tige jonge kristenen, soannen fan famyljes út de boppelaach, waarden ferret en nei de keizer brocht. Doe't se wegeren oan de heidenske goaden te offerjen joech de keizer harren fanwegen de jonge leeftyd noch wat betinktiid.
Wylst de keizer besites brocht oan oare plakken, makken de sân jonge manlju gebrûk fan harren betinktiid om jild yn te sammeljen foar de earme minsken yn de stêd. Hja betochten om harren yn in grot yn de berch Anchilus skûl te hâlden, sadat se dêr yn alle rêst harren kristlike plichten útoefenje koene. De jongste fan de sân waard der as bidler op útstjoerd om yn de stêd iten te keapjen, mar krekt op dat stuit kaam Desius werom. De jonge spile gau fan ruten en makke dat er wer yn de grot kaam, mar it wie him net slagge om genôch bôle foar elk mei te nimmen en wylst se yn de grot finzen sieten rekke it iten al hiel gau op. Lang om let joegen se harren del en slepten stadichoan yn.
Desius liet it der net by sitte en joech opdracht om de sân jonges te sykjen. Doe't it him net slagge se te finen, drige de keizer de heiten fan de jonges te marteljen. Dat die wol fertuten; hja koene har net stil hâlde en fertelden de keizer wêr't de jonges har skûl holden. Om't Desius der fan út gong dat de jonges noch libben, liet er de tagong fan de grot mei grutte stiennen tichtmitselje, sadat se libben begroeven waarden. In pear iuwen letter, ûnder it regear fan Teodosius II, wie der striid yn it ryk mei ketters dy't de opstanning fan Kristus ûntkenden. Yn dy tiid wie in sekere Adolius fan doel om in nije stâl foar syn fee te bouwen. Hy frege syn feinten om de stiennen fan de yngong fan de grot foar dat doel wei te heljen en mei't de stiennen fuortbrutsen waarden liet God de sân sliepende jonges út harren lange sliep ûntweitsje. Hja kamen oerein, mar hiene der gjin erch yn dat hja likernôch 200 jier slept hiene en tochten dat der mar ien nacht foarby gien wie.
As earste sil de jongste de grot út om te besykjen wat iten út de stêd te heljen. Hy nimt wat jild mei, mar fernimt al gau dat der wat frjemds oan de hân is as er by de yngong komt en dêr de stiennen lizzen sjocht. Ek is er tige fernuvere oer it grutte krús dat op de stedstoer fan Efeze yn 'e sinne stiet te skinen. Hy komt yn in hiele oare wrâld, de gebouwen binne oars en de minsken binne yn alle frijheid kristen. En de bôleferkeaper sjocht nuver fan it frjemde jild op, as de jonge de bôle betelje wol mei munten dêr't de kop fan keizer Desius op stiet. Hy fertinkt de jonge in skat fûn te hawwen en lit him oppakke en nei de biskop en steedhâlder bringe, dy't him ûnderfregen oer it hoe en wat. De jonge begrypt dan dat Desius al hiel lang lyn ferstoarn is en dat er yn in hiele oare tiid telâne kommen is. Hy nimt de minsken mei nei de grot en yn it tsjuster fan de grot seagen de lju dat de gesichten fan de sân jonges opljochten.
It folk tanke God foar it grutte wûnder, dêr't se tsjûge fan wêze mochten. Keizer Teodosius waard fuort op de hichte brocht. De jonges fertelden de keizer oer harren ynsliepen en de opwekking en fuortsterken dêrmei de keizer yn it leauwe fan de opstanning út de dea.
It tal sliepers
Jakob fan Sarug en Dionisius Telmaharensis hawwe it oer acht jonges: de soan fan de prokonsul en syn sân gesellen. It boek Theodosius de situ terrae sanctae út de iere 6e iuw skriuwt, lykas ek de islamityske ferzje yn de Koaran, oer sân manlju en in hûn. Yn de kristlike tradysje bleau lang om let de fariant fan sân manlju oer, mar dan sûnder hûn.
Ferearing
Op de katolike hilligenkalinder waarden de sân sliepers op 27 juny betocht. De gryksk-katolike feestdei is op 4 augustus en de easterske tsjerken fiere de dei op 23 oktober. De sân sliepers binne beskermhilligen fan skippers en wurde by koarts en as immen gjin wink yn de eagen krije kin oanroppen. Neffens de Legenda Aurea binne de nammen fan de sân sliepers: Konstantinus, Dionisius, Jehannes, Malchus, Maksimianus, Mortianus en Serafinus. Yn alle ferzjes is Efeze is plak fan hanneling, dêr't ek tsjintwurdich nog in grot mei in tsjerke en in grêfplak te sjen is.
Islaam
Yn de Koaran wurdt de leginde fan de gesellen fan de grot (Arabysk: أصحاب الكهف) ferhelle yn de 18e soera "al-Kahf" (الكهف)“ – de grot ) yn de ferzen 9 oant 26. It is de iennige yn de Koaran oanwêzige kristlike oerlevering, dy't net yn de Bibel en ek net yn de apokrive boeken foarkomt. De Koaran wiist der op dat allinne God it krekte tal gesellen yn de grot wit, mar koarankommentaren lizze fers 18:21 sa út, dat sân it iennich goede tal is. Yn de Koaran wurdt fierder gjin plak fan de grot neamd, ek de nammen fan de sân sliepers ûntbrekke. Fieders soe neffens de Koaran de sliep wol 309 jier duorre ha. Om't de Koaran gjin plak neamt ûnstiene der fan Marokko oant Syrje yn gearhing mei regionale farianten fan de oerleveirng op in soad ferskillende plakken yn de buert fan grotten hillichdommen. De hûn fan de sân sliepers ar-Raqim of Qitmîr is ien fan de trije bisten dy't yn de islamityske himel telâne kommen is.
Spegelretoerskip
De bou fan in spegelretoerskip duorre zo'n fiif oant acht moannen en dêrnei gong in skip sa'n fyftjin jier mei. Fan 1614 hie de V.O.C. trije klassen retoerskippen. De grutste klasse wie in skip mei in lingte fan 42,25 meter (150 Amsterdamske foet), de middelste klasse hie in lingte fan 39,05 meter (138 foet) en de lytse klasse wie 36,8 meter (130 foet). Letter, yn 1626, kaam der in klasse foar 45,28 meter (160 foet) by en allinne foar Seelân waard in útsûndering foar noch gruttere skippen makke, 48,11 meter (170 foet). In skip hie trochsneed 800 ton oan laadvermogen.
De skippen hiene standert trije mêsten (fokkemêst, grutte mêst en bezaanmêst) en in boechspriet. In retoerskip hie ferskate dekken. It efterste dek wie it heechste en waard it boppekampanjedek neamd. Dêrûnder sieten de kapiteinshut en de ferbliuwen fan de stjoerlju. De fersierde finsters oan de efterkant wiene foar harren. Dêrnei kaam it heal- of kampanjedek, dat yn de tropen oerskade waard mei in seil. De stjoerman stie krekt efter dit dek en koe fan dat hege plak wei nei de hoarizon sjen. It roer waard betsjinne mei in kolderstôk en letter in stjoerrêd. Dêrnei folge it verdek, it leechste dek, dat oan de foarkant begrinze waard troch in opbou mei it ûnderkommen fan de bemanning mei dêrboppe it bakdek. Oan de foarkant siet in nei foaren útstekken boechdiel dat it galjoen hiet en dêr't de seilen op de boechspriet wei betsjinne waarden. It galjoen waard yn de rin fan de 17e iuw hieltyd koarter. Foar op it galjoen waard in boechbyld pleatst. Ut reden fan de waarmte yn de tropen hiene de dekken fentilaasjeroasters.
Stefanustsjerke (Aldeholtpea)
De Stefanustsjerke is in tsjerkegebou fan de PKN-gemeente Ter Holten yn Aldeholtpea, gemeente Weststellingwerf. Njonken Aldepholtpea hearre ek de doarpen Nijeholtpea, Aldeholtwâlde en Ter Idzard ta de gemeente.
Skiednis
De oarspronklike tsjerke fan Aldeholtpea datearre fan 1204 en wie fan dowestien boud. De hjoeddeiske tsjerke ferfong de earste tsjerke en waard yn 1545 foltôge en oan de hillige Stefanus wijd. De letgoatyske tsjerke is in grutte doarpstsjerke mei in trijesidich koer. De fan gieltsjes boude ± 37 meter hege toer út 1608 hat oan de súdlike kant in útbouwing foar de trep en in achtsidige spits as bekroaning. De tsjerke waard yn de jierren 1983-1985 restaurearre.
Yn maaie 2018 waard der in nij tsjerklik sintrum by de tsjerke iepene.
Ynterieur
De tsjerke wurdt mei in houten tonferwulft oerkape. De ienfâldige iken preekstoel, it doophek en in hearebank stamme út de 17e iuw. De flier bestiet foar in part út 17e-iuwske sarken. In liedklok út 1738 gyng yn de Twadde Wrâldoarloch ferlern en waard yn 1946 ferfongen troch in nij getten klok troch Van Bergen út Midwolda.
Oargel
thumb|left|200px|Kabinetoargel De tsjerke hat in bysûnder twamanualich kabinetoargel dat yn 1800 yn Empirestyl makke troch Hendrik Anthonie Meijer út Amsterdam yn opdracht fan de Edammer boargemaster Jan Teengs, dy't it foar eigen gebrûk bestelde. Nei't yn 1844 de herfoarme gemeente fan Haarlim it ynstrumint foar de Janstsjerke oankocht sette de oargelmakker Gabry út Gouda it oargel achter in skynfront yn de tsjerke. Doe't de Janstsjerke in oar oargel bouwe liet naam de herfoarme gemeente fan Aldeholtpea it ynstrumint mei it skynfront oer. Tsjintwurdich is it kabinetoargel yn it koer fan de tsjerke set en bleau it skynfront op de galerij stean. It ynstrumint hat 14 registers.
Graupiper
right|thumb|200x200px|Ferspriedingsgebiet fan de graupiper: grien = hiele jier, giel = briedgebiet, blau = oerwinteringsgebiet De graupiper is in sjongfûgel út it skaai (Prunella) en de famylje (Prunellidae) fan de graupipers.
Oare nammen
Frysk: toarnkrûper, toarnmosk, toarnhipper, bastertnachtegaal; Noardfrysk: kurnfink; Nederlânsk: hegge(n)mus; Grinslânsk: graawpiper; Nedersaksysk: Hegemors; Nederdútsk: Heegenmüüsken; Eastfrysk (Nederdútsk): Heegbruuntje; Dútsk: Heckenbraunelle, Ingelsk: Dunnock.
Foarkommen en iten
Grutte: 14-15 cm, sa wat lytser as in mosk, mei in tinne snaffel. Mantsjes en wyfkes sjen der itselde út. De kop is laaigriis, it liif is brún mei donkere streken. It roppen is in heech 'tsiet'. Simmers iten se rûpen, larven, spinnen e.d., winters foaral sieden.
Fuortplanting
De mantsjes likegoed as de wyfkes hawwe in territoarium dat oerlaapje kin. In wyfke kin mear as ien mantjse hawwe, en in matsje mear as en wyfke. Se bouwe harren nest leech boppe de grûn. It earste lechsel, gewoanlik yn april, is fanwegens de noch keale struken in maklike proai foar nestrôvers. It twade lechsel, yn juny-july, hat meastal mear sukses. It lechsel bestiet út 4-6 grienblauwe aaien, dy 't 13-14 dagen bebret wurde. De jongskes wurde noch 11-14 dagen troch de beide âlden fuore.
Fersprieding
De graupiper komt hast yn hiel Jeropa foar. Yn Nederlând briede sa'n 200.000 pearen, mar yn it Noardeasten (Grinslân, Fryslân, Drinte) komt de graupiper stikken minder foar as fierders yn it lân.
Taksonomy
De soarte graupiper bestiet yn acht ûndersoarten:
Top Country Albums
Top Country Albums is in Amerikaanske list fan 'e fyftich populêrste muzykalbums fan countrymuzyk, dy't alle wiken publisearre wurdt troch it tydskrift Billboard. De posysjes fan 'e albums yn 'e list wurde berekkene troch it bedriuw Nielsen BDS op basis fan fysike ferkeapsifers, oanfolle mei sifers fan digitale downloads en belústering fia streaming media. Top Country Albums waard foar it earst publisearre op 11 jannewaris 1964, doe noch ûnder de namme Hot Country Albums. Yn jannewaris 1968 waard de namme feroare yn Top Country LP's, en yn maaie 1980 waard de apostrof út 'e namme helle, sadat de list Top Country LPs kaam te hjitten. Op 20 oktober 1984 krige de list syn hjoeddeistige namme. It earste nûmer 1-album fan 'e Top Country Albums wie yn 1964 Ring of Fire: The Best of Johnny Cash, fan Johnny Cash. Anno 2020 stiet it rekôr fan 'e list op 50 wiken op it earste plak; dy prestaasje waard levere troch sawol Come On Over, fan Shania Twain, as This One's for You, fan Luke Combs.
Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2000
{{Ynfoboks Formule 1 wedstriid }} Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Spanje 2000 yn Montmeló op 7 maaie 2000. It wie de fiifde fan 17 races fan de Formule 1 yn 2000. Hy waard op it Sirkwy fan Kataloanje hâlden. De race waard hâlden oer 65 omgongen, op it 4,7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 307,4 kilometer.
Louise Arner Boyd
Louise Arner Boyd (San Rafael, 16 septimber 1887 – San Fransisko, 14 septimber 1972) wie in Amerikaansk ûntdekkingsreizger fan Grienlân en Arktika, dy't wiidweidich oer har reizen skreau en yn 1955 de earste frou wie dy't oer de Noardpoal fleach.
Libben en wurk
Yn 1928 finansearre en late se in ekspedysje om Roald Amundsen te sykjen, dy't sels ferdwûn wie op syn syktocht nei Umberto Nobile en syn loftskip Italia. Se fear goed 16.100 km oer Arktyske seeën, mar fûn Amundsen lykwols ek net. Dochs waard se foar har krewearjen ûnderskieden mei it ridderkrús fan de Sankt-Olav-Oarder troch de Noarske regearing.
Yn de Twadde Wrâldoarloch wurke se yn 1942 - 1943 foar it Amerikaanske Ministearje fan Definsje.
Yn 1955 fleach se, 68 jier âld, as earste frou oer de Noardpoal yn in hierde DC-4. Loftfeartpionier Thor Solberg wie ûnder de bemanning.
Earbetoan
In gebiet by De-Geergletsjer op Grienlân hat de namme Louise-Boyd-Land. Op it eilân Nordostland yn de Spitsbergen-arsjipel is de berch Boydfjellet nei Louise Boyd ferneamd.
Tinker Bell and the Pirate Fairy
Tinker Bell and the Pirate Fairy, ek wol koartwei The Pirate Fairy neamd en yn Nederlân en Flaanderen útbrocht ûnder de namme Tinker Bell en de Piraten, is in Amerikaanske lange kompjûteranimearre tekenfilm fan Disney út 2014. De film, dy't regissearre waard troch Peggy Holmes, is basearre op it personaazje fan it elfke Tinker Bell, út it berneboek Peter and Wendy fan J.M. Barrie. De titel betsjut: "Tinker Bell en it Pirate-elfke". De haadrollen waarden ynsprutsen troch Mae Whitman, Christina Hendricks, Tom Hiddleston en Lucy Liu. It ferhaal giet oer it té nijsgjirrige elfke Zarina, dat yn frijwillige ballingskip út Pixie Hollow giet en har by in groepke seerôvers jout dat oanfierd wurdt troch in jonge kaptein Heak. Tinker Bell and the Pirate Fairy krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy.
Plot
Yn Pixie Hollow, it domein fan 'e elfkes op it magyske eilân Neverland, is Zarina in tige skrander en nijsgjirrich elfke mei it talint fan in stofbewarder. Hja besaut har oer de magy fan it elfkestof en is wisberet om alles deroer oan 'e weet te kommen dat hja kin. Om't har fan alle kanten ferteld wurdt dat se net mei elfkestof omgrieme moat mar ynstee gewoan akseptearje moat dat it docht wat it docht, fiert se har eksperiminten yn it geheim út. Dat liedt lykwols nearne ta, oant se wat fan it blauwe elfkestof brûkt, dat bedoeld is om it 'gewoane', giele elfkestof te fermannichfâldigjen. Dêrmei fynt se elfkestof yn ferskillende oare kleuren út, wêrûnder rôze. It rôze elfkestof lit planten omraak groeie, sasear sels dat it de elfkestofmole fernielt. Zarina har baas, Fairy Gary, ûntslacht har dan as meiwurkster op 'e elfkestofmole, en seit har oan dat se op gjin inkele manear ea noch wat mei elfkestof te krijen hawwe mei. Yn fertriet en lulkens pakt Zarina dêrop de resultaten fan har eksperiminten yn en ferlit Pixie Hollow.
In jier letter wurdt yn Pixie Hollow it Feest fan 'e Fjouwer Jiertiden fierd mei optredens fan elfkes fan alle jiertiden. Tinker Bell (in nifel-elfke), sil dêr optrede mei har freondinnen Silvermist (in wetterelfke), Iridessa (in ljochtelfke), Rosetta (in túnelfke), Vidia (in fluchfleanend elfke) en Fawn (in biste-elfke). Ut 'e kûlissen wei sjogge se Zarina efter de rêgen fan it publyk lâns fleanen, dêr't se in frjemde foarm fan elfkestof struit dat papaverblommen groeie lit. As dy iepengeane, falle alle oanwêzige elfkes fan it papaverstomoal yn in djippe sliep. Tinker Bell en har freondinnen binne de iennichsten dy't dêroan ûntkomme, om't se harren ferskûle hawwe op in luchtticht plak. As se letter wer foar it ljocht komme, is Zarina fuort en al it blauwe elfkestof út 'e elfkestofmole ek. Dat betsjut dat de elfkes gjin elfkestof mear oanmeitsje kinne, dat se nedich binne om fleane te kinnen. Tinker Bell-en-dy sette dêrom de efterfolging yn.
Se ûntdekke dat Zarina har by in groep seerôvers jûn hat, dy't fan har harren kaptein makke hawwe. De iennichste fan 'e seerôvers dy't mei har kommunisearje kin, is de skipsjonge, dy't James hjit. As Tinker Bell-en-dy it blauwe elfkestof weromstelle, komt Zarina harren efternei en bestruit harren mei wat frjemd elfkestof dat makket dat harren talinten ferwiksele reitsje. Tinker Bell is no in wetterelfke, Silvermist in fluchfleanend elfke, Iridessa in túnelfke, Rosetta in biste-elfke, Vidia in nifel-elfke en Fawn in ljochtelfke. Om't se net wend binne om mei dy talinten om te gean, knoffelje se earst mar wat om, wat Zarina de kâns jout om wer mei it blauwe elfkestof út te naaien. Wylst Tinker Bell-en-dy in manear sykje om Zarina en har seerôversskip te folgjen, moetsje se in jong krokkediltsje (foar elfkes in reuseftich wêzen) dat krekt út it aai komt en fuortendaliks Rosetta mei har nije bistetalint (ta har ôfgriis) as syn mem beskôget.
Nei't Rosetta oan it frijske krokkediltsje ûntsnapt is, fine Tinker Bell-en-dy it seerôversskip werom, dêr't se temûk oan board geane. Se hearre dêr de skipsjonge James praten oer hoe't de seerôvers Zarina tsjinkamen nei't se fan koerts rekke wiene, en dat se har ta harren kaptein makke hawwe nei't se harren ûnthjitten hie dat se harren skip fleane litte kin. Dat liek de seerôvers nammentlik skoan ta, want mei in fleanend skip kinne se safol plonderje as se wolle sûnder dat se de kâns rinne om tsjinkeard of pakt te wurden. It skip arrivearret by de Skedelrots, dêr't Tinker Bell-en-dy ûntdekke dat it Zarina slagge is om mei har rôze elfkestof yn in grot in eigen elfkestofbeam groeie te litten.