cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olympyske Simmerspullen 2008
Kontroverze
Ut in ûndersyk fan Play Fair 2008, in organisaasje fan fakbûnnen en aksjegroepen, die bliken dat der ek in boel mis wêze soe by de produksje fan guod dat by gelegenheid fan de Spullen yn Peking makke waard, bygelyks petsjes, tassen en pinnen. Yn de Sineeske fabriken soe Berneärbeid foarkomme en noch net de helte fan it minimumlean betelle wurde.
Ut namme fan it YOK sei Hein Verbruggen dat de berjochtjouwing omtrint de minskerjochtesituaasje in Sina oerdreaun west hat. Ek sei er: ''we weten uit ervaring dat de pers in de week voor de Spelen, als er nog niet wordt gesport, onderwerpen zoekt. En als je het niet kunt hebben over gebouwen die nog niet gereed zijn, komen de bekende thema’s als mensenrechten, milieu en gesloten websites voorbij''.
Sporters mei in beheining
De Súd-Afrikaanske swimster Natalie du Toit, fan wa’t de linker foet amputearre is nei in slim ûngemak hat har witten te kwalifisearjen foar de Olympyske Spullen yn Peking. De fiifdûbel gouden medalje winneres fan de Paralympyske Simmerspullen 2004 yn Atene skreau histoarje troch as earste persoan mei in amputaasje har te witten kwalifisearjen foar de Olympyske Spullen sûnt Olivér Halassy yn 1936. Se mocht meidwaan oan de Olympyske Spullen om’t se gjin gebrûk makket fan in proteze ûnder it sporten. De Poalske Tafeltennister Natalia Partyka dy’t berne waard sûnder rjochter ûnderearm die by it tafeltennisjen sawol oan de Olympyske en Paralympyske Spullen mei yn 2008.
Dielnimmende Lannen
200px|thumb|rechts|Dielnimmende Lannen Olympyske Simmerspullen 2008
Tirschenreuth (Landkreis)
Tirschenreuth is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 74.326 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1939.
Yndieling
De Landkreis Tirschenreuth is ferparte yn 26 gemeenten. Sân gemeenten hawwe de status stêd, sân oaren binneterwijl zeven andere zich Markt. Tirschenreuth befiemet in gebiet dat net gemeentlik yndield is.
Stêden
Märkte
Net neffens gemeente yndield
Logigram
Dit soarte puzels kinne oplost wurde troch logysk kombinearjen en útsluten fan de ynformaasje mei oanwizings. De ynformaasje moat genôch wêze om te puzel oplosse te kinnen. De swierrichheid hinget ôf fan it tal oanwizings dat jûn wurdt en de relaasjes tusken de oanwizings om de puzzel op te lossen.
Foarbyld
Dizze puzel soe útfûn wêze troch Lewis Carroll. In soad foarkommend misferstân is lykwols dat dit riedsel komme soe fan Albert Einstein doe’t dy noch in jonge wie. Der binne ferskate foarmen fan dit riedsel, mar it meganisme bliuwt lyk. Aktoaren:
Oanwizings:
Oplossing: Klik hjir foar de oplossing fan dit logigram.
Fryske logigrammen
Yn it Frysk puzelboekje 3 en 4 ( 1989 ) ferskynden al Fryske logigrammen op papier.
Op de webside fan Logiquiz fan Dave Langers stean ek in tal ynteraktive Fryske logigrammen (nûmers 64-71 ).
Santa Maria Maggiore
De Santa Maria Maggiore (Hillige Marije de Meardere), ek Santa Maria della Neve, Basilica Liberiana of Maria ad Praesipe is ien fan de fjouwer pauslike basiliken yn Rome. De fanwegen de mozaïeken ferneamde tsjerke is yn rang in basilica maior en ien fan de sân pylgertsjerken.
De basilyk stiet yn it sintrum fan Rome oan it Piazza di S. Maria Maggiore net fier fan it Roma Termini-stasjon op it eks-territoariale gebiet fan it Fatikaan. it is de iennige fan de grutte basiliken wêrfan't de orizjinele struktuer noch yntakt is.
Leginde
Neffens de leginde liet paus Liberius de tsjerke bouwe nei't yn de nacht fan 4 op 5 augustus 358 yn in dream Marije oan de eigner fan de grûn ferskynde. Hja droech him op om in tsjerke te bouwen op in plak dêr't de deis derop snie falle soe. De oare deis foel der midden yn 'e simmer snie op it heechste plak fan de Esquilyn-heuvel en noch deselde dei tekene paus Liberius it grûnplan fan de noch te bouwen tsjerke. Hjoeddedei wurdt it mirakel noch alle jierren op 5 maaie betocht troch yn in misse wite blombledsjes út it kassettenplafond del dwarrelje te litten. Dêrom wurdt de tsjerke ek wol Basilica Liberiana (Liberiusbasiliek) of Santa Maria della Neve (Us-Leaffrouwe fan de Snie) neamd. In oare namme foar de basilyk is de Maria ad Praesipe (Marije foar de Krêbe).
Skiednis
De earste tsjerke waard ûnder paus Sikstus III yn 432 boud, dy't it middenskip en de apsis mei mozaïeken fersiere liet. De wijing fan de tsjerke oan Marije fûn koart nei it Konsylje fan Efeze plak, dat de jongfaam as de Mem fan God útrôp. Alhoewol't de tsjerke yn de rin fan de tiid faak ferboud waard, bygelyks nei de ierdskodding fan 1348, bleau it oarspronklike grûnplan fan it gebou yntakt. Binnen is it konsept fan in romeinske basilyk noch dúdlik te werkennen troch de lange rjochthoekige hal, dy't troch rigen pylders mei ionyske kapitelen yn in middenskip en twa smellere sydskippen ferdield wurdt en ôfsletten wurdt mei in apsis.
De klokketoer stamt út 1377. De toer waard yn de 15e iuw ferhege mei in ferdjipping. Mei 75 meter is it de heechste klokketoer fan Rome.
Yn de 17e iw waarden oan wjerskanten fan de tsjerke kapellen oanboud.
Paus Benediktus XIV joech yn 1743 opdracht oan Ferdinando Fugo ta it bouwen fan in nije gevel, dy't it risseltaal foar in âlde basilyk lykwols wat al te frivoal fûn. Resten fan de âlde gevel en in 13e-iuwsk mozaïek fan de leginde binne te sjen efter it balkon yn de gevel. Yn it skip binne op 36 fjilden foarstellings te sjen fan ferhalen út it Alde Testamint.
Hillige Doar
Lofts fan de haadyngong is de Hillige Doar. Mei in jubeljier wurdt de doar iepene.
Mozaïeken
De Santa Maria Maggiore is ferneamd fanwegen de mozaïeken dy't paus Sikstus III (432-440) oanbringe liet yn de tsjerke. Bewarre binne de fresko's oan de triomfbôge mei foarstellings út de bernetiid fan Jezus. De âlde apsis hie soartgelikense mozaïeken, mar waard tsjin it ein fan de 13e iuw ferfongen troch in nije apsis, dy't yn 1295 fersierd waard mei mozaïeken fan Jacopo Torriti. Ek hjoeddedei siere dy mozaïeken de apsis. Se stelle de kroaning fan Marije troch Jezus foar. Ek de mozaïeken fan it middenskip boppe de architraaf binne 5e-iuwsk. Se bringe op de 36 fjilden tusken de pilasters ferhalen út it Alde Testamint yn byld.
Maria ad Praesipe
De namme Maria ad Praesipe (Marije foar de Krêbe) draacht de tsjerke fanwegen in de relyk fan de krêbe fan Jezus, dat yn de krypte ûnder it haadalter yn in kostber relikwarium fan Giuseppe Valadier bewarre wurdt. De Sacra Culla (Hillige Widze) kaam nei Rome doe't de Arabieren yn de 7e iuw it Hillige Lân feroveren. Ek is yn de krypte in krystgroep te sjen, dy't oan de 13e iuwske byldhouwer Arnolfo di Cambio taskreaun wurdt. De bylden wiene oarspronklik makke foar in net mear besteande kapel, dêr't yn 1587 de Cappella Sistina boud waard. Foar de Sacra Culla oer is op earbiedige ôfstân in byld fan in knibbeljende paus Pius IX te sjen.
Grêfmonuminten
It grêfmonumint fan paus Honorius III waard by in ferbouwing ferneatige. Fierder binne it neamen wurdich:
Oargel
It grutste oargel fan de meiïnoar fjouwer oargels dy't de tsjerke besit hat 67 registers en waard yn 1955 troch de firma Mascioni boud. It oargel stiet oan beide kanten fan it koer. De spyltafel en it posityfwurk stiet lofts fan it alter yn de krusing
Klokken
Yn de toer hingje fiif klokken út de 13e, 14e, 16e, en 19e iuw. De âldste en lytste klok waard yn 1239 of 1289 getten.
Opgravings
Under de tsjerke binne opgravings fan in grut bouwurk te sjen. Nei alle gedachten giet it om in gebou út de tiid fan keizer Augustus of keizer Hadrianus. De haadyngong wie ûnder de apsis fan de hjoeddeiske tsjerke. Under keizer Konstantyn waarden twa muorren beskildere mei in agraryske kalinder, dy't letter troch dekoraasje fan moarmer út it sicht rekke. Yn it museum fan de tsjerke (rjochts efteroan) kin ek in diel fan de fynsten besichtige wurde. Ek de opgravings binne te besjen, mar allinne ûnder begelieding.
News UK
News UK is in Britske media-ûndernimming dy't in protte bekende kranten en tiidskriften útjout, wêrûnder The Times, The Sunday Times, The Sun, en The News of the World. It bedriuw waard yn 1981 oprjochte as News International en waard yn 2013 ombeneamd ta News UK. News UK is in dochterûndernimming fan News Corp, in ynternasjonale media-konglomeraat dat ek bekende kranten en tiidskriften publisearret, wêrûnder The Wall Street Journal en The New York Post.
Jan van Vliet
Studearre yn Leie filology en rjochten, hie ek grutte teologyske belangstelling; griffier fan Breda.
Foar Fryslân fan belang, omdat hy op in reis troch Fryslân inkele, oars ûnbekende Fryske gedichten notearre en inkele Fryske sprekwurden publisearre yn syn Bredaesche Almanac en Chronijck ( 1664 ) mei in Frysk foaropwurd. Siet ûnder oare yn kontakt mei Franciscus Junius; hie plannen om de âlde Fryske wetten en sprekwurden fan Burmania út te jaan.
Pomp
De oantsjutting pomp betsjutte fan oarsprong wetterke, plasse, dobbe en is yn dy betsjutting oergien nei dûker en nei de fertikale wetterpomp.
Stasjon Hengelo
Stasjon Hengelo (Hgl) is in spoarweistasjon yn Hengelo en waard iepene yn 1865 oan it spoar fan spoar fan Almelo nei Salzbergen in jier letter waard Steatsline D (Sutfen - Glanerbrug) iepene. Yn dizze Oeriselske stêd is yn 1951 it tredde stasjonsgebou sûnt 1866 iepene.
Gebou
Hengelo hat ienearsten in needgebou hân as stasjonsgebou, dit duorre in jier foar yn 1966 it earste stasjonsgebou ree kaam It earste stasjon waard ûntwurpen troch de yngenieurs Karel Hendrik van Brederode en Louis Abraham Reuvens. It is boud as in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it Type Hengelo. Hengelo groeide rap oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw en ek de bedriuwichheid naam ta. Om't de spoarbomen hiel faak ticht wiene, waard der in rinbrêge oer it spoar boud, mar foar it ridende ferkear wie dat gjin oplossing. Yn 1899 waard dan einlings de machtiging troch Den Haag jûn om in nij stasjon te bouwen. It earste stasjonsgebou wie doe al ferfongen troch in needgebou.
It nije stasjonsgebou wie in ûntwerp fan arsjitekt G.W. van Heukelom De kosten foar it gebou en de opheging fan it emplasemint en alle keunstwurken lykas tunnels waarden doe op f 2.300.000 rûsd. It waard in asymmetrysk stasjonsgebou. Mei in poarteftige yngong. Beide sydgevels wiene hiene in tuorke, mar dizze tuorkes wiene net like grut.
It stasjonsgebou út 1899 rekke yn 1944 ta gefolch fan de Twadde Wrâldkriich slim skansearre. Yn de Twadde Wrâldkriich waard Hengelo, benammen fanwegen de strategyske yndustry dy't dêr fêstige wie, geregeld bombardearre. Dêrby waard it sintrum fan de stêd op 6 en 7 oktober 1944 sa goed as gehiel ferneatige. De boppeferdjipping wie foar in grut part fernield en werbou soe in soad jild koste hawwe. De Nederlandse Spoorwegen namen it beslút om it te slopen en troch in nij gebou te ferfangen. Yn 1951 kaam it nije stasjonsgebou ûntwurpen troch arsjitekt Schelling ree. Yn de tuskentiid waarden de funksjes fan it stasjonsgebou útfierd yn de perrongebouwen. It nije stasjonsgebou is lyk as de stasjongsgebouwen fan Sutfen en Ynskedee útfierd yn beton.
Saddam Hoessein
Saddam Hoessein Abdu al-Majid al-Tikriti (Al-Auja ûnder Tikrit, 28 april 1937 - Bagdad, 30 desimber 2006) wie fan 16 july 1979 oant 9 april 2003 de fyfde (net-demokratysk keazen) presidint fan Irak. Hy wie de lieder fan de revolúsjonêre Ba'ath-partij.
Polityk
Saddam waard yn 1956 lid fan de ferbeane Ba'ath-partij. Yn 1957 naam er diel oan in fergeze steatsgreep tsjin de Irakeze Kening Faisal II. Yn 1958 die er oan in twadde steatsgreep mei, ûnder lieding fan Generaal Abd al-Karim Qasim. Nei in mislearre oanslach op it libben fan premier Abdul Karim Qassem, naaide er fia Syrje nei Egypte út. Doe't er dêr wie, krige er fan it Iraakske regear de deastraf. Oan de Universiteit fan Kairo studearre Saddam rjochten, mar hy makke syn stúdzje net ôf. Op 8 febrewaris 1963 kaam Saddam werom yn Irak, nei in bluodderige steatsgreep fan de Ba'ath-partij. Nei de machtwiksel (Ramadanrevolúsje) waard er ta finzenisstraf feroardiele, mar naaide wer út. Doe't de Ba'ath-partij yn 1968 yn Irak oan de macht kaam, waard Saddam fisefoarsitter fan de Revolúsjonêre Kommandoried. Yn de neikommende jierren waard Saddam:
Kriich
Under it bewâld fan Saddam wienen der trije grutte oarloggen:
Stasjon Hoogeveen
Stasjon Hoogeveen (Hgv) is in spoarweistasjon yn it Nederlânske doarp Hoogeveen yn de provinsje Drinte. It waard iepene yn 1870 oan de Steatsline C (Meppel - Grins).
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Hoogeveen om en de by 1900 It oarspronklike spoarweistasjon fan Hoogeveen wie in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type Hoogezand, boud yn de jierren sechtich fan de 19e iuw, en wie ien fan de tsien stasjons dy't ea yn dizze klasse boud wie. It gebou wie ûntwurpen troch de arsjitekt Karel Hendrik van Brederode.
It stasjon waard yn 1984 ferfongen troch in nij gebou fan de hân fan arsjitekt Cees Douma. Douma hat it sylhûet fan it âlde stasjon probearre te imitearjen yn it nije troch hege oerkaping dominearre stasjonsgebou. Oan 'e efterkant fan dizze oerkaping is de sintrale hal mei twa lege fleugels. Yn 2014 krige de stasjonstunnel nei it 2e perron, liften foar reizgers mei in rolstoel.
Gerriet Postma
Gerriet Postma (Twizelerheide, 30 oktober 1932 - Grins, 27 febrewaris 2009) wie in Fryske skilder. Hy is te omskriuwen as in fûlbannich man, dy't ferheftige skilderijen makke, mei farveëksploazjes en abstrakte kleurekleaune, wêr't figuraasje yn trochskimert.
Párvusz
Párvusz (Norbert Kiss, Boedapest, 1 maart, 1981) is in Hongaarsk keunstner. Hy studearre yn Boedapest en Szeged.
Gerriet Postma
Ien fan syn lêste megadoeken wie in fjouwerlûk, skildere op fjouwer seilen fan it tradisjonele frachtskip "Klipper Anna". It fjouwerlûk mjit 270 m². It skip waard ta beskikking steld troch it skipperspear Gijs en Inge van Hesteren út Harns. It fjouwerlûk hat yn 2004 in simmer lang rûnom en lâns de Waadsee te sjen west, omdat it skip alle dagen mei de beskildere seilen fard hat.
Párvusz
Wurk
left|200px|Párvusz bylder yn Tromsö, Noarwegen Párvusz haadstyl is de swarte Eastyndyske inket, en soms skilderet er akwarellen, mar syn measte wurken binne swart-wyt. De Hongaar Endre Szász en de Nederlanner Maurits Cornelis Escher beynfloeden syn keunst. It earste byld yn dizze styl wie Bertelân (2004). Yn 2005 wie Párvusz in Laplân, en neitiid makke er wurken dêr't de ynfloed fan dy kontrei út spriek.
Gerriet Postma
Gerriet Postma wie wyls de ferneamdste noch libbene Fryske keunstskilder. Syn wurk wie bûten Nederlân te sjen yn stêden as Parys, Brussel en Barselona.
Yukon (rivier)
thumb|225px|It streamgebiet fan de Yukon thumb|225px|It sreamgebiet detailearder
Párvusz
Wurk
Guon fan syn wurken wurde tsjintwurdich yn Noarwegen tentoansteld.
Yukon (rivier)
De Yukon is in rivier yn Kanada en Alaska (Feriene Steaten fan Amearika). It is mei syn 3185 kilometer de op fjouwer nei grutste rivier fan Noard-Amearika. It streamgebiet beslacht 840.000 kante kilometer.
Gerriet Postma
Gerriet Postma stoar yn de âldens fan 76 jier.
Yukon (rivier)
De Yukon ûntspringt yn de Tagishmar op de grins fan Britsk-Kolumbia en it territoarium Yukon en streamt yn in grutte bôge troch Alaska om te mûnjen (yn in brede delta) yn de Beringsee. By it streamgebiet fan de Yukon beheare grutte sydrivieren sa as de Teslin, de Pelley, de White, de Stewart, de Klondike en de Koyukuk.
Ets
In ets is in ôfbylding makke yn djipdruktechnyk fan in koperen of sinken plaat dêr’t de ôfbylding troch soer yn etst is.
Untstean
De etstechnyk ûntstie om 1400 hinne út de wapensmidterij yn Jeropa wei. Yn dy wurksteeën brochten wapensmidten mei skerpe beitels fersierings oan yn harnassen en wapens, As de gravuere klear wie, waard dy opfolle mei swarte emalje, niëllo, en waard der in wiet fel papier oerhinne lein. De niëllo luts foar in part yn it papier en sa ûntstie in print yn spegelbyld fan de makke gravuere. Dy ôfdruk waard mar foar ien doel brûkt: hy funksjonearre as staalkaart foar it fakmanskip fan de wapensmid. Sokke ôfdrukken wiene goed reklamemateriaal om nije klanten te lûken. It is dus net nuver dat de gravuere as reproduksjetechnyk syn oarsprong hat yn dy wapensmidtes, omdat de brûkte technyk fierhinne itselde wie. Earst yn de 16e iuw begûnen printers it proses te brûken.
Etstechnyk
Yn it tiidrek fan it ûntstean fan de gravuere fûnen se út dat metaal reagearre mei in soer of in baze, dêr’t it metaal troch oantaaste waard. Dêr ûntstie de etstechnyk út, dy’t ek hieltyd mear brûkt waard yn de boekdrukkeunst. It etsen bart op in koperen of sinken plaat. Dy plaat mei polyste wurde mei fyn skjirpapier of polystguod om in sa glêd mooglik oerflak te krijen. De skerpe rânen wurde - as dêr ferlet fan is - mei in faset mei in skeane kant foarsjoen, troch de sydkanten mei in swiete file of skjirre wat skean te meitsjen. Dat om foar te kommen dat by it ôfslaan de hannen iepenhelle wurde en ek om it drukkersfilt te beskermjen tsjin snijïngs troch de och sa hege druk fan de etsparse.
Tsjintwurdich wurde sinkplaten benammen mei kopersulfaat etst (‘Bordeaux-ets’), en koperplaten mei izergloride. Izergloride jout goede resultaten yn koper en is minder skealik foar de brûker (etse mei salpetersoer jout nitreuze dampen op). Koperetsen hat as foardiel dat dy ek ferstiele wurde kinne (mei in tin groomlaachje fan inkelde mykron) dêr’t de plaat net sa gau troch slyt, en gau ôf te slaan is, mar benammen de inket en kleure etsinket, sil net fan kleurtoan feroarje. Giele etsinket bygelyks, sil op in sinkplaat och sa gau ‘oksidearje’ = brunich wurde, op in koperen etsplaat wat minder en op in ferstiele koperen etsplaat hast net. Ek wurdt it saneamde ôfslaan in stik makliker mei in ferstiele etsplaat.
Gemyske reaksjes
By etsen giet it om in tal redoksreaksjes.
Nei het etsen
As in plaat klear is, wriuwe jo inket yn de linen. Dêrnei wurdt de plaat ôfslein: de inket wurdt earst mei bol tarlatan (tsiisdoek) fan de plaat wreaun, dêrnei wurdt der mei in flotte haal fan de hân, wêrby’t de mûs fan de hân hiel licht oer de plaat ‘skimket’, it oerflak fan de etsplaat folslein skjinfage. Dat hjir ‘ôfslaan’, sadat allinnich de inket yn de etste stikken stean bliuwt. Dêrnei drukke jo de yninke plaat ûnder in etsparse ôf op klam makke papier. Earst lizze jo 2 - 3 lagen filt oer it bewurke etspapier dat oer de ôfsleine etsplaat leit. Troch de tige hege druk fan de etsparse - tusken 900 en 2000 kilo dêr wêr’t de wals it filt rekket - triuwe de lagen filt it papier yn alle mei inket folle lagen fan de etsplaat en kin it klam makke papier net oars as in syntese oan te gean mei de etsinket op oaljebasis.
Under it etsproses makket de etser geregeld proefôfdrukken of tuskendrukken. Dy tuskendrukken neame jo staten. Op basis dêrfan kin hieltyd in folgende stap set wurde.
Oare etstechniken
Njonken de gewoane line-ets binne der ek oare etstechniken. De akwatint en de vernis mou binne de wichtichste.
Kazachsk
thumb|Taalkart fan it Kazachsk Kazachsk is de offisjele taal fan Kazachstan en wurdt ek sprutsen yn dielen fan oare lannen yn dy regio lykas Oezbekistan, Afganistan en Turkmenistan. De taal wurdt sprutsen troch sa likernôch 23 miljoen minsken oer de hiele wrâld, wêrfan't der sa'n 11-13 miljoen minsken yn Kazachstan wenje.
It is in Turkske taal dy't nau besibbe is oan oare Turkske talen lykas it Azerbeidzjaansk en it Oezbeeksk. It Kazachsk hat in rike literêre skiednis en hat in protte ynfloed ûntfongen fan oare talen lykas it Russysk en it Persysk. De Kazachske taal hat twa skriften: it Arabysk alfabet en it Syrillysk alfabet. It Kazachsk brûkt it Syrillyske alfabet sûnt 1940, hoewol't it Arabyske alfabet noch wol brûkt wurdt yn religieuze en kulturele kontekst.
Maarten 't Hart
thumb|250px|'t Hart spilet op it oargel fan de Grutte Tsjerke yn Haarlim (1979) Maarten 't Hart (Maasslûs, 25 novimber 1944) is in Nederlânsk gedrachsbiolooch en skriuwer, mei de skûlnammen Martin Hart en Jacob Stillebroer, en alter ego en Maartje 't Hart. 't Hart is troud mei Hanneke van den Muyzenberg en wennet yn Warmond.
Libben en wurk
't Hart wie de âldste soan fan in grifformearde deagraver. Hy gie nei it Groen van Prinstererlyceum yn Flaardingen en studearre biology oan de Ryksuniversiteit Leien, dêr't er yn 1978 promovearre op it proefskrift A study of a short term behaviour cycle: Creeping through in the three-spined stickleback. Dêrnei wurke er as etolooch. Oare wittenskiplike publikaasjes fan him binne Ratten (1973) en De stekelbaars (1978). thumb|left|Maarten 't Hart (1979) Yn syn studintetiid briek 't Hart mei it kristlike leauwe. Hy hat yn syn wurk it leauwen hieltyd sterk polemysk behannele en set him benammen ôf tsjin it monoteïsme. Foaral syn twa bondels 'alternative Bibelstúdzjes' Wie God verlaat heeft niets te vrezen en De bril fan God binne dêr foarbylden fan. Ek yn syn romans en ferhalen is faak in nostalgyske en ôfwizende hâlding te fernimmen oangeande syn grifformearde jeugd. Foar de Roomsk-Katolike Tsjerke oer nimt er in ûnfersoenlik stânpunt yn.
Hy debutearre as skriuwer yn 1971 ûnder it pseudonym Martin Hart mei Stenen voor een ransuil, by De Arbeiderspers, in útjouwerij dy 't er altyd trou bleaun is. Syn trochbraak kaam yn 1978 mei de roman Een vlucht regenwulpen. In soad wurken hawwe autobiografyske eleminten en ferwize nei syn jonkheid yn it kristlike Maassluis (benammen de grifformearde pylder), syn ûnderfiningen as biolooch en syn foarleafde foar klassike muzyk, literatuer en syn ûnôfhinklike geast.
't Hart hat him geregeld betsjinne fan polemyk, ûnder oaren tsjin de feministyske beweging (bygelyks yn De vrouw bestaat niet) en literatuerresinsinten (lykas yn De som van misverstanden). Hy kin hjiryn bûtengewoan fûl úthelje. Hy ferkent graach de grinzen tusken literêre oerdriuwing en persoanlike oanfal. Ien fan de doelwiten fan syn publike oanfallen wie jierrenlang de man dy't him ea sakje litten hie foar syn rydeksamen.
Syn boek De vrouw bestaat niet kaam 't Hart op oanfallen út feministyske rûnten te stean. De politika Els Borst lies it boek en koe der krekt wol mei ynstimme. Sy liet him dit witte yn in brief fan 24 augustus 1982. Hja wie it "hertyngeand iens" mei de arguminten út haadstik 14, Het paradijs en de hel, wêryn't 't Hart skreau dat er jaloersk op froulju wie, omdat foar harren gjin oardel jier militêre tsjinstplicht gou en omdat hja mear frijheid as manlju hiene dêr 't it wurkjen oanbelan. Hy hie yn syn jeugd faak sjoen dat wurkjen net befrijend, mar ôfmêdzjend en geastdeadzjend wie. Borst skreau him: "Ek ús mem hie in oantrekliker libben as ús heit".
Yn 2004 stelde er him beskikber as listtriuwer fan de Partij voor de Dieren foar de Europeeske ferkiezingen, mar doe't de Kiesried easke dat persoanen op de kieslist oer in jildich paspoart beskikke moasten, sei 't Hart dat er om prinsipiële redenen wegere dat oan te freegjen. Ek by de Twadde Keamerferkiezings 2006 wie er listtriuwer fan de Partij voor de Dieren, mar naam dêrfan al gau iepenlik ôfstân omdat de fraksjefoarsitter Marianne Thieme en it Earste Keamerlid Niko Koffeman belijend lid wiene fan de sândedeisadventisten. Koart dêrnei luts er syn krityk op Thieme lykwols yn.
Wurk
Hy hat in protte romans skreaun. Syn boeken binne oerset yn ferskate talen en binne fral populêr yn Dútslân en Sweden. Trije romans binne yn it Ingelsk oerset: Een vlucht regenwulpen (1986), De aansprekers (1983) en De zonnewijzer (2004), en ek in tal koarte ferhalen.
De temaas fan syn romans hawwe faak autobiografyske komponinten: Syn boeken steane fol mei details oer natoer (it waar, planten, dieren) en litte syn leafde foar klassike muzyk (foaral de muzyk fan J.S. Bach, Mozart and Schubert) sjen. 't Hart is in pleiter fan it wurk fan ûnder oaren Simon Vestdijk, J. van Oudshoorn en de Deenske skriuwer Hjalmar Söderberg.
't Hart en muzyk
Maarten 't Hart is in hertstochtlik leafhawwer en kenner fan klassike muzyk. Dêr hat er in soad essays oer skreaun en jierren fersoarge er cd-resinsjes yn it muzyktydskrift Luister. It meast bewûnderet er komponisten as Bach, Mozart, Schubert en Bruckner en hy tsjûge faak fan syn leafde foar de muzyk fan Prokofjev en Richard Strauss. Ek hat er it faker as ien kear opnaam foar Max Reger, Franz Schmidt en Nikolaj Medtner. Dêrfoaroer hat er net in protte wurdearring foar Mahler en Sjostakovitsj, dy't er "te depressyf" fynt. Ek Stravinsky jout er net folle om. Jazz, blues, reggae, countrymuzyk, popmuzyk en musical, beskôget er as "gedegenereerde rommel". Yn it haadstik De Daverdreun fan syn boek Mozart en de Anderen neamt er ien foar ien de beswieren op dy't er tsjin popmuzyk hat.
Ferskaat
Maarten 't Hart is yn de fierte famylje fan kabaretier en sjonger Wim Sonneveld.
Traunstein (Landkreis)
Traunstein is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 170.854 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1939.
Oplossing logigram
De oplossing fan it logigram op de side Logigram:
Syb Talma
thumb|Syb Talma as jongkeardel Aritius Sybrandus (Syb) Talma (Angeren, 17 febrewaris 1864 – Haarlim, 12 july 1916) wie in predikant en anti-revolúsjonêr Nederlânsk politikus.
Talma syn foarâlden wiene patrysjers yn Dokkum en de famylje hie in bûtenpleats by Ingwierrum. Yn 1887 waard er herfoarme predikant yn Heinenoord, letter stie er noch yn Flissingen en Arnhim.
As minister van Lânbou, Yndustry en Hannel (dêr't ek Sosjale Saken ûnder foel) yn it kabinet-Heemskerk wie Talma ién fan de grûnlizzers fan de sosjale wetjouwing yn Nederlân. Ynspirearre troch Britske kristensosjalisten, wie er in predikant mei gefoel foar de minsken dy't yn 1901 Troelstra fersloech yn it distrikt Tytsjerksteradiel. Hy siet dêrnei oant 1908 yn de Twadde Keamer foar de ARP.
Talma waard by it ta stân bringen fan syn wetjouwing fral tsjinwurke troch konservative leauwegenoaten yn de ARP en CHU. Hy brocht wol de Ynfaliditeits- en Alderdomswet (dy't letter ferfongen wurde soe troch de AOW en de syktewet) ta stân, mar dy waarden earst nei inkelde jierren ynfierd. Nei syn ministerskip en it ferlies fan de ARP by de Twadde Keamer-ferkiezings yn 1913, waard Talma wer predikant te Bennebroek, mar hy stoar al nei trije jier.
Syn ôfbyld stiet op in postsegel yn de searje simmersegels fan 1936. thumb|400px|right|De rige simmersegels út 1936, mei Syb Talma syn portret op de 5st-segel
Allgemeine SS
De Allgemeine-SS wie in sivile ôfdieling yn de SS. De Allgemeine-SS waard oprjochte yn 1934 yn Nazi-Dútslân en die de administraasje fan de SS.
Gustaaf van de Wall Perné
thumb|Gustaaf van de Wall Perné. Gustaaf Frederik 'Gust.' van de Wall Perné (Apeldoorn, 18 maaie 1877 - Amsterdam, 27 desimber 1911) wie in Nederlânsk keunstskilder, yllustrator, boekbânûntwerper en skriuwer.
Libben
Gustaaf van de Wall Perné helle syn ynspiraasje út de natoer fan de Feluwe. Hy skildere heidefjilden, sânferstowingen, snielânskippen en seegesichten. Tagelyk wie er warber yn it Amsterdamske keunstlibben en wie er lid fan in tal keunstnersrûnten dêre, sa as Keunstnersferiening Sint Lucas|. Syn wurk wurdt oerhearske troch de natoer en har gearhing mei kultuer. Syn skilder- en yllustraasjewurk wurdt rekkene ta it naturalisme en symbolisme. Van de Wall Perné ûntwurp teffens reformklean en meubels en batikte; ek wie er warber op it mêd fan folkskunde.
Syn niget oan âlde Feluwske folksferhalen útere him yn de bekende bondel Veluwsche Sagen.
Literatuer
thumb|350px|'Mystike paden' (1907).
L.J. Veen (útjouwerij)
L.J. Veen is in Nederlânske útjouwerij, dy't yn 1887 oprjochte waard troch Lambertus Jacobus Veen (1863-1919). It bedriuw gie yn 2012 mei ferskate oare útjouwerijen op yn Atlas Contact.
It fûns fan L. J. Veen befettet in grut tal literêre klassiken, dêr't it wurk fan Louis Couperus, Ivan Toergenjev, Gustave Flaubert en Charles Dickens ûnder is. De útjouwerij jout ek eigentiidske Nederlânske fiksje en net-fiksje fan skriuwers sa as Willem Brinkman, Nicolet Steemers, Joost Prinsen en Frank Ketelaar, literêre sportskriuwers as Bert Wagendorp, Hugo Borst, Wilfred Genee, Erik Brouwer en Bert Hiddema en sjoernalisten as Kustaw Bessems, Gawie Keyser en Kees Beekmans.
It hurdriderstydskrift De Muur wurdt ek troch Veen útjûn.
Grietje Bijlsma
Griet(je) Hoogstins-Bijlsma (Earnewâld, 9 febrewaris 1915 - Kanada, 16 novimber 2010 yn Kanada) wie in Fryske hurdrider.
Karriêre
De 19e-iuwske reedrydkampioene Lutske Wester (1870-1912) wie in muoike fan Bijlsma. Grietje Bijlsma die fan har fjirtjinde ôf oan mei oan wedstriden yn Fryslân. Hja wie yn 1933 de twadde Nederlânske froulike reedrydkampioen op de koartebaan. Yn jannewaris fan dat jier wie foar de earste kear it NK Koartebaan foar froulju hâlden. Grietje Bijlsma wûn op 17 desimber 1933 it twadde NK yn Wergea foar Pietje Feitsma en Trijntje Hemminga.
Priveelibben
Yn 1935 boaske Bijlsma oan Johannes Hoogstins fan Garyp. Yn 1951 emigrearre hja mei har húshâlding en âlden nei Ladner by Vancouver, Kanada. Dêr is hja op 16 novimber 2010 ferstoarn.
Sjoch ek
.
John de Mol
Johannes Hendrikus Hubert (John) de Mol (De Haach, 24 april 1955) is in Nederlânsk mediamagnaat, soan fan de eardere sjonger John de Mol sr. en broer fan Linda de Mol.
Bosnysk
thumb|Taalkaart fan 'e Balkan Bosnysk is de standerttaal fan Bosnië en Herzegovina mei sa'n 2,5 miljoen sprekkers. It is in Slavyske taal dy't nau oan it Kroätysk en Servysk besibbe is. It Bosnysk wurdt sprutsen troch de Bosnyske befolking yn Bosnië en Herzegovina en troch in protte ymmigranten yn oare lannen. It Bosnysk hat in eigen skrift, dat basearre is op it Latynske alfabet, en it wurdt ek wol yn it Syrillyske alfabet skreaun.
Wrakseljen op de Olympyske Simmerspullen 1904
200px|thumb|right|De Olympyske Wraksel lokaasje fan Saint Louis
De Olympyske Simmerspullen 1904, ek wol de IIIe Olympiade neamd waarden yn 1904 yn St. Louis, de Feriene Steaten hâlden. It wrakseljen waard hâlden op it Francis Field.
Francis Field
It Francis Field waard boud yn 1904 as ûnderdiel fan de wrâldtentoanstelling en wie it haadstadion fan de Olympyske Simmerspullen 1904. En it hie plak foar 19.000 taskôgers. Yn 1984 is it oantal sitplakken foar taskôgers werom brocht nei 4.000.
Hynstesport op de Olympyske Simmerspullen 1964
De Olympyske Simmerspullen 1964, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1964 yn Tokio, Japan hâlden. De hynstesport waard hâlden yn Karuizawa.
Dressuer
{| width=100%
Eventing
{| width=100%
Springe
{| width=100%
Medaljespegel
De top-acht fan lannen dy't by de hynstesport medaljes wûn ha op de Olympyske Simmerspullen fan 1964.
Wopke Jakobs de Jong
Wopke Jakobs de Jong (Grou, 24 maart 1799 - Sint-Jabik, 17 oktober 1852) wie in Frysk skoalmaster, skriuwer en amateurtekener. Hy skreau himsels Wopke de Jong, Jac.zn.. Hy skreau sawol yn it Nederlânsk as it Frysk. Hy wie ûnderwizer yn Drachten en Sint-Jabik.
Biografy
Nei syn learlingetiid waard er yn 1819 skoalmaster yn Suder Drachten. Op 8 maaie 1824 boaske er oan Jantje Jobs Posthuma, dochter fan in apteker. Yn 1826 waard er beneamd ta haad fan de skoalle yn Sint-Jabik, wat er dêr oant syn dea ta bliuwe soe. Wopke de Jong foel op troch syn geleardheid en syn talint foar tekenjen en skriuwen.
De Jong syn anonym ferskynde pamflet De dominys hifke, mar follen to licht achte (Sint-Anne, 1840), wie in skerpe satire op predikanten dy't harren ferheven boppe oaren fielden, harren from foardienen, mar earmelju mijden en harren leaver fêtearje lieten troch rikelju, dy 't om in deihier preekje en bidde, dy 't graech de Hosanna's hearre, mar er for bitankje om it krùs fen Him, dy 't se hjar Hear neame op hjar to nimmen en him nei to folgjen. Dat joech in soad opskuor op It Bilt, benammen ûnder de predikanten, en in protte minsken woe it net oan dat de djip religieuze De Jong de skriuwer wie. Ds. Wybe Mebius fan Sint_Jabik neamde it yn in preek in duivelsch pamflet. Dr. B.W. Schultetus Aenaee naam it lykwols foar him op en sette it pamflet oer yn it Nederlânsk en joech it foar eigen rekken út yn 1841.
De Jong wie ek de oersetter fan in stikmannich ferzen fan Horatius en Ovidius dy't yn de Friesche Volksalmanak fan 1845-47 en yn de Ljouwerter Krante ferskynden. Fierder ferskynde fan him wurk yn de Friesche Volksalmanak fan 1839-49; Bijekoer (1846 en 1850) en skreau er De kening to Ljouwert (1852) en Jancko Douwama uwt syn finsenis to Vilvoarden oan syn wijf, nei it Hollansk fen G.T.N. Suringar (Ljouwert 1866).
Freestyleskyen op de Olympyske Winterspullen 1994
It freestyleskyen op 'e Olympyske Winterspullen 1994 waarden fan 15 oant en mei 24 febrewaris 1994 hâlden yn Lillehammer. It hie plak yn Kanthaugen Freestyleanlegg. De Aerials stie foar it earst offisjeel op it programma.
Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it freestyleskyen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Winterspullen fan 1994.
Deepwater Horizon (boarplatfoarm)
De Deepwater Horizon wie in healôfsinkber boarplatfoarm dat yn 2000 boud waard yn Súd-Koreä en sûnt 2004 registrearre wie yn 'e Marshalleilannen. It wie eigendom fan it bedriuw Transocean, dat it ynsette foar proefboarrings nei nije ierdoaljeboarnen yn it Amerikaanske diel fan 'e Golf fan Meksiko. Op 20 april 2010 fûn der oan board in grutte ûntploffing plak, dêr't 11 minsken by omkamen en dy't it platfoarm yn ljochte lôge sette, wêrnei't it twa dagen letter sonk. Dat barren feroarsake de grutste oaljeramp út 'e Amerikaanske skiednis.
Skaaimerken
De Deepwater Horizon waard makke yn Ulsan, yn Súd-Koreä, troch it bedriuw Hyundai Heavy Industries yn opdracht fan Reading & Bates Falcon. It ûntwerp fan it boareilân hiet RBS-8D en bestie út twa parallelle pontons mei elts twa pylders mei dêrop it wurkdek. De "D" út 'e ûntwerpnamme stie foar it dynamysk posisjonearringssysteem dêr't de Deepwater Horizon mei tarist waard. It susterplatfoarm fan 'e Deepwater Horizon, de Deepwater Nautilus, is fan itselde ûntwerp, mar dan RBS-8M, wêrby't de "M" stiet foar mooring ("ôfmarjen"), mei't dat boarplatfoarm net oer in dynamysk posisjonearringssysteem beskikt, mar ynstee tarist is mei in ferankeringssysteem.
As in ôfsinkber boarplatfoarm wie de Deepwater Horizon bedoeld foar it útfieren fan proefboarrings nei ûnderseeske ierdoaljeboarnen. It meat 112 m lang by 78 m breed mei in djipgong fan 23 m en in hichte fan 97.40 m. It wurkdek lei op in hichte fan 34.01 m. De Deepwater Horizon hie in tonnaazje fan 32.588 ton (bruto) en in deplassemint fan 51.756 long ton. It koe sels farre mei acht 360° draaibere fêste skroeven, oandreaun troch Kamewa-motors fan 7.375 pk. Dêrmei koe it platfoarm in faasje berikke fan 4 knopen oftewol 7,4 km/h. Foar ferfier oer langere ôfstannen waard it transportearre oan board fan in swiereladingskip.
Skiednis
De bou fan 'e Deepwater Horizon begûn yn desimber 1998. De kyllizzing fûn plak op 21 maart 2000. It platfoarm waard op 23 febrewaris ôflevere en yn gebrûk nommen. Tsjin dy tiid wie Reading & Bates Falcon oernommen troch Transocean. Oant 29 desimber 2004 stie it platfoarm registrearre as in Panameesk skip mei as thúshaven Panama-Stêd. Dêrnei fear it ûnder de flagge fan 'e Marshalleilannen, mei as nominale thúshaven Majuro.
Transocean liet de Deepwater Horizon nei de noardlike Golf fan Meksiko bringe, dêr't it platfoarm foar trije jier leased waard oan 'e Amerikaansk-Britske ierdoaljemaatskippij BP. It leasekontrakt waard yn 2004 foar in jier ferlinge, yn 2005 foar fiif jier en yn 2009 foar nochris trije jier (fan 2010 oant 2013). It lêst ôfsletten kontrakt wie $544 miljoen wurdich, oftewol $496.800 per dei. Dêrby gie it inkeld om it 'keale' platfoarm; mei de bemanning, it gereid en de ûnderstipingsskippen dy't ek troch Transocean oan BP leased waarden, wie likernôch in selde bedrach muoid.
Nei oan ferskate oaljeboarnen wurke te hawwe, boarre de Deepwater Horizon op 2 septimber 2009 yn it oaljefjild Tiber Prospect wrâlds djipste oaljeboarne oant doe ta oan, op in djipte fan mear as 10 km. Yn febrewaris 2010 begûn it platfoarm mei proefboarrings yn it Macondo-oaljefjild, yn 'e territoriale wetters fan 'e Feriene Steaten, op likernôch 64 km út 'e kust fan Venice, yn 'e Amerikaanske steat Louisiana.
Op 20 april 2010 om 21.56 oere jûns, waard by fersin in bûl metaangas opboarre. Troch slordich wurk en it besunigjen op feilichheidsmaatregels late dat ta in grutte ûntploffing wêrby't 11 fan 'e 126 opfarrenden de dea fûnen en 17 oaren ferwûne rekken. It boarplatfoarm kaam neitiid yn ljochte lôge te stean en sonk oardel etmiel letter, om likernôch 10.21 oere op 'e moarn fan 22 april.
Troch it ûndergean fan 'e Deepwater Horizon waard de oaljeramp yn 'e Golf fan Meksiko feroarsake. Dêrby streamde 780.000 m³ rouwe oalje de see yn, wat it ta de grutste oaljeramp yn 'e Amerikaanske skiednis makke. Dêrfan wiene net allinne hûnderttûzenen bisten it slachtoffer, mar ek de fiskerij en de toeristyske sektor oan 'e Amerikaanske Golfkust. BP waard oanklage foar û.o. 11 kear deaslach en ligen tsjin it Amerikaanske Kongres. It bedriuw pleite skuldich en krige (yn 2015) in boete fan $18,7 miljard oplein. It bedriuw waard ek fjouwer jier lang ûnder ferskerpe tafersjoch pleatst en moast de kosten fan 'e opromming fan 'e oaljeramp betelje, dy't tsjin 2018 mear as $65 miljard bedroegen.
List fan rekords en statistiken fan SC It Hearrenfean
Hjirûnder steane inkelde statistiken en rekords fan de fuotbalklup SK It Hearrenfean oant en mei 2012.
Bernard Montgomery
thumb|Bernard Montgomery Bernard Law Montgomery, sûnt 1946 Montgomery of Alamein, (Kennington (Grut-Londen), 17 novimber 1887 – Alton (Hampshire), 24 maart 1976) wie in Britske generaal en fjildmaarskalk.
List fan rekords en statistiken fan SC It Hearrenfean
Measte wedstriden
Yn dizze list de tsien fuotballers dy't de measte wedstriden foar SK It Hearrenfean spile hawwe. It giet yn dizze list om it grutste tal wedstriden sûnt 1954, doe't it betelle fuotbal yn Nederland ynfiert waard.
Tübingen (Landkreis)
thumb|Kaart fan Tübingen Tübingen is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Baden-Wuertemberch en hat 216.535 ynwenners. It waard oprjochte yn 1934.
List fan rekords en statistiken fan SC It Hearrenfean
Measte wedstriden
Mei in * spilet noch foar SK It Hearrenfean
Tübingen (Landkreis)
Stêden en gemeenten
Stêden
List fan rekords en statistiken fan SC It Hearrenfean
Measte Earedifyzje doelpunten
Yn dizze list de fuotballers dy't de measte doelpunten foar SK It Hearrenfean setten hawwe. It giet yn dizze list om spilers dy't mear as 25 doelpunten makke hawwe yn de Earedifyzje.
Tübingen (Landkreis)
Stêden en gemeenten
Oare gemeenten
List fan rekords en statistiken fan SC It Hearrenfean
Topskutters
Yn dizze list steane alle topskutters sûnt 1990. It giet hjir allinnich om de doelpunten dy't makke binne yn de kompetysje.
Treners
thumb|right|150px|Ron Jans is op it stuit trener fan SK It Hearrenfean.
It Hearrenfean hat yn harren skiednis 34 treners hân. Hjirûnder in list fan dizze treners:
Kisumu
thumb|Kollaazje fan Kisumu en omkriten Kisumu is in stêd yn it westen fan Kenia. It is de haadstêd fan de provinsje Nyanza en leit oan de westlike kust fan de Victoriamar. Kisumu is de tredgrutste stêd fan Kenia en is in wichtige ekonomyske sintrum yn de regio. Kisumu is in havenstêd en in wichtich transportknooppunt mei frijwat yndustriële bedriuwen. Dêrneist is de stêd ferneamd om syn rike kultuer en skiednis. Yn 'e omkriten fan 'e stêd binne in stikmannich natoergebieten. Troch de kombinaasje fan kultuer, skiednis en natoer is Kisumu ek in toeristebestimming.
Wierheid
Wierheid is in fûneminteel begryp dat min ofte mear synonym is mei echtheid, jildichheid, justheid. As immen mei opsetsin ûnwierheid sprekt liicht hy.
Wat wierheid krekt betsjut is ûnderwerp fan diskusje, en dat hat grif net altiten sa west. Iuwenâlde útspraken as Wat is wierheid?! (taskreaun oan Pontius Pilatus) tsjûgje dêr al fan. Dat komt omdat de wierheid fan in útspraak allinnich fêststeld wurde kin troch dy te toetsen oan de feiten, dy't llykwols net altiten bekend binne.
Wierheden kinne in beperkte jildichheid hawwe, ôfhinklik fan it referinsjekader: de útspraak '1 en 1 is 2' is jildich foar getallen út it desimale stelsel, mar net foar binêre getallen. Op deselde manier kin in wierheid persoansôfhinklik wêze: de útspraak 'fisk is lekker' jildt foar de ien al, foar de oar net. De útspraak: 'persoan A mei graach fisk' hâldt dêr rekken mei.
It tsjinstelde fan relativisme by it begryp wierheid, binne positivistyske opfettings wêrmei't der bygelyks nei in "oerkoepeljende wierheid" stribbe wurde kin om foar it each tsjinstridige wierheden (of aksioma's) op in heger niveo mei elkoar te fersoenen.
Stifting It Fryske Boek
thumb|right|400px|Logo fan de Stifting De Stifting It Fryske Boek wie in stifting dy 't de befoardering fan Fryske literatuer en lektuer as doel hie. De organisaasje waard yn 1934 troch in oantal Fryske ferienings en útjouwers oprjochte en wie fêstige yn Ljouwert. De stifting waard ûnder mear subsidiearre troch de provinsje Fryslân. Ek helle It Fryske Boek jild binnen fan stipers. Sûnt 2010 is it wurk fan It Fryske Boek oernommen troch Tresoar en binne de meiwurkers dêr yn 'e tsjinst kommen. Yn 2013 waard de stifting definityf opheft.
Projekten
Om ta it doel fan de Stichting It Fryske boek te kommen binne der inkelde projekten útein set.
De Fryske Boekewiken
Yn de perioade ein febrewaris, begjin maart wurdt elts jier de Fryske Boekewiken organisearre.
Oan it begjin fan de Fryske Boekewiken wurdt in grut Boekefeest hâlden, it is in moetingsplak foar minsken dy’t mei de Fryske literatuer te krijen hawwe. Mei de boekewiken wurdt der troch in sjuery in boek útkeazen dy’t as Frysk Boekewikegeskink útjûn wurdt. Ik boek wurdt dan kado dien by oankeap fan Fryske boeken. Yn 1948 barde dit foar it earst en sûnt 1989 wurdt der elts jier in Frysk Boekewikegeskink kezen. Ek wurde literêre programs organisearre, wêryn Fryske skriuwers, dichters, akteurs en muzykanten harren nij útkommen wurk presintearje kinne.
Ta beslút hâldt It Fryske Boek yn gearwurking mei ferskate ferfierders de Reis-aksje. By dizze aksje kinne minsken dy’t it Frysk Boekewikegeskink mei ha fergees reizgje mei trein en bus yn Fryslân en Grinslân. Fierders is der mei it boek koarting te krijen by ferskate museums, restaurants en oare publyksattraksjes.
Boeke-aksje
Yn de perioade begjin septimber, heal oktober hâldt It Fryske Boek seis wike lang de boeke-aksje. Benammen de sutelaksje foarmet in wichtich ûnderdiel fan it barren. Hûnderten frijwilligers geane dan mei de kroade by de doarren del om Fryske boeken te ferkeapje. De sutelaksje einiget elts jier yn Drachten mei de Boekemerk.
Dêrneist wurde Fryske boekejûnen organisearre, wurdt de Fryske skriuwerskalinder útjûn en rydt de Fryske boekebus om utens nei ferskate plakken bûten Fryslân, op útnûging fan Fryske kriten dy’t dêr dwaande binne.
Sprutsen Fryske Boek
Ek jout It Fryske Boek it Sprutsen Fryske Boek út. Dizze boeken wurde makke foar fisueel beheinden en minsken dy’t op de ien of oare wize net lêze kinne. Der binne al mear as 1.400 boeken ynsprutsen. De boeken binne fergees te krijen.
Foar bern en de jongerein
thumb|Rymposter 2007. Ek wurde der projekten spesjaal foar bern en jongerein organisearre. Sa is der in berneboekesjuery dy’t berneboeken beoardield en de Sulveren Spjelde útrikt foar it moaste berneboek. By de sutelaksje wurdt der omtinken jûn oan de bern troch it útbringen fan it Aksjeboek foar Bern en in rymposter.
Rink van der Veldepriis
Elts even jier wurdt de Rink van der Veldepriis útrikt. In priis foar it bêste oarspronklik en nij proaza, ferskynt as in selsstannige boekútjefte en skreaun yn it Frysk of yn ien fan de streektalen fan Fryslân.
Stichting It Fryske Berneboek
By It Fryske Boek is it sekretariaat fan de Stichting It Fryske Berneboek ûnderbrocht. Dizze stichting hâldt harren dwaande mei de stúdzje en promoasje fan Fryske berneboeken.
Mark Spijkers
thumb|Mark spijkers mei Arabyske opiumfluit thumb|optreden fan Mark spijkers thumb|Greve fan Meddert thumb|Dongeradichter Mark Spijkers, alias Greve fan Meddert (Amsterdam, 13 maaie 1968), is in dichter, skriuwer, gitarist, keunstskilder en performer út Hantumerútbuorren. Hy is in broer fan Frank Spijkers.
Folge Montessori-ûnderwiis yn Amsterdam en ferhuze yn 1985 nei It Bilt om yn Ljouwert de SSG te folgjen. Folge dêrnei yn Grins de stúdzje Oerheidskommunikaasje oan de HEAO/Hanzehegeskoalle. Sette him dêrnei ta wenjen yn Meddert (in net-offisjeel besteand buorskip by Holwert). Nei in baan as wurkgelegenheidsdeskundige yn Ljouwert fûn er wurk yn de Mediateek fan it Drachtster Lyceum. Sûnt 1999 begûn er tiid te meitsjen foar skilderjen. Op syn santjinde wie er al begûn te (klassyk) gitaarspyljen. De earste kear dat er fersen en muzyk kombinearre wie yn 1999 mei in klassyk gitaarkonsert yn de Kleasterkapel fan Sibrandahûs. It skriuwen waard ek geandewei wichtiger. Syn ferhalen, gedichten, stripferhalen geane faak oar langstme, moetings en barrens.
Tusken 2008-2010 gie er mei syn programma 10 jaar Graaf van Medwert, mei in jubileumvoorstelling teäterkes, tsjerken en kulturele sintra by del. De bekende stikken waarden dêrby ôfwiksele mei nije, lykas Guitarra non grata. De stikken binne in griemmank fan mankelike teksten, koartswyl en selsspot.
Waard yn 2009 yn Dokkum foar twa jier beneamd as Dongeradichter (De steds- en streekdichter fan Dongeradiel). Joech yn eigen behear sân dichtbondels út dêr’t er mei optreedt yn lytse sealen. Sûnt 'De Greve fan Meddert' organisearret hy de earste snein yn de moanne in poëzijmiddei yn ythûs 'De Waegh' yn Dokkum ûnder de namme DODZ (Dongera's Open Dicht Zondag). Der is dan ek in hilaryske kollum, in gearlûking fan histoaryske/hilaryske dy't dan opfierd wurdt yn De Waegh).
Alle woansdeitejûns presintearret er tusken 22.00 en 23.00 oere it programma de SmachtWacht op RTV Noordoost Friesland, in radioprogramma fol poëzij en muzyk.
Rjazan
thumb|Rjazan Kremlin Rjazan is in stêd yn it westen fan Ruslân yn 'e oblast Rjazan, sa'n 200 km súdeastlik fan Moskou. It is de haadstêd fan 'e oblast Rjazan en hat 524.927 ynwenners (2010). Rjazan is in histoaryske stêd dy't al yn 'e 10e iuw stifte waard. Yn 'e moderne tiid is Rjazan in wichtige yndustrygebiet yn Ruslân mei in protte bedriuwen yn 'e masinebou, de gemy, en de elektroanika-yndustry. De stêd is ek bekend om syn kulturele ynstellingen lykas it Histoarysk Museum fan Rjazan en it Keunstmuseum. Rjazan is ek in wichtich ferkearsknooppunt yn Ruslân mei in grut treinstasjon en in fleanfjild dat ferbiningen hat mei oare stêden yn Ruslân en yn it bûtenlân.