cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noardwestsemityske talen
Underferdieling
Fierders is it dúdlik dat mei it Temanityske skrift út 'e oäze Teman (yn noardwestlik Saûdy-Araabje) in taalfoarm skreaun waard dy't net Arabysk wie en dy't net nau besibbe wie oan 'e oare oäzetalen Hismaysk en Safaïtysk. It wurdt no ûnder foarbehâld by de Noardwestsemityske talen yndield, dêr't it nei alle gedachten nauwer mei besibbe wie.
It Eteo-Syprioatysk, de oarspronklike lânseigen taal fan Syprus, wie mooglik ek in Noardwestsemityske taal, mar dy yndieling is noch ûnwis.
Universiteit fan Jena
De Friedrich-Schiller-Universität Jena is in Dútske universiteit yn de stêd Jena, lid fan de Coimbragroep.
De universiteit waard stichte yn 1558 en sit by de tsien âldste universteiten fan Dútslân. Seis fan syn meiwurker hawwe in Nobelpriis wûn, de lêste wie Herbert Kroemer dy't yn 2000 de Nobelpriis foar Natuerkunde wûn. De universiteit is sûnt 1934 ferneamd nei de dichter Friedrich Schiller dy't dêr professor yn de skiednis wie om 1800 hinne doe't Jena in soad ynfloedrike learde geasten luts. Mei in Karl Leonhard Reinhold, Johann Gottlieb Fichte, G. W. F. Hegel, F. W. J. Schelling en Friedrich von Schlegel as dosinten, wie de universiteit in sintrum fan it Dútsk idealisme en de iere Romantyk dat yn dy tiid opgong makke.
Wesley C. Dykstra
Wesley Calvin Dykstra (Súd-Dakota, 16 desimber 1922 – Cleveland (Ohio), 16 desimber 2008) wie in Amerikaansk predikant en heechlearaar filosofy fan etnysk Frysk komôf. Hy wie in soan fan 'e yn Nederlânske ymmigrantefermiddens yn 'e Feriene Steaten bekende útjouwer, skriuwer en predikant Broer Doekeles Dykstra.
Libben en karriêre
Dykstra waard yn 1922 berne yn 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota, as de soan fan 'e yn Nederlânske ymmigrantefermiddens yn 'e Feriene Steaten bekende útjouwer, skriuwer en predikant Broer Doekeles Dykstra (1871-1955) en dy syn frou Nellie Schippers (1890-1975).
Nei't er yn 1946 ôfstudearre wie oan it Hope Kolleezje yn Holland, yn 'e steat Michigan, learde Dykstra fierder oan it Western Theological Seminary yn Holland, en oanslutend died er in doktorale stúdzje oan it Union Theological Seminary yn New York.
Hy wurke neitiid ferskate jierren as heechlearaar filosofy oan it Muskingum Kolleezje yn New Concord, yn Ohio, oant er yn 1958 yn dyselde posysje oansteld waard oan it Alma Kolleezje yn Alma (Michigan). Yn 1985 naam er ôfskie as heechlearaar, mar Dykstra bleau oan it Alma Kolleezje ferbûn oant syn pinsjoen, yn 1987. Neitiid bleau er yn Alma wenjen, mar hy kaam yn 2008 te ferstjerren yn Cleveland Clinic yn Cleveland, yn 'e âlderdom fan 86 jier. Hy hie gjin bern.
Bob de Lange
De Lange syn karriêre begûn yn de jierre tritich. Yn 1939 hie er in rol yn de Nederlânske spylfilm Morgen Gaat 't Beter, fan Frederic Zelnik. Yn de jierre sântich waard er op letter jierren by it grutte publyk bekend fan syn rol as residint Van Oudijck yn de telefyzjerige De Stille Kracht en as Pake Quarles yn de telefyzjesearje Q & Q. Dêrfoar hie er lykwols al namme makke mei ferskate oare tf-rollen, ûnder oare as mr. Stroomkoning yn Karakter, Nix Onno Ratsmodee yn Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?, notaris Boulot yn Villa des Roses en direkteur Boorman yn Lijmen. Earder wie er yn 't foarste plak toanielakteur. Yn 1961 waard him de Louis d'Or-peinje tagkend.
Yn 1977 publisearre er syn oantinkens ûnder de titel Zo stil als de straten waren de mensen : autobiografische bespiegelingen.
De Lange stoar yn 'e âldens fan 62 jier oan de gefolgen fan in hertoanfal. Hy waard beïerdige op de Algemene Begraafplaats oan de Laarderwei yn syn wenplak Eemnes. Op syn grêfstien steane dichtrigels fan Leo Vroman.
Priis (ûnderskieding)
By sportwedstriden is it wizânsje om 'e winner in goudene medalje te jaan, wylst dejinge dy't it twadde plak behelle hat, in sulverne medalje kriget en dejinge dy't it trêde plak behellet in brûnzene medalje. De heechste of wichtichste priis hjit by eltse gelegenheid de haadpriis. Foar in ferliezer is der by guon priisútrikkings in treastpriis of in earfolle fermelding. In oeuvrepriis wurdt ferjûn oan skriuwers en keunstners, net foar in spesifike prestaasje, mar foar harren hiele oeuvre. De winner fan in publykspriis wurdt útornearre troch it publyk, yn tsjinstelling ta de winner fan in sjuerypriis, dy't bepaald wurdt troch in faksjuery. In ûnderskieding is in priis yn 'e foarm fan in eareteken, dat troch in hegere autoriteit oan immen tawiisd wurdt fanwegen syn fertsjinsten of as earbetoan.
Pierre Woodman
Pierre Woodman, echte namme: Jean-Paul Bouchet (29 april 1963), is in Frânsk fotograaf, sjoernalist, pornoregisseur, pornoprodusint, pornoakteur, senarioskriuwer en mainstream-akteur, dy't ek wol de skûlnamme Pierre Boismonsieur brûkt hat. Hy hat likernôch 300 pornografyske film op syn namme stean, wêrûnder megaproduksjes as Tatiana, The Pyramid en Xcalibur, en is de bekendste en meast súksesfolle Jeropeeske makker fan pornografyske films ea.
Jonkheid en iere karriêre
Woodman waard yn 1963 berne yn 'e Auvernje, in lânstreek yn it middensuden fan Frankryk. Hy hold op syn sechstjinde op mei skoalle, en hie dêrnei baantsjes as barkeeper, ferkeaper en winkelbetsjinde. Yn 1980, doe't er santjin jier wie, gied er yn tsjinst. Nei't er ôfswaaid wie, waard er plysjeman. Yn 1986, op syn 23ste, begûn er in karriêre as moade- en tillefyzjefotograaf. Trije jier letter, yn 1989, wied er belutsen by de oprjochting fan it tydskrift Hot Vidéo, dat de Frânske pornoyndustry ta ûnderwerp hie. Neitiid wurke er in hoart as sjoernalist foar dat blêd.
De Castings X-rige
It is trouwens sûnder mear wier dat Woodman in protte audysjes dien hat; sels hâldt er it op rom 7.000. Nei de ein fan 'e Kâlde Oarloch, yn 1989, en it útinoarfallen fan 'e Sovjet-Uny, yn 1991, die der him in heal wrâlddiel iepen dat op pornografysk mêd ûnûntgûn gebiet wie. Pierre Woodman wie ien fan 'e earsten dy't yn dat gat sprong, en geandewei de njoggentiger jierren hold er withoefolle audysjes yn fral Hongarije, Tsjechje en Letlân. Under de pornoaktrises dy't er op dy manear ûntdutsen hat, binne: Nikki Anderson, Ania, Laura Black, Gabriella Blicq, Gabriella Bond, Blondie, Bettina Campbell, Rita Cardinale, Monique Covét, Caylian Curtis, Sandra Dark, Barbara Doll, Rita Faltoyano, Cecilia Grout, Anita Gyöngy, Simone Horvath, Joy Kiss, Joo Min Lee, Kristina Lion, Lolita, Angelica Mirai, Barbara Molat, Demia Moor, Jennifer Red, Ines en Inga Ridere, Karma Rosenberg, Aliza Rusk, Tania Russof, Silvia Saint, Kristina Schwartz, Amanda Steel, Natasha Storm, Julia Tchernei, Agnes Tilli, Coralie Trinh Thi, Vanda Vitus en Cassandra Wilde.
Foar Hustler
Yn 1999, doe't realitypornografy en gonzopornografy tige by tige yn opkomst wiene, spile Woodman dêr op yn mei syn Superfuckers-rige foar Private, dy't úteinlik tolve ôfleverings krige. Ein 1999 waard er útnûge troch de Amerikaanske pornoprodusint Larry Flynt, eigner fan it LFP-konglomeraat, dêr't û.m. it blêd Hustler en de studio Hustler Video ta hearre, om oer te stappen nei syn bedriuw. Hustler Video wie yn 1998 oprjochte, en Flynt socht in pornoregisseur fan namme om it nije label yn 'e merk te setten. Woodman gie op it oanbod yn, en tekene yn 2000 in fiifjierrich kontrakt mei Flynt, dêr't in salaris fan $5 miljoen mei muoid wie.
Foar Hustler Video makke Woodman û.m. ôflevering 13 oant en mei 25 fan Superfuckers; de Anal Intensive-rige, besteande út trettjin dielen; de Hustler Casting Couch-searje, in fuortsetting fan 'e Castings X-rige; 24 dielen fan 'e searje Hustler XXX; en fjouwer dielen fan Hustler EXXXotica. Mar oars as Berth Milton jr., de eigner fan Private, joech Flynt frijwol neat út oan ferkeapbefoardering, en ferliet er him ynstee poer op 'e nammebekendheid fan Hustler-merk (it blêd Hustler is yn 'e Feriene Steaten nei de Playboy it grutste neakenblêd) en op mûle-ta-mûlereklame. Dat siet Woodman aardich dwers, dy't fan betinken wie dat er folle mear ferkeapje kinnen hie mei in fatsoenlike reklamekampanje. Hy die in stik as wat megaproduksjes foar Hustler Video, lykas Brazilian Snake diel 1 en 2 (2001/2002), mei in budget fan $520.000, en Manipulation (2004), mei in budget fan $430.000, mar út teloarstelling oer it brekme oan promoasje fan syn produkten wegere er yn 2005 úteinlik om syn kontrakt te ferlingjen.
Werom by Private
Ynstee kearde Woodman werom by Private, nei't Berth Milton jr. him dêrta útnûge hie. Foar Private makke er de trilogy Sex City, in pornografyske "remake" fan regisseur Frank Miller syn mainstream-súkses Sin City, wêrby't er sels de foar dy film karakteristike swart-wyt-sinematografy mei hjir en dêr ynbrochte spatten felle kleur oernaam. Sex City waard yn syn gehiel yn high definition filme, mei in budget fan €540.000. It earste diel waard útbrocht yn maaie 2006, en klom yn fiif wiken tiid op ta de bêst ferkeapjende titel yn 'e skiednis fan Private. Yn juny fan dat jier berikte er sels yn 'e Feriene Steaten it earste plak op 'e ferkeapranglisten. Likegoed kundige Woodman dyselde moanne noch oan dat er (alwer) by Private wei gie, diskear om foar himsels te begjinnen.
Woodman Entertainment
Yn 'e simmer fan 2006 rjochte Woodman yn it Spaanske Barseloana syn eigen filmstudio op, dy't er Pierre Woodman Entertainment neamde (gauris ôfkoarte ta Woodman Entertainment). It earste filmprojekt fan dat nije label wie diel ien fan 'e trilogy en megaproduksje Xcalibur, dat yn augustus 2006 opnommen waard mei it foar pornografyske termen ûnbidich grutte budget fan €800.000 en in útsûnderlik grutte cast fan 40 aktrises, 35 manlike akteurs en 250 figuranten. Yn 'e jierren dêrop folgen de beide oare dielen fan Xcalibur en noch ferskate oare grutskalige projekten. Pierre Woodman is ien fan 'e bekendste en sûnder mis de súksesfolste Jeropeeske pornoregisseur. Hy hat trije Hot d'Ors wûn (wat foarhinne de wichtichste Jeropeeske pornografyprizen wiene), twa Ninfa Awards fan it Ynternasjonaal Eroatysk Filmfestival fan Barseloana, en ien Amerikaanske AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld).
Jos Bergman
thumb|Bergman as Sindala yn [[Floris (telefyzjerige)|Floris]] Jos Bergman (Haarlim, 24 april 1940) is in Nederlânsk skilder en akteur. Hy spile in haadrol yn de Nederlânske telefyzjerige Floris (1969) fan Paul Verhoeven.
Bergman spyle yn Floris de rol fan de fakir Sindala, de mysterieuze kameraad út Yndia fan Floris van Rosemondt (spile troch Rutger Hauer). Ynearsten soe syn rol likegrut wêze as dy fan Hauer; Gerard Soeteman syn skript hiet ek Floris en de Fakir. Rillegau waard Bergman lykwols troch Hauer benefterlitten.
Nei syn rol yn Floris hie Bergman noch in byrol yn de yn Nederlân opnommen Amerikaanske spylfilm The Little Ark (1972) fan James Clark, mar neitiid hat er net mear aktearre. Hy wie noch wol te sjen yn âld materiaal fan de telefyzjerige Floris, dat op 'en nij brûkt waard foar de spylfilm Floris út 2004.
Rodeo (betsjuttingsside)
"Rodeo" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Sexploitationfilm
De sexploitationfilm is in subsjenre fan 'e eksploitaasjefilm, dat him foar it earst omtrint 1960 oppenearre. De namme is in gearlûking fan 'e Ingelske wurden sex ("seks") en exploitation ("eksploitaasje"). Yn sokke films is de seksualiteit wichtiger yn is as de plot.
Skaaimerken
Eleminten út it sexploitationsjenre komme faak ek foar yn oare eksploitaasjefilms.
Jongereinfilm
Kategoryen
Dit sjenre is ûnder te ferdielen yn twa kategoryen:
Bernefilms
Alle films dy’t har op bern oant in jier as tolve rjochtsje. Dat binne meast films dy’t it etiket ‘geskikt foar alle leeftiden’ meikrije. De films rjochtsje har benammen op aventoer, humor en spanning en faak ek op in moraal dy’t de sjoggerkes wat bybringt. Faak spylje bern sels de haadrol en dogge in heldhaftige died. Der binne lykwols ek bernefilms dy’t bern net needsaaklik as protagonist hawwe. Bernefilms wurde ek wolris ‘famyljefilms’ neamd.
Inkelde foarbylden fan bernefilms binne:
‘Tiener’films, jongereinfilms en/of adolesintefilms
Dit binne films dy’t har rjochtsje op bern en jongerein tusken tolve en sawat fiifentweintich jier. Jongelju spylje meast de haadrol en populêre tema’s binne: de syktocht nei in eigen persoanlikheid, wiere leafde en it folwoeksen wurden. Faak spylje se har ôf op skoalle, hegeskoalle of universiteit. Jongereinfilms sketse in minder nayf en ienfâldich byld fan de realiteit yn ferliking mei bernefilms. seks, drugs, geweld, diskriminaasje en problemen mei âldelju en oar gesach binne de ûnderwerpen dy’t de jongereinfilm ûnderskiede fan bernefilms. Popmuzyk spilet yn jongereinfilms altyd in tige promininte rol. Om dy reden kinne ek in soad rockfilms ta de jongereinfilm rekkene wurde.
Ingelde foarbylden fan jongereinfilms:
Oare films
De term ‘jongereinfilm’ hâldt yn dat in film him spesifyk op in jongere doelgroep rjochtet. Oan de oare kant binne der ek in soad films dy’t op in breder folwoeksen publyk mikke en ek troch bern of jongerein besjoen en appresjearre wurde, lykas meunsterfilms. Oarsom binne der ek films dy’t har op in jong publyk rjochtsje en ek bûten dy doelgroep in bulte wjerklank fine, lykas Back to the Future en Pirates of the Carribean. As help om út te meitsjen hokker films geskikt foar bern of jongerein fan in beskate leeftyd binne bestiet de Sjochwizer.
Endless Forms Most Beautiful (album fan Nightwish)
Endless Forms Most Beautiful is it achtste studio-album fan Nightwish. It album waard opnommen tusken augustus en oktober 2014 yn studios yn Finlân en Ingelân, en waard yn 'e maitiid fan 2015 op 25 maart útbrocht. It is it earste album mei sjongeres Floor Jansen en Troy Donockley as offisjeel bandlid.
Protestantske tsjerke fan Skerpenseel
De Protestantske tsjerke fan Skerpenseel yn de gemeente Weststellingwerf is in tsjerke fan de PKN-gemeente Skerpenseel-Munnikebuorren. De tsjerke is in ryksmonumint.
Skiednis
De tsjerke fan Skerpenseel waard yn 1788 as in sealtsjerke boud. Yn 1860 folge in útwreiding mei in noardlik dwersskip. De toer datearret fan 1879. Yn de finsters binne fjouwer brânskildere ramen fan Ype Staak bewarre bleaun.
Yn de toer hinget in yn 1638 troch J. Noteman getten klok mei in diameter fan 66,5 sintimeter. It meganysk oerwurk yn de toer is yn 1913 makke troch J.V. de Vries út Droegeham.
Sûnt de foarming fan de PKN-gemeente Skerpenseel-Munnikebuorren meitsje de doarpen Skerpenseel, Spangea, Munnikebuorren en Nijetrine allinne noch gebrûk fan de tsjerke fan Skerpenseel. Foar it jild fan de ferkeap fan de tsjerke fan Munnikebuorren hat de gemeente de tsjerke fan Skerpenseel ferboud en renovearre.
Oargel
Yn de tsjerke is in oargel fan L. van Dam út Ljouwert oanwêzich. It oargel waard boud yn 1881.
John Hume (betsjuttingsside)
"John Hume" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Magnus Enckell
Knut Magnus Enckell (Hamina, 9 novimber 1870 - Stockholm, 27 novimber 1925) wie in Finske symbolistyske keunstskilder. Ynearsten skildere Enckell meast yn griis, swart en brún; nei syn ferbliuw yn Italië brûkte er fellere kleuren.
Biografy
Knut Magnus Enckell waard berne yn Hamina, in lytse stêd yn it súdeasten fan Finlân oan de Finske Golf, as soan fan preester Carl Enckell en Alexandra Enckell-Appelberg. Hy wie de jongste fan seis soannen.
Hy wie de earste Finske skilder dy't briek mei it naturalisme, dat yn de jierren fan syn oplieding yn Helsinky (1889-1891) noch de beskiedende styl wie. Fan 1891 ôf hold er yn Parys ta en wie dêr learling fan Jules Joseph Lefebvre en Jean-Joseph Benjamin-Constant oan de Académie Julian. Dêr fielde er him oanlutsen ta de symbolistyske beweging en waard er beynfloede troch de skilder Pierre Puvis de Chavannes en de symbolistyske literatuer. Doe't er yn Bretanje ferkearde skildere er twa wurken mei mar in bytsje kleur (lykas Selsportret en Bretonske frou). Hy bewûndere de renêssânse en de idealistyske en mystike ideeën fan Sar Péladan, dêr't er ek it androgyne skientme-ideaal foar syn wurken oan ûntliende. Under syn twadde ferbliuw yn Parys yn 1893 skildere hy It wekker wurden.
Enckell wie homoseksueel, itjinge him uterret yn in oantal eroatyske portretten dy't foar dy tiid tige dryst wienen.
Yn 1894 en 1895 reizge Enckell nei Milaan, Florence, Ravenna, Siena en Fenetië, dêr't syn ynderlike konflikten yn syn keunst ta utering kamen. Yn 1898 learde er himsels fresko- en temperatechniken oan troch it wurk fan Masaccio en skilder-frater Fra Angelico te bestudearjen. De tiid yn Italië brocht mear kleur yn syn wurk en tsjûget fan in optimistysker ynstelling. Yn de earste jierren fan de 20e iuw ûntwikkele er in mear kleurich palet.
Yn 1907 wurke Enckell oan it alterstik fan de domtsjerke fan Tampere. It fresko, goed 10 meter breed en 4 meter heech, lit yn bedêste kleuren de opstanning sjen fan minsken fan alle rassen. Yn 'e midden fan it skilderij rinne twa manlju hân yn hân.
Fan 1901 ôf oan wie Enckell simmerdeis faak op it eilân Hogland, dêr't er ûnder mear Jonges op it strân (1910) skildere. Enckell organisearre tentoanstellingen fan Finske keunst yn Berlyn (1903) en Parys (1908) en fan Frânske en Belgyske keunst yn Helsinky (1904). Hy wie foarsitter fan de Finske Keunst Feriening en wie yn 1922 keazen lid fan de Keunst Akademy fan Finlân.
Enckell stoar yn Stockholm yn 1925; syn begraffenis wie in nasjonaal barren. Hy waard te hôf brocht yn syn berteplak Hamina yn Finlân.
Oklahoma! (film út 1955)
Plot
Yn Oklahoma yn 1907 bewûnderet de freonlike cowboy Curly McLain de moaie moarn wylst er nei it boerespultsje riidt dêr't Laurey Williams mei har muoike Eller wennet. Laurey is it famke op wa't er temûk fereale is. Hy freget har om mei him nei in dûnsfeest te gean dat dyselde jûns holden wurdt om jild yn te sammeljen foar de bou fan in nije skoalle. Laurey, dy't ek fereale is op Curly, stegeret him lykwols ôf, om't se yrritearre is dat er sa lang wachte hat om har te freegjen. Ynstee stimt se deryn ta om mei boere-arbeider Jud Fry te gean, om Curly in leske te learen. Dêrop praat Curly ôf om muoike Eller nei it feest te eskortearjen. Neitiid docht bliken dat Jud alhiel fan Laurey beseifere is as er har temûk bespionearret wylst se har ferklaait.
Koarte tiid letter arrivearret de ûnnoazele cowboy Will Parker mei de trein út Kansas City. Hy siket syn faam Ado Annie op, dy't lykwols ûnder syn ôfwêzigens fereale rekke is op 'e omdoarmjende Perzyske keapman Ali Hakim. Annie har heit, Andrew Carnes, in bouboer dy't neat fan cowboys hawwe moat, hie tsjin Will sein dat er net mei syn dochter trouwe koe, of it moast wêze dat er $50 byinoar skraabje koe. No fertelt Will oan Annie dat er dat jild hat, dat er allegear útjûn hat om presinttsjes foar har te keapjen. De naïve Annie rekket dêrtroch wer fereale op Will, en hja kin mar net beslute hokker fan har frijers se better oer mei. Underwilens is Ali Hakim, dy't inkeld út wie op in frijbliuwend aventoerke, rare kjel wurden dat Annie mei him trouwe wol, dat hy siket nei in mooglikheid om oan dat lot te ûntkommen.
As de lju út 'e fiere omkriten op it boerespultsje fan muoike Eller gearkomme om har op te frissen foar't se nei it dûnsfeest geane, stapt Will op Annie har heit ôf om te fertellen dat er oan it betingst fan 'e man foldien hat om't er de $50 byinoar krigen hat. As Carnes dat wolris sjen wol, leit er út dat er it jild bestege hat oan presintsjes foar Annie. Carnes stelt fêst dat Will it jild dus eins net hat en dêrom net mei Annie trouwe kin. Will bliuwt telider slein efter, wylst Carnes Ali Hakim, dy't yn elts gefal gjin cowboy is, al suver as skoansoan yn 'e famylje ferwolkommet.
Laurey hie harsels ûnthjitten dat se Curly syn spultsjes har net dwerssitte litte soe. As se lykwols sjocht hoe't Gertie, in fanke mei in lûde, yrritante manear fan laitsjen, mei Curly begjint te flirten, wurdt har jaloerskens har oermânsk en fljocht se Gertie oan. Neitiid freget Curly Laurey op 'e nij om mei him nei it dûnsfeest te gean, mar Laurey wegeret op 'e nij, diskear út eangst foar Jud. Dat liedt ta in lulke konfontaasje tusken Curly en Jud, wêrby't eltse man de oare besiket te yntimidearjen troch syn revolver ôf te fjurjen. Curley jout him úteinlik mei in min sin ôf, wylst Jud Laurey op driigjende wize warskôget dat se mar better net fan gedachten feroarje kin oer it dûnsfeest. Unwis wat se no dwaan moat, brûkt Laurey in fleske rooksâlt dat se earder fan Ali kocht hat, yn 'e hope dat se yn in dream in útwei fine kin út 'e sitewaasje dêr't se yn bedarre is. Se falt yn 'e sliep en dreamt dat se mei Curly trout, mar dan komt Jud, dy't Curly fermoardet.
Dy jûns, ûnderweis nei it dûnsfeest, fertelt Jud Laurey oer syn gefoelens foar har. Hy makket har lykwols bang, en as er har tútsje wol, jaget se earst de hynders op 'e rin, en triuwt se him letter fan 'e wein ôf om sûnder him fuort te riden. Underwilens liedt op it dûnsfeest de negative hâlding fan Andrew Carnes foar cowboys oer ta in lytse opskuor, dy't muoike Eller delbêdet. Will Parker siket Ali Hakim op om ferhaal te heljen, mar as Ali oer de swierrichheden mei de $50 heart, sjocht er syn kâns skoan om ûnder it foarnommen houlik út te kommen troch Will syn presintsjes foar Annie oer te keapjen foar mear as de gongbere priis. Will kriget sa syn jild werom en is wer werom yn 'e race om mei Annie te trouwen.
In wichtich ûnderdiel fan it feest is it by opbod ferkeapjen fan 'e picknickkuorren dy't de jonge froulju ynpakt hawwe. Wat der eins kocht wurdt is in picknick mei de jongedame yn kwestje. Op dy wize moat it jild foar it nije skoalgebou gearbrocht wurde. As Annie har koer feile wurdt, kin de ûnnoazele Will him net bedimje en biedt er $50, sadat er syn jild wer kwyt liket te reitsjen. Ali moat him op 'e nij te help komme troch in heger bod út te bringen, sadat Will syn jild hâlde en mei Annie trouwe kin. As de picknickkoer fan Laurey feile wurdt, reitsje Curly en Jud behelle yn in biedstriid. Jud biedt alles wat er hat, mar Curly ferkeapet syn seal, syn hynder en úteinlik sels syn revolver om oan genôch jild te kommen om Jud te oerbieden.
Neitiid jout Laurey Jud dien, mar hy warskôget har dat se nea fan him ôf wêze sil. As se yn triennen oan Curly fertelt wat der bard is, biedt dy oan om 'e nacht op it boerespultsje fan muoike Eller troch te bringen, om har te beskermjen. Dan betinkt er him en freget har ynstee om mei him te trouwen. Laurey jout tawurd. Underwilens seit Will tsjin Ado Annie dat se ophâlde moat te flirten mei oare manlju, al is er sels noch net ree om op te hâlden te flirten mei oare froulju. Ali Hakim drukt Annie op it hert dat se better ôf is mei Will as mei him, en ferfettet dan mei in ferromme hert syn omdoarmings.
Ferskate wiken letter fynt de trouwerij fan Curly en Laurey plak. Will en Annie hawwe harren ûnderwilens ferlove. Ek Ali Hakim dûkt wer op, dy't yn 'e tuskentiid troud blykt te wêzen mei Gertie. As him dêrnei frege wurdt, seit er: "Ik wie ferkocht doe't ik it moanneljocht wjerskinen seach op 'e loop fan har heite jachtgewear." Nei de brulloft, as Curly en Laurey oan harren houliksnacht hoopje te begjinnen, wurde se nei âld gebrûk troch it pleatslike manfolk steurd en nei bûten ta dreaun. Yn in greide dy't fol stiet mei reakken hea, wurde se mei in ljedder op in reak set. Op dat stuit dûkt Jud wer op, dy't de oare lju ôfliedt troch fierderop in heareak yn 'e brân te stekken. As Curly en Laurey allinne binne, stekt er ek de heareak oan dêr't sy op steane, mei de bedoeling om harren beiden dea te brânen. Curly smyt Laurey fan 'e reak ôf en springt dan Jud op 'e hûd. Se falle tegearre del, wêrby't Jud himsels mei syn mês yn it boarst stekt, dat er it bestjert. Under lieding fan 'e pleatslike rjochter wurdt in ad hoc-berjochting yn muoike Eller har koken ymprovisearre, wêrby't Curly net skuldich befûn wurdt oan moard, om't it selsferdigening wie. De oare moarns, nei harren houliksnacht, sette hy en Laurey ôf op harren houliksreis.
Preproduksje
Al yn 1943, doe't de musical Oklahoma!, fan Rodgers en Hammerstein, foar it earst op Broadway iepene, wiene der plannen om in ferfilming te meitsjen. Grutte Hollywood-filmstudio's as United Artists, Columbia Pictures, 20th Century Fox en MGM toanden dêr allegearre belangstelling foar. Uteinlik waarden de filmrjochten lykwols foar in rekôrbedrach fan $1 miljoen oankocht troch de Magna Theatre Corporation. Dat wie in bedriuw dat oprjochte wie troch George Skouras, Joseph Schenck en Mike Todd mei de bedoeling om it nije breedbyldfilmproses fan Todd te ûntwikkeljen, dat de namme Todd-AO krige. Oklahoma! waard troch Magna as ûnôfhinklike film makke nei't ûnderhannelings oer finansiering troch 20th Century Fox op 'e non rûnen.
Produksje
Oklahoma! waard regissearre troch Fred Zinnemann, dy't ek ferantwurdlik wie foar films as High Noon (1952) en From Here to Eternity (1953). Hy wurke nei in senario dat skreaun wie troch Sonya Levien en William Ludwig op basis fan it ferhaal fan 'e musical, dat fan 'e hân fan Lynn Riggs en Oscar Hammerstein II wie. As produsint wie Arthur Hornblow jr. by it projekt belutsen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Robert Surtees en Floyd Crosby.
De filmmuzyk en de musicalnûmers fan Oklahoma! wiene komponearre troch Richard Rodgers, wylst Robert Russell Bennett it orkest dirigearre. Agnes de Mille wie ferantwurdlik foar de goreografy fan 'e dûnsnûmers, en Orry-Kelly waard oanlutsen as kostúmûntwerper, mei Ann Roth as syn assistinte. Foar Oklahoma! wie in budget fan $6,8 miljoen beskikber, hoewol't Magna der, de ûntwikkeling fan it Todd-AO-proses meirekkene, wol $11 miljoen yn ynvestearre. It wie de earste film ea dy't fan dat proses gebrûk makke.
Opnamen
Njonken it Todd-AO-opnameproses, dat mei 70 mm-kamera's wurke, waard Oklahoma! parallel filme mei de fêstige CinemaScope-kamera's dy't gebrûk makken fan 35 mm-apparatuer. Dêrtroch koe de film letter ek fertoand wurde yn (lytsere) bioskopen dy't net oer de nije 70 mm-projektors beskikten. Sadwaande besteane der eins twa lichtlik ferskillende ferzjes fan 'e films, opboud út ferskillende takes, mei't net mei beide soarten kamera's tagelyk wurke wurde koe om't se inoar dan yn 't paad sieten.
Ferskillen mei de musical
Rodgers en Hammerstein holden persoanlik tafersjoch oer it hiele filmproses om foar te kommen dat de filmstudio feroarings oanbrocht dy't doedestiden hiel normaal wiene foar ferfilmings fan teätermusicals, lykas it tafoegjen fan nije musicalnûmers fan oare komponisten. Sadwaande wie Oklahoma! foar dy tiid unyk yn 'e sin dat de film de teätermusical hiel sekuer folge, sels mear as it gefal wie by oare ferfilmings fan musicals fan Rodgers en Hammerstein. Wol waarden, mei goedkarring fan Rodgers en Hammerstein, ferskate lytsere feroarings oanbrocht dy't rekken holden mei it feit dat film in hiel oar medium is as toaniel. Sa waard de tige lange earste sêne (mear as trije kertier yn 'e teätermusical) opdield yn ferskate koartere sênes, mei as gefolch dat ferskate lieten fan lokaasje feroaren.
Ynstee fan yn 'e kûlissen begjint O, What a Beautiful Mornin’ yn 'e film mei de rit fan Curly op syn hynder troch in ikker mei stynske weet 'sa heech as in oaljefante-eech' nei it boerespultsje fan muoike Eller. Kansas City waard ferpleatst nei in treinstasjon dêr't muoike Eller en de cowboys Will Parker ôfhelje, dy't weromkomt út Kansas City. Yn dat (nei moderne mjitstêven tige nuete) liet waarden inkele regels oer in striptease, dêr't Parker yn 'e grutte stêd tsjûge fan west hie, feroare om 'e film troch de sensuer hinne te krijen. I Cain't Say No waard troch Ado Annie no songen by de igge fan in marke dêr't Laurey te swimmen gien is. En Many a New Day waard songen en dûnse yn Laurey har sliepkeamer.
Yn in holleknikje nei it toanielstik Green Grow the Lilacs, dêr't de plot fan 'e teätermusical Oklahoma! eins oan ûntliend wie, besiket Jud yn 'e film wraak te nimmen op Curly en Laurey troch nei harren trouwerij de heareak dêr't se op steane, yn 'e brân te stekken. (Yn 'e teätermusical foel er Curly 'gewoan' oan mei in mês.) De film liet fierders mar in hiel lyts bytsje wei út 'e teätermusical en ferlear sadwaande mar twa lieten: It's a Scandal, It's a Outrage fan Ali Hakim, en Lonely Room fan Jud Fry. Sadwaande krige Oklahoma! in spyldoer fan mar leafst 145 minuten, oftewol hast twa en in heal oere, wat folle langer wie as wenst wie foar films út dy tiid.
Distribúsje
Oklahoma! wie fan 11 oktober 1955 ôf op útnûging te sjen yn it Rivoli Theatre yn New York, dêr't de offisjele premiêre op 13 oktober plakfûn. Fan 18 novimber 1955 ôf draaide de film yn 'e Amerikaanske bioskopen. De distribúsje fan Oklahoma! waard fersoarge troch de Magna Theatre Corporation wat de Todd-AO-70 mm-ferzje fan 'e film oangie, en troch RKO Pictures wat de CinemaScope-35 mm-ferzje oanbelange. Yn 1982 krige The Samuel Goldwyn Company de distribúsjerjochten op beide ferzjes yn 'e hannen. Yn 2005 brocht 20th Century Fox Oklahoma! ûnder lisinsje fan The Samuel Goldwyn Company út op dvd, wêrby't beide ferzjes fan 'e film tafoege wiene. Yn 2014 waarden beide ferzjes fan 'e film troch 20th Centry Fox op 'e nij op dvd útbrocht en diskear ek op blu-ray.
Untfangst
Oklahoma! waard troch de filmkritisy oer it algemien mei tige positive resinsjes ûntfongen. Sa ferskynde yn The New York Times in seldsume wyld entûsjaste krityk, en waard de film troch de kritisy fan dy krante útroppen ta film fan 'e it jier. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Oklahoma! in heech goedkarringspersintaazje fan 88%, basearre op 26 ûnderskate resinsjes.
Resultaat
Yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada waard Oklahoma! besjoen troch 4.672.184 besikers, en brocht de film $8.970.087 op. Bûten Noard-Amearika flopte er lykwols yn 'e bioskopen. De totale opbringst is ûnbekend. Oklahoma! waard yn 1956 nominearre foar fjouwer Oscars, wêrûnder de prizen yn 'e kategoryen bêste kamerarezjy (kleur) en bêste filmmontaazje. De film wûn de Oscars foar bêste soundtrack fan in filmmusical (Robert Russell Bennett, Jay Blackton en Adolph Deutsch) en foar bêste lûdsopnamen (Fred Hynes). Yn 2007 waard Oklahoma! troch de Library of Congress útkeazen foar preservaasje yn it National Film Registry, fanwegen kulturele, histoaryske en/of estetyske betsjutting.
Amoritysk
It Amoritysk is in útstoarne iere Semityske taal, dy't yn 'e Brûnstiid troch de Amoriten yn 'e Levant en westlik Mesopotaamje sprutsen waard. It wie in frij ynfloedrike taal yn 'e skiednis fan it Midden-Easten, dy't nei alle gedachten oan 'e ein fan it twadde milennium f.Kr. (omtrint 1100 f.Kr.) útstoar. It Oegaritysk, dat yn it Keninkryk Oegarit sprutsen waard, wurdt no beskôge as ien fan 'e letste en teffens mooglik it westlikste dialekt fan it Amoritysk.
Taalbesibskip
It Amoritysk wurdt ornaris klassifisearre as in isolearre taal binnen de groep fan 'e Noardwestsemityske talen. By dyselde taalkloft wurde ek de Arameeske talen en de Kanaänityske talen ûnderbrocht. Hoewol't de Amoriten as etnyske groep yn 'e regel ta de Kanaäniten rekkene wurde, is harren taal dus net in Kanaänityske taal yn 'e taalbesibskiplike sin fan it wurd. Sels de yndieling fan it Amoritysk as in Noardwestsemityske taal wurdt net algemien akseptearre, mei't der guon oanwizings besteane foar oare klassfikaasjes.
Oerlevering
It Amoritysk is oerlevere yn 'e foarm fan it Oegaritysk, dat fan 'e fjirtjinde iuw f.Kr. oant 1190 f.Kr. de offisjele taal wie fan it Keninkryk Oegarit. It Oegaritysk, dat yn 1929 troch Frânske argeologen ûntdutsen waard, wurdt no beskôge as in let dialekt fan it Amoritysk en neffens guon ûndersikers ek it westlikste.
In oare, yndirekte boarne fan it Amoritysk wurdt foarme troch de Amoritysktalige eigennammen en toponimen dy't yn 'e perioaden fan Amorityske oerhearsking fan dielen fan Mesopotaamje oan 'e ein fan it trêde milennium f.Kr. en it begjin fan it twadde milennium f.Kr. opnommen waarden yn Akkadyske teksten út benammen Mari en yn mindere mjitte ek út Alalach, Tell Harmal en Chafadja. Hiel út en troch binne sokke nammen ek opnommen yn iere Egyptysktalige teksten, en ien, Sənīr (foar de berch Hermon) is bekend út 'e Hebriuwske Bibel (Deuteronomium 3:9).
Taalskaaimerken
It Amoritysk wurdt karakterisearre troch:
Max Verstappen
Max Emilian Verstappen (Hasselt, 30 septimber 1997) is in Nederlânsk Formule 1-koereur. Max is de soan fan Jos Verstappen dy't ek yn de Formule 1 riden hat.
Oersjoch Formule 1-karriêre
* Seizoen noch dwaande.
Nouvelle vague (film)
De nouvelle vague is in fernijende filmstyl dy’t om 1959 hinne ûntstie. De earste film yn dizze styl wie À bout de souffle fan Jean-Luc Godard.
De grûnlizzers fan dizze styl wiene Robert Bresson, Claude Chabrol, Jean-Luc Godard, Alain Resnais, Jacques Rivette, Éric Rohmer en François Truffaut.
De bedoeling wie de sjoggers bewust te meitsjen dat it yn it foarste plak film wie, dêr’t se nei seagen
Moderne haaien en roggen
De moderne haaien en roggen (Latynske namme: Neoselachii) foarmje in difyzje fan 'e stamme fan 'e rêchstringdieren (Chordata), de ûnderstamme fan 'e wringedieren (Vertebrata), de tuskenstamme fan 'e kaakdieren (Gnathostomata), de klasse fan 'e kreakbienfisken (Chondrichthyes), de ûnderklasse fan 'e haaien en roggen (Elasmobranchii) en de tuskenklasse fan 'e echte haaien en roggen (Euselachii). Dit is in taksonomyske groep fan fisken dy't alle moderne haaien (Selachii) en roggen (Batoidea) omfiemet, mar net harren fossile sibben en foarâlden.
Hans Boskamp
Hans Boskamp, feitlik Johan Hendricus Gerardus Hoelscher (Rotterdam, 7 maaie 1932 – Doardt, 22 maart 2011), wie in Nederlânsk fuotballer en akteur. Teffens wie er sjonger, produsint fan musikals en toanielstikken en manager fan artysten. Hy wie in soan fan de akteur Johan Boskamp.
Privee
Boskamp hat fjouwer kear troud west. Syn earste frou wie in dochter fan kabaretier Harry Boda, syn tredde wie de aktrise Hannah de Leeuwe. Hy hie trije bern: twa út it earste houlik en ien út it twadde. Ek hat er in ferhâlding hân mei de aktrises Hetty Verhoogt en Marijke Boonstra.
Hendrik Jut
thumb|right|Hendrik Jut Hendrik Jacobus Jut (De Haach, 19 july 1851 – Ljouwert, 12 juny 1878) wie in kelner út De Haach waans holle (de kop-fan-jut) sprekwurdlik waard troch in dûbele moard dy 't hy die op 13 desimber 1872.
De moard
Jut waard berne yn De Haach as bûtenechtlik bern fan Maria Geertruida Jut. Neidat er fanwege 'lichemsbeheindens' út militêre tsjinst ûntslein wie, wurke hy om 1870 hinne yn Scheveningen as kelner. Dêr krige hy in relaasje mei Christina Goedvolk (1847-1926), dy't as net-troude mem yn Delft al twa jong ferstoarne bern hân hie. Hja wurke yn 1872 koarte tiid as tsjinstfaam by de rike widdo Maximiliana Theodora van der Kouwen-ten Cate, dy 't yn 1862 in seisde fan har fermogen fan har suster Geertruida Löschen-Ten Cate (earder widdo fan de tige begoedige reder Jan Bonn urven hie mei in wearde fanƒ 39.771,20½. Dit fertsjintwurdige yn 2009 ûngefear € 356.900.
Christina waard yn 1872 swier fan Jut en it pear krige jildproblemen omdat hy sûnder wurk rekke wie. Se tochten oan de rike widdo, dy 't de gewoante hie om oan in soad minsken, ek har tsjinstfaam, iepentlik har jewielen en oare besittings sjen te litten en besleaten om har te berôvjen. Jut liende fan syn mem tsien gûne om twa pistoalen en in dolk oan te skaffen. It soe wêze op sinteklaaasjûn, mar omdat de nije tsjinstfaam Leentje Beeloo kweatinkend ike, gie it net troch. Op 13 desimber 1872 sette hy fannijs mei Christina op it hûs ta fan Van der Kouwen oan de Haachske Bogt fan Guinea. Wylst Christina op de boppeferdjipping de widdo ôflate stuts hy earst Leentje Beeloo dea. Dêrnei rôp hy de âlde dame om nei ûnderen ta te kommen mei de wurden "Frou, Leentsje is fan harsels fallen" en makke har ek dea, neidat it har earst noch slagge wie om him te ferwûnjen. Jut en Goedvolk naaiden út mei kostberheden, effekten en jild.
Dagenlang wie De Haach yn top en takel. In fertochte waard arrestearre en de folkslilkens rjochte him op dy fertochte. Hy besocht him yn syn sel op te hingjen. Dêrnei waarden noch twa persoanen oppakt, mar ein 1873 moast de plysje harren alle trije gean litte.
Seizoen (omrop)
In seizoen is by de omrop in perioade wêryn't in fêste jierprogrammearring op 'e radio en tillefyzje jildt. Yn Nederlân ûnderskiedt men datoangeande in winterseizoen en in simmerseizoen. It 'winterseizoen' rint fan septimber oant juny en falt dêrmei likernôch gear mei it skoaljier. Yn septimber wurde dêrby faak nije tillefyzje- en radioprogramma's yntrodusearre. Oant juny giet men troch mei it útstjoeren fan nije programma's, mar sadree't it simmerseizoen begjint, hâldt men dêr yn 'e regel fierhinne mei op, om't it net leannet en stjoer sokke djoere progamma's út as in protte minsken op fakânsje binne en de sjochsifers dus hoe dan ek dochs leech bliuwe sille. Dêrom wurdt it simmerseizoen oer it algemien folpland mei (goedkeape) werhellings en oare (nije, mar goedkeap te meitsjen) programma's, lykas kwissen. Langrinnende tillefyzjesearjes besteane ek út ferskate 'seizoenen', wêrby't mei 'seizoen' in rige fan it tal ôfleverings bedoeld wurdt dat yn in jier makke en útstjoerd wurdt. Foar komeedzje-, drama- en plysjesearjes, dy't bedoeld binne om ien kear yn 'e wike útstjoerd te wurden, binne dat meastal 24 ôfleverings of dêromtrint, mar yn it gefal fan soapsearjes, dy't faak op deistige basis útstjoerd wurde, kinne it folle mear wêze.
Hendrik Jut
Flecht
Jut en Goedvolk boasken op 19 febrewaris 1873. Se giene nei New York, ferkochten de sieraden foar 320 dollar en fersulveren de effekten foar mear as tsientûzen dollar. Se kamen al nei twa moanne werom nei Nederlân en setten har ta wenjen yn Vught, dêr 't op 2 july 1873 harren dochter Angelica Arabella Cassandra Christina berne waard. It pear hie lykwols gjin rêst. Yn februari 1874 setten de Juts ôf nei Súd-Afrika mar yn de hjerst fan dat jier kamen se fannijs werom nei Nederlân. Se fêstigen harren yn Rotterdam, dêr 't Hendrik in kofjehûs kocht. Hja krigen op 7 april 1875 in twadde dochter dy 't mar ien dei libbe hat.
Yn dyselde moanne prate Jut syn mûle foarby tsjin in Jan Roelfs, dy 't him ôffrege hie hoe't it kaam dat hy sa ryk wie. Al rillegau waarden Jut en syn frou arrestearre. By hûssiking waard as ûnûntstriidber bewiis in brief fûn dy 't de fermoarde widdo bewarre hie fan har man silger. De publike oandacht wie ôfgryslik en Jut waard yn de kranten presintearre as de grutste, meast trochtrape moardner út de skiednis. Yn alle Haachske etalaazjes wiene de portretten fan de "meunsterlike dieders" te sjen en yn de boekhannels wiene ferskate brosjueres oer de saak te krijen. De dûbele rôfmoard luts net allinnich oandacht troch de grouwéligens derfan, mar ek troch it gefoel fan ûnfeilichheid dy 't se feroarsake: it hie 2½ jier duorre eardat de dieder fûn wie.
Feroardieling
De útspraak yn it moardproses wie op 6 maaie 1876. Jut waard bystien troch de abbekaat Pieter Cort van der Linden, de lettere minister-presidint. Hendrik Jut krige libbenslang foar dûbele moard. In soad minsken fûnen dat net genôch. Sy woenen foar Jut de deastraf, mar dy wie yn 1870 ôfskaft. Ut eangst foar in folksgerjocht waard hy oerbrocht nei de straffinzenis fan Ljouwert, dêr 't hy twa jier letter op 26-jierrige leeftyd ferstoar.
Christina waard fanwege dieverij feroardiele ta tolve jier tichthûs. Hja kaam yn 1888 frij, mar waard yn 1890 opnij ta twa jjier sel feroardiele omdat se twa paraplu's en twa stikken sjippe stellen hie. Hja fêstige har yn 1892 yn Haarlim en wertroude op 4 maart 1896 mei in Dútser, de smid Albert Münnemann. Har dochter krige by Keninklik Beslút jan 14 juny 1898 –hja wie doe 25 jier en al troud mei in sekere Sonneville – ek de namme Münnemann, ynstee fan de beruchte namme Jut.
Neidat Münnemann yn 1907 ferstoar hie Christina it net maklik. Yn guon kranten fan 14 july 1908 ferskynde it ûnwiere berjocht dat hja fermoarde fûn wêze soe yn in folksloazjemint yn Oudewater. Doe 't hja as 70-jierrige 'widdo Munnema' yn oanmerking komme woe foar in Haarlimmer hofkewente waard dy har wegere op grûn fan har liderlike libbenswannel, har ferhâlding mei in 27-jierrige gerniersfeint en drankmisbrûk. Op 17 septimber 1920 krige hja ûnderkommen yn it earmenhûs yn Haarlim. Hja stoar yn 1926 op 79-jierrige leeftyd.
Kop-fan-jut
In merkeútbater makke de folkslilkens ta jild troch in attraksje dêr 't minsken mei mokerslaggen harren lilkens op ôfreagerje koene kop-fan-jut te neamen. Dêrtroch ûntstie de útdrukking: 'de kop fan Jut wêze', it belije te moatten, de sûndebok wêze.
thumb|right|Gipsen ôfjitsel fan de holle fan Hendrik Jut yn it Universiteitsmuseum fan Grins. De echte holle fan Jut waard nei syn dea op sterk wetter setten en hat jierrenlang te sjen west yn it anatoamysk museum (it "Kabinet fan Camper") fan de Ryksuniversiteit Grins. De flesse dêr't syn holle yn beware waard wie net goed ôfsluten, dêrtroch ferdampe it konservearmiddel en is de holle ferlern gien. Wat der noch fan oer is, is it gipsen ôffjitsel fan de holle yn it Grinzer Universiteitsmuseum.
Plak delikt
De strjitte dêr't de moard bard wie, de Bogt fan Guinea, waard nei dizze affêre op fersyk fan de bewenners yn 1873 omdoopt ta Huijgenspark. Pas op 13 febrewaris 1996 besleaten Boargemaster en Wethâlders fan De Haach om de âlde namme yn eare te werstellen. De 'nije' Bocht fan Guinea leit tusken it Huijgenspark, it Zieken en it Groenewegje.
Nancy Reagan
Nancy Reagan, berne as: Anne Frances Robbins (New York, 6 july 1921 - Los Angeles (Kalifornje), 6 maart 2016), wie in rêstend Amerikaansk filmaktrise, dy't fan 1981 oant 1989 as frou fan Ronald Reagan de first lady (presidintsfrou) fan 'e Feriene Steaten wie. Foartiid wie hja fan 1967 oant 1975 ûnder it gûverneurskip fan har man first lady fan 'e steat Kalifornje. By syn libben hie se grutte ynfloed op Reagan. As presidintsfrou sette se har yn 't bysûnder yn foar de striid tsjin drugs. Nei it ferstjerren fan har man, yn 2004, nei in lange lijenswei om't er oanhelle rekke wie mei de sykte fan Alzheimer, waard Davis in aktiviste foar stamselûndersyk.
Jonkheid en oplieding
Davis waard yn 1921 berne yn 'e Newyorkske wyk Manhattan, as de dochter fan autoferkeaper Kenneth Seymour Robbins (1894-1972) en dy syn frou, de aktrise Edith Luckett (1888-1987). Har petemem wie de stomme-filmstjer Alla Nazimova. Har âldelju giene al foar har berte útinoar, en skieden koart dernei. Davis wenne har earste pear jier yn 'e Newyorkske ymmigrantebuert Flushing, yn 'e wyk Queens. Dêrnei waard se seis jier lang grutbrocht troch har omke en muoike Audley en Virginia Gailbraith, yn Bethesda, yn 'e steat Marylân, wylst har mem it hiele lân troch reizge op 'e siik nei aktearwurk.
Yn 1929, doe't Davis acht jier wie, wertroude har mem mei de foaroansteande en polityk konservative neurosjiruch Loyal Davis (1896-1982), dy't har yn 1935 formeel adoptearre. Davis en har styfheit koene as wyn en bôle, en se tsjutte him altiten oan as "heit". Hja wie berne as Anne Frances Robbins, mar waard fan 'e berte ôf oan al Nancy neamd; troch de adoptaasje troch Loyal Davis krige se syn efternamme. Loyal Davis naam syn nije gesin mei nei Chicago, dêr't Nancy Davis har formative jierren trochbrocht. Se gie der nei de Latynske Famkesskoalle fan Chicago, dêr't se yn 1939 slagge foar it middelbere-skoaleksamen. Neitiid folge hja Ingelske taal en letterkunde en teäter oan it Smith College, yn Massachusetts, dêr't se yn 1943 ôfstudearre. left|thumb|200px|Nancy Davis op in publisiteitsfoto út [[1950.]]
Aktearkarriêre
Davis har earste opnommen rol spile se yn 1940, as frijwillichster foar de Nasjonale Stifting foar Berneferlamming, yn in reklamefilmke foar in ynsammelingsaksje foar de striid tsjin polio. Nei't se har stúdzje oan it Smith College ôfrûne hie, wurke se earst as winkelbetsjinde yn in warehûs yn Chicago, en teffens as helpferpleechster. Troch har memme konneksjes yn 'e aktearwrâld wist se letter mei súkses har eigen aktearkarriêre op poaten te setten, begjinnende yn 1945 mei in roltsje yn it toanielstik Ramshackle Inn. Yn 1946 stie se op Broadway, yn 'e musikal Lute Song, mei û.m. in noch ûnbekende Yul Brynner. Nei't se audysje dien hie, krige se yn 1949 in sânjierrich kontrakt oanbean troch de grutte Hollywood-studio Metro Goldwyn Mayer, wêrfoar't se ferfear nei Kalifornje.
Fan 1949 oant ein fyftiger jierren spile Davis yn alve Hollywood-films, ornaris yn stereotype rollen lykas de "trouwe húsfrou", de "ferantwurdlike jonge mem" of de "kalme frou". Se sette útein mei lytse roltsjes yn The Doctor and the Girl en East Side, West Side (beide út 1949), spile in bernepsychiater yn 'e film noir Shadow on the Wall (1950), en hie har favorite rol yn Night Into Morning (1951), wêryn't se in roujende ferloofde spile dy't har ferseine ferlern wie. Davis waard lykwols fral bekend troch har rol as marineferpleechster yn har foarlêste film Hellcats of the Navy (1957), wat ek de iennichste film wie wêryn't se tegearre mei har man te sjen wie. Neitiid aktearre se noch op 'e tillefyzje, yn searjes as Wagon Train en The Tall Man, oant se har aktearkarriêre yn 1962 beëinige. Letter sei se dat se dêr net rouwich om wie, om't se aktearjen foar har gjin ropping wie, mar mear wat dat se die om wat om hannen te hawwen. right|thumb|250px|Nancy Davis mei har man [[Ronald Reagan yn 1964.]]
First lady fan Kalifornje
Begjin jierren sechstich begûn Reagan aktyf in politike karriêre as lid fan 'e Republikeinske Partij nei te stribjen. Fan 1967 oant 1975 wied er gûverneur fan Kalifornje, en wie Davis sadwaande de first lady fan dy steat. Se wennen yn dy jierren yn 'e Kalifornyske haadstêd Sakraminto, wat Davis alhiel net noaske, mei't se de opwining, it sosjale libben en it mylde klimaat fan Los Angeles miste. Har man beneamde har yn 'e Keunstkommisje fan Kalifornje en fierders rekke se yn dy snuorje tige behelle yn it Foster Grandparents Program (it "Pleechpakes en -beppes Programma"), in organisaasje dy't frijwilligers oan iensume senioaren keppelet. left|thumb|200px|Nancy Davis Reagan as first lady fan [[Kalifornje.]]
Davis waard it mulpunt fan in kontroverse doe't se har gesin út 'e gûverneursresidinsje nei in rike foarstêd fan Sakraminto ferhuze om't brânwachten de âlde filla as brângefaarlik oanmurken hiene. Hoewol't se sels úthold dat se it foar de feilichheid fan har gesin die, waard it rûnom as snobisme beskôge: wat goed genôch wie foar foargeande gûverneurs en harren gesinnen, wie blykber net goed genôch foar har. De Reagans libben de rest fan Reagan syn gûverneurskip yn in lúkse hierwente dêr't se sels, sij it mei stipe fan freonen, de hier foar opbrochten, wylst Davis it tafersjoch hie oer de bou en ynrjochting fan in nije gûverneursresidinsje yn it deunby leine Carmichael, dy't ree kaam krekt doe't Reagan begjin 1975 gûverneur-ôf wie. Syn Demokratyske opfolger Jerry Brown wegere lykwols om him dêr nei wenjen te setten; de nije residinsje waard yn 1982 ferkocht en sûnt hawwe de gûverneurs fan Kalifornje altiten yn ymprovisearre omstannichheden wenje moatten.