cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buckeye (Arizona)
Klimaat
Buckeye hat neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen in waarm woastynklimaat mei in protte sinneskyn. De simmers binne tige waarm en drûch mei gemiddelde maksimumtemperatueren fan boppe de 40 °C en inkeld sels temperatueren fan boppe de 50 °C. Yn de wintermoannen is it oerdeis mei 20 oant 25 °C ek waarm, mar yn de nachten leit de temperatuer dan meastentiids om it friespunt hinne. Snie hat der lykwols net west yn de perioade 1971 oant 2000.
Turkske namme
De Turkske namme is de namme fan persoanen yn Turkije, leden fan etnysk Turkske minderheden bûten Turkije en fan lju fan etnysk Turksk komôf yn 'e diaspora yn oare lannen. De Turkske namme bestiet út ien of mear foarnammen (selden mear as twa) en ien efternamme. Allinnich troude froulju kinne twa efternammen hawwe, as se derfoar kieze om op 'e efternamme fan harren man ta ek de eigen famkesnamme te behâlden. Yn sokke gefallen wurdt de famkesnamme foar de efternamme fan 'e man pleatst. Yn it Turksk geane sûnt de ynstelling fan efternammen yn 1934 foarnammen altyd foarôf oan 'e efternamme, útsein yn offisjele dokuminten, dêr't de folchoarder "Efternamme, Foarnamme" (mei in komma dertusken) faak oanholden wurdt, krekt as yn in protte oare talen it gefal is.
Osmaanske nammen
Oant de yntroduksje fan 'e Wet op 'e Efternammen, yn 1934, dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Herfoarmings fan Atatürk, hiene Turken gjin efternamme. Foar dy tiid brûkten se inkeld de foarnamme, of oars foegen se in patronym ta, troch harren foarnamme foarôf gean te litten troch de foarnamme fan harren heit, oanfolle mei it efterheaksel -oğlu ("soan fan"), bgl.: Mustafa-oğlu Mehmet, "Mehmet, soan fan Mustafa". Ek kaam it foar dat der ynstee fan in patronym in bynamme fan 'e famylje tafoege waard, lykas: Köselerin Hasan, "Hasan Köselerin". Sokke famyljebynammen binne ferlykber mei de famyljenammen dy't yn Nederlân bestiene foar't efternammen yn 1811 ferplichte waarden.
Yn 'e tiid fan it Osmaanske Ryk (1299-1923) brûkten Turken fan adel, ynstee fan it patronym, foarmen einigjend op -oğlu foarmen dy't einigen op -zade, wat letterlik betsjutte: "ôfstammeling yn 'e manlike line fan". Mei aadlike titulatuer koe in namme der dan bgl. sa útsjen: Sami Paşazade Mehmet Bey, "Mehmet Bey, ôfstammeling/soan fan Sami Pasja". Nei it útroppen fan 'e Republyk Turkije, yn 1923, waarden alle ideeën oer adel en aadlik komôf troch it nije rezjym fan Mustafa Kemal Atatürk nei de foddekoer ferwiisd. Sadwaande besteane der tsjintwurdich gjin aadlike efternammen yn Turkije.
Turkske efternammen
De efternamme of famyljenamme hjit yn it Turksk de soyadı (meartal: soyadlar) of soyisim (mt.: soyisimler). De Wet op 'e Efternammen, út 1934, twong alle ynwenners fan Turkije foar it earst om in efternamme oan te nimmen. Dat wie in ûnderdiel fan 'e Herfoarmings fan Atatürk, dy't trochfierd waarden om 'e Turkske maatskippij mear yn oerienstimming mei de Westerske kultuer te bringen. Moderne Turkske efternammen binne in op patriargale ôfstamming (d.w.s. ôfstamming fia de heit) basearre nammesysteem, dat brûkt wurdt foar it ferwizen nei of oansprekken fan persoanen of hiele famyljes. Neffens de Turkske wet is de efternamme ien inkeld wurd, dat gjin ûnderskie makket nei sekse en gjin sekse-spesifike oanpassings hat, sa't bgl. mei de Russyske namme it gefal is (bgl. nammen einigjend op -ov feroarje dêr yn -ova as in frou de drager is). De Turkske efternamme is ek gjin patronym of matronym, mar giet sûnder feroaring oer fan 'e heit op syn wettige bern.
Alle Turken hawwe yn prinsipe mar ien efternamme. As in man en in frou trouwe, kriget de frou neffens de Turkske wet de efternamme fan 'e man. Mar as se dat wol, mei de frou har eigen efternamme (famkesnamme) oanhâlde, dy't dan yn 'e nammefolchoarder tusken har foarnamme(n) en de efternamme fan har man yn komt te stean. De efternamme fan har man bliuwt ek yn sokke gefallen lykwols har offisjele efternamme. Yn it gefal fan in skieding wurdt de famkesnamme fan 'e frou wer har offisjele efternamme. De rjochter kin in frou lykwols it rjocht jaan om troch te gean mei it brûken fan 'e efternamme fan har eks-man as har offisjele efternamme; dêrfoar moat de rjochter sawol de persoanlike sitewaasje fan 'e man as dy fan 'e frou yn omtinken nimme. In frou kin ûnder de Turkske wet mar twa efternammen hawwe: har eigen famkesnamme en de efternamme fan har man of eks-man. As se nei in skieding mei goedkarring fan 'e rjochter trochgiet mei it brûken fan sa'n dûbele efternamme, kin se dêr net noch in trêde efternamme oan taheakje as se wertrout. Yn sa'n gefal sil se de namme fan har earste man opjaan moatte.
In bern kriget ûnder de Turkske wet yn begjinsel de 'famyljenamme', d.w.s.: de efternamme fan 'e heit. As de mem net troud is, of as de heit ûnbekend is, kriget in bern de efternamme fan 'e mem. Ynwenners fan Turkije kinne harren efternamme feroarje troch dêr by de rjochtbank in fersyk ta yn te tsjinjen.
Turkske foarnammen
De foarnamme hjit yn it Turksk de ad (mt.: adlar) of de isim (mt.: isimler). Alle Turken hawwe teminsten ien foarnamme en gauris twa, en mar komselden mear as twa. Guon Turken dy't twa foarnammen hawwe, brûke dêrfan mar ien, lykas de skriuwer Ferit Orhan Pamuk, dy't bekenstiet as Orhan Pamuk. Oaren brûke beide foarhammen, lykas Ahmet Hamdi Tanpınar, in oare bekende skriuwer. Foarnammen wurde oan nijberne poppen jûn, en opnommen yn it Sintraal Boargerlik Registraasjesysteem (MERNIS) as der koart nei de berte in identiteitsdokumint foar de poppe oanmakke wurdt. Dêrfoar moat ien fan 'e âlden (almeast de heit) nei it berteregistraasjekantoar fan it distriktgûverneurskip ta.
De measte Turkske foarnammen binne seksespesifyk, en kinne dus inkeld oan jonges of oan famkes jûn wurde. Sa is Oğuz in echte jongesnamme, wylst Tuğçe in famkesnamme is. In oansjenlik tal moderne Turkske foarnammen kin lykwols sawol oan jonges as famkes jûn wurde. Foarbylden fan datsoarte nammen binne Aytaç, Deniz, Derya, Evren, Evrim, Özgür en Yücel. Oars as it gefal is mei populêre Ingelske foarnammen dy't tsjintwurdich oan sawol jonges as famkes jûn wurde (lykas Lesley of Morgan), binne de measte Turkske nammen fan dizze kategory altyd al brûkt foar beide seksen. Dêrby moat wol oantekene wurde dat guon fan soksoarte nammen wol mear foar de iene sekse brûkt wurde as foar de oare. Sa is Derya yn it foarste plak in famkesnamme dy't lykwols ek oan jonges jûn wurde kin, wylst Özgür faker oan jonges as oan famkes jûn wurdt.
Turkske foarnammen binne gauris wurden mei spesifike betsjuttings yn 'e Turkske taal. Sa betsjut Deniz: "see", en Ülkü: "ideaal". In besibbe kategory foarnammen is ûntliend oan personaazjes út 'e âlde Turkske mytology. Sokke 'lânseigen' Turkske nammen binne oer it generaal (foar Turken) maklik te ûnderskieden fan foarnammen dy't ûntliend binne oan útlânske talen, útsein as it giet om nammen dy't ek yn oare Turkske talen foarkomme, lykas it nau besibbe Azerbeidzjaansk. By Turkske foarnammen dy't ûntliend binne oan in oare taal, giet it gauris om fan oarsprong Arabyske nammen, dy't oernommen binne yn it ramt fan 'e islaam. Dêrfan besteane twa foarmen: âldere ûntlienings, dy't hielendal oan it klanksysteem fan it Turksk oanpast binne, en nijere ûntlienings, dy't mear op it Arabyske orizjineel lykje. In goed foarbyld fan dat ferskil wurdt foarme troch Mehmet en Muhammed, dy't beide fan it Arabyske Muhammad komme. It is frij gongber yn Turkije om in twadde foarnamme te jaan dêr't de (islamityske) godstsjinst mei oantsjut wurdt, lykas Muhammed of Ali.
Yn 'e Wet op it Oannimmen en Ynfieren fan it Turkske Alfabet út 1928, wêrfan't de oanhâldende jildigens fêstlein is yn 'e Turkske grûnwet, stiet dat op bertesertifikaten inkeld 'Turkske letters' brûkt wurde meie. Om't yn 'e Turkske fariant fan it Latynske alfabet de letters q, w en x net foarkomme, wurde dêrmei in soad hiel gewoane Koerdyske foarnammen útsletten fan offisjeel gebrûk, of der moat foar keazen wurde om sokke nammen op Turkske wize te transliterearjen.
Kink.com
Kink.com is in Amerikaansk ynternetbedriuw dat eigner is fan ferskate pornografyske websiden dy't har talizze op sadomasogisme, bondaazje en oanbesibbe seksueel fetsjisme. It bedriuw bestiet sûnt 1997 en is fêstige yn San Francisco, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Kink.com is in hannelsnamme foar Cybernet Entertainment, LLC, dat ek wol gebrûk makket fan 'e hannelsnammen Kink Studios, LLC; Hogtied.com en Behindkink.com.
Skiednis
Kink.com waard yn 1997 oprjochte troch de Brit Peter Acworth, doedestiden in studint finansjeel behear oan 'e Columbia Universiteit yn New York. Hy kaam ta dy stap nei't er in yn in Britsk rabbersblêd in artikel lêzen hie oer in lid fan 'e brânwacht dat yn koarte tiid £250.000 fertsjinne hie troch in pornografyske webside op it ynternet te begjinnen. Fanwegen syn eigen libbenslange fasinaasje foar bondaazje (sa't er it letter sels yn in fraachpetear beskreau), besleat Acworth doe in webside op te rjochtsjen dy't spesjalisearre wie yn BDSM-pornografy.
Dy earste webside fan Kink.com wie Hogtied.com (hogtied betsjut: "oan hannen en fuotten bûn"), dêr't yn 't earstoan foto- en fideomateriaal op fertoand waard dat oanlevere waard troch oare filmprodusinten. Hogtied.com wie sa súksesfol dat it al rillegau ferskate tûzenen dollars deis yn 't laadsje brocht. Acworth briek dêrop syn stúdzje ôf om him foltiids oan 'e webside te wijen. Yn 1998 ferhuze Acworth syn bedriuw fan New York nei San Francisco. Syn ynkomsten begûnen tsjin dy tiid ôf te fallen, om't oare websiden itselde materiaal oanbeaen. Sadwaande besleat er syn eigen foto's en fideo's te produsearjen, yn 't earstoan fan himsels mei ferskate froulike modellen dy't er opdie fia in maat fan him dy't profesjoneel fotograaf wie, of troch de ynternetsite Craigslist.
Yn 2000 rjochte Acworth in twadde webside op, mei as titel Fucking Machines. Dy wie spesjalisearre yn al of net fêstbûne modellen dy't yn 't spier wiene mei masinaal oandreaune dildo's. Neitiid soene der noch 26 oare BDSM- of BDSM-oanbesibbe websiden yn it Kink.com-ympearium by komme. Allegear binne it websiden dêr't in abonnemint foar fereaske is om der telâne te kinnen. By ferskaten dêrfan binne regisseurs belutsen dy't foarhinne wurksum wiene foar Insex, in bondaazjewebside dy't yn 2005, fanwegen twifels oer de ynstimming fan 'e modellen mei de tapaste techniken, ûnder druk fan 'e Amerikaanske oerheid opheft waard.
Ein 2006 kocht Kink.com it leechsteande Arsenaal fan San Francisco op foar $14,5 miljoen. It bedriuw woe fan it mânske monumintale bouwurk in filmstudio meitsje. Dat late ta in heech oprinnend skeel mei in aksjegroep dy't himsels it Mienskipskollektyf fan it Arsenaal (Armory Community Collective) neamde, en dy't út noch yn net woe dat it âlde gebou foar pornografyske doelen brûkt wurde soe. Yn 't earstoan wiene in protte ynwenners fan 'e stêd op 'e hân fan it kollektyf, mar doe't bliken die dat der plannen wiene om it Arsenaal te slopen as de ferkeap oan Kink.com net trochgie, feroaren in protte lju fan miening. De gemeente San Francisco bemuoide him dermei, mar koe gjin oertrêding fan wet of regels yn 'e oanskaf fan it pân troch Kink.com fine. Nei in soad trelit koe de keap sadwaande gewoan trochgong fine. Yn jannewaris 2017 kundige Kink.com oan dat it Arsenaal net mear foar opnamen brûkte wurde soe.
Yn 2008 lansearre Kink.com de webside BoundGods.com, dy't spesjalisearre is yn homoseksuële bondaazje. Dy site makke diel út fan 'e ek nij-oprjochte difyzje KinkMen.com, rjochte op homoseksuële pornografy. Yn 2013 waard de mainstream-dokumintêre Kink oer Kink.com makke. Yn 2014 ferraste Kink.com freon en fijân troch de tige populêre websiden Public Disgrace en Bound in Public, spesjalisearre yn bondaazje op publyk tagonklike plakken, op te heffen. Tagelyk waard it útgongspunt fan 'e site Hardcore Gangbangs sa feroare dat de gangbangs mear eksplisyt oer de seksuële fantasij fan 'e froulike dielnimmer giene. Kink.com makke bekend dat dizze feroarings ûnderdiel útmakken fan in tanommen krewearjen om it bredere publyk te ynformearjen en ûnderrjochtsjen oer BDSM, sadat "alternative seksualiteit demystisearre" wurde soe. Dêrta waard ek it Arsenaal fan San Francisco iepensteld foar it publyk.
Sankt Goar
Sankt Goar is in stêd yn de Rhein-Hunsrück-Kreis yn Rynlân-Palts oan de loftse kant fan de Middelryn. De stêd heart by de ferbânsgemeente Sankt Goar-Oberwesel.
Ta it stedsgebiet fan Sankt Goar hearre ek de doarpen Biebernheim, Werlau en de buorskippen Fellen en An der Loreley.
De stêd
Sankt Goar tanket syn namme oan de hillige Goar, in preester út Akwitaanje dy't hjir in klûs stifte.
It besjen wurdich
De boarch Rheinfeld leit boppe de stêd en waard yn 1245 troch de greve fan Katzenelnbogen stifte. De boarch waard útboud ta in fêsting en waard it grutste ferdigeningwurk yn de Middenryndelte en wie in foarbyld foar de bou fan boargen yn it Dútske Ryk. Oan de ein fan de 18e iuw fernielden Frânske troepen de fêsting. Dêrnei waard de ruïne brûkt foar de winning fan boumaterjaal. Yn 1843 wist prins Wilhelm fan Prúsen, de lettere keizer Wilhelm I, de boarch yn syn besit te krijen en sa bleau it bouwurk foar fierdere delgong bewarre. Sûnt 1925 is de gemeente Sankt Goar eigner fan de boarch, dy't hjoeddedei as hotel en restaurant tsjinnet. Dêrnjonken is der yn de boarch in museum ûnderbrocht.
De oan de hillige Goar wijde protestanske stiftstsjerke yn it sintrum fan de stêd is in tsjerke mei romaanske en goatyske ynfloeden. De romaanske krypt datearret út it lêste stik fan de 11e iuw. Yn de trijebeukige goatyske tsjerke binne muorrebeskilderingen út de 2e helte fan de 15e iuw te sjen.
De roomske Sint-Goartsjerke is in neogoatysk bouwurk út de 19e iuw. De toer fan de tsjerke is in ûnderdiel fan de âlde stedsbemuorring fan Sankt Goar. Yn de tsjerke is in goatyske sark fan de hillige goar en it alter hat in letgoatysk alter, dat út de yn 1800 ôfbrutsen Sint-Pitertsjerke fan Frankfurt ôfkomstich is.
René van der Gijp
René van der Gijp (Doardt, 4 april 1961) is in Nederlânsk fuotbalanalist en earder proffuotbalspiler.
Tidens syn betellefuotbalkarriêre, dy't fjirtjin jier duorre hat, spile Van der Gijp yn de Earedifyzje foar Sparta Rotterdam, PSV en It Hearrenfean. Bûten Nederlân wie er aktyf foar it Belgyske KSC Lokeren en de Switserske klups Neuchâtel Xamax en FC Aarau. Ek kaam hy lykas syn heit Wim en omke Cor út foar it Nederlânsk alvetal.
Nei it beëinigjen fan sy'n spilerskarriêre waard Van der Gijp analist by fuotbaltelefyzjeprogramma's lykas Voetbal Inside.
Yoichi Doi
(25 july 1973) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Kashiwa Reysol, FC Tokyo en Tokyo Verdy. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Confederations Cup 2003, it Aziatysk kampioenskip 2004, it Confederations Cup 2005 en it Wrâldkampioenskip 2006.
Noardwest (Utert)
260px|thumb|Amsterdamsestraatweg yn Noardwest Utert-Noardwest is in wyk yn it noardmid fan de Nederlânske stêd Utert, haadstêd fan de provinsje Utert. De wyk hat 44.579 ynwenners (Boarne: gemeente Utert, 2019) en is neffens ynwenners nei de wyk Vleuten-De Meern de grutste wyk fan de stêd. In part fan de wyk hearde foar 1954 ta de doe ophefte gemeente Zuilen.
De wichtichste strjitte troch de wyk hinne is de Amsterdamsestraatweg (Amsterdamske Strjitwei), dy't yn 1812 troch Napoleon oanlein waard as part fan de strjitwei fan Amsterdam nei Utert.
De wyk wurdt begrinzge yn it noarden oan de gemeente Stichtske Fecht, yn it easten troch de rivier de Fecht oan de wyk Overvecht, yn it suden troch de Stedsbûtengrêft mei de Binnenstêd, en yn it westen troch it Amsterdam-Rynkanaal mei de wyk West.
Wykyndieling
De wyk is ûnderferparte yn de folgjende ûnderwiken en buerten:
Jarre
thumb|In jarrefet op in boerewein (Switserlân) Jarre of húskeguod is in mingsel fan dong of trochgong en urine fan bisten en minsken. De jarre fan bisten bestiet benammen út urine (of miich) en dong, en dy fan minsken bestiet út urine, trochgong en wetter. Doe't der eartiids noch gjin rioel wie, waard jarre fan minsklik komôf opfongen yn húskegatten. De jarre fan bisten waard opfongen yn jarreputten of -kelders en waard letter ferspraat oer it lân. Dêrby ûntstie in geur fan ammoniak.
Op nijmoadrige buorkerijen wurdt ôffierwetter fan molkputten en molkreauwen oppfongen mei de jarre yn jarreputten. Dêrtroch ûntstiet dongjarre. Dongjarre komt in soad oerien mei jarre.
Overvecht
260px|thumb|Der steane in soad flats yn Overvecht 260px|thumb|Fiver mei de wettertoer op eftergrûn 260px|thumb|Overvecht yn 1968 Overvecht is in wyk yn it noardeasten fan de Nederlânske stêd Utert, haadstêd fan de provinsje Utert. De namme fan de wyk betsjut "oer de Fecht". De wyk is rom en grien opset en hat 34.293 ynwenners (2019, Boarne: gemeente Utert) mei 15.572 wenten. De wyk wie foar de bou fan de wyk Leidsche Rijn de grutste wyk yn de stêd. De wyk is in nei-oarlochske wyk mei in soad heechbou, lykas de wyk Kanaleneiland yn it súdwesten fan de stêd. Yn de wyk wenje minsken fan ferskate kulturele eftergrûnen. De wyk hat in soad eigen foarsjennings lykas in winkelsintrum, in wykburo, in plysjeburo, in biblioteek, en in eigen treinstasjon: Stasjon Utert-Overvecht.
Skiednis
Yn 1954 anneksearre de gemeente Utert parten fan de gemeenten Maartensdijk, Achttienhoven en Westbroek, sa't it bouwen fan de wyk Overvecht mooglik waard. It gebiet besloech likernôch 800 hektare, dêr't 420 hektare fan ornearre waard foar it bouwen foar 45.000 bewenners. Oant 1960 wie Overvecht noch greidlân en yn de 1960-er jierren waarden Overvecht-Súd en Overvecht-Noard boud. Der waarden in soad flats boud en mar in bytsje wenten foar ien húshâlding. It grutste part fan de wenten is eigendom fan wentekorporaasjes. Yn it begjin wie de wyk in nijbouwyk, dy't wenromte bea oan minsken dy't wenten sochten yn de doetiidske krappe wentemerk. Hjoed-de-dei is de wyk útwoeksen ta in multykulturele stedswyk. Flats wurde ôfwiksele mei wenten foar ien hûshâlding en njonken hierwenten kome der hieltyd mear keapwenten. Yn 2011 waard it 50 jierrich bestean fan de wyk fierd. Yn 2012 waard úteinset mei it opkaltefaterjen fan guon buerten yn de wyk.
Yndieling
De wyk is ûnderferparte yn de folgjende ûnderwiken en buerten:
Strjitnammen
De strjitnammen yn Overvecht einigje allegear op -dreef (driuwen fan fee). De grutte trochgeande diken binne neamd nei ferneamde gelearden Einstein en Zamenhof. De diken dy't dy diken kruse, binne neamd nei rivieren. In part fan de oare strjitten hawwe geografyske of histoaryske nammen, dy te krijen hawwe mei de gebieten dêr't de nei neamde rivieren trochhinne streame. In Overvecht-Súd binne strjitten neamd nei lju út de opera, literatuer, de Romeinske en Grykske mytology en histoaryske froulju.
Yn Overvecht-Súd, súdlik fan de Einsteindreef, hawwe de strjitnammen Jeropeeske tema's; yn it noardwesten Amerikaanske en Antarktyske tema's; yn it noardeasten Aziatyske en Afrikaanske tema's. Australyske tema's komme lykwols net foar.
Tsjerketoer fan Westermar
De tsjerketoer fan Westermar is in tsjerketoer op begraafplak Westermar op De Jouwer yn de gemeente De Fryske Marren. De toer op it Algemiene begraafplak is in ryksmonumint.
De tsjerke fan Westermar waard boud yn de fjirtjinde iuw. It tsjerkegebou waard, op de toer nei, yn 1695 sloopt. De tsjerketoer fan trije geledings waard ferlege en krige in tintedak.
De midsiuwske tsjerketoer is it âldste bouwurk fan De Jouwer. By de herfoarming is de tsjerke net opnij ynrjochte, mar waard preke yn de tsjerke op de Jouwer. Fan tekener Cornelis Pronk bestiet noch in skildering fan de toer út 1732. Dêrop is ek al te sjen dat de toer wat skean nei it noardwesten stiet. De eardere tagong fan de toer siet oan de westkant, letter kamen der doarren oan de eastkant, wêr't earder de tsjerke stie. Oan de eastkant fan de toer is noch te sjen wêr't de tsjerke oan de toer fêst sitten hat. Yn de toer binne materialen as dowestien, Bremer sânstien en roaswinkels brûkt út de 13e iuw, dat kin fan de earste bou wêze, mar ek wol fan lettere restauraasjes.
De útdrukking "de rike toer fan Westermar" ûntstie net troch it uterlik fan de toer. De tsjerklike opbringsten wiene hjir mei anneks. De jilden en besittings fan it eardere Earmbestjoer fan de Tsjerkfâdij Westermar binne ûnderbrocht yn de Stifting Westermar. Deze stifting subsidiearret sosjaal-kulturele doelen yn de gemeente Skarsterlân.
Om it tsjerkhôf waard yn de jierren sechtich de wyk Suderfjild oanlein.
Donald McIntosh (militêr)
Donald McIntosh (Montreal (Kebek), 4 septimber 1838 – oan 'e rivier de Little Bighorn (Montana), 25 juny 1876) wie in Kanadeesk-Amerikaansk militêr dy't yn 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876 focht. Hy tsjinne by it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer, en sneuvele yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn.
Libben en karriêre
McIntosh waard yn 1838 berne yn Montreal, yn 'e Britske koloanje Neder-Kanada, dy't yn 1867 ûnder de namme Kebek in provinsje fan Kanada waard. Hy wie de soan fan James "John" McIntosh en Charlotte Robinson. Syn heit wie fan Skotsk komôf en in ôfstammeling fan sir James Mackintosh, fan 'e Clan Mackintosh. Syn mem wie fan Irokeesk komôf en stamme yn 'e rjochte line ôf fan it Seneka-opperhaad Reade Jas. Mei't McIntosh syn heit keapman foar de Britske Hudsonbaaikompanjy wie, groeide er op yn ferskate hannelsposten. Doe't er fjirtjin jier wie, fûn syn heit de dea by in konfontaasje mei Yndianen.
Neitiid wenne McIntosh fan 1846 oant 1851 ta yn Vancouver (Washington), fan 1851 oant 1854 yn Oregon City, fan 1854 oant 1860 yn Fort Dalles, by Portland, en fan 1860 oant 1861 yn Fort Steilacoom. Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) wied er haadklerk foar de Noardlike brigadegeneraal Daniel Rucker. Hy troude op 30 oktober 1866 yn Baltimore mei Mary "Molly" Garret († 1910).
Op 17 augustus 1867 naam McIntosh tsjinst yn it Amerikaanske Leger en waard er mei de rang fan twadde luitenant tafoege oan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint. Neitiid waard er op 22 maart 1870 befoardere ta earste luitenant. De earste acht jier wie McIntosh yn detasjearre tsjinst yn it westlike legerhaadkertier yn Fort Leavenworth, yn Kansas, dêr't ek de rezjimintskommandant fan 'e 7e Kavalery, kolonel Samuel D. Sturgis, detasjearre wie. Dyselde hie gjin goed wurd foar McIntosh oer, en beskôge him as "yneffisjint, [...] ûnferskillich foar syn offisjele plichten oer, [...] in simulant." Doe't McIntosh him úteinlik yn Fort Abraham Lincoln by it 7e Kavaleryrezjimint joech, skode de fjildkommandant fan it rezjimint, luitenant-kolonel George Armstrong Custer, him foar de simmerkampanje fan 1876, dy't ûnderdiel út makke fan 'e Grutte Sû-Oarloch, it befel oer G Kompanjy ta, mei as ûnderbefelhawwer twadde luitenant George D. Wallace.
Op 25 juny naam McIntosh diel oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't fiif kompanjyen fan 'e 7e Kavalery oan 'e lêste man ta útrûge waarden troch de Lakota, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho. Dy deis hearde McIntosh mei G Kompanjy ta it detasjemint fan majoar Marcus Reno, dat de slach fierhinne oerlibbe. Reno iepene it treffen mei in oanfal op 'e súdkant fan it grutte Yndiaanske doarp dat oan 'e igge fan 'e rivier de Little Bighorn yn súdlik Montana ûntdutsen wie. Troch de ûnferwachts grutte oantallen Yndiaanske krigers dy't yn it doarp oanwêzich wiene en derta'n út streamden om 'e oanfal ôf te slaan, moasten Reno syn troepen al rillegau tebekwike nei in stripe strewelleguod dy't by de rivier lâns groeide. Nei't de haadferkenner Bluodderich Mês, dy't njonken him op in hynder siet, troch in kûgel yn 'e holle rekke wie, ferlear Reno de behearsking oer de taktyske sitewaasje en late er in gaoatyske flecht werom oer de rivier. G Kompanjy foarme dêrby de efterhoede, en McIntosh rekke te fier efterop. Hy waard troch in pear krigers fan syn hynder slein en deade.
Neisleep
Nei de fjildslach waard McIntosh syn slim skeinde lyk weromfûn op it plak dêr't er sneuvele wie. Dêr waard er ek provisoarysk begroeven, mar yn july 1877 waard syn stoflik omskot nei Fort Leavenworth ta stjoerd, dêr't it werbegroeven waard op it Nasjonaal Begraafplak Fort Leavenworth. Yn 1909 waard it jitris opgroeven om byset te wurden op it Nasjonaal Begraafplak Arlington, by Washington, D.C. Yn 1910 waard syn widdo Molly dêr njonken him begroeven. Op it slachfjild oan de Little Bighorn jout in wytmoarmerne tinkstien no it plak oan dêr't McIntosh de dea fûn. Dêr deunby waard yn 'e simmer fan 1995 by argeologysk ûndersyk in fingerbonke mei in ring fûn, dy't identifisearre waard as McIntosh syn trouring. Dy befynt him no yn museum yn Garryowen, yn Montana.
Taco Bell
Taco Bell is in Amerikaansk keatling fan fastfoodrestaurants mei Teksaansk-Meksikaansk iten lykas tako's, burrito's, kesadilla's en nacho's. Taco Bell hat mei syn 7.000 restaurants mear as twa miljard klanten per jier.
It bedriuw waard yn 1962 oprjochte troch Glen Bell en hat syn haadkantoar yn de Kalifornyske stêd Irvine.
Op 4 april 2017 iepene de earste Nederlânske fêstiging fan Taco Bell har doarren yn Eindhoven.
Ald Opperhaad Smook
Ald Opperhaad Smook (Lakota: Šóta, útspr.: ['ʃo:ta] (eins "Smook"); Ingelske oersetting: Old Chief Smoke; oktober 1774 – Fort Laramie (Wyoming), septimber 1864) wie in opperhaad fan 'e Oglala-substamme fan 'e Lakota-Sû (Sioux), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. De tafoeging "Ald" wie om him te ûnderskieden fan ien fan syn soannen, dy't ek fan Smook hiet. Hy wie ien fan 'e lêste grutte Lakota-opperhaden dy't har hiele libben yn frijheid op 'e iepen flakten trochbrochten, sûnder har ea yn in reservaat te fêstigjen.
Komôf en neiteam
Ald Opperhaad Smook waard berne yn oktober 1774 as de soan fan Rint Sjende, in frou út in foaroansteand laach fan 'e Oglala-Lakota (dat nei him ek wol it Smook-folk neamd wurdt), en Lichemsdielen, in kriger fan 'e Lakota-substamme fan 'e Swartfuotten. Syn susters wiene Wite Ko, de mem fan it Minnikonzjû-opperhaad Inkele Hoarn, en Rint-Wylst-Hja-Tinkt, de mem fan it Oglala-opperhaad Reade Wolk. (Dy lêste waard yn it gesin fan Ald Opperhaad Smook grutbrocht nei't syn âldelju omkommen wiene doe't er noch mar trije jier wie.) Ald Opperhaad Smook hie fiif froulju: Sjende Wolk, fan 'e Minnikonzjû-Lakota; Komt-Der-Stadich-Ut, fan 'e Oglala-Lakota; Brânde-Har, fan 'e Brulee-Lakota, Gielhierrige Frou, fan 'e Súdlike Sjajinnen, en Brúneagige Frou, fan 'e Hûnkpapa-Lakota. Under syn bern wiene Opperhaad Smook de Jongere, Aldman-Dy't-Bang-Is-foar-Syn-Hynders (de heit fan 'e bekendere Jongeman-Dy't-Bang-Is-foar-Syn-Hynders) en Amerikaansk Hynder de Aldere. Sa wie Ald Opperhaad Smook besibbe oan in grut diel fan 'e njoggentjinde-iuwske foaroanmannen fan 'e Lakota. Hjirûnder foar de dúdlikheid in skematyske werjefte fan it geslacht.
Ald Opperhaad Smook waard as bern troch syn âldelju Steande Bolle neamd, mar syn bynamme wie Smook. Letter joech er as earbewiis dy namme wei oan syn soan, dy't foartiid Min Gesicht hjitten hie, en naam er sels de namme Stadige Bizonbolle oan. De namme Smook bleau lykwols oant syn dea oan him klibjen.
Libben
Yn syn jonkheid wie Ald Opperhaad Smook in betûft fanger fan 'e wylde mustangs en in grut kriger. Hy waard al ier útroppen ta ien fan 'e ogle taŋka un of "himddragers", wat sizze woe dat er tenei de krigers yn 'e striid liede soe. (Yn 1864, koart foar syn dea, joech er dat himd kado oan 'e Amerikaanske kolonel William O. Collins, doe't dy't in besyk brocht oan syn kamp. Collins joech it sels yn 1866 wei oan it Smithsonian Ynstitút yn Washington, D.C., dêr't it noch altyd bewarre wurdt as ûnderdiel fan 'e antropologyske kolleksje fan it Nasjonaal Natuerhistoarysk Museum.)
Yn 1797 waard Ald Opperhaad Smook keazen ta ien fan 'e wichtichste opperhaden fan 'e Oglala-Lakota, in funksje dy't er syn hiele fierdere libben behâlde soe. Yn 1834 besocht it opperhaad Mantsjebear om Smook syn plak yn te nimmen, mar dat slagge him net. Fan gefolgen rekken de Oglala ferdield tusken de folgelingen fan Ald Opperhaad Smook en de oanhingers fan Mantsjebear, in spjalting dy't tsientallen jierren trochwurkje soe en ien fan 'e ûnderlinge rivaliteiten wie dy't de Lakota yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw ferswakken yn harren striid tsjin 'e Amerikanen.
Ald Opperhaad Smook kaam yn septimber 1864, doe't er 89 jier âld wie, oan natuerlike oarsaken te ferstjerren by Fort Laramie, yn 'e steat Wyoming. In pear dagen nei syn dea waard syn stoflik omskot stellen troch de Amerikaanske legerdokter luitenant-kolonel Henry Schell, dy't te Fort Laramie stasjonearre wie. Hy stjoerde it lyk nei it Smithsonian Ynstitút yn Washington, dêr't it 130 jier lang as in kuriositeit tentoansteld waard. Pas yn 1994 oardiele de rjochter dat it stoflik omskot oan 'e neikommelingen fan 'e âldman weromjûn wurde moast, en koe Ald Opperhaad Smook einlings begroeven wurde te Porcupine, yn Súd-Dakota.
Amy van Marken
Amelia (Amy) van Marken (Hilfertsom, 21 juny 1912 - Amsterdam, 15 juny 1995) wie in Nederlânsk letterkundige en literêr oersetter, en in grut kenner fan de Skandinavyske literatuer.
Hoewol't se doe noch net promovearre wie, krige se yn 1956 in fêste oanstelling as lektor Skandinavyske talen oan de Ryksuniversiteit Grins (RUG).
Yn 1970 promovearre hja mei in proefskrift oer de frouljusfigueren yn it wurk fan de Noarske skriuwer Knut Hamsun en yn 1975 folge har beneaming ta heechlearaar Skandinavyske taal- en letterkunde.
Van Marken stie yn 1970 oan de basis fan it Arktysk Sintrum fan de RUG.
Der is in fertaalpriis nei Van Marken ferneamd, dy't sûnt 2006 ien kear yn de twa jier útrikt wurdt.
Yn 2010 ferskynde de biografy Mijn vak werd mijn leven, skreaun troch Petra Broomans en Janke Klok, twa eardere studinten fan Van Marken. It earste eksemplaar waard op 19 novimber 2010 útrikt oan Paula Stevens, dy't de Amy van Marken-fertaalpriis yn 2010 ûntfong.
Eben-Haëzer (Earnewâld)
Eben-Haëzer is de namme fan de tsjerke fan de grifformearde gemeente yn Earnewâld. De gemeente is oansletten by de PKN en is ien fan de twa PKN-gemeenten fan it wetterdoarp.
Skiednis
De grifformearde gemeente fan Earnewâld waard oprjochte op 21 febrewaris 1900, wylst de bou fan de tsjerke yn 1906 folge. It ienfâldige tsjerkje hat in lyts tuorke, mei twa legere dwersskippen en wurdt ferljochte troch rûnbôgeramen.
It ynterieur waard yn 1992 feroare. De banken waarden doe ferwidere. De bysûndere preekstoel datearret út dy tiid en hat de foarm fan de boech fan de Emanuel, fan 1978 oant en mei 2005 it SKS-skûtsje foar Earnewâld. Foar de preekstoel stiet in grut anker mei in koperen skaaltsje, dat it doopfont is.
Oargel
It oargel waard yn 1907 foar de grifformearde tsjerke fan Heemse boud troch de firma J. Proper út Kampen. In ynstrumint kaam yn 1952 yn de tsjerke fan Earnewâld telâne en waard yn 2002 foar it lêst fernijd troch S. Haarsma út Drachten.
Trije-ienheidskatedraal (Jekaterineburch)
De Katedraal fan de Hillige Trije-ienheid (Russysk: Свято-Троицкий кафедральный собор) yn de Russyske stêd Jekaterineburch, is de otterdokske katedraal fan it bisdom Jekaterineburch.
Skiednis
De yn klassistyske styl boude tsjerke waard oarspronklik foar de âldleauwenden yn 1818 stifte. De bou fan de tsjerke waard mooglik makke troch J.M. Rjazanov, ien fan de rykste ynwenners fan Jekaterineburch en sels in âldleauwende. De autoriteiten joegen lykwols gjin tastimming it bouwurk te brûken en dêrom bleau de tsjerke oant 1838 ynaktyf. Yn dat jier gyng Rjazanov mei in tal oare âldleauwenden oer ta de Russysk-Otterdokske Tsjerke. Hja mochten harren âlde riten en brûkmen behâlde, mar moasten harren skikke nei it gesach fan de Russysk-Otterdokske Tsjerke. Dêrmei kaam in ein oan de beswieren fan de Russysk-Otterdokske Tsjerke. De nijbou, dy't al yn 1824 foltôge waard, koe no foar liturgysk gebrûk konsekrearre wurde. Yn 1854 waard oan de tsjerke in 37,3 meter hege klokketoer tafoege.
De tsjerke yn de Sovjet-tiid
De Trije-ienheidskatedraal hearde ta de rykste tsjerken fan de stêd. Tidens de bolsjewistyske kampanje foar de ûnteigening fan tsjerklik besit waarden de weardefolle saken út de tsjerke helle en konfiskearre. Hjirûnder wiene in soad sulver en it yn de tsjerke fereare ikoan fan Us Leaffrou fan Kazan, dat fersierd wie mei wol 132 diamanten. Nei tsjien jier, yn 1930, naam de gemeenteried it beslút de tsjerke te sluten foar de earetsjint. Fuort dêrnei waarden de koepel en de toer sloopt en ferbouwings útfierd om it bouwurk geskikt te meitsjen foar in nije funksje. Noch itselde jier waard it gebou yn gebrûk jûn oan in automobylferiening. De folgjende dessenia soe de eardere tsjerke faak wikselje fan funksje. Sa kaam der in bioskoop yn, in kleanfabryk, in kultureel sintrum en in disko.
De katedraal hjoeddedei
Nei it útien fallen fan de Sovjet-Uny yn 1991 besocht de Russysk-Otterdokske Tsjerke it gebou werom te krijen. Dat slagge yn 1996 en dernei begûn fuort de restauraasje fan de tsjerke. Op 24 septimber 2000 waard de katedraal op 'e nij konsekrearre. De liturgyske fiering waard fersoarge troch Aleksi II, patriarch fan Moskou en hiel Ruslân. De orizjinele ikonostaze koe fanwegen it ûntbrekken fan tekeningen en goede ôfbyldings net herboud wurde en dêrom krige de katedraal in nije ikonostaze fan trije rigen mei 14 ikoanen, inklusyf in ikoan fan tsaar Nikolaas II. De ikonostaze waard fersierd mei weardefolle stiennen en mineralen út it Oeral-geberchte.
Fan 25 oant 27 oktober 2011 wie yn de katedraal ien fan de meast fereare reliken yn de otterdokske tsjerke te sjen, de gurdle fan de Jongfaam Marije. Tsientûzenen leauwenden besochten de katedraal en moasten lange tiid yn 'e rige stean om it relyk te ferearjen.
Coen van Vrijberghe de Coningh
Coen van Vrijberghe de Coningh (folút: Coenraad Lodewijk Dirk van Vrijberghe de Coningh; Amsterdam, 12 novimber 1950 – Almeare, 15 novimber 1997) wie in Nederlânsk akteur, muzykprodusint, sjonger, komponist en presintator, dy't by it grutte publyk benammen bekend wurden is troch syn fertolking fan 'e rol fan Johnnie Flodder yn 'e tillefyzjesearje Flodder en de film Flodder 3.
Jonkheid en oplieding
Van Vrijberghe de Coningh wie de lêste manlike telch út in âld Siuwsk aadlik laach, dat oarspronklik ôfkomstich wie út it ferdronken doarpke Vrijberghe. Syn heit wie de akteur Cruys Voorbergh (eins Ernest van Vrijberghe de Coningh), en syn mem wie Ada van Geel. Van Vrijberghe de Coningh waard yn 1950 yn Amsterdam berne. Hy hie in suster, Emmy van Vrijberghe de Coningh, dy't keunstneresse wie. Nei in jier ULO folge er fan 1963 oant 1968 in oplieding oan it konservatoarium, dêr't er foar gitarist learde, en dêrnei oan 'e Lytskeunstakademy, dêr't er syn stúdzje yn 1972 ôfrûne. Hy gie mei sin net nei de toanielskoalle, om't er net as kloan fan syn heit sjoen wurde woe. Tuskentroch died er noch wol in fjouwerjierrige balletoplieding.
Karriêre
Yn 1977 rjochte Van Vrijberghe de Coningh syn eigen teätergroep Splinter op, wêrfan't hy de artistyk lieder waard. Yn 'e dêropfolgjende jierren brocht er mei dat selskip ferskate kabaretfoarstellings op 'e planken. Ek yn 1977 makke er syn tillefyzjedebút as presintator, by it NCRV-programma Showroom, dêr't hy it ûnderdiel De Studiogasten die. Yn dy funksje bleau er wurksum oant 1980. Syn alderearste ferskining op 'e tillefyzje hie lykwols as yn 1967 west, doe't er as ien fan 'e jeugdbestjoersleden fan 'e Wild Life Rangerset yn petear gie mei prins Bernhard.
Yn 'e tachtiger jierren wurke Van Vrijberghe de Coningh fiif jier lang by de platemaatskippij Bovema, en produsearre er muzyk foar artysten lykas de band Drukwerk. Yn 1985 wied er mei û.o. Robert ten Brink ien fan 'e inisjatyfnimmers fan 'e teätergroep Sweat Produkties. As sjonger trede er fan 1987 oant 1996 op mei syn band The Shooting Party. Hy wûn mei it nûmer Kaal de Annie M.G. Schmidt-priis foar it bêste Nederlânsktalige teäterliet fan 1995.
Van Vrijberghe de Coningh spile yn 1989 de haadrol yn 'e film Alaska, dêr't er ek de soundtrack foar komponearre. Dy film wûn in Gouden Keal foar de bêste koarte film. Datselde jiers wurke er mei Karin Bloemen mei oan it tillefyzjeprogramma Spijkers met Koppen. Fierders wûn er faam as toanielakteur mei de rol fan Ebeneezer Scrooge yn in foarstelling dy't basearre wie op 'e novelle A Christmas Carol fan Charles Dickens. Ek spile er koart njonken Liesbeth List yn 'e musical Eindeloos.
Oant doe ta wie Van Vrijberghe de Coningh by it grutte publyk fierhinne ûnbekend bleaun, mar dat feroare doe't er yn 1993 de rol fan 'e asosjale mar ynnimlike liddichgonger Johnnie Flodder oernaam fan akteur Huub Stapel. Stapel hie Johnnie yn 'e films Flodder (1986) en Flodder in Amerika! (1992) spile, mar seach gjin heil yn in ferfolch op 'e tillefyzje, temear om't er beducht wie om typecast te reitsjen. Dêr die Van Vrijberghe de Coningh syn foardiel mei, want de komeedzjesearje Flodder waard in trochslaand súkses, wêrfan't de ôfleverings (anno 2021) noch altyd geregeldwei op 'e Nederlânske en Belgyske tillefyzje werhelle wurde. Yn 1995 waard as útfloeisel fan 'e searje ek in nije film makke, Flodder 3, weryn't Van Vrijberghe de Coningh op 'e nij de rol fan Johnnie fertolke.
Njonken syn live-aktearwurk wie Van Vrijberghe de Coningh ek aktyf as stimakteur; sa spile er yn 1995 Buzz Lightyear yn 'e Nederlânsktalige neisyngronisearring fan 'e tekenfilm Toy Story.
Priveelibben
Coen van Vrijberghe de Coningh hie oan syn ferstjerren ta in relaasje mei aktrise Wivineke van Groningen, mei wa't er gearwenne oan 'e Korte Leidsedwarsstraat yn Amsterdam. Hja hiene gjin bern.
Ferstjerren
Op 15 novimber 1997, trije dagen nei syn 47ste jierdei, spilen Van Vrijberghe de Coningh en syn kollega's Stefan de Walle en Tatjana Šimić yn 'e Flodder-studio's yn Almeare by in besletten feest in sêne út 'e searje nei, doe't Van Vrijberghe de Coningh ynienen efteroer foel en stil lizzen bleau. De gasten tochten dat dit ûnderdiel útmakke fan it optreden en begûnen te klappen, mar De Walle en Šimić hiene daliks troch dat der wat mis wie, en bellen in ambulânse. It bliek om in hertstilstân te gean, en doe't reänimaasje net mear bate mocht, stoar Van Vrijberghe de Coningh ûnderweis nei it sikehûs. Nei in betinking yn it DeLaMarteäter op 20 novimber 1997 waard er begroeven op Zorgvlied yn Amsterdam.
Hertproblemen rûnen by him yn 'e famylje; sa ferstoar syn heit mei 64 jier ek oan in hertstilstân, wylst syn suster Emmy yn 1992 mei 44 jier kaam te ferstjerren nei de iepening fan in tentoanstelling fan har wurk. De hommelse dea fan Van Vrijberghe de Coningh makke foargoed in ein oan 'e ambysjes fan produsint Dick Maas om in sechsde seizoen fan Flodder te meitsjen, om't noch hysels, noch de oare akteurs ynseagen hoe't in oar de rol oernimme kinne soe dy't Van Vrijberghe de Coningh him sa eigen makke hie. It fyfde en lêste, yn 1997 opnommen, seizoen fan Flodder waard yn oerlis mei syn djipdrôven fan jannewaris 1998 ôf postúm útstjoerd en opdroegen oan Van Vrijberghe de Coningh.
Rhein-Pfalz-Kreis
De Rhein-Pfalz-Kring (oant 31 desimber 2003 Landkreis Ludwigshafen) is in lânkring yn it súdeasten fan it Dútske bûnslân Rynlân-Palts yn de metropoalregio Rhein-Neckar. It bestjoer hat syn sit yn de kringfrije stêd Ludwigshafen am Rhein, dy't fierder gjin diel útmakket fan de lânkring. De ferbânsfrije stêd Schifferstadt is it grutste plak wat ynwennertal oanbelanget.
Geografy
De Rhein-Pfalz-Kreis leit yn it Boppe-Rynske leechlân. De lizzing yn de metropoalregio Ryn-Neckar mei in soad oanbuorjende kringfrije stêden en de lokaasje oan de Ryn makket dat de Rhein-Pfalz-Kreis oan in soad ferskillende distrikten grinzget, dy't yn trije ferskillende bûnslannen lizze. Yn it bûnslân Rynlân-Palts grinzget de lânkring oan de stêd Worms, Frankenthal, Ludwigshafen am Rhein, Speyer, de lânkringen Germersheim en Südliche Weinstraße, Neustadt an der Weinstraße en Bad Dürkheim.
Yn it easten foarmet de Ryn de grins fan de Rhein-Pfalz-Kreis mei de dielsteaten Hessen en Baden-Württemberg. In útsûndering is it Kollereilân op de loftse kant fan de Ryn, dat by Baden-Württemberg heart. Begjinnend yn it noarden grinzget de lânkring oan de kring Bergstraße (yn Hessen), de stêdkring Mannheim, de Rhein-Neckar-Kreis en de lânkring Karlsruhe (allegear yn Baden-Württemberg).
Ferbânsfrije gemeenten
(Ynwennertallen op 31 desimber 2019)
Hagestein
Skiednis
Foardat it slot Hagestein boud waard, hiet de delsetting "Gasperde". Yn 1382 krige Gasperde stedsrjochten fan Jan V fan Arkel, mar yn 1405 waard it oan de grûn ta ôfbrutsen. Letter ûntstie op it plak fan Gasperde it plak Hagestein. Op 1 jannewaris 1812 waard Hagestein by de gemeente Everdingen foege, om dêr op 1 jannewaris 1818 wer fan ôfsplitst te wurden. Op 1 jannewaris 1821 gie Hagestein fan de provinsje Utert oer nei de provinsje Súd-Hollân. De gemeente waard op 1 jannewaris 1986 opheft en by Vianen foege. Tegearre mei Vianen waard Hagestein yn 2002 wer in diel fan de provinsje Utert.
Kastiel Hagestein
Yn 1251 droech Gysbert fan Gevengoie (fan Goye) slot Hagestein op oan greve Otto II fan Gelre. Hy krige it dêrnei, lykas destiids wenst wie, wer as erfliene werom. Dêrnei belanne it yn hannen fan Jan V fan Arkel dy 't yn 1382 stedsrjochten ferliende oan Gasperden. Nei de ferovering op Jan V fan Arkel yn 1405 troch Willem VI, greve fan Hollân, waard it kastiel lykas it stedsje Gasperden oan de grûn ta ôfbrutsen wêrby 't de stedsrjochten ferlern giene.
Omdat de biskop fan Utert, Freark III fan Blankenheim, meiholpen hie by de ferovering krige dy as dank de sizzenskip oer Hagestein. Sûnt 1510 wie Hagestein mienskiplik besit fan de kapittels fan de Dom en fan Aldmunster yn Utert. Hja lieten der yn 1583 nei ûntwerp fan Marcelis Keldermans en Willem fan Noort in nij slot bouwe: Hagestein II. Ek dit kastiel waard úteinlik, yn 1855, ôfbrutsen. De kapittels ferkochten Hagestein yn 1675 oan George Freark fan Waldeck-Eisenberg, dy't ek greve fan Culemborg wie.
George D. Wallace (militêr)
George D. Wallace (folút: George Daniel Wallace; York County (Súd-Karolina), 29 juny 1849 – Wounded Knee (Súd-Dakota), 29 desimber 1890) wie in Amerikaansk militêr fan mingd Skotsk en Ingelsk etnysk komôf, dy't yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw dielnaam oan ferskate oarloggen tsjin 'e Yndianen. Sa focht er mei yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, dy't er oerlibbe, en wied er letter behelle yn 'e Nez Persé-Oarloch en de Kampanje tsjin 'e Noardlike Sjajinnen. Wallace kaam yn 1890 om by it kweaferneamde Bloedbad fan Wounded Knee.
Jonkheid en oplieding
Wallace waard yn 1849 berne op it plattelân fan York County, yn 'e Súdlike Amerikaanske steat Súd-Karolina. Syn middelnamme wurdt meastal as 'Daniel' jûn, mar komt ek foar as 'David'. Hy wie de soan fan Alexander Stuart Wallace (1810-1893), in politikus en lid fan it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen, en dy syn frou Nancy Lee Ratchford (1810-1883). Hy hie in âldere broer, Robert McCaslan Wallace, mei wa't er tolve jier skeelde. Wallace wie te jong om oan 'e kant fan 'e Konfederearre Steaten fan Amearika meifochten te hawwen yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) en waard dêrom yn 1868 sûnder formele swierrichheden talitten ta de Amerikaanske Militêre Akademy te West Point, dêr't er yn 1872 as op acht nei bêste kadet fan in klasse fan 57 man slagge foar syn eksamens.
Legerkarriêre
Neitiid waard Wallace op 14 juny 1872 mei de rang fan twadde luitenant tafoege oan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer, dat doe noch legere wie yn Fort Riley, yn Kansas, mar in jier letter oerpleatst waard nei Fort Abraham Lincoln, yn 'e Dakota's. Yn 1873 naam Wallace diel oan 'e Yellowstone-ekspedysje, en it jiers dêrop joech er ûnder de Ekspedysje nei de Black Hills lieding oan in ôfdieling Yndiaanske ferkenners.
Op 25 juny naam er diel oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't fiif kompanjyen fan 'e 7e Kavalery oan 'e lêste man ta útrûge waarden troch de Yndianen. Wallace hearde dy deis ta it detasjemint fan majoar Marcus Reno, dat nei in oanfal op 'e súdkant fan it grutte Yndiaanske doarp dat oan 'e igge fan de rivier de Little Bighorn yn súdlik Montana ûntdutsen wie, weromslein waard en doe twa dagen lang op in klif oare kant de rivier troch de Yndianen belegere waard. By de weromtocht kaam luitenant McIntosh om, sadat Wallace ûnder de rest fan de slach it befel oer G Kompanjy hie. Daliks nei ôfrin fan 'e slach waard Wallace befoardere ta earste luitenant en oansteld as adjudant fan 'e rezjimintskommandant.
Neitiid naam Wallace yn 1877 diel oan 'e Nez Persé-Oarloch tsjin 'e Nez Persé, yn Idaho en westlik Montana. Yn 1878 wied er belutsen by de efterfolging fan en striid tsjin 'e Noardlike Sjajinnen, doe't dy út harren reservaat yn it Yndiaanske Territoarium (it hjoeddeiske Oklahoma) útbrieken by in foarfal dat bekend kaam te stean as de Uttocht fan de Noardlike Sjajinnen. Yn jannewaris 1879 tsjûge Wallace yn Chicago foar it Hof fan Undersyk dat gearroppen wie op oanfraach fan majoar Reno, dy't beskuldige wie fan leffens en plichtsfersom ûnder de Slach oan de Little Bighorn en op dy wize syn namme suverje woe.
Yn 1880 krige Wallace in oanstelling oan 'e kavaleryskoalle fan it Amerikaanske Leger, yn Fort Leavenworth, yn Kansas. Op 11 oktober 1882 troude er yn St. Paul, yn Minnesota, mei in Caroline "Carrie" Otis († 1942). Ut dat houlik waard op 12 septimber 1889 ien soan berne, Otis Alexander Wallace. Op 23 septimber 1885 waard Wallace befoardere ta kaptein mei it befel oer L Kompanjy fan 'e 7e Kavalery. Yn septimber 1890 krige er ynstee it befel oer K Kompanjy.
Op 29 desimber fan dat jier naam Wallace by Wounded Knee, yn Súd-Dakota, diel oan it kweaferneamde Bloedbad fan Wounded Knee, wêrby't it Amerikaanske Leger ûnder barre winterske omstannichheden in grutte groep fan yn 't foar fierhinne ûntwapene oanhingers fan 'e Yndiaanske geastedûnsbeweging ôfslachte, mei 297 deaden ta gefolch, meast froulju en bern. By dat treffen fûn Wallace de dea troch gewearsskotten yn 'e holle en de búk; mei't de measten fan 'e 31 Amerikaanske deaden omkamen troch freonlik fjoer, wie dat nei alle gedachten ek by Wallace it gefal. Hy wie by syn dea 41 jier âld en waard neitiid begroeven op it Rose Hill Begraafplak yn Yorkville yn 'e steat Súd-Karolina, dat no de stêd York is.
Bogense
Hjoeddedei is Bogense in lytse stêd dêr't in soad toeristen ferbliuwe. Bogense hat in grut oanbod fan fakânsjehûzen, der binne trije campings en Bogense hat de grutste jachthaven fan Fyn.
Nikolaastsjerke
De Nikolaastsjerke is fan oarsprong in romaansk gebouw, dy't letter nei it westen ta fergrutte waard. Yn it tiidrek 1400-1450 waard der stâl jûn oan it hjoeddeiske oansjen fan it gebou. Doe waard der oan de eastlike kant in toer oanboud mei in achthoekige spits en de tsjerke krige twa krúsearmen. Foar seelju jilde de toer lange tiid as in beaken.
It 16e-iuwske alter fan de tsjerke (1588), in romaansk doopvont, de preekstoel mei houtsnijwurk út 1604 en in grut krúsbyld, dat oan de eastlike muorre fan de súdlike krúsearm hinget, binne de wichtichste keunstwurken fan de tsjerke.