cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arminius
De wraak fan Germanikus
Wyls (16 n.Kr.) is de kontroverze tusken Segestes, dy't tsjin syn sin de kriich ynlutsen is, en Arminius op syn hichtepunt belâne. Segestes ûntfiert de frou fan Arminius, Tusnelda, mar wurdt sels belegere troch de eigen lânslju. Hy stjoert in gesantskip nei de Romeinen en wurdt troch Germanikus ûntset, rint oer en levert Tusnelda, dy't swier is, út oan Germanikus.
Mei dy hannelwize jaget er net allinnich de Sjerusken, mar ek alle omlizzende stammen tsjin him yn it harnas. Arminius is poerlulk en giet by alle stammen del om harren stipe te krijen. Ek Inguiomerus, de omke fan Arminius en in man fan kwizekwânsje, likegoed by de Romeinen as de Germanen, kiest dêrtroch de side fan Arminius.
De troepen fan Germanikus wurde yn in mûklaach lokke, net fier fan it stee dêr't Farus de slach ferlear en Germanikus kin mar krekt in ramp foarkomme. Underwilens (15 n.Kr.) is de simmer al sawat foarby en moat er de efterfolging ôfbrekke om werom te keare kinnen nei syn winterkertieren. Op dy weromreis wurdt Kaesina, ûnderbefelhawwer, dy't op wei wie nei Castra Vetera (Ksanten) by de Ponti Longi (lange brêgen), troch Arminius oerfallen. Kaesina kin mar krekt ûntkomme.
It jier dêrop folgjend organisearet Germanikus in noch gruttere fjildtocht. Hy lit tûzen skippen bouwen en falt no oan oer de Oseaan (de Noardsee) en de mûning fan de Iems, wêrby de Sjauken en Friezen help oanbeane. By de Weser komt it het eerst ta it boppeneamde striidpetear tusken Arminius en syn broer Flavus en letter ta in fjildslach op de flakte fan Idavisto, beëasten de Wezer. Germanikus hellet de oerwinning en driuwt de Germanen op de flecht. Arminius wurdt net rekke mar Inguiomerus rekket swier ferwûne. By de Romeinen wurdt sein dat de Sjauken Arminius ûntkomme litten hawwe.
Arminius en Marbod
Koart dêrnei (17 n.Kr.) rekken de Sjerusken yn konflikt mei de Sueben. De Sueben hienen mei Tiberius in ferdrach sletten doe't dy noch fjildhear yn Germaanje wie, en Marbod seach mooglikheden foar in maklike gebietsútwreiding. Mar omdat Marbod himsels ta kening makke hie wie der by syn eigen folk ek opposysje en Arminius koe him fersekere fan de stipe fan de Sjerusken en fan twa Suebyske stammen: de Semnoanen en de Longobarden.
Lykwols rint Inguiomerus nei Marobod oer en fjochtet oan dy syn side. As reden dêrfoar jildt dat er op syn hege leeftyd gjin opdrachten oannimme woe fan de soan fan syn broer. Tusken de beide legers komt it ta in fjildslach dêr't Marbod by ferslein wurdt. De posysje fan Marbod komt yn de knipe nei in steatsgreep troch Katualda, op oanwizing fan Drusus, de soan fan Tiberius, en wurdt ta fal brocht.
De dea fan Arminius
As Arminius yn 19 n.Kr. foar himsels de keningstitel opeasket komt er yn konflikt mei syn stamgenoaten. Beide partijen hawwe ôfwikseljend sukses. Uteinlik komt hy troch ferried yn eigen fermidden om it libben.
Keppeling om utens
Ynformaasje oer Arminius - Internet-Portal „Westfälische Geschichte“, LWL-Institut für westfälische Regionalgeschichte, Münster
Uppsala (stêd)
thumb|Lizzing Uppsala yn Sweden
thumb|Sintraal stasjon Uppsala is de haadstêd fan de gemeente Uppsala yn it lânskip Uppland en de provinsje Uppsala län yn Sweden. De stêd is de op trije nei grutste fan Sweden en de haadstêd fan de provinsje Uppsala län.
De stêd is mei de op 5 km lizzende Mälarmar troch de rivier Fyrisån ferbûn. Dy makke de stêd yn it ferline ta knooppunt foar hannel yn pelsen út de boskige omkriten yn it noarden wei nei it binnenlân.
Skaaimerk fan de stêd is de katedraal fan Uppsala. De universiteit fan Uppsala hie yn 2001 36.500 studinten.
Stedsdielen
Binnenstêd:
Noardwesten:
Westen:
Súdwesten:
Súdeasten:
Easten:
De Sulveren Roas
thumb|De Sulveren Roas (2007) De Sulveren Roas is in poldermole yn Easterlittens yn de gemeente Littenseradiel. De Sulveren Roas, in Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 18 blêden, waard om 1920 hinne boud oan de Boalserter Trekfeart.
Neidat in partikulier de mole restaurearre hie, kaam hy op dy syn hiem te stean. De Sulveren Roas is net mealree en kin ek net besichtige wurde.
Elspeet
Religy
Elspeet stiet bekend as tige tsjerklik. It doarp hat in Hersteld Herfoarme gemeente, in PKN-gemeente, in Grifformearde Gemeente, in Ald Grifformearde gemeente en in Grifformearde Gemeente yn Nederlân.
Polityk
By de riedsferkiezings fan 3 maart 2010 krige de Steatkundich Grifformearde Partij (SGP) 61,6% fan de stimmen. By de Steateferkiezings yn 2011 wie it perzintaazje sels 65,3%. Yn 2010 waard hast 90% fan de stimmen op in kristlike partij útbrocht.
Wide Greons
De Wide Greons is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart ferbynt De Tynje yn de stêd Ljouwert mei it rivierke de Nauwe Greons, besuden de stêd. Oan de Wide Greons leit de jachthaven en stiet ek de eardere finzenis De Blokhûspoarte.
De namme Wide Greons jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijde Greuns.
Yndyk (Súdwest-Fryslân)
Yndyk (Nederlânsk: Indijk) is in doarp en fan oarsprong in boerestreek oan de Hegemer Mar by Wâldsein yn de gemeente Súdwest-Fryslân en hat likernôch 136 ynwenners (2006). Oant 2011 lei Yndyk yn de eardere gemeente Wymbritseradiel. Yndyk wie krektas Koufurderrige, Smelbrêge en Ypekolsgea in buorskip by Wâldsein yn it suden fan de gemeente Wymbritseradiel.
De delsetting ûntstie yn de Midsiuwen oan de noardeastkant by it wetter de Ie. It krige fan de 11e iuw ôf in selsstannige posysje: Wâldsein, dat it memmedoarp al gau oerfleugele. Ypekolsgea bleau in agraryske streek. Op de gritenijkaart fan Wymbritseradiel yn de atlas fan Schotanus bestiet it doarp yn de uterste súdwesthoeke út in lange streek fan ûngefear trije kilometer mei buorkerijen. Se steane meast oan de súdkant fan de Weisleat, dy‘t flankearre wurdt troch in dyk.
Yndyk hat sawat 130 ynwenners. Op it tsjerkhou stiet ek ien fan de Klokkestuollen yn Fryslân. De klok hjirfan is mooglik út de 13e iuw
Ypekolsgea
thumb|300px|right|de [[himrik fan Ypekolsgea]] thumb|Komboerd thumb|right|Klokkestoel Ypekolsgea (Nederlânsk: Ypecolsga) is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, súdwest fan Wâldsein. Oant 2011 lei Ypekolsgea yn de eardere gemeente Wymbritseradiel. It doarp hat likernôch 63 ynwenners (2006). De namme soe komme fan it gea fan  kol, de hichte fan Ipe.
Ypekolsgea leit mei Wâldsein en de buorskippen Yndyk, Kûfurderrige, Smelbrêge yn it suden fan Wymbritseradiel. Op it Britske earehôf yn Ypekolsgea lizze de omskotten fan tsien sneuvele militêren. By alle grêven is in identyk grêfteken fan wite natuerstien setten mei yn reliëf in embleem en in krús. It fjildsje mei earegrêven is 1 meter 50 heech, 9 meter breed en 2 meter 50 djip.
Op it begraafplak stiet ien fan de Klokkestuollen yn Fryslân.
Strjitten
Nûmer.
Wide Hop
It Wide Hop is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. It is in ûnderdiel fan it Prinses Margrietkanaal en leit besuden Suwâld. Oan de westkant komt it Van Harinxmakanaal út op it Wide Hop en oan de eastkant rint it Margrietkanaal troch de Wide Ie fierders yn de rjochting fan Burgum. Nei it suden rint it Prinses Margrietkanaal fierder troch it Foanejacht. It Ald Foanejacht leit yn it ferlingde fan het Wide Hop, nei it súdwesten, mar is der net mear mei ferbûn.
In hop of hoppe is in âlde namme foar in ynham.
De namme Wide Hop jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijde Hop.
Wide Ie (Pean)
De Wide Ie is in mar yn de gemeente It Hearrenfean. It westlike stik hjit de Peanster Ie, oan de eastkant leit de Sitebuorster Ie. op de súdwâl leit de yngong nei de Modderige Bol by Goaiïngahuzen.
De namme Wide Ie jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijde Ee.
Wide Ie (Burgum)
De Wide Ie is in mar yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De mar is ûnderdiel fan it Prinses Margrietkanaal en leit east fan Burgum. It ferbynt it Wide Hop mei de Kromme Ie besuden Burgum.
De namme Wide Ie jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijde Ee.
Lykster Haaddjip
thumb|It Lykster Haaddjip op de hichte fan de [[Tolberter Feart (2007)]] thumb|It Lykster Haaddjip by [[Nienoard (2013)]] It Lykster Haaddjip (ek: Lyksterhaaddjip) is in kanaal yn de provinsje Grinslân fan Zevenhuizen nei de Lykstermar.
It kanaal waard om 1560 groeven fanwege Wigbold fan Ewsum, foar de ôfwettering en as far foar turfskippen. Neidat hy yn 1525 Nienoard stifte hie woe er úteinsette mei grutte turfwinning. It Haaddjip wie nedich om de feanterij te ferbinen mei de turfmerken, benammen de stêd Grins. It Lykster Haaddjip waard it earste feankoloniale kanaal yn de provinsje Grinslân.
Oan it kanaal lizze de plakken De Like, Tolbert, Nijtap en Sânhuzen, de buorskippen Djipswâl, Oostindië en Terheijl, de wyk Eastynje en it lângoed Nienoard. Yn it sintrum fan De Like is it kanaal bedûkere.
Wynmotor Ysbrechtum
De Wynmotor Ysbrechtum is in poldermole en ryksmonumint by it doarp Ysbrechtum yn de gemeente Snits, direct ten westen fan de stêd Snits.
Wynmotor Ysbrechtum stiet ûngefear 300 meter ten easten fan it doarp, flakby de noardlike ringwei om Snits. It is in Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan tolve blêden, wêrfan it boujier ûnbekend is. De mole, in ryksmonumint, is net mear mealree en kin ek net besichtige wurde.
Ynvaazjefûgel
In ynvaazjefûgel is in seldsume fûgelsoarte yn Fryslân dy 't yn guon jierren yn grutte oantallen hjir ferskynt. Ta dizze groep hearre ûnder oaren de sidesturten, de krúsbekken en de nutekreakers. De oarsaak hjirfan is net dúdlik. Soms kinne ek oare soarten, lykas de kersebiter, burdmies wâldmies en it barmke as ynvaazjefûgels oantsjutten wurde.
List fan planetoïden 39201-39300
Dit is in list fan planetoïden 39201-39300.
Wide Rien
De Wide Rien is in mar yn de gemeente De Fryske Marren. De mar is in ûnderdiel fan De Rien yn de polder Harich-Ealahuzen noardwest fan Balk.
De namme Wide Rien jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijde Rien.
Strjitte fan Palk
thumb|right|250px|Palkstrjitte right|thumb|250px|Foto fan de NASA dêr't de Rama Setu dúdlik op sichtber is De Strjitte fan Palk is in seestrjitte tusken de Yndiaaske steat Tamil Nadu en de eilânsteat Sry Lanka. De strjitte ferbynt de Golf fan Bengalen (yn it noardeasten) mei de Golf fan Manar (yn it suden) en is 64 oant 137 kilometer wiid. Ferskate rivieren mûnje yn de strjitte út, û.o. de Vaigai.
Sommige hindoes tinke dat de seebanken, de Adamsbrêge dy't yn Ynje de Rama Setu neamd wurdt, yn de see-ingte boud binne troch Rama en syn apeleger. Doe't de Yndiaaske regearing yn it plan opfette dy seebanken te kanalisearen protestearre de hindoeïstyske partij BJP hjirtsjin. De regearing hat doe ûndersocht oft Rama wier bestien hat. Der waarden gjin archeologyske of histoaryske boarnen fûn dêr't grutte lilkens op ûntstie, en twa direkteuren fan de archeologyske tsijnst troch de minister fan Kultuer, Ambika Soni, ûntslein waarden.
Trivia
De strjitte is ferneamd nei Ingelske gûverneur fan de provinsje Madras Robert Palk (1755–1763).
Wide Moark
De Wide Moark is in mar yn de gemeente Dantumadiel. De mar is in wiid stik fan De Moark tusken Aldtsjerk en Rinsumageast, mar yn 'e himrik fan Rinsumageast.
De namme Wide Moark jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wide Murk.
Omgong fan Frankryk 1977
Startplak
De start wie yn Fleurance-Lectoure, yn it departemint Gers (regio Oktaanje).
Willy Krogmann
Willy Krogmann (Wismar, 13 septimber 1905 - Hamburch, 20 maart 1967) wie in Dútske mediavist. Hy wie dwaande mei fryske- en nederdútske filology, germaanske linguïstyk, runology, en ek mei saneamde germaanske archeology.
Wide Mûntsegroppe
De Wide Mûntsegroppe of Mûntse-Ie is in mar yn de gemeente Smellingerlân. De mar ferbynt de Wide Ie mei de eastliker lizzende Nije Mûntsegroppe. Troch dit brede stik fan de feanrivier rint in mei tûnen oanjûne fargeul.
De namme Wide Mûntsegroppe jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Monnike Ee.
Willy Krogmann
Oplieding en wurkpaad
Nei de stúdzje germanistyk, filosofy, midsiuwske- en nije skiednis yn Rostock promovearre er dêr 1928 mei Untersuchungen zum Ursprung der Gretchentragödie. Yn 1939 waard er privaatdosint oan de Universiteit Königsberg nettsjinsteande de wjerstân tsjin syn beneaming.
1933 waard er lid fan de NSDAP en it Nasjonaalsosjalistyske Dútske Dosintebûn. Fan 1933 oant 1936 wurke er by it Ynstitút Deutsches Wörterbuch yn Berlyn, dat Grimm syn Deutsches Wörterbuch fannijs útjoech. Dêrnei wie er meiwurker oan Trübner syn Dútsk Wurdboek oant 1939. Dat wurk ferwiksele er foar dat fan wittenskiplik meiwurker oan de Universiteit fan Hamburch, dêr't er ûnder mear dosint Frysk wie. Fan 1940 oant 1945 wurke er as Sonderführer fan de Wehrmacht yn it besette Nederlân, dêr't er fan 1940 ôf lid fan de Fryske Akademy yn Ljouwert wie.
Yn 1947 sette er útein mei wurk oan it Helgolanner Wurdboek en yn 1948 waard er haad fan it Friesischen Institut yn Hamburch, dat stifte wie op oanstean fan it Hamburger Gilde. Fan 1952 oant 1960 hie er in learopdracht oan de Hamburger Universiteit en fan 1960 oant 1967 wie er lektor Fryske filology.
Stasjon Dronten
Stasjon Dronten (Dron) is in stasjon oan de Hânzeline yn de stêd Dronten yn de provinsje Flevolân.
Gebou
It stasjonsgebou kaam yn 2010 ree, en waard iepene op 9 desimber 2012 foar treinreizgers doe't it spoar fan de Hânzeline (Lelystêd Sintrum - Swol) oanlein wie. It ûntwerp fan it stasjon is kwa foarmjouwing ynspirearre troch stasjon Heemstede-Aerdenhout. It stasjon hat lykwols gjin bemande foarsjenningen. By de treppen lâns nei de perrons binne hege bakstiennen kolommen. Ek de muorre ûnder it fiadukt is útfierd yn bakstien en fungearret as stasjonshal. By de perrons del komme abry's yn lakt stiel en glês. Ek de râne fan de luifel boppe de treppen en liften is mei dit materiaal útfierd.
Jehova's Tsjûgen
Yn Fryslân wienen yn 1974 13 gemeentes: 2 yn Ljouwert, 2 op It Hearrenfean en fierders yn Drachten, Haulerwyk, Bakkefean, Dokkum, Harns, Boalsert, Snits, De Lemmer, De Gerdyk en Surhústerfean (gebou yn De Harkema-De Pein). It oantal doopten wie yn 1960 678 en yn 1974 sa'n 1330.
'It nije milennium — Wat hâldt de takomst foar jo yn?' (2000), 'Kinne de deaden opnij libje?' (2013), 'Wa hat de macht oer de wrâld?' (2013), 'Wat tinke jo fan de Bibel?' (2013), 'Komt der oait in ein oan it lijen?' (2013), 'Hoe sjogge jo de takomst?' (2013), 'Wat makket in gesin gelokkich?' (2013), 'Wêr kinne wy antwurden fine op de libbensfragen?' (2014) 'De Bibel ûndersykje – Wêrom?' (2014), 'Wat is it Keninkryk fan God?' (2014), 'Myn earste Bibelleskes' (2016), 'God hat goed nijs foar ús!' (2016), 'Lústerje nei God' (2016), 'Lústerje nei God en libje foar altyd' (2016) is de iennige publikaasje dy't it Wachttoergenoatskip yn it Frysk útjûn hat.
PC 2001
Op woansdei 1 augustus 2001 waard de 148e edysje fan de PC ferkeatst op it Sjûkelân yn Frjentsjer. Oan it ein fan de dei kaam it partoer fan Pieter van Tuinen, Andre Kuipers en Chris Wassenaar yn de kranse foar de bestjoerstinte. Chris waard keazen ta kening.
Anaconda (film)
Anaconda is in Amerikaanske horroraventoerefilm út 1997 ûnder rezjy fan Luis Llosa, mei yn 'e haadrollen Jennifer Lopez en Jon Voight. De titel betsjut "Anakonda". It ferhaal folget in filmcrew dy't djip yn it tropysk reinwâld fan it Amazônegebiet in dokumintêre meitsje wol oer in mysterieuze stamme fan slangeferearjende Yndianen. Underweis nei it wengebiet fan dy minsken pikke se in jager op dy't it foarsjoen hat op in reuseftige minskeslinende anakonda (Eunectes murinus) en dêrfoar de filmcrew as lokies brûke wol. Hoewol't Anaconda fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes ûntfong, wie de film yn 'e bioskopen in kommersjeel súkses. Letter ûntjoech er him ta in cultklassiker en waarden der yn it ramt fan 'e Anaconda-filmsearje trije ferfolchfilms en in crossover makke.
Plot
Op in rivierke djip yn it tropysk reinwâld fan it Brazyljaanske Amazônegebiet kringt in net yn byld brocht wêzen troch yn 'e boat fan in streuper. De man flechtet de boppebou op en klimt úteinlik yn 'e mêst. Nei't er eangstich omleech sjoen hat, knypt er de eagen ticht en begiet selsmoard troch himsels mei syn revolver troch de holle te sjitten.
Underwilens risselwearret yn in Brazyljaanske rivierhaven oan 'e Amazône in Amerikaanske filmcrew om mei in eigen rivierboat ôf te setten op 'e siik nei it Folk fan 'e Dize, oftewol de Sjirisjama, in mysterieuze stamme fan Yndianen dy't djip yn it reinwâld libbet. De fiifmans crew stiet ûnder lieding fan 'e froulike regisseur Terri Flores en bestiet fierders út har goede freon kameraman Danny Rich, produksjemanager Denise Kalberg en har frijer, lûdsman Gary Dixon, en de bekende Ingelske presintator Warren Westridge. Hja wurkje gear mei antropolooch Steven Cale, dy't yn it ferline in relaasje mei Terri hân hat. De boat wurdt bestjoerd troch in pleatslike skipper dy't Mateo hjit. Net lang nei't de ekspedysje ôfset is, treffe se by nacht en min waar op in sydrivier fan 'e Rio Negro in man oan dy't motorpech krigen hat mei syn boat. Se nimme him oan board om him nei it earstfolgjende doarp te bringen, dêr't er nei eigen sizzen kunde hat dy't him helpe kin mei de reparaasje.
It is saak om 'e bewusteleaze Cale no sa fluch mooglik nei it sikehûs te bringen. Serone seit dat er in sydrivier wit dêr't se 60 km mei ôfsnije kinne fan 'e rûte dy't se kommen binne. Hoewol't Terri him net bot fertrout, is dit wat dat se net negearje kin. Serone syn sydrivier blykt lykwols op in stuit ôfsletten te wêzen troch in mânske daam, dy't fan beamstammen en lianen yninoar nifele is. Serone seit dat dy hjir net wie, de lêste kear dat hy hjirlâns kaam, mar Terri hat sa har twifels oer syn ferhaal, benammen as bliken docht dat Serone mear as genôch dynamyt by him hat om 'e daam op te blazen. Mar foar't dy springstof ta ûntploffing brocht wurdt, farre se de boat net fier genôch tebek, mei as gefolch dat ferskate brokstikken fan 'e daam op oan board delkomme. Ien derfan slacht de fetten mei brânstof los, wêrnei't dy allegear op ien nei oerboard rôlje. Dêrtroch beskikt de ekspedysje net mear oer genôch branje om in grutter plak mei in sikehûs te berikken.
De oare deis farre se in oare, dúdlik ferlitten rivierboat foarby (dy fan 'e streuper út it begjin fan 'e film). Se beslute te sjen oft dêr oan board ek brânstof is. Serone sjocht dêr in krante-artikel oan 'e wand hingjen mei in grutte foto derby fan himsels, de streuper en Mateo, wêryn't út 'e doeken dien wurdt dat se trije gearwurkjende anakondajagers binne. Hy lit it kranteknipsel ferdwine, mar in grutte kiste mei streupersark nimt er mei. Hy spant Danny foar syn karke om him te helpen en bringt de kiste sa oer nei harren eigen boat. Underwilens wurdt Mateo oan 'e oare kant fan 'e ferlitten boat oerfallen troch in reuseftige anakonda, dy't him omwuollet en fyndrukt foar't er in gjalp jaan kin. As Mateo net werom komt, giet Danny op ûndersyk út, mar hy fynt inkeld de bûslampe fan 'e man. Op oanstean fan Terri wachtsje se in etmiel by de âld boat foar it gefal dat Mateo dochs noch wer opdaagjen komt, mar it is om 'e nocht.
Underwilens komt troch de kiste mei streupersgereid, dy't Serone oan board brocht hat, syn wiere bedoeling út: hy sit efter in reuseftige anakonda fan rekôrlingte oan, dy't er fange wol om oan in dieretún te ferkeapjen. Hy ornearret dat er foar sa'n bist miljoenen dollars freegje kin. Oan 'e filmcrew ûnthjit Serone dat er harren helpe sil om 'e beskaving wer te berikken as se him helpe syn slange te fangen. Terri wol dêr neat fan witte, mar Serone hat ûnderwilens lûdsman Gary witten yn te palmjen mei moaie ferhalen oer alle jild dat se oan 'e anakonda fertsjinje kinne. Tegearre nimme se alle fjoerwapens oan board oer en twinge de oaren om harren by de sitewaasje del te lizzen. Dy nachts besiket Serone de anakonda te fangen troch in dead kapusynaapke as lokies efter de boat oan troch it wetter te slepen. De anakonda hapt ta, mar as Serone it bist oan board skuorre wol, brekt it los en smyt Denise oerboard. Gary springt har efternei en helpt har wer op it drûge, mar wurdt dan sels troch de anakonda omwuolle, fyndrukt en ûnder wetter skuord. Terri besiket it meunster mei Gary syn gewear dea te sjitten, mar Serone slacht har it wapen út 'e hannen om't er mei in deade slange nei syn miljoenen fluitsje kin. De anakonda kriget dêrtroch de kâns om Gary fyn te knipen en op te fretten.
Denise is alhiel oerstjoer en ûnoansprekber oer de dea fan har frijer. De oaren stekke de koppen byinoar en bemûskopje in plan. Terri makket har moai op en besiket Serone te ferlieden wylst Danny him fan efteren beslûpt. Serone hat harren troch en oermasteret harren sûnder swierrichheden, mar hy hat net troch dat it wiere gefaar fan Westridge komt, dy't him dêrnei nochris beslûpt en fan efteren delslacht mei in golfclub. Om't se derfoar tebekskrilje om him te fermoardzjen, bine se Serone dêrnei oan 'e mêst fêst.
De oare deis berikt de boat in plak dêr't in sydstream fia in wetterfal yn 'e rivier útmûnet. De boat rint dêr yn 'e ûndjipten fêst op 'e rotsen, sadat Terri, Danny en Westridge keabels om in pear beammen op 'e foaroerlizzende iggen dwaan moatte, wêrmei't se de boat mei in liere flot lûke kinne. Wylst de oaren fuort binne, giet Denise mei in mês yn 'e hân en wraak yn 't sin op Serone ta, mar op it lêste momint sjocht se fan har bedoeling ôf. Hy hat lykwols net sokke skrupules, dat hy stompt har om en klammet syn skonken om har hals hinne, wêrnei't er smoart en har de nekke brekt. Har stoflik omskot skopt er oerboard. Dan klaut er mei de fuotten har fallen mês nei him ta en snijt himsels los.
Underwilens keart de anakonda werom en moatte Terri en Danny sjen dat se oan board komme. Westridge liedt it meunster fan harren ôf, mar dan komt it efter him oan. Hy swimt nei de igge en kliuwt by de rotsen fan 'e wetterfal op. Oan board kommen besykje Terri en Danny de anakonda dea te sjitten, mar se wurde oanfallen troch Serone. De anakonda klimt yn in deade beam en wit Westridge te pakken te krijen en fyn te knipen dat er it bestjert. Harren mienskiplike gewicht is lykwols tefolle foar de beam, dy't knapt en heal oer de boat falt. Dêrtroch rûgelje Terri en Danny yn 'e rivier. Terri komt rillegau wer oan board, en as de slannge Danny oanfalt, sjit se it bist yn 'e kop. As hy ek wer oan board besiket te kommen, skuort Serone Terri it gewear út 'e hannen en risselwearret om har beiden dea te sjitten. De sike Cale, dy't troch de bats fan 'e beam op it skip wekker wurden is, komt him lykwols fan efteren oer it mad en stekt in ynjeksjenulle mei ferdôvingsmiddel yn syn rêch. Serone gnjirdet him troch him by syn ferwûne kiel te gripen, mar ferliest dan de krêft yn syn lidden en falt yn 'e rivier. De noch mear as healfolle ynjeksjenulle komt eefkes letter boppedriuwen.
Neitiid bringe Terri en Danny de wer bewusteleaze Cale op bêd. Troch de skok fan it delkommen fan 'e beam is it skip loskommen fan 'e rotsen, dat se sette de reis fuort. As se by in ferlitten, fertutearze gebou lâns komme, dat fan in mynboubedriuw west hat, beslute Terri en Danny om dêr oan te lizzen en te sjen oft der ek branje te finen is, mei't har eigen lêste fet sa goed as leech is. Yn it gebou wurde se lykwols opwachte troch Serone, dy't harren finzen nimt en as lokies brûkt foar in twadde, noch folle gruttere anakonda. Dat bist blykt yn it âlde fabryk syn nêst te hawwen. As it Terri en Danny mei syn liif omwuollet en stadichoan fynknypt, besiket Serone de slange mei syn beide minsklike proaien en al yn in mânsk net te fangen. De anakonda is lykwols te sterk: it bist lit Terri en Danny los, brekt frij út it net en giet dan efter Serone oan. Dy wurdt op syn beurt omwikkele en fynknypt, wêrnei't er foar de eagen fan Terri en Danny libben troch it meunster ferswolge wurdt.
Underwilens witte Terri en Danny los te kommen fan 'e duct tape dêr't Serone harren mei de rêgen nei-inoar ta mei oaninoar fêstbûn hie. De anakonda koarret in stjerrende Serone wer op om efter Terri oan te gean. Sy klimt yn in grutte skoarstien en der boppe ta'n út, wylst Danny de sturt fan 'e efterfolgjende slange mei in pikhouwiel oan 'e houten flier fêstraamt. Mei springstof lit er in ekploazje ôfgean yn 'e skoarstien, wêrby't de slange yn 'e brân komt te stean. It bist fljocht troch de krêft fan 'e ûntploffing it gebou út en de rivier yn, dêr't Terri wilens ek yn bedarre is doe't se fan 'e skoarstien ôf sprong. Nei't Danny Terri út it wetter fiske hat, lizze se eefkes te bekommen op 'e oanlissteger fan it fabryk. Op dat stuit dûkt de slim skeinde slange wer op en falt Terri oan. Danny brûkt in heksebile om it bist definityf ôf te meitsjen troch it de harsens yn te slaan.
Nei't se branje út it fabryk ynnommen hawwe, sette Terri en Danny harren reis fuort. Cale betteret no fluch op en is wer by sûpe en stút. Wylst se de rivier folgje, wurde se ynienen omjûn troch kano's fol Yndianen. It blike de mysterieuze Sjirisjama te wêzen. Danny pakt syn kamera derby, sadat se dochs noch in dokumintêre meitsje kinne en net alhiel sûnder wat bedijd te hawwen werom moatte.
Produksje
Anaconda waard regissearre troch Luis Llosa nei in senario fan Hans Bauer, Jim Cash en Jack Epps jr. As produsinten wiene Verna Harrah, Carol Little en Leonard Rabinowitz by it projekt belutsen foar de filmstudio's Columbia Pictures en de Cinema Line Film Corporation. Foar de film wie in budget beskikber fan $45 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Bill Butler, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Randy Edelman. De opnamen foar Anaconda fûnen yn 1996 plak op lokaasje yn 'e Brazyljaanske steat Amazonas.
Distribúsje
De distribúsje fan Anaconda waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing, de distribúsjepoat fan Sony Pictures, dat de memme-ûndernimming fan Columbia Pictures is. De film gie op 11 april 1997 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 22 april fan dat jier by platemaatskippij Edel America Records.
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Anaconda in goedkarringspersintaazje fan 37%, basearre op 51 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "De pulpige pluspunten fan Anaconda wurde smoard troch de eigen absurditeit, mar fans fan meunsters soene de ûnbeskamme healwizens [fan 'e film] wolris omearmje kinne." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Anaconda in goedkarringspersintaazje fan 37%, basearre op 20 resinsjes. Nettsjinsteande dat ûntjoech de film him neitiid ta in wiere cultklassiker. John J.B. Wilson, de oprjochter fan 'e Golden Raspberry Awards foar de minste prestaasjes op it mêd fan film, naam Anaconda op yn syn list fan 'e 100 Bêste Minne Films Aller Tiden.
Opbringst
Anaconda brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $65,9 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $71,0 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $136,9 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $45 miljoen betsjut dat in winst fan $91,8 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Skrikkeljier
It probleem foar de Juliaanske kalinder wie dat dizze korreksje te grut is. Dêrom is der yn de Gregoriaanske kalinder gjin skrikkejier yn it jier dat in iuw ôfslút, lykas 1800 of 1900, útsein it jiertal is dielber troch 400. It jier 2000 wie dus al in skrikkeljier.
Yn sinnemoannekalinders wurdt yn in skrikkeljier in hiele moanne tafoege, om't in jier dêr altyd op itselde stuit yn in moannesyklus begjine moat, meast nijmoanne. Sa hat de hebriuwske kalinder sân kear yn eltse njoggentjin jier in skrikkeljier, mei efter Adar de skrikkelmoanne Adar Sheni, twadde Adar.
Anaconda (film)
Prizen
Anaconda waard nominearre foar de Saturn Awards foar bêste horrorfilm of skriller en bêste aktrise (Jennifer Lopez). Beide prizen giene nei oare gadingmakkers: dy foar bêste horrorfilm nei The Devil's Advocate en dy foar bêste aktrise nei Jodie Foster yn Contact.
Ferfolchfilms
It súkses op kommersjeel mêd en as cultfilm fan Anaconda late neitiid ta it ûntstean fan 'e Anaconda-filmsearje. Der waarden trije ferfolchfilms makke, elts mei in oare cast. Dêrby giet it om Anacondas: The Hunt for the Blood Orchid, dat yn 2004 yn 'e bioskoop kaam en twa films dy't direkt-op-fideo útbrocht waarden, Anaconda 3: Offspring (2008) en Anacondas: Trail of Blood (2009). Dêrnjonken ferskynde yn 2015 noch in crossoverfilm mei de Lake Placid-filmsearje: Lake Placid vs. Anaconda. Yn jannewaris 2020 waard fierders bekend makke dat Sony Pictures in reboot fan 'e filmsearje en dêrmei in remake fan Anaconda yn preproduksje nommen hie.
Wide Wjittering
De Wide Wjittering is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint yn De Deelen fan de Fjoerlânswei besuden Aldeboarn nei it súdeasten en komt út op de Heafeart.
De namme Wide Wjittering jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijde- of Oudewegsterwetering.
Oene Spoelstra
thumb|right|300px|Oene Spoelstra Oene Spoelstra (Ferwert, 14 febrewaris 1944) is in Frysk skriuwer en ûnderwizer. Nei de Dokkumer kweekskoalle, studearre er psychology, andragogy en filosofy yn Grins en Utert. Yn Erlangen en Bournmouth hâlde er him dwaande mei Dútske literatuer en film.
Biografy
Begjin sechtiger jierren skreau er gedichten en proaza yn de literêre blêden De Tsjerne en Trotwaer. Ek yn De gouden tiid, it jongereinblêd fan de KFJ (Kristlik Fryske jongerein) en yn De Harpe fan Bernlef (orgaan fan de Fryske studinteferiening yn Grins) stiene bydragen fan Spoelstra. Hy hat inkelde jierren diel útmakke fan de redaksjes fan De Tsjerne en Trotwaer.
Letter begûn er mei it skriuwen fan toanielstikken. Tusken 1969 en 1976 krige er fiif kear de provinsjale toanielpriis. Foar de RONO skreau er it harkspul ‘Waermte’ (1969), it waard letter op telefyzje brocht trocht de AVRO. Mei Klaas Rusticus makke er in telefyzjespul fan it ferhaal ‘Boete dwaan’ fan Teatske Alzum. Opfallend eksperimint wie de opfiering fan de ienakter ‘Spul’ (1969), weryn’t it publyk nei in reiniging op it toaniel úteinliks troch bleate aktrises mei in wetterpistoal fuortjage waard. Tryater hat ûnder oare syn stik ''Ik kin net oars’ (1980) opfierd oer Fedde Schurer.
Foar it ferhaal Dukke Bukke dea krige er yn 1976 de Rely Jorritsmapriis. Letter soe er noch inkelde kearen dy priis foar in troch him ynstjoerd ferhaal krije.
Wide Saiter
De Wide Saiter is in mar yn de gemeente Ljouwert. De Wide Saiter is ûnderdiel fan Nasjonaal park De Alde Feanen. Oan de súkant hjit it wetter de Saiter Petten, oan de noarwestkant stiet de mar yn ferbining mei De Grêft besuden Warten.
De namme Wide Saiter jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme.
Atelstan fan Ingelân
thumb|Grêftombe fan Atelstan Atelstan (Ingelsk: Æthelstan; Wesseks, 894 – Gloucester, 27 oktober 939) wie kening fan Wesseks fan 924 oant 927 en oanslutend oant syn dea yn 939 de earste kening fan Ingelân. Hy wie in soan fan Edwert de Aldere út dy syn earste relaasje. Der bestiet twifel oer wa't syn mem wie.
Atelstan wurdt wol sjoen as de earste echte kening fan Ingelân. Yn elk gefal wie hy de earste dy't kroane waard op de King's Stone yn Kingston upon Thames yn 925. thumb|left|Ylluminaasje út it manuskript út Bede's Life of St Cuthbert, ± 930 Hy helle grutte oerwinnings op syn rivalen, wêrûnder de Denen, en wreide syn gebiet út nei dielen fan Wales en Cornwall. Syn grutste oerwinning tsjin in fijannich bûnsgenoatskip fan Skotten, Welshmen en Wytsingen wie yn de Slach by Brunanburh yn 937.
Noarderbedelte (Alaska)
Geografy
De Noarderbedelte is in regio fan 'e Amerikaanske steat Alaska dy't op twa manearen definiëarre wurde kin. Yn 'e ingste definysje giet it inkeld om 'e eigentlike Noarderbedelte, in gebiet dat ynklamme leit tusken it Brooks-berchtme yn it suden, de grins fan it Kanadeeske territoarium Yukon yn it easten, de Beaufortsee yn it noarden en de Tsjûktsjensee yn it noardwesten. Sawol de Beaufortsee as de Tsjûktsjensee makket diel út fan 'e Noardlike Iissee. It omskreaune gebiet foarmet bestjoerlik de North Slope Borough. It bestiet benammentlik út toendra en beslacht in oerflak fan 230.035 km².
Atelstan fan Ingelân
Atelstan furdige wetten út dy't it bestjoer oer syn grutte gebiet fersterken. Hy foarme bûnsgenoatskippen troch fjouwer fan syn healsusters trouwe te litten mei West-Europeeske heerskers. Hy wwie ek in kultuerleafhawwer en samler fan keunstwurken en reliken. In soad dêrfan joech hy wei oan syn folgelingen en oan tsjerken, om him fan harren steun te fersekerjen. Ek steunde hy in soad kleastermienskippen en benammen de abdij fan Malmesbury, dêr't syn grêf te finen is.
Witewierrum
thumb|Herfoarme Tsjerke Witewierrum (Nederlânsk en offisjeel: Wittewierum) is in doarpke yn de gemeente Grins (earder yn de gemeente Ten Boer) yn de provinsje Grinslân. It leit oan de wei fan Ten Post nei Schildwolde. Der wenje neffens it CBS 60 minsken (2009). Neffens de gemeente sels (sûnder jier) wenje der lykwols ± 140 minsken.
Noarderbedelte (Alaska)
Geografy
De Noarderbedelte yn inge sin omfettet reuseftige ierdoaljefjilden yn 'e foarm fan it Oaljefjild fan Prudhoe Bay, yn 'e midden fan 'e noardkust, en it Nasjonaal Ierdoaljereservaat-Alaska ûnder it lân súdwestlik dêrfan. Oan 'e eastlike útein, tsjin 'e Kanadeeske grins oan, leit ek in grut diel fan it Arktysk Nasjonaal Faunareservaat yn 'e Noarderbedelte. Dat is mei in oerflak fan 65.000 km² wrâlds grutste faunareservaat en wurdt beheard troch de United States Fish and Wildlife Service. Oan 'e uterste westpunt fan 'e Noarderbedelte stiket it Lismore-skiereilân út yn 'e Tsjûktsjensee.
Yn bredere sin wurdt faak it noardwestlike part fan Alaska mei de eigentlike Noarderbedelte op ien bulte smiten. Dêrby giet it om 'e Northwest Arctic Borough, mei in oerflak fan 92.975 km², en it Folkstellingsgebiet Nome, mei in oerflak fan 59.572 km². It Folkstellingsgebiet Nome is in poer statistyske opdieling fan 'e Unorganisearre Borough, in distriktsfrij gebiet dat streekrjocht troch it regear fan Alaska bestjoerd wurdt. Mei noardwestlik Alaska derby beslacht de Noarderbedelte in oerflak fan 382.582 km².
It noardwesten omfiemet it kustgebiet fan 'e Kotzebue Sound, dy't súdlik fan it Lismore-skiereilân djip yn Alaska op snijt. Dy krite is sa drûch dat it in woastyn neamd wurde soe as it net yn sa'n kâld klimaat lei. Fierders makket ek it grutte Seward-skiereilân diel út fan it noardwesten fan Alaska. Dat skiereilân stekt út nei it westen ta en foarmet sa mei it Sibearyske Tsjûkotka-skiereilân, dat nei it easten ta útstiket, de Beringstrjitte, dêr't de wrâlddielen Aazje en Noard-Amearika mar 82 km útinoar lizze. It Seward-skiereilân is yn it noarden sompich en yn it suden bercheftich. Oan 'e súdkant wurdt it begrinzge troch de Norton Sound, dy't diel útmakket fan 'e Beringsee. Ek Lyts-Diomedes, ien fan 'e Diomedeseilannen yn 'e Beringstrjitte, en St. Lawrence yn 'e Beringsee hearre by noardwestlik Alaska.
Demografy
De befolking fan sawol de eigentlike Noarderbedelte as it noardwesten bestie oarspronklik en bestiet noch fierhinne út etnyske Injûpiat (Iñupiat). Dat is in subgroep fan 'e Inûyt (Inuit), dy't wer ta it gruttere ferbân fan 'e Eskimo's hearre. Inkeld it eilân St. Lawrence, yn 'e Beringsee, heart net ta harren wengebiet, mar wurdt ynstee bewenne troch Middensibearyske Jûpik, in etnyske groep dy't ta de Jûpik (Yup’ik) heart, de oare grutte subgroep fan 'e Eskimo's. Nettsjinsteande dat de Injûpiat fan 'e eigentlike Noarderbedelte en dy fan 'e noardwestkust ta deselde etnyske groep hearre, hawwe se mar amper ûnderling kontakt en bestiet der net folle gefoel fan ferbûn-wêzen.
Ekonomy
De ekonomy fan 'e Noarderbedelte driuwt foar in grut part op 'e eksploitaasje fan ierdoalje. It Nasjonaal Ierdoaljereservaat-Alaska waard yn 1923 oprjochte om it gebiet mei de measte oalje feilich te stellen yn in tiid dat de Amerikaanske Marine de oerstap makke fan stienkoal nei ierdoalje as brânstof foar syn skippen. Yn 1968 waard lykwols it Oaljefjild fan Prudhoe Bay ûntdutsen, dat noch gruttere foarrieden oalje omfette, yn 1969 folge troch it Oaljefjild fan de Kuparuk (oan 'e rivier mei dy namme). De oalje wurdt troch it reuseftige Trans-Alaska Piipliedingstelsel nei de haven fan Valdez transportearre, oan 'e súdkust fan Alaska, dêr't it yn oaljetankers pompt wurdt om fierder ferfierd te wurden. Sûnt 2010 is yn 'e Feriene Steaten in kontroverse ûntstien om't de oaljemaatskippijen no ek yn it Arktysk Nasjonaal Faunareservaat nei oalje boarje wolle, wylst miljeu-aktivisten dêr neat fan witte wolle. Nettsjinsteande alle drokte dy't de oaljeyndustry yn it gebiet brocht hat, libbet de befolking fan 'e Noarderbedelte en noardwestlik Alaska foar it meastepart noch krekt sa't harren foarâlden dat diene, troch yn har libbensûnderhâld te foarsjen mei fiskerij en jacht.
Atelstan fan Ingelân
Athelstan hie gjin bern en waard opfolge troch syn healbroer Edmund I.
Jutryp
thumb|300px|right|de [[himrik fan Jutryp]] Jutryp (offisjeel Nederlânsk: Jutrijp) is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, súd fan Snits oan de N354. It doarp hat likernôch 326 ynwenners (2006). Oant 2011 lei Jutryp yn de eardere gemeente Wymbritseradiel.
Jutryp leit in pear kilometer besuden Snits. It foarmet in twillingdoarp mei De Hommerts, tegearre ha de doarpen sawat 1000 ynwenners. De twa doarpen bestean foar it grutste part út lintbebouwing oan de provinsjale wei fan Snits nei De Lemmer. Dizze âlde strjitwei is yn 1843 oanlein. De planning is om de beide doarpen sa stadichoan ien buorren krije te litten mei mienskiplike foarsjennings as doarpshûs, skoalle, sportfjilden en iisbaan. Yn 1999 binne de earste huzen setten oan it útwreidingsplan oan de Louwewei boud. Dy huzen steane ek yn ferbining mei iepen wetter. Troch de Jeltesleat is der oer wetter goede ferbining mei de Súdwesthoeke en midden Fryslân. Tichtby it doarp lizze de Wite Brekken en Swarte Brekken de romte oan toeristen.
Mienskip
Doarpshûs Us Gebou stiet yn De Hommerts.
Strjitten
Binnenpaed, Grevinnewei, Iewei, Krimwei, Louwewei, Riperwei, Sinnewar, Wite Jofferswei
Ratko Mladić
thumb|220px|Mladić by de VN-bemiddelingsbesprekkingen yn 1993 op de lofthaven fan Sarajevo thumb|220px
Ratko Mladić (Servysk: Ратко Младић) (Kalinovik, 12 maart 1943) wie fan 1992 oant 1995 heechste befelhawwer fan de Bosnysk-Servyske troepen.
Oanklacht en arrestaasje
Mladić waard troch it Joegoslaavje-tribunaal oanklage foar genoside. Hy ferskûle him lykwols, fermoedlik yn Servje. Nei de arrestaasje fan Karadžić yn july 2008 wie er tegearre mei Goran Hadžić de lêste wichtige Servyske fertochte dy't noch net oppakt wie. De Europeeske Uny wegere oer it tatreden fan Servje by de uny te praten salang't Mladić net útlevere wêze soe.
Yn 2008 wie it hjitting dat Mladić 'foar ein augustus' oppakt wurde soe en oerlevere wurde soe oan it Joegoslaavje-tribunaal yn De Haach. It Servyske kabinet woe sa de wei frijmeitsje foar it hurd ta de EU.
Mladić bleau lykwols net te finen. Op 16 juny 2010 tsjinne de abbekaat fan de famylje in foardering by de rjochtbank yn Belgrado yn om him dea te ferklearjen, sadat syn frou neibesteandepinsjoen krije koe en de plysje gjin ynfallen mear dwaan soe yn it famyljehûs yn de hope spoaren fan Mladić te finen. De rjochter woe dêr neat fan witte.
Oktober 2010 loofde Servje in premy út foar de tip dy't ta it oanhâlden fan Mladić late soe. Wilens wie men wol bang dat Mladić himsels te koart dwan soe om in proses te ûntwinen.
Op 26 maaie 2011 waard Mladić arrestearre yn Lazarevo yn noardwest Servje. Hy soe dêr under de namme Milorad Komadic tahâlden hawwe en seach der bot âlder út as op de lêst makke foto's. Mladić wie mei Goran Hadžić de lêste, troch it Joegoslaavje-tribunaal oanklage, oarlochsmisdiediger. Hadžić is noch altyd op de flecht.
Unwaarsfûgel
De ûnwaarsfûgel (Larus canus) is in 43 sm grutte fûgel út de famylje fan de seefûgels. Hy hat wite fearren en de boppekant fan de wjukken is griis. De úteinen fan de wjukken binne swart-wyt, de snaffel en de poaten binne giel oant grien. Der is gjin ferskil tusken de mantsjes en de wyfkes. De ûnwaarsfûgel kin sa'n 25 jier âld wurde.
De ûnwaarsfûgel liket in soad op de Sulvermiuw, dy't folle mear foarkomt. De wichtichste ferskillen binne de giel-griene poaten, dêr't dy fan de Sulvermiuw rôze binne, en de swarte eagen, dêr't de Sulvermiuw giele eagen mei in read rântsje hat.
Fersprieding
De ûnwaarsfûgel komt foar yn Noard-Amearika, Europa en Aazje. Yn Europa leit syn briedgebiet yn Noard- en Midden-Europa, foaral om de Eastsee hinne. De ûnwaarsfûgel komt yn Nederlân almeast allinich oan de seekust foar. Mei stoarmwaar lûke se lykwols nei it binnenlân; dat hat de fûgels harren namme jûn. By winterdei lûke de fûgels meast nei it suden, nei de Noardseekust en de Atlantyske kust.
De lêste jierren binne der yn Nederlân jierliks sa'n 6.000 briedpearen. Op it Nederlânsk diel fan 'e Noardsee wurde alle jierren likernôch 80.000 eksemplaren teld.
Fuortplanting
left|thumb|200px|Jongen fan de ûnwaarsfûgel. De ûnwaarsfûgels binne geslachtsryp at se trije jier âld binne. De ûnwaarsfûgel briedt yn lytse koloanjes yn de buert fan it wetter. It nêst wurdt makke op in drûch keal plak op de grûn, dat de âlden in goed oersjoch hawwe. De nêsten lizze sa'n 5 oant 20 m út inoar. It wyfke leit meastentiids trije aaien yn it fan plantemateriaal makke nêst. De âlden briede de aaien tegearre yn 23-28 dagen út. It doarret dan noch 4-5 wiken ear't de jonge fûgels útfleane en harren sels rêde kinne.
Herfoarme tsjerke (Elspeet)
De Herfoarme tsjerke is it tsjerkegebou fan de herfoarme gemeente Elspeet-Vierhouten yn Elspeet yn de provinsje Gelderlân. De gemeente is oansletten by de Protestantske Tsjerke yn Nederlân en hat in otterdoksk-grifformearde sinjatuer.
Skiednis
De doarpstsjerke fan Elspeet is in yn de 16e iuw letgoatysk bouwurk mei in trijesidich koer. De ienskippige tsjerke waard yn de 19e iuw ferboud en útwreide yn deselde styl. Yn 1990 binne de dwersskippen nochris fergrutte, sa't it tal sitplakken hjoed-de-dei op 1050 útkomt. It koer fan de tsjerke is wyt bepleistere.
De fúzje fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke mei de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân en de Evangelysk-Lutherske Tsjerke ta de Protestantske Tsjerke yn Nederlân brocht lykas op oare plakken in skuorring yn de herfoarme gemeente fan Elspeet. In grut diel fan de gemeente gyng net mei en sleat har oan by de Hersteld Herfoarme Tsjerke. Oant de foltôging fan syn nije tsjerke oan de Vierhouterweg bleau de Hersteld Herfoarme gemeente gebrûk meitsjen fan de doarpstsjerke.
Ynterieur
It ynterieur fan de tsjerke is foar in part 17e-iuwsk. Dat jildt foar de preekstoel, dielen fan de banken en de kroanluchters. In grêfsark stamt út 1612.
Yn de toer hingje trije klokken, dêr't de âldste fan yn 1612 getten waard. De twa oare klokken stamme út 1659.
Oargel
Op woansdei 19 july 1989 naam de herfoarme tsjerke in nij meganysk piipoargel yn gebrûk, dat boud is troch de firma Hendriksen en Reitsma út Nunspeet. Oarspronklik wiene hja fan doel it ynstrumint achter it 19e-iuwske front fan it oargel fan Henrich Christiaan Haffmans op te bouwen, mar it waard in hiel nij front wêrby't de âlde foarm respektearre waard.
Pskov (oblast)
De oblast Pskov (Russysk: Псковская область; Pskovskaja oblast) is in oblast yn it noardwesten fan Ruslân
Geografy
It gebiet leit hielendal yn it westen fan it lân en grinzget yn it wêst en it suden oan Estlân, Letlân en Wyt-Ruslân, yn it noarden en noardeasten oan de oblast Leningrad, yn it easten oan de oblast Novgorod en yn it súdeasten oan de oblasten Tver en Smolensk. De Estske grins mei de oblast rint troch de Peipusmar. De belangrykste rivier is de Velikaja.
De oblast leit yn it gebiet fan de Easteuropeeske Leechflakte. It klimaat is tuskenbeide kontinintaal. It noardlike diel fan de oblast is flak en sompich. Oare gebieten binne troch gletsjers foarme en foar in part heuveleftich. Yn dy gebieten fan de oblast lizze in soad marren. Likernôch 40% fan de oblast bestiet út bosk.
Skiednis
De Russen kolonisearren sûnt de 10e iuw it gebiet; Pskov is ien fan de âldste russyske stêden. Tusken 1230 en 1348 hearde it gebiet by de Republyk Novgorod. De regio hie in soad lêst fan ynfallen fan krúsridders en letter Poalen. Nei it ferdrach fan Bolotovo mei de Republyk Novgorod wie it gebiet tusken 1348 en 1391 in ûnôfhinkelik foarstedom. Dêrnei stie it ûnder ynfloed fan it Grutfoarstedom Moskou. Tusken 1399 en 1510 stjoerde Moskou ûnderkeningen nei Pskov, dêrnei waard it gebiet offisjeel by it Grutfoarstedom Moskou yndield. It súdlike diel fan de tsjintwurdige oblast hearde lykwols oant de Earste Poalske Dieling yn 1772 by Poalen-Litouwen. Sûnt 1708 hearde it noardlike diel by it gûvernemint Sint-Petersburch, sûnt 1727 by it gûvernemint Novgorod.
Dan ûntstie yn 1772 lang om let it gûvernemint Pskov, dat sa ûngefear de hjoeddeiske oblast besloech. Mar al gau waard fêststeld dat it net te bestjoeren wie en it gebiet waard al yn 1776 wer opdield yn de gûverneminten Pskov en Polotsk. Pskov waard in ûnderkeninkryk, dat yn 1796 by dekreet wer troch keizer Pavel I by dekreet yn it gûvernemint Pskov waard hersteld.
It súdlike diel fan de oblast ûndergyng noch ferskillende weryndielings, doe't it lang om let by it gûvernemint Vitebsk waard foege. Nei 1919 wie it gûvernemint Vitebsk ûnderdiel fan de Sovjet-Uny en yn 1924 waard it opheft. It noardeastlike diel waard by it gûvernemint Pskov yndield. Op 1 augustus 1928 waard it gûvernemint Pskov opheft en by de nije oblast Leningrad foege, wylst oare dielen oant 1945 by oare oanbuorjende oblasten weryndield waarden.
Yn de Twadde Wrâldkriich besetten de Dútsers de oblast. De partisanen wiene tige aktyf yn de regio. Nei de befrijing waard op 22 augustus de oblast Velikije Lûki en in dei letter de oblast Pskov stifte. De yn 1920 oerdroegen gebieten oan Letlân en Estlân waarden troch de Estske en Letske Sovjet-republiken oerdroegen oan de oblast Pskov, ynklúsyf de stêd Petsjory. It westlike diel fan de oblast Velikije Lûki waard op 2 oktober 1957 by de oblast Pskov foege en sûnt binne de grinzen net mear feroare.
Bestjoer en stêden
De oblast is yn 24 rajons en twa stedsdistrikten ûnderferdield. Der binne 14 stêden en 14 plakken mei in stedsk karakter. De twa grutste stêden Pskov en Velilije Lûki binne de twa stedsdistrikten. De folgjende stêden binne Ostrov en Nevel mei in folle leger ynwennertal.
Ekonomy
Wichtich yn de oblast binne de elektro- en tekstylyndustry. Ek de lânbou foarmet in wichtige sektor. De marren en bosken biede mooglikheden foar it toerisme.
Skoattersyl
Slach
By de Slach by Skoattersyl hat Hartoch Albrecht fan Beieren hjir op 29 augustus 1396 fochten tsjin de Friezen ûnder oanfiering fan Juw Juwinga. Mear as tûzen Friezen sneuvelen, mar hartoch Albrecht luts him nei in pear dagen al werom.