cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
De Palmboom
De Palmboom is in rûne stiennen stellingmûne yn de Súd-Hollânske stêd Skiedam. Oarspronklik waard de mûne boud yn 1781 om foar de jeneverstokerijen mout te meallen. Yn 1901 sloech by in brân yn de omkriten in fonk oer op de mûne, dy't dêrnei folslein útbaarnde. De mûneromp bleau lykwols bewarre en yn de jierren 1991-1993 waard de mûne wer hielendal opboud, dy't doe de namme "De Nieuwe Palmboom" krige.
Oant 2018 hie de mûne in museumfunksje, dy't yn febrewaris fan dat jier oergyng op De Walvisch, dy't foar dat doel earst ferboud waard. Sûnt hjit de mûne wer De Palmboom. Tichteby de mûne steane oan it wetter De Noord en De Vrijheid. Yn de mûne is ek kantoarromte en in romte dy't oan partikulieren ferhierd wurde kin.
De Palmboom is útrist mei trije mealkoppels en in mingtsjettel. Fierder is der in elektryske túchôfsûchynstallaasje oanwêzich. De roeden hawwe in flecht fan 26,70 meter. Der wurdt nôt en mout mealle foar de stokerijen en de bakkers yn 'e omjouwing.
Sûnt 1978 is de mûne in ryksmonumint. Yn de muorre is in gevelstien ynbrocht fan in palmbeam mei opskrift.
Ürzig
Ürzig is in plak yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts yn de lânkring Bernkastel-Wittlich.
Ürzig is in Ortsgemeinde en makket diel út fan de Verbandsgemeinde Bernkastel-Kues.
Tusken Ürzig en Zeltingen-Rachtig leit de 158 meter hege Hochmoselbrücke.
It besjen wurdich
De histoaryske kearn fan Ürzig bestiet út lytse steegjes en hoekjes mei fakwurkhûzen út de 16e en de 17e iuw. De Maternustsjerke en de fakwurkhûzen oan it riedshûsplein is beskerme doarpsgesicht.
Oarspronklik stiene der trije kastielen op it doarpsgebiet, werfan't ien noch as ruïne oer is. Oan de resten fan in wachttoer noardeastlik fan it doarp is in sinneklok oanbrocht. Fierder is it barokke Himmeroder Hof, oarspronklik in úthôf fan it kleaster Himmerod, it besjen wurdich.
Yn juny 2005 waard in krûdentún oanlein (Ürziger Gewürzgarten), dêr't sa 10.000 planten besteande út mear as 160 soarten waakse.
Gefjocht fan Stomp Mês
It Gefjocht fan Stomp Mês (Ingelsk: Dull Knife Fight) wie in fjildslach dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876. Dit treffen waard op 25 novimber 1876 útfochten op in punt op 43°32′27″ noarderbreedte by 107°32′19″ westerlingte op 'e noardlike Grutte Flakten yn wat neitiid de Amerikaanske steat Wyoming wurde soe. De Amerikaanske kavalery, ûnder lieding fan kolonel Ranald S. Mackenzie, oerfoel hjirby it doarp fan 'e Noardlike Sjajinnen fan 'e opperhaden Stomp Mês (Dull Knife) en Lytse Wolf. De útkomst wie in Amerikaanske oerwinning, dy't dit diel fan 'e Sjajinnen it fermogen ûntnaam om 'e oarloch fuort te setten.
Eftergrûn
Mackenzie sette ein oktober 1876 út Fort Robinson yn Nebraska ôf, mei Kompanjy K fan it Amerikaanske 2e Kavaleryrezjimint, de Kompanjyen H en K fan it 3e Kavaleryrezjimint, de Kompanjyen B, D, E, F, I en M fan it 4e Kavaleryrezjimint en de Kompanjyen H en L fan it 5e Kavaleryrezjimint. Yn totaal wiene dat alve kompanjyen, dy't mei-inoar likernôch 1.000 manskippen telden. Dêropta beskikte Mackenzie ek oer in mânske ôfdieling Yndiaanske ferkenners, dy't foar it measte part út Pâny en Sjosjoanen bestie, mar dêr't ek loyale Lakota, Sjajinnen en Arapaho ta hearden.
Ferrin fan 'e slach
Nei't er it doarp fan 'e Noardlike Sjajinnen fan 'e opperhaden Stomp Mês en Lytse Wolf oan 'e Red Fork fan 'e Powderrivier lokalisearre hie, foel Mackenzie dat by moarnsdage op 25 novimber oan. De Sjajinske krigers hiene de jûns tefoaren feestfierd fanwegen in resinte oerwinning op 'e Sjosjoanen, dat tradisjonele fijannen fan harren wiene, dat om dy tiid hinne wie it doarp noch yn djippe rêst. Hoewol't de Sjajinnen gau wekker waarden en har fûleindich fersetten, dreaune Mackenzie en syn troepen harren út har eigen doarp wei, de winterske flakte yn, wêrby't se twongen wiene en jou frijwol al har besittings op, klean en tekkens ynbegrepen.
Ek bûten it doarp holden de Noardlike Sjajinnen oan mei it bieden fan steech ferset. Oan 'e Amerikaanske kant ûnderskaten fral de Pâny-ferkenners har troch mei útsûnderlike feardichheid en fûleindigens te fjochtsjen. Dat briek úteinlik it ferset fan 'e Sjajinnen, wêrnei't dy de striid opjoegen en fuortflechten. It Yndiaanske doarp fan 173 tipys mei alle ynhâld waard troch de Amerikanen ferbrând, en itselde gou foar de winteritensfoarrieden fan 'e Sjajinnen. Fierders waard de keppel fan sa'n 500 Yndiaanske mustangs bútmakke.
Balâns
Yn it Gefjocht fan Stomp Mês kamen oan 'e Amerikaanske kant 6 militêren om, wêrûnder luitenant John A. McKinney en fiif sljochtwei soldaten. Teffens fûnen 3 Yndiaanske ferkenners de dea. Fierders wiene der 26 ferwûnen. De Noardlike Sjajinnen hiene 30 deaden en in ûnbekend tal ferwûnen te betreurjen. Om't se yn 'e slach alle foarrieden foar de kommende winter kwytrekke wiene, waard de troep fan Stomp Mês troch de Amerikaanske oerwinning it fermogen ûntnommen om 'e striid noch langer fuort te setten. Stomp Mês en syn folgelingen wiene sadwaande nei in lange en drege tocht by de râne fan it Bighorn-berchtme lâns twongen om har oan 'e rivier de Tongue oer te jaan. Underweis wiene ferskaten fan har deaferzen, wylst in protte oaren befriezingsferskynsels oan útstykjende lichemsdielen (lykas earen, noas en teannen) oprûn hiene. In minderheid fan 'e krigers joech him ûnder lieding fan Lytse Wolf by de Lakota fan Mâl Hynder om 'e striid fuort te setten.
Paul Joseph Constantin Gabriël
thumb|[[Thérèse Schwartze. À Gabriël. 1899. Pasteltekening. Ryksmuseum Amsterdam.]] Paul Joseph Constantin (Constan(t)) Gabriël (Amsterdam, 5 july 1828 – De Haach, 23 augustus 1903) wie in skilder, tekener, akwarellist en etser, dy ta de Haachske Skoalle behearde.
Biografy
Gabriël, soan fan byldhouwer en skilder Paulus Joseph Gabriël, waard fan 1840–1843 oplaat oan de Ryksakademy fan byldzjende keunsten yn Amsterdam. Hy wie learling fan Barend Cornelis Koekkoek, Cornelis Lieste, Anton Mauve, Willem Roelofs en L.P. Zocher. Gabriël gie yn 1853 oan 'e gong yn Haarlim. Dêrnei wurke er yn it Nederlânske Barbizon, Oosterbeek (Renkum) (1854–1856). Dêr lei er him ta op lânskipsskilderjen. Hy arbeide dêr op mei Anton Mauve en Gerard Bilders. Fierder hat er wurke yn Amsterdam (1856–1859), Brussel (1860–1883) en Skeveningen (De Haach) (1884–1903). Hy wie lid fan de Hollandsche Teekenmaatschappij yn De Haach. Gabriël skildere lânskippen, portretten, stillibbens, bisten en stedsgesichten. Hy makke sjenrekeunst. Gabriël ûndertekene mei 'Gabriël', 'Gabriel' of 'P.J.C. Gabriël'. Hy wie bekend ûnder de namme Paul Gabriël, mar waard feitlik Constan(t) Gabriël neamd. Yn 1875 waard er beneamd ta Ridder in de Belgyske Leopoldsoarder. Gabriël waard bekend om syn ljochte palet en fleurich kleurgebrûk. Faak brûkte er grille kleuren.
Issaquah (Washington)
200px|thumbnail|left|Stêdhûs fan Issaquah Issaquah (útsprutsen: /'ɪsəkwɑː/ of ǐs′·ə·kwâ) is in stêd yn King County yn de steat Washington, Feriene Steaten. It is part fan de stêdekloft fan Grut-Seattle. It hie neffens de folkstelling fan 2010 in ynwennertal fan 30.344 en yn 2012 neffens in rûzing 32.633 ynwenners. De stêd leit oan de súdigge fan it Sammamish Mar en de stêd grinzet oan 3 kanten oan de Issaquah Alps, te witten Cougar Mountain bewesten, Squak Mountain besuden en Tiger Mountain beëasten de stêd. Op de hellings fan de earste 2 bergen binne komplete wiken boud. Geologen hawwe ûntdutsen dat de Issaquah Alps oars as de rest fan de Cascades net fulkanysk binne. Hja tinke dat dizze bergen fan in folle âlder berchtme binne, dy weiwurden binne troch ierdskoddings, fulkanyske aktiviteiten en plaatferskowings. De stêd leit oan de Interstate 90 fan Seattle nei Spokane en Washington State Route 900 nei Renton. Stêden dy tichteby lizze binne Bellevue en Redmond, sa'n 13 km en it sintrum fan Seattle sa'n 27 km. Issaquah leit op it Mountains to Sound Greenway projekt.
Paul Joseph Constantin Gabriël
Learlingen
In kar: Bernard van Beek, Julius Brouwers, Abraham Lopes Suasso, Geesje Mesdag-van Calcar, Taco Mesdag, Herman van Oosterzee, Jacob Ritsema, Willem van Schaik, Margo Tholen en Willem Bastiaan Tholen.
Issaquah (Washington)
Skiednis
250px|thumbnail|right|Mynwurkershûzen yn 1913 'Issaquah' is in feringelske' wurd fan in Yndiaansk wurd, wat soksawat 'it lûd fan fûgels, 'slang' of 'lytse stream' betsjutte kin. In âldere namme fan it gebiet, 'Squak Valley' stamt ek fan deselde yndiaanske namme ôf. Yn 1885 kaam it doe noch gemeentefrije gebiet yn it nijs mei in oanfal op Sineeske wurkers, dy't kommen binne om hops te plukken. Yn 1887 kaam it spoar nei fynsten fan koal yn de omkriten en yn 188 waard it stêdsplan ûntwurpen. It plak waard op 29 april 1892 offisjeel in stêd. It begûn as in mynstêdsje en wie sa úteinset om de mynwurkers te behûzjen en betsjinjen. Op de bergen Squak en Cougar wiene koalminen úteinset. De namme fan it plak wie doe noch 'Gilman', mar feroare yn 1899 yn 'Issaquah'. Letter kaam de houtyndustry ek op gong. Dizze yndustryen rûnen faai mei de tiid doe't de Grutte Depresje útbruts. It bleau in rêstich stêdsje doe't Boeing en letter Microsoft yn de omkriten kamen. Dizze bedriuwen hiene grutte ynfloed op de ûntjouwing fan Issaquah.
Hjoed de dei
250px|thumbnail|right|Darigold molkfabryk Yn juny 1996 kaam it haadkantoar fan it grutwinkelbedriuw Costco fanút Kirkland nei Issaquah. Oare bedriuwen dy't wichtige wurkjouwers yn Issaquah binne binne: Siemens Medical Solutions' Ultrasound Group, GoldSim Technology Group, Overtime Technologies, Boehm's Candies en Darigold. Ek Microsoft yn Redmond en Boeing mei har ferskate fêstigings binne fan ynfloed yn Issaquah. Issaquah leit besuden de Interstate 90. Washington State Route 900 ferbynt de stêd mei Renton. Yn de spitsoeren is it faak tige drok en steane der deistich files yn en om de stêd. De stêd wurdt betsjinne mei busferfier troch de maatskippyen Sound Transit en King County Metro. De stêd hat in myld seeklimaat mei sa'n 23°C simmers en sa'n -1°C winters mei in totaal trochsneed wetterdelfal fan 1451 mm. De befolking bestie neffens de folkstelling fan 2010 út 74,7% blanken, 1,4% swarten, 0,4% yndianen, 17,5% Aziaten, 0,1% Pasifyske Eilanners, 1,8% fan oare en 4,1% fan mingde rassen. Etnysk bestie de befolking foar 5,8% út Hispanic of Latino's. De trochsneed âldens wie 36,8 jier en 23,7% wie ûnder 18 en 12,7% wie 65 jier en âlder. It trochsneed hûshâld ynkommen wie $57.892 en 4,8% libbe ûnder de earmoed grins.
Nijsgjirrichheden
250px|thumbnail|right|In âld spoarferwikseler
Taco Mesdag
thumb|Taco Mesdag Taco Mesdag (Grins, 21 septimber 1829 – De Haach, 4 augustus 1902) wie in Nederlânsk bankier en keunstskilder.
Libben en wurk
Mesdag, soan fan de Grinzer bankier Klaas Mesdag en Johanna Willemina van Giffen, wurke lykas ek syn jongere broer Hendrik Willem Mesdag op de bank fan syn famylje. Krekt as Hendrik keas Taco lang om let foar it skildersfak. Hy krige les fan ûnder oaren Paul Gabriël. Mesdag is fral bekend wurden as skilder fan it Drintske lânskip.
De bruorren Mesdag spilen in wichtige rol yn it Haachske skildersgenoatskip Pulchri Studio, dêr't Hendrik jierrenlang foarsitter en Taco ponghâlder fan west hat.
Pypketsjerke (Stynsgea)
De Pypketsjerke wie de tsjerke fan de grifformearde gemeenten fan Stynsgea en Surhuzum. Foar it lêst fûn der op 30 desimber 2016 in tsjinst yn de tsjerke plak.
Skiednis
Op 5 maart 1887 waard yn Stynsgea in grifformearde (doleaerjende) gemeente stifte. In wike letter barde dat ek yn Surhuzum. De ôfskieding fan 1834 wie oan de doarpen foarby gien. Yn augustus 1887 waard troch beide gemeenten besletten gear te wurkjen en ynearsten tsjerkten de grifformearden yn in hok oan de Skoalikkers wat har de namme "hokkelingen" oplevere. Yn 1916 kaam der foar de groeiende gemeenten fan Stynsgea en Surhuzum in nije tsjerke, dy't healwei de beide doarpen boud waard. Ek hiene de twa aparte grifformearde gemeenten tegearre ien dûmny en ien tsjerkeried. De namme fan de tsjerke is ûntliend oan de wetterkearing dy't by de tsjerke leit.
De âlde tsjerke datearre út 1916. Op de earste stien fan it gebou stie de tekst: "Niemand kan een ander fundament leggen, dan hetgeen gelegd is, hetwelk is Jezus Christus." Yn 1971 waard de tsjerke foar in grut part sloopt en ferfongen troch in moderne bou mei twa galerijen en 550 sitplakken.
Sûnt 2003 waarden der noch út en troch by spesjale gelegenheden tsjinsten yn de Pypketsjerke organisearre. Yn 2010 fusearren de grifformearde gemeenten mei harren herfoarme gemeente yn it eigen doarp.
Yn in ôfladen tsjerke fûn op snein 31 jannewaris 2016 de lêste tsjinst plak.
Oargel
It oargel fan de Pypketsjerke datearre út 1929 en wie boud troch Bakker & Timmenga, Ljouwert. In restauraasje fan it ynstrumint hie noch yn 1989-1991 plakfûn.
Amoene van Haersolte
Libben en wurk
thumb|left|Hânskrift fan Amoëne van Haersolte Van Haersolte wie in dochter fan Rudolph Arent van Holthe tot Echten en Anna Maria Storm van 's Gravesande. Se boaske op 7 maart 1916 mei Johan Frederik baron van Haersolte (1880-1957), wethâlder fan Swol, rjochter-plakferfanger en dykgraaf. Sy krigen fjouwer bern.
Van Haersolte publisearre ûnder oaren yn Onze Eeuw, Leven en Werken en Den Gulden Winckel. Nei de Twadde Wrâldoarloch publisearre hja yn De Nieuwe Stem en Overijssel, Jaarboek voor cultuur en historie.
Sy stoar yn de âldens fan 62 jier en waard beïerdige op Begraafplak Bergklooster yn Swol.
Mario Andretti
Mario Gabriele Andretti (Montona, 28 febrewaris 1940) is in earder Amerikaanske autokoereur. Hy waard yn 1978 wrâldkampioen Formule 1 yn in Lotus. Mario Andretti en syn twillingbroer Aldo waarden berne yn in Italjaanske húshâlding yn Montona, doe Italjaansk gebied, mar nei de Twadde Wrâldkriich waard it as Motovun by Joegoslaavje yndield nei oanlieding fan de Ferdrach fan Parys. De húshâlding gie fuort út Montona en kaam yn de Feriene Steaten te wenjen.
Dijon
Dijon (Frânske útspr.: [di'ʒõ], likernôch: "dy- zjo "; ) is in stêd en gemeente yn it easten fan Frankryk, dy't de haadstêd is fan it omlizzende departemint Côte-d'Or en fan 'e regio Boergonje-Franche-Comté. It is ek de haadstêd fan 'e histoaryske regio en provinsje Boergonje. Yn 'e Midsiuwen wie Dijon as de haadstêd fan it machtige Hartochdom Boergonje ien fan 'e politike sintra fan West-Jeropa, dat yn oansjen, kennis en rykdom plakken as Parys en Londen nei de kroan stiek. Tsjintwurdich is Dijon ferneamd om syn arsjitektuer (benammen de dakpannen), de histoaryske binnenstêd, dy't yn 2015 opnommen is op 'e Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO, en de Dijonmoster. De stêd hie yn 2016 in befolking fan 155.000 minsken, wylst de stêdekloft fan Dijon, mei alle foarstêden en it heal ferstedske omlizzende plattelân derby, yn 2007 goed 250.000 ynwenners telde.
Geografy
Dijon leit yn it easten fan Frankryk, 310 km súdeastlik fan Parys, 190 km noardwestlik fan Sjenêve en 190 km noardlik fan Lyon. Dijon leit yn 'e midden fan in flakte dy't ûntwettere wurdt troch twa lytse gearrinnende rivierkes: de Suzon, dy't de stêd foar it meastepart ûndergrûnsk fan noard nei súd trochkrúst, en de Ouche, dy't oan 'e súdkant by Dijon lâns streamt. Fierder nei it suden ta leit de côte, of heuvelskeante begroeid mei wyngerds dy't de namme Côte-d'Or oan it departemint om Dijon hinne jûn hat.
Skiednis
De ierste argeologyske fynsten binnen de beboude kom fan Dijon wize op minsklike bewenning dy't perfoarst weromgiet oant yn it Neolitikum. As delsetting waard Dijon lykwols stifte yn 'e Romeinske Tiid, ûnder de namme Divio of Diviodunum, dat mooglik oarspronklik "hillige boarne" betsjutten hat. It wie in plak oan 'e Romeinske hearbaan fan Lyon nei Parys. Benignus fan Dijon, de apokrife beskermhillige fan 'e stêd, soe yn 'e trêde iuw yn Dijon it kristendom yntrodusearre hawwe, foar't er de marteldea stoar.
Doe't tsjin 1500 de macht fan Boergonje yn it neigean rekke, waard it hartochdom spylbal yn 'e striid tusken de keningen fan Frankryk en de keizers fan it Hillige Roomske Ryk. Yn 1513 waard Dijon belegere troch in Keizerlike en Switserske troepemacht. Hoewol't it belis tige gewelddiedich wie, wisten de ferdigeners, ûnder lieding fan 'e Frânske gûverneur Loadewyk II fan La Trémoille, de oanhâldende oanfallen fan 'e belegerders ôf te slaan. Uteinlik loek de fijân him werom. De befolking fan 'e stêd, dy't ûnder de belegering oanhâldend de Faam Marije oanroppen hie, seach dat as wûnder. Sadwaande ûntstie der neitiid yn Dijon in libbene foarm fan 'e Marijeferearing om Notre Dame de Bon-Espoir ("Us Leaffrou fan Goede Hope") hinne, in Marijebyld dat noch altyd yn 'e Notre-Dame fan Dijon stiet.
Yn 1789 gie de Frânske Revolúsje yn Dijon mank mei in protte geweld en ferwuostgings. It jiers dêrop waard de âlde Frânske provinsje Boergonje opheft en waard Dijon ta haadstêd makke fan it nij ynstelde departemint Côte-d'Or. Under de Napoleontyske Oarloggen waard Dijon yn 1814 beset troch troepen fan 'e Sechsde Koälysje. Yn 'e Frânsk-Dútske Oarloch fan 1870-1871 waard de stêd jitris beset, no troch de Prusen. Yn 'e Earste Wrâldoarloch lei Dijon fier genôch efter it Westfront dat it de oarloch ûnskansearre trochkaam. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch kaam de stêd yn begjin juny 1940 ûnder in Dútske besetting, dy't duorre oant 11 septimber 1944, doe't Dijon befrijd waard troch it Frânske Leger yn gearwurking mei it Frânske ferset.
Arsjitektuer
Tsjintwurdich stiet Dijon û.m. bekend om syn arsjitektuer, dy't ta ferskate streamings út in stikmannich ferskillende tiidrekken heart. Sa binne der romaanske, goatyske en renêssansistyske gebouwen. Mei't Dijon yn 'e Frânsk-Dútske Oarloch, de Earste Wrâldoarloch en de Twadde Wrâldoarloch oan grutskalige ferwuostging ûntkommen is, datearje in protte wenhuzen út it stedssintrum út 'e achttjinde iuw of út noch eardere tiden. Sa is der noch in relatyf grut tal huzen út 'e lette Midsiuwen (tolfde oant en mei fyftjinde iuw), dy't heal út hout oplutsen binne. In opfallend ûnderdiel fan 'e arsjitektuer yn Dijon binne de saneamde toits bourguignons, de typysk Boergondyske dakken, dy't gearstald binne út dakpannen dy't glasearre binne yn terrakotta, grien, giel of swart, en lein binne yn geometryske patroanen.
Dijon hat in grut tal tsjerkegebouwen, wêrûnder de Notre-Dame fan Dijon, dy't wijd is oan 'e Faam Marije, en de Katedraal fan Dijon, wijd oan 'e apokrife hillige Benignus fan Dijon, mei in krypte dy't mear as tûzen jier âld is. In oar wichtich gebou is it Paleis fan de Hartoggen en de Steaten fan Boergonje, dat yn 'e Midsiuwen de residinsje wie fan 'e hearskers fan it machtige Hartochdom Boergonje. Dat paleis tsjinnet no as stedhûs en der is ek in keunstgalery fêstige, it Musée des Beaux-Arts de Dijon. Dêr binne û.m. de yn 'e âlde steat beholden hartochlike kokens noch te sjen, en dêropta in oansjenlike kolleksje Jeropeeske keunstwurken, datearjend fan 'e Romeinske Tiid oant hjoed de dei. It Grand Théâtre de Dijon, boud yn 1828, fungearret as de thúsbasis foar it operaselskip Opéra de Dijon, en waard yn 1975 útroppen tan in histoarysk monumint. De histoaryske binnenstêd waard yn 2015 opnommen op 'e Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO.
Ferskaat
Behalven gebouwen omfiemet Dijon ek sa'n 700 ha oan parken en plantsoenen. Dêrûnder is ek de pleatslike botanyske tún, de Jardin botanique de l'Arquebuse. Fierders stiet yn Dijon de haadfêstiging fan 'e Universiteit fan Boergonje, dy't oprjochte is yn 1722. Elts jier wurdt yn Dijon in ynternasjonale gastronomyske beurs holden, dêr't trochinoar san 200.000 besikers op ôf komme. Fierders wurdt yn 'e stêd om 'e trije jier it ynternasjonaal blommekorso Florissimo organisearre.
Dijon stiet bekend om 'e Dijonmoster, dy't yn 1856 troch Jean Naigeon, in ynwenner fan 'e stêd, ûntwikkele waard troch ynstee fan jittik as yngrediïnt verjus te brûken, it soere 'griene' sop fan druven dy't noch net rjocht ryp binne. Foar de berieding fan 'e hjoeddeiske moster út Dijon wurdt gjin verjus, mar wite wyn brûkt. De tsjintwurdige Dijonmoster komt trouwens foar it meastepart net mear út 'e omkriten fan Dijon, mei't de namme troch de Jeropeeske Uny as 'feralgemiene' beskôge wurdt, yn tsjinstelling ta bygelyks sjampanje, dat ûnder de Jeropeeske wetjouwing beslist út de Sjampanje komme moat.
In oar produkt dêr't Dijon om bekend stiet is de pleatslike foarm fan crème de cassis, in soarte fan fruchtelikeur, dy't produsearre wurdt ûnder de merknamme Kir. Dy term komt fan 'e eardere boargemaster fan Dijon, kanunnik Félix Kir, dy't in miks útfûn fan crème de cassis en wite wyn (spesifyk Bourgogne aligoté).
Demografy
De âldste befolkingssifers dy't fan Dijon bekend binne, datearje fan 1793, doe't de stêd 20.760 ynwenners hie. Yn 1800 wie dat sakke oant krapoan 19.000. Dêrnei woeks de befolking geandewei de njoggentjinde iuw stadich oan, oant goed 32.000 yn 1851 en mear as 71.000 yn 1901. Yn 1926 wiene der krapoan 84.000 ynwenners, en oan 'e ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch, yn 1946, wiene der hast 101.000. Neitiid groeide de befolking fan Dijon troch oant krapoan 152.000 yn 1975, wêrnei't der in weromgong folge nei 141.000 yn 1982. Dêrnei groeide it ynwennertal wer, fan 147.000 yn 1990, fia 150.000 yn 1999 en 152.000 yn 2009, nei 155.090 minsken yn 2016. De stêdekloft fan Dijon, mei alle foarstêden en it heal ferstedske omlizzende plattelân derby, hie yn 2007 250.516 ynwenners hie.
Klimaat
Dijon hat in seeklimaat, mei oangenaam waarme simmers en mylde winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 26,1 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 4,8 °C. Rekôrtemperatueren wiene 39,3 °C yn augustus en –22 °C yn jannewaris. Dijon kriget jiers trochinoar 760,5 mm delslach. De stêd hat in gemiddelde fan 115,3 dagen mei rein en 154 dagen mei sinneskyn yn 't jier.
Hidalgo (film)
Hidalgo is in Amerikaanske biografyske histoaryske aventoerefilm en 'western om utens' út 2004 ûnder rezjy fan Joe Johnston, mei yn 'e haadrollen Viggo Mortensen en Omar Sharif. De titel ferwiist nei de namme fan it hynder fan 'e haadpersoan. It ferhaal giet oer de histoaryske Amerikaanske koerier en hynsteracer oer de lange ôfstân Frank T. Hopkins, dy't (nei eigen sizzen) yn 1890 mei syn mustang Hidalgo nei Araabje reizge wêze soe om it dêr yn 'e woastyn op te nimmen tsjin bedoeïnen op Arabyske folbloeden. De film krige krityk fan histoarisy om't de werjûne foarfallen foar wier ferteld wurde, wylst der sterke oanwizings binne dat Hopkins, dy't in ferteller fan sterke ferhalen wie, dit barren hielendal of foar in grut part út 'e tomme sûgd hat. Hidalgo krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy. De film prestearre teloarstellend yn 'e bioskopen, en kaam net út 'e kosten.
Plot
Ein 1890 hat hynsteracer Frank T. Hopkins mei syn bûnte mustang Hidalgo krekt in lange-ôfstânswedstryd wûn as er fan it Amerikaanske Leger opdracht kriget om te Wounded Knee, yn Súd-Dakota, nije oarders te besoargjen by majoar Samuel M. Whitside, de befelfierend ofsier fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint. Hopkins fiert de opdracht sûnder euvelmoed út, mar de oarders blike in befel te befetsjen om mei de Yndiaanske oanhingers fan 'e geastedûnsbeweging ôf te weven, dy't troch it Amerikaanske Leger by Wounded Knee geardreaun binne. Hopkins, dy't sels in Lakota-healbloed is, in feit dat er foar blanken geheim hâldt, is alwer ûnderweis werom as er heart hoe't efter him it sjitten begjint. Hy keart om en is sa tsjûge fan 'e neisleep fan it Bloedbad fan Wounded Knee, wêrby't de Amerikaanske kavalery 297 Yndiaanske manlju, froulju en bern ôfslachtet.
Neitiid rekket Hopkins oan 'e drank, mei't er slim tramtearre wurdt troch skuldgefoelens. Hy jout him mei Hidalgo by de ferneamde wyldwestshow fan Buffalo Bill Cody, dêr't hy en syn hynder oanpriizge wurde as "wrâlds grutste lange-ôfstânshynder en -ruter". Syn freonen, ûnder wa skerpskutter Annie Oakley (dy't troch Hopkins oansprutsen wurdt as "Phoebe Ann", har wiere namme) en it Lakota-opperhaad Earnehoarn, sitte oer him yn. Hopkins wurdt troch Earnehoarn frege om as tolk te fungearjen by in petear mei Cody. Dêrby beklaget it âlde opperhaad him oer de behanneling fan syn folk troch de blanken, dy't no sels plannen meitsje om 'e wylde mustangs, dêr't de Yndianen ferlet fan hawwe, ôf te sjitten. Hy freget Cody om help om 'e keppel by syn reservaat te rêden, mar Cody seit dat er him dêr net mei bemuoie kin. It is de foarútgong, en as Earnehoarn ferlegen sit om in hynder, kin er wol ien fan Cody krije. Hopkins liicht troch dat oer te setten as soe Cody dwaan wat er kin om 'e plannen fan 'e blanken foar te kommen.
De rike Arabyske sjeik Riyadh hat ûnderwilens heard hoe't Hopkins yn 'e show fan Buffalo Bill oankundige wurdt, en stjoert dêrom syn majordomo Aziz nei de Feriene Steaten, beselskippe fan in blanke begelieder, Rau Rasmussen. Dy mannen komme by de wyldwestshow en freegje Buffalo Bill om op te hâlden Hopkins en Hidalgo "wrâlds grutst lange-ôfstânshynder en -ruter" te neamen of harren oars yn te skriuwen foar dielname oan 'e 'Fjoersee', in jierliks holden lange-ôfstânshynsterace fan 3.000 myl troch de woastinen fan 'e Nêzjd, by de kust fan 'e Perzyske Golf lâns en troch Mesopotaamje om te einigjen yn Syrje yn 'e neite fan Damaskus. De sjeik hat de line fan it kampioenhynder Al-Chamsa op 'e noed, waans ôfstammelingen as de grutste lange-ôfstânshurddravers fan 'e wrâld beskôge wurde. De Fjoersee hat tradisjoneel beheind west ta dielname fan Arabyske bedoeïnen op Arabyske folbloeden.
Hopkins fielt earst neat foar dielname oan 'e Arabyske hurddraverij, mar de misledigings fan Aziz oan it adres fan in kristlike "ûnleauwige" en de minachting foar syn "ûnsuvere" hynder stekke him. Nettsjinsteande dat hat er gjin hoop om 'e priis fan $1.000 foar dielname op te bringen, oant Annie Oakley, Earnehoarn en 98 oare leden fan 'e wyldwestshow allegear $10 foar him lappe. Dat, Hopkins en Hidalgo sette mei Aziz ôf nei New York, dêr't se in skip nimme nei Aden, oan 'e súdkust fan it Arabysk Skiereilân. Underweis komt er yn 'e kunde de Britske lady Anne Davenport, in rike hynstefokster sûnder skrupules, dy't troch har heit yn it Midden-Easten grutbrocht is en floeiend Arabysk en Koerdysk sprekt. Hja hat ek in hynder dat meidocht oan 'e race, Kamria, en as dat wint, soe se dekkingsrjochten krije fan sjeik Riyadh syn kampioen Al-Attal.
Nei oankomst yn Aden reizgje Hopkins en lady Davenport mei in karafaan nei it tintekamp fan sjeik Riyadh, midden yn 'e woastyn. De sjeik fynt Hopkins in nijsgjirrich man, en datselde jildt ek foar Jazira, de dochter fan 'e sjeik, dy't syn ienlingsbern is no't al syn soannen omkommen binne. Sjeik Riyadh hat syn dochter ûnthjitten oan prins bin al-Reeh, de berider fan Al-Attal, as dy de Fjoersee wit te winnen. Hja sil dan syn fyfde frou wurde, en dêr fielt hja hielendal neat foar. Jazira sjocht yn Hopkins syn dielname oan 'e race in mooglikheid om dat lot te ûntrinnen. De sjeik jout Hopkins as helper Yusef, de hoeder fan syn geiten dy't fan 'e geitemolke stellen hat (de nije taak wurdt Yusef dus as straf tawiisd). Hopkins sels keapet in jonge negerslaaf frij.
De earste etappe fan 'e race liedt troch de Rûb al-Chali, it Lege Kertier, yn it súdeasten fan it Arabysk Skiereilân. De Arabyske dielnimmers hawwe inkeld hún foar Hopkins en syn lyteftige, nuver kleure hynder. Sa fertelt ien fan harren, Sakr, dat er it as in persoanlike mislediging opfettet dat in ûnleauwige meidwaan mei. Prins bin al-Reeh keapet in stikmannich Britske soldaten om dy't in saad bewekje, sadat dy Hopkins en Hidalgo dêr net drinke litte sille. Hopkins is harren lykwols te fluch ôf. In sânstoarm komt de dielnimmers oer it mad, en ferskaten fan harren komme dêryn om, mar Hopkins en Hidalgo witte nauwerneed de ruïnes fan in doarpke te berikken, dêr't se beskûl fine. Ta ferheardens fan eltsenien berikke se ûnskeind de ein fan 'e etappe, wêrnei't in rêstdei folget. Dy wurdt trochbrocht yn it kamp fan sjeik Riyadh, dy't mei syn entoeraazje in koartere rûte nommen hat.
Dy jûns treft Hopkins Jazira yn syn tinte oan, dy't him fan ynformaasje foarsjocht oer de folgjende etappe en him ek goerie jout, û.m. om it drinkwetter fan Hidalgo oan te lingjen mei kamielebûter (dy't se him jout), om't dat it hynder langer geande hâlde soe. Jazira fertelt ek dat har heit sljocht is nei westernromantsjes en ferhalen oer it Wylde Westen. Hopkins bychtet oan har op dat er healbloed-Yndiaan is, mar dat er dat feit foar de wrâld geheim hâldt. Sy reägearret troch te sizzen dat er him ferskûlet efter in wale, krekt sa't sy dat sels ek docht. As Jazira yn 'e tinte fan Hopkins ûntdutsen wurdt, beskôget sjeik Riyadh dat as in besmodzging fan 'e ear fan syn hûs. Hy lit Hopkins finzennimme en is fan doel om him kastrearje te litten, mar Hopkins wit syn nijsgjirrigens te wekjen en tiid te rekken mei ferhalen oer syn moetings mei westernhelden as Wild Bill Hickok en Wyatt Earp.
Wylst se noch oan it praten binne, wurdt it kamp fan 'e sjeik oanfallen troch de mannen fan Katib, in omkesizzer fan Riyadh. Dyselde achtet himsels de bêste ruter fan 'e wrâld en hat al ytlike kearen besocht om syn omke safier te krijen dat dy him op Al-Attal ride lit. Mar hy is in rôverhaadman, en Riyadh minachtet him. No ûntfiere syn trewanten Jazira om sa Riyadh te twingen om Al-Attal tsjin har te ruiljen. Hopkins sjocht ûnder de ynfal hoe't Aziz de tinte fan 'e sjeik yngiet en dêr in boek weinimt, en as letter de stambeam fan 'e Al-Chamsa-bloedline mist, wit hy wa't dy stellen hat. Under bedriging mei marteling jout Aziz ta dat er Katib it boek jûn hat en fertelt er ek wêr't Katib-en-dy ferbliuwe. Sjeik Riyadh biedt Hopkins oan om syn misstap te ferjitten as Hopkins Jazira foar sinne-ûndergong wer by him werombringe kin.
Dat, Hopkins en Jazira har persoanlike liifwacht, de negerslaaf Jaffa, sette mei Aziz nei it oäzestedsje ta dêr't Katib-en-dy har befine. Se beare dat se Jazira ruilje tsjin Al-Attal, mar as Katib it hynder kûzet, kriget er dêr swarte hannen fan. It docht bliken dat him in skimmel jûn is dy't swart kleure is, ynstee fan 'e swarte Al-Attal sels. Hopkins en Jazira, dy't it boek mei de stambeam meigaudieve hat, witte it stedsje op Hidalgo te ûntflechtsjen. Jaffa, dy't de ôftocht dekt, komt yn 'e striid te sneuveljen, mar pas nei't er sels de ferriedlike Aziz deade hat. Werom yn it kamp fan 'e sjeik besiket lady Davenport Hopkins earst om te keapjen om fan fierdere dielname oan 'e race ôf te sjen, en as dat net wurket, besiket se him mei itselde doel te ferlieden. Hopkins betanket har lykwols freonlik en rint fuort. As de oare deis de race wer fan start gien is, docht by in moeting tusken lady Davenport en Katib bliken dat dy beiden ûnder ien tekken skûlje. Lady Davenport jout Katib no opdracht om in karafaanspoar binnentroch te nimmen en Hopkins fierderop op te wachtsjen. Hy moat Hidalgo deadzje, mar Hopkins libben yn 'e woastyn efterlitte.
Underwilens wurdt de race foar Hopkins net inkeld in krêftmjitting mei de oare ruters en in gefjocht tsjin hjittens, toarst en útputting, mar ek in konfrontaasje mei syn eigen lang weistoppe Yndiaanske identiteit. As er Sakr foarbykomt, dy't mei syn hynder yn in stik driuwsân riden is, brûkt er syn lasso om 'e man derút te skuorren, ek al is it tsjin 'e regels fan 'e race om oare dielnimmers te helpen en ek al ropt Sakr him ta om him stjerre te litten, mei't dat de wil fan God is. De oare deis komme Katib en syn trewanten de ruters oer it mad. Prins bin al-Reeh wit op Al-Attal te ûntkommen, mar Hopkins wurdt yn in falkûle dreaun dy't tarist is mei rjochtopsteande spearen op 'e boaiem. Ien dêrfan trochboarret Hidalgo oer de ribben, en Katib ornearret dat syn wurk dien is en lit Hopkins en syn hynder sa efter.
Hopkins snijt Hidalgo lykwols de spear, dy't aldergeloks inkeld in fleiswûne feroarsake hat, út 'e hûd. It is Sakr dy't Hopkins helpt om Hidalgo út 'e kûle te skuorren. As Katib dat sjocht, lit er de loaihoarsen, dy't er foar de jacht hâldt, op harren los. Hidalgo stampt ien fan 'e bisten dea, wylst de oare efter Sakr syn útnaaiende hynder oan giet. Katib en syn trewanten komme werom, en Hopkins en Sakr deadzje ferskaten fan harren, oant Katib Sakr deasjit. Hy sil ek mei Hopkins ôfweve, mar dan docht bliken dat er der ûnder it gefjocht net goed om tocht hat wêr't er stean gien is: hy stiet no sels op ien fan 'e falkûlen, en Hopkins lit him troch it reiden bedek falle dat dêroerhinne leit, dat er op 'e spearen speetst wurdt en it bestjert. Neitiid skroeit Hopkins de wûne fan Hidalgo ticht mei it gleonhjitte lims fan syn mês en riidt dan wer fierder.
Werom yn 'e Feriene Steaten brûkt Hopkins de mear as $100.000 oan prizejild dy't er wûn hat om 'e mustangkeppels fan 'e Lakota, dy't op it punt steane om troch it Amerikaanske Leger romme te wurden, op te keapjen. Hopkins lit de bisten gean en jout ek Hidalgo syn frijheid werom, wêrnei't de hynst him by de keppel foeget. In tekst dy't foarôfgeande oan 'e ôftiteling yn byld komt, wol hawwe dat Hopkins yn syn libben yn totaal 400 lange-ôfstânsraces wûn en him oant syn ferstjerren yn 1951 ynsette foar it lot fan 'e wylde mustangs yn Noard-Amearika. De ôfstammelingen fan Hidalgo soene hjoed de dei yn 'e wyldernis fan Oklahoma libje.
Produksje
Hidalgo waard regissearre troch Joe Johnston nei in senario fan John Fusco, dy't syn skript basearre op in postúm publisearre ferslach fan 'e race troch Frank T. Hopkins sels. As produsint hie Casey Silver it tafersjoch oer it projekt, yn opdracht fan syn eigen filmstudio Casey Silver Productions en fan Touchstone Pictures, in dochterûndernimming fan Disney. Der wie foar de film in budget beskikber fan $100 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Shelly Johnson, en de filmmuzyk waard fersoarge troch James Newton Howard. De opnamen foar Hidalgo fûnen grutdiels plak yn Marokko. Der wurdt yn 'e film behalven Ingelsk ek in protte Arabysk en Lakota sprutsen.
Distribúsje
De distribúsje fan Hidalgo waard fersoarge troch Buena Vista Pictures, dat ek in dochterûndernimming fan Disney is. De film gie op 5 maart 2004 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Feit en fiksje
Hidalgo krige fan histoarisy en yn 'e media krityk om't de film it ferhaal fan 'e histoaryske koerier en hynsteracer Frank T. Hopkins oer syn dielname oan in hynsterace troch de woastinen fan it Arabysk Skiereilân foar wier fertelt, wylst der sterke oanwizings besteane dat Hopkins, dy't in notoir ferteller fan sterke ferhalen wie, dy foarfallen hielendal of alteast foar in grut part út 'e tomme sûgd hat. Histoarisy wolle hawwe dat der yn it Midden-Easten nea in race plakfûn hat sa't dy yn 'e film beskreaun wurdt, en alhielendal net elts jier op 'e nij, sa't de film ek beweart. Net inkeld soe dat ûnmooglik wêze omreden fan 'e hjittens en drûchte yn 'e woastyn, mar ek fanwegen de histoaryske ûnderlinge fijannigens fan 'e ferskate bedoeïnestammen troch waans wengebiet sa'n race gean moast.
In oar hjit hingizer wie de bewearing fan Hopkins, dy't yn 'e film oernommen wurdt, dat er foar de helte in etnyske Lakota wie om't syn mem fan dat Yndiaanske folk kaam. Neffens de Yndiaanske histoarikus Vine Deloria jr. moatte dêr fraachtekens by pleatst wurde. Oer de rest fan Hopkins syn bewearings sei Deloria: "[dat] binne sokke skandlike leagens dat men jin ôffreget wêrom't Disney hjir eins in film oer meitsje woe." Oan 'e oare kant sei de Sû-filmmakster Angelique Midthunder wylst de kontroverse geande wie, dat "it ferhaal fan 'e healbloed-Yndiaan dy't syn pinto-mustang mei oersee naam om yn 'e grutte woastyn te racen al generaasjes lang oan 'e bern fan 'e noardlike stammen ferteld wurdt." En de Lakota-âldste Sonny Richards skreau: "Kaiyuzaya Suŋkanyaŋke [Frank Hopkins] wie in man út Súd-Dakota en in healbloed-Lakota."
De film fermeldt oan 'e ein dat de ôfstammelingen fan Hidalgo no noch altyd libje mank de Gilbert Jones-keppel fan Spaanske mustangs op Blackjack Mountain yn Oklahoma. Mar neffens Hopkins syn eigen ferslach fan syn Arabyske aventoer soed er syn hynder neitiid yn Araabje efterlitten hawwe en allinne nei de Feriene Steaten weromreizge wêze.
Hynders
Ferskate American paint horses (of paints) waarden ynset om Hidalgo te spyljen. Akteur Viggo Mortensen kocht nei ôfrin fan 'e opnamen ien dêrfan, mei de echte namme RH Tecontender. Senarioskriuwer John Fusco kocht in oarenien, Oscar, dy't it wichtichste stunthynder yn 'e film wie. Dy mocht neitiid syn libben rêstich útlibje te Red Road Farm, Fusco syn fokpleats foar Amerikaanske Yndiaanske hynders.
Untfangst
Hidalgo krige fan 'e filmkritisy oer it algemien mingde resinsjes. Roger Ebert, fan 'e Chicago Sun-Times, parte de film 3 fan 4 stjerren ta en neamde him "drystmoedich, útskroeven en stoer aventoerlik", it soarte film dat 'Hollywood' mar selden mear makke. Dêr heakke er oan ta: "negearje asjebleaft ferfelende seurpiten dy't kleie dat de film net echt op feiten basearre is. Ja, hè hè." Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Hidalgo in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 47%, basearre op 161 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet de film in goedkarringspersintaazje fan 54%, basearre op 36 resinsjes.
Opbringst
Hidalgo brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $67,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $40,8 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $108,1 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $100 miljoen betsjut dat in meagere winst fan $8,1 miljoen, mar dêr moatte de marketingkosten noch ôf. Dat betsjut dat Hidalgo by lange nei net út 'e kosten kaam en ferlies draaide.
Prizen
Senarioskriuwer John Fusco wûn foar it skript fan Hidalgo in Spur Award yn 'e kategory bêste senario foar in westerndrama, hoewol't de film eins gjin western yn 'e tradisjonele sin is en foar it meastepart bûten de Feriene Steaten spilet. De Spur Awards ornearren dat de film yn oanmerking kaam foar de prizen om't de haadpersoan in cowboyfiguer is.
James Hunt (koereur)
James Simon Wallis Hunt (Londen, 29 augustus 1947 – Londen, 5 juny 1993) wie in Britsk Formule 1 koereur. Foar 1976 tekene Hunt by it team fan McLaren en wûn er it wrâldkampioenskip. Hunt ferstoar op 45-jarige leeftiid ûnferwachts oan in hartynfarkt.
Hiroshi Ochiai
(28 febrewaris 1946) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Mitsubishi Motors.
Sint-Maternustsjerke (Ürzig)
De Sint-Maternustsjerke (Dútsk: Pfarrkirche St. Maternus) is in katolike parochytsjerke yn Ürzig, in plak oan de Mûzel yn de Dútske lânking Bernkastel-Wittlich (Rynlân-Palts). De tsjerke waard yn 1866-1867 boud en is in beskerme monumint.
Skiedis
Bekend is dat yn de 13e iuw Ürzig in kapel hie. Yn 1475 waard yn in fisitaasjeberjocht oer in tsjerke skreaun, werfan't it skip fanwegen brekfalligens nei 1712 fernijd waard. By de nijbou tusken 1866-1867 fan de oan de hillige Maternus wijde tsjerke bleau de midsiuwske toer bewarre. Maternus wie biskop fan Keulen, Tongeren en Trier en dêrom wurdt de hillige fakentiden mei trije tsjerken útbylde.
Oant let yn de 20e iuw hie Ürzig njonken in eigen preester noch in iermislêzer, dy't wenne yn it oan de tsjerke boud hûs foar iermislêzers, dat hjoed-de-dei troch de parochy brûkt wurdt. Ürzich wie in selsstannige parochy, mar falt tsjintwurdich ûnde de parochymienskip ​Bernkastel-Kues.
Beskriuwing
De goatyske toer datearret nei alle gedachten út de 15e iuw. Yn de toer hingje trije brûnzen klokken út 1452, 1467 en 1494. Om't de tsjerke op in helling boud waard stiet de basis fan de toer ûnder it nivo fan de strjitte. Oan de noardlike en súdlike kant fan de toer binne lytske neogoatyske portalen tafoege.
De earste stien fan de tsjerke waard yn 1866 lein. Oan de alterkant is oan de bûtenkant dy stien te sjen. Doopfont, bychtstuollen en it hek fan de sakristy binne fan de barokke foargonger oernommen. Oan it eastlik portaal is in krusigingsgroep út it jier 1618 te sjen.
Oargel
It oargel waard troch Heinrich Voltmann yn 1867 yn de nije tsjerke boud en yn 2013 restaurearre. It hat 21 registers op twa manualen en pedaal.
Mishkeegogamang Odjibwe Naasje
De Mishkeegogamang Odjibwe Naasje (Ingelsk: Mishkeegogamang Ojibway Nation) is in Yndiaanske stamme-organisaasje yn Kanada, mei eigen reservaten yn it westen fan 'e provinsje Ontario. Dizze stamme stiet ek wol bekend as de Mishkeegogamang Earste Naasje (Mishkeegogamang First Nation), mei't "earste naasje" in Kanadeeske oantsjutting foar in Yndianestam of -troep is. De Mishkeegogamang Odjibwe Naasje waard as offisjele stamme-organisaasje oprjochte yn 1905, en hie neffens gegegevens út 2011 doe 1.400 leden. It haadkertier is fêstige yn Mishkeegogamang, yn Ontario. Oant 1993 stie dizze stamme-organisaasje bekend as de Osnaburgh Earste Naasje (Osnaburgh First Nation) en noch earder as de Osnaburgh House Troep (Osnaburgh House Band).
Geografy
De Mishkeegogamang Odjibwe Naasje is sitewearre yn it mânske Kenora Distrikt fan noardwestlik Ontario, mar besit ek lân yn it oangrinzgjende Thunder Bay Distrikt, dat mear nei it suden ta leit. De mienskip leit oan 'e autodyk Highway 599, likernôch 500 km noardwestlik fan 'e stêd Thunder Bay en sa'n 30 km besuden it plak Pickle Lake, oan 'e noardlike igge fan 'e St. Joseph-mar, dêr't de rivier de Albany dêr yn útmûnet.
Demografy
De leden fan 'e Mishkeegogamang Odjibwe Naasje besteane út etnyske Odjibwe (Ojibwe of Ojibway) of Tsjippewa (Chippewa), in Algonkwynsktalich folk dat de talrykste Yndiaanske groep is yn 'e krite fan 'e Grutte Marren fan Kanada en de Feriene Steaten. De stamme hie yn 2011 sa'n 1.400 leden, wêrfan't 580 permanint yn 'e reservaten wennen. Likernôch twatrêde part fan 'e leden fan 'e Mishkeegogamang Odjibwe Naasje sprekt en ferstiet it Odjibwe, dat skreaun wurdt yn in eigen wurdliddeskrift (dat troch iere kristlike misjonarissen ûntwikkele is), mar tsjintwurdich teffens yn it Latynske alfabet.
Skiednis
De Mishkeegogamang Odjibwe Naasje is ien fan 'e noardlikste Odjibwe-mienskippen. It tinken is dat hja oarspronklik út it gebiet fan 'e Grutte Marren komme, mar yn 'e iere koloniale perioade in stik nei it noarden ferfearn binne om bettere (lukrative) kontakten ûnderhâlde te kinnen mei de keaplju fan 'e Britske Hudsonbaaikompanjy. Dêrby soene de Kry, dy't earder oan 'e St. Joseph-mar taholden, ek fierder nei it noarden ta opskood wêze.
Yn 'e twadde helte fan 'e achttjinde iuw stifte de Hudsonbaaikompanjy oan 'e igge fan 'e St. Joseph-mar in hannelspost dy't Osnaburgh House kaam te hjitten. Dy hannelspost bestie sa'n twahûndert jier, en joech syn namme letter oan 'e Yndiaanske delsetting dy't dêr deunby ûntstie en sadwaande Osnaburgh neamd waard. Nei't de hannelspost yn 1963 syn funksje ferlear, rekke it gebou yn ferfal. Sûnt de 1980-er jierren is op dat plak (dat net op it reservaatlân fan 'e Mishkeegogamang Odjibwe Naasje leit) in fiskerskamp fêstige mei as namme de Old Post Lodge.
Yn 1905 waard it Ferdrach Nû. 9 sletten, ien fan 'e regionale, saneamde Nûmere Ferdraggen tusken de ûnderskate Yndiaanske folken en de Kanadeeske autoriteiten. It Ferdrach Nû. 9 besloech noardwestlik Ontario en ek de Odjibwe fan Osnaburgh sleaten har derby oan. Under de betingsten fan dy oerienkomst krigen hja har beide reservaten tawiisd en beholden se it folle gebrûksrjocht fan harren folle gruttere tradisjonele wengebiet, wat benammen fan belang wie oangeande jacht en fiskerij. Ek waard betongen dat de Odjibwe net needsaaklikerwiis ek beslist op harren reservaatlân hoegden te wenjen. As útfloeisel fan it Ferdrach Nû. 9 waard formeel de Mishkeegogamang Odjibwe Naasje (ûnder de namme Osnaburgh House Troep) oprjochte as moderne stamme-organisaasje, mei in keazen stammeried en mei Missabay as it earste keazen opperhaad.
Troch de oanlis fan 'e autodyk Highway 599, dy't yn 1954 ree kaam, waard de krite fan Osnaburgh ûntsletten. Dat brocht grutte sosjale feroarings foar de leden fan 'e stamme, mei't de wichtichste delsetting, it doarp Osnaburgh (yn it Osnaburgh Reservaat 63A), mar in pear kilometer fan 'e autodyk ôf lei en sadwaande allegeduerigen mei lju fan bûten te krijen hie. Dêrom waard fierder fan 'e wei ôf, yn it Osnaburgh Reservaat 63B, in nij doarp oanlein mei de namme New Osnaburgh, en fitere it stammeregear de minsken oan om dêrhinne te ferhúzjen. Op 15 novimber 1993 waard troch de Stammeried in resolúsje oannommen om 'e offisjele namme te feroarjen fan it Ingelske 'Osnaburgh', yn 'Mishkeegogamang', de Odjibwe-namme.
Bestjoer
De Mishkeegogamang Odjibwe Naasje wurdt bestjoerd troch in keazen opperhaad en fiif keazen riedsleden. De iepenbiere gearkomsten fan 'e Stammeried wurde yn 'e regel holden yn it riedsgebou yn Ten Houses. Yn it ferline wie de Mishkeegogamang Odjibwe Naasje lid fan 'e Windigo Earste Naasjes Ried, in gearwurkingsferbân fan stammen út noardlik Ontario, mar it lidmaatskip dêrfan is opsein. Wol is men noch lid fan 'e lytsere Nishnawbe Aski Naasje; yn it ramt dêrfan wurdt de wetshanthavening yn it reservaatgebiet fan 'e Mishkeegogamang Odjibwe Naasje útoefene troch de Nishnawbe-Aski Plysjetsjinst.
Paint Your Wagon (film)
Paint Your Wagon is in Amerikaanske Technicolor-western-musical-komeedzjefilm út 1969 ûnder rezjy fan Joshua Logan, mei yn 'e haadrollen Lee Marvin, Clint Eastwood en Jean Seberg. De titel betsjut "Fervje Jo Wein" (d.w.s. as risselwaasje om op 'en paad te gean). De film wie in adaptaasje troch Paddy Chayefsky fan 'e musical mei deselde namme út 1951 fan Lerner en Loewe. It ferhaal folget twa goudsikers ûnder de Kalifornyske Goudkoarts fan 1849, dy't omreden fan 'e krapte oan froulju beslute om mei ien en deselde frou te trouwen. De produksje fan Paint Your Wagon waard pleage troch fertragings en min waar, en koste úteinlik goed $20 miljoen, wat foar dy tiid ekstreem djoer wie. De film krige lauwe resinsjes fan 'e filmkritisy, en hoewol't er it yn 'e bioskopen yn prinsipe goed die, wie de opbringst net genôch om út 'e kosten te kommen.
Plot
Goudsiker Ben Rumson is der yn 'e bergen fan Kalifornje tsjûge fan hoe't in kapwein fan nije kolonisten út it Easten fan it paad rekket en by de berchskeante delrôlet om úteinlik op 'e rotsen stikken te slaan. As er him nei it plak fan it ûngemak hastiget, treft er dêr twa manlju oan, wêrfan't de iene dea en de oare bewusteleas is, mei in brutsen earm en in brutsen skonk. Ben en de oare kolonisten, dy't yn deselde karavaan reizgen, begrave de ferstoarne, dy't de jongere broer fan 'e ferwûne blykt te wêzen. De foarfallen nimme lykwols in ûnferwachtse kear as se yn 'e ierde út it grêf goud ûntdekke. Ben makket fuortendaliks oanspraak op 'e claim út namme fan himsels en de ferwûne man, dy't er oannimt as syn "Pardner" (in Amerikaansk-Ingelske útspraak fan it wurd "partner").
Pardner is in boer dy't yn 'e Kalifornyske Goudkoarts genôch goud hopet te finen om lân te keapjen en in pleats te bouwen. Hy is in romantikus, dy't bygelyks sjongt oer in faam, Elisa, dy't inkeld yn syn fantasij bestiet. Ben Rumson, dêrfoaroer, is in alkoholistyske liddichgonger dy't graach fjochtsje, stelle en by kaartspullen falskspylje mei, mar foar wa't de bân mei jins partner hillich is. Om't Pardner troch syn ferwûnings foarearst gjin swier wurk dwaan kin, biedt Ben oan om him syn diel yn 'e goudclaim te jaan as Pardner him oerein helpt as er dronken yn 'e dridze leit, en him selskip hâldt as er ien fan syn riten fan melankelikens hat.