cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Niederburg
Skiednis
Sûnt 1786 foarmet Niederburg in selsstannige gemeente. Yn 1794 besetten de troepen fan Napoleon de lofter kant fan de Ryn en dêrmei waard Niederburg Frânsk. It Kongres fan Wenen ornearre it plak letter oan it keninkryk Prusen en nei de Earste Wrâldkriich waard it plak op 'e nij beset troch de Frânsen.
Op 21 novimber 1944 waarden der troch de alliearden fuort nei 13 oere 52 bommen op en om Niederburg smiten. It doel fan de oanfal wie nei alle gedachten it fernielen fan it spoar yn de Ryndelte, mar der kamen ek in pear bommen yn it sintrum fan it doarp telâne. Twa minsken ferlearen by dit bombardemint harren libben.
Sûnt 1946 makket it plak diel út fan de doe stifte dielsteat Rynlân-Palts.
Gloster Meteor
thumb|Polygoonsjoernaal út 1950. Fokker sil 300 Gloster Meteors yn lisinsje bouwe. 150 ornearre foar België en 150 foar Nederlân. De Gloster Meteor wie de earste operasjonele Britske strieljager. It prototype fleach yn 1943. It earste tastel yn de rige boude eksemplaren waarde 27 july 1944 by it 616 Squadron fan de Royal Air Force ynset. De Meteor waard tusken 1948 en 1959 brûkt troch de Nederlânske Keninklike Loftmacht en de Belgyske loftmacht hie it tastel ek ûnder de Kâlde Oarloch.
De Meteor hie twa Rolls Royce Derwent motors. De prestaasjes fan de Meteor wienen yn 1944 útsûnderlik. It tastel helle 960 km de oere, wylst propellerfleantugen yn dy tiid op syn meast 750 km de oere helje koene. De Meteor klom nei 10.000 meter yn 7 minuten.
Nei de oarloch waarden ferskate rekords festige mei de Meteor. Group Captain Wilson helle op 7 novimber 1945 in faasje fan 975 km boppe Herne Bay yn Kent. Yn 1946 helle Group Captain Donaldson yn in Meteor F4 991 km de oere. Testpiloat Roland Beaumont helle yn 1946 de absolute topfaasje fan 1.017 km de oere.
De Meteor waard nei de Twadde Wrâldoarloch troch Grut-Brittanje útfierd. Hy waard njonken de Royal Air force ek it standert-jachtfleantúch fan de Australyske, de Belgyske en de Nederlânske loftmachten en tsjinne ek by de Israelyske loftmacht.
De Nederlânske en de Belgyske tastellen waarden ûnder lisinsje yn Nederland fan Fokker boud: 150 foar de KLu en 150 foar de BLu. Tusken 1948 en 1954 hie de Belgyske loftmacht njoggen squadrons fan 16 tastellen, ynearsten de ferzje Meteor F4, dêrnei de nijere ferzje F8. Der wie ek in nachtjagerfariant: de Meteor NF11 dy't mei radar útrisd wie. Yn Nederlân giene sa'n 50% fan de Meteors ferlern by crashes. KLu-fleander Piet Schmidt Crans moast oant trije kear ta syn tastel ferlitte om reden fan mankeminten: by Volendam, boppe Ljouwert en ûnder Soest. Dêr stoarte syn Meteor yn in dobbe. Sa'n 600 KLu-piloaten hawwe mei de Gloster Meteor flein.
Fan de Meteor hie de Nederlânske loftmacht sa'n 260 stiks yn tsjinst. De earste generaasje hie noch gjin sjitstoel; earst de Meteor F8 krige in Martin-Baker-sjitstoel. By Fokker oan de Papaverweg yn Amsterdam-Noard en Aviolanda yn Papendrecht waarden totaal 330 Meteors boud, de earste bouwopdracht foar de Nederlânske loftfeartyndustry nei de oarloch.
Der waarden tusken 1942 en 1954 totaal 3.947 Meteors boud fan ferkate ferzjes. Fan de Meteor F8 de measten. By de RAF ferûngemakken 890 tastellen en ferlearen 450 piloaten it libben.
Technyske gegevens
thumb|Meteor F-4 fan 3 kanten sjoen
Hubertus van Hove
Biografy
Hy wie in soan fan Bartholomeus van Hove (1790–1880) en learaar fan in tal keunstners dy't ta de Haachske Skoalle hearre soene.
Huib van Hove krige skilderûnderjocht fan syn heit, mar ek fan Hendrik van de Sande Bakhuyzen. Yn syn heite atelier wurke er mei Johannes Bosboom en tegearre wurken hja oan tafrelen dy't Bartholomeus van Hove ûntwurpen hie foar it Keninklik Teäter yn De Haach.
Hubertus sette út ein as lânskipskilder, mar syn bêste wurk wie yn in oare styl makke. Syn foarkar fan wurkjen mei kleuren en helder ljocht is it bêst te sjen yn syn 'trochkykjes', of húslike tafreeltsjes, yn de styl fan in Pieter de Hooch, dat wol sizze fan bûtenljocht trochskynde ynterieurs. Teylers Museum hat in moai foarbyld mei 'De breidster', in skilderij mei in libbene komposysje dat in oerhingjen nei sterkere en frissere kleuren sjen lit as dat wat wenst wie yn de tiid fan Van Hove.
Under Van Hove's learlingen wiene Jacob Maris, Christoffel Bisschop, Stroebel, Maurits Leon (1838–1865 en Hendricus Johannes Scheeres (1823–1864).
Nashville Pussy
Nashville Pussy is in Amerikaanske hardrock band yn 1996 oprjochte yn it Atlanta. Yn 1998 kaam syn debútalbum Let Them Eat Pussy út. Syn lûd is in mjuks fan in grut ferskaat oan sjenres, dêrûnder punkrock, hardrock, country en psychobilly. De teksten fan de band gean benammen oer seks, drugs en rock-'n-roll. De band bestie oarspronklik út it troude stel Blaine Cartwright en Ruyter Suys. Nashville Pussy hat sân studio-albums en fjouwer live-albums útbrocht.
Mombasa
Mombasa is in stêd yn Kenia, dy't yn it súdeasten fan it lân oan 'e kust fan 'e Yndyske Oseaan leit en it haadplak is fan it omlizzende Mombasa County. De stêd hie neffens in offisjele skatting út 2014 in befolking fan 1,3 miljoen minsken, en dêrmei is it yn grutte nei de haadstêd Nairobi de twadde stêd fan Kenia. Mombasa is in wichtich havenplak, dat fan âlds in krúspunt fan 'e hannelsrûtes tusken East-Afrika, it Midden-Easten en it Yndiaaske subkontinint wie. Hjoed de dei fungearret de stêd noch altyd as in regionaal sintrum foar sawol hannel as kultuer. Teffens hat it in tige bloeiende toeristyske sektor.
Geografy
Mombasa ûntstie op it eilân Mombasa, dat flak foar de Eastafrikaanske kust yn 'e Yndyske Oseaan leit, mar hat him sûnt útwreide oer it oanswettende fêstelân. It eilân wurdt fan it fêstelân skaat troch twa kreken: Tudor Creek en Kilindini Harbour. Yn it noarden wurdt it mei it fêstelân ferbûn troch de Nyali-brêge en yn it westen troch de Makupa-daam, dêr't de it spoar fan 'e Kenya-Oeganda Railway oerhinne rint. Oan 'e súdkant fan it eilân wurdt in feartsjinst mei it fêstelân ûnderholden. Troch de loft is Mombasa te berikken fia it Moi International Airport, dat yn 'e noardwestlike foarstêd Chaani leit, op it fêstelân. As havenstêd betsjinnet Mombasa net inkeld Kenia, mar hearre ek Oeganda, Súd-Sûdaan en dielen fan Etioopje ta it efterlân.
Skiednis
Wanneart de stifting fan Mombasa krekt plakfûn hat, is dizenich, mar nei alle gedachten moat it omtrint it jier 900 west hawwe. Dy stifting wurdt yn 'e regel assosjearre mei twa hearskers: Mwana Mkisi (♀) en Sheshe Mvita (♂). Neffens mûnlinge oerlevering en Midsiuwske kommentaren soe Sheshe Mvita de dynasty fan Mwana Mkisi ferdreaun hawwe en dêrnei syn eigen stêd op it eilân Mombasa stifte hawwe. De rop fan Sheshe Mvita giet noch altyd as in moslim fan grutte leardheid, en sadwaande is hy op direktere wize as syn foargongster ferbûn mei de kultuer fan it hjoeddeiske Mombasa.
De measte iere ynformaasje oer Mombasa komt fan Portegeeske kronykskriuwers dy't harren ferhalen optekenen yn 'e sechstjinde iuw. Om't sokke Jeropeeske kristenen bûtensteanders wiene yn 'e Afrikaanske islamityske kultuer dy't se beskreaune, moatte harren ferslaggen kritysk besjoen wurde. Yn 1331 waard Mombasa fierders besocht troch de ferneamde Arabyske wittenskipper en reizger Ibn Battûta, doe't dy de Swahilykust besocht. Hy bleau lykwols mar ien nacht yn Mombasa oer en skreau inkeld dat de ynwenners sjafiïtyske moslims wiene, "in religieus folk, betrouber en oprjocht. Harren moskeeën binne makke fan hout en kundich boud." Yn elts gefal moat Mombasa al yn 'e tolfde iuw in woltierich hannelssintrum west hawwe, dêr't benammen speserijen, goud en ivoar ferhannele waarden, mei't de Arabyske geograaf Al-Idrisi it as sadanich neamde yn 1151.
Yn 'e fyftjinde iuw hearde Mombasa ta it ryk fan Kilwa Kisiwany. Foarsafier bekend wie de Portegeeske seefarder Vasco da Gama yn 1498 de earste Jeropeaan dy't Mombasa oandie. It waard him dúdlik makke dat er dêr net wolkom wie. Twa jier letter, yn 1500, waard de stêd plondere en beset troch de Portegezen, dy't yn 1502 lykwols ferdreaun waarden, wêrnei't Mombasa in selsstannich sultanaat waard. Yn 1528 waard de stêd lykwols werovere troch de Portegezen. It bleau doe mear as in heale iuw yn Portegeeske hannen, oant de Osmaanske Turken yn 1585 de Mombasaanske befolking opstokelen ta in rebûlje. Underwilens namen Simba-kannibalen de stêden Sena en Tete oan 'e Sambezy yn, en yn 1587 bemasteren se Kilwa, dêr't se 3.000 minsken de dea ynjagen. Se berikten ek Mombasa, dêr't se de islamityske ynwenners ôfslachten, mar by Malindi waarden se ferslein troch de Segedjû, wêrnei't se weromgiene nei hûs.
Neitiid besochten de Portegezen harren koloniale ryk yn East-Afrika fannijs op te bouwen, en yn 1589 namen se Mombasa op 'e nij yn. Yn 1593 boude se de fêsting Fort Jesus om 'e stêd mei te behearskjen. Nei in mislearre opstân yn 1635 ferstevigen de Portegezen harren gryp op 'e stêd, mei as gefolch dat de Eastafrikaanske moslims de sultan fan Omaan om help fregen tsjin 'e útlânske oerhearskers. Yn 1698 waarden de Portegezen mei de ynname fan Fort Jesus út Mombasa ferdreaun. Neitiid kaam Mombasa by it Omaanske Ryk te hearren, wêrby't it regearre waard út it bestjoerssintrum yn Sansibar wei. Yn 1728 kearden de Portegezen noch in lêste kear werom, mar se waarden oardel jier letter al ferslein en moasten Mombasa yn 1729 foargoed opjaan.
Mombasa kaam doe wer ûnder bestjoer fan Omaanske gûverneurs, oant it yn 1746 in beskate foarm fan ûnôfhinklikens berikte as in min ofte mear selsstannich sultanaat, wêrfan't de hearskers fazallen wiene fan 'e sultan fan Omaan. De Omany sels beskôgen de sultans fan Mombasa gewoan as gûverneurs en ûntstrieden dat der wat oan 'e status fan 'e stêd feroare wie. Nettsjinsteande dat waard Mombasa de folgjende tachtich jier regearre troch: Fan 1824 oant 1826 wie Mombasa koarte tiid in Britsk protektoraat, foar't yn 1826 de Omany de stêd wer ûnder tafersjoch fan in gûverneur stelden. Op 24 juny 1837 waad Mombasa formeel anneksearre troch sultan Saïd bin Sûltan fan Omaan. Nei't it Omaanske Ryk yn 1856 útinoarfallen wie yn it Sultanaat Omaan en it Sultanaat Sansibar, kaam Mombasa by Sansibar te hearren. Yn 1886 stiften de Britten op it oanswettende fêstelân de koloanje Britsk East-Afrika (it letter Kenia), wêrnei't Mombasa dêr op 25 maaie 1887 by kaam te hearren, hoewol't de sultan fan Sansibar syn oanspraken op 'e stêd pas yn 1898 formeel opjoech. Under Britsk bestjoer wie Mombasa yn 't earstoan de haadstêd fan Britsk East-Afrika, oant dy yn 1906 ferpleatst waard nei it sintraler leine Nairobi. Yn 1963 kaam der in ein oan 'e Britske bemuoienis mei it gebiet en kaam Mombasa by it ûnôfhinklike Kenia te hearren.
Yn 1999 waard de Republikeinske Ried fan Mombasa (MRC) oprjochte. Dat is in separatistyske organisaasje dy't Mombasa en omkriten losmeitsje wol fan Kenia. De MRC ûntstie út in fiedingsboaiem fan politike en ekonomyske diskriminaasje tsjin 'e bewenners fan it Keniaanske kustgebiet troch de politike elite yn Nairobi. De groep wol hawwe dat de beslissings fan 1887 en 1963 om Mombasa by Kenia te foegjen en de ôfstân fan it gebiet troch de sultan fan Sansibar út 1898 net rjochtsjildich binne om't dêrby folslein foarby gien is oan it selsbeskikkingsrjocht fan 'e bewenners fan 'e oangeande krite. Boppedat hâldt de MRC út dat it Keniaanske regear yn gebreke bleaun is oangeande de tasizzings dy't dien binne om 'e rjochten fan 'e befolking fan Mombasa en omkriten te beskermjen.
Ekonomy
De ekonomy fan Mombasa stipet op twa pylders: hannel en toerisme. De stêd is fan âlds in wichtich sintrum oan 'e Swahilykust foar de hannel oer de Yndyske Oseaan, en hjoed de dei is it boppedat de iennichste trochfierhaven fan belang foar de rest fan Kenia, mar ek foar Oeganda, Súd-Sûdaan en dielen fan Etioopje. De haven fan Mombasa is Kilindini Harbour, fan it Swahily-wurd kilindini, dat "djip" betsjut. De haven wurdt sa neamd om't er fan natuere tige djip is, wat it sels foar de grutste seeskippen mooglik makket om der oan te lizzen.
Tegearre mei Nairobi en ferskate nasjonale parken is Mombasa ien fan 'e wichtichste toeristyske bestimmings fan Kenia. De stêd Mombasa sels is net sasear yn trek, hoewol't in protte lju de histoaryske binnenstêd mei Fort Jesus besykje. Mar de strannen fan Nyali, Bamburi en Shanzu, benoarden de eigentlike stêd, binne in grutte trekpleister, krektlyk as de strannen Shelly Beach, Tiwi en Diani Beach, oan 'e súdkant fan 'e stêd. By dy strannen lâns binne in grut tal lúkse hotels fêstige. De kustline direkt benoarden Mombasa stiet bekend om syn etmiellange entertainmentyndustry, mei dêrûnder bioskopen, bowlingbanen, sportfasiliteiten, restaurants, bars, nachtklubs en diskoteken.
Demografy
Neffens in offisjele skatting út 2014 hie Mombasa doe in befolking fan 1,3 miljoen minsken. De befolkingstichtens bedroech 5.224 minsken de km². It meastepart fan 'e ynwenners bestiet út etnyske Swahily en Midjikenda, mei lytsere groepen Kamba en Taita. Fierders binne der migrantemienskippen fan Lûo, Lûhya en Kikûjû út sintraal en westlik Kenia, mei dêrop ta guon etnyske Arabieren, Somaliërs en in Afro-Yndyske mienskip. De fiertaal yn Mombasa is it Swahily, mar de measte lju sprekke dêrnjonken ek Ingelsk. Fierwei it grutste part fan 'e befolking bestiet út moslims, hoewol't der ek mienskippen fan kristenen, hindoes en oanhingers fan Afrikaanske natoerreligyen yn 'e stêd tahâlde.
Klimaat
Mombasa leit yn 'e tropen en hat sadwaande in tropysk klimaat, sûnder folle ûnderskie tusken de jiertiden. Om't it op it súdlik healrûn leit, falt de 'winter' (ynsafier't men dêrfan sprekke kin) tusken juny en septimber. Yn maart, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 32,6 °C, en yn july, de kâldste moanne, is dat 27,7 °C. Mombasa kriget jiers trochinoar 1.059 mm delslach, dy't foar it meastepart yn april en maaie falt, ûnder de súdwestlike moesson. Yn oktober en novimber falt der ek noch wat ûnder de folle lichtere noardwestlike moesson, mar de rest fan it jier is it net botte reinich yn Mombasa, en yn jannewaris en febrewaris is it sels koarkdrûch.
Mardi Gras (betsjuttingsside)
"Mardi Gras" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Bruorren Baldwin
De bruorren Baldwin (The Baldwin brothers), Alec (1958), Daniel (1960), William (1963) en Stephen (1966) binne fjouwer Amerikaanske bruorren dy't allegearre ferneamde akteurs wurden binne.
De bruorren binne bern fan Alexander en Carol Baldwin en hawwe twa susters, Jane en Elizabeth. Sy waarden berne yn Massapequa, New York.
Akteur Adam Baldwin is net besibbe oan de bruorren. Joseph Michael D'Albora, in neef, is in akteur dy't de filmnamme "Joseph Baldwin" brûkt.
Tiffany Towers (pornografysk aktrise)
Tiffany Towers, echte namme: Tiffany Amarziano (Toronto, 19 desimber 1971), is in rêstend Kanadeesk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan etnysk Italjaansk komôf. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.57 m, mei in gewicht fan 50 kg. Hja stie fral bekend om har grutte boarsten (kupmaat 55GG), dy't se krigen hie troch ferskate boarstfergruttingsoperaasjes te ûndergean.
Libben en karriêre
Tiffany Towers waard yn 1971 berne yn Toronto, de haadstêd fan 'e Kanadeeske provinsje Ontario. Se sette yn 1991, doe't se tweintich jier wie, útein mei te wurkjen as eroatysk dûnseresse yn in stripklub yn 'e Kanadeeske haadstêd Ottawa. Datselde jiers die se yn 'e fideo Girls of Daytona (opnommen yn it Floridiaanske fakânsje-oard Daytona Beach) mei oan in wet T-shirt-wedstryd, wêrmei't se de oandacht loek fan it foaroansteande neakenblêd Score, dat him konsintrearret op romboarstige modellen. Sadwaande begûn se doe ek neaken te posearjen foar Score en ferskate oare blêden, wat har tige populêr makke ûnder de manlike lêzers.
Yn 1992 makke Towers har debút yn in pornografyske film. Yn totaal spile se ûnder har karriêre neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn 46 films, wêrûnder teminsten 6 dêr't se inkeld yn stripte, en nochris 3 wêryn't se inkeld lesbyske seks bedreau. Se wurke in protte foar de labels Big Top Video en Leisure Time Entertainment, mar die ek ferskate kearen mei oan films fan 'e studio Seymore Butts Home Movies. Hoewol't se yn 2001 ophold mei har aktear- en modellewurk en har boarsten ferlytsje liet, gie se noch troch mei te dûnsjen yn in stripklub yn Toronto. Yn 2005 makke se in comeback as pornoaktrise yn 'e film Deep Tush, fan 'e Amerikaanske akteur/regisseur/ produsint Seymore Butts, wêrnei't se yn 2006 noch ferkynde yn 'e lesbyske pornofilm Lusty Busty Babes, fan it label Starr Productions, foar't se har foargoed út 'e pornoyndustry weromloek.
Wat har priveelibben oangiet, is oer Tiffany Towers bekend dat se yn har frije tiid frijwilligerswurk docht by in biste-asyl, en dat se in grutte kolleksje reade wyn besit. Der waard nei har ferwiisd yn 'e Hollywood-film The Game, út 1997, yn 'e sêne wêrby't Michael Douglas himsels ferskûlet op 'e efterbank fan 'e auto fan James Rebhorn, en Rebhorn oer in befeiligingsbeämte seit: "Hy eaget ús oer as wied er Tiffany Towers."
Hubert Humphrey
Hubert Humphrey (folút: Hubert Horatio Humphrey jr.; Wallace (Súd-Dakota), 27 maaie 1911 – Waverly (Minnesota), 13 jannewaris 1978), wie in Amerikaansk politikus fan mingd Amerikaansk-Noarsk etnysk komôf, dy't fan 1965 oant 1969 ûnder it presidintskip fan Lyndon B. Johnson as fise-presidint fan 'e Feriene Steaten tsjinne. Teffens siet er jierrenlang yn 'e Amerikaanske Senaat foar syn thússteat Minnesota, wied er yn 1968 de kandidaat fan 'e Demokratyske Partij by de presidintsferkiezings, dy't er lykwols ferlear oan syn Republikeinske rivaal Richard Nixon.
Jonkheid
Humphrey waard yn 1911 berne yn Wallace, yn 'e steat Súd-Dakota, as de soan fan Hubert Horatio Humphrey sr., in apteker, winkelman en lokaal politikus, en Ragnild Kristine Sannes, in dochter fan Noarske ymmigranten. Hy brocht it grutste part fan syn jonkheid troch yn Doland (Súd-Dakota), dêr't syn heit gemeenteriedslid en letter boargemaster wie. Fanwegen de finansjele swierrichheden dêr't syn âldelju yn 'e Krisisjierren ûnder te lijen krigen, moast er de Universiteit fan Minnesota al nei ien jier ferlitte. Sadwaande behelle er doe syn aptekersdiploma oan it Capitol College of Pharmacy te Denver (wêrby't er in stúdzje dêr't twa jier foar stie yn seis moanne ôfrûne), en holp doe fan 1931 oant 1937 syn heit yn 'e apteek. Yn 1934 krige er gedoente mei Muriel Buck, in boekhâldster, mei wa't er yn 1936 troude. Hja krigen fjouwer bern: Hubert Horatio Humphrey III, Nancy, Robert en Douglas.
Iere politike karriêre
Mei't er as apteker syn aai net rjocht kwyt koe, kearde er, doe't it slimste fan 'e Grutte Depresje foarby wie, werom nei de universiteit. Fan 1937 oant 1940 studearre er earst oan 'e Universiteit fan Minnesota, yn Minneapolis en Sint-Paul, dêr't er in bachelorstitel yn politikology behelle, en doe oan 'e Steatsuniversiteit fan Louisiana, te Baton Rouge, dêr't er ek noch in masterstitel fertsjinne en teffens wurksum wie as dosint. Under de Twadde Wrâldoarloch kearde Humphrey werom nei Minnesota, dêr't er yn ferskate funksjes as amtner wurke, en dêrnjonken perfester yn 'e politike wittenskippen wie oan it Macalester College. Yn 1943 besocht er om 'e nocht boargemaster fan Minneapolis te wurden. It jiers dêrop wied er ien fan 'e oprjochters fan 'e Minnesota Democratic-Farmer-Labor Party (DFL), in fúzje fan 'e Demokratyske Partij yn Minnesota en de Minnesota Farmer-Labor Party. Yn 1945, doe't er by de boargemastersferkiezings fan Minneapolis de kandidaat fan 'e DFL wie, wûn er it fan syn Republikeinske tsjinstanner mei 61% fan 'e stimmen. Humphrey tsjinne fan 1945 oant 1948 as boargemaster fan Minneapolis.
Yn 1948 waard syn útstel ta beëiniging fan eltse foarm fan rasseskieding opnommen yn it ferkiezingsprogramma fan 'e lanlike Demokratyske Partij, en datselde jiers waard er keazen ta lid fan 'e Amerikaanske Senaat. Dêr fertsjintwurdige er Minnesota fan 1949 oant 1964, wêrby't er fan 1961 oant 1964 de lieder wie fan 'e Demokratyske senaatsfraksje. As senator brocht er it yn 1961 troch presidint John F. Kennedy oernommen inisjatyf oan om it Fredeskorps op te rjochtsjen, in organisaasje dy't jonge Amerikanen holp en oantrune om nei harren stúdzje en foarôfgeande oan harren karriêre in pear jier as frijwilligers yn ûntwikkelingslannen te wurkjen. Teffens hied er in grut oandiel oan it skriuwen fan 'e Boargerrjochtewet fan 1964, wêryn't de gelikense behanneling fan blanken en swarten fêstlein en rasseskieding ferbean waard. Oan 'e oare kant die Humphrey ek it – net oannommen – útstel om it lidmaatskip fan 'e Kommunistyske Partij ta in misdriuw te meitsjen.
Fise-presidintskip
Nei de moard op John F. Kennedy, yn 1963, folge dy syn fise-presidint, de Teksaan Lyndon B. Johnson, him op as presidint. Johnson makke de termyn fan Kennedy fol sûnder eigen fise-presidint, mar foar de ferkiezings fan 1964 moast om in running mate omsjen, en mei't er de stipe fan 'e noardlike Demokraten brek wie, frege er Humphrey dêrfoar, ek al leine de beide mannen inoar oars net. Humphrey, dy't twaris (yn 1952 en yn 1960) om 'e nocht besocht hie om 'e Demokratyske presidintskandidaat te wurden, griep dy kâns mei beide hannen oan as in opstapke nei it presidintskip. Johnson en hy wûnen de ferkiezings fan 1964 mei oermacht, en fan 1965 oant 1969 wie Humphrey de 38ste fise-presidint fan 'e Feriene Steaten.
Lettere jierren en dea
Neitiid kearde Humphrey werom nei Minnesota, dêr't er les joech oan 'e Universiteit fan Minnesota en Macalester College, en foarsitter wie fan 'e rie fan bestjoer fan adviseurs fan 'e Encyclopædia Brittanica Educational Corporation. Yn 1971 kearde er werom yn 'e Senaat, dêr't er syn sit behold oant syn dea yn 1978, en de posysje fan tydlik fise-foarsitter beklaaide (1976-1978). Op 13 jannewaris 1978 kaam Hubert Humphrey thús, te Waverly, yn Minnesota, yn 'e âlderdom fan 66 jier te ferstjerren oan blaaskanker. Syn frou Muriel Buck Humphrey folge him op as ynterim-senator foar Minnesota, oant der in tuskentiidske ferkiezing organisearre wurde koe. Dêrby stelde hja har net ferkiesber. Yn 1981 wertroude se mei in Max Brown, mar nei har ferstjerren, yn 1998, mei 86 jier, waard se njonken har earste man begroeven.
Mülheim an der Ruhr
Yn de Tachtichjierrige Oarloch wie dêr de Slach by Mülheim (1605), tusken de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen ûnder prins Maurits fan Oranje en Spaanske troepen ûnder fjildhear Ambrogio Spinola. Dat belis wie part fan Spinola's fjildtocht fan 1605-1606
Yn Múlheim waard 1946 de earste Aldi-winkel ipene troch Theo en Karl Albrecht.
Iwan Rebroff
Ivan Rebroff, berne as Hans Rolf Rippert (Berlyn, 31 july 1931 - Frankfurt am Main, 27 febrewaris 2008) wie in Dútsk sjonger.
Libben en wurk
Hy soe in Russyske mem en in Dútske heit hawwe, nei't er sels sei, en waard grutbrocht yn Belzig en Halle (Saale). Hy wie ferneamd fan syn tige grutte stimberik fan fjouwerheale oktaaf (mei gebrûk fan falset). Hy studearre oan de Hochschule für Musik und Theater Hamburg.
Hy wie in kante keardel, mei in grut burd, en trede meast op yn Russysk folkloristyske klaaiïng. Mei syn tige lege mar dochs linige basstim, song er faak repertoire mei in Russysk-folkloristyske ynslach, mar ek populêr, opera, operette en musical. De rol fan Tevje in Fiddler on the Roof wie ien fan syn earste súksesrollen.
Rebroff song fral yn it Dútsk en Russysk, mar koe ek Frânsk, Ingelsk en Gryksk, dy't goed te pas kamen yn sy ynternasjonal karriêre.
Hy stoar yn de âldens fan 76 jier.
Hy wie in broer fan oarlochsfeteraan en sportsjoernalist Horst Rippert.
Reputaasje
In reputaasje is it byld dat, of de breed dielde miening dy't by it bredere publyk bestiet fan in persoan, in maatskiplike groep, in organisaasje of sels fan in foarwerp. Soks is ornaris it gefolch fan in proses fan ûnbewuste sosjale beoardieling op basis fan in stikmannich morele kritearia, liedend ta in beskate persepsje dy't dreech te feroarjen is as er ienris fêststeld is. As de eigenskippen dy't oan sa'n entiteit tadichte wurde, oer it algemien posityf binne, is der sprake fan in goede reputaasje, mar as de eigenskippen oer it generaal nommen negatyf binne, bestiet der in minne reputaasje. Yn it Frysk seit men ek wol dat eat of immen "op in goede (of minne) namme leit". In minne reputaasje kin in soad skea tabringe oan bygelyks de kânsen fan in persoan op it mêd fan sosjale ynteraksje mei oare persoanen, en oan 'e mooglikheden fan in bedriuw om klanten te winnen. Dêrom is it foarkommen fan reputaasjeskea (it skansearjen fan jins goede namme) foar bedriuwen almeast fan it heechste belang.
It ferskynsel reputaasje is in rûnombywêzich, spontaan en tige effisjint meganisme foar sosjale kontrôle yn natuerlike maatskippijen. It is ûnderwerp fan stúdzje yn 'e maatskiplike en technyske wittenskippen en ek op it mêd fan marketing. It hat ynfloed yn sawol omstannichheden fan konkurrinsje, lykas frije merken, as yn omstannichheden fan gearwurking, lykas binnen organisaasjes, bedriuwen en mienskippen. Boppedat oefenet it ynfloed út op ferskynsels op in grut ferskaat oan skalen, fan it aldendeiske bestean fan in yndividu oant de ynternasjonale relaasjes tusken ferskillende lannen. Reputaasje wurdt faak beskôge as in ûnderdiel fan it begryp identiteit.
Mikojan-Goerevitsj MiG-15
De MiG-15 (NAFO-koadenamme: Fagot/Midget) is in Sowjet/Russysk jachtfleantúch fan it ûntwerpburo Mikojan-Goerevitsj (MiG).
It tastel hie in protte súkses yn de Koreaanske Oarloch yn de jierren 50, dêr't er better wie as syn Amerikaanske tsjinstanners oant North American F-86 Sabre kaam.
De MiG-15 UTI wurdt oant no ta noch brûkt as treningtastel by ferskate lannen, ûnder oaren yn de Folksrepublyk Sina.
Spesifikaasjes
thumb|250px|De MiG-15 fan trije kanten sjoen
Spectre (film út 2015)
Spectre is in Britsk-Amerikaanske spionaazjeskriller út 2015 ûnder rezjy fan Sam Mendes. De haadrollen waarden fertolke troch Daniel Craig as geheim agint James Bond, Léa Seydoux as de Bond girl Madeleine Swann en Christoph Waltz as de smjunt Ernst Stavro Blofeld. De titel betsjut letterlik "Spûk", mar is ek de ôfkoarting fan 'e geheime terroristyske organisaasje dêr't Bond it tsjin opnimme moat. Spectre waard makke nei in orizjineel senario. De plot folget James Bond as er troch in postúm boadskip fan 'e foargeande M op it spoar fan SPECTRE set wurdt. Hy ûntdekt dat de skiednis fan dy organisaasje nau ferweve is mei syn eigen ferline en giet in ferplichting oan om 'e dochter fan in ynformant te beskermjen.
Spectre wie it fjouwerentweintichste diel út 'e James Bond-filmsearje en folge as sadanich op Skyfall, út 2012. Fan 'e filmkritisy krige Spectre oer it algemien ridlik positive resinsjes, en yn 'e bioskopen wie de film in kommersjeel súksesfol, nettsjinsteande de ekstreem hege produksjekosten. Spectre wûn in Oscar en in Golden Globe yn 'e kategory bêste orizjinele liet, foar de titelsong Writing's on the Wall fan Sam Smith. In folgjend diel yn 'e rige, No Time to Die kaam út yn 2021.
Plot
James Bond, geheim agint 007 fan 'e Britske ynljochtingetsjinst MI6, is yn Meksiko-Stêd, dêr't er op 'e Dei fan 'e Deaden mei assistinje fan 'e Meksikaanske geheim aginte Estrella Luna in man folget dy't letter de Italjaanske hiermoardner Marco Sciarra blykt te wêzen. Bond lit Estrella yn syn hotelkeamer efter en begnúfd fan it plat dak fan in foaroerlizzend gebou de moeting dy't Sciarra yn in kantoarromte hat mei in pear oare mannen. Trochdat er yn 't foar ôflústerapparatuer yn it kantoar pleatst hat, kin Bond de mannen ôfharkje. Se lizze de lêste hân oan plannen foar in oankommende terroristyske oanslach op it fuotbalstadion fan Meksiko-Stêd. Bond besiket de mannen te likwidearjen, mar Sciarra wit te ûntkommen en blaast it hiele kantoar op. Dat skansearret it gebou sa, dat it ynstoart, wêrby't de gevel foaroer trûdelet en it gebou rekket dêr't Bond him befynt, dat troch de klap ek ynstoart.
Nei syn weromkear yn Londen wurdt Bond fuortendaliks op it matsje roppen by Gareth Mallory, de hjoeddeistige M, oftewol de sjef fan MI6. It docht bliken dat Bond alhiel net autorisearre wie foar syn aksje yn Meksiko-Stêd, dy't er blykber folslein op eigen manneboet útfierd hat. M is lulk oer de grouwéligen skea dy't troch Bond syn tadwaan oanrjochte is en easket in ferklearring foar Bond syn dieden. Bond wegeret dy lykwols te jaan. Dêrop wurdt er op non-aktyf set en meid er Londen net mear ferlitte. As er út it kantoar giet, treft Bond de folgjende ôfspraak fan M.
Dat is Max Denbigh, de direkteur-generaal fan 'e nije Joint Intelligence Service, dy't foarme is út in fúzje fan MI5 en MI6. Foar de nije ynljochtingetsjinst wurdt in nij haadkertier boud dat troch it bedriuwslibben betelle wurdt, lyk oan 'e foaroerlizzende igge fan 'e Teems fan it âlde haadkertier fan MI6, dat koartby opblaasd is (sjoch: Skyfall) en no in útbaarnde ruïne is. Denbigh, dy't troch Bond fuortendaliks "C" neamd wurdt, is mei M yn in machtsstriid ferwikkele, mei't er it '00'-fjildaginteprogramma efterhelle fynt en opheffe wol. Hy leaut nammentlik dat alle spionaazje effisjinter digitaal dien wurde kin en likwidaasjes mei drones útfierd wurde kinne. Ek is er der in grut foarstanner fan om alle ynformaasje fan 'e ynljochtingetsjinsten fan it njoggen lannen tellende inisjatyf 'Nine Eyes' ûnbeheind mei-inoar te dielen.
Letter freget Bond de sekretaresse fan M, Eve Moneypenny, om dy jûns by him thús del te kommen. As se dat docht, nimt er har as iennichste yn fertrouwen en lit har in fideo sjen dy't er ûntfongen hat nei de dea fan 'e foargeande M, mei in postúm boadskip fan har. Dêryn jout se Bond opdracht om, yn it gefal fan har dea, Marco Sciarra op te spoaren en te deadzjen, en dan oanwêzich te wêzen op syn begraffenis. Bond freget Moneypenny om temûk ûndersyk foar him te dwaan nei "de Bleke Kening", in namme dy't Sciarra by syn moeting yn Meksiko-Stêd falle litten hat as immen dy't fermoarde wurde moat. De begraffenis fan Sciarra is oer trije dagen yn Rome, mar de hjoeddeistige M lit by in lichaamlike keuring troch Q, de kertiermaster fan MI6, "smart blood" by Bond ynjektearje, mei in stjoerderke, sadat syn lokaasje tenei altyd kontrolearre wurde kin. Bond freget Q lykwols om syn gean en litten yn 'e kommende pear dagen te fertsjustermoanjen en Q stimt dêrmei yn.
It direkte befel fan M negearjend, reizget Bond nei Rome foar de begraffenis. Dêr treft er Sciarra syn net bot roujende widdo Lucia, dy't nei hûs ta folge wurdt troch in pear hiermoardners fan 'e kriminele organisaasje dêr't har man ta hearde. Bond deadet de hiermoardners en ferliedt Lucia, wêrnei't er har yn kontakt bringt mei syn freon Felix Leiter fan 'e Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA, dy't har opnimme litte sil yn it Amerikaanske tsjûgebeskermingsprogramma.
Op dat punt fan 'e gearkomste wurdt Bond by namme wolkom hjitten troch Oberhauser, dy't útfigelearre hat dat Bond syn organisaasje witten hat te ynfiltrearjen. Bond pykt út, mar wurdt yn syn Aston Martin DB10 dwers troch Rome efterfolge troch Hinx yn in Jaguar C-X75. Underwilens skillet Bond Moneypenny op, dy't him ynformearret dat de 'Bleke Kening' nimmen oars is dhr. White, in earder lid fan 'e kriminele organisaasje Quantum, mei wa't Bond jierren earder gedoente hân hat (sjoch: Quantum of Solace). Dyselde is blykber yn ûngenede fallen. Bond freget Moneypenny om ûndersyk te dwaan nei Oberhauser, dy't al tweintich jier dea heart te wêzen. Troch de Aston Martin op te offerjen, wit Bond de fêsthâldende Hinx úteinlik ôf te skodzjen.
Neitiid spoart Bond White op oan 'e Altaussee, yn Eastenryk, dêr't er yn syn blokhutte yn 'e Alpen stadichoan stjert oan 'e gefolgen talliumfergiftiging, feroarsake trochdat syn eardere kornuten tallium yn syn mobile tillefoan stoppe hiene. It docht bliken dat White in dochter hat, dokter Madeleine Swann, dy't ek op 'e deadelist fan syn eardere wurkjouwer stiet. Bond, dy't om ynformaasje ferlegen sit, goait it op in akkoartsje mei White: hy sil Madeleine beskermje as White him fierder helpt. Om 'e man te oertsjûgjen dat it him mienen is, langet Bond him syn pistoal oer. White stimt ta en jout Bond oanwizings om Madeleine te finen; sy wit wêr't l'Américain (Frânsk foar "de Amerikaan") is en sil him fierder helpe. Dêrop brûkt White Bond syn pistoal om in ein oan syn lijen te meitsjen troch himsels troch de holle te sjitten.
Bond en Madeleine moetsje Q yn dy syn hotelkeamer. Underwilens is Q derfan oertsjûge rekke dat Bond echt wat op it spoar is. Oan 'e hân fan 'e ring hat er witten fêst te stellen dat Oberhauser yndie noch libbet, en boppedat konneksjes hat mei ferskate eardere tsjinstanners fan Bond: Le Chiffre (sjoch: Casino Royale), Dominic Greene (sjoch: Quantum of Solace) en Raoul Silva (sjoch: Skyfall). Madeleine identifisearret de organisaasje dêr't har heit en al dy mannen ta hearden as SPECTRE.
Neitiid docht Madeleine mei tsjinnichheid wat har heit woe en bringt Bond nei l'Américain, wat net in persoan, mar in hotel blykt te wêzen. It is it spesifike hotel yn 'e Marokkaanske havenstêd Tanger dêr't Madeleine har âldelju har houliksreis trochbrochten, en dêr't se neitiid elts jier wer hinne op fakânsje giene. Sels nei't har mem in ein oan it houlik makke hie, kearde White noch altyd ienris yn it jier nei deselde hotelkeamer yn Tanger werom. Bond is derfan oertsjûge dat der yn 'e keamer bewiismateriaal ferburgen wêze moat dat him fierder liede kin. Syn ûndersyk is lykwols om 'e nocht, oant er te neare nacht, as er yn it tsjuster ta de sterke drank sit wylst Madeleine sliept, in mûs op lapen kommen sjocht. As er it bistke skrikke lit troch te ferwegen, ferdwynt it efter in wand troch in gatsje yn 'e plint. Bond brekt troch de wand hinne en ûntdekt in geheime wurkromte mei in kompjûter en alderhanne dokuminten en âlde VHS-fideobannen, mei dêropta in lânkaart dy't nei in lokaasje djip yn 'e Marokkaanske Sahara ferwiist, dêr't eins neat wêze moatte soe. Madeleine sjocht yn 'e geheime romte oan 't lewant in kollaazje fan bernefoto's fan harsels hingjen.
Underwilens is yn Londen de machtsstriid tusken M en C oanboaze ta in iepen fijânskip. C lit blike dat er wit wêr't Bond mei dwaande is troch it tillefoanpetear dat Bond út Rome wei mei Moneypenny hie foar M ôf te spyljen. Ynstee dat M lulk wurdt dat Bond in direkt befel yn 'e wyn slein hat, is er skokt dat C blykber MI6-aginten ôflústeret. C reägearret troch te sizzen dat er eltsenien ôflústeret. Nei dy moeting besykje Moneypenny en Q om M safier te krijen dat er Bond aktyf helpt, mar M seit dat se neat doare te dwaan om't alles wat se dogge yn 'e gaten holden wurdt. Ynstee jout er Q opdracht om alle smart blood-bestannen te ferneatigjen, sadat nimmen Bond mear weromfine kinne sil.
Bond reizget mei de trein de Sahara yn, en hy wurdt beselskippe troch Madeleine. Hja wie altyd tige ôfwizend oer har heit, mar de fotokollaazje hat har op oare gedachten brocht en no wol se beslist witte hokfoar organisaasje dat SPECTRE eins is, dêr't har heit frijwol syn hiele libben oan ferjûn hat. Geandewei de treinreis groeie Bond en Madeleine mear nei inoar ta. As se op in jûn dinearje yn 'e restauraasjewagon, wurde se ûnferhoeds oanfallen troch Hinx. Bond en de hiermoardner reitsje ferwikkele yn slaanderij, mar Hinx is in poatige keardel en hy wurdt Bond oermânsk. Madeleine sjit him del mei it pistoal dat Bond ûnder it gefjocht ferlern is, mar se ferwûnet him allinne mar en wurdt sels delslein. Har aksje jout Bond lykwols de kâns en wuolje Hinx in lang ein tou om 'e hals, dat er ferbynt mei in stikmannich mei in keatling oaninoar sette fusten bier, dy't er dêrnei fan 'e trein skopt. As it tou hielendal útspile is, wurdt Hinx oan 'e hals út 'e trein skuord, wêrby't er de nekke brekt. Neitiid reitsje Bond en Madeleine foar it earst mei-inoar op bêd.
Mûne Van Hal
De Mûne Van Hal is in nôtmûne yn it Gelderske doarp Voorst. De bultmûne waard yn 1866 boud yn opdracht fan Bernhard Stapelbroek. Theodora Johanna, de dochter fan dy mounder, boaske yn 1899 mei Johannes Hubertus van Hal.
Spectre (film út 2015)
Plot
As se djip yn 'e Sahara op in spoarstasjon útstappe, wurde se lang om let ophelle en nei de geheime basis fan SPECTRE brocht, dy't op 'e lokaasje op 'e lânkaart fan White yn in meteorytkrater fêstige is. Oberhauser jout Bond en Madeleine in rûnlieding om te pronkjen mei in sintrum dêr't geheime ynformaasje fan alle ynljochtingetsjinsten fan Nine Eyes binnenkomt. Hy bringt út dat SPECTRE foar it nije haadkertier fan 'e Joint Intelligence Service betelle hat, en dat C ien fan syn ûnderhearrigen is. It wurdt ek dúdlik dat SPECTRE mei sekuere terroristyske oanslaggen it ynformaasjedielingsinisjatyf fan Nine Eyes, dêr't C him sa sterk foar makket, stjoert. Súd-Afrika wie dêr bgl. op tsjin, dat doe soarge SPECTRE foar in bloedige oanslach yn Kaapstêd, sadat it Súdafrikaanske regear fan gedachten feroare is. It is de bedoeling fan Oberhauser dat SPECTRE alles witte sil wat wrâlds ynljochtingetsjinsten ek witte, sadat hy eltse operaasje tsjin syn organisaasje by foarbaat al tsjinkeare kin.
Mûne Van Hal
Yn it foarhûs fan de pleats, dy't njonken de mûne stie, sette Johannes van Hal útein mei in bierlokaal, de foarrinner fan it hjoeddeiske restaurant by de mûne. Op 7 jannewaris krige er fergunning foar in nôtmeallerij mei in benzinemotor fan 18 hk, sadat ek sûnder wyn mealle wurde koe.
Spectre (film út 2015)
Plot
Oberhauser lit Bond oermasterje en set him fêst om him te marteljen. Hy leit oan Madeleine út dat, nei't Bond syn âlden omkamen en Bond wees waard, de fâdij tawiisd waard oan in goede freon fan 'e Bonds, te witten: Oberhauser syn heit Hannes. Meitiid begûnen Hannes en Bond in wiere heit-soanbân te ûntjaan, eat dat Oberhauser, as de echte soan, ûntalitber fûn. Ut jaloerskens deade er syn heit, sette syn eigen dea yn sêne en begûn in nij libben as krimineel masterbrein, wêrfoar't er de namme Ernst Stavro Blofeld oannaam. Nei't er SPECTRE oprjochte hie, brûkte er dy organisaasje om wraak te nimmen op Bond, troch de tragyske dea te beävensearjen fan eltse frou yn Bond syn libben mei wa't er in bân foarme, ûnder wa Vesper Lynd (sjoch: Casino Royale) en de foargeande M (sjoch: Skyfall). Wylst er dat ferhaal út 'e doeken docht, tramtearret Blofeld Bond troch him mei minuskule boarkes ter grutte fan in nulle op útsochte plakken yn 'e harsens te boarjen. Bond, waans hannen op 'e rêch boeid binne, docht syn polshorloazje ôf, dat er fan Q krigen hat en dêr't in eksplosive lading yn sit. Hy spilet it Madeleine ta, dy't it Blofeld tasmyt. By de ûntploffing wurdt dyselde fuortblaasd, en Bond nimt oan dat er dea is.
Bond en Madeleine ûntsnappe út 'e kraterbasis, dy't ferneatige wurdt troch in reuseftige ûntploffing nei't Bond in brânstoflieding yn 'e brân sketten hat. Hy en Madeleine stelle in helikopter en pike út om nei Londen ta, dêr't Bond sjen moat foar te kommen dat it Nine Eyes-inisjatyf yn wurking steld wurdt. Yn Londen nimt Madeleine ôfskie fan Bond, want hoewol't se fereale op him rekke is, kin se net mei in man libje dy't itselde wurk docht as har heit, ek al docht er it foar in oerheid ynstee fan in kriminele organisaasje. M, Q, Moneypenny en Bill Tanner, de stêfsjef fan MI6, jouwe har by Bond. No't dúdlik is dat C in agint fan SPECTRE is, moat er oppakt wurde. Wylst se ûnderweis binne nei it nije haadkertier fan 'e Joint Intelligence Service, wurdt de auto fan Bond en M oanriden en Bond ûntfierd. M ûntkomt en jout him by Tanner, Q en Moneypenny om harren plan troch te setten. Yn it gebou fan 'e Joint Intelligence Service wachtsje se C op, wylst Q it Nine Eyes-programma hackt en offline hellet. As C him ferset tsjin syn arrestaasje, kneppelet er by in wrakseling mei M oer in reling en falt te pletter.
Mûne Van Hal
De namme fan de mûne ferwiist nei de eardere moundersfamylje Van Hal. Yn 1999 waard de mûne ûnderbrocht by de Stifting Nôtmûne Voorst (Stichting Korenmolen Voorst). De stifting sette yn 2009 útein mei de restauraasje. Sûnt 2010 hat de mûne wer in kape en is de mûne mealfeardich.
Spectre (film út 2015)
Plot
Underwilens wurdt Bond troch syn ûntfierders nei de ruïne fan it âlde MI6-haadkertier brocht. Dêr ûntdekt er dat Blofeld dochs net dea is, mar wol in grutte groede oer de rjochterkant fan syn gesicht oprûn hat en blyn wurden is oan syn rjochtereach. Blofeld fertelt Bond dat er Madeleine ûntfiere litten hat. Hy hat har earne yn it gebou ferskûle, en Bond hat trije minuten de tiid om har te finen en te rêden, foar't it hiele eardere MI6-haadkertier opblaasd wurdt. Hy aktivearret de timer fan 'e eksplosiven dy't er yn it gebou oanbringe litten hat en bejout him dan nei syn helikopter, wêryn't er boppe de Teems omsweven bliuwt om tsjûge te wêzen fan Bond syn dea. Mar Bond docht it ûnmooglike en fynt Madeleine, wêrnei't er mei har boppe út it gebou nei ûnderen springt en delkomt yn in feilichheidsnet. As de trije minuten om binne, geane de eksplosiven ôf en it mânske komt omleech, wylst Blofeld út syn helikopter en M, Q en Moneypenny út it nije haadkertier oarekant de rivier tasjogge. Mar út 'e stofwolken fan it ynstoartende gebou stowe Bond en Madeleine út 'e kelder te foarskyn yn in speedboat.
Bond set de efterfolging yn op 'e helikopter fan Blofeld, dy't er mei in tal goed rjochte skotten út syn pistoal sa wit te skansearjen dat de piloaten de kontrôle oer it tastel ferlieze. De helikopter stoart del op 'e Westminsterbrêge. De piloaten komme dêrby om, mar Blofeld oerlibbet it, al rekket er slim ferwûne oan ien fan syn skonken. Hy klaut him sels in wei út it helikopterwrak en besiket dan krûpendewei te ûntkommen, mar Bond hellet him sûnder muoite rinnend by en rjochtet syn pistoal op him. Blofeld wol no graach dea, mar wylst M fan iene kant fan 'e brêge tasjocht en Madeleine fan 'e oare kant, beslút Bond om syn fijân yn libben te litten. Hy rint fuort, wêrnei't Blofeld yn 'e hechten nommen wurdt troch M. De oare moarns hellet Bond syn reparearre Aston Martin DB5 by Q ôf en riidt mei Madeleine fuort om in nij libben te begjinnen.
Produksje
Spectre waard regissearre troch Sam Mendes nei in senario fan John Logan, Neal Purvis, Robert Wade en toanielskriuwer Jez Butterworth. Dy lêste hie earder ek al meiholpen oan it skript foar Skyfall sûnder dat er dêr in fermelding op 'e ôftiteling foar krigen hie. It senario fan Spectre wie folslein orizjineel en makke inkeld gebrûk fan guon nammen fan persoanen en organisaasjes út 'e James Bond-romans fan Ian Fleming. It waard basearre op in idee fan Logan, Purvis en Wade.
As produsinten wiene by it projekt Michael G. Wilson en syn healsuster Barbara Broccoli belutsen, foar de studio's Eon Productions, Metro Goldwyn Mayer (MGM) en Columbia Pictures. Dêrmei wie Spectre, lykas eardere James Bond-films, in Britsk-Amerikaanske ko-produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan teminsten $245 miljoen, wylst guon boarnen it hiene oer wol $300 miljoen. Dêrmei wie Spectre ien fan 'e djoerste films aller tiden en perfoarst de djoerste Bond-film dy't ea makke wie.
Casting
Daniel Craig, Naomie Harris, Ben Whishaw en Ralph Fiennes kearden yn Spectre allegear werom yn harren fêste rollen, as James Bond, resp. Eve Moneypenny, Q en de nije M. Foar Craig wie it fjirde kear dat er yn 'e hûd fan Bond kroep. Dame Judi Dench hie in koarte cameo as de foargeande M; foar har wie Spectre de achtste James Bond-film, mei't se tweintich jier earder foar it earst M spile yn GoldenEye (1995).
Foar de rol fan 'e wichtichste antagonist, Franz Oberhauser alias Ernst Stavro Blofeld, waard de Eastenryksk-Dútske akteur Christoph Waltz frege. De Frânske aktrise Léa Seydoux spile Bond girl Madeleine Swann. Dave Bautista waard cast yn 'e rol fan 'e hiermoardner Hinx, mei't de produsinten dêrfoar immen sochten mei in eftergrûn yn kontaktsport. Syn personaazje uteret mar ien wurd yn 'e hiele film: "Shit." Dat seit er krekt foar't er oan 'e nekke út 'e trein skuord wurdt. Yn in fraachpetear oppenearre Bautista dat er it in hiele útdaging fûn om te aktearjen sûnder dialooch en dat er besocht hie in manear te finen om dingen oer te bringen mei syn lichemshâldings en gesichtsútdrukkings. De Italjaanske aktrise Monica Bellucci, dy't Lucia Sciarra spile, waard mei 50 jier de âldste Bond girl ea.
Opnamen
De opnamen foar Spectre setten op 8 desimber 2014 útein en duorren oant en mei 5 july 2015. De binnendoarsênes waarden, lykas suver tradisjoneel is by de James Bond-films, opnommen yn 'e Pinewood Studios yn it Ingelske Buckinghamshire. Fierders waard der op lokaasje filme yn Meksiko-Stêd, Palenque yn súdlik Meksiko (de loftsênes mei de helikopter dy't yn 'e film boppe Meksiko-Stêd plakfine), Londen, Rome, de Eastenrykske Alpen, en Tanger, Oujda en Erfoud yn Marokko
Distribúsje
De distribúsje fan Spectre waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing, de distribúsjepoat fan Sony Pictures, dat de memme-ûndernimming fan Columbia Pictures is. De film gie op 26 oktober 2015 yn 'e Royal Albert Hall yn Londen yn premiêre, en iepene deselde deis noch yn 'e Britske bioskopen. Yn 'e Feriene Steaten kaam de film op 6 novimber yn 'e bioskoop. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 23 oktober 2015 by platemaatskippij Decca Records. Spectre waard op 9 febrewaris 2016 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy yn it Feriene Keninkryk krige Spectre oer it algemien positive resinsjes. Sa parte Mark Kermode de film yn 'e krante The Guardian 4 fan 5 stjerren ta. Hy fûn dat de film syn foargonger Skyfall net belykje koe, mar it dochs frij goed die. Yn deselde publiklaasje parte Peter Bradshaw oan Spectre 5 fan 5 stjerren ta en neamde er de film "fernimstich, yntelligint en kompeks". Wat de cast oanbelange, hied er fral lof foar it aktearjen fan Daniel Craig. Yn The Daily Telegraph omskreau Robbie Collin Spectre as "in sweeslaggerich fertoan fan selsfertrouwen".
Yn 'e Feriene Steaten wie de ûntfangst mingder. Sa krige Spectre fan Matt Zoller Seitz op RogerEbert.com mar 21/2 fan 4 stjerren, mei't er fûn dat de film "ynkonsekwint" wie en net wist te profitearjen fan syn potinsjeel. Yn 'e Los Angeles Times omskreau Kenneth Turan de film as "wurch en ûnynspirearre", wylst Manohla Dargis yn The New York Times klage dat der "neat ferrassends" yn 'e plot siet en dat de film orizjinaliteit opoffere foar súkses yn 'e bioskopen.
Oan 'e oare kant parte Peter Travers yn it tydskrift Rolling Stone oan Spectre 31/2 fan 4 stjerren ta. Hy neamde de film in "feest foar Bond-fans" en "in woeste, grappige, prachtich produsearre falentynskaart oan 'e langstrinnende franchise yn 'e filmwrâld." Yn 'e San Francisco Chronicle skreau Mick LaSalle dat hy der fral in befredigjend gefoel fan krigen hie dat "we yn Bond as persoan leauwe meie." Richard Roeper fan 'e Chicago Sun-Times, ta einbeslút, joech de film 3 fan 4 stjerren en fûn dat er yn 'e middenmoat fan 'e Bond-films thúshearde.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Spectre in goedkarringspersintaazje fan 63%, basearre op 359 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[Dizze film] triuwt Daniel Craig syn reboote Bond tichter nei it glorieuze, troch aksje oandreaune spektakel ta út eardere dielen út 'e searje, hoewol't [de film] wol deeglik fertrout op 'e fêstige 007-formule." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Spectre in goedkarringspersintaazje fan 60%, basearre op 48 resinsjes.