cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koarstmoas
Koarstmoas is in losse term yn it deistich spraakgebrûk en in ynformele taksonomyske groep, dy't de klassen Ascomycota, Basidiomycota en Deuteromycota fan it ryk fan 'e skimmels (Fungi) omfiemet. Koarstmoassen binne gjin lânplanten en nettsjinsteande de namme binne se sadwaande hielendal net nau besibbe oan 'e moassen. Se komme foar yn guon fan 'e meast ekstreme biotopen fan 'e wrâld, wêrûnder de Arktyske toendra, de hjitste woastinen, rotsige kusten en op giftige slakkebulten. Se binne lykwols ek rûnom oanwêzich yn reinwâlden en leaf- en nullewâld yn mylde klimaatsônes. Se groeie faak op keale rotsen (wêrûnder ek muorren, dakpannen en grêfsarken), as epifyten op 'e stammen, tûken en blêden fan beammen, en op bleatfallen stikken grûn yn fierders mei stien oerdutsen kriten.
Koarstmoas hat in algemiene fersprieding en der is wol rûsd dat 6% fan it lânoerflak op 'e wrâld dermei oerdutsen is. It kin boppedat tige lang libje, mar in protte soarten binne gefoelich foar miljeufersmoarging. Dat makket har dan wer ynteressant foar de wittenskip by it fêststellen fan 'e mjitte en it aard fan fersmoarging yn in beskate krite. Sa kin loftfersmoarging, de gesteldheid fan 'e ozonlaach en fersmoarging mei swiere metalen ôflêzen wurde oan 'e steat fan ferskillende soarten koartsmoas. Yn it ferline waard koarstmoas gauris brûkt foar it meitsjen fan ferve en rûkersguod, en wie it in wichtich yngrediïnt yn tradisjonele medisinen. De stúdzje nei koarstmoassen wurdt lichenology neamd; op dat mêd is yn Nederlân de Bryologyske en Lichenologyske Wurkgroep aktyf.
Franciscus Carree
Franciscus Carree of Carré (Ljouwert of Antwerpen, ±1630 - Amsterdam?, 1669) wie in Nederlânsk keunstskilder. It is net bekend wa’t syn learmaster west hat. Hy pykte derút mei syn skilderijen fan lânskippen en doarpsfeesten. Bûten Nederlân is er lykwols net sa bekend wurden.
Biografy
Frans waard om 1630 berne yn Fryslân of Antwerpen. Ynearsten wie er troch syn heit foarbestimd Jezuyt te wurden. Yn 1649 ferfear er nei De Haach foar de boask mei Janneke Padtbrugge. In oare boarne fernijt Geertruyt Buys as syn frou. It pear krige twa soannen, Hendrik en Michiel. Yn De Haach wurdt er lid fan it Gilde. Yn 1657 hâldt er koarte tiid yn Stokholm ta. Tusken 1658 en 1661 wenne er yn Amsterdam dêr't er in herberch hie. Nei't er fallyt gie wie, giet er werom nei De Haach. Yn 1664 wurket er as hofskilder foar Willem Freark en dy syn soan steedhâlder Hindrik Kasimir. Hy makke in ets fan de lykstaasje en katafalk fan de steedhâlder yn novimber 1664.
Carree stoar yn 1669 yn Amsterdam, De Haach of Ljouwert.
Opera (betsjuttingsside)
"Opera" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Berchfytsen op de Olympyske Simmerspullen
100px|right
Berchfytsen is in sport dy't fanôf 1996 op it Olympyske programma stiet. foar sawol de manlju as de froulju.
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it berchfytsen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Jacobus Adriaan Drijber
Jakobus Adriaan Drijber (Feanhuzen, 1 septimber 1862 - Voorburg, 21 july 1953) wie in Nederlânsk boargemaster.
Famylje
Drijber wie in soan fan Lukas Drijber en Catharina Jacoba de Jonge. Heit wie ûnderdirekteur fan de Maatskippij fan Woldiedigens. Hy wie in broer fan luitenant-generaal Sipko Drijber en in folle neef fan boargemaster Sikko Berent Drijber.
Wurkpaad
Drijber begûn syn amtlike karriêre as gemeentesikretaris fan Skiermûntseach. Yn 1898 waard er beneamd ta boargemaster fan It Amelân. Dêrnei hat er noch boargemaster west fan Starum, Aenjewier (1915 - 1918) en Sliedrecht. Per 1 maaie 1931 waard him earfol ûntslach ferliend as boargemaster en waard die beneamd ta Offisier yn de Oarder fan Oranje-Nassau.
Hy troude mei 34 jier op 3 septimber 1896 yn Grins mei Theresia Wilhelmina ten Berge út Nijensleek.
Amsteldjip
It Amsteldjip wie in stroomgeul en seegat yn de Kop fan Noard-Hollân. Oarspronklik foarme it de oergong tusken de Waadsee en de Sudersee. It Amsteldjip wie tagelyk de skieding tusken it fêste lân en it eilân Wieringen. De stroomgeul rûn oer yn De Meere, dêr wêr't no de polder Wieringermar leit, dat sels ûnderdiel wie fan de Sudersee. De geul wie troch de iuwenlange wurking fan tijstreamen relatyf djip, seker yn fergeliking mei de rest fan de Waadsee en De Meere.
Tusken Van Ewijckslûs en Wieringen fear tusken 1912 en 1934 in fearboat, dy't diel útmakke fan de tramline Wieringen–Schagen. De line waard iepene op freed 1 maart 1912 en wie yn de earste tolve jier frij súksesfol. Dêrnei waard it stadichoan minder, en op 31 desimber 1934 waard de lêste rit riden.
thumb|right|250px|De brêge en slûs fan de Amsteldjipdyk by Van Ewijckslûs. Yn 1924 waard in diel fan it Amsteldjip mei it Ulkedjip ôfsluten mei in dyk. Dy Amsteldjipdyk leit tusken Van Ewijckslûs en Wieringen en hat der ta laat dat in diel fan it Amsteldjip in mar waard; de hjoeddeiske Amstelmar. Troch de oanlis fan de dyk wie Wieringen gjin eilân mear.
De dyk wurdt ek wol de Lytse Ofslútdyk of Koarte Ofslútdyk neamd, dit omdat de dyk de test wie foar de grutte Ofslútdyk dy't letter oanlein waard. De dyk, dy't de Amstelmar op dit stuit beskermet tsjin de Waadsee en him skiedt fan it oerbleaune diel fan it Amsteldjip, wie in foarbyldprojekt foar de grutte Ofslútdyk. De yngenieurs stutsen der in soad fan op. Troch de weake grûn ferskode it dyklichem en waard de ûnderlaach der fansiden útparse. Oan de kant fan de Amstelmar is soks noch goed te sjen: lâns de dyk leit in natoergebiet dat "de fersakking" hjit. De Lytse Ofslútdyk is fierders fan belang omdat dêr foar it earst balstienliem tapast waard as bougrûn yn diken.
It oerbleaune stik fan it Amsteldjip wurdt noch altiten brûkt as fargeul.
Bangui
thumb|260px|Lizzing Bangui yn de Sintraal Afrikaanske republyk thumb|260px|De rivier Ubangi oan de râne fan Bangui Bangui is de haadstêd en de grutste stêd fan de Sintraal-Afrikaanske Republyk. It meastepart fan de befolking fan it lân wennet yn Bagui en omkriten.
Skiednis
De stêd waard yn 1889 stifte as Frânske militêre post oan de Ubangirivier yn de Frânske koloanje Haut-Oubangui (letter Oubangui-Chari; Boppe-Oubangui), dy't letter in part waard fan Frânsk Ekwatoriaal-Afrika. De plaknamme is ôflaat fan pleatslike steamfersnellingen. Bangui is sûnt de koloniale tiid it bestjoerssintrum fan it gebiet en nei de ûnôfhinklikens yn 1960 ek fan de Sintraal-Afrikaanske Republyk. Yn 1979 waard diktator Jean-Bédel Bokassa, dy't ûnder oaren fan kannibalisme beskuldige waard, ôfset doe't er yn it bûtenlân wie. De lokale ferkiezings yn 1981 joegen in protte fjochterij tusken neifolgers fan tuskentrochpresidint David Dacko en chef-staf fan it leger André Kolingba. De lêste plege in steatsgreep en hie dêrnei 12 jier de macht yn it lân.
Yn 1996 ûntstie der oproer ûnder 200 soldaten fan it leger, no tsjin it bewâld dan diktator Ange-Félix Patassé, de opfolger fan Kolingba. Frânske yntervinsjetroepen sloegen de rebûlje lykwols del brochten Patassé op 'en nij oan de macht as presidint. De stêd waard lykwols slim plondere en der foelen goed 50 deaden. Juny 1997 wie der wer fjochterij by in militêre basis yn Bangui, nei't soldaten har net deljaan woenen ûnder de foarming fan in nasjonale ienheidsregearing troch de ditkear demokratysk keazen presidint Patassé.
In ûndersyk út 2003 fan it Kanadeeske bedriuw Mercer Human Resources Consulting neamd Bangui de op ien nei minste stêd yn de wrâld, nei Brazzaville. In oar ûndersyk yn deselde snuorje sjocht Bangie as de meast gefaarlike stêd fan de wrâld. Dat komt foar in part op rekken fan de frekwinsje fan steatsgrepen en oanfallen fan rebellen.
Geografy en stedsbyld
De stêd leit op de noardlike ouwer fan de Ubangirivier justjes fierder fan in rige wetterfallen. Besuden fan de stêd makket de rivier in skerpe bocht nei it suden en is fierderop de grins tusken de Sintraal-Afrikaanske Republyk en de Demokratyske Republyk Kongo. Besuden de rivier leit de Kongoleeske stêd Zonga, dy't mei in fear ferbûn is mei Bangui. De hannel yn dat plak is lykwols yn de nederklits rekke meidat it ferkear him sûnt de jierren '80 foar in grut part nei it easten ferleatst hat.
It besjen wurdich binne in grutte triomfbôge yn Romeinske styl wijd oan Bokassa, it presidintieel paleis en de sintrale merk. Fiif kilometer noardliker spilet it meastepart fan it nachtlibben fan Bangui ôf. De merk mei de brede strjitten sa as de Avenue Boganda en it Place de la République binne it middelpunt fan it stedslibben.
Ekonomy
Wichtich foar de ekonomy binne de tekstylyndustry, de produksje fan libbensmiddelen, bier, griente en sjippe. Diamanten en hout wurde eksportearre.
Futoshiky
Wylst de populêrens fan de Sudoku noch altyd oanhâldt komt der wer in nije harsenskrabber by. Futoshiky betsjut letterlik: net gelyk. Betingst foar in ynternasjonale puzel is dat it simpel wêze moat. De spulrigels moatte foar eltsenien te begripen wêze en de taal mei dêrby gjin behinderings opsmite. De Futoshiky foldocht hjir hielendal oan.
Dizze siferpuzel bestiet út in ienfâldich patroan dêr't sifers yn setten wurde moatte neffens in pear ienfâldige spulregels. De sifers 1 o/m 5 meie yn eltse rige en kolom mar ien kear foar komme. Wiskundige symboalen foar grutter as (>) en lytser as (<) jouwe oanwizings foar it sifer dat yn it neistlizzende fakje setten wurde moat. De Futoshiky dûkte yn 2001 op as ien fan de puzels dy't it sukses fan de sudoku benei besochten te kommen. Yn Japan is de puzel ûnderwilens krektlike populêr as de Sudoku. Yn Ingelân hie de Ingelske krante 'The Guardian' yn oktober 2006 de primeur.
Wy kam fram Fryslân
'Wy kam fram Fryslân' is in nûmer fan de Fryske band De Hûnekop yn gearwurking mei sjonger Oele Plop. Op 14 july 2022 ferskynde it as single.
Eftergrûn
Wy kam fram Fryslân is skreaun troch bandleden Emiel Stoffers en Jeroen Seinstra. Stoffers sjongt it nûmer yn stienkoalingelsk, wylst Plop foar de sprutsen Fryske teksten en foar it pianospul soarget. Stoffers rekke ynspirearre om it nûmer te skriuwen nei in reis troch Austraalje, dêr't minsken him fregen wêr't hy wei kaam. Hy fertelde altyd dat er út Fryslân kaam, mar de lokale befolking wie net bekend mei de provinsje. Dan lei er altiten út dat hy út it noarden fan Nederlân kaam. Neffens him is it nûmer bedoeld om de provinsje Fryslân mear bekendheid bûten Nederlân te jaan. Yn de tekst wurdt Fryslân dan ek net as provinsje beskreaun, mar as in lân tusken Denemark en Nederlân leit.
'Wy kam fram Fryslân' waard in Fryske hit. Yn in wike tiid waard de byhearrende fideoklip 70.000 kear op YouTube en 100.000 kear op Facebook besjoen. Der wie lykwols ek krityk op de klip: de band soe hjiryn reklame meitsje foar in nij eigen drankje. Stoffers ferdigene dizze kar troch te sizzen dat cd-ferkeapen en streamingstsjinsten net genôch jild opsmieten. Oan 'e ein fan 2022 begûn de band in aksje om it nûmer op it earste plak yn de jierlikse NPO Radio 2 Top 2000 te krijen. De nûmer 1-posysje waard net helle, mar it nûmer kaam wol op plak 788 de list binnen.
Talysjberchtme
thumb|Satelytbyld fan it Talysjberchtme It Talysjberchtme (Perzysk: کوههای تالش, Kuha: e Ta:lesh, Azerbeidzjaansk: Talış dağları) is in berchkeatling fan 100 km yn it noardwesten fan Iran en yn it súdeasten fan Azerbeidzjan dy't by it noardwestlike part fan de Elbroeskeatling beheart en fan de flakte fan Lənkəran yn it súdeasten fan Azerbeidzjan oant de ûnderrin fan de rivier Sefid Rud yn it noardwesten fan Iran rint. De keatling hat deselde namme as it folk Talysj dat dêr wennet.
De heechste top is de Kyomurkyoj mei 2.477 meter. De EAstlike flanken hawwe oant 600 meter in wiet subtropysk klimaat, fan 600 meter ôf in myld seeklimaat en op de berchtoppen in wiet kontinintaal klimaat, mei 1600 oant 1800 mm it jier delslach. Dat de berchkeating is de wietste streek fan Azerbeidzjan en Iran. Oant 600 m groeit Kaspysk Hyrsania mingd bosk, dêrboppe berchfegetaasje.
Gobabis
Gobabis leit yn it hert fan in regio mei fee-buorkerijen; dêr binne sy tige wiis mei, dat dêr stiet in grut stânbyld fan in mânske bolle by in ynfalswei fan Gobabis mei de tekst: "Welcome to Cattle Country". Gobabis leit oan de râne fan de Kalahary woastyn en is tradisjoneel it lân fan it Herero folk.
Gobabis waakst noch hieltyd troch dat it in trochfierplak is foar guod fan de minen út, it hielendal troch lân omsletten, Botswana nei de Namybyske haven Walfisk Baai; en fierders troch de ynfier fan konsuminteguod út Jehannesburch yn Súd-Afrika.
Freonskipsbân mei Drachten
Yn 2010 bestiet de bân mei Drachten 15 jier. Yn dy tiid binne ferskate projekten opset mei jildlike- en saakkundige stipe fan Smellingerlân. Beide gemeenten hawwe omtinken jûn oan saken as: húsfestjen, ferwurking fan smoargens, ferbettering fan de brânwar, it foarkommen fan HIV/Aids, stifting fan in âldereinhûs, en it opsetten fan kompjûterûnderwiis. Guon projekten hawwe al laat ta ferbetterings, benammen ûnder de meast earmen. Ut tank hat de gemeente Gobabis, by gelegenheid fan it 15 jierrich jubileum fan de bân, in nije wenwyk nei wethâlder Jan Rozema neamd, de 'Rozema Heights'.
Gerrit Ybema
thumb|G. Ybema (1989) Gerrit Ybema (Skettens, 29 oktober 1945 - Twellingea, 15 febrewaris 2012) wie in Fryske âld-amtner en âld-politikus foar D66. Letter waard hy ûndernimmer.
Karriêre
Hy trochrûn de hbs yn Snits, wêrnei't hy ekonomy studearre oan de Ryksuniversiteit Grins. Dêr studearre hy yn 1977 cum laude ôf. Nei in koarte perioade wurke te hawwen as beliedsmeiwurker by de gemeente Ynskedee, waard hy yn 1986 beliedsadviseur fan it Kolleezje fan Deputearre Steaten yn Fryslân.
Yn 1986 waard hy, foar D66 keazen as lid fan de gemeenteried fan Ljouwert. Yn 1989 waard hy foar deselde partij keazen as lid fan de Twadde Keamer. Dêr soe hy him benammen ûntwikkelje ta in deeglik finansjeel-ekonomysk wurdfierder fan syn partij. Hy waard ûnder mear foarsitter fan de Fêste Keamerkommisje foar Finânsjes.
Fan 2003-2011 wie Ybema foarsitter fan it Konsultatyf Orgaan, dat it Nederlânske regear advisearret oer it belied oangeande de Fryske taal.
Persoanlik
Gerrit Ybema wenne yn Twellingea en ferstoar op 15 febrewaris 2012 oan de gefolgen fan kanker. Ybema is 66 jier woarn en liet in frou en fiif bern nei.
Drakensberchtme
thumb|right|Drakensberchtme De Drakensberchtme (Afrikaansk: Drakensberge) is in rige fan bergen yn Súd-Afrika. De bergen rikke oant 3482 meter heech en binne dêrmei de heechste fan it lân. Yn de taal fan de Soeloe's hjitte it berchtme uKhahlamba, wat "barrêre fan spearen" betsjut.
Geografy
It berchtme leit yn it easten fan Súd-Afrika en rint oer in lingte fan 1000 kilometer fan it súdwesten nei it noardeasten, mei in bocht nei it noardwesten dy't de grins foarmet tusken Lesoto en Súd-Afrika. Oan de westkant rinne de rivieren Oranje en Faal en oan de east- en súdkant inkele lytsere rivieren, wêrûnder de Tugela-rivier. It berchtme skiedt de provinsje KwaZoeloe-Natal ôf fan de provinsje Frijsteat.
Yn de winter falt der trochstrings snie; rein en mist komme it hiele jier foar.
Geology
It Drakensberchtme is in oerbliuwsel fan it orizjinele Afrikaanske plato. Dy bergen wurde bedekt troch in laach basalt fan maksimaal 1500 meter tsjok, mei dêrûnder in laach sânstien. Dat hat resultearre yn in kombinaasje fan hiel bot steile blokken en piken. Yn de sânstiennen-laach komme in protte grotten foar, dêr't in soad fan fersjoen binne fan rotsskilderingen makke troch de San.
Beklimme
In protte fan de piken foarmje in grutte útdaging foar berchbeklimmers. Mar ek Kuierje is in populêre aktiviteit yn it gebiet fan de Drakensbergen.
Toerisme
Toerisme yn it gebiet is yn úntwikkeling, mei in grut ferskaat oan hotels en oare akkommodaasje. It grutste part fan de hege dielen fan it berchtme oan de Súd-Afrikaanske side is oanwiisd as wyldreservaat of wyldernis-gebiet. Yn it jier 2000 is de uKahlamba of Nasjonaal Park Drakensberch opnommen op de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO.
Vasil Radoslavov
thumb|right|225px|Vasil Radoslavov Vasil Christov Radoslavov (Bulgaarsk: Васил Радославов) (Lovetsj, 11 maart 1854 - Berlyn, 21 oktober 1929), wie in Bulgaarsk politikus.
Earste kear premier
Op 16 augustus 1886 foarme hy syn earste kabinet. Fan 18 novimber 1886 ôf wie hy ek minister fan justysje. Noch gjin jier letter op 28 juny 1887 foel syn kabinet. Hy wie mar ien jier premier mar syn kabinet stie bekend om syn grutte korrupsje. Yn 1887 foel de Liberale Partij útien. Radoslavov kaam oan it haad te stean fan de Nije Liberale Partij (LPR). Se waarden ek wol Radoslavovisten neamd. De LPR stribbe nei ûnôfhinklikheid fan de Osmaanske sultan.
Fan 19 maaie 1894 oant 9 desimber 1894 wie Radoslavov noch in kear minister fan justysje. No ûnder Stoilov en fan 18 jannewaris 1899 oant 27 novimber 1900 minister fan Binnenlânske Saken ûnder Dimitur Grekov en Todor Ivantsjov. Dizze lêste premier wie in oanhinger fan Radoslavov.
Twadde kear premier
Syn opfettingen dat er tsjin de Russen wie en foar de Dútsers waard troch kening Ferdinand I fan Bulgarije opmurken. En op 17 july 1913 waard Radoslavov ta premier beneamd troch de kening. Hy waard net allinnich premier mar ek minister fan binnenlânske saken en bûtenlânske saken. Der wienen doe mar acht ministearjes, dus dominearre Radoslavov it kabinet folslein.
Fan it begjin fan syn oantreden ôf folge Radoslavov in anty-Russyske polityk. De kening en Radslavov seagen it as haaddoel om it lân wat ferlern gien wie yn de Twadde Balkankriich werom te krijen. Yn de wiken fan july 1914 socht Bulgarije kontakten mei Dútslân. Keizer Wilhelm II en Ferdinand wienen neven, mar de keizer fertroude syn neef net hielendal. Radoslavov soarge foar in grutte liening fan Dútslân en Eastenryk-Hongarije, mar stelde de Bulgaarske dielname oan de striid (de Earste Wrâldkriich) noch in tiidsje út. Mar op 6 septimber sluet Bulgarije in geheim akkoard mei de Dútsers. Fiif wiken letter wie Bulgarije in lân yn oarloch.
Fal fan Radoslavov
It Bulgaarske leger slagge der yn koarte tiid yn om Masedoanje te oermasterjen. Mar dêrnei kaam it front stil te lizzen. De Bulgaarske soldaten en boargers waarden wurch fan de oarloch en yn 1918 wie in anty-oarlochs demonstraasje. It Ferdrach fan Brest-Litovsk belette Bulgarije fan fierdere oarloch mei Ruslân. De Frede fan Boekarest op 7 maaie 1918 brocht mar in lytse lânwinst op. Allinnich súdlik Dobroedzje waard tafoege oan Bulgarije. De kening ûntsloech dêrop op 21 juny Radoslavov en de liberaal Aleksandu Malinov waard de nije premier. Op 29 septimber kaam der in wapenstilstân. Kening Ferdinans die oan abdikaasje en gie nei Dútslân ta. Radoslavov dy’t benaud wie dat er oppakt wurde soe, flechte as Dutske offisier ek nei Dútslân.
Yn 1922 waard Radoslavov ta de dea feroardield, yn 1929 krige hy amnesty. Hy ferstoar datselde jier op 11 oktober 1929 yn Berlyn.
Sytze Faber
thumb|275px|Sytze Faber (midden) mei [[Piet Steenkamp]] Sytze Faber (Skettens, 22 jannewaris 1937) is in Fryske politikolooch-bestjoerskundige, kollumnist, âld-sjoernalist en âld-politikus fan de ARP, letter fan it CDA.
Libbensrin
De grifformearde Faber studearre politikology oan de Frije Universiteit Amsterdam en promovearre yn 1974 binnen de sosjale wittenskippen yn de bestjoerskunde.
Hy wurke in skoft as assistint op de fakulteit bestjoerskunde fan de Frije Universiteit Amsterdam, wie dêrnei fan 1967 oant 1977 wittenskiplik haadmeiwurker bestjoerskunde oan de Fryske Akademy yn Ljouwert en waard dêrnei lid fan de haadredaksje fan it Frysk Deiblêd en de Twadde Keamerfraksje fan it CDA. Oant 1978 wie er ek noch lid fan de gemeenteried fan Tytsjerksteradiel. Yn 1985 naam er ôfskied fan it parlemint en waard boargemaster fan Hoogeveen, wat er oant 1998 bliuwe soe.
Yn syn parlemintêre perioade makke er diel út fan de AR-radikalen, de lofterkant fan it CDA. Omdat er faak oars stimde as syn politike partij kaam er te boek te stean as 'dissidint'. Yn de tachtiger jierren fersette er him ynearsten tsjin de komst fan de plande krúsraketten mar gie lang om let dochs oerstaach.
Faber hat ferskate bestjoerskundige publikaasjes (ûnder mear syn proefskrift) oer de legere oerheid skreaun, ûnder oaren oer de rol fan de boargemaster. Hy spitste dit benammen ta op Fryslân, dêr't er lang wenne en wurke hat.
Faber hat tal fan bestjoerlike funksjes beklaaid. Sa wie er bygelyks fan desimber 1996 oant oktober 2000 foarsitter fan de IKON en wie er fan desimber 2006 oant desimber 2007 foarsitter fan it Keninklike Nederlânske Skaakbûn.
Boek
Yn april 2007 ferskynde fan syn hân it boek De wet van de koestal. Dêryn die Faber ferslach fan in perioade dat er meirinne mocht mei de KristenUny-fraksje yn de Twadde Keamer. Dat spile him foarôfgeand en nei de Twadde Keamerferkiezingen fan 2006 ôf. Foar de Kristen-Uny resultearren dizze ferkiezings en wat him dêrnei ôfspile yn regearingsdielname. Foar it earst yn dyn- noch koarte - skiednis soe dy diel útmeitsje fan in kabinet, it kabinet-Balkenende IV. Faber makke sadwaande de formaasjeûnderhannelingen fan tichtby mei.
Maximilien Robespierre
thumb|Anonym portret fan Robespierre Maximilien-Marie-Isidore de Robespierre (Arras, 6 maaie 1758 - Parys, 28 july 1794 of de 10e Thermidor jier II) wie in Frânsk abbekaat en steatsman yn de ûnrêstige revolúsjejierren fan de jierren 90 fan de 18e iuw (de Frânske Revolúsje).
Albadastins
thumb|right|300px|Albadastins De Albadastins wie in stins dy't yn Poppenwier stien hat yn de gemeente Boarnsterhim.
Oer de ôfbrutsen stins is net folle bekend, yn 1722 waard der in tekening fan makke troch J. Stellingwerf. Yn Ljouwert is in stjitte nei de Albadastins neamd. Op de tentoanstelling ''In alle staten. Stinzen en staten in Fryslân'' (Ljouwert, 2005) waard troch restaurateur Ben Wielheesen in makette makke nei foarbyld fan de tekening.
Merkeldei
Merkeldei (ek wol: lotdei) is de oantsjutting fan in dei dy't yn it folksleauwen tige wichtich is foar it lot fan de minsk of it waar. It waar op in merkeldei is yn dat gefal beskiedend foar de rest fan de perioade. By merkeldagen hearre dan ek ien of mear waarspreuken. Dy fermelde fakentiids ek de hillige dy't neffens de Hilligenkalinder fan de Katolike Tsjerke syn of har nammedei hat op de betreffende dei.
Merkeldagen
Inkele merkeldagen binne:
Synthesizer
thumb|[[Trautoanium, 1928]] thumb|200px|De [[Minimoog]] thumb|right|De [[Maplin 5600 synthesizer, in sels-doch-pakket]] In synthesizer is in elektroanysk muzykynstrumint dat klanken en lûden keunstmjittich (meast elektroanysk) opwekt. Mei in synthesizer is it mooglik it op te wekken lûd fiergeand te beynfloedzjen, sadat nije, noch net besteande klanken makke wurde kinne.Ek kinne guon synthesizers de klanken fan al besteande (akoestyske) ynstruminten hast sekuer neidwaan (bygelyks piano of oargel).
De útfining fan de synthesizer hat in wichtige revolúsje yn de muzykwrâld west. De synthesizer is ien fan de meast alsidige ynstruminten fan de wrâld troch syn ûneinich tal klankkleuren dat er meitsje kin. Muzyksjenres as trance, dance, syntpop, elektro, elektroanika, techno, house ensfh. soene sûnder de útfining fan de synthesizer nea ûntstien wêze.
In soad synthesizers ha in eigen toetseboerd, mar dat hoecht net altyd. Der binne ek saneamde modules dy't net troch in toetseboerd mar troch MIDI oanstjoerd wurde.
Syntezefoarmen
Der binne ferskate wizen fan klankopwekking (syntesemodellen), mei elk har eigen klankeigenskippen:
In soad moderne synthesizers brûke mear syntezefoarmen tagelyk om in grutter klankpalet meitsje te kinnen.
Modulêre bou
By it kommen fan de synthesizer wie yn 't earstoan allinnich subtraktive synteze mooglik. Letter waarden oare foarmen fan synteze yntrodusearre. Lykwols, de measte soarten synteze makken gebrûk fan deselde eleminten:
Syntezemodellen ferskille fan inoar troch hokker eleminten oanwêzich binne en hoe't dy elkoar beynfloedzje. Der kamen in soad synthesizers op 'e merk dêr't de keppeling fan de ferskate eleminten al by fêst lei. It sinjaal dat fan de oscillatoaren komt giet dan earst troch in filter en wurdt dêrnei nei de fersterker stjoerd. It útgongsnivo fan dy fersterker en ek de cutoff-frekwinsje fan it filter wurde modulearre troch in envelope (of twa ôfsûnderlike). Soks hjit subtraktive synteze. Ien fan de earste en bekendste synthesizers fan dit soarte is de Minimoog.
By modulêre synthesizers lykas de ARP 2600 binne de eleminten oanwêzich, mar de brûker moat sels de keppelings meitsje. De mooglikheden binne dêrby folle grutter as by in synthesizer dêr't de keppelings al fan fêstlein binne.Yn prinsipe kin elke module dan in eigenskip fan in oarenien beynfloedzje (modulearje). Sa kin it sinjaal fan in oscillator keppele wurde oan de amplitude of frekwinsje fan in oaren. Dat hjit respektivelik ringmodulaasje en frekwinsjemodulaasje. De folle resinter makke digitale subtraktive synthesizers binne oars foarsjoen fan in modulematriks. Dêrmei kinne allerhande sinjaalboarnen oan allerhande elemintparamaters keppele wurde. Dat makket sa'n synthesizer hiel modulêr.
Landkreis Lindau (Bodensee)
Landkreis Lindau is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 79.895 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1972. Lindau waard yn 1956 ûnderdiel fan Beieren; foartiid hie it fan 1946 oant 1952 ta Wuertemberch-Hohenzollern heart en dêrnei fan 1952 oant 1956 ta Baden-Wuertemberch.
Synthesizer
Modulêre bou
De ymplemintaasje fan tal fan weachfoarmen neist de gongbere en de mooglikheid om dêrtusken te morphen late ta wavetable-synteze. Yn stee fan ien inkelde weachfoarm koe ek in lûdfragmint (sample) brûkt wurde as primêre lûdsboarne. Lûdfragminten fan echte ynstruminten koene dan muzikaal bespile wurde, sadat de simulaasje fan in ynstrumint folle realistysker waard. Yn dit gefal wurdt dat leaver in sampler neamd. Keyboards en digitale piano's meitsje gebrûk fan samples dy't yn in ROM fêstlein binne. In analoge foarrinner fan de sampler is de Mellotron. Physical modelling kin oars ek foar realistyske klanken soargje.
Albadahûs
thumb|right|300px|Albadahûs It Albadahûs, ek: ’t Hooghuis wie in state yn Snits dat yn 1618-1619 boud litten waard troch Ids fan Albada, oan it begjin fan de Kruizebroedersstrjitte en op de hoeke fan de Nauwe en Wide Burgstrjitte. Op itselde stee stiet no de winkel fan C&A yn Snits. Dizze Ids liet ek de Aysmastate yn Hichtum en Epemastate te Ysbrechtum sette. It hûs waard na hûnderttweitich jier yn 1738 al wer foar ôfbraak ferkocht.
Synthesizer
Modulêre bou
De analoge synthesizer (of de digitale imitaasje dêrfan, de 'Virtual Analog'), is noch hieltyd hiel populêr troch syn unike lûd. In soad moderne synthesizers meitsje tagelyk gebrûk fan meardere foarmen fan klankopwekking. Inkeld kin de eksterne lûdboarne (bygelyks it synjaal fan in mikrofoan) as lûdboarne brûkt wurde. Dat wurdt ûnder oaren dien yn vocoders. Digitale synthesizers moatte dêrfoar in AD-converter ha.
Albadahûs
It Albadahûs waard boud yn in L-foarm. De boppeside fan de L foarme de gevel dy’t nei de strjitte rjochte wie en wie ryk fersierd. Yn de binnenhoeke tusken de fleugels wie in hege achtsidige treptoer boud. Neffens de stêdsskiedskriuwer Eelko Napjus wie dizze toer hast hûndert foert heech (ofwol hast 30 m!). De toer hie in sipelfoarmige bekroaning. Yn de ferkeapakte fan 1736 stie: met een fraije toren met een Appel daar booven, met Lood en Leyen gedekt, in de toren eenige kamerkes, met een seer Schoone huisinge, van onder tot boven doorgemetseld met hardsteen, en in het zelve velerhande figueren uitgehouwen, gelijk ook de voorgevel, poort en ringmuur.
Synthesizer
MIDI
Mei de yntroduksje fan MIDI yn 1983 wie it gjin needsaak mear om allinnich it ynboude klavier te brûken. Synthesizers dy't MIDI-oanslutings hiene, koene ek troch MIDI oanstjoerd wurde. Dat resultearre yn it kommen fan modules: synthesizers dy't gjin klavier hiene, mar troch MIDI bestjoerd waarden.
Albadahûs
Fan de stedsstate is in oantal tekeningen bewarre bleaun. It hûs hie dêrop in grut tal natoerstienbannen. Der wienen ek krúsfinsters dy’t yn nissen stienen mei skulpfoarmige bôgetrommen. De smellere nissen midden foar de ferdjippings en yn de geveltop hienen houde figuraasjes, mooglik antike goaden of mytologyske figueren. Tusken alle ferdjippings sieten friezen mei houde ôfbylden fan nei alle wierskyn bisten. It hûs wie boud yn de styl fan it noardlik maniërisme en soe mei de stedhuzen fan Boalsert en Dokkum ta de moaiste gebouwen yn dy styl heard hawwe.
Synthesizer
MIDI
Ek waard it dêrtroch mooglik om in master keyboard te brûken: in apparaat dat allinnich in klavier en MIDI-oanslutings hie. Mei't in goed klavier relatyf djoer is, koe sa besparre wurde by it brûken fan mear synthesizers tagelyk.
In oar wichtich foardiel fan MIDI is dat synthesizers automatisearre wurde kinne troch ûnder oare sequencers.
Kompjûters
Kompjûters ha ornaris in lûdkaart dêr't ûnder oaren in ienfâldige synthesizer op sit, yn haadsaak om muzyk yn de foarm fan MIDI-triemmen hearre litte te kinnen. Boppedat binne der programma's beskikber dy't it mooglik meitsje om in kompjûter as synthesizer te brûken. (software-synthesizers). Guon fan dy softsynths binne softwaremjittige replika's fan âldere synthesizermodellen.
Fabrikanten
Fabrikanten fan synthesizers binne troch de tiid hinne benammen te finen yn de Feriene Steaten en Japan. De folgjende bedriuwen bouwe of bouden synthesizers:
Polder
thumb|Polder 200px|thumb|right|[[Poldermole, tink om it ferskil yn wetterhichte foar en efter de mûne]] 200px|thumb|right|[[Noardeastpolder, ynpoldere tusken 1936 en 1942, ûnderdiel fan de suderseewurken]] In polder is in gebiet dat leger leit as it omlizzende wetter en wêrfan de wetterhichte keunstmjittich regele wurde kin. Polders wurde oer it generaal trochkruse mei wettergongen. Foar de wetterhúshâlding is it needsaaklik dat de sleattten goed trochstreame kinne. Om hjir wis fan te wêzen wurde de sleatten twarris yn it jier skôge: der wurdt kontrolearre oft it wetter djip gwenôch is en oft der gjin wetterplanten yn it wetter stean. Eigeners fan lân oan de sleatten binne ferplichte om harren sleatten te skôgjen.
In polder is in wettersteatkundige ienheid, dat wol sizze dfat it gjin ferbining hat mei it bûtenwetter útsein middels keunstwurken. In poldermole of gemaal (bytiden mear as ien) regelt it polderpeil; troch ynlitten kin (farsk) wetter binne litten wurde. In polder is omjûn troch in wetterkearing.
Yn dielen fan in polder kin in heger peil hantearre wurde. Dit wurdt rigele troch keardamen.
Nederlân hat ûngefear 3000 polders. Der bestean ferskate foarmen. De trije wichtichste binne de drûchmakkerij, de yndiking en de ûntginning. In drûchmakkerij is in ynpoldering fan iepen wetter, bygelyks in mar of plasse, dy't letterlik drûchmakke is. In yndiking is in ynpoldering fan tijgebiet oan de kust of in rivier. Hjirby giet it om in gebiet dat al periodyk drûchfoel en troch yndiking definityf drûch bliuwt en yn kultuer brocht wurde kin. Oan de kust giet it meastentiids om kwelders, oan de rivier om eardere uterwaarden. In ûntginning is yn kultuer brochte woaste grûn, bygelyks in eardere sompe-, fean-, heide- of dúngebiet. Dat hoecht gjin polder te wêzen: hjir is allinnich sprake fan as it gebiet permanint bemeald wurde moat.
Galliënus
thumb|right|225px|Buste fan Galliënus, yn Museum du Cinquantenaire, Brussel Publius Lisinius Egnatius Gallienus koartwei Galliënus (218 - septimber 268) wie keizer fan Rome fan 253 oant 268, wêrfan oant en mei 260 tegearre mei syn heit Falerianus I en yn 260 noch mei syn twadde soan Saloninus.
Libben
De heit fan Galliënus, Falearius kaam út in âld patrisysk laach gens Lisinia en beiden waarden troch de Romeinske senaat mei in soad entûsjasme binnenhelle as Augusti (keizers, letterlik ferhevenen).
Galliënus wie troud mei Julia Kornelia Salonina, en krige trije soannen by har: Falerianus II, Saloninus en Marinianus.
It tiidrek dat Galliënus keizer wie stiet bekend as ien fan de roerichste út de Romeinske skiednis. Nettsjinsteande alle swierrichheden dêr't hy mei te krijen hie, útien rinnend fan opstannen troch tsjinstanners, oanfallen fan bûten, famyljeleden dy't fermoarde waarden, slagge hy deryn him santjin jier steande te hâlden oant hy sels fermoarde waard yn 268.
Keizerskip
Yn 253 waard Galliënus keizer, neidat Aemilianus yn in fjildslach troch syn eigen soldaten fermoarde waard en de senaat syn heit as opfolger beneamd hienen.
Hy krige de twifeleftich eare dat ûnder syn bewâld de measte usurpators wienen fan hiel de keizertiid. Ien fan dizze usurpators Postumus, stifte sels in eigen ryk, mei senaat en al: it Gallo-Romeinske ryk. Dat ryk soe sels yn stân bliuwe fan 260 ôf (nei de moard op Saloninus) oant 274, doe't Tetrikus I en II harren oerjoegen oan keizer Aurelianus.
Bûten al dizze troanpretendinten hie Galliënus te stellen mei diverske barbaarske folken oan de grins fan it ryk dy't nochal aktyf wiene mei ynfallen. En it koe der ek noch wol by dat syn heit yn it easten fan it ryk finzen nommen waard troch de Perzen en yn 260 deade.
Om it folk fan Rome net folle fan dizze problemen merkbite te litten, fierde Galliënus in wiidweidige propagandakampanje. Hy wie dêr tige súksesfol yn. Troch himsels op in grut tal munten ôf te byldzjen as fromme, dippere, oerwinnende en genedige keizer, en ek as beskermling fan in hiele rige goaden wist hy it folk oan syn side te hâlden.
Fertsjinste
In protte eardere histoarisy hawwe Galliënus as in swakke keizer beskôge troch alle opstannen dy't ûnder syn bewâld plak fûnen. Lettere histoarisy hienen wol each foar de punten dêr't er him troch ûnderskiede. Hy sette nammentlik grutte feroarings op gong, sawol op militêr as op polityk mêd. Yn it leger waard troch him aparte legerienheden oprjochte dy't allinnich mar út ruters bestienen, sadat yn tiden fan opstannen it leger rillegau te plak komme koe (wat nochal noadich wie yn dy tiid). Ek brocht hy de macht fan de senaat in stik tebek, dêr't de beslútfoarming troch in stik effisjinter waard. In oar wichtich punt wie de oankundiging fan it edikt fan tolerânsje troch him yn 260. Dizze tolerânsje gou foar alle Kristenen yn it Romeinske Ryk en soe fjirtich jier lang yn stân bliuwe.
Bei
In bei is yn 'e plantkunde in fleizige frucht dy't fuortkomt út in inkele blom en dy't ien sied befettet. Beien kinne ferskillend fan foarm wêze, fan rûn oant langwerpich. De fruchtwand (eksokarp) kin tin of tsjûk wêze en de bei sels kin ienhokkich of mearhokkich wêze. De sieden sitte lykwols altyd ynbêde yn it fruchtfleis. Foarbylden fan sokke beien yn 'e botanyske betsjutting binne druven, blebberbeien, blauwe blebberbeien, reade beien, swarte beien en cranberrys, mar ek tomaten, meloenen en bananen.
In protte beien binne lyts en sappich, en hawwe in felle kleur sadat se skerp ôfstekke tsjin 'e eftergrûn en goed te sjen binne foar fûgels en oaren bisten dy't troch de plant ynset wurde om 'e beien op te fretten en dêrmei it sied (dat der letter mei de kjitte op in oar plak wer útkomt) te fersprieden. Fan guon planten wol it sied sels inkeld kymje as it troch in dierlik spiisfertarringsstelsel gien is, sadat de siedhûd ûnder ynfloed fan 'e spiisfertarringssoppen en mikrobiële wurking trochlittich wurden is foar wetter.
Yn it deistich spraakgebrûk en foar kulinêre doelen wurdt it begryp "bei" yn in folle rommere betsjutting brûkt, foar alle lytsere fleizige fruchten (wylst gruttere "echte beien" as tomaten en meloenen dêr nea ûnder de beien beflapt wurde). Sa wurdt de oantsjutting bei ek wol brûkt foar beskate stienfruchten, lykas kersen, toarnbeien en framboazen.
Berchfytsen op de Olympyske Simmerspullen 2008
200px|thumb|right|200px|Berchfytse tidens de Spullen fan Peking 2008
De Olympyske Spullen fan de XXIXe Olympiade waarden fan 8 oant en mei 24 augustus 2008 hâlden yn Peking, de haadstêd fan Sina. It berchfytsen hie plak op de Laoshan Mountain Bike Course yn it westen fan Peking yn de buurt fan it Velodrome.
Aggemastate
thumb|right|300px|Aggema State Aggemastate, ek: Aggemastins, Aggemaslot en ’t slot op De Campe wie in State yn Penjum. De stins waard om 1410 boud oan de Penjumer Feart by it buertsje 'de Campen' tusken Wytmarsum en Penjum.
Yn 1715 waard it opmetten en besloech it 63 pûnsmiet en 10 einzen (1 pûnsmiet wie 12 einzen). Letter skynt der noch mear lân by kommen te wezen, want yn 1889 waard de state mei 38 hektare lân oanbean (= mear as 100 pûnsmiet). Der waard doe f. 49.620 bean. De huzinge seach der yn 1889 troch meardere ferbouwings gâns oars út as nei de bou fan de stins troch Agge Sybrens Walta. Tsjin 1500 wie syn pakesizzer Alef Walta, eigener dy’t him Alef fan Aggema neamde. Dy syn pakesizzer, ek in Alef, wie ek al in ûndertekener fan it Ferbûn fan de Eallju en hy moast ek it âlderlik stee ferlitte. Alva ferklearre syn besit ferlern, mar de tiden feroaren en sa krigen de Aggema’s harren erfgoed werom. Alef wie lykwols al yn 1572 ferstoarn.
De lêste manlike Aggema hat syn oerpakeszzer Piter west, dy’t troch houlik ek besittings yn Grinslân krige en him dêrom "Hear fan de Kampen oant Wytmarsum, fan Alma en Rensema, Jonker en Hôveling op de Meden", neamde. It hûs is nei it útstjerren fan de Aggema’s yn besit fan de famylje Clant komd, dy’t no de namme Aggema der mar by nom en it wie Jhr. Petrus Adolph Valerius Agama fan Clant, dy’t mei Anne Holbes de Boer fan Warkum opdracht joech yn 1715 it goed op te mjitten, mei it al boppeneamde resultaat. Yn 1728 stiet it op namme fan Reintje A. de Boer, widdo fan Gaastra te Warkum. De opmjitting sil dus wol yn ferbân stien hawwe mei de ferkeap oan de famylje De Boer.
Yn de patriottetiid wenne dêr Frans de Boer, dy’t in grut oanhinger wie fan de Frânske ideeën. Hy moast yn 1787, doe’t de Prinsgesinden mei Prusyske help wer baas waarden, de flecht nimme en syn besit waard ferlern ferklearre en ferkocht. Yn 1791 waard 'het adellijk slot de Campen' te keap oanbean en it jier dêrnei wie der in boelguod fan meubels, skilderijen, in huningparse, in paadigge en in skoffelploech. Hy kaam lykwols mei de Frânske befrijers werom.
De grêft om de pleats fan no is noch in herinnering oan it âlde slot, mei it front nei Penjum en dat destiids in soad beamte mei tunen hie.
It Rak (swimbad)
thumb|Yngong It Rak It Rak, foarhinne N.V. Sneeker Zwembad en L. Rasterhoffbad, is in swimbad yn de stêd Snits. It swimbad leit yn it Boargemaster de Hooppark.
L. Rasterhoffbad (1970-1999)
Yn 1969 wie der in útwreiding fan it bad mei in 50 meter-bad. Yn april 1970 krijt it bad de namme L. Rasterhoffbad, ferneamd nei de destiidske boargemaster fan Snits Ludolf Rasterhoff. Yn 1980 folge der nochris in útwreiding, mar no mei in 25 meter bad. Uteinlik waard it hiele kompleks yn 1999 sloopt en waard der in nij swimbad op itselde plak boud.
It Rak (2001-no)
Nei twa jier bouwen waard op 23 febrewaris 2001 it nije bad, ûnder de namme It Rak, iepene. It oantal bûtenbaden waard sterk werombrocht;it swimbad hie doe bûten allinnich beukerbad en 25 meter bad. De binnenakkomdassje bestie út in 25 meter bad, in saneamd fudobad, whirlpools, restaurant en fergaderromtes. It kompleks wurdt beheard troch sportketen Optisport.
Yn 2011 ûntstie opskuor troch it sluten fan it bûtenbad yn de simmerperioade. It tsjetteldak fan it bûtenbad moast foar €40.000,- renovearre wurde, in bedrach dat it kolleezje fan de Gemeente Súdwest-Fryslân net direkt foldwaan wol.
Brûkers
Meardere sportferienings en skoallen brûke it swimbad yn Sneek. Sa hat dûkferiening Moby Dick in clubgebou mei eigen bad op it terrein. Feriening Fit Troch Sport en swimferiening Neptunia '24 brûke it binnenbad. It bad wurdt ek brûkt troch rekreative swimmers en foar skoal- en diplomaswimmen.
Margaretha de Heerpriis
De Margaretha de Heerpriis is in priis foar byldzjende keunsten. Dizze priis wurdt troch de gemeente Ljouwert ien kear yn fjouwer jier útrikt oan in persoan of organisaasje dy't in bysûndere bydrage levere hat oan de byldzjende keunsten yn Ljouwert. De priis is ferneamd nei de Fryske keunsteneresse Margareta de Heer en waard foar it earst jûn yn 1998.
Arthur Moeller van den Bruck
Arthur Moeller van den Bruck (Solingen, 23 april 1876 - Berlyn, 30 maaie 1925) wie in Dútsk nasjonaal kultuerhistoarikus en skriuwer.
Hy is it meast bekend fan syn kontroversjele boek Das Dritte Reich (1923). Teffens publisearre er de earste oersetting yn it Dútsk fan Dostojevsky.
De nazi's makken gebrûk fan syn wurk at it heal koe. Bygelyks brûkten sy de titel Das Dritte Reich ('It Tredde Ryk') as politike slogan.
Alexander Pechtold
Alexander Pechtold (Delft, 16 desimber 1965) is in Nederlânsk politikus foar D66. Fan 2006 oant 9 oktober 2018 wie er yn de Twadde Keamer fraksjefoarsitter út namme fan dy partij.
Harnzerstrjitwei
De Harnzerstrjitwei is in strjitte yn Ljouwert, it wie de ryksstrjitwei nei Harns, en kaam yn 1842 klear. It is no in haadstrjitte yn Ljouwert. De Harnzerstrjitwei rint fan it Jeropaplein, dêr't er krúst mei de rûnwei fan Ljouwert, oant in rotonde flak foar it sintrum dêr't ek de Spanjertsleane en de Harnzersingel op útkomme.
De Harnzerstrjitwei wie earder, krektas de Grinzerstrjitwei en de Mr. P.J. Troelstrawei in útfalswei dy't bûten de beboude kom lei. Begoede Ljouwerters bouden dêr harren hearehuzen, dy huzen stean noch altyd oan de Harnzerstrjitwei.
De Harnzerstrjitwei foarmet de skieding tusken de wiken Westerparkwyk en Fûgelbuert.
Monuminten
Oan de dyk lizze tsientallen pannen, dy't ryksmonumint binne.
List fan planetoïden 26501-26600
Dit is in list fan planetoïden 26501-26600.
Riedsel
In riedsel is in slim oplosber probleem. It wurdt soms yn 'e foarm fan in ferhaal opskreaun. De oplossing (it antwurd) moat fûn wurde troch it brûken fan eleminten út it ferhaal en it sûne ferstân. De sjarme fan it riedsel is it (ûnferwachte) antwurd.
It stellen fan riedsels wie (is?) in fermaaklike foarm fan ûntspanning. In soad riedsels wienen dan ek yn fersfoarm (it riedselrym).
At er fljocht dan leit-er.
As bern in riedsel stelle begjinne se faak mei: "ra, ra".
In berneferske: die hie in ding dat hipte tusken syn poaten en ûnder syn gat. Ra, ra, wat is dat?
In noch net oplost fraachstik, wurdt ek in riedsel neamd.
Leafbeam
Foarbylden fan leafbeammen dy't yn Fryslân foarkomme, binne de iik, bjirk, esk, yp, eskdoarn, bûk, els, popelier, kastanjebeam, linebeam en haachbûk.
Boksen op de Olympyske Simmerspullen 1972
200px|thumb|right|It Olympysk boks stadion fan München 1972
De Olympyske Simmerspullen fan de XXe Olympiade waarden yn 1972 hâlden yn it West-Dútske München. It boksen waard hâlden yn de Boxhalle. It gebou wêr't it boksen hâlden waard is boud as iishal en hjitte earst Eisstadion am Oberwiesenfeld. Tidens de spullen fan 1972 waard it de Boxhalle neamd en hjoed de dei hjit it it Olympia-Eissportzentrum.
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it boksen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1972.
Anna Louisa Geertruida Bosboom-Toussaint
thumb|right|200px|Bosboom-Toussaint Anna Louisa Geertruida Bosboom-Toussaint (Alkmar, 16 septimber 1812 - De Haach, 13 april 1886) wie in Nederlânsk skriuwster fan histoaryske romans en -novellen. In stikmannich fan har novellen ferskynden earst yn De Gids of yn Nederland en oare tydskriften en jierboekjes. Fierders publisearre Bosboom-Toussaint noch ferskate novellen en losse geskriften yn tydskriften en fersprate jierboekjes. In nije samling fan al har romantysk wurk ferskynde sûnt 1884 yn Den Haach.
Bosboom hat in skoft by har beppe yn Harns wenne. Hja krige dêr les fan Froukje Herbig dy't har yn de kunde brocht mei de Nederlânske literatuer en Jeropeeske literatuer.
Sy troude yn 1851 mei de Nederlânske skilder Johannes Bosboom
Wurk
Earst yn 1837 joech hja in Novelle út, titele: Almagro, dy't folge waard troch
Transfaal
right|thumb|Transfaal yn de Uny fan Súd-Afrika Transfaal (Afrikaansk: Transvaal) wie ien fan de provinsjes fan Súd-Afrika fan 1910 oant 1994. De provinsje waard yn 1994 opdield tusken Gauteng, Noardwest, Limpopo en Mpumalanga.
Skiednis
It gebiet wurdt al bewenne sûnt de 8e iuw troch de Fenda- en Sesotofolken. Fan 1817 ôf wiene der ynfallen troch ferskate Ngunifolken, lykas de Matabele dy't út Natal ferdreaun wiene. Letter waard it gebiet kolonisearre troch de Boeren.
Op 17 jannewaris 1852 erkende Grut-Brittanje de ûnôfhinklikheid fan it gebiet benoarden, oer, de Faal - Trans-faal. Yn 1856 werneamden de Boeren harren lân de Súd-Afrikaanske Republyk, en in nije, rasistyske grûnwet waard opsteld. thumb|right|De flagge fan Transfaal thumb|right|Magaliesberch, in berchrige by Pretoria thumb|right|De Blyderivier-canyon Yn 1877 hie de republyk te kampen mei ekonomyske problemen en oanfallen fan Soeloes. Grut-Brittanje anneksearre Transfaal, sabeare om de Boeren te "rêden". De Boeren seagen de ynfal lykwols terjochte as in oarlochsferklearring, wat late ta de Earste Boere-oarloch. De Pretoriakonvinsje fan 1881 joech it gebiet it rjocht om himsels te regearen, ûnder de Britske flagge. Yn 1884 krige de republyk syn ûnôfhinklikheid werom. Al rillegau waard lykwols goud ûntdekt yn Wytwettersrâne (1885), wêrtroch't ôfgryslike protten nije kolonisten, de útlanners, it gebiet binnentrutsen. Yn 1895 besocht de premier fan de Kaapkoloanje, Cecil Rhodes, in steatsgreep tsjin it Transfaalske regear. Mar dizze Jameson Oerfal waard in fiasko. Der ûntstienen al gau geroften dat Dútslân de Boere-republyk stypje soe, wat de Britten ferûntrêste. Ut eangst foar Britske anneksaasje foelen de Boeren de Britten oan yn 1899. Sa begûn de Twadde Boere-oarloch, dy't de Boeren úteinlik ferlieze soenen.
Yn maaie 1902 joegen de lêste Boeren har oer en Transfaal waard, tegearre mei de Oranje Frijsteat, diel fan it Britske Ryk. Yn 1910 waard Transfaal in provinsje fan de nije Uny fan Súd-Afrika, in Britsk dominion. Yn 1961 stapte de uny út de Britske Steatebûn en waard de Republyk fan Súd-Afrika.
Yn 1994, nei de earste algemiene ferkiezings fan Súd-Afrika, waarden de eardere provinsjes herfoarme en waard de provinsje Transfaal ôfskaft. thumb|left|100px|Postsegel út Transfaal
Poddestoel
In poddestoel is it fleizige, spoaredragende fruchtlichem fan in skimmel, dat yn 'e regel boppegrûnsk groeit, itsij op 'e grûn, itsij op 'e itensboarne fan 'e oangeande skimmel, lykas in beam. Poddestuollen besteane yn 'e regel út in stâle en in poddehoed, in gauris oarskleurige ferbreding boppe-op 'e stâle. De ûnderkant fan 'e hoed befettet kiuw-eftige spjalten, de lamellae (inkeltal: lamella), dêr't de spoaren groeie. Oars as dat faak oannommen wurdt, foarmje poddestuollen mar in lyts part fan 'e eigentlik skimmel, dy't foar it grutste part ûnder de grûn sit en bestiet út skimmeltriedden.