cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Etched in Bone
Ynhâld
De Oaren binne poerrazen as se ûntdekke wat Jimmy dien hat, wylst de beide Aldsten yn it binnenplak beseffe dat se in grutte flater begien hawwe troch te tinken dat sa'n ûnnoazel mantsje inkeld swierrichheden feroarsaakje kinne soe foar de minsken en de stalwikselders. Hja beslute om harren flater rjocht te breidzjen, en binnen de koartste kearen is it hiele wyldlân yn 'e Noardeastlike regio yn rep en roer troch de rop fan 'e Aldsten en de elemintêre geasten. De Oaren krije yn harren syktocht alle stipe fan 'e minsklike autoriteiten yn Lakeside, dy't skitende benaud binne dat de dieden fan ien man de hiele stêd yn it ferdjer stoarte sille. It probleem is dat se net witte wêr't se nei sykje. De trochbraak komt yn 'e foarm fan in tekening makke troch Hope Wolfsong, de jonge bloedprofetesse út Sweetwater, mei dêrop in auto dêr't Meg út 'e kofferbak gluorket en in folsleine nûmerplaat.
Underwilens is Meg wisberet om te ûntsnappen. Jimmy wit neat fan bloedprofetessen ôf, en om te witten te kommen hoe't er oan 'e ûnferwachts felle efterfolging ûntkomme kin, snijt er har te djip en, wat noch minder is, dwers troch âldere groeden hinne, sadat de profesijen ûnsuver binne. As er har slacht en se harsels by ûngelok op 'e tonge byt, hâldt se de wurden fan dy foarsizzing yn, ek al docht dat freeslike sear. Hja sjocht dan it stuit dat se oan har ûntfierder ûntkomme kin. As dat momint kommen is, draaft Meg as in hazze djip de bosken yn, dêr't minsken net wolkom binne. Jimmy rekket har spoar al rillegau kwyt, en keart werom nei de auto om dan mar sûnder har út te naaien. As in lekke bân him koarte tiid letter ta stilstân bringt, duorret it net lang ear't er fûn wurdt troch de Aldsten dy't yn dat part fan Thaisia wenje. De plysje treft letter inkeld twa dingen fan him oan: Meg har sulveren mês, dat er har ôfpakt hie, en syn ûnderkaak.
As Meg djip yn 'e bosk har ankel ferstûket, kin se net mear fierder. Se heart yn 'e fierte de sirenes fan plysje-auto's en gûlt as in wolf om 'e oandacht fan 'e plysje te lûken. Ynstee lûkt se de oandacht fan 'e pleatslike Aldsten, dy't beseffe dat se de gûlende net-Wolf fûn hawwe en derfoar soargje dat gjin wylde dieren har fine. Koarte tiid letter wurdt Meg weriene mei Simon, Blair en Nathan Wolfgard, dy't arrivearje mei Monty en syn partner Karl Kowalski. Troch de ûntfiering en it hommelse ferdwinen fan Meg binne de Oaren yn Lakeside ta it besef kommen dat Meg Corbyn de hoekstien is fan 'e mienskip dy't se om it binnenplak hinne opboud hawwe. En Simon en Meg, dy't al tiden ominoarhinne draaie, hawwe ûntdutsen dat se fereale opinoar binne. De ûntfiering jout harren einlings en te'n lêsten it triuwke om dêr wat oan te dwaan, en Etched in Bone einiget mei harren earste tút.
Aldwâld
Aldwâld is in doarp yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Aldwâld leit noardlik fan Feankleaster, eastlik fan De Trieme en westlik fan Kollum. De doarpskearn leit oan de Foarwei.
Aldwâld hat  ynwenners.
Skiednis
Aldwâld is, sa't de namme al oanjout, in tige âld doarp. Yn 1443 wurdt it al neamd as "Olte-Wolde". Nei alle gedachten hat der yn de direkte omjouwing fan it doarp in âld bosk as wâld west. De namme De Wygeast (wijde hichte), in buorskip dy't tsjintwurdich rekkene wurdt ta Aldwâld, soe tsjutte kinne op in âld heidensk offerplak. Het wapenbyld fan it doarp sprekt foar himsels (3 iken). Lizzend op de sângrûn, moat it doarp - dat wierskynlik Holtwâlde hjitten hat - ryk oan beammen west ha. De iik is ien fan de meast bekende beammen op de sângrûn en wie eartiids fan ekonomysk belang as heechweardich boumateriaal en de bast foar de learloaierij.
Aldwâld hearde oant de gemeentlike weryndieling yn 2019 by de gemeente Kollumerlân.
De tsjerke
De tsjerke dy't der no stiet hat in foargonger hân. In part fan de bakstiennen binne derfân brûkt. It tuorke en de westgevel binne oan de ein fan 17e iuw klear kommen.
Yn de tsjerke hingje in tal roubuorden fan de Van Doma's, Broersma's en Fan Heemstra's. Dy lju binne net yn Aldwâld begroeven, de van Heemstra's hawwe dy út Kollum meinommen. Ek stiet der in opfallende hearebank fan de Fan Heemstra's.
Yn de 18e iuw is de tsjerke, nei de moade fan dy tiid, bepleistere. By de lêste restauraasje is de pleister der wer ôfhelle en is de âlde stien wer te sjen.
Oan de noardkant stiet de eardere pastorij út 1806. Der is yn 'e rin fan de tiid it nedige oan ferboud.
Op it tsjerkhôf binne twa grêfkelders fan de famyljes Fan Heemstra en Fan Limburg Stirum.
Jan Binnes
Oan de tsjerke is in tinkstien oanbrocht foar Jan Binnes (Kloosterman), in boer út Aldwâld dy't ien fan de lieders wie fan it Kollumer Oproer yn jannewaris 1797. Jan Binnes waard op 18 febrewaris 1797 op in grouwélige wize ûnthalze op 'e Brol yn Ljouwert.
Allemastate en Eysmastins
Yn de Wygeast stiet Allemastate, no in pleats mei de efterein nei de wei. Neffens Andreae soe de state stifte wêze troch Redmer Allema dy't yn 1495 as kastelein van Oostbroeksterland (Kollumerlân) foarkomt. Fan it oarspronlike stiennen hûs is de dikke noard muorre oer. De westmuorre fan it wenhûs bestiet út ôfbraak-kleastermoppen. Boukundich ûndersyk hat bliken dien dat der wierskynlik boud is op âldere fûneminten, dy't neffens guonts fan in eardere sealstins west hawwe koene. At dat sa is, dan soe dy as 14e-iuwsk datearre wurde moatte.
Op de Wygeast lei neffens Andreae ek Eysmastins, dy't yn de 15e iuw neamd wurdt. Benner Eysma ferset him yn 1467 tsjin it bûn mei Grins. De stins waard yn 1468 fernield. Yn 1571 wurdt it plak Eysmahiem neamd
It St. Pitersgat
Op Sint Piersdei, 22 febrewaris 1651 sloech in swiere stoarm de Aldwâldmer Syl oan it Dokkumer Djip fuort. Der ûntstie in djip gat. No wurdt dat de Poel neamd. In oare namme is It Mâlegraafsgat. Dy namme komt fan de Ingelsman Donough MacCarty greve Clancarthy. Hy wie as balling út Ingelân yn Aldwâld yn 1698 telâne kommen. Hy naam, it doe al besteande hûs, oan it Sint Pitersgat oer. De greve hie al in wyld libben efter de rêch en dat sette hy dêr troch. Letter hat er in eilân Rottum kocht en dêr gie it noch frjemder.
It hûs, dat mei ien ferdjipping ferlege is, stiet der noch yn 'e beammen ferskûle. Yn 'e folksmûle wurdt it de Boarch neamd. thumb|325px|Bûterfabryk Huis ter Noord yn de 30-er jierren fan de 20e iuw
Wat tichter nei Aldwâld ta, is der de Mâle Grevesbrêge.
In tinkstien fertelt it ferhaal oer de wetterfloed en wa't der oer neitinke wol, fynt in pear bankjes oan it wetter.
Bûterfabryk "Huis ter Noord" 1899 - 1996
Yn Aldwâld hat molkfabryk Huis ter Noord (ek wol: Hústernoard) de 100 jier krekt net fol makke. Yn 1899 waard de koöperaasje troch in 20-tal boeren stifte. Baron van Heemstra fan Fogelsanghstate út Feankleaster stie in stik grûn oan de Strobosser Trekfeart ôf foar de bou fan it fabryk. Tsjintwurdich wurdt it gebou brûkt foar rekreaasje.
Praetoriaanske garde
De Praetoriaanske garde (of Praetoriaanske Wacht) wie by de Romeinen in spesjale militêre ienheid dy't de keizerlike liifwacht foarme.
Mischa Blok
Mischa Blok (Seoul, Súd-Koreä, 15 july 1975) is in Nederlânske radiopresintator, skriuwer, ferslachjouwer en dokumintêremakker.
Praetoriaanske garde
Praetor is yn it Latyn letterlik foargonger of lieder; it wie de titel fan de heechste amtner yn de Romeinske Republyk, mar waard letter de posysje fuortendaliks ûnder de konsul fan Rome. It haadkertier fan in Romeinsk leger waard in praetorium neamd en de wacht fan in generaal cohors praetoriae. Dêrút ûntstie lang om let de Praetoriaanske garde lykas dy ynsteld waard troch keizer Imperator Caesar Augustus yn 27 f.Kr.
Aldwâld
Mûne
Yn july 1858 waard der in nôt- en pelmûne by Huis ter Noord boud (eigner Drewes Kooi út Kollum). Dêr kaam yn de 20er jierren (20e iuw) in diselmotor yn. It bedriuw hat oant ±1950 bestien; doe is de boppebou fan de mûne sloopt.
Strjitten yn Aldwâld
Allemawei – Jan Binneswei - Dellenswei – Foarwei - De Wygeast – Eysmastrjitte -Feersma Hoekstrastrjitte - Foarwei – Hústernoard – Jasmyn - Lange ikker – Pastorijehof – Prunus - Ribes – Simmerwei – Swartewei - Wâlddyk.
Mischa Blok
Jonkheid
Blok waard as Eun Hye Park berne yn Súd-Koreä. Har âlden skieden en se waard de earste twa jier grutbrocht troch har beppe en heit. Dêrnei brocht har heit har doe't se twa jier wie nei in bernetehûs yn Suwon doe't er in nije frou krige en hja swier wie. Koart dêrnei waard se op har tredde adoptearre troch in Nederlânsk pear en groeide op yn Hendrik-Ido-Ambacht.
Blok makke yn 2005 in radiodokumintêre oer har adopsje en syktocht nei har biologyske âlden, mei de titel Meneer Park. Yn 2023 ferskynde har boek Mama Lee, in syktocht nei har Koreaanske mem, nei de wierheid en nei leafde sûnder betingsten.
Wurk
Blok begûn har radiokarriêre yn 2003 by de stjoerder Dolfijn FM op Kurasau, dêr't se it nijs lies en in datingshow presintearre. Werom yn Nederlân wurke se in skoft as nijslêzer foar it ANP en BNR Nieuwsradio. Sûnt 2010 is se by NPO Radio 1 wurksum as einredakteur, ferslachjouwer en presintator.
Op NPO Radio 1 presintearre se fan 2017 oant 2019 it programma Radar Radio foar AVROTROS. Op de Olympyske Winterspullen 2018 yn Súd-Koreä makke Blok in fyftjintal reportaazjes foar NPO Radio 1 oer de Súd-Koreaanske kultuer ûnder de namme Mischa Says Hi! Yn de simmeredysje fan 2017 die Blok mei oan it telefyzjeprogramma De Slimste Mens. Se helle de finale en waard úteinlik twadde.
Nei't Radar Radio ophold te bestean, presintearre se in nachtprogramma mei de namme Miss Podcast; earst alle nachten en sûnt de simmer fan 2021 ien nacht yn de wike. Boppedat wie fan 2020 ôf de podcast Vink, dy't se tusken maart 2019 en maart 2021 mei Vincent Bijlo en Stan Putman makke, op itselde tiidslot yn de nacht fan freed op sneon te hearren. Mei yngong fan 1 maart 2021 folge se Dionne Stax op en presintearre se tegearre mei Toine van Peperstraten it programma Blok & Toine (foarhinne Stax & Toine). Fan 1 jannewaris 2022 ôf is se op NPO Radio 1 te hearren yn it ynterviewprogramma Mischa!, wêryn't se in oere lang in petear hatt mei in gast. Yn de simmer fan 2022 presintearre se tegearre mei Toine van Peperstraten de Ochtendshow op Veronica.
Njonken har radiowurk is Mischa Blok podcastmakker en makke se ûnder oare de podcast Liefdeslessen [ 8 ] en EXEN, de podcast. [ 9 ] Yn 2021 wie Blok ferslachjouwer foar it programma Opium op Oerol. Yn juny 2022 die hja mei oan kenniskwis The Connection. Se helle it tredde plak.
Priveelibben
Blok is skieden en hat in dochter en in soan.
Praetoriaanske garde
Skiednis
Oarspronklik bestie de garde út njoggen kohorten fan elk 500 oant 1000 man. Trije kohorten wienen yn Rome legere, de rest yn kazernes bûten de haadstêd. Under it bewâld fan keizer Tiberius waard de garde opnij organisearre troch tadwaan fan de prefekt Lusius Aelius Seianus. Hy krige opdracht om de hiele garde tichtby Rome te legerjen, yn de "Castra Praetoria". Sûnt dy tiid wie de garde net langer oer en om de stêd ferspriede, wêrtroch't dizze letter in grutte politike ynfloed krije soe. Net allinnich de keizer koe de garde as priveeleger brûke, de garde koe likegoed in grut gefaar betsjutte as de keizer de kontrôle deroer ferlear.
De Praetoriaanske garde hat meardere kearen har macht misbrûkt troch de Romeinske senaat ûnder bedriging in persoan ta keizer te útroppe te litten. De garde koe troch omkeapjen ek misbrûkt wurde om tsjinstanners en rivalen út de wei te romjen dêr't de keizer sels faak it slachtoffer by wie.
It wie gewoante dat de Praetoriaanske garde jild fan de keizer krige by syn troansbestiging en op spesjale gelegenheden tidens syn regear. Sa'n jefte fan de keizer waard "donativum" neamd. Yn 31 wie keizer Tiberius twongen de garde mei in "donativum" om te keapen om har eigen prefekt arrestearje te kinnen. Yn 193 wie de Praetoriaanske Garde sa korrupt wurden (by de dea fa Kommodus) dat sy de troan ferkochten oan de heechste bieder. De hiele Garde waard dêrom twa moannen letter troch keizer Septimius Severus ôfset en folslein ferfongen troch soldaten fan syn eigen legioenen.
Ein
Yn 284 fermindere Diokletianus de macht fan de garde en Konstantyn de Grutte (307 - 337) makke foar altyd in ein oan de Praetoriaanske garde.
Narva (rivier)
250px|thumb|De Narva
De Narva of Narova (Estysk: Narva jõgi; Russysk: Нарва) is in grutte rivier (de grutste fan Estlân), dy't yn de Baltyske See útmûnet. It is de wetterôffier fan de Peipsimar en de rivier rint op de grins fan Estlân en Ruslân troch de stêden fan Narva/Ivangorod en Narva-Jõesuu yn de Narvabaai. Hoewol't de lingte fan de rivier mar 77 kilometer is, is er wat de wetterôffier yn de Finske Golf oanbelanget de twadde rivier yn grutte. De rivier hat syn namme jûn oan de Narvakultuer en de stêd Narva.
Rinse Meilsma
Rinse Meilsma (Aldegea (Smellingerlân), ±1660 - Boksum, 10 juny 1721) wie predikant en teolooch.
Fan 1681 oant syn dea yn 1721 wie Meilsma dûmny yn Boksum. Hy wie belutsen yn de striid tusken Herman Alexander Röell en Campegius Vitringa. Syn wurk Noodlijdende waarheid ondersteunt (1691), hoewol geunstich beoardiele troch de klassis Ljouwert, waard ferbean en fan Deputearre Steaten fan Fryslân waard er beskrobbe.
List fan planetoïden 401-500
Dit is in list fan planetoïden 401-500.
Strjitten yn Makkum
thumb|Turfmerk 5 thumb|Turfmerk 3 thumb|Prúkmakkershoeke 18 thumb|Tsjerkestrjitte 5 thumb|Bleekstrjitte 38 thumb|Prúkmakkershoeke 8 thumb|Prúkmakkershoeke 4 thumb|thumb|Prúkmakkershoeke 47 thumb|thumb|Prúkmakkershoeke 45 thumb|Tsjerkestrjitte 5 thumb|Tsjerkestrjitte 35 thumb|Tsjerkestrjitte 29 De Strjitten yn Makkum:
Novimberrevolúsje
thumb|left|Revolúsjonêren op de Unter den Linden thumb|Keizer Wilhelm II (fjirde fan links) by de Belgysk-Nederlânske grins op 10 novimber 1918 ûnderweis nei syn ballingskip yn Nederlân De Novimberrevolúsje is in rige foarfallen yn Dútslân yn 1918 en 1919 mei as hichtepunt it ôfsetten fan de Dútske keizer Wilhelm II en de foarming fan in demokratyske republyk, de Weimarrepublyk yn augustus 1919.
Lykas de Russyske Revolúsje barde de Novimberrevolúsje yn de kontekst fan de jammerdearlike gefolgen fan de Earste Wrâldoarloch. De kapitulaasje troch it opperbefel ûnder Erich Ludendorff feroarsake in politike krisis dy't late ta de machtsoername troch de liberale prins Maximiliaan van Baden. Hoewol't de wichtichste massa-arbeiderspartij, de SPD, yn it regear siet, blykte dit net genôch om de opstân foar te kommen.
Knocked Up (film)
Knocked Up is in Amerikaanske romantyske komeedzje út 2007 ûnder rezjy fan Judd Apatow, mei yn 'e haadrollen Katherine Heigl en Seth Rogen. De titel is in Amerikaansk-Ingelske sprektaalterm en betsjut "Mei Bern Skopt". It ferhaal folget de súksesfolle karriêrefrou Alison en de blowende liddichgonger Ben, dy't nei in onenightstand ûnder ynfloed fan drank ta inoar feroardiele wurde as Alison swier rekket. Knocked Up krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie in reuseftich kommersjeel súkses yn 'e bioskopen.
Plot
Yn Los Angeles wennet de tsjeppe jonge Alison Scott yn it gastefertrek fan 'e filla fan har suster Debbie en sweager Pete en de bern. Se wurket efter de skermen by de tillefyzjestjoerder E!, mar wurdt troch de bazen fan 'e stjoerder útnûge om it ris as ferslachjouster en presintatrise te besykjen. Dy kâns grypt se mei beide hannen oan, mei't se graach karriêre meitsje wol. Underwilens dielt de út Kanada ôfkomstige liddichgonger Ben Stone in hûs mei in stikmannich maten wylst er libbet fan in skeafergoeding dy't er fan 'e oerheid fan Britsk-Kolumbia krigen hat nei't er as teenager oanriden is troch in frachweintsje fan 'e posterijen. Mei syn maten wurket er oan in webside dy't neakensênes fan bekende aktrises yn films yn kaart bringt, as se teminsten net al blowend omloailakje.
De deis dat Alison promoasje makket ta ferslachjouster en presintatrise giet se mei Debbie nei in nachtklub ta om dat te fieren. Dêr treft se Ben oan 'e bar, mei wa't se yn petear rekket as de barkeeper harren allebeide negearret. As Debbie ûnferwachts nei hûs moat om't ien fan 'e bern útslach krigen hat dat mooglik de wetterpokken wêze kin, bliuwe Alison en Ben tegearre efter. Nei in jûn dat se der net yn spuid hawwe, belânje se tegearre op bêd, dêr't se troch in beskonken misferstân ûnbeskerme seks hawwe. De oare moarns ûntdekke se by it brea-iten al hiel gau dat se absolút neat gemien hawwe. De te grouwe mar joviale Ben, dy't likegoed noch wolris mei Alison op bêd wol, stiet derop om kontaktgegevens út te wikseljen. Alison hat lykwols bot spyt fan 'e dronken onenightstand en wol dy it leafst sa fluch mooglik ferjitte.
Acht wiken letter begjint Alison moarns op it wurk lêst te krijen fan slimme mislikens, oant spuien oan ta. Pas as in kollega har freget oft se soms swier is, falt by har it kwartsje en beseft se ta har kjeltme dat it giet om moarnsmislikens. Nei't ferskate swierenstests, dy't sy en Debbie by de drogisterij helje, posityf (of eins negatyf) útpakke, nimt se kontakt op mei Ben, dy't se mei it nijs nuver oer it mad komt. Syn earste reäksje is dan ek tige ûngefoelich. Alison wurdt troch Debbie en har mem ûnder druk set om in abortus te nimmen, wylst Ben by syn heit te rie giet. Dyselde seit tsjin him dat dit it moaiste is wat him (Ben) oerkomme kinnen hie. Dêr heakket er oan ta dat it in misfetting is dat men jins libben planne kin, om't it altyd ûnferwachtse dingen op jins paad bringt. Mar dat is no krekt it moaie oan it libben. Alison beslút it bern te hâlden en bellet mei in swier moed Ben op, fan wa't se in negative reäksje ferwachtet. Ben ferrast har lykwols troch te sizzen dat er har stypje sil by alles dat se dwaan wol, wêrnei't er de libbenswiisheid opleppellet dy't syn heit him bybrocht hat. Alison is sa opluchte dat der in bân tusken har beiden begjint te groeien.
Ben giet mei Allison nei de gynekolooch, dêr't befêstige wurdt dat Alison acht wiken swier is. Neitiid beslute se om in serieuze relaasje in kâns te jaan. Dat giet op knoffelige wize. Debbie moat net folle fan Ben hawwe, mar Pete fynt him wol in aardige keardel. Ben syn maten meie Alison yn 't earstoan wol lije, al meitsje se har tige ûnnoflik mei harren ûnbetamsume hâlden en dragen. As Debbie oan har jonge dochterkes Charlotte en Sadie op omslachtige manear útleit dat Alison en Ben dingen mei-inoar dogge dy't manlju en froulju eins allinne hearre te dwaan as se troud binne, kriget Ben dêr it ferkearde idee fan en docht er Alison in houliksoansiik mei in leech trouringdoaske, wêrby't er ûnthjit dat er, sadree't er dêr it jild foar hat, de trouring foar har keapje sil dy't se fertsjinnet. Alison fynt it lykwols noch fierstente betiid om oer trouwen te tinken en pakt mear om mei it ferburgen hâlden fan har swierens foar har bazen, om't se bang is ûntslein of alteast yn funksje weromset te wurden.
Nei in aardich wat ûnthjittend begjin fan 'e relaasje ûntsteane der spannings tusken Ben en Alison. Ben en syn maten ûntdekke it bestean fan Mr. Skin, in webside dy't persiis docht wat sy mei harren webside berikke woene, wat foar Ben in rare ôfdijer is. Alison rekket almar mear besoarge en teloarsteld oer Ben syn gebrek oan ferantwurdlikheid en tawijing, en begjint sadwaande te twifeljen oan 'e langetermynsmooglikheden fan harren relaasje. Dêrby spylje de swierrichheden dêr't Debbie en Pete mei ompakke in grutte rol.
Pete wurket as scout foar in talinteburo foar rockbands en moat dêrfoar (nei eigen sizzen) op aparte tiden fuort. Debbie fermoedet dat er har bedraacht mei in oare frou. Se sleept Alison en Ben mei by har ûndersyk en trijeresom folgje se Pete op in jûn nei in wenhûs yn in bûtenwyk, dêr't de foardoar los blykt te wêzen. Debbie is der no wis fan dat se Pete mei in oare frou op bêd trappearje sil, mar it docht bliken dat Pete eins lid is fan in fantasysportklub op it mêd fan honkbal, dêr't er geregeldwei hinne giet. Dêrnjonken, sa bychtet er no op, tsjocht er der ek gauris allinne op út, bygelyks om nei de bioskoop te gean. Debbie fynt dat noch minder, seit se, as dat er har mei in oare frou bedragen hie, in riddenearring dy't Pete út noch yn net begrypt. Debbie wiist Pete de doar, en as Ben letter Pete syn kant yn it konflikt kiest, set Alison him ûnderweis nei in ôfspraak mei de gynekolooch út 'e auto, wat ta de ein fan harren relaasje liedt.
Nei in nij petear mei syn heit beslút Ben dat it tiid is om folwoeksen te wurden. Hy siket betelle wurk as webside-ûntwerper, hiert in appartemint en ferhuzet by syn maten wei. Yn syn frije tiid lêst er einlings alle boeken oer swierens dy't er tegearre mei Alison kocht hat, mar dêrnei mar wat omtommelje litten hat. As Alison weeën kriget, binne Pete en Debbie mei de bern krekt in lang wykein fuort. Ta har skrik blykt har gynekolooch ek krekt dan nei in bar mitzvah yn San Francisco te wêzen. Yn panyk skillet se Ben op, dy't har nei it sikehûs bringt en in oare gynekolooch foar har regelet. Dyselde hat net folle geduld mei Alison en foldocht har min, mar nei't Ben de man meinimt de gong op om ûnder fjouwer eagen mei him te praten, giet it better. Wylst se yn 'e weeën leit, biedt Alison oan Ben har ûntskuldigings oan om't se syn tawijing yn twifel lutsen hat.
As Debbie en Pete halje-trawalje yn it sikehûs arrivearje, makket Debbie Ben dúdlik dat er no fierder wol yn 'e wachtkeamer sitten gean kin, om't sy by Alison bliuwt. Ben nimt har mei op 'e gong om ek mei har ûnder fjouwer eagen te praten, wêrby't er har goed it mannewaar opseit en har sels nei de wachtkeamer stjoert. Paradoksaal genôch wint Ben mei dat optreden foar it earst Debbie har respekt. Pete spyt it allinne mar dat er dy konfrontaasje net opnommen hat op syn fideokamera. Ben syn maten arrivearje yn it sikehûs en geane by Pete en Debbie yn 'e wachtkeamer sitten. Lang om let befalt Alison fan in sûne poppe, in famke. Ben makket it nijs oan 'e wachtsjenden bekend en wurdt fan alle kanten lokwinske. Letter, as Alison skjin te'nein yn 'e sliep fallen is, stiet Ben mei syn dochterke op 'e earm by har bêd en fertelt it bern dat it net dragen fan in kondoom de bêste beslissing is dy't er ea nommen hat. Nei't se fan 'e befalling bekommen binne, nimt Ben Alison en harren dochterke mei nei hûs, dat foar harren no net mear it gasteferbliuw fan Pete en Debbie is, mar syn eigen appartemint.
Produksje
Knocked Up waard regissearre troch Judd Apatow nei in senario fan himsels. As produsinten wiene Apatow, Shauna Robertson en Clayton Townsend by it projekt belutsen foar de filmstudio Apatow Productions. Seth Rogen en Evan Goldberg hiene as útfierende produsinten it tafersjoch oer de hiele produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan $25 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Eric Edwards, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Loudon Wainwright III en Joe Henry. Wainwright hie ek in lyts roltsje yn 'e film. De opnamen foar Knocked Up fûnen plak yn Los Angeles.
Casting
Foar de rollen yn Knocked Up caste regisseur Judd Apatow ferskate akteurs mei wa't er al earder gearwurke hie, lykas Seth Rogen, Jonah Hill, Jason Segel en Martin Starr. Ek James Franco, dy't yn 'e film in cameo as himsels hat, heart ta dy groep. Apatow syn frou Leslie Mann en harren beide dochters Maude en Iris spylje yn Knocked Up de rollen fan Alison har suster Debbie en har beide muoikesizzers.
Unorganisearre territoarium
In ûnorganisearre territoarium is yn 'e Feriene Steaten in krite lân ûnder Amerikaanske soevereiniteit dy't net binnen de grinzen fan in Amerikaanske steat leit en likemin in eigen regear hat dat oprjochte is troch in wet fan it Amerikaanske Kongres. Dizze oantsjutting waard yn it ferline brûkt foar: Anno 2019 hat de Feriene Steaten de soevereiniteit oer 10 ûnorganisearre territoaria: Op Amerikaansk-Samoä nei binne dat allegear ûnbewenne gebieten. Op Navassa nei (dat yn 'e Karibyske See eastlik fan Porto Riko leit) binne it allegear eilannen yn 'e Stille Oseaan. Palmyra, dat oant 1959 diel útmakke fan it Territoarium Hawaï, is it iennichste fan 'e tsien dat in ynkorporearre status hat.
Knocked Up (film)
Casting
Yn 'e froulike haadrol caste Apatow oarspronklik Anne Hathaway, mar dy stapte op omreden fan in kreätyf mieningsferskil (neffens Apatow syn plan om bylden fan in echte befalling foar de film te brûken). Neitiid diene Jennifer Love Hewitt en Kate Bosworth audysje foar de rol, mar de kar foel op Katherine Heigl.
Distribúsje
De distribúsje fan Knocked Up waard fersoarge troch Universal Pictures. De film waard foar it earst fertoand op 12 maart 2007 op it filmfestival South by Southwest yn Austin (Teksas). Hy gie op op 1 juny fan dat jier yn Los Angeles yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum Strange Weirdos: Music from and Inspired by the Film Knocked Up, ferskynde op 22 maaie by platemaatskippij Concord Records.
Knocked Up waard op 25 septimber 2007 útbrocht op dvd en op 7 novimber 2008 op blu-ray. Oan 'e dvd-útjefte waard de mockumentary Directing the Director ("It Regissearjen fan 'e Regisseur") tafoege, wêryn't Bennett Miller, de regisseur fan û.m. Capote, sabeare troch de filmstudio oannommen wurdt om tafersjoch te hâlden op 'e rezjy fan Judd Apatow. Ynstee bemuoit er him dêr oanhâldend mei, wat ta oprinnende spannings op 'e filmset liedt, dy't kulminearje yn slaanderij tusken Apatow en Miller.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Knocked Up oer it algemien positive resinsjes. Sa joech de foaroansteande resinsint Richard Roeper de film in tomme omheech. Joe Leydon fan it tydskrift Variety fûn Knocked Up "eksplosyf grappich". Yn 'e Los Angeles Times priizge Carina Chocano de film om syn humor, hoewol't se fûn dat de sintrale ferhaalline net alhiel logysk yninoar siet. Yn The Baltimore Sun hie Chris Kaltenbach deselde krityk. Hy stelde fêst dat Knocked Up "bot ferlet hat fan in goede filmeditor". Dêr heakke er lykwols oan ta dat er in oerfloedich lake hie. A.O. Scott fan The New York Times ferliek Knocked Up mei Juno, in oare film oer swierens dy't ek yn 2007 útkaam. Hy kwalifisearre Juno as "in feministysk, fan frouljuskrêft útgeand antwurd en oanfolling op Knocked Up."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Knocked Up in heech goedkarringspersintaazje fan 90%, basearre op 252 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] is in hilaryske, oangripende en ferfrissende blik op 'e spannings dy't hofmakkerij en de opfieding fan bern opsmite, mei in soms grouwélich, mar dochs fernimstich senario dat kundich aktearre en regissearre wurdt." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Knocked Up in goedkarringspersintaazje fan 85%, basearre op 38 resinsjes.
Opbringst
Knocked Up brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $148,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $70,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $219,1 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $25 miljoen betsjut dat in winst fan $194,1 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Knocked Up wûn yn 2007 de Teen Choice Award foar favorite komeedzjefilm en teffens de Teen Choice Award foar bêste opwûne stantsje foar de cameo fan Ryan Seacrest as himsels wêryn't er him op egosintryske wize beklaget oer "jonge talinten" en hoe't sokken "syn dei ferneuke". Judd Apatow waard foar it skript fan Knocked Up nominearre foar in Writers Guild of America Award foar bêste orizjinele senario. Seth Rogen waard foar syn rol yn 'e film nominearre foar de Canadian Comedy Award. It Amerikaansk Filmynstitút (AFI) joech Knocked Up in earfolle fermelding as ien fan 'e tsien bêste films fan 2007.
Spin-off
Yn 2011 ferskynde de film This Is 40, ek fan Judd Apatow. Dat is in spin-off fan Knocked Up, mei Pete en Debbie yn 'e haadrol, op 'e nij spile troch Paul Rudd en Leslie Mann.
Beantsje fan it Jier
De priis Beantsje fan it Jier wurdt elk jier keazen troch de befolking fan Koudum. De priis is foar Koudumers dy’t har op ien oft oare wize bysûnder foar it doarp ynsetten hawwe. Dizze krijt in Sulveren Beantsje-ynsynje opspjelde en mei him in jier lang Beantsje fan it Jier neame. De namme wurdt dan byskreaun op de earelist dy’t yn doarpshûs De Klink hinget. Elts kin in stim útbringe op in eigen kandidaat. De sjuery bestiet út de redaksje fan Koudumer doarpskrante “Bulte Nijs”. "Willem en Pé" wienen de earste Koudumers dy't de earetitel Beantsje fan it Jier opspjilde krigen hawwe. Dit wie in spontane aksje fan buertferiening "Station de Zwarte Haan", op in doarpsjûn ta gelegenheit fan Keninginnedei. Willem en Pé binne huldige foar harren ynset as "regelateurs" by de jierlikse optocht yn de feestwike. It jier derop hat Station de Swarte Haan, no op fersyk fan it bestjoer fan Doarpsbelang, de útrikking opnij regele. It tredde beantsje waard beneamd nei de earste offisjele ferkiezing troch de ynwenners. Doarpsbelang liet de stimbiljetten doar oan doar besoargje mar hie gjin fierdere bemuoienis. De redaksje fan Bulte Nijs foarme de jury. Sa is it dernei oant no ta altyd gien.
Faak binne de winners aktyf op in breed flak, mar wurde guon fan harren aktiviteiten ekstra foar it fuotljocht helle:
Cees Bijlstra
Cees Bijlstra (Sniksweach, 23 febrewaris 1946 - Grou, 18 april 2004) wie in redakteur en komponist.
Op de muzykskoalle fan De Jouwer folge er pianolessen. Yn syn opliedingstiid ta ûnderwizer komponearde er de earste muzyk op kabaretteksten.
Fan 1970 oant 1978 wie Bijlstra pianist en kombolieder by it kabaret fan Rients Gratama. Fierders wurke er as redakteur skoalletelefyzje by Omrop Fryslân. Bijlstra waard benammen bekend as komponist fan teater- en filmmuzyk. Hy wurke dêrby in soad gear mei regisseur Pieter Verhoeff. Mar hy bleau muzyk op lietteksten meitsjen û.o. foar Leny Dijkstra, Inez Timmer, Roel Slofstra en Douwe Heeringa.
NHLRebel
NHLRebel is in besletten studinteferiening fan (âld-)studinten fan 'e Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, oplieding Ynformatika.
Tsjintwurdich is de feriening foaral dwaande mei sosjale aktiviteiten, wêr ûnder it skriuwen fan restaurant- en filmresinsjes.
Promininte leden
Saskatchewan
Saskatchewan (Ingelske útspr.: [sə'skætʃəwɑːn]) is ien fan 'e tsien provinsjes fan Kanada. It leit yn it middensuden fan it lân, en heart ta de regio's fan 'e Kanadeeske Prêrjes en Westlik Kanada. De provinsje is wat oerflak oanbelanget ien fan 'e middenmoaters ûnder de Kanadeeske gewesten, mei 6,5% fan it nasjonaal grûngebiet. De haadstêd fan Saskatchewan is Regina, mar de grutste stêd is Saskatoon. Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2011 hie de provinsje doe goed 1 miljoen ynwenners, wat delkomt op 3,1% fan 'e totale Kanadeeske befolking.
Etymology
De namme "Saskatchewan" komt fan 'e rivier de Saskatchewan. De oantsjutting dêrfan is ôflaat fan 'e namme dy't dy rivier yn 'e taal fan 'e Kry-Yndianen hat: Kisiskāciwani-sīpiy, of "fluchstreamende rivier".
Geografy
Saskatchewan hat in oerflak fan 651.900 km², wêrfan't 591.670 km² út lân bestiet en 59.366 km² út wetter. De provinsje grinzget yn it westen oan 'e Kanadeeske provinsje Alberta en yn it easten oan 'e provinsje Manitoba. Yn it noarden wurdt Saskatchewan begrinzge troch de Noardwestlike Territoaria, wylst it yn it suden swettet oan 'e Feriene Steaten, om persiis te wêzen de steaten Montana en Noard-Dakota. It is ien fan mar twa Kanadeeske gewesten (it oare is Alberta) dat alhiel troch lân omsletten wurdt en gjin seekust hat.
It oergrutte part fan 'e befolking fan Saskatchewan libbet yn it suden fan 'e provinsje, súdlik fan 'e 53ste parallel. De grutste stêd, Saskatoon, telt sa'n 260.000 ynwenners, wylst de haadstêd Regina 210.000 ynwenners hat. Oare grutte plakken binne Prince Albert, Moose Jaw, Yorkton, Swift Current en North Battleford. It suden fan Saskatchewan, dat in prêrjelânskip hat en ûnderdiel útmakket fan 'e Grutte Flakten, is teffens it iennichste diel fan 'e provinsje dêr't lânbou mooglik is.
Noardlik Saskatchewan is fierhinne begroeid mei nullewâlden, útsein de Sândunen fan 'e Atabaskamar, it grutste aktive sânferstowingsgebiet fan 'e wrâld benoarden de 58ste parallel, dat oan 'e súdigge fan 'e middelgrutte Atabaskamar leit. It heechste punt fan 'e provinsje, mei in hichte fan 1.392 m, leit yn 'e Cypress Hills, deun by de grins mei Alberta, wylst it leechste punt, op 213 m, oan 'e kust fan 'e Atabaskamar leit.
Skiednis
Foar de komst fan 'e blanken waard it grûngebiet fan Saskatchewan bewenne troch ferskate Yndiaanske folken, wêrûnder de Swartfuotten (Blackfeet), Assiniboin (Assiniboine), Kry (Cree), Odjibwe (Ojibwe), Sarsy (Sarcee), Gro Wânt (Gros Ventre), Tsjippewaien (Chipewyan) en Sû (Sioux). Foarsafier bekend wie de earste Jeropeaan dy't Saskatchewan berikte, de Ingelsman Henry Kelsey, dy't yn 1690 streamop by de rivier de Saskatchewan lâns reizge mei as doel om pelzen te keapjen fan 'e lânseigen befolking yn it gebiet. De earste permaninte Jeropeeske delsetting yn 'e provinsje wie Cumberland House, in hannelspost fan 'e Britske Hudsonbaaikompanjy, dy't yn 1774 stifte waard troch Samuel Hearne.
Yn dyseldichste snuorje waarden de saneamde Nûmere Ferdraggen tekene mei de ûnderskate Yndiaanske folken yn it gebiet, mei as resultaat dat dy harren lân opjoegen yn ruil foar jierjilden en reservaten. Dêrby diene har geregeldwei skrinende ûngeregeldheden foar, wêrby't de mûnlinge ûnthjitten of sels de yn 'e ferdraggen fêstleine betingsten troch de blanken lang net altyd neikommen waarden. Dat late letter ta in langjierrige juridyske striid fan 'e Yndianen foar harren lânrjochten, dy't yn in protte gefallen noch altyd trochgiet of noch mar koartby beëinige is.
Nei't yn 'e iere 1880-er jierren de Canadian Pacific Railway troch it suden fan Saskatchewan oanlein wie, naam de kolonisaasje fan it gebiet foar it earst in grutte flecht. It lân waard opdield en fergees útparte oan lykfol hokker kolonist oft ek mar in stikje hawwe woe, sûnder dêrby rekken te hâlden mei de oarspronklike bewenners. Dêrûnder wiene de Métis, in heal-blanke, heal-Yndiaanske befolkingsgroep, dy't foar it meastepart Frânsktalich wie. Hja wiene earder al, by in selde soarte barren, fierhinne út it eastliker leine Manitoba ferdreaun, en hiene no har nocht. Yn 1885 briek ûnder harren de Noardwestlike Opstân út, wêrby't se oanfierd waarden troch de yn Kanada noch altyd kontroversjele figuer fan Louis Riel. De Flakte-Kry, Assiniboin en Flakte-Odjibwe fan 'e Izeren Konfederaasje, dy't troch it ynstoarten fan 'e pelshannel en de útrûging fan 'e bizon marzjinalisearre wie, sleaten har by de Métis oan. Troch harren de nûmerike mearderheid, gruttere mobiliteit en bettere bewapening koene de Britten de rebûlje lykwols binnen in pear moannen delslaan. Riel, dy't himsels oerjûn hie, waard feroardiele foar heechferrie en op 16 novimber 1885 ophongen te Regina. Foar de Métis, de oare lânseigen groepen en de Frânsk-Kanadezen is er in held en ien fan harren grutste histoaryske lieders, wylst de Ingelsktalige Kanadezen him oer it algemien noch altyd as oproerling en ûnrêststokelder sjogge.
Hoe dan ek, it tij fan 'e kolonisaasje wie net te kearen, en tsjin it begjin fan 'e tweintichste iuw hie Saskatchewan safolle ynwenners, dat it yn 1905 losmakke waard fan 'e Noardwestlike Territoaria om as in folweardige provinsje lid te wurden fan 'e Kanadeeske Konfederaasje. Oan 'e ein fan 'e tweintiger jierren genoat de rasistyske Ku Klux Klan, dy't ymportearre wie út 'e Feriene Steaten, in pear jier lang grutte populariteit yn beskate blanke fermiddens yn Saskatchewan. De organisaasje hold it koarte tiid mei de Konservative Partij fan Saskatchewan, fanwegen harren mienskiplike fijânskip foar de liberale provinsjaal minister-presidint James G. Gardiner, dy't him fûleindich tsjin 'e ynfloed fan 'e Klan fersette. Uteinlik waard de wjerstân yn 'e provinsje tsjin 'e KKK sa grut dat de organisaasje mei troch guon yn 'e media breed útmetten finansjele ynterne skandalen ynstoarte en weiwaard.
Yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw waarden de lânseigen groepen yn Saskatchewan assertiver yn harren striid om ferhaal te heljen foar it ûnrjocht dat harren yn it ferline oandien wie. Dat late úteinlik, yn 1992, ta in histoarysk lânrjochte-akkoart tusken de lânseigen mienskip, de provinsje en de Kanadeeske federale oerheid, wêrby't it de ûnderskate first nations ("earste naasjes", sa't de stammen yn Kanada neamd wurde) tastien waard om op 'e iepen merk grûn oan te keapjen en dat by harren reservaten te foegjen. Op dy manear is it reservaatlân, dêr't spesjale wetjouwing foar fan krêft is, sûnt yn Saskatchewan tanommen mei 761.000 acres.
Bestjoer
Saskatchewan hat in provinsjaal parlemint mei 58 sitten. De parlemintsleden fertsjintwurdigje har eigen kiesdistrikt (riding), dêr't se by de ferkiezings op persoanlike titel de mearderheid fan 'e stimmen helle hawwe (krekt itselde systeem as yn Grut-Brittanje). De provinsje wurdt regearre troch in eigen regear mei oan it haad in minister-presidint. Yn Kanada is it trouwens wenst (mar gjin wet) dat de minister-presidinten fan 'e ûnderskate provinsjes oantsjut wurde as premier, wylst de federale minister-presidint de prime minister is. Yn it federale Kanadeeske parlemint yn Ottawa wurdt Saskatchewan yn 'e Senaat fertsjintwurdige troch 6 fan 105 sitten (5,7%), en yn it Legerhûs troch 14 fan 308 sitten (4,5%).
Ekonomy
Histoarysk stipe de Saskatchewaanske ekonomy fierhinne op 'e lânbou, mar diversifiëarring hat der sûnt de 1960-er jierren foar soarge dat lânbou, boskbou, fiskerij en jacht tsjintwurdich noch mar 6,8% fan it bruto provinsjaal produkt útmeitsje. Likegoed is de lânbou noch wol fan belang, al wie it mar om't in grut part fan alle Kanadeeske weet út Saskatchewan komt. Oare wichtige lânbougewaaksen binne koalsied, flaaks, rogge, hjouwer, koarn, earten en linzen. Ek wurdt der in protte dien oan fleisfeehâlderij.
Yn it noardlike part fan 'e provinsje is fral de boskbou fan belang, mei de papieryndustry as wichtichste ôfnimmer, en fierders de mynbou, mei't der nei potjiske en uranium dold wurdt. Fierders is ek de oalje- en gasyndustry fan grut belang foar de provinsjale ekonomy. Fan alle Kanadeeske provinsjes produsearret inkeld Alberta mear oalje as Saskatchewan. De grutste wurkgelegenheid sawol as ynkomsten biedt lykwols de tsjinstesektor, mei as wichtichste ûnderdielen it bank- en fersekeringswêzen, it ûnderwiis, de sûnenssoarch, de grut- en detailhannel, de transportsektor en de oerheidstsjinsten.
Demografy
Neffens de Kanadeeske folkstelling fan 2011 hie Saskatchewan doe 1.033.381 ynwenners, wat 6,7% mear is as yn 2006. De befolkingstichtens wie yn 2011 1,8 minsken de km². Neffens gegevens fan 'e Kanadeeske folkstelling fan 2011 (dy't basearre binne op selsidentifikaasje, wêrby't men mear as ien etnisiteit oanfinke koe) is de mearderheid fan Saskatchewaanske befolking fan Noardjeropeesk komôf, mei in grutte minderheid dy't Eastjeropeeske foarâlden hat. De grutste etnyske groep wiene de Dútsers (28,6%), folge troch de Ingelsen (24,9%), de Skotten (18,9%), de Ieren (15,5%), de Oekraïners (13,5%), de Frânsen (12,2%), de Noaren (6,9%) en de Poalen (5,8%). Alle lânseigen Yndiaanske folken en de Métis mei-inoar wiene yn 2011 goed foar 12,1% fan 'e befolking.
Taal
It Ingelsk is de offisjele taal fan Saskatchewan, en is as sadanich by wet fêstlein. De Frânsktalige minderheid, de saneamde Fransaskanen, foarmje mei krapoan 56.000 minsken 5,4% fan 'e befolking. Under de Saskatchewaanske wet hawwe de Fransaskanen it rjocht op Frânsktalich ûnderwiis.
Klimaat
Yn it suden en de midden fan Saskatchewan hearsket in wiet lânklimaat, wêrby't de measte delslach yn 'e súdeasthoeke fan 'e provinsje falt, wylst de súdwesthoeke tsjin in steppeklimaat oanskoarret, sa drûch is it dêr. It noardlike trêdepart fan 'e provinsje hat in toendraklimaat mei in folle koarte simmerseizoen. Simmerdeis kin it yn súdlik Saskatchewan soms mear as 38 °C wurde, wylst it by 't winter yn deselde krite wikenlang soms net waarmer is as –17 °C. Saskatchewan is it diel fan Kanada dat it measte te lijen hat fan tornado's. Yn 1912 waard de haadstêd Regina troffen troch sa'n wynhoas, wêrby't 28 minsken omkamen.
Riniahûs (Kollum)
Riniahûs stie yn Kollum, gemeente Kollumerlân, foar it tsjerkhôf oer.
Wiardastate
thumb|Wiardastate yn 1786 thumb|left|Ynterieur Wiardastate, 1881 thumb|Tinkstien Wiardastate 2012 De Wiardastate wie in state yn Goutum, gemeente Ljouwert. Fan de state is neat werom te finen, yn Goutum stiet noch in betinkingsmonumint. De state waard yn de lette Midsiuwen bewenne troch it haadlingelaach Wiarda.
Riniahûs (Kollum)
Mooglik oan it begjin fan de 17e iuw sette litten troch dr. Hayo fan Rinia, yn 1613 postelant bij den gerechte fan dizze gritenij, dêrnei assessor en fan 1627 - 1631 grytman fan Kollumerlân. Hy wie in soan fan Doeke fan Rinia en Anna fan Aldertsma (Allersma) en waard yn Driezum berne. Nei syn rjochtestúdzje yn Frjentsjer liet er him ynskriuwe as abbekaat foar it Hof fan Fryslân. Hy troude mei Maaike Huyghis, dochter fan Frans Huyghis, om 1580 sekretaris fan Kollumerlân en eigener fan it Huighishuis oan de Iewâl yn Ljouwert, en Geel fan Bootsma. Nei it ferstjerrren fan Maaike boaske hy mei Joukje fan Dijxtra, nei alle gedachten kommend fan Dijxtrastate te Huzum.
Wiardastate
Om 1380 wenne Pybe Wiarda yn Goutum en hy wie grif de heit fan Sjoerd Wiarda. Dy lêste wie yn 1399, yn de striid tsjin de greve fan Hollân, oanfierder fan Eastergoa. Op de lândagen fan Eastergoa yn it tichtbylizende Barrahûs wie hy in man fan kwizekwânsje. Yn 1400 moat hy meifochten hawwe oan de kant fan de Skieringers yn de slach om Dokkum en om de Camminghastins. In 1406 wie hy mei-rjochter yn it gerjocht in der Bacuwa, it Ljouwerter Nijlân, súdwestlik fan de stêd. Sjoerd hie twa bruorren, Ids en Oene. Ids naam de namme fan syn mem oan en neamde him Ids Eminga. Hy boude Emingastate op ûngefear it steed fan it hjoeddeiske rêsthûs Aldlânstate. Oene krige ek syn eigen state: Burmaniastate, in eintsje westlik fan de Emingastate.
Bewenners
Dan komt de state oan de Fan Cammingha’s (fan Oenemastate yn Wurdum)
Suderfinnenspolder
De Suderfinnenspolder is in natoergebiet fan 'Natuermonuminten' yn Gaasterlân.
Yn dit heuveleftige, agraryske gebiet wurdt biologysk buorke. Troch gjin keunstdong te brûken steane der ikkerkrûden as roggeblom en frjemd rûkersgers. Yn de wiete greiden sitte in soad ynsekten en ljip en skries komme in soad foar. De boeren meane pas as de jonge greidefûgels útflein binne en de bloemsiedden har ferspraat hawwe.
Campegius Vitringa
thumb|Campegius Vitringa sr. troch [[Piter Tanjé (nei Bernard Accama) ]] Campegius Vitringa sr. (Ljouwert, 16 maaie 1659 - Frjentsjer, 31 maart 1722) wie in Nederlânske protestantske teolooch en hebraïst. Hy wie in neifolger fan Johannes Cocceius.
Hy studearre oan de universiteiten fan Frjentsjer en Leien, en waard professer yn Easterske talen oan de earste yn 1681. Syn beide haadwurken binne de dissertaasje oer de joadske synagoge, De Synagoga Vetere Libri Tres (Frjentsjer, 1685; 2dl ed. 1696) en syn Kommentaar op Jesaja (Ljouwert, 1714-20), dy't ferskate kearen werprinte binne yn de 18e iuw. It lêste wurk wie oant de tiid fan Gesenius de meast oansjenlike bydrage oan de eksegeze fan it bibelboek Jesaja. Fierders hat er noch Sacrarum Observationum Libri Sex publiseaare (Frjentsjer, 1683-1708).
Vitringa stoar yn maart 1722 yn de âldens fan 62 jier. Syn soan Campegius wie yn 1715 beneamd ta heechlearaar teology oan de universiteit fan Frjentsjer. Hy stoar skraach in jier letter nei syn heit yn jannewaris 1723.
Tsjerke fan Nijhoarne
De Tsjerke fan Nijhoarne is it tsjerkegebou oan de Skoatterlânskewei 38 yn Nijhoarne. Foar de sealtsjerke út 1778 waard de earste stien lein troch Daniel de Blocq fan Scheltinga, grytman fan Skoatterlân, soan fan Martinus fan Scheltinga. Dit stiet op in gevelstien boppe de yngong oan de noardside. Oan de eastside in trijesidich sluten koar en op de plastere westgevel in houten geveltoer mei ynsnoerde spits. De liedklok (15e iuw) is getten troch Johannes van Bomen. De tsjerke is in ryksmonumint. It hjoeddeiske oargel is yn 1915 nakke troch Bakker & Timmenga (yn 2001 oerpleatst fanút de eardere grifformearde tsjerke yn Hylpen).
Cricket
thumb Cricket is in balsport dêr't punten yn skoard wurde troch hinne en wer te rinnen oer de cricket pitch (in run). It is in teamsport dêr't om bar it iene team earst goait (bowling) en it oare team slacht (batting). Ofhinklik fan it soarte wedstriid spilet men oant in ôfsprutsen 'overs'of 'wickets'. As beide teams slein en bowld hawwe is it team mei de measte runs de winner.
Tsjerke fan Skuorregea
As ferfanging fan in tsjerke út 1579 waard yn 1715 in sealtsjerke mei trijesidich sletten koar en rûnbôgefinsters boud fanwege grytman fan Skoatterlân Martinus (de Blocq) van Scheltinga (gevelstien boppe yngong). Yn 1910 waard de houten geveltoer oan de westside boud.
Yn de tsjerke stiet in preekstoel út begjin 18e iuw (mei in wynmole op it rêgesket) en wandbuorden fan Daniel de Blocq van Scheltinga. It raam mei brânskildere glês is yn 2010 makke troch Karel van der Wal as geskink fan de bern fan Johan Molenaar. De tsjerke hie eartiids gjin oargel. Yn de tsjerke binne gjin tsjerkebanken mear oanwêzich. De tsjerke wurdt brûkt foar gearkomsten, eksposysjes en rou- en troutsjinsten. De tsjerke fan Skuorregea is in ryksmonumint en is sûnt 1972 eigendom fan Stichting Alde Fryske Tsjerken.
Wrâldkampioenskip fuotbal 2018
It wrâldkampioenskip fuotbal 2018 waard fan 14 juny oant en mei 15 july 2018 yn Ruslân holden. It wie it earste WK fuotbal dat ea yn East-Jeropa plakfûn, al wie it wol de alfde kear dat der in WK fuotbal yn it wrâlddiel Jeropa spile waard. Alle stadions wiene yn it Jeropeeske diel fan Ruslân. It kampioenskip waard wûn troch Frankryk dat foar de twadde kear yn de skiednis wrâldkampioen waard.
Groepen
De teams mei tsjokke letters giene fierder nei de knock-outfaze fan 'e lêste 16.
Sjouke de Zee
thumb|Sjouke de Zee thumb|Sjouke de Zee yn Amearika. Dizze foto waard yn de pleatslike krante fan Rochestser, "The Grand Presse and Chronickle", set by in artikel oer Fryslân yn in oplage fan 90.000 stiks
Sjouke de Zee (Nij Beets, 20 maart 1867 - Hilfertsom, 19 juny 1954) wie in skriuwer en propagandist fan it Frysk en lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân. Yn dy funksje besocht hy yn 1914 as earste Frysk te praten yn in steatesitting, mar dat waard him ferbean.
Libbensrin
Sjouke wie in meniste boeresoan dy't him as skriuwer dwaande hâlde mei toanielstikken, revu's en gedichten. Hy trede ek wol op as lekepreker en foardrager. Hy waard dan ek frege op gearkomsten fan menisten oant sosjalisten en drankbestriders. In skoftlang hat er yn Deinum wenne as tsiismakker en wie er lid fan pleatslik belang. Hy bewearde dat er ek de pompeblêden fan de Fryske flagge yntrodusseare hie.
Yn 1921 makke Sjouke de Zee in stúdzjereis troch Amearika, "it lân fan dream en winsken", dêr't yn kranten en tydskriften oer publisearre. Syn twadde reis nei Amearika yn (1928) duorre fjouwer moannen. Hy socht in soad Fryske emigranten op en makke der in boek oer, mei dêryn in protte foto's dy't op it westee fan Tresoar te besjen binne.
Yn 1931 ferfear er fan Jirnsum nei Hilfertsom.
Filenspolder
De Filenspolder is in greidefûgelreservaat besuden Wytmarsum. Op de krûdenrike greiden briede greidefûgels as ljip, skries, tsjirk en strânljip. Benammen de skriezen briede hjir in soad, yn 2011 sieten der wol 76 pearkes. Om de briedfûgels net te steuren meant Natuermonuminten de lannen ein juny, pas neidat alle piken it gebiet ferlitten hawwe. Nei de earste kear meanen rinne der kij en skiep op it lân.