cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lemmerboat
Twadde Wrâldoarloch
Yn 1942 waard Verschure & Co., en dêrmei de tramboat, oernomd troch Reederij Koppe, dy't datselde jier troch de NS ynlive waard. Op 21 oktober 1942 waard de tramboat Friesland ûnderweis fan De Lemmer nei Amsterdam troch Ingelske fleantugen besketten. De passazjiers oerkaam neat, mar de kaptein en trije bemanningsleden fûnen de dea. By in oanfal op de SS Groningen IV fan de Lemmerboat op deselde dei foel ien deade.
Op 8 jannewaris 1945 barde der nachts in oanfarring tusken twa skippen fan de Groninger Lemmer Stoomboot Maatschappij, de Jan Nieveen en de Groningen IV, op de Iselmar. Konform de foarskriften fan de Dútsers wiene de skippen folslein fertsjustere, wat yn essinsje de oarsaak fan de oanfarring wie. By de ramp ferdronken trettjin minsken yn it iiskâlde wetter.
Nei de oarloch
Foar in soad Nederlânske rederijen blykte de oarloch desastreus. Kantoaren en skippen giene ferlern by gefjochtshannelingen of waarden foardere. Fanwege reis- en ferfierbeheinings en de gefaren ûnderweis wie de fraach nei ferfier hurd werom rûn. Yn it ljocht fan de tanimmende konkurrinsje oer de wei wie weropbou nei de oarloch gjin sinekuere en foar in tal rederijen blykte it net te leanjen. De tramferbinings fan de NTM yn Noard-Nederlân waarden yn 1947 opheft, wêrnei't de NTM fierdergie as busbedriuw. Yn 1948 staakte Koppe de tsjinsten fan de tramboat en yn 1953 fusearre de Lemmerboat mei twa oare bedriuwen ta de Groninger Beurtvaart N.V.
It passazjiersferfier en it oanbod fan fracht rûnen noch fierder werom, benammen winterdeis. By 't simmer wiene der noch wat rekreanten en deitoeristen. Ek de oanlis fan de Flevopolder joech swierrichheden, omdat men tenei om de Noardeastpolder hinne farre moast en de fartiid langer waard. De delgong fan it tal passazjiers kaam benammen troch de opkomst fan de auto, de komst fan in busferbining oer de Ofslútdyk en de ferbettere elektryske treinferbinings mei Fryslân en Grinslân. Der waard noch ynvestearre yn de skippen, bygelyks troch it ferfangen fan de steamoandriuwing troch in 250 pk dieselmotor, mar it joech neat. De ûndernimmer hat der noch oer tocht om allinnich simmerdeis út te fieren, mar úteinlik waard besletten ta opheffing. Op 28 augustus 1959 farde de Lemmerboat foar de lêste kear.
Pine Ridge Yndianereservaat
It Pine Ridge Yndianereservaat (Ingelsk: Pine Ridge Indian Reservation; Lakota: Wazí Aháŋhaŋ Oyáŋke, útspr.: [wa'zi: a'hã:hã o'jã:ke]) is it reservaat fan 'e federaal erkende Oglala Sû Stamme fan it Pine Ridge Reservaat fan Súd-Dakota (Oglala Sioux Tribe of the Pine Ridge Reservation of South Dakota). It leit yn it súdwesten fan 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota, oan 'e noardgrins fan Nebraska. It Pine Ridge Yndianereservaat, dat stifte waard yn 1889, is ien fan 'e earmste gebieten fan 'e Feriene Steaten, dêr't de befolking te kampen hat mei alkoholisme, sûnensswierrichheden en húslik geweld.
Geografy
It Pine Ridge Reservaat beslacht Oglala Lakota County (foarhinne Shannon County) yn syn gehiel, en ek de súdlike helte fan Jackson County. Dêropta binne der útstrutsen bûtenreservaatske beheargebieten, benammentlik yn it noardwesten fan it oanswettende Bennett County, mar ek yn 'e rest fan dy county (dy't trouwens oant 1910 yn syn gehiel diel útmakke fan it reservaat). Fierders binne der ek fersprate lapkes beheargebiet yn 'e omkriten fan Whiteclay, yn Sheridan County, yn 'e steat Nebraska.
It reservaat hat in oerflak fan hast 9.000 km² (en is dêrmei yn grutte it njoggende reservaat fan 'e Feriene Steaten, mei mear lân as de steaten Delaware en Rhode Island tegearre). Dêrby giet it lykwols foar in tige grut part om rotsige tafellannen (mesa's), lykas de Badlands, in nasjonaal park dat foar de helte yn it noarden fan it reservaat leit. Net mear as 340 km² (oftewol 3,8% fan it oerflak fan it reservaat) is gaadlik foar it bedriuwen fan lânbou. It haadplak (en grutste plak) is Pine Ridge, oan 'e grins mei Nebraska, dêr't it reservaat nei neamd is en dêr't sawol it haadkertier fan 'e stamme-organisaasje as it agintskip fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA) fêstige is. Der binne njoggen lytsere wenkearnen yn it reservaat, wêrûnder Wounded Knee, dêr't yn 1890 it kweaferneamde Bloedbad fan Wounded Knee plakfûn, en Porcupine, de útstelde haadstêd fan 'e ûnôfhinklike Republyk Lakota.
Skiednis
It Pine Ridge Reservaat makke oarspronklik diel út fan it Grutte Sû-reservaat yn westlik Súd-Dakota, dat yn 1868 stifte waard. Nei de nederlaach fan 'e Lakota yn 'e Flakte-Yndiaanske Oarloggen fan 'e 1860-er en 1870-er jierren waard de helte dêrfan lykwols troch de Amerikanen ôfnommen, wylst de rest yn 1889 opdield waard yn fiif lytsere reservaten, wêrfan't Pine Ridge ien wie. It sintrum fan dit nije reservaat wie it oarspronklike Reade Wolk-agintskip fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA), dat yn 1878 te Pine Ridge fêstige wie. Yn 1890 fûn yn it reservaat it Bloedbad fan Wounded Knee plak, wêrby't Amerikaanske militêren 350 foartiid ûntwapene oanhingers fan 'e geastedûnsreligy, besteande út manlju, froulju en bern, ôfslachten. Dit barren markearre de ein fan 'e Flakte-Yndiaanske Oarloggen.
Fan 1882 oant 1904 wie de saneamde Whiteclay Extension ("Utwreiding fan Whiteclay") ûnderdiel fan it Pine Ridge Reservaat. Dat wie in tsien myl brede en fiif myl djippe stripe lân by it plak Pine Ridge, krekt oer de grins mei Nebraska, dy't as in buffersône fungearje moast tsjin blanke sutelders dy't ferbeane messen, fjoerwapens en alkohol yn it reservaat ferkeapje woene. Yn 1910 bepaalde it Amerikaanske Kongres dat Bennett County losmakke wurde moast fan it Pine Ridge Reservaat, sadat de grûn dêre ferkocht wurde koe oan blanke kolonisten. Yn 1942 stifte it Amerikaanske Loftmacht de Badlands Bombing Range, in militêr oefen- en sjitterrein, troch sa'n 1.383 km² fan it reservaat op te foarderjen, wêrby't priveegrûn ûnteigene en mienskiplik stammelân twongen pachte waard. Dêrby waarden 125 gesinnen út harren hûs set. Sûnt 1960 hat de loftmacht dielen fan it gebiet weromjûn, en yn 1968 waard ûnder Iepenbiere Wet 90-468 krapoan 819 km² weromjûn, mar de loftmacht beset noch altyd in stik lân yn it reservaat, it saneamd Air Force Retained Area.
Sûnt de ein fan 'e jierren sechtich is der in oplibbing fan 'e Lakota-kultuer ûntstien, dy't ek laat hat ta aktivisme fan yn 't earstoan fral jonge Lakota, dy't har sterk makken foar bettere libbensomstannichheden en dêrnjonken harren boargerrjochten opeasken. Ien fan 'e meast dramatyske ynsidinten wie datoangeande de belegering fan it plakje Wounded Knee, yn Súd-Dakota, dêr't yn 1890 it alderlêste ferset fan 'e Lakota yn bloed smoard wie. Sa'n twahûndert Oglala-Lakota en oare leden fan 'e Amerikaanske Yndiaanske Beweging (AIM) holden Wounded Knee yn 1973 fan 27 febrewaris oant 8 maaie beset, en trochstiene dêrby 71 dagen lang it belis troch de FBI en de United States Marshals Service. Oan 'e kant fan 'e AIM foelen twa deaden en trettjin ferwûnen, wylst der oan 'e kant fan 'e oerheidstsjinsten twa lju ferwûne rekken.
Earmoede en maatskiplike efterstannen
It Pine Ridge Reservaat heart tsjintwurdich ta de earmste gebieten fan 'e Feriene Steaten. Neffens sifers út 2011 is 80% fan 'e ynwenners fan it reservaat wurkleas (tsjin 10% nasjonaal); 49% libbet ûnder de earmoedegrins (en fan dy 49% is 61% jonger as 18 jier); 85% fan 'e gesinnen hat te krijen mei alkoholisme; it poppestjertesifer is yn it Pine Ridge Reservaat 5 kear sa heech as it nasjonaal gemiddelde; it oantal amputaasjes feroarsake troch sûkersykte leit 3 oant 4 kear sa heech as nasjonaal; en it tal stjergefallen fanwegen sûkersykte is 3 kear heger as nasjonaal. De libbensferwachting yn it reservaat wie yn 2007 48 jier foar manlju en 52 jier foar froulju. In protte húshâldings hawwe gjin elektrisiteit, wetterlieding, oansluting op it rioel of tillefoan. Houtkachels wurde noch rûnom brûkt, en dat wylst der yn it reservaat suver gjin hout mear te besetten is. Sûnensswierrichheden dy't gauris foarkomme, binne bgl. klinyske depressiviteit, alkoholisme, drugsferslaving, ûnderfieding en sûkersykte.
Alkoholisme
Fral alkoholisme is yn it Pine Ridge Reservaat skearing en ynslach, wat wer ta oare misstannen liedt, lykas plichtsfersom, ferwaarleazging (fan bern, húsdieren, ensfh.) of húslik geweld. De reservaatsplysje rûst dat 90% fan 'e misdie yn Pine Ridge yn ferbân stiet mei de konsumpsje fan alkohol. Fan 1832 oant 1953 wie alle ferkeap fan alkohol oan Yndianen by de wet ferbean, al joech dat net folle. Presidint Dwight D. Eisenhower joech de stammen yn 1953 sels it foech om alkohol al of net te ferbieden yn harren reservaten. Yn Pine Ridge bleau it ferbod doe fan krêft. Yn in referindum yn 2004 waard dat nochris befêstige, mar yn augustus 2013 stimden de kiezers yn in nij referindum foar in ein oan 'e drûchlizzing, sadat de stamme de aksynzen brûke kin foar de striid tsjin alkoholisme.
De alkohol waard nammentlik dochs it reservaat wol ynsmokkele, benammentlik út Whiteclay, yn Nebraska, in útbuorren fuort bûten de reservaatsgrinzen, mei in ynwennertal fan mar 12 minsken, mar dêr't 4 sliterijen fêstige binne, dy't yn 2010 mei-inoar mear as 4,9 miljoen blikken bier (fan 336 ml) ferkochten, frijwol útslutend oan bewenners fan it Pine Ridge Reservaat. Sûnt 1999 hawwe aktivisten fan it reservaat, de Amerikaanske Yndiaanske Beweging en de organisaasje Nebraskans for Peace krewearre om it near te lizzen op 'e drankhannel yn Whiteclay, mar dat is oant op 't heden net slagge.
Ekonomy
Ien ûndernimming dy't wol jild yn 't laadsje bringt, is it kasino dat de stamme yn it reservaat sette litten hat, mei't reservaatlân bûten it Súddakotaanske steatsferbod op gokken falt. It Prairie Wind Casino sette yn 1994 útein, en wie yn 't earstoan húsfêste yn trije grutte steancaravans. Yn 2007 kaam it ree yn syn hjoeddeistige foarm, mei in nijbou dy't $20 miljoen koste, ynklusyf in hotel mei 78 keamers en in lúks restaurant. It kasino biedt no wurk oan 250 lju, dy't foar it meastepart ôfkomstich binne út it reservaat. Oare toeristyske trekpleisters yn Pine Ridge binne it tinkteken foar it Bloedbad fan Wounded Knee; it besikerssintrum (White River Visitor Center) by it Nasjonaal Park de Badlands, dat ek in wiidferneamd paleontologysk fynplak is fan dinosaurusfossilen; en fierders de pleatslike fauna. Sa komme der yn it reservaat wylde bizons, gaffelantilopes en swartsturtprêrjehûnen foar, en teffens in koloanje seldsume, want uterst bedrige, swartpoatmurden.
Fokker Dr.I
De Fokker Dr.I Dreidecker (trijedekker) wie in Dútske jachtfleanmasine út de Earste Wrâldoarloch, boud troch Fokker. It ûntwerp wie fan Reinhold Platz. De Dr.I waard ferneamd as it tastel fan de Reade Baron, Manfred von Richthofen.
April 1917 waard de Sopwith Trijedekker troch de RNAS yn gebrûk naam. It die bliken dat dy superieur wie foar de jachtfleantugen fan Albatros en Halberstadt oer dy't op dat stuit tsjinnen yn de Dútske loftmacht. Guon fleanmasinefabrikanten doarden in trijedekker te ûntwerpen, wêrfan't allinne de Pfalz Dr.I op lytse skaal produsearre waard.
Fokker andere mei de V.3, dy't swier te bestjoeren wie, sa die bliken. Dêrnei besocht Fokker de V.4. Dat tastel blykte tige manûvrearber en fral ek better as de trjiedekkers fan de oare fabrikanten-gadingmakkers. De rolroeren wiene licht te betsjinjen, mar net sa effektyf. It rjochtingsroer en hichteroer wiene ek licht te hantearjen én blieken goed te funksjonearjen. It tastel koe tige skerpe bochten meitsje (fral nei rjochts fanwege it gyroskopysk effekt) en koe fluch klimme. Neidielen wiene de stadige dûkflecht en it net sa bêste sweeffermogen. Nei it testen waard fuortendaliks út ein set mei de produksje en de earste tastellen waarden yn oktober 1917 oplevere as Dr.I.
It die bliken dat de trijedekker mear frijwat slimme tekoartkommings hie. Hy wie lang sa fluch net as de alliearde jagers yn krúsflecht en dûkflecht. Hy wie sels sleauwer as de Albatros en Pfalz ferkenners dy'er ferfange moast. De leech-kompressy Oberursal rotaasjemotor ferlear in soad fermogen op grutte hichte. Fierder wie it tastel dreech oan de grûn te setten wêrtroch't in plotte fleanders ferwûne rekken by in mislearre lâning.
Der wiene noch mear strukturele tekoartkommings dat grutte produksjeoarders soene der faaks net komme. Dêrom waard de produksje yn maaie 1918 folslein stillein. Der binne úteinlik mar 320 makke. De bettere Fokker D.VII waard yn gebrûk naam, sadat de oerbleaune Dr.I's fan it front tebeklutsen waarden en dêrnei as les- en ferdigeningstastel brûkt waarden.
Technyske feiten
De Dr.1 ferlike mei oare fleantúchtypes ier 1918
Rosebud (Súd-Dakota)
Rosebud ['ɹo: u zbʌd] (Lakota: Sičháŋǧu; útspr.: [si'ʧʰã:ʁu]) is in plak fan Todd County, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota. Hoewol't it net it haadplak fan 'e county is (dat is Winner), is it wol it haadplak fan it Rosebud Yndianereservaat (Rosebud Indian Reservation), fan 'e Rosebud Sû Stamme (Rosebud Sioux Tribe), dy't foar it oergrutte part út Brulee-Lakota bestiet. Yn Rosebud binne it haadkertier fan 'e stamme, it agintskip fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA) en de measte reservaatstsjinsten fêstige, lykas de reservaatsplysje en de brânwacht. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 lei it ynwennertal fan Rosebud doe op goed 2.000 minsken.
Etymology
De Ingelske namme betsjut "roazeknop", en komt fan 'e Rosebud Creek, it streamke dêr't it oan leit. De Lakota-namme betsjut letterlik "ferbrânde billen" ("billen" yn 'e sin fan "boppeskonken", net fan "efterst"), mar is eins in ferwizing nei de Brulee, in substamme fan 'e Lakota, dy't yn it Lakota sa hjitte.
Frije Evangelyske Tsjerke (Ljouwert)
De Frije Evangelyske Tsjerke oan it Súdfliet/Mûnepaad yn Ljouwert is it tsjerkegebou fan de Frije Evangelyske gemeente. De gemeente makket diel út fan it Bûn fan Frije Evangelyske Gemeenten.
Rosebud (Súd-Dakota)
Skiednis
Yn 1868, doe't as gefolch fan it twadde Ferdrach fan Fort Laramie, tusken de Lakota en de Amerikanen, it Grutte Sû Reservaat stifte waard, fêstige it BIA syn agintskip foar it grutste part fan 'e Brulee-Lakota te Rosebud. Yn 1889 waard it Grutte Sû Reservaat de helte lytser makke, wylst it restant opdield waard yn fiif lytsere reservaten. Ien fan dy fiif wie it Rosebud Yndianereservaat. Sûnt de njoggentjinde iuw is Rosebud eins in ôfhandige úthoeke bleaun, dêr't op ekonomysk mêd net in soad te rêden is en dêr't it grutste part fan 'e befolking yn earmoede libbet.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Rosebud 4,9% âlder as 65 jier en 45,2% jonger as 18 jier. Fierders bestie 23,2% fan 'e húshâldings út ien persoan. Neffens âldere gegevens, fan 'e folkstelling fan 2000, libbe doe 43,6% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins (foar it befolkingssegmint fan ûnder de 18 jier kaam dat op 46,8%). Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 94,5% Yndianen; 3,7% blanken; 0,4% Latino's; 0,1% swarten; 1,3% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Frije Evangelyske Tsjerke (Ljouwert)
Skiednis
Nei't de evangelist Kors Holleman yn 1855 troch Tot Heil des Volks nei Ljouwert stjoerd waard om evangelisten op te lieden, waard op 5 desimber 1858 de gemeente stifte. De leden fan de Frije Evangelyske Tsjerke kamen ynearsten byinoar op in ferdjipping fan in earappelpakhûs noardlik fan it Fliet. It tsjintwurdige tsjerkegebou waard waard yn 1915 troch de gemeente yn gebrûk nommen.
De tsjerke hat sawol in tagong oan it Súdfliet 14 as oan it Mûnepaad 5.
Oargel
It hjoeddeiske oargel fan de firma D.G. Steenkuyl is oarspronklik ôfkomstich út de yn de jierren 1960 sletten Weteringtsjerke oan de Derde Weteringdwarsstraat yn Amsterdam. It instrumint waard yn 1969 troch de firma Bakker & Timmenga oerbrocht en opboud yn de Frije Evangelyske Tsjerke fan Ljouwert. It eardere oargel út 1920 waard yn it ramt fan it oanskaffen fan it Amsterdamske oargel ferkocht oan de Frije Evangelyske Gemeente fan Alde Pekela.
Barito
De Barito is in 890 km lange rivier yn de Yndonesyske provinsje Súd-Kalimantan op it eilân Borneo. De stêd Banjarmasin leit oan de rivier. It ôfwetteringsgebiet beslacht 38.610 km². De rivier rint nei it suden en mûnet út yn de Javasee. De Martapura is de grutste sydrivier.
Under in Nederlânske strafekspedysje yn 1863 waarden alle kampongs fan de opstannige Dajaks oan de rivier yn 'e brân set.
Breastaurant
Dit soarte ytgelegeheden waard fan 'e iere 1990-er jierren ôf tige populêr yn 'e Feriene Steaten. De âldste en bekendste breastaurant-keatling is Hooters, dat oprjochte waard yn 1983. Oaren binne Tilted Kilt Pub & Eatery, Redneck Heaven, Twin Peaks, Bikinis Sports Bar & Grill, Mugs & Jugs en Heart Attack Grill. Dizze restaurants ûnderskiede har net inkeld troch it betsjinjend personeel, mar faak ek troch in dûbelsinnige merknamme. Sa is Hooters bygelyks ferneamd nei de ûle yn it logo, want it Ingelske tiidwurd to hoot betsjut it lûd fan in ûle meitsje. Mar hooters is ek in Amerikaansk-Ingelsk sprektaalwurd foar "titen". De namme Twin Peaks ("twillingberchtoppen") slacht ek op boarsten, en jugs út Mugs & Jugs is ek in sprektaalterm foar "titen", al betsjut it ek "krûken" en soe de namme dus útlein wurde kinne as "mokken en krûken".
Behalven it moaie útsjoch biede breastaurants harren klandyzje yn 'e regel ek flirtende servearsters en goedkeape alkohol. Hoewol't dizze restaurantkeatlings bûten de Feriene Steaten in selden sjoen ferskynsel binne en sels binnen de Feriene Steaten minder as 1% fan 'e hiele restaurantsektor útmeitsje, dogge se oer it algemien bettere saken as in protte oare middenmoatrestaurants, lykas Applebee's en Bennigan's, dy't sûnt de bankekrisis fan 2008 finansjeel yn 'e swierrichheden kommen binne.
Apollonia van Ravenstein
Apollonia van Ravenstein (Geldrop, 12 augustus 1952) is in rêstend Nederlânsk model en aktrise fan Brabânsk komôf. Hja belibbe har heechtijdagen yn 'e 1970-er en 1980-er jierren.
Libben en karriêre
Van Ravenstein waard yn 1952 berne yn it Noardbrabânske Geldrop. Begjin 1970-er jierren makke se karriêre as model, en yn 1972 reizge se ôf nei de Feriene Steaten, dêr't se jierrenlang wurke. Har heechtijdagen duorren oant de ein fan 'e 1980-er of it begjin fan 'e 1990-er jierren.
Njonken har wurkpaad stoarte Van Ravenstein har yn 'e Feriene Steaten yn it nachtlibben fan 'e high society, dêr't se in ferskaat oan ferneamde persoanen mette. Sa hie se kunde oan 'e keunstner Andy Warhol, dy't har tekene. Ek hie se in relaasje mei sjonger Mick Jagger fan 'e Rolling Stones en soe se it bêd dield hawwe mei akteur Jack Nicholson.
Yn juny 1978 posearre Van Ravenstein neaken foar it neakenblêd Playboy. Yn 'e 1980-er jierren wie se út en troch njonken har modellewurk aktyf as aktrise. Sa fertolke hja de titelrol yn 'e film Seraphita's Diary, út 1980. Yn 1986 hie se in roltsje yn 'e troch Anton Corbijn regissearre fideoklip fan it nûmer Quiet Eyes fan 'e Golden Earring.
Datselde jiers hie Van Ravenstein har bekendste rol, as Yolanda Kruisman, de faam fan soan Johnnie (spile troch Huub Stapel), yn 'e satiryske komeedzjefilm Flodder, fan regisseur Dick Maas. Omreden fan har Brabânske aksint waard har dialooch yn dy film lykwols yn 'e postproduksje neisyngronisearre mei de stim fan Tanneke Hartzuiker.
Ein 1990-er jierren troude Van Ravenstein mei in kaptein fan in cruiseskip. Sûnt befart se de wrâldseeën oan syn side en fungearret se as gastfrou en tolk oan board fan 'e cruiseskippen fan 'e Holland-Amerika Lijn.
John Greenwood (keunstner)
John Greenwood (Boston, 1727 – Londen, 1792) wie in Amerikaansk portretskilder en grafikus.
Biografy
Greenwood waard berne yn Boston, Massachusetts yn 1727. Hy wie yn de lear by Thomas Johnston, in reklameskilder en grafikus fan 1742 oant 1745, by wa't er ferskaat oan Ingelske wurken kopiearre. Njonken portretten skildere Greenwood in protte satirysk wurk. Hy gie yn 1752 út Boston wei en ferfear nei de Nederlânske koloanje Suriname yn it noardeasten fan Súd-Amearika. Dêr bleau er goed fiif jierren en skildere er 115 pertretten. Dêrnei reizge er nei Jeropa, nei Amsterdam, dêr't er yn maaie 1758 oankaam. Hy wenne in skoft yn dy stêd om it meitsjen fan mezzoteinten ûnder de knibbel te krijen en waard yn 1758 lid fan de Amsterdamske Tekenakamy neffens in berjocht fan Jacob Otten Husly. Nei Amsterdam hâlde Greenwood yn Parys ta en dêrnei yn Londen, dêr't er him úteinlik yn 1764 nei wenjen sette.
Ien fan Greenwood's meast bekende wurken is Sea Captains Carousing in Surinam ('Sûpende seekapteins yn Suriname', 1755), in tafreel mei ferskate dronken foaroansteande keaplju fan Rhode Island, mei ûnder oaren Declaration of Independence signatory Stephen Hopkins dy't ien fan de ûndertekeners fan de Amerikaanske Ferklearring fan ûnôfhinlikens wie, gûverneur Joseph Wanton, admiraal Esek Hopkins en gûverneur Nicholas Cooke.
Greenwood stoar op in besite oan Margate, yn Kent, en waard dêr ek te hôf brocht.
List fan planetoïden 75001-75100
Dit is in list fan planetoïden 75001-75100.
Geheime Boek fan Ezechiël
It Geheime Boek fan Ezechiël is in algemien as apokryf beskôge religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e joadske profeet Ezechiël, dat inkeld fragmintarysk oerlevere is yn sitaten yn wurken fan kristlike tsjerkfaars as Epifanius fan Salamis, Klemins fan Rome, en Klemins fan Aleksandrië. Fierders is der ek in stikje fan bewarre bleaun op 'e saneamde Chester Beatty Papyry 185. De measte saakkundigen binne fan tinken dat it skreaun wêze moat tusken 50 f.Kr. en 50 n.Kr., hoewol't guon it tichter by it jier 70 datearje.
It wiidweidichste fragmint ferhellet oer in kening dy't in feestmiel hâldt, wêrfoar't er al syn ûnderdienen útnûget, útsein twa bidlers, in bline en in lamme. Dy beide mannen binne fansels misledige, en beslute wraak te nimmen op 'e kening. De lamme giet op 'e skouders fan 'e bline sitten en tegearre skansearje se de kening syn wyngerd. Mar de kening ûntdekt it, en lit har allebeide straffe. De (esotearyske) moraal fan it ferhaal soe, neffens de ferteller, wêze dat dit de weropstanning fan it lichem (nei de dea) bewiist, mei't siel en lichem tegearre funksjonearje moatte.
Pseudo-Ezechiël, in tekst dy't yn 'e tweintichste iuw yn in grot te Khirbet Qumran mank de Deade-Seerôlen ûntdutsen waard, heart mooglik ek ta it Geheime Boek fan Ezechiël, mar it soe ek in hiel oar geskrift wêze kinne; it brekme oan bewiismateriaal lit beide mooglikheden iepen.
C. Buddingh'-priis
De C. Buddingh'-priis is in Nederlânske poëzypriis, dy't alle jierren takend wurddt oan it bêste debút yn de Nerderlânsktalige poëzy. De priis wurdt útrikt op Poetry International en is ferneamd nei dichter en proazaskriuwer C. Buddingh'.
Napalm Death
Napalm Death is in Ingelske metalband, oprjochte yn Meriden yn 1981. Yn 1987 waard 't debútalbum "Scum" útbrocht. neffens it Guinness Book of Records, soe it nûmer "You Suffer" mei in lingte fan 1,316 sekonden, it koartste nûmer ea wêze. Napalm Death had sechstjin studio-albums útbrocht en fjouwer live albums.
Bildtstar
De bildtstar is in ierdappelras dy't yn de Fryske gemeente It Bilt kweekt waard en ûntstien is troch it krusen fan de rassen winda en saturna. De skyl fan de bildtstar is read.
De plant hat donkergrien blêd en it blêdsilhûet is heal iepen oant sletten. De stâle ferkleurret sterk troch in heech halte antosyanen. Ek de binnenkant fan de blomblêden ferkleurret dêrtroch. De plant is tige fetber foar fytofthora en betreklik fetber foar it blêdrolfirus, mar hat in goede resistinsje tsjin it Y-firus.
De plant hat in lange kiemrêst.
Paul Sawyier
Paul Sawyier (Madison County (Ohio), 23 maart 1865 - Fleischmanns, Delaware County (New York) 5 novimber 1917) wie in Amerikaansk keunstskilder. Hy wurdt rekkene ta it Amerikaansk ympresjonisme.
Biografy
Sawyier waard berne op de pleats fan syn pake en waard fan syn fyfde jier ôf oan opbrocht yn Frankfort, Kentucky. Nei de highschool gie er nei de keunstakademy yn Cincinnati. Yn 1889 studearre er fierder oan de Art Students League of New York, ûnder William Merritt Chase, dy't him bot beynfloede hat.
Sawyier syn wurk is impresjonistysk. Faak brûkte er wetterferve. Hy skilderde lânskippen yn Frankfort (faak by de Kentucky Rivier, dêr't er faak fiske) en letter stedsgesichten yn New York City, meast en plein air. Yn 1893 waarden ferkate fan syn wurken útstald op de World's Columbian Exposition yn Chicago.
Fan 1913 oant syn dea wenne en wurke Sawyier tegearre mei syn grutte leafde Mary 'Mayme' Bull yn in ferboude kapel op "Highpoint", de bûtenpleats fan syn beskermfrou Marshall Emory yn Catskill, New York. Hy stoar yn 1917 oan in hertoanfal, yn de âldens fan 52 jier.
Middelskiereilân
It Middelskiereilân (Ingelsk: Middle Peninsula) is in skiereilân oan 'e Atlantyske kust fan 'e Amerikaanske steat Firginia. It sit yn it noardwesten fêst oan it fêstelân fan Firginia, en stiket nei it súdeasten ta út yn 'e Chesapeakebaai, in see-earm fan 'e Atlantyske Oseaan. It is eins it middelste fan in rige fan trije skiereilannen dy't de deselde rjochting út wize; benoarden it Middelskiereilân leit de Northern Neck en súdlik derfan leit it Firginia-skiereilân. It Middelskiereilân wurdt yn it noarden begrinzge troch de rivier de Rappahannock en yn it suden troch de rivier de York. De krite omfiemet seis countys, te witten: Essex, Gloucester, King and Queen, King William, Mathews en Middlesex, mei in mienskiplik oerflak fan 3.320 km². De befolkingsgrutte fan it skiereilân bedroech yn 2007 krapoan 84.000 minsken, sadat de befolkingstichtens op 25,2 minsken de km² útkaam.
Oarspronklik waard it Middelskiereilân ûntgûn foar de tabakstylt, mar tsjintwurdich wurdt der yn it binnenlân benammen griente ferboud, wylst men oan 'e kust oan fiskerij docht. It is in lanlik gebiet sûnder folle yndustry, hoewol't yn it stedsje West Point in papierfabryk stiet. Foar de pleatslike ekonomy, benammen oan 'e kust en by de mûning fan 'e rivieren lâns, yn plakken as Tappahannock en Urbanna, is ek it toerisme fan belang, mei't der in protte oan wettersport dien wurdt. De beide súdlikste countys op it Middelskiereilân, Gloucester en Mathews, wurde tsjintwurdich sjoen as ûnderdiel fan 'e stêdekloft fan it saneamde Hampton Roads-gebiet (Virginia Beach-Norfolk-Newport News), dy't oant boppe de rivier de York ta rikt. Op 'e noarderein fan it skiereilân lizze it federale Pamunky Yndianereservaat fan 'e Pamunky Yndianestamme en it steatsreservaat fan 'e Mattapony Yndiaanske Naasje.
Romke Kleefstra
thumb|Kleefstra by in optreden mei it Alvaret Ensemble op it State X New Forms Festival yn De Haach op 10 desimber 2016. Efter him syn broer Jan Kleefstra Romke Kleefstra (Akkrum, 28 july 1972) is in Fryske muzikant dy't yn 2019 spilet yn Piiptsjilling, Transtilla, The Alvaret Ensemble en Tsjinlûd. Ek is hy fjildûndersiker, redakteur en koördinator fûgeltellings by Sovon Vogelonderzoek Nederland.
Biografy
Romke Kleefstra wie fan 1992 oant 2007 sjonger en songwriter yn de indiebands Shatterhole (1992-1995), Seascape Painters (1995-2000) en Polaroyd (2003-2007). Yn 2008 rjochte Kleefstra Piiptsjilling op mei syn broer Jan Kleefstra (dichter), Rutger Zuydervelt (Machinefabriek) en Mariska Baars (Soccer Committee). Sûnttiids hat er in soad gearwurkings en projekten dien mei syn broer, wêryn't syn muzyk eleminten hie fan ambient, post-rock, minimalisme, drone, moderne klassike muzyk oant en mei frije ymprovisaasje-jazz. Nei it útbringen fan it earste album fan Piiptsjilling yn 2008 folge in rige CD's, LP's, DVD's en kassettes op labels s Experimedia, Hybernate, Home Normal, Spekk, Low Point, Monotype, Denovali, Midira en Tombed Visions. Mei Anne-Chris Bakker foarmt Kleefstra de groep Transtilla.
As lid fan Piiptsjilling wie Kleefstra mei ferantwurdlik foar it film- en muzykprojekt Seeljocht foar it Into The Great Wide Open festival yn 2011 op Flylân, mei Piiptsjilling, Peter en Heather Broderick, Nils Frahm en Greg Haines. It projekt waard opfolge troch it heal-Yslânske projekt Skeylja foar it Oerol Festival 2012 (mei The Alvaret Ensemble en Kira Kira, Eríkur Ólafsson, Ingi Erlendsson en Borgar Magnason). Yn 2015 toerde it Fryske kollektyf Tsjinlûd troch Nederlân mei Japanske filmkeunstners fan it + Project út Tokio. Yn 2016 diene de Kleefstra's itselde mei in soartgelikens projekt mei de namme Ljerke, mei ynbegryp fan de Noarske muzikanten Alexander Rishaug, Hilde Marie Holsen en Michael Duch. Yn 2018 wurke Piiptsjilling gear mei Sylvain Chaveau, Joacim Badenhorst en Annelies Monseré yn it projekt Fean. Fisuele keunstners dy't gearwurken yn projekten mei de Kleefstra's binne 33one3rd, Haraldur Karlsson, Kei Shichiri, Marco Douma, Rei Hayama, Sabine Bürger, Shinkan Tamaki en Takashi Makino.
Oliveberch
De Oliveberch (Hebriuwsk: הר הזתים, Arabysk: جبل الزيتون, الطور) is in heuvel yn it eastlike, betwiste, diel fan Jeruzalim yn Israel. De heuvel waard ferneamd nei de olivebeammen dy't op de hellings stienen, mar de romeinen kapten by de belegering fan Jeruzalim de measte olivebeammen, om't se it sicht weinamen en ynwenners fan Jeruzalim de beammen brûkten om fanút de stêd útfallen te dwaan.
Geografy
De Oliveberch is ien fan de trije piken yn in rige fan in rige bergen fan 3,5 kilometer lang eastlik fan de âlde stêd. De Scopusberch is mei 826 meter de heechste top en leit noardlik. De súdlikste berch is de Berch fan de Argewaasjes (om't kening Salomo dêr plakken foar ôfgoaderij stifte; 1 Keningen 11:7; 2 Keningen 23:13) en is 740 meter heech. De sintrale berch fan de rige, de bibelske Oliveberch, is 812 meter heech.
Bibel
Oer de Oliveberch wurdt ferskate kearen yn de Bibel skreaun, benammen yn it Nije Testamint yn ferbân mei de ferhalen oer Jezus.
Neffens de evangeeljes Lukas 21:37 en Jehannes 8:1-2 gyng Jezus wol nei de Oliveberch om dêr te oernachtsjen as Er yn Jeruzalim wie. Hy ûnderwiisde dêr syn dissipelen (Mattéus 24:3; Markus. 13:3) en oan de foet fan de Oliveberch sette Jezus' yntocht yn Jeruzalim útein. De doarpen Betfage en Betanië leine eastlik fan de Oliveberch. De hôf fan Getsémané, dêr't Jezus troch de Romeinen arrestearre waard, grinzget westlik oan de Oliveberch.
Neffens de Bibel fûn ek de himelfeart fan Kristus plak fan de Oliveberch ôf.
Begraafplak
Salang't Jordaanje it gebiet behearske waarden der grêven plondere, likernôch 38.000 grêven waarden fernield. Yn dy tiid lei Jordaanje fjouwer nije diken troch it begraafplak oan. Ek grêven fan bekende persoanen moasten dêrby wike. Kening Hoessein stie de bou fan it Intercontinental Hotel ta op de top fan de berch en de wei dy't nei it hotel dwers oer it begraafplak oanlein waard, fernielde op 'e hûnderten grêven. Guon dêrfan wiene sa âld as út de tiid fan de Earste Timpel Perioade. Grêfstiennen waarden brûkt om der parkearplakken en in tankstasjon fan it meitsjen of foar latrines foar it Jordaanske leger. De Feriene Naasjes hawwe dy polityk fan de Jordaanske oerheid nea feroardiele.
Nei de Seisdeiske Kriich yn 1967 waard der restaurearre en koe it begraafplak wer iepene wurde foar begraffenissen. De anneksaasje fan Israel yn 1980 fan East-Jeruzalim waard feroardiele as it skeinen fan it ynternasjonale rjocht en troch de Feilichheidsrie yn resolúsje 478 neatich ferklearre.
Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes (Frânsk: Festival International du Film de Cannes), dat sûnt 2002 eins Festival fan Cannes (Frânsk: Festival de Cannes) hjit, is in tige prominint filmfestival dat elts jier yn maaie holden wurdt yn it Frânske baaiplak Cannes, oan 'e kust fan 'e Middellânske See. It is tige eksklusyf; men moat derfoar útnûge wurde om der (as filmmakker) talitten te wurden. Der wurde films fan alle sjenres fertoand, dokumintêres en koarte films ynbegrepen. Oant 2002 hiet dit evenemint offisjeel it Ynternasjonaal Filmfestival (Frânsk: Festival International du Film), in namme dêr't ornaris 'fan Cannes' (de Cannes) oan taheakke waard om it te ûnderskieden fan oare ynternasjonale filmfestivals. It waard yn 1946 foar it earst holden, al giet de organisaasje tebek op 'e 1930-er jierren. Yn 'e mande mei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn en it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje heart it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes ta de 'Grutte Trije'. De grutte priis fan it filmfestival is de prestizjeuze Gouden Palm.
Skiednis
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes giet tebek oant 1932, doe't de earste risselwaasjes om ta in Frânsk filmfestival te kommen, makke waarden troch Jean Zay, de Frânske minister fan Underwiis. Hy die dat op útstel fan 'e histoarikus Pilippe Erlanger en mei stipe fan it Feriene Keninkryk en de Feriene Steaten, om't it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje yn dy tiid de ynternasjonale filmyndustry en de hiele demokratyske wrâld skokte mei syn faksistyske hâlding. Mei troch de ekonomyske noed fan 'e Grutte Depresje duorre it oant 1939 ear't de organisaasje gearstald en Cannes as lokaasje útkeazen wie. Mar sels doe noch gie it byinoar skraabjen fan finansiering te stadich, en foar't de earste edysje holden wurde koe, briek de Twadde Wrâldoarloch út, dy't in ein oan 'e plannen makke.
Pas nei de oarloch kaam it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes fan 'e grûn, doe't op 20 septimber 1946 yn Cannes films út ienentweintich lannen presintearre waarden yn in âld kasino. Yn 1947 wiene der mei de organisaasje al slimme swierrichheden, en yn 1948 en 1950 gie it filmfestival oer om't de organisaasje mei de begrutting net útkaam. Yn 1949 waard it Palais des Festivals et des Congrès boud oan de kade fan 'e jachthaven fan Cannes, spesjaal om te tsjinjen as gelegenheid foar it filmfestival en soartgelikense grutte eveneminten. Dat jiers waaide by in stoarm it dak, dat noch net ôf wie, fan it gebou. Yn 1951 waard it filmfestival foar it earst yn maaie organisearre, om direkte konkurrinsje mei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje, dat yn 'e hjerst holden waard, foar te kommen.
Op 'e edysje fan 1968 besette in groep Frânske filmregisseurs ûnder lieding fan Louis Malle in filmseal yn it Palais des Festivals et des Congrès, dêr't de fertoaning dy't geande wie, stillein waard foar in protest yn solidariteit mei de maaieprotesten fan de studinten. It festival waard troch de organisaasje in dei letter foartidich beëinige.
Yn 1972 waarden der wichtige feroarings oanbrocht yn 'e seleksje fan 'e dielnimmende films. Oant dy tiid hiene de ynstjoerende lannen de films keazen dy't yn Cannes te sjen wiene, mar neitiid waarden de fertoande films útornearre troch twa komitees, ien foar Frânske films en ien foar bûtenlânske films. Dêrtroch koene fan 1972 ôf ek films oan it festival meidwaan, dy't yn eigen lân ferbean wiene. Yn 1978 waard de Caméra d'Or yntrodusearre as priis foar de bêste langspylfilm yn de ferskate kategoryen, en ek de seksje Un Certain Regard, dêr't alle net-kompetative kategoryen yn ûnderbrocht waarden. Fierders waard de lingte fan it festival werombrocht nei trettjin dagen, wat ek it tal films beheinde dat der fertoand wurde koe. En de sjuerys, dy't oant dy tiid benammen bestien hiene út filmkritisy, waarden tenei almar mear oanfolle mei regisseurs, filmprodusinten, akteurs en oaren út 'e yndustry.
Yn 1983 waard in nij, folle grutter Palais des Festivals et des Congrès boud foar it filmfestival, wylst guon njonkeneveneminten yn it âlde gebou bleaune. It nije gebou krige de bynamme 'De Bunker', en der wie in protte krityk op doe't it al yn gebrûk nommen waard foar't it goed en wol ôf wie, mei ferskate technyske problemen ta gefolch. Nei 1984 waarden foar it filmfestival mear films út lannen as Argentynje, Austraalje, de Filipinen, Yndia, Kuba, Nij-Seelân en Sina fertoand, en dêrom minder út Jeropa, Noard-Amearika en Japan. De reade loper, tsjintwurdich ien fan 'e bekendste ûnderdielen fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes, waard eins pas yn 1987 foar it earst foar de haadyngong fan it Palais útrôle.Yn 2002 naam it festval, dat oant dy tiid offisjeel it Ynternasjonaal Filmfestival hjitten hie, de namme Festival fan Cannes oan.
Underdielen
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes is ferdield yn ferskate seksjes:
Sjuerys
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes ken fjouwer ûnderskate sjuerys, dy't foarôfgeande oan eltse edysje troch it bestjoer fan it festival ynsteld wurde. Dêrby giet it om sjuerys foar de Kompetysje fan Langspylfilms, foar Cinéfondation en de seksje Koarte Films, foar Un Certain Regard en foar de Caméra d'Or. De leden fan 'e sjuerys komme gear yn 'e histoaryske Villa Domergue om 'e winners út te kiezen.
Iepenbiering fan Abraham
De Iepenbiering fan Abraham is in algemien as apokryf beskôge religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e aartsfaar Abraham, dat fan joadske oarsprong is en yn 'e regel datearre wurdt tusken 70 en 150 (n.Kr.). It is inkeld oerlevere yn seis Aldtsjerkeslavyske manuskripten, al moat it oarspronklike frijwol wis yn it Hebriuwsk steld west hawwe. It soe wêze kinne dat it earst út it Hebriuwsk nei it Gryksk oerset is, en dêrnei fan it Gryksk nei it Aldtsjerkeslavysk, mar dat is net mei wissichheid te sizzen, mei't sawol it Hebriuwske orizjineel as de eventuële Grykske tuskenlizzende fertaling ferlern gien is. De Iepenbiering fan Abraham is opmerklik om't it it joadendom en alle oare godstsjinsten foarsteld as folslein oaninoar tsjinsteld, en fanwegen it sterke ikonoklasme dat derút sprekt.
Ynhâld
De titel fan 'e Iepenbiering fan Abraham dekt de lading net alhiel, mei't it foarste trêdepart better de Leginde fan Abraham neamd wurde kinne soe. Dêryn wurdt nammentlik Abraham syn bekearing beskreaun fan polyteïsme (meargoaderij) ta henoteïsme (wêrby't men noch wol yn mear as ien god leaut, mar noch mar ien ferearet). De wiere iepenbiering begjint pas dêrnei, as de stim fan God Abraham opdraacht om in offer oan him te bringen, en de ingel Jahoël stjoerd wurdt om Abraham te learen hoe't er dat oanpakke moat. Nei't er op 'e berch Hoareb it offer brocht hat, fart Abraham op nei de himel, dêr't er troch Jahoël rûnlaat wurdt. Hy kriget sels de troan fan God te sjen (mar God sels net). Him wurdt ek de Sûndefal yn it Hôf fan Eden toand, mar de stim fan God fertelt Abraham dat de minske, nettsjinsteande de besmoarging troch de Sûndefal, dochs sels beslute kin om net sûndich te libjen. Dêrby wurde as de fjouwer aartssûnden opneamt: ûntucht, tsjeafte, homoseksualiteit en begear. Ta einbeslút kriget Abraham in fizioen fan 'e takomst te sjen, wêryn't syn neiteam straft wurde sil foar it oanbidden fan ôfgodsbylden. As Abraham freget hoelang't dy bestraffing oanduorje sil, kriget er ta beskie dat der úteinlik in messias komme sil dy't de fijannen fan God befjochtsje en ferslaan sil, en dy't in nij tiidrek begjinne sil, wêryn't God syn útkarde folk frij wêze sil fan ûnderdrukking. (Dit is in ferwizing nei de messias dy't troch de joaden ferwachte wurdt; hoewol't it om 'e datearring fan 'e tekst wol kinne soe, achtsje teologen it tige by tige ûnwierskynlik dat dit ferwize soe nei Jezus Kristus).
Iepenbiering fan Adam
De Iepenbiering fan Adam is in algemien as apokryf beskôge religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan Adam, de earste man, en is fan gnostyske oarsprong. It waard yn desimber 1945 fûn troch twa boeren by it Egyptyske Nag Hammady, dêr't it mei in stikmannich oare gnostyske teksten, wêrûnder it folle bekendere Evangeelje fan Tomas, yn in krûk bedobbe lei. Om't it net dúdlik oan it kristendom referearret, is ûnder de saakkundigen it debat noch altiten geande oft it hjir om in foarbyld fan kristlik gnostisisme giet, of fan joadsk gnostisisme.
Ynhâld
De Iepenbiering fan Adam ferhellet hoe't Adam yn 'e âlderdom fan 700 jier syn geheime kennis (gnosis) oerdraacht oan syn soan Set. Dêrby giet it om it bestean fan in wurd fan kennis oer de ivige God dat hy fan Eva leard hat, en it feit dat hy en Eva yndie machtiger wiene as harren ûnderstelde skepper. Harren kennis is lykwols ferlern gien yn 'e Sûndefal, doe't de mei-skepper, de demiurch, Adam fan Eva skate. Adam fertelt hoe't trije mysterieuze frjemdlingen it oansetten fan Set bewurkmasteren om 'e kennis te behâlden. Dêrnei profetearret er wiidweidich oer it takomstich besykjen fan 'e demiurch om 'e minskheid út te rûgjen, wêrby't û.m. de Sûndfloed op 't aljemint komt en fierders in grutte wrâldbrân neamd wurdt. Mar ek foarseit Adam dat der foar de Ein fan de Tiden in Ferljochter komme sil om 'e minskheid te rêden. As dy komt, sille trettjin keninkriken trettjin ferskillende standerts fan 'e Ferljochter oprjochtsje, wylst hja trettjin ûnderskate berteleginden fan him útdrage sille, mar inkeld de "generaasje sûnder kening" sil de wierheid fertelle.
Gordon Tootoosis
Jonkheid
Tootoosis waard yn 1941 berne yn it Poundmaker Reservaat 114 yn Cut Knife, yn 'e Kanadeeske provinsje Saskatchewan. Hy wie fan mingd etnysk komôf, mei't er sawol bloed fan 'e Kry (Cree) as fan 'e Stony (Stoney) hie. Syn heit wie de Yndiaanske aktivist John Tootoosis, en ien fan syn foarâlden wie Giele Moddertekken, de broer fan it ferneamde opperhaad Bizonfâlemakker (Pîhtokahanapiwiyin of Poundmaker), dy't de Kry oanfierde ûnder de Noardwestlike Opstân fan 1885.
De jonge Tootoosis waard mei syn trettjin bruorren en susters grutbrocht neffens de tradysjes fan 'e Flakte-Kry oant er troch de Kanadeeske oerheid by syn âlden weihelle en yn in kostskoalle pleatst waard, sa't doedestiden it belied wie foar alle Yndiaanske bern. Op 'e roomske kostskoalle waard it Tootoosis ferbean om syn memmetaal, it Kry, te sprekken, en waard er ek op oare manearen min behannele. Hy hie it der noch minder as syn mei-learlingen, om't er der troch de skoallieding op oansjoen waard dat syn heit in aktivist wie dy't foar de minskerjochten fan 'e Yndianen yn Kanada opkaam.
Oplieding en ier wurk
Nei syn traumatyske skoaljierren, learde Tootoosis foar sosjaal wurker, wêrby't er him spesjalisearre yn bern en jeugdkriminelen. Troch syn belangstelling foar de eigen kulturele tradysjes fan syn folk, ûntjoech Tootoosis him ta in earsten dûnser fan 'e lânseigen dûnsen fan 'e Kry, en ek ta in tige goed lassosmiter yn rodeowedstriden. Yn 'e 1960-er en 1970-er jierren gied er op toernee as lid fan 'e Plains InterTribal Dance Troupe, wêrmei't er net inkeld troch hiel Kanada reizge, mar ek Jeropa en Súd-Amearika besocht. Letter waard er ien fan 'e populêrste live-kommentators fan powwows yn Noard-Amearika.
Aktearkarriêre
Tootoosis syn karriêre as akteur begûn yn 1973, doe't er mei Donald Sutherland en Chief Dan George yn 'e film Alien Thunder spile (útbrocht yn 1974). Mids 1980-er jierren hied er ien seizoen lang in fêste rol yn 'e tillefyzjesearje Red Serge, en yn 'e tillefyzjerige North of 60 spile er fan 1992 ôf 52 ôfleverings lang de rol fan Albert Golo. Gastrollen ferfolle Tootosis û.m. yn searjes as Dead Man's Gun, Due South en Smallville. Yn 1992 spile er mei Eric Schweig en Tantoo Cardinal yn 'e minysearje By Way of the Stars, en yn 1995 wie Russell Means ien fan syn tsjinspilers yn 'e Disney-filmproduksje Pocahontas. Ek spile er yn films as Black Robe (1991), Leaving Normal (1992), Crazy Horse (1996) en The Edge (1997).
De rol dêr't er de measte bekendheid mei wûn, wie foar Tootoosis dy yn 'e bekroande Amerikaanske spylfilm Legends of the Fall (1994), wêryn't er û.m. Brad Pitt, Anthony Hopkins, Aidan Quinn, Julia Ormond, Tantoo Cardinal en Karina Lombard as tsjinspilers hie. Tootoosis fertolke dêryn de rol fan 'e Yndiaan One Stab, de ferteller fan it ferhaal. Yn 1998 hied er fierders de titelrol yn 'e minysearje Big Bear, as it opperhaad Big Bear, en it jiers dêrop spile er it opperhaad Powhatan yn 'e film Pocahontas: The Legend. Yn Grut-Brittanje krige er benammen bekendheid as Joe Saugus yn 'e searje Auf Wiedersehen, Pet, út 2002. Yn 1999 rjochte Tootoosis mei Tantoo Cardinal de Saskatchewan Native Theatre Company op, in Yndiaansk toanielselskip yn Saskatchewan, en yn dy hoedanichheid bea er oanmoediging, stipe en aktearlessen oan jonge Yndiaanske akteurs.
Tootoosis hie in lytse rol yn 'e Amerikaanske minysearje Into the West (2005), spile datselde jiers in famyljelid fan sjongster Shania Twain yn 'e biografyske film Shania: A Life in Eight Albums, en fertolke de rol fan it Lakota-opperhaad Reade Wolk yn Bury My Heart at Wounded Knee (2007). Njonken syn live-action-aktearjen wie Tootoosis ek aktyf as stimakteur. Sa liende er syn stim oan it personaazje Sheriff Gordy yn Open Season en Boog and Elliott's Midnight Bun Run (beide út 2006), en oan Mushom yn 'e tekenfilmsearje Wapos Bay: The Series (2005-2010). Foar dy lêste rol wûn er in Gemini Award. Yn 2011 stied er foar it earst yn fyftjin jier wer op it toaniel, yn it stik Gordon Winter, dêr't er mei optrede yn Saskatoon en Ottawa.
Oar wurk
Tootoosis syn heit John Tootoosis wie ien fan 'e oprjochters fan 'e Nasjonale Yndiaanske Bruorskip en de foarsitter fan 'e Federaasje fan Yndiaanske Naasjes yn Saskatchewan (FSIN). Gordon Tootoosis sels tsjinne in termyn as keazen opperhaad fan syn bertestamme, de Poundmaker Kry Naasje, en wie fise-foarsitter fan 'e FSIN.
Priveelibben
Yn 1965 troude Tootoosis mei Irene Seseequasis, mei wa't er trije dochters krige, Glynis, Alanna en Disa, en trije soannen, Lee, Winston Bear en Clint. Dêropta namen hja ferskate Yndiaanske bern oan, sadat harren gesin ek de oannommen dochters Rebecca Brady, Bertrille Fox, Irene Oaks, Patrice Kautzman, Danielle Thunderchild, René Daoust-Thompson en Melanie Favel omfieme, en de oannommen soan Derek Thompson. Doe't harren dochter Glynis yn 1997 oan kanker kaam te ferstjerren, namen Tootoosis en de frou de soarch foar har fjouwer bern op harren. Dêrfoar setten se har nei wenjen yn 'e stêd Saskatoon.
Tootoosis waard op 29 oktober 2004 beneamd yn 'e Oarder fan Kanada, foar sawol syn bydragen oan film- en tillefyzjeproduksjes yn Kanada en de Feriene Steaten, as syn status as in ynspirearjend rolmodel foar de Yndiaanske jongerein. De oan dy keninklike ûnderskieding ferbûne wijingsseremoanje fûn plak op 9 septimber 2005.
Ferstjerren
Tootoosis beswiek op 5 july 2011 oan longûntstekking, dêr't er foar opnommen wie yn it St. Paul's Hospital yn syn wenplak Saskatoon. De begraffenisplechtichheid en de beïerdiging waarden holden yn Cut Knife, yn it Poundmaker Reservaat 114, dêr't Tootoosis ek berne wie.
Tampere
Tampere (Finske útspr.: [ˈtɑmpere]; Sweedske namme: Tammerfors) is in stêd en gemeente yn sintraal súdlik Finlân. Mei krapoan 220.000 ynwenners is it de grutste stêd fan hiele Skandinaavje dy't net oan 'e kust leit. Mei foarstêden en ferstedske omkriten derby hat it as stêdekloft sels in ynwennertal fan goed 350.000 minsken. Tampere is kwa befolking de op twa nei grutste gemeente fan Finlân, nei de haadstêd Helsinky en it plak Espoo dat in foarstêd fan Helsinky is. It Fleanfjild Tampere is it op twa nei drokste fan it lân, mei 800.000 reizgers jiers. De temperatuer is yn Tampere winterdeis oan 'e frisse kant, mei in deistich gemiddelde dat fan novimber oant maart ûnder it friespunt leit. De simmers binne dan wol wer myld, mei in hichtepunt fan yn trochsneed 22,2° C. oerdeis yn july.