cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arp Kruithof
Nei't syn lêste wurkjouwer, it Ynstitút foar Lânboukoöperaasje yn Noard-Hollân, troch fúzje opdoekt waard, begûn er syn eigen pr-buro. Yn dy hoedanichheid krúste de direktrise fan de Fryske Kultuerried, Trude Faber-Hornstra, syn paad. Hja hie sjoen hoe't er it ôfskie fan Van der Wielen optúgd hie en frege him yn 1969 de produksje op him te nimmen fan it befrijingsspul 'Tusken goed en kwea' fan Freark Dam. Pyt fan der Zee hie de regy fan dat spektakel, dêr't ear as hûndert minsken oan meidiene en dat by de 25e betinking fan de befrijing op 15 april 1970 foar krapoan 5000 taskôgers opfierd waard yn de Fryslânhal. Kruithof waard hjir foargoed troch de Fryske kultuer oanrekke en ferwachte dat der grif wol 5000 Friezen abonnee wurde woene op syn blêd DIF ("Dit is Fryslân"), in orgaan dat as VVV-orgaan nei de lêste siken gappe. Kruithof seach reden foar refitalisaasje, de provinsje stuts der in slompe startjild yn en ûnder it haadredakteurskip fan Sytze Faber wurken hjiroan mei Hans Bakker, Hugo Kingmans, Bart den Oudsten, Keimpe Sikkema, Piter Terpstra en Arend J. Wynsma. De optimist Kruithof seach ek daliks oerlibbingskânsen foar it Fryske moanneblêd De Strikel, dat syn útjouwer Laverman kwytrekke wie dat oan DIF taheakke wurde koe. It projekt mislearre yn augustus 1972 nei it ferskinen fan it achtste nûmer.
Konstantine (Algerije)
Lettere ûntjouwings
Yn 1934 fûn der in grutte anty-joadske pogrom, troch islamiten, plak yn Konstantine, dêr't 34 Joaden by omkamen.
Yn de Twadde Wrâldkriich brûkten Alliearde striidkrêften, foar harren kampanje yn Noard-Afrika, Konstantine en de oare tichteby lizzende plakken Sétif en Bône as útfalsbasissen.
Geografy
thumb|De kleau fan de rivier de Rhumel mei brêgen deroerhinne yn Konstantine Konstantine leit op in plato mei in hichte fan 640 meter boppe seenivo. Nijsgjirrich is de grutte kleau fan de rivier de Rhumel dy't troch de stêd rint en dêr't sân brêgen oerhinne rinne. Konstantine leit yn in gebiet mei in ryk ferskaat oan lânbou en is it sintrum fan de nôthannel en hat fjouwer moalfabriken, in trekkerfabryk, en fabriken dy't tekstyl, wol, linnen en learen guod produsearje. De wichtichste merken dêrfoar binne Algerije en Tuneezje.
Talin
Talin (Armeensk: Թալին) is in stêd yn it westlike diel fan Armeenje. Yn 2011 hie Talin in ynwennertal fan 5.310. Offisjeel waard it tal ynwenners yn 2016 op 3.800 rûsd. De stêd stiet bekend om de 7e-iuwske katedraal.
Ynwenners
De befolking fan Talin stamt foar in grut part ôf fan foarâlden, dy't yn de jierren 1829-1830 ferhûzen út de stêden Kars, Doğubeyazıt en Eleşkirt yn it hjoeddeiske Turkije.
De belangrykste tsjerke is de 19e iuwske Sint-Joaristsjerke (Sûrp Gevork).
Yn de stêd wennet ek in lytse mienskip Jezidys.
Grifformeard-frijmakke tsjerke (Droegeham)
De Grifformearde tsjerke frijmakke is in tsjerkegebou fan de frijmakke gemeente fan Droegeham.
Skiednis
De frijmakke gemeente tsjerke ynearsten yn in iepenbiere skoalle út 1873, dy't yn 1949 geskikt makke wie foar de funksje fan tsjerke. Dit gebou waard yn 1976 ôfbrutsen om plak te meitsjen foar it hjoeddeiske.
Latynsk-Faliskyske talen
De Latynsk-Faliskyske talen foarmje in taalgroep fan 'e Italyske talen mei in fersprieding dy't yn healwei it earste milennium f.Kr. beheind wie ta de westkust fan it sintrale diel fan it Italjaansk Skiereilân. De talen waarden dêr fan likernôch 1200 f.Kr. ôf sprutsen, en binne fan 'e sânde iuw f.Kr. ôf skriftlik oerlevere yn Alditalyske skriften. De wichtichste taal fan 'e groep wie it Latyn, dat meitiid as de offisjele taal fan 'e stêdsteat Rome en letter fan 'e Romeinske Republyk en it Romeinske Ryk alle oare talen yn Itaalje ta útstjerren ferkrong. It Faliskysk stoar sadwaande yn 'e twadde iuw f.Kr. út. De oare beide talen fan 'e groep, it Lanûviaansk en it Prenestynsk, wurde troch saakkundigen faak as argayske dialekten fan it Latyn beskôge. Hoewol't de Latynsk-Faliskyske talen sûnt it begjin fan 'e Midsiuwen, nei it útstjerren fan it Latyn, net mear as memmetaal sprutsen wurde, hawwe de Romaanske talen, dy't har út it Latyn ûntwikkelen, tsjintwurdich sa'n 800 miljoen sprekkers.
Taalbesibskip
Neffens de oarspronklike teory fan Antoine Meillet (1866-1936), dy't noch altyd de measte oanhing hat, binne de Latynske-Faliskyske talen ien fan 'e twa of trije haadgroepen fan 'e Italyske talen, yn 'e mande mei de Oskysk-Umbryske talen en mooglik de Fenetyske talen, hoewol't de tafoeging fan dy lêste groep kontroversjeel is. De Italyske talen soene dan ien fan 'e subgroepen fan 'e grutte Yndo-Jeropeeske taalfamylje wêze. De oertaal dêr't alle Latynsk-Faliskyske talen út fuortkomme, it Proto-Latynsk-Faliskysk, soe yn dy optyk ûntstien wêze út it Proto-Italysk.
Dizze unitaryske opbou is yn 'e tweintichste iuw oanfochten troch ferskate taalkundigen, ûnder wa Alois Walde (1869-1924), Vittore Pisani (1899-1990) en Giacomo Devoto (1897-1974), dy't hawwe woene dat de Italyske taalgroep in keunstmjittich konstrukt wie, foarme troch it op ien bulte te smiten fan alle Yndo-Jeropeeske talen op it Italjaanske Skiereilân dy't net dúdlik ta in oare Yndo-Jeropeeske taalgroep hearden. Sy stelden ynstee foar dat de Latynsk-Faliskyske talen, de Oskysk-Umbryske talen en ek de Fenetyske talen selsstannige subgroepen fan 'e Yndo-Jeropeeske taalfamylje wiene, dy't op ien hichte stiene mei û.m. de Keltyske talen, de Germaanske talen en de Slavyske talen. Geandewei de tweintichste iuw krige dy teory mear oanhing, mar de unitaryske teory is noch altyd it meast akseptearre.
Fersprieding
De oarspronklike fersprieding fan Latynsk-Faliskyske talen wie beheind ta in oansjenlik diel fan wat no Latium is, de Italjaanske regio om 'e stêd Rome hinne. Eastlik en noardlik fan 'e Latynsk-Faliskyske talen waarden Umbryske talen út 'e Oskysk-Umbryske taalkloft fan 'e Italyske talen sprutsen, en noardwestlik fan 'e Latynsk-Faliskyske talen waard it pre-Yndo-Jeropeeske Etruskysk sprutsen. Yn 'e stêd Ardea en omkriten, dy't omjûn waarden troch it taalgebiet fan it Latyn, wennen de Rûtûljers, fan wa't de taalbesibskip ûnwis is. Moderne taalkundigen tinke dat harren taal mooglik besibbe wie oan it Etruskysk of oars oan it Liguerysk út noardwestlik Itaalje.
Yndieling
De wichtichste Latynsk-Faliskyske talen wiene it Faliskysk, dat fan 'e sânde oant de twadde iuw f.Kr. skriftlik oerlevere is yn ien fan 'e Alditalyske skriften, en it Latyn, dat oerlevere is fan 'e sechsde iuw f.Kr. ôf. De beide oare bekende Latynsk-Faliskyske talen, it Lanûviaansk en it Prenestynsk, dêr't net folle oer bekend is, wurde gauris sjoen as argayske dialekten út 'e iere ûntwikkeling fan it Latyn.
Dy ûntwikkeling sette útein mei it Aldlatyn, dat yn 'e twadde of earste iuw f.Kr. útinoarfoel yn in skriuwtaal en in sprektaal. De skriuwtaal wie it Klassyk Latyn, dat oant de trêde iuw yn gebrûk bleau en dêr't doe it Let Latyn út fuortkaam, dat noch brûkt waard oant de sechsde iuw om doe as taal fan 'e wittenskip oer te gean yn it Midsiuwsk Latyn. De sprektaal wie it Fulgêr Latyn, dat him tusken de trêde en de njoggende iuw yn 'e ûnderskate dielen fan it eardere Romeinske Ryk ûntjoech ta in stikmannich regionaal ferskillende sprektalen: de Romaanske talen.
Tsjintwurdich wurde de Romaanske talen (lykas it Spaansk, Portegeesk, Frânsk, Italjaansk en Roemeensk) sprutsen troch sa'n 800 miljoen minsken. It is lykwols wizânsje om 'e Latynsk-Faliskyske talen en de Romaanske talen los faninoar te sjen. As men it oer 'de Latynsk-Faliskyske talen' hat, wurdt dêrmei sawol yn 'e folksmûle as yn 'e wittenskip oer it algemien ferwiisd nei de útstoarne talen út 'e Aldheid, en net nei de noch libbene Romaanske talen fan no.
Taalkundige beskriuwing
De klankynventaris fan 'e Latynsk-Faliskyske talen omfette de konsonanten /b/, /d/, /f/, /ɡ/, /gʷ/ (lykas de begjinklank "goarre"), /h/, /j/, /k/, /kʷ/ (lykas de begjinklank fan "koarre"), /l/, /m/, /n/, /p/, /r/, /s/, /t/ en /w/ (w fan "skowe").
De Latynsk-Faliskyske talen hiene de folgjende ynnovaasjes ûntwikkele yn ferliking mei de Italyske talen:
In ferskil mei de Oskysk-Umbryske talen wie dat de ynterfokale aspirearre konsonanten út it Proto-Yndo-Jeropeesk (lykas yn *medʰyos, "midden" of "middel-") yn it Latyn foarkomme as b, d resp. h/g (medius), wylst sokke aspirearre konsonanten yn 'e Oskysk-Umbryske talen allegearre ferwurden wiene ta f (mefiai). Ek hiene de Latynsk-Faliskyske talen de Proto-Yndo-Jeropeeske *kʷ (kw fan "kwartsje") beholden (lykas yn it Latynske quattuor, "fjouwer"), wylst dy him yn 'e Oskysk-Umbryske talen ûntwikkele hie ta in p (lykas yn it Oskyske petora, "fjouwer"). Men sprekt dêrom wol fan Q-Italysk (Latynsk-Faliskysk) en P-Italysk (Oskysk-Umbrysk), krekt sa't yn 'e Keltyske talen ek Q-Keltysk (Gaelyske talen) en P-Keltysk (Brytoanyske talen) bestiet.
Trijefâldichheidtsjerke yn Nikitniki (Moskou)
De Tsjerke fan de Hillige Trijefâldichheid yn Nikitniki (Russysk: Храм Святой Троицы в Никитниках) is in otterdokske tsjerke yn Moskou, Ruslân. De tsjerke stiet yn it distrikt Kitaj-Gorod en stie yn de twadde helte fan de 17e iuw ea model foar in soad oare Moskouse tsjerken.
Skiednis
Yn de 16e iuw stie hjir in houten tsjerke ta eare fan de hillige martler Nikita. Dizze tsjerke baarnde yn de jierren 1620 ôf. De ôfbaarnde tsjerke waard yn 1628-1651 yn opdracht fan de keapman Gregogy Nikitnikov, dy't út de omkriten fan Jaroslavl stamde, ferfongen troch in stiennen nijbou. Oer de krekte boudata bestiet lykwols gjin oerienstimming. De nije tsjerke waard wijd oan de hillige Trije-ienheid.
Yn 1920 waard de tsjerke sletten foar de earetsjinst en yn 1934 oerdroegen oan it Nasjonaal Histoarysk Museum. Om de tsjerke hinne ferskynde nei de Twadde Wrâldoarloch grutskalige moderne kantoarbou.
De Trijefâldichheidtsjerke waard yn 1991 werom jûn oan de Russysk-otterdokske Tsjerke. In ynterieur fan de tsjerke is koartlyn renovearre. De muorren fan de tsjerke binne dekorearre mei 17e-iuwske fresko's fan de ikoaneskilder Simon Usjakov.
Pake en beppe
In pake en beppe foarmje in generaasje yn in minsklike famylje. It is ornaris in troud pear mei bernsbern (of pake- en beppesizzers), of, besjoen fanút it eachpunt fan 'e bernsbern, de âlden fan jins eigen âlden. Dit is in foarm fan twaddegraads besibskip. It manlike lid fan it pear is de pake, en it froulike lid fan it pear is de beppe. It Frysk hat gjin eigenskipswurdlike ferbûging foar pake en beppe sa't it Nederlânsk dy wol hat (grootouderlijk). As men dêr wier om ferlegen sit, soe men eventueel fan 'twaddegraads âlderlik' of 'twaddegraads parintaal' sprekke kinne. Fanút it eachpunt fan 'e pake- en beppesizzers besjoen binne de âlden fan in pake en beppe de oerpake en -beppe, en dy har âlden de betoerpake en -beppe (sjoch fierder de list fan beneamings foar generaasjes). It foarheaksel "bet-" yn "betoerpake" en "betoerbeppe" komt fan "better", "mear". Elts bernsbern hat in maksimum fan 4 biologyske pakes en beppes, 8 oerpakes en -beppes, 16 betoerpakes en -beppes, en sa fierder.
In styfpake of styfbeppe is in pake of beppe dy't de styfheit of styfmem fan ien fan 'e âlden fan it bernsbern is. In pake of beppe dy't de styfheit of styfmem fan 'e styfheit of styfmem fan it bernsbern is, soe as it der op oankomt in styfstyfpake of styfstyfbeppe neamd wurde kinne. Yn 'e praktyk sille alle styfpakes en -beppes troch de bernsbern lykwols gewoan 'pake' of 'beppe' neamd wurde.
Yn 'e skiednis fan 'e moderne minskheid woeks it tal lju dat langernôch libbe om pake of beppe te wurden om 30.000 jier lyn hinne tige sterk oan. It is ûnbekend wat persiis de oarsaak wie fan dy taname fan libbenslingte, mar it wichtichste gefolch wie dat fan doe ôf oan trije generaasjes fan ien famylje foar langere tiid gearlibje koene. Antropologen binne derfan oertsjûge dat dy ûntwikkeling foar it earst yn 'e minsklike skiednis it trochjaan, fia mûnlinge oerlevering, mooglik makke fan kennis dy't earder kear op kear ferlern gien wie en op 'e nij troch ûnderfining oanleard wurde moatten hie. De langere libbenslingte droech dêrom yn hege mjitte by oan 'e iere ûntwikkeling fan 'e minskheid.
Yn gefallen wêrby't de âlden net by steat of ûnwillich binne of ûngeskikt achte wurde om 'e opfieding fan harren bern te fersoargjen, wurdt de rol fan 'e primêre fersoargers gauris oernommen troch de pake en beppe. Sels bûten sokke gefallen om, en yn 't bysûnder yn tradisjonele kultueren, binne de pake en beppe faak direkt by it grutbringen fan harren bernsbern belutsen en ferfolje se datoangeande net selden in maatskiplik dúdlik ôfbeakene rol. Biologysk sjoen hawwe se dêr ek alle reden ta, om't harren bernsbern 25% fan harren genetysk materiaal yn har drage en der sadwaande foar soargje dat de genen fan harren pake en beppe nei dy harren ferstjerren fuortlibje sille.
Doctor Zhivago
"Doctor Zhivago" of "Doktor Zjivago" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Sonderlant
Sonderlant wie in stimdragende sate ûnder Lytsewierrum dy't op de Schotanuskaart fan 1718 foarkomt. Twadde helte 19e iuw komt de pleats foar as Zonderland. It ûntstean fan de namme is net bekend.
Epke Zonderland is in neisiet fan it laach dat hjir buorke.
Wertheim
Wertheim is de noardlikste stêd fan de Dútske dielsteat Baden-Württemberg en grinzget oan Beieren. De stêd leit likernôch 70 kilometer súdeastlik fan Frankfurt am Main en 30 kilometer westlik fan Würzburg. It is de op ien nei grutste stêd fan de Main-Tauber-Kreis en hat foar de omlizzende gemeenten in sintrumfunksje. Sûnt 1 jannewaris 1976 is Wertheim in seanemde Große Kreisstadt, in stêd dy't in diel fan de taken fan de landkreis of kreis sels útfierd. De stêd leit op it plak dêr't de Tauber yn de Main mûnet.
Yndieling
Wertheim is te ferdielen yn fiif stedsdielen en fyftjin doarpen. Ta de stedsdielen hearre: Bestenheid, Eichel-Hofgarten, Reinhardshof, Vockenrot en Wartberg. De doarpen (Ortschaften) binne: Bettingen, Dertingen, Dietenhan, Dörlesberg, Grünenwört, Höhefeld, Kembach, Lindelbach, Mondfeld, Nassig, Reicholzheim, Sachsenhausen, Sonderriet, Urphar en Waldenhausen.
Skiednis
Argeologyske fynsten wize op in bewenning sûnt likernôch 5000 iuw foar Kr. en yn de izertiid troch Kelten. Wertheim waard nei alle gedachten yn de 7e of 8e iuw stifte.
De boarch fan Wertheim datearret út de 12e iuw, lykas ek de eardere abdij Bronnbach by it doarp Reicholzheim.
De ekonomyske bloei fan Wertheim wie eartiids fral te tankjen oan it gaadlike plak oan de mûning fan de Tauber yn de Main. Ek de glêsfabriken brochten de stêd wolstân.
Al sûnt de 13e iuw hie Wertheim in joadske mienskip, ien fan de âldsten fan it lân.
Jah Sound International
Jah Sound International wie in Nederlânsk sound system op Jamaikaankske grûnsslach. In sound system is in mobyl lûdssysteem besteande út in kollektyf fan gearwurkjende dj's en artysten. Draaitafels, in aggregaat, in mingpaniel, fersterkers en mânske lûdsprekkers binne de basis foar in sound system.
Oant 1989 hiene discjockeys Willy Velberg en syn maat Erwin Feitsma disko- en reggaeplaatsjes draaid. Yn 1989 begûnen se mei in reggae-sound system, in soarte Jamaikaanske drive-in show mei sjongers en toasters. Se presintearren de shows ûnder de artystenammen Glamma Willy en Heartical Wise. Yn 1999 waard it Dútske crewlid Hazi ferfongen troch dj/mc Baldah, artystenamme fan Balder Massing út Aldeleie.
Yn 1998 wûn Jah Sound de Europeeske soundsystemwedstryd en yn 2001 de Nederlânske kampioenskippen foar Sound Systems. Yn 2001 wûn Jah Sound de seisde Fryske Poppriis.
Andreas Gabalier
Andreas Gabalier (berne by Friesach op 21 novimber 1984) is in súksesfolle Eastenryksk sjonger fan de saneamde Volkstümliche Musik. Gabalier is fral tige bekend yn Eastenryk, Switserlân en Dútslân.
Libben
Andreas Gabalier is de op ien nei âldste fan de fjouwer bern fan Wilhelm en Huberta Gabalier. Hy waard grutbrocht yn Graz yn it easten fan Eastenryk. Njonken de ferneamde dûnser Willi Gabalier hat er noch in jongere broer. De Frânske famyljenamme Gabalier stamt fan in soldaat, dy't yn de Frânske Tiid yn 1796 yn it ramt fan de Italjaanske kampanje fan Napoleon Bonaparte nei Eastenryk kaam en dêr bleau.
De heit fan Gabalier ferstoar yn 2006 oan selsdeading en syn jongere suster ferstoar yn 2008. It liet Amoi seg' ma uns wieder ("Ienris sjogge wy inoar wer") is wijd oan syn heit en suster.
Fan 2013 oant septimber 2019 hie Gabalier in ferhâlding mei de Eastenrykske moderator Silvia Schneider.
Underskiedings
Gabalier krige foar syn wurk in rige gouden en platina platen.
Sirta
thumb|300px|Sirta yn de Romeinske tiid, dy't beskerme waard troch de limes, de [[Fossates Africae]] 300px|thumb|In [[mozayk út Sirta dy't de "oerwinning fan Neptunus en Amfitrite ôfbyldet]] 300px|thumb|Sirta yn Romeinsk Numydje Kaartfragmint út de Atlas Antiquus fan [[Heinrich Kiepert út 1869 ]]
Sirta (Latyn: Cirta) wie yn de âldheid in Berberske en Romeinske stêd, dat letter de stêd Konstantine (Algerije) wurde soe. Sirta wie de haadstêd fan it Berberske keninkryk Numydje. Hoewol't Numydje in bûnsmaat fan Rome wie yn de Punyske oarloggen (264-146 f.Kr.), waard Sirta ferskate kearen yn de twadde en earste iuw f.Kr. troch de Romeinen oanfallen. Under Julius Caesar rekke Sirta ûnder romeinsk bestjoer. Sirta waard dêrnei mei romeinske kolonisten befolke en waard omkringe troch in "konfederaasje fan frije romeinske stêden", lykas Tiddis, Kuikul en Milevum. De stêd waard yn de iere fjirde iuw n.Kr. ferwoastge en waard fannijs opboud troch keizer Konstantyn de Grutte, dy't syn namme oan de nij opboude stêd joech; Constantina. Sirta rekke skansearre troch de Fandalen, mar de Byzantynske keizer Justinianus I bemastere en boude de stêd fannijs op. It belang fan de stêd naam ôf nei't it troch de Arabieren oermastere waard, mar der bleau lykwols in lytse mienskip wenjen. De ruïnen binne hjoed-de-dei in archeologysk fynplak.
Namme
De Punyske namme fan de stêd wie krtn (𐤊𐤓𐤕𐤍, mooglik útsprutsen as "Kirthan", mei in hurd en sykheljend /tʰ/ lûd) en is mooglik it Punyske wurd foar "stêd" of "doarp", mar wis is it net, want it wurd foar "stêd" waard ornaris mei in Q 15px (qop) skreaun ynstee fan mei in K 15px (kap). In oare, en bettere, mooglikheid is dat it in Punyske oersetting wie fan in Berberske plaknamme. It waard letter latinisearre ta Cirta. Under Julius Caesar wie it plak bekend as Respublica IIII Coloniarum Cirtensium. Plinius de Aldere neamde it ek wol Cirta Sittianorum ("Sirta fan de Sittianen"). Under keizer Augustus, yn 27 of 30 f.Kr., waard de offisjele namme Colonia Julia Juvenalis Honoris et Virtutis Cirta. Dat waard bytiden ôfkoarte ta Cirta Julia ("Juliaanske Sirta"), Colonia Cirta of gewoanwei Cirta. Dy namme waard werjûn as Aldgryksk: Κίρτα, romanisearre: Kírta troch de skriuwers Diodoarus Sikulus, Polybius, Appianus, Kassius Dio en Prokopius en de geografen Ptoleméus en Strabo.
Nei't it werneamd waard as Constantina (Latyn: Civitas Constantina Cirtensium) troch Konstantyn de Grutte nei 312 n.Kr., waard Sirta bekend as Konstantine. Nei it bemasterjen troch de Arabieren, is it bekend as Qusantina.
Skiednis
Sirta wie de haadstêd fan it keninkryk Numydje, dat bewesten it gebiet fan de Fenisyske koloanje Kartago lei, en dat in bûnsmaat fan de Romeinske Republyk wie yn de Punyske oarloggen. Yn 203 f.Kr. helle Skipio Afrikanus in grutte oerwinning foar Rome yn de Slach by Sirta. Nei de fal fan Kartago yn 146 f.Kr. yn de Tredde Punyske Oarloch bleau it keninkryk in ûnôfhinklike Romeinske bûnsmaat, al waard Romeinske ynfloed oangeande hannel en polityk grutter.
Sirta bloeide yn de earste iuw f.Kr. fannijs op en de stêd hie in grut ferskaat oan ynwenners: lânseigen Numydjers, Kartaachske flechtelingen, Grykske, Romeinske en Italyske hannelslju. De stêd waard in wichtich hannelssintrum foar de Romeinen wylst it noch bûten de grinzen fan de Romeinske Republyk lei.
Heinrich Kiepert
thumb|180px|Heinrich Kiepert Johann Samuel Heinrich Kiepert (Berlyn, 31 july 1818 - dêre, 21 april 1899) wie in Dútske geograaf en kartograaf. Hy wie universitêr dosint oan de Humboldtuniversiteit yn Berlyn en makker fan tal fan histoaryske en skoalkaarten en kaarten fan de Levant. De resultaten fan syn ûndersyk binne lykwols faak opnomd yn oare publikaasjes.
Sirta
Skiednis
Sirta kaam yn 46 f.Kr. ûnder Romeinsk bestjoer doe't Julius Caesar Noard-Afrika oermastere. Publius Sittius waard hjitten en romanisearje it lânseigen folk. Syn manlju, Sittianen neamd, wiene Kampanjaanske legionêren dy't fan Rome kontrôle oer Sirta en omkriten krigen.
Heinrich Kiepert
Jonkheid en oplieding
Kiepert waard berne yn Berlyn. Yn syn jonkheid reizge er in protte mei syn âlden. Dy reizen lei er fêst yn tekeningen. Syn famylje wie befreone mei de skiedkunige Leopold von Ranke, dy't Kieperts kreative ynspannings ynspirearre. Op skoalle krige Kiepert krige les fan de klassikus August Meineke. Meineke beynfloede Kieperts niget oan de klassike âldheid. Hy gong nei de Humboldt Universiteit fan Berlyn en studearre dêr skiednis, filology en ierdrykskunde.
Sirta
Skiednis
Tagelyk mei de koloanjes Rusikade, Milevum en Chullu foarme Sirta in autonoom gebiet yn Africa Nova. Yn 27 en 26 f.Kr. waard it bestjoer fan it gebiet ûnder keizer Augustus herfoarme. Sirta waard yn pagi ferdield, dêr't de Numydjers fan de Sittianen en oare Romeinen skaat waarden.
Heinrich Kiepert
Karriêre as kartograaf
Hy publisearre syn earste geografyske wurk, mei Carl Ritter, yn 1840, mei de titel Atlas von Hellas und den hellenischen Kolonien. De atlas rjochte him op it âlde Grikelân. Yn 1841 tekene er de kaarten dy't ferskynden yn in baanbrekkend boek oer it Midden-Easten skreaun troch Edward Robinson, Biblical Researches in Palestine. Yn 1848 waard syn Historisch-geographischer Atlas der alten Welt publisearre. De atlas Atlas antiquus waard yn 1854 útbrocht en waard oerset yn fiif talen. De Neuer Handatlas über alle Teile der Erde waard foar it earst publisearre yn 1855. Yn 1877 folge syn Lehrbuch der alten Geographie en yn 1879 Leitfaden der alten Geographie, dat yn it Ingelsk (A Manual of Ancient Geography, 1881) en it Frânsk fertaald waard. Yn 1894 makke er it earste part fan in gruttere atlas fan de âlde wrâld mei de titel Formae orbis antiqui. Tusken 1841 en 1848 reizge er fjouwer kear nei Lyts Aazje. Hy makke twa kaarten fan de regio, ien dêrfan wie de Karte des osmanischen Reiches in Asien, yn 1844. Fierder makke er in pear kaarten foar de útjouwerij Baedeker, benammen foar harren treflike reisgidsen foar Egypte en Palestina, mar ek in stikmannich foar in part fan Europa (Parys, Londen, Súd-Italië, ensfh.): ''Italie du Sud et la Sicile. Avec excursions aux îles de Lipari, à Tunis, à Malte, en Sardaigne et à Athènes (3e printinge, 1872), London nebst Ausflügen nach Süd-England, Wales u. Schottland, sowie Reiserouten vom Continent nach England (5e printinge, 1875); en Paris ses environs et les principaux itinéraires des pays limitrophes à Paris'' (3e printinge, 1874).
Sirta
Skiednis
Sirta waard ien fan de wichtichste stêden yn Romeinsk Afrika en waard beskerme troch de limes Fossatum Africae. Oan de ein fan de twadde iuw n.Kr. hie de stêd likernôch 50.000 ynwenners. It iere kristendom wie al rillegau warber yn de stêd en Sirta waard it sit fan in bisdom. Yn 305 waard de Synoade fan Sirta holden om in nije biskop te beneamen, mar dat late ta it delslaan fan it donatisme. Nei it opheffen fan de konfederaasje fan koloanjes yn de fjirde iuw ûnder keizer Diokletianus waard Sirta de haadstêd fan de nij foarme provinsje Numidia Cirtensis.
Heinrich Kiepert
Karriêre as kartograaf
Kiepert dosearre geografy oan de Humboldtuniversiteit yn Berlyn fan 1854 ôf oan oant syn dea yn 1899.
Sirta
Skiednis
Yn 310 waard de stêd ferwoastge yn de boargerkriich tusken keizer Maksintius en Domitius Aleksander. Keizer Konstantyn de Grutte boude de stêd yn 312 fannijs op nei't er Maksintius ferslein hie yn de Slach by de Milvyske Brêge en werneamde de stêd nei himsels, Constantina. Konstantyn makke de stêd as haadstêd fan Romeinsk Numydje. Yn 320 waard de biskop fan Sirta derfan beskuldige dat er kristlike skriften oan de autoriteiten oerhandige hie (Latyn: traditio) by de kristenferfolgings troch Diokletianus, dy't yn 303 yn Sirta úteinsetten. Biskop Silvanus wie in donatist en waard troch Domitius Senofilus, de konsularis en prokonsul fan Afrika, berjochte.
Heinrich Kiepert
Nei syn dea
Syn soan, de kartograaf Richard Kiepert publisearre nei de dea fan syn heit dy syn oerbleaune wurk, ûnder mear in kaart fan Lyts Aazje yn 24 blêden yn 1902. Hy soarge ek foar de werútjefte fan Formae orbis antiqui. It eilân Kiepert (Kiepertøya) yn Spitsbergen waard nei him ferneamd.
Sirta
Skiednis
Yn 412 wie der in oare wichtige kristlike konsylje yn Sirta, dy't foarsitten waard troch de hillige Augustinus fan Hippo. Doe't de Fandalen yn 430 Sirta oermasteren wie de stêd folslein Latynsktalich en kristlik.
Under de Byzantynske keizer Justinianus I waarden de muorren fannijs om de stêd hinne boud en wie de stêd de haadstêd fan de regio mei in dux as haad. Yn 697 oermasteren de Arabieren de stêd. Nettsjinsteande dat de Arabieren in soad Romeinske, Fandaalske en Byzantynske stêden ferwoastgen, lieten se Konstantine suver gewurde, al yn in lytsere foarm. Der bleau in lytse kristlike mienskip oant yn de tsiende iuw yn de stêd wenjen.
Heinrich Kiepert
Wurk
In kar:
Lânkeltyske talen
De Lânkeltyske talen of Kontinintaal Keltyske talen foarmje in taalgroep binnen de gruttere Keltyske taalfamylje, dy't fiif oant njoggen útstoarne talen omfettet. De namme fan dize taalkloft slacht op 'e oarsprong fan dizze talen op it fêstelân fan Jeropa, en ûnderskiedt se fan 'e oare grutte Keltyske taalgroep, de noch libbene Eilânkeltyske talen, dy't fan âlds op 'e Britske Eilannen sprutsen wurde.
Skiednis
Hoewol't de Eilânkeltyske talen hjoed de dei sprutsen wurde yn mar in lyts hoekje fan Noardwest-Jeropa, wie it areaal fan alle Keltyske talen mei-inoar yn it earste milennium f.Kr. folle grutter. Doedestiden sprate it him nammentlik út oer de noardwestlike helte fan it Ibearysk Skiereilân, oer hiel Galje (it tsjintwurdige Frankryk) en oer de dellings fan 'e Ryn en de Donau oant op 'e noardlike Balkan en yn wat no Hongarije is. De Keltyske folksgroep fan 'e Galaten krong sels troch yn Lyts-Aazje, dêr't hja har nei wenjen setten yn 'e omkriten fan it moderne Ankara, in gebiet dat nei harren Galaasje kaam te hjitten.
Al dy gebieten waarden neitiid lykwols ferovere troch de Romeinen, en ûnder harren bewâld waarden de Keltyske talen op it Jeropeeske fêstelân stadichoan ferkrongen troch it Latyn (of yn it gefal fan it Galatysk, troch it Gryksk). Tsjin it begjin fan 'e Midsiuwen wiene sadwaande alle Keltyske talen útstoarn, behalven dy op 'e Britske Eilannen.
It Bretonsk, dat tsjintwurdich noch op it Frânske skiereilân Bretanje sprutsen wurdt, is in Brytoanyske taal dy't nau besibbe is oan it Welsk en fral oan it Kornysk. It moat yn 'e Iere Midsiuwen nei Bretanje ta brocht wêze troch lânferhuzers dy't fan 'e Britske Eilannen kamen. Hoewol't wol suggerearre is dat it (sterk ôfwikende) Fanneteeske dialekt fan it Bretonsk in Gallysk substraat hat, en hoewol't de Bretonske taalkundige François Falc'hun miende dat it Bretonsk streekrjocht fan it Gallysk ôfstamme, wiist histoarysk en taalkundich bewiismateriaal oars út.
Talen
Utstoarne Lânkeltyske talen út 'e Aldheid binne:
Fierders binne der noch ferskate talen út 'e Aldheid dy't mooglik ek ta de Lânkeltyske talen heard hawwe, mar wêrfan't soks net mei wissichheid te sizzen falt om't se mar hiel fragmintarysk oerlevere binne. Hjirby giet it om:
Klassifikaasje
De klassifikaasje fan 'e Keltyske talen is de wittenskip it noch altyd net oer iens, wat benammentlik it gefolch is fan brekme oan primêre gegevens. Mei oare wurden: der binne tefolle talen dêr't te min fan oerlevere is om ta in slutende yndieling te kommen. In protte taalkundigen meitsje lykwols gebrûk fan 'e tradisjonele yndieling yn Lânkeltyske (of Kontinintaal Keltyske) en Eilânkeltyske (of Ynsulêr Keltyske) talen. Dêrby wurdt derfan útgien dat de dúdlike ferskillen dy't hjoed de dei besteane tusken de Brytoanyske talen (Welsk, Kornysk en Bretonsk) en de Gaelyske talen (Iersk, Skotsk-Gaelysk en Manksk) pas ûntstien binne nei't de Kelten har op 'e Britske Eilannen nei wenjen setten.
Guon saakkundigen binne lykwols fan tinken dat de Brytoanyske talen nauwer besibbe binne oan it Lânkeltyske Gallysk, en sokken hâlde in nijere yndieling oan yn P-Keltysk en Q-Keltysk. Dy nammen binne ûntliend oan in taalkundige ûntwikkeling wêrby't beskate wurden dy't yn 'e Gaelyske talen begjinne mei in k- of kw-klank (q) yn 'e Brytoanyske talen ferskood binne nei in p oan it wurdbegjin (ferlykje Iersk ceathair mei Welsk pedwar, "fjouwer"; en Iersk cúig mei Welsk pump, "fiif"). Neffens dizze teory soene de Gaelyske talen har it earst fan 'e Proto-Keltyske oertaal ôfskaat hawwe, en dêrút wurde dan alle yn ferhâlding mei de Brytoanyske talen argayske skaaimerken fan 'e Gaelyske talen ferklearre.
De tradisjonele yndieling yn Lânkeltyske en Eilânkeltyske talen hat ûnder taalkundigen lykwols noch altyd fierút de measte oanhing. Dêrby moat men wol goed betinke dat de oantsjutting Lânkeltysk in sammelterm is foar ferskate groepen dy't wierskynlik op ien hichte stiene mei de Eilânkeltyske talen. Om't der mar sa'n lyts bytsje fan 'e Lânkeltyske talen oerlevere is, hat in bettere klassifikaasje oant no ta lykwols net mooglik west. Hjirûnder in skematysk oersjoch fan dizze yndieling:
Donatus fan Arezzo
Donatus fan Arezzo (Italjaansk: San Donato d’Arezzo), berne om 300 yn Nikomeedje, it hjoeddeiske İzmit; ferstoarn op 7 augustus 362 yn Arezzo), Itaalje, wie de twadde biskop fan Arezzo en is tsjintwurdich de patroanhillige fan de stêd Arezzo. Donatus wurdt yn de Roomsk-Katolike Tsjerke fereare as hillige martler. Yn it Martyrologium Hieronymianum wurdt Donatus as biskop en belider fan it leauwe omskrean. Yn in iere hilligenbeskriuwing út de tiid fan Gregoarius de Grutte wurdt Donatus as martler yn de tiid fan de kristenferfolging ûnder Julianus Apostata neamd. Yn deselde oerlevering soed er op 7 augustus 362 stoarn wêze, mar oare boarnen neame it jier 304.
Libben
Biskop Severin fan Arezzo ynformearret yn syn Passio Donati, dat Donatus al as bern mei syn heit en mem fan Nikomeedje nei Rome reizge. Nei't er syn âlden ferlear ûntferme de kristlike preester Pymenius him oer Donatus. Troch de kristenferfolging yn Rome moast Donatus nei Arezzo flechtsje, dêr't yn de omkriten tegearre mei de muonts Hilarianus it Bliid Boadskip ferkundige. Donatus waard troch de biskop fan Arezzo, de lettere hillige Satyrus fan Arezzo, wijd ta diaken en preester. Tenei bleau Donatus yn de stêd en de omkriten. Yn it jier 346 wijde paus Julius I him ta biskop en waard er as "Apostel fan Toskane" omskreaun. Donatus wie oanwêzich op it Konsylje fan Niséa, dêr't er him as tsjinstanner fan it arianisme jilde liet. Nei de dea fan biskop Satyrus waard Donatus de twadde biskop fan Arezzo. Neffens de oerlevering wie it wurk fan Donatus ûnder de heidenen tige súksesfol en liet er ek in grut tal wûnders sjen. Neffens biskop Severinus soe Donatus in frommes mei de namme Eufrosina ta libben wekt ha en ek soed er mei in draak fochten ha. De bline frou Syriana liet er wer sjen en hy dreau by de soan fan de romeinske prefekt fan Arezzo in demoan út.
Mar it ferhaal oer de tsjelk is wol it meast bekende wûnder fan Donatus. By de fiering fan in Hillige Misse wie in groep heidenen de tsjerke ynkrongen, hja fersteurden de tsjinst en sloegen û.o. in tsjelk stikken. Donatus socht de stikjes wer op, lei se by inoar en die in gebed en de tsjelk waard wer hiel. Ien stikje fan de boaiem hie lykwols ûntbrutsen en dochs geat Donatus der wyn yn. Sûnder ek mar in drip te griemen dielde Donatus de wyn mei de parochianen. Nei dat wûnder gyngen tsientallen heidenen op it kristendom oer.
Yn febrewaris 362 kundige keizer Julianus in edikt ôf, dêr't er sabeare de frijheid fan godstsjinst mei garandearje woe. Mar de echte reden wie om de ynfloed fan it kristendom werom te kringen. Wat letter waarden biskop Donatus en de muonts Hilarianus troch de prefekt fan Arezzo finzen nommen. Hilarianus ferstoar op 16 july 362 de martlersdea en Donatus waard op 7 augustus fan itselde jier nei't se him tamtearre hiene yn Arezzo ûnthalze.
Ferearing
Op 7 augustus wurdt Donatus fan Arezzo betocht. Syn attributen binne in boek, in tsjelk, in draak en/of it swurd. Donatus is de patroanhillige fan in soad Italjaanske gemeenten, mar fral ek fan Arezzo. Hy is de beskermhillige fan bakkers en jongeren. Ek is Donatus de beskerper fan minsken dy't lije oan epilepsy, om 't er in bern fan dy sykte genêzen hawwe soe.
Reliken
De opfolger fan Donatus, biskop Gelasius, boude op it plak fan syn grêf op 'e Pionta-heuvel yn Arezzo in kapel en letter ûntstie dêr de earste katedraal fan Arezzo. De bonken fan Donatus ferhûzen nei de parochytsjerke fan Castiglione Messer Raimondo (yn de provinsje Teramo). De glêzen kiste mei syn bonkerak wurdt dêr alle fiif jier op 7 augustus yn in prosesje troch de strjitten droegen. Yn it jier 1612 kamen reliken fan de hillige ek yn de parochytsjerke Santa Maria degli Angeli fan Acerno (provinsje Salerno) telâne. Dêr wurdt alle jierren op de feestdei fan de hillige de sulveren relykbuste troch it plak droegen.
In relykbuste fan de hillige Donatus wurdt ek yn de krypte fan de stedsparochytsjerke Santa Maria della Pieve yn Arezzo toant. Tn 1384 oermastere en plondere in Frânsk leger de stêd. Legeroanfierder Oanfierder Engelram VII fan Coucy naam de relikwy fan de holle fan de hillige mei de Apeninen oer, mar de boargemaster fan Forlì wist de relikwy werom te krijen en dêr waard de skedel bewarre oant Arezzo it relyk werom krige.
Yn 1125 waard it bonkerak fan Donatus fan Evoréa (in biskop út Syprus) yn de tsjerke Santa Maria e San Donato op it eilân Murano by Feneesje brocht. reliken krigen in plakje yn it haadalter fan dy tsjerke. Yn it haadalter waarden ek de reliken fan de draak bewarre, dy't Donatus ferslein hie. Dat binne feitlik lykwols walfiskbonken. Tsjintwurdich wurdt yn dy tsjerke Donatus fan Arezzo fereare.
De Dútske etnolooch Thomas Hauschild hat fan 1982 oant 2000 de kultus fan de hillige Donatus yn it Súd-Italjaanske Ripacandida yn de provinsje Potenza ûndersocht. Donatus wurdt dêr al sûnt de 12e iuw as helper by it boete dwaan, as helper by krampen feroarsake troch honger, mentale beheinings, epilepsy en dwylsinnigens fereare. Oant hjoeddedei komme op de beafeart dêr fan 5 oant 7 augustus tsientûzenen minsken ôf.
Donatus fan Arezzo wie ek de patroanhillige fan it âlde katolike bisdom Meissen en is njonken Sint-Benno ien fan de patroanhiligen fan it hjoeddeiske bisdom Dresden-Meissen.
Donatus fan Arezzo moat net betiizge wurde oare hilligen mei deselde namme, lykas Donatus fan Münstereifel († 140–180), Donatus fan Evoréa, Donatus fan Besançon (ferstoarn ± 657-660) of Donatus fan Zadar († ± 811).
Tessel Air
Tessel Air is in lytse Nederlânske loftfeartmaatskippij fêstige op it waadeilân Teksel. De maatskippij is tagelyk oprjochte mei Parasintrum Teksel en nau ferbûn mei it parasjutespringen. Neist parasjutespringen biedt Tessel Air ek rûnflechten, fleanlessen en reklameflechten oan.
Vincent Gross
Libben
Syn âlden stamme út it noarden fan Dútslân. Sels waard er yn Switserlân berne en dêr ek grutbrocht. As bern krige er ûnderwiis yn it spyljen op de lute en song er yn it tsjerkekoar. Yn 'e âldens fan fyftjin learde er fan syn broer de earste gitaarakkoarden spyljen. Njonken syn musikale karriêre studearre Gross psychology oan de universiteit fan Basel.
Karriêre
Om't er it eins net oandoarde syn wurk foar syn freonen út te fieren, brocht er syn earste lieten ûnder in pseudonym op Youtube út. Hy krige sa'n soad positive reaksjes, dat er him opjoech foar de "Swiss Talent Award". Yn 2015 mocht er optrede yn in talintejacht fan it Switserske tillefyzje-programma "Hello Again". It Switserske publyk rôp Gross út ta Hello Again Newcomer 2015. Sûnt 2016 hied er foar it earst in platekontrakt by it label Ariola/Sony Music en op 24 maart 2017 kaam syn debútalbum "Rückenwind" út. Dêrnei folgen in rige konserten yn Switserlân, Eastenryk en Dútslân.
Mei "Stars um 10 Hautnah" sette Vincent Gross op 20 septimber 2020 útein mei in eigen Live-Talk-Format op "Schlager für alle", dêr't er alle sneins in soad gasten út de muzyk, de sport en de maatskippij ûntfangt.
Master (akademyske graad)
In mastertitel, mastergraad of koartwei in master is in akademyske graad dy't oanjout dat immen súksesfol in masteroplieding foltôge hat oan in ynstelling foar heger ûnderwiis. Dat is in ien- of twajierrige oplieding (yn útsûnderlike gefallen langer) dy't yn it ramt fan 'e saneamde bachelor-masterstruktuer (BaMa) fuortborduerret op in legere bacheloroplieding dy't yn itselde stúdzjegebiet behelle is. In essinsjeel ûnderdiel fan it mei súkses foltôgjen fan in masteroplieding is it meitsjen en presintearjen fan in einwurk, de saneamde masterproef.
It beheljen fan in mastertitel wurdt beskôge as de ôfrûning fan in folsleine stúdzje, mei as bedoeling dat men dêrnei útstreamt nei de arbeidsmerk. Alle fan oerheidswegen erkende Nederlânske mastertitels, as dy no behelle binne oan hegeskoallen of oan universiteiten, biede in wetlik rjocht ta wittenskiplike promoasje. Sadwaande ferrjochtet in minderheid fan 'e lju dy't in masterstitel behelle hawwe neitiid noch as promovendus in promoasje-ûndersyk om sa in doktoraat te beheljen. De measte lju dy't mei súkses in masteroplieding folge hawwe, begjinne dêrnei lykwols daliks oan in net-akademyske karriêre, meast yn it bedriuwslibben. Guon dêrfan folgje noch in bykommend spesjalisaasjejier, dat bekendstiet as in advanced master of twadde masteroplieding.
It wurd 'master' (útspr.: ['ma:stər], likernôch: "maaster") is oernommen út it Ingelsk, dat it wer fan it Latynske magister hat. Foarôfgeande oan 'e ynfiering fan 'e bachelor-masterstruktuer bestie yn Nederlân de titel fan doktorandus, dy't fierhinne ekwivalint wie oan in mastertitel. Nei't yn 1999 yn Jeropeesk ramt de saneamde Bolognaferklearring ûndertekene waard, dy't as doel hie om ien inkele Jeropeeske heger-ûnderwiisromte te skeppen, late dat yn Nederlân ta de ynfiering fan 'e bachelor-masterstruktuer, wêrmei't âldere akademyske graden (lykas bakkalaureus en doktorandus) yn ûnbrûk rekken. Yn 'e Angelsaksyske lannen wurdt immen dy't in masteroplieding folget ek wol oantsjut as in graduate student (Feriene Steaten en Kanada) of in postgraduate student (Grut-Brittanje); yn 'e Feriene Steaten is in postgraduate student lykwols in promovendus dy't ûndersyk docht om syn doktoraat te beheljen.
Castle Freeman jr.
Castle Freeman jr. (San Antonio, 26 novimber 1944) is in Amerikaansk skriuwer, essayist en publisist. Hy levere tritich jier lang bydragen oan The Old Farmer's Almanac. Yn 1997 publisearre er syn earste roman. Hy krige lykwols pas bekendheid by in breder publyk mei de novelle Go with Me, dy't yn 2008 útkaam en neitiid ferfilme waard as Blackway, mei sir Anthony Hopkins yn 'e haadrol.
Jonkheid en oplieding
Freeman waard yn 1944 berne yn San Antonio, yn 'e Amerikaanske steat Teksas, as de soan fan in ofsier dy't tsjinne by it Loftfeartkorps fan it Amerikaanske Leger (in organisaasje dy't de foarrinner wie fan 'e Amerikaanske Loftmacht). Syn famylje kaam eins út Illinois, en Freeman groeide op yn Chicago. Hy studearre oan 'e Columbia Universiteit yn New York, dêr't er yn 1968 in bachelortitel behelle.
Karriêre
Freeman wurke(t) as redakteur en korrektor by útjouwerijen fan boeken en tydskriften. Koart nei't er him yn Vermont nei wenjen set hie, begûn er serieus oan in eigen karriêre as skriuwer, ûnder mear troch geregeldwei bydragen te leverjen oan ferskate blêden. Sa skreau er tritich jier lang, fan 1982 oant 2011, stikjes yn The Old Farmer Almanac. Oare tydskriften dêr't er yn publisearre, wiene Harrowsmith Country Life Magazine (1992-1993) en Vermont Life Magazine (2009-no).
Neitiid skreau Freeman noch twa romans, All That I Have (2009) en The Devil in the Valley (2015). Dêrnjonken is er de auteur fan sa'n fyftich koarte ferhalen, twa ferhalebondels, mear as hûndert essays en in yngeande skiednis fan it plak Townshend yn Vermont. Guon fan syn ferhalen waarden opnommen yn 'e blomlêzings The Best American Short Stories en The Best American Nonrequired Reading. Frijwol alle wurk fan Freeman giet oer it plattelân fan noardlik Nij-Ingelân en yn 't bysûnder Vermont.
Priveelibben
Freeman troude yn 1969 mei keunstneresse en ûntwerpster Alice Chaffee. Yn 1972 ferfearen se nei Vermont, dêr't se sûnt 1975 yn it plak Newfane wenje.
Maranathatsjerke (Droegeham)
De Maranathatsjerke is de tsjerke fan de kristlik-grifformearde gemeente yn Droegeham.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1972 boud op it plak fan in âldere kristlik-grifformearde tsjerke út 1931. Fan 1946 oan 1949 dielde de gemeente it gebou mei de frijmakke gemeente.
Op 6 oktober 2005 bestie de kristlik-grifformearde gemeente 75 jier. Yn it ramt fan it jubilieum publisearren de Hamster kristlik-grifformearden it boek ''Van geslacht tot geslacht. 75 jaar Christelijke Gereformeerde Kerk Drogeham''.
Vlagtwedder-Veldhuis
It leit tusken de Ruiten Aa en it Ruiten-Aa-kanaal yn. It plak hat sa'n 50 huzen mei 120 ynwenners.
Tusken 1915 en 1948 hie Vlagtwedder-Veldhuis in halte oan de stoomtramline Wynskoat - Ter Apel.
Ierdappelplanten (famylje)
De ierdappelfamylje (Solanaceae) is in famylje fan bedutsensieddige planten. De famylje hat in soad fergiftige planten lykas de hûnebei, dy’t foar in part as medisyn brûkt wurde kin, mar ek bekende nutsgewaaksen lykas de ierdappel, de antruwa, de auberzjne, de paprika en de tomaat. Oare bekende planten binne de gewoane tabaksplant en ‘'Petunia''. Dy lêste wurdt krekt as ‘'Brugmansia'' om syn sierlike blommen kweekt.
De famylje hat goed 95 skaaien en mear as 2300 soarten - neffens guon yndielings sels mear as 3000 soarten. Yn it bysûnder yn Súd- en Midden-Amearika is de famylje rom ferspraat.
De planten binne krûdeftige planten of lytse struken. De blêden om en om tsjinoersteand, de blommen binne punt-symmetrysk en hawwe in karakteristyk fruchtbegjinsels dat út twa hokjes bestiet, De frucht binne beien of doasfruchten.
De wurksume stoffen binne faak neurotoksyske alkaloïden, lykas atropine en nikotine, dy’t it senuwstelsel fan minsken en in soad bisten beynfloedzje kinne.
Ynterne taksonomy
Wat de ynterne taksonomy fan dizze famylje oangiet is der net in soad oerienstimming. It is net ûngebr^lik om ûnderfamyljes te ûnderskieden, mar hokke dat wêze moatte is dan wer in oare fraach. Yn de omskriuwing lykas hantearre troch it APG II-systeem (2003) is de famylje grutter as earne oars oanommen wurdt: se omfiemet dan nammentlik ekde planten dy’t foarhinne de famyljes Duckeodendraceae, Goetzeaceae en Nolanaceae foarmen.
Koerdyske Opstân
"Koerdyske Opstân" of "Koerdyske Oarloch" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Kapel fan Dzordzor
De Kapel fan Dzordzor (Armeensk: Ծոր Ծորի Սուրբ Աստվածածնի մատուռ, Perzysk: کلیسای زور زور‎‎) is in Armeenske kleasterkapel yn de Iraanske provinsje West-Azerbeidzjan. De kapel leit op in hichte oan de rivier de Zangmar. It kleaster makke in bloeiperioade yn de fjirtjinde iuw mei en waard ferlitten doe't sjah Abbas I besleat om de Armeenske befolking te evakuearjen.
De kapel mei in grûnfoarm fan in krús datearret út de 9e oant 10e iuw. De oan de Hillige Mem fan God wijde kapel is it iennichste diel dat fan it ea grutte kleasterkomplex bewarre bleaun is.
Mei tastimming fan de Armeensk-Otterdokse Tsjerke waard de kapel troch de Iraanske autoriteiten yn 1987-1988 600 meter ferpleatst fanwegen de bou fan in daam yn de Zangmar-rivier.
Op 6 july 2008 waard de kapel mei it Sint-Taddéuskleaster en it Sint-Stefanuskleaster ynskreaun yn de list fan it UNESCO-wrâlderfskip.
Standerttype Loppersum
thumb|250px|Stasjon Hylpen It Standerttype Loppersum is in stasjonsûntwerp dat yn 1882 en 1883 brûkt waard foar inkelde fan de stasjonsgebouwen oan de Spoarline Ljouwert - Starum en de Spoarline Grins - Delfsyl fan de Steatsspoarwegen. Fan de yn totaal njoggen boude stasjons stiet der tsjintwurdich noch ien oerein dy yn Loppersum.
Bandûng
Bandûng (Yndonezysk: Bandung) is de haadstêd fan de provinsje West-Java op it Yndonesysk eilân Java. Har bynamme is de blommenstêd (Kota Kembang). Bandûng is de net-offisjel haadstêd fan de Sûndanezen, dy't yn West-Java oerhearksje. Njonken it Yndonesysk wurdt dêr ek in protte Sûndaneesk sprutsen.
Omke
Hoewol't men tsjintwurdich yn 'e regel sprekt fan "omke Jan" of "omke Pyt", foege men foarhinne yn it Frysk wol it efterheaksel "-om" oan 'e foarnamme fan in omke ta: "Jan-om" of "Pyt-om". Soks komt men bygelyks noch tsjin yn Rimen en Teltsjes fan 'e Bruorren Halbertsma, en ek yn guon siswizen: "As Marten-om foar 't ljocht komt, dan kin Willem-om him wol opbergje" (in wurdspiling op "moatte" en "wille": 'as it moat, dan is it dien mei de wille').
Der binne ferskate soarten omkes. In biologyske omke is de broer of healbroer fan ien fan jins âlden. As it om in healbroer fan ien fan jins âlden giet, soe men, as it derop oankomt, sprekke kinne fan in healomke. In oantroude omke is de sweager fan ien fan jins âlden, en in styfomke is de styfbroer fan ien fan jins âlden. Yn alle neamde gefallen wurdt yn 'e regel gewoan fan 'omke' sprutsen. Dat is net (altyd) it gefal mei in âldomke, dat in broer fan jins pake of beppe is. In oerâldomke is de broer fan jins oerpake of oerbeppe, in oeroerâldomke is de broer fan jins betoerpake of betoerbeppe, en sa fierder.
Bachelortitel
In bachelortitel, bachelorgraad of koartwei in bachelor is in akademyske graad dy't oanjout dat immen súksesfol in bacheloroplieding foltôge hat oan in ynstelling foar heger ûnderwiis. Yn Nederlân sprekt men fan in profesjonele bachelortitel as it om in oplieding oan in hegeskoalle giet, en fan in akademyske bachelortitel as it om in oplieding oan in universiteit giet. It ferskil is dat bacheloropliedings oan hegeskoallen folslein op 'e útoefining fan in beskaat berop rjochte binne, wylst it by in universitêre stúdzje giet om akademyske basisoplieding dy't de studint de basiskennis oer it oangeande fakgebiet bybringt. It is yn Nederlân gebrûklik dat in akademyske bacheloroplieding oanfolle wurdt mei in masterprogramma. Yn 'e Angelsaksyske lannen is soks folle minder fanselssprekkend.
It wurd 'bachelor' (útspr.: ['bæʧələr], likernôch: "bètsjullur") is oernommen út it Ingelsk, dat it wer fan it Latynske baccalaureus hat. Foarôfgeande oan 'e ynfiering fan 'e bachelor-masterstruktuer (BaMa) bestie yn Nederlân de titel fan bakkalaureus foar lju dy't in fjouwerjierrige HBO-oplieding ôfrûne hiene, en oant begjin 1970-er jierren koe men guon fiifjierrige universitêre stúdzjes nei fjouwer jier ferkoarte ôfslute mei in bakkalaureaatseksamen. Nei't yn 1999 yn Jeropeesk ramt de saneamde Bolognaferklearring ûndertekene waard, dy't as doel hie om ien inkele Jeropeeske heger-ûnderwiisromte te skeppen, late dat yn Nederlân ta de ynfiering fan 'e bachelor-masterstruktuer, ta ferfanging fan âldere akademyske graden, lykas it boppeneamde bakkalaureus en doktorandus.