cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grutte Tsjerke (Skiedam)
Oargel
De Rotterdamske oargelbouwer Standaart boude yn de 19e iuw efter de âlde kassen in hiel nij ynstrumint, dat healwei de jierren 1970 ferfongen waard troch in trijemanualich ynstrumint fan Flentrop Orgelbouw B.V. út Saandam. Om de klankkleur fan it oargel safolle mooglik oan te sluten by de âld-Nederlânske tradysje is it piipwurk makke fan oargelmetaal mei in heech leadgehalte. Sûnt dy tiid hawwe der noch in pear feroarings west. Yn 2006 foege Herman Pelgrim in Cymbelstjer ta. By grut ûnderhâld fan it oargel troch Orgelbouw Jan L. van den Heuvel en Pelgrim waard yn 2011 in Roerquint 12' en in Prestant 16' op it pedaal tafoege. . Yn 2012 waard it oargel mei it 39e register útwreide, in Fagot 32' fan Orgelbouw Van den Heuvel, dat troch Pelgrim op it pedaal ynboud waard.
Yn de tsjerke stiet fierder noch in koeroargel út 1993 fan Herman Pelgrim.
Klokken
Yn de 54 meter hege en nei de bliksemynslach fan 2005 restaurearre toer, hinget in karriljon fan 38 klokken, dat foar in part út 1786 stamt. Fierder binne der trije lûdklokken. De âldste waard getten yn 1455, de swierste yn 1519 en de lytste yn 1710.
Konsistoarje
De konstistoarje is bysûnder om't alle muorren behongen binne mei goudlear. Yn de jierren 1773-1778 waard de konsistoarje ferboud yn rokoko-styl. It ynterieur is noch geef 18e-iuwsk.
Dakota Plains Wahpeton Naasje
De Dakota Plains Wahpeton Naasje (Ingelsk: Dakota Plains Wahpeton Nation; Dakota: Waȟpéthuŋwaŋ Otina Dakhóta Oyáte, letterlik: "it Dakotafolk dat mank de blêden tahâldt") is in Yndiaanske stamme-organisaasje yn Kanada, mei in eigen reservaat yn it suden fan 'e provinsje Manitoba. De stamme stiet ek wol bekend ûnder de alternative namme Dakota Plains Earste Naasje (Dakota Plains First Nation). ("Earste naasje" is in Kanadeeske oantsjutting foar in Yndianestam of -troep.) De Dakota Plains Wahpeton Naasje waard oprjochte yn 1972, en hie neffens gegegevens út 2006 241 leden. It haadkertier is fêstige yn Portage la Prairie, yn Manitoba. De leden fan 'e stamme besteane út etnyske Sû (Sioux), te witten Eastlike Dakota, benammentlik fan 'e Wahpeton-stamme, mei dêropta party fan 'e Sisseton-stamme. Fierders is der in hantsjefol Flakte-Odjibwe.
Reservaat
De Dakota Plains Wahpeton Naasje hat in eigen reservaat, dat 20 km westlik fan Portage la Prairie leit. It Dakota Plains Yndianereservaat 6A (Dakota Plains Indian Reserve 6A) is 5,3 km² grut, en grinzget oan it gruttere reservaat fan 'e Long Plain Earste Naasje, in Flakte-Odjibwe-stamme, en teffens oan 'e plattelânsgemeenten Portage la Prairie en South Norfolk.
Fan 'e 240 leden fan 'e stamme wennen der yn 2006 146 yn it reservaat. De wichtichste delsetting fan 'e Dakota Plains Wahpeton Naasje is sitewearre op 49°49′01″ noarderbreedte by 98°31′03″ westerlingte. Dakota Plains beskikt û.m. oer in eigen pjutteboartersplak en beukerskoalle, de Maȟpíya Hdéǧa-skoalle. Dakota Plains hearde foarhinne, mar no net mear, ta de Dakota-Odjibwe Stammeried (Dakota Ojibway Tribal Council), in gearwurkingsferbân fan Dakota- en Odjibwe-stammen yn súdlik Manitoba.
Skiednis
De Dakota Plains Wahpeton Naasje is ien fan acht lytse Sû-stammen yn súdlik Manitoba en Saskatchewan, dy't dêr oan 'e ein fan 'e Dakota-Oarloch fan 1862 fêstige binne troch almeast Eastlike Dakota, nei harren flecht út 'e Amerikaanske steat Minnesota wei. It Kanadeeske regear erkent dizze "earste naasjes" en hat oan harren reservaten tawiisd, mar hâldt út dat se eins Amerikaanske flechtlingen binne, dy't inkeld yn Kanada tahâlde om't de Kroan sa freonlik is om dat ta te stean. Neffens dy riddenearring kinne de Sû yn Kanada dus gjin lânrjochten jilde litte. De Sû-stammen, oan 'e oare kant, hawwe lânkaarten en offisjele dokuminten fan foàr de kolonisaasje fan súdlik Manitoba en Saskatchewan, dêr't út blike soe dat dy krite doe wol deeglik ta harren wengebiet hearde. Dit is in juridysk toulûken dat al geande is sûnt de 1870-er jierren en dêr't mei koarten grif ek gjin ein oan komme sil.
Weird fiction
Weird fiction, Ingelsk foar "nuvere fiksje" (útspr.: [wiːɹd ˈfɪkʃən], likernôch: " ûiird fik -sjun"), is in subsjenre fan spekulative fiksje dat ûntstie oan 'e ein fan 'e njoggentjinde en it begjin fan 'e tweintichste iuw. It wurdt ornaris ta fantasy of ta horror rekkene. Weird fiction wegeret tradisjonele antagonisten út dy sjenres, lykas spûken, fampieren en wearwolven, te brûken, of ynterpretearret sokke wêzens op in radikaal oare manear as gebrûklik is. Beskriuwers fan it ûnderwerp weird fiction, lykas China Miéville, brûke soms 'it tentakel' as symboal foar it hiele subsjenre. It tentakel is nammentlik in soarte lichemsdiel dêr't de meunsters út 'e Jeropeeske folkloare ornaris net oer beskikke, mar dat faak wol oan 'e meunsters tafoege waard dy't betocht binne troch skriuwers fan weird fiction, lykas William Hope Hodgson, M.R. James en H.P. Lovecraft. Weird fiction besiket net selden om 'e lêzer behalven eangst ek ûntsach fiele te litten foar de fiktive wêzens. Hoewol't de term weird fiction foar it meastepart brûkt wurdt as in histoaryske omskriuwing foar literatuer oant de 1930-er jierren, wurdt de oantsjutting sûnt de 1980-er jierren ek yn tanimmende mjitte brûkt om spekulative fiksje te omskriuwen dy't eleminten út sawol horror as fantasy as ek science fiction omfiemet.
Slach by Prairie Dog Creek (1876)
De Slach by Prairie Dog Creek wie in wapene treffen yn it ramt fan 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876, dat op 9 juny 1876 plakfûn by de mûning fan it beekje de Prairie Dog Creek yn 'e rivier de Tongue, yn súdlik Montana. Hjirby waard it kamp fan 'e Amerikaanske legermacht fan brigadegeneraal George Crook oanfallen troch in troep Noardlike Sjajinnen. De oanfal waard ôfslein en de skermutseling, want mear wie it eins net, einige yn in Amerikaanske oerwinning.
It treffen
Under de simmerkampanje fan 1876 marsjearre de legermacht fan brigadegeneraal George Crook út Fort Fetterman yn Wyoming op nei it noarden ta, mei as doel om ôf te weven mei de Lakota, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho dy't har yn it gebiet fan 'e Powderrivier yn súdlik Montana befûnen. Crook hie fiif kompanjyen (A, B, D, E en I) fan it Amerikaanske 5e Kavaleryrezjimint by him, tsien kompanjyen (A, B, C, D, E, F, G, I, L en M) fan it Amerikaanske 3e Kavaleryrezjimint, twa kompanyen (D en F) fan it Amerikaanske 4e Ynfantryrezjimint en trije kompanjyen (C, G en H) fan it Amerikaanske 9e Ynfanteryrezjimint, wat delkaam op 993 militêren. Dêropta hied er ek noch sa'n 100 boargers by him, dy't as ferkenners, gidsen, fuorlju en feedriuwers fungearren.
Op 9 juny hie dizze legermacht syn kamp opslein op it plak yn súdlik Montana dêr't it beekje de Prairie Dog Creek útmûne yn 'e rivier de Tongue. Dêr waarden hja ynienen ûnder fjoer nommen troch sa'n 200 krigers fan 'e Noardlike Sjajinnen, dy't ferskûle posysjes ynnommen hiene op 'e kliffen oan 'e noardigge fan 'e Tongue. In oar lyts groepke krigers hie in sideplak opsocht oan 'e eastkant fan it legerkamp, mei de bedoeling om 'e yn 'e betizing fan 'e hommelse oanfal mei de hynders fan 'e kavalery út te naaien. Crook joech de Kompanjyen C, G en H fan it 9e Ynfanteryrezjimint befel om 'e rivier oer te stekken, en nei't de soldaten troch it bitter kâlde wetter hinne wâde wiene, begûnen se de hast fertikale kliffen te beklimmen nei de fijannige posysjes.
De Kompanjyen A, E, I en M fan 'e 3e Kavalery setten ûnder befel fan kaptein Anson Mills ôf út it legerkamp en stieken in eintsje nei it westen de rivier oer, op 'e lofterflank fan 'e ynfanteristen. Dizze kavaleryôfdieling waard beselskippe troch John F. Finerty, in sjoernalist foar de Chicago Times. Nei't se in lytse bosk berikten, stigen de kavaleristen ôf, en teagen yn in saneamde skermutselingsliny (wêrby't eltse fjirde soldaat de leien fan 'e hynders fan syn trije maten beethold) fan 'e lânkant op 'e kliffen ta. Nei't se de top fan 'e kliffen berikt hiene, dreaune de kavaleristen de krigers dêrwei en jagen se likernôch 700 m nei it noarden ta. Dêr wie lykwols in heuvelrêch dêr't se har út it sicht fan 'e Amerikaanske troepen wergroepearje koene. Mills syn manskippen sloegen de nije oanfal fan 'e Sjajinnen lykwols ôf en dreaune har fierder tebek nei it noarden. Dêrop wergroepearren de krigers har op 'e nij, mar harren trêde oanfal stelde net folle foar, en doe loeken se har foargoed fan it slachfjild werom. De krigers dy't fan doel west hiene om 'e Amerikaanske hynders te stellen, krigen dêr net de kâns ta, en joegen har ôf sûnder wat bedijd te hawwen.
Neisleep
Yn dizze skermutseling, dy't neitiid de namme krige fan 'e Slach by Prairie Dog Creek, fûnen twa Sjajinske krigers de dea. Mank Crook syn troepen rekken twa soldaten lichtferwûne. Fierders waard der ien mûldier deasketten en rekken twa hynders ferwûne. Acht dagen letter soene de soldaten en de krigers inoar wer treffe yn 'e folle gruttere Slach oan de Rosebud.
Joseph Kotalla
thumb|Joep Kotalla Joseph Johann (Jupp) Kotalla (Bismarckhütte, 14 july 1908 – Breda, 31 july 1979) wie yn de Twadde Wrâldoarloch haad fan de administraasje yn Kamp Amersfoart. Kotalla wie fertsjintwurdiger fan syn berop en wie ferskate kearen opnaam west fanwege psychyske problemen. Septimber 1942 waard hy fan Schutzhaftlagerführer II Karl Peter Berg yn Amersfoart oansteld.
Yn 1949 waard Kotalla ta de dea feroardiele, in straf dy't 1951 feroare waard yn libbenslange finzenisstraf. Hy waard yn Breda fêstset, mei Willy Lages, Ferdinand aus der Fünten en Franz Fischer (sjoch ek: de Fjouwer fan Breda). Kotalla stoar 1979 yn de finzenis fan Breda.
De Sterrenberg
De Sterrenberg is in nôtmûne oan de Burgemeester Weimalaan yn Nijefean yn de gemeent Meppel.
Beskriuwing
De Sterrenberg is ferneamd nei de East-Fryske famylje fan wa't de mûne wie. It is in achtkante boppekruier op in nij mitselde ûnderbou. It houten achtkant en de kape binne reitdutsen. Unyk foar Nederlân is de wynroas foar it automatysk kruien op de kape fan de stellingmûne. De wjukken hawwe selsswichting en in flecht fan 23 meter.
Byhøj
Byhøj is de Deenske namme foar in opsmiten hichte, ferlikber mei in tell, terp of wierde.
In byhøj is rjochthoekige of trapeziumfoarmige ferheging. De byhøj binne boud yn de izertiid (150 f.Kr.–400 n.Kr.).
Yn Denemarken komme se foar yn Thy. Der binne byhøj fûn by Ginnerup, Hurup, Lodderup, Mariesminde, Nørhå en by de Vestervig Kirke. Yn Vestervig is in grutte byhøj mei 24 huzen op 'en nij oanlein.
Scheemda
Scheemda (Grinslânsk: Scheemde) is in doarp en eardere gemeente yn de gemeente Aldamt yn de provinsje Grinslân. It plak leit yn de regio en de âlde Fryske goa Aldamt.
Yn 2019 hie it plak, mei Eexta, Eexta-Súd en de buorskippen Scheemdermeer en Scheemderzwaag ynbegrepen, neffens it CBS 4970 ynwenners.
Skiednis
Scheemda ûntstie nei alle gedachten oan de ein fan de tolfde iuw. Yn de trettjinde iuw waard der in tsjerke mei in lossteande toer boud. Scheemda ûntstie yn in feangebiet op it "Skiereilân fan Wynskoat", dat yn gebrûk as kultuergrûn naam waard en dêr't, lykas by Eexta, rogge ferboud waard en fee holden waard. Dêrtroch moast it feangebiet ûntwettere wurde, dêrtroch't it fean begûn yn te klinken en de grûn begûn te sakjen. Dat makke it ôfwetterjen hieltyd slimmer. Yn 1391 waard Scheemda yn in wetterskiedingsakte, dat troch de bestjoeren fan it Aldamt en it Reiderlân opsteld waard, foar it earst skriftlik neamd. By de Twadde Kosmas- en Damianusfloed fan 1509 ferdwûn it doarp yn de úttynjende Doalert. Dêrnei waard it doarp fannijs boud likernôch in kilometer westlik op in heger plak tichter by Eexta. It plak fan de âlde tsjerke fan Scheemda, en it tsjerkhôf dat der by hearde, stiet bekend as Ol' Kerkhof (Ald Tsjerkhôf). Yn 1988 en 1989 waarden troch opgravings de âlde fûneminten fan de tsjerke en toer werom fûn. Yn 1992 waard troch it ferdûbeljen fan de A7 de nije dyk der oerhinne lein.
Scheemda en Eexta leine hiel ticht byïnoar, mar de twa doarpen woene lykwols selsstannich bliuwe. Yn 1515 waard de nije tsjerke fan Scheemda boud, en yn 1570 oanfolle mei in lossteande toer. Dy tsjerke stiet eins mar 700 meter fan it plak dêr't oant 1870 de grutte trettjinde iuwske Tsjerke fan Eexta stien hat.
Tusken 1635 en 1640 waard, lykwols mei in soad tsjinstribbeljen, it Wynskoaterdjip groeven tusken de twa doarpen troch. Der waard in stiennen bôchbrêge oer it kanaal boud dy't de twa doarpen meiïnoar ferbûn. It kanaal waard in wichtige boarne fan ferfier tusken Grins en Wynskoat en dêrtroch ûntstiene yn Scheemda en Eexta in soad hannel en bedriuwigens. De twa doarpen woeksen dêrtroch hurd nei inoar ta. Yn 1724 waard skreaun dat de twa doarpen it suver uterlik fan in stedsje hiene. Scheemda en Eexta waarden stadichoan in dûbeldoarp.
Yn 1868 waard stasjon Scheemda boud yn Eexta. Tusken 1900 en 1968 draaide de striekartonfabriken fan De Toekomst by Scheemda. It kompleks, mei de hege skoarstientoer is fan de A7 ôf te sjen.
Nei de Twadde Wrâldkriich ûntjoech Scheemda himsels ta in forinzedoarp fan Wynskoat. Yn 1954 waard it Wynskoaterdjip nei it suden ferlein, dêr't de âlde rin foar it grutste part dimpt waard. Scheemda woeks stadichoan fêst oan syn dûbeldoarp Eexta, dat yn 1964 opheft waard en in part fan Scheemda waard. De befolking ûnderskied de twa kearnen hieltyd noch wol. De A7 waard yn 1992 oanlein bylâns Scheemda.
Nijsgjirrich
thumb|left|De Esbörg Yn it doarp stiet it gebou de Esbörg út de achttjinde iuw. Neffens de eigeners giet it om in boarch, mar it komt net foar yn it standertwurk Ommelander Borgen en Steenhuizen fan Formsma en it hiet foar 1954 Huize Hesse. De namme ferwiist nei de famylje Hesse (in hynstehanneler), dy't dêr yn de iere njoggentjinde iuw wenne (Hesse Börg). Foar 1954 wennen der twa dokters yn. Oant 2016 hat der in jongereinherberch yn sitten. It doarpshûs sit der ek yn.
Yn Scheemda en Eexta hawwe der yn it ferline ek in fjouwertal mûnen stien.
Herfoarme tsjerke fan Scheemda
De Herfoarme Tsjerke fan Scheemda is in ienfâldige sealtsjerke mei in trijekantige koer, dy't yn 1515 boud wêze moatten hie. It ferwulft is letter ferdwûn. De tsjerke waard wijd oan de hillige Bartoloméus. De frijsteande toer hat in tinkstien mei it jier 1570. Beide gebouwen waarden boud út âldere kleasterstiennen dy't nei alle gedachten fan it midsiuwske tsjerkegebou komme dy't ferpleatst waard omreden de úttynjende Doalert. Oan de ein fan de njoggentjinde iuw ûntstie der spanning yn de Herfoarme tsjerke itjinge late ta it opspjalten fan de tsjerkemienskip. De tsjerklike mienskip fan Eexta waard fan 1897 troch otterdokse predikanten betsjinne, wylst de tsjerklike mienskip fan Scheemda in frijsinnich karakter krige. De Skoalle mei de Bibel yn Eexta waard yn 1906 stifte.
Tsjerke en pastorije fan Eexta
Tusken de trettjinde iuw en 1870 wie de Tsjerke fan Eexta ien fan de mar in bytsje krústsjerken yn Grinslân. De tsjerke stie midden op de doe noch besteand ebegraafplak fan Eexta. Yn 1869 rekke de tsjerke swier skeind troch in desimberstoarm en doe waard troch de tsjerkfâden besletten en brek de tsjerke ôf. Yn 1871 waard de nije Eextertsjerke oan de Kerklaan ynwijd. Hjoed-de-dei bestiet fan dy tsjerke allinnich noch de foargevel en de toer. Nei't de PKN oprjochte waard gie de mienskip tegearre mei de Grifformearde Tsjerke fan Scheemda. Al eardere hie de herfoar,e mienskip fan Nieuw-Scheemda him by Eexta oansletten. Tichteby de Eextertsjerke waard yn 2010 it tsjerkegebou De Ontmoeting iepene.
De eardere pastorije of weem fan Eexta komt fan de trettjinde iuw. De stins mei grêft is de âldste orizjinele hûs yn Nederlân dy't noch oerein stiet.
Oare tsjerken
De eardere Grifformearde Tsjerke oan de Molenstraat komt fan 1869. Njonken de tsjerke is in ôfsûnderlik konsistoarjekeamer. De ôfskate gemeente komt fan 1840 en gie letter op yn de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân. Yn 1958 waard in gebou oan de Poststraat, ûntwurpen troch arsjitekten E. en L.H. Reitsma yn gebrûk nommen. Nei it oprjochtsjen fan de PKN waard dat gebou oerstallich en waard yn 2010 sloopt.
Oan de Stationsstraat yn Eexta is in tsjerkegebou fan de Katolyk Apostoalyske Tsjerke, dy't om 1925 hinne yn ekspressionistyske styl boud waard.
Ekonomy en ferfier
thumb|Winkels oan de Stationsstraat Yn 1992 waard de A7 by Scheemda del oanlein. Yn de 1990-er jierren waard de wyk Vijverborgen boud en kaam súdlik fan it Wynskoaterdjip bedriuweterrein Eextahaven I en II ta ûntjouwing as oanfolling fan de âldere Eextahaven. De bebouwing op it bedriuweterrein slút oan by it buordoarp Hilligerlee. De nijste ûntjouwings binne it bouwen fan de wyk Randstede en it iepenjen fan it nije sikehûs fan de Ommelanner Sikehûs Groep, as ferfanger fan de sikehûzen yn Delfsyl en Wynskoat, yn Scheemderzwaag oan de râne fan Scheemda tichteby de A7 en de N362.
Scheemda leit oan it spoar fan Grins nei Weener/Lier en it Stasjon Scheemda betsjinnet it doarp.
Eardere gemeente
thumb|Lokaasje fan de eardere gemeente Scheemda Yn 1808 waard de gemeente Scheemda oprjochte, dy't út de doarpen Scheemda, Eexta en Nieuw-Scheemda bestie. Yn 1821 waard Westerlee, dat doe in selsstannige gemeente wie, deer oan tafoege. By de gemeentlike weryndieling fan 1990 waarden de gemeenten Midwolda en Nieuwolda by Scheemda foege. Dy nije fúzjegemeente hie in oerflak fan 117,17 km² (wêr't der 2,41 km² wetter fan wie) en telde op 1 jannewaris 2007 14.107 ynwenners. Mei yngong fan 1 jannewaris 2019 waard de gemeente Scheemda gearfoege mei Reiderlân en Wynskoat ta de gemeente Aldamt.
De gemeente Scheemda hie nei de weryndieling fan 1990 acht offisjele kearnen (doarpen) dêr't Scheemda it haadplak fan wie. De oare sân doarpen wiene: Midwolda, Hilligerlee, Westerlee, Nieuwolda, Oostwold, Nieuw-Scheemda en 't Waar.
De gemeente hie ek de folgjende buorskippen:
Skeleton op de Olympyske Winterspullen 2014
De XXIIe Olympyske Winterspullen waarden fan 7 oant en mei 23 febrewaris 2014 hâlden yn Sotsji, yn Ruslân. It skeleton hie plak op de Sliding Center Sanki.
Sliding Center Sanki
De baan bestie út njoggentjin bochten, en hie in lingte fan 1.325 m. Der wie plak foar 10.000 taskôgers.
Provinsjale wei 924
Detailkaart traject|thumb|left|Detailkaart fan it trajekt thumb|De N924 mei mûne [[De Hersteller (Sint-Jânsgea)|De Hersteller yn Sint-Jânsgea.]] De provinsjale wei 924 (N924) is in provinsjale wei yn Fryslân yn de gemeenten De Fryske Marren en It Hearrenfean. De dyk foarmet in ferbining tusken de A32 by It Hearrenfean en de A6 by Eastersee. De dyk ûntstieyn de rin fan de 20e iuw troch it opwurdearjen fan besteande weidielen. Fan Fjouwerhûs oant Eastersee rint de dyk by de kustline fan de Tsjûkemar del.
De dyk is in twastripe-gebietsûntslutingswei mei bûten de beboude kom in maksimumfaasje fan 80 km/o. Yn de gemeente It Hearrenfean hjit de dyk Oranje-Nassauleane en Rottumerwei. Yn de gemeente De Fryske Marren hjit de dyk Binnendyk, Hege Dyk, Fjouwerhûsterwei, Marwei, Haadwei en Hearrewei.
Achazja fan Israel
Achazja (Hebriuwsk: אֲחַזְיָה‎‎ ’Ăḥazyāhū, JHWH hâldt fêst; 870 f.Kr. — 850 f.Kr.) wie kening fan Israel en in soan fan kening Achab en keninginne Izébel. It bibelboek Keningen is net posityf oer syn keningskip fanwegen it folgjen fan syn heit oangeande de ferfolging fan oanhingers fan de God fan Israel en it oanmoedigjen fan de Baäl-ferearing yn syn ryk. Syn regear hat mar fan 850 oant 849 f.Kr. duorre.
Achazja folge syn heit op, nei't dy tidens de striid tsjin de Arameeërs yn Gilead foel. Tidens Achazja's regear kamen de Moabiten tsjin him yn opstân. It bûn mei kening Josjafat waard fuortsetten, mar in útstel fan Achazja oan Josjafat om mei te dwaan oan in floatekspédysje om goud út Ofir te heljen, waard troch Josjafat ôfwiisd.
Doe't de kening slim ferwûne rekke by in fal stjoerde hy syn boadskippers nei de timpel fan Baäl-Sebûb, de god fan Ekron, om genêzing ôf te smeken. De profeet Elía waard troch in ingel warskôge en rûn de boadskippers fan de kening yn 'e mjitte om se te kearen. Nei't de profeet de fraach stelde oft der yn Israel soms gjin God wie dat hja nei Baäl-Sebûb gyngen, joech er har it boadskip foar de kening mei dat it bêd dêr't er no yn lei ek syn stjerbêd wurde soe. Dêrnei stjoerde de kening oant trije kear ta in ofsier mei 50 man der op út om Elía op te pakken, mar it slagge harren net om Elía benei te kommen. De earste twa kear waarden de manskippen fertard troch fjoer en fan it tredde fyftichtal gyng de ofsier foar Elía lizzen om it libben fan him en syn manlju te sparjen. Elía waard troch de ingel ynjûn net benaud te wêzen en mei dizze ofsier nei de kening te gean. Dêr spriek de profeet nochris de wurden dat de kening net mear út bêd wei komme soe en dat hy gau stjerre soe om't hy de God fan Israel ferlitten hie.
Kening Achazja stoar, neffens de Bibel krekt sa't de Heare troch Elía sein hie. Hy wie mar twa jier kening en hie gjin soan dy't him opfolgje koe. Dêrom folge syn jongere broer Joaram Achazja as kening fan Israel op.
Provinsjale wei 924
Yn de beboude kom fan It Hearrenfean is de dyk yn it behear fan de gemeente.
Nijsgjirrich
By de N924 steane de:
Junichi Inamoto
(18 septimber 1979) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Hokkaido Consadole Sapporo. Earder spile foar Gamba Osaka, Arsenal, Fulham, West Bromwich Albion, Cardiff City, Galatasaray, Eintracht Frankfurt, Stade Rennais en Kawasaki Frontale. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2000, it Aziatysk kampioenskip 2000, it Confederations Cup 2001, it Confederations Cup 2003, it Confederations Cup 2005, it Wrâldkampioenskip 2002, it Wrâldkampioenskip 2006 en it Wrâldkampioenskip 2010.
Kirkland (Washington)
250px|thumbnail|left|Loftfoto fan it sintrum fan Kirkland 250px|thumbnail|right|Peter Kirk gebou út 1889 250px|thumbnail|right|Heritage Hall Kirkland is in stêd dy't heard by de 'Eastside', de eastlike foarstêden fan Seattle yn King County yn de Amerikaanske steat Washington. It leit oan de eastigge fan it Washington Mar en it leit yn de stêdekloft fan Grut-Seattle. It is dus in foarstêd fan Seattle. De stêd hie neffens de folkstelling fan 2010 in ynwennertal fan 48.787. It wie doe de op 8 nei grutste stêd yn King County en de op 19 nei grutste stêd yn Washington. Op 1 juny 2011 binne der 33.000 ynwenners bykommen, om't de stêd gemeentefrij gebiet derby krigen hat en de stêd hjirmei de op 5 nei grutste yn King County en de op 11 nei grutste stêd yn Washington is.
It sintrum fan de stêd leit tsjin it Washington Mar oan en is de iennichste mei it sintrum oan de mar yn de Eastside. It hat in ferskaat oan restaurants, kroegen, winkels, keunstgallerijen in teáterseal mei 400 sitten, iepenbiere parken en strânen en in samling keunstwurken, bygelyks brûnzen bylden.
It haadkantoar en oefensintrum fan it American football-team Seattle Seahawks wie yn Kirkland op it 'Northwest University', mar is sûnt 18 augustus 2008 ferhûze nei Renton. It grutwinkelbedriuw en warehûzekeatling Costco hie foarhinne ek it haadkantoar yn Kirkland, mar is ferhûze nei Issaquah. Ien fan syn merken de 'Kirkland Signature' komt fan Kirkland ôf. Google hat ek in kantoar yn Kirkland.
Hjoed de dei
Sûnt 1905 doe't Kirkland offisjeel in stêd wurden is, is it ferskate kearen groeid, sa'n 12 kear sa grut as it oarspronklike stêdsgebiet. Yn 'e 1940er en 1960er jierren is de stêd ferdûbele, measte troch anneksaasjes. Op 31 july 1968 fúsearre de njonkenlizzende plak Houghton mei Kirkland en foarmje ien stêd fan 13.500 ynwenners. De buorren Totem Lake kaam yn 1974 by Kirkland en yn 1988 kamen de buorren South Juanita, South Rose Hill en North Rose Hill by Kirkland. Dit foege sa'n 16.000 ynwenners ta. Op 1 juny 2011 anneksearre de stêd de gemeentefrije buorren fan Finn Hill, Juanita en Kingsgate en foege hjirmei 18 km² by it oerflak fan de stêd en sa'n 33.000 ynwenners, wêrmei de stêd no sa'n 80.000 ynwenners telt. Wichtige wurkjouwers yn de stêd binne Google en Microsoft yn it njonkenlizzende Redmond. Kirkland is it thús fan de 'Lake Washington Technical College' en 'Northwest University'. Fierders binne der iepenbiere legere skoallen en skoallen foar fuortset ûnderwiis. Kirkland is in partnerstêd fan Emmerich yn Dútslân.
Geografy en klimaat
Kirkland leit op de koördinaten 47°41´9´´N 122°11´30´´W. Yn it westen grinzet de stêd oan it Washington Mar, yn it noarden oan de plakken Kenmore, Bothell en Woodinville, yn it easten oan Redmond en yn it suden oan Bellevue. De Interstate 405, de rûnwei of 'bypass' fan Seattle rint fan súd nei noard beëasten de stêd dy't de stêd my plakken lykas Bellevue, Renton en Bothell ferbynt. State Route 520 rint fan east nei west fan Redmond nei Seattle oer de Evergreen Point Floating Bridge oer it Washington Mar. Kirkland hat in myld seeklimaat mei in trochsneed jierlikse temperatuer fan 8,2 °C en in totaal trochsneed wetterdelfal fan 980 mm.
Kultuer
250px|thumbnail|right|Marina Park Kirkland hat in ferskaat oan parken ferbûn mei in systeem fan ferhurde paadsjes. Lâns it Washington Mar binne bygelyks 'Juanita Bay Park' en 'Marina Park'. Ek yn de buorren yn de stêd binne stikmannich parkjes. Ek binne de 'Saint Edward State Park' en 'Bridle Traits State Park' foar in part binnen de stêdsgrinzen. It sintrum hie in ferskaat oan gallerijen, mar alle útsein 3 binne de lêste jierren sletten. In teáter stiet yn 't sintrum wêr ferskillende optredens holden wurde. Ek is der in ûntspanningsintrum foar de jongerein wêr muzikale optredens plak fine. Yn it sintrum is der in ferskaat oan bars, kroegen, nachtklups en dûnsklups. Oant 2011 wie der in jierlikse tentoanstelling fan klassike auto's út de hiele Feriene Steaten yn it park op Carillon Point. Opbringsten fan dizze tentoanstelling giene nei it Seattle's Children's Hospital. Yn 2012 is dizze sjo nei Tacoma ferhûze.
Demografy
Neffens de folkstelling fan 2010 wennen der 48.787 minsken en 22.445 hûshâldings, wêrfan 24,6 % mei bern ûnder 18 jier. De trochsneed âldens wie 37,5 jier. 18,8% wie ûnder de 18 jier en 10,9% wie 65 jier en âlder. Der wennen 79,3% blanken, 1,8% swarten, 0,4% yndianen, 11,3% Aziaten, 0,3% Pasifyske Eilanners, 2,5% fan oare en 4,5% fan mingde rassen. Etnysk wie 6,3% Hispanic of Latino. It trochsneed hûshâld ynkommen wie $60.332 en 5,3% libbe ûnder de earmoed grins.
Siebe Jan Bouma
Siebe Jan Bouma (Grins, 23 maart 1899 - De Haach, 10 desimber 1959) wie in Nederlânske arsjitekt en stedeboukundige.
Libben en wurk
Bouma wie earst timmerman (1919) en boukundich tekener (1920) foar de gemeente Grins, mar waard dêre letter stedsarsjitekt, oant 1942. Hy ûntwurp in protte grutte en lytse gebouwen (fan transformatorstasjons oant skoallen, fan lantearnpeallen oant in plysjeburo).
Bouma syn ûntwerpen litte in foarkar sjen dy't de kant fan de Amsterdamske Skoalle en kubisme útskaait. Hy hat direkteur west fan it Nederlânsk Iepenloftmuseum yn Arnhim, it Suderseemuseum yn Inkhuzen en hy wie de stedeboukundich ûntwerper/arsjitekt fan Madurodam. De eardere tv-presintator Bob Bouma wie syn soan en earder aktrise Maya Bouma en kabaretêre Annelies Bouma wienen dochters fan S.J. Bouma.
Juliet E. McKenna
Juliet E. McKenna (yn Lincolnshire (Ingelân), 1965) is in Britsk auteur fan Iersk komôf, dy't har taleit op it skriuwen fan romans en koarte ferhalen fan it fantasysjenre.
Libben en karriêre
McKenna waard yn 1965 berne yn it Eastingelske greefskip Lincolnshire. Hja studearre Grykske en Romeinske skiednis en letterkunde oan it St. Hilda's Kolleezje fan 'e Universiteit fan Oxford. Neitiid sette se har nei wenjen yn it westlike part fan it greefskip Oxfordshire, dêr't se mei har man Steve Souch in gesin stifte en in pear soannen krige.
Yn 1999 ferskynde McKenna har earste boek, The Thief's Gamble, it earste diel fan 'e Tales of Einarinn-searje, wêryn't se it ferhaal fertelde fan 'e dievegge en oplichtster Livak, dy't tsjin wil en tank belutsen rekket by de syktocht fan 'e tsjoenders fan Hadrumal nei magyske erfstikken dy't mei de mysterieuze, iuwen lyn ferdwûne koloanje Kel Ar'Ayen te krijen hawwe. Yn it ferfolch The Swordsman's Oath (1999) ferspringt it perspektyf nei Ryshad Tathel, in swurdfjochter yn 'e tsjinst fan messire D'Olbriot, ien fan 'e rykste en machtichste eallju fan Tormalin, dy't ek yn deselde aktiviteiten fan 'e tsjoenders behelle rekket. Yn 'e oare trije boeken fan 'e rige, The Gambler's Fortune (2000), The Warrior's Bond (2001) en The Assassin's Edge (2002), hawwe Livak en Ryshad en harren bûnsmaten hiel wat te stellen mei de yntriizjes fan harren rivalen, de ûnmeilydsume Elietimm, dy't ek ferantwurdlik blike te wêzen foar it weiwurden fan 'e oarspronklike koloanje.
De Chronicles of the Lescari Revolution, dy't McKenna yn 2009 en 2010 útbrocht, is in trilogy wêryn't se beskreau hoe't der einlings en te'n lêsten in ein komt oan 'e skynber einleaze boargeroarloch yn it lân Lescar, dy't se ek al yn har eardere wurk neamd hie. En yn The Hadrumal Crisis, dy't ek trije dielen omfiemet, gie se yn op 'e praktiken fan 'e slaveheljende seerôvers, dy't de kust fan Caladhria almar ûnfeiliger meitsje, oant de tsjoenders fan Hadrumal op 't langelêst net mear trochgean kinne mei de oare kant út te sjen.
Juliet E. McKenna besiket geregeldwei fantasykonvinsjes, en teffens hâldt se lêzings en fersoarget se kursussen kreätyf skriuwen. Yn 'e mande mei guon oare fantasyskriuwers, wêrûnder Sarah Ash en Mark Chadbourn, hat se de organisaasje The Write Fantastic oprjochte, dy't war docht om it fantasysjenre te promoatsjen.
Swimbad
In swimbad (meartal: swimbaden) is in bouwurk dat ûntwurpen is om wetter fêst te hâlden dêr't minsken yn swimme kinne. Sokke bouwurken kinne yn 'e grûn útgroeven wêze, boppe de grûn oanlein wêze of ûnderdiel útmeitsje fan in gebou of skip. Foar de oanlis fan swimbaden wurde materialen brûkt as beton, natuerstien, metaal, plestik of glêsfezel.
Swimbaden wurde almeast brûkt foar ferdivedaasje, rekreaasje en frijetiidsbesteging, mar ek foar sporten as swimmen, wetterpolo en dûken, foar swimlessen (lykas skoalswimmen), foar beskate foarmen fan fysioterapy en foar de training fan strânwachten en astronauten. As se foar sportwedstriden boud binne, hawwe swimbaden standerdisearre ôfmjittings, mei as grutste it Olympysk swimbad. Foarhinne bestiene der swimbaden dy't òf foar manlju en jonges òf foar froulju en famkes bedoeld wiene, en dêr't mingd swimmen net tastien wie.
Der binne ferskillende soarten swimbaden. Iepenbiere swimbaden binne foar eltsenien tsjin betelling tagonklik. Fan sokke swimbaden binne der twa haadtypes: binnenbaden en bûtenbaden. In binnenbad is oerdutsen mei in dak, sadat de temperatuer yn 'e romte mei it swimbad sa nedich ferhege wurde kin. Sadwaande binne sokke swimbaden yn prinsipe it hiele jier rûn iepen, ek as it bûtendoar te kâld is om te swimmen. Bûtenbaden, oan 'e oare kant, binne yn 'e iepen loft oanlein, en kinne yn in klimaat lykas dat fan Nederlân inkeld simmerdeis iepen wêze.
De measte iepenbiere swimbaden (yn 'e sin fan bedriuwen) besteane eins út ferskate swimbaden fan ferskillende djipte. Guon hawwe sawol binnen- as bûtenbaden, soms mei in ferbining tusken dy beiden. Wat ek foarkomt, is in swimbad dat oan 'e iene kant ûndjip is, mar wêrfan't de boaiem skean ôfrint, sadat it almar djipper wurdt neigeraden men tichter by de oare kant komt. (Dêr komt de útdrukking wei "immen yn it djippe goaie", wat sizze wol dat men fuortendaliks mei it dreechste begjinne moat.) Populêre ûnderdielen fan iepenbiere swimbaden binne de dûkplanke, in fearjend útsteksel boppe it wetter dêr't men fan ôf springe kin, en de glydbaan, dêr't men mei faasje by in faak bochtich paad delspield wurdt nei it swimbad.
Ek meitsje swimbaden faak diel út fan 'e fasiliteiten fan cruiseskippen en gruttere passazjiersskippen, kueroarden, campings, fitness-sintra, iepenbiere sauna's, hotels en universiteiten. Sokke swimbaden binne semy-iepenbier, wat betsjut dat se tagonklik binne foar de passazjiers, hotelgasten, studinten, ensfh., mar net foar Jan en alleman. Fierders binne der noch privee-swimbaden, dy't partikulieren oanlizze litte, faak yn harren eftertún. Dêr meie inkeld de eigner en syn of har húshâlding swimme, mei harren eventuële gasten.
John Bastwick
thumb|right|200px|John Bastwick. John Bastwick (1593-1654) wie in Ingelske puriteinske dokter en skriuwer.
Libben
Hy waard berne yn Writtle yn Essex (Ingelân). Op 19 maaie 1614 gie er nei it Emanuel College yn Cambridge, mar hy bleau dêr mar in lyts skoftsje en ferliet de universiteit sûnder in titel. Dêrnei reizge er in tiid en tsjinne as soldaat, wierskynlik in it Nederlânske leger. Dêrnei studearre er medisinen yn it bûtenlân en krige yn Padua in graad yn de medisinen. Nei't er yn 1623 werom kaam yn Ingelân, fêstige er him yn Colchester, dêr't er as dokter wurke.
Provinsjale wei 927
De provinsjale wei 927 (N927) is in provinsjale wei yn Fryslân yn de gemeente De Fryske Marren. De dyk ferbynt de A6 op 'e hichte fan Sint-Nyk mei de N354 by de buorskip Spannenburch. De dyk rint oan de noardwestkant fan de Tsjûkemar.
De dyk is in twastripe-gebietsûntslutingswei mei bûten de beboude kom in maksimumfaasje fan 80 km/o. Tusken de oansluting op de A6 en Sint-Nyk hjit de dyk Tsjûkemarwei en it oare part hjit Spannenburgerdyk.
Yrreligy
Yrreligy (fan it Frânske irréligion, dat foar it earst brûkt waard yn 1527) is de ôfwêzigens of it fersmiten fan religy, of ûnferskillichheid of fijannigens dêrfoaroer. It omfettet non-teïstyske streamings lykas it ateïsme, agnostisisme, sekulier humanisme, eatisme, apateïsme en antyteïsme.
Takayuki Suzuki
(5 juny 1976) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Kashima Antlers, Centro Futebol Zico, JEF United Chiba, Kawasaki Frontale, Genk, Heusden-Zolder, Red Star Belgrade, Yokohama F. Marinos, Portland Timbers en Mito HollyHock. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Confederations Cup 2001, it Confederations Cup 2005, it Wrâldkampioenskip 2002 en it Aziatysk kampioenskip 2004.
Yrreligy
Yrreligy kin ek beskate foarmen fan it leauwen yn God of goaden omfetsje, ôfhinklik fan 'e sosjaal-religieuze kontekst. Sa waard it deïsme ûnder de Ferljochting yn it achttjinde-iuwske Jeropa beskôge as it hichtepunt fan yrreligy, wylst it eins in foarm fan teïsme is. Yn it hjoeddeistige East-Aazje is de term foar "yrreligy" 無宗教 (Sineeske translit.: wú zōngjiào; Japanske translit.: mu shūkyō), wêrmei't de mearderheid fan 'e befolking himsels identifisearret. Dy term ymplisearret lykwols inkeld it net oansletten wêzen by ien fan 'e ynstitúsjonalisearre religyen (lykas it boedisme of it kristendom), en net needsaaklikerwize it net hawwen fan in religieus leauwe.
Neffens in wrâldwiid ûndersyk fan it Pew Research Center út 2012, wêrby't de sitewaasje yn 230 ûnderskate lannen en territoaria ûnder de lûp nommen waard, soe 16% fan 'e wrâldbefolking himsels net ta in religy rekkenje (en dus oantsjut wurde kinne as 'yrreligieus'), wylst 84% him wol mei in bekate religy identifisearret. Yn absolute sifers komt it tal yrreligieuzen dêrmei wrâldwiid út op 1.120.000.000 of goed 1,1 miljard minsken. Nei ferwachting sil dat oantal tsjin 2060 tanommen wêze mei sa'n 35 miljoen, mar relatyf sjoen sil it oandiel yrreligieuzen yn 'e wrâldbefolking ôfnimme ta 13% om't it religieuze diel fan 'e wrâldbefolking flugger groeie sil. Neffens transkulturele stúdzjes komt dat om't it hawwen fan in religy it bertesifer stimulearret, wylst yrreligy of sekularisme it bertesifer krekt bedimmet.
Fierrekiker
In fierrekiker, fiersjogger of fierker is in optysk ynstrumint om dingen fan in ôfstân ôf fergrutte wer te jaan. It bestiet út twa tilleskopen dy't njonken inoar befêstige binne en yn deselde rjochting wize. Dêrby moat men de efterkant fan 'e beide tilleskopen tsjin 'e eagen oan pleatse en de foarkant rjochtsje op wat men fergrutte sjen wol. De measte fierrekikers binne bedoeld om mei beide hannen fêst te hâlden, hoewol't de grutte útinoar rint fan lytse toanielkikers mei in stôkfoarmich hânsel deroan dat men mei ien hân fêsthâlde moat, oant massive militêre tastellen dy't op in statyf montearre binne om't se te swier binne om (langere tiid) troch ien persoan optild te wurden.
De fierrekiker waard yn 1608 útfûn troch de brillemakker Hans Lippershey fan Middelburch. De measte iere modellen wiene mar foar ien each bedoeld, en bestiene út in lang sylinderfoarmich apparaat, dat soms yninoar skood wurde koe. Sokke inkelfâldige fierrekikers wurde ek wol monokulêren neamd, yn tsjinstelling ta moderne, dûbelfâldige fierrekikers of binokulêren, dy't de sjogger troch in twafâldich gesichtspunt (krekt as eagen) in trijediminsjonaal byld jouwe mei djiptepersepsje. Beide helten fan 'e moderne fierrekiker befetsje in objektyf en okulêr en binne foarsjoen fan in stelsel fan prisma's om it byld rjochtop te setten (dêrsûnder soe it byld op 'e kop stean). Sadwaande wurdt in fierrekiker inkeld ek wol oantsjutten as in prismakiker. Mei de prisma's wurdt ek in ferkoarting fan 'e fierrekiker bewurkmastere troch it geartearen fan 'e strielegong.
De oarspronklik troch Lippershey útfûne fierrekiker hie, oars as moderne farianten, in negative lins as okulêr. Dat jout ek sûnder de tafoeging fan prisma's in rjochtopsteand byld, mar de byldhoeke is lytser en in gruttere foarm fan fergrutting is net goed mooglik. Dit type fierrekiker wurdt ek wol de 'Hollânske kiker' neamd. Toanielkikers meitsje tsjintwurdich soms noch gebrûk fan dit systeem, om't de ôfstân dêr't se foar bedoeld binne lyts is, en de fergrutting beheind bliuwe kin. Der wurde yn moderne fierrekikers twa soarten fan prisma's brûkt, te witten: dakkantprisma's (ek wol pentaprisma's neamd), dy't men weromken oan 'e rjochttrochgeande strielegong (de objektiven en okulêren steane dus yn it ferlingde faninoar) en porroprisma's, dy't in parallelle ferskowing yn 'e strielegong jouwe en wêrby't it ljocht mei help fan spegels fan 'e objektiven nei de okulêren wjerkeatst wurdt.
Korado Korlević
thumb|Korado Korlević Korado Korlević (Poreč, 19 septimber 1958 yn Kroaasje) is in Kroätysk amateurastronoom en meiwurker fan it Observatoarium yn Višnjan. Hy ûnduts tal fan asteroïden, yn jannewaris 2010 wiene dat al mear as 1270; 130 dêrfan yn 'e mande mei oare waarnimmers. Teffens ûntduts er de kometen 183P/Korlević-Jurić en 203P/Korlević
Yn 1990 die er mei oan de earste ynternasjonale Toengoesjka-ekspedysje nei it plak fan de Toengoesjka-eksploasje. Motivearre troch de nije ûndersyksmêden dy't de ekspedysje opsmiet, krewearre Korlević foar de ferfanging fan de teleskoop fan it observatoarium fan Višnjan. Dy rekke swier skansearre yn de oarloch yn Kroaasje. De nije teleskoop waard yn 1995 yn gebrûk naam en rillegau waarden dêrmei tal fan ûnbekende asteroïden fûn.
De asteroïde (10201) Korado waard nei him ferneamd.
William Reily
William Reily (folút: William Van Wyck Reily; Washington, D.C., 12 desimber 1853 – oan 'e rivier de Little Bighorn (Montana), 25 juny 1876) wie in Amerikaansk militêr fan etnysk Iersk komôf. Hy wie luitenant yn it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint en krige in beskate bekendheid nei't er sneuvele yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn.
Libben en karriêre
Reily waard yn 1853 yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. berne as de soan fan William Reily sr. en dy syn frou Ellen T. Roche (1834-1889). Reily sr. wie in ofsier by de Amerikaanske Marine, dy't op 1 septimber 1854 omkaam doe't syn skip, de USS Porpoise, yn 'e Strjitte fan Formosa, foar de kust fan Sina, ferlern gie. Dêrby kaam ek syn goede freon en mei-ofsier William Van Wyck om, nei wa't de jonge Reily ferneamd wie. Reily syn mem wetroude yn 1861 mei kolonel Simeon M. Johnson, dy't yn 1871 kaam te ferstjerren. Har trêde houlik wie mei skout-by-nacht John C. Febiger. Reily hie in jongere healsuster, Leila Johnson Ewing (1864-1940).
William Reily sette yn 1870 útein mei in stúdzje oan 'e Amerikaanske Marine-akademy, yn Annapolis, mar nei't er trije kear foar syn eksamens sakke wie, joech er de ofsiersoplieding yn oktober 1872 oer. Fan desimber 1872 oant july 1873 naam er diel oan in lânmjittingsekspedysje yn Nikaragûa, en neitiid wied er yn 'e tsjinst fan 'e marinewerf yn Washington, D.C., dêr't er tafersjoch hie op 'e sloop fan ferâldere oarlochsskippen.
Op 15 oktober 1875 wist Reily in oanstelling te bemachtigjen as twadde luitenant by it Amerikaanske 10e Kavaleryrezjimint. Op 25 jannewaris 1876, krekt foar't de Grutte Sû-Oarloch útbriek, waard er oerpleatst nei it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint, dat legere wie yn Fort Abraham Lincoln, yn 'e Dakota's. Dêr waard Reily op 17 april fan dat jier oansteld as ûnderbefelhawwer fan E Kompanjy, ûnder luitenant Charles DeRudio, mar om't de rezjimintskommandant, luitenant-kolonel George Armstrong Custer, foarôfgeande oan 'e simmerkampanje fan 1876 mei ofsiersoanstellings hinne en wer skode om syn favoriten de bêste posysjes te ferskaffen, waard Reily in moanne letter tydlik tafoege oan F Kompanjy, as ûnderbefelhawwer fan kaptein George Yates.
Op 25 juny 1876 kaam Reily yn 'e Slach oan de Little Bighorn, yn súdlik Montana, te sneuveljen, yn 'e mande mei hiele F Kompanjy en alle leden fan fjouwer oare kompanjyen dy't Custer dy deis persoanlik oanfierde by in oanfal op in grut Yndiaansk doarp oan 'e igge fan 'e rivier de Little Bighorn. Reily syn stoflik omskot waard nei ôfrin fan 'e fjildslach oantroffen op Custer Hill, de heuveltop dêr't de lêste restanten fan 'e fiif kompanjyen troch de krigers fan 'e Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho besingele rekke en oan 'e lêste man ta útrûge wiene.
Neisleep
It lichem fan Reily waard earst provisoarysk op it slachfjild begroeven, mar in jier letter opgroeven en nei it easten ta stjoerd, dêr't er op 3 augustus 1877 byset waard op it Mount Olivet Begraafplak yn Washington, D.C. Reily syn segelring waard letter weromfûn mank de besittings fan in kriger dy't him yn april 1877 oerjoech by Fort Robinson, yn Nebraska. De ring makket no diel út fan 'e kolleksje fan it Smithsonian Ynstitút, yn Washington, D.C.
Kânselier
In kânselier (fan it Latynske cancellarius) is in hjoeddeistige of histoaryske politike funksje yn 'e regearings fan ferskate lannen. Oarspronklik stie sa'n persoan oan it haad fan in kânselarij, de ynstânsje dy't ferantwurdlik wie foar it opstellen, besegeljen en útfeardigjen fan 'e oarkundes en oare dokuminten fan in foarst of bestjoersynstelling. Yn it ferlingde dêrfan wie de kânselier op dat mêd ek faak in wichtich riedshear fan 'e foarst. Meitiid woeks er yn beskate lannen út ta it haad fan it regear. De bekendste foarmen fan 'e kânselier binne de rykskânselier, de regearingslieder yn it histoaryske Keizerryk Dútslân, en de bûnskânselier, de hjoeddeistige titel fan 'e regearingslieder yn Dútslân en Eastenryk.
Histoaryske ûntjouwing
De ierste kânseliers wiene funksjonarissen yn 'e hofhâlding fan 'e Romeinske keizers. De term 'kânselier', in lienwurd op basis fan it Latynske cancellarius, komt fan cancellaria, it wurd foar "kânselarij"; dat wie sels wer ôflaat fan cancelli, de traaljes of it stek wêrmei't in kânselarij as ôfskate romte oantsjut waard.
Yn 'e Frankyske Tiid waarden oarkundes en oare offisjele dokuminten ûnder de Merovingen opsteld troch leken, de saneadme notarii cancellarii, mei oan it haad de referendum. Dy waarden lykwols ûnder de Karolingen ferfongen troch geastliken, om't dy de nije amtlike taal, it Latyn, behearsken. Hja waarden útkard út 'e leden fan 'e hofkapel, en fan gefolgen kaam it haad fan 'e hofkapel, de hofkapelaan, ek oan it haad fan 'e skriuwers te stean. Dyselde krige ûnder de Karolingen de titel fan aartskânselier, en waard ek ferantwurdlik foar it bewarjen fan it keninklik segel. De earste aartskânselier fan wa't de namme oerlevere is, wie Badilon, dy't yn 757 ûnder Pepyn de Koarte tsjinne.
Nei de spjalting fan it Frankyske Ryk troch it Ferdrach fan Ferdun, yn 843, hold de funksje fan aartskânselier yn West-Frânsje op te bestean. Nei de dea fan 'e lêste Karolingyske aartskânselier, aartsbiskop Adalbero fan Reims, waard de funksje ferfongen troch dy fan kânselier fan Frankryk. Yn East-Frânsje, dat him meitiid ûntjoech ta it Hillige Roomske Ryk, bleau it aartskânselierskip wol beholden. Keizer Otto de Grutte skode dy funksje earst ta oan syn broer Bruno, de aartsbiskop fan Keulen, en letter oan syn soan Willem, de aartsbiskop fan Mainz. Sûnt dy tiid bleau it aartskânselierskip ferbûn mei de aartsbiskoplike sit fan Mainz.
Meitiid ûntjoech de kânselier him fan in soarte fan haadsiktaris ta de wichtichste riejouwer fan 'e foarst en úteinlik ta in soarte fan regearingslieder. Om it oarspronklike wurk fan 'e kânselier te dwaan, wêrûnder it bewarjen fan it grutsegel, waard dan faak in aparte grutsegelbewarder beneamd. As de foarst yn in personele uny ferskate riken of gebieten regearre, lykas Karel V, dy't sawol keizer fan it Dútslân wie as kening fan Spanje, waard der gauris in grutkânselier oansteld as lieder fan in sintrale kânselarij, dêr't dan de ôfsûnderlike kânseliers yn 'e ferskillende lannen of gebieten ûnder ressortearren.
Dútslân
Yn Dútslân bleau it amt fan aartskânselier (Erzkanzler) beholden oant it útinoarfallen fan it Hillige Roomske Ryk yn 1806, hoewol't it sûnt de Midsiuwen in poer seremoniële funksje wurden wie, dy't allinne noch mar by kroaningsrituëlen fan stâl helle waard. Eins wiene der trije aartskânseliers, ien foar it Keninkryk Dútslân (d.w.s. de Dútsktalige gebieten fan it Hillige Roomske Ryk), dy't yn it besit wie fan 'e aartsbiskoppen-karfoarsten fan Mainz; ien foar it Keninkryk Itaalje (d.w.s. de Italjaansktalige gebieten fan it Hillige Roomske Ryk), dy't yn it besit wie fan 'e aartsbiskoppen-karfoarsten fan Keulen; en ien foar it Keninkryk Boergonje (d.w.s. de Frânsktalige gebieten fan it Hillige Roomske Ryk), dy't yn it besit wie fan 'e aartsbiskoppen-karfoarsten fan Trier.
Under it Keizerryk Dútslân wie fan 1871 oant 1918 de troch de keizer oanstelde rykskânselier (Reichskanzler) it haad fan it regear en dêrmei feitliks de minister-presidint. Under de Weimarrepublyk waard de regearingslieder fan 1918 oant 1933 koartwei de kânselier (Kanzler) neamd, dy't beneamd waard troch de rykspresidint. Dy tastân bleau formeel itselde ûnder de earste jierren fan nazy-Dútslân, oant Adolf Hitler yn 1934 de formele titel Führer und Reichskanzler ("lieder en rykskânselier") oannaam. Nei de Dútske nederlaach yn 'e Twadde Wrâldoarloch yn 1945 wie der ferskate jierren gjin Dútsk regear, mar doe't yn 1949 de Bûnsrepublyk Dútslân (West-Dútslân) oprjochte waard, krige de regearingslieder de titel bûnskânselier (Bundeskanzler), om oan te jaan dat it in hegere funksje wie as dy fan 'e premiers dy't oan it haad fan 'e regearings fan 'e dielsteaten stiene. Yn 'e DDR (East-Dútslân) bestie de funksje fan kânselier net; dêr stie in premier oan it haad fan it nasjonale regear. Oant 2021 wie de bûnskânselier fan Dútslân Angela Merkel, dy't yn it Dútsk trouwens Bundeskanzlerin (de froulike foarm fan it wurd) neamd wurdt. Sûnt 2021 is Olaf Scholz bûnskânselier.
Eastenryk
Nei it útinoarfallen fan it Hillige Roomske Ryk, yn 1806, stelde it Keizerryk Eastenryk en letter de Eastenryksk-Hongaarske Dûbeldmonargy in kânselier oan as regearingslieder. Nei it útinoarfallen fan 'e Dûbeldmonargy yn 1918, oan 'e ein fan 'e Earste Wrâldoarloch, bleau dy titel yn gebrûk foar de regearingslieder fan it nije Eastenryk. Nei de Twadde Wrâldoarloch feroare Eastenryk krektlyk as Dútslân de titel fan 'e regearingslieder yn bûnskânselier, om't ek de Eastenrykske dielsteaten regearre wurde troch premiers. Oant 2021 wie de bûnskânselier fan Eastenryk Sebastian Kurz. Sûnt 2021 is Karl Nehammer bûnskânselier.