cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akke Marije Marinus
Libben en karriêre
Akke Marije Marinus waard yn 1995 berne yn Dokkum. Se groeide op as boeredochter yn it doarp Boarnwert. Hja rûne mei goed gefolch de HAVO ôf oan it Dockinga Kolleezje yn Dokkum, en folge in oplieding yn Houten dy't har yn 2016 ta diplomearre sportmasseur makke. Dêrnjonken siet se op fuotbaljen en joech se op 'e sneinsskoalle les yn nifeljen oan 'e pleatslike bern. Sûnt 2014 hie se boppedat in bybaantsje as servearster yn it restaurant Waddengenot aan Zee, yn Lauwerseach. Yn 2016 wie se dwaande mei in oplieding ta ferpleechkundige oan 'e Hânzehegeskoalle yn Grins, dy't se letter lykwols ôfbriek.
Hoewol't hja foartiid pas twa kear oan in fotoshoot meiwurke hie, naam Marinus yn 2016 diel oan it njoggende seizoen fan 'e talintejacht Holland's Next Top Model, op 'e tillefyzjestjoerder RTL 5. Nei eigen sizzen wie it nea by harsels opkommen om dêroan mei te dwaan, as har freonen der net op oankrongen hiene. Uteinlik wie it in kammeraatske fan harres dy't it oanmeldingsformulier foar har ynfolle.
Marinus hie der net folle fidúsje yn, mei't se sûnt har sechstjinde al ferskate kearen oansprutsen wie troch in talintescout foar in modelleburo, wat hieltyd op neat útrûn wie. Likegoed fûn se it sels in "fantastyske belevenis" om oan in tou oan 'e Euromêst te hingjen of om klaaid yn djoere linzjery in treppen fan 180 triemmen te beklimmen. Fan 'e sjueryleden krige se kommentaar op har lichemshâlding en op har saneamde 'Fryske nofterens', dy't har der "futleas en enerzjyleas" útsjen litte koe. Sels wiet Marinus dat oan it feit dat se by guon opdrachten stiif stie fan 'e senuwen. Se wist fan harsels dat se net sa wie sa't de sjueryleden har omskreaune, dat harren krityk hat se dan ek nea wekker fan lein. Nettsjinsteande dat ûntjoech Marinus har ûnder de talintejacht al rillegau ta de favoryt, en kaam se bekend te stean ûnder de bynamme 'Boarnwerts Beauty'.
By de op 25 oktober útstjoerde finale moast se it opnimme tsjin 'e Hollânske fammen Noor van Velzen en Emma Hagers en tsjin 'e swarte dielnimster Colette Kanza, dy't foar de finale in wild card krigen hie. Marinus kaam lykwols mei flagge en wimpel op it earste plak en wûn dêrmei in modellekontrakt by modelleburo Touché ter wearde fan €50.000, mei dêropta in djoer nij bêd, in auto, en har eigen parfum. Se hat oanjûn dat se derfan dreamt om mei te rinnen yn in moadeshow fan linzjerymerk Victoria's Secret, krekt as har idoal Doutzen Kroes. Yn jannewaris 2017 joech Marinus nei in healjier har stúdzje ferpleechkunde yn Grins deroan om't dy net mear te kombinearjen foel mei har tanimmende modellewurk. Yn septimber 2017 brocht se in eigen parfum op 'e merk, mei as namme It's me, Akke Marije.
Douglas B-18
thumb|275px|Douglas B-18A Bolo, USAF-museum, Dayton, Ohio De Douglas B-18 Bolo wie in middelswiere bommesmiter dy't tsjinne by it United States Army Air Corps en de Royal Canadian Air Force (as Douglas Digby) ein jierren tritich en begjin jierren fjirtich. De Bolo waard makke troch de Douglas Aircraft Company en it ûntwerp wie basearre de DC-2 en wie ornearre as opfolger fan de Martin B-10.
Tsjin 1940 wie de B-18 al ferâldere; hy hie te min motorfermogen, te min defensive bewapening en de bomlading wie te lyts om noch langer foldwaan te kinnen. In protte tastellen giene ferlern by de Oanfal op Pearl Harbor en dy op de Filipinen yn desimber 1941.
Yn 1942 waarden oerbleaune B-18's útrist as anty-ûnderseeboatfleantúch as ynset as transporttastel. In B-18 wie ien fan de easrte Amerikaanske fleantugen dy't in Dútske ûnderseeër te sink brocht, de U-654, op 22 augustus 1942 yn de Karibyske See.
Law Abiding Citizen
Law Abiding Citizen is in Amerikaanske aksjeskriller út 2009 ûnder rezjy fan F. Gary Gray, mei yn 'e haadrollen Jamie Foxx en Gerard Butler. De titel betsjut "Gesachsgetrouwe Boarger". It ferhaal giet oer Clyde Shelton, in útfiner dy't wurket foar it Amerikaanske Ministearje fan Definsje, waans frou en jonge dochterke by in ynbraak ferkrêfte en fermoarde wurde. As de slimste fan 'e dieders oan syn straf ûntkomt trochdat er in skikking treft mei de ambisjeuze ofsier fan justysje, beslút Shelton it rjocht yn eigen hân te nimmen troch net inkeld de dieders dea te meitsjen, mar ek de fertsjintwurdigers fan it yn syn eagen troch- en trochkorrupte Amerikaanske rjochtssysteem dy't harren wurk net dien hawwe. Law Abiding Citizen krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes, mar wie yn 'e bioskopen in beskieden kommersjeel súkses.
Plot
Yn Philadelphia wurdt op in jûn ynbrutsen by útfiner Clyde Shelton. Ien fan 'e dieders, Clarence Darby, skillet brutaalwei by him oan en slacht him, as er iependocht, fuortendaliks del mei in honkbalkneppel. Shelton wurdt boeid en knevele foar't er wer by sûpe en stút komt, en moat dan helpeleas tasjen hoe't Darby syn frou ferkrêftet en fermoardet om dêrnei syn jonge dochterke mei te nimmen om ek har te ferkrêftsjen en fermoardzjen. De plysje hat de saak neitiid gau rûn en arrestearret Darby en syn hantlanger Rupert Ames.
De ambisjeuze ofsier fan justysje Nick Rice, dy't inkeld saken foar de rjochter bringe wol wêrfan't er wis is dat er se winne kin, beslút lykwols in skikking te sluten mei Darby. Rice fynt it bewiismateriaal nammentlik allegear mar yndirekt, en de tsjûgeferklearring fan Shelton ûnbetrouber, om't er foartiid mei in honkbalkneppel op 'e holle slein wie. Darby en syn abbekaat Bill Reynolds spylje it handich, troch daliks oan te bieden om tsjin Ames te tsjûgjen. Sa kriget Ames, dy't Shelton allinne mar bestelle en dêrnei útnaaie woe, de skuld foar de beide ferkrêftings en moarden op 'e lea skood. Shelton kantet him oan tsjin 'e gong fan saken, mar Rice ferpoft it om nei him te harkjen en giet de skikking oan. De útkomst is dat Ames feroardiele wurdt ta de deastraf, wylst Darby feroardiele wurdt ta manslach en nei fiif jier selstraf wer frijkomt.
Tsien jier letter binne alle beroppen fan Ames tsjin syn deafûnis útspile en wurdt de deastraf útfierd. Rice en syn kollega's Jonas Cantrell en Sarah Lowell binne by de eksekúsje oanwêzich út namme fan it Iepenbier Ministearje. It giet lykwols net sa't se ferwachte hiene. Nei de deadlike ynjeksje soe it krekt wêze moatte as falt Ames yn 'e sûs, mar ynstee bliuwt er klearwekker en raast er it lange tiid út fan 'e pine ear't er úteinlik beswykt. Undersyk wiist neitiid út dat ien fan 'e trije gemyske stoffen dy't yn in fêste folchoarder yn it lichem ynjektearre wurde moatte, ferfongen is troch in oare stof. It bewiis liedt Rice en resjersjeur Dunnigan yn 'e rjochting fan Darby, dy't al wer jierren frij man is. As se dyselde oppakke wolle, wurdt er lykwols warskôge troch in anonym tillefoantsje.
Darby naait út foar de plysje en kaapt dêrby in plysje-auto mei in bewusteleaze plysjeman dêryn dy't de anonime skiller foar him klearset hat. As er letter de plysje op in ôfhandich plak deasjitte sil mei de man syn eigen tsjinstwapen, blike dêr gjin kûgels yn te sitten. De plysjeman docht syn prúk en bril ôf en blykt nimmen oars as Clyde Shelton te wêzen. Dyselde nimt Darby mei nei in leechsteand pakhûs, dêr't er him fêstset op in provisoaryske operaasjetafel. Dêrnei martelet er him stadichoan dea, wylst er alles wat er docht, opnimt. As wat der noch oer is Darby (net folle) letter fûn wurdt troch Dunnigan-en-dy, liedt it bewiismateriaal de plysje nei Shelton. Dy blykt de fideo fan wat er mei Darby dien hat, nei it wenadres fan Rice stjoerd te hawwen. Hy jout him oer oan 'e plysje en wurdt fêstset.
Yn 'e finzenis easket Shelton in nij matras foar syn bêd yn ruil foar it ôflizzen fan in bekentenis. Rice wegeret yn 't earstoan dêroan mei te wurkjen, mar hy wurdt weromfluite troch syn mentor Cantrell, dy't it in lege priis taliket om 'e saak rûn te krijen. By de harksitting foar rjochter Laura Burch, deselde dy't tsien jier earder de skikking fan Darby mei Rice goedkarde, fertsjintwurdiget Shelton himsels en kantet er him mei súkses oan tsjin Rice syn beswier om him op boarchtocht frij te litten. Nei't Burch him gelyk jûn hat, beskrobbet Shelton har lykwols en seit er dat dit no krekt is wat der mis is mei it Amerikaanske rjochtssysteem: in rjochter dy't immen frijlitte wol omreden fan it feit dat er noch gjin bekentenis ôflein hat, ek al is foar eltsenien dúdlik dat er in moardner is. Rjochter Burch lit him daliks wer opslute foar mislediging fan 'e rjochtbank.
Neitiid bringt Rice Shelton syn nij matras, wêrnei't Shelton wurd hâldt en in folsleine bekentenis ôfleit yn 'e saken fan Ames en Darby. As Rice wer fuort sil, seit Rice dat er noch wol wat bekenne wol, diskear yn ruil foar in miel dat tamakke is yn in restaurant, want it finzenisiten smakket nearne nei. As Rice Shelton fertelt dat dy neat mear sizze kin dêr't hy belangstelling foar hat, freget Shelton him oft er ek wit wêr't Bill Reynolds úthinget, de abbekaat fan Darby. As Dunnigan-en-dy neifraach nei de man dogge, blykt dat Reynolds al inkele dagen fermist wurdt.
Rice jout ta en besoarget in restaurantmiel yn 'e finzenis, mar finzenisdirekteur Iger, dy't der neat fan hawwe moat dat it Iepenbier Ministearje ien fan syn finzenen sa let en set, fertraget de boel mei opsetsin mei feilichheidsmaatregels, sadat it miel hast in kertier nei de troch Shelton stelde tiid by him yn 'e sel besoarge wurdt. Shelton jout Rice geografyske koördinaten troch dêr't Rice en Dunnigan neitiid Reynolds libben begroeven oantreffe, mei genôch lucht om oant in beskaat tiidstip te oerlibjen. Se binne krekt te let, mei't Reynolds yn it lêste kertier troch ferstikking omkommen is. Underwilens dielt Shelton syn miel mei syn selgenoat, wêrnei't er dyselde yn in hommelse útbarsting fan geweld deastekt mei de bonke fan it byfstik. Direkteur Iger lit him dêrnei yn ien fan 'e isolearsellen pleatse yn 'e kelder fan 'e finzenis, dy't Midsiuwske tsjerkers allyk binne.
Cantrell nimt Rice mei nei in moeting dy't opset is troch in bekende fan him op it Amerikaanske Ministearje fan Definsje. De man dy't se moetsje, is as kommando dy't belutsen is by swarte operaasjes dy't bedoeld binne om bûtenlânske fijannen fan 'e Feriene Steaten te likwidearjen. Hy fertelt harren dat Shelton in sjeny is op it mêd fan it betinken fan manearen om lju te fermoardzjen sûnder dat er sels yn 'e buert hoecht te wêzen. Hy is sa gefaarlik as it mar kin, en as er yn 'e finzenis sit, is dat net om't er dêr net wei komme kin, mar om't it foar him in doel tsjinnet dat er dêr sit. Rice twifelet oan dy ynformaasje, mar tegearre mei Cantrell set er nei rjochter Burch ta om har te bepraten om Shelton syn rjochten as finzene fierder te beheinen. De rjochter hat dêr wol earen nei, mar as se ûnder it petear har mobile tillefoan oannimt, giet der in bom ôf dy't yn it mobyltsje ferburgen wie. Burch is op slach dea. Rice is no oertsjûge fan it gefaar dat Shelton foarmet. As er dyselde yn 'e finzenis opsiket, fertelt Shelton him dat er net inkeld mei de moardners fan syn frou en dochterke ôfweve wol, mar ek mei alle yn syn eagen korrupte funksjonarissen binnen it net-funksjonearjende rjochtssysteem dy't deroan meiwurke hawwe dat Darby wer op frije fuotten kaam. Hy wol frijlitten wurde en alle oanklachten tsjin him moatte ynlutsen wurde, oars sil er "eltsenien fermoardzje".
Rice en syn kollega's nimme foarsoarchsmaatregels. Sa stjoert Rice syn frou Kelly en dochter Denise fuort. Likegoed geane se fierder mei de saak tsjin Shelton en wurkje se de nacht troch om mear bewiismateriaal tsjin him te sammeljen. Sarah Lowell ûntdekt dêrby dat Shelton sûnt de moard op syn frou en dochterke ferskate leechsteande pakhuzen en oare âlde yndustriële gebouwen ferspraat oer hiel Philadelphia opkocht hat. Nei't de deadline dy't Shelton steld hie om him frij te litten de oare moarns om seis oere ferstrutsen is, geane Rice syn meiwurkers nei hûs. As se op it befeilige parkearterrein harren auto's starte, ûntploffe dêr seis fan, wêrby't alle ynsittenden omkomme. Sarah is ien fan 'e deaden.
Nei de begraffenis fan Sarah wurdt Cantrell syn auto by it ferlitten fan it begraafplak ûnder fjoer nommen troch in roboatysk betsjinne masinegewear en raketsmiter, wêrby't alle ynsittenden omkomme. Rice hat sûnt syn lêste petear mei Shelton foar it ferstân krigen dat er yndie mis wie mei it sluten fan in skikking mei Darby, eat dat er allinne mar die om't er der wis fan wêze woe dat er syn reputaasje behâlde koe as in ofsier fan justysje dy't frijwol nea in saak ferlear. Nei de dea fan syn mentor Cantrell is er ree om syn ûntslach yn te tsjinjen en alle skuld op him te nimmen. Boargemaster April Henry wol dêr lykwols neat fan witte en stelt him ynstee oan as haad fan it Iepenbier Ministearje yn Philadelphia foar Cantrell yn it plak.
Op basis fan it ûndersyk dat Sarah foar har dea dien hat nei it ûnreplik goed dat Shelton besit, ûntdekke Rice en Dunnigan dat Shelton ek in leechsteand pakhús yn eigendom hat, dat fuort njonken de finzenis stiet. As se dêr sûnder hûssikingsbefel ynbrekke, ûntdekke se alderhanne wapenark, springstof en bommakkersreau, en in ûndergrûnske tunnel dy't streekrjocht nei de finzenis liedt, dêr't Shelton blykber yn 'e ôfrûne tsien jier tagongen nei alle isolearsellen makke hat. It begjint Rice no te daagjen dat se Shelton krekt yn 'e kaart spile hawwe troch him yn 'e finzenis te hâlden en yn 'e isolearsel te setten. Dêrwei koed er ommers ienfâldich de finzenis ferlitte om syn moardoanslaggen te dwaan, om dêrnei mei it perfekte aliby wer yn syn sel werom te kearen as hied er nea fuort west. Rice-en-dy hiene tocht dat er in hantlanger hie dy't syn smoarge wurk foar him opknapte, en se hiene har de holle deroer brutsen hoe't Shelton en syn hantlanger mei-inoar kommunisearren, mar no begripe se dat Shelton alles sels dien hat.
Bewiismateriaal dat se yn 'e tunnel oantroffen hawwe, liedt Rice en Dunnigan nei it folgjende doelwyt fan Shelton, it stedhûs fan Philadelphia, dêr't dy jûns boargemaster Henry en de haden fan alle plysjetsjinsten yn 'e omkriten yn spoedsitting gearkomme. Se hastigje har dêrhinne, en hoewol't Shelton dan alwer fuort is, treffe se wol syn bom oan, yn 'e romte rjocht ûnder de gearkomsteseal. As Shelton letter weromkomt yn syn sel, wurdt er dêr opwachte troch Rice. Shelton seit dat er it wol wer op in akkoartsje goaie wol, mar Rice, dy't him no better begrypt, fertelt him dat er gjin oerienkomsten mear slút mei moardners, in antwurd dat Shelton tefreden liket te stimmen. Rice besiket Shelton ta rede te bringen, mar Shelton wegeret nei him te harkjen en aktivearret syn bom. Rice naait halje-trawalje út en Shelton ûntdekt dat de bom no ûnder syn finzenisbêd stiet. Begripend dat Rice him te fluch ôf west hat, en mei't er de bom net mear deäktivearje kin om't Rice de koffer dêr't dy yn sit fan in hingslot foarsjoen hat, akseptearret Shelton syn lot en giet boppe-op de bom op syn bêd sitten. Hy hellet it kralen earmbantsje foar 't ljocht dat syn dochterke de deis dat se stoar foar him reaun hie, en sjocht dêrnei wylst de bom ôfgiet.
Produksje
Law Abiding Citizen waard regissearre troch F. Gary Gray nei in senario fan Kurt Wimmer. It wie oarspronklik de bedoeling dat Frank Darabont de film regissearje soe, mar hy loek him werom fanwegen in kreätyf skeel mei de filmprodusinten. Yn 't earstoan wie it ek de bedoeling dat Gerard Butler de ofsier fan justysje spylje soe, en Jamie Foxx de geniale útfiner dy't út 'e sel wie in kampanje fan figilantisme begjint, mar úteinlik waard besletten it casten fan dy beide rollen om te draaien.
As produsinten wiene Mark Gill, Lucas Foster, Alan Siegel, senarioskriuwer Wimmer en haadrolspiler Butler by it projekt belutsen foar de filmstudio's The Film Department, Warp Films en Evil Twins. Foar de film wie in budget beskikber fan $53 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Jonathan Sela, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Brian Tyler. De opnamen foar Law Abiding Citizen setten yn jannewaris 2009 útein en fûnen plak op lokaasje yn Philadelphia en omkriten, wêrûnder it stedhûs, it begraafplak Laurel Hill Cemetery en de no sletten finzenis Holmesburg Prison.
Distribúsje
De distribúsje fan Law Abiding Citizen waard fersoarge troch Overture Films. De film gie op 15 oktober 2009 yn premiêre yn it Skotske Glasgow en iepene in dei letter yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 13 oktober 2009 by platemaatskippij Downtown Records.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Law Abiding Citizen oer it algemien negative resinsjes. In útsûndering dêrop wie Roger Ebert, dy't de film beoardiele foar de krante de Chicago Sun-Times. Hy parte him 3 fan 4 stjerren ta en skreau: "Law Abiding Citizen is sa'n film dy't jo ûnder it sjen better fine sille as wannear't jo der letter nochris oer neiprakkesearje." Dêr heakke er oan ta: "Mar dochs, der is ek wat te sizzen foar in film dy't ûnder it sjen de oandacht goed fêsthâlde kin."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Law Abiding Citizen in leech goedkarringspersintaazje fan 26%, basearre op 159 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Los fan it feit dat er ûnnedich gewelddiedich is en folslein absurd sûnder dêr ienige ûntskuldiging foar te meitsjen, wurdt [de film] ek pleage troch aktearjen dat ûnder de maat is en in ferhaal dat de rede ferget." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Law Abiding Citizen in goedkarringspersintaazje fan 34%, basearre op 26 resinsjes.
Resultaat
Law Abiding Citizen brocht yn 'e bioskopen wrâldwiid $126,7 miljoen op. As dy opbringst ôfset wurdt tsjin it budget fan $53 miljoen betsjut dat in winst fan $73,7 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
List fan Yslânske ambassadeurs yn de Feriene Steaten
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn de Feriene Steaten.
Atalja fan Juda
Atalja (Hebriuwsk: עֲתַלְיָה‎; "de Hear is ferheven" † 837 of 835 f.Kr.) regearde nei de dea fan Achazja tusken ±841 oant ±835 f.Kr. oer it keninkryk Juda.
Atalja wie in telch út de Israelityske dynasty fan de Omriden. Hja wie in dochter fan kening Achab en Izébel, in fûle oanhingster fan de Baäl-kultus. Har houlik mei Joaram fan Juda moasts it bûn tusken de beide keninkriken Israel en Juda besegelje.
Wylst Joaram, dy't ofstamde fan David, trou bleau oan de God fan Israel, tsjinne Atalja de Kanaänityske ôfgoaderij fan har mem. Nei't kening Joaram ferstoar folge syn soan Achazja him op as kening, mar tidens in besite oan syn neef, de kening fan Israel, waard hy ombrocht troch mannen fan de legerofsier Jehû, dy't dêr tsjin de foarst yn opstân kommen wie.
Doe't Atalja it nijs fan de dea fan har soan Achazja fernaam, liet hja alle soanen út it hûs fan David ombringe sa't hja sels regeare koe. Josjabat, in dochter fan kening Joaram, helle lykwols op 'e tiid de noch lytse Joäsh út it paleis wei en brocht him nei de timpel, dêr't har man Jojada pryster wie. Seis jierren gyngen foarby mei Atalja as keninginne fan Juda en doe weage Jojada it der op om Joäsh ta kening te kroanen. Doe't it safier wie liet Jojada op wichtige plakken mannen delsette, dy't de trochgongen bewake moasten. Atalja hie al dy tiid neat yn 'e rekken, mar doe't hja de opskuor bûten hearde en har op de hichte stelle woe fan wat der barde, seach hja by de yngong fan de timpel de nyskrektsa ta kening kroande Joäsh yn oanwêzigens fan de hiele lânadel. Atalja kaam te let en wie net mear yn steat om noch wat te ûndernimmen tsjin de opstân. Hja waard meinaam troch manlju en nei't hja Atalja by de poarte fan it paleis ombrochten teach it folk nei de timpel fan Baäl om dêr in ein te meitsjen oan de ferearing fan de goaden fan de keninginne.
Wâldsang
De Wâldsang, ek bekend as Moai, sûnder wjergea, binne de Wâlden, is in Frysk folkssankje dat om-ende-by 1845 skreaun is troch Frysk skriuwer en skoalmaster Harmen Sytstra. It wurdt songen op 'e wize fan "Giovani liete, fiori spargete" út Mozarts opera "Le nozze di Figaro".
Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2002
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Brazylje 2002 yn São Paulo op 31 maart 2002. It wie de tredde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2002. Hy waard op Interlagos hâlden. De race waard hâlden oer 71 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306 kilometer.
Maten
'Maten' is de tredde single fan The Bounty Hunters ft. Johannes Rypma. It nûmer út 2018 giet oer freonskip sûnder betingsten. Yn it trio “Bounty Hunters” spilet sjonger Johannes Rypma op basgitaar, Hille de Jong op gitaar en Robin Lammers op drums.
Aldesyl (Aldamt)
Aldesyl (Nederlânsk en offisjeel: Oudezijl) is in buorskip en in eardere havenplak yn de gemeente Aldamt yn de provinsje Grinslân. It leit tsjin Bad Nijeskâns oan, dêr't it fan skaat wurdt troch de rivier de Westerwâldske Aa. It hearde eartiids ta it karspel Nieuw-Beerta.
De namme fan it plak ferwiist nei de syl, dy't dêr yn 1690 boud waard. Nei't yn 1628 de Nieuwe of Langeakkerschans (Nije of Lange-ikkerskâns) oanlein waard, wie der ferlet oan in slûs om yn in gefal fan need ien set it gebiet ûnder wetter. Ynearsten waard yn de nije seedyk in slûs boud, yn de Westerwâldske Aa: de Aa-syl. Dêrnjonken waard in kanaal groeven dêr't in twadde slûs yn kaam. Yn 1669 waarden beide sluzen by in stoarm fuortspield.
Dêrnei waard de âlde rin fan de Westerwâldske Aa tichtsmiten, en waard der yn it kanaal in nije slûs boud; de Tienkarspelenzijl (Tsienkarspelsyl). Dy ferlear al rillegau syn betsjuttenis, om't der benoarden nij lân ynpoldere waard en dus ek nije diken oanlein waarden. Dat late yn 1707 ta de bou fan in nije slûs: de Statenzijl. Fan dat stuit ôf stie de Tsienkarspelsyl bekend as de Aldesyl.
De slûs waard yn 1827 ôfbrutsen. De buorskip om de slûs hinne hold de namme Aldesyl houden.
Stasjon Bad Nijeskâns leit yn Aldesyl.
Petrus en Paulustsjerke (Loppersum)
De Petrus en Paulustsjerke is in monumintaal tsjerkegebou yn Loppersum yn de provinsje Grinslân. De goatyske tsjerke is in grutte krústsjerke mei in fiifsidich koer en wie oant de reformaasje in dekanaatstsjerke. Fanwegen de grutte ôfmjittings fan de doarpstsjerke krige de Petrus en Paulustsjerke de bynamme Boerekatedraal. Yn novimber 2019 waard de tsjerke oerdroegen oan de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken. De Petrus en Paulustsjerke is ryk oan fresko's út de tiid fan foar de reformaasje.
Skiednis
Neffens in kleasterkronyk fan it kleaster fan Witewierrum baarnde it earste dowestiennen tsjerkje fan Loppersum yn 1218 ôf. In diel fan de âlde muorre mei in hagioskoop is noch as boufragmint bewarre bleaun yn de westlike muorre fan de tsjerke. De bou fan de hjoeddeiske bakstiennen tsjerke begûn gaueftich nei de brân. Ynearsten krige it ienskippich romaanske gebou in rjocht sletten koer en in houten plafond. Yn de twadde helte fan de 13e iuw waard it skip ferhege en it rjochtsletten koer ferfongen troch in romanogoatysk dwersskip mei meloenfoarmige ferwulften. Tsjin it ein fan de 15e iuw waard útein set mei de grutste útwreiding fan de tsjerke troch de bou fan in letgoatysk koer mei twa sydkapellen en in sakristy.
Yn 1529 folge it trochbrekken fan de súdlike muorre fan it skip om in sydskip ta te foegjen. By de súdlike tagong is dat jiertal mei de symboalen fan Petrus (kaai) en Paulus (swurd) oanbrocht, de symboalen dy't ek yn de flagge fan Loppersum steane. Yn de twadde helte fan de 16e iuw waarden it koer en it skip op like hichte brocht en krige it skip in netferwulft.
By de befrijing fan Loppersum op 20 april 1945 waard de toer troch besjittings fan de Kanadezen slim skeind. De restauraasje fan de toer fûn oan 1947 plak. De tsjerke waard tusken 1953 en 1959 restaurearre.
Yn 2013 moast de tsjerke op 'e nij restaurearre wurde. Troch ierdskoddings as gefolch fan gaswinning wiene skuorren ûntstien yn de ferwulften. De NAM hat dêrom de restauraasje betelle en op snein 2 novimber koe de tjerke wer yn gebrûk nommen wurde.
Fresko's
De kwalitatyf heechweardige fresko's út 1500 yn it koer en de sydkapellen fan de tsjerke kamen yn de jierren 1940-1942 wer ûnder de wytkalk foar it ljocht en waarden doe restaurearre. De fresko's oan de muorren fan it koer en de Marijekapel binne pas oan it ein fan de jierren 1950 ûntdutsen. Yn de noardlike Marijekapel binne acht foarstellings út it libben fan de hillige jongfaam Marije te sjen, dy't tsjin it ein fan de 15e iuw oanbrocht waarden. Yn it koer binne apostels, tsjerkefaars en âldtestamintyske foarstellings te sjen. It middelste travee toant Kristus as Man fan Smerten mei it Laam Gods, de hôf en de Emmaüsgongers.
Sarken
Yn de flier fan de tsjerke leine ferspraat in grut tal sarken, dy't tsjintwurdich fral konsintrearre binne yn it koer en de Bruorrekapel. De âldste sarken binne 16e-iuwsk. Oan de eastlike muorre fan de Bruorrekapel is in ryk dekorearre sark fan Maria fan Selbach († 1576). Yn it middenskip leit de sark foar pastoar Stephanus Zwelis (1535-1551).
Hierlok
Oan de noardlike muorre hinget in kastje mei dêryn in stik hier. Mooglik is it in relikwy fan de hillige Katarina en foarme it eartiids in ûnderdiel fan it oan har wijde alter. Om tefoarren te kommen dat der stikjes hier ôfknipt waarden, waard de flecht yn in kastke bewarre.
Oargel
Yn it ramt fan de restauraasje fan de tsjerke yn 2012-2015 soe ek it oargel in ûnderhâldsbeurt krije. De ierdskodding fan 2012 soarge lykwols foar grutte fersakkings fan it oargel. De NAM joech ta dat de skea in gefolch wie fan de ierdgaswinning en wie ree om de restauraasje mei te bekostigjen. Dêrby easke de NAM wol dat it oargel better beskerme wurde moast tsjin fierdere ierdskoddings en ûnder de tribune binne dêrom pylders mei in djipte fan 12 meter oanbrocht. Njonken de bydrages fan de NAM, it Ryk, de tsjerke sels makken ek donaasjes út fûnsen en fan partikulieren de restauraasje en rekonstruksje yn de steat fan foar 1958 mooglik. Ek it houtfykwurk waard oanpast en fergulde en de kleur fan de kas waard, lykas eartiids, yn oliifgriene kleur skildere. Yn 2019 is it restaurearre oargel wer yn gebrûk nommen. It oargel hat 20 registers op twa manualen en in oanhongen pedaal.
Bysûnder is it jonkje oan de noardlike kant fan it rêchwurk fan it oargel, dy't op in belle slacht. De balke dêr't er op stiet is fersierd mei de symboalen fan de apostels Petrus en Paulus.
Klokken
Yn de Twadde Wrâldkriich waarden de klokken troch de besetter foardere om omraand te wurden. Nei de kriich kamen de klokken werom en as oantinken oan dy tiid hinget de needklok, in izeren plaat mei in hammer, noch jimmeroan ûnder yn de toer. De grutte klok is 2,250 ton swier en waard yn 1397 getten troch Albertus. De lytsere klok datearret fan 1548 en is getten troch Gherhardus fan Wou. In tredde klok dy't ea yn de toer hong is yn Huizinge telâne kommen.
Nebel im August
Nebel im August (Frysk: Mist yn Augustus) is in film fan de Dútske regisseur Kai Wessel. De film is basearre op it boek Nebel im August: Die Lebensgeschichte des Ernst Lossa fan de skriuwer Robert Domes. De film gyng op 29 septimber 2016 yn de Dútske stêd Essen yn premjêre.
Ferhaal
Nebel im August lit it wier barde ferhaal sjen fan de 13-jierrige Ernst Lossa yn it begjin fan de jierren 1940. Ernst is in bern út de semy-nomadyske minderheid fan de Jeenjers. Yn 1942 wurdt er fan syn famylje skieden, syn mem is dan al ferstoarn, en as in dreech op te fieden jonge yn in psychiatryske ynstelling yn Súd-Dútslân ûnderbrocht.
Erst Lossa stiet yn de film foar de likernôch 200.000 slachtoffers, dy't yn de oarlochsjierrren tidens de Aktion Gnadentod troch artsen en ferpleegjend persoaniel yn de psychiatryske sikenhûzen en ynstellings fan Nazy-Dútslân fermoarde waarden.
De film waard yn Dútslân meardere kearen bekroand.
Marije fan Betanië
Marije fan Betanië (ek: Maria fan Betanië) is in frou dy't yn de evangeeljes fan Lukas en Jehannes yn it Nije Testamint beskreaun wurdt.
Bibelske beskriuwing
Oer Marije fan Betanië wurdt yn de evangeeljes Jehannes en Lukas skreaun. Yn Lukas is hja de suster fan Marta, mei wa't hja tegearre wennet yn in net neier te neamen doarp. Jehannes skriuwt dat Marije en Marta tegearre mei harren broer Lazarus yn it doarp Betanië wenje, op in pear kilometer fan Jeruzalim. Oer it generaal wurde de twa Marta en Marije's fan de beide evangeeljes as deselde persoanen sjoen.
Evangeelje fan Lukas
Yn Lukas 10:38-41 giet Jezus op besite by Marta en Marije. Marta wie o sa bannich mei it meitsjen fan iten en de betsjinning, wylst Marije har noflik del joech oan de fuotten fan Jezus om te harkjen nei Syn wurden. Op it lêst krige Marta skjin har nocht en frege oan Jezus wat Hy no tocht fan Marije, dy't har foar al it wurk opdraaie liet. Jezus nimt it lykwols op foar Marije en seit dan tsjin Marta: "Jo sitte oer in protte saken yn noed, mar it giet mar om ien ding. Marije hat it bêste part keazen, en dat kin har net ôfnommen wurde" (Lukas 41).
Stim (betsjuttingsside)
"Stim" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Marije fan Betanië
Evangeelje fan Jehannes
Yn it evangeelje fan Jehannes spilet Marije in rol yn twa haadstikken. Jehannes skriuwt earst oer de opwekking fan Lazarus, de broer van Marta en Marije en makket fuort dúdlik dat it deselde Marije is dy't de fuotten fan Jezus salve en se mei har hier ôfdrûge.
Doe't Lazarus slim siik wie, stjoerden de beide susters Jezus (dy't net mear yn Judea wie) in boadskipper mei it fersyk te kommen. As Jezus lang om let nei in tal dagen einliks it doarp naderet, rint Marta Him al klaagjend yn 'e mjitte: "Wiene Jo no mar earder kommen, dan wie Lazarus net stoarn". Marije wachtet ôf en komt net earder as dat hja roppen wurdt troch Marta. Marije falt dan skriemend oan de fuotten fan Jezus en seit dan wurden dy't oerien komme mei de wurden fan Marta. Dochs is de reaksje fan Jezus op de froulju ferskillend. By Marta ropt Jezus op om te leauwen en te fertrouwen, wylst Jezus by Marije oandien is. As Jezus nei it grêf fan Lazarus giet jout Er Marta de opdracht om de stien wei te rôljen. Maar Marta twifelt en warskôget foar de stank, om't it lyk der al fjouwer dagen leit. Op 'e nij ûnderwiist Er dan Marta dat hja leauwe moat (Jehannes 11:1-40).
Seis dagen foar Peaske komt Jezus op 'e nij yn Betanië. Hy giet dan wer by sym freon Lazarus del. Marta wie drok mei de hûshâlding en it iten, wylst Lazarus en oaren harren by Jezus foegen. Marije kaam doe oansetten mei djoere nardusoalje en geat dat allegear oer de fuotten fan Jezus, sa't it hiele hûs swietrokich waard fan de parfum. Ferfolgens drûge hja Syn fuotten ôf mei har hier. Dit joech oanlieding foar de lettere ferrieder Judas Iskariot om op te merken dat dy fergrimerij fan dizze djoere oalje better besteed wie oan de earmen. No wie Judas Iskariot de net sa earlike kashâlder, dy't hielendal net oan de earmen tocht mar foaral oan syn eigen ponge, om't hy geregeldwei wat ús de kas foar himsels weinaam. Jezus naam it foar Marije op en hiet de oaren om har gewurde te litten: "de oalje wie ornearre foar de dei fan myn begraffenis, de earmen ha jimme altiten om jim hinne mar Ik bin net altiten by jimme" (Jehannes 12:1-8).
Betizing
Yn de tradysje fan it westerske kristendom waard Marije fan Betanië fakentiden mei Marije Magdalena troch inoar helle. Ek waard Marije fan Betanië wol mei de nammeleaze sûnderes út Lukas 7:37-38, dy't Jezus de fuotten salve, lyksteld. De easterske tsjerken holden de persoanen lykwols sekuer út inoar.
List fan Yslânske ambassadeurs yn Fietnam
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn Fietnam.
It Swurd fan Mozes
It Swurd fan Mozes is in algemien as apokryf beskôge religieuze tekst, besibbe oan it Alde Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigrafysk Hebriuwsktalich geskrift ûnder de namme fan 'e âldtestamintyske profeet Mozes, mei as ûnderwerp magy. It waard foar it earst publisearre yn 1896, yn in ferzje dy't redigearre wie troch de Britsk-Joadske taalkundige en wittenskipper Moses Gaster, op basis fan manuskript út 'e trettjinde of fjirtjinde iuw dat er sels yn eigendom hie. Dat hânskrift, dat foarhinne MS Gaster 78 hiet, is no yn it besit fan it Britsk Museum, dat it ''MS Or. 10678'' neamd hat. Gaster naam oan dat de tekst fan foàr de alfde iuw datearre wurde moast, mei't dernei ferwiisd wurdt yn in brief fan Rav Hai Gaon (939-1038), en spekulearre dat it faaks wol ôfkomstich is út 'e earste helte fan it earste milennium. Njonken it Midsiuwske manuskript dat troch Gaster oankocht en brûkt waard, is der ek in koart fragmint fan oerlevere yn 'e Codex Oxford 1531. In nije, krityske edysje fan It Swurd fan Mozes waard yn 1997 útjûn troch de Israelyske wittenskipper Yuval Harari, op grûn fan in ôfwikende tekst út in oar manuskript.
Mat '46
Skiednis
left|200px|thumb|Mat '46 treinstel by opstelplak Tilburg, septimber 1954 By dizze searje waard fuortboud op eardere typen streamlinematerieel, lykas fan 1936 ôf yn Nederlân yn gebrûk naam wie. Dy searjes, dêr 't Mat '46 mei yn treinskeakeling ride koe, stiene bekend as Mat '35, Mat '36 en Mat '40.
Trochdat yn de Twadde Wrâldkriich in protte fan it Nederlânske spoarmaterieel ferlern gien wie, bestie nei de befrijing fan de Dútske besetting yn Nederlân in grutte krapte oan materieel. Om dat tekoart op te lossen en om oer materieel foar de fierder geande elektrifikaasje fan it spoarnet yn Nederlân beskikke te kinnen, waarden nije treinstellen oanskaft.
Tusken 1948 en 1952 waarden 65 fjouwerweinstellen (searje 61 -705) en 79 twaweinstellen (searje 221 -299) yn tsjinst steld. De twaweinstellen waarden nûmere fan 241 ôf en pas letter fan 221 ôf omdat de tuskenlizzende nûmers ynearsten noch yn gebrûk wiene foar de twaweinstellen út de Mat '36 - searje.
De fjouwerweinstellen bestiene út twa fêst keppele twaweinstellen, wêrby't oan beide úteinen fan it treinstel in bestjoerderskabine oanbrocht wie. Dy wie nei hjoeddeiske mjitstêven net bjuster noflik. De kabine wie sa krap bemetten dat de masinist syn (op in fytsseal likjende) stoel earst opklappe moast foardat er syn plak ferlitte koe.
De streamline kopfoarm wie inte op dy fan de eardere materiaalsearjes, dy't op harren beurt in soad fuort hiene fan de Dútske DR 877 ("Fliegender Hamburger") en ferlykbere (disel)treinstellen út de jierren tritich. De kop wie foarsjoen fan ferstevigingsribben dy't de masinist by oanridingen in bettere beskerming biede moasten.
Technyk
Elk twaweinstel hie in jacobsdraaiskammel, in mienskiplik middendraaiskammel. De fjouwerweinstellen hiene twa jacobsdraaiskammels. Dat smiet in gewichtsbesparring op, mar hie in frij ûnrêstige loop ta gefolch omdat sydlingske krêften fan de iene rydbak oerbrocht waarden op de oare. In twaweinstel woech 89 ton, in fjouwerweinstel 169 ton. It fermogen wie 796 kW respektyflik 1592 kW. Hoewol 't faasjes oant 140 km/o talitten wiene, waard yn de normale tsjinstregeling net flugger riden as 125 km/o. Troch de elektryske en pneumatyske ferbiningen yn de automatyske Scharfenbergkeppelingen koene de stellen skeakele wurde mei de treinstellen Mat '35, Mat '36, Mat '40 en de letter ôflevere Mat '54. Yn tsjinstelling ta de "Hûnekoppen" (Mat '54) binne de treinstellen nea foarsjoen fan in sintrale doarsluting en moasten de kondukteurs op elts stasjon de doarren mei de hân slute.
Kleuren
Oarspronklik wiene de treinstellen oliifgrien mei reade biezen, fan de sechstiger jierren ôf gêrsgrien mei in giele snor op 'e noas. It oarspronklike foarnimmen om alle stellen giel te skilderjen is nea trochgien. Mar fjouwer twaweinstellen, de 279, 281, 295 en 299, waarden fanôf ûngefear 1970 yn de nije NS-hússtylkleur giel skildere.
Sawol de griene as de giele stellen hawwe fan likernôch 1970 ôf foarsjoen west fan de blauwe reklamestripen. Yn dy tiid waard dit materieel hieltyd mear alline mar brûkt yn de spits, sadat it oerdeis meastal op in opstelplak stilstie. De animo fan opdrachtjouwers om op dy treinen reklame oanbringe te litten wie dan ek lyts, sadat in treinstel Mat '46 mei reklame in seldsumheid wie.
Paralympyske Spullen
Yn 1980 waarden de fjouwerweinstellen 660, 661, 678, 679, 690 en 695 ferboud foar de Paralympyske Simmerspullen yn Arnhim, mar de ynset waard gjin sukses troch in te koart oan passazjiers. Noch itselde jier waarden de stellen ôffierd.
Ynset
thumb|left|200px|Mat '46-treinstellen op Utrecht CS yn 1969 It materieel '46 is benammen boud om it materieelferlies dat ûntstien wie nei de Twadde Wrâldkriich. en it ferlet fan elektrysk stroomlinematerieel dat troch de elektrifikaasje tanommen is op te fangen. It materieel waard dan ek yn it hiele lân yn ferskate treintsjinsten ynset, sawol as snel - as stoptreinen, en faak ek as fersterking.
Benammen nei de ynfiering fan it nije tsjinstregelingkonsept Spoorslag '70 ferdwûn it materieel út de measte langeôfstânsferbiningen. Dizze ferbiningen waarden tenei riden mei it dêrfoar oanwiisde intercitymaterieel, wêrûnder treinstellen mat '54. Al waard it materieel '46 noch as fersterking of ferfanging brûkt. De treinstellen waarden tenei benammen ynset yn Noard-Hollân, op de ferbining Swol - Flissingen, en yn de stoptreintsjinsten op de Hofpleinline, de Hinneline (Kippenlijn) en yn Súd-Limboarch.
Mei de komst fan it Stêdskgewestlik Materieel fan 1975 ôf fûn der in tal materieelferskowings plak en koe in grut part fan it materieel '46 bûten tsjinst steld wurde. Dochs wie der troch de groei fan it tal passazjiers in tekoart oan materieel en der waard besletten in tal stellen noch in libbensferlingende opknapbeurt te jaan en langer yn tsjinst te hâlden. De masinisten hiene dêr slimme beswieren tsjin en woene net langer op dit materieel ride, benammen fanwege de kwetsberens fan de masinist by in oanriding yn de lytse kabine, yn fergeliking mei nijer materieel. In part fan de beswieren waard weinommen troch it materieel '46 mei oar materieel yn te setten, wêrby 't it materieel '46 efterop rûn en de kabine net brûkt waard.
De ynset konsintrearre him begjin jierren 80 yn de spitstsjinsten yn Noard-Hollân en de stoptreintsjinsten om Eindhoven hinne en yn Súd-Limboarch. Ek waarden der ekstra fuotbaltreinen mei riden, dêr't it ynsetten materieel faaks net sûnder skea fan ôf kaam. Yn guon gefallen waarden de treinstellen dan nei sa 'n tsjinst oan 'e kant set wurde as moasten opknapt wurde mei ûnderdielen fan al út é tsjinst helle treinstellen.
Treinstel 676 ried op 24 septimber 1983 by wize fan ôfskied hinne en wer tusken Haarlim en IJmuiden. In dei letter wie sawol de ynset fan it materieel '46 as de treintsjinst op de spoarline Santpoort Noard - IJmuiden ferline tiid.
Nei de bûtentsjinststelling
thumb|left|200px|Museum treinstel 273 yn 2007 Nei 't yn septimber 1983 it lêste treinstel materieel '46 út de reguliere reizgerstsjinst ferdwûn, waarden noch trije twaweinstellen brûkt foar proefnimmingen en ynstruksjeritten. De stellen 279, 285 en 291 wiene sa noch in pear jier ridend op it Nederlânske spoar te sjen. It giele treinstel 279 hold it sels noch oant 1990 fol en waard úteinlik pas yn 1992 sloopt. Treinstel 273 is as lêste bewarre bleaun yn de kolleksje fan it Nederlânsk Spoarweimuseum yn Utert. Dit treinstel is healwei de jierren njoggentich restaurearre en werombrocht yn de oarspronklike kleuren en wurdt tsjintwurdich foar bysûndere ritten brûkt.
Park Ter Huivra
thumb| thumb|It park yn 2019 It Park Ter Huivra, yn de folksmûle it Lytse parkje is in park op De Jouwer. It park wurdt ynsletten troch de Geert Knolwei oan de noardeastkant, de Merk oan de noardwestside en strjitte Ter Huivra. It park bestiet neist gers út twa hege beammegroepen en in fiver. Yn 2018 is it park renovearre en binne stinzeplanten oanplante. It park is oankocht troch de gemeente en is frij tagonklik. Oan it park steane twa apparteminten dy't troch Jousters 'de twa akwariums' neamd wurde. De al lang ferdwûne muzyktinte yn it park waard op simmerjûnen wol brûkt troch muzykferiening 'Concordia'.
Filla Ter Huivra
It park is neamd nei de filla 'Ter Huivra' dy't oan it begjin fan de Skien stie. Ter Huivra waard yn 1864 boud troch P.B. Vegelin van Claerbergen foar syn soan Valerius Lodewijk, dy't der oant 1892 wenne mei syn frou Jacoba Everdina Sickenga. De namme Ter Huivra is de Latynse útdrukking foar 'plak dêr't de hjouwer groeit'. Nei 1892 waard de filla bewenne troch Arent Johan Vegelin van Claerbergen. Yn 1906 waarde de filla oankocht troch de gemeente Haskerlân foar boargemaster Willem Hoekstra (1906-1910) en syn opfolger P.B.J. Vegelin van Claerbergen (1910-1924). Vegelin van Claerbergen ferhuze doe nei Heremastate. Fan 1925 oant 1942 waard de filla it kantoar fan notaris Ph.J. van der Werf. Yn de oarlochsjierren waard in diel fan de filla tydlik bewenne troch boargemaster P.W. ter Haar. Notaris P. Kuindersma brûkte Ter Huivra fan 1947 oant 1958 as syn kantoar. thumb|Ter Huivra Yn 1958 waard de filla kocht troch de herfoarme diakonij dy't it yn 1960 oerdroech oan de 'Friese Christelijke Boeren- en Tuinders Bond'. Yn 1965 is it ferfallene hûs ôfbrutsen en waard in diel fan it terrein brûkt foar de kristlike mulo en húshâldskoalle. Noch wer letter kaam dêr it noch besteande grutte gebou fan de Raiffeisenbank. thumb|Muzyktinte
List fan Yslânske ambassadeurs yn de Filipinen
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn Filipinen.
The Bounty Hunters
The Bounty Hunters is in band dy 't bestiet út sjonger Johannes Rypma op basgitaar, Hille de Jong op gitaar en Robin Lammers op drums. It rocktrio spilet benammen rock (and roll)-covers.
Harren nûmer Maten kaam yn 2018 nij binnen yn de Fryske Top 100.
Ard rí
Ard rí of ard rí na hÉireann wie yn 'e Midsiuwen de titel fan 'e hege keningen fan Ierlân. Guont dêrfan wiene histoaryske persoanen, wylst oaren legindaryske figueren wiene. De bekendste histoaryske ard rí wie Brian Boru (eins: Briain mac Cennédig) dy't regearre fan 1002 oant 1014, doe't er omkaam yn 'e Slach by Clontarf tsjin 'e Wytsingen. De meast ferneamde legindaryske ard rí wie de god Lugh, dy't fan 1870 oant 1830 f.Kr. of fan 1447 oant 1407 f.Kr. regearre hawwe soe.
De Midsiuwske en ier-moderne Ierske literatuer sketst in byld fan in frijwol ûnbrutsen line fan ard rí dy't tûzenen jierren tebek yn 'e tiid giet. Dêrby soene se fan 'e Heuvel fan Tara ôf oer hiel Ierlân en in hierargy fan mindere keningen hearske hawwe. Hjoeddeistige histoarisy beskôgje dat as in keunstmjittige konstruksje, dy't yn 'e achtste iuw gearstald is út 'e geneälogyske tradysjes fan ferskate polityk wichtige famyljes, dy't dêrmei de status quo rjochtfeardigje woene troch dy oant yn it fiere ferline te projektearjen.
Jason Bateman
thumb|Jason Bateman Jason Bateman (New York, 14 jannewaris 1969) is in Amerikaansk akteur.
Ard rí
Tsjin 'e alfde iuw begûnen der gatten yn 'e rige hege keningen te fallen, en ûnder druk fan 'e kolonisaasje fan dielen fan Ierlân troch de Anglo-Normandiërs nei de ynfaazje fan 1169 strûpte it hege-keningskip der om dy tiid hinne alhielendal ûnder. Letter waard noch ferskate kearen om 'e nocht besocht om dat ynstitút nij libben yn te blazen, lykas tusken 1316 en 1318, doe't Edwert fan Bruce, de broer fan 'e Skotske kening Robert I, de titel fan ard rí fierde yn in besykjen om Ierlân los te weakjen fan 'e Ingelske oerhearsking. Dat besykjen rûn lykwols op 'e non doe't Edwert op 14 oktober 1318 yn 'e Slach by Faughart sneuvele.
De Hoop (Noarch)
De Hoop is ien fan de twa nôtmûnen yn it Drintske doarp Noarch. De twadde mûne fan Noarch is de mûne 'Noordenveld', dy't wat jonger is en út 1878 datearret.
Skiednis
De mûne waard yn 1857 as nôt- en pelmûne boud. Doe't de mûne yn 1873 fan eigner ferwiksele fûn dat ûnder betingst plak dat de iuwenâlde standermûne oan de wei nei Ien ôfbrutsen waard. Sûnt likernôch 1900 ferdwûn de pelynrjochting en is de mûne ynrjochte as nôtmûne.
Eartiids hie de mûne selsswichting, mar yn 1935 krige de mûne de doe ultramoderne Bilauwjukken, dy't ferneamd wiene nei de útfiner fan it systeem, de Dútske loftmachtyngenieur Kurt Bilau (1872-1941). Ynearsten hie mar ien roede Bilauwjukken, mar nei it brekken fan de oare roede yn 1937 krigen beide roeden Bilauwjukken.
Uwe Bein
(26 septimber 1960) is in eardere Dútsk fuotballer. Earder spile foar Kickers Offenbach, Köln, Hamburg, Eintracht Frankfurt, Urawa Reds en Gießen. spile ek yn it Dútsk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Wrâldkampioenskip 1990.
De Hoop (Noarch)
Skiednis
Yn Nederlân binne der mar twa mûnen mei dit systeem, mar de Noarger mûne is de iennige werfan't alle wjukken dat systeem krigen. De oare mûne mei Bilauwjukken is de De Blazekop, dy't yn it Siuwske Overzande stiet.
De lêste partikuliere eigner wie Jan Snijder, dy't de mûne yn 1998 oan de gemeente Noarch ferkocht. Noarch gyng letter op yn de gemeente Noardenfjild, dy't fan de mûne ôf woe en dy't yn 2016 mei de mûnen fan Roanerwâlde (Woldzigt) en Peize (Paiser Meul) oan de tsjintwurdige eigner, it Drintske Gea, oerdie.
Beskriuwing
De mûne is in stellingmûne op in houten, achthoekige ûnderbou en mei in achtkante houten boppebou. De kape fan de mûne is mei daklear dutsen. Beide roeden hawwe wjukken mei it Bilausysteem. De wjukken hawwe in flecht fan 21,35 meter.
Historiografy
Historiografy (fan it Aldgrykske ἱστορία, ‎historía, "skiednis", en γράφω, gráphō‎, "skriuwe") is de stúdzje fan 'e metoaden dy't histoarisy brûke om 'e skiedskriuwing te ûntjaan as in tûke fan 'e wittenskip. De historiografy fan in beskaat ûnderwerp beslacht hoe't histoarisy dat ûnderwerp bestudearre hawwe troch it gebrûk fan boarnen, techniken en teoretyske metoaden. Wittenskippers hawwe it nea oer de historiografy yn it algemien, mar altyd beheind ta in beskaat ûnderwerp, lykas de historiografy fan 'e Twadde Wrâldoarloch of fan 'e iere islaam of fan it Keizerryk Sina. Fan 'e njoggentjinde iuw ôf, doe't skiednis foar it earst in universitêre stúdzje waard, hat him sadwaande ek in historiografyske literatuer ûntjûn, dy't de wize beskriuwt dêr't de skiednis op beskreaun wurdt.
De moderne historiografy fan 'e Westerske wrâld waard yn 'e achttjinde iuw foarme yn 'e Ferljochting, troch lju as Voltaire, David Hume en Edward Gibbon. De wichtichste hjoeddeistige ûntwikkeling yn 'e historiografy is in ferskowing fan 'e tradisjonele fokus op diplomasy, polityk, oarlochfiering en ekonomy nei nijere oandachtspunten, yn 't bysûnder sosjale skiednis en kulturele stúdzjes.
List fan planetoïden 80701-80800
Dit is in list fan planetoïden 80701-80800.
Guido Buchwald
(14 jannewaris 1961) is in eardere Dútsk fuotballer. Earder spile foar Stuttgarter Kickers, Stuttgart, Urawa Reds en Karlsruhe. spile ek yn it Dútsk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Wrâldkampioenskip 1994 en it Wrâldkampioenskip 1998.
Monsters vs. Aliens (film)
Monsters vs. Aliens is in Amerikaanske kompjûteranimearre tekenfilm út 2009 ûnder rezjy fan Conrad Vernon en Rob Letterman. It is in bernefilm dy't ta de sjenres fan 'e science fiction-film, fantasyfilm en aksjekomeedzje rekkene wurde kin. De plot giet oer in stikmannich meunsters dy't de Ierde yn opdracht fan it regear fan 'e Feriene Steaten ferdigenje tsjin 'e snoade bedoelings fan in bûtenierdsk wêzen. As stimakteurs wiene by de film û.o. Reese Witherspoon, Hugh Laurie, Seth Rogen, Kiefer Sutherland, Stephen Colbert en Renée Zellweger belutsen. Monsters vs. Aliens, dat in produksje wie fan DreamWorks Animation, wie net súksesfol genôch om in ferfolch yn 'e foarm fan in lange film te rjochtfeardigjen, mar der waarden neitiid yn it ramt fan 'e Monsters vs. Aliens-franchise noch wol twa koarte films, in tillefyzjespecial en in tekenfilmsearje fan makke.