cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rustenburg (plak yn Súd-Afrika)
Rustenburg stiet bekend om syn noflike waar. De lokale lânbou produsearret sitrusfruchten, tabak, pinda's, sinneblompitten, maïs, weet en fee.
Yn Rustenburg stiet it Royal Bafokengstadion mei 40.000 sitplakken. It stadion wie ien fan de plakken dêr't yn 2010 spile waard om de kup fan it Wrâldkampioenskip fuotbal 2010.
Krekt noardlik fan Rutsenburg leit it Nasjonale park Pilanesberg mei grinzgjend dêroan Sun City.
Skiednis
Yn Thlabane, in doarp bûten Rustenburg, setten tsjin it midden fan de 19e iuw likernôch 1000 Afrikaansktalige Tswana's mei stipe fan it parlemint harren nei wenjen. Dat wiene minsken dy't lang op buorkerijen wenne hiene en njonken de taal ek de wensten fan de Afrikaners oernommen hiene. Troch brek oan ynfrastruktuer koene hja bygelyks gjin Afrikaansk ûnderwiis folgje of nei de tsjerke gean sadwaande is dy mienskip oergien op Tswana en Ingelsk as taal thús.
Boerenkrigen
By de earste Britske besetting fan 1877 bouden de Ingelsen yn de kriich fan 1880-1881 in fort. De oanfal fan de Boeren op it fort wisten de Ingelsen ôf te slaan. Ek yn de Twadde Boere-oarloch waard om it gebiet fochten by Buffelspoort, Moedwil, Kosterrivier en Olifantsnek.
De famylje Bhyat
Under de earste bewenners fan Rustenburg wiene ek kolonisten fan Yndiaaske komôf. De famylje Bhyat levere in grutte bydrage oan de skiednis fan Rustenburg, om't dy in izerhannel besiet, dy't foar de Boeren fan grut belang wie yn de kriich tsjin de Ingelsen. Foar de leverings troch de famylje waard yn goud betelle. Nei de famylje waard letter in strjitnamme ferneamd.
Jan de Bray
thumb|220px|Jan de Bray (1663) It fersoargjen fan weesbern, [[Frans Hals Museum, Haarlim]] Jan de Bray (Haarlim, om 1627 - Amsterdam, april 1697) wie in Nederlânsk keunstskilder. Hy wie in soan fan skilder en arsjitekt Salomon de Bray en yn Haarlim de opfolger fan Frans Hals. De dichter Jakob Westerbaen wie in omke fan him. Durk de Bray, syn broer, wie boekbiner, etser en houtfiker; Joazef de Bray lei him ta op it skilderjen fan blom- en fiskstillibbens. Harren suster Kornelia de Bray troude 1648 mei de keunstner Jan Lievens.
Persoanlik libben
Der is net folle witten oer it libben fan Jan de Bray. De pest fan 1663 en 1664 hie grutte gefolgen foar de famylje. Jan de Bray wie ek ûnfertúnlik yn it houlik. Hy boaske mei Maria de Hees, mei Margaretha de Meyer en mei Victoria Maria Magdelana Stalpaert van der Wielen. Iderkear wie syn frou binnen twa jier ferstoarn.
Yn 1672 troude Jan de Bray mei Margaretha de Meijer, de widdo fan in Pommersk juwelier yn de Sint Antoniesbreestrjitte. De Bray wenne op de Bakennessergreft en hie in soan út it earder houlik. It pear troude yn de St. Anna, in Roomsk-Katolike skûltsjerke, dy't troch syn heit ûntwurpen wie. In jier letter waard hja mei in protte preal beïerdige yn de Grutte of Sint-Bavotsjerke. Syn tredde frou en soan stoaren yn 1680.
Boarne
Moltke, G.W., 'Jan de Bray', in: Haerlem, Jaarboek 1937, p. 33-59.
A.O. Scott
A.O. Scott (folút: Anthony Oliver Scott; Northampton (Massachusetts), 10 july 1966) is in foaroansteand Amerikaansk kritikus, publisist en presintator, dy't benammen bekend wurden is troch syn wurk as filmkritikus foar The New York Times.
Jonkheid en oplieding
Scott waard yn 1966 berne yn Northampton, yn 'e Amerikaanske steat Massachusetts, as de soan fan Donald Scott, in heechlearaar Amerikaanske skiednis oan 'e Stedsuniversiteit fan New York yn New York, en Joan Wallach Scott, in heechleararesse sosjale wittenskippen oan it Ynstitút foar Avansearre Stúdzje yn Princeton (Nij-Jersey). Fia syn mem wied er in âldomke- en -muoikesizzer fan akteur Eli Wallach en dy syn frou Anne Jackson. Oan memmekant is Scott fan Joadsk komôf; syn mem stammet ôf fan Joadske emigranten út Poalen. Scott folge leger ûnderwiis en fuortset ûnderwiis oan skoallen yn Providence, yn Rhode Island. Yn 1988 studearre er magna cum laude ôf oan 'e Universiteit fan Harvard mei in mastergraad yn letterkunde.
List fan planetoïden 90001-90100
Dit is in list fan planetoïden 90001-90100.
A.O. Scott
Karriêre
Njonken syn wurk foar de krante, is Scott ek heechlearaar filmkrityk oan 'e Wesleyaanske Universiteit. Hy ferskynt fierders geregeldwei op 'e tillefyzje. Sa wied er yn 2006 en 2007 gastkritikus yn 'e filmrubryk At the Movies with Ebert & Roeper, doe't Roger Ebert in skoft ferstek gean litte moast om't er oanhelle rekke wie mei skyldklierkanker. Yn 2009 en 2010 naam er tegearre mei Michael Phillips, in filmkritikus fan 'e Chicago Tribune, de presintaasje dyselde filmrubryk oer fan Ben Lyons en Ben Mankiewicz. Dat waard lykwols gjin súkses en nei ien inkel seizoen waard it programma stopset fanwegen ôffallende sjochsifers.
Priveelibben
Scott wennet yn 'e New Yorkske borough Brooklyn. Hy is troud en hat twa bern.
Cephalic Carnage
Cephalic Carnage is in Amerikaanske metalband yn 1992 dy't yn Denver oprjochte waard. Yn 1998 kaam it debútalbum "Conforming to Abnormality" út. Cephalic Carnage hat seis studio-albums útbrocht.
Noardatapaskyske talen
De Noardatapaskyske talen of Noardatabaskyske talen foarmje in taalgroep binnen de gruttere Atapaskyske kloft fan 'e Na-Dené-taalfamylje. Dizze talen wurde sprutsen troch sa'n 28.000 leden fan Yndiaanske folken yn 'e Amerikaanske steat Alaska en it noardwestlike diel fan Kanada. De grutste taal fan dizze groep is it Tsjippewaien, fan noardwestlik Kanada, mei 12.000 sprekkers. Dyselde taal hat kwa oerflak it grutste ferspriedingsgebiet fan alle Yndiaanske talen yn Noard-Amearika.
Underferdieling
N.B.: de Noardatapaskyske talen wurde ornaris foar de oersichtlikheid yndield yn ferskate subgroepen, dy't lykwols inkeld op basis fan geografy gearstald binne, en neat sizze oer de ûnderlinge besibskip fan 'e oangeande talen.
Betsie ten Boom
Elisabeth ten Boom (Amsterdam, 19 augustus 1885 – Ravensbrück, 16 desimber 1944) wie Nederlânske frou, dochter fan horloazjemakker Casper ten Boom, dy't troch it Nazirezjym yn de Twadde Wrâldoarloch ferfolge waard om reden fan help oan Joadske ûnderdûkers. Sy waard nei it konsintraasjekamp Ravensbrück stjoerd, dêr't sy yn de âldens fan 59 jier stoar. Sy is ien fan de haadfigueren yn de biografy The Hiding Place oer har de ûnderfinings fan har suster Corrie ten Boom yn de Twadde Wrâldoarloch. Betsie wie fan har berte ôf oan oanhelle mei pernisieuze anemy dy't it krijen fan bern behindere en bleau dêrom frijwillich frijfaam. Sy wie de âldste fan fiif yn de hûshâlding Ten Boom en wenne thús oant de oarloch ta. Sy die dêr de boekhâlding en it hûshâldlik wurk.
Betsie ten Boom en har heit Casper waarden yn 2008 eare troch de steat Israel as Rjochtfeardige ûnder de Folken. Har suster Corrie krige dy ûnderskieding al yn 1961.
Ambachtsskoalle (Drachten)
De eardere ambachtsskoalle yn Drachten is in yn 1909 boud skoalgebou dat yn 2017 sloopt is.
Skiednis
Yn 1899 waard der in feriening oprjochte om te kommen ta it bouwen fan in ambachtsskoalle yn Drachten. Troch har ynset waard úteinlik 10 jier letter, op 4 novimber 1909, de ambachtsskoalle oan de Suderstrjitwei (sûnt 1942 Burgemeester Wuiteweg iepene. De offisjele iepening waard dien troch de kommissaris fan de Keninginne, Van Harinxma thoe Slooten, yn it bywêzen fan de pleatslike notabelen, boargemaster Albertus Bruins Slot en de learlingen mei harren famyljeleden.
De skoalle is ûntwurpen troch de arsjitekten G.S. Kijlstra en D.T. van Manen. De bou waard nei in oanbesteging yn febrewaris 1909 realisearre troch de oannimmers G. Kijlstra en S. de Boer. De earste skoaldei foar de 23 learlingen (12 learling timmerman, 8 learling smid en 3 learlingen skilder) wie op 8 novimber 1909. De learlingen kamen net allinnich út Drachten mar ek út Boarnburgum, Koartehimmen, Fryske Peallen, Sigerswâld, Beetstersweach, De Pein en Eastermar. Hast alle learlingen kamen doedestiids rinnend nei skoalle.
Yn 'e rin fan 'e jierren hawwe der wat ferbouwings en útwreidings op it mêd fan it tal opliedingen west. Yn 1926 waard in grutte timmerwurkpleats byboud. Yn it midden fan it pân waard yn 1934 in tinkrút pleatst by gelegenheid fan it 25-jierrich bestean fan de skoalle, oanbean troch leararen en learlingen. It rút wie in ûntwerp fan learaar Van den Ham en waard makke troch Bijholt & Co. út Grins
LTS 'De Compagnons'
De ambachtsskoalle waard yn de jierren 50 omdoopt ta Legere Technyske Skoalle. De timmermans-, skilders- en smidsoplieding waard útwreide mei mitseljen en fynmetaal (1952), elektrotechnyk (1956), bôle- en banketbakkerij (1957) en healwei de jierren 80 waard it yndividueel beropsûnderwiis (ibo) taheakke.
Yn it tiidrek 1960 -1969 is de skoalle yngripend ferboud, de kosten wienen mei-inoar 3,2 miljoen gûne. By dy yngeande ferbouwing moasten de learlingen geregeld earne oars ûnderbrocht wurde. Sa koene se op de woansdeitemiddeis gebrûk meitsje fan ferskate legere skoallen. Ek Philips stelde romte beskikber en trochdat de sosjale wurkpleats 'De Brug' fan de Súdkade ôf ferhuze, koe men dêr ek in skoftsje gebrûk fan meitsje. Op 26 febrewaris 1970 is de wer- en nijbou iepene troch Mr. J.G.M. Broekman, direkteur-generaal fan it ministearje fan Underwiis.
The Croods
The Croods (útspr.: [ðə kɹu:dz], likernôch: "zuh krûûdz") is in Amerikaanske kompjûteranimearre aventoerekomeedzjefilm út 2013, produsearre troch DreamWorks Animation. De film waard regissearre troch Kirk DeMicco en Chris Sanders, en de haadrollen waarden ynsprutsen troch Nicolas Cage, Emma Stone en Ryan Reynolds. It ferhaal giet oer in famylje hoalebewenners yn 'e Stientiid op 'e flecht foar oanhâldende ierdbevings yn harren wengebiet. De titel is in wurdboarterij, mei't it Ingelske wurd crude (mei deselde útspraak as crood) safolle betsjut as "ûnbeskaafd", "brút" of "primityf". The Croods gie yn premiêre op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn. De film krige fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes en wie in kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. Yn 2014 waard The Croods nominearre foar de Oscar foar Bêste Lange Animaasjefilm en foar de Golden Globe foar Bêste Lange Animaasjefilm. Hy wûn trije Annie Awards. Neitiid waard op basis fan 'e film in tekenfilmsearje makke, Dawn of the Croods, en teffens wiene der plannen foar in ferfolchfilm wêrfan't de publikaasje lykwols hieltyd fierder opskood waard.
Plot
De Croods binne in famylje fan hoalebewenners dy't oerlibbet yn 'e gefaarlike Stientiid troch it oerbeskermjend aard fan Grug, de strange heit. De húshâlding bestiet fierder út Grug syn frou Ugga, harren rebelske tinerdochter Eep, soan Thunk, dochter Sandy, in pjut dy't noch net prate kin, mar ynstee grânzget en byt, en beppe, Ugga har heechbejierre mar taaie mem, dy't ta argewaasje fan Grug by harren ynwennet en mar net deagean wol. Allegearre útsein Eep hawwe se harren deljûn ûnder Grug syn bewâld, dy't alles dat nij is gefaarlik fynt en eltse nijsgjirrigens ûnderdrukke wol. Eins besiket er mei syn famylje safolle mooglik tiid troch te bringen yn it tsjuster yn harren fertroude grot, dêr't neat harren kweadwaan kin. Inkeld om iten de bemachtigjen stiet er syn gesin ta om nei bûten te gean, en dan noch allinnich as it ljochtskyndei is. Eep fynt de regels fan har heit lykwols ferstikkend en wol har eigen gong gean, wat geregeldwei ta konflikten mei Grug liedt.
Ambachtsskoalle (Drachten)
LTS 'De Compagnons'
Op 1 augustus 1983 is de skoalle fusearre mei de skoalle foar Leger Hûshâld- en Nijverheidsûnderwiis oan de Torenstraat en krige doe de nije namme Skoallemienskip foar leger beropsûnderwiis 'De Compagnons'
Sloop
thumb|250px|It Gomarus Kolleezje op it plak fan de eardere ambachtsskoalle Yn 2016 waard oankundige dat it Gomarus Kolleezje in nij ûnderkommen krije soe oan de Boargemaster Wuitewei 55, op it plak fan de eardere ambachtsskoalle dy 't yntusken yn minne steat ferkearde. Boutechnysk wie it pân net mear gaadlik foar gebrûk: ien fan de sydmuorren fertoande skuorren, de ferdjippingsflierren wiene fan hout en isolaasje wie net oanwêzich. De lêste brûker fan it pân wie De Lawei dy 't dêr ûnderdak fûn doe't de skouboarch ferboud waard.
The Croods
Plot
Underweis werom nei hûs wurde se lykwols oerfallen troch in swiere ierdbeving, dy't harren grot folslein ferrinnewearret. Om't de Croods no nearne mear hawwe om tsjin rôfdieren beskûl te sykjen, binne se twongen om te begjinnen oan in nuodlike reis op 'e siik nei in nije grot. De syktocht liedt harren dwers troch in tropysk oerwâld dat al dy tiid oan 'e oare kant lei fan 'e rotswand mei harren grot. Dêr komme se alderhanne fantasijwêzens tsjin, wêrûnder in macawnivore (fan macaw, "pappegaai" en carnivore, "karnivoar"): in fel kleure kateftige dy't beppe de namme 'Chunky' ("Fetsak") jout. Se moatte flechtsje foar harren libben oant it bist ôfskrikt wurdt troch in swaarm 'piranjakiten', dy't har op in 'grûnwalfisk' stoarte en fan it mânske bist yn minder as gjin tiid allinnich mar in bonkerak oerlitte. Lokkigernôch hat Eep ûnderwilens in oare hoarnskulp fûn, dêr't se op blaast. Guy, dy't deunby troch itselde oerwâld reizget, reägearret fuortendaliks, en wit troch it gebrûk fan fjoer de piranjakiten te ferdriuwen ear't se de Croods opfrette kinne.
Nei frijwat betizing dy't mank giet mei it earste kontakt fan 'e Croods mei fjoer, set Grug Guy finzen yn in holle beamstamme dy't er ûnder de earm meinimt, sadat de jonge him en syn húshâlding it paad wize kin nei in plak dêr't it feilich is. Guy riedt de berch yn 'e fierte oan, dêr't grif grotten wêze sille. Grug wol dêr earst neat fan witte, mar as er der tsjûge fan is hoe't in mammoet yn in hommels iepenbrekkende kleau yn 'e grûn ferdwynt, betinkt er him. Underweis kleie de oare Croods oan ien stik wei dat se wurch binne, mar Grug hat no syn sinnen set op 'e berch en harket nei nimmen mear. As de Croods honger krije, besykje Crug en Thunk om in fûgel syn aai te ûntfytmanjen, mar de fûgel is fernimstiger as harren. Uteinlik komme se werom mei in skorpioen, dy't se mei-inoar opite. Underwilens besiket Guy út te naaien, mar Eep hâldt him tsjin. Dêrop biedt er har oan om har te learen hoe't se jeie moat. Troch in strûp te lizzen, wit Guy de fûgel te fangen, wêrnei't er dy dielt mei de Croods.
Ambachtsskoalle (Drachten)
Sloop
Hoewol't de gemeente Smellingerlân in foarkar hie foar sloop en nijbou, joech de gemeente wol ta "dat it gebou foar guon in wichtich landmark yn Drachten is en dat der "mei de nedige foarsichtichheid mei it gebou en de lokaasje omgien wurde moat". In tal Drachtsters mei each foar skiednis kaam dêrop yn aksje om de gevel fan de âlde ambachtsskoalle yn Drachten te behâlden en ûnderdiel te meitsjen fan de plande nijbou.
Lang om let bliek behâld fan de gevel net mooglik, sadat in hiel nije skoalle boud waard, mar wol de monumintale beammen op it foarterrein stean bleaune. Op 14 maart 2019 kaam minister fan ûnderwiis Arie Slob nei Drachten ta om de nijbou fan it Gomarus Kolleezje offisjeel te iepenjen.
The Croods
Plot
Nei it iten fertelt Grug in ferhaal, dat, lykas al syn ferhalen, einiget mei de dea fan 'e haadpersoan, dy't tajoech oan nijsgjirrigens. Guy beslút ek in ferhaal te fertellen, oer in tiger dy't fan in klif springt en ûntdekt dat er fleane kin, wêrnei't er nei in plak fljocht mei ûntelbere sinnen yn 'e loft dat "Moarn" hjit, en dêr't er foar de rest fan syn libben lokkich en feilich is. De Croods fine it ferhaal fan Guy better as dat fan Grug. De oare deis ûntsnapt Guy fannijs as se oer in stik grûn moatte dat oerdutsen is mei stikjes fjoerskerp obsidiaan, sadat de Croods harren ferskriklike sear dogge as se der mei bleate fuotten oerhinne rinne wolle. Guy kriget begrutsjen mei de hoalebewenners en yn ruil foar it ôftankjen fan 'e holle beamstamme bringt er harren yn 'e kunde mei it ferskynsel "skuon".
Geandewei wurdt Guy almar mear de lieder fan it selskip, wylst de Croods almar minder nei Grug harkje. Dat docht sear. Nei't de famylje útinoar rekket yn in kalkstiennen labyrint witte se allegear de fierste kant te berikken troch Guy syn foarbyld te folgjen en plannen te betinken dy't harren helpe om obstakels te oerwinnen. Inkeld Grug slagget dat net, mei't er oanhâldend rûntsjes rint en wer by syn begjinpunt weromkomt, oant er troch de oaren rêden wurde moat. As Grug de bewûndering sjocht dy't syn famylje foar Guy begjint te fielen, wurdt er jaloersk, in emoasje dy't noch oanboazet as er foar it ferstân kriget dat Eep fereale rekke is op 'e jonge. Wanhopich besiket er Guy nei te bearen en ek nije dingen út te finen, om sa it respekt fan syn famylje werom te winnen, mar dêrmei wit er himsels allinnich mar yn ferlegenheid te bringen en syn famylje fierder yn 'e earms fan Guy te driuwen.
As se einlings de berch berikke, besiket Grug syn famylje lykas fan âlds in grot yn te driuwen om dêr safolle mooglik tiid yn it feilige tsjuster troch te bringen. Mar de Croods wolle dat net mear en fertelle him dat se net inkeld oerlibje, mar echt libje wolle, lykas Guy docht. Dat driuwt Grug ta razernij, dat hy falt Guy oan, dy't ferstannigernôch útnaait. Uteinlik bedarje se tegearre yn in tarreput, dêr't Guy oan Grug fertelt dat neat út in tarreput komt en dat se foar de dea opskreaun binne. Syn âldelju binne nammentlik jierren lyn, doe't er noch in lyts jonkje wie, ek yn in tarreput telâne kommen, en dat is harren dea wurden. Grug beseft dan lang om let dat de oerlibbingsmetoaden fan Guy better binne as syn eigen, en fiteret de jonge oan om wat te betinken dat harren rêde kin. Guy kriget yndie in idee. Mei help fan Belt lokje se Chunky de macawnivore, dy't harren noch altyd op it spoar is, nei harren ta en troch in list witte se it grutte bist safier te krijen dat er harren út 'e tarre skuort.
Fuort nei't Grug en Guy harren wer by de Croods jûn hawwe, moatte se de berch op flechtsje as de wrâld yn in skriklike ierdbeving útinoar begjint te skuorren. Oare kant in berchpas sille se de sinne nei Moarn folgje, mar troch in almar wider wurdende kleau wurde se dêrfan ôfsnien. Grug, dy't leart hat fan syn flaters, beslút syn ûnbidige krêft yn te setten troch Guy en de Croods oer de kleau hinne te smiten. Dat betsjut lykwols dat der net ien is om himsels te smiten, in hurde wierheid dy't Grug akseptearret. Troch de reek hinne dy't opstiget út 'e kleau sjocht er nei syn famylje oan 'e oare kant, dy't nei him wiuwt ear't de reek him it sicht benimt.
Grug keart dan werom nei de grot dy't er earder fûn hie, dêr't er alteast in mjitte fan feiligens ferwachtet te finen. Dat falt him raar ôf, mei't Chunky dêr ek beskûl socht hat. It komt tusken harren op in hier nei ta in konfrontaasje, mar in faai boalderjen djip yn 'e ierde makket de grutte kateftige sa benaud dat er út eangst Grug oankrûpt ynstee fan opfret. Grug kriget dan foar it earst in idee om harren allebeide oer de kleau hinne te bringen. Hy smart it bonkerak fan in grûnwalfisk yn mei tarre en lokket dan in swaarm piranjakiten. Tegearre mei Chunky siket er beskûl yn it bonkerak, dêr't de harren efterneidûkende piranjakiten dan oan klibjen bliuwe. Mei syn allen tille se it bonkerak de loft yn en troch in brânende toartse te brûken, dêr't de fûgels by út 'e buert besykje te kommen, kin Grug syn 'loftskip' stjoere. Op dat stuit begjint in nije ierdbeving, dy't it hiele lân oan diskant kleau ferwoastget. Grug stjoert syn loftskip de berchpas yn, dêr't er ûnderweis noch ferskate bisten oppikt dy't de Croods earder op harren reis tsjinkommen wiene. Wylst de hiele berch ta stof ferkrommelet, fljocht it loftskip de kleau oer en stoart oarekant del. Grug en syn nije húsdieren wurde weriene mei de Croods, dy't neitiid in nij wenstee fine op in tropysk strân, dêr't se eltse dei de sinne nei Moarn folgje kinne.
Rolferdieling
De lûden dy't de pjut Sandy Crood makket, waarden troch lûdstechnikus Randy Thom produsearre troch bistelûden te miksen.
Produksje
Yn 'e iere jierren 2000 wurken regisseur Kirk DeMicco en akteur John Cleese gear oan in ferhaal foar in animaasjefilm op basis fan it berneboek The Twits (yn it Nederlânsk publisearre as De Griezels), fan skriuwer Roald Dahl. Mei dat projekt waard it nea wat. De bazen by de Amerikaanske tekenfilmstudio DreamWorks Animation krige lykwols in eksimplaar fan harren senario ûnder eagen, en hiene wol niget oan harren skriuwstyl. Dat DeMicco en Cleese waarden útnûge om ris yn 'e steapel ideeën foar films te sjen dy't de studio troch de jierren hinne gearfandele hie, oft der ek wat tusken siet dat se fierder útwurkje woene. De beide mannen diene dat, en keazen in hiel globaal idee út foar in ferhaal oer twa hoalebewenners op 'e flecht, wêrfan't de iene in útfiner en de oare sa dom as oalje wie. Op basis dêrfan skreaune se de earste pear ferzjes fan it skript fan wat doe noch de wurktitel Crood Awakening droech (in wurdboarterij op Crude Awakening, mei deselde útspraak en de betsjutting "rûch wekkerwurden")
The Croods waard as filmprojekt foar it earst oankundige yn maaie 2005. Oarspronklik wie it de bedoeling dat it in stop-motion-animaasjefilm wurde soe, dy't produsearre wurde soe troch Aardman Animations as ûnderdiel fan in kontrakt foar fiif films mei DreamWorks Animation. Yn jannewaris 2007 rûn dat kontrakt lykwols ôf sûnder dat The Croods makke wie, wêrnei't de rjochten fan it projekt wer weromkamen by DreamWorks. Yn maart fan dat jier waard Chris Sanders by it projekt belutsen, dy't foar de Walt Disney Animation Studios earder it senario fan Mulan skreaun en de rezjy oer Lilo & Stitch fierd hie. Tegearre mei DeMicco werskreau hy it skript foar The Croods fan begjin oant ein. Yn septimber 2008 naam er lykwols de rezjy op him fan How to Train Your Dragon, en waard The Croods foarearst op 'e lange baan skood. Yn maaie 2009 waard de úteinlike titel fan 'e film, The Croods, bekendmakke, tagelyk mei it nijs dat Sanders en DeMicco tegearre de rezjy fiere soene.
Foar The Croods wie in budget fan $135 miljoen beskikber. As produsinten wiene by it projekt Kristine Belson en Jane Hartwell belutsen. De filmmuzyk waard fersoarge troch Alan Silvestri. The Croods waard as earste film fan DreamWorks distribuëarre troch 20th Century Fox, nei't der in ein kommen wie oan it kontrakt dat DreamWorks op dat mêd mei Paramount Pictures hie. It wie ek de earste film dy't yn Sina distribuëarre waard troch Oriental DreamWorks, in filmstudio en filmdistributeur dy't yn 2012 oprjochte waard troch DreamWorks Animation en Sineeske ynvestearders. De wrâldpremiêre fan The Croods fûn plak op 15 febrewaris 2013 op 'e 63 edysje fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn. De film iepene dêrnei op 22 maart yn 'e Amerikaanske bioskopen. The Croods waard op 1 oktober 2013 útbrocht op dvd en blu-ray, en de soundtrack fan 'e film waard op 15 maart 2013 op cd publisearre.
Marienchor
thumb|263px|[[Marijetsjerke (Marienchor)|Tsjerke fan Marienchor]] Marienchor is in doarp (Ortsteil) yn de Eastfryske gemeente Jemgum yn de Nedersaksyske lânkring Lier. Yn 2015 hie it doarp 38 ynwenners op in oerflak fan 4,57 km² en is dêrmei it lytste doarp yn de gemeente Jemgum.
The Croods
Untfangst
The Croods krige oer it algemien ridlik positive resinsjes fan 'e filmkritisy. Lisa Kennedy fan The Denver Post joech de film trije en in heale stjer fan fjouwer. Se skreau "[The Croods] jout kear op kear it wûnder fan ûntdekking wer. En de filmmakkers libje harren lekker út troch om te boartsjen mei it yn 'e kunde kommen fan 'e Croods mei, sawol as harren misbegryp fan, alles dat nij is." Tirdad Derakshani fan The Philadelphia Inquirer omskreau The Croods as "neat djipdollends dat fol sit mei aksje en in heech tempo hat, en dat slagget om ôflieding te jaan en ferrassend fermaaklik te wêzen." Yn The Hollywood Reporter omskreau David Rooney de film as "fierder tebek yn it evolúsjonêre keatling as The Flintstones." Nettsjinsteande dat wied er wis dat bern it ferhaal geweldich fine soene.
Marienchor
Marienchor is in streekdoarp yn it Nederreiderlân en leit oan de dyk tusken Nendorp en Weener en Bunde. De grûn bestiet benammen út knipklaai en klaai op fean. De kearn fan it doarp leit op in geast en leit justjes boppe seenivo, wylst it omlizzende lân op of justjes dêrûnder leit.
Skermjen op de Paralympyske Simmerspullen 1992
De IXe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1992 yn Barcelona, Spanje hâlden.
Marienchor
Skiednis
It lân om Marienchor bestie ynearsten út dreech te bewurkjen leger lizzend miedlân. Noardlik fan it doarp lei de mar Marienchorer Meer. It doarp ûntstie op in terp, nei alle gedachten yn de hege of lette midsiuwen as in feanterij, en waard yn 1472 foar it earst Marienkoer yn in oarkonde neamd. It doarp wie in dochterdelsetting fan it doarp Critzum, dêr't de nammen Krytzemewalt (1475), Crismerwolt alias corus virginus (om 1500 hinne) nei ferwize. Lettere nammen wiene Mariencour (1524) en Marien Kohr (1645). "Marien" ferwiist nei Marije, dêr't de tsjerke oan wijd is. Mooglik wie it beslút ta de delsetting in oanset fan de tichtebylizzende Kommanderije Dünebroek, in kleaster fan de Johanniteroarder. Dêrnei ferwize fjildnammen sa as Kloster en Klosterhäuser. De kommanderije hie twa pleatsen (kleasterpleatsen), faaks in foarwurk, dêr't yn 1914 in begraafplak bleatlein waard. Ek besiet it kleaster de patronaatrjochten fan de doarpstsjerke.
Skermjen op de Paralympyske Simmerspullen 1992
Floret
{| width=60%
Marienchor
Skiednis
Bestjoerlik hearde it doarp by it Fryske goa Reiderlân. Yn de lette midsiuwen waarden de bestjoerlike ienheden yn Eastfryslân fannijs yndield en waard Nederreiderlân by it Amt Emden yndield. Marienchor waard in gemeente yn de fâdij Jemgum yn it Amt Emden.
The Croods
Untfangst
Claudia Puig fan 'e krante USA Today joech de film twa en in heale stjer fan fjouwer, en skreau: "In fisueel ferbjusterjend animearre aventoer mei in goed keazen stimmecast dat hindere wurdt troch flauwe humor en in meänderjend ferhaal." Yn The Boston Globe joech Tom Russo de film ek twa en in heale stjer fan fjouwer. Hy fûn dat The Croods DreamWorks op wei helpe kinnen hie "as in nij Pixar" as de film net sa'n "klisjeemjittige koerts" fearn hie. Keith Staskiewicz fan Entertainment Weekly skreau: "In hânfol adrenaline oproppende sênes fan animearre anargy kin net foarkomme dat dit ferhaal te primityf oanfielt." Leslie Felperin skreau yn Variety dat "it skript gewoan net botte grappich is, en dat de ferskate subplots nea alhiel befredigjend gearkomme."
Marienchor
Skiednis
Nei de Slach by Jena yn 1806 waard it Reiderlân op grûn fan Nederlânske oanspraken, út Eastfryslân wei ta it Nederlânske departemint Westeriems yndield. Böhmerwold waard part fan it kanton Jemgum yn it arrondissemint Wynskoat.
Skermjen op de Paralympyske Simmerspullen 1992
Sabel
{| width=60%
Marienchor
Skiednis
De NSDAP wie al rillegau populêr yn Marienchor. By de rykspresidintsferkiezings fan 1932 krige Adolf Hitler mear as 70% fan de stimmen.
Dûmny Heinrich Gerhart Bokeloh wie in fûle tsjinstanner fan de nazys en wie part fan de Bekennenden Kirche. Nei't er him kritysk utere oer de Dútske ynfal yn Poalen yn 1939 waard er twongen dien te nimmen en waard er arrestearre. Hy waard nei it konsintraasjekamp Oranienburg brocht dêr't er twaenheal jier fêstsiet.
Anfesia Shapsnikoff
Anfesia Shapsnikoff (Atka (Alaska), 1 oktober 1901 – Unalaska (Alaska), 15 jannewaris 1973) wie in Amerikaansk ferpleechster en aktiviste fan Aleoetysk etnysk komôf. Hja ûntjoech har ta in foarfjochtster fan 'e Aleoetyske kultuer yn Alaska en rêde it hast útstoarne ambacht fan 'e tradisjonele Aleoetyske kuorkerij fan 'e ferjitnis.
Libben
Shapsnikoff waard yn 1901 berne yn it doarp Atka, op it eilân mei deselde namme dat diel útmakket fan 'e arsjipel fan 'e Aleoeten, yn it súdwesten fan 'e Amerikaanske steat Alaska. Se wie ferpleechster fan berop, mar waard benammen bekend troch har aktiviteiten as kuorkster, wêrby't se de hast ferlern giene tradisjonele Aleoetyske keunst fan it meitsjen fan kuorren fan weve gers fan 'e ferjitnis rêde. Yn 'e twadde helte fan har libben fleach se nei in grut tal plakken yn hiel súdwestlik Alaska ta om 'e pleatslike bern dat ambacht by te bringen.
Dêrnjonken wie Shapsnikoff aktyf yn bestjoeren fan in ferskaat oan organisaasjes dy't mei de Aleoetyske kultuer te krijen hiene. Hoewol't se lyts fan stal wie, koe se raar guod spuie en nuver fan har ôfbite as se wat ûntdiek dat har net befoel, en de wize dy't bûtensteanders hiene om oer de Aleoetyske skiednis en kultuer te skriuwen befoel har gauris net. Shapsnikoff stoar yn 1973, yn 'e âlderdom fan 72 jier, en waard begroeven te Unalaska.
Yn 2000 beneamde it Steatskongres fan Alaska har ta in 'Aleoetyske tradysjedrager' (Aleut Tradition Bearer), dy't bydroegen hie oan 'e skiednis en it wolwêzen fan alle Alaskanen. Mei har krewearjen hat Shapsnikoff yn 'e Aleoetyske mienskippen fan súdwestlik Alaska in ynfloed hân dy't oant op 'e dei fan hjoed merkber is.
Marienchor
Skiednis
Nei de Twadde Wrâldkriich naam it doarp in bysûnder grut tal flechtelingen út it easten fan Dútslân op, dy't yn 1950 krapoan 40% fan de befolking útmakken. Dêr falt út op te meitsjen dat de lânkring Lier ekonomysk oanloklik wie, want dy luts yn ferliking mei de oare Eastfryske lânkringen Auwerk en Wittmund mear flechtelingen oan.
Yn 1961 foarme Marienchor mei de gemeenten Jemgum, Midlum, Holtgaste, Critzum en Böhmerwold de earste gearwurkingsgemeente yn Nedersaksen.
Op 1 jannewaris 1973 waard Böhmerwold yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling yn Nedersaksen by de ienheidsgemeente Jemgum yndield.
Untwikkeling ynwennertal
Marienchor is it lytste doarp yn de gemeente Jemgum. It doarp hat, lykas in soad plattelânsdoarpen yn East-Fryslân, te krijen mei in befolkingsefterútgong.
The Croods
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Croods in goedkarringspersintaazje fan 71%, basearre op 140 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't it miskien net sa heechûntwikkele (ha ha) is as de bêste moderne animearre filmkost, is The Croods sûnder mis fermaaklik foar gesinnen dy't in grappich tekenfilmaventoer mei in heech tempo sjen wolle." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Croods in goedkarringspersintaazje fan 55%, basearre op 30 resinsjes.
Finansjeel resultaat
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht The Croods $187,2 miljoen op en yn alle oare lannen en territoaria $400 miljoen. Bûten Noard-Amearika brocht The Croods it meast op yn Sina (ntl. $63,3 miljoen), dêr't it de meast opbringende animaasjefilm ea waard en dêrby Kung Fu Panda fan it earste plak ferdreau. De film brocht yn 'e Ingelsktalige merk fan Jeropa (it Feriene Keninkryk, Ierlân en Malta) $43,1 miljoen op, yn Ruslân en oare eardere Sovjet-republiken $28,6 miljoen, yn Meksiko $27,7 miljoen en yn Austraalje $23,8 miljoen.
Nominaasjes en prizen
The Croods waard yn 2014 nominearre foar sawol de Oscar foar Bêste Lange Animaasjefilm as de Golden Globe foar Bêste Lange Animaasjefilm, mar waard beide kearen ferslein troch Frozen. The Croods waard ek nominearre foar de Satellite Awards yn 'e kategoryen bêste langspylfilm (animaasje of mingde media), bêste fisuële effekten en bêste blu-ray foar jongerein.
Ek sleepte de film in nominaasje yn 'e wacht foar njoggen Annie Awards, wêrûnder bêste lange animaasjefilm, bêste rezjy (Kirk DeMicco en Chris Sanders), bêste filmmuzyk (Alan Silvestri), bêste produksje-ûntwerp (Christophe Lautrette, Paul Duncan en Dominique R. Louis), bêste storyboard (Steven MacLeod) en bêste montaazje (Darren T. Holmes). The Croods wûn de Annie Awards yn 'e kategoryen bêste animearre effekten (Jeff Budsberg, Andre Le Blanc, Louis Flores en Jason Mayer), bêste personaazje-animaasje (Jakob Jensen) en bêste personaazje-ûntwerp (Carter Goodrich, Takao Noguchi en Shane Prigmore). Alan Silvestri wûn fierders ek de BMI Film & TV Music Award foar bêste filmmuzyk.
Franchise
It súkses fan The Croods wie it begjin fan in nije mediafranchise. In fideospultsje dat basearre wie op 'e film, mei as titel The Croods: Prehistoric Party!, waard op 19 maart 2013 publisearre. It wie ûntwikkele troch Torus Games en Bandai Namco en útbrocht troch 3D Publisher. Der waard nei oanlieding fan 'e film ek in tekenfilmsearje makke, Dawn of the Croods, wêrfan't de earste ôflevering op 24 desimber 2015 op Netflix te sjen wie. Dêryn komt it personaazje Guy net foar en de stimmen fan 'e Croods wurde troch oare stimakteurs ynsprutsen.
In ferfolchfilm waard al yn 2013 oankundige, mar neitiid hieltyd fierder foarútskood, oant yn novimber 2016 bekendmakke waard dat sa'n film der dochs net komme soe. Yn septimber 2017 waard it projekt lykwols nij libben ynblaasd; de ferfolchfilm soe makke wurde troch DreamWorks Animation en distribuëarre troch Universal Pictures. De film soe him focusse op Ugga en har memwêzen, as "it earste haadstik fan 'e moderne maatskippij," sa't Kirk DeMicco it omskreau, dy't The Croods as "it lêste haadstik fan 'e hoalebewenners" beskôge. De premiêredatum stiet pland foar 18 septimber 2020.
Rykslânbouwinterskoalle (Drachten)
thumb|250px|Glês-yn-leadrút fan Theo Van Doesburg boppe de haadyngong fan de eardere skoalle De Rykslânbouwinterskoalle (RLWS) is in eardere skoalgebou foar agrarysk ûnderwiis yn it Fryske plak Drachten. It oarspronklike, út de jierren tweintich datearjende part fan it skoalgebou is fan algemien belang om reden fan de kultuerhistoaryske, de arsjitektuerhistoaryske en de stêdeboukundige wearde en stiet dêrom sûnt novimber 2007 op de list fan ryksmonuminten yn Drachten.
Beskriuwing
thumb|left|De eardere konzjerzjewent by skoalle is in [[gemeentlik monumint]] De Rykslânbouwinterskoalle is fan 1920 oant 1922 boud, foarearst neffens it ûntwerp fan R. Wibbelink. Nei dy syn ferstjerren hat gemeentearsjitekt Cees Rienks de Boer it ûntwerp foltôge en binne de wurksumheden ûnder syn lieding útfierd troch de Drachtster timmerman/oannimmer Hendrik Hendriks. De bou fan de RLWS is ta stân kommen as gefolch fan in grutter ferlet fan foarljochting en ûntwikkeling op agrarysk mêd oan it begjin fan de tweintichste iuw. Se woene graach in permaninte ûnderwiisrjochting dêr't winterdeis lânboukursussen jûn wurde koene.
De RLWS is boud yn de ynterbellumstyl. It gebou hat troch Theo van Doesburg ûntwurpen glês-yn-leadruten, dy't boppe de eardere haadyngong oan de Torenstrjitte 12 ("Kleine Pastorale") en yn de linker sydgevel (Houtlaan) te plak binne fan it trapportaal op de ferdjipping ("Grote Pastorale"). Dizze glês-yn-leadruten binne nei in tentoanstelling yn de jierren sechtich yn Eindhoven by fersin spegele werompleatst. Yn 1989 binne alle glês-yn-leadruten restaurearre. De ûntwerpen fan Van Doesburg litte fjouwer stilearre, hast abstrakte lânarbeiders sjen: in spitter, in meaner, in siedder en in roaier.
Van Doesburg ûntwurp foar it houtwurk fan it eksterieur en ynterieur ek in kleureskema mei de sekundêre kleuren fiolet, oranje en grien, wêrmei't er de skoalle yn ferbân bringe woe mei de oan de oare kant fan de strjitte lizzende wenningen fan de Pappegaaiebuert dy't fan primêre kleuren foarsjoen binne. Omdat doe in soad opskuor ûntstien wie oer de kontroversjele kleuren, binne se net oanbrocht. De direkteur fan de skoalle en de ynspekteur fan it lânbouûnderwiis fûnen dat "dizze net befoarderlik wiene foar de rêst fan de learlingen en foar harren oandacht by it ûnderwiis". Yn 1988 is dochs noch it houtwurk fan de skoalle foarsjoen fan de ea plande oranje-grien-fiolette kleurekombinaasje. De skoalle hat yn 'e rin fan 'e tiid ferskate ferbouwingen en útwreidings ûndergien, mar it haadfolume bleau foar in grut part yntakt.
Yn de jierren 90 besleat AOC Friesland al it middelber beropsûnderwiis (nivo 3 en 4) te konsintrearjen yn Ljouwert. Sûnt dy tiid is it skoalgebou net mear as sadanich yn gebrûk.
Boerakker
300px|thumb|Lokaasje fan Boerakker yn de eardere gemeente Mearum Boerakker is in doarp yn de gemeente Westerkertier fan de provinsje Grinslân. It doarp leit benoardeasten Mearum. It hie yn 2021 likernôch 800 ynwenners. Boerakker leit oan it Dwarsdiep en oan it begjin fan de Matsloot. Troch de bewenners fan Boerakker wurde beide wetters oantsjut mei Old Diep of Oale Diep.
Untstean
Boerakker is ûntstien yn in feangebiet tusken de hege sânrêgen fan Langewâld yn it noarden en Fredewâld yn it suden fan it Westerkertier. De sânwei "Boerenakkers" of "Buurackers" stammet mooglik al út de lette Midsiuwen. De namme "Buiracker" komt foar op in fersegeling út 1686, wêryn't Lubbe Iwema in pleats yn Niebert ferkeapet oan Jan en Johannes Engberts. De earste bebouwing, dy't te sjen is, is oanjûn op in militêre topografyske lânkaart fan begjin 19e iuw. Op de kadastrale kaart fan de gemeente Mearum en De Like út 1829 steane de grifformearde tsjerke en twa wenningen neamd. Yn 1867 stiene der tsien wenningen.
Groei
Tusken 1900 en 1910 ûntstie der in feitlik doarp, mei sa'n fyftjin huzen. Yn de tsientallen jierren dêrnei groeide it út oant it hjoeddeistige doarp. Yn de jierren '70 en '80 fan de 20e iuw waard it doarp oan de westkant útwreide mei nijbou, oan de Olde Ie. Yn 2006 fûn útwreiding plak yn súdlike rjochting by de haadwei lâns.
Lange tiid wie Boerakker gjin 'gewoan' doarp. It lei oant de gemeentlike weryndieling yn 1990 yn twa gemeenten, nammentlik de gemeenten Marum en De Like. De Hoofdweg foarme de grins. Nei de weryndieling kaam it doarp yn de gemeente Mearum te lizzen. Nijsgjirrich wie dat beide gemeenten in ferskillende status oan it doarp joegen. De gemeente De Like beskôge Boerakker as in diel fan Tolbert, wylst Mearum oan Boerakker in doarpsstatus joech. It bûtengebiet fan Boerakker oan de east- en noardkant fan De Jammer hearde by de gemeente De Like ûnder de namme fan Boerakker, gemeente Leek. Nei de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 2019 heart it hiele doarp oan de gemeente Westerkertier.
Tsjerken
De earste grifformearde tsjerke fan Boerakker waard yn 1911 oan de Hoofdweg boud. Yn 1929 waard njonken de besteande tsjerke in gruttere tsjerke boud, dy't de hjoeddeistige tsjerke waard. De âlde tsjerke docht sûnt tsjinst as ferieningsgebou. Yn de (nije) tsjerke stiet in oargel út 1991 fan Albert Hendrik de Graaf. Dêrfoar stie yn de tsjerke in Frysk oargel út 1808 fan Albert fan Gruisen, dat sûnt 2006 yn de herfoarme tsjerke fan Wadenoijen stiet.
Doarpshûs
It doarpshús Taveno, dat ek oan de Hoofdweg stiet, waard fan 1990 ôf hierd en yn 2005 kocht troch de frijmakke tsjerke. It doarpshús hjit sûnt Sport- en Moetingssintrum 'Oomkegast' en stiet no oan de wei De Olde Ie.
Skoallen
It doarp telde oant 2012 twa basisskoallen: de Iepenbiere Basisskoalle "De Til" oan De Olde Ie en de Kristlike Basisskoalle “'t Fundament" oan de Hoofdweg. "De Til" fierde yn july 2010 syn 100-jierrich bestean, "It Fundament" die dat in jier earder, yn 2009. Yn 2012 binne de skoallen gearfoege yn in ien skoalle, neamd “De Klimboom”.
Oare gebouwen
Foar de grifformearde tsjerke oer stiet de pastorij út 1923, ien fan de pear markante wenningen yn it doarp. In oare opfallende wenning is it eardere "Café de Zon" mei trochreed.
Owen Gleiberman
Owen Gleiberman (Lausanne, 24 febrewaris 1959) is in Amerikaansk filmkritikus en publisist. Hy is de haadfilmkritikus fan it foaroansteande tydskrift Variety.
Jonkheid en oplieding
Gleiberman, dy't fan etnysk Joadske komôf is, waard yn 1959 yn it Switserske Lausanne berne út Amerikaanske âlden. Hy waard grutbrocht yn Ann Arbor, yn 'e Amerikaanske steat Michigan. Hy studearre oan 'e Universiteit fan Michigan.
Karriêre
Gleiberman begûn syn sjoernalistike karriêre yn 1981 as filmkritikus foar de krante The Phoenix, dy't útkomt yn trije edysjes yn Portland (Maine), Providence (Rhode Island) en Boston (Massachusetts). Dêr bleau er oant 1989. Dêrnjonken publisearre er yn dy tiid ek yn tydskriften as Premiere en Film Comment. Yn 1990 gied er oan it wurk foar it blêd Entertainment Weekly.
Gleiberman joech guon fan sammele resinsjes út yn in bondel mei as titel Love and Hisses ("Leafde en Ssst", in wurdboarterij, mei ferwizing nei de stilte dy't yn 'e bioskoop betracht wurde moat, op Love and Kisses, "Leafde en Tuten").
Nei't er yn 2014 by Entertainment Weekly opholden wie, waard Gleiberman yn maaie 2016 by it foaroansteande tydskrift Variety oansteld as haadfilmkritikus, in funksje dy't er dielde mei Peter Debruge. Ek bekritisearret er films op 'e radiostjoerders NPR en NY1. Hy is in lid fan 'e New York Film Critics Circle (NYFCC). Yn 2009 publisearre er ûnder de titel Movie Freak syn autobiografy, dy't útkaam by Hachette Books.
Subsydzje
In subsydzje (fan it Latynske subsidium, dat "stipe" of "help" betsjut) is in finansjele bydrage, almeast fan 'e oerheid, foar it ien of oar. Faak giet it dêrby om in tydlike bydrage foar it begjinnen mei in aktiviteit wêrfan't it ekonomysk belang net drekt foar de hân leit. Men kin dan tinke oan keunstuterings lykas toaniel of oare foarmen fan teäter, muzyk en dûns. Yn sokke gefallen kin it foarkomme dat de subsydzje net fan 'e oerheid komt, mar fan in net-kommersjele organisaasje. As it ekonomysk belang fan in aktiviteit wól foar de hân leit, sprekt men net fan in subsydzje, mar fan in ynvestearring.
It subsidiëarjen fan aktiviteiten is in ynstrumint dat de oerheid hat om beliedspunten te stimulearjen. Foarmen fan subsydzje binne û.m.: eftersteld kredyt, garânsjes en ynvestearringspreemjes. Der bestiet in breed ferskaat fan aktiviteiten dy't sûnder subsydzje net mooglik of foar brûkers ûnbetelber wêze soene. Njonken de al neamde keunstuterings kin men dan tinke oan museä, mar ek oan it ûnderwiis en it iepenbier ferfier. Oare dingen dêr't subsydzje foar jûn wurdt, binne bgl. it beteljen fan de hier troch lju mei in leech ynkommen (hiersubsydzje), aktiviteiten foar de reyntegraasje fan wurksykjenden op 'e arbeidsmerk, en projekten foar it opwekjen fan duorsume enerzjy.
Oan it jaan fan subsydzje klibbet it gefaar dat der ôfhinklikheid mei kreëarre wurdt: guon dingen dy't yn 't earstoan subsidiëarre wurde, kinne letter net mear sûnder subsydzje. It stopsetten fan 'e subsidiëarring liedt dan faak ta in maatskiplik konlfikt oer nut en kosten.
Ingrid Visser (follybalster)
Ingrid Visser (Gouda, 4 juny 1977 – La Hurona (Spanje), 14 maaie 2013) wie in Nederlânsk follybalster, dy't 514 kear útkaam foar it nasjonale frouljusteam. Gjin inkele oare sporter kaam ea sa faak út foar Nederlân. Visser die mei oan fiif wrâldkampioenskippen en njoggen Jeropeeske kampioenskippen. Ek naam se diel oan 'e Olympyske Spullen fan 1996, yn Atlanta. Yn 1995 waard se mei it Nederlânske frouljusfollybalteam Jeropeesk kampioen. Fierders wûn se mei VVC Vught twa kear en mei TVC Amstelfean ien kear de Nederlânske lânstitel, wylst se mei CV Tenerife fjouwer kear de Spaanske lânstitel wûn en yn 2004 ek de Champions League. Nei't se yn 2012 har sportkarriêre beëinige hie, kaam Visser yn 2013 yn it nijs doe't se mei har freon Lodewijk Severein yn Spanje fermist rekke. Letter die bliken dat sy beiden fermoarde wiene nei oanlieding fan in sakeskeel fan Severein.
Jonkheid en oplieding
Visser waard yn 1977 berne yn Gouda. Hja groeide op, gie nei de basisskoalle en folge middelber ûnderwiis yn 'e stêdekloft fan Rotterdam.
Sportkarriêre
Yn 1984, doe't se sân jier wie, begûn Visser te follybaljen by amateurklub VC Nesselande, yn Zevenhuizen, dêr't se oant 1994 bleau. Har posysje wie middenblokker. Yn 1994 makke se har debút as spylster foar it nasjonale frouljusteam yn in freonskiplike wedstryd tsjin de Oekraïne. Datselde jiers kaam se foar VVC Vught te spyljen, yn 'e heechste Nederlânske ôfdieling. Mei dy klub wûn se yn 1996 en 1997 de nasjonale lânstitel. Yn dyselde perioade wûn se boppedat mei it nasjonale frouljusteam it EK follybal fan 1995, troch yn 'e finale Kroaasje te ferslaan mei in skoare fan 3-0. Yn 1996 die Visser, ek mei it Nederlânsk frouljusteam, mei oan 'e Olympyske Simmerspullen yn Atlanta, dêr't se in fyfde plak berikten.
Yn 1997 teach Visser nei it bûtenlân, dêr't se earst twa jier by de Brazyljaanske klub Minas Tenis Clube spile. Yn it seizoen 2000-2001 follyballe se by Vincenza Volley yn Itaalje en fan 2001 oant 2003 by de Kanaryske klub CV Las Palmas, yn Spanje. Yn 2003 ferhuze Visser nei in oare follybalklub op 'e Kanaryske Eilannen, CV Tenerife, wêrmei't se fjouwer jier op rige, fan 2003 oant en mei 2006, de Spaanske lânstitel wûn. Ek wûn se mei CV Tenerife, ûnder lieding fan trainer Avital Selinger, yn 2004 de Champions League.
Yn 2007 kaam Visser foar in jier werom nei Nederlân om by TVC Amstelfean te follybaljen, wêrmei't se yn 2008 de Nederlânske lânstitel behelle. Teffens wûn se yn 2007 mei it Nederlânsk frouljusteam de FIVB World Grand Prix, en behelle se mei itselde team in sulveren medalje op 'e Boris Jeltsin Cup yn Jekaterinburch. Yn 2008 ferfear se wer nei it bûtenlân, dêr't se earst in seizoen spile by VK Leningradska, út it Russyske Sint-Petersburch, en doe twa jier by CAV Murcia 2005, út it Spaanske Moersia. Visser beëinige har sportkarriêre mei in lêste seizoen (2011-2012) by VK Bakı Bakû, yn 'e Azerbeidzjaanske haadstêd Bakû. Tsjin dy tiid hie Visser it rekôr yn 'e hannen as follyballer dy't it meast foar Nederlân útkommen wie, te witten: 514 kear. (Dat rekôr wie oant 2007 yn 'e hannen fan Peter Blangé, mei 500 kear.) Yn septimber 2011 ferbriek se troch foar de 503e kear foar it Nederlânsk frouljusfollybalteam út te kommen it Nederlânsk rekôr fan 'e meast spile ynterlânwedstriden yn alle sporten.
Fermissing en moard
Op 13 maaie 2013 waarden Visser en har libbenspartner Lodewijk Severein (57), in sakeman en âld-manager fan it Nederlânsk frouljusfollybalteam, as fermist opjûn yn 'e Spaanske stêd Moersia. Visser koe dy stêd goed, mei't se dêr fan 2009 oant en mei 2011 twa seizoenen foar de pleatslike follybalklub CAV Murcia 2005 útkommen wie.
Op 24 maaie die de Spaanske plysje yn ferbân mei de ferdwining fan it pear in ynfal yn in fakânsjehûs yn La Hurona, in doarp yn 'e neite fan Moersia. Dêr waarden spoaren fan in geweldsmisdriuw ûntdutsen. De hierder, de 36-jierrige Spanjert Juan Cuenca Lorente, waard arrestearre, en neitiid waarden ek noch twa Roemenen oppakt, in Valentin Ion (47) en in Constantin Stan (60). Cuenca wie de eardere manager en technysk direkteur fan CAV Murcia 2005, en dêrmei in kunde fan Visser. Severein soe mei him ynvestearre hawwe yn in stikmannich saaklike projekten, dêr't se neitiid rûzje oer krigen.
Op 26 maaie waarden yn in wyngerd yn Alquerías, likernôch 12 km fan Moersia ôf, twa slim skeinde liken fûn, wêrfan't de plysje sterk fermoede dat it de stoflike omskotten fan Visser en Severein wiene. Hja wiene begroeven op in heale meter djipte. Fjouwer dagen letter koe de plysje nei DNA-ûndersyk befêstigje dat Visser en Severein fûn wiene. Ion joech letter yn it ûndersyk oan dat dy beiden al op 14 maaie fermoarde wiene. Ta neitins oan Visser en Severein spilen de beide Nederlânske follybalteams (manlju en froulju) en de nasjonale strânfollybalteams yn 'e moanne juny fan 2013 alle wedstriden mei in roubân om. Oan eltse ynterlânwedstryd yn dy perioade dy't yn Nederlân spile waard, gie ien minút stilte foarôf.
Yn oktober 2016 waard tsjin 'e beide haadfertochten yn 'e moardsaak, Juan Cuenca en Valentin Ion, 34 jier finzenisstraf easke. In moanne letter waarden sy beiden konform de eask feroardiele ta 34 jier sel. Constantin Stan waard frijsprutsen fan 'e oanklacht fan moard, mar krige seis moannen finzenisstraf oplein foar it yn stikken snijen fan 'e beide lichems en it fertsjustermoanjen fan bewiismateriaal. Yn heger berop lei it provinsjale heechgerjochtshôf yn Autonome Mienskip Moersia yn maart 2017 oan sawol Juan Cuenca as Valentin Ion in finzenisstraf fan fjirtich jier op.