cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugene A. Carr
Lettere jierren en dea
Carr waard yn 1879 befoardere ta kolonel mei it befel oer it Amerikaanske 6e Kavaleryrezjimint. Yn 1892 waard er nochris befoardere, diskear ta brigadegeneraal. Mei dy rang gied er yn 1893 mei pinsjoen. Carr stoar yn 1910 yn 'e Amerikaanske federale haadstêd Washington, D.C., yn 'e âlderdom fan 80 jier. Hy waard begroeven op it begraafplak fan 'e Amerikaanske Militêre Akademy yn West Point.
Oglala Civil Rights Organization
Oglala Civil Rights Organization of OSCRO ("Oglala Boargerrjochte-organisaasje") wie in minskerjochte-organisaasje dy't yn febrewaris 1973 oprjochte waard yn it Pine Ridge Yndianereservaat, yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota. It doel fan dizze organisaasje wie de ôfsetting fan 'e autoritêre Dick Wilson, dy't yn 1972 yn it reservaat oan 'e macht kommen wie, en der mei syn eigen paramilitêre milysje, de Guardians of the Oglala Nation, in wier skrikbewâld útoefene, wêrby't er syn politike tsjinstanners yntimidearje en mishannelje liet. De lieder fan 'e OSCRO wie de jonge aktivist Pedro Bissonette, en fierders wiene der ek ferskate stamâldsten fan 'e Oglala Sû Stamme fan it Pine Ridge Reservaat fan Súd-Dakota by belutsen, wêrûnder Bissonette syn mem Gladys Bissonette, Ellen Moves Camp, Leonard Crow Dog en Frank Fools Crow.
Yn febrewaris 1973 rûn in besykjen fan 'e OSCRO om Wilson fia in formele ôfsettingsproseduere oan 'e dyk te setten op 'e non troch breklike tarieding en de stipe dy't Wilson fan 'e Amerikaanske federale oerheid krige. Fan febrewaris oant maaie fan datselde jier wie de OSCRO djip behelle yn 'e Besetting fan Wounded Knee. Dêrby waard it plakje Wounded Knee, dêr't yn 1890 it lêste ferset fan 'e Lakota tsjin 'e Amerikaanske oerhearsking yn bloed smoard wie, troch sa'n twahûndert Oglala-Lakota en oare leden fan 'e Amerikaanske Yndiaanske Beweging ynnommen. Under lieding fan Dennis Banks, Carter Camp en Russell Means waard it dêrnei 71 dagen lang beset holden, wêrby't de aktivisten in belegering troch de FBI en de United States Marshals Service trochstiene. Hjirby kamen twa aktivisten om, wylst twa plysjeminsken ferwûne rekken.
Op 17 oktober 1973 waard OSCRO-lieder Pedro Bissonette deasketten troch in agint fan it BIA, sabeare om't er him tsjin syn arrestaasje fersette. Nettsjinsteande it feit dat ûndersyk letter oantoande dat Bissonette mei in gewear deasketten wie fan minder as 60 sm ôfstân, waard nimmen ea foar de moard ferfolge. Hoewol't de OSCRO neitiid troch brekme oan liederskip yn 'e nederklits rekke, sette de organisaasje de striid noch fuort oant 1976, doe't Wilson einlings en te'n lêsten ferslein waard by nije ferkiezings foar it amt fan stammepresidint.
Hugo Award
De Hugo Awards binne in groep prizen dy't ienris yn it jier útrikt wurde foar de bêste science fiction- en fantasywurken fan it foargeande jier. De prizen binne neamd nei Hugo Gernsback, de oprjochter fan Amazing Stories, ien fan 'e earste science fiction-tydskriften, en hieten oant 1992 offisjeel de Science Fiction Achievement Awards. De útrikking, dy't ûnder it tafersjoch stiet fan 'e Amerikaanske World Science Fiction Society, fynt plak op 'e jierlikse World Science Fiction Convention, dêr't it it wichtichste evenemint foarmet. De Hugo Awards waarden foar it earst útrikt op 'e alfde World Science Fiction Convention, yn 1953, en de útrikking is sûnt 1955 elts jier noch dien.
Sûnt de njoggentiger jierren wurde soms ek saneamde Retrospective Hugo s (koartwei Retro Hugo's) útrikt. Dat is dien yn 1996, 2001 en 2004 foar wurken dy't 50 jier earder útjûn wiene, en yn 2014 foar wurken dy't 75 jier earder útjûn wiene.
Kategoryen
De Hugo Award wurdt beskôge as ien fan 'e, sa net dé meast prestizjeuse priis yn it science fiction- en fantasysjenre. Troch de jierren hinne binne de kategoryen wat feroare; de hjoeddeiske kategoryen binne:
William Williams Pantycelyn
William Williams Pantycelyn (berne as William Williams; Powys, ±11 febrewaris 1717 – 11 jannewaris 1791) wie in Britsk skriuwer fan hymnen, dichter, proazaskriuwer en metodistysk dûmny fan Welsk komôf, dy't sawol yn it Ingelsk as yn it Welsk skreau, hoewol't it Ingelsk foar him dúdlik in bysaak wie. Hjoed-de-dei wurdt er rûnom beskôge as de grutste hymneskriuwer fan Wales, en ien fan 'e grutste dichters en skriuwers út 'e Welske skiednis.
Libben
Williams Pantycelyn waard yn 1717 berne op it boerespultsje fan syn heit, tusken Abergwesyn en Beulah yn it Welske greefskip Powys. Hy wie de soan fan John Williams († 1742) en dy syn frou Dorothy, en groeide op op syn heite pleats, yn Cwm Cyn Nos (letterlik: de "Delling foàr de Nacht"). Hy waard nonkonformistysk grutbrocht (d.w.s. bûten de Anglikaanske steatstsjerke om), en folge earst in oplieding ta dokter, mar nei't er yn 1737 te Talgarth de metodistyske preker Howell Harris sprekken heard hie, besleat er ynstee foar dûmny te learen. Nettjinsteande syn nonkonformistysk komôf lei er yn 1740 de ûnthjitten fan in anglikaansk deken ôf, en datselde jiers noch waard er oansteld as helppredikant te Llanwrtyd, Llanfihangel Abergwesyn en Llanddewi Abergwesyn, ûnder de dûmny Theophilus Evans (1693-1767), in bekend Welsk tsjerklik foaroanman en histoarikus. Dat wie gjin grut súkses; fanwegen syn belutsenens mei lju dy't iepentlik metodistysk wiene, waard him yn 1743 de preesterwijinge ûntholden, en foar 't neist wie dat ek de oarsaak fan 'e klachten dy't syn gemeenteleden yn juny 1742 oer him yntsjinnen by it Aartsdiakonaal Hof te Brecon.
Nei syn oanfarring mei de fêstige tsjerke, yn 1743, bekearde Williams Pantycelyn him iepentlik ta it (kalvinistyske) metodisme. Hy reizge troch hiele Wales, bekearde rûnom lju ta it metodisme, en stifte lofts en rjochts saneamde seiadau (inkeltal: seiat), pleatslike metodistyske mienskippen. Mei Daniel Rowland en Howell Harris wie hy de ûnbekreaude lieder fan 'e saneamd nonkonformistyske beweging yn it achttjinde-iuwske Wales. Hy libbe de tradisjonele Reformaasje yn syn kalvinistyske foarm strang nei en wie in fûleindich bestrider fan alles dat er as ferslopping fan 'e religieuze plichten seach, lykas arminianisme, arianisme en sosinianisme.
Williams Pantycelyn waard lykwols fral bekend troch syn skriuwwurk, dat er foar it meastepart yn syn memmetaal, it Welsk, die, al skreau ek wol yn it Ingelsk. Hy publisearre syn earste wurk, Aleluia, in samling hymnen, yn 1744. Ferskate oare gesangebondels folgen. Syn bekendste hymne is wierskynlik Arglwydd, Arwain Trwy'r Anialwch, wat letterlik betsjut "Hear, Lied My troch de Wyldernis", mar dat bekender wurden is ûnder de Ingelske titel Guide Me, O Thou Great Redeemer ("Lied My, O Jo Grutte Ferlosser"). Williams Pantycelyn syn hymnen wiene lykwols net syn iennichste bydrage oan 'e Welske taal of oan it súkses fan it metodisme yn Wales. Hy skreau twa lange gedichten oer religieuze en teologyske tema's: Golwg ar Deyrnas Crist ("In Blik op Kristus' Keninkryk"), út 1756, dat oer de graasje Gods en de ferlossing fan 'e minske fan syn sûnde troch it offer fan Jezus Kristus giet; en Bywyd a Marwolaeth Theomemphus ("Libben en Dea fan Teomemfus"), út 1764, dat de religieuze ûnderfining fan 'e bekearing ta it wiere leauwe en it libben as kristen ta ûnderwerp hat. Fan Williams Pantycelyn syn hân ferskynde fierders in rige treurdichten ta oantins fan ferskate metodistyske en oare kristlike foaroanmannen, lykas Griffith Jones fan Llanddowror, Howel Davies fan Pembrokeshire, George Whitefield en Daniel Rowland.
Williams Pantycelyn yn it Frysk
Wat Fryske oersettings fan it wurk fan William Williams Pantycelyn oanbelanget, hat Klaas Bruinsma yn 2004 in fertaling makke fan syn hymne Arglwydd Arwain Trwy'r Anialwch (nei de Ingelske oersetting Guide Me, O Thou Great Redeemer), ûnder de titel Machtige Ferlosser, Lied My. Ut 'e ynformaasje yn it digitale argyf fan Tresoar kin net ôflaat wurde oft dizze oersetting ea publisearre is, mar hy is yn te sjen by Tresoar ûnder oanfraachnû. Hânskrift Bruinsma, Klaas 2004.15.2.1/3.
Thelma Todd
Thelma Todd (Lawrence (Massachusetts), 29 july 1905 - Los Angeles (Kalifornje), 16 desimber 1935) wie in Amerikaansk aktrise.
Karriêre
Todd koe goed leare en woe ynearsten learares wurde, mar nei't se meidien hie oan skientmewedstriden en yn 1925 de titel "Miss Massachusetts" wûn, waard se bekend. Rillegau dêrnei krige se rollen yn films.
Yn de stomme film gie it fral om har úterlik. Har rollen wiene te lyts om te bewizen dat se ek goed aktearje koe. De kâns om dat sjen te litten krige hja doe't Hal Roach har in kontrakt joech by de opkomst fan de lûdsfilm. Se spile doe neist grutte stjerren lykas Harry Langdon, Charley Chase en Laurel en Hardy yn films. Ek krige se de haadrol yn in rige koartswillige films mei ZaSu Pitts en Patsy Kelly.
Todd waard ien fan de bekendste komediënnes en wie no ek njonken ûnder oaren Wheeler & Woolsey, Buster Keaton, Joe E. Brown en The Marx Brothers te sjen. Se liet lykwols sjen dat se ek goed wie yn it drama en krige positive kritiken foar har rol yn The Maltese Falcon (1931). Se hie in soad súkses as aktrise en spile yn mear as 130 films.
De ein
Thelma Todd stoar yn de âldens fan 29 jier. Op 16 desimber 1935 waard hja dea fûn yn in auto yn de garaazje fan aktrise Jewel Carmen. De offisjele reden fan har dea wie koalmonoksidefergiftiging.
De plysje fan Los Angeles sei dat har dea in ûngemak wie, mar ek har eardere freon Roland West bleau fertocht. Hy soe har opsluten hawwe yn de garaazje. In oare teory wie dat Todd de motor oan stean liet om harsels waarm te hâlden en dat se doe yn 'e sliep fallen wie.
Der waard ek grute dat gangster Lucky Luciano har fermoarde hat nei't er Todd frege hie oft er yllegale aktiviteiten yn har klup útfiere mocht. Todd gie der net op yn hy soe dêrom wraak naam hawwe wolle. Hoewol't der gjin bewiis is dat Luciano dy nacht yn Los Angeles wie, tochten in soad minsken dat hy de dieder wie.
List fan planetoïden 65501-65600
Dit is in list fan planetoïden 65501-65600.
Hânskrift
"Hânskrift" of "hanskrift" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Portland (Maine)
Portland is de grutste stêd yn 'e noardeastlike Amerikaanske steat Maine, en it haadplak fan it omlizzende Cumberland County. De stêd leit oan 'e kust fan Maine, op it punt dêr't de rivier de Fore útmûnet yn 'e Cascobaai. Neffens gevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 hie de stêd doe goed 66.000 ynwenners, en in skatting út 2012 lit sjen dat dat frijwol gelyk bleaun is. As de foarstêden en it heal ferstedske gebiet om Portland hinne meirekkene wurdt, komt it as stêdekloft op in folle heger ynwennerstal fan rom 516.000 út; dat is mear as in trêde part fan 'e totale befolking fan Maine. De folle gruttere stêd
Skiednis
Portland waard stifte yn 1633, en krige de status fan stêd yn 1786. It hiet earst fan Casco (1633-1658), doe fan Falmouth (1658-1786), en waard yn 1786 Portland neamd, nei it Ingelske eilân Portland, foar de kust fan it greefskip Dorset. (Portland yn 'e Amerikaanske steat Oregon, oan 'e westkust, is nei Portland yn Maine ferneamd.)
Portland is yn syn skiednis troch ferskillende grutte brânen teheistere; dêrfandinne dat it helmteken op it wapen fan 'e stêd in feniks foarstelt dy't út 'e jiske werriist, en dat it biedwurd fan Portland Resurgam is (Latyn foar "Ik sil wer opstean"). Sa rekken by de Grutte Brân fan Portland, yn 1866, dy't begûn ûnder de fiering fan 'e Amerikaanske Unôfhinklikheidsdei, mear as 10.000 minsken dakleas.
Maine, dat oarspronklik in distrikt fan 'e steat Massachusetts wie, waard yn 1820 in selsstannige steat, mei Portland as haadstêd. Yn 1832 waard de haadstêd lykwols ferpleatst nei Augusta. Yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch fûn op 26 juny 1863 te Portland de Slach om de Haven fan Portland plak, it noardlikste militêre treffen fan 'e hiele oarloch, doe't in Súdlike ôfdieling ûnder lieding fan kaptein Charles Read it stedsje binnenfoel en besit besocht te nimmen fan 'e haven.
Joke Hermsen
thumb|250px|Joke Hermsen (2020) Joke Johannetta Hermsen (Middenmeer, 29 july 1961) is in Nederlânske skriuwster en filosofe.
Libbensrin
Hermsen studearre literatuer en filosofy yn Amsterdam en Parys. Yn 1993 promovearre hja oan de Universiteit Utert op in proefskrift oer Lou Andreas-Salomé, Belle van Zuylen en Ingeborg Bachmann. Ek die hja ûndersyk nei it gedachtegoed fan Hannah Arendt, Simone Weil en Emmanuel Levinas.
Yn 1998 debutearre Hermsen mei de roman Het dameoffer, folge troch de histoaryske roman Tweeduister (2001), dy't spilet yn it Ynterbellum en ûnder mear de libbens fan T.S. Eliot en Virginia Woolf as ûnderwerp hat. Dy roman waard ek yn it Dútsk oersetten, ûnder de titel: Die Gärten von Bloomsbury (2003). Har folgjende roman De profielschets (2004) is in satire op akademysk filosofyske fermiddens en betsjutte har trochbrek by in grutter lêzerspublyk. Neist romans, skriuwt Joke Hermsen ek essays oer keunst, literatuer en filosofy. Yn har essaybondel Heimwee naar de mens (2003) stiet ek it yn 1999 mei de Jan Hanlo Essaypriis bekroande essay. It boek kaam op de shortlist foar it bêste filosofyske boek fan it jier 2004.
Hermsen is neist skriuwster ek mentor by 'Kunstenaars & Co', bestjoerslid fan de 'Internationale Vereniging van Vrouwelijke Filosofen', kommisjelid fan Arti et Amicitiae en se wie mei-oprjochter fan MHT9, in tydlik poadium foar tentoanstellings en literêre foardrachten yn Amsterdam. Tegearre mei Jaap de Jonge makket hja dokumintêres oer literêr-filosofyske ûnderwerpen. De animaasjefilm ''Elke mening telt. Telt elke mening?'' waard bekroand mei de Martin van Amerongen Publykspriis 2008. De Jonge makke ek twa koarte dokumintêres oer De liefde dus, Stil de tijd en Blindgangers. Hermsen hâldt geregeldwei lêzings oer literatuer, filosofy en maatskiplike kwestjes.
Twû-eineksamen Nederlânsk
Yn it sintraal eksamen fan it vwo waard yn 2012 de ynlieding fan Hermsen har boek Stil de tijd opnomd. Nei oanlieding fan in grut oantal klachten fan learlingen by it LAKS oer dy tekst ferklearre Hermsen by de NOS dat hja it net iens wie mei de antwurden op guon fragen dy't oer de tekst steld waarden. Neffens har doogde ek in tal fragen net.
Gladys Bissonette
Gladys Bissonette (yn it Pine Ridge Yndianereservaat (Súd-Dakota), 1918 – dêre, ±1975) wie in Amerikaansk minskerjochte-aktiviste fan etnysk Yndiaansk komôf, dy't opkaam foar de rjochten fan 'e Lakota. Begjin 1970-er jierren wie hja behelle yn 'e striid tsjin 'e korrupte stammepresidint Dick Wilson en die se teffens mei oan 'e Besetting fan Wounded Knee.
Libben
Bissonette waard yn 1918 berne yn it Pine Ridge Yndianereservaat yn it súdwesten fan 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota. Mei û.m. Ellen Moves Camp wie hja ein jierren sechstich en begjin jierren santich ien fan 'e froulike stamâldsten fan 'e Oglala-Lakota. Under it bewâld fan Dick Wilson, dy't yn 1972 presidint waard fan 'e Oglala Sû Stamme fan it Pine Ridge Reservaat fan Súd-Dakota, ûntjoech Bissonette har ta ien fan 'e liedende minskerjochte-aktivisten fan har folk. Wilson wie in alkoholistyske dranksmokkelder, dy't dy't as setbaas fan it Amerikaanske federale regear yn Washington, D.C. fungearre en mei syn autoritêre manear fan dwaan grutte opskuor yn it reservaat feroarsake. Hy waard beskuldige fan machtsmisbrûk, korrupsje en fysike mishanneling fan syn politike tsjinstanners.
Behalven dat Bissonette har sterk fersette tsjin it skrikbewâld fan Wilson, wie se ek belutsen by de ferneamde Besetting fan Wounded Knee. Dêrby waard it plakje Wounded Knee, dêr't yn 1890 it lêste ferset fan 'e Lakota tsjin 'e Amerikaanske oerhearsking yn bloed smoard wie, troch sa'n twahûndert Oglala-Lakota en oare leden fan 'e Amerikaanske Yndiaanske Beweging ynnommen. Under lieding fan Dennis Banks, Carter Camp en Russell Means waard Wounded Knee dêrnei 71 dagen lang (fan 27 febrewaris oant 8 maaie) beset holden, wêrby't de aktivisten in belegering troch de FBI en de United States Marshals Service trochstiene. Hjirby kamen twa aktivisten om, wylst twa plysjeminsken ferwûne rekken. Bissonette wie mei û.m. Ellen Moves Camp, Leonard Crow Dog en Frank Fools Crow ien fan 'e Oglala-stamâldsten dy't de besetting oanmoedigen, en hja naam der sels ek oan diel. Under de belegering fan Wounded Knee wurke hja yn 'e lytse klinyk dy't de aktivisten yn it doarp opset hiene.
Nei Wounded Knee kearde Bissonette werom nei hûs. Op 17 oktober 1973 waard har soan Pedro Bissonette, in minskerjochte-aktivist dy't him as lieder fan 'e Oglala Civil Rights Organization (OSCRO) yn it bysûnder oankante hie tsjin it bewâld fan Dick Wilson oer it reservaat, deasketten troch in agint fan it BIA, sabeare om't er him tsjin syn arrestaasje fersette. Hoewol't ûndersyk letter oantoande dat Bissonette mei in gewear deasketten wie fan minder as 60 sm ôfstân, waard nimmen ea foar de moard ferfolge. Op 30 maart 1975 ferlear Bissonette ek har pakesizzer Richard Eagle, doe't dy omkaam by in ûngelok wylst er mei in gewear oan it boartsjen wie. Gladys Bissonette stoar net lang dêrnei.
Fúljeton
In fúljeton is in ferfolchferhaal yn in krante of tydskrift, en tsjintwurdich teffens op 'e radio of de tillefyzje. De term komt fan it Frânske feuilleton, dat weromgiet op feuillet, wat "sydsje" betsjut (de ferlytsingsfoarm fan in side út in boek). De oarspronklike fúljetons wiene dan ek losse siden fan in boek, ôfkomstich fan 'e útjouwerij, dy't tegearre mei in tydskrift ferkocht waarden. De bedoeling wie om 'e lêzers dêrmei nijsgjirrich te meitsjen nei de rest fan it boek, sadat se it keapje soene. Letter waarden fúljetons ferhalen dy't yn har folsleinens as ûnderdiel fan in tydskrift oer in stikmannich ôfleverings ferdield publisearre waarden.
Hoewol't fúljetons hjoed de dei amper mear serieus nommen wurde, waarden yn it ferline (fral yn 'e njoggentjinde iuw) ek grutte literêre wurken op dizze wize wol útbrocht (benammen as de skriuwer muoite hie en fyn in útjouwer). Sa binne suver alle boeken fan 'e Ingelske skriuwer Charles Dickens as fúljeton úteinset, en ek de measte Sherlock Holmes-ferhalen fan sir Arthur Conan Doyle ferskynden oarspronklik as fúljeton. Op it mêd fan 'e Fryske literatuer binne bygelyks in protte oersettings út oare talen as fúljeton publisearre, lykas De Reade Pimpernel, fan baronesse Orczy, en De Dominy fan Vejlby, fan 'e Deenske skriuwer Steen Steensen Blicher.
Bill Browder
Bill Browder (folút: William Felix Browder; Chicago?, 23 april 1964) is in Amerikaansk-Britsk sakeman, dy't wrâldwiid bekendheid krigen hat troch syn striid tsjin 'e Russyske presidint Vladimir Pûtin.
Jonkheid en oplieding
Browder is de pakesizzer fan Earl Browder, dy't yn it ferline de lieder fan 'e Kommunistyske Partij fan de Feriene Steaten wie, en de soan fan Felix Browder, in foaroansteand wiskundige. Syn omke William Browder is ek in ferneamd wiskundige. Browder groeide op yn Chicago, dêr't er ekonomy studearre oan de Universiteit fan Chicago. Oan 'e Universiteit fan Stanford, yn Kalifornje, behelle er syn masterstitel yn ekonomy. Yn 1998 joech er syn Amerikaanske steatsboargerskip op en naam er de Britske nasjonaliteit oan, yn wat wol beskôge wurdt as in besykjen ta belestingûntwiking.
Sakekarriêre
Browder wie al jierrenlang yn 'e finansjele sektor wurksum doe't er yn 1996 mei Edmund Safra de ynvestearringsfirma Hermitage Capital Management oprjochte. Hja ynvestearren dêrmei $25 miljoen yn 'e Russyske ekonomy en wiene tige súksesfol, mei't hja profitearje koene fan 'e weach oan privatisearrings fan Russyske steatsbedriuwen yn 'e twadde helte fan 'e njoggentiger jierren. Nettsjinsteande substansjele ferliezen kaam Hermitage Capital Investment de Russyske Finansjele Krisis fan 1998 ridlik ûnskansearre troch. De firma waard in wichtige oandielhâlder fan 'e Russyske ierdgaskorporaasje Gazprom, de oaljeprodusint Surgutneftegaz en ferskate oare wichtige spilers op 'e Russyske merk dy't noch foar in part eigendom fan 'e Russyske steat wiene. Yn dy bedriuwen brocht Browder wiid fersprate korrupsje ûnder it management oan it ljocht en teffens grutskalige bedriuwsfraude.
Ferfolging troch de Russyske autoriteiten
Syn aktivistyske opstelling waard Browder troch de Russyske elite net yn tank ôfnommen, en yn 2006 waard er troch it regear fan Vladimir Pûtin op in swarte list set fan lju dy't in "bedriging foar de nasjonale feilichheid" foarmen, sadat er it lân net mear ynmocht. Neffens de foaroansteande Britske krante The Economist wie de wiere reden foar it ferbaljen fan Browder dat er besocht hie de tastream fan jild nei "korrupte burokraten en harren trewanten yn it sakelibben" tsjin te kearen. Yn 'e folgjende twa jier waard der yn Ruslân in wiere terreurkampanje fierd tsjin eltsenien dy't him mei Browder ynliet. Syn sakepartners en abbekaten, en ek dy harren famyljeleden, waarden it slachtoffer fan in ferskaat oan misdriuwen, dy't útinoar rûnen fan lytse pesterijen oant dieverij oant slimme lichaamlike mishanneling.
Yn juny 2007 foel de Russyske plysje de kantoaren fan Hermitage Capital Management yn Moskou binnen en naam dokuminten en kompjûters mei. Doe't in wurknimmer oppenearre dat dit sûnder hûssikingsbefel yllegaal wie, waard er sa slim yninoar slein dat er twa wiken yn it sikehûs lei. Neffens Hermitage wiene de Russyske autoriteiten by steat om mei de bútmakke bedriuwsynformaasje beskate gegevens yn kompjûterbestannen oan te passen, sadat it liek as hie Hermitage op grutte skaal (foar $230 miljoen) oan fraude dien. Yn novimber 2008 waard Sergej Magnitsky, ien fan 'e abbekaten fan it bedriuw, oppakt. Dy man hie earder troch syn wurk foar Hermitage in grutskalich gefal fan belestingûntdûking ûnder de Russyske elite ûntdutsen en oanjûn, mar no waard er der sels fan beskuldige ferantwurdlik te wêzen foar datseldichste gefal fan belestingûntdûking. Nei't er alve moanne lang foarôfgeande oan syn proses fêstholden wie, stoar Magnitsky op 16 novimber 2009 yn finzenskip. De oanhâldende martelingen dy't er yn dy tiid trochstean moast, binne goed dokumintearre. Neffens Browder waard Magnitsky úteinlik kâldwei fermoarde troch de Russyske autoriteiten, om't er net omlyk woe.
Aktivisme
Nei Magnitsky syn dea hat Browder it ta syn libbensdoel makke om derfoar te soargjen dat de lju dy't foar de moard op syn abbekaat ferantwurdlik wiene, harren straf net ûntrinne sille. As einferantwurdlike beskôget hy presidint Vladimir Pûtin sels, dy't neffens him no al mear as $200 miljard fan it Russyske folk stellen hat. Sûnt 2009 reizge Browder de wrâld yn 't rûn om tsjin Pûtin en dy syn trewanten te agearjen. Yn 2012 krige er it Amerikaanske Kongres safier dat dat de saneamde Magnitsky Act oannaam, dy't it Amerikaanske regear it foech joech om 'e ferantwurdliken foar de moard op Magnitsky de tagong ta de Feriene Steaten te ûntsizzen en harren finansjeel yn 'e pine te setten troch al har banktegoeden yn 'e Feriene Steaten te konfiskearjen.
Nettsjinsteande talleaze deadsbedrigings set Browder syn aktivisme tsjin Vladimir Pûtin-en-dy noch altyd troch. Yn febrewaris 2015 publisearre er it autobiografyske Red Notice: A True Story of High Finance, Murder, and One Man's Fight for Justice ("Reade Notifikaasje: In Wier Ferhaal fan de Sake-elite, Moard en Ien Man Syn Striid foar Gerjochtichheid"), wêryn't er sawol syn eigen jierren as sakeman yn Ruslân dokumintearre, as syn oanhâldende striid foar gerjochtichheid oangeande de moard op Sergei Magnitsky.
Transkripsje (taalkunde)
Transkripsje (fan it Frânske transcription) is yn de taalkunde it sa klanksekuer mooglik werjaan fan in skreaune tekst of in sprutsen taalutering. In yn de wittenskip gauris brûkt transkripsjesysteem foar de sprektaal is it International Phonetic Alphabet (IPA) en it ASCII-ekwavilint SAMPA. By muzyk ymplisearret transkripsje it arrangearjen fan in stik foar in oar ynstrumint.
Taalkundich
Transkripsje fan taal is sawol in helpmiddel by taalûnderwiis as by de wittenskiplike stúdzje fan taal. Yn beide gefallen hat de transkripsje as doel de brûker yn steat te stellen de útspraak fan wurden in sinnen fan in taal of in spesifike taalutering goed te reprodusearjen.
It transkribearjen fan in gebeartetaal wurdt SignWriting neamd.
Ferskil tusken transkripsje en transliteraasje
By transliteraasje is it doel om it skrift fan in taal sa krekt mooglik oer te setten yn in oar type skrift, wêrby’t der nei stribbe wurdt in letter nei letter sekuere omsetting te krijen. Transkripsje belanget yn taalkundige sin gewoanwei of in fonetyske transkripsje of in fonologyske transkripsje oan. In fonetyske transkripsje is de werjefte fan taaluterings yn in fonetysk skrift lykas bygelyks it Ynternasjonaal Fonetysk Alfabet, wêrby’t sawol fonemen as allofoanen ûnderskieden wurde. In fonetyske transkripsje wurdt yn wittenskiplike publikaasjes gauris tusken rjochte heakken set. In fonologyske transkripsje ûnderskiedt allinnich fonemen en is om dy reden sa sekuer net. Foar it ûnderskied wurdt dy transkripsje gauris tusken skeane streken set. As de taal dy’t werjûn wurdt in eigen fonologysk alfabet hat, kin in fonologyske transkripsje (fan de sprutsen taal) oerlaapje mei de transliteraasje fan de skriuwtaal.
Wurden fan bygelyks it Sineesk kenne ferskate transkripsjes; sa is Peking yn it hanyu pinyin Beijing en yn it Wade-Gilessysteem Pei-ching.
Minnesota Book Award
De Minnesota Book Awards binne in groep Amerikaanske literêre prizen dy't ienris yn it jier útrikt wurde foar literêre wurken, kreëarre troch lju út 'e steat Minnesota. De útrikking fan 'e prizen, dy't sûnt 1988 plakfynt, wurdt organisearre troch de stifting The Friends of the Saint Paul Public Library ("De Freonen fan 'e Iepenbiere Bibleteek fan Saint Paul").
De Minnesota Book Awards wurde útrikt yn 'e folgjende kategoryen:
Locus Award
De Locus Awards of Locus Poll Awards binne in groep prizen dy't ienris yn it jier útrikt wurde foar de bêste science fiction- en fantasywurken fan it foargeande jier. De útrikking wurdt dien troch it Amerikaanske science fiction- en fantasytydskrift Locus, in moanneblêd wêrfan't de redaksje fêstige is yn 'e stêd Oakland, yn Kalifornje. De winners wurde útornearre op grûn fan in opinypeiling ûnder de lêzers fan Locus, en de Locus Awards kinne dus sjoen wurde as publyksprizen, sij it tige prestizjeuze. Tsjintwurdich fynt de útrikking plak ûnder in galabanket en wurde de winners eare mei sertifikaten ynstee fan trofeeën, wat unyk is foar dit sjenre. De Locus Awards waarden foar it earst útrikt yn 1971.
Kategoryen
De Locus Awards wurde útrikt yn 'e folgjende kategoryen:
De Hoeksteen (Barneveld)
De Hoekstien (Nederlânsk: De Hoeksteen) yn it Gelderske doarp Barneveld is in tsjerke fan de Grifformearde Gemeenten yn Nederlân en ien fan de grutste tsjerkegebouwen fan Nederlân.
Bou
Om't de âlde tsjerke fan de gemeente te lyts waard, waard yn 2007 útein set mei de bou fan in megatsjerke yn de nije Barneveldse wenwyk Veller. De nijbou koe yn septimber 2008 yn gebrûk nommen wurde.
De tsjerke telt 2.500 sitplakken en heart dêrmei ta de grutste tsjerken fan it lân. Sintraal stiet de preekstoel mei dêr as in waaier om hinne de seal dêr't plak is foar 1.500 minsken. De kreake jout dêrnjonken plak oan nochris 1.000 minsken en mei in pear oanpassings kinne der noch in pear hûndert plakken by. By it gebou leit in parkearterrein mei 675 parkearplakken en kinne der 550 fytsen yn in kelder stalt wurde. Njonken de tsjerkeseal binne der noch seis romten foar gearkomsten.
Al nei seis jier die lykwols bliken dat de tsjerke te lyts wie foar de groeiende gemeente. Ek nei't oare romten by de tsjerke lutsen wiene bleau de tsjerke te lyts. Dêrom kundige de gemeente yn febrewaris 2018 oan dat it fan doel is om yn Kootwijkerbroek in nije tsjerke te bouwen.
Oargel
It yn 1981 foar de âlde tsjerke troch BAG Orgelmakers út Ynskedee boude oargel ferhûze nei it reekommen fan de nijbou nei De Hoeksteen. De ferneamde organist Willem Hendrik Zwart joech doedestiids by de bou ried en spile it op 23 desimber 1981 sels yn. Oargelmakkerij Boogaard út Rijssen fersoarge it ferpleatsen fan it ynstrumint nei de nijbou en fergrutte it mei in tredde manuaal. Ek krige it oargel in boppewurk, waard it front op 'e nij ferve en ûndergyng it front yn ferbân mei de útwreiding fan in tredde manuaal oanpassings.
Twa megatsjerken
Op in lytse hûndert meter fan De Hoeksteen stiet noch in twadde tsjerke, de Adullamkerk fan de Grifformearde Gemeenten. De tsjerkegong nei beide tsjerken wie sa massaal, dat der opstoppings plak fûnen. Om ûngemakken tefoarren te kommen waard besletten de tsjinsten yn de beide nije tsjerken net tagelyk te hâlden.
Republyk Lakota
De Republyk Lakota (Ingelsk: Republic of Lakotah), is in troch gjin inkeld lân yn 'e wrâld erkende steat, wêrfan't de ûnôfhinklikheid yn desimber 2007 troch de Lakota Frijheidsdelegaasje (LFD) útroppen waard. It is it útstelde thúslân foar it Lakota-folksdiel fan 'e Sû (Sioux), in Yndiaanske konfederaasje fan nau besibbe folken en stammen dy't tusken likernôch 1730 en 1880 it noardlike part fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika behearske, en dy't hjoed de dei fierhinne yn reservaten yn 'e Amerikaanske steaten Súd-Dakota en Noard-Dakota wenje, mei lytsere groepen yn Montana en súdlik Kanada. De grinzen fan 'e Republyk Lakota, dy't yn it gefal dat er yndie selsstannich wurde soe, hielendal omjûn wêze soe troch de Amerikaansk grûngebiet, binne dy dy't yn it earste Ferdrach fan Fort Laramie, fan 1851, fêstlein binne, en dy't grutte parten fan Súd-Dakota, Nebraska, Wyoming, Noard-Dakota en Montana omfiemje.
Unôfhinklikheidsferklearring
Op 17 desimber 2007 reizge in groep Lakota-Yndiaanske boargerrjochte-aktivisten dy't harsels de Lakota Frijheidsdelegaasje (Lakota Freedom Delegation, LFD) neamden, nei de Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. ta, dêr't se kontakt opnamen mei it Amerikaanske Ministearje fan Bûtenlânske Saken. Se joegen in skreaune ferklearring ôf, datearre op 17 desimber, en ûndertekene troch de langjierrige Yndiaanske aktivisten Russell Means, Teǧeya Kte, Čanupa Gluha Mani en Phyllis Young, wêryn't se tynge diene fan it feit dat de Lakota harren weromloeken út alle (33) ferdraggen dy't sûnt 1851 mei de Feriene Steaten sletten wiene en dat se yn it op dy manear wer ta syn oarspronklike frijheid werombrochte gebiet de Republyk Lakota oprjochten. Dêrby holden se út dat dit gjin ôfskieding fan 'e Feriene Steaten wie, mar it wer yn 'e âlde steat werombringen fan in soevereiniteit dy't troch de neamde ferdraggen inkeld fersteld wie. Yn 'e ferklearring waarden de Feriene Steaten útnûge om kontakt mei it provysjoneel regear fan 'e nije steat op te nimmen, om diplomatike betrekkings oan te gean.
Wetlike basis
Yn it koart komme de stânpunten fan 'e LFD hjir op del. As in Yndiaanske stamme yn 'e Feriene Steaten binne de Lakota in soevereine naasje – sa't dat garandearre wurdt yn Kêst 6 fan Amerikaanske Grûnwet – dy't him inkeld út frije wil en troch ferdraggen oan 'e Feriene Steaten bûn hat. De Feriene Steaten hawwe har oan net ien fan 'e nei 1851 sletten 33 ûnderskate ferdraggen wat gelegen lizze litten en se allegear brutsen; dat makket dy ferdraggen ûnjildich, sadat de oare partij, de Lakota, him der ek net mear oan hoecht te hâlden. As dy ferdraggen net mear jildich binne, wurdt dêrmei alles logyskerwize en neffens it rjocht werombrocht ta de status quo ante (de sitewaasje sa't dy foartiid wie). As wetlike ûnderbouwing fan dizze tinkwize waarden natuerrjocht, ynternasjonaal rjocht en Amerikaansk rjocht oanhelle.
Redens
As redens foar de ûnôfhinklikensferklearring joech de LFD dat de Feriene Steaten harren oan net ien ferdrach holden hawwe dat se mei de Lakota sletten hawwe. Ynstee hawwe se yn 'e njoggentjinde iuw in polityk fan ûnderdrukking en sels genoside fiert, en yn 'e tweintichste iuw op syn bêsten ien fan folsleine ûnferskillichheid, kulminearjend yn 'e "koloniale apartheid" fan it reservaatssysteem. Dat wanbelied hat de hjoeddeistige maatskiplike sitewaasje ta gefolch hân dêr't de measte Lakota yn ferkeare: ien fan ûnbidich hege wurkleazens, djippe earmoede, sûnensswierrichheden fan alderlei soarte, alkoholisme, en útsichtleazens.
Beskriuwing fan de útstelde steat
De grinzen fan 'e Republyk Lakota binne deselden dy't yn it earste Ferdrach fan Fort Laramie, fan 1851, fêstlein binne: de rivier de Yellowstone yn it noarden; de Missoury yn it easten; de Noardlike Platte yn it suden; en yn it westen in krinkeljende tinkbyldige line dy't frij sekuer fan noard nei súd rint. Under dat gebiet falt likernôch de helte fan Súd-Dakota, trijefearn fan Nebraska, in fearn fan Wyoming en grutte hoeken fan Noard-Dakota en Montana. De grutste stêd yn it gebiet is Omaha, yn Nebraska, mei in befolking fan goed 420.000 minsken. Oare gruttere plakken binne Rapid City, yn Súd-Dakota, Mandan, yn Noard-Dakota, Casper, yn Wyoming en Bellevue, yn Nebraska. Ek Mount Rushmore (in federaal monumint yn 'e Black Hills, dêr't de gesichten fan fjouwer blanke presidinten út in heuveltop houd binne) soe binnen de grinzen fan 'e nije steat lizze.
In rûge skatting fan it ynwennertal fan it gebiet jout de útkomst 2,2 miljoen, wêrfan't mar in 100.000 etnyske Lakota binne, en miskien nochris 50.000 fan oar Yndiaansk komôf, wêrûnder fral Westlike Dakota, Eastlike Dakota, Arikara, Mandan, Hidatsa, Noardlike Sjajinnen, Assiniboin, Winnebago en Omaha. De LFD hat de bewissiging jûn dat it steatsboargerskip fan 'e nije steat iepen stiet foar lju fan alle etnyske groepen en komôf.
Wat it regear fan 'e Republyk Lakota oanbelanget, de LFD stelt him foar dat dat bewurkmastere wurde sil neffens it tradisjonele Lakota-systeem fan 'e stamried binnen in konfederatyf steatsbestel. Foar de stamâldsten soe in spesjaal plak tabetocht wêze yn it bestjoer fan 'e nije naasje. Yn 2008 stelde de LFD in provysjoneel regear gear, dat ynearsten syn sit hie yn it plakje Porcupine, yn it Pine Ridge Yndianereservaat fan Súd-Dakota, al is it de hope dat it yn 'e takomst oerbrocht wurde kin nei Rapid City. De LFD hat útsteld dat de ûnôfhinklikens fan 'e Republyk Lakota foarôfgien wurde kin troch in oerienkomst fan frije assosjaasje, sa't dat ek it gefal west hat mei oare gebieten dy't foarhinne ûnder Amerikaanske bestjoer stiene, lykas de Filipinen, Palau, de Federearre Steaten fan Mikroneezje en de Marshalleilannen.
Fierder aktivisme
Doe't der yn jannewaris 2008 noch gjin reäksje kommen wie fan it Amerikaanske regear, kundige de LFD oan dat se retinsjerjocht opeasken oer alle lân binnen de grinzen fan 'e Republyk Lakota dy't it Amerikaanske regear yn eigendom hie. Nei't lykwols de earste pear rjochtsaken oangeande it retinsjerjocht oer in net mei namme neamde county yn Súd-Dakota ferlern wiene, konsintrearre it provysjonele regear fan 'e Republyk Lakota him op it weromwinnen fan 'e Black Hills. Yn july 2008 kundige Russell Means oan dat de Republyk Lakota in út Lakota besteande grutte sjuery gearstalle soe om 'e korrupsje fan Amerikaanske oerheidsfunksjonarissen yn 'e sân Yndianereservaten binnen de grinzen fan 'e nije steat te ûndersykjen.
De Lakota
Hoefolle oanhing oft der ûnder de Lakota-befolking is foar ûnôfhinklikens, is ûndúdlik. Russell Means en Čanupa Gluha Mani woene hawwe dat sa'n 13.000 Lakota, 77% fan 'e ynwenners fan it Pine Ridge Reservaat ynbegrepen, efter harren stiene. Ferskate sjoernalisten dy't dêr ûndersyk nei dien hiene, loeken dat lykwols yn twifel. Sa skreau Bill Harlan, in sjoernalist foar de Rapid City Journal, op syn blôch dat de measte lju dy't hy dernei frege, der neat fan ôfwisten, en dat de oaren sûnder útsûndering wegeren om kommentaar te jaan.
De offisjele Lakota-regearings
De offisjele stammeregearings fan 'e federaal erkende stamme-organisaasjes fan 'e Lakota hawwe harren oer it algemien fan 'e LFD distansjearre. Sa lieten Rodney M. Bordeaux, de presidint fan 'e Rosebud Sû Stamme, en Joseph Brings Plenty, de presidint fan 'e Cheyenne River Sû Stamme, yn jannewaris 2008 witte dat de LFD net foar harren spriek, noch foar lykfol hokker demokratysk keazen Lakota-regear. Hoewol't se tajoegen dat Means de skiednis fan ferrie en brutsen ferdraggen akkuraat sketst hie, stelden se dat it gjin foech joech om 'e ferdraggen iensidich op te sizzen, mar krektoarsom, om jin yn te setten foar it ôftwingen fan it krekte neilibjen fan dy ferdraggen. Likegoed hie de LFD wol in punt, neffens Bordeaux, en Brings Plenty woe, nei't er op 't aljemint brocht hie dat de LFD him net fertsjintwurdige, net sizze oft er it al of net mei de doelen of it boadskip fan 'e beweging iens wie.
Oare ûnôfhinklikheidsbewegings
De LFD krige wol deeglik stipe fan oare ûnôfhinklikensbewegings yn 'e Feriene Steaten, wêrûnder de Republyk Teksas, de Alaskaanske Unôfhinklikheidspartij en de Twadde Fermontske Republyk.
De ynternasjonale mienskip
Op ynternasjonaal mêd liet Fenezolaanske ambassadeur (neffens Means) witte dat syn lân de ûnôfhinklikens fan 'e Republyk Lakota net erkenne kin op grûn fan 'e ynterpretaasje dy't it Fenezolaanske regear hat fan wat de LFD by de ein hat.
It Amerikaanske regear
It Amerikaanske Ministearje fan Bûtenlânske Saken hâldt ûnderwilens út dat men dêr net oer de saak giet, mei't it in binnenlânske oangelegenheid wêze soe, en ferwiist sadwaande nei it Ministearje fan Binnenlânske Saken, dêr't it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA) ûnder falt. It stânpunt fan it BIA is dat de ûnôfhinklikheidsferklearring fan nul en gjinderlei wearde is want, sa sei wurdfierder Gary Garrison: "Dit binne gjin legitime stammeregearings dy't keazen binne troch it folk. [...] As se dermei begjinne om de rjochten fan oaren geweld oan te dwaan, om 'e wet te brekken, dan sille se einigje lykas alle oare groepen dy't harsels ûnôfhinklik ferklearre hawwe: yn 'e regel wurde se oppakt en yn it tichthûs smiten."
Steendam
Steendam (Grinslânsk: Staindam) is in doarpke oan it Schildmeer yn de gemeente Midden-Grinslân, yn de Nederlânske provinsje Grinslân. It doarp leit oan de âlde dyk fan Noordbroek nei Appingedam en oan it Ofwetteringskanaal fan Duurswold. Omdat it dêr frij sompich wie waard om 1800 in stiennen daam oanlein. Yn 2008 hie Steendam 150 ynwenners.
Steendam is in wat ferspraat lizzend lintdoarp en hat net folle romtlike gearhing. In buorren is der net. De measte huzen komme út de tweintchste iuw. Oan de noard- en eastide is it doarp ynsletten troch in produksjebosk.
Troch de lizzing oan it Schildmeer is it gebiet oan de súdwestkant fan it doarp útgroeid ta in beskieden wettersportsintrum. De earste sylwedstriden op de mar waarden al yn de 19e iuw hâlden tusken skippers dy't by de mar bytiden wachtsje moasten op geunstige wyn. Sadree't de wyn dan opstuts wie it in wedstryd om as earste de mar oer te stekken.
Besuden it wettersportsintrum, rjochting Gaarland, leit in plasse dy't ûntstien is troch sânôfgraving.
Yn 2007 hie de gemeente Slochteren in plan om it doarp mear op it Schildmeer oanslute te litten (middels in bûlevaar) en it doarp in 'doarpshert' te jaan. Sa soe it doarp útgroeie kinne fan in weidoarp nei in wetterdoarp. Dy plannen binne troch jildkrapte net trochgien.
800px|thumb|center|Steendam
Hjeldei
In hjeldei is in dei dy't neffens de tradysje of de wet beskôge wurdt as oars as oare dagen. Faak binne de minsken op sa'n dei frij fan har wurk en de bern frij fan skoalle. Hjeldagen binne ornaris bedoeld om it ien of oar te fieren (in feestdei) of te betinken (in tinkdei).
Namme
Fan âlds is it sa dat hjeldagen faak in bân mei it kristendom hawwe; it wurdt "hjeldei" is nammers in gearlûking fan it Aldfryske hêligdei, "hillige dei", en komt as sadanich oerien mei it Ingelske holiday (fan it Aldingelske hāliġdæġ). Yn it Hylperske dialekt (haligedei) is de oarsprong fan it wurd noch goed werom te kennen. Tsjintwurdich hawwe hjeldagen harren religieuze lading fierhinne ferlern, en wurde se benammen brûkt foar famyljebesite, rekreaasje en ûnthasting.
Timpel (natoerreligyen)
Timpels of oare godshuzen wurde yn 'e measte natoerreligyen net brûkt. Yn sokke godstsjinsten wurde earetsjinsten gewoan yn 'e iepen loft holden, of yn 'e hûs of yn in tinte. Dat wol lykwols net sizze dat timpels yn natoerreligyen alhiel net foarkomme.
Sa bouden de Maya's, fan súdlik Meksiko, Gûatemala en Belize, en de Azteken fan sintraal Meksiko, foar't se yn kontakt kamen mei de Jeropeänen, ûntsachlike piramiden en grutte timpels, dy't sjoen waarden as stylearre foarmen fan hillige bergen. En by de folken fan 'e Pûeblo-kultuer fan it Amerikaanske Súdwesten (de Tiwa, Tewa, Towa, Kerresan, Hopy en Sûny) wie it sintrum fan it doarp, sawol boukundich as religieus, de kiva, in spesjaal fertrek foar yndividuële en mienskiplike religieuze rituëlen.
Op 'e Hawaï-eilannen waarden timpels, of heiau, boud fan lavastien. Fierwei de measte wiene wijd oan 'e rein- en fruchtberensgod Lono of oan 'e oarlochsgod Kukailimoku. Yn 'e timpels stiene û.m. houtene godsbylden dy't ki‘i neamd waarden. Mear nei it suden ta, op Tahity, waarden de goaden oanbean yn iepenlofttimpels, besteande út rjochthoekige pleinen mei in piramidefoarmich platfoarm, dy't marae neamd waarden. Der waarden û.m. feesten, spirituële seremoanjes, dûnsen, muzykútfierings en offerrituëlen holden. Alle marae fan Tahity en de measte heiau fan Hawaï waarden neitiid ferneatige troch warbere Westerske sindelingen, dy't fan 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw ôf de eilannen fan 'e Stille Súdsee berikten.
Hjeldei
Hjeldagen yn Nederlân
Yn Nederlân kinne de folgjende dagen oantsjut wurde as hjeldei:
Yn Nederlân binne der gjin wetlike regels oer de fraach op hokker hjeldagen oft wurknimmers ferplichte frij krije moatte. Dat is nammentlik regele yn 'e kollektive arbeidsoerienkomsten. De measte minsken hawwe alle algemien erkende hjeldagen frij behalven Goedfreed en Befrijingsdei. By in protte wurkjouwers is Befrijingsdei noch altyd ien kear yn 'e fiif jier in frije dei, in tastân dy't weromgiet op 'e sitewaasje fan foàr 1990, doe't Befrijingsdei offisjeel inkeld yn lustrumjierren in nasjonale hjeldei wie. Wat de salariëarring oanbelanget binne algemien erkende hjeldagen ornaris lyksteld mei sneinen. As men dan op sa'n dei al wurkje moat, kriget men dan ek de sneinstaslach op it lean ta.
Timpel (natoerreligyen)
De Navaho, út 'e Amerikaanske steaten Nij-Meksiko en Arizona, bouwe gjin timpels, mar hawwe in hiel aparte manear ûntwikkele om mei de goaden te kommunisearjen, nammentlik troch it meitsjen fan saneamde sântekenings. Dat binne tydlike 'skilderijen' fan drûge en mealde materialen, dy't binnendoar op 'e flier makke wurde. Se byldzje it Hillige Folk út en tsjinje as alter. De Navaho beskikke oer in repertoir fan mear as achthûndert ferskillende, minusjeus fêststelde sântekenings, elk ferbûn mei beskate hillige lieten, gebedens en seremoanjes.
Tinkteken foar de USS Arizona
It Tinkteken foar de USS Arizona (Ingelsk: USS Arizona Memorial) is in monumint en museum yn 'e lagune Pearl Harbor, by Honolulu, de haadstêd fan 'e Amerikaanske steat Hawaï. It is oer it skipswrak hinne boud fan it slachskip de USS Arizona, dat ta sinken brocht waard op 7 desimber 1941, by de Japanske Oanfal op Pearl Harbor. It tinkteken markearret it plak dêr't 1.102 fan 'e 1.177 matroazen en mariniers dy't dêrby omkamen, noch altyd rêste yn wat sûnt de Twadde Wrâldoarloch as in oarlochsgrêf beskôge wurdt. It Tinkteken foar de USS Arizona wurdt yn bredere sin ek wol brûkt as monumint foar alle 2.403 Amerikaanske deadlike slachtoffers fan it Japanske bombardemint.
Evangeelje fan Pseudo-Mattéus
It Evangeelje fan Pseudo-Mattéus, ek wol bekend as it Berne-evangeelje fan Mattéus, is in ferlern giene en algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. De wiere namme fan dit wurk, sa't dy yn 'e Aldheid brûkt waard, wie It Boek oer it Komôf fan 'e Silge Marije en de Bernetiid fan de Ferlosser. It is in berne-evangeelje, in tekst dy't djipper yngiet op 'e ferhalen oer de bernetiid fan Jezus fan Nazaret dy't yn 'e kanonike evangeeljes fan Lukas en Mattéus oanhelle wurde. Fierders is it in pseudepigrafysk geskrift ûnder de namme fan 'e apostel Mattéus, dat neffens it ûndersyk troch J. Gijsel en R. Beyers, út 1997, wierskynlik datearre wurde moat yn it earste fearn fan 'e sânde iuw.
Ynhâld
It eigentlike ferhaal fan it berne-evangeelje wurdt foarôfgien troch in briefkerij tusken de tsjerkfaar Hieronymus fan Stridon en de biskoppen Komatius en Heliodoarus, wêryn't dy beide Hieronymus oantrúnje om in "Hebriuwsk boek, skreaun troch de hân fan 'e aldersillichste evangelist Mattéus", oangeande de berte fan 'e Faam Marije en de bernetiid fan Jezus, oer te setten yn it Gryksk. It folgjende (Gryksktalige) berne-evangeelje soe dus in oersetting wêze troch Hieronymus fan in wurk fan Mattéus, in bewearing dy't hjoeddeiske saakkundigen nei it lân der fabels ferwize. De teory dat Hieronymus it wurk sels skreaun hawwe soe, berêst nei alle gedachten likemin op wierheid.
Tinkteken foar de USS Arizona
Eftergrûn
Fanwegen oprinnende spannings yn it gebiet fan 'e Stille Oseaan, dy't ferbân holden mei de Twadde Sineesk-Japanske Oarloch en oanboaze waarden troch de oangeande Twadde Wrâldoarloch yn Jeropa, ferhuze de Amerikaanske presidint Franklin D. Roosevelt de Amerikaanske Pasifyske Float yn begjin 1941 fan San Diego, yn Kalifornje, nei it Marinestasjon Pearl Harbor, yn wat doe it Territoarium Hawaï wie. Op 7 desimber 1941 lei it grutste part fan 'e float yn 'e lagune Pearl Harbor ôfmarre, doe't de Keizerlike Japanske Marine in ferrassingsoanfal útfierde. Dat bombardemint, dat neitiid bekend kaam te stean as de Oanfal op Pearl Harbor, wie bedoeld om 'e Amerikaanske Pasifyske Float mei ien ferpletterjende klap út te skeakeljen, sadat de Japanners de hannen frij hawwe soene foar de ferovering fan 'e Amerikaanske, Britske en Nederlânske koloanjes yn Súdeast-Aazje.
Om't men yn 1941 noch rûnom yn 'e oertsjûging ferkearde dat oarloggen op see wûn en ferlern wurde soene troch de ynset (of it gebrek dêroan) fan slachskippen, konsintrearre de Japanske oanfal him benammen op 'e Amerikaanske slachskippen, dy't foar it meastepart ôfmarre leine oan Battleship Row, oan 'e súdeastkant fan Ford Island yn 'e midden fan 'e lagune. (Yn 'e folgjende jierren soe bliken dwaan dat slachskippen foar oarlochfiering op see al folslein efter de tiid rekke wiene, en dat de oarloch eins beslist wurde soe troch de ynset fan fleandekskippen.)
De USS Oklahoma sonk ek, en rekke sa slim skansearre dat er nei berging net mear te reparearjen wie. De USS Pennsylvania wie it iennichste slachskip fan 'e Pasifyske Float dat net by Battleship Row foar anker lei om't der ûnderhâld oan ferrjochte waard yn in drûchdok oan 'e súdkant fan Pearl Harbor. It rûn lichte skea op, mar koe al hiel gau wer yn 'e tsjinst nommen wurde. In njoggende slachskip, de USS Utah, wie yn 1931 ôftanke, en tsjinne sûnt dy tiid as ûnbewapene doelskip foar oefenings. Ek dit skip waard ta sinken brocht en bleau neitiid op 'e boaiem fan 'e lagune lizzen.
Fierwei de measte deaden foelen op 'e USS Arizona, dêr't troch in Japanske bom in munysjemagazyn rekke waard. It skip ûntplofte en sonk fluch, mei 1.177 deaden ta gefolch. It wrak fan 'e USS Arizona waard net burgen; ynstee liet men it gewurde om't it as oarlochsgrêf sjoen waard. Fan 'e omkommen bemanningsleden waarden de stoflike omskotten fan 1.102 manlju nea weromfûn; fan harren wurdt oannommen dat se noch yn it wrak sitte. It achtste skip oan Battleship Row, de folle lytsere USS Vestal, dy't njonken de USS Arizona foar anker lei, rekke swier skansearre troch twa bommen dy't it slachskip misten. It moast troch de bemanning oan 'e grûn set wurde om sinken foar te kommen.