cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bastille
De ôfmjittings fan it kompleks wienen (lingte x breedte x hichte): 70 meter x 30 meter x 25 meter. De muorren sels wienen 4,5 meter dik. It gehiel lei mids in brede slotgrêft, dy't ± 8 meter djip wie en syn wetter krige út de Seine. Tusken de Basinièretoer en de Comtétoren (súd) lei de yngong mei in ophelbrêge. Dy wie nei 1580 makke en waard dêrmei de ienige tagong ta it kompleks.
Binnen de muorren leinen twa binnenpleatsen, de Grande Cour en de Cour du Puits. Omdat it gebou earst allinnich opsetten wie as in fersterke kastiel, wienen binnen de muorren ek meardere fasiliteitsgebouwen. Sa wie der in bibleteek, in kapel en in gearkomsteseal, mar ek it arsenaal.
Swartedyksterskâns
thumb|250px|Op de Swartendyksterskâns thumb|250px|ANWB ynfoboerd De Swartendyksterskâns (ek Iener Skâns) is in skâns yn de Nederlânske provinsje Drinte (gemeente Noardenfjild). De skâns leit oan de wei fan Een nei Een-West en is frij tagonklik foar publyk. De skâns is ûnderdiel fan de Fryske Wetterliny.
De skâns is neamd nei de âlde dyk dêr't er oan leit, de Zwartendijk, no Schansweg, eartiids wie dat de iennichste trochgong fan it feangebiet tusken Fryslân en Drinte, dat it wie in wichtich strategysk plak. De skâns hat in (meast drûge) grêft en fjouwer bastions. De skâns is ien fan it stikmannich dat noch oerbleaun is út de Tachtichjierrige Oarloch.
Yn 1988 is de skâns restaurearre en yn 2002 binne de grêft en de brêge nij opmakke. <BR> It wie doe eigendom fan stifting Ald Drinte. Nei't dy stifting opheft wie, yn augustus 2009, waard it eigendom oerdroegen oan de Stichting Het Drentse Landschap.
Gert-Anne van der Bos
Gert Anne van der Bos (Holwert, 25 juny 1989) is in Frysk keatser. Hy hat seis kear de PC wûn en waard dêrby trije kear útkeazen ta kening. Fjouwer kear ferlear Van der Bos yn de finale fan de PC.
Keatskarriêre
Van der Bos helle al prizen by de pupillen en skoaljonges. Op it NK 2003 yn Makkum waard er twadde. Yn syn partoer sieten Mathijs van der Velde en Rudolf Soepboer. Yn 2005 wûnen se de Freulepartij. By de junioaren waard er yn 2007 en 2009 twadde.
Earste PC-winst
Yn 2007 die Van der Bos foar it earst mei oan de PC, yn 2008 waard er twadde. Mei Folkert van der Wei, en Daniël Iseger wûn er op de PC fan 2009 as kening ‘De Sulveren Bal’.
Hegemony mei Triemstra en Iseger
Yn 2010 waard er wer kening op de ferreinde PC mei Daniël Iseger en Taeke Triemstra. Dat jier wûn er ek it punteklassemint. In jier letter wûn er mei kening Iseger en Triemstra op 'e nij de PC. Yn 2012 ferlearen de trije yn de finale fan Hendrik Tolsma, René Anema en Thomas van Zuiden. Dêrnei hie it trio in 'minder' jier op de PC: se ferlearen yn de heale finale fan it partoer fan de doe noch 20-jierrige Tjisse Steenstra, mei wa't Van der Bos letter yn itselde partoer keatse soe.
Van der Bos, Triemstra en Iseger begûnen de PC fan 2014 mei syn trijen, mar Triemstra foel nei de twadde omloop út. Mei Jacob Wassenaar as ferfanger wûnen Van der Bos en Iseger dochs de partij. In jier letter wûnen Van der Bos, Triemstra en Iseger foar it lêst mei syn trijen de PC. Yn de finale fersloegen se Jan Dirk de Groot, Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar mei 5-2 6-2. Van der Bos waard foar de tredde kear yn syn karriêre kening fan de PC.
2015 is oant no ta ek de lêste kear dat Van der Bos de PC wûn. Yn 2016 stie er foar it lêst mei Triemstra en Iseger op de PC. Se ferlearen yn de earste omloop ferrassend fan Bauke Triemstra, Dylan Drent en Patrick Scheepstra.
Steenstra derby
Sûnt 2017 keatse Van der Bos en Triemstra mei Tjisse Steenstra. Se hearskje op de keatsfjilden, winne de meatste haadklassepartijen fan alle partoeren, mar op de PC wol it noch net slagje. It earste jier dat se mei-inoar op de PC stiene, 2017 dus, ferlearen se yn de heale finale mei alles oan 'e hang fan Jelle Attema, Jacob Klaas Haitsma en Hillebrand Visser. Beide jierren dêrnei hellen Van der Bos, Triemstra en Steenstra wol de finale, mar dat wie it einstasjon. Yn 2018 wiene Peter van Zuiden, Allard Hoekstra en Thomas van Zuiden te sterk (5-5 6-2) en in jier letter pakten Marten Bergsma, Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar de PC (5-2 6-4).
2007
Partoer: Van der Bos (Holwert), Lennart Adema (Makkum) en Feiko Broersma (Easterlittens)
Piip (smookark)
thumb|Piip thumb|right|Tabakspiip fan briarhout thumb|In merskûmen piip thumb|Piip fan klaai In piip is in ynstrumint om smeuljende tabak te konsumearjen (smoke). De piip bestiet yn essinssje út in langere of koarte stâle mei in komfoarmige hâlder (kop) foar de tabak.
Gert-Anne van der Bos
2008
Partoer: Van der Bos (Holwert), Tjitte Bonnema (Tsjummearum) en Folkert van der Wei (Wytmarsum)
2009
Partoer: Van der Bos (Holwert), Folkert van der Wei (Wytmarsum) en Daniël Iseger (Ljouwert)
Piip (smookark)
Klassike modellen
Ta meast súksesfolle model yn de rin fan de tiden is de BILLARD. In rjocht of bûgde, strak útbalansearre model fan minimaal gewicht. Fanút dit basistype binne in bulte nuânses makke. Oare klassike basisfoarmen binne "POT", "DUBLIN " en "APPLE".
Gert-Anne van der Bos
2009
Van der Bos útroppen ta kening.
Piip (smookark)
Moderne modellen
Neist dat dizze in ôflate foarm hawwe fan de klassike modellen sjogge dizzen der wat sportiver út. Binne faak bûgd, hawwe in breed mûlstik, mar bliuwe foldwaan oan in estetysk ferantwurde útstrieling.
Musea
Yn de tweintichste iuw binne ferskate musea ûntstien dy 't de skiednis fan de piip sjen litte. Nei 2000 binne in pear dêrfan sletten. In pear net mear besteande tabaksmusea binne: Douwe Egberts pipekeamer, kofje- en teekabinet yn Utert (1939-2000), Niemeyer Tabaksmuseum, earst yn Amsterdam, letter yn Grins (1964-2011), Pipe- en ierdewurkmuseum De Moriaen yn Gouda (1938-2009). It Amsterdam Pipe Museum is in museum mei in nasjonale kolleksje op it mêd fan de piip. It museum toant in wrâldwiid oersjoch fan alle mooglike soarten pipen.
Gert-Anne van der Bos
2010
Partoer: Van der Bos (Holwert), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Ljouwert)
Van der Bos foar de twadde kear útroppen ta kening.
2011
Partoer: Van der Bos (Holwert), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Ljouwert)
Iseger útroppen ta kening.
2012
Partoer: Van der Bos (Holwert), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Goutum)
2013
Partoer: Van der Bos (Holwert), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Goutum)
2014
Partoer: Van der Bos (Ljouwert), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Ljouwert)
Taeke Triemstra foel nei de twadde omloop út. Hy waard yn de heale finale en finale ferfongen troch Jacob Wassenaar.
Iseger útroppen ta kening.
2015
Partoer: Van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Ljouwert)
Van der Bos foar de tredde kear útroppen ta kening.
2016
Partoer: Van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Daniël Iseger (Ljouwert)
2017
Partoer: Van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Tjisse Steenstra (Bitgummole)
2018
Partoer: Van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Tjisse Steenstra (Bitgummole)
2019
Partoer: Van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint-Jabik) en Tjisse Steenstra (Bitgummole)
2021
Zijlstra útroppen ta kening.
Juckema
Juckema wie in aadlik geslacht fan Stiens dat yn 1703 útstoar. It bekendste lid wie Worp († 1510), Skieringer dy't Ljouwert ynnaam (1487). Hy waard gûverneur fan Ljouwert en grytman fan Ferwerderadiel (± 1505).
Ien fan de lêste leden, Edwert († 1682 troude mei Doecke Martena fan Burmania (1627 - 1692). Ut dit houlik ûnder oare Sjuck Gerold J. fan Burmania (1652-1720). Syn ienichste soan ferstoar sûnder bern, en syn dochter Titia Barbara (1686 - 1714) troude Egbert Rengers (1687-1745). Harren âldste soan wie Sjuck Gerrold fan Burmania Rengers (1713 - 1784). In diel fan syn neiteam bleau dizze namme dragen, sûnt 1876 as famyljenamme. De staach is yn 1951 yn manlike line útstoarn.
Groeiproses
'Groeiproses' is in keunstwurk yn de Ljouwerter wyk Heechterp-Skieringen dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
De skulptuer fan waarfêst stiel stiet op in fjildsje op de hoeke Lariksstrjitte/Abeelstrjitte. It wurk út 1973 bestiet út njoggen skean delsetten rjochthoekige foarmen. Se steane yn in oprinnende rige en wurde earst grutter en nei it middelste diel wer lytser. De beweging fan lyts nei grut ferwiist nei de bern dy’t dêr opgroeie.
Moardsleat
De Moardsleat is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart rint fan Nij Beets nei it noardeasten en komt op de grins mei Smellingerlân út op it Krûme Gat.
De namme Moardsleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Moordsloot.
Wezerfrysk
thumb|right|250px|It ferspriedingsgebiet fan it Eastfrysk, it Wezerfryske taalgebiet hat lein yn it griene gebiet, rjochts fan de reade line. Lofts it gebiet fan it [[Iemsfrysk]]
Miedumer Djip
It Miedumer Djip is in feart yn de gemeenten Ljouwert en Tytsjerksteradiel. De feart ferbynt de De Moark benoarden Miedum mei de Dokkumer Ie.
Wezerfrysk
Yn Imsum, yn it lân Woersten, waard yn alle gefallen noch yn 1723 Frysk sprutsen. Boppedat bestiet der ûnomstjitlik bewiis dat om 1750 hinne by in begraffenis yn it lân Woersten de famylje-âldste by in lykrede it neiwurd yn it Frysk hold. Mooglik wienen dat de lêste wurden dy't ea yn it Woerstfryske dialekt sprutsen waarden, want as omgongstaal waard dat doe al tsientallen jierren net mear brûkt.
Yn Harlingerlân, yn it noardeasten fan East-Fryslân, skynt yn 'e omkriten fan 'e doarpen Wittmund en Esens noch om 1800 hinne in âlde frou west te hawwen dy't it Frysk machtich wie. It langst hold it Wezerfrysk it lykwols út op it Waadeilân Wangereach, dêr't de lêste sprekker, in âld-seeman, pas yn 1954 kaam te ferstjerren.
Wezerfrysk Yn july 1935 is der in "Opa Christians" op Wangereage ferstoarn yn 'e âldens fan 92 jier. K. Fissen (1951, s.138) fan Aldenboarch praatte mei him yn it Jeverlanner Platdútsk, mar mei syn wiif, ek fan Wangereage, praatte de âldman yn 'e Wangereage tongslach mei wurden en in sinbou dy't tichteby it Aldfrysk stiene. It praten yn 'e Wangereachske tongslach neamden de ynwenners "quiddern", en yn it hjoeddeiske Sealterlân hawwe hja it noch oer "kweede". De lêste Wangereagers brûkten har Fryske tongslach efter sletten doarren as skammen se har dêrfoar. De lêste Fryskprater fan Wangerooge wie Hayo Hayen, ferstoarn yn Varel op 22 novimber 1950 (Siebs 1928, s.104).
Kening Willem-Alexanderkanaal
thumb|Keppelslûs yn it Koning Willem-Alexanderkanaal It Kening Willem-Alexanderkanaal (Nederlânsk: Koning Willem-Alexanderkanaal) is in kanaal yn Drinte fan 6 km lang tusken it  Scholtenskanaal by Klazienaveen en de Bladderswijk by Oranjedorp. It nije kanaal troch de Hûnsrich is in ûnderdiel fan it projekt "Veenvaart"-projekt, in projekt om mear plezierfartugen en toeristen nei de Veenkoloniën te krijen. Dêrta wurde ek tsientallen slûzen en brêgen oanlein. Kearn fan dit projekt is de farferbining tusken Ter Apel en Erica troch de Drintske en Grinslanner Feankoloanjes en in rommere sin tussen Grinslân en Noard-Dútslân. It kanaal waard iepene yn 2013.
Namme
It kanaal is it earste ynfrastrukturele projekt yn Nederlân dat nei kening Willem-Alexander neamd is. It oarspronklike útstel wie om it kanaal Veenkanaal te neamen.
Bandasee
thumb|240px|thumb|left|Seeën fan [[Yndoneezje.]] De Bandasee is in rânesee fan de Grutte Oseaan (mar dêrfan skieden troch hûnderten eilannen), yn Yndoneezje, tusken Selebes yn it westen, de Molukken yn it noarden en Timor yn it suden. Súdwestlik grinzet de Bandasee oan de Floressee, súdeastlik oan de Arafurasee.
Ierdskoddings
Ierdskoddings komme faak foar yn dizze kontrei, omdat hjir trije tektonyske platen har ynfloed útoefenje - Euraziatyske-, Pasifyske- en Indo-Austalyske platen. Yn 1938, 2005, 2006 en 2009 wiene der ierdskoddings.
Flerken
'Flerken' is in keunstwurk yn Drachten dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
De skulptuer út 1986 bstiet út twa trijehoeken. De beide grutte trijeoeken binne elk opboud út fyftjin kubussen fan 90x90x90 sm. De maatfiering is lykas it gemeentehûs dêr efter dat yn 1980 ûntwurpen waard troch arsjitekt Abe Bonnema. De abstrakte skulptuer hat lykwols in oare ritmyskes opbou De beide trijehoeken dogge tinken oan mânske flerken. Ids Willemsma makke wol mear keunstwurken mei fûgels en flerken as motyf.
Adam Ernst fan Haren
Adam Ernst fan Haren (Ljouwert, 25 oktober 1683 – dêre, 12 maaie 1717) wie in Fryske grytman.
Libben en wurk
Adam Ernst wie lid fan de famylje Van Haren en in soan fan Willem van Haren (1655-1728) en Froukje fan Burmania (1660-1702), in dochter fan grytman fan Wymbritseradiel Duco Martena fan Burmania. Yn 1709 boaske er oan Amalia Henriëtte Wilhelmina du Tour (†1731) mei wa't er trije bern krige, ûnder oaren Willem en Onno Zwier.
Op 25 febrewaris 1698 waard Fan Haren grytman fan It Bilt, trochdat syn omke Willem fan Haren ôfstân fan dy funksje die. Hy wie ek ûntfanger-generaal fan It Bilt en yn 1716 - 1717 lid fan de admiraliteit yn Harns Fan 1708 oant yn 1710 wie er lid fan de Deputearre Steaten fan Fryslân en yn 1711 en fan 1713 - 1716 ôffurdige foar Fryslân yn de Steaten-Generaal.
The Mummy (film út 2017)
The Mummy is in Amerikaanske horror-aksje-aventoerefilm út 2017 ûnder rezjy fan Alex Kurtzman, mei yn 'e haadrollen Tom Cruise, Sofia Boutella en Annabelle Wallis. De titel betsjut "De Mummy". De film is in reboot fan 'e moderne filmsearje The Mummy. It ferhaal folget Nick Morton, in sersjant yn it Amerikaanske Leger, dy't troch tafal de grêftombe fan in boasaardige Egyptyske prinsesse út 'e Aldheid ûntdekt, en har by fersin frijlit. The Mummy krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy. Hoewol't er it yn 'e bioskopen goed die, litte de film troch de ekstreem hege produksje- en marketingkosten dochs in oansjenlik ferlies. Fan gefolgen waarden mooglike ferfolchfilms ôfblaasd.
Plot
Yn Londen wurdt by it graven fan in tunnel in reuseftige grêftombe fan in groep krúsfarders út it jier 1127 ûntdutsen, fan wa't ien begroeven blykt te wêzen mei in grutte Egyptyske robyn. De fynst wurdt feilichsteld troch de mysterieuze wittenskipper Henry Jekyll, dy't fermoedet dat de tombe ferbûn is mei it ferhaal fan Ahmanet, in prinsesse út 'e Egyptyske Aldheid dy't har tiidgenoaten besocht hawwe om út 'e skiednis te wiskjen. Jekyll hat har ferhaal lykwols byinoar puzele. Ahmanet wie de erfdochter fan har heit, de farao, oant dyselde wertroude en op syn âlde dei noch in soan krige, dy't doe syn erfgenamt waard. De prinsesse wegere har beërf op te jaan en sleat in ferbûn mei Set, de Egyptyske god fan 'e dea. Dyselde ûnthiet har gâns macht as se him holp en kring yn 'e wrâld fan 'e libbenen troch. Ahmanet fermoarde har heit, styfmem en de poppe dy't har healbroer wie, mar ear't se it ritueel útfiere koe dat Set oproppe soe, waard se oermastere en troch de Egyptyske preesters libben begroeven op in plak fier bûten Egypte.
Robert Buron
Robert Buron (Parys, 27 febrewaris 1910 - dêre, 28 april 1973) wie in Frânsk politikus. Hy wie fan 1948 oant 1955 folksfertsjintwurdiger yn 'e Assembée Nationale fan Frankryk foar it departemint Mayenne. Hy wie de oprjochter fan de politike beweging Objectiv72.
The Mummy (film út 2017)
Plot
Underwilens binne yn it troch de Irakoarloch teheistere Irak sersjant Nick Morton en korporaal Chris Vail, twa militêren fan it Amerikaanske Leger, dwaande mei in syktocht nei kostbere foarwerpen út 'e Aldheid dy't se efteroer drukke en op 'e swarte merk ferkeapje kinne. By tafal ûntdekke se yn 'e provinsje Ninevé wat de ûndergrûnske grêftombe liket te wêzen fan in prinsesse út 'e Egyptyske Aldheid, op in ôfstân fan hast tûzen kilometer bûten Egypte. Mei't de artefakten te bombidich en swier binne om te stellen en tombe te grut om te missen, bringe Morton en Vail harren befelfierend ofsier, kolonel Greenway, fan harren fynst op 'e hichte. Greenway komt opdaagjen mei yn syn sok de Britske argeologe Jenny Halsey, mei wa't Morton yn Bagdad inkele dagen tefoaren in onenightstand hân hat wêrby't er har de lânkaart ûntfytmanne hat dy't him en Vail nei de grêftobe late. Halsey stelt lykwols fêst dat it eins net om in grêftombe giet, mar om in finzenis.
Morton wurdt wekker yn in mortuarium, sûnder dat er in skramke oprûn hat. De geast fan Vail ferskynt oan him en fertelt him dat er no ferflokt is (en dêrtroch net stjerre kin) om't Ahmanet him as har útkarde útornearre hat, dejinge dy't se offerje sil om Set yn 'e wrâld te bringen, sadat de god syn lichem besette kin. Underwilens is de sarkofaach by it delstoarten iepenbrutsen en is Ahmanet derút ûntsnapt. Se regenerearrret har mummifisearre lichem troch de libbenskrêft út rêdingswurkers te sûgen, dy't op it delstoarte fleantúch ta kommen binne. Troch dat proses feroarje dyselden yn sombys. Morton nimt Halsey mei nei it plak fan it delstoarte fleantúch, mei't er him der net bewust fan is dat it Ahmanet is dy't him dêrhinne ropt. As er foar it ferstân kriget dat Ahmanet him offerje wol mei de Dagge fan Set dy't se weromfûn hat yn in relikwarium yn 'e Abdij fan Waverly, fjochtet er him los en naait er mei Halsey út yn in ambulânse. Ahmanet lit harren efterfolgje troch de sombys, mar hja hat ûnderwilens ûntdutsen dat de robyn út it hantfet fan 'e dagge ûntbrekt, wat it wapen ûnbrûkber makket foar it ritueel.
As de ambulânse troch tadwaan fan 'e sombys oer de kop slacht, komt Ahmanet wer opdaagjen om Morton op te heljen, mar ear't dat barre kin, wurdt se oermastere troch in kloft kommando's. Dyselden nimme Ahmanet, Morton en Halsey mei nei dr. Henry Jekyll, de lieder fan Prodigium, in geheim genoatskip wêrfan't de leden sizze it kwea te befjochtsjen, al hawwe se dêr twifelige metoaden foar. Halsey blykt de hiele tiid al in aginte fan Prodigium west te hawwen. Hja kantet har lykwols bot oan tsjin Jekyll syn plannen, as se ûntdekt dat er fan doel is om Ahmanet har ritueel trochsette te litten, sadat se Set yn 'e wrâld fan 'e libbenen bringe kin. Jekyll is nammentlik fan doel om dêrnei Set te ferdylgjen. Dat soks ta de dea fan Morton liede sil, fynt er spitich mar oanfurdber. Morton besiket te ûntkommen troch Jekyll in searum ôf te pakken dêr't de man himsels om 'e safolle tiid mei ynjektearret en dêr't er blykber net sûnder kin. Dat hat lykwols as gefolch dat Jekyll feroaret yn syn sadistyske en gewelddiedige alter ego Edward Hyde. Mei muoite wit Morton Hyde te ynjektearjen mei it searum, sadat er wer weromferoaret yn Jekyll.
Underwilens hat Ahmanet troch in nije spinnebyt ien fan Jekyll syn mannen yn har macht witten te krijen, dy't har befrijt. Hja ûntsnapt út 'e fasiliteit fan Prodigium, en yn alle trelit witte ek Morton en Halsey te ûntkommen. Morton fettet it plan op om 'e robyn út 'e krúsfarderstombe te ferneatigjen, sadat der gjin ritueel plakfine kin en hysels dus feilich is foar sawol Ahmanet har flok as Jekyll syn snoade plannen. Dêrom bejouwe hy en Halsey harren nei de tombe ta, wêrby't harren it paad wiisd wurdt troch de geast fan Vail. Mar Ahmanet is harren foar en weeft handich ôf mei de minsken dy't Jekyll dêr postearre hat. As Morton en Halsey de tombe berikke, hat Ahmanet sadwaande de robyn al te pakken, dy't se wer weromset hat yn it hantfet fan 'e Dagge fan Set.
Ahmanet nimt Halsey finzen en ferdrinkt har, ta wanhoop fan Morton, dy't no pas foar it ferstân kriget dat er fan har hâldt. Op slûchslimme wize wit er Ahmanet de Dagge fan Set te ûntfytmanjen, mar as er de robyn stikken slaan wol, ropt Ahmanet him ta dat er nei it ritueel macht hawwe sil oer libben en dea. Morton wol neat leaver as Halsey wer ta libben bringe, mar beseft dat it ritueel Ahmanet macht oer him jaan sil. Dêrom jout er har de dagge net oer, mar stekt er it wapen eigenhandich yn syn hert. Om't de robyn lykwols al heal barsten is, wurdt er dan mar foar in diel troch Set beset. Neitiid brûkt er de macht dy't er no hat om alle libbenskrêft út Ahmanet te sûgen, krekt sa't sy dat earder mei de rêdingswurkers dien hat. Dêrop bringt er Halsey wer ta libben, mar hy is no in meunster wurden en wol net dat sy him sjocht. Ferskûle yn 'e skaden nimt er ôfskie fan har en flechtet foar't Jekyll en syn ûnderhearrigen arrivearje kinne om him te fangen.
Letter sjogge Jekyll en Halsey ta hoe't it no wier mummifisearre lichem fan Ahmanet fersegele wurdt yn in sarkofaach folle mei kwik. Halsey oppenearret dat Morton, mei de krêften dy't er no hat, in treflike bûnsgenoat wêze soe, mar Jekyll freget him ôf oft Morton syn krêften wol foar it goede ynsette sil. Morton is ûnderwilens weromkeart nei de woastyn, dêr't er Vail wer ta libben brocht hat en mei syn âlde freon ôfset op in nij aventoer.
Produksje
In reboot fan 'e Mummy-franchise waard troch filmstudio Universal Pictures foar it earst oankundige yn 2012. Yn novimber 2015 rekke akteur Tom Cruise by it projekt belutsen. It wie de bedoeling dat de film ûnderdiel wurde soe fan 'e nije Dark Universe-rige fan Universal. The Mummy waard regissearre troch Alex Kurtzman nei in senario fan David Koepp, Christopher McQuarrie en Dylan Kussman op basis fan in ferhaalline dy't betocht wie troch Kurtzman, Jon Spaihts en Jenny Lumet.
As produsinten wiene Chris Morgan, Sean Daniel en Kurtzman sels by it projekt belutsen foar de filmstudio's Perfect World Pictures, K/O Paper Products, Conspiracy Factory, Sean Daniel Company en Secret Hideout. Foar de film wie in budget beskikber fan $195 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Ben Seresin, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Brian Tyler. Yn 'e postproduksje waard de film oanfolle mei mear as 1.000 special effects.
Opnamen
De opnamen foar The Mummy setten op 3 april 2016 útein en duorren oant en mei 13 augustus fan dat jier. Der waard filme op lokaasje yn it Ingelske Oxford en yn 'e Kalaharywoastyn yn Namybje. De binnendoarsênes waarden opnommen yn 'e Warner Bros. Studios, Leavesden, yn it Ingelske greefskip Hertfordshire en foar in diel yn 'e Pinewood Studios, yn Buckinghamshire.
Foar it filmjen fan it delstoarten fan it transportfleantúch waard gebrûk makke fan paraboalyske flecht yn in saneeamde Vomit Comet (in echt fleantúch dat rjocht omheech fljocht en dan ynienen wer rjocht omleech om 'e sitewaasje fan gewichtleazens te simulearjen). Regisseur Kurtzman woe de hiele sêne oarspronklik opnimme mei harnassen dy't foarsjoen wiene fan metalen triedden om 'e akteurs oan op te hingjen yn in rotearjende filmset, mar Cruise brocht him op oare gedachten. Dêr wiene de oare akteurs, dy't ûnder de 64 takes dy't it duorre om 'e hiele sêne te filmjen ferskate kearen sa beroerd waarden dat se de hiele boel derút jagen, him net allegear like tankber foar.
Distribúsje
De distribúsje fan The Mummy waard fersoarge troch Universal Pictures. De film gie op 22 maaie 2017 yn it Australyske Sydney yn premiêre.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Mummy oer it algemien negative resinsjes. Sa skreau Peter Travers yn it tydskrift Rolling Stone: "Nettsjinsteande alle wyn en blast en digitale wanhoop fan oerwurke kompjûters giet dizze reboot op it wite doek ôf as in losse flodder." Yn Uproxx joech Vince Mancini de film in pynlike oanpriizging: "As jo fan ûnbegryplike samlings fan dingen hâlde dy't út 'e fierte wol wat wei hawwe fan dingen dêr't jo yn it ferline fan genoaten hawwe, dan is The Mummy de film foar jo." Peter Bradshaw, fan 'e Britske krante The Guardian, skreau: "[De film] hat guon moaie mominten, mar is yn prinsipe in soadsje." De plot sakke neffens him yn 'e midden troch en omfieme "in grimelgrammel fan ideeën en sênes dy't út [in stikmannich ûnderskate] ferzjes fan it skript lykje te kommen."
Neffens Owen Gleiberman, dy't foar it blêd Variety skreau, wie de delfal fan 'e film dat "de reäliteit fan wat de film is – in Tom Cruise-fehikel – tsjinstridich is mei it materiaal." Hy skreau dat de 54-jierrige Cruise noch altyd de "egoïstyske, eigenwize mar ynnimlike smjunt spilet dy't noch opgroeie moat. […] It probleem is dat Cruise […] sa tawijd is oan it hanthavenjen fan syn imago as in dúdlike en streksume held, dat syn flirt mei de dûnkere kant frijwol hielendal teoretysk wurdt."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The Mummy in leech goedkarringspersintaazje fan 16%, basearre op 310 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei't de oerdreaune humor fan 'e meast resinte dielen fan 'e franchise hjiryn ûntbrekt en [ek] om't er foar in meunsterfilm net folle spannende mominten leveret, suggerearret [dizze film] in fluch ûntraffeljen fan it Dark Universe." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Mummy in goedkarringspersintaazje fan 34%, basearre op 44 resinsjes.
Opbringst
The Mummy brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $80,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $329,8 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op in hiel kreaze $410,0 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $195 miljoen soe dat in winst fan $215 miljoen betsjutte. Omreden fan 'e oerdiene marketingkosten, dy't dêr noch ôf moasten, berekkene it blêd Deadline Hollywood lykwols dat de The Mummy $450 miljoen opbringe moast om kyt te spyljen, en dat de film dus úteinlik $40 miljoen of mear ferlies makke.
Prizen
The Mummy waard nominearre foar acht Golden Raspberry Awards, de 'prizen' foar de minste prestaasjes op it mêd fan filmkeunst. Dêrfan wûn de film yn ien kategory: de priis foar minste akteur, foar Tom Cruise.
Skraste filmsearje
The Mummy makke diel út fan 'e Dark Universe-searje, in besykjen fan filmstudio Universal Pictures om in modern sinematysk universum te skeppen foar de personaazjes út 'e Klassike Meunsterfilmsearje fan alearen. De film Dacula Untold, út 2014, soe oarspronklik de earste film fan dy rige wêze, mar nei de premiêre waard de bân tusken film en filmsearje troch de produsinten behimmele, wêrnei't The Mummy it nije earste diel fan 'e Dark Universe-searje wurde soe. It teloarstellende resultaat fan 'e film makke lykwols dat Universal neitiid weromkearde nei it meitsjen fan op harsels steande films, ynstee noch in mienskiplike eftergrûn nei te stribjen. Dêrmei einige it Dark Universe winliken noch foar't it goed en wol begûn wie.
Rensumaboarch
thumb|225px|Efterside fan de Rensumaboarch
De Rensumaboarch is in boarch yn Uithuizermeeden. It bouwurk wurdt foar it earst om 1500 hinne neamd. Yn 1695 kaam de boarch yn it besit fan de famylje Alberda van Menkema. Yn 1710 waard de boarch ferboud en krige it syn hjoeddeiske oansjen.
Nei ekonomyske tsjinspoed waard de boarch yn 1829 by opbod ferkocht en ferlear it syn funksje as wenhûs. Lange tiid is de boarch brûkt as túnbouskoalle. Yn 1996 is de boarch kocht troch de Rensuma Boon Stichting en is it lângoed yn âlde steat werom brocht. De boarch hat in 17e, 18e en 19e iuwsk ynterieur.
De boarch is net te besichtigjen, mar it terrein is wol tagonklik foar publyk.
It Each fan Stiens
'It Each fan Stiens' is in keunstwurk yn Stiens dat makke waard troch keunstner Ids Willemsma.
Postkoets
thumb|right|250px|De diligence sil hast ôfsette thumb|250px|Gotthard-Postkoets (Type Berliner mei kap), 1849 oant 1881. Spesjaal útrist foar reizgjen oer berchpassen In postkoets is in troch hynders lutsen reau (koets) foar it ferfier fan post en reizgers. Postkoetsen rieden tusken posthaltes, plakken dêr't de hynders, koetsiers en reizgers ite, drinke en rêste koene en dêr't yn- en útstappe wurde koe.
De basis fan it lettere postkoetsesysteem yn Jeropa is al lein doe't de Romeinen in netwurk fan diken oanleine foar it fluch oerbringen fan berichten en troepen.
Sûnt 1489 fersoarge de aadlike famylje Von Thurn und Taxis yn opdracht fan de keizer fan it Hillige Roomske Ryk in netwurk fan koerierstsjinsten dat in grut part fan Jeropa bestruts.
Yn Nederlân waarden postkoetstsjinsten yn de 18e iuw en de 19e iuw fersoarge troch de firma Van Gend & Loos. Yn de 18e iuw waard ek it komfort fan de postkoets ferbettere, benammen in bettere fearring makke it reizgjen nofliker. Dy lúksere postkoets waard doe diligence neamd. Op de meast net ferhurde diken waarden de passazjiers nammentlik ûnhuerich troch elkoar skodde, dat men kaam faak út de liken op it plak fan bestimming oan.
Foar de komst fan it spoar hie Jeropa in wiidweidich netwurk fan postwegen. It spoar hat yn de 19e iuw de postkoets folslein ferkrongen, om't de trein folle hurder koe en de reizger mear komfort krige.
Karelroman
thumb|180px|It titelblêd fan de âldste oerlevere printinge fan Karel ende Elegast Karelromans (of Frankyske romans) binne Frankyske ridderromans út de 12e en 13e iuw dêr't Karel de Grutte yn sintraal stiet. Ditsoarte romans behearre ta de Chansons de Geste, âldfrânske heldedichten.
Yn in protte ferhalen is de persoan fan Karel ferraant mei dy fan oare Karolingyske foarsten (epysk dichtsjen), sadat er yn it iene ferhaal edelmoedich is en yn in oare barbaarske skaaimerken hawwe kin. De ferhalen hawwe faak in mearke-eftige setting, mar de tema's binne meast basearre op histoaryske feiten en persoanen. Guon relatyf net sa wichtige histoaryske feiten wurde wol faak enoarm heroysk foarsteld.
Bekende foarbylden fan Frankyske romans fan de Nederlânske literatuer binne Karel ende Elegast, Renout van Montalbaen (± 1360) en it Roelantsliet.
Yn Chanson des Saisnes (1200) fan Jean Bodel wurdt Karel syn striid mei Witikind, oanfierder fan de Saksen, behannele. Minder bekende Karelromans út de 12e- en 13e iuw binne: Gwidekijn fan Sassen en de Roman fan de Lorreinen (oer de fetes tusken de lienhear resp. de Saksen en de Lotaringers).
Omgong fan Frankryk 1969
De 56ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 28 juny oant en mei 20 july 1969.
Dielnimmende ploegen
Fan 1969 ôf mochten der wer sponsorteams oan de start fan de omgong ferskine.
Startplak
De start wie yn Roubaix, in stêd yn it noarden fan Frankryk, flak by de Belgyske grins. De stêd is ferneamd om de maitiidsklassiker Parys-Roubaix dy't sûnt 1896 feriden wurdt, ien fan de fiif monuminten fan it hurdfytsen.
It Each fan Stiens
It swarte stielen objekt stie sûnt 1981 oan de Uniawei. Fan de Uniawei ôf wie troch it byld de St. Fitustsjerke te sjen. Troch de bou fan huzen oan de Langebuorren en de doarpsfernijing stie it yn’t paad en waard It Each in tal jierren opslein by gemeentewurken. Sûnt 2013 waard It Each op oanstean fan de Fryske Kultuerried opnij pleatst, no op de hoeke Lege Herewei / Breedyk. Fan de noardkant ôf kin wer lykas earder troch it Each de Sint Fitustsjerke stean sjoen wurde. By it byld stiet in buordsje mei Nederlânsk/Fryske útlis oer it keunstwurk en it bypassende gedicht ‘Uneinich’ fan Janny Tiesnitsch-Kooistra.
Hartemûs
De hartemûs (Latynske namme: Peromyscus maniculatus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae), de ûnderfamylje fan 'e Noardamerikaanske mûzen en rotten (Neotominae), de tûke fan 'e hartemûzen (Reithrodontomyini) en it skaai fan 'e wytpoatmûzen (Peromyscus). Dizze soarte komt yn Noard-Amearika rûnom foar en hat feitlik de meast algemiene fersprieding fan alle Neotominae. Fan 'e hartemûs binne 66 ûndersoarten bekend. Dit bist wurdt ek faak brûkt as proefdier yn laboratoaria, mei't er tige skjin op himsels is en maklik te fersoargjen is.
Fersprieding
De hartemûs komt foar yn it grutste part fan 'e kontinintale Feriene Steaten, útsein oan 'e eastkust, yn Floarida en it Djippe Suden, en yn sintraal en súdlik Teksas. Yn Alaska libbet er inkeld yn it uterste súdeasten. Dêrnjonken komt er foar yn hiel súdlik en sintraal Kanada (ynkl. Vancouvereilân), mar net yn it Arktyske noarden of op Prins Edwardeilân, Kaap Bretoneilân of Nijfûnlân. Yn Meksiko libbet er yn 'e midden fan it lân, yn dielen fan it suden en op it Kalifornysk Skiereilân.
Uterlike skaaimerken
De hartemûs hat trochinoar in kop-romplingte fan 8-10 sm, mei in sturtlingte fan sa'n 11½ sm en in gewicht fan 10-30 g. Hy hat kraaleftige eachjes dy't yn ferhâlding ta syn postuer frij grut binne, en grutte earen. De pels is sêft en fariëarret op 'e rêch frijwat yn kleur, fan krêmkleurich oant swart, al is er oer it algemien brunich of readbrunich. De bealch en de poatsjes binne altyd wyt en dy kleur is fan 'e dûnkerder rêchkleur skaat troch in skerpe demarkaasjeline oer de fangen, de wangen en de snút. De hartemûs liket sterk op in oare rûnom yn Noard-Amearika foarkommende soarte, de wytpoatmûs (Peromyscus leucomus), mar hat in langere sturt, dêr't it twakleurige patroan fan it lichem him op fuortset. De beide soarten binne fierders lykwols sa gelikens, dat der faak in bloedûndersyk oan te pas komt om se te skiftsjen.
Biotoop
Hartemûzen jouwe oer it algemien de foarkar oan beboske gebieten, mar litte har troch it kapjen fan 'e beammen net út in krite ferdriuwe. Se meitsje gjin ûnderskie tusken leaf- en nullewâld. Yn 'e noardlike nullewâlden fan Kanada binne se de iennichste wytpoatmûzesoarte. Dêrnjonken libje se ek yn berchtmen, greidlân en gebieten dy't begroeid binne mei strewelleguod.
Hâlden en dragen
Hartemûzen binne nachtdieren, dy't de dei trochbringen yn har nêst. Sokke nêsten lizze almeast heech yn holle beammen en binne makke fan alderhanne plantaardich materiaal. Oer it algemien binne it solitêre bisten, mar soms diele se har nêst mei in soartgenoat fan it oare geslacht. De territoaria fan hartemûzen oerlaapje inoar gauris, al giet it dêrby yn 'e regel ek wer om eksimplaren fan it tsjinstelde geslacht. De bisten lykje inoar werom te kennen en geane in protte mei-inoar om.
Hartemûzen kinne har yn prinsipe it hiele jier troch fuortplantsje, mar yn it grutste part fan har areaal wurdt de peartiid troch itenskrapte yn it winterseizoen beheind ta de perioade fan maart oant oktober. Nei in draachtiid fan 22-26 dagen bringt it wyfke in nêst fan 1-9 (mar ornaris 3-5) jongen te wrâld. Hartemûzen plantsje har fluch fuort en sille yn trochsneed 3-4 nêsten jongen jiers produsearje. Yn finzenskip hat ien wyfke ris yn ien jier 14 nêsten jongen smiten. De wyfkes steane de mantsjes ta om te helpen by it fersoargjen fan 'e jongen. Dy wurde blyn en keal berne, mar ûntwikkelje har fluch. Mei 14 dagen hawwe se in folsleine pels; mei 13-19 dagen binne de eagen iepen en mei 18-24 dagen wurde se ôfwûn. Nei 6 wiken binne de jongen folwoeksen, al komme se dêrnei noch wat oan. Wyfkes binne trochinoar mei 48 dagen geslachtsryp.
Mei't se har oer it algemien net fier fan it âlderlik nêst bejouwe, bestiet der frijwat yntylt ûnder hartemûzen, en is de genetyske útwikseling binnen de soarte beheind. De trochsneed libbensferwachting is foar hartemûzen krapoan 4 jier, al sil in grutte groep net iens 1 jier helje. Yn finzenskip kinne se 8 jier wurde. De wichtichste natuerlike fijannen fan 'e hartemûs binne ferskate soarten slangen, ûlen en foksen, de Amerikaanske nerts, de Amerikaanske marter, de harmeling, de wezeling en oare martereftigen, it streekte stjonkdier, de reade lynks, de hûskat en de prêrjewolf.
Fretten
Hartemûzen binne omnivoaren en ite sawol plantaardich guod, lykas sieden, fruchten en blêden, as dierlik wrimelt, lykas ynsekten, rûpen, spinnen en oare lidpoatigen. Dêrnjonken frette se ek beskate skimmels. Winterdeis, as plantaardich foer krap is, meitsje krûpende dieren wol in fyfde fan it dieet fan hartemûzen út.
Status
De hartemûs hat de IUCN-status fan "net bedrige", om't er yn syn natuerlike ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt. Hy wurdt soms sels as skealik ûngedierte beskôge, mei't er in drager wêze kin fan foar de minske gefaarlike sykten as it hantafirus en de sykte fan Lyme.
Saksyske Skeel
thumb|[[Edzard I|Edzard de Grutte]] thumb|[[George fan Saksen (Joaris mei it burd)]] It Saksyske Skeel wie in oarloch yn de jierren 1514-1517 tusken Edzard de Grutte en legers fan it Hillige Roomske Ryk. Yn de oarloch waarden ferskillende fjildslaggen dien dy't fral yn East-Fryslân en de Ommelannen foarfoelen. Yn 1515 ferkocht George fan Saksen syn oanspraken op Westerlauwersk Fryslân en Grinslân oan keizer Karel V en kaam in ein it skeel. Dêrmei kaam ek in ein oan de Saksentiid yn Fryslân en de tsjintwurdige provinsjes Fryslân en Grinslân waarden opnommen yn it Nederlânsk steatsferbân. East-Fryslân, dêr't de measte fjildslaggen plakfûnen, bleau neffens it fredesferdrach fan 1517 selsstannich mar moast in lyts part fan har gebiet ôfstean oan it Greefskip Aldenboarch.
Ferrin
In oar leger fan it Hillige Roomske Ryk ûnder lieding fan de greve fan Aldenboarch falt yn 1514 de Bûtjadinger Friezen oan yn de Slach by Langwarden. Tagelyk foel in oar leger fan it Hillige Roomske Ryk mei 20.000 man in fêsting by de stêd Lier oan. Troch ien kannonskot waard de oanfierder fan dat leger deade en it grutte leger luts him werom. Dêrnei naam it leger fan de greve fan Aldenboarch mei de East-Fryske haadling Hero Omken fan Esens de boarch fan Grutsander yn. Hero Omken gie fierder en fernielde de trije boargen fan Dornum. Ek de fêsting by Stikhuzen gie yn dy rite ferlern. Edzard moast him weromlûke en stuts as dekking it Kleaster Mearhuzen yn 'e brân. De stêd Auwerk waard oanfallen en troch gefjochten en brânstifting alhiel ferneatige. Op in oar front feroveren soldaten fan de 'Swarte Garde' de Kommenderij Dunebroek. Dêrnei folge de ferneatiging fan Buermunken, Tjuche, Lierhaven en Rispel. De Fredeboarch kapitulearre. De boarch fan Aldgeudens waard ferneatige en de Boarch fan Kniphuzen ynnommen. Dêrnei kaam it op 14 juny 1514 by Oldersum ta in gefjocht tusken East-Friezen en de Swarte Garde. Dat wie de earste kear dat de Swarte Garde net fierder kaam. Op 16 augustus waard foar in twadde kear fergees besocht de stêd yn te nimmen. Yn 1515 kearde it tij foar Edzard de Grutte. De boarch by Grutsander en Bûtjadingen wurde werom ferovere. It konflikt duorre noch oant 1517. Yn 1516 gie de skâns by Deteren ferlern. Oan it begjin fan 1517 slagge it Edzard de Grutte om de Fredeboarch werom te feroverjen. Troch de Zeteler Frede fan 3 desimber 1517, tekene mei twa oare greven fan it Hillige Roomske Ryk, wurdt it súdeasten fan East-Fryslân definityf ynlive by Aldenboarch.
Gefolgen
Mei de fredesferklearring krige er de macht oer East-Fryslân tusken Wezer en Iems, útsein it súdeastlike part (Fryske Wâld, Ald-Frysk; Fresscken Weede, Dútsk; Friesische Wehde). Syn ambysjes om westlik te ekspandearjen liet er gewurde. Doe't Edzard syn soan Enno II him net oan it houliksferdrach fan 1517 mei Maria fan Jever hold, stjoerde sy de East-Friezen yn 1531 fuort. Sy joech it Jeverlân as liengebiet oan Karel V. Nei de dea fan Maria fan Jever kaam it Jeverlân by it Greefskip Aldenboarch.
British Science Fiction Association Award
De British Science Fiction Association Awards, of BSFA Awards, binne in groep Britske literatuerprizen dy't sûnt 1970 elts jier útrikt wurdt oan 'e bêste wurken fan it sjenre fan 'e science fiction út it foargeande jier. De útrikking wurdt organisearre troch de British Science Fiction Association, dy't de nominearden oanwiist en de winners útornearret troch in stimming ûnder syn leden. Resint meie leden fan 'e science fiction-konvinsje Eastercon ek meistimme. De British Science Fiction Association Awards wurde útrikt yn fjouwer kategoryen: Fan 1979 oant 1992 wie der ek in kategory foar bêste medium (tillefyzjeprogramma of film). Under de skriuwers dy't de priis alris wûnen, binne Brian W. Aldiss, Arthur C. Clarke, Philip K. Dick, Lisa Tuttle, Kim Stanley Robinson en Neil Gaiman. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
David Gemmell Award
De David Gemmell Awards binne in trijetal mei-inoar ferbûne Britske literatuerprizen dy't elts jier útrikt wurde foar de bêste fantasywurken fan 'e subsjenres fan 'e heroyske fantasy en de hege of epyske fantasy fan it foargeande jier. Dizze prizen besteane sûnt 2008, en waarden foar it earst útrikt yn 2009. Se binne ferneamd nei de grutte Britske fantasyskriuwer David Gemmell (1948-2006), dy't mei 58 jier ferstoar oan in hertkrupsje. De winners wurde bepaald troch in frij tagonklike online-stimming.
Der binne trije prizen, dy't ferneamd binne nei trije fan Gemmell syn populêrste boeken: Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Agogyske Akademy
De Agogyske Akademy Fryslân is in Sosjale akademy te Ljouwert.
It inisjatyf foar de stifting op 1 augustus 1973 komt fan de provinsjale Kommisje Wittenskiplik Underwiis yn Fryslân en waard letter útwurke troch de Fryske Akademy. Yn de santiger jierren wie de Akademy in mienskiplik projekt fan it bestjoer fan de Stifting AAF, it bestjoer fan de Ryksuniversiteit Grins en it bestjoer fan de Subfakulteit fan de Sosjale Wittenskippen fan dy universiteit. Foarsjoen is yn in yntegrearre ûnderwiisprogramma mei de sosjale subfakulteit fan de RUG. De Ryksuniversiteit soe yn 1976 nei Ljouwert komme. It oantal studinten op 1 septimber 1974 wie 242, it oantal stêfdosinten 15 en der wiene sa'n 15 oeredosinten.
Feodorovski-katedraal (Sint-Petersburch)
De Feodorovski-katedraal (Russysk: Феодоровский собор; Feodorovski sobor), ek: de Katedraal fan it Feodorov-ikoan fan de Mem Gods (Собо́р Фео́доровской ико́ны Бо́жией Ма́тери) is in foar in part werboude russysk-otterdokse katedraal yn it sintrum fan Sint-Petersburch. De bou fan de katedraal waard beynfloede troch de arsjitektuer fan 17e-iuwske tsjerken fan Rostov.
Skiednis
thumb|left|De katedraal yn 1913 Yn 1907 waard besletten om de tsjerke yn it ramt fan de fiering fan it 300-jierrich jubileum fan it Hûs Romanov te bouwen. Twa jier letter waard in boukommisje stifte mei de yn 1918 troch bolsjewiken fermoarde gruthartoch Michael Aleksandrovitsj as beskermhear. De Russyske arsjitekt Stepan Samoljovitsj Krisjinski makke it winnende ûntwerp foar de tsjerke, wylst yn it hiele Ryk jild ynsammele waard foar de nije katedraal.
Yn bywêzigens fan de gruthartoch waard yn 1911 de earste stien foar de katedraal lein. It doel wie dat de foltôging gearfalle soe mei it hichtepunt fan de jubileumfestiviteiten yn 2013. Dat slagge net hielendal, de boppetsjerke koe net earder as op 15 jannewaris 2014 troch de Metropolyt fan Kiëv ynwijd wurde. Dêrby wie de keizerlike famylje en in soad oare leden fan de keninklike famylje en it regear bywêzich.
Sovjet-tiid
Op 1 jannewaris 1918 waard troch de politike feroarings yn it lân de boukommisje fan de noch niet hielendal foltôge tsjerke ûntbûn. De tsjerke bleau noch in skoft iepen, mar yn 1932 naam it Presidium fan it Utfierende Komitee fan de Regionale Ried it beslút dat de katedraal geskikt wie foar de produksje fan suvelprodukten en sûnder al tefolle ynvestearings foar dat doel oanpast wurde koe. De katedraal waard foar de earetsjinst sletten en al gau dêrnei waarden de religieuze symboalen ferwidere. Stadichoan waard de katedraal mei allegear feroarings en oanbousels ferneatige. Yn de jierren 1970 waarden yn it ramt fan in besite fan de Amerikaanske presidint Richard Nixon yn alle hasten de noch jimmeroan besteande tamboeren fan it dak ferwidere, om sa alle skyn wei te nimmen dat it fabryk eartiids in tsjerke wie.
Nei de fal fan it kommunisme
Yn 1993 ferhûze it suvelfabryk nei in oare lokaasje en it gebou waard werom jûn oan it bisdom. Sûnder de ôfdracht ôf te wachtsjen waard tusken 1993 en 1998 fuort by de katedraal in oan de nije martlers en belieders wijd tsjerke boud. It duorre noch oant augustus 2005 doe't it fabryk formeel oerdroegen waard oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. thumb|left|250px|[[Ikonostase]] Fan it tsjerkeynterieur wie neat mear oanwêzich en it gebou wie tige brekfallich. De earste faze fan de rekonstruksje bestie dêrom út it ferwiderjen fan alle oanbousels en de ferskillende romtes en tuskenflierren yn de katedraal. De boppetsjerke wie mei twa betonnen flierren fan in meter dik yn trije ferdjippings ferield.
Sûnt 2008 koe in begjin makke wurde mei de rekonstruksje fan de tsjerke en de bou fan tamboeren mei fiif koepels. Tagelyk waard de benedentsjerke skjin en wetterticht makke. Op 15 desimber waard it grutste krús wer op de haadkoepel set. By de rekonstruksje fan de grutte trep nei de boppetsjerke yn 2009 waarden noch fragminten fan de âlde fresko's weromfûn. De daken fan de tsjerke en de apsissen krigen nije koperbedekking en yn 2010 waard der wurke oan de weropbou fan de klokketoer. Op 23 maart 2011 waarden nei it setten fan it fergulde krús op de toer foar it earst wer klokken let, dy't ferneamd waarden nei de leden fan de keizerlike famylje.
Yn 'e maaitiid fan 2011 waard ek de oarspronklik yn 1915-1916 boude en yn de Sovjet-tiid ferneatige pastorij rekonstruearre.
Op 5 septimber 2013 waard de boppetsjerke troch de patriarch fan Moskou en hiel Ruslân wijd yn bywêzigens fan de boargemaster Velentina Matvienko fan Sint-Petersburch.
Finis Valorum
Finis Valorum is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in politikus en komt foar yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999) as de foarlêste kânselier fan 'e Galaktyske Republyk. De rol fan Valorum waard fertolke troch akteur Terence Stamp. Yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars hie it personaazje yn inkele ôfleverings in gastrol, wêrby't de dialooch ynsprutsen waard troch stimakteur Ian Ruskin.
Eftergrûn
Finis valorum is Latyn foar "de ein fan 'e [noarmen en] wearden". De namme stammet út ien fan 'e iere ferzjes fan it senario foar Star Wars: Episode IV – A New Hope (1977), en waard eins betocht foar in oar personaazje, dat geandewei de ûntwikkeling fan it skript in twatal ynkarnaasjes hie. Earst gie it om in personaazje dat kombinearre wie mei Darth Vader en doe om 'e master fan Vader. Uteinlik waard it út 'e oarspronklike Star Wars-filmtrilogy weilitten.
Ofkomst en opkomst
Finis Valorum wurdt berne op Coruscant, de planeet dy't it sintrum fan 'e Galaktyske Republyk is, as in telch út it foaroansteande Hûs Valorum, in politike dynasty. Hy is in ôfstammeling fan 'e alderearste kânselier fan 'e Republyk, dy't 25.000 jier lyn libbe. Syn hiele libben is foar him ien lange tarieding foar syn úteinlike doel, om sels kânselier te wurden en sa in famyljetradysje fuort te setten. Hy begjint syn wurkpaad as amtner yn 'e burokrasy fan 'e Republyk en klimt meitiid op ta in ynfloedryk lid fan 'e stêf fan kânselier Skor Kalpana. Nei't dyselde om syn foarderjende jierren ôftreden is, wurdt Valorum troch de Galaktyske Senaat ta syn opfolger keazen.