cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frou Holle
Ynhâld
De styfmem sjocht al dat goud en wol dat har eigen dochter ek ta hawwe, dat de dochter prikt harsels yn 'e finger om bloed oan spoel te krijen, en smyt it ding dan yn 'e saad en springt him efternei. Ek sy bedarret yn frou Holle har wrâld, mar de bôle lit se ferbrâne en de apelbeam helpt se net, en as faam by frou Holle yn 'e hûs docht se inkeld de earste deis har bêst, mar begjint dan te lanterfantsjen, en har skodzjen fan 'e kjessens is frou Holle lang net nei 't sin. Dat se kriget dien en wurdt nei de poarte tabrocht, dêr't har loaiens bestraft wurdt mei in rein fan kleverige pik, dy't der har hiele libben net mear ôf wol.
Eftergrûn
right|thumb|180px|Frou Holle sa't se ferbylde wurdt yn 'e [[Efteling.]] De bekende Litousk-Amerikaanske archeologe en antropologe Marija Gimbutas is fan tinken dat "frou Holle" weromgiet op in oerâlde Germaanske oppergoadinne dy't nammen as Holda, Hulda, Holla en Holle droech, en dy't it panteön fan 'e oerlevere Germaanske mytology foarôfgie. Tsjin it tiidrek fan it klassike Germaanske heidendom wie hja degradearre ta ien fan 'e mindere goadinnen, in suster fan Frigga, de oarehelte fan 'e oppergod Woadan, wa har domein it húshâlden en dêrby benammentlik it spinnen wie. Oan har skreaune de âlde Germanen de útfining fan it meitsjen fan linnen út flaaks ta. Letter, yn it kristlike tiidrek, doe't hja ta in figuer út folksferhalen wurden wie, stie hja bekend as sawol de Dûnkere Beppe as de Wite Frouwe. As it snijt, is it yn Hessen noch altiten wenst en sis dat frou Holle it bêd opmakket.
Siegen
De stêd Siegen yn it Siegerlân leit yn in fertakke delling fan de boppestream fan de Sieg. De namme Siegen giet werom op de mooglik keltyske namme fan de Sieg. Yn it noarden grinzet de stêd oan it Sauerlân, yn it noardeasten oan it Wittgensteiner Lân yn it Rothaarberchtme, besuden oan it Westerwald en yn it westen oan it Wildenburger Lân. Fan 1421 oant 1815 hearde Siegen ta it besit fan de Nassaus. De Nikolaitsjerke dy't yn de 13de iuw boud waard, tsjinne ta grêfkapel foar de Greven fan Nassau.
Peter Paul Rubens
Siegen is it berteplak fan de ferneamde barokskilder Rubens. Om religieuze redenen wie syn heit Jan Rubens, jurist yn Antwerpen, nei Keulen tein. Dêr krige hy in relaasje mei de frou fan Willem fan Oranje. Hy soe soks mei de deastraf bekeapje moatte, mar om opskuor foar te kommen waard er yn de festing Dillenboarch finzen set. Nei twa jier kaam er op boarchtocht frij, mar moast wol yn Siegen bliuwe. Dêr troude er en waard soan Peter Paul Rubens berne. It 'Siegerlandmuseum' yn it Oberen Schloss hat njonken in regionale kolleksje ek in seal mei skilderijen fan Rubens.
Gewichtheffen op de Paralympyske Simmerspullen 1984
De VIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1984 hâlden yn Stoke Mandeville (Grut-Brittanje) en New York, (Feriene Steaten).
De Paralympyske Simmerspullen fan 1984 waarden yn twa ferskillende lannen organisearre. Dit wie foaral te witen oan de Amerikaanske handikaptensport Organisaasjes en de wize fan Fûnsenwinnen. Mei namme de Amerikaanske Rolstoelsport Organisaasje woe sa’n soad ynfloed ha en sporters op de Spullen, dat it foar de oare Organisaasjes (Blinen, Spastisy en Amputearden) net te akseptearjen wie. Dizze trije nasjonale organisaasjes besletten dêrop mei ynstimming fan de 3 ynternasjonale Organisaasjes: IBSA (Blinnen), CP-ISRA (Spastysksi) en ISOD (Amputearden) om de Paralympyske Spullen yn New York, de Feriene Steaten te hâlden fan 16 juny oant 30 juny 1984, sûnder de rôlstoelsporters. Dy krigen in Spullen fan 23 july 1984 oant 1 augustus 1984 yn Stoke Mandeville.
List fan planetoïden 93201-93300
Dit is in list fan planetoïden 93201-93300.
Rudyard Kipling
Rudyard Kipling (folút: Joseph Rudyard Kipling; Bombay, 30 desimber 1865 – Londen, 18 jannewaris 1936) wie in Britsk skriuwer, dichter en sjoernalist, dy't fral bekend wurden is troch syn proaza en poëzij oer Britsk-Ynje, it lân dêr't er berne waard. In grut diel fan syn oeuvre giet oer Britske soldaten en oare kolonialen yn Ynje; dêrûnder binne wiidferneamde titels lykas it koarte ferhaal The Man Who Would Be King en de gedichten Mandalay en Gunga Din. Like ferneamd, of miskien noch wol ferneamder, binne syn berneboeken, dy't krektlyk yn Ynje spylje, lykas ferhalebondel The Jungle Book, dêr't de (letter troch de Disney-studio's ferfilme) ferhalen oer de minsklike welp Mowgli en it ferhaal Rikki-Tikki-Tavi, oer in heldhaftige mangoeste, ta hearre. Teffens skreau er in soad oer de njoggentjinde-iuwske Britske keapfardij, lykas it masterlike gedicht The "Mary Gloster". Syn If... waard yn 1995 troch de Britten útkeazen as harren favorite gedicht.
Kipling wie oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw en it begjin fan 'e tweintichste iuw ien fan 'e populêrste Britske auteurs. Yn 1907 wûn er as jongste skriuwer ea de Nobelpriis foar de Literatuer. Him waard ferskate kearen in ridderstitel (dy't it predikaat sir foar syn namme pleatst hawwe soe) oanbean, mar dat sloech er ôf. Hy wie in eksponint fan it Britske ymperialisme, sa't û.m. bliek út syn beruchte gedicht The White Man's Burden. As konservatyf dy't de konfrontaasje net út 'e wei gie, wied er by syn libben al net ûnomstriden, en meitiid binne syn politike tinkbylden eins allinnich mar kontroversjeler wurden, mar freon en fijân moatte tajaan dat er in literêr sjeny wie.
Bernetiid
Hoewol't de Kiplings noch gjin jier yn Ynje west hiene doe't de lytse Rudyard te wrâld kaam, beskôgen hja harsels as Anglo-Ynjers, wat yn 'e njoggentjinde iuw brûkt waard as oantsjutting foar lju fan Britsk komôf dy't itsij yn Ynje wennen, itsij der wenne hiene, mar noch altyd in bân mei it subkontinint fielden. Kipling soe himsels ek syn hiele libben lang beskôgje as in Anglo-Ynjer, al libbe er it grutste part fan 'e tiid earne oars. Yn it autobiografyske Something of Myself, út 1935, skreau Kipling oer syn iere bernetiid: "Yn 'e hjittens fan 'e middei joegen wy ús del. Sy [de Portegeeske ayah of bernefaam] of Meeta [de hindoeïstyske bearer of manlike oppasser] fertelden ús dan ferhalen en Yndyske bernerymkes dêr't gjinien fan fergetten is, en nei't wy oanklaaid wiene, waarden we de ytkeamer yn stjoerd, mei de warskôging: 'En no Ingelsk prate tsjin heit en mem.' Dat men spriek 'Ingelsk', stûkjendewei oerset út 'e lânseigen taal dêr't wy yn tochten en dreamden."
Mar Kipling syn tiid yn Ynje einige doe't er fiif jier wie. Hy en syn trijejierrige suske Alice ("Trix") waarden doe oersee nei Ingelân ta stjoerd om dêr, sa't doedestiden wenst wie foar Britske gesinnen wêrfan't de âldelju yn Ynje tsjinnen, yn 'e kost te gean by in troud pear dat him op it grutbringen fan sokke bern talei. Kipling en Trix kamen yn it Súdingelske Portsmouth telâne, dêr't se de folgjende seis jier trochbrochten by Pryse Agar Holloway, in âld-kaptein fan 'e Britske keapfardij, en dy syn frou Sarah yn 'e hûs. Yn syn autobiografy, dy't er hast 65 jier letter skreau, hellet Kipling mei ôfgriis oantinkens op oan 'e kombinaasje fan wredens en ferwaarleazging dy't er yn dy jierren fan benammen frou Holloway ûnderfûn. Trix hie it wat better, mei't frou Holloway blykber hope dat it famke úteinlik mei har eigen soan trouwe soe. Lokkigernôch koene de Kipling-bern altemets harren famylje yn Ingelân besykje. Sa brochten se elts jier om 'e kryst hinne in moanne yn Londen troch by harren muoike Georgiana MacDonald, dy't troud wie mei de keunstskilder Edward Burne-Jones. Harren hûs, yn 'e wyk Fulham, omskreau Kipling as "in paradys dat my, sa leau ik wierlik, rêden hat." Yn 1877, doe't Kipling alve jier wie, kaam syn mem Alice werom út Ynje foar in besyk. Doe pas kaam de mishanneling oan it ljocht, mei't de bern út eangst foar repressaillemaatregels fan frou Holloway der earder nea in stom wurd oer seine hiene.
Werom yn Ynje
Op 18 oktober 1882 kaam Rudyard Kipling wer yn Ynje oan: "Dat, op 'e âldens fan sechstjin jier en njoggen moanne, mar derútsjend as wie ik fjouwer of fiif jier âlder, en opkreaze mei echte bakkeburden, dy't ús skandalisearre mem ôfskafte binnen it oere nei't se se foar it earst yn it each krigen hie, befûn ik my yn Bombay dêr't ik berne wie, my fuortbewegend mank gesichten en geuren dy't makken dat ik yn 'e lânseigen taal sinnen útbrocht dêr't ik de betsjutting net [mear] fan wist." Ek skreau er: "Der wiene noch trije of fjouwer dagen mei ít spoar nei Lahore, dêr't myn folk wenne. Dêrnei foelen myn Ingelske jierren fan my ôf, noch, leau ik, kamen se ea op folle sterkte werom."
Yn 1885 waard Kipling, hoewol't er de wenstige minimumâldens fan 21 jier noch net berikt hie, opnommen yn 'e frijmitselderslôzje te Lahore. Nei't it skynt wie ien ding dat him dêrta oanloek dat dêr tusken de leden gjin ûnderskie makke waard op grûn fan ras of religy. Yn 'e krante The Times skreau er letter: "Ik waard opjûn [as learling] troch [...] in hindoe, talitten [ta de graad fan feint] troch in mohammedaan en ferheft [ta de graad fan master] troch in Ingelsman. Us doarwarder wie in Yndyske joad." Kipling bleau syn libben lang frijmitselder en behelle net inkeld de trije reguliere graden (learling, feint, master), mar ek de titels "mastermitselder" en "seeman fan 'e keninklike ark".
Yn it begjin fan 1889 waard Kipling, nei't er spul krigen hie mei de redaksje, ûntslein troch The Pioneer. Hy brûkte syn ûntslachfergoeding en alles wat er fierders oan jild meitsje koe om by Berltsum om werom te reizgjen nei Londen. Op syn reis died er û.m. Rangoon, Singapoer, Hongkong, Japan, San Fransisco, Seattle, Vancouver, it Nasjonaal Park Yellowstone, Salt Lake City, Chicago, de Niagarawetterfal, Toronto, Washington, D.C., New York, Boston en Liverpool oan. Yn 'e Amerikaanske steat New York mette er Mark Twain, fan wa't er djip ûnder de yndruk wie. Yn oktober 1889 kaam er yn Londen oan.
Londen
Yn Londen publisearre Kipling ferhalen yn ferskate tydskriften. Yn 'e twa jierren nei syn oankomst skreau er The Light that Failed (1891), syn earste roman, en krige er in senuwynsinking. Teffens mette er de Amerikaanske skriuwer en útjouwer Wolcott Balestier, mei wa't er gearwurke oan 'e roman The Naulahka (in titel dy't ûntliend wie oan it Naulakha-paviljoen yn Lahore, in foarbyld fan Mogol-arsjitektuer, mar dy't er frjemd genôch misstavere troch de 'h' en de 'k' om te draaien, wat oars net des Kiplings wie). Fierders kaam er ek yn 'e kunde mei Wolcott syn suster Caroline "Carrie" Starr Balestier (1862-1939), mei wa't er in flikkerljochtromânse begûn. Yn 1891 sette er op doktersadvys ôf op in nije reis, dy't him fia Súd-Afrika, Austraalje en Nij-Seelân wer yn Britsk-Ynje brocht. Hy wie fan doel en bring dêr de kryst mei syn folk troch, mar smiet syn plannen om doe't er berjocht krige dat Wolcott Balestier stoarn wie oan tyfus. Hy kearde halje-trawalje werom nei Londen nei't er fia tillegram Carrie in houliksoansyk dien hie en tawurd krigen hie. Op 18 jannewaris 1892 fûn yn Londen de brulloft plak.
Fermont
De Kiplings setten har nei wenjen yn 'e Feriene Steaten, op in boerespultsje yn 'e neite fan it plak Brattleboro, yn 'e steat Fermont, dêr't Carrie har folk wei kaam. Op 29 desimber 1892 kaam dêr harren earste bern, Josephine, te wrâld ("Mei't har memme jierdei de 31ste en mines de 30ste fan deselde moanne wie, felisitearren we har mei har gefoel foar gaadlikens [...]"). Mei de komst fan Josephine begûn it boerespultsje te lyts te wurden, dat de Kiplings kochten fan Carrie har broer Beatty Balestier in stik lân op in heuvelkant boppe de rivier de Konnetikut, en bouden dêr, oan wat no Kipling Road hjit, yn Drummerston, 5 km benoarden Brattleboro, in eigen hûs, dat der noch altiten stiet, en dat Kipling ta eare fan Wolcott Balestier en harren gearwurking "Naulakha" neamde.
thumb|left|250px|De omslach fan The Jungle Book. Syn nije heit-wêzen ynspirearre Kipling ta it skriuwen fan twa samlings fan teltsjes foar bern, The Jungle Book (1894) en The Second Jungle Book (1895). De ferhalen dy't dêryn steane, binne tiidleaze masterwurken. Dy oer de aventoeren fan 'e minsklike welp Mowgli binne it bekendst wurden (en binne ek rûnom ferneamd bûten de Angelsaksyske wrâld), fanwegen de animaasjeferfilming troch de Disney-studio's yn 'e foarm fan The Jungle Book, út 1967. Mar yn 'e Ingelsktalige lannen kin frijwol elts bern ek it ferhaal Rikki-Tikki-Tavi, oer in heldhaftige mangoeste, dy't yn 'e bungalow fan in Anglo-Yndysk gesin in grutte oarloch útfjochtet mei in pear gemiene kobra's.
Yn in snuorje fan fjouwer jier skreau Kipling yn "Naulakha" njonken de beide Jungle Books in samling koarte ferhalen (The Day's Work), in roman (Captains Courageous), en in oerfloed oan poëzij, mei dêrûnder de bondel The Seven Seas, wêrfan't de ynhâld fierhinne de Britske keapfardij ta ûnderwerp hie, lykas it alom priizge gedicht The "Mary Gloster". Yn dyselde perioade ferskynde ek de bondel Barrack-Room Ballads, mei gedichten dy't grutdiels al yn 1890 yn ûnderskate tydskriften publisearre wiene, lykas it ferneamde Mandalay en Gunga Din (te uzes benammentlik bekend fan 'e swart-wytferfilming út 1939 oer de heldhaftige Yndyske wetterdrager Gunga Din, dy't Britske troepen it libben rêdt yn harren striid tsjin 'e thuggee-sekte, mar dêrby sels omkomt). Kipling syn skriuwen waarden fan en ta ûnderbrutsen troch de fanmail dy't er begûn te ûntfangen, foar in grut part ôfkomstich fan entûsjaste jeugdige lêzers, en troch gasten, lykas syn heit, dy't yn 1893 delkaam, nei't er mei pinsjoen gien wie, en kollega-skriuwer Arthur Conan Doyle, dy't Kipling yn 'e kunde brocht mei de golfsport.
Yn febrewaris 1896 waard Elsie, Kipling syn twadde dochter, berne. Neffens ferskate biografen wie syn relaasje mei Carrie tsjin dy tiid al ferskood fan leafdefol yn 'e rjochting fan in ferstânshoulik. Likegoed soene hy en syn frou inoar altyd trou bliuwe. Hoewol't de Kiplings it libben yn Fermont prachtich fûnen, waarden se der úteinlik ferballe troch in anty-Britske stimming dy't oer de Feriene Steaten kaam nei't dat lân him ûnsúksesfol besocht hie te bemuoien mei in diplomatyk konfikt tusken Grut-Brittanje en Fenezuëla oer de koloanje Britsk-Guyana, en troch in út 'e klauwen rinnende famyljerûzje mei Kipling syn sweager Beatty Balestier.
Devon
Yn maaie 1896 ferfear it gesin nei Grut-Brittanje, dêr't se har yn 't earstoan nei wenjen setten yn Torquay, yn it Súdingelske greefskip Devon, yn in hûs op in heuvel dy't útsicht bea oer it Kanaal. Hoewol't Kipling syn nije wente in nearzige, deprimearjende bedoening fûn, slagge it him om skriuwende te bliuwen. Hy wie tsjin dy tiid in ferneamd auteur en dichter en wie sûnt in jier as trije almar mear sosjaal-politike tinkbylden yn syn wurk begûn te yntegrearjen, wêrmei't er him ôfsette tsjin it estetisisme, in doedestiden tige ynfloedrike streaming dy't krekt hawwe woe dat de literatuer en de skiene keunsten frij bliuwe moasten fan soksoarte dingen. Om 'e tiid fan 'e berte fan syn soan John hinne, yn augustus 1897, wie Kipling úteinset mei it skriuwen fan it gedicht The White Man's Burden (dat ree kaam yn 1899). Dêryn hold er út dat it de plicht fan 'e blanke wie om him middenmank de oare rassen fan 'e wrâld te bejaan om dêr de foarrjochten fan 'e beskaving út te dragen. Wylst it gedachteguod dat efter dit gedicht beskûl giet hjoed de dei frijwol algemien ferfijd wurdt, rôp it ek doe al ferheftige reäksjes op. Guon seagen it as in hymne foar in ferljochte foarm fan útwreiding fan it Britske Ryk, oaren beskôgen it as propaganda foar ûnbeskamme ymperialisme en kolonialisme en de dêrmei mank geande rasistyske opfettings, en wer oaren mienden dat it iroanysk bedoeld wie en warskôge foar de gefaren fan it regearjen fan in koloniaal ryk.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1972
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.
Rudyard Kipling
Súd-Afrika
Fan 1898 oant 1908 hiene de Kiplings it foar de moade en reizgje elts jier nei Súd-Afrika ta, dêr't se harren winterfakânsje trochbrochten yn Groote Schuur, dat no in ûnderdiel fan Kaapstêd is, yn in wente op it bûten fan 'e beruchte koloniale politikus Cecil Rhodes (nei wa't de Britske koloanje Rodeezje neamd wie). Kipling wie dêre bern oan hûs by hast alle wichtige Britske politisy yn 'e Kaapkoloanje. Under de Twadde Boere-oarloch (1899-1902), wêrby't de Britten Transfaal en de Oranje Frijsteat (de beide ûnôfhinklike republykjes dy't yn Súd-Afrika stifte wiene troch de ôfstammelingen fan Nederlânske kolonisten) ûnder de foet rûnen, sette er him sadwaande dan ek yn om mei syn poëzij te besykjen om dizze kolonialistyske oarloch te rjochtfeardigjen. Yn 1900 wied er sels in blaumoandei korrespondint foar The Friend, in krante dy't yn 'e Frijsteatske haadstêd Blomfontein útjûn waard ûnder it gesach fan it Britske leger.
East-Susseks
Yn 1897 ferhuzen de Kiplings fan Torquay nei it greefskip East-Susseks, dêr't se op trije ferskillende plakken efterinoar wennen. Yn 1902 kocht Kipling Bateman's, in lânhûs yn Burwash, dat boud wie yn 1634. Dêr soed er oan syn dea ta wenjen bliuwe. Datselde jiers publisearre er op 'e nij in bondel berneferhalen, Just So Stories for Little Children, wylst in jier earder, yn 1901, syn roman Kim útkommen wie. Teffens skreau er twa science fiction-ferhalen, With the Night Mail (1905) en As Easy As A. B. C. (1912), dy't spylje yn 'e ienentweintichste iuw en lêze as moderne hard science fiction. Fierdersoan publisearre er twa mei-inoar ferbûne ferhalebondels, Puck of Pook's Hill (1906) en Rewards and Fairies (1910). Dy lêste samling befette it gedicht If..., wêryn't in heit foar syn soan alle eigenskippen beskriuwt dy't men hawwe moat om in goed man te wêzen. Yn in opinypeiling fan 'e BBC, út 1995, waard dat troch de Britten útkeazen ta harren favorite gedicht. Yn it earste desennium fan 'e tweintichste iuw wie Kipling op it toppunt fan syn karriêre en syn rom. Yn 1907 waard oan him as jongste skriuwer ea en as earste Ingelsktalige auteur de Nobelpriis foar de Literatuer takend.
Lêste Jierren
Doe't yn 'e tweintiger jierren de auto almar populêrder waard, ûntpopte Kipling him datoangeande ta korrespondint foar de Britske parse, en skreau entûsjast oer syn motorisearre reizen troch Ingelân en it bûtenlân, al liet er him yn 'e regel ride troch in sjauffeur. Fan 1922 oant 1925 wied er fierders rektor fan 'e Skotske Universiteit fan St. Andrews.
Oant de iere tritiger jierren gie Kipling troch mei te skriuwen, mar stadiger as tefoaren en boppedat mei folle minder súkses. Koart foar syn dea skreau er noch de autobiografy Something of Myself, dy't postúm útjûn waard yn 1937. Om dyselde tiid hinne lies er yn in tydskrift dat de grutte skriuwer Rudyard Kipling ferstoarn wie. Hy stjoerde der in brief hinne wêryn't er skreau: "Ik haw krekt lêzen dat ik dea bin. Ferjit net om myn abonnemint op jo tydskrift stop te setten." Kipling stoar op 18 jannewaris 1936, doe't er santich jier wie, oan in iepenbrutsen maachswolm. Hy waard kremearre en syn jiske waard begroeven yn 'e Dichtershoeke yn 'e Londenske Westminster Abbey, njonken de grêven fan Charles Dickens en Thomas Hardy.
Postume reputaasje
Rudyard Kipling hat in grutte ynfloed op oare skriuwers hân. Hoewol't syn politike tinkbylden nea ûnomstriden wurden binne (yn guon opsichten binne se tsjintwurdich mear omstriden as ea tefoaren), is it oergrutte diel fan syn oeuvre fan in tiidleas aard, en freon en fijân binne it deroer iens dat syn skriuwstyl ûnoertroffen is. Wat de beskuldigings fan rasisme yn in part fan syn wurk oangiet, moat men net ferjitte dat Kipling yn in hiele oare tiid libbe. Tinkbylden en formulearrings dy't doe algemien oanfurde of miskien sels wol as ferljochte beskôge waarden, soene tsjintwurdich net mear troch de bûgel kinne. De dichter T.S. Eliot, dy't yn 1941 de dichtbondel A Choice of Kipling's Verse gearstalde, skreau yn syn ynlieding: "Ik kin gjin inkele rjochtfeardiging ûntdekke foar de oanklacht dat er in lear fan rasiale superioriteit oanhong."
Heakkekrús
right|thumb|150px|Kipling syn hantekening mei in [[heakkekrús.]] In protte fan 'e âldere printingen fan Kipling syn boeken binne opkreaze mei heakkekrusen op 'e omslaggen of de skutblêden. Kipling syn gebrûk fan it heakkekrús giet werom op 'e âlde Yndyske tradysje dy't it as in symboal fan lokkigens en wolwêzen beskôget. Sadree't de Dútske nazys it harren, oan 'e ein fan 'e tweintiger jierren, taeigenen, ferbea Kipling syn útjouwers om it heakkekrús fierders noch te brûken.
Oar
Yn 2010 waard der troch de Ynternasjonale Astronomyske Uny in krater op 'e planeet Merkuerius nei Kipling neamd. Yn 2012 waard der, fanwegen syn "entûsjasme foar de natuerwittenskippen" in útstoarne krokkedillesoarte, de Goniopholis kiplingi, nei him ferneamd. Yn maart 2013 waarden mear as fyftich nea earder útjûne gedichten fan him publisearre.
Gewichtheffen op de Paralympyske Simmerspullen 1992
De IXe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1992 yn Barselona, Spanje hâlden.
It wie de lêste kear it gewichtheffen op it programma fan de Simmerspullen stie.
Gonny Gaakeer
Gonny Gaakeer (Ljouwert, 28 maaie 1971) is in Nederlânsk aktrise.
Biografy
As iennich bern fan twa skieden âlden gie se nei in bernedeiferbliuw en legere skoalle yn it sintrum fan Ljouwert. Sy krige op de Ljouwerter Sint Anthonyskoalle de rol fan prinses Stella. Har mem wie in Siuw en har heit in Fries. By har beppe yn Langsweagen learde hja Frysk, al wie dat mei in aksint út de Wâlden. Se krige letter ek boeken oarikt fan har goede freon Michaël Zeeman en lies poezij fan Douwe Tamminga, Albertina Soepboer en Tsjêbbe Hettinga. Sadwaande kaam se ek yn Fryske films. Se folge de balletoplieding fan Tessa Wijdeveld. Letter ferhuze se mei har mem nei Frjentsjer. Nei de hafû yn Frjentsjer siet se in jier op de dûnsakademy yn Arnhim dêr't se in oplieding ta dûnsdosint folge. Dêrnei folge in ienjierrige oplieding ta Teater Foarmingsklasse yn Amsterdam. Yn 1992 begjint se oan de Toanielakademy yn Maastricht (1992-1996). Yn har lêste jier makke se har debút op it wite doek yn de film De Zeemeerman. Ellen ten Damme hie rekkene op dy rol, mar produsint Rob Houwer keas foar Gaakeer.
Toaniel
Gaakeer spilet geregeldwei yn toanielfoarstellings. By Tryater spile se bygelyks yn Trije Susters, Drie Zusters fan Tsjechov. Yn 2009 en 2010 spile se yn Zeeuwse Vrouwen fan Productiehuis Zeelandia dêr't se de rol fan lânarbeidster Marie út 1914 spile. Se bewurke it boek fan Kees Slager ta dit teäterstik. Foar 2012 skreau se mei Julia de Graaff in nij konsept foar in toanielstik.
Filmografy
Foar de folsleine filmografy sjoch IMDB-profyl Gonny Gaakeer
Sarah Young
Sarah Young (folút: Sarah Louise Young; Sidcup, 15 april 1971), is in rêstend Britsk pornografysk aktrise, pornoregisseur en pornoprodusinte, dy't berne is yn Sidcup, yn it Ingelske greefskip Kent. Har karriêre hat him fierhinne op it Jeropeeske fêstelân ôfspile (benammentlik yn Dútslân), en hoewol't hja yn 'e njoggentiger jierren op pornografysk mêd in superstjer wie yn 'e Dútsktalige lannen, Frankryk, Itaalje, de Benelúks en East-Jeropa, hat se yn har heitelân Grut-Brittanje nea net botte bekend west, wylst hja yn 'e Feriene Steaten gjin foet oan 'e grûn krigen hat.
Libben en karriêre
Sarah Young waard grutbrocht yn it stedsje Winchester, yn it greefskip Hampshire, yn in gesin mei ien jongere broer. Har mem wie in naaister en har heit in boukundich yngenieur. Yn 1986, doe't se fyftjin wie, waard Young op 'e strjitte oansprutsen troch in fotograaf. Se stimde ta om te posearjen foar in stikmannich topless proeffoto's, dy't neitiid publisearre waarden op 'e ferneamde (of beruchte) Page Three fan it bûlevaarblêd The Sun. De positive reäksjes dy't der op dy foto's kamen, laten ta in útnûging oan Young om har by in modelleburo op te jaan. Twa jier letter, yn 1988, gie Young út 'e hûs en loek se yn by har doetiidske freon, wylst se allegeduerigen aktyf bleau as model.
Fia kunde kaam se yn kontakt mei de pornoyndustry, en nei't se yn 1989 mearderjierrich wurden wie, spile se datselde jiers noch yn har earste pornografyske film, in produksje fan it Sweedske Private-label, wêrby't se omgong hie mei fiif akteurs tagelyk. Dêrnei wie se in skoftke wurksum foar sawol Private as de Color Climax Corporation, oant de Dútske pornoprodusint en -regisseur Sascha Alexander (better bekend ûnder syn artystenamme Sascha Alexander) har opmurk. Dyselde helle har nei Dútslân ta en makke har dêr grut. Op 13 jannewaris 1991 trouden Young en Moser, mar harren houlik waard in pear jier letter alwer beëinige.
Yn it begjin en de midden fan 'e jierren njoggentich wie Sarah Young de ûnomstriden keninginne fan 'e Dútske pornoyndustry, mei û.m. ferskate eigen fideorigen en in eigen produksjebedriuw, Sarah Young Communications. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile hja yn teminsten 75 films. Njonken har aktearjen wie se dêrby ek wurksum as senarioskriuwster en regisseur. Hja wûn ferskillende prizen, mei dêrûnder de Venus Award foar bêste Jeropeeske aktrise fan 1997. By de útrikking fan dyseldichste priis, op 6 desimber 1997, kundige se oan dat se har mei koarten út 'e pornoyndustry weromlûke soe. Yn 1998 ferfear se nei de Feriene Steaten, dêr't se har op 'e dyk bejaan koe sûnder werkend te wurden, om dêr in rjochtestúdzje te begjinnen.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1968
De IIIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1968 hâlden yn Tel Aviv, Israel.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen
Koersbal (ek bekend as bowls) wie ien fan de sporten dy't op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen stien hat. Koersbal waard op de Simmerspullen spile yn 1968 ôf oant de Spullen in 1988 fan Seoel. Dêrnei stie it yn 1996 definityf foar it lêst op it programma fan de Spullen.
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1976
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1976 hâlden yn Toronto, Kanada.
Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2015
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Japan 2015 yn Oyama op 27 septimber. It wie de fyftjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2015. Hy waard op it sirkwy fan Suzuka hâlden. De race waard hâlden oer 53 omgongen, op it 5,8 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 307,4 kilometer.
Wapen fan Snits
thumb|Wapen fan Snits thumb|earder ôfbyld
It wapen fan Snits wurdt troch de Hege Rie fan Adel sûnt 25 maart 1818 beskreaun as 'In skyld yn de lingte trochsnien, de rjochterhelte fan goud beladen mei in heale swarte earn, de linkerhelte beladen mei trije gouden kroanen pealsgewiis setten. It skyld dekt mei in gouden kroanen dy't oan de rjochterside fêsthâlden wurdt troch in wyldeman en oan de linkerside troch in klimmende liuw'. It wapen komt foar it earst foar op it stedssegel, ûnder in oarkunde fan 1422.
Komôf
Oer de komôf bestiet ûnsekerheid. Der binne meardere ferklearrings:
Aldere historisy meineden dat it ûntliend is oan it wapen fan Rienck Bockema, oan de ein fan de 14e iuw haadling yn Snits en stifter fan it kleaster Thabor. Dizze gedachte blykte lykwols ûnhâldber.
Apel
thumb|Apels (Elstar) De apel of appel is de frucht fan de apelbeam (Malus domestica), in plant út de famylje fan 'e roazen (Rosaceae).
Yn de lêste 20 jier (2000-2020) is de helte fan it ferbou-oerflakte en de risping fan apels yn Nederlân dêrôf gien. Wichtige apelrassen dy't yn Nederlân ferboud wurde binne:
Wapen fan Snits
Komôf
De heale earn fan swart op goud yn de rjochterhelte is in skaaimerk yn in soad Fryske famyljewapens. Neffens de wenstige ferklearring symbolisearret de earn it rjocht op de beklaaiing fan it rjochtersamt. Dit waard as in keizerlik amt beskôge. De earn tsjutte dêrmei teffens op ryksûnmidlikheid fan de Dútske keizer. Dizze ryksûnmidlikheid waard weromfierd op it ferneamde privileezje dat de Friezen fan Karel de Grutte krigen hawwe soenen yn ruil foar harren oandiel yn de ferovering fan Rome. Yn werklikheid berêst dit yn it Latyn skreaune stik in ferfalsking út de 13e iuw. Fan dit stik bestienen yn de Fryske kuststreken ferskeidene ôfskriften, net allinnich Fryske mar ek Nederdútske oersettings. De ferklearring fan Karel de Grutte waard yn Snits bewarre, mar is neffens Worp Tjaarda, de prior fan it kleaster Thabor, op 14 april 1457 by in grutte stêdsbrân ferlern gien.
Hoe dan ek, troch de oanwêzichheid fan it Karelsprivileezje yn Snits soenen de trije kroanen yn it wapen opnomd wêze. It Karelsprivileezje stie de Friezen ta harren skylden as teken fan frijheid te beskilderjen mei de keizerlike kroan. Troch de trije kroanen yn it wapen op te nimmen koe it stedsbestjoer fan Snits de betsjutting fan it Karelsprivileezje yn Snits ta útdrukking bringe. In oare ferklearring is dat de Snitser haadling Rienck Bockema, trije kear ta ridder slein wêze soe. Foar elke ridderslach soe hy in kroan yn syn wapen opnomd hawwe. De trije kroanen binne lykwols, oars as de earn, in útsûnderlik motyf yn de heraldyk.
Bysûndere skyldhâlders
Foar de wyldeman bestiet ek in ûnsekere ferklearring. Hy soe de striid fan Rienck Bockema tjin de 'heidenske' Litouwers útbyldzje. De liuw soe de liuw fan Juda symbolisearje en tafoege wêze as symboal foar de reis fan Rienck Bockema nei it hillige lân. Mei dit singeliere twatal skyldbeweitsers nimt it Snitser wapen in bysûnder plak yn. Op âlde segels fan de stêd út de 15e iuw komme de skyldhâlders al foar. It wapen wurdt, lykas wenst, dekt troch in gouden kroan. Dit helmteken waard oant djip yn de 18e iuw oanfold troch in út de kroan oprizende iik. Dit is faaks in âld rjochtssymboal, de rjochtsiik, mar ek dit is net seker.
S.F. Chronicle
"S.F. Chronicle" of "SF Chronicle" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Koersbal op de Paralympyske Simmerspullen 1980
De VIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1980 hâlden yn Arnhim en Veenendaal, Nederlân.
Rudolf Breslauer
thumb|Breslauer (ein jierren '30) thumb|Rudolf Breslauer (1944) Werner Rudolf Breslauer (Leipzig, 4 july 1903 - Poalen, 28 febrewaris 1945) wie in Dútsk fotograaf fan joadsk komôf.
Libbensrin
Breslauer folge in oplieding oan de Akademy foar Keunstfotografy en gie dêrnei oan 't wurk yn de drukkerij fan syn pake. Neidat de nazi's oan de macht kamen yn Dútslân, flechte er my syn frou Bella Weissmann en harren trjie bern nei Nederlân. Dêr wurke er by drukkerijen yn Leien en Utert.
Yn 1942 waard Breslauer mei de hûshâlding finzen naam en nei kamp Westerbork deportearre. Yn kamp Westerbork moast er fanwege kampkommandant Albert Konrad Gemmeker pasfoto's fan de finzenen nimme en it kamplibben op foto's en film fêstlizze. Op ien fan de films fan Breslauer is Settela Steinbach te sjen, in Roma-famke 19 maaie 1944 nei Auschwitz deportearre waard.
Breslauer waard sels mei syn famylje yn de hjerst fan 1944 nei Auschwitz oerbrocht. Dêr waarden syn frou en harren soannen Stefan en Mischa yn de gaskeamers fermoarde. Sels stoar er dêr in pear moanne letter. Dochter Ursula oerlibbe de oarloch.
The Hero (film út 2017)
The Hero is in Amerikaanske komeedzjedramafilm út 2017 ûnder rezjy fan Brett Halsey, mei yn 'e haadrollen Sam Elliott en Laura Prepon. De titel betsjut "De Held". It ferhaal giet oer in filmstjer op jierren dy't it hichtepunt fan syn rom al fjirtich jier foarby is en mar wat oanmodderet. As er te hearren kriget dat er in terminale foarm fan kanker hat, besiket er lang fertutearze dielen fan syn libben te feroarjen. The Hero is in ûnôfhinklike film dy't foar it earst fertoand waard op it Sundance Filmfestival yn Utah. De film krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy.
Plot
Lee Hayden is westernakteur dy't op jierren rekket. It hichtepunt fan syn karriêre leit fjirtich jier efter him. Sûnt hat er noch wol films makke, mar neat mear dêr't er wier grutsk op is. De lêste jierren hat er hielendal gjin rol mear hân, mar troch syn djippe, sonoare stimlûd kin er himsels bedrippe mei it ynsprekken fan slogans yn reklamespotsjes. Sa lit de earste sêne fan 'e film him sjen as er yn 'e studio foar in lûdstechnikus dy't syn wurk blykber net ferstiet, oant op it ferfeelsume ôf de slachsin "Lone Star Barbecue Sauce, the perfect pardner for your chicken" ynsprekke moat. (Pardner is in typyske 'western'-útspraak fan it wurd partner.)
Sawol by syn maat Jeremy as by syn eks-frou en dochter wol Lee fertelle oer syn medyske tastân, mar hy skytskoarret der tsjinoan en wynt him der hiderkear op it lêste momint foar wei. Underwilens skillet syn agint him op mei de meidieling dat der in feriening fan fans fan westernfilms is dy't him in oeuvrepriis tahawwe wol. Lee stimt deryn ta om dy sneins op 'e útrikkingsseremoanje oanwêzich te wêzen. Hy wol Lucy meihawwe dêrhinne, mar sy fielt dêr dúdlik neat foar en komt mei in ferlechje. As er letter by in snackwein Charlotte wer treft, dy't him útdaget om har om in ôfspraakje te freegjen, nûget er har út om mei nei de útrikking.
Underweis yn in limûsine nei de priisútrikking sprinzget Charlotte, mei syn goedfinen, ecstasy yn Lee syn sjampanje. As de drug letter begjint te wurkjen, feroaret in ferfeelsume jûn middenmank in kloft goedbedoelende mar saaie lju foar Lee yn in oangenaam fersetsje. It is fansels de bedoeling dat er in taspraak hâldt by it oannimmen fan 'e priis, en ûnder ynfloed fan drank en drugs fertelt er earlik dat er fan miening is dat er de priis net wurdich is. Want in oeuvrepriis is úteinlik in priis foar in libben lang wurkjen, en dogge de measte minsken dat net? Dêrom fynt er dat alle oanwêzigen likefolle rjocht op sa'n priis hawwe as hy. Dikerjend tsjin it ljocht fan 'e felle lampen yn, kiest er in willekeurige âldere frou út it oanwêzige publyk, in Diane, dy't er nei it poadium ta hellet om 'e oeuvrepriis oan troch te jaan.
De oare deis docht bliken dat ien fan 'e oanwêzigen it hiele spul opnommen hat mei in mobile tillefoan en it filmke op YouTube set hat. Yn in nacht tiid is Lee in ynternetsinsaasje wurden nei't it filmke viral gien is. Hy is no ynienen sa hot, dat de oanbiedings fan rollen by syn agint binnenstreame. De 71-jierrige Lee begjint in seksuele relaasje mei Charlotte, mei wa't er hast fjirtich jier skeelt. Sy wol him net fertelle hoe âld oft se is, behalven dat se âlder is as syn dochter Lucy (dy't 34 is). Charlotte blykt in oanstoarmjend talint op it mêd fan stand-up comedy te wêzen, mar as Lee dy jûns nei in lyts teäter giet dêr't se optreedt, blykt se in hiele rûtine fan (foar him) pynlike grappen betocht te hawwen oer it hawwen fan seks mei âlde mannen. Pas as er oerein komt en de seal útrint, sjocht Charlotte dat hy yn it publyk siet.
De oare moarns hat Lee in audysje foar in nije filmrol dy't er graach hawwe wol. Hy hat de middeis fan 'e foargeande deis syn tekst mei Jeremy trochnommen, en dat gie sa goed dat Jeremy de triennen fan oandwaning yn 'e eagen stiene. Mar op 'e audysje ferprutst Lee it alhiel, sa bot dat er him úteinlik needsake fielt syn ûntskuldigings oan 'e regisseur oan te bieden om't er syn tiid fergriemd hat. Hy giet nei hûs, dêr't er treast yn drugs siket en al syn marihûana opsmookt. Dêrnei sprekt er it pûdsje mei paddo's oan dat Jeremy him jûn hie 'foar needgefallen'. Sadwaande is er de rest fan 'e dei alhiel fan 'e wrâld en nimt er de tillefoan net op as Lucy him út it restaurant wei dêr't se ôfsprutsen hiene opskillet om te freegjen wêr't er bliuwt. Uteinlik giet se lulk, kwetst en teloarsteld nei hûs.
De oare deis, as Lee wer ta himsels kommen is en foar it ferstân kriget wat in stommiteit oft er begien hat, nimt Lucy fansels har tillefoan net oan as er har besiket op te skiljen. Letter dy deis komt Charlotte del om har te ûntskuldigjen foar de ûnfoege grappen. Se fertelt Lee dat it nea har bedoeling wie om him te kwetsen en jout him in dichtbondel mei it folsleine wurk fan har leaflingsdichteresse Edna St. Vincent Millay kado. Lee, dy't krekt sels immen ûnbedoeld kwetst hat, kin net lulk op har bliuwe, en se belânje wer mei-inoar op bêd. Neitiid fertelt er Charlotte dat er deagiet. Dêr is se stil fan, mar suver it earste dat se freget, is hoe't syn famylje dat opnommen hat. Dan moat Lee bekenne dat sy de alderearste persoan is oan wa't er it ferteld hat. Dat kin sa net ta, fynt Charlotte, en as se heart dat er twifelet oer de libbensferlingjende behanneling, praat se krekt sa lang op him yn oant se him in ûnthjit ûntfytmanne hat dat er mei syn famylje prate en him behannelje litte sil.
Lee pakt it no ferstannich oan, troch earst nei Valerie te gean en har te fertellen wat der oan 'e hân is. Valerie beävensearret neitiid dat Lucy en Lee inoar moetsje, sadat Lee har ek oer syn kanker fertelle kin. Lucy is lulk op him om't er har yn it restaurant sitte litten hat, mar noch lulker dat er har as bern altyd sitte litten hat om't er wichtiger dingen te dwaan hie as der foar har te wêzen. Lee kriget no pas foar it ferstân hoe slim oft er it altyd ôfwitte litten hat as heit, ek al foar syn skieding fan Valerie. Hy freget Lucy oprjocht om ferjeffenis, wat by har einlings de angel út 'e wûne liket te heljen.
Yn 'e lêste sêne is Lee wer werom yn 'e studio om in reklameslogan yn te sprekken, mei't de belangstelling foar him as akteur nei de hype dy't op it ynternet om him hinne ûntstien wie, mar fan koarte doer wie. Hoewol't er dêrmei beropsmjittich wer op itselde plak is dêr't er begûn, hat er wat karakterûntwikkeling en syn dêrmei gearhingjende priveelibben oangeane, ûnderwilens in grutte ûntjouwing ûndergien.
Produksje
The Hero waard regissearre troch Brett Haley nei in senario fan himsels en Marc Basch. As produsinten wiene Houston King, Sam Bisbee en Erik Rommesmo by it projekt belutsen foar de filmstudio's Northern Lights Films, Park Pictures en Houston King Productions. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Rob Givens, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Keegan DeWitt. Regisseur Haley die sels de filmmontaazje. De opnamen foar The Hero fûnen plak op ferskillende lokaasjes yn Los Angeles en duorren achttjin dagen.
Casting
Foar de haadrol yn The Hero waard Sam Elliott frege, in akteur dy't ferneamd is om syn grutte grize snor en syn ekstreem djippe, sonoare stimlûd. Byrollen waarden fertolke troch Laura Prepon, dy't bekend waard as it readhierrige buorfamke yn 'e komeedzjesearje That '70s Show, Krysten Ritter, Nick Offerman en Elliott syn echte frou Katharine Ross.
Distribúsje
De distribúsje fan The Hero waard fersoarge troch The Orchard. De film waard foar it earst fertoand op 21 jannewaris 2017 op it Sundance Filmfestival yn Utah. Op 9 juny fan dat jier gied er yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Hero oer it algemien positive resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Hero in goedkarringspersintaazje fan 78%, basearre op 106 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] stipet op it ynteine aktearjen fan Sam Elliott, dat mear as goed genôch is om 'e film troch de minder ynspirearre mominten fan syn wat klisjeemjittige ferhaal hinne te helpen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Hero in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 28 resinsjes.
Resultaat
The Hero wie in lytse produksje dy't yn 'e bioskopen wrâldwiid $4,1 miljoen opbrocht. Om't net bekend is hoe'n grut budget de film hie, is it dreech om te sizzen oft The Hero dêrmei in súkses wie. Mar yn acht nommen dat it in ûnôfhinklike film is, dy't faak foar in relatyf leech bedrach makke wurde, soe't it samar kinne dat de film mei dy behindige opbringst dochs winst makke.
Boskmûzen
De boskmûzen (wittenskiplike namme: Apodemus) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en de ûnderfamylje fan 'e mûzen en rotten fan de Alde Wrâld (Murinae). Ta dit skaai hearre sa'n tweintich libbene soarten, wêrûnder de boskmûs, de grutte boskmûs en de brânmûs, en dêrnjonken noch teminsten 25 fossile soarten. De boskmûzen binne it naust besibbe oan 'e Rjûkjûaanske stikelrotten (Tokudaia) en de prehistoaryske Rhagamys, en folle minder nau oan 'e echte mûzen (Mus) en de grutearsomprotten (Malacomys). Se foarmje sawol it âldste skaai fan mûseftigen yn Jeropa as it mûseftige skaai dat de grutste fersprieding troch de tiid hat. De âldste fertsjintwurdigers fan 'e boskmûzen stamje út it lette Mioseen fan Jeropa.
Underferdieling
Njonken de echte boskmûzen (Apodemus) en de wâldmûzen (Sylvaemus) foarmje de lytse Japanske boskmûs (Apodemus argenteus) en de Himalayaboskmûs (Apodemus gurkha) mooglik in trêde en in fjirde groep. Soms wurde noch twa oare groepen erkend: de rotsmûzen (Karstomys), foar de eastlike rotsmûs (Apodemus mystacinus) en de westlike rotsmûs (Apodemus epimelas), en de Aziatyske boskmûzen (Alsomys) foar guon Eastaziatyske soarten. De Aziatyske boskmûzen binne nau besibbe oan 'e echte boskmûzen, en de rotsmûzen oan 'e wâldmûzen.
Abdij fan Krzeszów
De Abdij fan Krzeszów (Poalsk: Opactwo Cysterskie w Krzeszowie; Dútsk: Abtei Grüssau; Tsjechysk: Klašter Křesobor) is in earder sistersjinzerske abdij yn Krzeszów (Grüssau) yn it Poalske distrikt Kamiennogórski, woiwodskip Neder-Sileezje.
Benediktynske proasdij
De stifting fan in benediktynske abdij fûn plak troch Anna fan Bohemen, de widdo fan hartoch Hindrik II. It kleaster waard befolke mei muontsen út de abdij fan it kleaster Opatovice yn Bohemen, dat letter troch de Hussitenkrigen ûndergyng. De muontsen hiene as taak it omlizzende lân oan te meitsjen. Yn 1289 wist Anna's beppesizzer hartoch Bolko I de abdij en de kleastergrûn mei in tal doarpen yn syn besit te krijen en hy woe der in sistersjinzersk kleaster fan meitsje.
Sistersjinzersk kleaster 1292-1810
De stiftingsakte foar de sistersjinzerske abdij waard yn 1292 tekene troch Boko I, syn broer Hindrik V en de biskop fan Breslau Jehan III. By it kleaster hearden ek noch ris 14 doarpen en de stêd Liebau mei alle taken, rjochten en plichten en de hartogelike folmacht foar it bloedrjocht, dat yn Liebau sit hie. De stifters woene dat de sistersjinzerske muontsen it gebiet fierder ûntwikkelen en mear delsettings stiften. Al op 7 augustus 1292 stjoerde de abt fan Heinrichau tolve muontsen en in oprjochtingsabt nei Grüssau, dêr hja twa dagen letter oankamen. Yn 1292 fûn de wijing fan de kleastertsjerke plak en in pear jier letter waarden de oare kleastergebouwen foltôge. It grûnbesit naam dêrnei fierder ta en yn de 14e iuw besiet it kleaster al de beide stêden Liebau en Schömberg en hast 40 doarpen. It krige yn de earste helte fan de 15e iuw swier te lijen fan de Hussitenkrigen en oant 1454 moasten kleaster en tsjerke wer renovearre wurde. It tal muontsen rûn yn de tiid fan de reformaasje swier tebek. Ek yn de Tritichjierrige Kriich hie it kleaster slim te lijen fan de politike strideraasjes, mar al gau nei dy tiid fûn it kleaster syn belang op ekonomysk en religieus mêd werom en waard de abdij in sintrum fan de kontrareformaasje yn Sileezje.
Yn de professyboeken fan it kleaster binne oer in tiidrek fan 500 jier de libbensdata fan likernôch 50 abten en 400 muontsen optekene. In grut part fan de kleasterbefolking wie ôfkomstich út Neder-Sileezje, benammen út de tolve stiftsparochy's, mar ek út Bohemen. Mar in pear muontsen kamen út Opper-Silezië, wat te meitsjen hie mei de dêr steande abdijen fan Rauden (tsjintwurdich Rudy) en Himmelwitz (Gmina Jemielnica).
Ynterbellum
Nei de Earste Wrâldkriich en it útienfallen fan de Eastenryksk-Hongaarske monargy waarden de Dútske muontsen fan it Emmaüskleaster yn Praach twongen de stêd te ferlitten. Hja ferhûzen yn 1919 nei de lege kleastergebouwen fan Grüssau, dat doe yn de Weimarrepublyk lei. It kleaster krige yn 1924 fan Pius XI de status fan abdij en ûnder abt Albert Schmitt wist de abdij wer út te groeien ta in religieus sintrum.
Fan 1930 oant 1931 waard de ôfbaarnde toer fan de munstertsjerke fernijd en dêrnei folge ek in renovaasje fan de rest fan de gebouwen. Oan 'e wei fan it stasjon nei it kleaster stifte it kleaster yn 1934 in katolike skoalle. Yn 'e hjerst fan itselde jier krige de munstertsjerke nije klokken. Ek de renovaasje fan it genedebyld soarge foar in nije ynpuls fan de beafeart. Sûnt 1938 waarden de gevels fan munstertsjerke en de Sint-Joazeftsjerke renovearre, wêrby't in soad fan de ferware bylden ferfongen en de likernôch 50 fresko's fan de Sint-Joazeftsjerke bleatlein waarden. Troch it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich eine it wurk net hurd en it duorre oant 1944 doe't de lêste stegers ôfbrutsen wurde koene.
Twadde Wrâldkriich
Op 3 septimber 1940 waarden de kleastergebouwen troch de nazy's yn beslach nommen. Nettsjinsteande in soad protesten moasten alle muontsen harren kleaster ferlitte, ek al skreau de parse dat allinne in sydfleugel fan it kleaster beset waard. It kleaster, no "Lager Grüssau", tsjinne as opfangsintrum foar Folksdútsers út de Bûkovina. Yn oktober 1940 wennen 800 oant 900 Dútsers út de Karpaten yn it Lager Grüssau, dy't dêrnei yn de troch Dútske troepen besette dielen fan Poalen oerbrocht waarden. Sûnt 5 oktober 1941 waarden Silezyske joaden finzen holden, dy't fan 1942 oant 6 febrewaris 1943 yn meardere transporten foar it measte nei Theresienstadt deportearre waarden. Fan maart 1943 oant novimber 1944 wie it kamp ornearre foar deportearre minsken út Loataringen en de Elzas en yn de winter 1944-1945 foar Folksdútsers út Hongarije, dy't as gasten fan de Führer in bysûndere status genoaten. Alle bewenners waarden op 7 maaie 1945 twongen te flechtsjen nei it oanbuorjende Sudetenlân. Op deselde dei waard it beslach op de kleastergebouwen opheven.
Nei 1945
Op 12 maaie 1946 waard it kleaster, dat lykas hast hiel Sileezje oan Poalen tawiisd waard en de nije namme Krzeszów krige, troch Poalske benediktynske nonnen yn gebrûk nommen. Hja wiene ferdreaun út de Alderheljenabdij fan Lemberch, dat no yn de Sovjet-Uny kaam te lizzen. As harren geastlike mentor wurke de út Súd-Tiroal stammende prior Nikolaus von Lutterotti, dy't fanwegen syn Italjaanske nasjonaliteit tegearre mei fjouwer oare bruorren mei oare nasjonaliteiten net ferdreaun waarden en oant 1954 ek noed hie foar de sielssoarch fan de noch efterbleaune Dútsers. Om't de prior de Poalske taal net machtich wie, frege er fanwegen de ynkommende Poalske befolking help út it benediktynske prioriaat Tyniec. Om it kleaster Grüssau foar de oarder te behoedzjen namen de benediktinen fan Tyniec de erfopfoling fan Grüssau oer en Von Lutterotti foelen tegearre mei de oare bruorren formeel ûnder Tyniec. Foar it gefal as de Dútske kleastermienskip werom komme soe, soe it kleaster wer oan har weromfalle. De gearwurking tusken Tyniec en Grüssau wie poerbêst en Nikolaus von Lutterotti besiet ek it fertrouwen fan de abdis Janina Szymańska en de prior suster Józefa Jettka, dy't fanwegen harren goede kennis fan it Dútsk in grutte bydrage leveren oan de bêste ferhâldings. Troch de politike feroarings ferlear Grüssau lykwols foar in hiel skoft de betsjutting fan beafeartsplak.
Sûnt 1951 soarge it kommunistyske rezjym foar tanimmende ferfolgings. It ûnderwiis yn religy waard ferbean, tsjerklike struktueren ferdwûnen en it kleasterbesit waard nasjonalisearre. Yn 1953 waarden de sakristy, it argyf en de bibleteek trochsocht, nei't earder al de Geheime Tsjinst it kleaster trochsocht hie. Op 25 maaie 1953 naam in kommisje in grut diel fan de weardefolle barokke paraminten en it noch út de sistersjinzerske tiid datearjende liturgyske reau yn beslach. Yn oktober folgen de weardefolle kleasterbibleteek, it kleasterargyf en de measte keunst- en kultuerhistoaryske saken út it kleaster.
Nei de fal fan it kommunisme yn 1989 waard de religieuze betsjutting as beafeartsplak wer ta. Op 2 juny 1997 waard krige it genedebyld fan Grüssau in kroantsje fan paus Jehannes Paulus II.