cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nauwe Wimerts (Snits)
De namme Nauwe Wimerts jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nauwe Wijmerts.
Joseph Crouwel
thumb|Postkantoar Bussum thumb|Haadpostkantoar Utert Joseph Crouwel (Utert, 15 maart 1885 - De Haach, 16 febrewaris 1962) wie in troch de Amsterdamske Skoalle beynfloede Nederlânske arsjitekt.
Crouwel kaam nei syn oplieding oan de Quellinusskoalle yn Amsterdam yn tsjinst by de buro's fan Karel de Bazel en H.P. Berlage. Hy besleat yn 1917 om as arsjitekt by de Ryksgebouwetsjinst oan it wurk te gean. Crouwel ûntwurp in protte gebouwen foar de PTT. Syn meast opfallende wurk binne de postkantoaren yn Utert, Haarlim, Bussum, it ferwoastge tillefoan/tillegraafgebou yn Arnhim, en in skoalle yn Harns.
Michaeltsjerke (Eanjum)
De Michaeltsjerke is in tsjerkegebou fan de protestantske gemeente yn Eanjum.
Gemeente
De protestantske gemeente fan Eanjum ûntstie yn 2009, doe't de herfoarme en de grifformearde gemeente nei in skieding sûnt 1886 fusearren. De grifformearden hiene in grut modern tsjerkegebou, nei't yn 1969 harren âlde tsjerke troch brân ferneatige waard. Nei de fúzje krige it grifformearde tsjerkegebou de namme "De Bron". By "De Bron' is in sealesintrum dat it doarp brûke kin foar allegear aktiviteiten. Sûnt 14 febrewaris 2016 makket de gemeente allinne noch gebrûk fan de eardere herfoarme Michaeltsjerke.
Skiednis
thumb|left|230px|De tsjerke yn 1934 De yn de katolike tiid oan de aartsingel Michael wijde tsjerke datearret út de 12e iuw. De âldste fan dowestien boude dielen fan de lange tsjerke binne te finen yn it westwurk en it westlike diel fan de noardlike muorre. It eastlike diel fan de noardlike muorre is 13e iuwsk, doe't de tsjerke langer makke waard. De ienskepige tsjerke waard yn de 16e iuw nei it suden ta ferbrede, sa dat de toer sûnt dy tiid net mear hielendal yn it midden fan it westwurk stiet. Tagelyk waard de noardlike muorre fan de tsjerke heger makke. Ut dy tiid datearret ek it fiifsidige koer. Yn de tiid fan de reformaasje trof in brân de tsjerke, wêrnei't de tsjerke in nije kape krige. By in sykloan yn 1681 rekke de tsjerke slim skansearre, doe't de toer op it dak stoarte en it oargel en de preekstoel ferneatige. De toer waard op 'e nij boud, mar minder heech as foarhinne. Yn de 18e iuw waarden steunbearen oan de noardlike muorre fan de tsjerke oanboud. De steunbearen oan it súdlike skip en it koer binne by de restauraasje fan de jierren 1970 oanbrocht. In foarse steunbear tsjin it westwurk waard yn dy tiid ferwidere.
Ynrjochting
thumb|left|230px|It hûnegat yn de toer Bewarre út de roomske tiid is it goatyske sakramintshûs oan de noardlike muorre fan it koer. Under de toer is in 17e iuwsk hûnegat. De klok fan de toer waard yn 1618 troch Hans Falck getten en hat in diameter fan 130 sintimeter. In twadde klok út 1742 waard yn de Twadde Wrâldkriich foardere en kaam net werom. De iken preekstoel waard krekt nei 1681 oanskaft. De trep is 18e iuwsk en oarspronklik ôfkomstich út de katolike tsjerke fan De Kúnder (Oerisel). De preekstoel stie yn de 20e iuw oant 1975 noch yn it eastlike koer, mar krige nei de restauraasje it plak oan de súdlike muorre werom. Op de preekstoel leit in steatebibel út 1637. Yn it koer steane twa 17e iuwske hearebanken, foar de preekstoel oer twa 18e iuwske hearebanken. Fjouwer psalmbuordsjes datearje út de 18e iuw. Oer de flier lizze meardere sarken. Yn de tsjerke hongen eartiids meardere roubuorden, dy't yn de rin fan de tiid ferdwûn binne.
Oargel
thumb|left|200px|Oargel De skiednis fan in oargel yn de Michaeltsjerke giet werom oant 1667. Yn dy tiid boude Coenraad Bader op de nije galerij it earste oargel yn de tsjerke. De oargelbouwer ferstoar lykwols noch yn itselde jier en waard ûnder de galerij yn de tsjerke begroeven. De Berltsumer oargelbouwer Harmen Jans makke it wurk fan Coeraads ôf, mar noch gjin tolve jier letter gyng by it ynstoarten fan de toer it nije oargel ferlern. Nei de ramp fan 1681 boude Harmen Jans wer in ynstrumint foar de tsjerke. Syn yn 1686 foltôge wurk waard troch ferskate bekende oargelbouwers yn de rin fan de tiid renovearre en oanpast, oant yn 1872 de tsjerkfâden it beslút namen in nij oargel bouwe te litten. It âlde oargel waard ferkocht oan de grifformearde tsjerke fan Ljussens. It rêchwurk fan dat ynstrumint kaam troch omswervings yn de rin fan de tiid lang om let telâne yn de kristlik-grifformearde tsjerke fan Snits, dêr't it by de brân op 13 novimber 1966 ferlern gyng.
It tsjintwurdige oargel fan de Michaeltsjerke waard yn de jierren 1874-1875 troch oargelbouwer Van Dam en Soannen út Ljouwert boud.
Nauwe Wimerts (Wâldsein)
De Nauwe Wimerts is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint as fuortsetting fan de Wide Wimerts troch nei besuden de krusing mei de Jeltesleat en rint benoarden Wâldsein út yn de Noarderie. Oan de westkant fan de feart leit polder de Gouden Boaiem.
De namme Nauwe Wimerts jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nauwe Wijmerts.
Pinjonmûs
De pinjonmûs (Latynske namme: Peromyscus truei) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae), de ûnderfamylje fan 'e Noardamerikaanske mûzen en rotten (Neotominae), de tûke fan 'e hartmûzen (Reithrodontomyini) en it skaai fan 'e wytpoatmûzen (Peromyscus). Dizze soarte is ferneamd nei de pinjondin, in soarte fan dinnebeam.
De pinjonmûs komt foar op it Kalifornysk Skiereilân, yn Meksiko, en fierders yn 'e súdwestlike Feriene Steaten oant yn súdlik Oregon en Wyoming. In isolearre populaasje, fan 'e ûndersoarte Peromyscus truei comanche, libbet yn 'e omkriten fan 'e Palo Duro Canyon yn 'e Teksaanske Panhandle.
Aksel (stêd)
Aksel (Nederlânsk en offisjeel: Axel) is in stêd yn de gemeente Terneuzen. It leit yn Siuwsk-Flaanderen, yn de Nederlânskse provinsje Seelân. De stêd hie yn 2009 7923 ynwenners. Oant de gemeentlike weryndieling fan 2003 wie Aksel in selsstannige gemeente.
Hillige Geast
De Hillige Geast is ien fan de trije persoanen fan God. It foarmet yn it Kristendom tegearre mei de Heit en de Soan de godlike trije-ienheid. Yn de Hillige Geast drukt God him út en foarmet dêrtroch syn krêft. Op it konsylje fan Nicea yn 325 is de trije-ienheid offisjeel fêstlein as Kristlik dogma. Yn de bibel, sawol yn it Alde Testamint as it Nije Testamint komt de Hillige Geast foar. Faak wurde hjir ferskillende nammen foar brûkt, lykas de Treaster, de Geast fan de HE(A)REN/fan de HEAR, de Geast fan de Wierheid of koartwei de Geast. Ek steane der yn de bibel symboalen dy't mei de Hillige Geast assosjearre wurde, lykas de Do en de fjoerflam.
Doel
De Hillige Geast is de Geast fan God en neffens de Bibel hat er as sadanich syn doel. Jesus hat nammentlik syn folgelingen tasein dat nei Syn himelfeart, God de Heit, de Hillige Geast stjoere sil om harren de Wierheid te bringen en alles wat sy nedich hawwe.
Neffens de Bibel is mei Pinkster (dat oarspronklik in Joadsk feest wie), de Hillige Geast útstoarten en wennet it sûnt dy't tiid yn syn leauwigen.
Alhoewol't de Hillige Geast nea út byld rekke is yn it Kristlik leauwen is der sûnt it begjin fan de 20e iuw in fernijde grutte niget oan de Tredde Persoan fan God. Yn earste ynstânsje wie dit it ekslusive domein fan de Pinkstermienskippen, mar tsjintwurdich is it by alle tsjerken it gefal.
Willebroek
thumb|right|250px thumb|right|250px|''Fredesbrêge oer it kanaal Brussel-Schelde
Willebroek is in plak en gemeente yn de provinsje Antwerpen. De gemeente telt rom 23.000 ynwenners. Willebroek leit by de Rupel en wurdt trochsnien troch it Kanaal Brussel-Schelde.
Kearnen
Neist Willebroek sels bestiet de gemeente noch út de deelgemeenten Blaasveld, Heindonk en Tisselt. Ten noarden fan it sintrum fan Willebroek, tsjin de Rupel, leit it buorskip Klein-Willebroek.
Kening (bôgesjitten)
De kening fan in bôgesjittersferiening is de bêste skutter fan in feriening by it jierlikse keningsjitten. Hy wurdt foar in jier kroane.
At it him slagget om syn titel trije jier efterinoar te hâlden,  wurdt de kening ta keizer útroppen. Bôgesjittersferienings fynt men meast yn it suden fan Nederlân.
Sjoch ek
Bôgesjitten
Omgong fan Frankryk 1996
De 83ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 29 juny oant en mei 21 july 1996.
Sibet Attena
Sibet (Latyn: Sibo) Attena (± 1425 - † 8 novimber 1473) wie in eastfryske haadling. Hy wie in soan fan Sibet fan Dornum (âlde Sibet) († 1433) en Frouwa fan Manslagt, in dochter fan Enno Sirksena.
Nei de dea fan syn heit erve Sibet Attena de boarch Osterburch yn Dornum. Fia syn earste frou, Onna von Stedesdorf, dochter fan Hero Omken d.Ä., krige er yn 1447 Stedesdorf en koe yn 1454 as neef en trouwe neifolger fan Ulrik Sirksena syn rjocht op Esens jilde litte. Fan syn memme-erfenis yn Manslagt seach er ôf.
Yn 1454 stipe er Ulrik Sirksena tsjin Tanne Kankena yn Wittmund, besette de boarch en ferdreaun harren. Sân jier letter krige er Dornum as skeafergoeding. Sibet Attena neamde him al yn 1455 haadling fan Esens, Stedesdorf en Wittmund. Dêrmei wie er feitlik hear fan it Harlingerlân. Neidat Onna fan Stedesdorf 1464 ferstoarn wie, troude er twaddens mei Margarete fan Westerwolde.
Sibet wie yn 1464 oanwêzich by de feestlike takenning fan it ryksgreefskip oan Ulrik Sirksena yn de Gasthauskirche yn Emden en waard by dy gelegenheid riddere. Nei syn dea yn 1473 krige er yn de tsjerke fan Esens, de Sint-Magnustsjerke fan no, in pracht fan in sânstiennen sarkofaach.
Bern
Ut syn earste houlik:
Ut syn twadde houlik:
Vriesland (Guyana)
Vriesland is in doarp yn de regio Essequibo Islands-West Demerara fan Guyana. It leit op de westlike igge fan de rivier Demerara.
Vriesland begûn as in sûkerplantaazje yn Demerara. Yn 1832 waarden yn totaal 255 slaven registrearre. De namme ferwiist nei de Nederlânske provinsje Fryslân, mar hoe't it plak krekt oan dy namme komt, is net witten.
Vriesland wurdt begrinze troch in koker (kanaal). De Wales Sugar Estate besiet eartiids 6.500 ha sûkerreidfjilden de koker bylâns en wie in wichtige wurkjouwer. Yn 2016 sleat eigener Guyana Sugar Corporation de Wales Sugar Estate en waard it bûten yn lytse perselen ferdield om as lânbougrûn ferkocht te wurden.
De ekonomy is basearre op lânbou, fiskerij en winkellju. It njonkenlizzende ViãLa-Force hat in sûnenssintrum en yn Patentia stiet in middelbere skoalle. Vriesland hat tagong ta wetter, elektrisiteit en telekommunikaasje.
Yn 2021 makke ExxonMobil plannen buorkundich foar de bou fan in ierdgasferwurkingsfabryk by Vriesland.
Neare Burd
De Neare Burd is in feart by Grou yn de gemeente Ljouwert. De feart rint troch polder De Burd en ferbynt de Sitebuorster Ie mei de Pikmar. It westlike diel hjit de Wide Burd it stik nei de Pikmar Neare Burd.
De namme Nauwe Burd jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nauwe Bird.
Hypatia
thumb|right|200px|Foarstelling fan Hypatia troch [[Rafael (keunstner)|Rafael]] Hypatia (Gryksk: Ὑπατία) wie in Grykske wiskundige en filosofe dy't libbe fan 370 oant 415.
Sy wurdt wol de earste froulike wiskundige neamd en libbe yn Aleksandrje (Egypte) dêr't sy wiskunde en neoplatoanyske filosofy dosearre. Om't har foarútstribjende en wittenskiplike wize fan tinken en dwaan waard sy yn stikken reten troch in kloft kristenen. Yn de tiid binne der guons west dy't beweard hawwe dat de patriarch Syrillus fan Aleksandrje dêr de hân yn hie.
Libben en wurk
Oer Hypatias libben is net folle bekend en de measte boarnen binne net betrouber. Op it earste plak moat it oan har wijde artikel yn de Suda, de Byzantynske ensyklopedy, fermeld wurde. In protte fan dat ferhaal komt lykwols net út earste hân en is romantisearre. Betrouberder is mooglik de ynformaasje dy't har tiidgenoat Sokrates Skolastikus jout yn syn Tsjerkeskiednis (Historia ecclesiastica, VII 15)). De tredde wichtige boarne binne de brieven fan biskop Synesius fan Cyrene, dy't in learling fan har wie en har ek letter graach rieplachte mocht. Alle lettere artikels oer har binne op dizze trije boarne grûne.
Hypatia wie de dochter fan de wiskundige Theoon fan Aleksandrje dy't as gelearde oan it Mouseion en oan de Biblioteek fan Aleksandrje ferbûn wie. Hy late syn dochter op yn de wiskunde. Letter wreide sy har stúdzje út nei de filosofy, astronomy en muzyk. Sy sammele dêrby in kring fan learlingen om har hinne, dy't sy by har thús ûnderwiis joech. Dêrby falt te tinken oan in soart fan filosofysk-literêr salon, krekt as wy dy yn de 18e iuw werom fine. Faak wurdt gewach dien fan it feit dat sy treflike relaasje ûnderhâlde mei de liedende politisy út dy tiid yn Aleksandrje, benammen mei de Romeinske prefekt Orestes, wat har úteinlik needlottich waard. Har oansjen yn Aleksandrje soe sa grut west hawwe, dat foar har spesjaal in learsit foar de platonyske filosofy ynromd waard.
Thomas Eakins
thumb|Selsportret fan Eakins
Hypatia
Libben en wurk
Oan Hypatia wurde meardere skriftlike wurken taskreaun, wêrûnder kommentaren op Arithmetika fan Diophantus en de Konika (kegelsneden) fan Apollonius. Ek skreau sy kommentaren op it wurk fan de wiskundige en astronoom Klaudius Ptolemaeus. Omdat gjin orzjinele hânskriften oerlevere binne, kinne wy oer de kwaliteit en it nivo fan har wurk gjin eigen byld foarmje. Yn de âldheid wie har reputaasje lykwols legindarysk.
Thomas Eakins
Thomas Cowperthwait Eakins (Philadelphia, 25 july 1844 - Philadelphia, 25 juny 1916) wie in Amerikaanske realistysk keunstskilder, byldhouwer en fotograaf. Hy is ien fan de wichtichste persoanen yn de Amerikaanske keunstskiednis.
Bekend wurk fan him is Max Schmitt in a Single Scull (1871), The Gross Clinic (1875), The Agnew Clinic (1889) en William Rush and His Model (1908).
Hypatia
Moard op Hypatia
Yn de moderne tiid is Hypatia fral bekend bleaun troch de grouwélige wize dêr't sy op fermoarde waard. Yn 415 waard sy troch in troch kristlike striders opjutte mannichte op bisteftige wize fermoarde. Oer de details fan de moard en de eftergrûnen dêrfan bestean ferskillende fyzjes.
Wat de reden fan dizze folksútbarsting wie en troch wa it oanwakkere waard, falt net alhiel te ferklearen. Meast wurdt der fan útgien dat oan de yn sêne sette heidenenferfolging fan Hypatia in slommend konflikt tusken de stêdsprefekt Orestes en de letter hillich ferkleare biskop Syrillus fan Aleksanderje ten grûnslach lein hat. Hypatia libbe yn in tiid dat der yn Aleksandrje sprake wie fan in fûleindige machtsstriid tusken evenredige heidenen en kristenen oan de iene kant en fanatike fûnemintalistyske kristenen oan de oare, hokke lêsten de folsleine ferneatiging fan it heidendom easken. Al yn 391 hie de doetiidske patriarch Theophilus fan Aleksandrje de ferneatiging fan alle heidenske timpels ferordonnearre wêrby't it Museion as timpel fan de Muzen slachtoffere waard. Dat lot oerkaam ek it Serapion — timpel en filiaal fan de grutte biblioteek fan Aleskandrje.
In yndruk fan de politike rebûlje fan dy tiid jout in brief fan Synesius fan Cyrene, ien fan har meast promininte learling en bewûnderer, dy't hy oan har skreaun hat. Yn ien fan de brieven (nr. 154) beklaget er him oer de kristlike striders: "Har filosofy bestiet út de simpele formule steeds god as tsjûge oan te roppen, krekt as Plato die, wannear't hja wat beweare of bestride. Eltse skim soe dizze lju oertreffen, as er him oer wat útlitte soe. Mar harren ferbylding is grutsk.". Yn dizze brief dielt er boppedat oan Hypatia mei, dat dizze minsken him oankleie hawwe, omdat er ferbean kopyen fan boeken yn syn biblioteek ferberge soe. Nei alle gedachten waard yn dy tiid de bestanden fan de biblioteek bewurke om se yn oerienstimming mei it kristlik dogma te bringen.
Oar
Yn de film Agora út 2009 dat him ôfspilet yn Aleksanderje yn de tiid fan Hypatia en foar in grut part oer har libben giet wurdt har rol spile troch Rachel Weisz.
Beijing Schmidt CCD Asteroid Program
thumb|260px|SCAP waard útfierd op it Ksinglong Stasjon fan BAO It BAO Schmidt CCD Asteroid Program of Beijing Schmidt CCD Asteroid Program (SCAP) wie in projekt organisearre troch it Beijing Astronomysk Observatoarium en finansiere troch de Sineeske Akadeemje fan Wittenskippen yn de jierren 1990. It sykprogramma hie as doel om planetoïden en oare objekten yn de romte te finen, bygelyks ek ierdsjitters.
Fan 1995 oant 1999 ûntduts SCAP ien komeet, 2.460 nije asteroïden en waarden 43.860 oare asteroïden observearre, sadwaande wie it de op fjouwer nei grutste asteroïde-ûntdekker fan dy tiid. Fiif fan dy objekten binne asteroïden yn de buert fan de Ierde, dêr't twa fan as potinsjeel gefaarlik beskôge wurde. Yn 2002 waard ein asteroïde tichtby de Ierde, by de Moanne, ûntdutsen.
Dogma
In dogma Gryksk: δόγμα) is yn de religy in oannamme dy't foar in spesifike religy as gesachhawwend beskôge wurdt. Dogma's kinne bygelyks yn organisearre religys oannomd wurden wêze troch in orgaan dat al de leauwenden fan in religy fertsjinwurdiget. Foar it Kristendom jildt dat foar de ferskate konsilys dy't yn it ferline holden waarden. Bûten de religy kin in dogma ek de gesachhawwend fyzje fan in wiisgear wêze.
Dogma's ûntstean as minken teksten sadanich ynterpretearje dat learstellings der út ôflaat wurde. In goed foarbyld hjirfan is de kristlike lear fan de trije-ienheid. Hoewol't de trije-ienheid troch de meastepart fan de kristlike streamingen oanfurdige wurdt (mar net troch allegear), is der yn de bibel mei safolle wurden nearne sprake fan in trije-ienheid.
Eartiidse kristlike dogma's
Yn de iere tsjerke hie in dogma benammen de betsjutting fan beslút. Op oekumenyske konsilys waarden doe teologyske kwestjes beslist. De wichtige konsilybesluten út de 4e en 5e iuw gongen oer it dogma fan de godlike trije-ienheid en it dogma hanneljend oer de godlike en minsklike natuer fan Jezus, de saneamde twa-natoerenlear.
Dizze dogma's wienen in oanfolling op de alhiel akseptearre leauwenswierheden, lykas it leauwen yn God as Skepper en it leauwen yn opstanning fan Jezus.
Edward Jenner
thumb|right|Edward Jenner [[John Raphael Smith ]] Edward Jenner (Berkeley (Gloucestershire), 17 maaie 1749 — dêre, 26 jannewaris 1823) wie in Ingelsk dokter, de ûntwikkelder fan it pokken-faksin op basis fan kopokken en grûnlizzer fan de ymmunology.
Edward Jenner wie de soan de pleatslike dûmny. Doe't er fjirtjin jier wie kaam hy yn de lear by in lokale sjirurch yn Londen. Yn 1772 kaam hy werom nei Berkeley en brocht it grutste part fan syn libben as dokter troch yn syn bertestêd.
Yn 1796 die er syn wyls ferneamde eksperimint op de achtjierrige James Phipps. Jenner helle dracht út in kopokkeswolm en smarde it yn in sneetsje yn de earm fan de jonge. Hy teste syn teory, ûntstien út de plattelânstradysje, dat melkfamkes dy't kopokken hân hiene, nea siik waarden fan de echte pokken dy't in soad slachtoffers easke, benammen ûnder bern. Jenner blykt efterôf Phipps ymmún makke te hawwen foar pokken. Hy skreau in brief oan de Royal Society yn 1797 dêr't er syn eksperimint yn beskreau, mar krige te hearren dat syn ideeën te revolúsjenêr wiene, en dat hy mear bewiis nedich hie. Beret eksperimintearre Jenner mei mear bern, ek mei syn eigen soan fan alve moanne. In 1798 waarden de resultaten úteinlik publisearre en Jenner betocht it woord faksin fan 'Vacca', it Latynske wurd foar ko.
In soad minsken hienen de gek mei Jenner. Kritisy, benammen de geastlikheid, bewearden dat it om te koarjen en goddeleas wie om ûnskuldigen yn te intsjen mei it materiaal fan in siik bist. In satiryske cartoon fan 1802 toande minsken dy't faksinearre wienen mei in kowekop. Mar troch de foardielen fan faksinaasje en de beskerming dy't it oan minsken joech waard it al gau ynfierd. Jenner waard ferneamd en bestege in soad tiid oan it ûndersykjen fan en advisearjen oer ûntwikkelingen fan it faksin. Jenner die ek ûndersyk op in tal oare gebieten fan de genêskunde en hie ek in soad belangstelling foar lânbou en niget oan it sammeljen fan fossilen.
Asterix de Galjer
thumb|It Asterix-logo Asterix de Galjer (ek Asterix de Goljer) is in Frânske tekenteltsje-rige, fan 1959 ôf skreaun troch Goscinny en tekene troch Uderzo. Nei it ferstjerren fan Goscinny yn 1977 gong Uderzo allinnich troch mei de rige, mei as earste album #25, De grutte kleau 1980. Fan album #35 ôf, 2013, hat er de rige oerdroegen oan Ferri en Conrad.
Eftergrûn
De teltsjes spylje yn 50 f.Kr.. It grûnstee is in doarpke yn Bretanje. Julius Caesar hat Galje oermastere, en it is allinnich dit iene doarpke dat noch frij is. Twa fan de ynwenners binne Asterix en syn freon Obelix en de aventoeren fan dy twa foarmje de ferhalen yn de albums. Guon dêrfan spylje yn it doarpke sels, oare ferhalen bringe de twa nei fiere lannen.
Boppeslach
De Asterix-albums jilde as de bêst-ferkofte rige fan de Jeropeeske soarte fan tekenteltsje-albums. Der binne mear as 350 miljoen albums fan ferkoft yn mear as hundert talen. De boppeslach binne lykwols net de ferhalen. Dat de albums sa goed ferkeapje leit fral oan hoe't de ferhalen ferteld wurde: Goscinny en Uderzo boartsje mei taal en skiednis en tekenings. It wurdt allegear sûnder klam brocht, dat it is altiten de muoite en lês in album nochris en fyn oare grappen dy't de earste kear net opfoelen.
Fryske albums
Fjouwer fan de albums binne ek yn it Frysk útjûn. De oersettings binne fan Harke Bremer en Jarich Hoekstra, dy't dy om de wille dienen. Earst doe't hja in pear albums ferfryske hienen, kaam it idee dat der faaks wol in útjouwer foar te finen wêze soe.
It earste album wie yn hast fonetysk Frysk skreaun. It wie de tiid ear't de Steatestavering fêststeld waard en guon minsken besochten hoe't it Frysks it bêst skreaun wurde koe. It Frysk fan dit album folge Utstel I. Oberon hie der skynber gjin probleem mei. De oaren binne lykwols fan nei de ynfiering fan de nije stavering, dat de Goljer waard in Galjer, en ek fierders waard de nije standert brûkt.
Utjouwer: Dargaud / Oberon:
Utjouwer: Albert René:
Koegelwieck (skip út 1992)
De Koegelwieck is in snelboat fan rederij Doeksen dy't oant 2002 in regelmjittige feartsjinst tusken Harns, Flylân en Skylge ûnderhâld. Sûnt 2002 docht de Tiger de haadtsjinstregeling. It is it twadde skip fan rederij Doeksen dat fart ûnder dizze namme. De earste Koegelwieck waard yn 1993 ferkocht nei Tanzania.
De Koegelwieck is in katamaran mei symmetryske rompen. Hy is boud troch Harding Verft A/S te Rosendal yn Noarwegen. Hy waard dêr yn 1992 te wetter litten en arrivearre datselde jier op Skylge. It skip kin 312 passazjiers ferfiere en hellet in topsnelheid fan 33 knopen. De oandriuwing bart troch twa wetterjets, oandreaun troch twa 16-silinder Deutz diselmotoren. It skip hat by de boech in koarte middendriuwer, dy't allinnich by hege see yn de weagen stekt. Dizze konstruksje foarkomt dat it skip dan te djip yn de weagen dûkt.
De Koegelwieck hat twa salons. In foarste part fan de boppeste salon hat in panoramysk útsjoch oer de see. Oan board fan de Koegelwieck meie passazjiers harren net ferpleatse. It ynterieur fan de Koegelwieck is te fergelykjen mei dat fan in fleantúch, rigen stuollen fan foar nei efteren mei in gongpaad der tusken yn.
Kantongerjocht
thumb|right|200px|[[Sektor kanton (It Hearrenfean)|Sektor kanton op It Hearrenfean'']] thumb|right|200px|Earder (oant 1 novimber 2007) kantongerjocht yn Beetstersweach (maaie 2004) It kantongerjocht of sektor kanton is yn Nederlân ien fan de sektoaren fan de rjochtbank. Oant 2002 bestie foar kantonsaken in aparte rjochterlike ynstânsje: it kantongerjocht. Dêrnei is it kantongerjocht as aparte sektor opnommen yn de rjochtbank. De (altyd allinnichsprekkende) rjochter bleau wol de titel kantonrjochter hâlden. Troch dizze wiziging moat men tsjin fûnisen fan de kantonrjochter ynstee fan by de rjochtbank tsjintwurdich daliks by it gerjochtshof yn heger berop.
De kantonrjochter binnen it sivile rjocht
De kantonrjochter giet oer geskillen as hiersaken, lytse jildfoarderings (oant en mei 5000 euro), arbeidsrjochterlike saken en in oantal famyljerjochterlike oangelegenheden.
De kantonrjochter binnen it strafrjocht
De fertochte krijt dan in daging wêryn’t krekt stiet wêr’t hy fan fertocht wurdt. De rjochter ûndersiket op de sitting wat der bard is. Earst komt de ofsier fan justysje oan it wurd en dêrnei de fertochte of syn abbekaat. De kantonrjochter kin ek tsjûgen hearre. De fertochte mei altyd as lêste noch wat sizze. De kantonrjochter docht meestal fuort nei de sitting in mûnlinge útspraak. Tsjin de measte útspraken is heger berop mooglik by it gerjochtshof.
Bûdapest
Bûdapest of Boedapest (Hongaarsk: Budapest) is de haadstêd fan Hongarije. Yn de stêd wennet likernôch in fiifde part fan alle ynwenners fan it lân. De stêd leit op beide iggen fan de rivier de Donau, en is in gearfoeging, út 1873, fan Bûda en Ald Bûda op de rjochter igge, en Pest op de lofterigge.
De stêd spilet in dominante rol yn it lân op ûngefear alle mêden (bestjoer, hannel, yndustry, ferkear, kultuer). Bûtendat is de stêd it wichtichste ferkearsknooppunt en (hieltiten mear) it kulturele hert fan Sintraal-Jeropa.
Skiednis
De iggen fan de Donau waarden eartiids al troch de Kelten bewenne. De Romeinen bouden op it plak fan it hjoeddeiske stêdsdiel Óbuda in legerkamp Aquincum dêr't letter in boargerlike delsetting ûntstie. Op it hichtepunt fan de Romeinske tiid herberge de stêd 30.000 ynwenners en wie haadplak fan de Romeinske provinsje Pannoonje. Under de Grutte Folkeferfarren yn de 5e iuw rekke de stêd yn ferfal en lutsen de oarspronklike bewenners fuort. Neikommers kamen, Slavyske stammen en út dy tiid stammet nei alle gedachten de namme Bûda ('lyts hûs','hut') foar it diel oan de rjochter igge en Pest ('hol') foar de oare igge, miskien troch de protte hollen, dy't har dêr doe yn de heuvels befûn. Iuwen letter yn de 10e iuw ferskynde in oar folk, de Hongaren, dy't by Bûda op in strategyske heuvel yn 1247 in kastiel bouden dat yn 1361 haadstêd fan it keninkryk Hongarije waard.
Yn 1526 makkke de Turken in ein oan it Hongaarske ryk en ferovere de stêd. Fan 1686 ôf wie Bûdapest yn Eastenrykske hannen en kaam ûnder Habsburgsk bewâld, dat oant 1918 oan de macht bliuwe soe. Yn dy tiid makket benammen Pest in mânske groei troch, en op de ein fan de 19e iuw bedroech de befolking om-ende-by 730.000 ynwenners.
Yn de 20e iuw waard de stêd fierder útwreide mei de nije stêdsdielen (Újpest, Kispest, Angyalföld). De Twadde Wrâldkriich wie dramatysk mei de deportaasje en ferneatiging fan de grutte joadske mienskip troch de nazis dy't de stêd yn 1944 besetten. De befrijing troch de Sowjet-Uny wie feitlik in nije besetting mei as djiptepunt it delslaan fan de Hongaarske opstân yn 1956 troch deselde Sowjet-Uny. Dizze foarfallen hawwe alle har spoaren neilitten yn it stêdsbyld. Begjin 80-jierren berikte de befolking fan de stêd har omfang.
Sûnt yn 1989 de nije Republyk Hongarije útroppen waard, is de stêd it toaniel west fan grutte herfoarmingen. De weromkomst fan de frije merkekonomy hat it stêdsbyld tige ferlibjend. De befolkingsgrutte is lykwols fierder ôfnommen.
Nijsgjirrichheden
Bûda leit op de heuveleftige rjochterigge fan de Donau (links op de kaart). Twa fan dy heuvels dominearre: de Burchtheuvel (Várhegy) en de Gellértberch.
De heuvel is mei in muorre omwâle: de 18de-iuwske Burchtwyk yn de omwâling is goed bewarre bleaun (allinne it súdlike part hat swiere kriichskea late). It útsjocht oer de Donau mei har brêgen en Pest is yn in protte lieten besjongen. Lykwols binne de measte attraksjes en grutte toeristelûkers fan Bûdapest minder âld as se derút sjogge: sawol de Mattiastsjerke yn syn hjoeddeiske foarm as it Fisserskbastion binne boud yn de 19e iuw.
right|thumb|150px|Millenniummonumint yn Bûdapest Oare wichtige nijsgjirrichheden yn Bûda:
Brêgen
Der binne njoggen brêgen oer de Donau yn Bûdapest:
Topeka (Kansas)
thumb|250px|Lizzing fan Shawnee County mei Topeka yn Kansas Topeka (yn it Kansa: Tó Pee Kuh) is de haadstêd fan de Amerikaanske steat Kansas en ek haadplak fan Shawnee County. Yn 2000 hie Topeka 122.377 en de agglomeraasje 224.551 ynwenners. Topeka is nei Wichita, Overland Park en Kansas City de fjirde stêd fan de steat Kansas. Topeka leit oan de rivier de Kansas.
Topeka betsjut "bêste ierappels dolle" yn de taal fan de Kansa en de Ioway. De bedoelde ierappel is de prairyierappel (Psoralea esculenta), dy't wichtich fiedsel foar de yndianen wie en is. De plaknamme Topeka waard foar it earst neamd yn 1826, de namme dy't de Kansa hiene foar de rivier de Kansas. De stifters fan Topeka keazen dy namme yn 1855, omdat it "nij wie, fan Yndiaanske oarsprong en swietlûdich." De heal-Kansayndiaan Joseph James soe de namme Topeka útsteld hawwe.
Skiednis
thumb|left|De tornado fan 1966 yn Topeka Yn 1854 waard Topeka stifte op it plak dêr't in feartsjisnt oer de Kansasrivier wie, 95 kilometer bewesten Kansas City. Yn 1859 waard útein set mei de bou fan it spoar tusken Topeka en Santa Fe. Hoewol't it eindoel Santa Fe net hieledal helle waard - it wienammentlik ienfâldiger om it spoar troch it súdliker Lamy oan te lizzen as troch Santa Fe dat fan hichten omjûn is - groeide it Atchison, Topeka & Santa Fe soar út ta in grutte spoarmaatskippij. Neidat Kansas yn 1861 in steat fan de Feriene Steaten waard, waard Topeka as haadstêd keazen.
Yn 1951 waard it koalbestjoer fan Topeka oanklage troch de ACLU, út namme fan it swarte skoalfamke Linda Brown, dy't oardel kilometer nei skoalle rinne moast, wylst in pear stjitten fierderop in blanke skoalle wie. De saak Brown tsjin de Underwiisried makke lang om let in ein oan de rasseskieding yn it Amerikaansk ûnderwiis.
Demografy
Fan de befolking is 15,1% boppe de 65 jier en sy bestiet foar 35% út ienpersoanshúshâldings. De wurkleazens beslacht 4,4% (sifers folkstelling 2000). thumb|left|It kapitool fan Kansas yn Topeka
Likernôch 8,9% fan de befolking fan Topeka is Hispanic en Latino, 11,7% is fan Afrikaanske oarsprong en 1,1% fan Aziatyske oarsprong.
It tal ynwenners gie omheech fan 120.847 yn 1990 oer 122.377 yn 2000 nei 127.473 yn 2010.
Klimaat
Jannewaris hat in trochsneed temperatuer fan -2,9 °C, yn july is dat 25,8 °C. Jierliks falt der trochstrings 894,8 mm delslach (feiten op basis fan de mjitperioade 1961-1990).
Brief fan Pseudo-Titus
It Brief fan Pseudo-Titus is in algemien as apokryf beskôge tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It is in pseudepigraaf ûnder de namme fan 'e apostel Titus, in meiwurker fan Paulus, wêryn't de eins anonime skriuwer him rjochtet oan in ûnbekende asketyske mienskip fan kristlike manlju en froulju dy't yn sûnde ferfallen binne troch ûnderling seksuële omgong te hawwen.
It brief is inkeld oerlevere is yn 'e Codex Burchardi, in Latynsktalich manuskript út 'e achtste iuw, dat yn 1896 ûndutsen waard mank in samling preken fan 'e sechsde-iuwske biskop Sesarius fan Arles. It brief befellet in libben fan keinens oan en feroardielet eltse seksueel omgong tusken manlju en froulju, sels binnen it houlik. De oarsprong fan 'e tekst is noch altyd ûndúdlik, mar soe te krijen hawwe kinne mei de prissillianistyske beweging yn it fyfde-iuwske Spanje.
Hear (kaartspul)
De hear is in kaart út it standert Westerske kaartspul.
Dizze kaart wurdt ek wol Man neamd, tsjin frou oer, of Kening, beynfloede troch oare talen.
Rang
De hear is de heechste kaart yn syn sibbe. De regels fan in ferskaat oan kaartspullen wize in oare rang as heger oan. By kaartspullen dy't yn Nederlân populêr binne is dat dan almeast de aas, yn oare lannen kin it ek de does (twa), de jas (boer) of de ober (frou) wêze. De kaart ûnder de hear is ornaris de frou. Fral by spullen dêr't in part fan de kaarten punten wurdich is komt it gauris foar dat ek de tsien heger is as de hear, lykas bygelyks yn it klaverjassen.
Rei (cartas) King
Ira Judkovskaja
Ira Judkovskaja (Moskou, 21 febrewaris 1975), is in toanielregisseur.
Ira Judkovskaja kaam op har fyftjinde nei Nederlân. Yn 1999 wie se klear mei de rezjy-oplieding yn Amsterdam. Sûnttids wurke se as regisseur ûnder oare by Orkater, it NNTm Het Toneel Speelt en Toneelschuur. Ira Judkovskaja makke yn 2003 mei de Zaanske fanfarepunkband De Kift de lokaasjeopera 4 foar 4 op Oerol.
By it Toneel Speelt wie hja rezjy-assistint fan Willem van de Sande Bakhuyzen en waard se yn 2006 frege as fêste regisseur fan it selskip. Mei 'Alexander' die se har earste grutte sealproduksje. Datselde jier rjochte se ek har eigen selskip op: De Groene Envelop.
By Tryater begûn se mei it grutte projekt De Alvestêdetocht, in hiele dei lang teater op ferskate lokaasjes oer de Alvestêdetocht. In oar projekt wie Eintsje Libben, skreaun troch Rients Gratama.
Yn 2020 naam Ira Judkovskaja nei 12,5 jier ôfskied fan teäterselskip Tryater. Dat barde mei it ôfskiedsstik fan Tryater 1000&1 nacht op in âld stoart oan de râne fan Ljouwert. By dy gelegenheid waard teffens de Fryslân DOK Ofskied sûnder ein makke
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1896
De Olympyske Simmerspullen 1896, offisjeel de Spullen fan de I Olympiade, wiene de earste moderne Olympyske Spullen en waarden yn Atene, Grikelân hâlden. It sportsjitten waard hâlden yn in it Skopeftirion yn Kallithea.
Skopeftirion
It Skopeftirion wie in sjitbaan dat brûkt waard foar de Olympyske Simmerspullen fan 1896 by de stêd Kallithea.
Mels Crouwel
Mels Crouwel (Ootmarsum, 16 july 1953) is in Nederlânske arsjitekt. Mels Crouwel is de soan fan Wim Crouwel. Hy studearre yn 1978 ôf as boukundich yngenieur oan de Technyske Universiteit Delft. Yn 1979 stifte er tegearre mei Jan Benthem it buro Benthem Crouwel Arsjitekten yn Amsterdam.
Fan 1 oktober 2004 ôf oant 15 augustus 2008 wie Mels Crouwel Ryksboumaster.
Grôtbuorren
Grôtbuorrren is in eardere buorskip en no it eastlike diel fan Aldemardum yn de gemeente Gaasterlân-Sleat. De namme komt ek foar as Grotburen
Nesker Sylroede
De Nesker Sylroede is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De sylroede rint fan Nes nei de Bokkumer Mar om dan fierder te rinnen as Burstumer Rak, Douwe Tsjeardsrak en De Greft nei de Peanster Ie.
De namme Nesker Sylroede jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Zijlroede.
Njoggende Wyk
De Njoggende Wyk (Stellingwerfsk en offisjeel: Negende Wiek) is in feart yn de gemeente Eaststellingwerf. De wyk rint fan de Nije Feart east fan Appelskea nei it noardeasten, en dan troch de Kompanjonsbosken east fan Ravenswâld nei de pleats Tsjerkefean besuden it Fochteler Fean. Bylâns dizze wyk rinne de Earste Wyk oant en mei de Alfde Wyk.
De namme Njoggende Wiek jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Negende Wijk.
Brief oan Seneka de Jongere
It Brief oan Seneka de Jongere is de oantsjutting net foar ien brief, mar foar in hiele (pseudepigrafyske) briefkerij tusken de ier kristlike apostel Paulus fan Tarsus en de Romeinske filosoof, steatsman en toanielskriuwer Lusius Annaeus Seneka, better bekend as Seneka de Jongere (4 f.Kr.-65). De briefkerij bestiet út acht brieven dy't sabeare fan Seneka binne, en seis antwurden fan Paulus. It hiele spul wurdt lykwols ûnder bibelwittenskippers en teologen algemien al fan 'e Aldheid ôf as ferfalske en apokryf beskôge, mei't de skriuwstyl noch op Paulus syn oare brieven liket, noch wei hat fan Seneka syn oerlevere wurken.
Appie Baantjer
thumb|Appie Baantjer kriget in lintsje fan [[Wim Polak|boargemaster Polak yn 1979]] Albert Cornelis (Appie) Baantjer (Urk, 16 septimber 1923 – Alkmaar, 29 augustus 2010) wie in Nederlânsk skriuwer fan detektiveromans en âld-plysje.
Baantjer wie de skepper fan resersjeur De Cock (mei CeeOooCeeKaa) yn Amsterdam. Hy skreau 70 Baantjers, wêrfan mear as 7 miljoen eksimplaren fan ferkocht binne. De op Urk berne Baantjer wie sels plysjeman, earst yn Amsterdam-East en letter op it buro Warmoesstraat yn de rosse buert fan Amsterdam. Dêr die hy ynspiraasje op foar syn boeken.
Brief fan Barnabas
It Brief fan Barnabas, yn it oarspronklike Gryksk: Επιστολή Βαρνάβα, Epistoli Barnaba, is in algemien as apokryf beskôge tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It brief bestiet út 21 haadstikken, en is yn folsleine foarm oerlevere yn 'e Codex Sinaiticus, út 'e fjirde iuw (wêryn't it oan it Nije Testamint taheakke is), en de Codex Hierosolymitanus, út 'e alfde iuw. It Brief fan Barnabas waard tradisjoneel taskreaun oan 'e apostel Barnabas, de freon en meiwurker fan Paulus, mar inkeld ek wol oan 'e tsjerkfaar Barnabas fan Aleksandrië. Moderne bibelwittenskippers en teologen fine beide taskriuwings twifelich en in protte fan harren beskôgje de skriuwer as anonym. It Brief fan Barnabas moat net betize wurde mei it Evangeelje fan Barnabas, dat in hiel oare tekst is.
Oarsprong
Hugo Menardus, earste bibelwittenskipper dy't him oer it Brief fan Barnabas bûgde (yn 1645) woe hawwe dat de apostel Barnabas yndie de auteur wie, en hy datearre it brief sadwaande likernôch healwei de earste iuw. Hjoed de dei is men lykwols fan tinken dat it earne tusken 70 en 130 skreaun wêze moat, mei't der in ferwizing yn stiet nei de ferwuostging fan 'e Timpel fan Jeruzalim troch de Romeinen yn it jier 70: "Fierders seit er nochris: 'Sjoch: deselden dy't dizze timpel ôfbrieken, sille him mei eigen hannen opbouwe.' It bart. Want fanwegen harren deilisskip is er ôfbrutsen troch de fijân. En no sille de eigenste tsjinstfeinten fan 'e fijân him sels wer opbouwe." (Barn. 16:3-4). Om't der nei de Bar Kochba-opstân fan 132 gjin inkele hope mear bestien hawwe kin dat de Romeinen ea noch helpe soene by de weropbou fan 'e Timpel, moat it Brief fan Barnabas dúdlik foar dy tiid datearre wurde.
Ynhâld
It brief is rjochte oan (in mienskip fan) kristene heidens. It doel liket benammen te wêzen om in skieding oan te bringen tusken it him ûntjaande kristendom en it joadendom dêr't it út ûntstie. De skriuwer hâldt út dat de joaden de foarskriften dy't har troch God oplein wiene, altiten misbegrepen hawwe, en dat dêrom it Ferbûn mei God en de status fan it útkarde folk oergien is op 'e kristenen. Dêrby werynterpretearret er in grut tal wetten fan 'e Torah. It ferbod om bargefleis te iten, moat men bygelyks net letterlik nimme, mar yn oerdrachtlike sin útlizze: it is in ferbod om as bargen te libjen, want bargen gnoarje inkeld as se honger hawwe en oars binne se stil; minsken moatte dus net itselde dwaan troch inkeld te bidden as se yn noed of need ferkeare en fierders God te negearjen. Allyksa betsjut it ferbod om kninefleis te iten dat de lju har net seksueel lossinnich hâlde en drage meie, en moat it ferbod om wezelingen te iten útlein wurde as in ferbod op orale seks (in útlis dy't basearre is op 'e doedestiden rûnom besteande misfetting dat wezelingen fia de mûle pearje). It hat wol kâns dat de skriuwer fan it Brief fan Barnabas fanwegen de oplibbing fan it joadendom yn 'e iere twadde iuw en de goedgeunstige hâlding fan 'e Romeinske keizer Hadrianus dêrfoaroer de needsaak fielde om him mei dit geskrift tsjin 'e opkommende joadske ynfloed op 'e iere kristlike tsjerke oan te kantsjen.
Friesland (skip út 1989)
De Friesland is in fearboat fan rederij Doeksen dy't oant 2021 in regelmjittige feartsjinst tusken Harns en Skylge ûnderhâld. Sûnt 2021 ha de Willem Barentsz en de Willem de Vlamingh de haadtsjinstregeling, mar yn 2022 waard dit al wer weromdraaid fanwege de djoere brânstof dêr't de beide Willems op farre. It is it twadde skip fan rederij Doeksen dat fart ûnder dizze namme. De earste Friesland waard yn 1988 ferkocht nei Zwijndrecht.
It skip is fan Nederlânske makkelij en is yn 1988 boud troch Van der Giessen-de Noord yn Krimpen aan den IJssel Súd-Hollân, yn opdracht fan Rederij Doeksen, en is dêr op 19 desimber fan itselde jier te wetter litten. Nei earst wat problemen mei fergunningen is se yn juny 1989 op de feartsjinst Harns-Skylge yn de feart naam.
De Friesland hat twa autodekken om mear kapasiteit te bieden by in grutte fraach foar persoanewein transport. Wannear't de boppeste, hefbere autodekken brûkt wurde, kin der gjin rôljend materieel mei in grutte hichte bygelyks frachtweinen oan board.
Op de Friesland is in promenadedek mei in grutte hal dêr't de fuotgongers it skip ynkomme. Op it salondek is in buffet en in bar. Oan de sydkanten fan it skip is romte om bûten te sitten en hielendal boppe op it skip is in grut sinnedek.
Joop Verbeke
Joop Verbeke (Ljouwert, 1930 - dêre, 23 desimber 1997) wie in muzikant dy't benammen bekend waard as begelieder fan kabaretiers as Rients Gratama en Leo Dijkstra. Hy is in broer fan saksofonist Harry Verbeke en bassist Eddy Verbeke.
Wurkpaad
Nei de HBS hat er earst in skoft rûnom yn it noarden spile. Yn syn tsjinsttiid spile er ek foar de Amerikaanske soldaten in West-Dútslân. Yn 1954 rjochte er it Joop Verbeke Oktet op mei fjouwer blazers en in ritme-seksje dat him op de bebop talei. Sneintemiddeis waard faak spile yn hotel De Groene Weide yn Ljouwert. Letter gie er wurkjen yn it ûnderwiis. Yn dy tiid wied er learaar Dútsk en Skiekunde. By de Rhitm Kings wie er yn dy pianist en trombonist.
Syn earste orkest wie it Dûnsorkest Martin Vijver en pianist en komponist by it Selskip fan Rients Gratama en it Selskip Leo en Leny Dykstra. Ek hat er pianist en letter ek noch in pear jier dirigint fan de 'Big Band Leeuwarden 1973' fan Jelle Buising west. Mear en mear lei er him ta op it komponearjen op dichtsjen. Dy gedichten socht er sels út, soms mei syn freon Jan Bylsma.
Yn 1977 ferskynde de LP "Poëzie album" (Ljouwerter Krante). Verbeke song sels ek gedichten wêrfan't inkele yn it Frysk. Hy begeliede himsels dêrby op de piano by û.o. fersen fan Slauerhoff, Obe Postma, in fragmint út Douwe Tamminga syn Yn Memoriam, Fedde Schurer (Forkeard bisteld) en Jan J. Bijlsma (Myn maet).
De plaat, Joop Verbeke zingt van dichters, is de tredde lp yn de Bijkerige fan de Ljouwerter Krante. Jan Bylsma skreau de tekst foar de hoes.
Letter ferskynde fan it Joop Verbeke Jazz Quartet noch Where I am going, mei sang fan de jazz-sjongster Elly May Efdé.
Gottfried Wilhelm Leibniz
thumb|250px|Gottfried Leibniz troch [[Bernhard Christoph Francke, Braunschweig, Herzog-Anton-Ulrich-Museum, om-ende-by 1700.]]
Cornelius Drebbel
thumb|250px|right|Cornelis Drebbel (Argyf Alkmaar) '''Cornelis Jacobsz. Drebbel''' (Alkmaar, 1572 - Londen, 7 novimber 1633) wie in Nederlânsk útfiner fan de earste bestjoerbere ûnderseeboat yn 1620. Drebbel hat fierders bydroegen oan de ûntjouwing mjitwittenskip en oare kontrôle systemen, optyk en skiekunde.
Alyt Damstra
Se gie nei it gymnasium yn Drachten, studearre yn 2006 ôf oan de Akteursoplieding yn Utert. Al yn har opliedingstiid wie se te sjen yn foarstellings fan Tryater en de Paardenkathedraal. Foar har rol yn de eineksamenfoarstelling Fam. ûnder rezjy fan Titus Tiel Groenesteege waard se nominearre foar de Kemn-a-ward.
Gottfried Wilhelm Leibniz
Yn de filosofy wurdt hy sjoen as rasjonalist. Hy wurdt beskôge as in optimist, dit nei oanlieding fan syn oertsjûging dat it hielal, dêr't wy yn libje, it bêste universum is dat God skeppe koe. Syn filosofy is net allinnich suver rasjonalistysk. Oan de iene kant is it djip woartele yn de Skolastyk, oan de oare kant rint er foarút, en antisipearret op lettere ûntwikkelingen yn logika, biology, geology, mynbou, wierskynlikheidslear, linguïstyk en ynformatika. Dêrnjonken skriuwt hy ek oer polityk, rjocht, etyk, teology, skiednis en filology. Syn bydragen binne ferspraat oer in protte publikaasjes, net-publisearre manuskripten en fral yn tsientûzenen brieven. Oant en mei de dei fan hjoed, 300 jier nei syn dea, bestiet der gjin folsleine edysje fan Leibniz syn skriften.
Cornelius Drebbel
Jonkheit
Cornelis is, wierskynlik yn 1572, yn Alkmaar berne yn in begoedige famylje; syn âlden wiene Jacob Jansz Dremmel en Hilgont Jans.
Alyt Damstra
Alyt spile dêrnei rollen yn ferskate produksjes as Polaroid en Drie zusters by Tryater, Arsenicum en oude kant by it Thrillertheater en Vrijdans by it Nieuw Utrechts Toneel. De foarstelling Eintsje Libben dêr't se mei Jan Arendz en Rients Gratama yn spile waard nominearre foar de Toanielpublykspriis. Fierders die se mei oan de Studio by it Onafhankelijk Toneel en wie se te sjen yn Midzomernachtsdroom, in produksje fan de Toneelschuur yn Haarlim foar Oerol 2009.
Neist it teaterwurk spile Alyt yn ferskate commercials en wie se op telefyzje te sjen as de pittige office manager fan it abbekatekantoar yn de rige Dankert en Dankert en De hel fan 63 fan Steven de Jong. Sa wie se yn 2008 te sjen yn in commercial fan Cup-a-soup. Se wurket as presintatrise by it skoalletelefyzjeprogramma  Tsjek.
Sûnt 2010 studearret en wurket se oan de Universiteit fan Amsterdam.
Cornelius Drebbel
Oan it Ingelske hof
Ein 1604 ferfarde er mei syn hûshâlding nei Ingelân. Sy krigen in wente yn Eltham Palace. Dêr demonstrearre er syn perpetuum mobile en klavesimbels dy't op sinne-energy spilen. Itselde jier kaam er oan it hof fan Jacobus I (1566-1625). Drebbel syn feardigens wie men dêr tige fan ûnder de yndruk. Syn apparaten wurken op de wikseling fan temperatuer en luchtdruk en wiene fansels gjin wiere perpetua mobilia yn de natuerkundige sin. Drebbel kaam yn tsjinst fan kroanprins Henry, prins fan Wales en waard ien fan syn leararen.
Oan it Hof fan Keizer Rudolph II yn Praach
Yn 1610 waard Drebbel útnûge oan it hof fan Keizer Rudolf II yn Praach. Nei in demonstraasje fan syn masine krige er de titel fan Opper Alchemist. Hy bleau twa jier yn Praach, mar nei't Rudolph troch syn broer Matthias ôfsetten wie, gie Drebbel mei syn hûshâlding yn 1612 werom nei Londen.
Werom yn Ingelân
Drebbel, dy't it grutste part fan syn lean yn Praach noch barre moast, hie - om 1613 hinne- gjin ynkommen. Mei om't syn patroan prins Henry (1594-1612) hommels ferstoarn wie. Dat Drebbel skreau, hoopjend op in nije patroan of sponsor, in brief oan Kening Jacobus I fan Ingelân. Yn dy brief bea er oan in tal nijsgjirrigge dingen te meitsjen, sa as in krêftige teleskoop. , in ivichrinnende klok, muzykynstruminten en fonteinen dy't op sinne-energy wurken. Dizze brief waard troch Isaac Beeckman yn syn journael kopiearre en is in wichtige boarne fan ynformaasje.
Kontakt mei Constantijn Huygens en Francis Bacon
Letter kaam Huygens faak by Drebbel. Mei troch dit kontakt krige Huygens niget oan optika, in nijsgjirrigens dy't er oerdroech op syn soannen; soan Christiaan hie in boekje fan Drebbel yn besit.
In oare besiker fan Eltham Palace wie Sir Francis Bacon. Hy is de útfiner fan in nije wize fan learen, beskreaun yn syn boek Nova Organon en skriuwer fan it boek Nova Atlantis oer in utopyske maatskippij, dêr't 'tapaste wittenskippen' it libben fan de ynwenners nofliker makke. Yn dat boek komme in protte saken foar dy't troch Drebbel konstruearre waarden, sa as in sinne-enerzjysysteem dêr't Londen mei ferwaarme wurde koe en dêr't men mei itesiere koe, in aaibriedmasine, skjinwetterfoarsjenning, in skip dêr't men mei ûnder wetter farre koe en airconditioning.
Utfiner
thumb|right|250px|Drebbels ûnderseeboat Drebbel kin fergelike wurde mei immen as Thomas Edison, dy't troch eksperimintearjen in grut tal fernijings yn tal fan saken útfûn.