cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Woiwode
Skiednis
Yn 'e tiid fan it Byzantynske Ryk wie 'woiwode' in oantsjutting foar de militêre kommandanten fan barbaarske folken, mar yn it foarste plak fan Slavyske befolkingsgroepen, lykas de legeroanfierders fan it Earste Bulgaarske Ryk. De earste kear dat de titel yn in histoaryske boarne fermelden wurdt, is yn it wurk De Administrando Imperio, fan 'e tsiende-iuwske Byzantynske keizer Konstantyn VII, dêr't dermei ferwiisde nei de legeroersten fan 'e (net-Slavyske) Hongaren.
Letter waard 'woiwode' as titel brûkt yn Bohemen, Bosnje, Bulgarije, Hongarije, Kroaasje, Masedoanje, Moldaavje, de westlike Oekraïne (Roeteenje), Poalen, Roemeenje, Rügen, Ruslân en Servje. Yn 'e Lette Midsiuwen waard 'woiwode' yn in protte gebieten synonym mei it Latynske comes palatinus (of paltsgreve), mei as betsjutting in militêre kommandant fan in grinskrite. Dêrtroch ferskode yn Bulgarije, it Poalsk-Litouske Mienebêst, de Tsjechyske lannen (it Keninkryk Bohemen, it Hartochdom Sileezje en it Markgreefskip Moraavje) it Keninkryk Hongarije en dielen fan it Keizerryk Ruslân de betsjutting stadich yn 'e rjochting fan in (militêr) gûverneur fan in (willekeurige) provinsje.
Jacob Miedema
Jacobus Pieter Miedema (Haarlim, 5 july 1934 - Baarn, 14 oktober 1994) wie in Nederlânsk politikus fan de ARP.
Nei goed fiif en in heal jier boargemaster fan Dokkum west te hawwen, waard Miedema yn 1976 ta boargemaster fan Baarn beneamd.
Willy Brill
Willemien Jacoba "Willy" Brill (Rotterdam, 21 septimber 1926 – Amsterdam, 10 novimber 2017) wie in Nederlânsk stimaktrise, harkspulregisseur en fertaalster.
Wurkpaad
Oarspronklik wie Willy Brill toanielaktrise. Fan de jierren 1950 ôf makke se karriêre as stimaktrise en harkspulregisseur. Fan 1968 oant 1992 wie se te hearren op tillefoannûmer 002 (letter 06-8002), dat de beller fia in fan Brill yn 1968 ynsprutsen lûdsbân de krekte tiid fernijde. Yn dy perioade wie dat it op ien nei meast belle telefoannûmer yn Nederlân.
Willy Brill, wa har heit oft Joadsk wie, krewearre foar it behâld fan it Jiddysk. Brill joech ek les yn it Jiddysk, fertaalde boeken fan de Jiddyske Bibleteek en rjochte yn 2000 de Stichting Jiddisj op, dy't de Jiddyske taal, literatuer en kultuer bewarje woe. Mei gitarist Pieter van der Staak en poppespiler Feike Boschma fierde se jierrenlang Jiddyske teäterfoarstellingen op.
Willy Brill wie boaske oan sosjolooch J.A.A. van Leent. Letter hie se ferkearing mei sosjograaf A.K. Constandse (1929-1989). Se stoar yn 2017 yn de âldens fan 91 jier.
Amara Walker
Jonkheid en oplieding
Amara Walker is hikke en tein yn it Kalifornyske Los Angeles County, ûnder de reek fan 'e metropoal Los Angeles. Hja is fan Koreaansk komôf, en sprekt njonken Ingelsk ek floeiend Koreaansk en Spaansk. Nei't se de middelbere skoalle ôfrûne hie, folge se fan 1999 ôf in dûbele stúdzje politikology en tillefyzjesjoernalistyk oan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje, dêr't se yn 2003 magna cum laude ôfstudearre mei twa bachelortitels.
Karriêre
Neitiid wurke Walker fan 2003 oant 2005 by de lytse lokale radio- en tillefyzjestjoerder KMIR 6 News, yn Palm Springs, foar't se mids 2005 ferfear nei Miami, yn súdlik Floarida, dêr't se wurk fûn by de folle gruttere pleatslike stjoerder WTVJ, dy't ek wol bekend stiet as NBC6 Miami om't er liëarre is oan 'e Amerikaanske nasjonale stjoerder NBC. Walker presintearre dêr yn 'e wykeinen it jûnsnijs, en wurke troch de wyks as algemien ferslachjouster. Under de nijsferhalen dy't se yn dy tiid behannele, wiene bgl. de dea fan Osama Bin Laden, de Florideeske gûverneursferkiezings fan 2010 en de Republikeinske foarferkiezings yn Floarida fan 2012.
Teffens waard se as korrespondinte útstjoerd nei ferskate plakken bûten Floarida, lykas yn 'e simmer fan 2005, doe't se yn New Orleans en de steat Mississippy ferslach die fan 'e orkaan Katrina, en yn jannewaris 2010, doe't se út Haïty wei berjochte oer de ferwuostgjende ierdbeving dy't dat lân troffen hie. Njonken har wurk as sjoernaliste joech Walker fan 2010 oant 2011 ek les oan 'e Florida Memorial University yn it fak "tillefyzjenijsskriuwen en -ferslachjouwing".
Yn april 2012 troude Walker, dy't oant dy tiid ta ûnder har famkesnamme Amara Sohn wurke hie, mei de plastysk sjirurch Thomas Walker. Yn juny fan dat jier folge se him nei Chicago ta, dêr't er in nije oanstelling krigen hie. Amara Walker fûn dêr wurk by de mei de nasjonale omrop Fox ferbûne lokale stjoerder WFLD (oftewol Fox News Chicago), op 'e nij as presintatrise/nijslêzeresse yn 'e wykeinen en troch de wyks as ferslachjouster. Under de ferhalen dy't se dêr behannele wiene de Amerikaanske presidintsferkiezings fan 2012, in grutte staking ûnder learkrêften oan 'e skoallen yn 'e stêd, en it geweld dat de súdkant fan Chicago yn 'e besnijing hie.
Nei oardel jier ferliet Walker yn desimber 2013 Fox alwer. Sy en de man ferfearen nei Atlanta, yn 'e steat Georgia, dêr't Walker yn febrewaris 2014 begûn as fêst presintatrise/nijslêzeresse en mei as thúsbasis it ynternasjonale haadkertier fan 'e stjoerder, it saneamde CNN Center. Sûnt dy tiid hat se grutte nijsferhalen ferslein as de Russyske besetting fan de Krim, de syktocht nei it fermiste Maleizyske fleantúch Malaysia Airlines flecht 370, en de fearboatramp yn Súd-Koreä.
Gandersum
Gandersum is in doarpke fan likernôch 90 ynwenners oan de noardlike kant fan de Iems, ûngefear sân kilometer eastlik fan de stêd Emden tusken Petkum en Oldersum. Sûnt de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 1973 heart it plakje by de gemeente Moormerland yn it Landkreis Leer.
Gandersum krige mear bekendheid mei de bou fan in kontroversjele wetterkearing yn de Iems. Sûnt de foltôging fan it bouwurk yn 2002 is it toerisme yn Gandersum oanmerklik tanommen.
Tsjerke
De tsjerke fan Gandersum waard yn de 14e iuw boud, mar waard yn de rin fan de tiid yngeand ferboud. Nei ferfal en ferwoastging yn de neidagen fan de Twadde Wrâldkriich waard de sealtsjerke tusken 1958 en 1962 restaurearre.
Solrød (gemeente)
Solrød is ien fan de santjin gemeenten op it Deenske eilân Sjælland.
De gemeente Solrød leit likernôch 30 kilometer súdlik fan Kopenhagen en hat in 6 kilometer lange kuststripe mei de baai fan Køge (Deensk: Køge Bugt). By de lanlike gemeentlike weryndieling bleau de gemeente selsstannich en mei in oerflak fan 40 km² en de likernôch 22.000 ynwenners is it ien fan de lytste gemeenten fan Denemark.
Yn de gemeente lizze twa grutte plakken, Havdrup and Solrød Strand, en nochris seis lytsere plakken: Karlstrup, Kirke Skensved, Havdrup, Jersie, Naurbjerg en Solrød Landsby.
Norihiro Nishi
(9 maaie 1980) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Júbilo Iwata, Tokyo Verdy en Police United. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2000 en it Aziatysk kampioenskip 2004.
Solrød (gemeente)
In grutste diel fan de gemeente wurdt brûkt troch de lânbou. De grûn fan de gemeente heart ta it meast fruchtbere grûn fan Denemark.
Kommissaris
(etymology: fan it Latynske commissionarius)
Klaverblêd (knooppunt)
thumb|In folslein klaverblêd thumb|In heal klaverblêd thumb|It klaverblêd op it [[knooppunt It Hearrenfean om 2000 hinne]] In ferkearsknooppunt yn de foarm fan in klaverblêd is in knooppunt mei in folsleine ferbining fan ûngelikense hichte tusken twa krusende autogongwegen of autowegen. De namme fan it klaverblêd komt troch syn foarm, dy't fan de loft ôf sjoen wurdt, op in klaverke fjouwer liket.
It brûken
It brûken fan in klaverblêd wurdt lykwols minder, fanwegen it beheinde ferkearsfermogen dêrfan, om't troch de ôfslach nei lofts oer in ferbiningsbôge mei in skerpe bocht fan 270° it ferkear syn faasje tige minderje moat. Ek it beheinde fermogen fan de weeffekken en de opritten dy't ticht efterinoar oan rinne binne oare neidielen.
Dêrfoaroer is in klaverblêd reedlik goedkeap om oan te lizzen en hy jout de bestjoerder de mooglikheid werom te kearen. De reden dat in klaverblêd goedkeap is, is dat der mar ien bouwurk, in fiadukt of in ûndertrochgong, nedich is.
In klaverblêd is lykwols net folslein krusingfrij. Ferkear dat bygelyks fan it suden nei it westen moat, komt earst yn in weeffek mei it ferkear dat fan it westen nei it noarden rydt, en nei de bocht yn in weeffek mei it ferkear dat fan it easten nei it suden rydt. In weeffek kin dus as in krusing fan gelikense hichte sjoen wurde. In bestjoerder hoecht net perfoarst te krusen, mar kin fierder trochride troch de folgjende lus en sadwaande keart de bestjoerder wer werom. By nijmoadrige klaverblêden wurde de weeffekken mijd troch twa fan de lussen te ferfangen troch in oergong, dy't oer de haadoergong rint. Soksoarte klaverblêden wurde in klaverturbine, in mingsel fan in turbine en in klaverblêd, neamd. Der is dan in ekstra bouwurk nedich en de mooglikheid ta it streekrjocht kearen is dêrmei dan ek weidien.
It knooppunt Frankfurter Kreuz by Frankfurt am Main yn Dútslân wie ek in klaverblêd. De ranzjearbanen waarden dêr faninoar skaat om se oerinoar hinne rinne te litten.
Skiednis
thumb|It iepenjen fan it earste klaverblêd yn Jeropa yn 1935 yn Slussen, Stockholm Yn 1916 waard der yn de Feriene Steaten foar it earst patint oanfrege foar it klaverblêd. Der waard foarearst gjint boud. Goed tsien jier letter tekene Willy Sarbach út Switserlân ûnôfhinklik dêrfan in likense ûntwerp. Yn 1928 krige er it patint, mar it bouwen fan in klaverblêd duorre noch in skoftke. Mid 1920-er jierren wie de U.S. Route 1 mei 60.000 reauwen deis al in ûnbidich drokke dyk. Te ferlykjen dat op drokke diken yn de Rânestêd hjoed-de-dei 100.000 reauwen deis ride. De US-1 wie lykwols krusingfrij, mar by de drokste oanslutings stiene gauris files en barden der gauris ûngemakken. Yn 1929 waard der yn Woodbridge, Nij-Jersey, oan de US-1 it earste klaverblêd yn de wrâld yn gebrûk nommen. Untwerper Edward Delano ferklearre dat er it idee foar de oplossing krigen hie troch de manier dêr't it ferkear yn Buenos Aires, Argentynje op oanpakt waard. Dêr waard it probleem fan ferstoppe krusings oplost om it rjochtsôfslaande ferkear (yn Argentynje waard doe oan de lofterkant riden) trijeris lofts ôfslaan te litten.
Yn 1935 waard it earste klaverblêd fan Jeropa iepene yn de binnenstêd fan Stockholm, Sweden.
Yn de 1930-er jierren waard mei de nedige propaganda yn Dútslân mei it bouwen fan de Reichsautobahnen úteinset. Yn 1938 waard it klaverblêd op it Schkeuditzer Kreuz by Leipzig foltôge. Yn Nederlân waard it earste klaverblêd oanlein yn 1967 op it knooppunt Badhoevedorp by Skiphol.
Yn Fryslân
Yn Fryslân binne twa folsleine klaverblêden. It knooppunt It Hearrenfean hat in klaverblêd sûnt 1998 en it knooppunt Drachten hat in folslein klaverblêd sûnt it ferdûbeljen fan de Wâldwei tusken 2003 en 2008. Dêrfoar wie it in heal klaverblêd.
Nürburgring
De Nürburgring is in nei de Nürburg neamd sirkwy yn de Eifel en waard op 18 juny 1927 iepene. It oarspronkelike sirkwy bestie út de Nordschleife en de Südschleife tegearre in sa'n 28 Kilometer lang sirkwy en wie yn dizze oerfoarm oant 1982 yn gebrûk. De Nürburgring is de langste permanente sirkwy yn de wrâld.
yn 1984 waard op it plak fan de Südschleife in nij Grutte Priis Sirkwy oanlein. It destiids 4.5 Kilometer lange sirkwy kin lykas de âlde Südschleife as hja wolle oanslúten wurde op it 20,8 Kilometer lange Nordschleife. Beide sirkwy dielen foarmje dan tegearre in 26 Kilometer lang sirkwy.
De Nürburgring is fanôf 1951 regelmjittich gasthear fan de Grutte Priis Formule 1 fan Dútslân en de Grutte Priis Formule 1 fan Jeropa, mar yn 1997 en 1998 ek twa kear fan de Grutte Priis Formule 1 fan Lúksemboarch hâlden. yn 2020 waard op de Nürburgring de Grutte Priis Formule 1 fan de Eifel feriden.
Hala Gorani
Hala Gorani (folút: Hala Basha-Gorani; Arabysk: هالة باشا غوراني, sekuere transliteraasje: Halaẗ Baša-Ġuranī; Seattle, 1 maart 1970), is in Amerikaansk sjoernaliste, ferslachjouster, nijslêzeresse en presintatrise fan mingd Frânsk-Syrysk etnysk komôf. Hja is ien fan 'e bekendste gesichten fan 'e Amerikaanske Ingelsktalige wrâldnijsstjoerder CNN. As korrespondinte yn it Midden-Easten die se ferslach fan withoefolle dramatyske en nijsgjirrige nijsferhalen. Letter wurke se lange tiid benammentlik as nijslêzeresse/presintatrise, fanút it CNN Center yn Atlanta. Gorani hat mei har wurk ferskate prizen wûn, sawol foar harsels, as foar har wurkjouwer CNN.
Jonkheid en oplieding
Hala Gorani waard yn 1970 berne yn Seattle, yn 'e steat Washington, mar se groeide fierhinne op yn it Frânske Parys, en libbe ek in hoart yn Algerije. Har foarnamme komt yn it Arabysk in soad foar en betsjut "strielekrâns". Gorani studearre ekonomy oan 'e George Mason Universiteit te Fairfax, yn Firginia, ûnder de reek fan 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., dêr't se in bachelorstitel behelle. Letter learde se fierder oan it Institut d'études politiques, yn Parys, dêr't se yn 1995 ôfstudearre. Hja sprekt û.m. floeiend Ingelsk, Frânsk en Arabysk, en beskôget Parys, dêr't har mem wennet, as har thús.
Sjoernalistike karriêre
Gorani sette al yn har studintetiid útein mei in karriêre as ferslachjouster, by de regionale Frânske stjoerder La Voix du Nord ("De Stim fan it Noarden"), en by it parse-agintskip AFP. Yn 1994 krige se in baan by de stjoerder France 3. Nei in perioade by Bloomberg Television, yn Londen, joech se har yn 1998 by CNN as presintatrise fan it op Jeropa rjochte moarnsitensprogramma CNN Today. Letter naam se ferskate kearen in hoart in post as korrespondinte op har, û.m. yn Saûdy-Araabje, Irak, Israel, Jordaanje en Palestina.
Yn novimber 2005 wie Gorani as ien fan 'e earste tillefyzjeferslachjouwers op it plak oanwêzich yn 'e Jordaanske haadstêd Amman, nei't Al-Qaida dêr selsmoardoanslaggen op twa hotels útfierd hie. Earder dat jier hie se oer de weromlûking fan Israel út 'e Gazastripe berjochte. Yn 2006 die se fan 'e Libaneeske kant ôf ferslach fan 'e Israelysk-Libaneeske Oarloch, wat CNN in Edward R. Murrow Award opsmiet. Lange tiid presintearre Gorani ek it programma Inside the Middle East, dat it Midden-Easten neier yn eagenskou naam. Dêrby brocht se in ferskaat oan kleurrike en ta neitinken stimmende ferhalen nei bûten ta, lykas de earmoede yn it oaljerike Bachrein, it drege bestean fan keunstners yn it hjoeddeistige Irak, en homoseksualiteit yn it Midden-Easten. Dat lêste ûnderwerp wie noch nea earder op 'e ynternasjonale tillefyzje yn it nijs kommen; dêrfandinne dat Gorani foar dy reportaazje nominearre waard foar in GLAAD Media Award fan 'e Amerikaanske homorjochte-organisaasje Gay and Lesbian Alliance Against Defamation.
Fan 2008 oant 2014 wie Gorani yn 'e Feriene Steaten stasjonearre, en wurke se yn 'e regel fanút it CNN Center, yn Atlanta. Oant 2009 presintearre se mei kollega Jim Clancy it programma Your World Today. Dêrnei hie se ferskate eigen programma's. Njonken har presintear-aktiviteiten waard Gorani by grutte nijsferhalen noch geregeldwei útstjoerd. Yn 2010 die se ferslach fan 'e ferwuostgjende ierdbeving yn Haïty, dêr't se foar CNN in Gouden Nimf mei wûn op it Telefyzjefestival fan Monte Carlo, ien fan 'e heechste prizen op it mêd fan ynternasjonale nijsferslachjouwing. Gorani wie ek ien fan 'e korrespondinten dy't foar harren ferslachjouwing oer de fal fan 'e Egyptyske presidint Mubarak yn 2011 in prestizjeuze Emmy Award krigen yn 'e kategory "nijs en dokumintêre". Yn 2012 holpen har reportaazjes oer de Arabyske Maityd yn Egypte en Jordaanje CNN om in Peabody Award te winnen.
Yn 2014 kearde Gorani werom nei Jeropa, dêr't se no fanút it regionale CNN-haadkertier yn it Britske Londen wurket, en it programma The World Right Now presintearret. Gorani hat troch de jierren hinne ûnder mear fraachpetearen dien mei de Amerikaanske âld-presidint Jimmy Carter; de Britske âld-premier Tony Blair; Amr Moussa, de siktaris-generaal fan 'e Arabyske Liga; de (fermoarde) Libaneeske premier Rafik Hariri; de Palestynske topûnderhannelder Saeb Erekat; de Iraakske premier Nouri al-Maliki; de Israelyske âld-premier Ehud Barak; de Israelyske presidint Shimon Peres; de Dalai Lama; de ferneamde joadske skriuwer Elie Wiesel; en de Frânske presidintsfrou Carla Bruni. Oer har eigen politike en religieuze oertsjûgings wol Gorani gjin útspraken dwaan, neffens eigen sizzen om har sjoernalistike neutraliteit net te skansearjen.
Led Zeppelin (band)
Skiednis
Doe ’t the Yardbirds útelkoar foel, en Jimmy Page as ienige oerbleau, socht hy nije muzikanten om fierder mei te gean. Hy foarme in band mei de sjonger Robert Plant, bassist en oargelspiler John Paul Jones en drummer John Bonham. De Yardbirds hienen noch in kontrakt foar in tal optredens yn Skandinavië, dy’t de nije band oernaam ûnder de namme The New Yardbirds.
Dêrnei waard de namme fan de band feroare yn Led Zeppelin. Yn jannewaris 1969 brochten hja it earste album út dat ek Led Zeppelin neamd waard. Op dat album stienen in tal lûde blues en rock lieten sa as “How many more times” en “Daze and confused” mar ek akoustyske ferskes. Dat soe harren skaaimerk bliuwe, hoewol ’t hja it meast bekind waarden mei de lûde rock en faak beskôge wurde as ien fan de earste hardrock bands. It wichtichste skaaimerk fan Led Zeppelin binne de gitaarsoloos en riffs fan Jimmy Page en it grutte berik en de lange lûde úthalen fan sjonger Robert Plant.
Yn oktober 1969 waard it album “Led Zeppelin II” útbrocht mei as iepeningsliet it bekinde “Whole lotta love” dat ek de meast suksesfolle single fan de band is. It liet is skreaun troch de bluessjonger Willie Dixon en Led Zeppelin hat der in eigen bewurking fan makke.It album “Led Zeppelin III” waard yn 1970 opnaam yn in Bron-Y-Aur, in achttjinde ieusk hûske boppenop in heuvel yn Wales. Nei in swiere tournee kamen hja dêr wer ta rêst om nije lieten te skriuwen en op te nimmen. Troch dat ferbliuw wie der op dat album noch mear Ingelske folkmuzyk te hearren.
Op it fjirde album stiet gjin offisjele titel, mar wol fjouwer runetekens. It album wurdt sjoen as it bêste en belangrykste album fan de band. It is ek ien fan de bestferkofte albums út de muzykskiednis. Omdat it gjin offisjele namme hat, wurdt it “Led Zeppelin IV” neamd. Op dit album wurdt hardrock kombinearre mei Ingelske folkmuzyk, rock en roll en blues. It album begjint mei twa hurde rock lieten, “Big black dog”en “Rock ’n roll” folge troch it folkliet “The Battle of evermore”, dat Robert Plant sjongt tegearre mei de Britske folkssjongeres Sandy Denny. Derneii folget ien fan de hichtepunten fan dit album of faaks wol fan het hiele oeuvre fan de band, “Stairway to heaven”. In liet dat opboud wurdt fanút ienfâldich akoustysk gitaarspul nei hurde en opswypkjende elektryske gitaar en sang. Dit liet stiet alle jierren by de boppeste fiif fan Radio2 Top 2000.
It folgjende album “Houses of the holy” út 1973 waard ek goed ûntfong troch it publyk en de kritisy. De band gong wer op tournee nei de Feriene Steaten en bruts ferskate rekords wat it oantal taskôgers oanbelanget. Ek it dubel album “Physical Graffity” (1975) wie wer in gigantysk sukses. Yn 1975 koe Robert Plant in skoft net optrede, om ‘t hy belutsen wie by in slim auto ûngelok yn Grikelân. Dy tiid brûkten de manljue om lieten te skriuwen foar it nije album “Presence”. Fan dat album waarden wer in hiel soad ferkocht mar de fans en de kritisy wienen der dochs wat minder oer te sprekken. Dat wie ek sa mei de konsertfilm “The song remains the same” en it byhearrende album mei de konsertopnamen, dy ‘t eins mar wat lauw ûntfong waarden. It album “In through the outdoor” út 1978 helle wol wer it earste plak op de albumlisten yn de FS en Ingelân, mar krige wikseljende reaksjes fan de kritisy.
Op 25 septimber 1980 ferstoar de drummer John Bonham as gefolch fan oermjittich alkoholgebrûk. Hoewol’t der in tal bekinde drummers wienen dy ‘t syn plak wol ynnimme woenen, besletten de oare bandleden om de band op te heffen. Der ferskynde noch ien album, mei eardere studio opnamen dy ‘t noch nea útbrocht wienen. Op dat album “Coda” (1982) stiet ek in drumsolo fan John Bonham, mei elektroanyske effekten troch Jimmy Page, “Bonzo’s Montreux”.
De oerbleaune bandleden spilen op it Live Aid konsert wêrby ‘t de drummers Phil Collins en Tony Thomson en de bassist Paul Martinez meidienen. Dat mislearre om ‘t ja net foldwaande repetearre hienen mei de beide drummers, om’t de gitaar fan Jimmy Page net goed ôfstimd wie en om ‘t Plant in hease stim hie. Ek in konsert yn 1988, mei John Bonham’s soan Jason Bonham as drummer, wie in teloarstelling. Yn 1994 spilen Jimmy Page en Robert Plant tegearre “Unplugged” foar MTV. De beide mannen hienen de bassist John Paul Jones net frege om mei te dwaan.
Yn desimber 2007 kaam Led Zeppelin wer by elkoar foar in konsert yn Londen. Jason Bonham naam it plak wer yn fan syn ferstoarne heit. Letter ferskynde der in album en dvd “Celibration day” fan dit konsert. Der gongen geroften dat Jimmy Page, John Paul Jones en Jason Bonham wol wer op tournee woenen, mar Robert Plant hie it te drok mei syn solo projekten en hie dit haatstik ôfsletten. Der binne noch in tal albums útbrocht neidat de band opheft is (dat binne kompilaasjes of âlde opnamen dy 't noch net earder útbrocht wienen). Yn de diskografy is in seleksje fan dy albums opnaam.
Prêrjewolf
De prêrjewolf of coyote (Latynske namme: Canis latrans) is in sûchdier út it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora), de famylje fan 'e hûneftigen (Canidae) en it skaai fan 'e hûnen (Canis), dat lânseigen is yn it grutste part fan Noard-Amearika en teffens yn Midden-Amearika. De prêrjewolf is in stik lytser as de wolf (Canis lupus), dêr't er net mei betize wurde moat. Fanwegen syn lichemsgrutte en de ekologyske nys dy't er ynnimt, wurdt dit bist ek wol de Amerikaanske jakhals neamd.
De prêrjewolf ûntjoech him lykwols ûnder it Pleistoseen, sa'n 1,8 miljoen jier lyn, yn Noard-Amearika, en is nauwer besibbe mei de wolf as mei de jakhalzen fan Afrika en Jeraazje. Oars as dat mei de wolf it gefal is, hat de prêrjewolf krekt baat ûnderfûn fan 'e opmars fan 'e minske, û.m. om't er him maklik oanpast oan it libben yn stêden en oare troch de minske makke biotopen, en teffens om't de minske op in protte plakken war dien hat om 'e wolf út te rûgjen, dy't de grutste natuerlike konkurrint en fijân fan 'e prêrjewolf is. De prêrjewolf spilet fierders in wichtige rol yn 'e mytology fan ferskate Noardamerikaanske Yndiaanske folken, yn 'e foarm fan Coyote, in godheid en trickster.
Namme
De namme 'prêrjewolf' is ûntliend oan 'e prêrjes, de gersflakten fan Noard-Amearika, dy't in grut part fan it ferspriedingsgebiet fan 'e prêrjewolf útmeitsje. Nettsjinsteande dat komt dit bist ek foar yn bergen, wâlden en woastinen. De alternative namme 'coyote' komt fan it Ingelske coyote (útsprutsen mei trije of twa wurdlidden, as "kojoté" of "kojoot"), dat ûntliend is oan 'e Spaanske beneaming coyote (altyd trije wurdlidden), dat wer weromgiet op it Azteekske wurd cóyotl, dat "trickster" betsjut (yn 'e mytologyske betsjutting) of gewoan "skarlún". De wittenskiplike namme Canis latrans is Latyn foar "blaffende hûn".
Fersprieding
De prêrjewolf is lânseigen yn it grutste part fan Noard-Amearika, ynklusyf guon eilannen foar de kust, lykas Vancouvereilân, de Keninginne Sjarlotte-eilannen, Prins Edwardeilân en Kaap Bretoneilân. Oarspronklik wied er yn syn fersprieding beheind ta it westlike part fan Noard-Amearika, mar sûnt de kolonisaasje fan dat kontinint troch de blanken hat er him almar mear nei it easten ta ferpraat. De prêrjewolf komt lykwols net foar yn súdwestlik Alaska, en yn Kanada ûntbrekt er yn 'e noardeastlike helte fan 'e Noardwestlike Territoaria, hiel Nûnavût, Labrador en Nijfûnlân, it noardeasten fan Saskatchewan en it noarden fan Manitoba, Ontario en Kebek.
Yn 'e legere achtenfjirtich Feriene Steaten komt er oeral foar behalven yn in grut diel fan 'e súdeastlike steaten: yn Floarida, Georgia, de Karolina's, Firginia, West-Firginia, Tennessee, Kentucky, Delaware, Nij-Jersey en op Long Island ûntbrekt er hielendal of hast hielendal, wylst Marylân, Pennsylvania en Ohio mar foar in part ta syn ferspriedingsgebiet hearre. Fierders mist er ek yn in smelle stripe lân fan 'e Florida Panhandle by de kust fan 'e Golf fan Meksiko lâns nei Louisiana en yn 'e Mississippydelta. Fierder súdlik libbet de prêrjewolf yn hiel Meksiko útsein op it Jûkatan-skiereilân. Teffens komt er yn Midden-Amearika foar yn in stripe by de kust fan 'e Stille Oseaan lâns oant yn Panama.
Uterlike skaaimerken
De prêrjewolf hat trochinoar in kop-romplingte fan 76-86 sm, mei in sturtlingte fan 30-41 sm en in skofthichte fan 58-66 sm. Syn gewicht rint útinoar fan 6,8-20,9 kg. Eksimplaren fan 'e noardlike ûndersoarten binne yn trochsneed in stik grutter en swierder as har súdlike soartgenoaten. De grutste prêrjewolf dy't ea opmetten is, wie fan 'e snút oant de punt fan 'e sturt 1.75 m lang, en hie in gewicht fan 33,9 kg. De pels fan 'e prêrjewolf rint yn kleur útinoar fan griisbrún oant gielgrizich op it boppelichem, wylst de kiel en de bealch ljochter binne, witich of bêzje. De foarpoaten, de sydkanten fan 'e kop, en de snút binne readich brún, wylst der oer de rêch fan 'e boppekant fan 'e kop oant de ein fan 'e sturt in brede dûnkergrize of swarte streek rint, mei in krús boppe de skouders. De sturtpunt is ek swart. Eksimplaren dy't yn 'e bergen libje, binne dûnkerder fan kleur, wylst eksimplaren út 'e woastyn krekt ljochter as gemiddeld binne.
Biotoop
Nettsjinsteande de namme 'prêrjewolf' komme prêrjewolven yn in grut ferskaat oan biotopen foar en lykje se har like thús te fielen op 'e prêrje, yn it wâld, yn 'e bergen of yn 'e woastyn. Se passe har tige maklik oan en hawwe der gjin swierrichheden mei om yn grutte stêden of oare troch de minsken makke fermiddens te libjen. Yn sompen binne se lykwols minder thús en dy mije se leaver.
Hâlden en dragen
Prêrjewolven libje solitêr of yn lytse troepkes fan likernôch seis nau besibbe eksimplaren (âlden, healwoeksen bisten en jongen). Hoewol't se waarnommen binne wylst se yn gruttere groepen omdoarmen, jeie se yn 'e regel allinnich of yn pearkes. Prêrjewolvetroepen binne minder stabyl as wolvetroepen, in gegeven dat saakkundigen taskriuwe oan it feit dat prêrjewolven earder folgroeid en geslachtsryp binne as wolven (mei 1 jier ynstee fan 2 jier), en dat se dêrom earder agresje foarinoar oer toane.
Oarspronklik wie de prêrjewolf in deidier, mar ûnder druk fan 'e minske hat er him ûntjûn ta in bist dat yn it foarste plak in nachtdier is, al is er ek deis noch wol aktyf yn gebieten dêr't dat feilich is (net yn stêden of oare tichtbewenne kriten). Prêrjewolven kinne har eigen hoalen grave en dogge dat ek wol, mar jouwe der gauris de foarkar oan om besteande hoalen fan sulverdassen of prêrjehûnen oer te nimmen. Hja hawwe in territoarium dat wol in gebiet mei in middelline fan 19 km om harren hoale hinne beslaan kin. Dêrbinnen meitsje se faak gebrûk fan fêste paden. Krekt as oare hûneftigen sette prêrjewolven har territoarium ôf mei urine.
De peartiid falt by de prêrjewolf tusken ein jannewaris en begjin maart, wêrby't de wyfkes elts ien kear 2-5 dagen loopsk binne. As in wyfke ienris in mantsje útkeazen hat, komt it foar dat it pear jierrenlang monogaam bliuwt. De draachtiid duorret 60-63 dagen, wêrnei't it wyfke 1-19 jongen smyt. De mânske grutte fan 'e smeten is in evolúsjonêre oanpassing dy't de stjerte fan 50-70% ûnder prêrjewolvejongen kompinsearje moat. By de berte weagje de bline en slopearige jongen likernôch 250 g, mar se groeie folle flugger as wolvejongen. Mei 10 dagen geane de eagen iepen en komme de earen rjochtop te stean. Mei 21-28 dagen komme se foar it earst út 'e hoale en mei 35 dagen wurde se ôfwûn.
Prêrjewolvejongen wurde fersoarge troch beide âlden, en it is gjin útsûndering dat in prêrjewolvepear de jongen fan oare prêrjewolven adoptearret as de oarspronklike âlden omkommen binne. Sadree't de jongen ôfwûn binne, wurde se fuorre mei fleis dat troch de âlden opkoarre wurdt. Prêrjewolvejongen lykje makliker te learen troch observaasje as dat by hûnen it gefal is. Jonge rikels ferlitte de âlden ornaris as se tusken 6 en 9 moanne âld binne, wylst jonge teven faak by de âlden yn 'e troep bliuwe. Mei 12 moannen binne de jongen geslachtsryp. Prêrjewolven hawwe in libbensferwachting fan maksimaal 18 jier yn finzenskip, wylst se yn it wyld op syn heechsten 14½ jier libje.
Lorch (Hessen)
Lorch is in stêd yn de Rheingau-Taunus-Kreis yn de Dútske dielsteat Hessen. Toerisme en wynbou foarmje de belangrykste boarnen fan ynkommen en Lorch falt under it UNESCO-wrâlderfgoed Midden-Ryndelte.
Prêrjewolf
Hâlden en dragen
De wichtichste natuerlike fijân fan 'e prêrjewolf is de grize wolf (Canis lupus), dy't de prêrjewolf sjocht as in konkurrint, en him deadet wannear't er kin. Nettsjinsteande it feit dat prêrjewolf in stik lytser is as de grize wolf, falt dat noch net ta, want prêrjewolven binne oansjenlik flugger en soms ek slûchslimmer. Ien snoade taktyk dy't se op heuvelich of bercheftich terrein foar de moade hawwe, is om by de lichte del by in wolf wei te draven. As de wolf dan de efterfolging ynset, keart de prêrjewolf om en draaft by de skeante op. De folle swierdere wolf hat dan muoite om te stopjen en om te kearen, sadat de prêrjewolf in grutte foarsprong opbouwe kin. Hoewol't fysike konfrontaasjes yn 'e regel yn it foardiel fan 'e wolf beslist wurde, komt it foar dat prêrjewolven út eigen beweging in wolf oanfalle as se in grutte nûmerike oermacht hawwe. Beide soarten deadzje inoars jongen as se dêr de kâns ta krije. Guon skieppeboeren brûke wolvemiich om oanfallen fan prêrjewolven op harren keppel tsjin te gean.
Lorch (Hessen)
Yndieling
De plakken Lorchhausen, Espenschied, Ransel, Ranselberg en Wollmerschied binne stedsdielen fan Lorch.
Prêrjewolf
Hâlden en dragen
Oare natuerlike fijannen fan 'e prêrjewolf binne de poema (Puma concolor) en soms de grizzlybear (Ursus arctos horribilis). Yn konfrontaasjes mei de reade lynks (Lynx rufus) en de Kanadeeske lynks (Lynx canadensis) dominearret de prêrjewolf oer it algemien. De foks (Vulpes vulpes) en de grize foks (Urocyon cinereoargenteus) foarmje gjin gefaar foar de prêrjewolf, en mije prêrjewolven yn 'e regel safolle mooglik. Mei de sulverdas (Taxidea taxus) foarmje prêrjewolven soms in gearwurkingsferbân yn 'e jacht op kjifdieren, wêrby't de prêrjewolf boppegrûnsk wachtet oant de das de proaidieren ûndergrûnsk útgraaft.
Lorch (Hessen)
Skiednis
De omjouwing wie al ier bewenne troch Kelten en letter Ubiërs en Sjatten. Sûnt de 1e iuw wreiden de Romeinen harren gebiet oant en mei de Taunus út. Op de Romeinen folgen de Alemannen en mei de folksferhûzings de Franken.
Prêrjewolf
Krusings mei hûnen en wolven
Soms pearje prêrjewolven mei hûnen, benammen yn gebieten lykas Teksas en Oklahoma, dêr't grutte populaasjes prêrjewolven besteane en de peartiid langer duorret fanwegen it waarme klimaat. De krusingen dy't út sokke pearings fuortkomme, wurde coydogs neamd (in gearlûking fan coyote en dog). Sokken behâlde de rôfdiermentaliteit fan 'e prêrjewolf, mar keppelje dy oan it brekme oan skouwens dat de hûn foar de minske oer hat. Coydogs binne dêrom gefaarliker foar minsken as folbloed-prêrjewolven.
Lorch (Hessen)
Skiednis
Lorch wurdt foar it earst yn 1085 as Lorecha neamd yn in oarkonde fan aartsbiskop Wezilo, weryn't in skinking fêstlein waard dêr't ek in hûs en herberch yn Lorch ûnder foelen.
Prêrjewolf
Krusings mei hûnen en wolven
Inkeld pearje prêrjewolven ek mei wolven, meast fan 'e eastlike ûndersoarten fan 'e grize wolf, hoewol't soks minder foarkomt as pearings mei hûnen, om't wolven fan natuere fijannich foar prêrjewolven oer steane. De krusings fan prêrjewolven en wolven wurde coywolves neamd, en binne grutter as prêrjewolven mar lytser as wolven. Sokken komme benammen yn Nij-Ingelân, de Kanadeeske Kustprovinsjes en Sintraal Kanada foar. By in wittenskiplik ûndersyk yn 'e Amerikaanske steat Maine die bliken dat fan 'e hûndert prêrjewolven 22 eksimplaren foar 50% of mear wolve-DNA hiene. Guon mammalogen binne fan betinken dat de reade wolf (Canis rufus) eins fuortkomt út krusings tusken de grize wolf (Canis lupus) en de prêrjewolf.
Fretten
Prêrjewolven wurde gauris omskreaun as karnivoaren, mar eins binne it opportunistyske omnivoaren. Se jeie benammen op lytse sûchdieren, lykas fjildmûzen, prêrjehûnen, kninen, grûniikhoarntsjes en mûzen, mar ek wol op fûgels, slangen, hagedissen, lytse harten, ynsekten en oare wringeleazen en, net te ferjitten, lytsfee, lykas skiep, geiten en keallen (wêrmei't se har tige hate makke hawwe by feehâlders). Troepen prêrjewolven binne by steat om in grut hart, lykas in wapity, te bejeien.
Prêrjewolven frette ek aaien fan lykfol hokker fûgel dy't op 'e grûn nêstelet, en se binne ek net fiis fan ies, hoewol't se de foarkar jouwe oan farsk fleis. Simmerdeis en hjerstmis foarmje fruchten en oar plantaardich materiaal in oansjenlik diel fan it menu. Yn 'e stêden en op jiskebulten kinne se fierders maklik har kostje gearsykje út ôffal dat troch minsken efterlitten wurdt. Stedske populaasjes prêrjewolven frette brune en swarte rotten, kninen en soms ek lytsere húsdieren, lykas katten en lytse hûnen.
Lorch (Hessen)
Skiednis
Sûnt de 12e iuw lei by Lorch it westlike ein fan it saneamde "Rheingauer Gebück", in troch de aartsbiskoppen fan Mainz oanleine lânwar fan bûken en leechhout fan somtiden wol 100 meter breed. Lorch waard yn de 13e iuw in parochy. Yn de jierren 1460, 1631, 1794 en tsjin it ein fan de Twadde Wrâldkriich hie Lorch te lijen fan kriichsgeweld mei grutskalige fernielings. Yn de 19e iuw foel Lorch as ûnderdiel fan de provinsje Hessen-Nassau ûnder it keninkryk Prusen. Alhoewol't Lorch al yn de 13e iuw in muorre mei tuorren hie, itjinge wiist op plannen om it plak stedsrjochten te ferlienen, krige Lorch pas yn 1885 de status fan stêd.
Prêrjewolf
Status
Oanfallen fan 'e prêrjewolf op 'e minske komme net faak foar en resultearje selden yn slimme ferwûnings. Yn 'e tritich jier foarôfgeande oan maart 2006 waarden der yn 'e Feriene Steaten 160 prêrjewolve-oanfallen melden, wêrfan't fierwei de measten yn it gebiet om Los Angeles hinne plakfûnen. Om't prêrjewolven yn 'e stêden net troch de minske bejage wurde, ferlieze se dêr har skouwens. Dat hat deryn resultearre dat soms hurddravers, fytsers en kuierders efterfolge of oanfallen binne. Faak konsintrearje se har dêrby op bern ûnder de tsien jier, om't dy fanwegen behindige lichemsgrutte makliker proaien binne. Undersyk hat útwiisd dat it by sokke oanfallen yn 'e eastlike Feriene Steaten en eastlik Kanada frijwol altyd om coywolves giet ynstee fan om echte prêrjewolven.
Lorch (Hessen)
Skiednis
Op 10 jannewaris 1919 waard de Frijsteat Flaschenhals útroppen, in provisoaryske bestjoersienheid tusken de alliearde besettingssônes.
De bou fan in militêre kazerne yn it Wispertal yn de jierren 1960 brocht in soad wurkgelegenheid foar de befolking en foar de soldaten en harren famyljes waard in hiel nij plak op de Ranselberg boud. De kazerne en de militêre fasiliteiten waarden fan 1993 oant 2008 fasearre sletten.
Prêrjewolf
Undersoarten
Der binne 19 (stân fan saken yn 2016) erkende ûndersoarten fan 'e prêrjewolf:
Lorch (Hessen)
Religy
Lorch is yn mearderheid roomsk-katolyk en hat in monumintale katolike tsjerke. Sûnt 1908 is der in protestantske gemeente, dy't yn in seal oan de Oberweg byinoar komt.
It besjen wurdich
It Robert-Struppmann-Museum is in keunst- en folkloremuseum mei weardefolle bylden, dokuminten en religieuze saken, lykas in 12e iuwsk fike houten kop fan Jehannes de Doper en in troanende Madonna mei Bern út de iere 14e iuw.
De Sint-Martinustsjerke is in goatyske tsjerke út de 14e iuw. It houten heechalter datearret út 1483 en wurdt beskôge as it meast weardefolle keunstwurk fan it bisdom Limburg.
It Hilchenhaus, it stee fan it Ryngoaër skaai fan de Hilchen fan Lorch, datearret út it midden fan de 16e iuw en stiet bekend as it moaiste renêssânse bouwurk fan de krite. It hûs waard yn 2014 restaurearre en tsjinnet no û.o. as ynformaasjesintrum foar toeristen.
Fan de eardere stedsferdigening is op in rots boppe de stêd de ruïne Nollig bewarre bleaun. De midsiuwske rûne toer Strunk oan de súdlike kant fan de Wisper waard yn 1567 boud en tsjinne om de brêge oer de Wisper (1556) te ferdigenjen. Tsjintwurdich is it in lokaasje om te trouwen.
It oarspronklik 14e-iuwske hûs foar leproazen mei de rûne toer lei yn de midsiuwen bûtenkant fan de stedsmuorre, de gevel waard yn de 17e iuw op 'e nij boud.
De Hexenturm oan de Wispergrund wie eartiids in finzenis. Oant yn de 18e iuw waarden heksen en misdiedigers dêr opsletten.
Transfiguraasjekleaster (Moerom)
It Transfiguraasje- of Ferlossserkleaster of it Kleaster fan de Transfiguraasje fan de Ferlosser (Russysk: Спа́со-Преображе́нский монасты́рь; Spaso-Preobrazjenski Monastyr) is in kleaster foar muontsen fan de Russysk-Otterdokse Tsjerke yn it bisdom Moerom. It kleaster stiet op de linker kant fan de Oka yn Moerom, Ruslân.
Skiednis
In twadde kear dat it kleaster neamd wurdt is yn ferbân mei de dea fan prins Joeri Vladimirovitsj († 19 jannewaris 1175) as it plak dêr't de prins begroeven waard.
Tsjin it ein fan de 15e iuw waard it kleaster op 'e nij yndirekt neamd yn in skriuwen fan de aarstbiskop nei oanlieding fan de dea fan in bojaar út Novgorod, Fjodor Boretski, dy't foar syn dea keas foar it monastike libben yn it Transfiguraasjekleaster, yn dy tiid it iennige kleaster foar manlju yn Moerom. Yn de midden fan de 16e iuw, nei in súksesfolle fjildtocht fan Ivan de Ferskriklike tsjin Kazan, bleau de tsaar yn Moerom en joech er opdracht ta de bou fan ferskate stiennen tsjerken, wêrûnder de katedraal fan it Transfiguraasjekleaster. Alhoewol't yn de rin fan de tiid in soad ferbouwings folgen, bleau de katedraal it oarspronklike oansjen hâlden. Dy tiid foarme it begjin fan de ekonomyske heechtiid fan it kleaster. Tsaar Ivan joech it kleaster in soad lân en hy bleau dêr ek sliepen. De ynventarislist fan de stêd Moerom beskreau it kleaster yn 1624 en 1636-1637 as "ide residinsje fan de foarst", in befestiging dat de foarst in aktive rol spile yn it kleasterlibben.
Yn 1616 foelen troepen fan de Poal Aleksander Józef Lisowski it kleaster oan. By it offensyf hie it kleaster slim te lijen fan fernielings.
Doe't patriarch Nikon herfoarmings yn de otterdoksy trochfierde, wegere it kleaster de nije regels te akseptearjen. It kleaster waard in bolwurk fan âldleauwigen en de doedestidske argimandryt Antoni skreau tsaar Aleksej I oer syn beswieren tsjin de herfoarmings en frege oft de tsjerklike feroarings fan Nikon wol mei de segen fan de tsaar plakfûnen. Yn 1662 waard de argimandryt yn opdracht fan de aartsbiskop fan Rjazan en Moerom de lieding fan it kleaster ôfnommen en yn 1666 opdroegen nei Moskou te kommen. Nei't Antoni syn spyt betsjûge hie oer syn ferset waard er net werom stjoerd nei Moerom, mar nei it Kirillo-Belozerski-kleaster. thumb|260px| Hûs foar de kleasteroerste (1687) Yn de jierren 1680 makke in grutte jefte fan de metropolyt Varsonofi, dy't ôfkomstich wie út in keapluskaai út Moerom, oan it kleaster ferbouwings mooglik. Njonken de bou fan in twa ferdjippings tellend gebou foar de kleasteroerste waard it fertutearzge efektoarium op 'e nij boud. Yn de jierren 1720 waard in lyts seminaarje op it kleasterterrein boud, ornearre foar de bern fan de geastlikheid. thumb|left|260px| Klassisistyske Poartetsjerke (1805) Yn 1765 namen de tsjerklike autoriteiten it beslút om it Borissoglebski-kleaster yn Moerom te feroarjen yn in parochytsjerke. De muontsen waarden oerbrocht nei it Transfiguraasjetsjerke. thumb|260px| It tsjin it ein fan de 19e iuw tafoege gebou foar de muontsen (1891) Fan 1866 oant 1868 wie it de argimandryt Gavriil (1795-1868), earder in heechleraar tsjerklik rjocht en dêrnei filosofy oan de Universiteit fan Kazan, dy't it kleaster liede en wie de earste histoarikus fan de filosofy. Tsjin 1877 wie ûnder argimandryt Antoni (Iljenov) de steat fan ûnderhâld fan it kleaster striemin. Jild om it op te knappen wie der net. Nei in reis nei Atos yn 1878 brocht Antoni in kopy mei fan de ikoan fan de Mem Gods Skoroposlûsjnitsa, wêrfan't it orizjineel troch it Dochiariou-kleaster bewarre waard. De ikoan brocht troch in grutte oanrin fan nije pylgers genôch jild yn it laadsje om it kleaster yn de jierren 1880 te restaurearjen en in nij gebou fan trije ferdjippings foar de bruorren te bouwen.
Oktoberrevolúsje
Nei de oktoberrevolúsje waard biskop Mitrofan fan Moerom beskuldige fan stipe oan de opskuor fan 8 en 9 july 1918 tsjin de bolsjewiken ûnder lieding fan kolonel Nikolai Pavlovich Sakharov, dy't kommandant wie fan it eastlike détasjemint fan it Noardlike Frijwilligersleger. Dêrom lieten de bolsjewiken it kleaster slute. Yn 1918 en 1919 bleau de Transfiguraasjekatedraal noch iepen as parochytsjerke, mar yn de jierren 1920 waarden de tsjerken ynsprektearre troch fertsjintwurdigers fan it Museum fan Moerom. Yn 1929 waarden de gebouwen beset troch militêren en diels de NKVD. Tagelyk waard it begraafplak, dêr't tsien jier earder noch boargers waarden begroeven, fan it kleaster ferneatige. It wie gewoane minsken net mear tastien op it kleasterterrein te kommen.
Nei de fal fan de Sovjet-uny
Yn april 1990 stjoerden boargers fan de stêd Moerom in iepen brief, meiûndertekene troch it stedsbestjoer, oan it bisdom Vladimir om dêrmei de oerdracht fan it kleaster oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke te stypjen. Ek de akademikus Dmitri Sergejevitsj Lichatsjov ûnderstipe dat fersyk mei in brief op 8 oktober 1990 oan de patriarch fan Moskou en hiel Ruslân, Aleksi II.
Yn de maaitiid fan 1995 ferliet de militêre ienheid it Ferlosserkleaster om it oer te dragen oan de Tsjerke. Neffens de earste abt fan it kleaster wie it in deprimearjende ûnderfining te sjen hoe slim oft de gebouwen der oan ta wiene. Mar al gau slagge it om fan de boufallen wer in bewenber kleaster te meitsjen en yn de jierren 2000-2009 folge in deeglike restauraasje.
Op 8 july 2011 brocht Dmitri Medvedev in besite oan it restaurearre kleaster.
Monuminten
It kleaster telt fiif monuminten dy't beskôge wurde as monuminten fan nasjonaal belang:
Oare gebouwen:
Alghero
Alghero (Italjaansk: Alghero, Katalaansk: L'Alguer, Sardysk: S'Alighèra) is in havenstêd op it Italjaanske eilân Sardynje, dy't diel útmakket fan 'e 'provinsje Sassari. De stêd hie yn 2015 in befolking fan likernôch 44.000 minsken, en in oerflak fan sa'n 225 km².
Katalaanske befolking
In diel fan 'e ynwenners fan Alghero sprekt Katalaansk. Dat komt foar in part omdat de oarspronklike befolking fan 'e stêd deportearre waard troch it Aragoneeske kening Peter IV. Letter waard de opstannige lânseigen befolking ferfongen troch Katalaanske kolonisten, dy't har eigen taal meibrochten. Trochdat neitiid it Katalaansk fan 'e kolonisten fermongen rekke mei it Sardysk dat yn 'e omkriten fan Alghero sprutsen waard, ûntstie doe in folslein unike fariant fan it Katalaansk: it Alghereeske dialekt. Troch de ynfloeden fan 'e oare talen dy't op Sardynje sprutsen wurde hat dat in protte Sardyske, mar ek Italjaanske skaaimerken. Sûnt 1997 genietet it Katalaansk yn Alghero erkenning as minderheidstaal fan it Italjaanske regear. Yn 'e stêd sels hat it in semy-offisjele status.
Koerganhypoteze
250px|thumb|right|De Koerganhypoteze neffens Gimbutas. Perioade 4000-2500 f.Kr.
De Koerganhypotese is in hypoteze fan de Litousk-Amerikaanske archeologe Marija Gimbutas oer it ûntstean fan de Yndo-Jeropeeske talen. De hypoteze waard publisearre yn 1956 en is basearre op archeologyske en taalkundige argumenten, en giet op foar it gebiet dêr't de proto-Yndo-Jeropese talen sprekkende kulturen ûntstean binne, oantsjutten as "Urheimat". Nei de grêfhichten (Russysk: koergannen) dy't fûn binne yn dat gebiet neamde sy dy kultueren koergankultueren.
De hypotheze oer Koergan hat fan grutte ynfloed west foar it ûndersiik niet de Yndo-Jeropeeske talen en -kultueren mar jildt net as ûnbestriden. Oanhingers fan dy teory ornearje dat op de leechflakte om de Swarte See en Súdeast-Jeropa in koergan- of jamnakultuer (ek wol kûlegrêfkultuer of skachtgrêfkultuer) bestie fan de fiifde oant it tredde millennium f.Kr.
Takuya Yamada
(24 augustus 1974) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Tokyo Verdy, Cerezo Osaka, Yokohama FC, Sagan Tosu, Tampa Bay Rowdies, FC Imabari en Nara Club. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Aziatysk kampioenskip 2004.
Pretender
"Pretender", "Pretenders", "The Pretender" of "The Pretenders" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Spacewatch
Spacewatch is in projekt fan de Universiteit fan Arizona mei as doel it ûntdekken fan planetoïden en kometen. De inisjatyfnimmer wie Robert S. McMillan, dy't yn 1980 yn 'e mande mei Tom Gehrels útein sette mei it projekt. It projekten hat tûzenen fynsten opsmiten, bygelyks in moanne fan Jupiter (Callirrhoë), wêrfan't de minsken hiel lang tochten dat it in planetoïde wie.
Sorø (gemeente)
Sorøis ien fan de santjin gemeenten op it Deenske eilân Sjælland.
De gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2007 yn it ramt fan de lanlike gemeentlike weryndieling troch de gearfoeging fan de âlde gemeente Sorø mei de eardere gemeenten Dianalund en Stenlille.
Haadplak en it plak fan it riedshûs is de stêd Sorø.
Ulsda
Ulsda (Grinslânsk: Olsde) is in útbuorren yn de gemeente Aldamt yn de provinsje Grinslân. It leit tusken de spoarline Harns - Bad Nijeskâns en de A7, besuden Beerta. Lyk oan de oare kant fan de A7 leit Lyts-Ulsda, dat lykwols yn de gemeente Westerwâlde leit.
Ulsda leit op in balstienliemrêch yn it klaaigebiet fan it Aldamt. Troch dy hurde ûndergrûn bleau it plak drûch by de oerstreamings fan de Doalert, dy't it gebiet troffen. It lei op in skiereilân tusken de Pekel A en de Westerwâldske Aa. Troch de oerstreamings fan de Doalert waard it lykwols in eilân oant it omlizzende gebiet yn 1657 fannijs ynpoldere waard. Yn 1596 krige de Pekel A syn hjoeddeiske rin beëasten it eilân. De âlde rin waard tenei Heerensloot of Alde Rensel neamd.
Midsiuwen
Ulsda wie yn de Midsiuwen yn tsjerkedoarp en in feanterijdoarp. It waard neamd as Olswyda yn 1447 en as Ulswida yn 1462. It taheaksel wida of widu betsjut "wâld" en wiist derop dat it doarp âlder is as omlizzende feanterijdoarpen. Plaknammen dy't te ferlykjen binne, binne Onstwedde, Vlagtwedde en Bunde (Bunwyda, 1429). Ulsda hie yn dy tiid suver in stêdlik oansjen.
Nei alle gedachten kamen de earste bewenners fanút it suden. Ulsda hearde tegearre mei Wynskoat ta it Bisdom Osnabrück en wie it meast noardlike doarp fan dat bisdom. It wie ek it haadplak fan it Ulsder Fyfdediel (Olswyder Vyfftendele), dat in ûndergoa fan it Reiderlân wie. De rjochtstoel ferhuze lykwols yn de fyftjinde iuw nei Wynskoat. De pleatsen fan Ulsda grinzgen yn it easten oan de karspels Houwingaham en Wynedaham, dy't ta it Bisdom Múnster hearden.