cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katedraal fan Durham
20e iuw
Yn de jierren 1930 waard in begjin makke mei it meitsjen fan in weardige skryn foar Sint-Cuthbert achter it heechalter. De fjouwer kandelaren en it baldekyn binne in ûntwerp fan Ninian Comper. De twa grutte banieren mei de ôfbylden fan Cuthbert en Oswald binne yn 2001 tafoege en waarden makke troch Thetis Blacker. Op oare plakken krige de katedraal yn de jierren 1930 en 1940 nije glês-yn-leadramen. De Poalske keunstner Josef Pyrz makke foar de Galiléakapel in houten byld fan de Ferkundiging.
De katedraal waard tegearre mei de tichteby lizzende kastiel yn 1986 ûnderdiel fan it wrâlderfgoed. It UNESCO-komitee stelde fêste dat de katedraal it grutste en bêste monumint fertsjintwurdige fan de Normandyske arsjitektuer yn Ingelân.
21e iuw
Oan it begjin fan de 21e iuw waarden twa alters yn de kapel fan de Njoggen Alters op 'e nij wijd oan Sint-Hilda fan Whitby en Sint-Margaretha fan Skotlân. Tichteby betinkt in plakette de Skotske soldaten dy't yn de katedraal ferstoaren nei de Slach by Dunbar yn 1650. Yn 2013 waard by wurksumheden krekt bûten de katedraal in massagrêf ûntdutsen mei de resten fan guon finzenen.
Yn 2004 krigen twa moderne houten keunstwurken fan Fenwick Lawson, "Piëta" en "Kristus yn 'e Tombe", in plak yn de Njoggen Alters kapel. Ta oantins fan Michael Ramsey, de eardere biskop fan Durham en aartsbiskop fan Canterbury, waard yn 2010 in nije glês-yn-leadraam fan de Transfiguraasje troch Tom Denny ynbrocht.
Oars
De katedraal fan Durham figurearre yn de Harry Potter-films as de Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry. De katedraal krige yn de films op de tuorren digitale spitsen tafoege.
Anna Amore
Anna Amore, echte namme: Natalie Moore (St. Louis, 25 augustus 1967), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk etnysk komôf, dy't yn it begjin fan har karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenamme Stormy Weather of Stormy Weathers. Neffens har offisjele opjefte is se (of wie se alteast ûnder har pornokarriêre) 1.68 m, mei in gewicht fan 59 kg en kupmaat 38DD, dêr't se oan kommen wie troch in boarstfergruttingoperaasje te ûndergean.
Libben en karriêre
Yn 'e earste helte fan 'e jierren njoggentich liet se har boarsten fergrutsje en begûn se as neakenmodel te posearjen foar neakenblêden as Score en Hustler's Busty Beauties. Har debút yn in pornografyske film makke se yn 1994, doe't se 27 jier wie, yn The Lost Tapes fan it label Zane Entertainment Group. It jiers dêrop ferfear se nei Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje, dêr't se mei help fan kollega-pornoaktrise Heather Hunter serieus úteinsette mei har pornokarriêre. Se woe lykwols net foar de kamera anale seks hawwe, nei eigen sizzen om't se oan har heit ûnthjitten hie dat se dat nea dwaan soe.
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Amore ûnder har karriêre yn totaal yn 88 pornofilms. Foar in part wiene dat produksjes fan studio's dy't har spesifyk talizze op it grutte-boarstesjenre, lykas Topper Video, Big Top Video en Napali Video, mar se wurke ek foar foaroansteande, algemienere labels as Vivid Entertainment, VCA Pictures, Elegant Angel, Wicked Pictures, Sin City, New Sensations en Extreme Associates. Yn 2002 loek Amore har úteinlik werom út 'e pornoyndustry. Har offisjele webside (AnnaAmore.com) is noch altyd online, mar wurdt al jierren net mear by de tiid brocht.
Tomas Lieske
Tomas Lieske, pseudonym fan Antonius Theodorus (Ton) van Drunen, (De Haach, 8 juny 1943) is in Nederlânsk skriuwer en dichter.
Hy studearre Nederlânske taal- en letterkunde en teäterwittenskippen oan de Universiteit Leien en wie in pear jier dosint oan it Haachsk Montessori Lyseum.
Lieske wie al 38 doe't syn gedichten foar it earst yn de literêre tydskriften Tirade en De Revisor ferskynden. Yn dy perioade werd er ek frege om foar Tirade in poëzykronyk te skriuwen. Dy essays kamen te lâne yn de bondel Een hoofd in de toendra. Lieske hie doe al twa toen al dichtbondels op syn namme brocht.
Mei syn proazadebút Oorlogstuinen (1992) fertsjinne er de Geertjan Lubberhuizenpriis. Syn dêrnei folgjende roman Nachtkwartier waard nominearre foar de Libris Literatuer Priis 1996, mar it wie de roman Franklin dêr't Lieske yn 2001 de Libris Literatuer Priis en de Inktaap mei wûn. De roman Dünya waard yn 2008 nominearre foar de AKO Literatuerpriis, mar dy gie lykwols nei Doeschka Meijsing. Lieskes wurk is yn ferskate talen oerset, ûnder mear yn het Turksk.
De bondel Hoe je geliefde te herkennen waard yn 2007 bekroand mei de VSB-poëzypriis foar de bêste bondel fan it jier.
Promise (pornografysk aktrise)
Promise (3 july 1983) is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 2002. Neffens har offisjele opjefte is se 1.60 m lang, mei in gewicht fan 50 kg en kupmaat 34B. Yn it begjin fan har karriêre brûkte hja ek wol de artystenammen Charise en Kiss Promise.
List fan Yslânske ambassadeurs yn Azerbeidzjan
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn Azerbeidzjan.
List fan Yslânske ambassadeurs yn de Bahama's
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn de Bahama's.
Belvedêre (It Oranjewâld)
thumb|Belvedêre thumb|left|Belvedêre plakette thumb|Belvedêre op ôfstân De Belvedêre fan It Oranjewâld by It Hearrenfean is boud troch Andreas Willem Tjaarda op de ‘Berch fan Brongergea’, in lytse hichte fan hast tsien meter heech. Letter waard dit gebiet Tsjaarda’s Bosk neamd. De earste ferzje wie in houten konstruksje út 1917. Yn 1924 liet Tjaarda dizze útsichttoer fanwege boufallichheid ferfange troch in toer fan wapene beton. Dizze waard boud troch de firma Boltje en Buwalda út It Hearrenfean, dy't ek de betonnen klokkestoel fan Lúnbert út 1921 boud hie. De belvedêre is, nei it pân fan iissalon La Venezia yn Ljouwert út 1911, it âldste fan beton oplutsen bouwurk yn Fryslân.
De achtkante útsichttoer hat njoggen treppen fan tolve trêden en in hichte fan achttjin meter. Mei de hichte fan it heuveltsje derby teld is de eachhichte fan in persoan op de toer hast tritich meter boppe it meanfjild. Dizze toer rekke ek yn ferfal, mar ynstee fan sloop waard de belvedêre nei santich jier restaurearre. Yn 1998 binne de belvedêre en it derom hinne lizzende Tjaarda's Bosk oanwiisd as ryksmonumint. Yn 2009 / 2010 wie der wer in grutte renovaasje fan it beton wêrby't it rustkjende betonizer oanpakt waard. Der is ek in stek om 'e toer delset. Der is ek in oriïntaasjetafel, mar it ôfbyld foar de oriïntaasje mist no. De namme Belvedêre waard ek jûn oan it Museum Belvédère.
Beamotter
De beamotter (alternative stavering: beamatter; Latynske namme: Martes foina), ek wol bekend de "beammarter" (wat in hollanistyske ynterferinsje is), is in sûchdier út 'e famylje fan 'e martereftigen (Mustelidae) en it skaai fan 'e lytse marters (Martes), dat yn it grutste part fan Jeropa foarkomt, wêrûnder ek Fryslân. Dizze soarte moat net betize wurde mei de nau besibbe stienmurd, dêr't er in protte op liket. Yn Nederlân genietet de beamotter de status fan beskerme bistesoart.
Fersprieding
De beamotter komt foar yn hast hiele Jeropa, útsein Yslân, súdlik en sintraal Ingelân, súdlik Wales, it uterste noarden fan Skandinaavje en Ruslân, súdlik Ruslân en de Koeban, de súdlike helte fan 'e Oekraïne en Moldaavje en it grutste part fan Grikelân en it Ibearysk Skiereilân. Bûten Jeropa is er ek lânseigen yn in diel fan westlik Sibearje, hast hiele Lyts-Aazje en parten fan Irak, Syrje en Iraan. As eksoat hat er him ek ferspraat nei de Baleären, dêr't er earst net foarkaam.
Uterlike skaaimerken
De beamotter hat trochinoar in kop-romplingte fan 45-53 sm, mei in sturtlingte fan 23-28 sm en in gewicht fan 0,9-1,9 kg. Wyfkes binne dúdlik lytser en lichter as mantsjes. De pels fan 'e beamotter is dûnker- oant readbrún, mei griis ûnderhier. Hy hat in asymmetryske bef oer de strôt dy't gielich oant oranje is. Dat is ien fan 'e dingen dêr't er mei ûnderskaat wurde kin fan 'e nau besibbe stienmurd, dy't in wite oant krêmkleurige bef hat. Ek is de beamotter wat minder swier fan lichemsbou as de stienmurd, en hat er justjes langere poaten.
Biotoop
De beamotter hat in dúdlike foarkar far bosklân, wêrby't er it leafst yn nuddelwâlden of mingde bosken ferkeart. Somtiden is er ek yn iepener lânskipstypes te finen, salang't der mar genôch beskûl is yn 'e foarm fan beamte, strewelleguod, beamwâlen en hagen. Oars as de stienmurd bejout de beamotter him ornaris net yn 'e neite fan 'e minske.
Hâlden en dragen
Beamotters binne betûfte klimmers. As der winterdeis snie leit, libje se fral yn 'e beammen en ferlitte se mar komselden de bosk; yn snieleaze winters en oare jiertiden komme se ek in soad op 'e grûn. De beamotter hat in territoaria dat by mantsjes oprinne kin oant 1.000 ha, en dan ferskate territoaria fan wyfkes oerlapet. Sawol mantsjes as wyfkes meitsje lange ferkenningstochten en lizze de nacht yn trochsneed 2-7 km ôf.
De beamotter is in nachtdier, dat pas aktyf wurdt as it begjin te skimerjen, al moat dêrby oantekene wurde dat er simmerdeis faker by ljochtskyndei op 'en paad is as de stienmurd. Hy liedt in solitêr bestean, behalve yn 'e peartiid, dy't fan juny oant augustus rint. Nei in ferlinge draachtiid fan 9 of 10 moannen, in ferskynsel dat by mear martereftigen foarkomt en bedoeld is om derfoar te soargjen dat de jongen yn 'e geunstichste tiid fan it jier te wrâld komme, folget in eigentlike draachtiid fan likernôch in moanne. Tusken heal maart en ein april wurde der dan 2-6 jongen smiten, dy't nei 6-7 wiken ûntwûn wurde en nei 8 wiken der foar it earst opút tsjogge. Oan 'e ein fan 'e simmer binne se dan folslein selsstannich. Aldere beamotters duldzje jonge bisten yn harren territoarium. Mantsjes binne fan 2 jier ôf geslachtsryp; wyfkes ornaris fan 3 jier ôf. In beamotter kin mei in protte lok yn it wyld 14 jier âld wurde. Yn finzenskip kinne se teminsten de 18 jier wol helje.
Fretten
Beamotters binne gjin tiere bisten en frette suver alle soarten proaien en fruchten dy't yn 'e bosk foarkomme. Winterdeis giet it dêrby fral om boskmûzen, wrotmûzen, iikhoarntsjes, mollen en pipermûzen. Fierders fret er ek wol hazzen, kninen, flearmûzen, ynsekten, wjirms en inkeldris ies. By 't maityd pakt er dêrnjonken ek fûgels en aaien. Mar simmerdeis en hjerstmis skeakelet er alhielendal oer op boskfruchten en hunich.
Status
De beamotter hat de IUCN-status fan "net bedrige", wat sizze wol dat der wrâldwiid gjin kâns op útstjerren bestiet. Yn Nederlân, Belgje en Grut-Brittanje is er wetlik beskerme, mar yn in protte oare lannen mei er noch wol bejage wurde. Sûnt er syn beskerme status krigen hat, is de populaasje beamotters yn Nederlân wat oanwoeksen, wat foar in grut part te tankjen is oan 'e fergrutting fan syn areaal troch ekologyske ferbiningssônes. Dêrtroch komt er bgl. tsjintwurdich ek yn Flevolân foar.
Nijesyl (Grinslân)
Nijesyl (Grinslânsk: Nijziel; Nederlânsk: Niezijl), eartiids Bomstersyl, is in doarp yn de gemeente Westerkerrtier yn de Nederlânske provinsje Grinslân. It doarp leit oan de N355 tusken Grypskerk en Súdhorn en hat goed 400 ynwenners. Troch it doarp rinne twa kanalen: it Nijesylsterdjip en it Hoeredjip. Fiif brêgen ferbine de doarpsdielen mei inoar.
Skiednis
De namme fan it doarp ferwiist nei de nije syl (= slús). Eartiids lei westlik fan it hjoeddeiske doarp in seeslús, de Bomstersyl. De slús joech mei de Sint-Elisabethsfloed fan 1421 net genôch feiligens, mar it duorre dochs noch in goede iuw ear't in nije slús (Nijesyl) boud waard.
Mei de bou fan de slús waard ek it Nijsylsterdjip groeven om it ôfwetterjen de ferbetterjen. Yn de Tachtichjierrige Kriich wie de Bomsterskâns by Nijesyl in skoft it iennige bolwurk fan de steatske troepen yn Grinslân. Ferskillende Spaanske oanfallen om de skâns te oermasterjen mislearren.
Súdlik fan it doarp, krekt noch yn it doarpsgebiet fan Noardhorn, stiet oant it Van Starkenborghkanaal staat de weropboude Zwakkenburgermole.
Foarsjennings
Fan de trije tsjerken, dy't it doarp hie, is der gjin ien mear yn gebrûk. De herfoarme tsjerke is yn 1999 oerdroegen oan de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken. De grifformeard-frijmakke tsjerke waard yn 2009 sletten, nei't de gemeente tegearre gyng mei de frijmakke tsjerke fan Grypskerk. De grifformearde tsjerke waard as lêste yn 2016 ôfstjitten.
Oant 1996 hie it doarp in kristlike basisskoalle. Doe't it learlingental ûnder de wetlike noarm fan 52 sakke fusearre de skoalle mei De Regenboog yn Grypskerk. De supermerk fan it doarp moast yn 2006 de doarren slute.
Stony (taal)
Taalbesibskip
It Stony is nau besibbe oan it Assiniboin, wêrmei't it de Assiniboin-Stony-kloft binnen de Dakotaanske talen foarmet. Hoewol't it Stony healwei de achttjinde iuw út it Assiniboin fuortkommen is, binne de beide talen tsjintwurdich net mear ûnderling fersteanber. It Assiniboin sels hat him likernôch healwei de santjinde iuw ôfspjalten fan it Sû (Sioux), dat de oare tûke fan 'e Dakotaanske talen foarmet. De Dakotaanske taalkloft is wer ûnderdiel fan 'e gruttere Sûaanske taalfamylje. Hjirûnder foar de dúdlikheid in lyts oersjoch fan 'e bredere Dakotaanske taalgroep, mei alle synonimen derby jûn.
Fersprieding en sprekkers
It taalgebiet fan it Stony striek him oarspronklik út oer in grut part fan it wâldgebiet direkt benoarden de Grutte Flakten en oant yn 'e Rocky Mountains. Dêr wurdt it noch altiten sprutsen, mar tsjintwurdich is it taalgebiet fersnipele rekke en de taal sels ûnder grutte druk kommen te stean fan it Ingelsk. Der binne no twa enklaves, ien yn it suden fan Alberta, westlik en noardwestlik fan Calgary, en ien yn sintraal Alberta, bewesten Edmonton. Dy beide gebieten falle gear mei de beide dialekten fan it Stony, it Noardlik Stony of Wâld-Stony, en it Súdlik Stony of Berch-Stony. Hoewol't se net mear deun byinoar sprutsen wurde, binne de beide dialekten noch sûnder muoite ûnderling fersteanber. Neffens gegevens fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2011 soene der doe 3.160 sprekkers fan it Stony west hawwe. Op in etnyske groep fan sa'n 7.900 minsken komt dat prosintueel sjoen del op 40,0% fan 'e minsken.
Fonology
It Stony hat twa ûnderskate staveringen, ien foar Noardlik Stony en ien foar Súdlik Stony, dy't inoar net sa'n mâle soad ûntrinne, mar dochs op wichtige punten ferskille. Beide systemen binne oanpaste foarmen fan it Latynske alfabet.
Fonetyk
Beide dialekten hawwe fiif lûden: a ([a] as yn "ham"), e ([e], lykas yn "leed", mar koarter), i ([i] as yn "wyt"), o ([o] as yn "bok") en u ([u] as yn "tûk"). Dy kinne allegear sawol koart as lang wêze; binne se lang, dan krije se in skerpteken (á [a:], é [e:], í [i:], ó [o:], ú [u:]). Ek binne der trije nasale klanken, dy't skreaun wurde mei in kapke of breedteken: â ([ã]; lykas yn "aanst", mar dan koart), î ([ĩ] as yn "hyns") en û ([ũ] as yn "fiifpûns").
Wat de bylûden oanbelanget, binne der ferskillen. De letters b, d, m, n, g en h yn it Noardlik Stony en b, d, g, h, m, n, s en z yn it Súdlik Stony wurde krekt-en-gelyk útsprutsen as yn it Frysk. Yn beide dialekten binne de j, w en y de bekende dzj [ʤ] fan "siedzje", de w [w] fan "skowe", resp. de j [j] fan "jas". Yn beide dialekten wurde fierders de k [kʰ], de p [pʰ] en de t [tʰ] aspirearre útsprutsen, dus mei in lyts h-ke derefteroan, bekend fan "Marthinithoren". De c yn it noardlike en de ch yn it súdlike dialekt jouwe (deselde) klank wer: de aspirearre tsj [ʧʰ].
De s yn it Noardlik Stony en de th yn it Súdlik Stony steane foar de stimleaze th [θ] fan it Ingelske thin, wylst de z fan it Noardlik Stony foar de stimhawwende th [ð] fan it Ingelsk this stiet, in klank dy't it súdlik dialekt net hat. De sh en zh fan it Noardlik Stony binne dan wer de gewoane s [s] en z [z] fan "sân" en "bazen".
Dan binne der twa ûnbekende kielklanken. De earste is de [ħ], sis mar in yn 'e kiel útsprutsen stimleaze h (de stimleaze faryngale wriuwklank, yn taalkundich jargon), dy't yn it noardlike dialekt skreaun wurdt mei de x, en yn it súdlike dialekt mei as rh. De twadde is de [ʕ], in yn 'e kiel útsprutsen stimhawwende h (de stimhawwende faryngale wriuwklank), dy't yn it Noardlik Stony skreaun wurdt as de r, en yn it Súdlik Stony net foarkomt. Ta einbeslút is der dan noch glottisslach ([ʔ]), de klank tusken de beide gelikense lûden yn "Aäron" of "koöperaasje". Dy komt yn beide dialekten foar, mar wurdt yn it Súdlik Stony net skreaun. It Noardlik Stony brûkt der it teken ɂ foar.
Hjirûnder foar de dúdlikheid noch eefkes in skematysk oersjoch (dat net alhielendal op alfabet stiet om't de alfabetisearring fan 'e fonemen yn 'e beide dialekten net hielendal lykop rint).
Dream Theater
Dream Theater is in Amerikaanske progressive-metalband oprjochte yn 1985.
Skiednis
Dream Theater is oprjochte yn 1986 troch gitarist John Petrucci, bassist John Myung en drummer Mike Portnoy wylst sy studearren oan de Berklee College of Music yn Boston. Kevin Moore, in skoalkammeraat fan Petrucci op de high skoalle, waard rekrutearre om keyboards te spyljen en Chris Collins waard frege as sjonger.
It fiiftal neamde harren band Majesty, op foardracht fan Mike Portnoy en ynspirearre troch syn omskriuwing fan it ôfslutende stik Bastille Day fan Rush. Hja ferlieten de skoalle om har oan har band te wijen.
Yn novimber 1986, nei in oantal moannen tegearre nûmers skreaun en gearspile te hawwen, ferliet Chris Collins de band. Nei in jier waard de âldere en mear betûfte Charlie Dominici as sjonger fûn.
Koart neidat de earste demo's fan de band útkaam wiene, waarden se twongen ta in nammeferoaring. In oare band wie al bekend ûnder de namme Majesty en dy drige mei gerjochtlike stappen. Ferskate alternativen passearren de revu, oant Portnoys heit de namme Dream Theater oandroech. Heit Howard Portnoy ûntliende de namme oan in bioskoop yn Kalifornje, neamd The Dream Theater. Yn 1989 brocht de band syn debútalbum út When Dream and Day Unite. De promoasjetoernee bestie mar út fiif konserten. Nei fjouwer optredens waard sjonger Dominici ûntslein fanwege persoanlike en kreative mieningsferskillen. Syn ferfanger waard fûn yn de Kanadeeske sjonger Kevin James LaBrie, earder fan Winter Rose. Yn 1992 kaam it earste album mei de nije sjonger Images and Words út.
Yn in ynterview yn juny 2010, makke sjonger James Labrie bekend dat de band in skoft yn laskjen soe oant jannewaris, en dêrnei begjinne soe oan de opnamen fan in nij album. Septimber 2010 makke drummer Mike Portnoy bekend dat hy de band ferlitte soe. Mike Mangini earder fan Annihilator waard syn ferfanger.
Logo en Byldmerk
thumb|200px|Op de eftergrûn it Majestysymboal thumb|200px|Logo fan Dream Theater Betiid yn harren bestean hie Dream Theater al in eigen byldmerk, bekend as it Majestysymboal, en lettertype dat op it measte fan harren promosjoneel materiaal brûkt is. Sels neidat de band de namme Majesty falle litte moast, is it dochs harren offisjele hannelsmerk bleaun.
It Majestysymboal komt fan it teken fan Marije I fan Skotlân. It is bewurke troch Charlie Dominici foar de albumhoes fan When Dream and Day Unite.
It net dúdlik foarkommen fan it logo op de albumhoes fan Falling Into Infinity en it net foarkommen op de albumhoes fan Once yn a LIVEtime waard troch guon fans ynterpretearre as befêstiging dat Dream Theater harren progressive woartels oan it kwytreitsjen wie. Dizze twa albumhoezen binne lykwols ûntwurpen troch Storm Thorgeson, en dizze keunstner woe net wurkje mei lettertypen dy 't troch oaren makke binne. Op Scenes From a Memory wie it byldmerk wer oanwêzich en sûnt dy tiid hat it in plak krigen op elk album.
Tessa de Loo
Biografy
Tessa de Loo wie de âldste fan trije bern. Ne't se de middelbere yn Oss helle hie, sette se út ein mei in stúdzje Nederlânsk oan de Universiteit fan Utert, mar ûnderbriek har stúdzje foar in skoft om as leararesse oan 't wurk te gean. Yn 1976 kaam hja werom op de universiteit, mar besleat úteinlik dochs om har libben oan de skriuwerij te wijen. Sy boaske doe't se tweintich wie, mar wenne fan 1980 ôf oan mei har soan yn Piterbuorren. Nei't yn 1975 en 1978 twa koarte ferhalen fan har yn de krante ferskynd wiene, slagge it en bring de roman De meisjes van de suikerwerkfabriek yn 1983 út.
Oare súksesfolle romans fan har hân wiene Meander (1986), Het rookoffer en Isabelle (1989), mar har measte súkses hie se mei De tweeling (1993). It boek krige sawol yn Nederlân as Dútslân in priis. Du roman ferhellet oer twillingsusters dy't yn de oarloch fan elkoar skieden reitsje; de iene komt yn Dútslân te wenjen en de oare yn Nederlân. At se beide al âld binne moetsje se elkoar wer. De libbensskiednis fan de susters jout it frame foar de beskriuwing fan in stik skiednis fan- en de ferhâldings tusken beide lannen. It boek waard yn leafst 24 talen oerset en yn 2002 ferfilmd troch Ben Sombogaart. De Loo har nijste roman Een goed nest ferskynde 5 septimber 2014.
Tessa de Loo wennet al jierren yn it suden fan Portugal.
Kleaster Eberbach
It Kleaster Eberbach is in earder sistersjinzerske abdij yn de omkriten fan Eltville am Rhein yn it Ryngoa, Hessen, Dútslân. It wrâldferneamde kleaster wie ien fan de âldste en belangrykste sistersjinzerske kleasters fan Dútslân. It yn it natuerpark Rhein-Taunus lizzende romaanske en iergoatyske kompleks heart ta de wichtichste monuminten fan Europa.
Stifting en bloeitiid
thumb|left|Byld Bernard fan Clairvaux oan de kleasterpoarte De stifting fan it kleaster giet werom op Bernardus fan Clairvaux. Nei de stifting fan it kleaster Himmerod yn de Eifel besocht it sistersjinzerske kleaster fan Clairvaux noch in twadde kleaster foar harren oarder yn Dútslân te stiftjen. Clairvaux stjoerde abt Ruthard mei tolve muontsen nei Dútslân, dy't op 13 febrewaris 1136 it kleaster fan Eberbach stiften. Beskermhilligen fan it kleaster wiene Maria Immaculata en Jehannes de Doper. Fanút Eberbach folge al gau de stifting fan it dochterskleaster Schönau yn it Odenwald, Otterberg (1144-1145) yn de Palts, Hoch (1155) by Luik (letter Val-Dieu) en Arnsburg (1174) by Lich.
As sistersjinzersk kleaster folge Eberbach de rigel fan de sistersjinzerske herfoarming. Dy easke in kleasterlibben dat de benediktynske rigels strang neilibbe. De muontsen moasten libje fan it wurk troch eigen hân en dat makke in kleasterlibben yn Eberbach foar de aadlike boppelaach net oantreklik. Troch de hiele skiednis hinne wiene de muontsen fan Eberbach fan gewoane komôf.
Cornelis baron du Tour van Bellinchave
thumb Marc Cornelis Willem baron du Tour van Bellinchave (Weerselo, 9 febrewaris 1764 - Ljouwert, 3 april 1850) wie in Nederlânsk politikus. Hy kaam út in Brabânske famylje dy't him yn Fryslân nei wenjen sette, wie in soan fan kolonel David Constantijn du Tour en fan Golda Catharina Elsebé Everdina van Bellinchave. Hy wie de pake fan Marc Willem du Tour van Bellinchave.
Kleaster Eberbach
Stifting en bloeitiid
De mienskip bestie út muontsen en preesters (manuum/oratores), dy't teology studearre hiene, en de konversen of likebruorren (conversi/illitterati), dy't it gewoane wurke diene. Hja wennen yn romtes dy't fan inoar skieden wiene en ek yn de kleastertsjerke hiene hja harren eigen plak. Neffens rûzings wennen der 300 persoanen yn it kleaster mei in ûnderferdieling fan 100 muontsen en 200 konversen. Sokke ferhâldings wiene der ek yn oare sistersjinzerske kleasters. It hege oandiel fan konversen foarme de basis fan de tige flugge groei fan de oarder.
Cornelis baron du Tour van Bellinchave
Du Tour wie kaptein, ried fan it kommissariaat-generaal, departemint Fryslân (1814), lid Provinsjale Steaten fan Fryslân (1814-1826), lid Deputearre Steaten fan Fryslân (1814-1836), lid Provinsjale Steaten fan Fryslân (1826-1836) en lid Earste Keamer fan de Steaten-Generaal (1836-1848).
Kleaster Eberbach
Stifting en bloeitiid
Eberbach spile in grutte rol by de fersprieding fan de wynbou yn de Ryngoa en de Midden-Ryndelte. Troch skinkings krige it kleaster in soad grûn foar wynbou en oare agraryske aktiviteiten, dêrby besocht it kleaster de lappen en lapkes grûn troch bygelyks ruil safolle mooglik ta in grutskalich aréaal te foarmjen.
Delgong
Al yn de 15e iuw ferlear it kleaster oan ekonomyske betsjutting. It tanimmende ynwennertal fan it Ryngoa makke de ferdieling fan lytsere pachtperselen needsaaklik mei as gefolch legere opbringsten. Yn 1525 easken opstannige boeren yn de Ryngoa de ûntbining fan de kleasters; hja plonderen de foarrieden fan Eberbach en twongen kleasters in ferklearring ôf te jaan tenei gjin muontsen mear op te nimmen. Doe't de troepen fan it Swabysk Bûn naderen, joegen de boeren belies. De ferklearring waard neatich ferklearre, mar it Swabyske Bûn easke fan de kleasters no in spesjale heffing om de kosten fan de kriich te beteljen.
Reformaasje
De direkte gefolgen fan de reformaasje wiene foar it kleaster net al te grut, mar in pear muontsen ferlieten it kleaster. Yndirekt wiene de gefolgen slimmer mei't de hearen fan Hessen, Nassau en Kar-Palts op de nije lear oergyngen en hja yn harren lannen folsleine kontrole oer it tsjerklike libben neistribben. Dêrmei ferlear it kleaster de patronaatsrjochten en de ynkomsten fan parochy's. Ek de út de reformaasje fuortkommende krigen belesten it kleaster swier. Hieltiten wer moast it kleaster mear bysûndere belestings ôfdrage. Yn de simmer fan 1552 waard it kleaster troch de troepen fan markgreve Albrecht Alcibiades plondere, yn dy tiid in lukrative saak. Kar-Mainz rekke oan reapsein en aartsbiskop Sebastian von Heusenstamm waard twongen kleasters yn domeinen om te setten en yn it Mainzer domstift te yntegrearjen, mar de kleasters Eberbach en Bleidenstadt wisten noch selstannich te bliuwen. Yn 1553 wie de mienskip fan Eberbach slonken ta noch mar 26 muontsen en 14 konversen.
thumb|250px|left|Eberbach yn 1646 neffens Matthäus Merian Yn de Tritichjierrige Kriich besochten Sweedske troepen de Ryngoa. De Sweedske troepen plonderen it kleaster yn desimber 1631 en de grutte bibleteek ferdwûn. De abt wie mei it konvint flechte nei Keulen en hie it kleasterargyf meinommen. Yn 1635 koe it konvint werom gean, mar it kleaster wie yn brekfallige steat en soe syn eardere belang nea wer krije. Ek de Frânsen besoargen it kleaster yn de twadde helte fan de 17e iuw yn de Njoggenjierrige Oarloch drege tiden. De 18e iuw brocht wer bettere tiden en fan 1704 oant 1715 waard ûnder abt Michael Schnock de kleastertsjerke yn barokke styl ferboud. Ek oare kleastergebouwen waarden ferboud. It aartsbisdom Mainz besocht noch ferskillende kearen it kleaster op te heffen en de besittings by it bisdom te foegjen, mar it ferset fan Eberbach wie effektyf en it kleaster bleau ûnôfhinklik. In foardiel wie dat de besittings fan it kleaster mar foar in tredde part yn de Ryngoa lei, de rest lei yn Kar-Palts en yn Hessen-Darmstadt. By in opheffing fan it kleaster soe dat liede ta it opeaskjen fan it kleasterbesit troch Hessyske lângreven, wermei't it foar Kar-Mainz ferlern gien wie.
Sekularisaasje
thumb|260px|Kleastertsjerke Tsjin it ein fan de 18e iuw joegen de Frânsen de muontsen it kleaster út. Op 19 july 1796 flechte te mienskip en it Frânske leger plondere it kleaster. Al gau kamen de muontsen werom, mar yn 1797 easken de Frânsen jild fan it kleaster en as pressymiddel namen hja foaroansteande boargers en amtners mei nei Frankryk, dêr't hja finzen holden waarden. Ek de bibleteek waard yn beslach nommen en in opeaske útjefte fan de Dútske Ensyklopedy moast Ebernach sels earst noch oanskaffe, om't it kleaster dy sels net hie. In weardefol stellen Marije-byld út 1420 stiet tsjintwurdich noch yn it Louvre fan Parys.
De besetting fan de lofterkant fan de Ryn troch Frankryk hie ek fan gefolgen dat Ebernach it sûnder de ynkomsten dwaan moast fan it kleasterbesit dêr. Mei de Frede fan Lunéville (9 febrewaris 1801) waarden de ferliezen op de lofterkant fan de Ryn offisjeel befêstige. De Reichsdeputationshauptschluss yn 1803 makke in ein oan it kleaster, dat mei al syn besit oerdroegen waard oan it foarstendom Nassau-Usingen as dielkompinsaasje foar de ferliezen fan it foarstendom op de lofterkant fan de Ryn (fral it greveskip Saarbrücken). Antisipearjend op de Reichsdeputationshauptschluss hie Nassau op 11 oktober 1802 al de Ryngoa anneksearre. Fuort nei de anneksaasje sette in kommisje fan de protestantske foarst útein mei de ynventarisaasje fan it fermogen fan it kleaster. Wylst alle oare kleaster al yn de maaitiid fan 1803 opheft waarden, bleau Ebernach noch wat langer iepen. Oarsaak wie de striid tusken it hartochdom Nassau en it gruthartochdom Hessen oer de ferdieling fan de pinsjoenskosten fan it kleasterpersoniel.
Mei in dekreet fan foarst Friedrich August fan Nassau waard it kleaster op 18 septimber 1803 lang om let opheven. De lêste 22 bewenners waarden op 27 novimber 1803 it kleaster útset. De lêste abt Leonhard Müller sette him yn syn bertestêd Rüdesheim nei wenjen. Nei de sekularisaasje bleaune de measte gebouwen in skoft leechstean, wylst de tsjerke foar opslacht brûkt waard. Sûnt healwei de 19e iuw groeide de ynteresse yn it kleaster, mar oant it begjin fan de 20e iuw waard it kleaster as finzenis brûkt.
Doe't de Kulturkampf foarby wie sette it bisdom Limburg útein mei de weropbou fan de sletten kleasters. De driuwende krêft wie de abt fan it Marienstatt-kleaster, dat yn 1888 op 'e nij iepene wie, en letter bikop Dominikus Willi. De befolking stie efter it stribjen en de Deutsche Zentrumspartei stipe it krewearjen yn de polityk. It regear wie lykwols wol ree om de gebouwen oan it bisdom te ferkeapjen, mar net de lânbougrûn fan it domein. Dy lânbougrûn foarme de ekonomyske basis fan it kleaster en sûnder wie in nije stifting fan 'e baan.
20e iuw
Nei de Earste Wrâldkriich besochten Belgyske trappisten sûnt 1921 it kleaster te befolken. Ek harren plannen koene rekkenje op stipe fan de bewenners, mar de oerheid aksele tsjin en mei it útbrekken fan de ekonomyske krisis joegen de trappisten harren plannen op. Yn de jierren 1950 waard foar in tredde kear besocht it kleaster te weriepenjen foar in ferballe Boheemsk konvint, mar ek dat mislearre om finansele redenen.
Nei de Twadde Wrâldkriich hat it kleaster noch tsjinst dien as opfangkamp foar flechtlings. Yn 1950 wennen der noch 172 minsken yn de gebouwen. Yn de tiid fan de Kâlde Kriich tsjinnen de gebouwen as needûnderkommen foar it Hessyske dielsteatregear.
Yn 1986 sette in grutte restauraasje fan it kleaster útein. Sûnt 1998 is it kleasterkompleks ûnderbrocht by de "Stiftung Kloster Eberbach". Nei't der in hiel soad rein fallen wie yn april 2005 en de Kisselbach it wetter net mear ferwurkje koe, stoartte in 18e-iuwsk ôfwetteringskanaal, dat ûnder it kleaster rûn, yn. In grut diel fan it kleaster stie ûnder wetter en de wetterskea wie grut. Sûnt 2018 wurdt ek it ynterieur fan de kleastertsjerke renovearre.
Kleastertsjerke
thumb|left|250px|Ynterieur fan de basilyk Ynearsten wennen de sistersjinzers fan in earder augustynsk koarhearenstift eastlik fan de Kisselbach. Troch de foarse groei fan it tal leden fan de mienskip moast der in romaanske nijbou plakfine, dy't om 1220 hinne foltôge wie. Yn de iuwen dêrnei waarden de gebouwen yn goatyske styl ferboud en feroare. Plannen om it kleaster yn de 17e iuw te fernijen waarden troch it útbrekken fan de Tritichjierrige Kriich net útfierd. De âlde tsjerke fan it koarhearenstift waard yn de 18e iuw ôfbrutsen.
Sûnt de sekularisaasje makke de oerheid gebrûk fan de gebouwen sûnder dêr in soad oan te feroarjen. By de 20e-iuwske restauraasje waard in diel yn romaanske styl werom brocht. Yn de 19e iuw hat it kleasterterrein noch in skoft tsjinst dien as kranksinnigengesticht. It gebou fan it gesticht waard by de restauraasje ôfbrutsen.
De kleastertsjerke waard oan de súdlike kant fan it kleaster boud. It is in trijeskippige romaanske pylderbasilyk mei dwersskip. It begjin fan de bou fan de romaanske tsjerke fûn plak yn 1140. Nei in ûnderbrekking tusken 1160 en 1170 koe it alter yn 1178 wijd wurde. De konsekraasje fan de hiele tsjerke folge yn 1186 troch de aartsbiskop fan Mainz. thumb|260px|Barok stúkwurk yn de basilyk Tusken 1313 en 1340 waarden njoggen goatyske kapellen oan it súdlike dwersskip boud. It koer krige doe ek grutte goatyske finsters, werfan't it súdlike bewarre bleaun is.
Ut de barokke tiid datearje de dakruters mei sipelfoarmige bekroaning. Oare barokke feroarings ferdwûnen tusken 1935-1939 by it herstellen fan romaanske boudielen. Oan de eastlike kant fan it dwersskip binne sawol oan de noardlike as oan de súdlike kant trije kapellen. Yn de kapellen binne resten fan it barokke stúkwurk út de iere 18e iuw bewarre bleaun.
De koarbanken en it koarhek binne net bewarre bleaun. De goatyske grêfplaten waarden by it tydlik gebrûk fan de tsjerke as stâl slim skeind. Hast alle grêfplaten steane net mear op it oarspronlike plak.
Yn de tsjerke wurde konserten organisearre.
Oare gebouwen
thumb|left|250px|Kleastergong Dielen fan de romaanske kleastergong waarden nei de sekularisaasje yn 1804 ôfbrutsen. De súdlike kant fan de kleastergong is goatysk, de noardlike kant goatysk en foar in part romaansk. Boppe it westlike diel fan de kleastergong waard yn de jierren 1478-1480 in nije bibleteek boud. It letgoatyske fakwurk waard by de restauraasje yn de 20e iuw wer frijlein. De treptoer datearret fan 1500.
thumb|260px|left|Dormitoarium foar muontsen Oan it noardlike dwersskip fan de kleastertsjerke waard yn it ramt fan de iergoatyske ferbouwing om 1250 hinne it armarium, de sakristy, de kapittelseal, it parlatoarium en de, tsjintwurdich as wynkelder brûkte, 48 meter lange seal foar de likebruorren. Nei't de bibleteek ferhûze nei de ferdjipping boppe de kleastergong waard it armarium as grêfplak yngebrûk nommen. De kapittelseal kin troch de krúsgong binnen gien wurde en is heechgoatysk fan foarm. De romte wurdt mei twa rigen stiennen banken omseame en waard yn 1500 beskildere mei plantenmotiven. Op de earste ferdjipping wie it dormitoarium foar de muontsen, in 74 meter lange en 14 meter brede, twaskippige seal. De iergoatyske romte is mei mear as 1000 m² ien fan de grutste net-religieuze romtes fan de midsiuwen. It dormitoarium is mei in trep fuort mei it dwersskip fan de tsjerke ferbûn. Yn de tiid fan it kleaster tsjinne it dormitoarium as sliepseal foar 150 muontsen.
Eastlik fan it kleaster stiet op de oare kant fan de Kisselbach it âlde hospitaal. It letromaanske gebou tsjinne oarspronklik om gasten ûnder te bringen en siken te ferpleegjen. Yn de barokke tiid waard it gebou yn de jierren 1721-1722 ferboud en krige it gebou in wolvedak. Yn it gebou is in 39 meter lange en 16 meter brede seal mei in letromaansk krúsgraadferwulft.
Ruinen
Ruinen (Nedersaksysk: Rune) is in doarp yn de gemeente De Wolden yn de provinsje Drinte. Oant 1 jannewaris 1998 wie Ruinen in selsstannige gemeente.
Skiednis
Sûnt de midsiuwen oant de Frânske tiid wie Ruinen in hege hearlikheid; it waard oantsjut as 'hearlikheid Ruinen'. Yn in akte fan 1139 waard Otto fan Ruinen neamd as ien fan de tsjinstmanlju fan de biskop fan Utert. Yn 1140 stiften benediktynske muontsen in kleaster mei in oan Marije wijde kleasterkapel. Letter ferhûze it kleaster nei Dickninge.
Fan 1811 oant 1998 wie Ruinen in selsstannige gemeente. It grutste diel fan Ruinen waard op 1 jannewaris 1998 by de nije gemeente De Wolden foege, lytsere dielen waarden by de gemeentes Hoogeveen en Westerfjild yndield. De buorskippen Witteveen en Benderse binne ferdield oer de twa lêstneamde gemeentes, mar falle ûnder it adres fan Ruinen.
It doarp hat tradisjoneel in agrarysk karakter.
Lokaasje
Omlizzende plakken binne Havelte, Ruinerwold en Ansen. Noardlik fan Ruinen leit it 3.700 hektare grutte Nasjonaal Park Dwingelderfjild. Súdlik fan Ruinen leit de 1.100 hektare grutte Boskwachterij Ruinen fan Steatsboskbehear.
Bysketoerbrêge
De Bysketoerbrêge of Byskestegebrêge (Offisjeel: Biesketorenbrug) is in lyts fêst brechje oer de Stêdsgrêft (Lytssân) yn 'e binnenstêd fan Snits.
Stee
It brechje is in ferbining tusken de beide siden fan it Lytssân (Snits). It leit oan de iene ein fan de Bysketoerstege, dat der is sa ek in ferbining fan dy stege nei de Stokfiskstege skean der tsjinoer. Fierder de stêd yn is de Bokkensbrêge; fierder nei bûten leit de Jousterpiip.
Grif hat de romte yn it ferline wat grutter west. Der hat al lang in brêge op dit stee lein, mar yn 1908 waard der in J.P. Hogendijk-wipbrêge yn lein. Skynber wie dêr doe noch de romte foar. Dy brêge hat dêr lein oant 1966, oant de hjoededeiske fêste platte brêge oanlein waard.
Namme
Yn 2017 is de namme fan de brêge troch de gemeente fêstlein as "Biesketorenbrug". De namme is eins in ferwizing nei de Bysketoerstege dy't der op oanslút, mar de fêstleine foarm ferwiist yn stee dêrfan nei de Bysketoer, dy't no krekt oan de oare ein fan de stege stie.
Frans Julius Johan fan Heemstra
thumb|F.J.J. baron fan Heemstra Frans Julius Johan baron fan Heemstra (Grins, 15 july 1811 - De Haach, 19 febrewaris 1878) wie in Nederlânsk politikus.
Fan Heemstra wie in antyrevolúsjonêr Twadde Keamerlid foar it distrikt Haarlimmermar. Hy wie in telch út de Fryske aadlike famylje Van Heemstra, soan fan Twadde Keamerlid Willem Hendrik fan Heemstra en broer fan minister en Keamerlid Schelte van Heemstra (1807-1864). Yn 1875 folge er de militante liberaal Rutgers van Rozenburg op. Nei syn ferstjerren besocht syn soan Schelto fergees om him op te folgjen.
Fetch (mytysk wêzen)
In fetch (út it Ingelsk; útspr.: [feʧ], likernôch: "fetsj") is mytysk wêzen út 'e folkloare fan Ierlân. Yn 'e measte gefallen liket sa'n wêzen in dûbelgonger te wêzen, wêrfan't it gewaar wurden jins dea oankundiget. Neffens folkloristen John en Michael Banim betsjut de ferskining fan in fetch yn 'e moarntiid (ynstee fan yn 'e jûn) lykwols dat men in lang libben temjitte sjen kin. De etymologyske oarsprong fan 'e term fetch is ûndúdlik. De term betsjut yn it Ingelsk ek "ophelje(n)", wat tsjutte kinne soe op in saneamde psychopompos, in geast dy't by it ferstjerren de siel fan 'e ferstoarne ophellet (sa't de term fetch yn 'e oersetting út 1583 troch Richard Stanyhurst fan 'e Aeneis brûkt wurdt). Oer it komôf fan it wurd hawwe taalkundigen it noch net iens wurde kinnen. Guon tinke oan in Ierske oarsprong, wylst oaren hawwe wolle dat it wurd oarspronklik út it Aldingelsk wei yn it Iersk-Ingelsk bedarre is. In trêde mooglikheid soe in ferbastering fan it Aldnoarske fylgja wêze, mei't de Wytsingen yn 'e Iere Midsiuwen grutte ynfloed op 'e Ierske kultuer útoefene hawwe. Sjoen it seldsume foarkommen fan dat wurd yn it Aldnoarsk liket it lykwols tige ûnoannimlik dat it trochjûn wêze kin oan it Iersk.
Halbertsma (laach)
Halbertsma is in Nederlânsk Patrysjerslaach fan Frysk komôf (omkriten fan Dokkum), dat ûnder mear gelearden en keaplju opsmiten hat.
Skiednis
Der is bewiis dat de stamrige begjint mei in Scipio Halbertsma dy't om 1645 hinne yn Dokkum berne waard. Hy wie advokaat foar it Hof fan Fryslân en substitút-sekretaris fan de grytenij Westdongeradiel. Syn soan Hidde Halbertsma waard goud- en sulversmid op De Gordyk. Dy syn efterpakesizzer wie de yn Dimter berne heechlearaar Tsjalling Joastes Halbertsma.
De famylje Halbertsma is opnommen yn de jiergongen 5, 12, 15, 40, 71 en 72 fan it genealogyske neislachwurk Nederland's Patriciaat.
Inkelde telgen
Oare Halbertsma's binne:
Bokkensbrêge
De Bokkensbrêge of Sylsterbrêge (Offisjeel: Bokkensbrug) is in piip yn 'e binnenstêd fan Snits, dy't de oerkrusing foarmet fan de Stêdsgrêft (Suupmerk/Lytssân) en de Singel/Dimpte Poartesilen.
Stee
Op it stee fan de piip wie eartiids in brêgekant oer de wetters fan de Woartelmerk, it Lytssân, De Poartesilen en de Suupmerk. Yn 1930 binne de Woartelmerk en de Poartesilen dimpt, en is der in fêste brêge oerlein foar de oare rjochting. Yn de twadde helte fan de 20e iuw is de brêge in piip wurden, dy't de Lytssân-side breder wie. Fanwegen in ferkeartrochrinplan kaam der in rydstrook by dat it ferkear fan de noardwâl fan it Lytssân nei de súdwâl koe. Auto's kinne no oarnaris net mear fan it Lytssân fia it krúspunt fierder de Binnenstêd yn. Tusken de twa rydstroken stiet it byld Bern mei laam fan Maria van Everdingen.
Fierder de stêd yn leit de Aaiebrêge; fierder nei bûten leit de Bysketoerbrêge.
Namme
Yn 2017 is de namme fan de brêge troch de gemeente fêstlein as "Bokkensbrug". Dy namme is in ferwizing nei in brêgewipper fan doe't der noch ear't de brêge in piip waard. De namme Sylsterbrêge wie de namme fan ien fan de fjouwer brêgen dy't hjir yn in brêgekant leinen doe't de Singel en de Poartesilen beide noch iepen wienen. De namme tsut op de Poartesilen, benoarden de brêge.
Nachtwache
Nachtwache is in Westdútske kristlike dramafilm út 1949 ûnder rezjy fan Harald Braun, mei yn 'e haadrollen Luise Ullrich en Hans Nielsen. De titel betsjut "Nachtwacht" en ferwiist nei predikanten dy't yn it metafoaryske tsjuster de wacht hâlde foar harren leauwenden. It ferhaal giet oer in dûmny dy't kunde kriget oan in froulike dokter. Der groeit wat tusken harren, mar sy hat yn it ferline in dochterke ferlern en dêrnei is har bân mei God en mei de tsjerke tige problematysk wurden. Nachtwache krige doedestiden tige positive resinsjes fan 'e Dútske filmkritisy, en hie grut kommersjeel súkses yn 'e bioskopen. Tsjintwurdich wurdt de film folle leger wurdearre.
Plot
De lutherske dûmny Johannes Heger, in widner, komt mei syn tsienjierrige dochter Lotte te wenjen yn it doarp Burgdorf, dêr't er predikant wurdt. Yn in sikehûs dêr yn 'e buert kriget er kunde oan 'e froulike dokter Cornelie Badenhausen. Se kinne fan it begjin ôf oan al goed mei-inoar opsjitte, mar út harren petearen merkt Heger dat Cornelie tige ôfhâldich is foar God en de tsjerke oer. (Dat komt, sa docht letter bliken, om't se by de Alliëarde bombardeminten yn 'e Twadde Wrâldoarloch in dochterke kwytrekke is, en dat ferlies kin se net goedkrije mei har oarspronklike leauwe.) Cornelie, fan har kant, stelt oan 'e hân fan har omgong mei Heger fêst, dy't in rotsfêst fertrouwen yn God hat, dat der wat yn har libben ûntbrekt dat se sels net opfolje kin.
Heger rekket al rillegau befreone mei syn roomske amtgenoat yn Burgdorf, kapelaan Von Imhoff. Se wurde ûnderling ferbûn troch harren ynstelling dat se de leauwenden sa goed mooglik troch dizze drege nei-oarlochske snuorje hinne helpe wolle. Koarte tiid letter arrivearret de akteur Stefan Gorgas yn it doarp, dy't dêr in rol yn in foarstelling krigen hat. Hy is boppedat in goede freon fan Von Imhoff, mei wa't er yn 'e Twadde Wrâldoarloch as piloat yn deselde ienheid fan 'e Luftwaffe tsjinne hat. Gorgas blykt de âlde frijer fan Cornelie en de heit fan har omkommen dochterke te wêzen. Hy hat har geandewei de oarloch út it each ferlern. No't er har troch tafal hjir wer treft, wol er harren relaasje wer oppakke. Dêr wol Cornelie lykwols út noch yn wat fan witte.
Yn syn teloarstelling oer har hâlding lokket Gorgas in skandaal út, en it wurdt bekend dat Cornelie sûnder troud te wêzen in bern krigen hat (yn in tiid dat soks maatskiplik út noch yn net akseptearre wurdt). De lieding fan it sikehûs jout har dêrop te ferstean dat fan har ferwachte wurdt dat se ûntslach nimme sil. Heger bemuoit him om 'e nocht mei de kwestje om troch bemiddeling ta in foar alle partijen akseptabele oplossing te kommen. Mar Cornelie wol allinne noch mar fuort en pakt har koffers om mei ûnbekende bestimming op 'e trein te stappen.
Underweis nei it treinstasjon falt der lykwols in tragysk ûngemak foar. De lytse Lotte Heger, dy't mei Gorgas oan it touterjen is, sjocht Cornelie foarbykommen en wol har tawiuwe. Se lit dêrta ien hân los, ferliest har lykwicht, falt fan 'e touter ôf en komt ûngelokkich del. Yn it sikehûs docht Cornelie neitiid war om it libben fan it famke te rêden, mar it mei net bate. Heger is alhiel telider slein. Von Imhoff besiket syn freon by te stean, mar syn wurden fan treast binne oan dôvemansearen rjochte as Heger yn fertwifeling syn leauwe begjint te befreegjen. Gorgas, dy't by Lotte wie doe't it needlot tasloech, jout himsels de skuld fan it ûngemak en wol in ein oan syn libben meitsje. Heger wit him dat idee te ûntpraten en fynt sa tagelyk syn eigen leauwe werom. Cornelie, dy't tsjûge fan alles is, rekket djip ûnder de yndruk fan 'e ynderlike krêft fan Heger. Troch syn foarbyld te folgjen, slagget it ek har einlings om har mei God te fermoedsoenjen.
Produksje
Nachtwache hie eins Die Nachtwache hjitte moatten, mar it lidwurd waard út 'e titel skrast, nei alle gedachten om dy algemiener klinke te litten. It wie de sânde film fan regisseur Harald Braun. Dyselde wurke op basis fan in senario dat er sels, tegearre mei Paul Alverdes, skreaun hie. Braun wie fierders mei Hans Abich ek as produsint by it projekt belutsen, foar de filmstudio's Neue Deutsche Filmgesellschaft út München en Filmaufbau GmbH út Göttingen. It oarspronklike idee fan 'e film kin weromtrasearre wurde nei Göttingen. It wie de earste nei-oarlochske film dy't finansjeel stipe waard troch de lutherske Evangelische Kirche in Deutschland (EKD).
De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Franz Koch, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Mark Lothar. De opnamen fûnen plak yn it Filmatelier Göttingen, mar ek op lokaasje yn Einbeck en Göttingen sels. Nachtwache wie it filmdebút fan 'e njoggenjierrige Angelika Voelkner, dy't fan 1955 oant 1957 bekender wurde soe as Dick yn 'e Immenhof-filmsearje. Nachtwache gie op 21 oktober 1949 yn premiêre yn Hannover.
Untfangst
Troch de Westdútske filmkritisy waard Nachtwache yn 1949 goed ûntfongen. De film wie ek kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen en wie net sûnder ynfloed op 'e lettere Dútske filmyndustry. Tsjintwurdich wurdt Nachtwache lykwols minder wurdearre. Sa't it Lexikon des internationalen Films it omskriuwt: "Op in distânsje fan tiid en emoasje binne de sentimintaliteit, de spirituele healhertigens en it kletspraat fan dit oekumenyske drama dúdliker werom te kennen. Ek it aktearjen kin, nettsjinsteande dúdlike bemuoienissen fan 'e regisseur, net alhiel oertsjûgje."
Wapen fan De Waadhoeke
It wapen fan De Waadhoeke is it offisjele gemeentlike wapen fan 'e gemeente De Waadhoeke. Dy gemeente ûntstie per 1 jannewaris 2018 út in gemeentlike weryndieling yn it noardwesten fan provinsje Fryslân, wêrby't de eardere gemeenten Frjentsjerteradiel, It Bilt en Menameradiel gearfoege waarden mei fjouwer noardlike doarpen (Baaium, Spannum, Winsum en Wjelsryp) fan 'e âlde gemeente Littenseradiel.
Offisjeel wapen
It formeel troch de gemeenteried fêststelde wapen fan De Waadhoeke liet mear as twa jier op him wachtsje, mar waard úteinlik op 'e gemeentelike nijjiersresepsje fan 10 jannewaris 2020 ûntbleate troch boargemaster Marga Waanders en gemeentesekretaris Annet van Doesburg. It fjild wurdt diagonaal trochsnien mei in skeanbalke fan sulver, dy't loftsûnder it breedst is, mar nei rjochtsboppen ta almar fierder tasmellet. It flak loftsboppe de skeanbalke is blau, wylst it flak rjochtsûnder de skeanbalke grien is. De trije flakken stelle see (blau), seedyk (sulver) en lân (grien) foar.
It wapenskyld is dutsen mei in mei fonkelstiennen fersierde kroan fan trije blêden en twaris trije pearels. De kroan is fan it type fan 'e saneamde gritenijkroan. It wapenskyld wurdt fierders omjûn troch twa skyldhâlders: lofts Minerva, de Romeinske goadinne fan kennis en wiisheid, dy't de âlde universiteitsstêd Frjentsjer symboalisearret, en rjochts Seares, de Romeinske goadinne fan 'e lânbou, dy't symboal stiet foar it omlizzende plattelân.