cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wynmotor Baaium
De Amerikaanske wynmotor Baaium stiet sawat in heale kilometer besúdwesten it doarp en is fan it seldsume type Mous. De sechtjin blêden tellende motor waard yn 1935 boud troch de firma Bakker út Drylts foar de bemealling fan de Húnserpolder, wêr't hy in tradisjonele wynmole ferfong dy't dêrnei sloopt waard. De mole mei in flecht fan 5 m. is in ryksmonumint en eigendom fan it Wetterskip Fryslân.
Gabon (rivier)
thumb|De Golf fan Guinee mei û.o. Gabon De Gabon of it Gabon-estuarium is in koart, mar breed estuarium yn it westen fan Gabon. De haadstêd Libreville hat in grutte haven oan de noardouwer fan it estuarium dêr't ek de rivieren de Komo en de Ebe har wetter yn losse. It estuarium komt út yn de Golf fan Guinee. It estuarium wurdt pleatslik Estuaire du Gabon neamd.
Fonder
thumb|200px|Moderne fonder yn it Beekbergerwâd (Nederlân) In fonder is in oer in farwetter lizzende ferpleatsbere brêge of losse planke faak mei in leuning oan wjerskanten, faak oer de wyk tusken huzen dy lâns de feart stean. It fonder kin oan de kant skood of optild wurde as der in skip lâns komt.
De fonder hat ûnder it brêgedek in losse útnimbere balke. Oan twa fersonken ringen lûkend, kin it brêgedek mei in draaiende rol, oan de ûnderkant befêstige, oer dizze losse balke nei ien kant lutsen wurde. Dan noch dizze balke, ek wol 'post' neamd, weihelje en dan kin de laden pream, of it skûtsje der troch. Wie it in heech opladen pream mei hea dan moasten ek noch beide leunings út de standers fuorthelle wurde. Yn omkearde folchoarder gie de fonder dan wer ticht.
Thomas Gordon
Hy skreaun njoggen boeken dy’t yn 28 talen oerset binne en wêrfan mear as 6 miljoen ferkocht binne. Syn ‘Parent Effectiveness Training’, dy’t hy yn 1962 yntrodusearre, waard in populêre treningskursus, dy’t troch mear as in miljoen âlden yn 43 lannen folge is. Yn Nederlân hawwe mear as 49.000 minsken de kursus folge.
Thomas Gordon waard yn 1997, 1998 en 1999 nominearre foar de Nobelpriis. Yn 1999 krige Gordon de Gold Medal Award foar syn bydrage oan de tapaste psychology.
Belgorod (oblast)
Belgorod is it bestjoerlike sintrum fan de oblast. De stêd leit sa'n 70 kilometer fan de Oekraynske stêd Charkov. Oare grutte plakken binne Stary Oskol en Gûbkin.
Geografy
De oblast leit oan de grins mei de Oekraïne, op sa'n 500 oant 700 kilometer súdlik fan Moskou. Fan noard nei súd is de oblast maksimaal 190 kilometer lang en fan west nei east likernôch 270 kilometer. Yn it noarden grinzget de oblast oan de oblast Koersk, yn it easten oan de oblast Voronezj en yn it westen en suden oan de 540 kilometer lange grins mei de Oekraïne. thumb|left|250px|Natoerreservaat Belogorje (dielgebiet Stenki-Izgorja) Geologysk leit de oblast oan de súdlike râne fan it Sintraal-Russysk Plato. It gebiet leit yn de rivierbekkens fan de Don en de Dnjepr. Meiïnoar hat de oblast likernôch 480 gruttere of lytsere rivieren. It grutste diel fan it gebiet bestiet út bosk en greide, fral it súdlike diel bestiet út greide en steppe. Fan de sûchdieren dy't der foarkomme kinne swinen, reeën, elanden, hazzen, foksen, marters, murden en wolven. It natoerreservaat Belogorje (Белогорье) bestiet út ferskillende aparte dielen en lânskipstypes tichteby de grins mei de Oekraïne. Yn it gebiet komme in soad seldsume fûgels foar. De boaiem bestiet foar trijefearnspart út de fruchtbere swarte ierde.
Yn de oblast wurde izererts, bauksyt, apatyt, kalk, klaai, goud, grafyt en oare metalen fûn.
It klimaat is tuskenbeide kontinintaal mei relatyf sêfte winters en lange simmers. De oblast hat trochsnit temperatueren yn jannewaris fan −8 °S oant yn july likernôch 20 °S. It froastfrije tiidrek is 155 oant 160 dagen lang. Yn it jier falt alle jierren 540 oant 550 mm delslach, it easten is lykwols trochstrings droeger.
Skiednis
Yn de 8e iuw libben yn it gebiet de Alanen, dy't opfolge waarden troch de Chazaren. De earste Slaven kamen út it noarden en setten harren yn 'e twadde helte fan it earste millenium yn 'e oblast nei wenjen. Yn de tiid fan de Kiëvske Rûs foarme it gebiet ûnderdiel fan it Foarstedom Tsjernigov. De Mongoalske ynvaazje brocht ek yn dit gebiet terreur. Yn dy tiid gyng it gebiet oer yn it besit fan it sterk nei it easten útwreidzjende Gruthartochdom Litouwen, mar sûnt 1500 hearde it gebiet by it Grutfoarstedom Moskou en foarme it de súdlike liny tsjin de Krimtataren, dy't fral troch de Kozakken ferdigene waard. thumb|250px|left|Kriichsmonumint Prochorovka Troch de ekspânsje fan Ruslân ferlear de ferdigeningsliny oan betsjutting.
Sûnt 1708 wie it gebiet ûnderdiel fan it gûvernemint Kiëv en it gûvernemint Azov. Yn 1727 waard it gûvernemint Belgorod út dielen fan it Kiëvske gûvernemint stifte. It wie doe folle grutter as de hjoeddeiske oblast Belgorod. Yn dy tiid hie it nije gûvernemint Belgorod mear as ien miljoen ynwenners mei stêden as Koersk, Orjol, Brjansk en Valûjki. Tusken 1775 en 1776 waard de oblast opdield. It gebiet om Belgorod hinne waard diel fan it gûvernemint Koersk. Tusken 1917 en 1919 hearde it gebiet fan de tsjintwurdige oblast by de Oekraynske Sosjalistyske Sovjetrepublyk.
Yn de twadde helte fan de 19e iuw begûn de yndustrialisaasje en de oanlis fan it spoar.
Yn de Twadde Wrâldkriich waard der slim fochten yn Belgorod yn omkriten. By de Slach om Koersk wiene der by Prochorovka swiere tankgefjochten.
Yn 1954 waard de oblast Belgorod út de oblasten Koersk en Voronezj stifte.
Bestjoerlike yndieling en stêden
De oblast is ûnderferdield yn de trije stedsdistrikten Belgorod, Gûbkin en Stary Oskol en 19 rajons. Der binne meiïnoar alve stêden yn de oblast en 18 plakken mei in stedsk karakter.
Hearresylbrêge
De Hearresylbrêge waard yn 1969 iepene oer de Hearresyl, de ferbining tusken de Terkaplester Puollen en de Snitser Mar. De iepening fan 'e brêge waard fierd as in heuglik feit en in stimulâns foar de wettersport yn dizze kontreien. Der wienen doe al jierren fan praten oan foarôfgien; oer it wol of net opnij iepen meitsjen fan de ferbining tusken Snitser Mar en Terkapelster Poel. Foar de oarloch wie der hielendal gjin iepening tusken dizze twa wetters. Oan wjerskanten fan de dyk nei Terherne wienen reidpôlen mei dêrefter de mar en de poel. Dochs hie der yn de 16e iuw al in syl yn dizze dyk sitten.
Yn de lette midsiuwen waard dizze slachtedyk oanlein as kearing tsjin it wetter fan de Middelsee. It lân fan de Lege Wâlden en fierder eastlik waard sa beskerme tsjin oerstreamings. Doe’t om 1530 hinne de gebieten by It Hearrenfean ôfgroeven waarden foar turf, moast dy turf ôffierd wurde mei skippen. Dêrom waarden ferskate sleatten en kanalen groeven en waard troch de bekende feanbazen Dekema, Cuyck en Foeyts ek in trochgang makke yn dizze slachtedyk, om sa de turf fia de Snitser Mar ôffiere te kinnen nei de Sudersee. De Hearesyl waard oanlein, neamd nei de trije hearen.
De slûs hat in pear iuwen tsjinst dien, maar slûs en dyk waarden net goed ûnderhâlden. It ûnderhâld moast mienskiplik dien wurde troch de feanhearen en de gebieten oan de eastkant van de dyk, want dizze gebieten waarden beskerme troch de dyk en syl. It wienen de gemeenten Utingeradeel, Haskerlân en Aenjewier. Mar der wie in soad strideraasje ûnderling, sadat slachtedyk en slûs fersuteren. De dyk koe it wetter net goed mear keare; de lannen yn ús omkriten strûpten der geregeld wer ûnder by heech wetter. By in swiere stoarm yn 1718 ûntstie in gat yn de dyk dat hoe langer hoe grutter waard. De syl ferdwûn en der ûntstie in “trekgat”. Op it lêst hie it in breedte fan ±200m. en waarden Terkaplester Poel, Sâltpoel en Snitser Mar ien gehiel. Skippen fearen sa troch it gat de poel op. Der kaam in pont om minsken oer it gat te setten.
Cap Arcona
thumb|250px|De baarnende Cap Arcona koart skoft nei de oanfal De Cap Arcona wie in Dútsk passazjiersskip út 1927, dat op 3 maaie 1945 te sink brocht waard troch in bombardemint fan de Royal Air Force.
Hearresylbrêge
Yn 1882 kaam der in ein oan dizze sitewaasje. De provinsje lei in nije slachtedyk oan. It farferkear waard omlaat troch Terherne en it gat waard ôfdamme en tichtgoaid. Der kaam in dyk foar it ferkear oerhinne, de pont koe ferfalle. Sa is it bleaun oant der ± 1963 plannen ûntstienen om it eardere gat wer iepen te meitsjen en der in brêge mei slûs te pleatsen. Dit yn it kader fan stimulearing fan rekreaasje en wettertoerisme. De plannen binne trochsetten en sa koe op 30 juny 1969 de nije trochgong iepene wurde troch Linthorst Homan, kommissaris fan de keninginne. Hy die dit mei de belle fan de eardere pont. Dizze belle wie bewarre bleaun op it gemeentehûs fan Utingeradiel, dêr’t de Hearresyl en Terkaple-Eagmaryp doe diel fan útmakken.
Cap Arcona
Skiednis
It stoomskip fan 27.000 brutoton Cap Arcona waard foar de Hamburg-Südamerikanische Dampfschifffahrts Gesellschaf boud troch Blohm & Voss en waard 14 maaie 1927 te wetter litten. It skip waard neamd nei Kaap Arkona op it noardlikste punt fan it eilân Rugen. It chique skip makke op 19 novimber 1927 har earste reis nei Argentynje en farde de neifolgjende jierren op de rûte Hamburch oer Madeara en Rio de Janêro nei Buenos Aires. Fan 1940 ôf waard it skip fan de Kriegsmarine as akkomodaasjeskip op de Eastsee brûkt. Yn 1943 waard op de Cap Arcona de Dútske film Titanic opnaam. It skip waard yn 1944 brûkt om Dútsers út East-Prusen dy't op de rin foar it Reade Leger wienen nei Dútslân te bringen.
Hearresylbrêge
Dat der twifels wienen oer it wol of net wer iepenjen fan it gat seit it folgjende stikje út de Leeuwarder Courant fan septimber 1963: ''wie ter plaatse een kijkje neemt, ontdekt aan de ene zijde een rietkraag waarin de golven van de Zoutpoel tot rust komen, en aan de andere zijde en tweede rietzoom, waarachter het prachtige gebied van de Terkaplester poelen schuilgaat en waar menig zeiler de zo zeldzame rust vindt. Het is een fraai hoekje daar bij de voormalige zijl. Talrijke toeristen toeven daar om een blik te werpen over de schilderachtige plassen aan weerszijden en te genieten van de rustige omgeving, waar de zwartbonten de groene greiden stofferen, waar de dorpjes de horizon markeren en in het boomgewas verscholen boerderijen her en der verspreid liggen. Het zou dan ook wel veel verandering geven als de plannen verwezenlijkt zouden worden. Ten goede, maar ook ten kwade''.
Cap Arcona
Lêste oarlochsdagen
Oan de ein fan de Twadde Wrâldoarloch lei de Cap Arcona yn de Lübekker Bocht. Yn de wike fan 18 oant 26 april 1945 waarden troch de Athen 5.000 finzenen fan Neuengamme mei SS'ers oan board brocht. Itselde barde mei it skip Thielbek (2.800 finzenen fan Neuengamme) en de Deutschland IV. Op 3 maaie 1945 waarden de skippen bombardearre troch de Royal Air Force. De Thielbek, mei wite flaggen en sûnder militêre taken, gie yn tweintich minuten nei de boaium. De Cap Arcona sonk ek; 90% fan de passazjiers ferlear it libben, de measten troch ferbaarning. Finzenen dy't fan de sinkende skippen ûntkomme koenen waarden deasketten fan rûnfarrende skippen ôf dy't SS'ers út it wetter hellen. Finzenen dy't de ouwer berikke koenen waarden troch SS-patrûljes deasketten. Totaal binne der goed 7.000 finzenen om it libben kaam. Sa'n 350 minsken oerlibben de ramp.
De Sweedske regearing hie oars it Britske regear noch warskôge foar de oanwêzigens fan finzenen op de skippen. Teffens moatte Britske ferkenningsfleantugen sjoen hawwe dat der fizenen oan board brocht waarden. It Britsk regear hâldt lykwols de argiven oer it bombardemint op de trije skippen sletten oant 2045. Faaks in oanwizing dat der slimme saken te ferbergjen binne.
Nederlanners
De ramp koste goed 270 Nederlanners it libben, meast fersetsminsken, mar ek in tal manlju út Putten, oppakt by de Razzia fan Putten. De meast ferneamde Nederlânske finzene dy't omkaam is de fraksjelieder fan de CPN yn de Twadde Keamer Louis de Visser.
Yn it ferfilme boek 'Sonny Boy' (fan Annejet van der Zijl) wurdt beskreaun hoe't Waldemar Hugh Nods, de ramp op de Cap Arcona oerlibbe. Ek hy wurdt troch de SS deasketten nei't er de kust berikt hat. Waldermar Nods, fan Surinaamsk komôf, hat wier bestien. Syn soan, famyljeleden en tsjûgen hawwe meiwurke oan it ta stân kommen fan it boek.
Territoarium Nij-Meksiko
It Territoarium Nij-Meksiko (Ingelsk: Territory of New Mexico of ek wol New Mexico Territory) wie in organisearre territoarium fan 'e Feriene Steaten dat 62 jier bestie, fan 1850 oant 1912. It ûntstie as gefolch fan 'e territoriale oanwinsten yn it Amerikaanske Súdwesten dy't fuortkamen út 'e Amerikaanske oerwinning yn 'e Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch. It territoarium wie yn 't earstoan folle grutter as de lettere Steat Nij-Meksiko; it omfette ek de hiele lettere steat Arizona en dielen fan 'e steaten Nevada en Colorado. Lang om let waard it yn 1912 omfoarme ta in folweardige Amerikaanske steat.
Foarskiednis
Under de Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch (1846-1848) waard wat neitiid it Amerikaanske Súdwesten wurde soe, troch de Feriene Steaten ferovere op Meksiko. Foartiid foarme dat gebiet de Meksikaanske steat Santa Fe de Nuevo México. Al yn 1846 stelden de Amerikanen in provisjoneel regear foar Nij-Meksiko yn, hoewol't de grinzen fan it gebiet op dat stuit noch frijwat dizenich wiene. Yn 1848, oan 'e ein fan 'e oarloch, stie Meksiko it gebiet by it Ferdrach fan Guadalupe Hidalgo formeel oan 'e Feriene Steaten ôf.
Yn 1850 waard troch in kloft foaroansteande ynwenners fan Nij-Meksiko foarsteld om it gebiet ta in folweardige steat fan 'e Amerikaanske Uny te meitsjen. Hja stelden in steatsgrûnwet op dy't it near lei op slavernij en de sloegen grinzen foar dy't yn it westen oan Kalifornje ta rikten en yn it noarden en noardeasten oan 'e rivier de Arkansas ta. Dêrmei soene ek de hjoeddeistige Teksaanske panhandle en de panhandle fan Oklahoma ta Nij-Meksiko komme te hearren, krekt as hiel Arizona en dielen fan wat no de steaten Kansas, Colorado en Utah binne. Dit plan waard it near op lein troch Teksas, dat yn 1845 in Amerikaanske steat wurden wie, mei't it oanspraak makke op in grut part fan itselde gebiet (hoewol't it dat net behearske). Dêropta kanten ek de slavehâldende steaten fan it Amerikaanske Suden har der tsjinoan, dy't it ynstitút fan 'e slavernij fierder nei it westen ta útwreidzje woene.
Uteinlik waard tusken de slavesteaten fan it Suden (dêr't ek Teksas ta hearde) en de frije steaten fan it Noarden it Kompromis fan 1850 sletten. Ien fan 'e gefolgen dêrfan wie dat de ynwenners fan Nij-Meksiko de folweardige status fan steat foar harren gebiet foarearst ûnder de skuonsoallen skriuwe koene. Ynstee waard it Territoarium Nij-Meksiko oprjochte, wêrfan't de grinzen dúdlik fêstlein waarden. De panhandles fan Teksas en Oklahoma en de (lettere) dielen fan Kansas en Utah giene dêrmei foar Nij-Meksiko ferlern. Oan 'e oare kant moast Teksas in grins akseptearje dy't folle eastliker lei as de Rio Grande, dy't it tradisjoneel as syn westgrins sjoen hie.
Nij-Meksiko yn it Antebellum
It Territoarium Nij-Meksiko ûntstie op 9 septimber 1850. It bestie doe út wat letter de steaten Nij-Meksiko en Arizona wurde soene, minus it uterste súdwesten fan Nij-Meksiko en it súdlike trêdepart fan Arizona, dat op dat stuit noch ta Meksiko hearde. Oan 'e oare kant waard yn it noardeasten wol in diel fan wat letter Colorado wurde soe, ta it nije territoarium rekkene, en itselde gou yn it westen foar de súdlike punt fan it lettere Nevada.
De status fan it territoarium oangeande slavernij wie yn 't earstoan ûndúdlik. Meksiko hie yn 1834 de slavernij ôfskaft, en dat wie dus ek bard yn Nij-Meksiko, dat doe noch diel fan Meksiko wie. Dêrby spile ek in rol dat der earder dochs ek al amper slavernij yn Nij-Meksiko foarkommen wie, om't it klimaat him dêr net liende foar it opsetten fan plantaazjes. Abolisjonisten yn it Amerikaanske Kongres, lykas Abraham Lincoln, wiene fan miening dat de Meksikaanske wetten op dat stik foarrang krije moasten boppe de Amerikaanske en dat Nij-Meksiko dus in frij territoarium wurde moast. Kongresleden út it Suden woene dêr neat fan witte. Nettsjinsteande dy ûnienichheid soarge it klimaat derfoar dat der ek ûnder Amerikaansk bestjoer frijwol gjin slavernij wie yn Nij-Meksiko en it tal negerslaven wie yn it hiele territoarium nea grutter as tolve of dêromtrint.
As ien fan 'e lêste prebearsels om 'e Amerikaanske Boargeroarloch tusken it Noarden en it Suden foar te kommen, waard yn desimber 1860 troch in kommisje fan it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen foarslein om Nij-Meksiko fuortendaliks as slavesteat yn 'e Amerikaanske Uny op te nimmen. Dat wie foar de fertsjintwurdigers fan 'e Súdlike steaten lykwols te min en te let, mei't de measten fan harren it Kongres doe al ferlitten hiene yn tarieding op 'e ôfskieding fan harren thússteaten fan 'e Feriene Steaten.
Nij-Meksiko ûnder de Boargeroarloch
Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) spile Nij-Meksiko in lytse rol yn it front bewesten de Mississippy, om't de Súdlike Konfederearre Steaten fan Amearika oanspraak makken op 'e súdlike helte fan it Territoarium Nij-Meksiko (in gebiet dat oan 'e grins fan Kalifornje ta rikte). De Konfederaasje besocht dêr in eigen territoarium te foarmjen, dat Arizona komme moast te hjitten (net te betiizjen mei it lettere Amerikaanske territoarium mei dyselde namme).
Under de ambisjeuze Nij-Meksikokampanje foelen Konfederearre troepen út Teksas ûnder lieding fan generaal Henry Hopkins Sibley it gebiet begjin 1862 binnen. Koarte tiid letter waard dat leger lykwols yn noardlik Nij-Meksiko nei de Slach by Glorieta Pass twongen ta in weromtocht, wêrby't ûnderweis werom nei Teksas yn april by Albuquerque in efterhoedegefjocht plakfûn mei Noardlike troepen ûnder kolonel Edward R.S. Canby, dat bekend kaam te stean as de Slach by Albuquerque. Hoewol't Nij-Meksiko dêrnei beset holden waard troch Noardlike troepen út Colorado en Kalifornje, holden de Súdliken oan mei fanút Teksas yn it gebiet te operearjen, en guon Konfederearre legerienheden fierden oant de ein fan 'e Boargeroarloch de flagge fan it Konfederearre Territoarium Arizona. Dêrfoaroer stie dat sa'n 8.000 man út Nij-Meksiko ûnder de Boargeroarloch yn it Noardlike Leger tsjinnen.
Territoriale ûntjouwing
De earste feroaring fan 'e grinzen fan 1850 fan it Territoarium Nij-Meksiko foel foar yn 1853, doe't mei de Oankeap fan Gadsden in mânsk gebiet fan 76.800 km² fan Meksiko oankocht waard dat nedich wie foar de oanlis fan in spoarline. In lyts stikje dêrfan kaam letter ta de steat Nij-Meksiko te hearren, mar de krite dy't yn 'e Amerikaanske hannen kaam troch de Oankeap fan Gadsden foarmet tsjintwurdich fral it súdlike trêdepart fan 'e steat Arizona. Op 28 febrewaris 1861 waard it Territoarium Colorado oprjochte mei deselde grinzen dy't de Steat Colorado letter krije soe. Dat betsjutte dat Nij-Meksiko it útstykjende diel fan syn gebiet yn it noardeasten ferlear. Under de Boargeroarloch besleat it Amerikaanske Kongres op 24 febrewaris 1863 ta de oprjochting fan in Territoarium Arizona, wêrmei't it Territoarium Nij-Meksiko likernôch midstwa skuord waard: de westlike helte waard Arizona en de eastlike helte bleau Nij-Meksiko. Ta it nije Arizona hearde yn 't earstoan ek in nei it westen ta útstykjende punt yn it noardwesten, in gebiet dat lykwols yn 1864 oerdroegen waard oan 'e Steat Nevada. Sa hie it Territoarium Nij-Meksiko yn 1863 de grinzen krigen dy't de lettere steat mei deselde namme ek hawwe soe.
Lettere skiednis
Yn 'e desennia nei de Amerikaanske Boargeroarloch wie it Territoarium Nij-Meksiko lange tiid in tige wyld diel fan it Wylde Westen, dêr't cowboys harren keppels kij dreaune, korrupsje wielderich tierde en banditen harren misdriuwen begiene. Ien fan 'e grutste en bekendste útbarstings fan geweld wie de Prêrjeoarloch fan Lincoln County, dêr't yn 1877 en 1878 teminsten 23 minsken by omkamen. Dat wie ek it konflikt wêryn't de ferneamde bandyt Billy the Kid syn reputaasje fêstige, dy't yn 1881 troch sheriff Pat Garrett deasketten waard.
Nei in bestean fan 62 jier krige Nij-Meksiko op 6 jannewaris 1912 einlings en te'n lêsten de status fan folweardige Amerikaanske steat. It gebiet trêde doe as de 47e steat ta de Amerikaanske Uny ta.
Demografy
Neffens de folkstelling fan 1850 hie it Territoarium Nij-Meksiko doe 61.547 ynwenners. Yn 1910 wie it ynwennertal oprûn ta 327.301. Ofset tsjin in oerflak fan 315.194 km² bedroech de befolkingstichtens dêrmei yn 1910 1,0 persoan de km². Tink derom: de ferliking fan 'e sitewaasjes yn 1850 en 1910 lit frijwat in fertekene byld sjen om't it territoarium yn it earste jier noch twaris sa grut wie.
Justin Chang
Justin Chang (folút: Justin Choigee Chang; Súdlik Kalifornje, 3 jannewaris 1983) is in Amerikaansk sjoernalist, dy't bekend wurden is yn syn hoedanichheid fan filmkritikus foar it tydskrift Variety en de krante de Los Angeles Times.
Libben en karriêre
Chang waard yn 1983 berne yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje en is fan etnysk Sineesk komôf. Hy krige foar it earst belangstelling foar filmkrityk doe't er op 'e middelbere skoalle siet en opmurk dat (yn syn eigen wurden) "twa of trije [...] yntelliginte minsken [deselde] film sjen en nei ôfrin folslein ferskillende reäksjes hawwe koene." Chang learde fierder oan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje (USC), yn Los Angeles, dêr't er yn 2004 ôfstudearre.
Neitiid waard er as sjoernalist oannommen by it tydskrift Variety, dêr't er yn 2010 filmkritikus waard en yn 2013 haadfilmkritikus. Yn 2011 skreau er it non-fiksjeboek FilmCraft: Editing oer syn wurk. Yn 2016 stapte er oer nei de krante de Los Angeles Times, dêr't er filmkritikus waard njonken û.o. Kenneth Turan.
Sjoerd Spoelstra
Sjoerd Spoelstra (Inkhuzen, 30 april 1901 – dêre, 30 july 1967) wie in Nederlânsk sjoernalist, amateur-taalkundige, folklorist, muzikant en publisist, dy't benammen oer syn berteplak Inkhuzen publisearre.
Hy wie de soan fan Sjoerd Spoelstra sr. en Neeltje Kok. As sjoernalist brocht er it ta sjef bûtenlânske korrespondinsje. Dêrnjonken wied er siktaris fan it Inkhúster oratoariumkoar Stem en Snaren, fan 'e feriening Muziekkring, fan 'e stifting Vrienden van het Zuiderzeemuseum en fan 'e pleatslike Klokkenspelvereniging. Ek siet er yn it bestjoer fan 'e feriening Oud Enkhuizen. Hy skreau withoefolle artikels oer syn bertestêd en sammele jierrenlang ynformaasje yn foar in earste wurdboek fan it Inkhúster stedsdialekt. Uteinlik bedarre dat wurk nei syn dea yn 1981 by it Meertens Ynstitút, yn Amsterdam, dat der it Enkuizer Woordenboek út gearstalde, dat yn 1983 útkaam.
Albert Oost
thumb|250px|De Pûst (2002) Albert Oost (Wynjewâld, 1968) is in Fryske skilder en byldhouwer.
Oost studearre oan Akademy Minerva yn de stêd Grins, mar makke de oplieding net ôf. Hy ûntwikkele himsels fierder as autodidakt. Hy wennet en wurket op It Hearrenfean. Hoewol't hy him benammen taleit op skilderjen, makket hy ek romtlik wurk. Hy eksposearre ûnder oare yn it Frysk Museum (2002), it Grinzer Museum (2007) en it Museum Belvedêre (2008, 2010).
Sado (rivier)
thumb|left|150px|Rin fan de Sado right|thumb|300px|De Sado yn [[Alcácer do Sal, fan de rjochterigge ôf sjoen]] De Sado (eartiids Sádão) is in Portugeeske rivier, dy't op 230 m hichte ûntspringt by Serra da Vigia en 180 km noardliker yn de Atlantyske Oseaan by Setúbal útmûnet.
De Sado rint by de stêd Alcácer do Sal lâns. Op ferskate plakken hat er dammen mei it doel yrrigaasje mooglik te meitsjen. Yn de omkriten wurdt rys, stynske weet (mais) en griente ferboud.
By Setúbal leit it estuarium fan de Sado, dêr't in koloanje tûmelders (Tursiops truncatus) tahâldt. Der sitte 31 bisten dy't allegear in namme krigen hawwe (2007).
Keardammen yn it streamgebiet
De streamkrite (7640 km²) fan de Sado hat de folgjende keardammen:
Taach
thumb|Rin fan de Taach troch it Iberysk skiereilân thumb|left|250px|De Taach yn Toledo thumb|de Alcántarakeardaam yn de Taach De Taach (Portugeesk: Tejo, Spaansk: Tajo) is mei in langte fan goed 1000 kilometer de langste rivier op it Iberysk Skiereilân. De Taach mûnet foarby Lissabon út yn de Atlantyske Oseaan. De streamkrite beslacht 80.100 kante kilometer, allinnich de Douro hat in gruttere streamkrite op it Iberysk Skiereilân.
De Taag ûntspringt op 1590 meter hichte op de skeanten fan de Muela de San Juan yn de Sierra de Albarracín yn it easten fan Spanje. De rivier rint yn westlike rjochting en giet Toledo foarby, dêr't de middenrin begjint. De gemeente Alcántara foarby is de Taach oer 60 km de Spaansk-Portugeeske grins. De ûnderrin fan de rivier, dy't by it Portugeeske Santarém begjint hat tijwurking en is ek te befarren. De Taach mûnet foar Lissabon út yn in estuarium, dat in wichtige natuerlike haven is, mar ek in natuergebiet fan belang.
De Taach wurdt brûkt foar de yrrigaasje fan de skrokke lânbougrûn yn de omkriten, en de protte keardammen mei wetterkrêftsintrales wurdt elektrisiteit opwekke. Oan de iggen wurdt wyn ferboud, bygelyks yn de krite Ribatejo yn Portugal.
Geology
De ûnderrin fan de Taach leit op brekline. Dat hat tal fan ierdskoddings fan gefolgen hân: de swiersten wiene dy fan 1309, 1531 en 1755.
Battle Beast
Battle Beast is in Finske powermetalband oprjochte yn 2005 yn Helsinki. De band brocht yn 2011 syn debútalbum Steel út. De teksten fan de band gean benammen oer de leafde, kriich en robots. Battle Beast hat seis studio-albums útbrocht.
Tjaard Anne Marius Albert van Andringa de Kempenaer
thumb|Jhr. Tjaard Anne Marius Albert van Andringa de Kempenaer Tjaard Anne Marius Albert van Andringa de Kempenaer (De Lemmer, 17 july 1806 – Ljouwert, 23 maart 1870) wie in Frysk politikus. Van Andringa de Kempenaer woe in Fryske, op De Lemmer berne, grûnbestter út in foarnaam aadlik laach, mei bestjoerders yn opfolgjende generaasjes. As er 28 jier is wurdt er grytman fan It Bilt en troch it yn wurking treden fan de gemeentewet fan 1851 waard hy dêr doe boargemaster. Yn de fyftjin jier dat hy yn de Earste Keamer siet wie hy in behâldend lid, dat faak it wurd hie. Hy waard yn 1865 troch in liberaal ferfong.
Hy wie de soan fan Antoon Anne van Andringa de Kempenaer en pakesizzer fan Onno Reint Alberda van Ekenstein.
Peter
Peter is in Nederlânske jongesnamme, oernaam út it Dútsk. Yn 't Frysk is it Piter. De namme is populêr wurden as ferwizing nei Sint Piter, Petrus.
Neffens it Nije Testamint fan de Bibel hat Jezus Kristus oan syn dissipel Simeon de bynamme Kepha (Arameesk voor "rots") jûn. Dy namme is letter yn it Gryksk oerset as Lithos en as Petrus yn it Latyn. Lithos betsjut soks as stien as rots, mar dan mei de ymplikaasje fan betrouberens: in rots as eat dêr't op boud wurde kin.
766
Foarfallen
Mannheim wurdt foar it earst fermelde.
Katarinatsjerke (Leons)
De Katarinatsjerke yn Leons is in 14e iuwsk tsjerkegebou fan de protestanske gemeente Hilaard-Húns-Leons. De gemeente hâldt de tsjinsten ôfwikseljend yn de tsjerken fan Hilaard, Húns en Leons. De "Stifting Tsjerken Húns-Leons" is ferantwurdlik foar it behear fan de tsjerke.
Skiednis
Foar de tsjerke drige yn de jierren 1950-1960 ôfbraak. It Hardorff-oargel wie al útboud, mar de sloop gyng troch protesten net troch. Yn de jierren 1968-1970 folge ûnder lieding fan A. Baart en J.D. van der Molen in restauraasje fan it ryksmonumint. Boaiemfynsten fan dekorearre stiennen wurde yn de tsjerke útstald. De tsjerke krige sels wer in oargel dat earder yn de Evangelysk-Luterske tsjerke fan Hilversum stien hie.
De pastorij njonken de tsjerke stamt út 1878 en is ek in ryksmonumint.
Ynterieur
Fan de midsiuwske tsjerke binne noch in pear grutte rûnbôgige nissen yn de noardlike muorre oerbleaun. Ek in nis rjochts fan de preekstoel datearret noch fan foar de reformaasje. Yn de tsjerke lizze in pear âlde sarken. De preekstoel en it doopfont binne net âld.
De keunstskilder Giovanni Dalessi makke fan de oarspronklike patroanhillige in skilderij foar de tsjerke fan Leons. De Stifting Nije Keunst yn Alde Tsjerken kocht it skilderij foar de Katarinatsjerke oan, tegearre mei oar wurk fan de skilder foar tsjerken út de omkriten.
Oargel
De tsjerke hie in monumintaal oargel fan Willem Hardorff út 1875, dat yn ferbân mei de oansteande ôfbraak ferhuze nei de tsjerke fan Húns. Doe't de sloop fan de tsjerke dêrnei net trochgyng en der in restauraasje folge, krige de tsjerke in ienfâldich oargel dat oarspronklik yn de Evangelysk-Luterske tsjerke fan Hilversum stien hat.
Nikolaastsjerke (Húns)
De Nikolaastsjerke fan Húns is in 13e-iuwsk tsjerkegebou fan de protestanske gemeente Hilaard-Húns-Leons. De gemeente hâldt de tsjinsten ôfwikseljend yn de tsjerken fan Hilaard, Húns en Leons. De "Stifting Tsjerken Húns-Leons" is ferantwurdlik foar it behear fan it gebou.
Skiednis en beskriuwing
De oarspronklik op ien fan de heechste terpen fan Fryslân boude tsjerke waard eartiids wijd oan Nikolaas fan Myra. It 13e- iuwske, ienskepige bouwurk mei in healrûn koer is fan bakstien en is yn de 19e iuw bepleistere. Alhoewol't de tsjerke letter goatyske finsters krige, is it oarspronklik in romaanske tsjerke. Oan de noardlike kant is ûnder de daksgoate de muorre mei in keperfries fersierd. Oan de noardlike kant bestiet de tsjerke út grutte giele kleastermoppen, ôfwiksele mei hjir en dêr reade stien. Dêr sit ien goatysk finster yn en twa tichtmitsele yngongen, ien rûnbôgich en ien spitsbôgich.
Oant 1846 hie de tsjerke noch in sealtektoer, dy't doe ferfongen is troch it hjoeddeiske ienfâldige geveltuorke. Sûnt 1854 foarmet Húns mei behâld fan eigen tsjerkfâlden in tsjerklike gemeente mei Leons.
Net earder as mei de restauraasje fan 2013 waard de tsjerke op wetter, gas en elektrysk oansletten.
Ynterieur
It ynterieur wurdt oerkape mei in houten tonferwulft. De blau farve preekstoel stiet yn it koer en is mei it doophek 17e-iuwsk. Ek de twa hearebanken binne 17e-iuwsk. Oer de flier leit û.o. in preestersark út 1577 foar pastoar Sibren Jacobs. Opfallend binne de noch oanwêzige 19e-iuwske oaljelampen.
De klok yn it geveltuorke waard yn 1619 getten troch Hans Falck.
Oargel
Sûnt 1961 hat de tsjerke in oargel fan Willem Hardorff. It waard yn 1875 boud foar de herfoarme tsjerke fan Leons, mar dy soe yn de jierren 1960 sloopt wurde en dêrom waard it ynstrumint dêr demontearre en yn 'e tsjerke fan Húns wer opboud. Fan de sloop fan de Leonser tsjerke kaam neat telâne, it gebou waard sels restaurearre en stiet dêr noch jimmeroan, mar it monumintale Hardorff-oargel bleau yn Húns. Yn 2013 restaurearre de firma Bakker & Timmenga it oargel. Op de linker kant fan it oargel stiet noch altiten de stoel foar de pûstertrapper, dy't foar loft yn de oargelpipen in hendel de blaasbalge oanswingelje moat.
Stedehoudersstate
Stedehoudersstate wie in state besúdeasten it doarpke Skingen en noardwest fan Dronryp oan de Strjitwei nr. 7, yn de gemeente Menameradiel. Op it eardere stee stiet yn 2012 in pleats.
Skiednis
Op 26 april 1682 keapet Jehannes Piters de Stedehouderstate fan Vrouwe Lucia van Aylva foar 42 goudgûnen en 13 stuorren de pûnsmiet. Yn 1700 is it goed noch eigendom fan 'Joannes Pijters', mar brûker is syn soan Dirk Joannes. It wie in pleats fan 88 pûnsmiet en der moast 25 gûne en 7 stuorren floreenbelesting oer betelle wurde. It gehiel hie “Gravinne Carlson ten Oosten, trekweg ten zuiden, hr. van der Waijen ten westen en hr. Tjepke van Eminga ten Noorden”. Yn septimber 1703 skriuwt Roucoma yn syn kronyk fan Dronryp: ''“nu is blinde Johannes Pijters mede gesturven op steehoudersplaats”. Dat Johannes wie by de bern op de state/pleats wenjen bleaun.
Op 14 jannewaris 1710 keapet Dirk Johannes de 'gerechte helfte' fan Stedehouderstate fan syn suster Jeltje Johannes foar in bedrach fan 4.525 karolusgûnen. (In karolusgûne wie 20 stuorren, in goudgûne wie 28 stuorren) Nei him (yn 1748) binne syn bern mei elkoar eigener en yn 1758 wurde syn soannen Schelte en Auke Dirks besitters en brûkers fan de state neamd, elts foar de helte. Yn 1778 en 1788 wurde Schelte Dirk syn widdo en Auke Dirks fernijd, beide foar de helte. Yn 1798 wurde Johannes Scheltes en Dirk Scheltes erven as eigners fernijd. De nammen fan de ferstoarne bruorren wurde dat jier lykwols trochhelle en ferfongen troch de nammen fan de erven sels. Dat blike de trije bern fan Dirk te wêzen, om't der oantekene stiet: “F. van Loon nom ux, Schelte Dirks en Pieter Dirks”.
Nei it ferstjerren fan Dirk Scheltes om 1783 hat syn mem blykber it roer yn hannenn nomd. Dirk syn widdo Sybrich Jelkes trout yn 1790 mei buorman Jetze Jacobs, dy't boer is op Wobbemastate ûnder Skingen. As de dochter fan Dirk en Sybrich, Hiske Dirks Stedehouder, yn 1795 trout mei Folkert van Loon barrt soks yn de tsjerke fan Skingen en wurdt it feest hâlden op de pleats dêr't mem de septer swaait: Wobbemastate… twa dagen en twa nachten lang! Neffens de hear Rienk Wassenaar is de hjoeddeiske pleats Stedehouders boud om 1780 hinne. Dêrby is ôfbraakmateriaal fan de state opnij brûkt, want by it weiheljen fan de stâlflier yn 1995 kamen bakstienen foar it ljocht fan in grut formaat, saneamde "Rooswinkels". Dy Rooswinkels binne lytser as kleastermoppen, mar in stik grutter as it hjoeddeiske "Waalformaat" fan 5x10x20 sm. Yn 1832 hie Stedehouders noch in eigen opfeart út it suden wei fan de Frjentsjerter Feart ôf. In oare opfeart rûn oant twa stikken lân fan de pleats ôf fanút it súdeasten. Yn 1818 binne Saakje en Idske Tjepkema eigenaressen en Tiete Westerveld brûker. Yn de tsien jier dêrnei ferkeapje se de pleats ien komme te ferstjerren. Yn elk gefal is Sake Martens Tjepkema, lânbouwer, yn 1828 eigener en brûker, tegarre mei syn frou Sjeuke Jacobs Pekel. Se binne ek eigeners fan Wobbemastate dat troch Sjeuke ynbrocht is. Hja wie grif in suster fan Jetze Jacobs, dy't ferstoar foardat Napoleon elkenien ferplichte in famyljenamme oan te nimmen. Yn 1858 is it noch stees yn eigendom en gebrûk by Sake Tjepkema, is alles noch 88 pûnsmiet 88 pondemaat en de te beteljen floreenbelesting noch altiten 25 gûne en 7 stuorren... itselde as yn 1700...
Yn 1995 kochten Pieter Houtsma en Anna Wassenaar de pleats fan har âlden. Mei behâld fan it karakter fan de pleats bouden se efter yn de skuorre in romme wenning. Rienk Wassenaar en Aaltje Hannema bleunen yn “de foarein” wenjen.
Amelân Fleanfjild Ballum
Amelân Fleanfjild Ballum (Ameland Airport Ballum (ICAO: EHAL) is in lyts fleanfjild by Ballum op it Amelân. It fleanfjild leit yn it westlik part fan It Amelân. It loftferkear kin gebrûk meitsje fan in gersbaan fan 998 by 30 meter. It fleanfjild It Amelân is it meast noardlike fleanfjild fan Nederlân.
Op it fleanfjild wurde in tal saaklike en bedriuwsflechten ôfhannele, mar der fine benammen rekreative flechten plak, bygelyks rûnflechten, sweefflechten en parasjútflechten. It fleanfjild is simmerdeis oerdei iepene.
Yn de simmermoannen makket ek de Sweeffleanklup It Amelân gebrûk fan it fleanfjild.
Neist it gewoane gebrûk wurdt it fleanfjild ek as lanningsplak brûkt foar helikopters fan de Ljouwerter SAR. Dy fersoarget syk- en rêdingsaksjes, en docht ek it ambulânseferfier nei de waadeilannen, útsein Tessel.
Der binne 5500 fleanbewegings it jier op it fleanfjild. OFD Ostfriesischer-Flug-Dienst biedt op fersyk tsjinsten oan nei Boarkum en Emden.
Skiednis
Yn 1929 skreau de KLM yn in brief oan de gemeente It Amelân dat it goed wêze soe foar de ûntwikkeling fan it eilân om der in fleanfjild oan te lizzen, ek om It Amelân út har isolemint te heljen. Tusken 1929 en 1938 ûndersocht de gemeente mei stipe fan Rykswettersteat de mooglikheden, ek besocht it grûn te krijen. Troch de Twadde Wrâldkriich waarden de aktiviteiten foar de oanlis fan it fleanfjild stillein. Yn augustus 1945 wol ek Definsje besykje in fleanfjild op It Amelân te krijen. Yn desimber fan dat jier begûnen 41 frijwilligers fan Ballum ûnder lieding fan de gemeente mei de oanlis fan it fleanfjild by Ballum. Mei gearwurking fan de Heidemaatskippij wurdt it fleanfjild oanlein. Op 13 maaie 1957 wiist de Minister fan Ferkear en Wettersteat it terrein oan as loftfeartgebiet.
Gebrûk fan it fleanfjild
It loftfeartgebiet It Amelân is yn it behear fan de gemeente It Amelân. It ryk is net op it mêd fan it bestjoer, mar finansjeel belutsen by it loftfeartgebiet.
Banen
Op it stuit hat it fleanfjild ien start- en lanningsbaan, dit is Baan 09-27, in gersbaan. Yn de takomst moat der noch in start- en lanningsbaan bykomme, dit moat Baan 13-31 wurde.
Nijsgjirrich
It fleanfjild is troch de Minister fan Ferkear en Wettersteat oantsjut as iepenbier nasjonaal loftfeartgebiet yn de ICAO kategory 2B. Dat betsjut dat der fleantugen ôfhannele wurde meie dy’t in spanwiidte hawwe oant 24 meter en/of in tsjilbasis hawwe oant maksimaal 6 meter. Tsjintwurdich binne der likernôch 5.500 fleanbewegings (start as lâning) jiers. It fleanfjild mei fuort oanflein wurde fan lannen út dy’t it Schengenferdrach tekene hawwe. It oanfleanen moat by foarkar barre mei twa korridors oer de Waadsee, ien oer Harns en ien út de rjochting fan Dokkum.
Yn it nijs
Yn it ferline hat it fleanfjild by Ballum ferskate kearen yn it nijs west. Sa binne der yn 1974 parten fan de film 'Dakota' op it fleanfjild opnomd.
De Teannewâdder
De Teannewâdder wie in ienmanstydskrift fan Anne Wadman. Ferskynde ûngeregeld tusken 1961-1963, mei benammen polemiken, mar ûnder oaren ek mei syn oersetting fan Sartre syn La putain respectueuse. Iepene it earste nûmer mei in ferhaal oer skoaljongesseks dat in útjouwer leaver net útjaan wold hie.
De Skarmole
Yn 1999 skonken de doetiidske eigeners de mole, dy't der doe ferfallen by stie, oan de Molestifting Nijefurd. Dizze liet him restaurearje, wêrnei't hy yn 2002 opnij yn gebrûk steld waard. De Skarmole, in ryksmonumint mei 30 blêden en in flecht fan 10 meter, kin op fersyk betsjinne wurde.
Pieter-Jan Postma
Pieter-Jan Postma (It Hearrenfean, 10 jannewaris 1982) is in Frysk siler yn de Finnklasse.
Postma groeide op yn Terkaple en gie nei de Hafû op De Jouwer. Al jong sylt er yn de kearnploech en sylt yn de Optimist syn earste Europeesk Kampioenskip. Op syn fyftjinde docht er mei oan it WK yn Dublin. Meidat er in soad op it wetter is ferbetterje syn nasjonale resultaten yn in de Laser Radiaal. Hy docht mei oan de Snitswike en oan treningswiken op de Middellânske See.
Nei de Hafû giet hy op syn santjinde nei de Hegere Seefeartskoalle op Skylge. Neist syn stúdzje en it studinteleven docht er ek oan surfen en stapt oer op de Laser. Yn desimber 2000 giet er sân wike nei Sydney foar it WK jeugd en wurdt dêr tsiende. By it WK wurdt er 58ste en by it EK 21 ste. Nei syn staazje stoppet er in skoftke mei de stúdzje om him ta te lizzen op de Olympyske Spullen fan 2004. Hy treent fjouwer moanne mei Tom Slingby (de wrâldkampioen yn 2007) en Michel Blackburn (wrâldkampioen yn 2006) yn Austraalje, mar slagget krekt net foar dielname oan de OS. Wol wint er dat jier de Snitswike en wurdt boppedat Nederlânsk Kampioen.
Yn maart 2005 stapt Pieter-Jan oer nei de Finn en yn 2006 makket er syn stúdzje ôf. De treningen wurde effektiver en mentaal sterket er oan. Hy wurdt 6e yn Miami, 2e yn Fort Lauderdale, 3e yn Palma, 7de yn Hyeres en 2e yn Medemblik. Sulver wint er op it WK en sulver op de Pre-Olympics. Hy krijt dan in eigen keamer yn Amsterdam. Yn 2008 die Pieter-Jan Postma mei oan de Olympyske Simmerspullen 2008 yn Peking dêr't er gjin medalje wûn. Tidens it Wrâldkampioenskip yn it Ingelske Falmouth, wist Postma him te kwalifisearjen foar de Olympyske Simmerspullen 2012 yn Londen. Tidens dizze Spullen waard Postma fjirde.
Olympyske sport
In olympyske sport is in sport dy't foarkomt by, of ea diel útmakke fan de Olympyske Spullen. Der wurdt ûnderskied makke tusken olympyske simmersporten, dy't ûnderdiel binne fan de Olympyske Simmerspullen, en olympyske wintersporten, dy't ûnderdiel binne fan de Olympyske Winterspullen.
Erik van Ommen
150px|thumb|right|fiif kluten 150px|thumb|right|hoarnskrobber 150px|thumb|right| Erik van Ommen (Epe, 26 oktober 1956) is in byldzjend keunstner dy't mei syn partner Wilma Brinkhof yn de âlde pastorije mei galery oan de Brink fan it Drintske Vries wennet. Syn wurk bestiet út etsen, oaljeferveskilderijen, ek yn gyclee, bylden en fideofilms.
Hy studearre yn 1983 ôf oan de Akademy foar Byldzjende Keunsten Minerva yn Grins. Syn wurk is figuratyf yn de tradysje fan de Noardlike Realisten.
Hy wurket leafst yn projektfoarm en docht dat faak yn gearwurking mei natoerorganisaasjes. Sa makke er tema's oer de klút, swellen, hoanskrobbers, de blesgoes en de bijefretter. By in kollumn yn it bled "Vogels" ferskynden 'momintetsen'. De ôfdruk fan de ets wurket as in soarte finster. De taskôger sjocht der trochhinne en trappearret syn ûnderwerp as yn in momintopname. Keunst en kultuer sjocht Van Ommen as in gehiel en sjocht it dêrom as syn taak him yn te setten foar syn ynspiraasjeboarnen. Van Ommen fynt dat gearwurking yn passy en kreativiteit ta mear liede en rjochte dêrom mei oaren yn de jierren njoggentich de Artist for Nature Foundation op. Dizze stifting wol middels keunstwurken oandacht freegje foar bedrige natoergebieten. Faak folget er ek fûgels en komt sa op in soad plakken. Hy skilderde ûnder mear yn lannen as Israel, Yndia, Namybje, Amearika en Japan. Eksposysjes fan him wienen te sjen yn museums yn binnen- en bûtenlân. Mear as 30 boeken mei dêryn skilderijen, akwarellen, etsen, tekeningen en pastels ferskynden fan him. Hy wie ek op telefyzje te sjen yn programma's fan de NCRV, TELEAC, TV Noord, Van gewest tot gewest en de VARA.
Yn 2015 kaam syn 32e boek út, Mijn reigerparadijs. Dêryn waarden foar it earst fideofilms opnaam. It boek waard nominearre foar de Jan Wolkerspriis 2015. Foar VARA's Vroege Vogels ûntwurp er yn 2015 it logo fan de skries, de nasjonale fûgel fan Nederlân. Yn 2015 stichte er Het Bevlogen Oog, in priis foar de bêste jonge fûgeltekener.
Publikaasjes
Fierder ferskynt syn wurk geregeldwei yn de tydskriften Vogels, Noorderbreedte, Golden Raand en Roots. Hy makke tekeningen en akwarellen foar ferskate lânskippen en natuerorganisaasjes.
City Slickers (film)
City Slickers is in Amerikaanske komeedzjefilm mei in modern westerntema út 1991 ûnder rezjy fan Ron Underwood, mei yn 'e haadrollen Billy Crystal, Bruno Kirby en Daniel Stern. De titel is in delbûgende Amerikaansk-Ingelske term foar "stedsjers". It ferhaal giet oer trije freonen út New York dy't lije ûnder in midlifekrisis en beslute op fakânsje te gean nei in ranch yn Nij-Meksiko, dêr't se as echte cowboys meiwurkje kinne oan in feedriuwerij. City Slickers krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie in grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. Jack Palance wûn foar syn fertolking fan 'e âlde cowboy Curly Washburn sawol de Oscar as de Golden Globe foar bêste byrol fan in akteur. Yn 1994 waard mei hast deselde cast in ferfolchfilm útbrocht, City Slickers II: The Legend of Curly's Gold.
Plot
Mitch Robbins is in 39-jierrige Amerikaan dy't in liedingjaande funksje hat by in radiostasjon yn 'e stêd New York. Al fan bern ôf oan is er bêste freonen mei Ed Furillo en Phil Berquist. Op oantrúnjen fan Ed fine de trije mannen yn 'e fakânsje elts jier wat spektakulêrs út, lykas parasjutespringen of it meidwaan oan it Festival fan San Fermín yn it Spaanske Pamplona, wêrby't se foar in keppel loslitten bollen út troch de strjitten drave. Mitch is yn prinsipe lokkich troud mei de sympatike Barbara, mei wa't er twa bern hat: dochter Holly fan sechstjin en soan Danny fan tsien. Ed, dy't in sportwinkel hat, libbet derhinne as in playboy, oant er fereale rekket op it linzjerymodel Kim, dat mar heal sa âld is as hysels, en mei har trout. Phil sit ûnderwilens al tolve jier finzen yn in leafdeleas houlik mei de fekke Arlene, en wurket foar syn narjende skoanheit as bedriuwslieder fan in supermerk.
Hoewol't Mitch it yn ferhâlding ta Phil poerbêst troffen hat, is er de lêste tiid ûntefreden oer syn bestean, sawol wat syn wurk as wat syn gesinslibben oangiet. Syn baas Lou en syn frou Barbara merke dat allebeide op, en Mitch beseft dat er in midlifekrisis trochmakket. Syn maten hawwe fierhinne itselde probleem. Kim wol bern hawwe en in gesin stiftsje, mar dêr is Ed noch net ree foar. Phil slacht om mei ien fan 'e kassiêres fan 'e supermerk, dy't tinkt dat se fan him swier rekke is. Dat blykt letter net sa te wêzen, mar it net al te snuggere fanke fertelt him dat op Mitch syn jierdeisfeest yn it bywêzen fan Arlene, wat liedt ta in eksplosive rûzje tusken Phil en Arlene dy't in ein makket oan harren houlik.
Phil en Ed hawwe as jierdeiskado foar Mitch in fakânsje fan twa wiken yn Nij-Meksiko boekt. Dêr sille se mei syn trijen op in ranch ferbliuwe, leare hoe't cowboys har wurk dogge en dan in keppel kij alhiel nei Colorado driuwe, as in echte feedriuwerij. Dat is fansels wer in idee fan Ed. Mitch hat dêr earst gjin sin oan, en boppedat hat er oare plannen, nammentlik om mei Barbara en de bern te útfanhûzjen by de skoanfamylje yn Floarida. Mar nei't Phil wiif en wurk ferliest en wannear't Barbara, dy't skjin har nocht hat fan Mitch syn lusteleazens, him fertelt dat se him net mei hawwe wol nei Floarida, beslút er dochs mar mei syn maten te gean.
Yn Nij-Meksiko arrivearje Mitch, Ed en Phil op 'e ranch fan Clay Stone en syn frou Millie en moetsje dêr de oare fakânsjegongers anneks feedriuwers: de neven Barry en Ira Shalowitz, dy't in bedriuw hawwe dat iisko's makket, de swarte heit en soan Ben en Steve Jessup, dy't tegearre in toskedokterspraktyk hawwe, en Bonnie Rayburn, in kreaze blonde frou dy't koartby in relaasje ferbrutsen hat mei in man dy't der benammen op út bliek te wêzen om har sparjild op te meitsjen. Wylst de gasten de folgjende dagen training krije yn hynsteriden en oare feardichheden dy't cowboys net misse kinne, docht bliken dat Mitch net oer de motoaryske koördinaasje beskikt om in lasso te smiten.
Bonnie wurdt seksueel yntimidearre troch Jeff en T.R., de beide echte cowboys dy't meigeane op 'e feedriuwerij, en dy't in kweade dronk blike te hawwen. Mitch komt har te help, mar it slagget him nettsjinsteande syn flotte babbel net om himsels en Bonnie út 'e nipende sitewaasje te praten. Se wurde rêden troch de foarman fan 'e ranch, de âlde cowboy Curly Washburn, dy't Jeff en T.R. sûnder swierrichheden teplak set, mar dêrby Mitch by fersin fernederet dêr't syn maten en Bonnie by binne. Fan gefolgen fielt Mitch oanstriid om oan syn ûnnoflikheid foar Curly oer utering te jaan troch grapkes oer de man te meitsjen. Wannear't er dat docht sûnder te beseffen dat Curly lyk efter him stiet, makket er de sitewaasje dêrmei allinne mar minder.