cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fisigoatyske Ryk
right|thumb|200px|kroan fan kening Resdeswinth (653–672) It Fisigoatyske Ryk wie in Jeropese keninkryk tusken de 5e en de 7e iuw, dat yn Súd-Galje stifte waard troch it Germaanske folk fan de Fisigoaten doe it Romeinske Ryk healwei de 5e iuw harren gesach bûten Itaalje kwyt rekke.
Opkomst
Yn de 4e iuw waarden de Fisigoaten, troch de ynfallende Hunnen ferdreaun út Daasje en krige sy fan de Romeinen tastimming om harren yn it Romeinske Ryk te festigjen. Lykwols ferrûn de yntegraasje fan de Fisigoaten as bûnsmaten min; hja waarden striemin behannele en der hearske hongersneed. Under lieding fan Fritigern kamen de Fisigoaten yn opstân en der bruts in oarloch út dy't einige mei in skitterjende oerwinning op de Romeinen op 9 augustus 378 yn de Slach by Adrianopel. Nei de oerwinning hienen de Fisigoaten frij spul op de Balkan omdat it Romeinske leger ferneatigje wie. Mei de nije keizer Teodosius I waard in frede sletten dy't gruttendiels stân hâlde soe oant 395.
Under it bewâld fan kening Alarik, wiksele in ûnrêstige frede him ôf mei konflikten tusken Alarik en de machtige Germaanske generaals dy't befel fierden oer de Romeinske legers, en dy't it feitlik foar it sizzen hienen yn it Ryk. Nei de moard op de westlike genereaal Stilicho yn 408 rekke Alarik yn it foardiel. Hy foel Itaalje yn en teach op nei Rome dat op 24 augustus 410 troch him ynnommen waard.
Keninkryk yn Akwitaanje
right|thumb|250px|It keninkryk Akwitaanje Neidat inkele jierren letter de frede opnij wersteld wie, stie keizer Honorius de Fisigoaten yn 418 ta harren yn de provincie Akwitaanje te fêstigjen. Neigeraden dat de Romeinske machtsstruktuer hieltyd fierder ynstoarte en dêrtroch de ynfloed fan Rome lytser waard, wie fan 425 ôf ûnder kening Diderik I al sprake fan in folweardich keninkryk. Under syn bewâld ferspraten de Fisigoaten harren oer hieltyd gruttere parten fan Galje en lutsen sy de Pyreneeën oer, nei Spanje ta. Yn Spanje troffen sy in selde situaasje. De Fandalen en Alanen hienen de leechte opfold dy't it ynstoartende Romeinske Ryk efterlitten hie. Yn in rige skermutselings waarden de Alanen yn 426 troch de Fisigoaten ferpletterjend ferslein en lutsen de Fandalen harren tebek nei Andalúsje. Fan der út stutsen hja lang-om-let yn 420 oer nei Noard-Afrika wat it lân frijliet foar de Fisigoaten. Yn it bercheftige noarden fan Spanje koenen de Basken en de Sueven harren lykwols handhavenje.
Spencer Tracy
thumb|right|Spencer Tracy yn Dr. jekyll and Mr. Hide right|thumb|Henry Drummond (Tracy, lofts) en Matthew Harrison Brady ([[Frederic March), rjochts) yn Inherit the Wind, 1960]] Spencer Bonaventure Tracy (Milwaukee, Wisconsin, 5 april 1900 - Beverly Hills, Kalifornje, 10 juny 1967) wie in Amerikaansk akteur.
Tracy, berne yn Milwaukee, wie de soan fan frachtweinferkeaper John Edward Tracy en Caroline Brown. Nei de middelbere skoalle siet Tracy op it Ripon College wêr't er yn in teaterstik spile; 'De Wierheid' (The Truth). Yn de jierren 20 siet er op de Academy of Dramatic Arts yn New York. Yn syn frije tiid spile er yn klubs en yn de jierren 30 krige er in rol yn it stik The Last Mile op Broadway. Doe waard er ûntdekt troch regisseur John Ford. Dat wie yn 1930. Net folle letter wie er ek yn films te sjen. Yn 1935 waard er oannommen by MGM en krige er yn 1937 en 1938 in Academy Award foar Bêste Akteur foar syn rol yn de films Captains Courageous (1937) en Boys Town (1938). Hy troude mei Louise Treadwell yn 1923 en sy krigen twa bern: John en Louise. Yn 1941 lei er it oan mei aktrise Katharine Hepburn.
Súdein
Súdein is in delsetting en fjildnamme yn de súdlike himrik fan Twellingea yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Zuideind,  't Zuideinde, Het Zuiderende en De Súdein.
De huzen it Ges bylâns foarmen trije kommen. It noardlikst lei Toppenhuzen, dan súdliker Twellingea en fiest nei it suden de Súdein. De earste twa hawwe tsjerken, dat jilde as selsstannige doarpen. De Súdein hat gjin tsjerke, al hat der fier oan de sudkant al in Tsjerkesleat west, dat is soe kinne dat der al in tsjerke west hat. Dêrmei waard de Sudein letter beskôge as part fan de himrik fan Twellingea.
Sûnt de oanlis fan de (easter)brêgesleat is der in dúdlike skieding: De himrik fan Twellingea lei benoarden de sleat; de himrik fan de Súdein lei besuden de feart. Dat der letter in brêge kaam oer de feart, feroare dy sitewaaasje net. Yn de 1950-er jierren waard lykwols it Prinses Margrietkanaal oanlein, wat krekt wat súdliker troch de himrik kaam.
Mei dy oanlis waard it stik fan de Súdein benoarden it nije kanaal De Lytse Súdein en it gruttere, súdlike stik De Grutte Súdein.
Spencer Tracy
Tracy wie bekend om syn natuerlike wize fan spyljen en it grut ferskaat oan karakters dat er stal jaan koe.
Yn 1967 stoar Tracy oan in hertoanfal.
Fisigoatyske Ryk
Grutste útwreiding
thumb|left|200px|It ryk fan de Fisigoaten Noch foardat it West-Romeinske Ryk yninoar stoarte, waard ûnder de twadde grutte kening fan de Fisigoaten, Eurik, al folsleine ûnôfhinklikens ôftwongen. Under syn bewâld foarme it Fisigoatyske ryk it machtigste ryk yn West-Jeropa. Sa om 500 hinne berikte it keninkryk syn grutste útwreiding.
De slach om Galje
Mei de opkomst fan it Frankyske ryk fan kening Klovis ûntstiene stadichoan spanningen oan de noardgrins fan it Fisigoatyske ryk. Dizze spanningen waarden serieus doe't Klovis in bûnsmaatskip sleat mei de Boergondyske kening Gundobad. Nei wat lytsere territoriale konflikten krigen de spanningen hieltyd faker in godstsjinstich karakter. De Franken en Boergonden, beide Katolike folken, krigen stipe fan de Katolike tsjerke yn Galje. De Fisigoaten, dy't sels Arianen wienen, waarden fan binnenút ûnder druk set troch harren Katolike Gallo-Romeinske befolking. Fanút de katolike tsjerken rôpen de biskoppen de befolking op om yn ferset te kommen tsjin de Fisigoaten. As reaksje hjirop waarden de biskoppen fan Limoges en Arles gizele. Dat wie foar Klovis reden om de Fisigoatyske kening Alarik mei oarloch te driigjen.
Om in ein te meitsjen oan de oarlochsdriging, rôp Alarik de bemiddeling yn fan syn skoanheit, de Ostrogoatyske kening Diderik de Grutte. Tanksy syn bemiddeling kaam der yn 506 in fredesferdrach tusken Klovis en Alarik.
Klovis wie lykwols net fan doel him oan it ferdrach te hâlden. Yn de maaityd fan 507 foel hy tagelyk mei kening Sigebert fan de Ripuaryske Franken en kening Gundobad fan de Boergonden, it Fisigoatyske keninkryk oan. Yn de Slach fan Fouillé waarden de Fisigoaten folslein ferslein en foel kening Alarik yn Frankyske hannen. Hy waard eigenhannich fermoarde troch Klovis. It restant fan it Fisigoatyske leger flechte nei it suden en luts har werom yn Septimaanje. Klovis gong oer ta it ferdylgjen fan de lêste fersetshurden. Syn soan Teuderik waard belêste mei de oermastering fan Celtica, wylst hy sels opluts tsjin de Basken. De oermastering fan Septimaanje waard oerlitten oan Gundobad.
Yn Septimaanje ferskânzen de Fisigoaten harren yn in oantal goed te ferdigenjen stêden: Carcassonne, Béziers, Nîmes en Arles. Alhoewol't alle stêden lang belegere waarden en de lândbougrûnen yn 'e brân stutsen, wienen de Boergonden net by steat om de stêden yn te nimmen. Doe't yn 508 úteinlik de Eastrogoten harren mei de striid bemuoiden waarden Arles en Avignon ûntset en de Boergonden fuortjage. Septimaanje soe Fisigoatysk bliuwe, mar de rest fan Galje gong foar altyd ferlern.
List fan planetoïden 35901-36000
Dit is in list fan planetoïden 35901-36000.
Phaesmastate
Phaesmastate, ek wol: Phaesmabosch Te Bosch wie in state ten suden fan Kollum yn de gemeente Kollumerlân, yn de buert fan Ald Meckemastate yn it hjoeddeiske Sânhuzen dat eartiids Meckamabuorren neamd waard.
De state wurdt al yn de 15e iuw neamd. De famylje Phaesma siet op de grins fan de adel en de eigenierden. Se wienen parintearre oan de Allema's fan Aldwâld, de Ayckema's fan Gryptsjerk en de Bootsma's. Yn de tsjerke kaam it wapen Phaesma foar en der wie in grêfkelder fan dit laach; boppedat soe de prebende fan it Hillich Sakramint yn de tsjerke fan Kollum stifte wêze by 't geslagte van Jellema ende eenige van Bootsma ende Faesma.
Gayko Fasema en syn soan Tyaerdt waarden yn 1492 neamd as ferwanten fan Eue ter Harst yn Lytsewâld. Ballinck Phaesma, troud mei syn besibbe Eeucka Phaesma, wie fan 1523 - 1536 grytman fan Kollumerlân. Syn boedel hie yn 1516 yn beslach nomd west fanwegen rebelly. Syn soan Loell Phaesma wurdt yn it testamint fan Hessel Bootsma neamd. Yn 1552 droech Loell huys ende steenhuys sampt schuire oer oan Hed Phaesma; yn 1562 waard de sate fan de lêste te Meckemabuiren neamd. Yn 1606 ferkochten de krediteuren en erfgenamten fan Hed Phaesma Phaesmastate, sate, huisinge, hoff, plantagie ende landen, groot 40 pondematen oan Mattheus Pieters Phaesma, neffens mr. Andreae in oerpakesizzer fan boppeneamde Ballinck Phaesma. Nei syn dea omtrint 1620 fererve de state op syn soan Tjaerdt. In dochter fan Mattheus Phaesma, Foockel Phaesma, troude yn 1619 mei Johannes fan Scheltinga. Harren soan Mattheus fan Scheltinga erve yn 1631 fan syn omke Tjaerd Phaesma dy syn lân en state tot Collum, Phaesmabosch genaempt. Hy neamde himsels sûnt dy tiid Mattheus Phaesma fan Scheltinga. Mattheus ferstoar as frijfeint en de state waard eigendom fan syn broer Dirck fan Scheltinga dy't troud wie mei Truyke fan Wigara. Yn 1698 is harren skoansoan generaal Fan Coehoorn eigener. Syn dochter Geertruida Alegonda soe hjir noch wenne hawwe, mar omdat hja destiids yn Drylts wenne sil dat nei alle gedachten allinnich út en troch yn de simmer sa west hawwe. Hja ferkocht de sate yn 1712 oan de notaris Justus Voorda.
Yn de 17e iuw waard Phaesmastate, deun njonken Ald Meckemastate lizzend, in "gewoane" pleats. Yn 1664 waard it noch as aadlike state oanjûn, yn 1718 as pleats binnen romme singels. Yn 1729 wurdt it goed noch fermelden as eene deftige plaats of sathe lands, groot 40 pdm., gelegen in Phaesma-bosch buiten Kollum. It wie dus in pleats wurden, mar wól mei in seker grandeur en blykber noch mei it park fan de state der omhinne.
Rob Grabert
Grabert spile foar it earst foar de Nederlânske ploech yn 1986. Hy beheart ta de gouden generaasje dy't yn 1996 Olympysk kampioen waard yn Atlanta troch Itaalje yn de finale mei 3-2 te ferslaan. Hy die yn totaal twaris mei oan de Olympyske Spullen. Neist 1996 die er ek mei oan de Simmerspullen 1988 yn Súd-Korea doe't er mei de ploech yn Seoul fiifde waard. Yn 1992 miste er de Spullen fan Barselona, omdat er tsjin de wil fan bûnstrener Arie Selinger by de Italjaanske klup Schio spilje soe. Yn totaal hat Rob Grabert 331 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. Nei de Spullen fan Atlanta spile er noch in jier yn Dútslân om dêrnei, nei fyftjin jier aktyf west te hawwen op it heechste nivo, op te hâlden mei it follybal.
Johannes Coccejus
Johannes Coccejus (feitlik Johannes Coch) (Bremen, 9 augustus 1603 - Leien, 5 novimber 1669) wie in teolooch en filolooch dy't in wichtige rol spile yn it grifformeard-protestantisme fan de 17e iuw. Coccius is fral ferneamd fanwege it skeel mei Voetius oer de ferbûnsslear en de sabbat. Dit konflikt ferdielde de grifformearde tsjerke oant fier yn de 18e iuw yn de partij Coccejanen en Voetianen.
Libben
As soan fan de Bremer Stadtsecretär Timan Coch gie er nei it Gymnasium Illustre (Latynske skoalle). Yn 1625 gie er nei Hamburch dêr't er him fierder ferdjippe yn de Rabbynse geskriften. Septimber 1626 waard er, "om it rûge libben oan de Dútske universiteiten te ûntflechtsjen" studint yn Frjentsjer dêr't er kolleezje folge by ûnder oaren Johannes Maccovius en Guilielmus Amesius (William Ames).
Strjitten yn Menaam
thumb|right|200px|Ald earmhûs (Grêftswâl) De Strjitten yn Menaam:
Nûnavût
Nûnavût (Inûktitût: ᓄᓇᕗᑦ, Nunavut; Ingelsk, Frânsk en Inûynnaktûn: Nunavut) is ien fan 'e trije territoaria fan Kanada. It leit yn it uterste noarden fan it lân, en heart ta de regio fan Noardlik Kanada. De haadstêd is Iqaluit, dat foarhinne Frobisher Bay hiet. Mei mar leafst 21,0% fan it nasjonaal grûngebiet is it territoarium wat oerflak oanbelanget it grutste fan alle Kanadeeske gewesten, mar op it mêd fan ynwenners komt it net fierder as krapoan 32.000, wat it lytste oantal fan alle Kanadeeske gewesten is, en delkomt op 0,1% fan 'e totale Kanadeeske befolking. Nûnavût is it jongste Kanadeeske gewest, en ûntstie pas yn 1999, doe't it bestjoerlik losmakke waard fan 'e Noardwestlike Territoaria, as in thúslân foar de eastlik Arktyske Inûyt fan Kanada.
Etymology
Nunavut betsjut "Us Lân" yn it Inûktitût, de taal fan 'e eastlike Inûyt. Offisjeel wurdt de namme op 'e Inûktitût-wize ferbûgd: Nunavummiut binne lju út Nûnavût, en ien persoan dêrwei is in Nunavummiuq.
Geografy
Behalven in flink stik fan it Kanadeeske fêstelân, dat hast it hiele toendragebiet fan 'e westlike Barren Grounds beslacht, en ek de skiereilannen Melville en Boothia, omfiemet Nûnavût ek it grutste part fan 'e Kanadeeske Arktyske Eilannen, wêrfan't de grutsten Baffinlân en Ellesmere binne. Baffinlân, yn it súdeasten, is it op fjouwer nei grutste eilân fan 'e wrâld. It omfettet û.m. Iqaluit (foarhinne Frobisher Bay), de territoriale haadstêd, en de Mount Thor (1.675 m), de steilste berch fan 'e wrâld. Ellesmere leit fier nei it noarden; de noardkaap, Kaap Kolumbia, is it noardlikste punt fan Kanada, en it plak Alert, sa'n 834 km ûnder de Noardpoal, is it noardlikste bewenne plak fan Kanada en fan 'e wrâld. It Kanadeeske regear lûkt de grinzen trouwens hielendal troch oant de Noardpoal, al binne dêr gjin ynternasjonale ôfspraken oer makke. Behalven de Arktyske eilannen hearre lykwols ek alle eilannen yn 'e Hudsonbaai ta Nûnavût, wêrûnder de Belchereilannen, foar de kust fan Kebek, en Akimiski, alhiel yn 'e súdlike Jamesbaai, foar de kust fan Ontario. It heechste punt fan it territoarium is de 2.616 m hege Barbeau Peak, op Ellesmere.
Skiednis
It gebiet dat no Nûnavût foarmet, hat teminsten al 4.000 jier minsklike bewenning ûnderstipe. Fynsten (fan û.m. slypstiennen), dien by archeologyske opgravings yn 2008, wize derop dat it eilân Baffinlân it Helluland fan 'e Wytsingen wie, dêr't de ekspedysje fan Leif Eriksson om it jier 1001 hinne foar it earst yn Noard-Amearika oan lân gie. De earste dokumintêre boarnen oangeande Nûnavût geane werom oant 1576, doe't de Ingelske ûntdekkingsreizger Martin Frobisher in ferslach skreau oer syn ekspedysje, dy't as doel hie om de Noardwestlike Trochfeart te finen. Dat slagge him net, mar hy miende al goud ûntdutsen te hawwen op Baffinlân, yn 'e krite om 'e nei him ferneamde Frobisherbaai hinne (dêr't de Nûnavûtske haadstêd Iqaluit no leit, dy't foarhinne ek fan "Frobisher Bay" hiet). Hoewol't it "goud" weardeleas bliek te wêzen, gie Frobisher de skiednis yn as de Jeropeaan dy't it earste wisse kontakt mei de Inûyt lei. Yn 'e santjinde iuw sochten ek oare ferneamde ûntdekkingsreizgers yn itselde gebiet nei de Noardwestlike Trochfeart, wêrûnder Henry Hudson, William Baffin en Robert Bylot.
Nûnavût hearde fan 1670 ôf fierhinne ta Rupertslân, it gebiet dêr't de Britske Hudsonbaaikompanjy it foar it sizzen hie, wylst yn it westlike part de konkurrearjende Noardwestlike Kompanjy foar master opsloech en de Arktyske Eilannen streekrjocht ûnder de Britske Kroan kamen. Nei't de Noardwestlike Kompanjy yn 1821 troch de Hudsonbaaikompanjy oernommen wie, kaam it westen it Noardwestlike Territoarium te foarmjen, al makke de Hudsonbaaikompanjy dêr de facto ek de tsjinst út. Yn 1869 droech de kompanjy al syn gebieten oer oan 'e Britske Kroan, dy't se trochjoech oan 'e twa jier earder oprjochte Kanadeeske Konfederaasje. De gebieten waarden doe, yn 1870, gearfoege ta de ûnbidich grutte Noardwestlike Territoaria, dy't alhiel fan 'e Amerikaanske grins yn it suden oant de Kanadeeske noardkust en fan Labrador oant Alaska rûnen. Yn 1880 kamen ek de Arktyske Eilannen derby te hearren. Fan 1870 ôf waard it gebiet stadichoan ynkrompen, mei't de provinsjes Ontario en Kebek der grutte parten fan opslokten, wylst oare dielen harsels derfan losmakken om 'e provinsjes Manitoba, Saskatchewan en Alberta en it territoarium Yukon te foarmjen.
Under de Kâlde Oarloch kamen de noardlike Arktyske Eilannen, lykas Ellesmere en Cornwallis, faai te stean, fanwegen harren strategyske geopolitike posysje foar de Sovjet-Uny, oare kant de Noardpoal, oer. Om teminsten in foarm fan permaninte bewenning te kreëarjen, deportearre it Kanadeeske regear doe Inûyt út 'e noardpunt fan Kebek nei Resolute en Grise Fiord, yn it hege noarden. Yn dy ûnbekende krite hiene se te kampen mei minskfijannige libbensomstannichheden en briek der hongersneed ûnder har út, mar se waarden twongen om der te bliuwen. Fjirtich jier neitiid skreau de Keninklike Kommisje oangeande Lânseigen Folken in rapport mei as titel: The High Arctic Relocation: A Report on the 1953-55 Relocation. It Kanadeeske regear moast yn 'e neisleep dêrfan, yn 1993, hege finansjele kompinsaasjebedraggen útkeare oan 'e slachtoffers fan 'e deportaasje en harren neikommelingen, mar it duorre noch oant 2010 ear't der offisjele ûntskuldigings kamen.
Yn 1976 waard der by ûnderhannelings tusken de Kanadeeske federale oerheid en de Inuit Tapiriit Kanatami (doe noch de Inuit Tapirisat of Canada), de fertsjintwurdigjende organisaasje fan alle Inûyt yn Kanada, besletten om in referindum te hâlden ûnder de befolking fan 'e Noardwestlike Territoaria oer de oprjochting fan in apart territoarium foar de eastlike Arktyske Inûyt. Dy folksriedplachting waard holden op 14 april 1982, en dêrby joech de befolking it griene ljocht foar sa'n apart Inûyt-gebiet. Nei't it federale regear der sân moannen letter ûnder betingsten ek mei ynstimd hie, koene de ûnderhannelings oer de lânrjochten fan 'e Inûyt los. Dat proses waard yn septimber 1992 ôfrûne en ratifisearre by in nij referindum ûnder de befolking fan it takomstige Nûnavût. Op 9 july 1993 waarden doe de Wet op de Nûnavûtske Lânrjochte-oerienkomst (Nunavut Land Claims Agreement Act) en de Nûnavûtwet (Nunavut Act) oannommen troch it Kanadeeske parlemint. It oprjochtingsproses waard beëinige op 1 april 1999, doe't it territoarium Nûnavût einlings en te'n lêsten ta wêzen kaam. De haadstêd, dy't yn 1995 troch de befolking fan it territoarium útkeazen wie by alwer in referindum, waard Iqaluit, op Baffinlân, dat him neitiid yn in beskieden befolkingsgroei (fan 5.200 yn 2001 ta 6.600 yn 2011) ferhûgje mocht. De stifting fan Nûnavût wie de earste grutte feroaring fan 'e Kanadeeske steatkundige yndieling sûnt de ynkorporaasje fan Nijfûnlân en Labrador yn 1949.
Bestjoer
Nûnavût hat in territoriale assimblee mei 22 sitten. De parlemintsleden fertsjintwurdigje har eigen kiesdistrikt (riding), dêr't se by de ferkiezings op persoanlike titel de mearderheid fan 'e stimmen helle hawwe (krekt itselde systeem as yn Grut-Brittanje). Oars as de parleminten fan 'e Kanadeeske provinsjes en fan it territoarium Yukon hat dat fan Nûnavût gjin partijen, mar binne alle leden ûnôfhinkliken. It territoarium wurdt regearre troch in eigen regear mei oan it haad in minister-presidint. Yn Kanada is it trouwens wenst (mar gjin wet) dat de minister-presidinten fan 'e ûnderskate provinsjes en territoaria oantsjut wurde as premier, wylst de federale minister-presidint de prime minister is. Nûnavût is opdield yn trije lytsere regio's, Kitikmeot, Kivalliq en Qikiqtaaluk/Baffinlân, dy't it bestjoer yn it ûnbidige gebiet tichter by de minsken bringe moatte, mar dy't op gjin inkele manear selsbestjoer hawwe. Yn it federale Kanadeeske parlemint yn Ottawa wurdt Nûnavût yn 'e Senaat fertsjintwurdige troch 1 fan 105 sitten (1,0%), en yn it Legerhûs troch 1 fan 308 sitten (0,3%).
Ekonomy
De ekonomy fan Nûnavût stipet fierhinne op 'e tsjinstesektor (fral oerheidstsjinsten, mar ek ûnderwiis en toerisme), de mynbou en tradisjonele selsfoarsjennende libbenswizen (de jacht, fiskerij, walfiskjacht en tradisjonele ambachten). It regear fan Nûnavût hat in jierliks budzjet fan K$700 miljoen, in bedrach dat frijwol hielendal oermakke wurdt troch de federale oerheid. Wat de mynbou oangiet, wurdt der yn Nûnavût fral nei oalje en gas, goud, sulver, izer, koper, lead, sink, diamanten en uranium dold. Tsjintwurdich is de befolking fan Nûnavût fral ôfhinklik fan diseloalje foar ferwaarming en itensiederij, dy't per boat of fleantúch út súdlik Kanada wei oanfierd wurdt (mei't it territoarium frijwol gjin wei- of spoarferbinings mei de rest fan it lân hat). It territoriaal regear besiket de oerstap op grienere foarmen fan enerzjy oan te moedigjen, ek al om't Nûnavût slimmer de gefolgen fan klimaatferoaring ûnderfynt as de measte oare regio's.
Demografy
Neffens de Kanadeeske folkstelling fan 2011 hie Nûnavût doe 31.906 ynwenners, wat 8,3% mear is as yn 2006. De befolkingstichtens wie yn 0,02 minsken de km². It territoarium hat de lytste befolking fan alle Kanadeeske gewesten. Fan alle ynwenners fan it territoarium wennen yn 2011 6.700 oftewol 21% yn 'e haadstêd Iqaluit. It twadde plak neffens ynwennertal, mei krapoan 2.600 minsken, wie Rankin Inlet, folge troch Arviat, mei goed 2.300. Alle oare plakken yn it territoarium hawwe minder as 2.000 ynwenners.
Etnyske groepen
Neffens gegevens fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2006 bestiet de Nûnavûtske befolking foar mear as de helte út Inûyt, dy't nammentlik 83,6% fan 'e ynwenners foarmje. Mei de Yndianen (0,3%) en de Métis (0,4%) derby komme alle lânseigen groepen mei-inoar út op 84,3% fan 'e befolking. De blanken foarmje 15,0% fan 'e befolking, en besteane foar it meastepart út lju fan Ingelsk, Skotsk of Iersk komôf. De Frânsktalige minderheid (de Franko-Nûnavezen) telt sa'n 370 leden (1,1%).
Godstsjinst
Op it mêd fan godstsjinst bestie neffens sifers út 2001 93,1% fan 'e befolking fan Nûnavût út kristenen, wêrfan 69,8% protestanten en 23,3% roomsen. De grutste protestantske denominaasjes wiene de anglikanen (57,9%), pinksterkristenen (4,4%) en de feriene protestantske United Church of Canada (1,3%). Ateïsten en agnosten foarmen 6,0% fan 'e befolking. Oare godstsjinsten wiene, yn folchoarder fan grutte: de islaam (0,1%); it boedisme (0,1%); en it Westersk heidendom (0,1%). De oanhingers fan 'e lânseigen religyen fan 'e Inûyt en de ûnderskate Yndiaanske folken foarmen mei-inoar 0,1% fan 'e befolking.
Taal
De offisjele talen fan Nûnavût, dy't as sadanich by wet fêstlein binne, binne it Inûktitût, de taal fan 'e eastlike Arktyske Inûyt fan Kanada, mei dêropta it Inûynnaktûn, in oare Inûyt-taal, en it Ingelsk en it Frânsk. Neffens sifers fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2006 is it Inûktitût yn Nûnavût fierwei de grutste taal, mei krapoan 20.200 sprekkers, oftewol 69,5% fan 'e befolking. It Ingelsk folge op it twadde plak, mei 26,8%, en dan kamen it Frânsk (1,3%) en it Inûynnaktûn (1,0%). Teffens kaam út dy sifers oant it ljocht dat 2.305 minsken yn Nûnavût (7,9% fan 'e befolking) noch it Ingelsk, noch it Frânsk machtich wie.
Gewichtheffen op de Olympyske Simmerspullen 1980
200px|thumb|right|It Olympysk gewichthef Stadion fan Moskou 1980
Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it gewichtheffen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1984.
Suderheide (Drachten)
Suderheide is in delsetting en fjildnamme súd fan Drachten yn de gemeente Smellingerlân. De buorskip leit noardlik fan Olterterp yn Opsterlân dêr't er ek ta heard. De namme komt ek foar as Zuiderheide. Krekt westliker leit it buertsje It Súd.
Kabouter Pimpelnoas
Pimpelnoas is in kabouter út Reahûs.
Beppe Sytske de Boer-Dykstra (1876-1966) troud mei Ate Reins de Boer (Warinxfliet), fertelde oan har bern en letter oan de beppesizzers kabouterteltsjes. Hja die dat jûns ûnder melken en op wei nei tsjerke. Dizze kabouterteltsjes binne wer trochferteld, opskreaun en tekene troch Ate van der Werf.
Salacious Gods
Salacious Gods is in Nederlânske blackmetalband oprjochte yn 1994 yn Weiteveen (gemeente Emmen). De band brocht yn 1999 syn debútalbum Askengris út. De teksten fan de band gean benammen oer goaden fan Babyloanje, en Anty-kristendom. Salacious Gods hat trije studio-albums útbrocht.
Rengersmiede
Rengersmiede is in natoergebiet fan Natuermonuminten yn De Alde Feanen by Warten. It gebiet bestiet foaral út wetter. Yn dit leechfeanmoeras is wetter in wichtige faktor. Troch meardere maatregels is de wetterkwaliteit hjir sûnt 2000 ferbettere. In tal ouwers is eigendom fan Natuurmonumenten. It Fryske Gea hat it gebiet yn erfpacht. Beide organisaasjes beheare Rengersmiede mei it omlizzende natoergebiet.
Frysk kampioenskip Seinemeane
It Frysk kampioenskip Seinemeane is in wedstryd meane dat alle jierren hâlden wurdt by it tradisjonele Flaeijelfeest, op de lêste sneon yn septimber yn Aldehoarne- en Nijhoarne.
Strjitten yn Nes (It Amelân)
W
W Wesselspaad -
Strjitte fan Nares
De Strjitte fan Nares (of Strjitte Nares, Deensk: Nares Strædet) is in seewei tusken de Baffinbaai en de Lincolnsee, bewesten Grienlân en eastlik fan Nunavut (Kanada).
In augustus kin dit wetter troch iisbrekkers befard wurde, mar dat bart suver nea.
Yn 1964 waard de namme (nei de Britske marine-offisier George Strong Nares) fan de seestrjitte offisjeel fêststeld troch de Deenske en Kanadeeske regearingen.
Liereliet
Liereliet wie in sjonggroep dy't yn 1979 foar it earst optrede yn Warkum. Se waard oprjochte ta gelegenheid fan in seeliet-evenemint foarôfgeand oan de Strontrace.
De groep treedt net allinnich yn Fryslân op mar stie ek al op poadiums yn Belgje, Ingelân, Dútslân, Noarwegen en de Feriene Steaten.
Yn 1994 bestie Liereliet út Addie Birkhoff, Gjalt Bosma, Roland Bouma, IJsbrand Bouma, Rik Holwerda, Nynke de Jong, Nanne Kalma, Greetje Keuning, Bertus Klazinga, Stephan Kraan, Marita Kruijswijk, Egbertien van Langeveld, Ankie van der Meer, Egbert Menger, Marjan Nesse, Gerard Nijborg, Rensje Plantinga, Ronald Deuderink, Age Veldboom, Johannes de Vries en Charles van der Wal.
Liereliet is ek de namme fan it Ynternasjonaal festival fan maritime Muzyk dat alle jierren yn Warkum is.
It Súd
It Súd is in buorskip oan de súdkant fan Drachten yn de gemeente Smellingerlân. De namme komt ek foar as Zuidereind en  't Zuyd End. Eastlik leit de Suderheide
Skiednis
De buorskip krige doe in tolhûs. Der waard oant 1929 tol heft. Yn 1887 waard der in tramspoar njonken de dyk oanlein, part fan de tramwei fan Drachten nei It Hearrenfean. De tram ried oant koart nei de Twadde Wrâldoarloch. Yn 1942 waard de wei dêr't de buorskip oan leit omneamd fan Zuidereind nei Het Zuid, It Súd. Op 3 febrewaris 1945 waard de tram op It Súd besketten troch in alliearde jachtfleanmasine. Sân minsken ferlearen it libben en der rekken in protte ferwûne.
It Súd hat ûnder mear in túnsintrum en it hospice Smelnehaven.
Teodoarik I
Teodoarik I, of ek wol Diderik I, (390 of 393 – 20 of 24 juny 451) wie kening fan de Fisigoaten fan 418 oant 451). Hy waard grut as gizeler by it Romeinske hof en wie de jongere broer fan Wallia. Under syn lange bewâld ferstjerke hy stadichoan de posysje fan de Fisigoaten yn Galje. Foar in part troch diplomatike handigens, mar ek mei geweld groeide ûnder syn hearskippij in tichte bân tusken de Fisigoaten en it West-Romeinske Ryk út ta in ûnbidige selsstannigens.
Visible Light
Visible Light is in ferhalebondel fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster C.J. Cherryh. De titel betsjut: "Sichtber Ljocht".
It boek befettet seis koarte ferhalen wêrfan't guon ta it sjenre fan 'e fantasy hearre, wylst oaren ta science fiction rekkene wurde moatte. It foarwurd, neiwurd en de passaazjes tusken de ferhalen yn foarmje in trochrinnend fraachpetear fan Cherryh mei harsels, dat oanklaaid is as in sêne út ien har wurken. Fan 'e ferhalen wiene fiif al earder publisearre, foar it meastepart yn ferskate blomlêzings mei wurk fan oare auteurs.
Visible Light waard yn 1986 publisearre troch Phantasia Press yn West Bloomfield yn Michigan. It waard werpublisearre troch de New Yorkske útjouwerij DAW Books en foar de Jeropeeske merk troch de Britske útjouwerij Methuen.
Teodoarik I
Opstân fan de Fisigoaten
It Romeinske leger yn Galje, dat ûnder befel stie fan de magister militum Aetius koe de earste jierren net folle dwaan tsjin de opstân fan de Fisigoaten. De Romeinen hienen de hannen fol om harren hearskippij te werstellen yn de rest fan Galje. Nei 430 kaam it Romeinske leger nei it suden om de Fisigoaten te betwingen. Yn de Slach by Arles waarden de Fisigoaten ferslein en moast kening Teodoarik de Romeinske supremasy erkenne.
Kriich mei de Romeinen (437-439)
Doe't it Romeinske leger yn 436 wiidweidich op fjildtocht wie tsjin de Boergonden en de Bagauden ûntdie Teodoarik him foar de twadde kear fan it ferdrach mei de Romeinen. Opnij besocht Teodoarik syn grûngebiet te fergrutsjen rjochting de Middellânske See. Hy oermastere de stêd Narbonne en krige it kustgebiet yn hannen. De Romeinen wienen pas yn 437 ree om tsjin de Fisigoaten op te lûken. Mei de nije oermastering fan de stêd Narbonne begûn in twa jier doarjende kriich. In Romeinsk leger dat ûnder befel stie fan generaal Lotoarius soe der lang om let yn slagje om in belis te slaan om de Fisigoatyske haadstêd Tolouse en de frede ôf te twingen. Dêrnei hâlde Teodoarik him rêstich, wol wegere hy safolle mooglik mei te wurkjen mei de Romeinen.
De slach by Sjalôns
Yn 451 foelen de Hunnen mei in geweldich grut leger it Romeinske ryk yn. Dit leger dat, útsein de Hunnen ek bestie út ferskate ûnderwurpen Germaanske folken, stuts de Ryn-grins oer en krongen oant Orléans Galje yn. Teodoarik wegere tenearsten gehoar te jaan oan de oprop fan it Romeinsk oerbefel, him oan te sluten by it Romeinske leger. Generaal Aetius, dy't net sûnder help fan de Fisigoaten foldwaande wjerstân biede koe tsjin de Hunnen, kearde him ta de ynfloedrike senator út Auvergne, Avitus, dy't 14 jier letter ta keizer beneamd wurde soe. Avitus, dy't in wichtige rol spile hie by de opfoeding fan Teodoarik, slagge dêryn om him oer te heljen. Tegearre mei it leger en oare foederaty luts Teodoarik yn juny 451 op tsjin de Hunnen. Yn Champagne op de Katalaunyske fjilden by Sjâlons kaam it ta in grouwélich treffen tusken beide legers. De slach by Sjalon waard troch de Romeinen en harren bûnsmaten wûn. Yn de striid sneuvele de Fisigoatyske kening. Neffens de oerlevering waard hy rekke troch in spear dy't troch in Ostrogoat nei him tasmit waard. Hy waard opfolge troch syn âldste soan Torismund.
Westerhitsumerbosk
De Westerhitsumerbosk is in natoergebiet fan Natuermonuminten yn De Waadhoeke, foarhinne Frjentsjerteradiel. It is in âlde fruithôvinge mei greiden der omhinne. Om 1990 binne hjir iken, esken, iperenbeammen en wylgen plante dêr't de ielreager nêsten bouwe kin. Yn 2004 sieten der wol 130 briedpearen. Oare fûgels yn de bosk binnede reade wikel (toerfalk) en de glee (mûzefalk). Fierders libje hjir hazzen en harmelings. De bosk is it moaist yn de maitiid, as de fruitbeammen bloeie.
Flytsterbosk
De Flytsterbosk is in natoergebiet út 1980 fan Natuermonuminten by Wytmarsum tusken Boalsert en Harns. Yn dit rekreaasjebosk groeie hagedoarn, esken, wylgen, bûken kletterbeammen en elzen. De Flytsterbosk is dêrmei in ôfwikseljend boskje mei in ferskaat oan fûgels, sûchdieren, flinters en ynsekten. Sjongfûgels as it readboarstke en de lytse swartkop komme der massaal foar as briedfûgel. Ek de beamklever en it readsturtsje nestelje hjir. Reeën en hazzen fine hjir ek beskûl. Troch beammen en strewellen wei te heljen binne de lêste jierren iepen plakken makke om de fariaasje yn de bosk te fergrutsjen. Dêrtroch komt no ek de gielegou hjir foar. Yn en om de bosk lizze kuierpaden.
Erik Gustaf Geijer
thumb|Erik Gustaf Geijer Erik Gustaf Geijer (Ransäter, 12 jannewaris 1783 - Stokholm, 23 april 1847) wie in Sweedsk romantysk skriuwer, komponist en histoarikus.
Geijer waard berne op de bûtenpleats Geijersgården, yn Ransäter, Värmland. Hy wie lid fan de Sweedske Akademy fan 1824 ôf en dosint skiednis fan 1817 ôf oan de Universiteit fan Uppsala dêr't er betocht wurdt mei in stânbyld. Yn 1835 waard er lid fan de Keninklike Sweedske Akademy foar Wittenskippen. Geijer wie teffens lid fan de Götyske Feriening ("Götiska förbundet"); yn de earste útjefte fan it ferieningstydskrift, Iduna, ferskynde Geijer's ferneamde gedicht 'De Wytsing' (1811), dat it byld fan de Wytsing sa't wy ús dat meast foarstelle jout: de heldhaftige Noarman. It gedicht betsjutte in kearpunt yn it tinken oer- en in rehabilitaasje fan de Noarske kultuer by de Sweden fan de romantyske gegeraasje.
Geijer sette in tal koarte gedichten op muzyk en skreau in stikmannich pianosonaten, strykkwartetten en stikken foar koar.
Ritske Numan
Hy studearre sang oan it konservatoarium yn Utert. Yn 1955 waard hy lid fan bij it manljuskoar 'Smeliesterlân' dêr't hy al gau de solopartijen die. Dêrmei begûn in solokarriêre. Dochs keas er koarte tiid letter om te sjongen as hobby. It súkses wie him tefolle, omdat it artystewrâldsje him tsjinstie. Hy waard lid fan it toankeunstkoar Frisia Cantat dêr't er yn 1987 ôfskied fan naam. Numan song ûnder mear lieten fan Fedde Schurer en Harm de Wilde.
Rosemastate
Rosemastate stie eastlik fan Kollum, yn de gemeente Kollumerlân. Nei alle gedachten om 1615 ûntstien. Op it stee fan de state stiet no in pleats. thumb|right|300px|De pleats Rozemastate Fan de beide bruorren Tamme en Jildert Rompts bewenne de earste Sybemastate “op het Torp”. Fan Jildert Rompts is bekend dat hy yn 1605 fan Isaäc, Tiets en Tjebbe, bern fan de romrofte Ljouwerter boargemaster Adje Lamberts, in 'sath ûnder “Ausbuer”' (Lytsewâld) kocht mei de namme Rosema. Jildert Rompts libbe yn 1595 en wie doe troud mei Rytien, dochter fan Jacob Alberts, waans familynamme òf (de) Roo òf Doënga wie. Yn 1611 wurdt Anna Wiegersdr. as syn sydsulver neamd. Nei alle gedachten wie hy de stichter fan Rosemastate yn de 'Uiterdijkstercluft' ûnder Kollum. Syn soan Jacob Jilderts Rosema bewenne de state mei syn frou Trijntje Pietersdr. Cleveringa. Hy wie dykgraaf en ûntfanger-generaal fan Kollumerlân en yn 1623, 1627, 1632 en 1646 folmacht foar de Lândei fanwege dizze gritenij. Jacob stoar op 14 april 1650 en syn frou de 1e jannewaris 1661. Fan harren sân bern wenne letter Jetscke op de state. Yn 1883 wienen de dûbele singels mei hege beammen en de grêften der noch. Binnen de grêften stie(t) in pleats.
Ritske Numan
Bekende lieten fan Numan binne Oan 'e Dwersfeart, Om utens en It âlderhûs.
Leonserpolder
De Leonserpolder by Jorwert is in natoergebiet dat foar in diel beheard wurdt troch Natuermonuminten. It gebiet is troch de oerheid oanwiisd as natuerreservaat. Dêr't it kin wurdt it wetterpeil ferhege om in riker boaiemlibben te krijen dat yn it foardiel fan in soad fûgels is.
Kleaster fan de Mem Gods fan Kazan (Tambov)
It Kleaster fan de Mem Gods fan Kazan of it Kazankleaster (Russysk: Казанский монастырь) is in russysk-otterdoks kleaster foar muontsen yn de stêd Tambov yn Ruslân. Yn de kleastergebouwen is it Teologyske Seminaarje fan Tambov ûnderbrocht.
Skiednis
It kleaster waard yn de jierren 1667-1670 stifte, mar brannen makken dat de gebouwen ferskillende kearen ferfongen wurde moasten. By de weroprjochting fan it bisdom Tambov yn 1758 keas de biskop it kleaster foar de bou fan it biskoplike paleis. De stiennen gebouwen en tsjerke fan it kleaster datearje út it lêste diel fan de 18e iuw.
Troch de brannen dy 't faak útbrutsen yn de stêd Tambov, feroare it arsjitektoanyske uterlik fan it kleaster meardere kearen. De wichtige rekonstruksje waard yn de midden fan de 18e iuw útfierd. Ek waard in begraafplak oanlein dêr't in soad bekende ynwenners fan Tambov begroeven waarden. Under biskop Teofily, dy't fan 1788-1811 biskop wie, waarden twa tsjerken boud: de barokke Kazankatedraal (1791-1796) en de Jehannes de Doperkatedraal as wintertsjerke. De kleastergebouwen waarden yn de styl fan it klassisisme boud, de oerhearskjende boustyl fan de Russyske arsjitektuer yn dy tiid. Yn 1848 waard de klokketoer tafoege. thumb|250px|left|It kleaster mei de oarspronklike klokketoer Fanwegen it útbrekken fan protesten tsjin de bolsjewiken yn Tambov, waard it kleaster op 19 oktober 1918 sletten. Nei de grutte opskuor ûnder lieding fan Aleksander Antonov rjochten de Sovjet-autoriteiten in kamp op it kleasterterrein yn, dêr't de dielnimmers fan de opstân opsletten, ûnderfrege en fermoarde waarden.
Yn de jierren 1920 besette de Tsjeka it kleaster. De jierren dêrnei waard it begraafplak ferneatige. Yn deselde tiid waard ek de klokketoer (sabeare om't dy brekfallich wêze soe) ôfbrutsen. De Kazantsjerke waard brûkt om de argiven fan de provinsjale autoriteiten op te slaan.
Op 30 augustus 1960 waarden de gebouwen troch de autoriteiten erkend as monumint. Nei de fal fan it kommunisme waarden de gebouwen werom jûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. It kompleks krige op 22 desimber 1992 de monastike funksje werom en sûnt is it kleasterkompleks restaurearre en útwreide mei nije gebouwen. Ek de klokketoer, ien fan de heechsten fan de Russyske Federaasje, waard wer opboud.
Tsjerken
thumb|260px| De twa katedralen
Klokketoer
Yn 2007 waard útein set mei de bou fan in nije klokketoer. Op 27 july 2011 waard de 20 meter hege spits mei in helikopter op syn plak set. Op 30 augustus brocht patriarch Kirill in besite oan Tambov en by dy besite waard de 107 meter hege klokketoer ynwijd. It is de heechste klokketoer fan de oblast Tambov en ien fan de heechste tuorren fan Ruslân. De toer is gjin replika fan de âlde klokketoer fan 1848, dy't wat foarm en hichte oanbelanget minder yndruk makke as de hjoeddeiske.
Gewichtheffen op de Olympyske Simmerspullen 1948
200px|thumb|right|It Olympysk Gewichthef Stadion fan Londen 1948
De Olympyske Simmerspullen 1948, ek wol de XIVe Olympiade neamd waarden yn 1948 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. It gewichtheffen waard hâlden yn it Earl's Court.
Earl's Court
It Earl's Court waard boud yn 1937 as conferensje en evenemintenhal mei plak foar 19.000 taskôgers. Earl's Court wêr't boksen, gymnastyk, wrakselje en gewichtheffen hâlden waard is hjoed de dei ek wol bekind as it Earl's Court 1, om't it Earl's Court yn 1991 útwreiden waard mei it Earl's Court 2.
Medaljespegel
De top-5 fan lannen dy't by it gewichtheffen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1948.
Erebia
De 'Erebia binne in skaai yn de ûnderfamylje fan de Sâneachflinters. thumb|right|300px|[[Erebia aethiops]] thumb|right|300px|[[Erebia alberganus]] thumb|right|300px|[[Erebia euryale]] thumb|right|300px|[[Erebia ligea]]
Awake (band)
Awake  is in Ingelske metalband oprjochte yn 2007 yn Cambridge. De band is ûntstien út de band Humanity De band brocht yn 2007 syn debútalbum Illumination út. Awake hat twa studio-albums útbrocht.
Dortmund
Dortmund is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen yn it Ruhrgebiet. Der wennen 584.412 minsken yn 2008.
Sport
Yn 2006 wie Dortmund ien fan de spylstêden fan it WK fuotbal.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen 1936
Olympiapark Schwimmstadion Berlin
It Olympiapark Schwimmstadion Berlin waard boud yn 1935 en hie plak foar 20.000 taskôgers. It swimbad wie 50 meter lang en 20 meter breed. Der wie in apart bad foar it keunstdûken dat 20 meter breed en 20 meter lang wie. It wie it earste swimbad dat sekuer op temperatuer hâlden wurde koe. It swimbad leit oan de noardkant fan it Olympysk Stadion.
Hinlopenstrjitte
De Hinlopenstrjitte (Noarsk: Hinlopenstretet) is in seestrjitte by it Noarske Spitsbergen, tusken it eilân Spitsbergen en Nordaustlandet. De seestrjitte is sa'n 150 km lang en 10 oant 60 km breed.
Geschichte
Der wurdt tocht dat dit wetter neamd is nei ien fan de lieders fan de Nederlânske Noardske Kompanjy, Tymen Jacobsz Hinlopen (1572–1637). De strjitte waard al lang lyn troch walfiskjagers en Pomoaren besocht. 1827 brocht Henry Foster it noardlik diel yn kaart en stelde fêst dat de eardere Nederlânske 18e iuwske kaarten ek al sekuer wienen. Auf der Ersten Deutschen Nordpolarexpedition Yn 1868 befarde Carl Koldewey syn Dútske ekspedysje mei it skipmit der Grönland de Hinlopenstrjitte. In protte geografyske nammen yn de kontrei geane op dizze ekspedysje werom, sa as Wilhelmøya en Augustabukta.
Skiere sâneachjes
De Skiere sâneachjes (Hyponephele) binne in skaai yn de famylje fan de sâneachflinters.
Oepke Noordmans
Libben en wurk
Oepke wie in soan fan Durk Piers Noordmans, boer en leketeolooch, en Gerbig Oepkes de Roos. Hy groeide op yn Skearnegoutum en gie nei it gymnasium yn Zetten. Ferfolgens begûn er de stúdzje teology oand Universiteit fan Leien yn 1891. Yn 1892 rekke er in skoft oerspand en koe er de stúdzje earst yn 1899 wer opnimme, mar no yn Utert.
Yn 1903 waard Noordmans predikant yn Idzegeahuzen en Piaam en hy troude op 14 july 1910 mei Johanna Hillegonda Oosterhuis. Sy krigen twa soannen en ien dochter. Yn 1920 waard er beroppen yn Sumar en doe publisearre er ek syn earste teologyske wurk. Fan 1923 oant 1943 stie er yn Laren yn de Achterhoek.
Noordmans wie pleiter foar de teology fan Karl Barth, dy't ek in kear moete hat. Noordmans waard wol omskreaun as in 'reformatorysk katolyk'. Hy wie min yn in beskate hoeke te pleatsen, mar hy hie in protte ynfloed yn de Herfoarme Tsjerke yn it ynterbellum. Noordmans krige yn 1935 in earedoktoraat oan de Universiteit fan Grins.
Fortuna Vlieland
Fortuna Vlieland is in brouwerij yn it doarp East-Flylân, op it eilân Flylân. De brouwerij is oprjochte troch inisjatyfnimmers Bojan Bajic en Gosse Beerda.
Oepke Noordmans
Libben en wurk
Nei syn emeritaat yn 1943 ferfarde er nei Lunteren. Syn lêste jierren hie er te lijen fan in deadlike sykte. Oan de ein fan de Twadde Wrâldkriich ferlear er syn âldste soan.
Fortuna Vlieland
Skiednis
De brouwerij begûn ynearsten ûnder de namme Selkiebrouwerij. De Selkiebrouwerij lei him ta op it ambachtlik en op lytse skaal brouwen fan spesjaalbieren, wêrby 't allinnich natuerlike en yn grutte mearderheid Flylanner grûnstoffen brûkt wurde. Rampzalig (foar it earst broud yn 2016) wie, nei Selkie, (in limitearre oplaach fan 44 flessen) it twadde bier fan de Selkiebrouwerij. De Selkiebrouwerij waard yn 2015 inisjearre troch Bojan Bajic, Gosse Beerda en Henriëtte Waal (bekend fan De Buitenbrouwerij, in workshopbrouwerij yn Amsterdam).
Op 16 novimber 2016 waard de brouwerij ynskreaun yn it register fan de KfK ûnder de namme Brouwerij Vlieland.
Yn septimber 2018 waard de bou úteinset fan in nije brouwerij, neidat der in subsydzje ûntfongen wie fan it Waadfûns, foar it bouwen fan in bierbrouwerij anneks teäter. Sintraal yn it gebou stiet it brouwen fan bier mei lokale produkten kombinearre mei teäter- en filmfoarstellingen. Yn desimber 2019 waard de brouwerij offisjeel iepene ûnder de namme Fortuna Vlieland.
Hjoed
Fortuna Vlieland-bieren wurde makke fan rûch dúnwetter, de smaakmakkers wurde mei de hân rispe op it eilân. Brouwe wurdt foar in grut part mei enerzjy fan de sinne dien. Yn de brouwerij wurde rûnliedings jûn, al dan net mei in bierpriuwerij. De brouwerij hat ek in online winkel.
Njonken bier wurdt der no ek Fortuna Vlieland Bruisend makke, is Flylanner suvere dúnwetter dêr 't koalsoer oan tafoege is, sûnder sûker of oare tafoegingen.
Strjitten yn Sint-Nyk
De Strjitten yn Sint-Nyk:
Golanhichte
right|thumb|300px|Kaart fan de Golanhichten De Golanheechflakte (Golan, Hichten fan Golan, Golanflakte of Golanhichten) is in heuvelich gebiet op de grins tusken Libanon, Syrje, Jordaanje en Israel. Troch de Romeinen waard it gebiet eartiids oantsjutten as Gaulanitis.
Rush Hour 3
Rush Hour 3 is in Amerikaanske aksjekomeedzje en plysjefilm út 2007 ûnder rezjy fan Brett Ratner, mei yn 'e haadrollen Jackie Chan en Chris Tucker. De film heart ta de Rush Hour-franchise en is as sadanich in ferfolch op Rush Hour út 1998 en Rush Hour 2 út 2001. It ferhaal folget de Hongkongske plysje-ynspekteur Lee en resjersjeur Carter út Los Angeles as se by in ûndersyk nei de Sineeske Triaden nei Parys ta reizgje op it spoar fan 'e legindaryske Shai Shen. Rush Hour 3 krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes, mar wie yn 'e bioskopen kommersjeel súksesfol. It wie lykwols it lêste diel dat yn 'e Rush Hour-filmsearje makke waard.
Plot
Trije jier nei de lêste kears dat plysje-ynspekteur Lee Yan Naing út Hongkong en resjersjeur James Carter út Los Angeles mei-inoar op en út west hawwe (sjoch: Rush Hour 2) reizget de Sineeske ambassadeur yn 'e Feriene Steaten, Han Solon, nei in ynternasjonale konferinsje fan it Wrâldstrafhôf yn Los Angeles mei Lee as it haad fan syn liifwachten. Op 'e konferinsje sprekt Han fertsjintwurdigers ta fan lannen fan oer de hiele wrâld oer it gefaar dat de organisearre kriminaliteit fan 'e Sineeske Triaden foar de wrâldmienskip ynhâldt. Hy kundiget oan dat er klearrichheid jaan sil oer Shai Shen, in semy-legindarysk figuer fan grut belang foar de Triaden. Ear't er lykwols de die by it wurd foegje kin, wurdt er delsketten troch in slûpskutter, mei as gefolch dat de konferinsje yn gaos einiget.
Lee set de efterfolging op 'e skutter yn, dy't er yn in steechje efterhellet. It docht lykwols bliken dat it om Kenji giet, de Japanske pleechbroer út syn jonkheid, dat Lee wifelet om him del te sjitten. Underwilens hat Carter oer de plysjeradio heard wat der bard is en hy wol Lee te help komme. Syn oankomst soarget lykwols foar sa'n trelit dat Kenji útnaaie kin. Neitiid bejouwe Lee en Carter harren nei it sikehûs, dêr't se te hearren krije dat de kûgel it hert fan ambassadeur Han mist hat, sadat er syn ferwûnings oerlibje sil. Hoewol't se in beskrobbing fan harren respektivelike oerhearrigen krije om't se de skutter ûntkomme litten hawwe, ûntfytmannet Han syn teenagedochter Soo-Yung oan harren beiden in ûnthjit dat se net rêste sille foar't se de man fûn hawwe dy't opdracht jûn hat ta de moardoanslach. Se is der nammentlik wis fan dat dyselde it net by ien mislearre oanslach litte sil.
Soo-Yung fertelt de beide plysjes ek dat har heit har koartby in kefert tastoppe hat dêr't wichtich bewiismateriaal yn siet, mei de opdracht om dêr in feilich plak foar te sykjen. Soo-Yung hat it yn har locker stoppe yn 'e klaaikeamer fan in pleatslike kung fu-dojo dêr't se lesjout. Dat, Lee en Carter sette dêrhinne. Yn 'e skoalle kriget de ûngeduldige Carter it earst oan 'e stôk mei in klaske lytse bern dat kung fu leart en dêrnei mei in reuseftige Sinees. Uteinlik docht bliken dat de locker fan Soo-Yung earder dy deis troch ûnbekende iepenbrutsen is. It kefert is dêrby stellen. Lee en Carter ornearje dat de Triaden dêrefter sitte, krekt as efter de moardoanslach op ambassadeur Han.
Om't se oer Han en Soo-Yung yn noed sitte, hastigje se har werom nei it sikehûs, dêr't alle befeiliging fan 'e ambassadeur ûnderwilens fuortroppen is. Net folle letter falt in kwartet slûpmoardners fan 'e Triaden it sikehûs binne, mar Lee en Carter witte de oanfal ôf te slaan. Se krije ien fan 'e slûpmoardners libben yn 'e hannen, mar de man sprekt inkeld Frânsk, hoewol't er in etnyske Sinees is. Om him te ûnderfreegjen hawwe de beide plysjeminsken ferlet fan 'e help fan in non dy't de Frânske taal machtich is. Dat liedt ta wat pynlike mominten as de plysjes en harren arrestant inoar oer en wer misledigje en de non dat allegear oersette moat. Uteinlik docht lykwols bliken dat er út Parys komt. As er ûnder druk set wurdt, jout er twa brokjes ynformaasje priis: it adres Rue Franklin D. Roosevelt 50 en de foarnamme Geneviève. Lee en Carter beävensearje dat ambassadeur Han op in geheim plak fierder behannele wurdt, wylst se Soo-Yung by Varden Reynard bringe, de Frânske foarsitter fan it Wrâldstrafhôf. Wannear't dyselde en Soo-Yung fuort letter op in hier nei omkomme troch in autobom, sette Lee en Carter ôf nei Parys om foar iens en foar altyd ôf te weven mei de ferantwurdliken.