cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ghostbusters II
Opbringst
Ghostbusters II brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $112,5 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $102,9 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $215,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $30 oant 40 miljoen betsjut dat in winst fan teminsten $175,4 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Ghostbusters II de op acht nei meast opbringende film fan 1989, nei Indiana Jones and the Last Crusade, Batman, Back to the Future Part II, Look Who's Talking, Dead Poets Society, The Little Mermaid, Lethal Weapon 2 en Honey, I Shrunk the Kids.
Op himsels wie dat gjin mâl resultaat, mar mei't de ferwachtings tige heechspand wiene en Columbia Pictures útgie fan in opbringst dy't dy fan 'e earste Ghostbusters-film ($295,2 miljoen) oertreffe soe, wie it dochs in rare ôfdijer. Sadwaande waard Ghostbusters II troch de filmstudio as in krityske en kommersjele mislearring beskôge. Haadrolspiler Bill Murray wegere om oan fierdere ferfolchfilms mei te wurkjen, wat de Ghostbusters-franchise de deastek joech. Pas yn 2016 soe der in nije Ghostbusters-film makke wurde, in reboot fan 'e franchise mei froulike haadrolspilers dy't Ghostbusters kaam te hjitten, mar gjin súkses waard.
List fan planetoïden 6601-6700
Dit is in list fan planetoïden 6601-6700.
Teleboerd
Teleboerd wie in systeem wêrby't tagelyk byld en lûd útstjoerd waarden fia radioweagen. It wie ûntwikkele troch de ôfdieling Transmisje fan Ynformaasje oan de Technyske Hegeskoalle yn Delft, ûnder prof. yr. D.L. Bordewijk en waard sûnt maart 1973 útprobearre. De belangrykste ferskillen fan Teleboerd mei gewoane telefyzje wienen: Allinnich tekene bylden koene oerstjoerd wurde. Dêrby wie it brûken fan telefyzjestjoerders net nedich, mar by elk ûntfangtastel moast wol in konvertor of omfoarmer oanbrocht wurde om byld en lûd te skieden. It Teleboerdsysteem waard ûntwikkele foar ûnderwiisprojekten yn ûntwikkelingslannen, dêr't gjin slutend net fan telefyzjestjoerders wie.
Yn Fryslân waarden de eksperiminten útfierd yn kombinaasje mei RONO-skoalradioprogramma's. It Pedagogysk Advysburo, dat de ûnderwiiskundige aspekten fan it teleboerdeksperimint fersoarge, koe troch provinsjale subsydzje in meiwurker oanlûke. Dy soarge foar begelieding fan dielnimmende skoallen, droech materiaal oan foar programma's en fersoarge ferwurkingsstof. Troch it eksperimintele karakter waard it tal skoallen dat meidie yn 1973 beheind ta 20. Yn 1974 dienen 47 skoallen mei oan it projekt en yn 1974/1975 60 (1975/1976 ± 160) foar sa'n 3000 learlingen.
Stasjon Jorwert
Sûnt 1996 wurdt der elk jier in tydlik perron boud foar it iepenloftspul fan Jorwert op itselde plak dêr't eartiids ek it stopplak wie.
Wynmotor Jorwert
thumb|220px|De Wynmotor Jorwert yn 2007 De Wynmotor Jorwert is in poldermole by it doarp Jorwert yn de gemeente Littenseradiel.
De mole is in net-mealreeë Amerikaanske wynmotor mei 18 blêden fan it type Record, dy't sawat 400 meter benoardeasten it doarp oan de Jorwerter Feart stiet, net fier fan it spoar tusken Ljouwert en Starum. De wynmotor waard om 1925 boud en hat in flecht fan 4,5 m. Hy is eigendom fan it Wetterskip Fryslân en net foar publyk iepensteld.
Victoria Silvstedt
thumb|250px|Victoria Sylvstedt Karen Victoria Silvstedt (Skellefteå, 19 septimber 1974) is in Sweedsk model, neakenmodel, aktrise en sjongster. Hja wie de Playboy Playmate fan it Jier 1997.
Libben en wurk
Fan jongs ôf oan mocht sy graach skye en sy waard lid fan it Sweedske skyteam. Sy moast lykwols ophâlde nei in slimme skouderblessure.
Se die mei oan de Miss Sweden-ferkiezing en waard twadde nei Johanna Lind. It jier dêrnei fertsjintwurdige sy har lân by de Miss World-ferkiezing en wie sy ien fan de acht finalisten. Yn 1994 waard sy model yn Parys, mei opdrachten foar bedriuwen as Chanel, Christian Dior, Givenchy, Valentino en Giorgio Armani.
Silvstedt wol hawwe dat har favorite hobby sjongen is. Yn 2001 naam sy in album op mei de titel Girl on the Run, mei dêrop de single Hello Hey.
Sy spile mei yn Hollywood-films as Boat Trip, The Independent, BASEketball en Out Cold.
Silvstedt kin har rêde yn it Sweedsk, Ingelsk, Frânsk en Italjaansk.
Madrigalejo
Madrigalejo is in Spaanske gemeente yn it suden fan de provinsje Cáceres yn de autonome regio Ekstremadoera.
Marten Hylkes Kingma
thumb|Marten Kingma Marten Hylkes Kingma (Makkum, 16 juny 1817 - Snits, 16 febrewaris 1900) wie in stienfabrikant en letter ek kassier.
Libben
De famylje kaam fan âlds út Sweins. Marten Hylkes Kingma wie de soan fan Hylke Martens Kingma en Jeltje Herres Rinia. Hy ferlear syn heit doe't er acht jier âld wie, in moanne letter ferstoar syn pake. Hy waard dêrnei opfieden troch syn omke Jan Kingma. Doe't er achtjin jier wie kaam er yn de stien-, pannen- en pottenbakkerij, dêr't letter ek in kassiersaak oan ferbûn waard. Hy troude op 20 juny 1840 mei Trijntje Jacobs Oneides (3 novimber 1818 - 17 septimber 1841). Yn oktober 1843 wertroude er mei Akke Pieters Postma, dy't minder as in jier letter, yn maart 1844, al kaam te ferstjerren, en dêrnei troude er foar de trêde kear yn juny 1847 mei Riemke Bangma.
Madrigalejo
It plak stiet bekend as it stjerplak fan kening Ferdinand II fan Aragon, better bekend as Ferdinand de Katolyk.
Papsûger (skaai)
Papsûger (Lonicera), of ek wol kamperfoelje, is in skaai fan klimplanten dat yn Jeropa, Sina, noardeastlik Aazje en yn de Feriene Steaten foarkomt. De plant heart ta de famylje fan de papsûgers (Caprifoliaceae). Hy wynt him om oare planten en beammen hinne.
Marten Hylkes Kingma
Libben
Hy wie in liberaal lid fan Provinsjale Steaten (1850 - 1890), fan Deputearre Steaten (1850 - 1857). Lanlik siet Kingma yn de Twadde Keamer ( 1857 - 1863 ) en siet hy yn de Ried fan Steat (1864). Doe't troch de nije kieswet de leden fan Provinsjale steaten troch in mear útwreide kiezerskorps en net mear troch in trep keazen waarden, waard Kingma yn it kiesdistrikt Snits op 17 septimber 1850 as lid fan dat kolleezje keazen, wat in bewiis wie, dat hy doe al geunstich bekend stie, want syn wenplak lei yn in oar distrikt. Hy waard yn de gearkomst fan 26 dêrop folgjend keazen as lid fan Deputearre steaten.
Wegens syn grutte populariteit yn Fryslân waard hy, doe't de liberale partij, dêr't hy in waarm oanhinger fan wie, yn 1853 ferlear, inkele kearen har kandidaat foar de Twadde Keamer, mar pas 25 jannewaris 1859 slagge syn ferkiezing yn it distrikt Dokkum. Hy naam doe ûntslach as lid fan Deputearre steaten, mar bleau lid fan de Provinsjale Steaten.
Papsûger (skaai)
De blommen hawwe benammen jûns in sterke swiete rook. Se binne der in ferskate kleuren, in soad foarkommend is de rôze-reade en giel-wite foarm. Kamperfoelje is frij maklik te fermearderjen út simmer- of winterstek. Yn it Frysk wurdt dit planteskaai behalven papsûgers ek wol de kamperfoelje, klapsûgers, stjonkblommen of tateblommen neamd. It skaai krige syn Latynske namme fan de Dútske natuerhistorikus Johann Lonitzer.
Erling Stensgaard
Erling Stensgaard (Frederiksborg by Kopenhagen, 17 maaie 1876 - 9 febrewaris 1966) wie in bibletekaris, ferbûn oan de bibleteek fan Aarhús ( 1901 - 1946 ). Hy wie in soan fan komponist Madsen Stensgaard. Troch Pieter de Clercq krige er belangstelling foar it Frysk en wurke yn Denemark foar it Frysk.
Marten Hylkes Kingma
Libben
Hy wie yn de Keamer in bysûnder figuer, dy't syn tinkbylden yn ienfâldige taal útiensette. It barde ris, dat hy middenyn in rede ophold en sei: ‘'k Bin 't kwyt’. Hy fûn reizgjen nei De Haach op 'en doer beswierlik foar syn saken en it wie him dan ek wolkom, dat syn meileden him 20 maaie 1863 wer ta lid fan Deputearre Steaten keazen. Hy naam 13 augustus dêrnei ûntslach as keamerlid.
By Keninklik beslút fan 16 febrewaris 1864 waard Kingma ta steatsried yn bûtengewoane tsjinst beneamd. Hjir waard de gek mei stutsen; men miende dat dizze ienfâldige man sa'n ûnderskieding, dy't oars oan steatslju of amtners fan de heechste rang jûn waard, net oan him jûn wurde mocht en hy waard dan ek de steatsried-pottebakker neamd.
Papsûger (skaai)
Sjoch ek
List fan planten
Johan Leutscher
Johannes Hendrik (Johan) Leutscher (Drachten, 26 july 1964) is in earder Frysk roeier.
Marten Hylkes Kingma
Libben
Doe't de mearderheid fan de kiezers yn it kiesdistrikt Snits, dat him 36 jierren nei de Steaten ôffurdige hie, fan liberaal anti-revolúsjonêr waard, waard ek Kingma by syn periodike ôftreding 11 maaie 1886 net werkeazen. It yn it distrikt Frjentsjer werkeazen lid H. Fennema naam syn beneaming net oan en op 8 juny dêrop folgjend waard Kingma yn syn plak keazen. Syn werkiezing as Deputearre folge dêrnei.
Kingma sette him yn 1887, doe't hy syn saken oan syn soan (út it earste houlik) Hylke Kingma oerdien hie, ta wenjen yn Snits. By de periodike ferkiezings op 14 juny 1898 frege hy om syn hege leeftyd net foar ferkiezing yn oanmerking te kommen. Fansels eige dêrmei ek syn lidmaatskip fan Deputearre steaten. As lid fan de Provinsjale setaten waard hy troch foarneamde soan opfolge.
Wynmotor Blesdike
thumb|250px|De Wynmotor Blesdike yn 2005 De Wynmotor Blesdike is in poldermole by it doarp Blesdike, yn de gemeente Weststellingwerf.
Johan Leutscher
Leutscher fertsjintwurdige Nederlân op ferskeidene grutte ynternasjonale wedstriden. Ienkear hat er meidien oan de Olympyske Spullen, dêr waard er njoggende yn de dûbelfjouwer sûnder stjoerman. Hy wie yn syn aktive jierren lid fan de Utertske studintenroeiferiening Triton. En hat fjouwer kear Nederlânsk kampioen roeien west. Leutscher hat geology studearre.
Wynmotor Blesdike
De Wynmotor is in mealreeë Amerikaanske wynmotor. Hy stiet yn de buert fan de Linde, ûngefear twa kilometer ten noarden fan it doarp. De mole waard yn 2005 nij gearstald út dielen fan earne oars ôfbrutsen wynmotors, ûnder mear fan in eksimplaar fan it type Record 16 dy't foarhinne yn de omkriten fan Gytsjerk stie. Oare ûnderdielen fan de mole waarden nijmakke, wêrûnder de kamrêdoerbringing. De wynmotor hat achttjin blêden fan roastfrij stiel, in toer fan sân meter heech, in flecht fan 5 meter en is folslein fersonken. Hy is eigendom fan it Wetterskip Fryslân en net iepensteld foar publyk.
Johan Leutscher
De yn Drachten berne Leutscher is al gau nei Drinte ferfearn en hat dêrnei yn Itaalje, Noarwegen en Kongo-Brazzaville wenne. Hjoed de dei wennet Leutscher yn it Noarske Stavanger.
Stasjon Bears
Stasjon Bears is in earder stopplak oan it spoar fan Ljouwert nei Starum. It stopplak fan Bears is brûkt fan 16 juny 1883 oant 15 maaie 1938.
Reade Leger
thumb|200px|Wapen fan it Reade leger. It Reade Leger wie fan 1918 oant 1991 it leger fan de Sowjetuny. Under it Reade Leger foel sawol de lânmacht as de loftmacht. Febrewaris 1946 waard de namme feroare yn Sowjetleger.
Begjin
De skiednis fan it Reade Leger begjint mei de Russyske Boargeroarloch, doe't de Bolsjewisten (letter bekend as kommunisten) yn opstân kamen tsjin de Russyske tsaren. It hichtepunt fan de Russyske Boargeroarloch wie de Russyske Revolúsje, wêryn't de Bolsjewisten oan 'e macht kamen. It folksleger fan de Bolsjewisten yn de tiid fan de boargeroarloch en revolúsje hie de namme Reade Garde. Leon Trotski foarme de Reade Garde om ta it Reade Leger, mei help fan militêre saakkundigen fan it tsaristyske rezjym.
Opbou
It tal soldaten groeide fan in heal miljoen yn de earste helte fan de tweintiger jierren, nei sa likernôch 700.000 oan 'e ein fan de tweintiger jierren, nei mear as ien miljoen soldaten yn 1933. Yn 1935 waard de beropsoffisier wer ynfierd yn it Reade Leger.
Yn 1937 joech Josef Stalin it befel om hast de hiele legertop te eksekutearjen. Stalin wie benaud foar in militêre steatsgreep, lykas Francisco Franco yn Spanje dat dien hie. Dat hie fan gefolgen dat de nije en minder betûfte offisieren by de Dútske oanfal op Ruslân yn 1941 de organisaasje fan it leger net goed yn 'e macht hienen. De Dútske opmars wie dêrtroch yn it earste jier net te kearen. Troch de saneamde 'suvering' fan Stalin wienen de nije offisieren wol trou oan it Reade Leger. By it begjin fan de Dútske oanfal yn Ruslân (1941) hie it Reade Leger krapoan 5 miljoen militêren.
Twadde Wrâldkriich
Yn 'e winter fan 1941 stienen Dútske troepen foar Moskou, mar kamen net fierder. Op 5 desimber 1941 folge in tsjinoanfal fan it Reade Leger, wêrtroch de Dútsers harren opmars yn 1942 yn súdlike rjochting fuortsetten. It kearpunt fan de oarloch wie de Slach om Stalingrad (winter 1942-1943), doe't it Dútske 6e leger troch it Reade Leger besingele waard.
Nei Stalingrad koe it Reade Leger it inisjatyf nimme tsjin de Dútsers. De Dútsers moasten lykwols tsjin elke priis harren stellingen ferdigenje, mei in heech deadetal oan de Russyske kant ta gefolch. Stadich mar beret, en boppedat mei grutte ferliezen, teach it Reade Leger op Berlyn oan. Yn de Slach om Berlyn ferlear it Reade Leger like goed noch mear as 300.000 man. De Dútsers kapitulearren op 8 maaie 1945. It krekte deadetal fan Russen yn de Twadde Wrâldkriich is net bekend, mar neffens ferskillende boarnen wurdt it deadetal tusken de 8,5 en 13 miljoen soldaten rûsd.
Kâlde kriich
Yn febrewaris 1946 waard de namme feroare yn Sowjetleger. Yn it tiidrek 1945-1948 wie der in ferlytsing fan it tal soldaten, fan sa likernôch 11,3 miljoen nei 2,8 miljoen. Yn de jierren fan de Kâlde Kriich wurdt it tal soldaten troch westerske ynljochtingetsjinsten tusken de 2,8 miljoen en 5,3 miljoen rûsd. Nei de Twadde Wrâldkriich bleau it Sowjetleger yn it Eastblok fertsjinwurdige. Foarst, om de sowjet rezjyms yn de satellytsteaten fan de Sowjetuny by te stean. Twads, as ferdigening tsjin in oanfal út it westen. As militêre alliânsje waard yn 1955 it Warsjaupakt tekene. De grutste militêre operaasje fan it Sowjetleger nei de Twadde Wrâldkriich wie de Afgaanske Kriich fan 1979 oant 1989.
Ein
thumb|300px|Betinking Oktoberrevolúsje (1983) Mei it opheffen fan de Sowjetuny yn 1991 hold it Sowjetleger op te bestean. Yn augustus 1991 waard noch fergees besocht om mei help fan it Sowjetleger nei de macht te gripen. De uny foel definityf útinoar, wêrtroch ek it Sowjetleger definityf útinoar foel. It grutste part fan it Sowjetleger gong oer nei it Russyske leger. De militêren dy't stasjonearre wienen yn East-Europa waarden tusken 1992 en 1994 weromlutsen. It weardefolle materiaal waard meinommen troch de Russen. Ferâldere fleantugen en tanks bleaunen yn de eardere satellytsteaten.
Farrûtes yn Fryslân
thumb| blaugrien:Akwaduktrûte grien:Lits-Lauwersmarrûte giel: Middelseerûte brún:steandemêst-rûte lila: Turfrûte brún: Woudaaprûte De seis farrûtes troch Fryslân foar de plesierfeart binne:
Stonehenge Festival
It Stonehenge Festival is in muzykfestival dat elts jier oan 'e ein fan 'e moanne july holden wurdt yn Stienwyk, yn 'e Nederlânske provinsje Oerisel. It is neamd nei it bekende Stonehenge-monumint yn it Ingelske greefskip Wiltshire, dêr't it fierders neat mei te krijen hat.
It Stonehenge Festival lûkt elts jier likernôch twatûzen minsken, en de kaartsjes binne ornaris in pear wiken yn 't foar al útferkocht. Op it festival trede sawol Nederlânske as bûtenlânske artysten op. Sa wie der bgl. yn 2018 in line-up fan 26 bands, wêrûnder Pestilence en Asphyx út Nederlân, Suffocation en D.R.I. út 'e Feriene Steaten en Grave út Sweden.
Salvatore Sterck
Salvatore Sterck (Amsterdam, 6 maaie 1895 - Ljouwert, 16 juny 1965 ) wie in Nederlânsk fioelepedagooch fan Joadsk komôf.
Sûnt 1918 wurke er yn Fryske orkesten. Sa wie er altist yn it Frysk Orkest en lid fan it Collegium musicorum. Siet ûnder de Twadde Wrâldoarloch ûnderdûkt op in adres yn Ljouwert oan Achter de Hoven.
Earehôf Starum
thumb|250px|Begraafplak Starum It Earehôf Starum is part fan it algemien begraafplak fan Starum. It leit njonken de Nederlânsk Herfoarme tsjerke oan de Foarstrjitte.
Skiednis
De fermisten wurde betocht op it Runnymede Memorial,
Op 22 jannewaris 1944 stoarte in Lancaster, de DS 824 van het 514e Squadron del yn it noardlik part fan it Iselmar. De sân bemanningsleden kamen dêrby om. Trije dêrfan binne oant hjoed-de-dei fermist. De piloat J.K. Williams leit begroeven op dit earehôf.
Op 15 oktober 1944 makke in Halifax V, de LL293 fan it 298 Skwadron, in needlanning op de Iselmar besuden Starum. De bemanning koe út it fleantúch komme, mar doe't se besochten om mei de dinghy de Fryskse kust te berikken rekke de bemanning yn it tsjuster it kontakt mei Ferguson kwyt. Ferguson hie problemen mei syn rêdingsfest en koe net swimme. Ferguson syn lichem waard oaremoarns fûn, hy wie ferdronken en kaam te hôf yn Starum. It oarepart fan de bemanning koe de kust berikke en dûkt mei help fan it ferset ûnder yn de omkriten fan De Gaastmar en helle sa de ein fan de oarloch.
It 298 Squadron wie belêste mei spesjale opdrachten yn de Twadde Wrâldoarloch. Dy nacht waarden 11 Halifaxen útstjoerd om guod te droppen foar de Binnenlânske Striidkrêften yn Nederlân. Ien Halifax, de LL293, kaam net werom.
Steur (bôle)
In steur is in krystbôle. De steur wurdt is fan âlds in langwerpige platte en brede krintebôle. Wurdt krekt foardat er de ûne yn giet oan beide kanten ynsnien, it middelste stik wurdt krúslings ta rútsjes snien. Foar it ôfbakken wurdt de steur mei wite sûker bestruid.
Untdekkingsreizger
Mei de term ûntdekkingsreizger wurdt ornaris in persoan oantsjutten dy't him dwaande hâldt mei it ûndersykjen fan ûnbekende gebieten of plakken op de wrâld. It is fral in term dy't mei de skiednis gearhinget omdat de grutte ûntdekkingen ûnderwilens al plak hawwe fûn. Meastentiids fungearre dizze persoan as lieder of ferantwurdlike fan in kloft minsken dy't opdracht krige hie nei gebieten of plakken op de wrâld te gean dy't oant dan net bekend wienen foar de maatskippij dêr't sy by hearden. In protte fan dizze ûntdekkingsreizgers krigen eartiids opdracht om de nij ûntdutsen gebieten yn kaart te bringen, in koloanje te fêstigen of te feroveren.
List fan planetoïden 43201-43300
Dit is in list fan planetoïden 43201-43300.
De Stins
De Stins wie in Stifting fan kluphuzen foar ûnorganisearre arbeidersjeugd. De stifting waard yn 1948 oprjochte benammen troch de Ljouwerter Mienskip.
Troch frijwillige bydragen by iepenbiere fermaaklikheden moast in fûns foarme wurde, ûnder oare foar it massajeugdwurk. It kluphûs De Stins yn Ljouwert waard 6 maaie 1950 iepene. Der waard ûnder oare groepswurk foar jeugd fan 8-21 dien.
Wynmotor Murns
De Wynmotor Murns is in poldermole by it doarp Murns yn de gemeente Gaasterlân-Sleat.
De mole is in lytse en net-mealreeë Amerikaanske wynmotor mei 12 blêden, dy't yn 1920 boud waard. Hy stiet inkele hûnderten meters ten súdwesten fan it doarp oan de kust fan de Iselmar, tichtby in fûgelsjochhutte fan Steatsboskbehear yn it natoergebiet De Mokkebank. De wynmotor is eigendom fan it Wetterskip Fryslân en is net foar publyk iepene, al kin er wol oant op inkele meters benadere wurde.
Paul du Chaillu
Paul Belloni du Chaillu (Wierskynlik Réunion, 31 july 1831 - Sint Petersburch, 29 april 1903) wie in Frânsk-Amerikaanske (ûntdekkings)reizger en antropolooch. Hy waard ferneamd yn de 60er jierren fan de 19e iuw doe't er as earste moderne westerling it bestean fan gorillas en letter it bestean fan de Pygmeeën fan Sintraal-Afrika befêstige. Letter yn syn libben ûndersocht hy de prehistoarje fan Skandinaavje.
Jeugdjierren
Der binne tsjinstridige ferslaggen oer Du Chaillu syn berteplak en bertejier. Moderne wittenskippers hâlde it meast op 1831, 1835 of 1839 en yn alle gefallen 31 july as datum; Parys en New Orleans wurde neamd as berteplak. Syn freon Edward Clodd hat New York neamd, mar in oar seit dat it grif it Frânske eilân Réunion west hat. Du Chaillu hat sels alris referearre oan "the United States, my country by adoption, and ... France, my native land." Op syn grêf stiet dat Du Chaillu yn Louisiana, yn 1839 berne is.
Afrika
thumb|250px|Moeting mei in gorilla yn [[Gabon]] Yn 1855 waard Du Chaillu troch de Academy of Natural Sciences út Philadelphia op in ekspedysje nei Afrika stjoerd. Oant 1859 ferkende er West-Afrika, it gebiet om de evener hinne, en garre dêr kennis oer de delta fan de rivier de Ogooué en it estuarium fan de Gabon. Op syn reizen fan 1856 oant 1859 naam er tal fan gorillas waar, dy’t by westerlingen allinne bekend wiene út it net sa betroubere ferslach fan Hanno de Seefarder fan Kartago út de 5e iuw f.Kr. en by wittenskippers ek fan in stikmannich skeletten. Hy brocht deade eksimplaren mei werom en presintearre himsels as de earste blanke persoan dy’t dy gorilla's sjoen hie.
In folgjende ekspedysje, fan 1863 oan 1865, stelde him by steat om âlde ferhalen oer in pygmeefolk dat yn de Afrikaanske bosken húsmanje soe te befêstigjen. Du Chaillu ferkeape syn gorillas oan it Natural History Museum yn Londen en syn "kannibaleplassen" oan oare Europeeske kolleksjes. Ferslaggen fan beide ekspedysjes waarden efterelkoar publisearre yn 1861 en 1867, ûnder de titels Explorations and Adventures in Equatorial Africa, with Accounts of the Manners and Customs of the People, and of the Chace of the Gorilla, Crocodile, and other Animals en A Journey to Ashango-land, and further penetration into Equatorial Africa. Wilens wie er yn Asjango yn 1865 keazen ta kening fan de Apingystam. Letter, yn 1872, waard noch in boek útbrocht, The Country of the Dwarfs.
Yn dy tiid waard hy in protte frege yn de lêzingssirkwyen fan New York, Londen en Parys. Yn it earstoan, nei syn earste reis, wie der in soad krityk op syn ferslaggen en waard hy troch in protte wittenskippers net leaud. Dat hie ek te krijen mei frijwat dizige ferhalen oer syn komôf; hy soe ‘negerbloed’ hawwe en dat wie wat yn dy tiid. Letter koe de wittenskip net mear om him hinne fanwege de fynsten dy’t er mei werombrocht, mar de 'Encyclopædia Britannica' bleau fernijen dat "possibly some of the adventures he described as happening to himself were reproductions of the hunting stories of natives."
Noard Europa
Yn de jierren nei syn reizen wenne er yn de Feriene Steaten en skreau er ferskate boeken foar de jongerein dy’t basearre wienen op syn Afrikaanske aventoeren. Dêrnei ferlei du Chaillu syn omtinken nei Noard-Europa. Nei in besite oan noard-Noarwegen yn 1871, bestudearre er fiif jier lang de gewoanten en âldheden yn Sweden, Noarwegen, Laplân en it noarden fan Finlân. Hy publisearre dêroer yn 1881 The Land of the Midnight Sun (opdroegen oan syn freon Robert Winthrop fan New York) yn twa dielen.
The Viking Age (ek yn twa dielen) út 1889 wie in brede stúdzje fan de iere skiednis en kultuer fan dy foarâlden fan Ingelsktalige folken. Hy wurke der goed acht jier oan en lies sekuer de hûnderten sêgen (en it bytsje oerbleaune literatuer) dy’t it libben fan de folken fan Skandinaavje, fan de stientiid oant de midsiuwen, beskreaune. Syn wurk lit it belang fan de ‘noarderlingen’ foar de kultuer op de Britske eilannen fan de 5e oant de 11e iuw sjen. Dat wie doe nijs en waard te spot makke troch bygelyks in Isaac Taylor. Yn 1900 brocht hy ek noch The Land of the Long Night út. thumb|Paul Du Chaillu syn grêf Du Chaillu stoar oan de gefolgen fan in beroerte by in besite oan Sint Petersburch. Hy leit bedobbe op it Woodlawn Cemetery yn de Bronx, New York.
Jacob Jongbloed
Jacob Jongbloed (De Jouwer, 11 maart 1895 - Utert, 21 july 1974) wie in Frysk fysiolooch.
Hy wie in soan fan Pieter Jongbloed en Aaltje Langenberg. Yn 't earstoan wie er in hiel skoft loftfeartarts. Fan 1942 oant 1965 wie hy heechlearaar yn de fysiology oan de Universiteit Utert. Fuort nei de oarloch begûn hy te eksperimtearjen mei syn keunstmjittige hert, en die dêrby proeven mei hûnen. Jongbloed is benammen bekend wurden troch it troch him konstruearre keunstmjittige hert en de útfining fan de hert-longmasine. In keunsthert makke it mooglik yngripende operaasjes oan de ynwindige struktuer fan it hert út te fieren, lykas de hertkleppen. Sadwaande waarden iepenhertoperaasjes mooglik. Yn 1956 waard foar it earst sa'n operaasje op in minske útfierd yn Utert.
The Vintage Caravan
The Vintage Caravan is in Yslânske hardrockband oprjochte yn 2006 yn Álftanes. De band brocht yn 2009 syn debútalbum The Vintage Caravan út. The Vintage Caravan hat fiif studio-albums útbrocht.
Wynmotor Easternijtsjerk
De Wynmotor Easternijtsjerk is in poldermûne by it doarp Easternijtsjerk, yn de Dongeradiel. De mûne is in lytse Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd mei 12 blêden en in flecht fan ± 3,5 m, wêrfan't net bekend is yn hokker jier er boud waard. Hy stiet fuort oan de súdeastlike râne fan it doarp oan de wei oer Ropta nei Mitselwier. It is de noardlikste wynmotor fan Fryslân.
Lyts Bonêre
thumb|right|250px|Lyts Bonêre, foar de kust by Kralendijk.
Lyts Bonêre is in lyts ûnbewenne eilân foar de westkust fan it Karibyske eilân Bonêre, it leit rjocht foar it haadplak fan Bonêre, Kralendijk oer. It eilân is likernôch 6 km² grut en tige flak, it komt net mear as twa meter boppe de see út. Der steane inkelde ruïnes fan âlde slavehutten út de tiid fan de slavernij.
800 Meter wetter skiedet de kust fan Bonêre fan de kust fan Lyts Bonêre. Kommersjele en privee boaten geane faak nei it eilân ta, ek kin it eilân berikt wurde mei de kajak. De grutte attraksje fan it eilân is it koraalrif dat om it eilân hinne leit. In soad dûkers binne der dan ek altyd te finen by it eilân.
Yn it ferline hawwe projektûntwikkelders wol plannen hân om rekreaasjegebouwen op it eilân te setten. Mar dit is tsjinhâlden troch dûkorganisaasjes en natuerbeskermers, tsjintwurdich is Lyts Bonêre in beskerme gebiet.
Yn 1868 waard lyts Bonêre oankocht troch Angel Jeserun, it bleau oant 1999 in priveebesit. Yn dat jier kocht de oerheid fan Bonêre, it Wrâld Natuer Fûns en de Organisaasje foar it behâld fan Lyts Bonêre it stik lân foar 9 miljoen Antiljaanske gûne.
It eilân is hast net begroeid, allinnich inkelde ferskate soarten kaktussen en akasia’s waakse der. Yn de see om it eilân hinne libje in soad seehynders. It eilân sels is it plak dêr’t skyldpodsoarten as de learskyldpod en de karetskyldpod harren nust meitsje.
Stoepehûs
In stoepehûs is in arbeidershûs mei in útboude houten portyk, mei sitbanken en in luifel der yn. Sokke stoepen (luifels) wienen yn de 18e iuw hiel algemien, mar no sa goed as ferdwûn. Yn Lippenhuzen stiet in Stoepehûs dat Ids Wiersma brûkte foar yllustraasjes fan de Rimen en Teltsjes.
Prognosis (band)
Prognosis is in Ingelske progressivemetalband oprjochte yn 2015 yn Manchester. Yn 2018 brocht de band it album Definition út.
Gerrit Benner
Gerrit Benner (Ljouwert, 31 july 1897 - Nijemardum, 19 novimber 1981) wie in autodidaktysk keunstskilder.
Libben
Benner en syn frou Geesje Schaap hiene yn 't earstoan in winkel yn galanteryen yn Ljouwert, de saak gie om 1940 hinne lykwols fallyt. In trochstart mei stipe fan in befreone dokter waard neat meidat Benner alline noch mar skilderje woe. Benner waard benammen bekend troch syn (frijwat) abstrakte, kleurige lânskipsskilderingen yn neo-ekspresjonistyske styl dy't hy pas nei de Twadde Wrâldoarloch makke. Yn 1955 ferhuze er nei Amsterdam, dêr't er it atelier fan Karel Appel brûkte. Hy hie in soad bewûndering foar it wurk fan Hendrik Nicolaas Werkman en oare leden fan De Ploeg en fielde him besibbe oan keunstners as Pablo Picasso en Edvard Munch, mar bleau lykwols Fryske lânskippen skilderjen. Hy fêstige him om 1970 hinne wer yn Fryslân. Hy krige de Priis fan de Stifting Keunstnersferset 1942-1945 yn 1955 fanwege help oan Dútske flechtelingen (dêr't er oars al foar de oarloch mei dwaande wie) ; in twadde priis op de 'Biënale fan São Paulo' yn São Paulo, Brazylje; de 'Guggenheim Prize for the Low Countries' yn 1958; en de International Hallmark Art Award New York. De grutte oersjochtentoanstelling, organisearre troch it Kultureel Sintrum yn Venlo, wie yn 1970 en 1971 yn in soad plakken yn Nederlân te besjen. Yn Fryslân bliek doe gjin eksposysjegelegenheid by steat syn wurk te ûntfangen. Yn 2014 wie der in oersjochtentoanstelling fan syn wurk yn tagelyk it Frysk Museum en it Museum Belvedêre.
Syn wurk is ûnder mear yn besit fan it Steedlik Museum (Amsterdam), Van Abbemuseum (Eindhoven), it Frysk Museum, it Museum Twinte (Ynskedee) en it Museum Belvedêre yn Oranjewâld.
Yn 2003 hawwe de Provinsjale Steaten fan Fryslân in twajierlikse priis ynsteld en nei Benner ferneamd. It giet om in oeuvrepriis of in priis foar in keunstner waans wurk resintlik in wichtige ûntwikkeling trochmakke hat. De earste Gerrit Benner Priis foar Byldzjende Keunst waard útrikt yn 2005.
Heiling
thumb|Heilingen In heiling is in kleurd berneprintsje dat foar bysûndere prestaasjes op skoalle ferjûn waard. Se komme as hilligenprintsjes al foar yn de Midsiuwen. Bern wiene der faaks tige wiis mei. Op heilingen stie faak in learsume tekst. De printsjes waarden eartiids ek wol troch skoalmaster ferkocht. Under de klep yn in berne- of skûtelbank of yn it skoalboerd waarden se bewarre. Der wiene heilingen yn de kleuren giel, read en blau mar ek wol swart-wyt. Se waarden mei útsniene houtblokken ek wol drukt op goedkeap papier en middels stimpeljen ôfdrukt. Letter waarden foar it ynkleurjen ek wol sjabloanen brûkt.
Begjin 20e iuw waarden heilingen ek wol ferkocht foar in oart of in heale sint. Professor Philippus Breuker hat in stúdzje wijd oan de heilingen.
It Ljouwerter Princessehof hat in grutte samling folks- en berneprintsjes.
Gdynia
Gdynia (Kasjûbysk: Gdiniô; Dútsk: Gdingen, 1939-1945: Gotenhafen) is in havenstêd yn it noarden fan Poalen. De stêd leit oan de Bocht fan Gdańsk noardlik fan Gdańsk en Sopot. Gdynia foarmet mei Gdańsk en Sopot de stêdekloft "Trijestêd" (Trójmiasto) en leit yn de woiwodskip (provinsje) Pommeren.
Fiskersdoarp
thumb|left|De Michaeltsjerke is de oarspronklike doarpstsjerke fan it âlde fiskersdoarp en tagelyk it âldste gebou fan de stêd Oarspronklik is Gdynia in doarpke út de 13e iuw, dat oant 1466 yn de Dútske Oardersteat foel en nei dat jier by it keninkryk Poalen hearde. Yn 1772 kaam by de Earste Poalske Dieling it plak by Prusen en dat bleau sa oant yn 1919 troch it Ferdrach fan Fersailles it doetiidske Gdingen wer by Poalen yndield waard. Oant dy tiid wie it in fiskersdoarp.
Twadde Poalske Republyk
Poalen lei troch de Poalske korridor nei 1919 oan 'e Eastsee, mar hie dêr noch gjin grutte haven foar de marine en keapfardij. Dêrom waard yn 1920 mei Frânsk jild útein set mei it oanlizzen fan in grutte seehaven. Yn 1923 farde it earste skip binnen en de jierren dêrnei waard de haven fierder útboud. Foar de ûntwikkeling fan de keapfardij en de marine ferhûze it regear yn 1928 de seefeartskoalle fan Tczew nei Gdynia en sûnt 4 maart 1926 mocht Gdynia him offisjeel stêd neame.
thumb|left|Gdynia yn 1939 It eardere fiskersdoarpke telde yn 1939 al 115.000 ynwenners en dêrmei wie it de 12e stêd fan it lân woarn. Ek de etnyske gearstalling fan de stêd feroare. Gdingen wie yn 1918 noch in Dútsktalich doarpke, mar yn 1939 foarmen de Dútsers in minderheid fan 9,8% fan de Pommerelske befolking. De measte nije ynwenners wiene Kasjûben of Poalen.
Twadde Wrâldkriich
Nei it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich yn septimber 1939 waard Gdynia in haven foar de Dútske Kriegsmarine. Alhoewol't it âlde Dútske doarp Gdingen hiet, waard Gdynia omdoopt ta Gotenhafen om't de Germaanske Goaten yn 'e earste iuw fanút Skandinaavje dêr oan lân kamen. De Poalske befolking, yn oktober 1939 sa'n 50.000 ynwenners, waard dêrnei foar in grut part ferjage. Tusken de 12.000 oant 13.000 ynwenners besteande út Poalske yntellektuelen waarden yn it ramt fan de Intelligenzaktion net fier bûten de stêd deasketten. Yn 1944 waarden de massagrêven iepene en de liken ferbaarnd om de spoaren út te wiskjen. thumb|left|Poalske arrestanten yn Gdynia nei de ynfal fan de Dútsers yn 1939 Tsjin it ein fan 'e oarloch en it naderjen fan it Reade Leger waard Gotenhafen begjin 1945 in sammelplak foar tsientûzenen flechtlingen. De haven mei grutte skippen lykas de Gustloff en de Steuben bea de lêste mooglikheid om oan it Reade Leger te ûntkommen. De reis oer see wie doe al in nuodlike ûndernimming en allinne al by it torpedearjen fan de Gustloff ferdronken mear as 9.000 minsken (sjoch ek: Ferdriuwing fan Dútsers nei de Twadde Wrâldkriich).
Republyk Poalen
thumb|260px|Stakers yn Gdynia dy't it lichem fan de deasketten Janek Wiśniewski drage Yn 1952 waard de Folksrepublyk Poalen stifte, dy't fuort nei de oarloch de namme Republyk Poalen droech. It folk hie te lijen fan de suverings en de wrede terreur fan de NKVD en it Reade Leger, mar yn 1956 folgen mear frijheden yn it ramt fan 'e Poalske Oktober, wylst it bewâld yn 'e jierren 1960 wer represiver waard. Yn 1970 ûnstiene der yn Gdańsk en Gdynia demonstraasjes nei 't de prizen fan basisbehoeften foars ferhege wiene. Doe't nei in oprop fan de fise-premier dêrta de havenarbeiders fan Gdynia op 17 desimber 1970 wer oan it wurk soene, iepenen de plysje en it leger it fjoer op de arbeiders. It offisjele deadetal yn Gdynia bedroech 18 slachtoffers en it offisjele deadetal rûn fierder op nei 44 mei't de demonstraasjes harren oer it hiele lân fersprate.
Ut ferskate stakingskomitee's op de werven fan Gdańsk en Gdynia ûntstie yn dy tiid it fakbûn Solidarność. De gearwurking fan it fakbûn mei yntellektuelen en de Roomsk-Katolike Tsjerke wie fan grut belang by it sukses fan Solidarność. Net yn it lêste plak koe it bûn mei stipe fan de Tsjerke en paus Jehannes Paulus II de striid ûndergrûnsk oangean mei de oerheid en yn 1989 moast it regear it fakbûn Solidarność wer legalisearje.
It besjen wurdich
thumb|260px|Haven De stêd hat in soad moderne arsjitektuer út de jierren 1920 en 1930. Nijsgjirrich is de haven, dêr't de torpedoboatjager Blyskawica en de wynjammer Dar Pomorza lizze. De Blyskawica hearde yn it ynterbellum ta de Poalske marine en wist mei de manlju yn 1939 nei Ingelân te ûntkommen. It is it iennige skip fan de foaroarlochske Poalske marine dy't de oarloch oerlibbe.
It âldste gebou fan de stêd is de Sint-Michaëltsjerke, de âlde doarpstsjerke.
Musea
thumb|260px|ORP Błyskawica
Rink van der Velde
Rink van der Velde (Ealsum, 18 juny 1932 - Drachten, 17 febrewaris 2001) wie in bekende Fryske skriuwer en sjoernalist. Fan syn mear as fjirtich boeken en ferhalebondels binne meiïnoar mear as 200.000 eksimplaren ferkocht.
Biografy
thumb|It grêf fan Van der Velde yn [[Wetsens]] Rink van der Velde waard berne yn Ealsum by Dokkum. Syn âlden Hindrik van der Velde en Hindrikje Pilat hiene dêrfoar al fjouwer dochters krigen. Van der Velde waard dus berne op de klaai, mar soe syn jongesjierren foar it grutste part yn 'e Wâlden trochbringe: syn heit wie plysjeman op de Sweach.
De sfear fan de wâlden is letter yn in soad fan syn wurk werom te finen. Van der Velde gie yn Drachten nei de ULO. Nei syn skoalletiid hâlde er in skoftke ta yn Frankryk dêr't er de kost fertsjinne as boerearbeider. Yn 1953 moast er by de Marine opkomme foar syn nûmer. Nei syn tsjinsttiid waard Van der Velde sjoernalist: earst by de Dokkumer-, letter by de Drachtster Krante. Fia fúzjes belâne Van der Velde uteinlik bij de Ljouwerter Krante dêr't er oan syn pinsjoen ta wurkje soe.
Syn skriuwstyl hat Van der Velde fan de sjoernalistyk út ûntwikkele. Foar de krante spesjalisearre er him yn it beskriuwen fan histoaryske foarfallen en opfallende persoanen, wêrby't Van der Velde in foarkar hie foar frijfochten types, dy't letter gauris as haadpersoanen werom te finen binne yn syn romans en ferhalen. Ek de Twadde Wrâldkriich is in tema dat faak yn syn boeken werom komt.
Van der Velde wenne ûnder oaren op de Gordyk, yn Drachten, De Wylgen en Ljouwert mar hie syn ûntwyk op in arkje yn ien fan de petgatten fan De Feanhoop.
Wike fan Rink
Yn it ramt fan LF2018 organisearren de gemeente Smellingerlân, de FMLD en frijwilligers fan 15 oant en mei 23 juny de Wike fan Rink. Fryske taal, literatuer en libben fan Van der Velde stiene sintraal. Teffens wie der in skriuwwedstriid oan ferbûn. Minsken waarden útnoege en skriuw in kroechferhaal yn it Frysk of Bokwertersk. De trije moaiste fehalen waarden 21 juny foardroegen yn kafee Marktzicht yn Drachten, it stamkafee fan Van der Velde.
Delftske Skoalle
thumb|right|200px|Gijsbert Friedhoff: stedhûs fan Ynskedee De Delftske Skoalle (sirka 1925-1955) is in tradisjonalistyske streaming yn de Nederlânske arsjitektuer dy't ûntstien is om de Delftske heechlearaar yngenieur Marinus Jan Granpré Molière krekt nei de Earste Wrâldkriich. It wie in reaksje op Funksjonalisme en it Ekspresjonisme fan de Amsterdamske Skoalle, en in weromgean nei lanlike en nasjonale boustilen en -tradysjes, mei kreas skjin mitselwurk, minimale fersiering en 'earlike' (natuerlike en tradisjonele materialen.
De funksje fan in gebou moast ta útdrukking komme yn de foarm wie de opfetting. Dêrom waard der ek ûnderskied makke yn foarmjouwing fan boargerwenten (ienfâldich en ynbannich) en publike gebouwen as stedhûzen en tsjerken, dy't no krekt in monumintale útstrieling hawwe moasten om de klam op harren funksje te lizzen.
De namme 'Delftse Skoalle' waard ynbrocht nei 1945 troch arsjitekt Jacobus Oud fan de keunstnersgroep De Styl.
Dizze styl kin sjoen wurde as direkte opfolger fan it Berlage-eftich Rasjonalisme. De styl hie in soad ynfloed op de ûntwerpen fan tsjerken nei 1945; doe't de ynfloed dêrop tebekrûn sette it wol troch yn de arsjitektuer fan oare gebouwen en wenten. By de weropbou fan Nederlân wiene in protte arsjitekten fan dizze skoalle belutsen en wie it in oerhearskjende boustyl. Wichtige fertsjintwurdigers fan de Delftse Skoalle, neist Granpré Molière, wiene C.M. van Moorsel, B.J. Koldewey, J.F. Berghoef, A.M. De Rouville de Meux en Gijsbert Friedhoff. Dy groep wie meast katolyk, mar der wie ek in besibbe protestantske styl dy't opkaam ûnder arsjitekten as B.T. Boeyinga en Egbert Reitsma.
Dochs wie der ek yn tradisjonalistyske fermiddens krityk op de Delftske skoalle. Benammen Frits Peutz wie in ferklearre tsjinstanner fan de rûnten om Granpré Molière. Boppedat wiene ferskillende grutte arsjitekten fan it tradisjonalisme, sa as H.W. Valk en Alphons Boosten, net by de Delftske Skoalle belutsen. It giet dan ek te fier om it totale tradisjonalisme yn Nederlân oan te tsjutten mei it begryp Delftske Skoalle.
Wynmotor Rûgehuzen
De Wynmotor Rûgehuzen is in poldermole by it doarp Rûgehuzen yn de gemeente Gaasterlân-Sleat. De mole is in net-mealreeë Amerikaanske wynmotor mei 18 blêden en in tichte ûnderbou, dy't yn 1920 boud waard. Hy stiet op it hiem fan in pleats oan de Rûchsterwei. De mole mei in flecht fan 4,5 m. is net iepen foar publyk.
Simone Lamsma
thumb|300px|Simone Lamsma Foto troch Otto van den Toorn, © Simone Lamsma Simone Lamsma (Ljouwert, 1985) is in Nederlânsk fioeliste. Sy waard grutbrocht yn Burgum.
Oplieding
Lamsma begûn mei fioelespyljen doe't se fiif jier wie. Sy ferhuze nei it Feriene Keninkryk doe't hja alve wie om les te folgjen oan de Yehudi Menuhin Skoalle by Hu Kun. De stúdzje by him waard fuortset oan de Royal Academy of Music yn Londen oant 2003, en fan 2004 ôf wie hja learling fan Maurice Hasson. As jongste studinte ea waard sy talitten by it Bachelor of Music-programma fan de Royal Academy of Music. Sy studearre ôf op har njoggentjinde en krige doe de HRH Princess Alice’s Prize takend foar "treflik studintskip", de Louise Child Prize foar de heechste prestaasje fan lju dy't Bachelor of Music- ôfstudearre wiene en de Roth Prize foar de bêste útslach fan in fioele-eksamen.
Aktiviteiten
Lamsma hie har solodebút doe't hja 14 wie mei in útfiering fan it earste fioelekonsert fan Paganini mei it Noard Nederlânsk Orkest ûnder lieding fan Takuo Yuasa. Sûnt spilet sy oer de hiele wrâld. Hja wurke gear mei diriginten sa as Sir Andrew Davis, Owain Arwel Hughes, James Judd, Eri Klas, James Loughran, Sir Neville Marriner, Lord Yehudi Menuhin, Arild Remmereit, Carlos Riazuelo, Jac van Steen, Michel Tabachnik, Yan Pascal Tortelier, Allin Vlasenko, Takuo Yuasa en Jaap van Zweden. Sy die mei yn orkesten sa as it London Symphony Orchestra, Academy of St. Martin in the Fields, London Soloists Chamber Orchestra, Keninklik Liverpool Filharmoanysk Orkest, Radio Filharmonysk Orkest, Radio Symfony Orkest, Residinsje Orkest, Nederlânsk Filharmoanysk Orkest, Noard-Nederlânsk Orkest, Brabânsk Orkest, Geldersk Orkest, Qingdao Filharmonysk Orkest, Cape Philharmonic Orchestra, KZN Philharmonisch Orkest, Orquesta Sinfónica Municipal fan Caracas, Nasjonaal Symfonyorkest fan Maleizje en Nasjonaal Symfonyorkest fan Oekraïne.
Op 30 augustus 2009 wie hja live te hearren en te sjen yn it programma Zomergasten fan de VPRO, dêr't Jaap van Zweden gast wie. Oare hichtpunten wiene fierders de nasjonale telefyzje-útstjoerings troch NPS Podium fan har útfiering fan it 1e Fioelekonsert fan Sjostakovitsj mei it Radio Filharmonisch Orkest dirigearre troch Jaap van Zweden en in 40-minuten duorjende dokumintêre oer Simone Lamsma’s libben as misikus. Fierder trede hja op by it Keninginnedeikonsert 2011 yn it bywêzen fan Keninginne Beatrix en oare leden fan de keninklike famylje, tegearre mei de Radio Keamer Filharmony û.l.f. Jaap van Zweden.
Neijier 2014 wie Lamsma saakkundich sjurylid yn it programma Het orkest van Nederland op RTL 4. Yn dat programma koene musisy harren troch audysjes in plak krije yn in orkest dat ienris optrede yn it Keninklik Konsertgebou te Amsterdam.
Prizen en ûnderskiedings
Lamsma wûn de sulveren medalje by it ynternasjonale fioelekonkoers fan Indianapolis yn 2006, de earste priis by it Sineeske ynternasjonale fioelekonkoers yn 2005 en de earste priis by it Benjamin Britten-ynternasjonaal fioelekonkoers yn 2004. Yn 2003 wie hja de winner fan it Nasjonaal Fioelekonkoers Oskar Back yn Nederlân. Ein 2010 waard har de Klassike Muzykpriis fan de Feriening fan Skouboargen en Konsertgeboudireksjes takend - kategory 'Nije generaasje musisy'. 27 jannewaris 2011 ûntfong hja de wichtige Noard-Nederlânske kultuerpriis Het Gouden Viooltje.
CD-opnames
Yn 2006 makke Lamsma har earste opnames foar it label Naxos, mei wurk fan Edward Elgar, yn 'e mande mei de Japanske pianiste Yurie Miura. Har twadde CD foar Naxos sil in liveopname wurde fan trije fioelekonserten fan Louis Spohr, mei Sinfonia Finlandia, laat fan Patrick Gallois.
Arjen Terpstra
Arjen Terpstra (Weidum, 27 july 1948) is in Frysk skriuwer en stjoerman op de grutte feart út Ferwert. Arjen Terpstra is de soan fan Anneke de Vries en skriuwer/sjoernalist Piter Terpstra (1919-2006)
Libben
Hikke en tein yn Weidum mar gie op syn tolfde nei in ynternaat yn Delfsyl. Mei de oplieding op de seafeartskoalle fan Skylge helle er it diploma 3e stjoermanen letter oan de Hegere Seefeartskoalle op Skylge ek de papieren foar stjoerman op de Grutte Feart. Doe't er 29 jier wie, begûn er oan de Universiteit fan Grins mei in stúdzje filosofy. Mei skriuwer/sjoernalist Klaas Jansma begûn er in parseburo. Fiif jier letter ûntwurp er in syljacht. De ûndernimming waard in súkses, dêrtroch krige er gau minder tiid foar syn stúdzje. Doe't nei fiif jier it buro útgroeid wie ta in ynternasjonaal parse- en reklameburo ûntwurp er in syljacht Wie ek direkteur fan in filmmaatskippij en in cd-bedriuw. Terpstra is aktyf op ûnderskate mêden fan publisiteitsmedia, fan syn Foreign Media Group, waard Terpstra presidint-kommisaris.
Yn 2008 ferskynde syn debútroman, De hearen fan Fryslân, by de Friese Pers Boekerij. It boek waard in bestseller en belibbe yn 2010 in tredde printinge. Yn 2010 waard it boek bekroand mei de Rink van der Veldepriis. Yn 2010 ferskynde syn twadde boek, It Eagleton Segel. In boek fan sa'n 450 siden dat him yn Ierlân ôfspilet. Beide boeken waarden ek yn it Nederlânsk oerset.
Sibearyske tsjilling
De Sibearyske tsjilling (Anas formosa) is in fûgel út it skaai fan de Einen.
Foarkommen
De Sibearyske tsjilling is in lytse Aziatyske ein. Mei in 40-43 sm lingte is der krekt wat grutter as de piiptsjilling, hy waacht in 500 gram. De jerke hat in tige opfallende kop mei grien, giel en swarte flakken.
Fersprieding
De Sibearyske tsjilling briedt meast by de grutte rivieren fan East-Sibearje lykas de Jenisej. De ein oerwinteret op marren yn Sina en Japan.
Fuortplanting
De Sibearyske tsjilling begjint meast ein maaie te brieden. De nêsten wurde yn it gers op de kant fan it wetter makke, it nêst wurdt mei dûns beklaaid. De 6 oant 10 aaien wurde yn 26 dagen útbret.
Antoinnette Scheulderman
thumb|Scheulderman Antoinnette Scheulderman (Hoogeveen, 20 april 1975) is sjoernaliste. Groeide op yn Krimpen aan den IJssel dêr’t se it VWO die. Studearre Keunst- en Kultuerwittenskippen yn Rotterdam en folge de sjoernalisteoplieding yn Utert. Waard grut by RTV Rijnmond en skriuwt as freelance-sjoernalist foar Belinda, Revu, VARA-gids, La Vie En Rose, Jan, Linda en oare blêden. Op telefyzje nimt se yn Goedemorgen Nederland faak de nije wykblêden troch.
Skreau 'Mama's en Papa's' oer de heiten en memmen fan bekende Nederlanners (2008). Wûn yn 2010 ynterviewpriis "De Luis" foar har hilaryske ynterview mei de eardere 'Menear Kaktus’ Peter Jan Rens dat publisearre waard yn de Revu fan maaie 2009. Neffens de sjuery slagge it har om ‘geandewei it fraachpetear bedêst ûnthullend te wêzen. It slagget har om in nij byld fan ien te jaan dy't al withoefaak ynterviewd is'. De Luis waard har foar de telefyzje útrikt troch Paul de Leeuw. De Luis is in inisjatyf fan de Fontys Hegeskoalle foar Sjoernalistyk yn Tilburg, yn de sjuery siet ûnder oare Cisca Dresselhuys. Scheulderman mei har hânôfdrukken yn in betonnen tegel drukke. Dy tegel leit yn in ‘walk of fame’ foar de Tilburchske sjoernalistenoplieding.
Must Love Dogs (film)
Must Love Dogs is in Amerikaanske romantyske komeedzje út 2005 ûnder rezjy fan Gary David Goldberg, mei yn 'e haadrollen Diane Lane, John Cusack en Dermot Mulroney. De titel betsjut "Moat fan Hûnen Hâlde". It ferhaal giet oer in fjirtichjierrige, skieden, fan hûnen hâldende skoaljuffer sûnder eigen bern, dy't har fertwifele ôffreget oft se ea noch leafde fine sil. Dan dûke der ynienen twa oantreklike manlju op en komt se telâne yn in trijehoeksferhâlding, wêrby't se it dreech fynt om in kar te meitsjen. Must Love Dogs krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes, mar wie yn 'e bioskopen in beskieden kommersjeel súkses.
Plot
Carol nimt dêr gjin genoegen mei. Se besiket en helje Sarah oer om út te gean mei Bob Connor, de oantreklike allinnichsteande heit fan ien fan 'e skoalbern út Carol har klasse, mar dêr wol Sarah neat fan witte, om't se it etysk net ferantwurde fynt om mei in heit fan in learling om te slaan. Dêrop makket Carol in profyl foar Sarah oan op 'e datingwebside PerfectMatch.com, wêrby't se in foto brûkt fan 'e Sarah har diploma-útrikking op 'e middelbere skoalle. De tekst dy't se tafoeget, omskriuwt Sarah as "wielderich" en stelt as betingst oan mooglike oanbidders dat se fan hûnen hâlde moatte ("must love dogs"), mei't Sarah op 't heden foar de hûn fan har troch houliksproblemen pleage jongere broer Michael soarget: in mânske Nijfûnlanner dy't Mother Theresa hjit.