cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Susanna Shakespeare
Libben
Susanna waard grutdiels troch har mem allinnich (mei't har heit foar syn wurk faak yn Londen tahold) grutbrocht yn Stratford-upon-Avon, yn it greefskip Warwickshire, yn Midden-Ingelân. Der is neat bekend oer ienich ûnderwiis dat se folge, mar har hantekening is oerlevere, dat se moat perfoarst lêzen en skriuwen leard hawwe. Susanna troude op 5 juny 1607 mei John Hall, in dokter, dy't ta de notabelen fan Stratford hearde. Sy wie doe 24; hy 32. Der besteane oanwizings dat William Shakespeare har in breidsskat meijoech fan 105 acres grûn. Susanna en John krigen ien bern, Elizabeth, dat op 21 febrewaris 1608 doopt waard. Dat wie de iennichste pakesizzer dy't Shakespeare koe, mei't de bern fan Susanna har suster Judith pas nei syn dea te wrâld kamen.
Yn juny 1613 waard Susanna troch in man fan 23 dy't fan John Lane jr. hiet, beskuldige fan oerhoer mei in Rafe Smith, in 35-jierrige manljusskroar, wêrby't er boppedat noch úthold dat Smith har besmet hie mei in sekueel oerdraachbere sykte. No is bekend dat Lane in tsjinstanner wie fan 'e puriteinske pleatslike dûmny, Thomas Wilson, tsjin wa't er letter dielnimme soe oan in oarderfersteuring. Mei't de Halls krekt trouwe oanhingers fan Wilson wiene, hat it wol kâns dat efter Lane syn beskuldigings politike motivaasjes beskûlgiene, temear om't er skuldich befûn waard oan kwealaster doe't de Halls him op 15 july foar de tsjerklike rjochtbank te Worcester dagen, en om't er yn 1619 yn in oare saak op 'e nij skuldich befûn waard oan kwealaster.
By de dea fan William Shakespeare, op 23 april 1616, liet er it meastepart fan syn besittings nei oan Susanna en har manlike neikommelingen. Susanna stoar sels op 11 july 1649, yn 'e âlderdom fan 66 jier, en waard begroeven yn 'e Tsjerke fan 'e Hillige Trije-ienheid yn Stratford-upon-Avon, fuort njonken har âlden. Yn har sarkstien is dit gedicht kurven:
Danny DeVito
thumb|DeVito, [[21 july 2013]] Danny DeVito (folút: Daniel Michael DeVito jr.; Neptune Township (Nij-Jersey), 17 novimber 1944) is in Amerikaansk akteur.
Her Alibi
Her Alibi is in Amerikaanske film út 1989 ûnder rezjy fan Bruce Beresford, mei yn 'e haadrollen Tom Selleck en Paulina Porizkova. It is in romantyske komeedzje oer in detektiveskriuwer dy't oanhelle is mei writer's block en oan in (tige tsjeppe) fan moard fertochte jonge frou in falsk aliby ferskaft mei as doel om efter har geheimen te kommen en sa nije ynspiraasje op te dwaan. Her Alibi wie in produksje fan 'e Amerikaanske filmstudio Warner Bros., nei in senario fan Charlie Peters. Hoewol't de film krapoan $4 miljoen winst makke, wiene de kritiken net loovjend.
Plot
Phil Blackwood (Tom Selleck) is in tige súksesfol Amerikaansk detektiveskriuwer, dy't allinnich yn in ûnbidich grutte filla wennet. Hy is lykwols oanhelle rekke mei writer's block, en kriget gjin wurd mear op papier. Om ynspiraasje op te dwaan, wennet er iepenbiere sittingen fan 'e pleatslike rjochtbank by, en sa kriget er de tsjeppe Nina (Paulina Porizkova) foar it earst ûnder eagen, in Roemeense dy't beskuldige wurdt fan moard. Blackwood falt as in blok foar har, mar as er tegearre mei syn útjouwer en freon Sam (William Daniels) in falsk aliby optinkt om har op boarchtocht frij te krijen, hâldt er himsels foar dat er dat docht om't er har ferhaal brûke kin foar syn folgjende boek.
De plysje stelt as betingst foar Nina har frijlitting dat se by Blackwood thús ferbliuwe moat yn ôfwachting fan har berjochting. Dêr wie it Blackwood krekt allegear om te dwaan, dat dy stimt dêr grif mei yn. Neitiid besiket de skriuwer, dy't himsels identifisearret mei de alleskinnende haadpersoan út syn boeken mar dêr yn 'e fierste fierte net op liket, om Nina geheimen te ûntsiferjen. Op hilaryske wize wurde dêrby de knoffelige aksjes fan Blackwood kombinearre mei in voice-over fan 'e tekst sa't de dieden fan syn James Bond-eftige haadperson úteinlik yn syn boek ferskine sille. Ferskate kearen komt Blackwood op in hierke nei om it libben troch tadwaan fan Nina, en dan moat hy beslisse oft sokke dingen allegear ûngelokken binne, of dat Nina echt in koelbloedich moardneresse is.
Uteinlik docht bliken dat Nina in sirkusartyste is, en dat der jacht op har makke wurdt troch aginten fan 'e geheime tsjinst fan it kommunistyske Roemeenje, dy't ek har famylje bedrige. Nina wol nammentlik oerrinne nei it Westen, en de geheim aginten hawwe opdracht om dêr in stokje foar te stekken. De man dy't Nina fermoarde hawwe soe, wie immen dy't har helpe soe om oer te rinnen, en dêrom troch de geheime tsjinst út 'e wei romme is. Underwilens groeie Blackwood en Nina nettsjinsteande alderhanne nuvere eksploaten hieltyd fierder nei inoar ta. De film komt ta in hichtepunt ûnder de saneamde 'Begraffenis fan Grimaldi', wêrby't grutte oantallen clowns gearkomme om op fleurige wize it libben fan harren ferneamde kollega Joseph Grimaldi te betinken. Blackwood en Sam helpe dêr om Nina en har famylje te rêden, dy't neitiid asyl yn 'e Feriene Steaten krije; de geheim aginten wurde oppakt en Blackwood en Nina libje noch lang en lokkich. De film einiget mei Blackwood syn voice-over, wêryn't er seit: "No wie der neat mear dat er net fan har wist. Behalven, fansels, wat se net woe dat er fan har wist."
Produksje
Her Alibi gie op 3 febrewaris 1989 yn premiêre. De film waard regissearre troch Bruce Beresford, dy't itselde jiers ek it mear súksesfolle drama Driving Miss Daisy útbrocht. De útfierend produsint wie Keith Barish, dy't yn opdracht wurke fan 'e grutte Amerikaanske filmstudio Warner Bros. It skript foar Her Alibi wie skreaun troch senarioskriuwer Charlie Peters. De soundtrack waard komponearre troch Georges Delerue. Her Alibi waard foar in diel op lokaasje opnommen yn Baltimore. De produksje koste nei skatting $15 miljoen.
Untfangst en resultaat
Hoewol't Her Alibi minne kritiken krige, en haadrolspylster Paulina Porizkova foar har rol sels nominearre waard foar in Golden Raspberry yn 'e kategory minste aktrise, hie de film dochs in omset fan $18.699.037, wêrmei't rom $3,5 miljoen winst makke waard.
Alineä
In alineä, fan it Latynske a linea ("op ien regel"), is in ynhâldlik byinoar hearrend diel fan in gruttere tekst, dy't almeast út ferskate sinnen bestiet. It Ingelske wurd foar in alineä is paragraph, dat faak foutyf oerset wurdt as "paragraaf". Yn it Frysk (en Nederlânsk) is in paragraaf lykwols in gruttere tekstuële ienheid (yn it Ingelsk in section), dy't út ferskate alineä's bestiet. Yn 'e typografy is it symboal foar in alineä it saneamde alineäteken: ¶.
In trochsneed alineä omfiemet sa'n tsien regels tekst, mar hy kin ek in stik langer wêze en yn útsûnderlik gefallen suver in hiele side beslaan. Oarsom is it ek mooglik dat in alineä mar ien regel omfettet, of sels mar ien wurd. Soks komt it measte foar as yn fiksjewurken dialooch werjûn wurdt. Yn prinsipe soe men stelle kinne dat de hiele dialooch byinoar heart, en dus eins efterinoar as ien alineä ôfprinte heart te wurden, mar om 'e lêzer te geriven wurdt dat frijwol nea dien. Ynstee wurdt eltse útspraak fan 'e dielnimmers oan in dialooch behannele as in alineä op himsels, sadat in wurd as "Ja" in hiele alineä op himsels foarmje kin.
In alineä wurdt fan 'e foargeande en de neikommende alineä skaat troch in wytregel of (faker) troch in lofts útline einregel mei dêropta net selden in lofts ynsprongen begjinregel. Yn in soad boeken wurdt boppedat in wytregel mei in asterisk of in oar typografysk symboal tusken de alineä's pleatst as der in feroaring fan sêne of tiid plakfynt.
Alineä's foarmje ien fan 'e wichtichste boustiennen fan in tekst. Yn saaklike teksten ûnderskiedt men piramide-alineä's, wêrby't oan it begjin in algemiene meidieling dien wurdt dy't dêrnei taljochte wurdt, en trachter-alineä's, wêrby't de folchoarder oarsom is en arguminten útrinne op in konklúzje. It ûnderlinge ferbân fan 'e alineä's binnen in tekst komt net allinne ta utering yn 'e folchoarder dêr't se yn pleatst binne, mar blykt faak ek út synjaalwurden wêrmei't se begjinne, lykas "fierders", "ek", "ta einbeslút" en "om in foarbyld te jaan". In groep byinoar hearrende alineä's foarmet in grutter diel fan in boek, lykas in subparagraaf, paragraaf of haadstik.
Ribaudequin
thumb|225px|In ribaudequin, rekonstruksje nei in ûntwerp fan [[Leonardo da Vinci]] Ribaudequin, ek wol rabauld, ribault en ribaudkin neamd, is in âld stik geskut út de 14e- en 15e iuw.
Mei in ribaudequin wurdt in wapen oantsjut wêrby't de protte gewearlopen, fan in betreklik lyts kaliber, in buizebondel foarmje. Fanwege de oerienkomsten mei in oargel wurdt sa'n wapen ek oargelgeskut of oargelkanon neamd. De gewearlopen waarden nei it laden tagelyk ôffjurre. It wapen wie yn 't foarste plak bedoeld tsjin militêre persoanen. Yn de praktyk waarden ribaudequins meastentiids op analoge affuten set, lykas dy ornearre foar de normale kanonnen, sadat harren beweechberens en presisy like swier wiene. De protte lopen soargen foar in langere laadtiid as dy fan gewoane kanonnen. Ek wie it meitsjen fan dit soarte geskut djoerder as fan gewoane kanonnen.
List fan planetoïden 62101-62200
Dit is in list fan planetoïden 62101-62200.
Floarus- en Laurustsjerke (Tûla)
De Floarus- en Laurustsjerke (Russysk: Церковь Флора и Лавра; tsjerkov Flora i Lavla) is in otterdoksk tsjerkegebou yn Tûla, Ruslân.
Skiednis
thumb|left|200px|De tsjerke mei de noch net werboude toer De parochy fan de oarspronklik houten tsjerke út de 17e iuw bestie benammen út wapenmasters en hie twa kapellen: ien dy't wijd wie oan de martlers Floarus en Laurus en ien ta eare fan Kosmas en Damianus.
Yn it begjin fan de 18e iuw waard op it plak fan de houten tsjerke in stiennen tsjerke mei itselde patrosinium boud. Op 'en doer rekke de tsjerke wat te lyts foar it tal parochianen en sa waard it beslút nommen de tsjintwurdige tsjerke te bouwen. De earste stien waard lein yn 1772 en de konsekraasje wie yn 1796. In hege klokketoer fan fjouwer ferdjippings waard yn 1830 njonken de tsjerke boud.
De tsjerke waard yn de Sovjet-tiid sletten en de klokketoer ôfbrutsen. Yn de jierren 1990 krige it bisdom de tsjerke werom en waard der útein set mei it opknappen fan it gebou.
Yn de tsjerke wurde twa ikoanen bewarre, ien fan it Feodorovskaja Ikoan fan de Mem Gods en ien fan de Teotokos fan Bogoljubovo. De ikoanen wurde fereare en binne ferneamd fanwegen genêzings tidens de pest yn 1771. De tsjerke hat in sneinsskoale, in bibleteek en de oan de tsjerke ferbûne geastliken binne aktyf yn de missy.
Angara (rivier)
thumb|Ofwetteringsgebiet fan de Angara De rivier de Angara (Russysk: Ангара́) ûntspringt yn de Baikalmar en mûnet út yn de Jenisej by Strelka. De rivier is net oer de hiele langte befarber. It wetter fan de Angara befriest nea troch de streaming en it opwâljend wetter út de djipten fan de Baikalmar fan sa'n 3 gr. Celsius dat de rivier fuorret.
Untsliepeniskatedraal (Tûla)
Skiednis
thumb|left|250px|Ynterieur Op it plak fan de tsjintwurdige Untsliepeniskatedraal waard yn de 18e iuw in kleaster mei in stiennen tsjerke boud. De tsjerke waard yn de jierren 1791-1792 troch nijbou ferfongen, mar wie al yn 1857 yn in minne steat doe't der in útwreiding plak fûn. It ferfal gyng no noch hurder en lang om let moast dy tsjerke wike foar de hjoeddeiske Untsliepeniskatedraal.
Angara (rivier)
Wetterkrêft
Sûnt 1950 binne der fjouwer keardamen yn de rivier boud foar it meitsjen fan elektrisiteit. By Irkûtsk leit in opslachmar en de wetterkrêftsintrale Boguchany is it lêst oplevere. Yn 2012 begûn de stroomproduksje dêr't in part fan ornearre is foar in grutte raander fan it Russyske aluminiumbedriuw Rusal.
Untsliepeniskatedraal (Tûla)
Skiednis
De bou fan de nije katedraal duorre fjouwer jier en wie op 24 oktober 1902 ree. Yn 1909 waard de katedraal binnen mar diels ek bûten beskildere.
Mei't de bolsjewiken oan de macht kamen, kaam der in ein oan it kleaster en waard de katedraal sletten. Yn 1930 waard besocht de katedraal op te blazen, mar dat slagge net want it die bliken dat it gebou te sterk wie. Dêrnei waard in diel fan de regionale oerheidsargiven yn de katedraal opslein.
Oan it ein fan de jierren 1980 fûn der in restauraasje plak. De koepels waarden wer op 'e nij ynstallearre en it fûnemint fan de katedraal ferstevige.
Op 8 septimber 2006 krige de otterdokse mienskip de katedraal werom. De benedentsjerke waard op 24 jannewaris 2007 ynwijd en op 10 maaie 2012 folge nei de foltôging fan de restauraasje de wijing de boppetsjerke.
Sedemisdriuw
In sedemisdriuw is in misdriuw op seedlik gebiet, d.w.s. in frij swier strafber feit dat tsjin 'e seden (oftewol de noarmen en wearden) yngiet. Yn 'e regel hat soks te krijen mei seksualiteit.
Oertrêdings tsjin de seden
Njonken sedemisdriuwen (oftewol relatyf swiere strafbere feiten tsjin 'e seden) besteane der ek oertrêdings tsjin 'e seden (oftewol relatyf lichte fergripen). Dy steane yn it Tredde Boek (Oertrêdings) fan it Wetboek fan Strafrjocht, mar de measten dêrfan binne ûnderwilens ferfallen. Allinnich artikel 453, tsjin iepenbiere dronkenskip, is noch fan krêft.
Ferfallen sedemisdriuwen
Saken dy't foarhinne yn Nederlân by de wet as sedemisdriuwen ferbean west hawwe, wiene: Oare dingen dy't feroare binne, is dat ferkrêfting binnen it houlik oant 1991 net strafber wie, wylst it ferkrêftsjen fan in man ûnder it lichtere seksuële oantaasting foel ynstee fan ûnder ferkrêfting (ek oant 1991). Bistemishanneling, dat fan 1886 ôf ek in sedemisdriuw wie, waard yn 1996 oerhevele nei de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren.
Helen Spalding
Helen Spalding (1920-1991) wie in Britsk dichteresse, dy't benammentlik bekend wurden is troch har gedicht Let Us Now Praise Prime Numbers. Hja is in wat riedselich figuer yn 'e Britske literatuer, mei't der neat mear fan har fernommen waard nei har lêste publikaasje yn 1961 yn The London Magazine, útsein har ferstjerren yn 1991.
Norddeich
thumb|Loftfoto fan de haven. Norddeich is in stedsdiel fan de stêd Norden. It stedsdiel hat sa'n 1.750 ynwenners en leit yn it noardwesten fan Eastfryslân direkt oan de Waadsee. Fan Norddeich ôf is der in fearboatferbining mei de eilannen Júst en Nordeneach. Yn Norddeich sels binne ek ferskillende fasiliteiten foar it toerisme, bygelyks in strân en in seehûnesintrum.
Geheim Evangeelje fan Markus
It Geheime Evangeelje fan Markus, dat net betize wurde moat mei it kanonike Evangeelje fan Markus, is mooglik in ferlern giene kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is allinnich mar bekend út it saneamde Mar Saba-brief, wêryn't it Geheime Evangeelje fan Markus omskreaun wurdt as in útwreide ferzje fan it kanonike Evangeelje fan Markus, bedoeld foar in elitêre groep ynwijden yn 'e djippere wierheden fan it kristlik leauwe.
It Mar Saba-brief
Yn 1973 bewearde Morton Smith (1915-1991), in perfester âldheidkundige skiednis oan 'e Columbia University fan New York, in oant doe ta ûnbekend brief ûntdutsen te hawwen yn it kleaster Mar Saba, yn it Westjordaanlân. It brief, dat skreaun wêze soe troch de tsjerkfaar Klemins fan Aleksandrië, wie in kopy fan taheakke oan in santjinde-iuwske printinge fan 'e wurken fan Ignatius fan Antiochië. Mei't de oarspronklike tekst koart nei de ûntdekking skynber oerbrocht waard nei in oar kleaster en dêr op riedselige wize ferdwûn, koe foar fierder ûndersyk inkeld gebrûk makke wurde fan foto's en kopyen, dy dy't Smith sels makke hie ynbegrepen.
Dour (rivier)
thumb De Dour is in lytse rivier yn it greefskip Kent, yn Dover, Ingelân. Hy rint fan de doarpen Temple Ewell en River troch it doarp Kearsney. De stream is rûchwei 4 km lang.
Oarspronklik hie de steam in wiid estuarium op it plak dêr't no Dover leit. It estuarium wie in natuerlike haven foar bewenners en keaplju yn de Brûnstiid. Yn 1992 waarden de oarbliuwsels fan in seefêste boat (fan 3.500 jier âld) út de Brûnstiid fûn, no te sjen yn it museum fan Dover.
It estuarium fan de Dour by de Romeinske stêd Dubris waard dêrnei de haven foar de Romeinske float. Yn de Midsiuwen slike it estuarium lykwols ticht en waarden der keunstmjittige havens oanlein.
De rivier hat sûnt it jier 762 tal fan wettermûnen fan enerzjy foarsjoen. Dêr wiene acht nôtmûnen en fiif papiermûnen by.
Oare yndustryen oan de rivier wiene izerjitterijen, seachmûnen en in loaierij.
De Tocht fan de Argonauten
De Tocht fan de Argonauten, yn it oarspronklike Aldgryksk: de Argonautica, is in epysk gedicht fan 'e hân fan 'e Aldgrykske skriuwer Apolloanius fan Roados. Dyselde basearre syn wurk op in bekend ferhaal út 'e Grykske mytology. De Tocht fan de Argonauten ferhellet oer de held Jason, dy't der mei it skip de Argo op út tsjocht om it Goudene Flues te bemachtigjen, dat yn in fier lân bewekke wurdt troch in draak dy't nea sliept. It oarspronklike epos datearret út 'e trêde iuw f.Kr. De Fryske fertaling, fan 'e hân fan 'e bekroande oersetter Klaas Bruinsma, ferskynde yn 2016.
Eftergrûn
Apolloanius fan Roados waard by it dichtsjen fan 'e Argonautica dúdlik sterk beynfloede troch Homearus syn Odyssee. De styl fan it epos, it tema en de fersmjitte (seis fersfuotten yn in regel) binne allegear oernommen út it wurk fan Homearus. Dochs is de Argonautica gjin klisjee; krektoarsom, Apolloanius brocht gâns fariaasje oan, en foar syn tiid wie dit epos sels ynnovatyf. Dêrnjonken ferrike er it wurk mei in nij elemint, nammentlik de romantyske leafde, dy't yn Homearus syn wurk net foarkomt. Boppedat wie it tige populêr en oefene it neitiid in grutte ynfloed út oer de hellistyske kultuer fan it Ptolemayske Egypte. De Argonautica is fierders in stik koarter as de wurken fan Homearus; it bestiet út fjouwer dielen ('boeken') mei yn totaal 5.824 fersregels (ta ferliking: de Ilias omfiemet mear as 16.000 fersregels).
Ynhâld
Jason is de prins fan 'e Grykske stêdsteat Jolkus, dy't lykwols regearre wurdt troch syn omke Pelias. Dy is regint foar him yn 't plak wurden doe't er noch minderjierrich wie. Jason is no lykwols folwoeksen en wol it regear sels wol opnimme, mar syn omke easket dat er dêrfoar syn manlikheid bewiist en daget him út ta in wol hast ûnmooglike taak: it stellen fan it saneamde Goudene Flues, in skieppeflues fan goud dy't yn it fiere lân Kolchis bewekke wurdt troch in draak dy't nea sliept. Jason nimt de útdaging oan, lit in galei bouwe dat er de Argo neamt, en bringt in bemanning fan ûnferfearde helden gear dy't nei it skip de Argonauten neamd wurde.
Underweis nei Kolchis (no Georgje, yn 'e Kaukasus), belibje Jason en de Argonauten withoefolle spannende en soms eange aventoeren, wêrby't se it opnimme moatte tsjin barbaren, meunsters, reuzen en natoerkrêften. Op 'e eftergrûn spylje de goaden in beskieden rol as helpers en tsjinwurkers fan 'e kweeste. As de Argonauten úteinlik yn Kolchis oankomme, rekket Medéa, de dochter fan Ajêtes, de kening fan Kolchis, fereale op Jason. Hja is in machtich tsjoenster, en mei har help wit er it Gouden Flues te stellen.
Neitiid moatte Jason, Medéa en de Argonauten de wyk nimme foar de grime fan Ajêtes, dy't harren mei syn skippen neiset. Se flechtsje de Donau op en witte fia de Rône en de Po de Middellânske See te berikken, om dan fia de Golf fan Sirte yn 'e Lybyske woastyn te bedarjen. De weromweis stiet like bol fan 'e aventoeren as de hinneweis, mar lang om let witte de Argonauten dochs werom te kearen yn Grikelân. Tsjin dy tiid binne Jason en Medéa troud. It epos einiget mei de oankomst op it eilân Aigina, deunby Jolkus, mar foar't de konfrontaasje fan 'e triomfearjende Jason mei syn omke Pelias plakfine kin.
List fan planetoïden 62201-62300
Dit is in list fan planetoïden 62201-62300.
Isaac Beeckman
Isaac Beeckman (Middelburch, 10 desimber 1588 – Doardt, 19 maaie 1637) wie in Nederlânse natuerkundige, yngenieur en meteorolooch.
Isaac Beeckman studearre letterkunde en filosofy yn Leien en promovearre yn 1618 yn de genêskunde yn Caen. Hy waard konrektor yn Utert en Rotterdam. Yn 1627 waard er rektor fan de Latynske skoalle yn Doardt, it Johan de Witt-gymnasium fan no. Hy stoar yn de âldens fan 48 jier.
Beeckman wie in learling fan Simon Stevin. René Descartes wie in freon fan him, dy't syn earste wurk, it Compendium Musicae, oan Beeckman opdroech. Beeckman wurdt rekkene ta de meast foaroansteande wittenskippers fan syn tiid. Utsein dokter en yngenieur, bestudearre er de wiskunde en natuerferskynsels en stelde er út om alle wittenskip en kennis in drege basis te jaan, bygelyks mei de wiskunde.
Beeckman hat net publisearre. Dêrom hawwe syn ûntdekkingen mar in bytsje ynfloed op it ûntjaan fan de wittenskip hân.
Alderheljenkatedraal (Tûla)
De Alderheljenkatedraal (Russysk: Всехсвятский собор; Vsechsvjatski sobor) is in otterdokske katedraal fan it otterdokske bisdom Tûla yn Tûla, Ruslân. Troch't de katedraal boud waard op in ferhege diel fan de stêd is de tsjerke fan hast alle kanten te sjen.
Skiednis
Nei in ferbod fan Katarina II op it begraven fan minksen yn stêden namen de autoriteiten fan Tûla it beslút om súdlik fan de stêd in nij tsjerkhôf oan te lizzen. De earste tsjerke op it tjerkhôf wie fan hout, mar yn maart 1773 waard al tastimming jûn in stiennen tsjerke ta eare fan de werkomst fan Kristus te bouwen mei in oan de ferrizenis fan Lazarus en Alderheljen wijde kapel. De bou waard finansjeel mooglik makke troch de hanneler Gerasim Stefanovitsj Sûsjkin. Sûsjkin stoar al yn 1774 en waard yn de tsjerke beïerdige. De bou waard troch syn skoansoan Ivan Afanasievitsj Gerasim fuortset. Yn 1776 wie de tsjerke klear en waard it gebou konsekrearre. Yn 1788 waard tastimming frege om de tsjerke fan in boppetsjerke te foarsjen. De twadde ferdjipping waard yn twa jier tiid boud, mar op 8 augustus 1790 nei it fieren fan de liturgy stoarte ien fan de fiif koepels yn en mei de fal waarden de ferwulften fan de beneden- en boppe tsjerke brutsen. Trije minsken kamen om by dit foarfal. It duorre fiif jier oant der wer in tsjinst fierd waard yn de benedentsjerke. De boppetsjerke waard yn 1797 foltôge en yn 1825 konsekrearre.
De tsjerke waard yn it Sovjet-tiidrek oerdroegen oan de oanhingers fan de Libbene Tsjerke, in ôfsplissing fan de Russysk-Otterdokske Tsjerke. Nei it sluten fan de Untsliepeniskatedraal rôpen de fernijers harren tsjerke út as de katedraal. Yn 1944 waard de katedraal lykwols werom jûn oan it bisdom fan de Russysk-Otterdokske Tsjerke.
De muorren fan de beneden- en boppetsjerke waarden yn de jierren 1955-1960 troch de Moskouse skilders Pavel Aleksandrovitsj Gladkov en Viktor Michailovitsj Golûbev fan fresko's foarsjoen. Yn 1960 krigen de katedraal en de klokketoer de status fan monumint.
Yn 1988 foarme de katedraal it sintrum fan de festiviteiten om it 1000-jierrich jubileum fan it kerstenjen fan de Rûs.
Klokketoer
Yn it begjin fan de 19e iuw waard begûn mei it ynsammeljen fan jild foar de bou fan in klokketoer. It jild kaam mar stadich en pas yn 1833 waard in begjin makke oan de bou. Nei in fearnsiuw wie de toer foar noch net iens de helte ôf, mar dêrnei kaam der faasje yn it projekt en yn 1863 waard de toer foltôge. De toer mei in hichte fan 82 meter telt trije ferdjippings en hat in hege spits.
Tusken it begjin fan de bou fan de tsjerke en de klokketoer sit mear as in heale iuw, mar slagge de arsjitekt V.F. Fedoseev, in learling fan Carlo Rossi, der yn om fan beide bouwurken in ienheid te meitsjen. De toer is fersierd mei bylden fan ingels dy't de werkomst fan Kristus en it Jongste Gerjocht oankundigje.
Fersetsmonumint (Appelskea)
thumb|250px|It fersetsmonumint Appelskea It Fersetsmonumint yn Appelskea, ek bekend as fallen foar it heitelân, is in monumint ta oantins fan it Nederlânsk ferset yn de Twadde Wrâldoarloch.
Skiednis
De lânarbeiders Jitse Kiewiet, Anne de Boer en Melle Bruinsma waarden troch de Dútske besetter deadien by de Maaiestaking yn 1943; boppemaster Andries (Anje) Lok waard yn maaie 1944 yn syn tún deasketten (yn it ramt fan Aksje Sulverdin) en boskwachter Marinus van Emst waard yn augustus 1944 fusillearre. Ta oantins fan dizze fiif minsken waard it oarlochsmonumint oan de Bruggelaan oprjochte. De Utertske byldhouwer Jan van Luijn (1916–1995) krige fia arsjitekt D. Witteveen yn 1948 de opdracht ta de bou. Van Luijn makke ek fersetsmonuminten foar Wolvegea en Ferwert.
It monumint waard op 4 maaie 1951 ûntbleate.
Beskriuwing
It monumint bestiet út in 2 meter hege mitsele pylder, dêr't in kalkstiennen byld fan in knibbeljende frou op set is. Yn de pylder binne twa hurdstiennen bânen set, mei de tekst: FALLEN FOAR IT HEITELÂN
JITSE KIEWIET 4 MEI '43
MELLE BRUINSMA 4 MEI '43
ANDRIES LOK 20 MEI '44
MARINUS VAN EMST 12 AUG. '44
List fan planetoïden 62301-62400
Dit is in list fan planetoïden 62301-62400.
List fan planetoïden 22301-22400
Dit is in list fan planetoïden 22301-22400.
Krúswei
De Krúswei (Latynsk: Via crucis of Via dolorosa) is in rige fan foarstellings, dy't de lijenswei fan Jezus fan ôf de feroardieling troch Pontius Pilatus oant de grêflizzing útbyldzje. In foarstelling wurdt in staasje neamd, dat is ôflaat fan it Latynske wurd statio dat "stilstean" betsjut, Meiïnoar binne der fjirtjin staasjes en somtiden is der in fyftjinde staasje tafoege om't it mei Kristus net einiget mei de dea mar mei de opstanning.
In krúswei is altiten te finen yn katolike tsjerken. It plak en de foarm fan in krúswei ken in grutte fariaasje, mar meastentiids binne de staasjes yn de foarm fan skilderijen of reliëfs oan de muorren of pylders oanbrocht. Yn katolike streken binne ek faak krúswegen op in tsjerkhôf te finen of op spesjale plakken, dy't dan yn in searje fan kapellen yn in lânskip liede nei in krúskapel.
It ûntstean fan de krúswei datearret fan de 15e en 16e iuw, doe't Fransiskaanske muontsen rigen fan foarstellings út it Hillige Lân yn Jeropa begûnen nei te bouwen. Oarspronklik wie der gjin uniformiteit yn de krúswei, guon krúswegen bestiene bygelyks út sân staasjes, oare krúswegen út wol tritich. Sa'n staasje waard dan ûnderbrocht yn in lyts bouwurkje op 'e wei nei in tsjerke. Paus Klemens XII stelde it tal staasjes fêst op fjirtjin en tidens syn pontifaat waard in krúswei yn alle katolike tsjerken ferplicht.
Op Goed Freed, tidens it fêstjen, wurdt yn tsjerken de krúswei bidden. YHn in prosesje geane leauwenden by de ferskate foarstellings lâns om te sjongen of te bidden. By elts fan de fjirtjin foarstellings wurdt stilstien om it lijen fan Kristus te betinken. De krúswei kin ek yndividueel yn stil gebed belibbe wurde.
Rif (sânplaat)
Rif is de namme fan in lyts, ûnbewenne sânplaat yn de Waadsee. It leit foar de kust fan Fryslân, tusken It Amelân en Skiermûntseach yn, noardlik fan de Kalkman. De plaat heart dêrmei ta de Westfryske eilannen.
It Rif is in frij hege sânplaat fan goed oardel meter boppe NAP, mei sûnt inkelde jierren wat dúnfoarming. De sânplaat tsjinnet as briedplak fan guon seefûgels, bygelyks de stirnzen briede dêr. Yn it briedseizoen, fan maaie oant augustus, is de sânplaat ferbean gebiet. Ek is it in wichtich rêstplak foar seehûnen by heech wetter.
Njonken dizze frij lizzende sânplaat It Rif is der ek in sânplaat fêstwoeksen oan Skiermûntseach dy't It Rif neamd wurdt.
Evangeelje fan Barnabas
It Evangeelje fan Barnabas, dat net betize wurde moat mei it Brief fan Barnabas of de Hannelingen fan Barnabas, is in algemien as apokryf beskôge kristlike religieuze tekst, besibbe oan it Nije Testamint fan 'e Bibel. It is in pseudepigraaf ûnder de namme fan 'e apostel Barnabas, dy't yn dit geskrift ien fan 'e tolve oarspronklike apostels is, hoewol't er dat neffens de bibelske kanon net wie. Krekt as de kanonike evangeeljes beskriuwt it Evangeelje fan Barnabas it libben en de lear fan Jezus fan Nazaret, mar yn Barnabas binne de ferhalen út 'e Evangeeljes fan Mattéus, Markus, Lukas en Jehannes mear mei-inoar yn oerienstimming brocht, en wat dat oangiet, is it in evangeeljeharmony net wanlyk. In dúdlik ferskil mei de kanonike evangeeljes is lykwols dat Barnabas dúdlik oanjout dat Jezus in profeet wie ynstee fan 'e Soan fan God of de messias. Op dat mêd liket it oer te hingjen yn 'e rjochting fan 'e islaam. Men wit dat der fan it Evangeelje fan Barnabas teminsten twa manuskripten bestien hawwe, ien yn it Spaansk en ien yn it Italjaansk, mar it Spaanske is ferlern gien en oerlibbet inkeld fia in fragmintaryske achttjinde-iuwske kopy, dat de tekst as gehiel is inkeld oerlevere yn it Italjaansk. Sawol de Spaanske as de Italjaanske ferzje wurde datearre yn 'e lette sechstjinde iuw.
Ynhâld
It Evangeelje fan Barnabas is likernôch sa lang as de fjouwer kanonike evangeeljes mei-inoar, en hoewol't it fan tige lette oarsprong is, achtsje saakkundigen it hoegenamt net útsletten dat it details oernommen hat út eardere wurken, lykas dy fan gnostyske, ebionityske of diatessaroanyske synjatuer.
Barnabas sprekt dúdlik it Nije Testamint en de otterdokse kristlike lear tsjin oangeande de natuer fan Jezus en dy syn ûnderrjocht, mar fertoant sterke oerienkomsten mei it islamitysk leauwe. Net allinnich wurdt de profeet Mohammed yn 'e tekst by namme neamd (haadstik 39), mar teffens wurdt Jezus planút en op in tige anty-paulinyske en anty-trinitaryske wize beskreaun as in profeet en net as de Soan fan God of de messias, wylst Paulus de "bedragene" neamd wurdt. Fierders wol it Evangeelje fan Barnabas hawwe dat Jezus oan syn krusiging ûntkaam meidat er troch ingels nei de himel opfierd waard, wylst syn ferrieder Judas Iskariot yn syn plak oan it krús stoar. Yn 'e Koraan wurde de profeet ’Isa (de Arabyske foarm fan 'e namme Jezus) en dy syn libbensein suver krekt-en-gelyk beskreaun. Guon islamityske teologen beskôgje de ynhâld fan Barnabas sadwaande as it troch de Tsjerke ûnderdrukte oarspronklike boadskip fan it kristendom.
Lykwols, oare passaazjes sprekke de Koraan tsjin, lykas it ferhaal oer de berte fan Jezus, wêryn't útholden wurdt dat Marije gjin pine fielde wylst se yn 'e weeën lei, of dielen fan Jezus syn ûnderrjocht, lykas wannear't er it drinken fan wyn tastiet of de lju oanfiteret ta in monogaam houlik. Dêrby moat trouwens ek wer opmurken wurde dat de Koraan erkent dat eltse profeet in eigen bestel oan wetten ûnderrjochte, dy't yn guon aspekten ôfwike kinne faninoar en fan 'e lear fan Mohammed.
De Reis fan de Wizen
De Reis fan de Wizen, yn it oarspronklike Ingelsk: The Journey of the Magi, is in gedicht fan 'e hân fan 'e Amerikaansk-Britske dichter, toanielskriuwer, essayist, útjouwer en Nobelpriiswinner T.S. Eliot (1888-1965). It giet oer de reis fan 'e Wizen út it Easten nei Palestina, om dêr in besyk te bringen oan 'e nijberne poppe Jezus, in ferhaal dat yn 'e Bibel beskreaun wurdt yn it Evangeelje fan Mattéus 2:1-12. Eliot skreau De Reis fan de Wizen yn 'e simmer fan 1927, koart nei't er him bekeard hie fan it unitarisme ta it anglikanisme. It waard foar it earst publisearre as ûnderdiel fan 'e Ariel Poems, yn 1930, en foar it earst oerset yn it Frysk troch Klaas Bruinsma, yn 1975.
Ynhâld
De Reis fan de Wizen is skreaun yn it ik-perspektyf fanút it wrâldwurge eachpunt fan ien fan 'e trije wizen. Eliot ferbyldet de wizen net as keningen, sa't se gauris foarsteld wurde, mar as tsjoenders. It allegeduerigen yn Eliot syn wurk weromkearende tema fan 'e ferfrjemding en machteleazens yn in wrâld dy't feroare is, oppenearret him ek hjir wer. De wize sjocht oan 'e ein fan syn libben werom op 'e reis nei Palestina, mar ynstee dat er him fernuveret oer de wûnders út dy tiid, of optein rekket om it doel fan 'e reis, is it gedicht fierhinne in nearzige jammerklacht oer de ûntbearings en ferfeling dêr't de wize ûnderweis ûndergean moast. De jonge Jezus wied er fierders net bot fan ûnder de yndruk, en lykwols beseft er dat de ynkarnaasje fan Gods soan op 'e ierde alles feroare hat. Jezus syn berte markearre de ein fan it tiidrek fan tsjoenderij en astrology, en dêrmei fan it libbensdoel fan 'e wizen. De sprekker, waans wrâld sadwaande stoarn is, freget him ôf wat er sels noch moat te libjen. Tusken de regels fan it kleiliet fan 'e wize troch brûkt Eliot symbolisme om foarút te wizen nei de takomst; sa sjoggen de wizen op harren reis op in stuit "trije beammen tsjin in lege loft", wat fansels op 'e krusiging fan Jezus slacht.
Fryske oersetting
The Journey of the Magi waard ûnder de titel De Reis fan de Wizen yn it Frysk oerset troch klassyk oersetter Klaas Bruinsma, dy't letter fral bekend wurden is troch syn Fryske fertalings fan Homêros syn Ilias en Odyssee. Yn it digitale argyf fan Tresoar is De Reis fan de Wizen werom te finen ûnder oanfraachnû. 075.365. It waard publisearre yn Alternatyf, jg. 6 (1976) nr. 1 s. 70-71. Yn 1976 waard The Journey of the Magi jitris yn it Frysk fertaald, diskear troch Haring Tjittes Piebenga, ûnder de titel De Reis fan 'e Skôgers. Dy oersetting waard yn oktober fan dat jier publisearre yn it tydskrift Lyts Frisia.
Gnodden
thumb|597x597px Gnodden (of Gnop) foarmje in famylje fan miggen út de oarder twawjukkigen (Diptera). Se wurde ek wol, knut, knaasjes, knijten, mietsen (Noard-Nederlân), neefjes (Noard-Nederlân), mampieren (Suriname) of meurzen neamd, en soms ek wol zandvliegjes, in beneaming dy't yn faktaal op soarten út de famylje motmiggen of Psychodidae slacht. Wrâldwiid komme der 5989 beskeaune soarten foar.
Skaaimerken
Dizze tige lytse stekmichjes binne mar 1 oant 4 millimeter. Se hawwe koarte poatsjes, tsjustere plakjes op de wjukken en stikelige mûlstikken.
Fersprieding en leefgebiet
De larven libje yn tige wiete omstannichheden lykas plassen wetter yn beamstronken, yn blêdhoeken of yn oerflaktewetter. In protte soarten binne belangryk as bestower fan planten, ek foar itengewaaksen fan de minske sa as kakao.
Rol as fersprieder fan sykte
Krekt as stekmiggen sûgje de wyfkes bloed fan wringedieren, wêrûnder de minske, foar har aaien. Har byt kin in slim jokjen feroarsaakje. In tal soarten is troch dit stekken fersprieder (fektor) fan in tal syktes dy't feroarsake wurde troch baktearjes, parasitêre wjirms en firussen. Gnodden binne ûnder oare ferantwurdlik foar de fersprieding fan de sykte blautonge ûnder wjerkôgers. Yn augustus 2006 iepenbiere dizze sykte, dy't gewoanwei yn waarme streken foarkomt, him by Nederlânske skiep. Gnodden kinne fierder it Schmallenbergfirus by har drage. Dit firus kin sykte en misfoarming fan jongen by ferskate soarten fee feroarsaakje. Der binne ek gnoddesoarten dy útslutend parasitêr libje op oare, grutte ynsekten.
Malcolm X
Malcolm X (berne as: Malcolm Little en ek bekend as: Malik El-Shabazz en El-Hajj Malik El-Shabazz, fan it Arabyske الحاجؑ مالك الشبازؑ, al-Ḥaǧǧ Malīk al-Šabāzz; Omaha (Nebraska), 19 maaie 1925 – New York (New York), 21 febrewaris 1965), wie in Amerikaansk minskerjochte-aktivist, islamitysk predikant en publisist fan Afro-Amerikaansk komôf. Hy rekke as bern beide âlden kwyt en groeide fierhinne op yn in rige pleechgesinnen. As tsiener rekke er op it ferkearde paad, en mei 20 jier bedarre er yn it tichthûs, dêr't er yn oanrekking kaam mei de Nation of Islam. Dêr joech er him by, en nei syn frijlitting klom er al rillegau op ta ien fan 'e liedingjaande posysjes yn dy organisaasje.
Gnodden
Lêst
Gnodden sjogge jo amper oerdeis yn 'e sinne of by folle moanne, mar mear yn it skaad en oan de ein fan 'e dei wannear't de sinne leech stiet kinne gnodden by minder wyn tige hinderlik wêze. Wat  helpt is it goed bedekken fan it lichem en yn beweging bliuwe, se wurde allinne troch fyn muskytgaas tsjinhâlden. De larven fan gnodden kinne yn de natoer foarkomme yn tichtens fan 700 de fjouwerkante meter. Yn in fochtige omjouwing is struktureel allinne wat oan oerlêst fan gnodden te dwaan troch it wetter dêr't dat mooglik is streame te litten of de natoer de romte te jaan, om sadwaande de natuerlike fijannen sa folle mooglik kâns te jaan.
Taksonomy en foarkommen yn Nederlân
Yn Nederlân binne 110 sosrten út dizze famylje lânseigen, ferdield oer de folgjende skaaien:
Malcolm X
Jonkheid
Malcolm X waard yn 1925 ûnder de namme Malcolm Little berne yn Omaha, yn 'e steat Nebraska, as de fjirde fan sân bern yn it gesin fan Earl Little, dy't ôfkomstich wie út 'e steat Georgia, en dy syn frou Louise Norton, dy't fan it Karibyske eilân Grenada kaam. Earl Little wie in baptistysk lekepreker en de pleatlike foarsitter fan 'e UNIA, dy't him ynspirearje liet troch de panafrikanistyske aktivist Marcus Garvey en gjin blêd foar de mûle naam. De Omahaster ôfdieling fan de rasistyske Ku Klux Klan beskôge Little syn aktiviteiten yn 'e UNIA as "it meitsjen fan problemen", en nei ferskate bedrigings wie it gesin yn 1926 twongen om 'e stêd te ferlitten.
List fan planetoïden 22401-22500
Dit is in list fan planetoïden 22401-22500.
Malcolm X
Jonkheid
De Littles wennen in skoftke yn Milwaukee, yn 'e steat Wiskonsin, mar fêstigen har úteinlik yn Lansing, yn Michigan. Dêr krigen se te meitsjen mei de aktiviteiten fan in oare blanke rasistyske groep, it Swarte Legioen. Yn 1929 baarnde it hûs fan 'e Littles oan 'e grûn ta ôf, en Earl Little beskuldige doe it Swarte Legioen fan belutsenens. Yn 1931, doe't Malcolm X seis jier wie, kaam syn heit om by wat offisjeel in ferkearsûngelok hiet te wêzen, al beskôge syn mem it as moard troch leden fan it Swarte Legioen. Ien fan 'e beide fersekeringsmaatskippijen dêr't Earl Little in libbensfersekering by ôfsletten hie, bewearde dat er selsmoard dien hie, sadat se wegerje koene om 'e fersekering út te beteljen. Sadwaande waarden Malcolm X en syn mem en bruorren en susters nei syn heite dea yn de earmoede stoart. Se moasten in diel fan harren tún ferhiere en de jonges giene op jacht om it gesin itende te hâlden.
Kriminele jierren
Oant syn njoggentjinde wenne Malcolm X ferskate jierren by syn healsuster Ella Little-Collins yn, te Roxbury, in fierhinne swarte buert yn Boston. Yn dy tiid ûnderhold er himsels mei in ferskaat oan baantsjes. Neitiid ferfear er nei Flint, yn Michigan, mar tsjin 1943 bedarre er yn Harlem, yn New York. Dêr joech er him oer oan in libben fan drugsdealen, gokken, ôfparsing en dieverij. Teffens wied er poaier en neffens syn meast resinte biografyen hied er út en troch ek sels seks mei manlju yn ruil foar jild. Yn Harlem stied er bekend as Detroit Red, om't er út Michigan kaam en fanwegen it rodzige hier dat er urven hie fan syn Skotske pake oan memmekant. Hy waard oproppen foar de tsjinstplicht, mar ôfkard doe't er by de keuring sei dat er graach nei it Suden ta stjoerd wurde woe om "nikkersoldaten te organisearjen [...] en guon gewearen te stellen om blanken mei dea te sjitten."
Ein 1945 kearde Malcolm X werom nei Boston, dêr't hy en fjouwer oaren in rige ynbraken diene by rike blanke gesinnen. Begjin 1946 waard er arrestearre doe't er in stellen horloazje ophelje woe dat er reparearje litten hie, en yn febrewaris fan dat jier begûn er oan in finzenisstraf fan acht oant tsien jier foar ynbraak en heling. Yn it tichthûs krige Malcolm X kunde oan John Bembry, in eigenûnderrjochte man dy't er letter omskriuwe soe as "de earste man dy't ik ea folslein respekt ôftwingen sjoen hie... mei wurden." Under ynfloed fan Bembry begûn er alles te lêzen dat er besette koe.
Nation of Islam
It wie om dy tiid hinne dat ferskaten fan syn bruorren en susters yn har brieven oan Malcolm X oer de Nation of Islam begûnen te skriuwen. Dat wie doedestiden in relatyf nije religieuze beweging dy't in ôfwikende foarm fan 'e islaam preke en dêropta in swart rasisme. De Nation hold út dat swarten it oarspronklike folk fan 'e wrâld wiene, en dat blanken net mear as demoanen wiene. Dêrút folge dat swarten superieur wiene oan blanken. Ek leaude de Nation of Islam dat de ûndergong fan it blanke ras noch mar in kwestje fan tiid wie. Boppe-al woe de Nation dat de Afro-Amerikanen selsfoarsjennend wurde soene, sadat se net mear fan 'e blanken ôfhinklik wiene. It eindoel wie om alle swarten (de "Afrikaanske diaspoara") nei Afrika weromkeare te litten, dêr't se yn frijheid en isolaasje fan 'e rest fan 'e wrâld in eigen bestean opbouwe kinne soene.
Yn 't earstoan hie Malcolm X, dy't ateïst wie, gjin belangstelling foar sokke fratsen, mar úteinlik liet er him yn 1948 troch syn broer Reginald oerhelje. Hy hold op fan smoken en wegere noch langer bargefleis te iten. Doe't er syn libben oertocht, kaam er ta de konklúzje dat eltse relaasje dy't er ea mei in blanke hân hie, ferwrongen wie troch ûnearlikens, ûnrjocht, ynklauwerigens en haat. It wie foar him dan ek net dreech om oan te nimmen dat alle blanken demoanen wiene. Ein 1948 skreau er in earste brief oan Elijah Muhammad, de lieder fan 'e Nation of Islam, dy't útrûn op in jierrenlange briefkerij. Koarte tiid letter joech er him formeel by de organisaasje. Yn 1950 naam er de namme "Malcolm X", wêrby't de X stie foar syn oarspronklike Afrikaanske famyljenamme dy't him troch blanke slavehâlders foargoed ûntnomd wie.
Nei't er yn augustus 1952 frijkommen wie, besocht Malcolm X Elijah Muhammad yn Chicago. Yn juny fan it folgjende jier waard er beneamd ta helppredikant fan Timpel Nûmer Ien, yn Detroit. Letter dat jier stifte er in nije timpel foar de Nation of Islam yn Boston, en yn 1954 waard er oansteld as haad fan 'e timpel yn Harlem. Malcolm X ûntjoech him ta in bejeftige sprekker, en it lidmaatskip fan 'e Harlemske timpel groeide dan ek fluch. Yn 1955 stifte er noch trije nije timpels, yn Springfield (Massachusetts), Hartford (Konnetikut) en Atlanta.
Yn 1957 rekke Malcolm X bekend by it Amerikaanske publyk, doe't er lieding joech oan in demonstraasje fan leden fan de Nation of Islam foar in Newyorksk plysjeburo dêr't trije leden fan 'e organisaasje fêstholden waarden dy't yngrepen hiene doe't se seagen hoe't in swarte troch ferskate blanke plysjes yninoarslein waard. De mannen wiene raar ôfseame mei plysjekneppels, en ien fan har, in Johnson Hinton, hie dêrby slim holleletsel oprûn, mar waard medyske soarch ûntsein. Nei't op befel fan Malcolm X fiifhûndert man fan 'e Nation of Islam it plysjeburo op militaristyske wize omsingele hiene, stie de plysje ta dat Hinton nei it sikehûs ta brocht waard. Nei't er syn doel berikt hie, makke Malcolm X in hângebeart nei de kliber lju bûtendoar, en dêrop draaiden de leden fan 'e Nation of Islam har as ien man om en joegen har yn stilte ôf. It wie in fertoan fan macht dêr't de blanken raar fan skrokken. Likegoed besleat in grand jury om 'e plysjes dy't Hinton en de oaren yninoarslein hiene, net te ferfolgjen.
Malcolm X syn radikale opfettings wiene net inkeld foar blanke Amerikanen in boarne fan soarch, mar foar moderate swarten krektsa. Lieders fan 'e Amerikaanske Boargerrjochtebeweging makken him en de Nation of Islam út foar ûnferantwurdlike ekstremisten dy't de bredere Afro-Amerikaanske mienskip net fertsjintwurdigen en inkeld skea tabrochten oan 'e striid foar lykberjochtiging. Mar Malcolm X hie in like lege miening fan 'e Boargerrjochtebeweging. Hy neamde Martin Luther King in "omkoal" en de oare boargerrjochtelieders "sukkels" dy't nei de pipen fan it blanke regear dûnsen. Wylst de Boargerrjochtebeweging tsjin 'e rasseskieding focht, stie Malcolm X krekt in folsleine skieding tusken Afro-Amerikanen en blanken op alle mêden fan 'e maatskippij foar. De Boargerrjochtebeweging woe de swarten yntegrearje yn de Feriene Steaten troch har û.m. it kiesrjocht te jaan, mar de Nation of Islam ferbea syn leden om diel te nimmen oan it politike proses, en woe úteinlik alle swarten nei Afrika weromkeare litte, mei as tydlike tuskenoplossing de fêstiging fan in ûnôfhinklike swarte steat yn it Amerikaanske Suden, dy't Nij-Afrika komme moatte soe te hjitten. Malcolm X fersmiet ek de strategy fan pasifisme fan 'e Boargerrjochtebeweging, en sei dat swarten wat him oangie harsels op alle mooglike manearen ferdigenje en foarúthelpe moasten.
Syn boadskip hie in grutte ynfloed op syn taharkers, dat almeast jonge Afro-Amerikanen yn stêden yn it noarden en westen fan 'e Feriene Steaten wiene, dy't har nocht derfan hiene om almar wer te hearren dat se geduld dwaan moasten foar frijheid, gerjochtichheid, gelikensens en respekt. Hja fûnen dat Malcolm X harren rjochtlike griven in stik better ûnder wurden brocht as de tuike-tuike manear fan dwaan dy't de Boargerrjochtebeweging foar de moade hie. Op dy manear waard Malcolm X nei Elijah Muhammad de meast ynfloedrike lieder fan 'e Nation of Islam. It wie benammentlik oan him te tankjen dat de organisaasje yn de fyftiger jierren syn lidmaatskip omheech sjitten seach fan 500-1.200 lju oant wol 25.000-75.000 man (om't de Nation of Islam syn lidmaatskipssifers geheim hâldt, rinne de skattings datoangeande frijwat útinoar).
Tsjin 'e ein fan 'e jierren fyftich brûkte Malcolm X in nije namme, Malik El-Shabazz, hoewol't er by it grutte publyk bekend bleau as Malcolm X. Syn dwaan en litten krige no wiidweidich omtinken yn de Amerikaanske media, en syn útlittings waarden mei belangstelling of wearze (al neigeraden de lêzer) folge. Yn 1959 stjoerde de lokale telefyzje fan New York in dokumintêre oer him en de Nation of Islam út, ûnder de titel De Haat út Haat Fuortkommen. Yn 1960 waard er ûnder de Algemiene Gearkomste fan de Feriene Naasjes útnûge op 'e offisjele resepsjes fan ferskate Afrikaanske lannen, en mette er de presidinten Gamal Abdel Nasser fan Egypte, Ahmed Sékou Touré fan Guinee, Fidel Castro fan Kuba en de lettere presidint Kenneth Kaunda fan Sambia.
Brek mei de Nation of Islam
Meitiid ûntstie der in skeel tusken Malcolm X en Elijah Muhammad, de lieder fan 'e Nation of Islam. Dat wie fral te witen oan 'e grutte bekendheid dy't Malcolm X krige, wêrmei't er Muhammad yn syn skaad stelde. In protte leden fan 'e organisaasje begûnen te tinken dat Malcolm X miskien wol in bettere lieder wêze soe, en Muhammad fielde him bedrige. Dêr kaam noch by dat Malcolm X him wat langer wat minder oan 'e oarders fan Muhammad gelegen lizze liet. Sa liet er him yn 1963, nei de moard op presidint John F. Kennedy, yn 'e media lytsachtsjend oer de presidint út, wylst Muhammad de hiele organisaasje in sprekferbod oer Kennedy oplein hie.
Boppedat kaam yn dyselde snuorje oan it ljocht dat Muhammad mei jonge siktaresses fan 'e organisaasje omsloech, wat folslein yngie tsjin 'e lear fan 'e Nation of Islam. Malcolm X woe de geroften dêroer earst net leauwe, mar dat feroare nei't er praat hie mei Muhammad syn soan Wallace en ferskate froulju dy't de lieder derfan beskuldigen mei harren in bûtenechtlike relaasje ûnderholden te hawwen. Muhammad befêstige de geroften yn 1963 en besocht dêrby syn dieden te behimmeljen troch nei de mearwiverij fan bibelske profeten te ferwizen.
Op 8 maart 1964 kundige Malcolm X publyklik oan dat er út de Nation of Islam stapte. Hy sei dat dat net betsjutte dat er syn islamityske leauwe opjoech, mar hy fûn dat de Nation him "safier brocht hie as dy him bringe koe". Hy joech ek oan dat er útseach nei gearwurking mei lieders fan de Boargerrjochtebeweging, eat dat Elijah Muhammad him oant doe ta ferbean hawwe soe. Malcolm X rjochte doe de Muslim Mosque, Inc. op, in religieuze organisaasje, en de Organisaasje fan de Afro-Amerikaanske Ienheid, in sekuliere groep dy't it panafrikanisme útdroech (it idee dat alle Afrikanen/swarten yn ien lân feriene wurde moatte).