cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fermissing
Behanneling fan in fermissing
Yn in protte lannen wurdt in fermist persoan automatysk offisjeel dea ferklearre as hy of sy sân jier nei de fermissing noch altyd net weromfûn is. Soks kin de efterbliuwers helpe om harren libben wer op 'e rails te krijen, al wie mar op praktysk mêd (bgl. sadat de erfenis regele wurde kin). Yn Nederlân moat de famylje fan 'e fermiste sa'n deaferklearring sels oanfreegje, mar sa'n oanfraach is hjir al mooglik fanôf fiif jier nei de fermissing. Yn guon gefallen, wêrby't der reedlikerwize fan útgien wurde kin dat immen omkommen is (lykas by in fleanramp wêrby't fan ien of mear fan 'e ynsittenden fan it delstoarte fleantúch neat weromfûn is) kin dat ek earder. Yn 'e simmer fan 2019 waard bgl. de Nederlanner Arjen Kamphuis, dy't in jier earder by in kajaktocht oer in mar yn Noarwegen ferdwûn wie, troch de Noarske autoriteiten deaferklearre. Hoewol't syn stoflik omskot nea weromfûn wie, waard nei yngeand ûndersyk besletten dat de iennichste reedlike ferklearring foar syn ferdwining wie dat er in ûngemak krigen hawwe moast en ferdronken wie.
Vermisste Person Missing person Persona desaparecida
Immortal
Immortal is in Noarske blackmetalband yn 1991 oprjochte yn Bergen. De band brocht yn 1992 syn debútalbum Diabolical Fullmoon Mysticism út. De teksten fan de band gean benammen oer de winter, kriich, grimmitigens, en winterdemoanen. Immortal hat njoggen studio-albums en ien live-album útbrocht. Yn 2003 hold de band dermei op, mar makke yn 2006 in trochstart, sûnt 2020 is it ûndúdlik of't de band noch bestiet of mei skoft is.
Testamint (akte)
In testamint is in persoanlik, net iepenbier dokumint wêryn't immen skriftlik fêstleit, of troch in notaris fêstlizze lit, wat der by syn of har dea mei syn of har neilittenskip barre moat yn ôfwiking fan 'e algemiene wetlike bepalings. Neffens kêst 4:42 fan it Boargerlik Wetboek treedt sa'n testamint pas yn wurking nei it ferstjerren fan 'e oanbelangjende persoan en mei it inkeld dan iepenbier makke wurde oan 'e belanghawwenden. In testamint kin sels skreaun wurde as in ûnderhânske akte dy't yn it bewar jûn wurde moat by in notaris, mar ornaris wurdt sa'n uterste wilsferklearring troch de notaris fêstlein yn in notariële akte. Etymologysk komt it wurd "testamint" fan it Latynske testamentum, mei deselde betsjutting, dat ôflaat is fan testari, dat "tsjûge wêze" betsjut. Immen dy't in testamint skriuwt of opstelle lit, is de testateur. As men yn in testamint wat neilit oan immen, sprekt men yn it Frysk faak fan "testamintsje oan".
Erfrjocht
Yn Nederlân jildt in algemiene wetlike regeling foar erfopfolging yn gefal fan ferstjerren. Dêryn is fêstlein wa't de erfgenamten binne as troch de erflitter neat regele is. Dat binne ntl. de houlikspartner en de offisjele bern út in houlik. De wet bepaalt dat goede freonen of net biologysk besibbe en net formeel adoptearre bern út in gearstald gesin gjin erfgenamten binne. De wet seit fierders net wat der barre moat mei it ûnderskate replik guod en ûnreplik goed, de tegoeden, skulden of bisten fan 'e erflitter of hokfoar regeling oft der troffen wurde moat as de iennichste wetlike erfgenamten minderjierrigen binne.
It meitsjen fan in testamint is in iensidige rjochtshanneling, dy't inkeld de testateur persoanlik útfiere kin. Hy of sy mei dêrby troch nimmen oars ferfongen wurde, ek net troch in oarehelte, bern, fertrouwenspersoan of belestingadviseur. It is wol mooglik om eigenhandich in testamint te skriuwen sûnder dat formeel troch in notaris yn in notariële akte fêstlizze te litten, mar om soks rjochtsjildich te meitsjen, moat it likegoed troch de testateur sels by in notaris yn bewar jûn wurde. As immen, bgl. troch demintens, net mear by steat is om sels in testamint op te stellen of troch de notaris opstelle te litten, is it fêstlizzen fan in testamint ûnmooglik wurden en sil de neitlittenskip beävensearre wurde moatte neffens de algemiene wetlike regels.
Uterste wil
De Nederlânske wet sprekt net fan "testamint", mar fan "uterste wil(sbeskikking)" (kêst 4:1 Boargerlik Wetboek). It wurd "testamint" komt yn 'e wet wol foar yn 'e oantsjuttings testamintêre lêst, testamintêr bewâld en testaminteregister. De "uterste wil" ferwiist nei in (ornaris notariële) akte, wylst de term "uterste wilsbeskikking" brûkt wurdt foar de ynhâld fan dy uterste wil. De wet sommet fiif soarten uterste wilsbeskikkings op:
Testearfrijheid
Eltsenien fan sechstjin jier en âlder dy't wilsbekwaam is, hat de frijheid om nei eigen ynsjoch en winsken in testamint op te stellen. Soks hjit yn 'e wet 'testearfrijheid'. Dy frijheid wurdt inkeld beheind troch de bepalings fan twingend rjocht op it mêd fan erfrjocht en mei de algemien jildende noarmen en wearden (goede zeden). Der mei troch nimmen ynfloed of twang op 'e testateur útoefene wurde by it opmeitsjen fan syn of har testamint (kêst 4:4 lid 1 Boargerlik Wetboek). As troch in notaris ûnfoldwaande soarchfâldich fêststeld is dat by it foarmjen fan 'e uterste wil gjin sprake wie fan beynfloeding, kin it testamint nei it ferstjerren fan 'e testateur troch in erfgenamt of oare legitimaris oantaast (d.w.s. oanfochten) wurde, mei as mooglik gefolch dat it bûten wurking steld wurdt. Dat slút bgl. út dat in testamint fia in onlinetsjinst ta stân komme kin, wêrby't de notaris de akte troch de testateur op ôfstân ûndertekenje lit: sa'n testamint soe nammentlik wetlik sjoen fan nul en gjinderlei wearde wêze om't sa net fêststeld wurde kin oft der ynfloed of twang útoefene is op 'e testateur.
Geheimhâldingsplicht en iepenbiermakking
In testateur hat it rjocht om 'e ynhâld fan syn of har testamint geheim te hâlden, en dêrta hawwe notarissen datoangeande in geheimhâldingsplicht. As der ek oare adviseurs by de tastânkomming fan in testamint belutsen west hawwe, is de geheimhâlding faak net garandearre, om't net eltsenien sa'n wetlike of beropsmjittige geheimhâldingsplicht hat. Nei it ferstjerren fan 'e testateur hawwe de belanghawwenden (d.w.s. de djipdrôven) rjocht op ynsjoch yn it testamint, werby't net-erfgenamten inkeld dat diel lêze meie dat op harren betrekking hat. In testateur kin fierders bepale dat it testamint pas nei syn of har útfeart oan 'e belanghawwenden iepenbier makke wurde sil. Eltsenien dy't fynt dat hy of sy belanghawwende is, kin by in notaris of by it Sintraal Testaminteregister neifraach dwaan oer it bestean fan in testamint, mar de ynhâld kin inkeld troch in notaris ta beskikking steld wurde nei't dyselde formeel in stikmannich saken oangeande de belanghawwende kontroleearre hat.
Erfstelling
De erfstelling wurdt foarme troch de bepalings yn in testamint, wêrby't oan ien of meer natuerlike persoanen of rjochtspersoanen de neilittenskip of in diel dêrfan fermakke wurdt (kêst 4:115 Boargerlik Wetboek). Dêrby wurde de dielen of fraksjes fermelden (bgl. in sechsde part, trije sechsde part en twa sechsde part) dy't mei-inoar ien (de hiele neilittenskip) foarmje, of der wurdt fermeld "foar gelikense dielen", wat betsjut dat alle erfgenamten in like grut part krije.
Unterving
As oan immen net datjinge fermakke wurdt, dêr't hy of sy rjocht op hawwe soe neffens de algemiene wetlike regels, sa bedoeld dat dyjinge fan erving útsletten wurdt, sprekt men fan ûnterving. Eventuele bern fan 'e ûnterfde persoan kinne dan yn syn of har plak ervje troch plakferfolling, of it moat wêze dat sy ek ûnterve binne. Yn dat lêste gefal sprekt men fan ûnterving sûnder plakferfolling. Dus as B, C en D neffens de wetlike regels de erfgenamten binne fan A, soene se ûnder dy regels elts in trêde part fan 'e neilittenskip ervje. As D ûnterve wurdt, mar twa bern hat dy't E en F hjitte, krije B en C noch altyd in trêde part, wylst E en F beide in sechsde part krije: de helte fan it trêdepart fan D. As der lykwols sprake is fan ûnterving sûnder plakferfolling, krije D, E en F neat, wylst B en C elts de helte krije.
Legitime poarsje
De erflitter kin in bern fan him of har eksplisyt of ymplisyt ûntervje. As in bern dêr gjin genoegen mei nimt, kin it in berop dwaan op 'e ligitime poarsje. Dêrmei wurdt oanspraak makke op 'e helte fan it oandiel yn 'e neilittenskip as de algemiene wetlike regels gouwen hiene (kêst 4:63 en 4:64 lid 1 Boargerlik Wetboek).
Legaat
In legaat is in skinking of oare jefte dy't by it ferstjerren fan 'e erflitter troch de erfgenamten oan 'e legataris (ûntfanger) útkeard wurdt. Dêrby kin it om jild gean, mar ek om replik guod of ûnreplik goed. It legaat kin oan ien of mear natuerlike persoanen of rjochtspersoanen jûn wurde. As it om rjochtspersoanen giet, is der ornaris sprake fan in goed doel. De legataris kriget in foarderingsrjocht op 'e neilittenskip. In legaat hoecht lykwols troch de legataris net akseptearre te wurden en kin hielendal of foar in part ferwurpen wurde.
Testamintêr bewâld
By testamint kin in bewâld oer in erfdiel of legaat yn 'e neilittenskip ynsteld wurde foar it gefal dat in erfgenamt net by steat is om it fermogen op in ferantwurde manear te behearen. Dêrby giet it bgl. om minderjierrige erfgenamten en om mearderjierrige erfgenamten dy't jonger as 23 jier binne of dy't bgl. alkoholist of drugsferslaafd binne of in geastlike beheining hawwe. Testamintêr bewâld ferskilt fan kuratêle trochdat dêrby de persoan sels ûnder bewâld steld wurdt, wylst by testamintêr bewâld it fermogen ûnder bewâld steld wurdt. De bewâldfierder, oftewol de behearder fan it fermogen, kin by testamint beneamd wurde, mar ek troch de kantonrjochter oansteld wurde (kêst 4:157-181 Boargerlik Wetboek). Testamintêr bewâld is net itselde as âlderlik bewâld (d.w.s. fâdij), mar kin dêrmei wol gearfalle, bgl. as it erfdiel fan in minderjierrige erfgenamt beheart wurdt troch in âlder dy't sels gjin wetlike erfgenamt is.
Eksekuteur
Foar de praktyske útfiering en ôfhanneling fan in neilittenskip kin by testamint in persoan oanwiisd wurde as eksekuteur (foarhinne: eksekuteur-testamintêr), dy't neffens de winsken fan 'e testateur wurket en ek syn foech fan 'e testateur ûntfangt binnen it dêrfoar wetlik bepaalde ramt. In eksekuteur makket de neilittenskip ree foar ferdieling oer de erfgenamten en draacht de hiele brot dan oan harren oer, wêrnei't de erfgenamten sels foar de eigentlike ferdieling soargje moatte. Foar de manear dêr't de eksekuteur op te wurk gean moat, hearre rjochtlinen meijûn te wurden. Der kinne ek ferskate eksekuteurs beneamd wurde mei dieltaken, lykas it beävensearjen fan 'e útfeart of de ferkeap fan in fakânsjehûs yn it bûtenlân. As it foech fan 'e eksekuteur yn in testamint net neier omskreaun wurdt, dan jilde dêrfoar de algemiene wetlike regels.
Ofwikkelingsbewâld
Gebrûk meitsjend fan in juridyske mooglikheid bûten it eigentlike erfrjocht om, kin by yngewikkelde neilittenskippen mei in protte erfgenamten by testamint in saneamd ôfwikkelingsbewâld ynsteld wurde foar in neier te bepalen perioade. Dêrtroch lit men in ûnôfhinklike, saakkundige persoan de neilittenskip ôfhannelje yn it belang fan alle belutsenen. De ôfwikkelingsbewâldfierder hat in mei de eksekuteur ferlykbere rol, mar kin folle fierder geand foech krije, bgl. om sûnder meiwurking fan 'e erfgenamten oer replik guod en ûnreplik goed út 'e neilittenskip te beskikken (d.w.s. it te ferkeapjen), of eigenhandich de neilittenskip te ferdielen. In ôfwikkelingsbewâldfierder heart dêrom in yngeande kennis te hawwen fan sawol erfrjocht as ûndernimmingsrjocht.
Skulden
Behalven replik guod, ûnreplik goed en fermogen kin in neilittenskip ek skulden omfetsje. Immen dy't by testamint as erfgenamt oanwiisd is, hat net de ferplichting om in erfenis te oanfurdzjen, mar as hy of sy dat al docht, moat hy of sy ek de skulden derby nimme. It is net mooglik om it fermogen wol mar de skulden net te oanfurdzjen.
Rjochtskar
Yn frijwol elts troch in notaris opsteld testamint wurdt in rjochtskar opnommen. Dat hâldt de kar yn foar in beskaat nasjonaal rjochtssysteem, en wurdt dien om safolle mooglik swierrichheden mei bûtenlânsk rjocht foar te kommen. Yn 'e grutte mearderheid fan 'e yn Nederlân ôfsletten testaminten sil sadwaande foar Nederlânsk rjocht keazen wurde. Sa'n kar is lykwols fan beheinde ynfloed, mei't in rjochtskar úteinlik mar oan 'e grins ta rikt. Men kin bgl. wol in kar foar Nederlânsk rjocht yn jins testamint fêstlizze litte, mar as der dan in fakânsjehûs yn Frankryk by de neilittenskip sit, bepale de regels fan it ynternasjonaal rjocht dat dêrfoar it Frânske erfrjocht fan tapassing is om 'e simpele reden dat it yn Frankryk stiet.
Werropping of oanfolling
De libbenssitewaasje fan 'e testateur kin yn in pear jier safolle feroarje, dat in opmakke testamint ferâldere rekket. Erfgenamten kinne bgl. sels earder as de testateur komme te ferstjerren, of rûzje kin in erfstelling ûnwinsklik meitsje. In testamint is dêrom altyd hielendal of foar in diel te werroppen troch de testateur sels. Dêrfoar moat in nije ferzje fan it testamint opmakke wurde litte; sadree't dy fan krêft wurdt, komt de foargeande ferzje te ferfallen. It ferskuorren fan ôfskriften fan in testamint is yn dit ferbân totaal sinleas, mei't it eigentlike testamint oan 'e notaris yn bewar jûn is. Om 'e rjochtswissichheid te waarboargjen is in hanneling fan 'e notaris nedich om in ienris opmakke testamint te feroarjen. It is ek mooglik om op dy wize oanfoljende beskikkings of wizigings yn in besteand testamint oan te bringen.
Utfeart
Winsken oangeande de útfeart fan 'e testateur kinne yn in testamint opnommen wurde en immen kin as eksekuteur oanwiisd wurde om dy winsken út te fieren. Sa'nent wurdt in begraffeniseksekuteur neamd as hy of sy inkeld foech krigen hat op it mêd fan 'e útfeart. In begraffeniseksekuteur kin by testamint it foech krigen hawwe om 'e hiele útfeart sels ôf te hanneljen, mar hy of sy kin ek ûnder de wetlik jildende regels oansteld wurde, en dat moat der oer de útfeart oerlein wurde mei de erfgenamten (kêst 4:147 lid 2 Boargerlik Wetboek). De begraffeniseksekuteur hat yn beide gefallen wetlik it foech om syn of har lean en de kosten foar de útfeart út 'e neilittenskip te beteljen.
It is lykwols om praktyske redens handiger om foar winsken oer de útfeart in libbenstestamint op te stellen of eigenhandich in draaiboek te skriuwen en de famyljeleden dêrfan op 'e hichte te stellen. In testamint wurdt ntl. meastal net fuortendaliks nei it ferstjerren iepene, en neffens de Wet op de Lykbesoarging moat in útfeart yn Nederlân binnen seis wurkdagen nei it ferstjerren plakfine. Mei oare wurden: it komt wol foar dat it testamint pas nei de útfeart iepene wurdt.
Sintraal Testaminteregister
It Sintraal Testaminteregister (CTR) is in Nederlânske sintrale database dêr't yn byholden wurdt wa't in testamint opstelle litten hat en wannear't en by hokker notaris dat bard is. Oan 'e hân fan dat register kin troch belanghawwenden neifraach dien wurde oft der in testamint bestiet (mar net wat dêr yn stiet) en notarissen kinne oan 'e datum sjen wat it lêste testamint is, mei't inkeld dat rjochtjildigens hat.
Rol fan 'e notaris
De rol fan 'e notaris is by it testamintsjen mearfâldich. Hy kin as saakkundige yn erfrjocht advizen jaan oer saken dy't yn in spesifike sitewaasje yn in testamint regele wurde kinne en hy kin de testateur foarljochtsje oer wat ûnder de omstannichheden ferstannich is om yn in testamint op te nimmen. Der binne ferskate juridyske en fiskale mooglikheden en ferskate manearen om in neilittenskip ôf te wikkeljen en te ferdielen. Ofhinklik fan 'e spesifike omstannichheden en winsken fan 'e testateur wurdt der keazen foar de bêst passende mooglikheden en soarget de notaris foar de juridysk gaadlikste formulearrings fan 'e tekst fan it testamint.
In notaris hat absolute geheimhâldingsplicht, sadat in testateur derop fertrouwe kin dat neat út syn of har petearen mei de notaris dield wurde sil mei oaren, ek net nei syn of har ferstjerren, en ek net yn in gerjochtlike proseduere. Op grûn fan 'e Notariswet, fan syn berops- en gedrachsregels en fan juerisprudinsje moat in notaris derop tasjen dat in erflitter syn of har testamint frij en ûnôfhinklik bepale kin. Dêrom mei, as it derop oankomt, nimmen oars as de testateur en de notaris by it petear oer it testamint oanwêzich wêze (sa't yn maaie 2019 by in rjochtsaak yn Amsterdam troch de rjochter bepaald waard).
As der reden is ta twifel oer de wilsbekwaamheid fan 'e erflitter (bgl. yn it gefal fan begjinnende demintens), moat de notaris in medyske saakkundige ynskeakelje om te bepalen oft it noch wetlik mooglik is en stel in testamint op. De notaris beklaait in iepenbiere funksje, en is de iennichste dy't foech hat om in testamint as akte te passearjen (goed te karren) en yn te skriuwen yn it Sintraal Testaminteregister. In notaris dy't mei de ôfhanneling fan in iepenfallen neilittenskip (sûnder erfgenamten) belêstge is, wurdt in buolnotaris neamd.
List fan planetoïden 89801-89900
Dit is in list fan planetoïden 89801-89900.
Finkfûgels
De finkfûgels (wittenskiplike namme: Fringillidae) binne in grutte famylje fan fûgels yn it skift fan de moskeftigen (Passeriformes), en de boppefamylje fan de Passerioidae. De famylje telt sa'n 230 soarten ferdield oer sa'n 40 skaaien. De measte finken binne siediters en hawwe yn koarte, sterke snaffel. De finken komme yn alle wrâlddielen foar, mei ûtsûndering fan Austraalje; yn Súd-Amearika komme mar twa finkeskaaien (Euphonia en Chlorophonia) foar.
Skermjen op de Paralympyske Simmerspullen 1976
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1976 hâlden yn Toronto, Kanada.
Floret
{| width=60%
Degen
{| width=60%
Frysk Skaakbûn
It Frysk Skaakbûn (offisjeel Friese Schaakbond) is in by de KNSB oansletten skaakbûn dat skaakaktiviteiten yn Fryslân koördinearret. It bûn waard oprjochte yn 1905 en organisearret alle jierren in teamkompetysje mei as heechste klasse de promoasjeklasse wêryn't acht achttallen in heale kompetysje spylje dat 1 x tsjininoar útkomme. De kampioen fan de promoasjeklasse krijt de titel 'Clubkampioen fan de Friese Schaakbond' en hat it rjocht te promovearjen nei de tredde klasse fan de KNSB-kompetysje. Under de promoasjeklasse wurdt spile yn de 1e klasse, de 2e klassen A en B, de 3e klassen A en B, de 4e klasse en de 5e klassen A en B.
It bûn organisearret alle maitiden in toernoai om it persoanlik kampioenskip.
Lexxxi Lockhart
Lexxxi Lockhart, echte namme ûnbekend (yn Itaalje, 29 july 1979), is in rêstend Italjaansk-Amerikaansk pornografysk aktrise, dy't ek wol wurke hat ûnder de nammen Lynne en Angela. Har skûlnamme wurdt gauris misstavere as Lexxi Lockhart of Lexxxi Lockheart. Hja sette yn 2009 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn frijwat films. Yn 2011 beëinige Lockhart har karriêre as pornoaktrise.
Libben en karriêre
Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile Lockhart yn totaal yn 44 films, û.m. foar de bekende studio's West Coast Productions en Pure Play Media. Mear wie se lykwols yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, lykas BangBros, Reality Kings, Brazzers en Naughty America. Koart nei't se yn 2011 fan har man skieden wie, breide Lockhart in ein oan har pornokarriêre mei in berjocht op har Twitterside.
Lichemsskaaimerken
Lexxxi Lockhart is blank, mei griene eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.52 m lang, mei in gewicht fan 52 kg, en kupmaat 34DD, wêrfoar't se in boarstfergruttingsoperaasje ûndergien hat. Se hat in nâlpiercing, mar gjin tatoeaazjes.
Stormtroopers of Death
Stormtroopers of Death better bekend ûnder de ôfkoarting S.O.D. wie in metalband dy 't as njonkenprojekt oprjochte waard troch de gitarist Scott Ian fan Anthrax. De band brocht yn 1985 syn debútalbum Speak English or Die út. De teksten fan de band binne benammen humoristyske parodyen oer polityk en geweld. Stormtroopers of Death hat twa studio-albums en ien live-album útbrocht.
Nije Fryske Bibeloersetting
De Nije Fryske Bibeloersetting is in bibeloersetting nei it Frysk ta, dy't yn 1978 útkaam.
Grûn foar de nije oersetting
Yn 1966 rekke de earste Fryske oersetting fan 'e Bibel, út 1943, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma (in útjefte fan it Nederlands Bijbelgenootschap yn opdracht fan it Kristlik Frysk Selskip) yn grut formaat útferkocht. Men fûn it lykwols doe net daliks ferantwurde of gaadlik om ienfâldichwei in nije printinge te publisearjen. Der wie nammentlik beswier út sawol teologyske as taalkundige hoeke tsjin 'e oersetting Wumkes-Folkertsma.
Teologysk sjoen wie men fan tinken dat dy tefolle line op 'e Nederlânske Steatefertaling fan 1637 en te min omtinken joech oan it nije begryp fan 'e grûntekst dat sûnt dy tiid ûntstien wie. Yn taalkundich opsjoch waard de taal fan 'e earste oersetting nei fiifentweintich jier al te âldfrinzich fûn en ek wied er op plakken ûndúdlik of sels ûnbegryplik. Boppedat woe men behalven de protestantske tsjerken diskear ek de Roomsk-Katolike Tsjerke yn 'e oersetting behelje. Sadwaande waard besletten ta in folslein nije fertaling ûnder de ferantwurdlikheid fan 'e Stifting Yntertsjerklike Kommisje foar de Nije Fryske Bibeloersetting.
Nije Fryske Bibeloersetting
Oan 'e nije oersetting wurken sokken mei as Ype Poortinga, Douwe Tamminga, Fedde Schurer, Ulbe van Houten, Paulus Akkerman en dû. Bernard Smilde. Mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlim en de Katholieke Bijbelstichting te Bokstel waard it wurk foltôge en kaam yn 1978 de Nije Fryske Bibeloersetting út. Dy is noch altiten yn gebrûk, yn 'e foarm fan de trêde, ferbettere druk fan 1995.
Keppeling om utens
De oersetting is ek online tagonklik: Bibelwebstee fan it NBG.
Amal El-Mohtar
Amal El-Mohtar (Ottawa, 13 desimber 1984) is in Kanadeesk skriuwster, dichteresse, essayiste, literatuerkritika, blôchster en harpiste. Hja wûn trije kear de Rhysling Award mei har poëzij, en yn 2015 waard har foar har koarte ferhaal The Truth About Owls in Locus Award takend.
Libben en karriêre
El-Mohtar waard yn 1984 berne yn 'e Kanadeeske haadstêd Ottawa. Har âldelju binne etnysk Arabyske ymmigranten út Libanon wei. Hja sette yn 2005 útein mei in karriêre as skriuwster fan koarte fiksje fan 'e sjenres science fiction en fantasy. Dêrnjonken skriuwt se ek poëzij en essay's, en hâldt se ferskate blôchs by. Har koarte ferhalen publisearret El-Mohtar yn in ferskaat oan tydskriften en blomlêzings. Yn 2011 brocht hja har earste dichtbondel út, mei as titel The Honey Month.
Mei har poëzij wûn El-Mohtar al trije kear, yn 2009, 2011 en 2014, de Rhysling Award foar bêste koarte gedicht. Yn 2010 waard har koarte ferhaal The Green Book nominearre foar in prestizjeuze Nebula Award foar bêste koarte ferhaal. In oar ferhaal fan harres, The Truth About Owls, wûn yn 2015 de Locus Award yn 'e kategory bêste koarte ferhaal.
El-Mohtar is fierders ek aktyf as literatuerkritika, en is sûnt 2006 as redaktrise belutsen by it fearnsjierblêd Goblin Fruit. Teffens wie hja yn 2010 redaktrise by in edysje fan it blêd Mythic Delirium.
Persepolis F.C.
thumb Persepolis F.C. is in sportklup út Teheran. De klup heart foar manljusfuotbal by de Jeropeeske top. De grutte rivaal fan Persepolis is Esteghlal FC. De wedstriden tusken beide klups wurde 'Tehran Derby' neamd.
Rhysling Award
De Rhysling Awards binne in pear Amerikaanske literatuerprizen dy't op jierlikse basis útrikt wurdt foar de bêste poëzij fan 'e sjenres science fiction-, fantasy- of horror. Der binne twa kategoryen: ien foar it bêste lange gedicht (50 regels of mear), en ien foar it bêste koarte gedicht (minder as 50 regels). De Rhysling Awards binne ferneamd nei de bline dichter Rhysling, in personaazje út it koarte ferhaal The Green Hills of Earth (1947), fan science fiction-skriuwer Robert A. Heinlein.
De Rhysling Awards besteane sûnt 1978 en de tawizing en útrikking wurdt fersoarge troch de Science Fiction Poetry Association (SCPA), dy't teffens de Dwarf Star Awards útrikt foar tige koarte gedichten fan maksimaal tsien regels. Sûnt 2005 fynt de útrikking fan beide kategoryen Rhysling Awards en fan 'e Dwarf Star Awards plak op 'e science fiction- en fantasykonvinsje Readercon, dy't elts jier yn july yn Boston holden wurdt.
Under de skriuwers dy't de Rhysling Award alris wûnen, binne fantasyfeteraan Ursula K. Le Guin (1982), foar it lange gedicht The Well of Bain, en de Libaneesk-Kanadeeske skriuwster Amal El-Mohtar (2009, 2011 en 2014) foar de koarte gedichten Song for an Ancient City, resp. Peach-Creamed Honey en Turning the Leaves. Foar in folsleine list mei winners, sjoch hjirre foar in opsomming fan winners fan 'e priis foar de lange foarm, en hjirre foar in opsomming fan winners fan 'e priis foar de koarte foarm.
Oksidaasje
thumb|Rust, in oksidaasjeprodukt fan izer Oksidaasje is in gemysk proses dêr't in oksidaasjegetal fan in atoom fergrutte wurdt. Dat betsjut dat in stof (de reduktor) ien of mear elektroanen ôfstiet oan in oare stof (de oksidator). Yn elektrogemyske sellen kinne ek de elektroanen oan in elektroade ôfstien wurde. Dêrby wurdt dy elektroade in anoade neamd.
Eartiids prate men fan oksidaasje as in ferbining mei soerstof. Foarbylden binne it rustkjen en it ferbaarnen. De namme komt nammers fan it Latynske wurd oxygenium, dat soerstof betsjut. Soerstof hoecht lykwols net by oksidaasje belutsen te wêzen. In foarbyld fan in oksidaasje is dy fan twaweardich (Fe2+) nei trijeweardich izer (Fe3+):
Fe2+ is dêrby de reduktor. It stiet ien elektron ôf en wurdt dêrby dus okidearre ta Fe3+. It oksidaasjegetal fan izer wurdt dan fergrutte fan 2+ ta 3+.
By in oksidaasje is der altyd ek in reduksje geande. De ôfstiene elektroanen moatte einlings opnaam wurde troch in oare stof (de oksidator), dy't dus redusearre wurdt. In reäksje mei in reduksje en oksidaasje wurdt in redoksreaksje neamd, fan REDuksje-OKSidaasje.
Rust en korroazje
Mei it rustkjen wurdt yn it gewoane taalgebrûk allinne de reaksje fan izer mei soerstof bedoeld. Wittenskiplik wurdt dat korroazje neamd. Ek de oksidaasjes fan oare metalen wurde korroazje neamd.
Oksidaasje skynt in foarm fan fersliten te wêzen. Dat kin troch ferwaarjen of it fersliten fan it edelmetaal sels troch middel fan in oare soarte stof of matearje dy't it edelmetaal sels net befettet.
Calamity Jane
Calamity Jane (Ingelsk foar: "Rampe-Jantsje"; echte namme: Martha Jane Canary; Princeton (Missoery), 1 maaie 1852 – Terry (Súd-Dakota), 1 augustus 1903) wie in Amerikaanske froulike pionier yn it Wylde Westen. Hja groeide op yn djippe earmoede en waard benammen bekend fanwegen har konneksje mei de bekende revolverman en gokker Wild Bill Hickok, mar ek omreden fan har eigen eksploaten by it befjochtsjen fan Yndianen. Dat die se yn har hoedanichheid as ferkenner foar it Amerikaanske Leger. Calamity Jane wurke dêrnjonken yn in grut tal oare funksjes, wylst se ek freonlikens en begrutsjen toande, benammen foar de siken en de alderearmsten. Tegearre mei Annie Oakley is Calamity Jane de bekendste frou út 'e perioade fan it Wylde Westen.
Jonkheid
(In protte fan 'e ynformaasje dy't oer de jonkheid fan Calamity Jane bekend is, komt út in autobiografysk boekje dat se yn 1896 diktearre. Dat wie bedoeld as publisiteitsmateriaal foar in toernee troch de hiele Feriene Steaten, wêrby't se tsjin betelling tagonklike sprekbeurten hold oer har libben en har aventoeren yn it Wylde Westen. Mei't it pamflet dus yn it foarste plak bedoeld wie om publyk te lûken ynstee fan akkurate biografyske ynformaasje te jaan, is it skoan mooglik dat dielen derfan oerdreaun of hielendal ûnwier binne.)
Calamity Jane waard op 1 maaie 1852 berne yn Princeton, yn 'e Amerikaanske steat Missoery, as Martha Jane Canary (of Cannary). Har âlden, Robert W. Canary en syn frou Charlotte, wennen neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 1860 doe 11 km noardeastlik fan Princeton, yn Ravanna. Calamity Jane wie de âldste yn in húshâlding mei seis bern, en se hie twa bruorren en trije susters. Hja genoat amper oant gjin formeel ûnderwiis en wie har libben lang analfabeet.
Yn 1865 besleat Robert Canary mei syn hiele gesin te ferfarren nei Virginia City yn Montana. Dy reis, mei in kapwein yn in karafaan fan sokke fiertúgen, naam fiif moannen yn beslach. It omfette (neffens Calamity Jane) ferskate tige nuodlike oerstekken fan berchtmen mei steile of ôfbroazeljende skeanten en rivieren dy't oerstreamd of mei stikken driuwsân oanhelle wiene. Underweis wie Calamity Jane (nei eigen sizzen) almeast by de manlju en jonges te finen en tsjin 'e ein fan 'e reis stie se bekend as in útsûnderlik goed skutter en ruter foar in famke fan har jierren. Calamity Jane har mem Charlotte kaam ûnderweis yn 1866, doe't se hast op 'e bestimming oankommen wiene, te ferstjerren oan eat dat "wasktobbelongûntstekking" neamd waard. Hja waard begroeven op in ûndúdlik plak yn Montana dat Calamity Jane letter oantsjutte as "Black Foot".
Yn 'e maityd fan 1866 setten Robert en syn seis foar it meastepart noch jonge bern har yn Virginia City nei wenjen, mar it befoel him der blykber net, want noch datselde jiers naam er harren mei nei Salt Lake City, yn Utah, dêr't er begûn te buorkjen op 16 ha lân. De húshâlding wie dêr noch net iens in jier, doe't Robert yn 1867 kaam te ferstjerren. Mei't de bern doe wezen wiene, naam Calamity Jane, as âldste, de lieding oer. Se liet it buorkjen foar wat it wie en lade har jongere bruorren en susters wer yn 'e kapwein om nei Fort Bridger te tsjen, yn it Territoarium Wyoming. Dêr arrivearren se yn maaie 1868, wêrnei't se dêrwei mei de Union Pacific Railroad nei Piedmont (Wyoming) reizgen.
Dêre naam Calamity Jane alderhanne wurk oan om 'e kost te fertsjinjen foar har bruorren en susters. Sa wie se ôfwaskster en letter servearster en kokkinne yn in restaurant, dûnseresse yn in dûnshal, ferpleechkundige en fuorman fan in wein dy't troch oksen lutsen waard. Uteinlik waard se begjin 1870-er jierren ferkenner foar de kavalery fan it Amerikaanske Leger yn Fort Russell. Ien fan har sterke staaltsjes yn dy hoedanichheid foel neffens har autobiografysk pamflet yn 1875 foar, doe't Calamity Jane ûnder generaal George Crook yn 'e krite fan 'e rivier de Bighorn yn Montana tsjinne hawwe soe. Hja waard mei in wichtich boadskip fuortstjoerd, swom de rivier de Platte oer, en ried kâld en wiet 145 km mei de grutste faasje dy't har hynder helje koe om Fort Laramie yn Wyoming te berikken.
Yn dyselde snuorje begûn har no-wer-al-dan-wer-net-emploai as prostituee yn in bordeel dat de Fort Laramie Three-Mile Hog Ranch hiet. Tsjûgeferslaggen fan oaren út dy perioade omskriuwe Calamity Jane as "tige oantreklik" en as "in tsjep dûnkereagich fanke".
Bynamme
Neffens harsels naam se as ferkenner fan 'e kavalery diel oan ferskate fjildtochten tsjin en skermutselings mei de Yndianen yn 'e Flakte-Yndiaanske oarloggen. Yn 1872-1873 tsjinne se oan 'e Little Goose Creek yn Wyoming, yn 'e krite dêr't letter it plak Sheridan stifte waard. Se waard der mei troepen ûnder in kaptein Egan op út stjoerd om rebûlje ûnder de pleatslike Yndianen de kop yn te drukken en yn in stikmannich dagen tiid fochten se in tal skermutselings út dêr't seis soldaten by sneuvelen en ferskate oaren by ferwûne rekken. Underweis werom nei it fort rûnen se op likernôch 21/2 km fan har bestimming yn in mûklaach fan 'e Yndianen. Calamity Jane ried op dat stuit foar de haadmacht út, en doe't se omseach, waard se gewaar dat kaptein Egan rekke wie en út it seal drige te glydzjen. Se kearde om en berikte him foar't er falle koe, wêrnei't se him by harsels yn it seal skuorde en him feilich nei it fort ta brocht. Dêr oankommen, soed er har talake hawwe en sein hawwe: "Ik neam dy Calamity Jane, heldinne fan 'e Flakten."
It is ûndúdlik oft dat ferhaal op wierheid berêst. Yn 1904 bewearde John Wallace Crawford, dy't tsjinne hie ûnder de generaals Wesley Merritt en George Crook, by in fraachpetear yn 'e Anaconda Standard (in krante út Montana) fan 19 april dat Calamity Jane "nea op lykfol hokker wize ek tsjinne hat ûnder generaal Crook of generaal Miles. Se wie der nea tsjûge fan dat ien lyncht waard, noch focht se ea tsjin 'e Yndianen. Hja wie ienfâldichwei in opfallend persoan, lossinnich en duvelsk, mar hja hie in goederjouske trek dy't har populêr makke." It is dêrom mooglik dat Calamity Jane har ferklearring foar de oarsprong fan har bynamme út 'e tomme sûgd hat.
In faak hearde ferklearring dy't oaren joegen foar har bynamme, wie dat se dy krige as gefolch fan 'e warskôgings dy't se manlju út en troch joech. Se soe it nammentlik foar de moade hân hawwe om dêrby te sizzen dat se "om problemen fregen" ("court calamity") as se har misledigen of op in oare wize tenei kamen. It liket saakkundigen mooglik ta dat "Jane" eins net diel útmakke fan har oarspronklike doopnamme, oant se dy oannaam omreden fan har bynamme. Yn elts gefal stie se mei wissichheid yn july 1876 al wiid en siid bekend as Calamity Jane, mei't op 15 july fan dat jier de Black Hills Pioneer kopte: "Calamity Jane is oankommen!"
Deadwood en gedoente mei Wild Bill Hickok
Yn 1875 reizge Calamity Jane yn 'e mande mei û.o. dokter Valentine McGillycuddy nei de Black Hills yn it Territoarium Dakota, om dêr in selskip fan goudsikers, de saneamde Newton-Jenney Party, te beselskipjen. Tsjin dy tiid wie har jeugdige skientme fertige; har hûd wie leareftich en brûnzge troch sinne en wyn, en se wie spierd mei in ûnfroulik uterlik, wylst har hier tou allyk wie en mar komselden wosken waard.
Begjin july 1976 sleat Calamity Jane har oan by in karafaan kapweinen dy't út Fort Laramie nei de Black Hills fan Dakota gie. De bekende gokker en revolverman Wild Bill Hickok reizge mei dyselde karafaan, en sa kaam Calamity Jane foar it earst mei him yn 'e kunde (nettsjinsteande wat se dêr letter oer bewearde). It einpunt fan 'e karafaan wie it goudsikerskamp Deadwood, dat earder dat jier yllegaal op Yndiaansk lân ûntstien wie as útwaaks fan 'e Goudkoarts fan 'e Black Hills. Calamity Jane sette har dêr nei wenjen. Yn Deadwood rekke Calamity Jane befreone mei Dora DuFran, de wichtichste hoeremadam fan 'e hiele Black Hills-krite. Se wurke yn dy tiid ek noch út en troch foar DuFran as prostituee. Fierders hie Calamity Jane yn Deadwood kunde oan of rekke se befreone mei Hickok en mei Charlie Utter, dy't ek mei deselde karafaan arrivearre wie. Se bewûndere Hickok tige by tige, sasear dat oaren letter útholden dat se alhiel fan him besleifere wie.
Nei't Hickok op 2 augustus 1876 yn Deadwood ûnder it pokerjen fan efteren deasketten wie troch Jack McCall, bewearde Calamity Jane dat se mei him troud west hie en dat er de heit fan har dochter wie. Neffens har wie it famke berne op 25 septimber 1873 en hie se har letter foar adopsje ôfstien oan in Jim O'Neil en de frou. Histoarisy hawwe yn offisjele stikken gjin inkele ferwizing nei de berte sa'n bern weromfine kind, en in protte fan harren hâlde de hiele românse tusken Calamity Jane en Hickok foar in optinksel. It is bekend dat Calamity Jane yn 'e snuorje doe't har dochter berne wêze soe, as ferkenner foar it leger wurke, wylst Hickok, doe't er stoar, krekt troud wie mei Agnes Lake Thatcher.
Jierren nei de dea fan Calamity Jane bewearde in Jean Hickok Burkhardt McCormick, dy't twaris troud west hie (dêrfandinne de trijedûbele efternamme), dat se de wettige neiteam wie fan Martha Jane Canary (Calamity Jane) en James Butler Hickok (Wild Bill Hickok), dy't troud wêze soene op 25 septimber 1973 te Benson's Landing yn it Territoarium Montana. Dat barren wie (op ûnoffisjele wize) optekene yn in Bibel, mei de hantekenings tafoege fan twa predikanten en ferskate oare tsjûgen. De bewearings fan McCormick binne lykwols fûleindich bestriden troch in protte histoarisy, omreden fan in breed skala oan tsjinstridichheden binnen har ferhaal, en ek ferskillen fan har feraal mei dingen dy't histoarysk fêststeane.
Calamity Jane bewearde yn har lettere ferhalen ek dat se nei de moard op Hickok mei in hakmês efter syn moardner Jack McCall oangie, om't se yn alle opwining har revolvers thús lizze litten hie. Dat is beslist in optinksel, of miskien wat se dwaan wóllen hie, want it is bekend dat sy nei de moard previntyf fêstholden waard troch de autoriteiten om it lynchen fan McCall foar te kommen. McCall waard troch in sjuery yn Deadwood frijsprutsen fan moard, mar letter yn Wyoming op 'e nij oppakt. Om't Deadwood in yllegaal stedsje wie dat offisjeel net bestie, erkenden de autoriteiten de frijspraak fan McCall net en waard er op 'e nij foar de rjochter brocht. Diskear waard er skuldich befûn en krige er de deastraf oplein.
Neitiid bleau Calamity Jane noch in skoft yn Deadwood. Op in stuit, by in goed dokumintearre foarfal, rêde se dêr ferskate passazjiers fan in postkoets dy't efterfolge waard troch Lakota-krigers, troch de Yndianen by de koets wei te lieden. Neitiid kearde se werom by de koets, wêrfan't de koetsier, John Slaughter, omkommen wie by de oanfal. Calamity Jane klom op 'e bok, naam de leien oer en ried de postkoets nei Deadwood ta. Ein 1876 wie se dêre ek tige aktyf by it ferpleegjen fan 'e slachtoffers fan in epidemy fan 'e wetterpokken.
Lettere jierren
Yn 1881 kocht Calamity Jane in lytse ranch bewesten Miles City (Montana), oan 'e igge fan 'e rivier de Yellowstone, dêr't se in herberge iepene. Nei't se troud wie mei de Teksaan Clinton Burke, ferhuze se nei Boulder (Montana), dêr't se op 'e nij in herberge begûn. Yn 1887 krige se dêr in dochter, Jane, dy't se ôfstie foar adopsje.
Tsjin 1903 kearde Calamity Jane werom nei de Black Hills, dêr't madam Dora DuFran noch altyd goede saken die. De folgjende moannen ûnderhold Calamity Jane harsels troch te itensieden en de wask te dwaan yn DuFran har bordeel yn Belle Fourche.
Ferstjerren
Yn july 1903 reizge Calamity Jane nei Terry (Súd-Dakota), dêr't se yn 'e âlderdom fan 51 jier ferstoar yn it Calloway Hotel. Neffens de ferhalen dy't dêr nei har dea giene, hie se flink tadronken op 'e trein en wie se tige siik rekke. De kondukteur soe har nei it hotel ta droegen hawwe, dêr't se koarte tiid letter beswiek oan wat nei alle gedachten longûntstekking west hat.
Neisleep
Calamity Jane waard begroeven op it Mount Moriah Cemetery yn Deadwood, yn in grêf njonken dat fan Wild Bill Hickok. Neffens it ferhaal soe dat har lêste winsk west hawwe. Fjouwer leden fan 'e selsbeneamde kommisje dy't Calamity Jane har begraffenis berêde (Albert Malter, Frank Ankeney, Jim Carson en Anson Higby) ferklearren jierren letter lykwols dat, om't Hickok by syn libben "alhiel neat" fan Jane witte woe, it harren in moaie postume grap talike hie om har njonken him te begraven, sadat se yn 'e dea ûnskiedber wiene.
Brieven
Nei har dea soe mank de besittings fan Calamity Jane yn har hotelkeamer yn Terry in bondel ûnferstjoerde brieven ûntdutsen wêze fan har oan har ôfstiene dochter Jean. Dy brieven soene neitiid dochs noch besoarge wêze. Se waarden letter publisearre troch Jean McCormick as ûnderdiel fan har bewearing dat se de dochter fan Calamity Jane en Wild Bill Hickok wie. De autentisiteit fan 'e brieven wurdt lykwols troch de measte histoarisy net akseptearre, om't bekend is dat Calamity Jane analfabeet wie en dus gjin brieven skriuwe koe. Dat argumint wurdt fierder ûnderboud troch it feit dat der gjin inkeld dokumint bekend is dat troch Calamity Jane skreaun wêze soe, dat út in oare boarne as fan McCormick komt.
Liere
"Liere" (soms ek werjûn as "lier") hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Ediger-Eller
Ediger-Eller is in twillingsdoarp yn de lânkring Cochem-Zell yn it Dútske bûnslân Rynlân-Palts.
Oant 1969 wiene Ediger en Eller selsstannige gemeenten. Sûnt 7 juny 1969 foarmje de beide plakken de Ortsgemeinde Ediger-Eller. Ediger-Eller falt ûnder de ferbânsgemeente Cochem.
Geografy
Ediger-Eller leit oan de Mûzel. It Ortsteil Eller leit oan de foet fan de Calmont, de steilste wyngerdberch fan Jeropa.
It besjen wurdich
Njonken in soad fakwurkhûzen binne u.o. it besjen wurdich:
Publishers Weekly
Publishers Weekly (PW) is in Amerikaansk wykblêd en literêr tydskrift, dat him foar syn lêzerspublyk as fakblêd taleit op útjouwers, bibletekarissen, boekferkeapers, literêre aginten en literatuerkritisy. It bestiet sûnt 1872 en ferskynt 51 kear yn 't jier by de eigen útjouwerij PWxyz LLC (foarhinne Publishers Weekly, Inc.). Tsjintwurdich leit de klam benammen op 'e resinsjes fan nijferskynde boeken.
Skiednis
Publishers Weekly waard oprjochte troch de yn Dútslân berne Amerikaanske bibliograaf Frederick Leypoldt, dy't oan 'e ein fan 'e 1860-er jierren foar it earst it idee foar sa'n faktydskrift krige. Hy liet ferskate titels yn him omgean, oant er úteinlik keas foar The Publishers' Weekly ("It Wykblêd fan de Utjouwer"). It lidwurd en de apostrof ferdwûnen geandewei de tweintichste iuw út 'e titel. Yn 1872 ferskynde de earste edysje, en fan doe ôf oant no ta is it tydskrift oan ien stik wei ferskynd.
Yn 't earstoan bestie de ynhâld fan it blêd út in kompilaasje fan ynformaasje dy't fersoarge waard troch ûnderskate útjouwers en sammele waard út oare boarnen. It publyk dêr't it blêd op rjochte wie, bestie benammentlik út boekferkeapers. Fjouwer jier nei de oprjochting, yn 1876, waard Publishers Weekly lêzen troch njoggen fan de tsien Amerikaanske boekferkeapers. Yn 1878 die Leypoldt it tydskrift mei syn tiidrôvjende gearstalling oer oan syn freon Richard Rogers Bowker, sadat hy wer oare dingen ûndernimme koe.
Stadichoan begûn de ynhâld te ferskowen nei ien dy't rjochte wie op in algemiener publyk, mei artikels en rubriken. Under it haadredakteurskip fan Harry Thurston Peck waarden yn 1895 de earste bestsellerlisten opnommen, al waarden dy pas yn 1917 skifte yn aparte listen foar fiksje en non-fiksje. In grut diel fan 'e tweintichste iuw, mear as fjouwer desennia lang, stie Publishers Weekly ûnder lieding fan haadredakteur Frederic Gershom Melcher, dy't yn it blêd romte frijmakke foar ynformaasje oer berneboeken. Pas yn 'e 1940-er jierren waarden de earste boekresinsjes yn it tydskift opnommen. Dy waarden stadichoan wichtiger, en foarmje hjoed de dei de haadmoat fan 'e ynhâld.
Gerulf de Aldere
Gerulf de Aldere (± 785 - 839) wie in greve yn Mid-Fryslân en stamheit fan it nei him ferneamde laach fan de Gerulfingen.
Skiednis
De Fryske Gerulf wie neffens de Dútske histoarikus Hugo Jaekel in soan fan greve Durk († 822), dy't yn de tiid fan keizer Loadewyk de Fromme fazal wie yn en de Fryske goa Rjustringen bestjoerde. Ek Gerulf krige fan de keizer in greefskip yn lien tawiisd. Hy bestjoerde tusken 812 en 834 it Westergoa yn Mid-Fryslân.
Al by oanfang fan syn regear hie Loadewyk de Fromme, de troch syn heit ûnderwurpen Friezen by graasje datjinge weromjûn, dat sy by eardere opstannen tsjin de Franken ferlern hienen. Dizze maatregel makke de keizer by de Fryske befolking populêr, mar ferswakke de posysje fan de Fryske greven. Letter soarge Loadewyk mei syn swakke polityk tsjinoer de Wytsingen dat dizzen in hieltyd wichtiger rol spile koenen yn de Fryske gebieten. Yn 826 romme er in part fan Frisia yn foar de Deenske troanpretindint Harald Klak dy't fan dêrút oanfallen útfierde tsjin syn Deenske besibben, de fijannen fan it Frankyske Ryk. Harald krige Rüstringen yn lien. Gerulf hat him doe wierskynlik oerhelje litten om de side fan it ferset tsjin de keizer te kiezen.
Om 830 hinne rekke it Frankyske ryk yn grutte ynterne problemen troch de opposysje fan wichtige Frankyske eallju en de soannen fan de keizer tsjin de keizer sels. Ien fan dizze soannen Lotarius ferbûn him mei Deenske warlords. Hy sette de Denen oan om de Fryske kust oan te fallen om op dy wize druk útoefenje te kinnen tsjin syn heit, keizer Loadewyk. De kustferdigening dy't troch de keizer organiseare waard wie net bot súksesfol. Foar in part wie dat in gefolch fan it feit dat de Friezen min te motivearjen wienen om har te mingen yn it politike gehottefyl fan de Frankyske besetters. De keizer stjoerde strange amtners en greven nei it gebiet fan de Friezen om har wer yn de stringen te krijen.
Greve Gerulf waard fan neilittichheid beskuldige. Hy soe fersomme hawwe syn macht en foech te brûken. De Friezen brûkten leaver har skippen foar de hannel as om plonderers efternei te sitten. Mooglik waard er ek beskuldige dat er de side fan Lotarius keazen hie. Hy waard út it amt setten en ferlear al syn goederen yn Westergoa. Lykwols kaam it letter tusken de keizer en Gerulf wer ta in fersoening. Neffens in oarkonde fan de keizer, dy't op july 839 yn Kreuznach opsteld waard, is fêstlein dat Gerulf al syn goederen weromkrige. Frij gau nei dizze earherstel is Gerulf ferstoarn.
Famylje
Nei alle gedachten wie Gerulf op ien of oare wize troch famyljebânnen ferbûn mei stifter fan de abdij fan Corvey. Oannomd wurdt dat er mei in dochter fan Wala, abt fan Corbie en Corvey, troud wie. Hy hie in soan Gerhart dy't nei him greve fan Westergoa waard en de nei him ferneamd Gerulf de Jongere wie in pakesizzer.
Ant-Man (film)
Ant-Man is in Amerikaanske superheldefilm en aksjekomeedzje út 2015 ûnder rezjy fan Peyton Reed, mei yn 'e haadrollen Paul Rudd, Evangeline Lilly en Michael Douglas. De titel ferwiist nei in superheld út 'e stripboeken fan Marvel Comics, en betsjut letterlik "Eamelder-Man". It ferhaal giet oer de lytse krimineel Scott Lang, dy't troch de healwize wittenskipper Hank Pym behelle wurdt yn in plan om troch it gebrûk fan krimptechnology in ynbraak út te fieren dy't de wrâld rêde moat. Ant-Man makket diel út fan 'e Marvel Cinematic Universe-filmsearje. De film krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en groeide yn 'e bioskopen út ta in reuseftich kommersjeel súkses. In ferfolch op dizze ferhaalline binnen it Marvel Cinematic Universe, Ant-Man and the Wasp, kaam út yn 2018.
Plot
Underwilens komt de ynbrekker mei in gouden hert Scott Lang frij út 'e finzenis, wêrnei't er ynlûkt by syn âlde selgenoat Luis. Hy komt sûnder foaroankundiging op 'e jierdei fan syn fjouwerjierrige dochterke Cassie, mar kriget fan syn eks-frou Maggie en har nije ferloofde, de plysjeresjersjeur Jim Paxton, te hearren dat soks samar net giet, temear om't er noch in grut bedrach oan efterstallige alimintaasje betelje moat. As Lang omreden fan syn kriminele ferline net oan wurk komme kin, beslút er him by de binde fan Luis te jaan om in ynbraak te dwaan.
Hy brek yn by in hûs en wit dêr in klûs iepen te krijen, mar dêr treft er inkeld oan wat er tinkt dat in âld learen motorriderspak is, dat er mei nei hûs nimt. As er it pak oandocht, krimpt er himsels by fersin ta de grutte fan in ynsekt. Goed kjel wurden, beslút er dat er neat mear mei it ding te krijen hawwe wol, dat hy bringt it werom nei it hûs dêr't er it fûn hat. As er wer nei bûten komt, wurdt er lykwols arrestearre troch de plysje. De bewenner fan it hûs, dy't Hank Pym blykt te wêzen, siket Lang op yn syn sel en helpt him om út te brekken troch it krimppak binnen te smokkeljen.