cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Annaba
Skiednis
Nei de fal fan de Almohaden, sette yn 1250 de hearskippij fan de Hafsiden útein yn Annaba. Yn 1533 kaam Annaba ûnder Ottomaanske hearskippij oant de Frânske kolonisaasje yn 1832. Fan 1535 oant 1540 rekke it tydlik yn Spaanske hannen. Fan de sechtjinde oant de njoggentjinde iuw brûkten de Barbarijske seerôvers de haven fan Annaba as ien fan harren útfalsbasissen.
Lettere ûntjouwings
thumb|left|Bône yn 1899 Under Frânsk gesach waard de stêd Bône neamd en waard it ien fan de grutste Frânske stêden yn Algerije. Hjoed-de-dei is der noch hieltyd in reedlik grutte minderheid fan pied-noirs yn de stêd. In ferneamde pied-noir dy't yn Bône berne waard, wie de maarskalk fan Frankryk Alphonse Juin.
Fan 1865 oant 1869 waard de haven fan Bône mei 80 bunder útwreide om it izererts fan de minen fan Mokta el-Hadid te ferfieren. In koart spoar fan de myn nei de haven waard yn 1864 oanlein en dat wie de earste spoarline fan Algerije. Produksje fan izererts sette yn 1865 op grutte skaal útein. Der waard doe 22.000 ton erts produsearre en yn 1869 wie dat al 255.000 ton. It erts waard út de minen wûn en nei Bône ferfierd, dêr't it nei Frânske izer- en stielferwurkjende fabriken ferfierd waard. Fierder waard de haven brûkt foar it útfieren fan fosfaten, leaderts en sinkerts. Keizer Napoleon III besocht de stêd en de minen yn 1865.
It besjen wurdich
It nasjonaal park El Kala leit beëasten de stêd deunby de Tunezyske grins.
Annaba hat ek ferskate religieuze monuminten, lykas de basilyk fan Sint-Augustinus. It âlde Hippo Regius wie in wichtich biskopsit ear't it troch de Fandalen ferwoastge waard.
Annaba is ek ferneamd om syn promenade, de Concours de la Révolution, dy't in plak mei in drok útgeanslibben is.
1000px|Panorama fan Annaba
Behati Prinsloo
Behati Prinsloo (útspr.: [bi'a:ti prɪnslo:], "biati prinslo"; Grootfontein, 16 maaie 1988) is in blank Namibysk fotomodel en mannekên fan Afrikaner komôf. Hja is fral bekend as it gesicht fan it linzjerymerk Victoria's Secret, wêrfoar't hja ûnder oaren it sub-label Pink fertsjintwurdiget.
Jonkheid en komôf
Prinsloo waard yn 1988 berne yn Grootfontein, yn wat doe noch it Súdafrikaanske mandaatgebiet Súdwest-Afrika wie. (Dat waard lykwols yn 1990 ûnôfhinklik ûnder de namme Namybje.) Hja is de dochter fan Boet en Magda Prinsloo, dy't beide fan etnysk Afrikaner komôf binne. Har heit is predikant, wylst har mem in bêd en brochje runt. Prinsloo har memmetaal is Afrikaansk; it Ingelsk is foar har in twadde taal dy't se oanleard hat op 'e legere skoalle.
Karriêre
Doe't se yn 2005 mei sechstjin jier op fakânsje wie yn Kaapstêd, yn Súd-Afrika, waard se "ûntdutsen" troch Sarah Doukas, de oprjochtster fan Storm Model Management en deselde dy't ek topmodel Kate Moss ûntdiek. Dêrmei sette Prinsloo har karriêre as model útein. Hja rûn as mannekên mei yn withoefolle moadeshows, û.m. foar topmerken as Chanel, Prada en Louis Vuitton.
Fierders stie se op 'e omslach fan û.o. de Amerikaanske, Meksikaanske, Russyske en Spaanske Vogue en fan 'e Frânske, Italjaanske en Sweedske Elle. Teffens wurke Prinsloo mei oan advertinsjekampanjes fan merken as Adore, Chanel, H&M, Hugo Boss, Marc by Marc Jacobs, Lacoste, Tommy Hilfiger en Gap.
Yn 2007 wurke Prinsloo foar it earst foar it linzjerymerk Victioria's Secret, dêr't se it gesicht waard fan it sub-label Pink. Dêrnjonken waard se yn 2008 ien fan 'e saneamde Victoria's Secrets Angels, en yn dy hoedanichheid iepene se de jierlikse moadeshow fan it merk yn 2014. Yn 2012 stie Prinsloo op it tolfde plak fan 'e ranglist fan 'e meast seksy modellen fan 'e wrâld fan 'e webside Models.com. Datselde jiers waard se it gesicht fan it Australyske baaikleanmerk Seafolly.
Dragan Mrđa
(23 jannewaris 1984) is in Servysk fuotballer. Earder spile foar Red Star Belgrade, Jedinstvo Ub, Lierse, Zulte Waregem, Khimki, Vojvodina, Sion en Omiya Ardija.
Behati Prinsloo
Karriêre
Njonken har modellewurk hat Prinsloo ek meiwurke oan ferskate fideoklips, wêrûnder dy fan it nûmer Rich Girls, fan 'e band The Virgins, en twa nûmers fan 'e band Maroon 5. Teffens spile se harsels yn 'e ôflevering Ha'awe Make Loa fan 'e Amerikaanske plysjesearje Hawaii Five-0.
Priveelibben
Prinsloo is goed befreone mei it Kanadeeske model Coco Rocha en mei har Victoria's Secret-kollega's Candice Swanepoel en Lily Aldridge. Fan 2005 oant 2012 hie se in relaasje mei it Britske model Jamie Strachan. Yn 2012 begûn se om te gean mei Adam Levine, de lead-sjonger fan 'e band Maroon 5, oan wa't se har yn july 2013 fersei. Prinsloo en Levine trouden op 19 july 2014 yn Meksiko.
Marterdieren
De marterdieren (Latynske namme: Musteloidea) foarmje in boppefamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora), it ûnderskift fan 'e hûndieren (Caniformia) en it tuskenskift fan 'e poalrôfdieren (Arctoidea). Yn dizze taksonomyske groep binne de libbene famyljes fan 'e martereftigen (Mustelidae), de lytse panda's (Ailuridae), de stjonkdieren (Mephitidae) en de waskbeareftigen (Procyonidae) gearbrocht. Yn totaal omfiemet de boppefamylje fan 'e marterdieren 85 libbene soarten, dy't fan natuere op alle wrâlddielen foarkomme, útsein Antarktika en Oseaanje.
Swiere kruser
In swiere kruser is in middelgrut type oarlochsskip. De beneaming is fan oarsprong in ferkoarte foarm fan "swierbepânsere kruser", wêrmei't in soarte skip beskreaun waard dat in folle swierdere bepânsering hie as de saneamde lichte krusers. Swiere krusers waarden ûntwurpen foar in lang berik en hege faasje, en wiene relatyf swier bewapene. De iennichste swierdere marineskippen wiene de slachkruser en it slachskip.
De swiere kruser waard ûntwikkele út it eardere pânserdekskip, dat yn 1878 yntrodusearre waard troch de Britske Keninklike Marine. Tsjin it begjin fan it Ynterbellum hiene har út dat eardere skipstype twa soarten krusers ûntjûn: de lytsere, lichter bewapene en lichter bepânsere lichte kruser en de gruttere, swierder bewapene en swierder bepânsere swiere kruser. Yn 'e tekst fan it Marineferdrach fan Londen, út 1930, waard de swiere kruser omskreaun as in kruser mei kanonnen fan in loopdiameter fan 6,1 inch (155 mm) oant 8 inch (203 mm). It skip mocht fierders (krekt as de lichte kruser) net grutter wêze as 10.000 ton.
Yn 'e Twadde Wrâldoarloch, doe't de eardere beheinings net mear neilibbe waarden, groeiden de swiere krusers almar grutter, oant de Amerikaanske swiere krusers fan 'e Alaska-klasse like grut wiene as slachkrusers of slachskippen út dy tiid en grutter as de slachskippen út 'e Earste Wrâldoarloch. Se wiene lykwols folle lichter bepânsere en koene in konfrontaasje mei in echte slachkruser of in slachskip net oan. Der waarden mar twa skippen fan 'e Alaska-klasse makke en se waarden net folle ynset.
Nei ôfrin fan 'e Twadde Wrâldoarloch rekken swiere krusers al hiel fluch út 'e graasje, mei't technyske foarútgong it mooglik makke dat lytsere en folle goedkeapere torpedoboatjagers deselde funksje ferfolje koene as krusers. De marines fan Dútslân en Japan waarden nei de oarloch ûntmantele, en de Britske Keninklike Marine tanke syn lêste trije swiere krusers ôf yn 'e iere 1950-er jierren. De Amerikaanske Marine, de lêste seemacht dy't noch sokke skippen brûkte, helle syn lêste swiere krusers, de USS Chicago, de USS Columbus en de USS Albany, tusken 1975 en 1980 út 'e feart. Tsjintwurdich bestiet der noch mar ien swiere kruser yn 'e hiele wrâld, de USS Salem, dy't soarchfâldich beholden wurdt as museumskip yn Quincy (Massachusetts).
Dušan Petković
(13 juny 1974) is in eardere Servysk fuotballer. Earder spile foar OFK Beograd, Mallorca, Écija Balompié, Yokohama Marinos, Wolfsburg, Nuremberg, Spartak Moscow en Saturn Moscow Oblast.
Jan Zeldenrust
thumb|Jan Zeldenrust (l.) en [[Job de Ruiter (1978)]] Jan Zeldenrust (Grins, 5 april 1907 – De Haach, 5 juny 1990) wie tsientallen jierren de bekendste patolooch-anatoom fan Nederlân.
Yn 1948 gie er oan 't wurk by it Gerechtelijk Laboratorium (letter omneamd ta Gerechtelijk Natuurwetenschappelijk Laboratorium) ûnder lieding fan kriminolooch Wiebo Froentjes. Yn 1951 waard Zeldenrust direkteur fan it doe oprjochte Gerechtelijk Geneeskundig Laboratorium (letter it Laboratorium voor Gerechtelijke Pathologie), dat festige wie yn itselde gebouwekompleks, earst yn De Haach en fan 1972 ôf oan yn Rijswijk. Hy wie dêr fral dwaande mei de gerjochtlike genêskunde. Earst yn 1984 gie de ûnderwilens 77-jierrige Zeldenrust mei pinsjoen; hy waard opfolge troch Martin Voortman. Yn 1999 gien beide organisaasjes byinoar ûnder de namme Nederlands Forensisch Instituut.
Yn de berjochtjouwing oer moardsaken waard er faak neamd, sadat it grutte publyk tige fertroud mei syn namme rekke. Yn ynterviews kaam er nei foaren as in lakonike man mei grutte leafde foar syn fak, dy't tige sekuer en droechwei formulearre.
Atlanta (betsjuttingsside)
"Atlanta" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Elvis Presley Museum (Molkwar)
It Elvis Presley Museum is in museum yn Molkwar yn Súdwest-Fryslân.
It museum toant alderlei stikken út it libben fan de Amerikaanske sjonger en akteur Elvis Presley. Der is ûnder mear in sinjearde gitaar út 1959 oanwêzich dy’t de sjonger bespile yn de tiid fan syn militêre tsjinst yn Dútslân. Der wurde ek ferskate stikken klean fan de sjonger toand út deselde perioade en in shirt dat er oan hie by de opnames fan de film Jailhouse rock (1957). Ek binne der filmsheets fan dizze film oanwêzich dy’t komme út de MGM Studios. Dêrneist wurde der ferskate oare stikken toand as bygelyks sinjearde platehoezen, filmposters, foto's, platen, ensfh.
De samling waard gearbrocht troch de eigenaresse Joke van Gent. Hja is sûnt 1956 fan en samler fan memorabilia fan Elvis. Hja iepene it museum yn 2000 yn antykpleats "De Marpleats" tusken Starum en Hylpen. De antykpleats wurdt tagelyk brûkt as museumwinkel mei besibbe artikels as orizjinele Amerikaanske jukeboxen fan it merk Rudolph Wurlitzer Company'', popcornmasines en benzinepompkes.
Kleaster Maulbronn
Kleaster Maulbronn is in earder sistersjinzersk kleaster yn it sintrum fan Maulbronn oan it súdwestlik ein fan it Strombergerlân, dat tusken it Swarte Wâld en it Odenwâld leit. De stêd Pforzheim yn Baden-Wuertemberch leit tichteby. It kleaster is it bêst bewarre midsiuwske kleaster noardlik fan de Alpen en falt sûnt desimber 1993 ûnder it UNESCO-wrâlderfgoed.
Skiednis
Troch it fjoer fan de abt Bernard fan Clairvaux krige de sistersjinzerske oarder ek yn it tsjintwurdige Dútslân in soad oanhing. Yn it súdwesten fan Dútslan hie de abt út Clairvaux in soad ynfloed op Walter fan Lomersheim, dy't op it erfgoed Eckenweiher tusken Mühlacker en Lienzingen in sistersjinzersk kleaster stifte, dêr't er himsels as lekebroer by joech. Foar dat doel stjoerde it kleaster Neuburg yn de Elsas tolve muontsen – lykas sein wurdt neffens it tal apostels. De soarch foar it nij stifte kleaster waard tabetroud oan abt Dieter fan de primêre abdij Morimond, dy't op 24 maart 1138 dêr oankaam. It plak fan it skonken lân wie nei alle gedachten foar it nije kleaster ûngeskikt, nei oannommen wurdt troch it brek oan wetter. De biskop fan Speyer oerhannige dêrom syn liengoed Mulenbrunnen oan de abt Dieter en dêrmei krige it kleaster syn definitive plak.
It âldste diel fan it kleaster is de trijeskippige basilyk, dy't yn 1178 waard ynwijd. Ek it 15e-iuwske koerstuolte mei 92 sitten is bewarre bleaun. Yn de midsiuwen wie it kleaster in wichtich polityk, ekonomysk en sosjaal sintrum.
Yn de tiid fan de Boerekrigen waard it kleaster belegere en nei sân dagen troch de opstannige boeren ynnommen en plondere. Oanfierder Jäcklein Rohrbach beklage him by Hans Wunderer oer de disoarder ûnder de boeren, dy't it mar net iens wurde koene oft it kleaster delbaarnd, ôfbrutsen of yn jild omset wurde moast. Oan it krewearjen fan Rohrbach is it te tankjen dat it kleaster lang om let sparre bleau foar ferneariging.
Nei de reformaasje waard it kleaster yn 1556 in protestantske skoalle. Allinne it refektoarium en de sliepsealen fan de lekebruorren binne nei de reformaasje feroare.
Sûnt 1807 brûkt it Protestantske Teologyske Seminaarje in diel fan dat kleaster. Yn desimber 1993 waard it kleaster op de list fan UNESCO as wrâlderfgoed tafoege.
Beskriuwing
Yn it kleaster binne alle stilen fan de romaanske tiid oant de lette goatyske tiid fertsjintwurdige. De kleastertsjerke is fral goatysk en hie ynfloed op de fersprieding fan de goatyske arsjitektuer yn grutte dielen fan Noard- en Sintraal Europa. It systeem fan it wetterbehear yn Maulbronn wurdt troch UNESCO wurdearre as fan bysûnder belang. De kleastergebouwen wurde noch jimmeroan mei tuorren en in kilometer lange ferdigeningsmuorre omfieme. Bûten de muorren fan it kleaster lizze de goed ûnderholden wynberch, fiskfivers en bewetteringskanalen, dy't tsjûgje fan de iuwenâlde agraryske tradysje fan de sistersjinzerske muontsen.
Dochterkleasters fan Maulbronn wiene it kleaster Bronnbach (1150) en Schöntal (1157).
Hjoeddeisk gebrûk
Tsintwurdich eigner fan it kleaster is de dielsteat Baden-Wuertemberch. Yn de gebouwen dy't omfieme wurde troch in kleastermuorre binne ferskillende publike tsjinsten ûnderbrocht. Ek binne der in pear restaurants. Dêrnjonken wurde de kleastergebouwen brûkt troch it Protestantske Teologyske Seminaarje.
Fanefjord Kirke
De Tsjerke fan Fanefjord (Deensk: Fanefjord Kirke) is in 12e-iuwske tsjerke op it eilân Møn yn Denemark en de jongste fan de midsiuwske tsjerken op it eilân.
Beskriuwing
De fan kleastermoppen boude tsjerke is ferneamd fanwegen de muorrebeskilderings en bestiet út in skip, in westlike toer en in noardlik portaal. It westlike diel fan it sân meter hege skip datearret út de twadde helte fan de 13e iuw. De hjoeddeiske krúsgewelven stamme út de lette jierren 1400 en it op it skip oanslutende koer út it begjin fan de 16e iuw. De rûnbôgefinsters stamme nei alle gedachten fan de renovaasje yn 1724. De tsjerke waard yn 1825 oankocht troch it lângoed Klintholm en bleau hast in iuw yn it besit fan it lângoed.
In heale kilometer súdlik fan de tsjerke leit de saneamde Grønjægers Høj ('heuvel fan de griene jager') of Grønsalen, ien fan de grutste neolityske grêfmonuminten fan Denemark.
Ynrjochting
De preekstoel is fan itselde type as dy fan de Tsjerke fan Elmelunde en is nei alle gedachten om en de by 1645 makke troch deselde houtfiker. It doopfont is letromaansk (1175-1275) en makke fan reade en wite gotlânske sânstien. De kûp fan it doopfont is fjouwerblêdfoarmich, wylst de foet de foarm hat fan fjouwer gearstalde pylders.
Fresko's
Iuwenlang bleane de muorreskilderings fan de tsjerke ûnder in kalklaach. Under lieding fan E. Lind fan it Nasjonale Museum kamen se tusken 1932 en 1934 wer foar it ljocht. Yn 2009 ûndergyngen de muorreskilderings in restauraasje.
De muorreskilderings stamme út likernôch 1350 en de 16e iuw. De koerbôge waard yn de 14e iuw dekorearre mei sirkels en dêryn de simboalen fan de fjouwer evangelisten, Sint-Kristoffel en Sint-Joaris. Yn it begjin fan de 16e iuw, noch foar de reformaasje, fersierden de master fan Elmelund en syn feinten de tsjerke mei op de Biblia Pauperum ynspirearre bibelske foarstellings.
Kristian Dijkstra
Kristian Dijkstra (Ljouwert, 19 maart 1988) is sjonger fan de Fryske band Twarres. Hy spilet akûstyske perkusje en sjongt de earste en twadde stim.
Biografy
Neist Twarres spilet Kristian ek yn de band 'The Woodrockers', in country/Bluegrass band.
Twarres
Sûnt 2014 makket Kristian diel út fan de Fryske band Twarres. Tegearre mei Mirjam Timmer foarmet hy de band. Yn 2016 waard de earste offisjele nije single Fûgelfrij útbrocht yn de nije besetting.
Toppenish (Washington)
Skiednis
De earste bewenners wiene de Yakama-Yndianen. Yn 1855 waarden hja yn in reservaat twongen. Om de yndianen yn de Amerikaanske maatskippij te yntregrearjen, waarden reservaten opdield yn stikken lân, wêrby't yndividuele yndianen in stik lân ta wiisd krije koene. Dit wie ûnder de saneamde Lânferdielings Akte fan 1887 (General Allotment Act of 1887 of Dawes Act). Josephine Bowser Lillie wie ien fan de yndianen dy't lân tawiisd krige. Hja wie heal Jeropeesk en heal yndiaansk en waard wol de Mem fan Toppenish) neamd. Hja krige 32 bunder lân, dêr't hja 16 bunder ûntjûn hat foar opsplitsing om dy wer ôfsûnderlik te ferkeapjen. Dit wiene de earste grûnen dy't ferkocht waarden yn it reservaat. Foarhinne wie al it lân yn it reservaat mienskiplik yn namme fan de stam, net yndividueel. Yn 1883 waard it spoar oanlein en doe kamen der ek mear bewenners fan Jeropeesk komôf. Op 29 july 1907 waard Toppenish in gemeente (incorporated).
Ferkear en ekonomy
Toppenish leit oan Rykswei 97 en leit 29 km súdeastlik fan Yakima. De lânbou is in wichtige boarne fan ynkomsten, lykas hops, hea, mais, beannen en sûkerbiten. Ek is it it kultureel sintrum fan it reservaat. Njonken it plak stiet it Legends Casino. Yn it sintrum binne in soad muorre skilderings oanbrocht op de muorren fan gebouwen mei skilderings oer benammen de skiednis fan it plak. De stêd hat in iepenbier skoalle systeem en it Yakama Yndianereservaat rint in priveeskoalle foar fuortset ûnderwiis. Sa'n 10 km bewesten is it Heritage University.
Tsjerke fan Aldhoarne
De Tsjerke fan Aldhoarne is ien fan de twa tsjerken fan de PKN-gemeente De Reinbôge. De tsjerke waard boud yn 1924 foar de grifformearde gemeente, dy't sûnt 2009 in federaasje foarmet mei de herfoarme gemeente fan Nijhoarne. De tsjerke is in gemeentlik monumint.
Skiednis
De grifformearde gemeente ûntstie yn 1906. Ynearsten makke de gemeente gebrûk fan in evangelisaasjelokaal út 1898, mar yn 1924 lieten de grifformearden in nije tsjerke bouwe foar de groeiende gemeente.
Op 1 jannewaris 2010 fusearre de gemeente mei de herfoarme gemeente fan Nijehoarne. Beide tsjerken bliuwe yn gebrûk fan de nije PKN-gemeente "De Reinbôge". Yn de tsjerken wurde ôfwikseljend tsjinsten holden.
Oargel
De tsjerke hat in piipoargel dat de firma Hendriksen & Reitsma út Nunspeet foar de gemeente boude. It ienmanualige oargel mei oanhongen pedaal datearret fan 1986.
Standermole
De standermole is it âldste type mûne fan Nederlân. In standermûne is hast hielendal fan ikehout boud en bestiet út twa dielen: in ûnderbou mei dêrboppe in kast. De meallerij sit yn de kast, dy't yn 'e regel twa en somtiden trije ferdjippings hat.
De namme fan de standermûne is ûntliend is oan de stander of staak, in likernôch 70 sintimer dikke stamme, dy't rjochtop yn in houten draachkonstruksje stiet en de kast draacht, dy't hielendal neffens de wyn draaid wurde kin. It fûnemint fan de mûne wurdt foarme troch mitsele fundearringspeallen.
De ûnderbou fan de standermûne wurdt foarme troch it krúswurk. De standerd wurdt oerein holden troch skoarbalken, dy't op harren plak holden wurde troch de horizontale krúsplaten en nei boppe ta einigje by it seal, in horizontale konstruksje dy't de kast ûnderstipet. In ûnderbou kin iepen, healiepen of ticht wêze; sokke standermûnen wurde dan iepen, healsletten resp. sletten standermûnen neamd. In trep oan de efterkant fan de kast liedt nei de binnenkant fan de mûne, De hiele mûne is relatyf maklik ôf te brekken en op in oar plak wer op te bouwen.
De wipmûne (of wipwettermmûne) is in type mûne dat syn oarsprong fynt yn de standermûne. Ut de wipmûne kaam letter it eartiids yn Fryslân soad foarkommende spinnekopmûntsje foar. De wipmûnen en ús spinnekoppen ferskille lykwols fan funksje en waarde'/wurde yn 'e regel foar it regeljen fan de wetterhûshâlding ynset. Ek de tsjintwurdich tige seldsume paltrokmûne is in type mûne dat trochûntwikkele is út de standermûne.
Fersprieding
De ierste fermeldings fan standermûnen komme út Belgje en Noard-Frankryk en datearje út it begjin fan de 11e iuw. Yn de 14e iuw oermastere de standermûne ek hiel Nederlân en op tal fan skilderijen fan âlde stedsgesichten is it type mûne op de bolwurken te sjen.
Yn 'e regel waarden en wurde de standermûnen brûkt om nôt te meallen. Sûnt de 16e iuw waarden de standermûnen stadich oan ferfongen troch stellingmûnen. Tsjintwurdich binne standermûnen noch te finen yn Belgje (staakmolen), Denemark (stubmølle), Ingelân (postmill), Noard-Dútslân (Bockmühle), Frankryk (moulin sur pivot), Sweden (stubbkvarn) en Nederlân (standaardmolen). De âldste noch besteande Nederlânske standermûnen steane yn Nistelrode, Someren, Terschuur en Ede.
Fryslân
Yn 2015 presintearren de Dokkumers Warner Banga en Karel Jongsma fan de wurkgroep Molenerf it plan om in tredde mûne op ien fan de Dokkumer bolwurken te bouwen. It soe in rekonstruksje wurde moatte fan de standermûne De Iikhoarn, dy't dêr oant 1760 stien hie. . Ek op oare plakken binne standermûnen op steds- of ferdigeningswâlen rekonstruëarre, lykas yn Brielle, Heusden, Bourtange en Brugge. De gemeente Dongeradiel wiisde oardel jier letter it ynisjatyf fan de wurkgroep ôf, om't it plan net passe soe yn de romtlike oardening en it bestimmingsplan. De gemeente omskreau in rekonstruksje fan de mûne op it plak as in 'nijboud dekorstik'.
Type O Negative
Type O Negative wie in Amerikaanske gothic metal band oprjochte yn 1989 yn Brooklyn. De groep ûntstie út de oerbliuwsels fan de band Carnivore.
Muzyk
Type O Negative wie bekend troch harren drûge, morbide humor yn de teksten dy't giene oer romantyk, depresje en dea dy't mei in gauris trage muzyk begelaat waard. De styl fan de muzyk wie gothic, yn de rjochting fan doom.
Skiednis
Eardere sjonger fan Carnivore Peter Steele, foarme yn 1989 mei syn jeugdfreonen Sal Abruscato, Josh Silver, en Kenny Hickey, Type O Negative en tekenen in kontrakt by it muzyklabel Roadrunner Records. Al fluch nei it tekenjen ferskynde yn 1991 it debútalbum, "Slow, Deep and Hard"
Giorgio Morandi
Giorgio Morandi (Bologna, 20 july 1890 - dêre, 18 juny 1964) wie in Italjaansk keunstskilder, tekener en etser. Hy wie spesjalisearre yn stillibbens. Yn 1957 wûn er de Grutte Priis op de Biënnale fan São Paulo.
Libben en wurk
Giorgio Morandi waard berne yn in lytsboargerlike famylje yn Bologna. Syn heit Andrea Morandi wie keapman en fan 1906 ôf wurke Morandi by him yn de saak. Mei stipe fan heit Morandi koe er fan 1908 oant 1913 in oplieding folgje oan de Accademia di Belle Arti e Liceo Artistico, de keunstakademy yn Bologna. Morandi syn subtile styl wurdt foaral fûn yn de stillibbens fan krûken, fazen en flessen mei gebrûk fan in beheind tal kleur. Hy krige de bynamme 'flesseskilder'. Syn styl is gau werom te kennen, mei omdat er him frijwat ûnôfhinklik ûntwikkele hat. Dy wurken binne teffens syn meast bekende wurden. Dêrneist skildere er ek in protte lânskippen en blommen, mar bûten Italië is dat wurk net sa bekend. Neist skilder wie die tusken 1930 en 1954 perfester oan de Accademia di Belle Arti.
Troch syn ûnôfhinklikheid wiene syn oergongen fan de iene nei de oare styl frijwat rûch. Yn 1914 is der dúdlik sprake fan it futurisme yn syn wurk. Fan 1915 ôf, doe't er ek in skoftke yn it Italiaanske leger tsjinne (en mei in senuwynsinking ûntslein waard), binne de stilen fan Paul Cézanne en Henri Rousseau dudlik te sjen yn syn wurken. Tusken 1918 en 1922 set syn wurk ta nei de keunstrjochting pittura metafisica, dy't it tsjinoerstelde wie fan it eardere Futurisme. Hoewol't dy keunstbeweging yn begjin fan 1921 in sêfte dea naam hie, bleau Morandi dy styl wat langer oanhâlden. Dêrnei foarme er dy styl om nei it subtile skilderwurk en foaral ek it etswurk. Hy liet him dêrby ynspirearje troch ûnder oaren Rembrandt en yn 2006 waard yn it Morandi-museum yn Bologna in tentoanstelling oan de relaasje tusken de twa keunstners wijd, mei de titel ''Rembrandt and Morandi. The changing dances of engraved signs''. Morandi hie fiif etsen fan Rembrandt yn syn besit.
It is foaral bûten Italië dat er dan bekend is en priizge wurdt. It museum yn syn berteplak Bologna toant ek in rekonstruksje fan syn atelier. Dat atelier, oan de Via Fondazza yn Bologna, lei oan in grut binnenhôf. Fan 1955 ôf oan makke Morandi teminsten tsien skilderijen fan dat binnenhôf, hieltyd mei lytse fariaasjes. Dy fariaasjes op in tema binne in skaaimerk fan it wurk fan Morandi.
Morandi wie sawol yn syn persoanlike as iepenbiere libben in rêstich en foarkommend man dy't yn Bologna wurdearre waard om syn optimistyske karakter. De frijfeint Morandi wenne oan de Via Fondazza mei syn trije susters Anna, Dina en Maria Teresa. Hy stoar oan longkanker yn de âldens fan 73 jier.
Wurk yn iepenbiere kolleksjes yn Nederlân
Fierders waard yn it ramt fan it projekt LF2018 fan 24 febrewaris oant en mei 10 july 2018 in tentoanstelling fan it wurk fan Morandi holden yn it Museum Belvedêre op It Hearrenfean.
Finske Oarloch
De Russysk-Sweedske Oarloch fan 1808 oant 1809, yn 'e regel de Finske Oarloch neamd om dit konflikt te ûnderskieden fan 'e oare Russysk-Sweedske Oarloggen, wie in oarloch tusken it Keizerryk Ruslân en Sweden. It wie de lêste kriich fan in rige oarloggen tusken beide lannen. De oarloch einige mei in oerwinning fan Ruslân en it sluten fan it Frederikshamn-fredesferdrach. It ferdrach ornearre dat Finlân fan Sweden nei Ruslân gyng en as it Grutfoarstedom Finlân in part waard fan it Russyske ryk. De Finske Oarloch kin beskôge wurde as in part fan 'e Napoleontyske Oarloggen.
Oanlieding
Nei de Frede fan Tilsit stie Ruslân mei de kontinintale blokkade tsjin Ingelân, dy't mei Sweden ferbûn wie, oan de kant fan Frankryk. Om de haadstêd Sint-Petersburch tsjin mooglike Ingelske oanfallen te befeiligjen besocht Ruslân de kontrôle te krijen oer de Finske Golf. Denemark keas de kant fan Ruslân.
Ferrin fan de striid
De kriich begûn op 21 febrewaris 1808 mei de ynfal fan Russyske troepen yn Finlân. Mei 24.000 man tsjin 13.000 Sweden en 8.000 Finnen wiene de Russyske troepen krekt wat manmachtiger. De Russen hellen de iene nei de oare oerwinning op de Sweden en besetten Helsingfors, Tavastehus, de kust tusken Åbo en Vasa, de Ålâneilannen, it eilân Gotlân en de fêsting Sveaborg. Doe't Ingelân oan de kant fan Sweden mei begûn te fechtsjen moasten de Russen tuskentiids de eilannen en inkelde stêden op it fêstelân opjaan om op de ferdigening oer te gean.
De iennige oerwinning fan de Sweden yn dizze kriich wie dy fan maarskalk Sandel op 27 oktober 1808 yn de Slach oan de Virtabrêge (Koljonvirta). In Russysk offensyf yn maart 1809 soarge der foar dat it front fan Finlân nei Sweden ferhûze. Yn de slach by it Piteå yn it noarden fan Sweden op 25 augustus 1809 waard it haadleger fan Sweden ferslein. Dêrtroch waard Sweden de facto twongen ta kapitulaasje. Op septimber waarden de wapens dellein. Der folgen fredesûnderhannelings, dy't einigen mei it Fredesferdrach fan Fredrikshamn op 17 septimber 1809.
Troch it ferdrach krige Ruslân de macht yn it Eastseegebiet en Finlân waard as it Grutfoarstendom Finlân in autonoom diel fan it Russyske Keizerryk. Dat bleau sa oant de ôfsetting fan de lêste tsaar fan Ruslân Nikolaas II yn it jier 1917.
Reijnold Popma fan Oevering
Libbensrin
Popma van Oevering groeide op yn in fermidden fan begoedige en ûntwikkele Friezen. Syn heit, dy’t him nei alle gedachten yn it oargelspyljen oplaat hat, wie Georgius Harmannus (Jurjen Harmens) Oevering, ûnderwizer, organist en teolooch yn it doarp Wergea by Ljouwert. Syn mem wie jonkfrou Jeltsje Reinsdochter (fan) Popma, kommend fan de Roardastate (no: Museum Ald Slot) yn Wergea. De heit waard yn 1706 beneamd as organist fan de Grutte of Grutte of Martinytsjerke en leraar oan de Latynske skoalle yn Snits, dêr’t de húshâlding wenne yn de Lytse Tsjerkestrjitte.
De soan waard organist yn Ljouwert, op 16 septimber 1712 fan de Galileërtsjerke en op 26 febrewaris 1713, as stedsorganist, fan de Grutte of Jakobinertsjerke. Letter dat jier troude hy mei Sara Ketel, dy’t ek út in foarnaam laach kaam. Se krigen seis bern. Hy ûntwikkele him ta in aktyf en ynfloedryk tsjerkemusikus. Foar de Grutte Tsjerke wie in nij oargel nedich en Popma luts yn 1724 nei it westen fan it lân om in geskikte oargelbouwer te sykjen. It waard Christian Müller, dy’t it ferneamde haadoargel fan de Grutte- of Jacobinertsjerke yn Ljouwert makke, dat op 19 maart 1727 ynwijd waard troch ûnder oaren Popma sels.
Hy bleau organist oant 1741. Hy wie der ek kariljonspiler en sette dat wurk fuort oant 1757. Syn frou Sara ferstoar om 1775 hinne, wêrnei’t syn pakesizzer Catharina by him ynluts om foar him te soargjen. Bekend is dat hy yn 1779 in hûs kocht yn de Sint-Jacobsstrjitte yn Ljouwert, dêr’t hy twa jier letter ferstoar op 89-jierrige leeftyd.
Nenad Đorđević
(7 augustus 1979) is in eardere Servysk fuotballer. Earder spile foar Zemun, Jedinstvo Paraćin, Obilić, Partizan, JEF United Chiba, Krylia Sovetov Samara, Kalmar en Berga.
Reijnold Popma fan Oevering
Wurk
Popma komponearre ek. Fan syn hân soe in boek mei psalmmeldijen bestien hawwe. Syn opus 1 bestiet út VI suittes voort’ Clavier, ferskynd om 1710 hinne by de Amsterdamske muzykútjouwer Estienne Roger en opdroegen oan Marije Louise fan Hessen-Kassel. Hja wie de frou fan Johan Willem Friso fan Nassau-Dietz, de steedhâlder fan Fryslân, en bespile it klavesimbel en de barokgitaar. Popma wie op dat stuit ûngefear achttjin jier en toande him mei dit opus in pionier fan het Ingelske suite lykas Bach dy fiif jier letter ek skriuwe soe (de Seis Ingelske suites).
Yn 2017 ferskynde foar it earst in komplete cd-opname fan Popma syn seis suites troch Bob van Asperen, diels op klavesimbel en diels op Popma syn 'eigen' Müller-oargel fan de Ljouwerter Grutte Tsjerke.
Aleksandar Živković
(28 july 1977) is in eardere Servysk fuotballer. Earder spile foar Radnički Niš, Partizan, Rad Beograd, Júbilo Iwata, Obilić, OFK Beograd, Voždovac, Shandong Luneng Taishan en Shenzhen Ruby.
Baltimore (betsjuttingsside)
"Baltimore" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Hea!
Hea! is in Frysk telefyzjeprogramma fan Omrop Fryslân.
It programma bestiet út koarte filmkes oer moaie mominten yn Fryslân, gewoane Friezen, bysûndere ferhalen, drûge humor en Frysk. It publyk mei sels filmkes ynstjoere fan minstens 40 sekonden lingte. It programma giet oer 'hea'gewoane minsken yn somtiden 'hea'laryske situaasjes. Hea bestiet neist reportaazjes út Goeie! en ta beslút Samar in Momint. Hea! is te sjen op Omrop Fryslân fan tiisdeis oant en mei tongersdei om 17.15 oere.
Hea!–liet
Yn 2017 die Hea! in oprop oan de harkers en sjoggers fan Omrop Fryslân om mei te helpen oan in nij liet. Mei dy ynstjoeringen hat Piter Wilkens in tekst en melodij skreaun. It publyk mocht aardige, grappige en orizjinele HEA!-moves of dûnskes by it liet betinke.
Vitalij Parachnevytsj
(4 maaie 1969) is in eardere Tadzjyksk fuotballer. Earder spile foar Naftovyk-Ochtyrka, Odessa, Nyva Ternopil, Chornomorets Odessa, Lokomotiv Moscow, Chonbuk Hyundai Dinos, Suwon Samsung Bluewings, Shonan Bellmare, Anyang LG Cheetahs, Bucheon SK en Dniester Ovidiopol.
Kleaster fan Konevets
It Kleaster fan de Berte fan de Mem Gods op Konevets (Russysk: Коневский Рождество-Богородичный монастырь; Finsk: Konevitsan Jumalansynnyttäjän syntymän luostari) is ien fan de twa kleasters yn de Ladogamar yn it westlike diel fan de oblast Leningrad, Ruslân. It twadde kleaster, it Valaam-kleaster is bekender en grutter.
It kleaster stiet op it eilân Konevets, dat yn it noardwestlike diel fan de mar leit. Njonken it kleaster binne der ferspraat oer it eilân noch inkelde lytsere, mear isolearre delsettings, saneamde skits (скит). De histoaryske en religieuze bouwurken waarden yn de Sovjet-tiid misbrûkt; yn dy tiid waarden de tsjerken brûkt as wurkplaatsen foar it repearearjen fan militêr materjeel. Sadwaande is der in soad ferlern gien. Yn it begjin fan de jierren 1990 fûn in revival fan it kleaster plak.
Skiednis
thumb|left|250px|De hynstestien mei kapel Eartiids wie it eilân in heidensk offerplak fan Finske stammen, dy't dêr in ûnbidich grutte kei yn de foarm fan in hynsteskedel ferearen. Dy stien, yn it Russysk "Конькамень", hat it eilân syn namme jûn. It earste diel fan de namme ("Конь") betsjut hynder en it twadde diel ("камень") stien.
It kleaster waard yn 1393 troch de muonts Arseni Konevski stifte, dy't de lokale bewenners ta it kristendom bekeare woe. Fanwegen heechwetter moast de lokaasje fan it kleaster ferhûze wurde. Yn 1421 waard de earste stien lein foar de bou fan de 'katedraal fan de Berte fan de Mem Gods'.
Lykas it Valaamkleaster stie it kleaster op Konevets bekend om it missywurk. Op de Russysk-Sweedske kriich fan 1614-1617 folge de Sweedske besetting fan it eilân. De muontsen moasten ferhûzje nei Novgorod, dêr't hja plak fûnen yn it Derevjanitski-kleaster. Nei't Ruslân it gebiet yn de Grutte Noardske Kriich werom ferovere, joech Peter de Grutte yn 1718 tastimming om it kleaster te renovearjen. Ynearsten bleau it restaurearre kleaster ûnder it Derevjanitski-kleaster fallen, mar yn 1760 waard it selsstannich. Yn 1812, nei de Finske Kriich, kaam it kleaster tegearre mei de rest fan Ald Finlân yn it nij foarme Grutfoarstendom Finlân te lizzen.
19e iuw
It kleaster gyng yn de 19e iuw in gouden tiid yn 'e mjitte. It waard ferneamd en ek de keizerlike haadstêd krige belangstelling foar it kleaster. Op 28 juny besocht tsaar Aleksander II mei de famylje it kleaster. Ek oare lju fan de boppelaach wisten de wei nei it kleaster te finen, lykas Alexandre Dumas en Fjodor Tjûttsjev. Yn syn wurk fan 1873 beskriuwt Nikolaj Leskov syn ûnderfinings nei in besite oan it kleaster. thumb|left|250px|De 19e iuwske katedraal fan it kleaster Fanwegen de tanommen populêriteit fan it kleaster koe der út ein set wurde mei grutte bouprojekten. Der waard yn de jierren 1800-1809 begûn mei de bou fan in nije katedraal mei fiif koepels. It foarse gebou mei twa ferdjippings waard ûntwurpen troch lokale muontsen. Yn deselde styl waard fan 1810 oant 1812 in 35 meter hege klokketoer oplutsen.
20e iuw
thumb|Prototype fan it Konevskaja-ikoan Nei de Oktoberrevolúsje yn 1917 stie it kleaster yn it ûnôfhinklik woarn Finlân en foel it ûnder de jurisdiksje fan de selsstannige Finsk-Otterdokse Tsjerke. Op it eilân waarden Finske troepen stasjonearre en it gastenferbliuw waard brûkt om militêren yn ûnder te bringen. De Winterkriich en Twadde Wrâldkriich brochten op 'e nij swierrichheden foar it kleaster. De muontsen moasten op 13 maart 1940 nei Finlân evakuëarre en namen de klokken, de ikonostaze en in tal persoanlike besittings fan de oprjochter fan it kleaster mei. Ek it wûnderdiedige Ikoan van de Mem Gods fan Konevets, dat de stifter fan it kleaster ea nei in ferbliuw fan trije jier op Atos meinaam hie nei syn heitelân, kaam sa yn Finlân telâne. Foar in hoart kamen de muontsen werom nei it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich, mar mei it ferskowen fan it Russyske front flechten de muontsen yn augustus 1944 mei it Finske leger nei it westen. Yn 1956 foegen hja harren by de muontsen dy't it Valaamkleaster ûntflechte hiene en stiften mei harren in nij kleaster yn it frije Finlân, it Novo-Valaamkleaster yn Kuopio. It eilân Kolevets waard nei de ferovering fan it gebiet in oefenterrein fan de Russyske striidkrêften.
Revival
Yn 1990 foel it beslút it kleaster werom te jaan oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. It wie ien fan de earste kleasters yn de regio dy't de oarspronklike funksje werom krige. De reliken fan de muonts Arseni waarden yn novimber 1991 by de restauraasje fan de benedentsjerke fan de katedraal ûntdutsen. Ut ûndersyk fan 1998 die bliken dat se autentyk wiene. Yn desimber 1991 waard in organisaasje yn Finlân oprjochte om te helpen by de weroplibbing fan it kleaster. Op 19 augustus 1998 besocht foar it earst yn de skiednis fan it kleaster de primaat fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke, Aleksi II, it eilân. Syn opfolger, Kirill, die op 11 july 2009 it kleaster oan.
Yn 2006 kearde it Ikoan fan de Mem Gods fan Konevets foar koarte tiid út Finlân werom. It ikoan, dat tsjintwurdich yn it Nije-Valaamkleaster yn Finlân wurdt bewarre, bleau in wike op it eilân en soarge foar in pylgerstream fan mear as 30.000 minsken.
Hjoeddedei wurdt it kleaster benammen simmerdeis in soad besocht troch pylgers en toeristen. Foaral de feestdagen fan de muonts Arseni op 25 juny en dy fan it Ikoan fan de Mem Gods fan Konevets binne drokke dagen. De restauraasje fan it kompleks is noch net folslein ôfsletten. It kleaster kriget dêrby stipe fan de oerheid fan de oblast Leningrad, it bisdom Vyborg en it oaljebedriuw Rosneft. It kleaster hat twa dependânses yn Sint-Petersburch en Priozersk iepene.
Jacob Hoogslag
Hy wie de soan fan nôtkommisjonêr, agint fan in stoomfeartûndernimming en direkteur fan in fersekeringskantoar Jacob Hoogslag en Liskje Bakkers. Hy krige nei de HBS syn muzykoplieding oan it konservatoarium fan Luik fan Lucien Mawet yn de fakken piano, solfège, muzykteöry, harmonielear, kontrapunt, keamermuzyk en kontrabas. Hoogslag slagge mei in earste priis foar syn pianospul.
Hy troude yn De Haach 1902 mei Dirkje Maria de Boer. Hy fêstige him as muzykleraar yn Snits, organist Jelle Nauta wie ien fan syn learlingen. Hy waard ek direkteur fan ferskate sjongferienings, wêrûnder it mingde koar Excelsior. Yn oanfolling dêrop trede hy in soad op yn it noarden, mar ek yn Amsterdam. Ek siet hy faak yn organisaasjekomitees en sjuery’s fan muzyk/sjngkonkoersen en skreau artikels oer muzyk yn pleatslike tydskriften. Ein jierren tritich fêstige de húshâlding him yn Epse tichtby Gorssel, dêr’t it yn 1967 harren 65-jierrige troudei fierde. Hja stoar dêr, hy ferstoar yn Wolvegea. Se waarden beide kremeard.
Hy skreau in flink oantal wurkjes. Bekend fan him is It Snitser Klokkespil. Syn Jounbea op tekst fan Gysbert Japiks, yn 1926 noch in ferplicht wurk op sjongkonkoersen, ferskynde yn 1966 op in ep fan Polydor, útfierd troch it Kristlik Mingd Dûbelkwartet Bel Canto. Yn 1931 joech útjouwerij Osinga yn Boalsert it boekje De Fryske Librije, De sang yn Fryslân út (41 siden). Yn 1954 ferskynde fan him it boekwurk (32 siden) Stamboom Hoogslag, 1565-1954.
Reid
thumb|Woartelstôk mei útrinners Reid (Phragmites australis of Phragmites communis) is in plant dy't ta de gerzen (Poaceae) rekkene wurdt.
Dick Bruna
Hendrikus Magdalenus (Dick) Bruna (Utert, 23 augustus 1927 – dêre, 16 febrewaris 2017) wie in Nederlânsk grafysk ûntwerper, tekener en skriuwer fan berneboeken. Hy waard wrâldferneamd mei syn berneboeken oer Nijntje; Bruna hat mei-inoar 124 boekjes oer de knyn makke. Ek is er bekend fan de omslaggen fan de pocketboekrige Zwarte beertjes, dêr’t ûnder oaren it wurk fan ‘e Fryske detectiveskriuwer Havank yn útjûn is
Ynfloeden
Bruna syn wurkstyl waard ynearsten beynfloede troch ûntwerpers en keunstskilders út de Nederlânske skoalle de Styl lykas Bart van der Leck, Piet Mondriaan, Gerrit Rietveld en troch de Frânske skilders Fernand Léger en Henri Matisse.
1990-er jierren
De 1990-er jierren, ek oantsjut as de njoggentiger jierren en de jierren ’90, wiene in desennium fan 'e 20e iuw neffens de Gregoriaanske kalinder. Rekkenkundich sjoen begûn it op 1 jannewaris 1991 en duorre it oant en mei 31 desimber 2000, mar yn 'e regel wurdt ornearre dat it duorre fan 1 jannewaris 1990 oant en mei 31 desimber 1999. Ier yn dit desennium kaam der definityf in ein oan 'e Kâlde Oarloch. De Sovjet-Uny, Tsjechoslowakije en Joegoslaavje foelen útinoar, wat yn it lêste gefal oanlieding joech ta de bloedige Joegoslavyske Oarloggen dy't mei tuskenskoften oant de iuwwiksel duorren en mank giene mei de Bosnyske Genoside. Oare wichtige foarfallen yn 'e 1990-er jierren wiene de opkomst fan it ynternet, it fredesproses yn it Midden-Easten, de Golfoarloch en it dêrút fuorkommende slepende konflikt tusken de Westerske wrâld en Irak, de Rûandeeske Genoside en de beëiniging fan it konflikt yn Noard-Ierlân.
Oersjoch
Dat útinoarfallen fan Joegoslaavje late op 'e Balkan ta de Joegoslavyske Oarloggen, in rige slepende etnyske konflikten dy't duorren fan 1991 oant 1999. Yn earste ynstânsje waard der benammen fochten yn eastlik Kroaasje en yn it etnysk tige ferdielde Bosnje, mei as hichtepunt de Fal fan Srebrenica, yn 1995, ûnder de Bosnyske Oarloch, wêrby't 10.000 finzen nommen Bosnyske Moslims troch de Bosnyske Serven om hals brocht waarden as ûnderdiel fan 'e Bosnyske genoside. Yn 'e twadde helte fan 'e njoggentiger jierren wie it in skoft relatyf rêstich op 'e Balkan oant yn 1998 Kosovo-oarloch útbriek yn Kosovo.
Behalven op 'e Balkan wiene der yn 'e 1990-er jierren ek etnyske konflikten yn 'e Kaukasus (de Nagorno-Karabachske Oarloch tusken Armeenje en Azerbeidzjan; de Abgazyske Unôfhinklikheidsoarloch tusken Georgje en Abgaazje; de Súdossetyske Unôfhinklikheidsoarloch tusken Georgje en Súd-Osseesje; en de Earste Tsjetsjeenske Oarloch tusken Ruslân en Tsjetsjeenje). Yn Rûanda, yn Sintraal-Afrika, fûnen yn 1994 sa'n 800.000 minsken de dea ûnder de Rûandeeske Genoside dy't de Hûtû's op 'e Tûtsys en op moderate Hûtû's diene. Yn it Midden-Easten liek der frede tusken Israel en de Palestinen te kommen doe't yn 1993 ûnder bemiddeling fan 'e Amerikaanske presidint Bill Clinton de Oslo-akkoarten sletten waarden, mar dy hope ferfleach nei't ien fan 'e inisjatyfnimmers, de Israelyske premier Yitzhak Rabin, neitiid fermoarde waard. Underwilens lokke de Besetting fan Koeweit troch Irak (1990) de Golfoarloch út, wêrby't Koeweit troch in brede koälysje fan lannen ûnder lieding fan 'e Feriene Steaten befrijd waard. It konflikt yn Noard-Ierlân waard yn 1998, nei tritich jier fan geweld, beëinige troch it sluten fan 'e Oerienkomst fan Goedfreed.
Trochdat it kommunisme oan it begjin fan it desennium sa'n knoei krigen hie mei it ynstoarten fan 'e Sovjet-Uny, waarden de 1990-er jierren fierhinne behearske troch in politike swing nei rjochts, benammen yn East-Jeropa. Yn Yndia kaam foar it earst de hindoe-nasjonalistyske Bhartiya Janata Partij (BJP) oan 'e macht, dy't mei syn belied de ynterne spannings tusken hindoes en moslims fierder oanfitere. Yn 'e Feriene Steaten, Kanada, Nij-Seelân en it Feriene Keninkryk waard snien yn 'e sosjale foarsjennings. Yn 'e Feriene Steaten wie ek in ûnbidige grutte taname yn it tal útfierde deastraffen.
Op ekonomysk mêd waarden de njoggentiger jierren behearske troch in oanhâldende mobilisaasje fan 'e kapitaalmerken troch it opkommende neo-liberalisme. Yn 'e twadde helte fan it desennium waarden guon ûndernimmers tusken 1997 en 2000 ryk troch de dot-combubbel. Der wie in ekstreem grutte foarútgong yn 'e technology, mei as hichtepunten de earste genterapy, de ûnbidige wrâldwide groei fan keabeltillefyzje en de yntroduksje fan it ynternet. Kultureel waarden de 1990-er jierren karakterisearre troch de opkomst fan it multykulturalisme en bewegings lykas grunge en hiphop.
Harrah (Washington)
Harrah is in plak (town) yn Yakima County yn de steat Washington, Feriene Steaten. It leit ek yn it Yakama Yndianereservaat. It leit 23 km besuden Yakima. It hie 625 ynwenners neffens de folkstelling fan 2010. It is ferneamd nei Julius Harrah en waard in gemeente 23 jannewaris 1946.
List fan planetoïden 83601-83700
Dit is in list fan planetoïden 83601-83700.
Paltrokmole
De paltrokmûne is in type mûne dy't om 1600 hinne yn Nederlân fanút de standermûne ûntwurpen waard foar it seagjen fan hout. De mûne bestiet út in houten kast, dy't nei ûnder ta oant krekt boppe de grûn taps útrint. Dêr is in lege ringmuorre mitsele, mei dêrop in rollekrâns. De hiele mûne kin oer dy ring neffens de wynrjochting draaid wurde. In paltrokmûne is oan de sydkanten en efterkant iepen. Oan de iene kant wurde de beamstammen mei in takel ophelle en op de seachflier yn de seachslide lutsen. Nei it seagjen fan de stamme wurde de latten der oan de oare kant wer útsketten.
Skiednis
De paltrokmûne wie in útfining fan Cornelis Cornelissoan fan Uitgeest. Hy boude in lytse mûne op in flot en liet troch de wjukke-as in krukas yn beweging sette, wermei't troch in driuwstang in seachraam op en del gyng. Yn 1596 ferkocht er syn mûne 'Het Juffertje', de earste houtseachmûne fan Nederlân, oan Dirck Sybrantssoan út Saandam en liet de mûne oer it wetter nei Saandam ferfiere of dêr wer opbouwe. Yn Saandam waarden ferbetterings oanbrocht en waard de houtseachmûne op it lân set, mei as basis in ring mei in rollekrâns. De paltrokmûne waard in grut súskes en nei it ferfallen fan it oktroai yn 1609 waarden der folle mear mûnen fan dat type boud. Ien paltrokmûne naam it tige swiere wurk fan tsientallen seagers oer, dy't it mei de hân dwaan moasten.
Oeral waarden nije paltrokmûnen boud, allinne al yn de Saanstreek stiene mear as 200 mûnen fan dat type. Healwei de 19e iuw hie Amsterdam noch 55 paltrokmûnen. In neidiel fan de patrokmûne wie dat it wurkjen yn 'e winter mei kjeld troch de iepen sydkanten en efterkant swier wie. Tsjin it ein fan de 19e iuw en it begjin fan de 20e iuw waarden in soad paltrokmûnen ôfbrutsen. Hjoed-de-dei binne der noch mar fiif paltrokmûnen oerbleaun. Twa dêrfan steane yn Saandam, ien yn Amsterdam, ien yn Haarlim en ien yn it Nederlânsk Iepenloftmuseum yn Arnhim.
Fryslân
Ek yn Fryslân hawwe der paltrokmûnen west, mar it bleau by dêr in seldsum type. De paltrok kaam fral yn Noard- en Súd-Hollân in soad foar en de paltrokmûnen dy't hjir stiene kamen yn 'e regel ek út dy omkriten wei. Bekend is de yn 1882 ôfbrutsen 'De Goede Verwachting' yn Burgum,, de yn 1809 ôfbrutsen 'De Peltrok' yn Starum, en de yn 1812 ôfbrutsen 'De Poltrok' oan de Skinkenskâns yn Ljouwert. De Harnzer paltrok droech de namme 'De Poltrog' en waard yn 1894 ôfbrutsen. Neffens in boarne hat oant 1900 yn Frjentsjer de paltrokmûne 'De Gideon' stien, mar oare boarnen ûntstride dat.
Paltrockwindmühle
Yn de Dútske dielsteaten Brandenburch, Saksen en Saksen-Anhalt komt de saneamde Paltrockwindmühle foar. It is lykwols in oar mûnetype as de Nederlânske paltrok en it binne dan ek omboude standermûnen, werfan't de draachkonstruksje ûnder de kast ferwidere is en de kast langer makke is oant op de grûn. It gewicht fan de kast rêst wol hielendal op in rollekrâns. Ek de funksje fan de mûne is net itselde as dy fan de paltrokmûne: wylst de paltrokmûne altiten in seachmûne is, wurdt yn de Paltrockwindmühle nôt meald.
Namme
Der binne ferskillende teoryen oer de komôf fan de namme fan de mûne. Guon tinke dat de namme ferwiisd nei de swarte klean fan mennisten út de Palts, dy't nei Nederlân flechten. In oare mooglikheid is dat it wurd ôflaat is fan it âld-Fryske wurd paltrok, in 14e-iuwsk oerkleed foar manlju. It âld-Ingelsk hie it wurd 'paltoc', ek in namme foar in oerkleed.
De Specials
De Specials wie in Nederlânsktalige band út De Lemmer ûnder lieding fan oprjochter Bert Tinge.
Oare bandleden wiene Piet Vorenholt (De Like), Adri Hogenbirk (Drachten) en Giorgie Chivera (Grins). Geert ten Boom spile in skoft mei as akkordeonist. De band wie ein jierren sechtich populêr yn de noardlike provinsjes. De Specials hellen yn 1969 mei Tomaatje it 24ste plak yn de hitparade.
Yn 1993 ferjonge de band mei in nije besetting: Bert Tinge (basgitaar, tromboane, trompet en sang), Herman Bonthuis (sang en gitaar), Ferencz Deli (toetsen en sang) en Otto van der Heide (slachwurk en fang). Soms song Bonthuis yn it Grinzersk. De Specials treden ek op ûnder de namme de Hekkesluiters.
Oleh Protasov
(4 febrewaris 1964) is in eardere Oekraynsk fuotballer. Earder spile foar Dnipro Dnipropetrovsk, Dynamo Kyiv, Olympiacos, Gamba Osaka, Veria en Proodeftiki.