cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Martian (film)
Plot
As de Hermes neieroan komt ta Mars, set de op rantsoenen libjende en dêrtroch sterk fermeagere Watney ôf op in reis fan njoggentich sols nei de Schiaparelli-krater, dêr't de MAV foar de Ares IV-misje al yn 't foar opsteld is. Fanwegen de faasje fan 'e Hermes moat er de raket lykwols lichter meitsje om by it romteskip komme te kinnen. Frijwol alles moat út 'e MAV stript wurde, oant de noaspunt ta, dy't ferfongen wurdt troch in stik kanvas fan it habitat; de luchtwjerstân op Mars is sa leech dat it dêr wol mei takin.
De MAV blykt lykwols noch altyd net de nedige faasje meitsje te kinnen. Dêrom lit Lewis de Hermes in koerskorreksje meitsje, wêrby't alle reservebrânstof opbrûkt wurdt. As dat net genôch helpt, jout se opdracht ta in eksplosive dekompresje fan 'e ynterne atmosfear fan it skip, dy't soarget foar in fierdere koerskorreksje. Op it lêst giet se der sels op út mei in mei it skip ferbûne Manned Maneuvering Unit (in jetpack foar yn 'e romte), mar se kin Watney noch altyd net alhiel berikke. Dêrop stekt hy de want fan syn romtepak leech en brûkt de ûntsnappende lucht as oandriuwing om himsels nei har ta te bewegen. Sa wurdt er nei 560 sols allinnich op Mars weriene mei de oare leden fan syn misje.
Yn in epilooch is te sjen hoe't fiif jier letter, as de Ares V-misje nei Mars lansearre wurdt, alle belutsenen fierder gien binne mei harren libbens. Watney hat nei syn weromkear op 'e Ierde by de NASA de funksje krigen fan oerlibbingsynstrukteur foar oankommende astronauten. Lewis en Vogel binne weriene mei harren gesinnen. Johanssen en Beck begjinne tegearre in gesin. En Martinez keart as lid fan Ares V jitris werom nei Mars.
Produksje
De preproduksje fan The Martian begûn fuort nei't de Amerikaanske filmstudio 20th Century Fox yn maart 2013 de filmrjochten kocht op 'e roman The Martian fan auteur Andy Weir út 2011. Drew Goddard skreau op basis fan dat boek in senario en soe oarspronklik ek de regisseur wurde, mar de produksje rûn fêst oant Matt Damon yn 'e titelrol cast waard en Goddard as regisseur ferfongen waard troch Ridley Scott. Dyselde hie syn reputaasje fêstige mei films as Alien, Blade Runner, Legend, Thelma and Louise, Gladiator en Black Hawk Down.
As produsinten wiene by de film Scott sels, Simon Kinberg, Michael Schaefer, Aditya Sood en Mark Huffam belutsen foar de filmstudio's Scott Free Productions, Kinberg Genre en TSG Entertainment. The Martian wie in Amerikaansk-Britske ko-produksje dêr't in budget fan $108 miljoen foar beskikber wie. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Dariusz Wolski, de filmmontaazje waard dien troch Pietro Scalia, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Harry Gregson-Williams. De opnamen, dy't likernôch 70 dagen duorren, setten op 24 novimber 2014 útein yn 'e Korda Studio's yn Etyek, deunby de Hongaarske haadstêd Boedapest, om't dy de grutste soundstages fan 'e wrâld omfetten. Wadi Rum yn Jordaanje figurearre yn The Martian as it dekôr foar de bûtendoarsênes op Mars.
Distribúsje
De distribúsje fan The Martian waard fersoarge troch 20th Century Fox. De film waard op 11 septimber 2015 foar it earst fertoand op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto. Hy iepene dêrnei op 30 septimber 2015 yn 'e Britske en op 2 oktober yn 'e Amerikaanske bioskopen. Op 12 jannewaris 2016 ferskynde The Martian op dvd en blu-ray.
Untfangst
The Martian krige fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes. De film ûntfong fral lof foar de special effects, de soundtrack, de hege graad fan wittenskiplike akkuratens, it senario en de ynnimlikens, dy't foar it meastepart op it konto kaam fan 'e aktearprestaasje fan haadrolspiler Matt Damon. Sa omskreau Brent Lang de film yn it tydskrift Variety as "in grappige, spannende rit en in weromkear foar Scott" nei de flops fan The Counselor en Exodus: Gods and Kings. Yn The New York Times skreau Manohla Dargis dat de film "giet oer in twafâld reis nei de bûtenste en de binnenste romte, in útstapke dat jo meinimt nei dy ûnbidigens dy't it hielal hjit en djip nei binnen yn it like útstrutsen lânskip fan in inkel bewustwêzen." En Lou Lumenick fan 'e New York Post omskreau de film as in "rjochtút-rjochtoan en spannend oerlibbings-en-rêdingsaventoer, sûnder alle metafysyske en emosjonele tierelantyntsjes fan [bgl.] Interstellar." Hy beskôge The Martian as de bêste film dy't Scott en Damon ea makke hiene.
Net eltsenien rûn lykwols mei The Martian fuort. Jaime N. Christley, dy't foar Slant Magazine skreau, murk op: "[De film] stipet swier op it idee fan gefoel, tiks en minsklik hâlden en dragen, mar der is gjin oertsjûging [yn it aktearjen]. […] [De film] liket mar kwealk ynteressearre te wêzen yn syn personaazjes." Yn 'e krante The Village Voice stelde Stephanie Zacharek dat de akteurs "behannele wurde as assessoires" en dat regisseur Scott "ambachtlik te wurk giet yn syn behanneling fan 'e wittenskip, dy't it yn The Martian altyd wint fan magy – dat is wêr't de film om draait. Mar as we gjin gefoel fan ferwûndering fiele meie oer de grutte en it mystearje fan 'e romte, wat hat sa'n film dan foar sin?" J. Olson fan Cinemixtape hie alhiel neat mei The Martian op. Hy skreau: "Ridley Scott-en-dy hawwe de alderkolossaalst midsmjittige science fiction-film fan it desennium broud […]". Dêr heakke er oan ta: "Net allinnich heart The Martian net ta deselde klasse as Scott syn beide masterwerken Alien en Blade Runner, mar dizze film befynt him net iens op itselde wrâlddiel."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Martian in tige heech goedkarringspersintaazje fan 91%, basearre op 335 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is fernimstich, spannend en ferrassend grappich, en biedt in betroubere adaptaasje fan 'e bestseller, dy't it bêste nei boppen hellet yn haadrolspiler Matt Damon en regisseur Ridley Scott." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Martian in goedkarringspersintaazje fan 80%, basearre op 46 resinsjes. It Amerikaansk Filmynstitút (AFI) selektearre The Martian as ien fan 'e tsien bêste films fan 2015.
Opbringst
The Martian brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $228,4 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $401,7 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $630,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $108 miljoen betsjut dat in winst fan $522,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie The Martian de op njoggen nei meast opbringende film fan 2015. De skjinne winst fan 'e film waard troch Deadline Hollywood berekkene op $150,3 miljoen.
Prizen
Yn 2016 waard The Martian nominearre foar sân Oscars, û.m. yn 'e kategoryen bêste film, bêste akteur (Matt Damon) en bêste adaptearre senario (Drew Goddard), mar wûn gjinien fan 'e prizen. De film waard ek nominearre foar trije Golden Globes, wêrûnder yn 'e kategory bêste regisseur (Ridley Scott). The Martian wûn de Golden Globe foar Bêste Film (Musical of Komeedzje) en Damon wûn de Golden Globe foar bêste akteur yn in musicalfilm of komeedzjefilm. Ek wûn de film de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje. By de Satellite Awards waard The Martian yn acht kategoryen nominearre, û.m. foar bêste film, bêste regisseur, bêste akteur (Damon), bêste adaptearre senario en bêste special effects. Matt Damon waard foar syn rol ek nominearre foar de BAFTA en de Critics' Choice Award foar bêste akteur.
Hâns en Grytsje
Hâns en Grytsje, yn it oarspronklike Dútsk: Hänsel und Gretel (Nederlânsk: Hans en Grietje), is ien fan 'e bekendste mearkes dy't troch de bruorren Grimm optekene waarden yn harren Kinder- und Hausmärchen ("Berne- en Hûsmearkes") fan 1812. It giet werom op in oerâld Dútsk folksferhaal, dat de bruorren Grimm trochdien waard troch Dortchen Wild. It is neitiid adaptearre ta in ferskaat oan media, mei dêrûnder film, tillefyzje, animaasje, romans en fideospultsjes. Yn 1983 is it mearke troch Jant Visser-Bakker oerset yn it Frysk as ûnderdiel fan 'e samling De Moaiste Mearkes 1, neffens de útjefte Die Schönsten Märchen der Brüder Grimm (dat in oanpassing fan 'e oarspronklike tekst nei modern Dútsk is troch Margrit Weber). Yn 2012 waard Hâns en Grytsje op 'e nij oerset nei it Frysk troch Anne Tjerk Popkema, as ûnderdiel fan 'e samling Mearkes fan Grimm.
Ynhâld
Mar de hongersneed hâldt oan, dat harren styfmem stiet der op 'e nij by harren heit op oan om 'e bern yn 'e bosk efter te litten. Diskear hat se lykwols de doar op 't slot dien, dat Hâns kin gjin stientsjes byinoar sykje. De oare deis bringt harren heit Hâns en Grytsje wer de bosk yn en spilet dan fan ruten. De bern besykje it paad werom te finen, mar sûnder it spoar fan stientsjes ferdwale se hopeleas. Nei in pear dagen omdoarme te hawwen, komme se by in húske dat alhiel makke is fan bôle en koeke. Se binne útroppe, dat se begjinne der gau fan te iten. It âldwyfke dat dêr wennet komt nei bûten ta en nûget harren yn 'e hûs. Mar hja blykt in boaze hekse te wêzen, dy't Hâns yn in lyts hokje mei traaljes fêstset om him fet te mesten, en Grytsje al it wurk yn en om 'e hûs dwaan lit.
No hawwe heksen hiele minne eagen, dat eltse dei as de hekse by Hâns syn hokje komt en him oan 'e finger fielt om te sjen oft er al fet genôch is om te slachtsjen en op te iten, stekt Hâns in tûkje tusken de traaljes troch, dat de hekse foar syn finger hâldt. Se snapt der neat fan dat dy jonge nea net fetter wurdt, mar úteinlik beslút se him dan sa mar op te iten. As se Grytsje fiele litte wol oft de ûne al goed hjit is, beart dy dat se net wit hoe't dat moat. Om it har sjen te litten, linet de hekse sels yn 'e ûne, mar dan jout Grytsje har in triuw, dat se der yn knoffelet, en slacht dêrop gau-gau it doarke efter har ticht. Sa ferbrânt de hekse op in skriklike wize, wylst Grytsje Hâns befrijt út syn hokje. Se loegje de bûsen fol mei juwiellen dy't se yn 'e wente fan 'e hekse fine en geane dan nei hûs. No't de hekse, dy't de bosk betsjoend hie, dea is, kinne se it paad wól fine. As se thús oankomme is harren heit o sa bliid dat se der wer binne, en harren styfmem blykt yn 'e tuskentiid weirekke te wêzen.
Eftergrûn
Men tinkt wol dat dit ferhaal ûntstien is ûnder of nei oanlieding fan 'e Grutte Hongersneed (1315-1321), doe't de lju wanhopige dingen diene, lykas harren eigen bern yn 'e steek litte, en sels wol har taflecht namen ta kannibalisme. Yn 'e earste ferzje fan Hâns en Grytsje dy't de bruorren Grimm fêstleine, yn 'e útjefte fan harren Kinder- und Hausmärchen fan 1812, wiene it de heit en de echte mem fan Hâns en Grytsje dy't harren yn 'e bosk efterlieten, en hiene dy beiden dêr likefolle skuld oan.
Pas yn lettere útjeften waard, nei alle gedachten om it teltsje wat bernfreonliker te meitsjen, de mem ferfongen troch in boaze styfmem fan wa't it hiele plan útgie, en begûn de heit tsjinnichheid te ûnderfinen. It earste part fan it mearke liket as twa drippen wetter op Lyts Tomke, dat Charles Perrault yn 1697 optekene yn syn Contes de Ma Mère l'Oye ("Ferhalen fan Us Mem de Goes"). It feit dat de mem/styfmem stoarn is as de bern nei de dea fan 'e hekse wer thús komme, suggerearret foar de measte literatuerwittenskippers dat de mem/styfmem en de hekse yn oerdrachtlike sin ien en deselde frou foarstelle.
Gewichtheffen op de Paralympyske Simmerspullen 1972
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.
Goldband
Goldband is in Nederlânske popgroep út De Haach. De popgroep bestiet út Boaz Kok, Karel Gerlach en Milo Driessen, se wurkje gear mei muzykprodusint Wieger Hoogendorp. De groep waard foarme yn 2019.
Skiednis
Gerlach studearre muzykproduksje en hy makke benammen technomuzyk. Doe't Driessen der by kaam, is de muzyk omfoarme ta de popmuzyk dêr't de groep letter bekend mei wurden is. Kok kaam as lêste by de groep. De namme fan de popgroep komt fan it merk fan stucgips mei deselde namme en referearret dêrmei nei it berop fan de heiten fan de bandleden. De bandleden sels ha ek wurke as stukadoors.
Prizen
Op 25 oktober 2020 wûn Goldband trije prizen op de Haagse Popnacht: Fierder stienen harren nûmers De Langste Nacht (plak 2), Noodgeval (plak 3) en Tweede Kamer (plak 6) yn de Top 10 fan de Song van het Jaar 2021 fan 3voor12.
Gewichtheffen op de Paralympyske Simmerspullen 1976
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1976 hâlden yn Toronto, Kanada.
Grutte Priis Formule 1 fan Singapoer 2015
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Singapoer 2015 yn Singapoer op 20 septimber. It wie de tretjinde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2015. Hy waard op it Marina Bay sirkwy hâlden. De race waard hâlden oer 61 omgongen op it 5 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 203 kilometer. It sirkwy wie nei de Grutte Priis fan 2014 jusjes oanpast.
Star Trek: Nemesis
Star Trek: Nemesis is in Amerikaanske science fiction-film út 2002 ûnder rezjy fan Stuart Baird, mei yn 'e haadrollen Patrick Stewart, Jonathan Frakes en Brent Spiner. It wie de tsiende film út 'e Star Trek-filmsearje, en de fjirde (en lêste) dy't basearre wie op 'e tillefyzjesearje Star Trek: The Next Generation. De titel betsjut "Stjerretocht: Aartsfijân". It ferhaal folget de bemanning fan it romteskip de USS Enterprise, û.l.f. kaptein Jean-Luc Picard, as se nei it Romulaanske Stjerreryk stjoerd wurde, dêr't de nije praetor, Shinzon, fertsjintwurdigers fan 'e Feriene Federaasje fan Planeten útnûge hat. It docht bliken dat Shinzon in kloan fan Picard is, dy't troch in steatsgreep oan 'e macht kommen is. Star Trek: Nemesis krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy, en flopte yn 'e bioskopen. Omreden fan dy teloarstelling waard de Star Trek-filmsearje yn 2009 ferfette mei de reboot-film Star Trek.
Plot
Op Romulus, de thúsplaneet fan it Romulaanske Stjerreryk, debatearje de leden fan 'e Romulaanske Senaat oer de fraach oft se in oanbod fan frede en bûnsgenoatskip oannimme sille fan opstannelingelieder Shinzon. Dyselde is de lieder fan 'e Remanen, in bûtenierdsk ras fan slaven, ôfkomstich fan Remus, de buorplaneet fan Romulus. Hja wurde yn it Romulaanske Ryk ynset as mynwurkers en yn tiden fan oarloch ek as kanonnefoer. In diel fan 'e Romulaanske striidkrêften, ûnder lieding fan kaptein Suran, stipet it oanbod fan Shinzon, om't in bûnsgenoatskip mei dyselde harren by steat stelle sil om 'e langjierrige kâlde oarloch mei de Feriene Federaasje fan Planeten te beëinigjen mei in klinkende Romulaanske oerwinning. Praetor Hiren en it meastepart fan 'e senators wol lykwols neat witte fan in ta-inoarkommen mei de Remanen, dy't sy ferachtsje. Nei't it útstel ôfwiisd is en Hiren Suran te plak set en fuortstjoerd hat, ferlit de froulike senator Tal'aura de senaatskeamer en lit in mysterieus doaske efter. As dat neitiid út himsels iepengiet, blykt it in wapen te wêzen. Troch de strieling dêrfan komme Hiren en de oare senators binnen in heale minút om as harren lichems ienfâldichwei útinoar falle.
Underwilens fiert de bemanning fan 'e USS Enterprise-E, in romteskip fan 'e Stjerrefloat fan 'e Feriene Federaasje fan Planeten, op 'e Ierde de brulloft fan earste ofsier William T. Riker en adviseur Deanna Troi. Mei't Troi heal Bêtazoïdysk is, sil de brulloft neitiid nochris oerdien wurde op har thúsplaneet Bêtazed, dêr't it gebrûklik is dat it breidspear en alle gasten by sokke seremoanjes neaken wêze sille. Sadwaande set de USS Enterprise nei de Ierdske brulloft koers nei Bêtazed. Underweis dêrhinne fangt it skip lykwols in positroanysk enerzjyspoar op, dat ôfkomstich is fan in planeet yn it Kolaraanske planetestelsel, deunby de Neutrale Sône tusken de Federaasje en it Romulaanske Stjerreryk. Kaptein Jean-Luc Picard beslút de saak te ûndersykjen, mei't positroanyske enerzjysinjalen oant no ta inkeld bekend binne fan syn ûnderhearrige, de androïde kaptein-luitenant Data. Oankommen by de planeet Kolarus III bejouwe Picard, Data en luitenant 1e klasse Worf, in Klingon, har nei it oerflak. Dêr treffe se de brokstikken fan androïde oan, dy't as twa drippen wetter op Data liket.
Nei't de USS Enterprise by Romulus arrivearre is, ûntdekke Picard-en-dy dat Shinzon eins in minske is, en boppedat in genetyske kloan fan Picard sels. Hy waard sa'n tweintich jier lyn makke foar in nea yn 'e praktyk brocht Romulaansk plan om Picard ûngemurken te ferfangen en sa in heechpleatste spion binnen de Federaasje te krijen. Doe't dat plan ôftanke waard om't der in nij regear oan 'e macht kaam, waard Shinzon, doe noch in bern, nei de dilitiumminen op Remus stjoerd om himsels dêr as slaaf dea te wurkjen. Troch syn natuerlik liederskip en de beskerming en trou fan syn mei telepatysk talint bejeftige Remaanske ûnderkening wist er him nei mear as tsien jier lykwols op te werpen as foaroanman fan 'e Remanen. Dy kamen ûnder syn lieding yn opstân en bouden in swierbewapene romteskip, de Scimitar, dat beskikt oer in mysterieus wapen. La Forge ûntdekt dat de Scimitar lege nivo's fan talaronstrieling útstjit, dat frijwol fuortendaliks deadlik is foar alle foarmen fan libben. It docht bliken dat talaronstrieling it wapen is dat Shinzon brûkt hat om 'e Romulaanske Senaat ôf te slachtsjen.
Wylst Shinzon Picard útnûget om op Romulus mei him te dinearjen en sa better mei him yn 'e kunde te kommen, wurdt de skipskompjûter fan 'e USS Enterprise hackt, wêrby't û.m. de hjoeddeistige posysje fan elts romteskip fan 'e Stjerrefloat bútmakke wurdt. As Data en La Forge nei dat foarfal ûndersyk dogge, komme se ta de konkúzje dat B-4 de hack útfierd hat. Se ûntdekke dat de androïde troch Shinzon-en-dy programmearre is om 'e ynformaasje te stellen. Dat moat betsjutte dat Shinzon dejinge is dy't B-4 op Kolarus III efterlitten hat om Picard nei de Neutrale Sône te lokjen, sadat de Enterprise it skip wêze soe dat troch de Stjerrefloat nei Romulus ta stjoerd wurde soe nei't Shinzon syn útnûging dien hie. Shinzon lit syn wiere aard blike as er mei help fan 'e telepatyske fermogens fan syn ûnderkening in seksuele oantaasting fan Deanna Troi simulearret. Skipsdokter Beverly Crusher ûntdekt dat Shinzon oerfluch ferâlderet om't by it kloanen fan him gebrûk makke is fan RNA ynstee fan DNA. Hy sil mei koarten komme te ferstjerren, en it iennichste dat him rêde kin is in transfúzje mei it DNA fan Picard.
Shinzon ûntfiert Picard en B-4 fan 'e USS Enterprise troch harren oer te strieljen nei de Scimitar. As er dêr risselwearret foar de DNA-transfúzje, docht lykwols bliken dat Data en La Forge Data sels omwiksele hawwe foar B-4. De ynformaasje dy't Shinzon út it ûnthâld fan 'B-4' oerladen hat, is sadwaande misliedende ûnsin dêr't er neat wizer fan wurde sil. Data befrijt Picard en tegearre ûntsnappe se fan 'e Scimitar. Sadree't se wer oan board fan 'e Enterprise binne, jout Riker befel om fan rutens te spyljen en set it skip mei maksimale faasje ôf werom nei de Federaasje. Picard en Data hawwe no genôch fan Shinzon syn bedoelings heart en fan syn skip sjoen om foar it ferstân te krijen dat er fan doel is om 'e Federaasje binnen te fallen en alle libben op 'e Ierde út te rûgjen troch it gebrûk fan syn talaronstrielingswapen. Underwilens is de Romulaanske kaptein-luitenant Donatra ta deselde konklúzje kommen. Hoewol't sy troch Shinzon stjoerd is om in eachje op kaptein Suran te hâlden, dy't er net fertrout, is sy dejinge dy't Suran bepraat om it tsjin Shinzon yn 'e kant te setten, mei't se net mandélich wêze wol oan genoside.
List fan planetoïden 93101-93200
Dit is in list fan planetoïden 93101-93200.
Star Trek: Nemesis
Plot
Shinzon lit de Enterprise interje troch syn ûnderkening oan it haad fan in detasjemint Remanen, mei as doel om Picard te ûntfieren, dy't er ommers libben nedich is foar de DNA-transfúzje. De Remanen komme lykwols om, en de ûnderkening wurdt troch Riker persoanlik te pletter smiten. Om't er beseft dat de Scimitar tsjin eltse priis tsjinkeard wurde moat, oarderet Picard de Enterprise om it fijannige skip te ramen. Beide skippen rinne troch de botsing swiere skea op en alle konvinsjonele wapens fan 'e Scimitar wurde útskeakele. Shinzon jout dêrop befel om it talaronstrielingswapen tsjin 'e Enterprise yn te setten. It duorret sân minuten om dêrfoar te risselwearjen. Yn dy tiid lit Picard himsels nei de Scimitar ta striele, dêr't er de brêge fan it skip ynkringt en mei Shinzon fjochtet oant er dyselde úteinlik speetst op in metalen skoarre.
Werom by de Ierde leit de USS Enterprise-E yn in romtedok om it skip te reparearjen. Picard nimt dêr ôfskied fan 'e einlings en te'n lêsten ta kaptein befoardere Riker, dy't mei in eigen skip, de USS Titan, ôfsette sil nei Romulaanske Neutrale Sône om dêr fredesûnderhannelings mei it Romulaanske Stjerreryk te begjinnen. Picard besiket neitiid B-4 oan it ferstân te krijen wat der bard is mei Data en wat Data foar him betsjut hat, mar de androïde begrypt it net. As de kaptein it opjout, begjint B-4 lykwols sêftkes it liet Blue Skies fan Irving Berlin te sjongen, itselde ferske dat Data op 'e brulloft foar Riker en Troi songen hat. It giet mei hoarten en stjitten, en Picard moat him helpe de juste wurden te finen, mar de kaptein wurdt dêrtroch bewissige dat B-4 it fermogen hat om meitiid krekt like heechûntwikkele te wurden as syn omkommen freon.
Produksje
Star Trek: Nemesis wie de tsiende film út 'e Star Trek-filmrige en de fjirde en lêste dy't op basis fan 'e tillefyzjesearje Star Trek: The Next Generation makke waard (de earste seis films wiene makke op basis fan Star Trek: The Original Series). Star Trek: Nemesis waard regissearre troch Stuart Baird, dy't earder û.m. de aksjefilm U.S. Marshals makke hie. Hy wie troch produsint Rick Berman útkeazen as regisseur, hoewol't akteur Jonathan Frakes, dy't de rol fan William T. Riker spile, de rezjy fierd hie oer de foargeande beide Star Trek-films. Der wie lykwols gjin wrok op 'e filmset, mei't Frakes op dat stuit njonken syn aktearjen yn Star Trek: Nemesis as regisseur dwaande wie mei Clockstoppers, en it dus net oan tiid hân hie om Nemesis te regissearjen, sels al hied er dêrfoar frege wurden.
Baird wurke nei in senario fan John Logan op basis fan in ferhaal dat betocht wie troch Logan, Berman en akteur Brent Spiner. Filmstudio Paramount Pictures stelde foar Star Trek: Nemesis in budget beskikber dat $60 miljoen bedroech. De kamerarezjy waard fierd troch Jeffrey L. Kimball, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Jerry Goldsmith. De opnamen fan Star Trek: Nemesis setten útein yn novimber 2001 en duorren oant yn maart 2002.
Casting
De cast fan 'e tillefyzjesearje Star Trek: The Next Generation wie foar Star Trek: Nemesis op 'e nij fan 'e partij. It soe de earste film west hawwe wêryn't ek it personaazje fan Wesley Crusher (spile troch Wil Wheaton) te sjen wie, mar dy syn sênes waarden hast hielendal fuortknipt, útsein ien tekstleaze ferskining op 'e brulloft fan Riker en Troi. Dêrby sit Wesley lykwols hielendal oan 'e útein fan 'e tafel, sadat er inkeld sichtber is yn cinemascopefertoanings mei uterst breedbyld. Whoopi Goldberg is yn 'e film te sjen yn in tekstleaze cameo as Guinan, ek op 'e brulloft, wylst Kate Mulgrew in reprize joech fan har rol fan Kathryn Janeway út 'e searje Star Trek: Voyager, dy't kaptein Picard syn oarders jout om nei Romulus ta.
Fuortknipte sênes
Neffens produsint Rick Berman soe der foar likernôch 50 minuten mear byldmateriaal filme wêze as dat foar de úteinlike film brûkt waard (hoewol't dat net allegear brûkber west hie sels as de regisseur en filmeditor it brûke wollen hiene). It meastepart fan dy sênes bestie út ferdjipping fan 'e ûnderlinge relaasjes tusken de bemanningsleden fan 'e USS Enterprise. Regisseur Stuart Baird besleat de fêste cast fan Star Trek: The Next Generation minder byldtiid te jaan sadat it gefjocht tusken de beide romteskippen in sintraler plak yn 'e film krije soe. Jonathan Frakes sei letter dat hy, as hy de film regissearre hie, it krekt oarsom dien hawwe soe, troch minder tiid oan Shinzon en it romtegefjocht te jaan en mear oan 'e ûnderlinge omgong fan 'e bemanningsleden fan 'e Enterprise.
Fan 'e wiske sênes waarden yn 2003 sân tafoege as bonusmateriaal op 'e dvd fan 'e film en yn 2005 fjirtjin op 'e special collector's edition-dvd. Dêrûnder wiene fral ferskate sênes oan 'e ein fan 'e film. Ien dêrfan omfettet in petear tusken kaptein Picard en Wesley Crusher, dy't no de rang fan luitenant hat en ûnder Riker op 'e USS Titan tsjinje sil. In oare sêne omfettet in petear tusken Picard en dokter Beverly Crusher oer har wurk as oplieder fan nij medysk personiel fan 'e Stjerrefloat. Yn wer in oare sêne binne Geordi La Forge en Worf de hut fan Data oan it opromjen as Data syn kat, Spot, by Worf op 'e skurte springt. Worf merkt op dat er "gjin kattepersoan" is, mar La Forge, dy't ornearret dat Spot de Klingon útkeazen hat as syn nije baaske, antwurdet: "Dan kinst dat mar better gau wurde."
Distribúsje
De distribúsje fan Star Trek: Nemesis waard fersoarge troch Paramount Pictures. De galapremiêre fûn op 9 desimber 2002 plak yn Mann's Chinese Theatre yn Hollywood, wêrnei't de film op 13 desimber 2002 yn 'e Amerikaanske bioskopen iepene. Op 20 maaie 2003 kaam Star Trek: Nemesis út op VHS-keapfideo en dvd. In special collector's edition mei mear bonusmateriaal waard útbrocht op 4 oktober 2005. De film ferskynde op 22 septimber 2009 foar it earst op blu-ray.
Untfangst
Star Trek: Nemesis krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes. Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times parte de film 2 fan 4 stjerren ta en skreau: "[…] litte we it ûnder eagen sjen, de benzinetank fan [Star Trek] is leech." Yn 'e San Francisco Chronicle omskreau Mick LaSalle de film as "in frijwat healwiis ferhaal dat oant op beskate hichte goedmakke wurdt troch guon geweldige special effects en troch de treflike oanwêzigens fan Patrick Stewart as Picard." Hy beklage him der lykwols oer dat "de film [Stewart] ûnwurdich" wie.
Guon leden fan 'e cast fan 'e film, yn 't bysûnder LeVar Burton (Geordi La Forge) en Marina Sirtis (Deanna Troi) lieten har neitiid yn ûnflaaikjende bewurdings út oer regisseur Stuart Baird. Hja hiene krityk op him om't er de film makke hie sûnder dat er ea ek mar ien ôflevering fan Star Trek: The Next Generation sjoen hie. Sirtis gie safier dat se Baird botwei "in idioat" neamde.
Resultaat
Tom Hardy, dy't de rol fan Shinzon spile, waard nominearre foar in Saturn Award foar bêste byrol fan in akteur, mar dy priis gie nei Sean Astin foar syn rol fan Samwise Gamgee yn The Lord of the Rings: The Two Towers.
Skrast ferfolch
Wylst Star Trek: Nemesis noch yn produksje wie, wurken senarioskriuwer John Logan en akteur Brent Spiner al oan it skript foar in fyfde film dy't de filmrige oer de bemanning fan 'e USS Enterprise út Star Trek: The Next Generation ôfrûnje moatten hie. Omreden fan 'e tige teloarstellende prestaasje fan Star Trek: Nemesis waard dy ferfolchfilm lykwols skrast. Ynstee waard derfoar keazen om 'e Star Trek-franchise nij libben yn te blazen troch in reboot, sadat wer fan it begjin ôf begûn wurde koe. De earste film fan 'e rebootfilmsearje wie Star Trek, dy't yn 2009 útkaam mei in folslein nije cast.
Gewichtheffen op de Paralympyske Simmerspullen 1980
De VIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1980 hâlden yn Arnhim en Veenendaal, Nederlân.
Kaap Bretoneilân
Kaap Bretoneilân (Ingelsk: Cape Breton Island; Frânsk: Île du Cap-Breton; Skotsk-Gaelysk: Eilean Cheap Bhreatainn; Mikmak: Únamakika) is in middelgrut eilân dat yn 'e Atlantyske Oseaan, fuort foar de noardeastkust fan it Nij-Skotlânskiereilân, yn eastlik Noard-Amearika leit. Tegearre mei dat skiereilân foarmet it de Kanadeeske provinsje Nij-Skotlân, en makket it diel út fan 'e gruttere regio's fan 'e Kustprovinsjes en Atlantysk Kanada.
Geografy
Kaap Bretoneilân beslacht in oerflak fan 10.311 km², wat delkomt op 18,7% fan it grûngebiet fan 'e provinsje Nij-Skotlân. Yn it easten en súdeasten wurdt it eilân begrinzge troch de iepen see fan 'e Atlantyske Oseaan, en yn it westen en noardwesten troch de Saint Lawrencebaai. Yn it noarden skiedt de Cabotstrjitte it fan it eilân Nijfûnlân, dat diel útmakket fan 'e Kanadeeske provinsje Nijfûnlân en Labrador. Yn it suden is it tsjintwurdich mei in seedyk, de Canso Causeway, troch de Cansostrjitte, ferbûn mei it Nij-Skotlânskiereilân. Kaap Bretoneilân wurdt fan it suden nei it noarden ta stadichoan heger, om syn hichtepunt te berikken yn 'e rotsige heechlân oan 'e noardkust, dêr't it Kanadeeske regear yn 1936 it Nasjonaal Park de Kaap Bretonheechlannen oprjochte, mei in oerflak fan 949 km². De midden fan it eilân wurdt dominearre troch de Bras d'Or-mar, ien fan 'e grutste sâltwettermarren fan 'e wrâld.
Skiednis
De oarspronklike bewenners fan Kaap Bretoneilân binne de Mikmak-Yndianen, dy't der al taholden doe't yn 1497 as earste Jeropeaan de Italjaanske ûntdekkingsreizger yn Ingelske tsjinst John Cabot (Giovanni Caboto) it eilân oandie. Om 1521 hinne stiften de Portegezen op it eilân in lytse fiskerskoloanje, dy't teminsten oant 1570 bestien hawwe moat. Yn 1629 waard op Kaap Bretoneilân de earste Skotske delsetting stifte. De Skotten waarden lykwols al rillegau ferslein en ferdreaun troch de Frânsen, dy't it eilân de namme fan Île Royale ("Keninklik Eilân") joegen, en der fan 1629 oant 1659 ferskate delsettings ûnderholden. Dêrnei liet men de kolonisaasje fan Kaap Bretoneilân mear as in heale iuw sloere, oant de Frânsen by de Frede fan Utert, yn 1713, it Nij-Skotlânskiereilân en de Frânske koloanjes op Nijfûnlân oan 'e Britten ôfstean moasten. Dêrop brochten se de befolking fan Placentia, op Nijfûnlân, oer nei it Kaap Bretoneilân en leine se oan 'e eastkust de fêsting Louisbourg oan.
Yn 1820 waard Kaap Bretoneilân wer by Nij-Skotlân foege. Yn dyselde snuorje, de earste helte fan 'e njoggentjinde iuw, krige it eilân in grutte ynfluks oan ymmigranten út Skotlân te ferwurkjen, fanwegen de kwea ferneamde Heechlânsuverings dêre, wêrby't komelkers en gerniers massaal fan harren pachtlân ferdreaun waarden troch grutgrûnbesitters. Sadwaande hat de kultuer fan Kaap Bretoneilân noch altyd in dúdlik Skotske útstrieling. Yn 'e 1920-er jierren wie it eilân yn 'e greep fan gewelddiedige fakbûnsaksjes, wêrby't wurkjouwers yn 'e minen en de havens neat-ûntsjende stakingsbrekkers ynsetten om it ferset fan 'e wurknimmers te smoaren. Fan 'e fyftiger jierren ôf waard it toerisme stadichoan fan grut ekonomysk belang foar it eilân, en yn 'e sechtiger jierren waard om mear toeristen te lûken sels de fêsting Louisbourg foar in part werboud.
Demografy
Kaap Bretoneilân hie yn 2011 in ynwennertal fan krapoan 136.000 (likernôch 15% fan 'e provinsjale befolking), mei in befolkingstichtens fan 13,1 minsken de km². It eilân is ferdield yn fjouwer countys (fan 'e 18 dy't Nij-Skotlân telt): Cape Breton, Inverness, Richmond en Victoria. Sa'n 75% fan 'e eilânbefolking wennet yn 'e Regionale Gemeente Cape Breton, dy't hiele Cape Breton County beslacht, mei as sintrum Sydney, de grutste stêd en it tradisjonele haadplak fan it eilân.
De Angelsaksysk-Kanadeeske kultuer is op it eilân dominant, en fierwei de measte minsken sprekke Ingelsk. Der binne lykwols trije tradisjonele minderheden. Yn it foarste plak moatte de lânseigen Mikmak neamd wurde, dy't fiif reservaten op Kaap Bretoneilân hawwe: Eskasoni, Membertou, Wagmatcook, Waycobah en Potlotek/Chapel Island. Eskasoni is dêrfan de grutste, sawol kwa befolking as wat oerflak oanbelanget. Dan binne der de Akadianen, de Frânsktalige ôfstammelingen fan 'e earste Frânske kolonisten. Hja binne benammen konsintrearre op it eilantsje Madame en it oanswettende diel fan 'e súdkust, en yn in stripe by de westkust lâns, fan Belle Côte yn it suden oant Chéticamp yn it noarden.
Ta ein beslút binne der dan noch de Gaelysktalige Skotten, dy't fral om Mabou hinne, yn it súdwesten, by St. Ann's, oan 'e noardeastkust, en besuden Belle Côte, oan 'e westkust wenje. In kampanje fan geweld en yntimidaasje ûnder lieding fan 'e provinsjale skoalynspeksje brocht it Gaelysk op Kaap Bretoneilân yn 'e earste helte fan 'e tweintichste iuw op it rântsje fan útstjerren, mar sûnt de fyftiger jierren hawwe sawol de Gaelyske as de Akadiaanske mienskip har eigen kultuer werûntdutsen, en doe't by de opkomst fan it toerisme bliken die dat der mei soksoarte dingen jild te fertsjinjen wie, kearde ek by de oerheid it tij en begûn men it behâld fan 'e lytse talen oan te moedigjen en te subsidiëarjen.
List mei offisjele wetternammen yn Fryslân
De List mei offisjele wetternammen yn Fryslân is in list mei wetternammen yn de lokale taal út 2005. Foar Harns wie dy taal it Nederlânsk, foar It Bildt en de Stellingwerven wie dat sawol Frysk as de eigen taal, en foar de oare gemeenten yn fan Fryslân wie dat it Frysk.
Oanpassing
De list is yn earstenoan útwurke troch Versloot-kartografy yn opdracht fan de provinsje Fryslân. Dêrnei hawwe de gemeenten der nei sjoen en is de list oan harren advizen oanpast. Op 15 maart 2005 waarden troch Provinsjale Steaten fan Fryslân de nammen op de list fêststeld as de offisjele wetternammen, mei in oergongstiid fan in jier. Sûnt 15 maart 2007 wurde dy nammen brûkt as offisjele wetternammen yn Fryslân.
Grûn
Ear't de list mei offisjele wetternammen yn Fryslân ynfierd waard, wiene ornaris Nederlânsktalige nammen offisjeel yn de ûnderskate gemeenten. It wie ek net altiten like dúdlik fêstlein wêr't in namme foar wie. Fanwege de nammen op gemeentlik nivo wienen der ek wetters dy't op de gemeentegrins ynienen in oare namme krigen. No is dat yn in stikmannich sitewaasjes hieltyd noch sa, mar dan allinnich op de provinsjegrins.
BFI Filmfestival fan Londen
Skiednis
It idee om yn Londen in filmfestival te organisearjen, waard foar it earst oppenearre by in diner dat yn 1953 thús by filmkritikus Dilys Powell fan 'e krante The Sunday Times holden waard. Bestjoerder James Quinn wie dêr oanwêzich en makke wurk fan 'e noasje. It duorre in stikmannich jierren om alle hannen foar sa'n weromkearend evenemint opinoar te krijen, mar fan 16 oant en mei 26 oktober 1957 fûn it earste Filmfestival fan Londen, sa't it doe noch hiet, plak yn it National Film Theatre, in bioskoop dy't no BFI Southbank hjir. Dêrby waarden in tweintichtal films fertoand, wêrûnder wurken fan Ingmar Bergman, Federico Fellini, Elia Kazan, Akira Kurosawa, Satyajit Ray en Andrzej Wajda.
Derek Malcolm, in filmkritikus fan The Guardian dy't yn 1984 direkteur fan it Filmfestival fan Londen waard, yntrodusearre dêr de 'ferrassingsfilm' (surprise film). Dat is de fertoaning fan in film wêrfan't de titel foarôf geheim holden wurdt. As ferrassingsfilms hawwe û.o. tsjinne: A Chorus Line (1985), Silver Linings Playbook (2012), Sully (2016) en Green Book (2018). Yn 2003 waard de namme fan it evenemint omneamd ta BFI Filmfestival fan Londen, om 'e almar iniger bân tusken it filmfestival fan it Britsk Filmynstitút (BFI) wer te jaan.
Prizen
De folgjende prizen wurde op it BFI Filmfestival fan Londen útrikt: en sûnt 2009:
Abdij fan Jumièges
De Abdij fan Jumièges (Frânsk: Abbaye de Jumièges, Latyn: Monasterium Gemeticensis) yn Jumièges yn it departemint Seine-Maritime wie eartiids in benediktynske abdij en oant de godstsjinstkrigen ien fan de grutste kleasters fan Frankryk. Dielen fan de abdij foarmje tsjintwurdich in yndrukwekkend ruïnekompleks, dat foar it publyk tagongklik makke is.
Skiednis
De abdij ûntstie yn de 7e iuw as stifting fan de hillige Filibert (berne yn 617 of 618 yn Eause (departemint Gers); ferstoarn op 20 augustus 684 yn Noirmoutier), dy ek abdijen yn Noirmoutier en Montivilliers stifte. De grûn foar de abdij yn in luts fan de Seine waard skonken troch Klovis II en syn frou. It kleaster soe útgroeie ta in machtige abdij mei besittings fan de Skelde oant de Loire. Nei de dea fan Fililbert telde de abdij om it jier 700 hinne al 900 muontsen.
Ferneatiging troch Wytsings en weropbou
Op 24 maaie 841 baarnden Wytsings it kleaster of. De Skandinavyske driging makke dat de muontsen flechten, fral nei de priorij fan Haspres. De measte reliken en manuskripten waarden meinommen. Ien fan de muontsen flechte nei Sankt Gallen en in troch him meinommen antifonarium ynspirearre Notker de Stammerder ta it skriuwen fan syn sekwenzen.
De weropbou fan it kleaster folge op oantrún fan hartoch Willem I fan Normandje troch muontsen fan de abdij Saint-Cyprien fan Poitiers. De moard op de hartoch yn 942 makke ynearsten in ein oan de weropbou, mar de muontsen bleaune op harren plak tusken de ruïnes wenjen. Wat letter, tsjin it ein fan de 10e iuw, ûntstie der wer in kleaster op beskieden skaal. Tusken 1040 en 1052 liet abt Robert Champart it kleaster op grutte skaal wer opbouwe. Op 1 july 1067 waard de abdijtsjerke troch de aartsbiskop fan Rouen yn bywêzigens fan Willem de Oermasterer ynwijd. Nei de integraasje fan Normandje yn it keninkryk Frankryk waard it romaanske koer fan de grutte abdijtsjerke ferfongen yn it goatysk koer (1267–1278). Dat wie net lykas lang tocht waard om in koeromgong te meitsjen, want opgravings ûnder lieding fan Georges Lanfry lieten sjen dat it romaanske koer al in omgong hie. Yn dy tiid wie de kleastsermienskip tige aktyf; sa wie it skriptoarium tige produktyf en de helte fan de 400 manuskripten fan de bibleteek datearre út dy tiid. De abten fan Jumièges namen diel oan alle grutte saken fan Tsjerke en Steat en de abdij levere biskoppen en kardinalen. Ien fan har, Robert Champart, waard yn 1051 aartsbiskop fan Canterbury, nei't er al biskop fan Londen west hie. De abdij wie in sintrum fan religy en wittenskip en hie in skoalle dy't, njonken in soad oare gelearden, de nasjonale histoarikus Willem fan Jumièges opliede. Om en de by de 11e iuw wie Jumièges op syn hichtepunt en it model foar alle kleasters yn de regio. Jumièges stie ek bekend fanwegen syn goederjouskens en waard yn de folksmûle "Jumièges l'Aumônier" neamd.
Abt Nicolas Le Roux spile mei de kardinaal fan Winchester, de biskoppen fan Beauvais, Thérouanne, Noyon en Norwich en oare abten yn 1431 in rol by de feroardieling fan Jeanne d'Arc. De man stie bekend as from en tawijd en syn miening oer de skuld fan de jongfaam ferriede ek syn soargen oer syn gewisse. Hy fûn it in drege saak, in tam arduo negotio en fral syn benaudens foar de Ingelske macht en de autoriteit fan de doktoren fan de Universiteit fan Parys, wa harren advizen hy by komplekse saken opfolgje moast, spilen by syn hanneljen in rol.
Godstsjinstkrigen
De abdij hie te lijen fan de Ingelske ynvaazje yn de 15e iuw, mar ophelpen en nije wolfeart folge. Dat gyng troch oant hugenoaten de hiele provinsje yn in djippe krisis stoartten. De hugenoaten hiene fan Rouen, Dieppe, Le Havre en Caudebec al in ravaazje makke. De muontsen, dy't al heard hiene fan it geweld yn Caudebec, ferlieten allegear it kleaster. Op 8 maaie 1562 ferlieten de protestanten Caudebec om op te tsjen nei Jumièges. Hja krongen de abdij yn en fernielden alles dat hja koene. De alters waarden omsmiten, de skilderijen stikken skuord en reliken yn it fjoer smiten. Skrinen, hillich reau, ornaminten, meubilêr, liturgysk tekstyl, alles waard ferneatige of meinommen, tin, koper en lead fan en út de tsjerke en toer ferwidere. De provisykasten waarden plondere en sels de keunstsinnige boeken fan de rike bibleteek en argiven waarden slachtoffer fan de wylde mannichte. Op 28 july 1563 gyngen Catherine de Medici en de jonge kening Karel IX sels nei Jumièges om de skea fan de ramp op te nimmen. De kroan joech de muontsen tastimming om lân te ferkeapjen, sadat hja yn harren behoeften foarsjen koene. Mar sântjin muontsen kearden werom nei de abdij om de ferneatige abdij wer wat op te laapjen. Dat wie de tiid fan de romantyk en Victor Hugo, dy't oer de moaiste ruíne fan Frankryk skreau, soarge der foar dat de abdij yn it hiele lân bekend waard.
Yn 1649 waard Jumièges oernommen troch de Kongregaasje fan Mauristen. Op 'e nij bloeide de abdij op. Yn 1663 waard de bibleteek, sûnt de 14e iuw boppe it portaal fan de 10e-iuwske Sint-Pitertsjerke (Église Saint-Pierre), wer opboud boppe de sellen fan de muontsen en yn 1671 waard fierder wurken oan in nij hûs foar de abt, folge troch in grut dormitoarium yn 1732. Mar de abdij helle it net mear by de gloarje fan foarhinne.
Frânske Revolúsje
De Frânske Revolúsje wie fataal en makke in ein oan it bestean fan de abdijmienskip. It tal muontsen stie yn dy tiid noch mar op achttjin. De réaksjes fan de muontsen wiene ferskillend. Guon akseptearren sûnder skamte "it oanbod fan de Assemblée om harren keatlings te ferbrekken" en der wie ek in muonts dy't ferklearre: "it is en sil foar altiten foar de minsklike rede ûnbegryplik bliuwe dat in Assemblée fan stjerlings harren meiminsken tinke te ferlossen fan in plechtige en frije eed, dy't hja oan de Unstjerlike ôflein ha". De abdij waard as nasjonaal eigendom ferkocht en de earste eigner Pierre Lescuyer begûn fuortendaliks mei de sloop fan de 16e-iuwske kleastergong en it 18e-iuwske dormitoarium. De twadde eigner, de houthanneler Jean-Baptiste Lefort, blaasde yn 1802 it koer op. De tsjerke tsjinne lykas oare kleastergebouwen oant 1824 as stiengroeve. Fresko's ferdwûnen troch de eleminten en fan de tomben fan de abten binne allinne tekenings fan oerbleaun.
Boargemaster Nicolas Casimir Caumont die sûnt 1830 alle war om de gebouwen te behâlden. Nei syn dea kocht de famylje Lepel-Cointe yn 1852 de ruïne, dy't fuort begûn mei it behâld fan it kompleks. De abdijtsjerke fan Us-Leaffrou mei de twillingtuorren en de yntakte gevel en dielen fan de bibleteek (werfan't de boeken nei Rouen brocht waarden doe't de abdij opheft waard) binne de meast yndrukwekkende ruïnes.
Gebouwen
Op it eardere gebiet fan de abdij steane de ruïnen fan twa tsjerken: de Sint-Piter en Us Leaffrou (Saint Pierre en Notre-Dame). De twa tsjerken wurde troch in 12e-iuwske kapittelseal fan inoar skieden. De âldste en lytsere tsjerke is de Sint-Piter. De tsjerke waard al boud foar de romaanske tiid en oant de letgoatyske tiid fûnen der ferbouwings plak. Fan de 10e-iuwske Sint-Piter bleau de westlike gevel, en dielen fan de galerijen fan it tsjerkeskip bewarre. De goatyske ferbouwing út de 14e iuw is allinne noch op de grûn te werkennen.
De abdijtsjerke is wijd oan Us-Leaffrou en stie model foar de Normandyske boukeunst. Yn 1795 waard al útein set mei de ôfbraak fan de daken. Yn 1802 liet in twadde eigner it koer fan de Us-Leaffrouwetsjerke opblaze. Fierder bleaune de gevel, de twa tuorren en it westlike diel fan de klokketoer fan de abdijtsjerke bewarre. Fan it transept bleaune muorredielen bewarre. De tsjerke wie 88 metre lang, 25 mter heech en de tuorren binne 46 meter heech.
De letgoatyske kleastergong is foar in diel bewarre bleaun. Ien fleugel waard kocht troch de Ingelske lord Stuart de Rothesay, dy't it opboude yn Highcliffe Castle by Bournemouth, Dorset. Midden yn de kleastergong stiet in 500 jier âlde taksus.
Mûnlinge Torah
De Mûnlinge Torah, yn it Hebriuwsk: תורה שבעל פה, Ṯorah Ševe'al Feh, omfettet de joadske wet mei de tradisjonele ynterpretaasje dêrfan, sa't dy troch mûnlinge oerlevering fan generaasje op generaasje trochjûn is ûnder de preesters en rabbinen fan 'e Joaden. Neffens de leginde soe dat keatling fan oerlevering hielendal weromgean oant de berch Sinaï, dêr't de profeet Mozes him yn persiis deselde foarm fan God sels ûntfongen hawwe soe, tagelyk mei de skreaune Torah. Uteinlik waard dizze mûnlinge tradysje yn 'e perioade fan 'e earste iuw f.Kr. oant de twadde iuw n.Kr. skriftlik fêstlein yn 'e Mishnah, wylst de stúdzje derfan yn 'e iuwen dêrnei fêstlein waard yn 'e Gemara. Tegearre foarmen de Mishnah en de Gemara de Talmoed.
De rabbinen fan it Talmoedyske tiidrek seagen de Mûnlinge Torah op twa ûnderskate manearen: yn it foarste plak as in ûnûnderbrutsen keatling fan oerlevering dy't weromgie op Mozes en úteinlik op God sels, mar yn it oarde plak ek as in ferklearjende tradysje dy't mear wie as ienfâldichwei út 'e holle learde kennis. Yn dit opsjoch beskôgen se de Torah as in tekst mei withoefolle ferburgen betsjuttings, en neffens harren wie it oan lettere generaasjes oerlitten om 'e betsjuttings te ûntdekken dy't net eigenhandich troch Mozes werjûn wiene.
Midrash
De Midrash, yn it Hebriuwsk: מדרש, Midraš, is de namme fan in samling preken fan joadske wizen út it iere rabbynske tiidrek (likernôch de twadde iuw f.Kr. oant de twadde iuw n.Kr.), dêr't passaazjes út 'e Tenach, de joadske Bibel yn útlein wurde. Mei de Midrash wurde lykwols net inkeld bibelferhalen ferklearre en ynterpretearre yn it ramt fan religieuze, wetlike of morele geboaden, mar teffens wurdt dermei besocht om gatten en leechtes yn en tusken de bibelske fertellings op te foljen. Yn dat opsjoch is de Midrash dus mear in oanfolling op 'e Bibel as fan in ienfâldich besprek derfan.
De Midrash is oarspronklik ûntstien mei as doel om swierrichheden op it mêd fan 'e ynterpretaasje fan drege bibelpassaazjes op te lossen troch gebrûk fan 'e rabbynske prinsipes fan bibelferklearring en filology, om se sa op ien line te bringen mei de religieuze en etyske wearden dy't útdroegen waarden troch de joadske skriftlearden. Dy metoade waard meitiid útwreide om 'e mûnlinge oerlevering fan it joadske leauwe fan bibelske grûnslach te foarsjen. Hoewol't de Midrash bûten it joadendom ornaris as ien inkelde samling beskôge wurdt, meitsje de joaden sels ûnderskie tusken ferskillende midrashim, dy't mei-inoar dé Midrash foarmje.
Frou Holle
Frou Holle, yn it oarspronklike Dútsk: Frau Holle (mar yn it Ingelsk: Mother Hulda), is ien fan 'e bekendere mearkes dy't troch de bruorren Grimm optekene waarden yn harren Kinder- und Hausmärchen ("Berne- en Hûsmearkes") fan 1812. It teltsje giet werom op in Dútsk folksferhaal út Hessen, dat stokâld wêze moat. De bruorren Grimm hiene it fan Henriette Dorothea Wild (dy't yn 1825 mei Wilhelm Grimm troude). Yn 2012 is Frou Holle oerset nei it Frysk troch Anne Tjerk Popkema, as ûnderdiel fan 'e samling Mearkes fan Grimm.
Ynhâld
Frou Holle fertelt it ferhaal fan in rike widdo dy't in lilke, loaie dochter en in tsjeppe, iverige styfdochter hat. Nettsjinsteande har lilkens en loaiens lûkt de widdo har eigen dochter allegeduerigen foar, wylst se har styfdochter yn 'e hûs en bûtendoar alle ferfelende putsjes opknappe lit, en dan kriget it fanke noch inkeld beskrobbings en lekskoaien ta lean. Sa spint de styfdochter wol oant har fingers derfan bliede, mar as se dan de spoel ôfspile wol, om foar te kommen dat de wol beblet rekket, glidet it ding har út hannen en falt yn 'e saad. As se dat oan har styfmem fertelt, fûteret dy har út en seit dat se mar sjen moat hoe't se de spoel wer út 'e saad kriget. thumb|left|190px|Frou Holle op in print fan [[Otto Ubbelohde.]]
Om't se neat oars betinke kin om it ding werom te krijen, springt de styfdochter úteinlik sels yn 'e saad, mar hja stompt de holle en rekket út 'e tiid. As se wer by besleur komt, is se yn 'e oare wrâld fan frou Holle. Dêr hellet se bôle út 'e ûne dy't op it punt stiet om te ferbaarnen, en plôket se in apelbeam dy't fan syn apels ôfholpen wurde moat, en dan moetet se frou Holle sels, dy't har oannimt as faam. Wikenlang docht se by frou Holle yn 'e hûs it wurk en skoddet se de kjessens dat de fearren yn it rûn fleane, krekt sa't frou Holle dat graach sjen mei. Mar al hat se it hjir tûzen kear better, úteinlik wurdt se dochs ûnwennich, dat frou Holle bringt har nei de poarte fan har wrâld ta, dêr't it fanke as beleanning foar har helpfeardigens en iver oergetten wurdt mei goud. Sa komt se wer thús.