cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sigtuna
thumb|right|300px|ruïne fan in Midsiuwske tsjerke Sigtuna is in ier Midsiuwsk hannelsplak oan de Mälarmar yn Sweden. Twa runestiennen wienen dêr opsteld troch 'Friezen' ( 1060 - 1075 ) as neitins oan harren ferstoarne kammeraten.
Prikkedaam
Prikkedaam is de wei tusken Hoarnstersweach en Twitel. Earder wie dit de Prikkewei mei dêryn de Takkebrêge (no betonbrêge) oer De Tsjonger. Yn de omkriten fan de Prikkedaam binne yn it ferline tal fan archeologyske fynsten dien fan de Tsjongerkultuer. By Jobbegea Skuorregea en Berltsum is ek in Prikkereed.
Sirkwy
De Prikkedaam is ek in off-road motorreessirkwy besuden Makkingea. It leit by de krusing fan de binnendiken tusken Makkingea en Aldeberkeap en tusken Nijeberkeap en Hoarnstersweach. It sirkwy hat in lingte fan likernôch 1480 meter. Fêste berider fan de baan is de Motorklup Eaststellingwerf.
Singapoer
thumb|left|[[Andreaskatedraal (Singapore)|Andreaskatedraal]] Singapoer is it lytste lân fan Aazje. De haadstêd hjit ek Singapoer en de presidint fân de republyk is sûnt 2011 Tony Tan Keng Yam.
Singapoer wurdt begrinzge troch:
Ate
Ate is in Fryske jongesnamme. Ate komt fan  Ade dat wer fan adel,  Adelbertus  of  Adulfus komt.
Lemster skûtsje
It Lemster Skûtsje is in skûtsje dat foar De Lemmer meidocht oan it SKS-skûtsjesilen. Eeuwe de Jong en net de Bruorren Van der Schuit joegen Jan Oebele van der Werff oan it Bûtenstfallaat opdracht it Lemster Skûtsje te bouwen. Yn 1930 bouden de bruorren Van der Werff foar Finnema út Wâldsein it hjoeddeiske skûtsje fan Earnewâld. It skûtsje fan De Jong waard brûkt om klaai foar Dijkstra klaaiwarenfabryk út Snits. Nei de Twadde Wrâldoarloch waard it ferkocht oan Jan Steenstra. Yn it neijier fan 1957 kocht de Fam. Van der Wal út Jirnsum it skûtsje yn Nijbrêge. Dy brûkten it skûtsje as wenboat. Yn it neijier fan 1962 kocht Stichting Lemster Skûtsje op oanrieden fan Klaas van der Meulen dit skûtsje. Neidat de opbou der ôfhelle wie makke it skip in proeffeart mei de mêst, seilen en swurden fan de Gerben van Manen, it skûtsje fan It Hearrenfean. Nei it seizoen 1963 krige it skûtsje in lytsere roef, om romte op it achterdek te winnen. Dizze roef komt nei alle gedachten fan it earste troch Wildschut fan De Gaastmar boude skûtsje.
Foar it nije skûtsje tekene Arie de Boer in seilplan dat ôfkard waard troch de SKS. De oanpassingen oan it skip wienen lykwols al dien, en sa koe it barre dat it skûtsje mei in oardel meter nei achter setten mêst oan de start ferskynde. Dizze ûntwikkeling soe letter ek by oare wedstriidskûtsjes barre. In oare fernijing by it Lemster Skûtsje wie it ferskober meitsjen fan de swurden. Earst waarden bûgels brûkt oer it potdeksel. Letter kaam yn it boeisel in slûf, dêr't middels in skoplaat it swurd yn de lingterjochting mei fersetten wurde koe.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2016
De Olympyske Simmerspullen 2016 fan de XXXIe Olympiade waarden fan 12 oant en mei 21 augustus 2016 hâlden yn Rio de Janeiro, de haadstêd fan [[Brazylje].
Lemster skûtsje
Begjin 2004 naam it bestjoer fan de Stichting Lemster Skûtsje in yngripende beslissing. It gie nammentik as lêste oer ta it ferlingjen fan it skip. Neffens berekkenings soe dêrmei in snelheidswinst fan inkele persinten helle wurde kinne.
Resultaten
Stichting Lemster Skûtsje frege yn 1958 brêgewachter Rintje Ritsma om oan it helmhout te kommen op it earste Lemster Skûtsje. Dit skip fan 36 ton ward boud troch Wildschut yn De Gaastmar. Yn 1962 folge Yme Foekema him op. Dy sloech om yn syn alderearste wedstriid by Grou. Sawat tagelyk sloech de Sneker Pan ek om; dat hie noch nea earder bard. Hy bleau mar ien jier skipper. Yn 1963 socht Klaas van der Meulen mei inkele leden fan de Lemster kommisje in nij skûtsje. Yn Den Oever fûnen se de Vertrouwen, in wenboat, oant koart dêrfoar bewenne troch de Fam. Van der Wal út Ljouwert.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 2016
Medaljespegel
De top-9 fan lannen dy't by it atletyk medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2012.
Lemster skûtsje
Resultaten
Dit jonge skip wie troch de Bruorren Van der Schuit yn de neidagen fan de skûtsjefeart bouwe litten by Van der Werff oan Bûtenstfallat yn Drachten. Klaas van der Meulen helle goede klassearrings, mar stapte op nei spul mei de kommisje. Rintje Ritsma naam it plak fan Klaas van der Meulen yn 1965 wer yn. Yn 1966 waard Rintje Ritsma SKS Kampioen. Yn 1969 kaam Sietse Hobma oan het helmhout. Hy sylde altiten boppe-oan mei yn it klassemint, mar waard nea kampioen. Wol soarge hy foar ferjonging fan de bemanning, wêrunder de dan ûngefear 20-jierrige Jelle Reijenga.
Jelle naam it roer yn 1982 oer fan Sietse Hobma en helle twaris (1986 en 1988) de kampioenswimpel nei De Lemmer. Peke Ritsma, soan fan Rintje Ritsma, folge yn 1998 Jelle Reijenga op. De beëage skipper, Ale Zwerver, hie op dat stuit ferplichtings binnen de IFKS. Johannes Hidzersz Meeter hat mar in pear jier skipper west en waard opfolge troch Albert Visser, dy 't earder skipper wie op it Drachtster skûtsje.
The Holiday
The Holiday is in Amerikaanske-Britske krystfilm yn 'e foarm fan in romantyske komeedzje. De film, dy't yn novimber 2006 útkaam, waard regissearre troch Nancy Meyers nei in senario dat se sels skreaun hie. De haadrollen waarden spile troch Kate Winslet en Cameron Diaz, as twa froulju mei leafdesfertriet oan wjerskanten fan 'e Atlantyske Oseaan, dy't beslute fan hûs te ruiljen foar de krystdagen, wêrnei't se om utens allebeide nije leafde fine by frijers dy't spile wurde troch Jude Law en Jack Black. The Holiday, wêrfan't de titel "De Fakânsje" betsjut, waard opnommen yn Kalifornje en Ingelân, en krige mingde resinsjes, mei't de filmkritisy it aktearjen fan 'e cast en de estetyske kwaliteiten fan 'e film priizgen, mar net folle bewûndering opbringe koene foar de foarsisbere plot.
Plot
Iris Simpkins, in brulloftkollumniste foar de Britske krante The Daily Telegraph, is al trije jier smoarfereale op har kollega Jasper Bloom, ek al hawwe se net mear in relaasje sûnt er har bedragen hat mei in oare froulike kollega. Likegoed hat Jasper it kontakt mei har oanholden, en freget er har oates en toates om help by syn wurk. Dêrtroch hat Iris nea oer him hinne komme kinnen, en Jasper liket dat te witten en der ta eigen foardiel gebrûk fan te meitsjen. As Iris op 'e krystfiering fan 'e krante troch har baas op in útsûnderlik taktleaze wize ferteld wurdt dat Jasper trouwe sil mei in oare frou, rekket Iris alhiel oerémis en keart se nei har ienlike cottage yn Surrey werom om harsels oan wetter te skriemen.
Fjoertoefke
Taksonomy
It skaai fan de goudtoefkes waard fanâlds altyd by de sjongers yndield, mar tsjintwurdich wurde se faak yn in aparte famylje (Regulidae) set.
The Holiday
Plot
Underwilens ûntdekt Amanda Woods, de eigneresse fan in bedriuw yn Los Angeles dat trailers foar bioskoopfilms makket, dat har freon Ethan har bedragen hat mei syn kreaze resepsjoniste. Nei't se him út har lúkse filla smiten hat, beslút se dat se ferlet hat fan in folslein oar om-en-by. As se op it ynternet siket nei in gaadlike fakânsjebestimming, bedarret se op in webside dêr't lju huzen ruilje om fakânsje te fieren. Dêr falt har each op Iris har cottage yn Surrey. Se nimt kontakt op mei Iris, dy't sels ek wol graach fuort wol mei de kryst, en de beide froulju prate ôf om mei yngong fan 'e folgjende dei twa wiken lang fan hûs te ruiljen.
Fjoertoefke
Taksonomy
De gjoertoefkes op Madeira, earder in ûndersoarte fan it fjoertoefke, wurde tsjintwurdich as aparte soarte sjoen, it Madearafjoertoefke (Regulus madeirensis).
The Holiday
Plot
Wylst Iris genietet fan 'e wielde fan Amanda har filla, falt it libben yn Iris har lytse hûs Amanda fiis ôf. Al nei in pear oeren slacht de ferfeling by har sa ta, dat se beslút en nim de oare deis it earstfolgjende fleantúch werom nei Los Angeles. Letter dy jûns stiet Iris har knappe broer Graham yn beskonken steat foar de doar, dy't op Iris har bank sliepe wol sadat er net mei drank op efter it stjoer hoecht. Fan it iene komt it oare, en Amanda belânet mei Graham op bêd foar wat se allebeide tinke dat in onenightstand wêze sil. De oare moarns nûget Graham har út om dy jûns wat mei him yn 'e pleatslike pub te drinken. Amanda is op it fleanfjild ear't se har betinkt en weromgiet om op 'e útnûging fan Graham yn te gean.
Fjoertoefke
Foarkommen
It fjoertoefke is sa'n 9-10 sm grut en krekt wat grutter as it goudtoefke. It uterlik komt oerien mei it goudtoefke, mar foaral it gesicht ferskilt. It fjoertoefke hat in opfallende swarte streek troch it each mei derboppe en derûnder in wite streek, wylst it goudtoefke der gjin dúdlike tekening hat. Ek hat it fjoertoefke op it skouder brûnskleurige fearren dy't by it goudtoefke ûntbrekke.
It Madearafjoertoefke hat in langere snaffel, de oranje krûn is wat minder fel en de wite streek boppe de eachstreek is langer.
Fersprieding
It gjoertoefke komt yn grutte parten fan Midden- en Súd-Jeropa foar, harren libbensgebiet leit wat súdliker as dat fan it Goudtoefke. Fierder komme se ek foar op Madeira en yn Noard-Afrika. Se binne meast te finen yn mingde bosken of nuddelbosken, se binne miskien wat minder bûn oan de nuddelbosken as it Goudtoefke. Lykas by it Goudtoefke binne de noardlikste fûgels trekfûgels.
The Holiday
Plot
Underwilens hat Iris yn Los Angeles Miles Dumont kennen leard, in lûdstechnikus dy't wurket foar it bedriuw fan Ethan (Amanda har eks), dat filmmuzyk makket. Ek komt se yn 'e kunde mei Arthur Abbott, de âlde buorman fan Amanda, dy't foarhinne in fierd senarioskriuwer wie. Har eks-freon Jasper spoart har op yn Los Angeles, freget har om him te helpen mei in boek dat er oan it skriuwen is, en stjoert har in stikmannich bledsiden ta. Iris driget dêrtroch wer weromsûgd te wurden yn har eardere depresje. Mei Arthur rekket se sa goed befreone, dat se úteinlik har hiele ferrinnewearre leafdeslibben oan him opbychtet. Arthur fynt dat inkeld Jasper wat oan harren relaasje liket te hawwen, en hy merkt op dat Iris in byrol yn har eigen libben spilet. Hy jout har ek in list mei âlde films dy't se fan him sjen moat. Nei ferrin fan tiid begjint Iris dêryn in patroan te ûntdekken fan sterke froulike personaazjes mei piid (wat Arthur "gumption" neamt). Se fermoedet dat er de hope hat dat yn har gefal goede foarbylden ta better hâlden en dragen liede sille.
Fjoertoefke
Fuortplanting
It fjoertoefke makket in bolfoarmich nêst fan moas mei in lytse yngong oan de boppekant. It wyfke leit twa kear aaien dy't se yn twa wike útbriedt. De jongen binne nei sa'n 19-20 dagen grut genôch om út te fleanen.
The Holiday
Plot
Yn Surrey beslút Amanda om 'e relaasje mei Graham ôf te brekken, mar se fielt har al rillegau iensum en beslút him thús op te sykjen. As se dêr ûnferwachts arrivearret, docht bliken dat Graham in widner mei twa jonge dochterkes is, dy't Sophie en Olivia hjitte. Amanda beseft dan dat se him folslein ferkeard beoardiele hat op basis fan misse ûnderstellings en har eigen foaroardielen. Graham ûntskuldiget him dat er har net earder oer syn húshâlding ferteld hat, en leit út dat er syn dochterkes en syn leafdeslibben safolle mooglik útinoar besiket te hâlden. Nettsjinsteande dat kin Amanda it goed fine mei de beide famkes.
Yn Los Angeles ûntdekt Iris dat it Screenwriters Guild of America, it Amerikaanske fakbûn fan senarioskriuwers, Arthur earje wol mei in offisjele fiering fan syn wurk. Arthur is lykwols tsjinnich om dêroan mei te wurkjen, yn it foarste plak om't syn heechtijdagen safier efter him lizze dat er net ferwachtet dat der in soad folk op sa'n evenemint ôfkomme sil, en teffens om't er him skammet dat er net mear rinne kin sûnder in rinstek as stipe. Iris fiteret him oan om der dochs oan mei te wurkjen. Se biedt oan om him te beselskipjen en oefenet it rinnen sûnder rinstek mei him yn in swimbad. Miles, dy't troch Iris ek yn it spul behelle rekket, komponearret by wize fan oanmoediging in fleurich deuntsje foar Arthur.
As Iris en Arthur arrivearje op it plak dêr't de fiering holden wurdt, blykt dêr in grutte seal grôtfol minsken te sitten. It slagget Arthur en beklim op eigen krêft it poadium, dêr't er de oanwêzigen wei tasprekt mei hertlikens en humor. Miles arrivearret krekt op 'e tiid en komt njonken Iris te sitten; mei Maggie hat er it no foargoed ôfbrutsen. Hy freget har om in ôfspraakje op âldjiersjûn, mar se bringt him tebinnen dat se dan alwer thús yn Ingelân wêze sil. Hy biedt oan om foar har oer te kommen út 'e Feriene Steaten.
Yn Surrey sprekt Graham syn leafde foar Amanda út op 'e jûn foar't se weromreizgje moat nei Los Angeles, mar Amanda hat noch altyd har twifels oer in lange-ôfstânsrelaasje. Underweis nei it fleanfjild beseft se einlings dat se itselde foar him fielt as hy foar har, en dravende keart se werom nei Iris har hûs, dêr't Graham har útswaaid hie. Se beslút noch in wike oan har fakânsje ta te heakjen en pas nei âld en nij nei hûs te gean. Op âldjiersjûn fiere Iris, Miles, Amanda, Graham, Sophie en Olivia mei-inoar feest om it nije jier yn it lieden.
Rolferdieling
Lindsay Lohan, dy't har debút op it wite doek yn 1998 makke yn Nancy Meyers har remake fan The Parent Trap, en James Franco, dy't befreone is mei Meyers, binne yn The Holiday yn cameo's te sjen as de haadrolspilers fan 'e fiktive film Deception, dêr't Amanda (Cameron Diaz) en har team in trailer foar meitsje moatte.
Dustin Hoffman is yn The Holiday ek yn in cameo te sjen, yn 'e sêne wêryn't Miles (Jack Black) Iris (Kate Winslet) meinimt nei in fideoteek, dêr't er by ferskate films útwreidet oer de filmmuzyk. As er it hat oer de soundtrack fan The Graduate, de film dêr't Hoffman yn 1967 mei trochbriek, stiet Hoffman sels in eintsje fierderop yn deselde fideoteek nei films te sjen, wylst er tsjin himsels mompelet: "Ik kin ek nearne komme…" Neffens Hoffman wie syn cameo net pland, mar gied er op in jûn echt nei de fideoteek, dêr't doe ta syn ferrassing de opnamen foar The Holiday oan 'e gong wiene. Om't er regisseur Nancy Meyers koe, besleat er yn oerlis mei har spontaan om in cameo te dwaan.
Produksje
The Holiday waard regissearre troch Nancy Meyers, dy't ek bekend is fan û.m. The Parent Trap en The Intern. Hja skreau sels it senario en wie tegearre mei Bruce A. Block ek as produsint by de film belutsen. The Holiday wie in ynternasjonale Amerikaansk-Britske ko-produksje fan 'e filmstudio's Columbia Pictures, Universal Pictures, Relativity Media en Waverly Films. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Dean Cundey, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Hans Zimmer. Foar The Holiday wie in budget beskikber fan $85 miljoen.
Opnamen
De opnamen foar de film setten op 4 jannewaris 2006 útein yn Los Angeles, waarden doe foar in moanne oerpleatst nei Ingelân, foar't se weromkamen nei Kalifornje, dêr't de lêste opnamedei op 15 juny 2006 foel. Yn Los Angeles waarden de bûtendoarsênes opnommen yn Brentwood, hoewol't de bûtenkant fan Amanda har filla eins it Mission Revival House út 1928 is fan arsjitekt Wallace Neff yn San Marino, in foarstêd fan Pasadena. De binnendoarsênes yn 'e filla waarden opnommen yn 'e Sony Pictures Studios yn Culver City. De bûtendoarsênes yn Ingelân waarden fierhinne opnommen yn Godalming en Shere, twa plakken yn it greefskip Surrey. De bûtenkant fan Iris har hûs waard spesjaal foar The Holiday boud yn in fjild deunby de St. James's Church yn Shere.
Distribúsje
De distribúsje fan 'e film waard yn 'e Feriene Steaten fersoarge troch de Sony Pictures Releasing, in dochterûndernimming fan Sony Pictures Entertainment, en yn alle oare lannen troch Universal Pictures. De galapremiêre fan The Holiday fûn op 29 novimber 2006 plak yn New York, wêrnei't de film op 8 desimber fan dat jier iepene yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en it Feriene Keninkryk.
Untfangst
The Holiday krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes. Yn 'e krante USA Today omskreau Claudia Puig de film as "in seldsume chickflick/romantyske komeedzje dy't, nettsjinsteande de iepentlike sentimintaliteit en it mearke-eftige útgongspunt, net weeïch swiet oanfielt." Neffens har wie dat fierhinne te tankjen oan 'e geweldige ûnderlinge gearwurking fan 'e akteurs. Carina Chocano, dy't foar de Los Angeles Times skreau, makke Kate Winslet en Jude Law kompliminten foar harren aktearprestaasjes yn 'e film, mar hie krityk op it optreden fan Cameron Diaz, dy't neffens har "in falske noat oansloech," al heakke se dêroan ta dat it wierskynlik mear oan it senario lei as oan Diaz sels.
Minder entûsjast wie Owen Gleiberman yn Entertainment Weekly, dy't The Holiday omskreau as "in B-film" en as "in chickflick dêr't withoefolle fan produsearre wurde." Yn Variety skreau Justin Chang: "dizze te lange film is lang sa fernimstich net as er wol lykje wol." Hy fûn ek dat it Britske akteursduo (Winslet en Law) it folle better die as harren Amerikaanske wjergaders (Diaz en Black). Ruthe Stein fan 'e San Francisco Chroncle fûn dat The Holiday "sjarmante mominten [hat] en in hoopfol boadskip foar mismoedige allinnichsteanden," mar dat de film "de emosjonele wjerklang" miste dêr't oare produksjes fan Meyers troch karakterisearre waarden. Se skreau ek: "Ofklokjend nei twa oeren en sechstjin minuten is The Holiday idioat lang foar in romantyske komeedzje, en soed er der aardich fan opknapt wêze as der teminsten noch in healoere út weisnien wie."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Holiday in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 48%, basearre op 153 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Hoewol't it beslist in leave film is en jin sels wat op it moed komt, is The Holiday sa troch- en trochfoarsisber, dat it samar kinne soe dat it publyk derfoar kiest om foartidich ôf te heakjen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Holiday in goedkarringspersintaazje fan 52%, basearre op 31 resinsjes.
Resultaat
Yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht The Holiday yn 'e bioskopen $63 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $142 miljoen. De totale opbringst kaam út op $205,1 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $85 miljoen en reklamekosten fan nei skatting nochris $34 miljoen smiet dat in winst op fan $86,1 miljoen. The Holiday wie yn 'e 2000-er jierren de op alve nei meast opbringende film fan in froulike regisseur. De film wûn in Teen Choice Award yn 'e kategory bêste chickflick.
Piramide fan Cheops
thumb|right|300px|Piramide fan Cheops [[Ofbyld:Kheops-coupe.svg|thumb|300px|right|Trochsnee fan de Cheops-Pyramide:
De Piramide fan Cheops of de Grutte Piramide (fan Gizeh), dy't datearret fan 'e perioade tusken 2580 en 2560 f.Kr., is de ienichste fan de sân klassike wrâldwûnders dy’t der hjoed de dei noch stiet. Yn 1311 waard de Katedraal fan Lincoln boud, dêrfoar wie de piramida fjouwer millenniums lang it heechste bouwurk (146 m) fan de ierde. De breedte is 230 meter en der binne likernôch 2,3 miljoen stiennen yn ferwurke dy’t sa’n 2300 kilo it stik binne. Neffens de skriften fan Herodotus ha se 20 jier dwaande west mei de bou. Ut modern ûndersyk docht bliken dat de piramide yndied yn 20 jier boud wurde kin. By de piramide fan Cheops stean noch twa oare grutte piramides en twa lytsen. De grutte piramiden soenen boud wêze troch Cheops (of Choefoe), Chefren (of  Khafra) en Mycerinus (of Menkaure). Neffens ûndersyk kin sein wurde dat de piramiden rûchwei yn it tiidrek 2551 en 2472 f.Kr. boud wurde binne. It seit himsels dat de piramide fan Cheops boud is troch Cheops dy’t as farao yn it tiidrek 2587 en 2564 f.Kr. oer it Alde Egypte hearske. De piramide wie ornearre as grêf en moast de heuvel foarstelle dêr’t de sinnegod Ra op stien hawwe soe doe’t er de oare goaden en godinnen skepen hie. It binne massive bouwurken mei in stabile konstruksje en dêrom stean se dêr hjoed hast noch like kreas by as fjouwer iuwen werom. De wite kalkstienlaach oan ‘e bûtenkant fan de piramide is fuorthelle yn de midsiuwen omdat se dy nedich wienen foar oare bouprojekten. De grutte piramde makket diel út fan in hiele rige bouwurken, ynklusyf lytsere piramiden.
Struktuer
De bou fan de piramide fan Cheops is oars as oare piramiden omdat dizze piramide trije grêfkeamers hat wylst oare piramides mar ien hawwe. Boppedat is de saneamde „grutte gallery” fan Cheops unyk foar yn in piramide. Dizze piramde hat mear keamers en gonkjes, dy’t tige krekt nei de ferskate himelrjochtingen wize. De piramide fan Cheops hat trije keamers:
De yngong fan de piramide sit oan de noardside fan it bouwurk. Dy nije yngong is pas yn de 10e iuw n.Kr. makke. It plafond fan de âlde yngong wie troch ferskillende ierdskoddings delkommen en koe net mear brûkt wurde om binnen te kommen. Yn de keningskeamer is mei de bou rekken holden mei de swierte fan it plafond, dêr binne graniten blokken brûkt om de druk fan it plafond ôf te heljen. Tusken de graniten blokken boppe de keningskeamer sitte lytse romtes. De 'Grutte Galery' rint nei de keningskeamer ta en is hast 50 meter lang en hast 9 meter heech. Oan it begjin fan Grutte Galery is in horizontale gong nei de 'keninginnekeamer' ta. De gong is it langste stik mar 1,1 meter heech, krekt foar de keamer sels wurdt it gongkje 1,73 meter heech. De beide keningskeamers hawwe elk in dûbele luchtskacht, ien nei it noarden en ien nei it suden ta. Dêrmei ûnderskiedet de piramide fan Cheops him mei oare piramiden.
El Cid
Rodrigo Díaz fan Vivar, better bekend ûnder syn bynamme El Cid (Vivar del Cid, ±1043 – Falinsia, 10 july 1099) wie in Midsiuwske ridder en kriichshear yn it Keninkryk Leön en it Keninkryk Kastylje, dy't yn it moderne Spanje noch altyd de status fan folksheld hat. Syn bynamme is in Spaanske ferbastering fan 'e Arabyske earetitel al-Sajid, dat "de Hear" betsjut. Hy stie ek bekend ûnder de bynamme El Campeador ("de Foarfjochter"). Yn it tiidrek fan 'e Reconquista, de iuwen duorjende werovering fan it Ibearysk Skiereilân troch de kristenen op 'e Moaren, focht El Cid yn 'e legers fan sawol kristlike as islamityske hearskers. Oan it haad fan in leger ridders dat inkeld trou oan him wie, kaam er oan 'e ein fan 'e alfde iuw it eastlike part fan it Ibearysk Skiereilân te dominearjen. Yn 1194 ferovere er Falinsia op 'e Moaren, dat er dêrnei oant syn ferstjerren regearre as prins. Syn dieden waarden letter ferivige yn it ferneamde Midsiuwske Spaanske epos El Cantar de mio Cid, en noch letter yn ferskate toanielstikken, films en oare media.
Oeral Thús (skûtsje)
Oeral Thús is in skûtsje dat foar De Jouwer meidocht oan it SKS-skûtsjesilen.
Skiednis
It skûtsje waard yn 1923 boud op de werf fan Van der Werff yn Bûtenstfallaat by Drachten, “op de keap”, sa't dat destiids neamd waard as in skip boud waard en der noch gjin keaper foar wie. Earste eigener wie Anne Groenveld fan Drylts dy't it doedestiids kocht doe't it heal ôfboud wie. Der waard yn it earstoan in soad mei turf fearn, dy't ûnder oare út Valthermond en Emmercompascuum helle waard. De reis nei Drylts duorre ûngefear 14 dagen. Yn Drylts waard de turf oerladen yn in pream wêrnei't de turf ferkocht waard oan ynwenners fan Drylts. Letter waard ek noch mei terpmodder, grind en koalen fearn. Nei it ferstjerren fan Anne Groenveld kaam soan Meinte oan it helmhout. De frachtfeart waard nei de oarloch hurd minder, al wurdt yn 1953 yn it frachtboekje noch in fracht koalen neamd.
El Cid
Etymology
De bynamme El Cid wurdt yn it moderne Spaansk útsprutsen as [el θið], mei de c as in stimleaze th en de d as in stimhawwende th; foar wa't gjin th útsprekke kin likernôch: "eel syz". De bynamme komt nei alle gedachten fan it Arabyske السَّيِّد‎, al-Sajid (sekuerdere transliteraasje: al-Sayyid), dat "de Hear" betsjut. Dat wie yn 'e Midsiuwen in earetitel dy't troch de Moaren ek oan oare kristlike lieders jûn waard. Yn it gefal fan El Cid waard de earetitel yn it Spaansk ferbastere en waard it de bekendste oantsjutting foar de man. Men wol wol hawwe dat El Cid syn namme ûntfong fanwegen de oerwinnings dy't er fan 1081 oant 1086 boekte yn 'e tsjinst fan 'e emir fan Zaragoza, mar it wurdt wierskynliker achte dat er de earetitel pas krige nei syn ferovering fan Falinsia yn 1094. De ierst oerlevere foarm fan 'El Cid' is Meo Çidi ("Myn Hear"), dy't foarkomt yn it Poema de Almería, in gedicht dat skreaun waard tusken 1147 en 1149.
Rienk Ulbesz (skûtsje)
Rienk Ulbesz is in skûtsje dat foar Ljouwert meidocht oan it SKS-skûtsjesilen. De bemanning fan it Ljouwerter Skûtsje ûntdekte it hjoeddeiske skip yn Amsterdam, dêr't t as wenboat lei. It skip is neamd nei skûtsjeskipper Ulbe Zwaga en syn soan Rienk. Eigener fan iet skûtsje is de Stichting Ljouwerter Skûtsje. Oan de Ljouwerter stedsgrêft is it by't winter feestlik ferljochte. De liuw as seilteken komt fan it Ljouwerter stêdswapen.
Willem Augustin
Willem Augustin (Amsterdam, 7 febrewaris 1923 - Snits, 31 oktober 2004) reedrider en alvestêdeleginde.
Libben
Willem Augustin waard berne yn Amsterdam. Yn de rin fan de Twadde Wrâldkriich waard er omreden fan de Arbeitseinsatz nei Dútslân stjoerd te wurkjen. Nei de oarloch wurke er oant syn pinsjoen yn Amsterdam as metaalwurker. Hy wie in oertsjûge kommunist.
Hy waard ferneamd omdat er yn 1941 oer de Ofslútdyk fytste om mei te riden yn de Alvestêdetocht, neidat er de lêste trein fan Amsterdam nei Ljouwert mist hie. Augustin hat oan alle Alvestêdetochten sûnt 1941 meidien, mar ien net útriden. Hy hie acht krúskes.
Hy wie syn libben lang mei sport dwaande. Fan de iepening fan de Jaap Edenbaan ôf wie Willem Augustin, of foar Amsterdammers Ome Willem, dêr aktyf as reedrydtrener. Fierder die er oan boksen, oan fytsen en oan rugby, en letter oan rôltsjeriden.
El Cid
Berte en komôf
El Cid waard omtrint 1043 berne as Rodrigo Díaz fan Vivar, op it lien fan syn famylje, dy't ta de lege lânadel hearde, yn it letter nei him ferneamde Vivar del Cid ("Vivar fan El Cid"). Doedestiden stie it plak bekend as Castillona de Bivar (yn it Spaansk wurde de b en v hast gelikens útsprutsen). It leit likernôch 10 km benoarden Burgos, dat doe de haadstêd fan Kastylje wie. Kastylje hearde mids alfde iuw ta it Keninkryk Leön. Mei't it Keninklik Hof en dêrmei it machtslykwicht binnen dat keninkryk ferpleatst waard nei Burgos, kaam it yn 'e twadde helte fan dyselde iuw bekend te stean as it Keninkryk Kastylje.
Rienk Ulbesz (skûtsje)
Ljouwert nimt sûnt 1963 mei in eigen skip diel oan it SKS skûtsjesilen. Nei ferskate wikselingen fan skipper kaam Rienk Ulbesz Zwaga oan it roer te stean. Hy wie earder kampioen wurden mei de skûtsjes fan Langwar en de Súdwesthoeke. Yn 1986 koften de Ljouwerters in nij skip, dat neamd waard nei Rienk’s heit, Ulbe Zwaga, dy t yn 1985 ferstoarn wie. Mei dit skûtsje behellen de Ljouwerters wikseljende resultaten.
Yn 1992 waard der wer in nij skûtsje oanskaft. It wie de bedoeling dat Rienk Zwaga mei dit nije skip sile soe, mar hy ferstoar foardat it skûtsjesilen begong. Hy waard ferfong troch syn broer Lammert Zwaga. It nije skûtsje, yn 1914 boud op de Skipwerf De Piip yn Drachten, krige de namme “Rienk Ulbesz”.
Yn 1995 waard Rienk syn soan Ulbe Rienksz Zwaga de nije skipper. Dy behelle yn 1998 en 1999 de alderearste kampioenskippen fan it Ljouwerter skûtsje. Troch swierrichheden mei it bestjoer waard er earst foar trije jier útsletten en dêrnei hat er him weromlutsen.. Yn 2017 waard Willem Zwaga (in soan fan Ulbe Rienksz) de nije skipper.
Kristoffel Bearend fan Galen
thumb|Bearend fan Galen Kristoffel Bearend fan Galen (Dútsk: Christoph Bernhard Freiherr von Galen) (Drensteinfurt, 12 oktober 1606 – Ahaus, Kreis Borken, 19 septimber 1678), biskop fan Münster, wie in Dútsk kriichshear dy't twaris de Nederlannen binnenfoel. Von Galen wie in absolutistysk foarst, dy't de macht fan de gilden en fan de stêd Münster, dat oansluting socht by de Hanzestêden beheinde. It slagge Von Galen de Sweedske, Hessyske en Hollânske besetting it lân út te krijen.
Krigen tsjin de Nederlannen
thumb|left|Bearend fan Galen Twaris fierde hy oarloch tsjin de Nederlannen, ûnder oare om de fan oarsprong Münsterse hearlikheid Borculo te weroverjen. De earste kear fan 1664 ôf by de Twadde Ingelsk-Nederlânske Oarloch mei Ingelske subsydzje. Doe't dy ophâlde wie hy yn 1666 twongen de Frede fan Kleef te sluten.
De twadde kear besocht hy yn de Hollânske Oarloch as bûnsmaat fan Loadewyk XIV fan Frankryk yn it rampjier 1672 de stêd Grins te feroverjen, wat him de bynamme Bommen Bearend (yn Fryslân ek wol Bearn Poep) opleverje soe. De Grinzers skeaten werom mei it kanon de Grutte Gryt. Troch tadwaan fan Carl von Rabenhaupt moast Von Galen syn besykjen dêrom stake. Op 17 augustus 1672 hefte hy it belis op. De ein fan it belis stiet bekend as Grinzer Untset; it wurdt alle jierren fierd op 28 augustus.
El Cid
Berte en komôf
De heit fan El Cid, Diego Laínez, wie in sljochtwei man, dy't yn syn jonkheid as kavalerist yn ferskate fjildslaggen fochten hie en letter as hôveling en amtner maatskiplik opklommen wie. Hoewol't de mem fan El Cid út in aristokratyske famylje kaam, seach it miene folk him letter as ien fan harres.
Kristoffel Bearend fan Galen
Krigen tsjin de Nederlannen
De stêd Grins liet in grut skilderij fan it belis meitsje. In portret fan Von Galen hat der yn Grins net hong, oant op 5 maaie 2004 op in grutte feiling by Sotheby's in skilderij oanbean waard dat út it famyljeslot Haus Assen yn Münsterland kaam. De Feriening fan Freonen fan it Grinzer Museum kocht dat skilderij en joech it yn brûklien oan it Grinzer Museum. It portret is net sinjearre mar fermoedlik makke troch Jacob Quinchard út Wesel, hofskilder fan de biskop.
El Cid
Wiif en bern
El Cid troude omtrint de midden fan 'e 1070-er jierren mei Ximena Díaz (Astueryske stavering; útspr.: "Sjimenna"; moderne Spaanske stavering: Jimena). Hja kaam út in aadlik laach út Astuerje en wie neffens de tolfde-iuwske kronyk Historia Roderici in dochter fan greve Diego Fernández fan Oviedo. Neffens in leginde wie har heit lykwols in greve Lozano, dy't troch El Cid deade waard nei't er syn heit, Diego Laínez, bespot en yn it gesicht slein hie. Yn elts gefal krigen El Cid en Ximena twa dochters, Cristina en María, en ien soan, Diego.
Kristoffel Bearend fan Galen
Krigen tsjin de Nederlannen
Yn 1672 besocht Fan Galen ek De Lemmer ûnder syn bewâld te krijen, mar dy misje mislearre.
El Cid
Tsjinst ûnder Ferdinand I
As opslûpen jonge fan fjirtjin jier naam El Cid yn 1057 ûnder kening Ferdinand I diel oan 'e Kastyljaanske fjildtocht tsjin it Moarske bolwurk Zaragoza. By dy gelegenheid makke Ferdinand de emir fan 'e Taifa Zaragoza, Achmed al-Mûktadir, ta in Kastyljaanske fazal. Seis jier letter, yn 'e maityd fan 1063, wie El Cid mank de Kastyljaanske troepen dy't Al-Mûktadir te help kamen doe't it leger fan kening Ramiro I fan Aragon, de healbroer fan Ferdinand, belis sloech foar de Moarske stêd Graus dy't ta de Taifa Zaragoza hearde. Ramiro kaam yn 'e Slach by Graus te sneuveljen en de Moaren en Kastyljanen jagen it Aragoneeske leger op 'e flecht. Neffens in leginde soe El Cid yn dy striid in Aragoneeske ridder deade hawwe yn in twakamp en sa de bynamme 'El Campeador' ("De Foarfjochter") wûn hawwe.
Willem Augustin
Libben
Nei syn pinsjoen yn 1989 en it ferstjerren fan syn frou ferfarde er yn 1990 nei Hylpen. Hy wenne dêr tichtby it Earste Fryske Redensmuseum, dêr't er ek aktyf wie as frijwilliger. Syn ienige soan wie om 1977 ferstoarn. Hy wie stoppe mei de oare sporten, mar die hieltiid noch oan reedriden en rôltsjeriden, en wie dêrby hieltiid noch aktyf as trener. Augustin rekke twa wiken foar syn dea slim ferwûne by in ûngelok yn 'e hûs; hy rekke nei it Antoniussikehûs yn Snits, dêr't er op 'e âldens fan 81 jier ferstoar.
Kristoffel Bearend fan Galen
Bynammen
Utsein Bommen Bearend waard Bernard fan Galen ek de Swinebiskop neamd omdat hy út it lân fan de Westfaalske hammen kaam.
Willem Augustin
Libben
It Frysk Redenssmuseum wijde yn 2005 in tentoanstelling oan Augustin. Yn de Amsterdamske nij te bouwen wyk Laan van Spartaan is yn 2007 in strjitte nei Augustin neamd, de Willem Augustinstraat.
El Cid
Tsjinst ûnder Sancho II
Doe't kening Ferdinand yn 1065 kaam te ferstjerren, waard er opfolge troch syn trije soannen, dy't allegearre in eigen diel fan it keninkryk krigen: Sancho II waard kening fan Kastylje; Alfûns VI waard kening fan Leön; en García II waard kening fan Galysje. Dêrnjonken krige Ferdinand syn dochter Uraca ek in stêd taparte. El Cid tsjinne Sancho II, dy't úteinsette mei it fergrutsjen fan syn eigen keninkryk yn it neidiel fan sawol syn kristlike bruorren as harren tradisjonele Moarske fijannen. Doe't Sancho der lucht fan krige dat Alfûns VI plannen smeide om him ûnder fuotten te heljen en Kastylje by Leön te foegjen, stjoerde er El Cid nei Alfûns ta om dyselde finzen te nimmen en by him te bringen. Alfûns gie dêrnei yn ballingskip yn 'e Taifa Toledo, wylst Sancho it Keninkryk Leön by Kastylje foege.
Kristoffel Bearend fan Galen
Neitins
Oan de Biskop fan Munster herinnert noch de "Bisschoplaan" tusken Ketlik en Mildaam, dêr't de oanfallers tsjinhâlden wiene. Ek yn Wynjewâld is in neitins oan de "Biskop" bewarre bleaun (Biskopsreed) en ûnder De Wylgen, by de brêge oer de Drait lizze de saneamde Biskopsgrêven. Yn Rouwveen is de Biskopskâns yn eare hersteld.
El Cid
Tsjinst ûnder Alfûns VI
Sancho II waard yn 1072 fermoarde wylst er de troch syn suster Uraca bestjoerde stêd Zamora belegere. Om't er net troud wie en sûnder bern stoar, urf Alfûns VI, as de op ien nei âldste soan fan Ferdinand I, de keninkriken Kastylje en Leön. Hy kearde werom út ballingskip om 'e troan te beklimmen, mar waard der rûnom fan fertocht dat er de hân hân hie yn 'e moard op syn broer. Neffens it tolfde-iuwske epos El Cantar de mio Cid twong de Kastyljaanske adel him doe om yn it iepenbier ferskate kearen in eed op 'e Bibel en hillige relikwyen te swarren (de saneamde Eed fan Santa Gadea) dat er net yn 'e moard behelle west hie. El Cid soe by dat foarfal ien fan 'e lieders fan 'e adel west hawwe. Dit barren wurdt net beskreaun yn 'e oer it algemien betrouberdere tolfde-iuwske kronyk Historia Roderici. It soe wol ferklearje wêrom't El Cid ûnder Alfûns VI syn posysje as foarfjochter fan 'e kening ferlear, dy't oan syn fijân greve García Ordóñez jûn waard. Mar dat soe ek komme kinne troch de eardere belutsenen fan El Cid by it ôfsetten fan Alfûns as kening fan Leön.
Kristoffel Bearend fan Galen
Neitins
Fan Galen syn grutte freon Johannes van Alphen (1630-1698), de fikaris-generaal, skreau yn 1679 in biografy yn it Latyn, op oantrún fan de ambassadeurs en regearen, dy't by it sluten fan de Frede fan Nimwegen wiene en dy't harren lilk makken oer de rabberij en frjemdichheden, dy't yn Hollân en Frankryk yn allerhande geskriften ferspraat waard.
El Cid
Tsjinst ûnder Alfûns VI
Yn 1079 waard El Cid mei in gefolch fan ridders troch Alfûns nei de Taifa Sevilla ta stjoerd, om 'e skatting te ynjen fan Al-Mû'tamid ibn Abbad, de emir fan dy steat. Wylst er dêr wie, waard Sevilla oanfallen troch de emir fan 'e rivalisearjende Taifa Granada, dat dêrfoar stipe waard troch Kastyljaanske troepen ûnder García Ordóñez. Yn 'e (nei alle gedachten misse) oertsjûging dat er in Kastyljaanske fazal tsjin fijannen fan 'e kening fan Kastylje ferdigene, fersloech El Cid de ynfallers oan it haad fan syn eigen ridders en de Moaren fan Sevilla yn 'e Slach by Cabra. Dêrom wûn er in grutte reputaasje mank de Moaren, mar doe't syn troepen Ordóñez en de oare lieders fan 'e Kastyljanen kriichsfinzen namen, moat it besef fan wat der wurklik bard wie foar him as in ûnoangename ferrassing kommen wêze.
Kening Alfûns VI wie poerrazen oer dy gong fan saken, en El Cid waard nei syn weromkear yn Kastylje yn rang tebekset. Yn 1081 fierde er in ynfal út yn 'e Taifa Toledo, dy't op dat stuit yn 'e hannen wie fan Jachja al-Kadir, in fazal fan Alfûns. Dat wurdt frij algemien as de reden sjoen foar syn ferballing út Kastylje troch Alfûns, dy't dêr fuort op folge. It Cantar de mio Cid en oare, lettere ferhalen oer El Cid, hâlde lykwols út dat jaloerskens fan 'e oare Kastyljaanske eallju op 'e súksessen fan El Cid en syn minne ferstânhâlding mei kening Alfûns de ûnderlizzende redens foar de ferballing wiene en dat de ynfal yn Toledo inkeld in direkte oanlieding wie dêr't syn tsjinstanners op wachten.
Ballingskip
El Cid gie yn ballingskip en reizge nei Barcelona ta, dêr't er syn tsjinsten oanbea oan greve Ramón Berenguer II. Dy stegere him lykwols ôf. Doe socht er syn heil yn 'e Moarske gebieten, dêr't him in waarmer wolkom wachte. Neffens Moarske ferslaggen kaam er siik en toarstich oan yn Zaragoza, dêr't er foar de troan fan emir Jûsûf al-Mû'taman ibn Hûd brocht waard. Dyselde akseptearre syn tsjinst en makke him generaal fan it leger fan 'e Taifa Zaragoza. Yn dy hoedanichheid tsjinne El Cid net inkeld Jûsûf al-Mû'taman, mar ek syn opfolger Al-Mûstaïn II.
Doe't El Cid der arrivearre, wie de Taifa Zaragoza ferdield ûnder de hearskippij fan Al-Mû'taman en dy syn broer Al-Mûndir, dy't it bestjoer oer Lérida en Tortosa hie. El Cid ferdigene Zaragoza mei súkses tsjin 'e oanfallen fan sawol Al-Mûndir, as tsjin 'e ynvaazjes troch kening Sancho I fan Aragon en greve Ramón Berenguer II fan Barcelona. Dy lêste hold er yn 1082 sels koarte tiid finzen. Foar in grut part troch it strategysk en taktysk ynsjoch fan El Cid, dy't yn 1084 oan it haad fan it leger fan Zaragoza de Aragonezen fersloech yn 'e Slach by Morella, yn 'e neite fan Tortosa, waard de kristlike opmars nei it suden yn it ramt fan 'e Reconquista yn it eastlike part fan it Ibearysk Skiereilân tydlik tsjinkeard. Mar yn 'e hjerst fan dat jier begûnen de Kastyljanen mei in belis fan Toledo, de haadstêd fan it emiraat mei deselde namme, en yn 1085 feroveren se Salamanca, in wichtich bolwurk fan it emiraat Toledo.
Yn reäksje op it gefaar dat it op ekspânsje rjochte Kastylje fan Alfûns VI ynhold foar de Moaren, sochten dyselden help by de Almoraviden, in strang islamityske dynasty dy't oer in ryk fan benammen Berberske bedoeïnen yn Noard-Afrika regearre. It Almoravidyske leger, ûnder lieding fan Jûsûf ibn Tasjfin, stiek yn 1086 de Strjitte fan Gibraltar oer en waard fuortsterke troch de legers fan 'e Moarske taifa's Badajoz, Málaga, Granada, Tortosa en Sevilla. Yn 'e Slach by Sagrajas fersloegen de Almoraviden en harren bûnsgenoaten de alliëarde legers fan Kastylje-Leön en Aragon.
Weromropping út ballingskip
Nei dy ferpletterjende nederlaach wie Alfûns VI deabenaud dat de Almoraviden hiele Kastylje ûnder de foet rinne soene. Om syn keninkryk te rêden, rôp er El Cid werom út ballingskip en oerlade him mei lânerijen en aadlike titels om him geunstich te stimmen. Yn 1087 stjoerde er him nei Andalûsje om mei fertsjintwurdigers fan 'e Moarske riken te ûnderhanneljen. El Cid kearde wol werom nei Kastylje, dêr't er de earbewizen fan Alfûns yn ûntfangst naam, mar hy fielde him net daliks roppen om it befel oer it Kastyljaanske leger op him te nimmen, sa't Alfûns fan him woe. Hy hie no nammentlik eigen plannen, dat hy bleau mar koart yn syn heitelân ear't er weromgie nei Zaragoza. Dat de Almoravidyske en Kastyljaanske legers inoar ferswakken, kaam him krekt goed út.
Ferovering fan Falinsia
El Cid hie nammentlik ûnderwilens syn sinnen set op Falinsia en de omlizzende taifa mei deselde namme, oan 'e eastkust fan it Ibearysk Skiereilân. Syn wichtichste rivaal foar dy priis wie net in Moarske hearsker of sels mar de Almoraviden, mar ynstee de kristlike greve fan Barcelona, Ramón Berenguer II. Yn 1090 waard dyselde troch El Cid ferslein en kriichsfinzen nommen yn 'e Slach by Tébar (no Pinar de Tévar), by Monroyo, wêrmei't er útskeakele waard foar de ferovering fan Falinsia. Nei't er de greve frijlitten hie, liet El Cid syn jongste dochter Maria trouwe mei Ramón Bereguer syn omkesizzer en opfolger Ramón Berenguer III, sadat takomstige konflikten fan 'e baan wiene.
Lêste jierren en dea
Syn lêste jierren brocht El Cid troch mei it befjochtsjen fan 'e Almoraviden. Hy brocht harren har earste grutte nederlaach op it Ibearysk Skiereilân ta yn 'e Slach by Caurte, op 'e fjilden bûten Falinsia, en kante him oan syn dea ta tsjin harren oan. Hy kaam op 10 july 1099 yn Falinsia te ferstjerren, mooglik oan in sykte, mar yn elts gefal net op it slachfjild, sa't in protte wurken fan fiksje oer him hawwe wolle. It stoflik omskot fan El Cid waard yn 't earstoan begroeven yn 'e Abdij fan Sint-Petrus fan Cardeña by Castrillo del Val, mar waard letter ferpleatst nei de Katedraal fan Burgos.
Neffens in yn Spanje tige bekende, mar beslist apokrife, leginde liet Ximena Díaz, de widdo fan El Cid, it lyk fan har ferstoarne man koart nei syn dea op syn hynder Babieca fêstbine om it moreel fan syn leger op te fizeljen. Yn ferskate farianten fan it ferhaal bringt de deade El Cid dêrnei oan it haad fan syn ridders syn fijannen in ferpletterjende nederlaach ta. Men nimt oan dat dy leginde syn oarsprong fûn yn it feit dat Ximena it stoflik omskot fan har man yndie yn it seal sette liet doe't se mei him Burgos binnenried ûnderweis nei syn lêste rêstplak.
Neiteam
El Cid en syn frou Ximena krige trije bern, twa dochters en ien soan:
Fañez, Babieca, Tizona
Yn 'e leginden oer El Cid is Álvar Fañez, syn fazal en omkesizzer, ornaris syn neiste fertrouling; yn it echt bleau Fañez altyd yn Kastylje wylst El Cid yn ballingskip wie, en focht er mei kening Alfûns VI tsjin 'e Almoraviden wylst El Cid Falinsia ferovere. Babieca wie it striidhynder fan El Cid, dêr't ek ferskate leginden oer besteane. Nei't it skynt woe El Cid dat it hynder, as it deagie, by him yn it grêf begroeven waard yn 'e Abdij fan Sint-Petrus fan Cardeña. Sadwaande is by dat kleaster by Castrillo del Val noch altyd it grêf fan it hynder te finen, hoewol't El Cid sels letter oerbrocht is nei de Katedraal fan Burgos. Tizona is de namme fan it swurd dat tradisjoneel identifisearre wurdt as El Cid sines. Foarhinne waard dat tentoansteld yn it Legermuseum yn Toledo, mar yn 2007 kocht de autonome mienskip Kastylje en Leön it wapen foar de priis fan €1,6 miljoen oan. Sûnt is it foar it publyk te bewûnderjen yn it Museum fan Burgos.
Yn fiksje
It earste wurk fan fiksje oer it libben fan El Cid wie El Cantar de mio Cid, in Midsiuwsk poëtysk epos út 'e tolfde iuw, dat in romantisearre en foar in part fiksjonalisearre libbensbeskriuwing jout. Letter waarden noch in protte wurken oer de persoan fan El Cid makke, wêrfan't de bekensten binne: de tragikomeedzje Le Cid út 1636, fan Pierre Corneille; de opera Le Cid út 1885, fan Jules Massenet; en de film El Cid út 1961, mei Charlton Heston yn 'e titelrol en Sophia Loren as Ximena.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 1960
De Olympyske Simmerspullen 1960, ek wol de XVIIe Olympiade neamd waarden yn 1960 hâlden yn Rome, de haadstêd fan Itaalje.
Medaljespegel
De top trije fan lannen dy't by de moderne fiifkamp medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1960.
Jierbeurs (Utert)
thumb|Eastlike yngong fan de Jierbeurs thumb|De eardere gebouwen fan de Jierbeurs: de "Fruithal" en "Korenbeurs" thumb|De Jierbeurs yn 2014 De Jierbeurs, foar 2015 de Jierbeurs Utert (Jaarbeurs Utrecht), is in gebouwekompleks yn de Nederlânske stêd Utert foar grutskalige eveneminten lykas konferinsjes, eksposysjes, útstallings, gearkomsten, trainings, bedriuwseveneminten en beurzen en ek lytsere eveneminten.
De Jierbeurs lûkt likernôch 2,5 miljoen besikers yn 't jier. De lokaasje yn Utert is tige gaadlik, omreden syn sintrale lizzing. It kompleks stiet deun by it Stasjon Utert-Sintraal.
Skiednis
Doe't de Earste Wrâldkriich oan 'e gong wie, naam de ynternasjonale hannel yn Nederlân tige ôf. Guod koe net mear ynfierd wurde en sadwaande moasten dy yn Nederlân produsearre wurde. Dat late ta it tanimmen fan de ynlânske hannel en doe ûntstie der ferlet fan in sintraal punt dêr't hannelskontakten lein wurde koene. Dat late yn 1916 ta it oprjochtsjen fan de Vereeniging tot het houden van Jaarbeurzen, oanset troch de Vereeniging Nederlandsch Fabrikaat, de Maatschappij van Nijverheid en de Nederlandse Vereniging voor Tentoonstellingsbelangen. As plak waard foar Utert keazen omreden syn sintrale lizzing en de goede berikberens. Foaroansteande Utertsken namen harren sit yn it deistich bestjoer fan de feriening. Om de Jierbeurs wier te meitsjen krige de feriening subsydzje fan de Ryksoerheid en de gemeente Utert.
De earste Jierbeurs waard yn 1917 holden yn de doetiidske Fruithal en Korenbeurs op it Vredenburg. Der wiene 690 Nederlânske bedriuwen dy't harren presintearren en 87.000 útsochte besikers besteande út yndustriëlen en winkelmanlju.
De twadde Jierbeurs waard yn de maitiid fan 1918 holden mei 1062 meidoggers. De feriening besleat doe permanint yn Utert te bliuwen. Yn 1921 waard der foar it earst ek hjerstmis in jierbeurs organisearre en dy hie ek ynternasjonale meidoggers. Ek dat jiers waard de Fruithal ferfongen troch de earste fêste Jierbeursgebou. Yn 1930 waard ek de Korenbeurs ferfongen troch nijbou, dêr't neitiids de romte twaris fan útwreide waard.
Yn de Twadde Wrâldkriich waard it hâlden fan Jierbeurzen troch de nazy's ferbean en dy namen de gebouwen yn beslach. Yn 1946 waard de earste neikriichske Jierbeurs holden, tenei sûnder subsydzje fan it ryk en de gemeente. It tal besikers naam algeduerigen ta en doe wie der ferlet foar mear romte. Om't útwreidzjen fan de gebouwen oan de Vredenburg net koe, waard keazen foar in lokaasje oan de Croeselaan. Dêrnei waard fierder útwreide. Yn de 1970-er jierren waarden de measte âlde gebouwen oan de Vredenburg sloopt en meitsje plak fan it nije winkelsintrum Hoog Catharijne en it muzyksintrum. Yn 2013 oant 2020 waard it gânse stasjonsgebiet op 'e kop helle en yngeand ferboud
Ynterfryske Dikekaart
It is de earste Ynterfryske kaart dy’t de toponimen yn it Westerlauwersk Frysk hat. Allinnich Noard-Fryslân en it Sealterlân binne respektivelik de Noard-Fryske en it Sealterfryske toponimen brûkt. Dat betsjut dat de regio West-Fryslân om Hoarn hinne, de stêd Grins mei de Ommelannen, en it grutste part fan East-Fryslân de toponimen allegear yn it Westerlauwersk Frysk hawwe.
In kommisje fan saakkundigen hat gear west om de plaknammen sa goed mooglik yn it hjoeddeiske Westerlauwersk Frysk fêst te stellen. De measte plaknammen krigen dêrmei har âlde betsjutting werom, dêr’t de woartels fan gauris yn it Aldfrysk leinen. De âlde betsjutting fan de plaknammen is yn de hjoeddeiske Nederlânske en Dútske oersetting faak alhiel weiwurden.
Ynterfryske kartografy is fan alle tiden. Yn de 16e oant en mei de 19e iuw ferskynden ek al kaarten fan Fryslân tusken Fly (hjoeddeiske Iselmar) en de rivier de Weser. Yn 2010 ferskynde de lêste Ynterfryske posterkaart. De Ynterfryske dikekaart is yn detail útwurke en lit sjen dat de ferbûnens tusken de ferskillende Fryske lannen nei iuwen ûnder ferskillende nasjonale steaten noch hieltyd stân hâldt yn de plaknammen.
It is de earste moderne kaart mei alle plaknammen yn it Frysk en dy’t ek noch yn detail útwurke is. De Ried fan de Fryske Beweging hopet hjirmei in bydrage leverje te kinnen oan de Ynterfryske gearwurking. De kaart waard op sneon 24 septimber 2011 presintearre troch de Ried fan de Fryske Beweging op de betinking fan de Slach by Warns fan 1345.
Foarbeatsjerke (Kiëv)
De Tsjerke fan de Foarbea fan de Hillige Jongfaam (Oekraynsk: Церква Покрови Пресвятої Богородиці) is in 18e iuwsk monumint yn it sintrum fan de Oekraynske haadstêd Kiëv. De parochy fan de tsjerke falt ûnder it bisdom Kiëv fan de Oekraynske autosefale Otterdokske Tsjerke.
Skiednis
Yn 1685 waard in houten Foarbeatsjerke boud, dy't yn de jierren 1766-1772 ferfongen waard troch in stiennen nijbou neffens it ûntwerp fan Ivan Hryhorovytsj-Barskyj (1713-1791). Dy tsjerke waard yn 1811 it slachtoffer fan in slimme brân. By de renovaasje fan it gebou waarden de barokke koepels feroare yn klassisistyske. De ferdieling tusken in boppe- en benedentsjerke kaam te ferfallen en fan de stúkwurkdekoraasjes oan de gevel waard mar in part wer renovearre. Yn 1824 waard oan de westlike gevel in twa ferdjippings tellende oanbou foar winterdeis stifte.