cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ben Nighthorse Campbell
Ben Nighthorse Campbell (Auburn (Kalifornje), 13 april 1933) is in Amerikaansk politikus en ûndernimmer fan mingd Yndiaansk-Portegeesk etnysk komôf. Hy wie jierrenlang as iennichste Yndiaan lid fan earst it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen en letter de Amerikaanske Senaat. Earder tsjinne Campbell ûnder de Koreä-oarloch by de Amerikaanske Loftmacht, fertsjintwurdige er de Feriene Steaten as judoka op 'e Olympyske Spullen fan 1964 yn Tokio, coachte er it Amerikaansk nasjonaal judotiim en makke er as juwelier tradisjonele Yndiaanske sieraden. Fierders wurke er as helpsheriff, learaar yn it middelber ûnderwiis en hynstefokker. Op 't heden tsjinnet er as opperhaad fan 'e Noardlike Sjajinne Stamme yn fan 'e Ried fan Fjouwerenfjirtich.
Jonkheid en komôf
Campbell waard yn 1933 berne as 'Benny Campbell' yn Auburn, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hy waard letter yn syn tsjinstpapierren en syn universitêr diploma fernijd as 'Ben M. Campbell', mar krige de Yndiaanske namme 'Nighthorse' ("Nachthynder") doe't er nei syn ôfstudearjen foar it earst syn heite famylje yn it Noardlike Sjajinne Yndianereservaat fan Montana besocht.
Campbell syn mem, Mary Vierra (oarspronklik eins stavere as 'Vieira'), wie in Portegeeske ymmigrante dy't mei seis jier mei har mem (Campbell syn beppe) fia Ellis Island yn 'e Feriene Steaten arrivearre wie. Campbell syn pake wie al earder emigrearre en hie jild sammele om syn gesin oerkomme te litten. De Vierra's setten har nei wenjen yn 'e Sintrale Delling fan Kalifornje, yn 'e neite fan 'e steatshaadstêd Sacramento, dêr't in protte Portegeeske nijynkommelingen har fêstige hiene.
As jongfaam rekke Mary Vierra oanhelle mei tuberkuloaze, en sadwaande waard se ferskillende kearen moannenlang ferplege yn in pleatslik sanatoarium. Dêr kaam hja yn 'e kunde mei de jonge Albert Campbell, dy't dêr wie om fan syn alkoholferslaving ôf te kommen. Albert wie fierhinne fan Noardlik Sjajinsk komôf, hoewol't Herman Viola, dy't in biografy oer Ben Nighthorse Campbell skreau, oanwizings fûn hat dat er mooglik ek wat Apache- en Pueblo-bloed hie. Mary en Albert trouden yn 1929.
Under Campbell syn jonkheid hie syn heit oanhâldende swierrichheden mei alkoholisme, en wied er faak wiken- of sels moannenlang poater, wêrby't er syn gesin oan har lot oerliet. Campbell syn mem genies nea hielendal fan har tuberkuloaze, in tige besmetlike sykte, dy't de tiid dy't se mei har bern trochbringe koe, sterk beheinde. Boppedat moast se út en troch foar koartere of langere tiid opnommen wurde foar behanneling. Sadwaande brochten Campbell en syn âldere suster Alberta (dy't har letter mei 44 jier tekoart dwaan soe) in grut diel fan harren jonkheid troch yn roomske weeshuzen yn sintraal Kalifornje. As opslûpen jonge wurke er letter yn dy krite as fjildarbeider, wêrby't er gedoente krige mei Japanske ymmigranten dy't itselde wurk diene en him foar it earst yn 'e kunde brochten mei de fjochtsport judo.
Militêre tsjinst
Campbell folge de middelbere skoalle yn Placer, mar gie yn 1951 fan skoalle om tsjinst te nimmen by de Amerikaanske Loftmacht. Under de Koreä-oarloch wied er yn Súd-Koreä stasjonearre, dêr't er by de eigen plysjetsjinst fan 'e loftmacht tsjinne. Yn 1953, doe't er earfol ôfswaaide mei de rang fan soldaat twadde klasse, waarden him de Korea Service Medal en de Air Medal takend.
Oplieding
Under syn militêre tsjinst hie Campbell syn middelbere-skoaleksamen helle, en nei't er ôfswaaid wie, brûkte er syn tsjinstpapierren om talitten te wurden ta de Steatsuniversiteit fan San Jose, yn San Jose (Kalifornje). Dêr studearre er yn 1957 ôf mei in bachelorstitel yn lichaamlike oefening en de skiene keunsten.
Sportkarriêre
Under syn stúdzje wie Campbell lid fan it judotiim fan 'e Steatsuniversiteit fan San Jose, dat coacht waard troch Yosh Uchida, de letter trener fan it Amerikaanske Olympyske tiim. Wylst er nei syn ôfstudearjen oan it trenen wie foar in eigen Olympyske dielname, brocht Campbell fjouwer jier, fan 1960 oant 1964, troch as spesjaal ûndersyksstudint oan 'e Meiji Universiteit fan Tokio, yn Japan. It judotiim fan dy universiteit wie doedestiden wiidferneamd, en nei eigen sizzen learde Campbell dêre de tarieding en dissipline dy't er nedich wie om yn 1961, 1962 en 1963 Amerikaansk kampioen judo te wurden en op 'e Panamerikaanske Spullen fan 1963 de gouden medalje te heljen. Syn dielname oan 'e Olympyske Spullen fan Tokio, yn 1964, rûn lykwols út op in grutte teloarstelling: Campbell blessearre him al ier yn it toernoai en moast him weromlûke.
Oar wurk
Yn 'e twadde helte fan 'e sechstiger jierren en de santiger jierren wurke Campbell as juwelier en makke er tradisjonele Yndiaanske sieraden. Neffens eigen sizzen hied er dat leard fan syn heit, al paste er letter ek techniken ta dy't er fan swurdsmidden yn Japan leard hie. Mei syn juwiellen wûn Campbell mear as twahûndert Amerikaanske en ynternasjonale prizen op it mêd fan sierade-ûntwerp. Dêrnjonken wurke er yn dy snuorje ek as helpsheriff yn Sacramento County en as trener fan it Amerikaanske nasjonale judotiim. Teffens hied er in skoft syn eigen dojo yn Sacramento, en wied er aktyf as learaar lichaamlike oefening en tekenjen oan ferskate middelbere skoallen. Yn 1978 kochten hy en de frou in feepleats yn 'e neite fan Ignacio, yn 'e steat Kolorado, op it grûngebiet fan it Súdlike Jût Yndianereservaat. Dêr setten se útein mei it fokken fan hynders foar westernrydwedstriden, wêrûnder ien dy't nasjonaal kampioen waard en de namme Sailor's Night droech.
Politike karriêre
Yn novimber 1982 waard Campbell foar de Demokratyske Partij keazen yn it Hûs fan Offurdigen fan 'e steat Kolorado, dêr't er twa terminen folmakke. Yn 1986 waard er dêre troch syn amtgenoaten (by in opinypeiling troch de krante de Denver Post) útornearre as ien fan 'e tsien bêste steatspolitisy fan it jier. Yn novimber 1986 fersloech Campbell it sittende kongreslid Mike Strang en waard er yn it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen keazen, dêr't er trije terminen lang it 3e Distrikt fan Kolorado fertsjintwurdige. Yn dy funksje tsjinne er yn 1989 in troch him skreaun wetsûntwerp yn, dat úteinlik troch it Amerikaanske Kongres oannommen wurde soe as de wetlike basis foar de oprjochting fan it Nasjonaal Museum fan de Amerikaanske Yndiaan.
Yn 1992, doe't de Koloradooske senator Tim Wirth mei pinsjoen gie, stelde Campbell himsels ferkiesber foar de frijkommen sit yn 'e Amerikaanske Senaat. Yn 'e foarferkiezings fan 'e Demokratyske Partij fersloech Campbell yn in seldsume trijesidige striid de eardere gûverneur fan Kolorado Richard Lamm en de bestjoerskommisaris fan Boulder County Josie Heath. Syn tsjinstanners moasten it allebeide hawwe fan 'e lofterfleugel fan 'e Demokratyske Partij, wylst Campbell syn oanhing yn 'e rjochterfleugel hie. Sadwaande wûn er de foarferkiezings mei 45% fan 'e stimmen, wêrnei't er yn 'e algemiene ferkiezings koarte metten makke mei de Republikeinske kandidaat Terry Considine.
Yn maart 1995, doe't er twa jier senator foar Kolorado wie, rûn Campbell oer fan 'e Demokraten nei de Republikeinen, nei 't er spul krigen hie mei it liederskip fan 'e Koloradooske ôfdieling fan 'e Demokratyske Partij. Doe't dat nijs bekend waard, naam frijwol syn hiele stêf yn Washington, D.C. fuortendaliks ûntslach. Lykwols wûn Campbell by de ferkiezings fan novimber 1998 in twadde termyn as senator mei in ferskil yn stimmen mei syn Demokratyske tsjinstanner dat it grutste wie út 'e ferkiezingsskiednis fan Kolorado. Under syn twadde termyn waard Campbell de earste Yndiaan dy't de Kommisje fan Yndiaanske Saken fan 'e Senaat foarsiet. Yn 2002 ûndersocht de etykkommisje fan 'e Senaat beskuldigings dat Campbell syn eardere stêfsjef in meiwurker in oergrutte bonus taparte hie, sadat dyselde dat jild letter weromspylje koe nei de stêfsjef. Yn fraachpetearen holden sawol de stêfsjef as de meiwurker fol dat Campbell fan 'e kwestje op 'e hichte west hie en der grien ljocht foar jûn hie. Campbell ûntkende dat.
Priveelibben
Campbell troude yn 1966 mei Linda Price, in skoaljuffer yn it leger ûnderwiis dy't oarspronklik út Kolorado kaam. Hja krigen twa bern, soan Colin Campbell en dochter Shanan Campbell Wells. Beide binne troud, en der binne yn totaal fjouwer pake- en beppesizzers. Campbell wennet noch altyd yn Kolorado.
Cradle of Filth
Cradle of Filth is in Ingelske metalband dy't yn 1991 oprjochte waard yn it Ingelske greefskip Suffolk. Cradle of Filth hat him ûntwikkele ta band dy't in muzikale mjuks fan in ferskaat oan metal stilen spilet. Yn 1994 waard it debútalbum "The Principle of Evil Made Flesh" útbrocht. Yn de rin fan de jierren hat Cradle of Filth in protte bandleden ferspile, tolve gitaristen, fjouwer bassisten, tsien toetsenisten, fiif drummers en sân sjongeressen werfan Sarah Jezebel Deeva de bekendste is. Op 22 oktober 2021 waard it tretjinde studio-album "Existence Is Futile" útbrocht.
Reduktor
In reduktor of elektroane-ôfstjitter is in gemyske stof dy't yn in gemyske reaksje elektroanen ôfstean kin. De stof dy't elektroanen opnimt is in oksidator. In reaksje dêr't in reduktor wurket hjit in redoksreaksje.
Foarbyld fan in reduktor is de ûndersteande heale reaksje:
Yn de boppesteande oksidaasje is Fe2+ de reduktor, omt' it in elektron ôfstiet.
Der is in grut ferskil yn de sterkens fan reduktor. Sa sil natrium (Na) maklik in elektron ôfstean en is dêrmei in sterke reduktor. It gloaride-ion (Cl−) sil dêrfoaroer syn ekstra elektron slim ôfstean kinne. In tige sterke reduktor is litium (Li) en in tige swakke reduktor is it fluoride-ion (F−).
Bisdom Feldkirch
It Bisdom Feldkirch (Latyn: Dioecesis Campitemplensis) is in roomsk-katolyk bisdom yn Eastenryk. De grinzen fan it bisdom komme oerien mei dy fan de dielsteat Vorarlberg. Utsûndering foarmet it gebiet fan de Territoriale Abdij Wettingen-Mehrerau. It bisdom falt ûnder de tsjerkeprovinsje Salzburg.
Skiednis
Eartiids hearde it suden fan de dielsteat Vorarlberg by it bisdom Chur (Switserlân), it noarden by it bisdom Konstanz en it noardeasten by it bisdom Augsburg (Dútslân). Keizer Joazef II woe dat graach oars, mar besocht om 'e nocht de ynfloed fan net-habsburgske bisdommen út te skeakeljen. Yn 1816 moasten de bisdommen Chur yn 1816 en it bisdom Konstanz harren oandielen oan it bisdom Brixen ôfstean. Yn Vorarlberg waard allinne in ordinariaat mei de sit yn Feldkirch stifte, de fikarus wie tagelyk ek wijbiskop.
Om't nei de Earste Wrâldkriich it yn Súd-Tiroal lizzende Brixen oan Itaalje tawiisd waard, waard it diel fan it bisdom dat yn Eastenryk lei yn in eigen Apostoalyske Adminitraasje Innsbruck-Feldkirch (earst Feldkirch-Innsbruck) ûnderbrocht, dy't sûnt 1925 fuort ûnder de Hillige Sit foel.
Op 6 augustus 1964 ûndertekene paus Paulus VI yn Castel Gandolfo trije bullen:
Op 8 desimber 1968 stifte paus Paulus VI mei de bul Christi caritas it bisdom Feldkirch. Bruno Wechner waard de earste biskop fan it nije bisdom.
Dekanaten
It bisdom is ûnderferdield yn njoggen dekanaten: Bludenz-Sonnenberg, Bregenz, Dornbirn, Feldkirch, Hinterwald, Montafon, Rankweil, Vorderwald-Kleinwalsertal, Walgau-Walsertal.
British Airways
British Airways, faak ôfkoarte ta BA, is de grutste loftfeartmaatskippij fan Grut-Brittanje en is mei-oprjochter fan 'e loftfeartalliânsje Oneworld. Tegearre mei Iberia foarmet British Airways de International Airlines Group.
Float
De float fan British Airways bestiet july 2015 út 260 fleanmasines mei in gemiddelde âldens fan 12,8 jier.
Bisdom Feldkirch
Katedraal
De katedraal fan it bisdom is de Domtsjerke Sint-Nikolaas yn Feldkirch.
August Eduard Zimmerman
August Eduard Zimmerman (Amsterdam, 13 septimber 1861 - Felp, 30 desimber 1926) wie in Nederlânske boargemaster.
Libben en wurk
Zimmerman waard berne yn Amsterdam as soan fan Johan Carl Zimmerman - keapman en meiredakteur fan De Gids - en Suzanna Jacoba Vrolik. Hy wie in broer fan de politikus Alfred Rudolph Zimmerman. Hy gie by de marine en waard luitenant op see. Oer syn tochten nei East-Ynje skreau er artikelen dy't yn Eigen Haard publisearre waarden.
Lukresia Borgia
Lukresia Borgia (Italjaansk: Lucrezia Borgia, útspr.: [lu'krɛʧa 'bɔrʤa ], likernôch: "lû-kret-tsja bor-dzja"; Subiaco, 18 april 1480 – Ferrara, 24 juny 1519) wie in Italjaansk ealfrouwe en de oerwûne dochter fan paus Aleksander VI. Hja wie ferneamd om har skientme, en waard neitiid berucht doe't Niccolò Machiavelli har yn syn boek De Foarst opfierde as foarbyld fan 'e 'fatale frou', dy't manlju yn 'e fâle lokke en út 'e ljochten holp. Yn wurklikheid waard Lukresia ta har eigen skea misbrûkt as pion yn 'e ûnmeilydsume polityk fan har heit en dy syn famylje. Hja waard trijeris úthylke, en krige mei har trêde man acht bern foar't hja yn 1519 yn it kreambêd ferstoar.
August Eduard Zimmerman
Libben en wurk
Nei syn ferloving mei Jacoba Elisabeth barones fan Rhemen (fan kastiel De Gelderske Toren), ferliet er de marine. Hy gie oan de slach as folontêr op de gemeentesekretary fan Brummen. It pear troude yn 1890.
Lukresia Borgia
Jonkheid, komôf en oansjen
Lukresia waard yn 1480 berne te Subiaco, deunby Rome, as de dochter fan kardinaal Rodrigo Borgia (de lettere paus Aleksander VI) en dy syn mêtresse Vanozza dei Catanei. Hja wie in telch út 'e Borgia-famylje, dy't fan Katalaansk komôf wie, út 'e regio Falinsia, yn it doetiidske keninkryk Aragon. Lukresia hie teminsten trije bruorren, Cesare, Giovanni en Gioffre.
August Eduard Zimmerman
Libben en wurk
Zimmerman waard yn augustus 1891 beneamd ta boargemaster fan Hoarn. Hy wie boppedat lid fan de Provinsjale Steaten fan Noard-Hollân. Yn 1904 ferruile er it boargemastersamt fan Hoarn foar dat fan Ljouwert. Sân jier letter gie er nei de gemeente Sutfen.
The Kovenant
The Kovenant is in Noarske metalband oprjochte yn Bergen. The Kovenant begûn ûnder de namme Covenant fanôf 1999 is de band fierder gien ûnder de namme The Kovenant om't de band oars juridyske problemen krige mei Sweedske band. Yn 1999 brocht de band syn debútalbum Animatronic út. The Kovenant hat fjouwer studio-albums útbrocht.
Lukresia Borgia
Jonkheid, komôf en oansjen
Hja wurdt beskreaun as in tsjeppe jongfaam mei blûn hier dat oant oer har knibbels foel, in kreas antlit mei hazzenútkleurige eagen, folle, hege boarsten en in natuerlike elegânsje dy't ta utering kaam yn al har bewegings. It iennichste portret fan har dat bewarre bleaun is (en dat troch saakkundigen yn 2008 as sadanich identifisearre waard) is it Portret fan in Jongfaam, fan 'e skilder Dosso Dossi, út 1518. Ferskate oare skilderijen (wêrûnder wurken fan Bartolomeo Veneto en Bartolomeo Veneziano) soene ôfbyldings fan har wêze kinne, mar wurde as sadanich net algemien akseptearre troch histoarisy.
August Eduard Zimmerman
Libben en wurk
Yn 1917 waard him, op syn fersyk, earfol ûntslach jûn.
Lukresia Borgia
Earste houlik
Begjin 1491, doe't Lukresia tsien jier wie, waard der in houliksoerienkomst opsteld foar in ferbyntenis tusken har en don Cherubino Joan fan Centelles, hear fan Val d'Ayora, in ealman út it keninkryk Aragon. Dat ferdrach waard kwealk twa moanne letter alwer anulearre om romte te meitsjen foar in nij houlikskontrakt mei Gaspare Aversa, greve fan Procida. Doe't Lukresia har heit Rodrigo Borgia yn 1492 ta paus fan Rome keazen waard en de namme Aleksander VI oannaam, besocht er om syn famylje te ferbinen mei de machtige foarstlike dynastyen fan Itaalje. Dêrom werrôp er de eardere houliksoerienkomsten fan syn dochter en bewurkmastere foar har in houlik mei Giovanni Sforza, greve fan Catignola en hear fan Pesaro en Gradara, de oerwûne soan fan Konstant I, de hartoch fan Milaan. It houlik tusken Lukresia en Giovanni fûn op 12 juny 1493 te Rome plak. De breid wie doe trettjin jier âld.
Lang om let hie Aleksander VI safolle bûnsgenoaten sammele dat er wol sûnder de Sforza's koe. De oanwêzigens fan Giovanni Sforza oan it Pauslike Hof waard doe in yrritante oerstallichheid, mei't de paus syn dochter nedich wie foar it besegeljen fan oare, foardieliger alliânsjes. It is ûndúdlik wat der doe krekt barde, mar de measte histoarisy binne fan betinken dat Aleksander VI temûk de eksekúsje fan syn skoansoan oardere, en dat Lukresia dêrfan op 'e hichte steld waard troch har broer Cesare, wêrnei't se har man warskôge. Giovanni Sforza spile doe fan ruten en ûntflechte Rome.
Dêrop frege Aleksander oan Giovianni syn omke, kardinaal Ascanio Sforza, om Giovanni oer te heljen en lit syn houlik mei Lukresia neatich ferklearje. Giovanni wegere lykwols om dêroan mei te wurkjen en beskuldige ynstee Lukresia fan ynsest mei sawol har heit as har bruorren. De paus stelde doe dat it houlik nea 'konsumearre' wie, en dat it dus ûnjildich wie. Giovanni waard it behâld fan Lukresia har breidsskat yn it foarútsjoch steld as er dêrmei ynstimde. Doe't syn eigen famylje drige om him net langer te beskermjen as er fêsthold oan syn wegering, tekene Giovanni yn 1497 úteinlik yn it bywêzen fan tsjûgen ferklearrings dat hysels ympotint wie en dat it houlik ûntjildich wie.
Affêre mei Perotto
Der bestiet spekulaasje dat Lukresia ûnder it slepende proses fan 'e annulearring fan har earste houlik in affêre ûnderhold mei immen oars as har man, mooglik Pedro Calderon, byneamd Perotto, de keamerhear fan har heit. Aadlike huzen dy't de Borgia's fijannich wiene, beskuldigen har der letter yn elts gefal fan dat se swier west hawwe soe doe't har houlik neatich ferklearre waard om't it nea konsumearre wie. In bettere oanwizing is dat Lukresia har yn juny 1497, yn ôfwachting fan 'e annulearring fan har houlik, weromloek yn it kleaster fan San Sisto.
Yn febrewaris 1498 waarden de liken fan Pedro Calderon en in tsjinstfaam dy't fan Pantasilea hiet, ûntdutsen yn 'e rivier de Tiber. Yn maart fan datseldichste jier woe de Ferraryske ambassadeur oan it Pauslik Hof dat Lukresia befallen wie fan in bern, al waard dat yn oare boarnen ûntstriden. It is lykwols ûnomstriden dat der dat jiers in soan berne waard yn 'e Borgia-famylje fan wa't de mem ûnbekend is; hy krige de namme Giovanni Borgia, mar stiet ûnder histoarisy bekend as it Infans Romanus ("Bern fan Rome").
Oangeande dit bern waarden yn 1501 twa pauslike bullen útfeardige. Yn 'e iene waard it Infans Romanus erkend as in oerwûne soan fan Cesare Borgia, wylst er yn 'e oare krekt erkend waard as in soan fan Aleksander VI sels. Yn net ien fan beide dokuminten waard Lukresia har namme neamd, en de geroften dat sy de mem wie, binne nea bewiisd (mar ek nea folslein ûntkrêfte). De twadde bul waard jierrenlang geheim holden, en doedestiden waard troch de measte lju oannommen dat de jonge Giovanni yndie Cesare Borgia syn soan wie, temear mei't er neitiid ferheft waard ta hartoch fan Camerino, dat doe koartlyn troch Cesare ferovere wie. Nei Aleksander syn dea ferbleau Giovanni yn Ferrara, by Lukresia, dêr't er tsjin dy tiid akseptearre waard as har healbroer.
Twadde houlik
Nei't yn desimber 1497 einlings en te'n lêsten Lukresia har earste houlik neatich ferklearre wie, waard hja daliks op 'e nij úthylke, diskear oan 'e Napolitaanske ealman Alfûns fan Aragon, in telch út it Aragoneeske Keninklik Hûs fan Trastamara, en de healbroer fan Sancha fan Aragon, dy't troud wie mei Lukresia har broer Gioffre Borgia. It houlik fûn plak yn 1498, wêrnei't Lukresia (en net har man) yn 1499 troch de paus oansteld waard as gûverneur fan Spoleto. Alfûns ûntflechte Rome koarte tiid letter, mar kaam werom doe't Lukresia him dêrom fersocht. Dêrop waard er yn 1500 yn Rome fermoarde. Neffens de geroften wie Lukresia har broer Cesare ferantwurdlik foar de moard, wat oannimlik is om't dyselde koarte tiid earder in ferbûn mei de Frânsen tsjin 'e Napolitanen sletten hie. Lukresia en Alfûns hiene ien bern, Rodrigo fan Aragon, dy't mar tolve jier waard en yn augustus 1512 kaam te ferstjerren.
Tredde houlik
Nei de dea fan har twadde man sette har heit daliks útein mei wer in nij houlik foar Lukresia te beävensearjen. Begjin 1502 wertroude hja sadwaande op 'e nij, diskear mei Alfûns I fan Este, hartoch fan Ferrara. As hartoginne fan Ferrara krige Lukresia acht bern, en wûn hja rûnom achtinge as in respektabel en feardich renêssânsistysk ealfrouwe. Sa kaam se har eardere minne reputaasje te boppe en oerlibbe se de fal fan it Hûs Borgia nei har heite ferstjerren yn 1503.
Lukresia har trêde houlik liket komfortabel west te hawwen, al wie it miskien net leafdefol, mei't beide partners der minners op nei holden. Yn 1503 hie Lukresia in lange relaasje mei har sweager, Fransiskus II Gonzaga, markys fan Mantua, dy't troud wie mei Isabella fan Este, de suster fan Alfûns. Dizze affêre wie hertstochtlik, mar kaam ta in ein doe't Fransiskus oanhelle rekke mei syfilis. Letter hie Lukresia ek in frijaazje mei de dichter Pietro Bembo, mei wa't se in libbene (en bewarre bleaune) briefkerij ûnderhold. De romantyske dichter Lord Byron neamde dy korrespondinsje "de moaiste leafdesbrieven fan 'e wrâld", doe't er se yn 1816 ynseach yn 'e Ambrosiaanske Bibleteek fan Milaan. (By dyselde gelegenheid ûntfrjemde er nei eigen sizzen in lok fan Lukresia har hier, dat dêr ek tentoansteld waard.)
Nei in lange foarskiednis fan miskreammen en komplikaasjes by swierwêzen skonk Lukresia op 14 juny 1519 it libben oan it achtste bern út har trêde houlik. It wie in dochterke dat Isabella Maria kaam te hjitten en dat sa syklik wie dat se op oarders fan Alfûns fan Ferrara daliks nei de berte doopt waard (út eangstme dat it bern sûnder doopt te wêzen stjerre soe). Isabella Maria soe úteinlik twa jier letter, yn 1521, komme te ferstjerren. Underwilens wie Lukresia, dy't ûnder har swierwêzen sterk ferswakke rekke wie, nei de berte slim siik wurden. Twa dagen lang liek se wat op te betterjen, mar doe boaze har minnichte wer oan, en se kaam op 24 juny 1519 te ferstjerren, yn 'e âlderdom fan 39 jier. Hja waard begroeven yn it kleaster fan Corpus Domini, yn 'e stêd Ferrara.
Fierdere neiteam
Lukresia Borgia is in foarmem fan in grut tal bekende persoanen, wêrûnder opmerklikernôch de Amerikaanske generaal út 'e Boargeroarloch P.G.T. Beauregard. Fia har beppesizzer Anna fan Este, hartoginne fan Guise en Nemours, stamje fan Lukresia ôf: de moderne keningshuzen fan Spanje en Belgje, it gruthartochlike hûs fan Lúksemboarch en alle troanpretendinten fan Frankryk, Portegal, Eastenryk, Beieren, Brazylje, Parma, Saksen en de Beide Sisyljes.
Reputaasje
Ferskate geroften oer Lukresia Borgia binne tige stiiffêst bleken. De measten dêrfan draaie om 'e ekstravagante feesten dy't troch de Borgia-famylje jûn waarden en om Lukresia har relaasje mei har heit en bruorren. Foar beskuldigings fan ynsest, fergiftiging en moard, dy't rivialisearjende aadlike huzen tsjin Lukresia ynbrocht hawwe, is lykwols nea ienige histoaryske basis fûn. Dochs hawwe dy bewearings de reputaasje fan Lukresia Borgia foargoed besmodzge.
Dat waard noch minder doe't de filosoof Niccolò Machiavelli har nei har dea yn syn boek De Foarst opfierde as foarbyld fan 'e 'fatale frou', dy't manlju yn 'e fâle lokke en út 'e ljochten holp. Ek yn lettere literatuer, opera's, films en op 'e tillefyzje is Lukresia Borgia faak op 'e meast swartmeitsjende wize ôfbylde. Pas yn 'e tillefyzjerige The Borgias, út 2011, waard hja foar it earst (troch de Ingelske aktrise Holliday Grainger) foarsteld as in barmhertige en freonlike jongfaam dy't slim te lijen kriget ûnder de ambysjes fan har famylje, en dêr sawol sels oan meidocht as tsjin striidt. Dat is nei alle gedachten in portrettearing dy't in stik tichter by de wurklikheid stiet as eardere ôfbyldings.
Demons & Wizards
Demons & Wizards wie in powermetalband dy 't as njonkenprojekt oprjochte waard troch de sjonger fan Blind Guardian Hansi Kürsch en gitarist Jon Schaffer fan Iced Earth. Schaffer skreau de muzyk en Kürsch skreau de teksten. De band's line-up by de opname fan harren earste album yn 1999 "Demons & Wizards" bestie út Mark Prator, dy 't earder de drummer wie op in tal Iced Earth-albums, en Jim Morris, op gitaar. It personiel foar it twadde album "Touched by the Crimson King", útbrocht yn 2005, omfette Jim Morris wer op gitaar en Bobby Jarzombek op drums. De band brocht yn 2020 in tredde studioalbum út, "III", mar Kürsch en Schaffer giene begjin 2021 útinoar, neidat dúdlik wurden wie dat Jon Schaffer belútsen wie by de Bestoarming fan it Kapitoal.
Kaartspul
In kaartspul is in spultsje wêrby't gebrûk makke wurdt fan spylkaarten as wichtichste spylmateriaal (yn tsjinstelling ta bgl. boerdspullen). Der besteane withoefolle kaartspullen dy't allegear harren eigen regels hawwe, hoewol't dy, benammen by de âldere spullen, per lân of regio ferskille kinne. Kaartspullen moatte yn it foarste plak ûnderferdield wurde yn spullen mei tradisjonele spylkaarten en spullen mei har eigen spylkaarten.
Tradisjonele kaartspullen
In grut tal kaartspullen, lykas bridge, canasta, ezeljen, freecell, hertejeien, ienentweintigjen (of blackjack), jokerjen, klaverjassen, ligen, pasjânse, pesten, poker, skutjassen en swartepiten, wurdt nammentlik spile mei saneamde 'tradisjonele' spylkaarten. Dat binne decks fan 52 kaarten, besteande út fjouwer saneamde kleuren: reade hertens en rutens en swarte skoppens en klavers. De kleuren wurde werjûn mei in stikmannich stilearre symboalen: ♥  foar hertens,  ♦  foar rutens, ♠ foar skoppens, en ♣ foar klavers.
Eltse kleur bestiet út in aas, de spylkaarten 2 oant en mei 10, in boer, in frou en in hear. De aas wurdt oanjûn mei de letter A. De kaarten boer, frou en hear wurde yn it Nederlânsk werjûn mei de letters B (boer), V (vrouw) en H (heer), yn it Ingelsk mei de letters J (jack), Q (queen) en K (king) en yn it Frânsk mei de letters V (valet), D (dame) en R (roi).
Dêrnjonken besteane der yn guon lannen eigen tradisjonele spylkaarten. Sa is der yn 'e Alpenlannen en Hongarije in deck yn gebrûk dat net út hertens, rutens, skoppens en klavers bestiet, mar út Rot (twakleurige hertens), Schellen (skillen of bellen), Eichel (ikels) en Laub of Grün (blêden). En yn Spanje en Itaalje bestiet in deck dat bestiet út copas, resp. coppe (bekers), oros, resp. denari (munten), bastos, resp. bastoni (gnodzen) en espadas, resp. spade (swurden).
Skiednis
It is ûnbekend wannear't it earste kaartspul ûntstien is, mar rûnom wurdt oannommen dat dat yn Sina bard wêze moat, yn 'e iuwen nei de útfining fan papier oan it begjin fan 'e twadde iuw n.Kr. Ut dy tiid binne lykwols gjin spullen oerlevere, en it âldste Sineeske kaartspul datearret fan 'e santjinde iuw. Ut it Heine Easten binne fragminten fan in kaartspul bewarre bleaun dat yn 'e tolfde of trettjinde iuw spile waard troch de Mammelûken, dy't doedestiden oer Egypte hearsken. It âldste folsleine kaartspul fan 'e wrâld, dat fan omtrint 1400 datearret, is yn it besit fan it museum fan it Topkapi-paleis yn Istanbul. It is in Mammelûkspul oan 'e hân wêrfan't eardere oerlevere losse spylkaarten identifisearre wurde kinne. Dat spul hat al 52 kaarten, mei as kleuren de symboalen swurden, polostokken, bekers en munten, en as wearden 1 oant en mei 10 plus kening, ûnderkening en twadde ûnderkening.
De âldste spoaren fan it kaartspul yn Jeropa datearje út 'e perioade tusken 1370 en 1400, mei ien eardere fermelding fan spylkaarten yn Itaalje yn 1299. De ierste beskriuwing fan in kaartspul waard yn 1377 opsteld troch in mûnts út Bazel. De âldste ferwizing nei kaartspullen yn 'e Nederlannen komt út 1379. Oarspronklik waarden de spylkaarten mei de hân makke, wat se ta in lúkseartikel makke dat inkeld betelber wie foar de adel. Nei de útfining fan 'e boekdrukkeunst, yn 'e fyftjinde iuw, waard it mooglik decks goedkeaper en yn gruttere oantallen te meitsjen, sadat se ek beskikber kamen foar it sljochtwei folk.
De fjouwer kleuren represintearren oarspronklik allegear in maatskiplike stân of klasse: bekers of hertens symbolisearren de geastlikheid; swurden of skoppens de adel; munten of rutens de keaplju; en gnodzen, ikels of klavers de boeren. It tradisjonele kaartspul sa't dat hjoed oan 'e dei yn it grutste part fan 'e Westerske wrâld yn gebrûk is, ûntstie omtrint 1480 yn Frankryk. Dêryn waard de earder brûkte ridder ferfongen troch de frou, en waarden ek foar it earst de symboalen ♥ ,  ♦  , ♠ en ♣ brûkt.
Yn 'e sechstjinde iuw ûntstie yn Frankryk de gewoante om 'e (fêste) nammen fan boeren, frouwen en hearen op 'e spylkaarten te setten; sa is de rutensboer 'Hector' (nei de Trojaanske held Hektor), de klaverboer 'Lancelot' (nei Lânselot, de ridder fan 'e Rûne Tafel), de rutensfrou 'Rachel' (nei de aartsmem Rachel) en de skoppensfrou 'Pallas' (nei de Grykske goadinne Pallas Atene). De fjouwer hearen hjitte 'Charles' (hertens), 'César' (rutens), 'David' (skoppens) en 'Alexandre' (klavers), nei Karel de Grutte, Julius Caesar, kening David, resp. Aleksander de Grutte. Decks mei spylkaarten dêr't dy nammen op werjûn binne, wurde 'Frânske kaarten' neamd. Yn 'e Angelsaksyske wrâld brûkt men yn 'e regel spylkaarten mei persoanen dy't mear stilearre werjûn wurde; sokke decks wurde 'Ingelske kaarten neamd. Op Ingelske kaarten ûntbrekke de nammen fan Frânske kaarten, mar der wurdt hjir en dêr wol nei ferwiisd. Sa wurdt de skoppenshear op Ingelske kaarten tradisjoneel ôfbylde mei in harpe, dat in symboal fan kening David is.
Yn 'e njoggentjinde iuw waard it gebrûksgemak fan 'e spylkaarten fergrutte troch de koppen fan 'e persoanen dûbel (rjochtop en ûnderstboppest) wer te jaan, sadat de kaarten langer gjin boppe- en ûnderkant mear hiene en dus net mear op 'e kop holden wurde koene. Fierders waarden de wearden fan 'e kaarten ek nochris op 'e hoeken fermelden, sadat in spiler syn hân kaarten net hielendal út hoegde te fouwen om te sjen hokker kaarten oft er krigen hie. Dêropta waarden ek de hoeken fan 'e kaarten doe ôfrûne, sadat se nofliker yn 'e hân leine. Yn 1850 ferskynden yn Londen de earste spylkaarten dy't op 'e efterkant mei in motyfke beprinte wiene. De tafoeging fan 'e joker oan it kaartspul wie in Amerikaansk betinksel út 1865.
De Terskflier
De Terskflier oan de Tsjerk Hiddesstrjitte is de eardere grifformearde tsjerke fan Seisbierrum. De tsjerke wie ien fan de twa tsjerken fan de PKN-gemeente Seisbierum-Pitersbierrum. Yn 2021 waard foar it lêst in tsjinst holden. De tsjerke sil ferboud wurde ta apparteminten.
Skiednis
De grifformearde gemeente fan Seisbierrum ûntstie op 1 desimber 1835 as de kristlik-grifformearde gemeente. De earste tsjerke wie in skuorretsjerke út 1835 oan it Terppaed. De twadde tsjerke ferfong dy tsjerke yn 1882 en stie oan it Achterom. thumb|left|250px| Geveltekst Om't de gemeente mei de doleânsje fierder groeide waard yn de jierren 1927-1928 oan de Tsjerk Hiddesstrjitte in nije tsjerke boud neffens ûntwerp fan Ane Nauta. De pastorij kaam yn in monumintaal notarishûs, dat yn 1962 ôfbrutsen wurde moast foar nijbou.
Nauta hat de tsjerke ûntwurpen as in T-foarmich gebou mei in yn de súdwestlike hoeke oanboude toer mei sealtek. Oan de rjochter kant fan de tagong is in gevelstien mei de tekst Dient den Heere met blijdschap, komt voor Zijn aanschijn met vroolijk gezang" (Ps 100 vs 2).
Yn 1962 folge in renovaasje fan de tsjerke. De brune kleuren fan it meubilêr waarden oerskildere en de tsjerke krige kleurde ramen. Dat wie ek in tiid dat de ûnttsjerkliking in begjin makke oan it ein fan de bloei fan de grifformearde mienskip. Stadichoan kamen der ek wer kontakten mei de herfoarme gemeente en yn 2007 waard besletten om oer te gean ta ien Protestantske gemeente Seisbierrum-Pitersbierrum. De grifformearde tsjerke waard doe omdoopt ta 'De Terskflier'.
Oargel
It oargel fan de grifformearde tsjerke waard yn 1913 foar de herfoarme tsjerke fan Jutryp boud troch de firma Bakker & Timmenga. Doe't de herfoarme tsjerke fan Jutryp ôfbrutsen wurde soe, kaam it oargel te keap. It waard oanskaft troch de grifformearde gemeente fan Seisbierrum en ein 1972 boppe de preekstoel ynboud.
It oargel waard ferkocht oan de Grifformearde Gemeente fan Veen (Noard-Brabân). Dêr waard yn 2021 útein set mei de bou fan in nije tsjerke.
Virginie Demont-Breton
Virginie Élodie Marie Thérèse Demont-Breton (berne op 26 july 1859 yn Courrières; ferstoarn op 10 jannewaris 1935 yn Parys) wie in Frânske keunstskilder.
Biografy
Har heit Jules Breton en har omke Émile Breton wiene beide ek bekende keunstskilders. Troch har heit kaam hja yn 'e kunde mei oare skilders, wêrûnder ek Rosa Bonheur, dy't har mentor wie. Hja boaske yn 1880 mei de skilder Adrien Demont.
Troch de famyljebannen mei oare skilders sette har artistike wurkpaad al rillegau útein. Al op har fjirtjinde makke hja har earste skilderij. Doe't hja twintich wie hie hja al in eksposysje mei goede kritiken en fjouwer jier letter yn 1883 krige hja foar har wurk op de Wrâldútstalling fan Amsterdam in gouden medaille. It wurk fan Demont-Breton fûn letter syn wei nei útstallings yn it Palace of Fine Arts en de World's Columbian Exposition yn Chicago
Yn 1890 ferhûze hja mei har man yn 1890 nei Wissant, in lyts doarpke oan de Côte d'Opale, dêr't hja in villa sette lieten troch de Belgyske arsjitekt Edmond De Vigne. It yn neo-Egyptsyke styl boude hûs krige de namme "Typhonium" en is sûnt 1985 in histoarysk monumint.
Demont-Breton wie fan 1895 oant 1901 ek foarstiter fan de "Union des femmes peintres et sculpteurs", in fakbûn foar skilders en byldhouwers. Tegearre mei Hélène Bertaux krige hja it foarinoar dat de École des Beaux-Arts ek iepensteld waard foar froulju. Har krewearjen soarge mei dat artistike middels dy't earder foar froulju útsletten waarden, lykas neakene modellen, ek oar froulju beskikber waarden.
Demon-Breton wie nei Rosa Bonheur de twadde frou dy't yn 1894 mei de Légion d'honneur ûnderskieden waard. Yn 1913 waard hja keazen ta de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen. Oarspronklik skildere hja portretten en histoaryske foarstellings. Nei de ferhûzing nei Wissant skildere hja fral fiskers mei harren famylje yn realistyske styl. Yn 1889 skildere Vincent van Gogh syn eigen ferzje fan har skilderij "L'Homme Est en Mer". In oar motyf dat Demont-Breton graach skildere wie memmen mei bern yn de natoer.
Lannen en gebieten oersee
thumb|400px|{{legend|#000a9f|Europeeske Uny}} {{legend|#000eff|Ultraperifeare regio}} {{legend|#078002|Lannen en gebieten oersee}} De lannen en gebieten oersee (LGO) binne lannen of gebietsdielen dy’t in spesjale relaasje mei ien fan de lidsteaten fan de Europeeske Mienskip ûnderhâlde. Fuort sûnt it begjin fan de EG ha se belutsen west en troch it Ferdrach fan Rome ta oprjochting fan de EEG yn 1957 hawwe dy lannen of gebietsdielen de status fan assosiearre lân krigen.
Gebietsdielen dy’t gjin LGO binne
Der binne ek gebietsdielen fan EU-lidsteaten dy’t net as LGO assosiearre binne mei de Europeeske Uny en (sa goed as) hielendal bûten de ynfloedsfear fan de EU-ferdraggen falle. It giet om Akrotiry en Dhekelia, Guernsey, Jersey en Man (Feriene Keninkryk) en de Faeröer (Denemarken).
Oare oerseeske gebietsdielen meitsje krekt wol (folslein) diel út fan it tapassingsgebiet fan de EU-ferdraggen. Dat binne Frânske, Spaanske en Portugeeske ultraperifeare regio’s, mar bygelyks ek Åland (Finlân), Clipperton (Frankryk) en Gibraltar (Feriene Keninkryk).
Dan binne der noch oare gebieten dy’t gjin aparte territoaria binne, mar wol in bysûndere status of bysûndere wetten hawwe. Dy wetten jilde benammen op it mêd fan belestingen. Dy gebieten binne Büsingen am Hochrhein, Campione d'Italia, Livigno, Ceuta, Melilla, Helgolân, Athos, it Saimaakanaal en Maly Vysotsky.
FLTO
De Frysk-Flevolânske Lân- en Túnbou-organisaasje (Nederlânsk en offisjeel: Fries-Flevolandse Land- en Tuinbouworganisatie), yn 'e regel ôfkoarte ta FLTO, wie de namme fan in Nederlânske regionale ûndernimmers- en wurkjouwersorganisaasje foar de agraryske sektor en de túnbou yn 'e provinsjes Fryslân en Flevolân. De organisaasje wie as regionale belangeferiening oansletten by it lanlike LTO Nederlân. It haadkantoar wie fêstige yn Drachten. De FLTO hie likernôch 8.000 leden.
Skiednis
In foarrinner fan 'e FLTO wie it CBTB Fryslân-Flevolân, in fúzje fan 'e provinsjale ôfdielings fan it CBTB út Fryslân en Flevolân, dy't yn 1994 ta stân kaam.
De FLTO sels ûntstie yn 1995, troch de fúzje fan it roomske Katolyk Nederlânsk Boere en Túnkers Bûn (KNBTB), it liberale Keninklik Nederlânsk Lânbou-Komitee (KNLC) en it protestantske Kristlik Boere en Túnkers Bûn (CBTB) ta de nije lanlike koepelorganisaasje LTO Nederlân. Yn it ramt dêrfan waarden de regionale ôfdielings fan it KNBTB, it KNLC en it CBTB yn 'e provinsjes Fryslân en Flevolân ferraand ta ien nije organisaasje, dy't FLTO doopt waard.
Yn 1999 gie de FLTO by in algemiene reorganisaasje fan LTO Nederlân mei de âlde Noardlike Lân- en Túnbou-organisaasje (NLTO) fan 'e provinsjes Grinslân en Drinte op yn in nije organisaasje. Dy behold de namme NLTO en hie neitiid yn totaal sa'n 15.000 leden. Yn 2005 soe de NLTO, yn 'e mande mei de Westlike Lân- en Túnbou Organisaasje (WLTO) yn Noard- en Súd-Hollân en de Gewestlike Lân- en Túnbou-organsaasje (GLTO) yn Utert, Gelderlân en Oerisel, opgean yn it nije LTO Noard.
Sankt Goar-Oberwesel
Sankt Goar-Oberwesel is in Verbandsgemeinde yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts dy't oprjochte waard yn 1972. De gemeente leit likernôch 30 kilometer súdeastlik fan Koblenz en wurdt bestjoerd fanút de stêd Oberwesel en bestiet út de plakken:
Bokkebuert
thumb|Brêge oer de Doezumertocht Bokkebuert is in buorskip yn de gemeente Westerkerrtier yn it westen fan de Nederlânske provinsje Grinslân. It plakje leit noarlik fan Doezum oan de Doezumertocht, tusken Peebos en de Eesterweg. De buorskip krige yn 2007 eigen plaknammebuorden, mar dy binne letter wer weihelle. Bokkebuert is nei alle wierskyn ûntstien by it dollen fan de Doezumertocht. De namme soe ôflaat wêze kinne fan bok, Grinslânsk foar geit.
Pier Alma
Albert Alma, bynamme Pier of Pierke, (Harkema-De Pein, 11 augustus 1939 – Ljouwert, 6 oktober 2000) wie in eardere fuotballer út de provinsje Fryslân. Hy kaam û.o. út foar de fuotbalklups GVAV, FVC en SC Cambuur. Yn Fryslân wurdt hy beskôge as it grutte fuotbaltalint sûnt Abe Lenstra. Hy spile as oanfaller en middenfjilder.
Wurkpaad as fuotballer
Alma makke op fjirtsjinjierrige leeftyd syn debút yn it earste alvetal fan amateurferieniging Harkema-Opeinde. Hy skoarde fuort trije kear en behoede syn team dat jier foar degradaasje út de Twadde klasse. It jier dêrop gie er nei vv Leeuwarden dat doe betelle fuotbal spile. Op 17 febrewaris 1957 makke hy as rjochtsbûten syn debút yn de Twadde Difyzje yn in wedstryd tsjin Be Quick. It seizoen 1956/57 waard ôfsletten mei it kampioenskip en promoasje nei de Earste Difyzje.
Oant 1962 spile Alma foar Ljouwert. Hichtepunt wie de heale finale yn de finale yn de KNVB beker 1960/61 yn juny 1961 tsjin Ajax. Op neutraal terrein yn Alkmaar wie de útslach 4-7 foar Ajax, nei in 4-4 stân tweintich minuten foar tiid. Alma skoarde ien doelpunt, Henny Weering de oare trije foar Ljouwert. Weering en Alma waarden foar it nije seizoen 1962/1963 oanlutsen troch Earedivisionist GVAV út Grins. Alma wie yntusken útkommen foar de measte fertsjintwurdigjende KNVB-alvetallen, ynklusyf Jong Oranje en Nederlân-B, mar it Nederlânsk alvetal soe er nea helje. By GVAV spile Alma rjochts- of loftsbinnen. Yn 1965 kearde hy werom nei Ljouwert, dêr't yn de tuskentiid SC Cambuur yn it plak komd wie foar vv Leeuwarden.
Pier Alma spile oant syn ôfskied yn 1971 foar Cambuur yn de Earste Difyzje. Fan seizoen 1968/69 ôf wie er teffens oanfierder. Yn syn lêste seizoen kampte hy mei ferskillende blessueres. Nei syn ôfskied waard hy bestjoerslid foar Cambuur. In jier letter gie hy wer fuotballen. Hy kaam terjocht by de amateurferieniging FVC en einige syn bestjoerlike funksjes by Cabuur. Nei it beheljen fan it kampioenskip yn de Tredde klasse mei FVC naam Alma foarfêst ôfskied fan de fuotbalfjilden. By FVC wie hy noch wol aktyf as jeugdtrêner.
Libben
Neist en na syn aktive fuotbal wurkpaad wie Alma wurksum as ryksamtner by de belestingtjinst. Ek syn soannen koenen goed fuotbalje. Ien fan syn soannen Frans Alma hat yn de jierren tachtich inkele jierren foar Cambuur spile. Yn 2000 ferstoar Alma op 61-jierrige leeftyd nei in langduerich siikbêd.
Tiffany Towers
"Tiffany Towers" of "Tiffany Tower" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Louis Gaspard Adrien van Limburg Stirum
thumb|Portret door [[Barend Leonardus Hendriks|B.L. Hendriks (1873)]] Louis Gaspard Adrien greve van Limburg Stirum (Grins, 10 jannewaris 1802 – Arnhim, 30 augustus 1884) wie in Nederlânsk Liberaal politikus.
Van Limburg Stirum wie in njoggentjinde-iuwske offisier en bestjoerder mei in lange steat fan tsjinst. Nei in offisierskarriêre waard hy grytman fan Kollumerlân en yn 1840 lid fan de Dûbele Keamer. Yn 1848 beneamde kening Willem II him ta Earste Keamerlid as foarstanner fan de feroaring fan de Grûnwet. As ien fan de inkelen kaam hy nei 1849 werom yn de Senaat. Neidat Frederic van der Oudermeulen dêrfoar betanke hie, waard hy ta Earste Keamerfoarsitter beneamd. Dêrnei waard hy Kommissaris fan de Kening yn Grinslân en yn Gelderlân. Nei syn ôftreden as Kommissaris kaam hy werom yn de Senaat. As neisiet fan in aadlik laach hie hy ferskate hoffunksjes.
Pekela
Pekela (Grinslânsk: Pekel) is in gemeente yn de provinsje Grinslân. De gemeente ûntstie yn 1990 troch gearfoeging fan de plakken Alde - en Nije Pekela. Fan 2010 oant 2021 wie de gemeente ûnder de namme De Kompanjie amtlik fusearre mei Feandam. De gemeente hie op  ynwenners (boarne: CBS).
Skiednis
Tsjin de ein fan de 15e iuw liet de stêd Grins oan de kant fan it rivierke Pekel Aa in boarch bouwe om sa de macht yn 'e Ommelannen fuort te sterkjen. De kronykskriuwer Sicke Benninge hat it om 1530 hinne oer it slot by de Pekell.
Yn 1599 kochten fiif Fryske en Hollânske famyljes fean by de boarch oan en stiften dêr in feankoloanje, dy't neffens it rivierke de namme Pekela krige. Letter kocht de stêd Grins de grûn oan op om op grutskalige wize it lân oan te meitsjen. Troch it ferdjipjen fan de Pekel Aa en it oanlizzen fan wiken waard it fean ûntwettere. De turf dy't dêrnei stutsen wurde koe waard oant yn Emden en Hamburch ferkocht. Wol fiifhûndert feanarbeiders wiene dêr simmerdeis mei dwaande. Yn de twadde helte fan de 17e iuw wreide de feanterij oan de Pekel him nei it súdwesten ta út. De stêd Grins ferplichte de ferfeanters om nei it ôfstekken fan de turf de grûn geskikt te meitsjen foar lânbou. Sa ûntstie der greide en ek wat ikkerbou. Oan it begjin fan de 18 iuw waard it lintdoarp yn twa aparte doarpen ferdield: Alde Pekela (Leech Pekela) en Nije Pekela (Boppe Pekela), oant yn 1990 de beide plakken wer gearfoege waarden ta ien gemeente Pekela. Yn de 18e iuw wie it tal bewenners bot tanommen, sadat der twa tsjerken boud wurde koene: ien foar de kalvinisten en ien foar de lutheranen.
Om't bliken die dat de grûn net sa geskikt wie foar ikkerbou gyngen in soad boeren yn de twadde helte fan de 19e iuw oer op de ferbou fan fabryksierappels. Sa waard Pekela in sintrum foar de produksje fan striekarton, dat oant djip yn de jierren 1960 sa bleau. Fanwegen de minne omstannichheden koe it kommunisme ûnder de arbeiders yn dy kontreien op in soad sympaty rekkenje. Sûnt de jierren 1960 sette de mechanisaasje fan de striekartonyndustry en de lânbou útein. De reorganisaasjes hiene fûle stakingsaksjes fan gefolgen. De kommunist Fré Meis wie dêrby ien fan de foarmannen mar ek hie koe de delgong fan de yndustry net tefoarren komme.
Plakken
Under de gemeente Pekela falle de folgjende plakken: Alteveer (foar in part), Boppe Pekela, Bronsveen, Hoetmansmeer, Nije Pekela, Alde Pekela.
Gemeenterie
De gemeenterie fan Pekela bestiet út 15 sitten. Boargemaster is 1 juny 2021 Jaap Kuin dy't sûnt 2015 waarnimmend boargemaster wie.
Partnergemeente
De partnergemeente fan Pekela is de Eastfryske gemeente Großefehn
Nesse (Reiderlân)
Nesse wie in delsetting yn it midsiuwske lânskip Reiderlân, noardeastlik fan de Punt fan Reide. De oerbliuwsels fan Nesse lizze no yn it havengebiet fan Emden, yn it Dútske East-Fryslân. Nesse wurdt neamd yn in let-15e iuwske list fan kerspelen fan it bisdom Münster. Nesse behearde ta it dekanaat (proasdij) Hatzum alias Nes.
It doarp Nesse bleau noch lang bestean nei it ûntstean fan de Doalert. Hoewol't Nesse in protte te lijen hân hat fan de ynfloed fan de Dollard, is it doarp net fersûpt en bleau it bestean oant yn de 19e iuw. De Iems roan oarspronklik benoarden om it plak hinne. Nei it ûntstean fan de Dollard hat de Iems in nij paad fûn oan de súdkant fan it doarp, dat Nesse waard in eilân: Nesserlân. De stêd Emden ferlear dêrtroch de direkte ferbining mei de Iems. Emden hat noch wol besocht de rin fan de Iems te beynfloedzjen troch it oanlizzen fan in daam fan Nesse nei it Reiderlân, mar dat feroare de saak net.
Oan de ein fan de 18e iuw waard it eilân mei in dyk oan it fêstelân ferbûn, sadwaande waard it in oerde. It eilân hie fral bot te lijen fan de stoarmfloed fan 1825. De tsjerke, dy't doe al lang gjin predikant mear hie, waard dêrnei ôfbrutsen. Yn 1834 stiene der yn Nesse noch sân huzen, yn 1855 wiene dat noch mar trije.
Putter
De putter (Carduelis carduelis) is in moskeftige fûgel út de famylje fan de finkfûgels (Fringillidae) en it skaai fan de putters (Carduelis). It is in algemien foarkommende soarte, dy't lânseigen is yn Europa (útsein dielen fan Skandinaavje) en fierders ek yn de Magreb fan Noard-Afrika, oan de iggen fan de Nyl yn Egypte, yn Lyts-Aazje, de Fruchtbere Healmoanne fan it Midden-Easten, Transkaukaazje en dielen fan Sintraal-Aazje. Putters binne lykwols ek op oare plakken yn de wrâld troch de minske yntrodusearre, te witten: dielen fan de Feriene Steaten, Kanada, Meksiko, Perû, Sily, Argentynje, Oerûguay, Brazylje, de Falklâneilannen, Súd-Afrika, Austraalje en Nij-Seelân. Oars as by in protte oare soarten moskeftigen is der by putters net folle seksuële dimorfy. Yn de Renêssânse waard de putter gauris, by wize fan foarútwizing, op skilderijen ôfbylde mei Madonna en Bern, om't er fanwegen de reade kleur fan syn kopke assosjearre waard mei it lijen fan Kristus.
Beskriuwing
It fûgeltsje is opfallend tekene en hat in read kopke mei dêrom hinne in wite bân, wylst it op de holle nei it efterste diel fan de holle swart kleure is. Oer de swarte wjukken rint yn de lingte in brede gleongiele bân. Fierder binne de fearren ljochtbrún op de rêch en op de flanken, wyt fan ûnderen en hat de fûgel in swarte sturt mei wite flekken. De ivoarkleurige snaffel is lang en spits. As de fûgel briedt is de snaffel hielendal wyt, mar oars sit der in swart rântsje oan de spits. Putters hawwe in lingte fan 12 oant 13 sintimeter, de spanwiidte leit tusken de 21 oant 25 sintimber, wylst it gewicht tusken de 14 en 19 gram leit.
De ferskillen tusken mantsjes en wyfkes binne net sa grut. It mantsje hat in grutter en donkerder masker dat oant achter it each rikt. De fearkes fan it búkje binne gieleftich, de wjukspegel is mear sprekkend fan kleur en de lytse dekfearren binne swart. De snaffel fan it mantsje is spitser en hast 9% langer dan dy fan it wyfke. Boppedat is it boppediel fan de snaffel bûgd. It wyfke hat in rûner kopke en it masker rikket net fierder as healwei it each, it reade masker by it wyfke is dus lytser. De lytse dekfearkes binne brún oant griisbrûn. It boppediel fan de snaffel is rjocht, mar kin bytiden oerienkomsten hawwe mei it mantsje.