cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bagdad
Befolking
thumb|Sadr City It ynwennertal wurdt op 5,5 miljoen rûsd (2008). Yn de hiele stêdekloft wenje sa'n 10,6 miljoen minsken (2008). It grutste part fan de befolking is fan Arabyske komôf. Dy groep bestiet út Soenniten en Sjiïten. Der is in frij grutte Koerdyske minderheid, en aardich wat Turkmenen, Assyrjers/Aramenen. Dêrneist is der in lytse Sûdaneeske minderheid. Yn Bagdad wurdt in Irakeze fariant fan it Arabysk praat.
Foar de Irakkriich yn 2003 begûn, wie 90 persint fan de befolking moslim, wêrfan 65 persint soenniten en 35 persint sjiïten. Yn de Irakkriich en it Irakkonflikt reagen de Soenniten de Sjiïten de stêd út. Yn 2007 wie de ferhâlding 20-25% Sjiïtysk en 75-80% Soennitysk. Under it bewâld fan Saddam Hoessein waard it Kristendom talitten. Ien fan de Irakeze ministers, Tariq Aziz, wie lid fan de Galdeesk-Katolike Tsjerke. Foar de Irakkriich yn maart 2003 begûn wie 10 persint fan de ynwenners fan Bagdad kristen. Troch de krisis dy't nei de kriich folge wie it tal kristenen noch mar 5 persint yn 2006. De helte fan alle kristenen yn Irak wennet yn Bagdad. Troch spanningen mei Israel wurdt it Joadendom net tastien. Yn 1946 wie der noch in frij grutte Joadske mienskip fan 136.000 minsken yn Irak, wêrfan 77.000 yn Bagdad (in fearnspart fan de befolking). Yn july 2003 fleagen seis fan de 34 Joaden yn de stêd nei Israel.
Boreas
thumb|right|250px|Boreas dy't Oreithyia ûntfierd.
Boreas wie de Grykske god fan de noardewyn, yn de Romeinske mytology Akwilo neamd. Hy wie de soan fan Eos, de goadinne fan de dage, en fan Astraeus. Syn bruorren wienen Eurus (de eastewyn), Notus (de sudewyn) en Zephyros (de westewyn). Faak wurdt tocht dat Aeolus syn heit wie, mar dat is net wier, Aeolus wie de god fan de wyn en waard troch Seus oansteld as hoeder fan de wyn. Aeolus hâldt dizze winen opsletten yn in grot, en kin se der op útstjoere at hy dat wol.
Boreas is ien fan de meast ferneamde wyngoaden. Neffens de Grykske mytology swalke hy om yn Traasje, yn Noard-Grikelân. Dêrom wurdt hy ek wol in Trasyske god neamd. Alhoewol’t Boreas fan it noarden komt, waard hy doch benammen yn Atene eare, omdat hy yn 480 foar Kristus by Pilion de float fan de Persen fernield hawwe soe, de float wêrmei't Kserkses Atene belegere. Om syn grutte populariteit brochten de Ateners him foar dy oerwinning in grut offer. Hy waard ôfbylde op de Toer fan de Winen, mar de Ateners fûnen him sa wichtich dat ek oan de rivier de Ilisos in hillichdom stien hat dat oan him wijd wie.
Alhoewol’t Boreas nochal troubrekkerich wie, wie syn wiere leafde Oreityia, de dochter fan de Ateenske kening Erechtheus. Mar Oreityia mocht fan har heit net mei Boreas trouwe. Dêrom ûntfierde Boreas har en twong har sa mei him te trouwen. Doe’t Oreityia oan it boartsjen wie mei har freondinnen, die hy har yn in wolk en fierde har mei nei de grot wêryn't hy wenne. Boreas hat fiif bern by har krigen. It meast ferneamd is de twilling Kalaïs en Zetes, dy’t ek wol de Boreaden neamd wurde en oant de Argonauten tahearre. Boreas syn dochter, Chione, krige in soan by Poseidon, Eumolpus. Butes, de tredde soan fan Boreas, misledige Dionysos en waard straft troch dwylsinnich te wurden.
Yn de foarm fan in hynder makke Boreas ek follens by 12 merjes fan Erichthonius, de kening fan Troaje. Neffens de ferhalen rûnen dizzen sa gau en licht, dat ûnder harren hoeven de ieren fan in koarnfjild net bûgen en it seeflak net ronfele.
Boreas soarge foar kjeld, tsjuster en snie. De Griken wienen dan ek net altyd like bliid mei him, dêrom waard hy foarsteld as in hurde en botte god. Hy waard ôfbylde mei wjukken, ferwyldere hier en in burd.
Gertrudis fan Nijvel
Gertrudis fan Nijvel (ek: Sint-Geartrui; * 626; † 17 maart 659) wie in abdisse fan it Augustinekleaster Nijvel yn Belgje en wurdt yn de roomske tsjerke fereare as hillige.
Libben
Gertrudis wie de dochter fan de Pepyn de Aldere, hôfmaster fan Austraasje, en syn frou Ida (of Iduberga) en dêrmei wie hja besibbe oan Karel de Grutte. Doe't Gertrudis fjirtjin waard, ferliet hja it âlderlik hûs om te wenjen yn it troch har mem stifte dûbelkleaster fan Nijvel. Nei de dea fan har mem yn 652 naam Gertrudis oant har fertsjerren de lieding fan it kleaster oer.
As abdisse krige Gertrudis namme troch har grutte soarch foar siken en widdo's. Se joech rûnreizgjende pylgers en selssippen te iten en fersocht Ierske muontsen te kommen om te ûnderwizen yn de Bibel, liturgy en de keunst. Oeral liet hja tsjerken, kapellen skoallen en gasthûzen bouwe.
Ikonografy
Gertrudis wurdt fakentiden yn in benediktynsk habyt mei kromstêf ôfbylde. Hja hat faak in mûs of mear mûzen by har, in boek, in spinwiele, in sylskip of twa ringen oan de rjochter earm.
Ferearing
Sint-Gertrudis is beskermhillige fan sikehûzen, earmen, widdo's, pylgers en reizgers. Hja wurdt oanroppen tsjin mûze- en rattepleagen, mar ek by koarts, ekseem en kwalen mei de eagen of senuwoandwanings.
De skryn fan Sint-Gertrudis waard yn 1940 troch in Dútsk bombardemint op de stêd Nijvel yn de Twadde Wrâldkriich ferneatige. Yn de jierren 1990 is in nije skryn makke, wêrby't fragminten fan de midskiuwske skryn yntegrearre binne.
Feestdei
De feestdei fan Gertudis wurdt op 17 maart holden.
Fryske Gertrudistsjerken
Ek de tsjerke fan Lichtaard wurdt somtiden mei de namme Gertrudis oantsjut. Dit is lykwols in misfetting dy't stamt út de 19e iuw, doe't der yn de literatuer betizing west hat mei de Gertrudistsjerke fan Lytsewierrum.
Departemint Alaska
It Departemint Alaska (Ingelsk: Department of Alaska) wie de oantsjutting foar Alaska as bestjoerlike ienheid fanôf de Oankeap fan Alaska, op 18 oktober 1867, oant 17 maaie 1884, doe't it bestjoerlik herfoarme waard as it Distrikt Alaska. (Letter soe it gebiet him ûntjaan ta it Territoarium Alaska en úteinlik ta de Steat Alaska.) Fan 1867 oant 1884 wie Alaska in ûnorganisearre territoarium fan 'e Feriene Steaten sûnder eigen bestjoer, dat efterinoar troch ferskate ynstânsjes fan it regear yn it fiere Washington, D.C. bestjoerd waard.
Kevin Inkelaar
Kevin Inkelaar (Spijkenisse, 8 july 1997) is in Nederlânsk hurdfytser, dy't sûnt 2022 rydt foar Leopard Pro Cycling.
Karriêre
As junior waard Inkelaar ûnder mear twadde yn it einklassemint fan de Omgong fan Valromey en tweintichste yn dat fan Aubel-Thimister-La Gleize yn 2015. Yn 2016 makke Inkelaar de oerstap nei de opliedingsploech fan Lotto Soudal. Yn syn twadde jier by dy ploech makke hy diel út fan de seleksje dy't de iepenings-ploechetiidrit yn de Okolo Jižních Čech wûn. Earder dat jier wie er al tolfde wurden yn it einklassemint fan de Omgong fan de Aostavallei.
Departemint Alaska
Skiednis
It Departemint Alaska ûntstie op 18 oktober 1867, doe't de Oankeap fan Alaska in feit waard. Dêrby gie Alaska oer fan Russyske yn Amerikaanske hannen. De Russen woene wol graach fan harren needlijende koloanje Russysk-Amearika ôf, en de Amerikaanske minister fan Bûtenlânske Saken William H. Seward beävensearre de oankeap fan it gebiet foar de priis fan $7,2 miljoen. Doedestiden waard dat troch in protte Amerikanen as weigoaid jild beskôge, dêr't se nea wer wat fan sjen soene. De oankeap waard dêrom ek wol Seward's Folly ("Sewards Dwaasheid") neamd. Doe't folle letter grutte foarrieden goud en ierdoalje yn Alaska fûn waarden, die bliken dat Seward in foarútsjende blik hie dy't net folle oare lju belykje koene. Tsjintwurdich is 18 oktober yn Alaska in feestdei dy't Alaska Day hjit.
Kevin Inkelaar
Karriêre
Yn febrewaris 2018 waard Inkelaar, yn tsjinst fan Polartec Kometa, njoggende yn it jongereinklassemint fan de Omgong fan Antalya. Letter dat jier naam er ûnder mear diel oan de Klasika Primavera. Hy behelle syn earste yndividuele UCI-oerwinning yn de Omgong fan de Aostavallei.
Yn 2020 yntusken fytsend foar Bahrein-McLaren waard er 138ste yn de Omgong fan Spanje. Nei twa jier by Bahrein-McLaren makke er yn 2022 de oerstap nei Leopard Pro Cycling.
Departemint Alaska
Skiednis
Tagelyk mei de oerdracht waard de Ynternasjonale Datumgrins ferlein; sa't fêstlein wie yn it ferdrach oangeande Oankeap fan Alaska, kaam dy tenei te lizzen yn 'e Beringstrjitte, tusken de beide Diomedeseilannen troch, en súdlik dêrfan, yn 'e Beringsee, tusken de Aleoeten en de Kommandeurseilannen yn. Sa kaam hiel Alaska oan 'e 'Amerikaanske' kant fan 'e datugrins te lizzen. Fierders gie it gebiet ek oer fan 'e troch Ruslân brûkte Juliaanske Kalinder op 'e Gregoriaanske Kalinder, dy't sûnt de twadde helte fan 'e sechstjinde iuw yn it meastepart fan 'e Westerske wrâld yn gebrûk wie. Sadwaande folge foar de ynwenners fan Alaska op freed 6 oktober 1867 fuortendaliks freed 18 oktober 1867.
Neffens de oerlevering soe de earste Amerikaanske bestjoerder fan Alaska de Poalske ymmigrant Włodzimierz Krzyżanowski west hawwe. Doe't de krante de Anchorage Daily News dêr yn 2002 yngeand ûndersyk nei die, bliek lykwols dat der gjin bewizen fûn wurde koene dy't dat befêstigen of ûntkrêften.
Yn 1865 besleat de Western Union en lis in tillegraafline oan dwers troch de ûnferkende wyldernis fan Alaska nei de Beringstrjitte, dêr't er oansletten wurde moast op 'e Russyske tillegraaflinen yn Sibearje. Under lieding fan Robert Kennicott berikten de lânmjitters fan 'e Western Union de igge fan 'e rivier de Yukon. Doe't Kennicott yn 1866 kaam te ferstjerren, naam William Healey Dall de lieding oer it wurk oer. De Western Union-ekspedysje ûnder lieding fan Dall fierde de earste wittenskiplike stúdzje fan it streamgebiet fan 'e Yukon út en brocht de hiele krite foar it earst yn kaart. Doe't datselde jiers, 1866, in ûnderseeske tillegraafkeabel fan Noard-Amearika nei Jeropa oanlein waard, joech de Western Union it Alaskaprojekt op, mar Dall kaam neitiid noch gauris yn it gebiet werom, dêr't er in grut tal lânskipseleminten fêstlei en in namme joech.
Yn it tiidrek fan it Departemint Alaska fûn ek de hongersneed op St. Lawrence plak, wêrby't tusken 1878 en 1880 op it eilân St. Lawrence, yn 'e Beringsee, likernôch 1.000 minsken omkamen.
Bestjoer
It Departemint Alaska hie de status fan in ûnorganisearre territoarium fan 'e Feriene Steaten. It wie dêrmei in gebiet ûnder Amerikaanske soevereiniteit dat net binnen de grinzen fan in Amerikaanske steat lei en likemin in eigen regear hie dat oprjochte wie troch in wet fan it Amerikaanske Kongres. Ynstee waard it Departemint Alaska streekrjocht bestjoerd út it fiere Washington, D.C. wei, earst troch it Amerikaanske Leger (1867-1877), doe troch it Amerikaansk Ministearje fan Finânsjes (1877-1879) en úteinlik troch de Amerikaanske Marine (1879-1884).
Demografy
Neffens de folkstelling fan 1880 hie it Departemint Alaska doe 33.426 ynwenners. Ofset tsjin in oerflak fan 1.717.856 km² bedroech de befolkingstichtens dêrmei 0,02 persoanen de km². Dêrby moat oantekene wurde dat de wiere befolkingsgrutte nei alle gedachten heger lei; der wiene anno 1880 noch grutte dielen fan Alaska dy't nea troch in blanke besocht wiene, mar dy't wol bewenne waarden troch de lânseigen befolking, besteande út Atapaskyske Yndianen, Eskimo's en Aleoeten. Fan gefolgen kin by de folkstelling nea de hiele lânseigen befolking meiteld wêze.
Jacob Visser (argivaris)
Jacob Visser (Amsterdam, 4 septimber 1915 - Ljouwert, 5 septimber 1995) wie in archeolooch en genealooch.
Publisearre op genealogysk en heraldysk mêd, haadsjartermaster oan it Ryksargyf yn Fryslân. Sekretaris fan de Fryske Rie foar Heraldyk, mei-redakteur fan de rige 'Grêfskriften tusken Fly en Lauwers' en fan it Genealogysk Jierboekje (1957-1970).
Stelde kertiersteaten op fan bekende Friezen, ûntwurp in stikmannich flaggen en publisearre hjiroer yn ûnder oaren De Vrije Fries, It Beaken en Gens Nostra.
Subkontinint
thumb|Yndiaask subkontinint
De tsjinhinger fan in subkontinint is in superkontinint, dat no krekt mear as ien kontininten beslacht.
Vinea Domini (Wytmarsum)
Sluten op 30 septimber 1974 om te min nije roppingen. Yn 1947 waard in roomsk foarmingssintrum mei deselde namme neist it kleaster oprjochte. Yn 1957 waard in nij gebou yn gebrûk nommen.
Eelco Nicolaas van Kleffens
Eelco Nicolaas van Kleffens (It Hearrenfean, 17 novimber 1894 - Almoçageme (Portegal), 17 juny 1983) wie beropsdiplomaat.
Libben en wurk
thumb|left|200px|Eelco van Kleffens yn [[De Wervelwind, septimber 1943]] Eelco Nicolaas van Kleffens syn heit kaam fan Dokkum. Sels is er op 17 juny 1886 berne op It Hearrenfean, dêr't syn heit, Henricus Cato van Kleffens, by it kantongerjocht amtner fan it Iepenbier Ministearje wie. Van Kleffens brocht syn middelbereskoaltiid troch op it gymnasium yn Grins en dêrnei, oant 1913, op it Gymnasium Haganum yn De Haach. Fan 1913 oant 1919 studearre er rjochtsgeleardheid oan de Ryksuniversiteit Leien, dêr't er yn 1919 promovearre. Under syn studintetiid die er fan 1917 oant 1918 ek noch in jier ekonomy oan de Nederlandsche Handels-Hoogeschool yn Rotterdam (foarrinner fan de hjoeddeiske Erasmus Universiteit). Yn it lêste stúdzjejier roan er staazje by it Nederlânske konsulaat-generaal yn Londen.
Op 4 april 1935 troude er mei de Amerikaanske Margaret Helen Horstman (1912-1993). Sy krigen gjin bern.
Van Kleffens waard beropsdiplomaat. Polityk sjoen wie er liberaal, mar net bûn oan in partij. Hy hie ferskate funksjes by it ministearje fan Utlânske Saken. Yn 1939 waard er minister fan Utlânske Saken yn it kabinet-Gerbrandy. Yn de maaie dagen fan 1940 fleach er as fertsjintwurdiger fan it regear nei Londen om help te freechjen. Yn Londen hat er ek de oarlochsjierren meimakke. Faak moast er bemiddelje tusken keninginne Wilhelmina en Piter Sjoerds Gerbrandy.
Rocky Mountains
thumb|220px|Rocky Mountains thumb|220px|Lizzing fan de Rocky Mountains De Rocky Mountains, letterlik Rotsberchtme, is in heech berchtme yn it westen fan Noard-Amearika. De 'Rockys' beslane in gebiet fan mear as 4800 km, fan Nij Meksiko ôf troch de Feriene Steaten nei Kanada en Alaska. De heechste top is de Mount Elbert, yn Kolorado op 4402 meter boppe seenivo.
Eelco Nicolaas van Kleffens
Libben en wurk
Yn 'e oarloch hat er al dwaande west mei mear ynternasjonale gearwurking. Nei 1947 hat er him dêr hielendal op talein. In bekroaning dêrfan hat west dat er yn 1954/1955 foarsitter waard fan de Algemiene Gearkomste fan de Feriene Naasjes.
Op foardracht fan Mr. Eelco Nicolaas van Kleffens, waard op 17 oktober 1947 in fersetskrús takend oan de ûnbekende Joadske soldaat dy’t yn it Getto fan Warsjau syn libben joech foar de frijheid fan alle folkeren.
Rocky Mountains
It geberchte leit tusken de Grutte flakten oan de eastside en hat in rige fan basins en leechtes oan de westside. It foarmet de Kontinintale skieding, de wetterskieding tusken de rivieren dy't oan de iene side yn de Atlantyske Oseaan en de Noardlike Iissee en oan de oare side yn de Grutte Oseaan útmûnje.
De rivieren dêr't it begjin fan yn de Rocky Mountains leit, binne ûnder oaren:
Eelco Nicolaas van Kleffens
Libben en wurk
Nei't er pinsjonearre waard, gie er mei syn frou Margaret nei Portegal te wenjen. Sûnt 1950 wie er al minister fan steat. Hy is op 17 juny 1983 ferstoarn yn Almoncugenma yn Portegal.
Van Kleffens hat him altyd in Fries field. Om't er dêr lânhearre wie, hâlde er ek in bân mei Raard. Yn in ynterview liet er de ferslachjouwer dan ek grutsk in âlde kaart sjen, dêr't de Kleffens op oanjûn wie.
Om dy bân woe er mei syn frou, neffens de famyljetradysje, yn Raard tusken syn folk begroeven wurde en dat is ek bard.
Jelle Wigles de Visser
Jelle Wigles de Visser (Grou, 1890 - Wergea 1957) wie wethâlder fan de gemeente Idaarderadiel en lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân foar de sosjalisten. Hie 29 funksjes yn it boere-organisaasjelibben. Nei him is in wei by Wergea en Grou neamd.
Moles fan Terkaple
thumb|300px| Mole Hearresyl Om Terkaple hinne hawwe yn it doarpsgebiet ferskillende moles stien. It wiene poldermoles; yn 'e regel spinnekopkes of muontsen. Tsjintwurdich binne alle moles ferdwûn.
Mole Hearresyl
De grutte mole stie op it plak oan de Oenemawei, dêr’t no it elektrysk gemaal 'De Lege Wâlden' stiet. De mole wie yn 1851 boud foar bemealling fan de Opsterlandschen Veenpolder yn Tsjalbert, mar doe't in gemaal dêr it wurk oernaam is de mole ôfbrutsen en yn 1884 yn Terkaple wer opboud. Yn Terkaple moast de mole de 'Heerenzijl Polder' drûch hâlde. Dy polder lei tusken Terkaple en Goaiïngaryp yn. Yn de mole siet in stien mei ynskripsje dêr’t op stie: de polder Heeringzijl onder Goingarijp en Terkaple opgericht en de molen gebouwd in den jaren 1884 onder het bestuur van T.W. Westerterp, H.R. Rijpkema, W.S. Peekema. Dy stien is bewarre bleaun en leit no achterhûs oan de Buorren 2.
De mûnder Oene Portijk ferhuze mei fan Tsjalbert nei Terkaple. De grutte mole hie in kundich mûnder nedich en dizze Portijk koe de mole as gjin oar. Syn neiteam wenne oan de Oenemawei. De mole waard lykwols net al te goed ûnderhâlden, sadat de polder dochs noch wolris blank kaam te stean, nettsjinsteande de grutte wetterkapasiteit fan de mole. Ek waard der in tal jierren letter in Amerikaanske wynmotor boud oan de râne fan de Terkapelster Poel, hiel wat nijs yn dy tiid, dat doe ferlear de grutte mole syn belangrike funksje. De wynmotor blykte ek goedkeaper yn gebrûk te wezen. Oan 1921 ta hat der in mûnder wenne yn de mole, mar dêrnei wie it dien. De mole fertutearze en is úteinlik yn 1935 ôfbrutsen.
De boargemaster fan Utingeradiel hat noch fergees besocht de mole ûnder te bringen by de feriening “de Hollandsche Molen” om him sa te bewarjen. Ek doe wie der al in soad jildkrapte foar dizze saken.
Mole op'e Pôle
thumb|left|250px| Mole op'e Pôle fan Terkaple thumb|260px|Pleats fan Sipkema In folle lytsere mole stie op'e Pôle fan Terkaple, oan de râne fan de Bumapôle. De mole bemealde it lân fan Sipkema’s pleats (no de ôfbaarnde pleats Pyt Kamstra, Fjildwei); net allinne de Buma-pôle en it lân dêrachter, mar ek in stik lân oan de oare kant fan de sleat (no Sinnemapolder). Der siet in dûker ûnder de sleat troch en in barte/set der oerhinne. Men moast nammentlik mei hynder en wein yn it lân komme kinne. Wie men klear yn it lân, dan moast it set wer oan’e kant, want de sleat wie iepenbier wetter en de skipfeart moast trochgean kinne.
Gerrit Walstra (wenne letter yn it hûs fan fam. Haasjes, Buorren 21) wie yndertiid lytsfeint op Sipkema's pleats en moast by stoarmwaar, tegearre mei de grutfeint nei de mole ta en dêr bliuwe, ek nachts, en oppasse dat alles goed gyng. De mannen moasten as it nedich wie de seilen ynkoartsje of de mole kruie; de mole mocht net stikken draaie. In kâld putsje yn waar en wyn. De mole waard lykwols net goed ûnderhâlden. Yn de krisisjierren wie der gjin jild foar. De mole fersutere en hy kaam ek tefolle yn de lijte te stean fan de huzen dy’t boud waarden op in part fan de grûn fan de Sipkema’s: de fabrykshuzen op de Pôle. It fabryk kocht de grûn en liet de huzen bouwe. De mole waard úteinlik healwei de jierren 1930 ôfbrutsen om plak te meitsjen foar in Amerikaanske wynmotor.
Hercules
Ien fan de bekendste wynmotors wie de Hercules, in grutte wynmotor oan de râne fan de Terkaplester Poel. Dy wynmotor waard yn 1904 oanskaft troch in mearderheid fan de  vergadering van eigenaren û.l.f. Anne G. v.d. Ley, Kornelis S. Bakker en Fokke I. Schaap. Hja wienen net tefreden oer de bemealling troch de grutte wettermole fan Terkaple en rjochten harren eigen polder op mei eigen bemealling troch in nij fenomeen yn dy tiid: de Amerikaanske wynmotor. Der stiene yn dy tiid noch mar in pear fan dy nije wynmotors yn Nederlân. Anne Gerrits v.d. Ley fytste nei Rotterdam om mei de firma Stokvis te ûnderhandeljen oer de oanskaf fan sa’n wynmotor. De wynmotor kostte Fl. 3.059,--. Der kaam in spesjale monteur út Dútslân om de wynmotor te ynstallearen. De firma Stokvis hie sels noch gjin betûft personiel foar sa'n put. De wynmotor foldie goed en wie oanmerklik goedkeaper as de grutte mole. Hy hat 65 jier draaid en waard yn ± 1969 ferfongen troch it elektrysk gemaal fan wetterskip Boarnferd "De Lege Wâlden", dat op it plak stiet fan de âlde grutte mole.
Kappeln (Sleeswyk-Holstein)
left|200px Kappeln (Deensk: Kappel) is in gemeente yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein, yn it distrikt Sleeswyk-Flensboarch (Schleswig-Flensburg).
It plak leit oan de noardouwer fan de Schlei, sa'n 30 km noardeast fan de stêd Schleswig en 35 km súdeastlik fan Flensboarch. Kappeln hat in sintrumfunksje yn east-Angeln en noardlik Schwansen. It is in fiskersplak en wie oant juny 2006 teffens garnizoensstêd (marinebasis Olpenitz). Kappeln hat in beskieden havenbedriuw en dêrneist in tal jachthavens.
Yndianereservaat
right|thumb|350px|Lânkaart fan it [[Buro fan Yndiaanske Saken, dêr't alle Yndianereservaten yn 'e Feriene Steaten op werjûn binne.]] In Yndianereservaat, fan it Ingelske Indian reservation (yn 'e Feriene Steaten) of Indian reserve (yn Kanada), faak koartwei in reservaat neamd, is in stik lân dat reservearre is (dêrfandinne de namme) foar de lânseigen befolking fan Noard-Amearika, te witten de Yndianen, en yn noardlik Kanada ek wol de Inûyt.
Skiednis
Yn 'e reservaten wiene de Yndianen, fral yn 'e Feriene Steaten, yn 't earstoan folslein ôfhinklik fan 'e itensbedieling troch de oerheid. Yn 'e Feriene Steaten hie it Buro fan Yndiaanske Saken, in ynstelling fan 'e federale oerheid dy't oprjochte wie yn 1824, sizzenskip oer de reservaten. Troch in protte ynkompetinsje en korrupsje binnen dat ynstitút brieken der yn it lêste fearn fan 'e njoggentjinde iuw grutskalige hongersneden út ûnder de Yndianen.
Letter waard der in belied fan assimilaasje folge, wêrby't it de bedoeling wie dat de Yndianen úteinlik folslein opgean soene yn 'e Westerske, Amerikaanske kultuer, en dat de reservaten dan opheft wurde kinne soene. Hoewol't de measte Yndianen har oarspronklik tsjin 'e ferballing nei de reservaten ferset hiene, besochten harren neikommelingen yn 'e tweintichste iuw fûleindich de opheffing tsjin te kearen. De reden dêrfoar wie, dat de Yndianen tsjin dy tiid binnen de grinzen fan harren reservaten beskate rjochten bemachtige hiene, dy't se kwytreitsje soene as de reservaten opheft waarden. Yn 'e sechstiger jierren fan 'e tweintichste iuw fûn der in weroplibbing fan 'e ûnderskate Yndiaanske kultueren plak, en doe waard it de Amerikaanske en Kanadeeske oerheden sa njonkelytsen dúdlik dat har assimilaasjebelied op 'e non rûn. Sûnt is men ta in positivere wurdearring fan 'e Yndiaanske identiteit kommen, wêrby't soms sels ophefte reservaten wer op 'e nij ynsteld wurde.
Reservaten yn 'e Feriene Steaten
Der besteane yn 'e Feriene Steaten tsjintwurdich twa soarten reservaten: federale reservaten en steatsreservaten. Steatsreservaten wurde net erkend troch de federale oerheid, mar inkeld troch de steat wêryn't se lizze. De ynwenners fan sokke reservaten hawwe net folle mear rjochten as de oare ynwenners fan deselde steat. Federale reservaten falle noch altyd ûnder it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA), dat ressortearret ûnder it Amerikaansk Ministearje fan Binnenlânske Saken. Alle 326 federale reservaten mei-inoar beslane likernôch 227.000 km² lân. Der binne tolve reservaten dy't grutter binne as de lytste Amerikaanske steat, Rhode Island. It grutste reservaat is it Navaho Yndianereservaat, dat him útstrekt oer dielen fan Arizona, Nij-Meksiko en Utah, en dat yn grutte ferlykber is mei de steat West-Firginia. Lang net alle 567 federaal erkende stammen (tribes) hawwe in eigen reservaat, al beskikke de measten sûnder reservaat wol oer 'beheargebiet' dat ûnderbrocht is by it BIA, en eins op itselde delkomt, al mei it foar de wet gjin reservaat hjitte. Fierders beskikke guon stammen oer mear as ien reservaat, wylst oaren in reservaat diele.
De reservaten dy't ynsteld wurde troch of erkenning genietsje fan it BIA falle streekrjocht ûnder de Amerikaanske federale oerheid, om't de federaal erkende stamme-organisaasjes dy't sokke reservaten yn besit hawwe, ûnder de Amerikaanske Grûnwet as soevereine naasjes beskôge wurde. Dat betsjut dat de wetjouwing fan 'e steaten binnen de grinzen wêrfan't sokke reservaten lizze, net jildich is op it grûngebiet fan it reservaat. Mei't de measte steaten gokken ferbean of alteast oan bannen lein hawwe, hawwe in protte stammen kasino's op har reservaatlân boud, dêr't se goed oan fertsjinje. Guon Amerikaanske stammen binne dêrtroch tige wolfarrend wurden. Mear ôfhandich leine reservaten hawwe lykwols faak net of lang net safolle profitearje kinnen fan sokke foardielen. Benammen yn 'e steppe- en woastyngebieten fan 'e Grutte Flakten en it Amerikaanske Súdwesten libje sadwaande noch altyd in protte Yndianen ûnder de earmoedegrins en moatte bestean fan seizoenswurk en sosjale útkearings.
Reservaten yn Kanada
Yn Kanada binne de reservaten folle lytser as yn 'e Feriene Steaten, mar binne der ek folle mear, likernôch 2.300, dy't mei-inoar in oerflak fan 28.000 km² hawwe. Krekt as yn 'e Feriene Steaten hawwe guon stammen (bands) mear as ien reservaat (wat yn Kanada earder regel as útsûndering is), wylst oaren in reservaat diele. Kanada hat ek ûnbewenne reservaten, dy't troch in stikmannich stammen dield wurde as jachtgrûn of fiskplak. Bestjoerlik falle de reservaten yn Kanada ûnder it Ministearje fan Lânseigen Befolking en Noardlike Untwikkeling.
Keppeling om utens
เขตสงวนอินเดียน
Wybe Visser
thumb|right|Wurk fan Wybe Annes Visser   kolleksje [[Frysk Skipfeart Museum ]] Wybe Annes Visser (Heech, 2 novimber 1811 - Hylpen, 18 oktober 1886) keapman, sjippesieder, oaljeslagger en seeskilder yn Warkum.
Blykt bejeftige en benammen korrekt skilder fan seegesichten en taferielen ( mei Fryske ielaken der op) west te hawwen. Wurk fan him is yn it Frysk Skipfeartmuseum yn Snits en by partikulieren. Is famylje fan de Vissers dy't mei de iel hannelen op Londen. Troude mei de dochter fan de bekende Jouster skipsbouwer Geart Gearts, dêr't er faaks syn kennis oer bou en tugen fan skippen fan hie.
Olaf Zinke
Olaf Zinke (Bad Muskau, 9 oktober 1966) is in earder Dútsk reedrider. Berne yn it doetiidske East-Dútslân kaam er oant 1990 út foar East-Dútslân.
Hy die ien kear mei oan it kear mei oan it Europeesk kampioenskip allround twa kear oan it Wrâldkampioenskip sprint en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1992 en 1994). By de Winterspullen yn Tignes-Albertville waard der ûnferwachts Olympysk kampioen op de 1000 meter. Nei de spullen fan 1994 hold Zinke op mei it reedriden op heech nivo.
Schlei
thumb|Lizzing fan de Schlei De Schlei (Deensk: Slien) is in sydearm fan de Eastsee yn Sleeswyk-Holstein. Guonts neame it in fjord, mar syn ûnteansskiednis is net dúdlik.
De Schlei mûnet út by it Loadseneilân (Lotseninsel) by Kappeln, en begjint sa'n 42 km it lân yn by de stêd Schleswig. De trochsneed breedte is 1,3 km en de djipte is 3 meter. It totale wetteroerflak is 54,6 km² en it folume 163,8 miljoen m³. It wetter is trochstrings brak, sâlt by de mûning oant swiet by Schleswig.
Sûnt oktober 2008 is de regio rûnom de Schlei in offisjeel natuerpark.
Ofbylden
thumb|center|700px|Sicht op de Schlei by Holm
Belinda Meuldijk
thumb|Belinda Meuldijk yn 2007 (foto Roel Wijnants) Belinda Meuldijk (Oostvoorne, 7 jannewaris 1955) is in Nederlâns aktrise en tekstskriuwer.
Libben
Meuldijk, dochter fan Wim Meuldijk, de skriuwer fan Pipo de Clown, waard bekend by it grutte publyk troch de rol fan Esther yn de film Soldaat van Oranje.
As tekstskriuwer hat hja in soad bydroegen oan it repertoire fan Rob de Nijs mei wa't sy troud wie fan 1984 oant 2005. Yn de jierren '80 en '90 wurke sy in protte gear mei komponist en arranzjeur Gerard Stellaard. Meuldijk skreau ûnder oaren De Nijs syn hits "Hou me vast" (1981), "Alles wat ademt" (1985) en "Banger hart" (1996).
Yn 1997 hie Belinda Meuldijk in rol yn de tv-soap Goede tijden, slechte tijden, mar nei in pear ôfleverings wie se al wer út de searje wei.
Meuldijk set har al jierren yn foar bisten, benammen foar Peoples Animal Welfare Society (PAWS). Sy makker dêr fjouwer films oer dy't troch de TROS útstjoerd waarden. By de Europeeske ferkiezingen yn 2004 en de Twadde Keamerferkiezingen fan 2006 wie hja listtriuwer fan de list fan de Partij voor de Dieren.
Estremadura
thumb|150px|Estremadura Estremadura is in histoaryske krite en provinsje fan Portegal. It lei oan de Atlantyske kust, healwei oan de westkust fan it lân. De haadstêd fan Portugal, Lissabon, lei yn dizze provinsje.
Estremadura moat lykwols net betize wurde mei Ekstremadûra, in gebiet yn Spanje. De namme fan beide kriten hawwe deselde oarsprong mien, hja leinen destiids oan de "ekstreme" swette fan it Kristendom ûnder de rekonkwesta.
Kralendijk
thumb|left|Lizzing Kralendijk Kralendijk is it haadplak fan Bonêre, ien fan de eilannen fan de Nederlânske Antillen. It plak is mei likernôch 3.000 ynwenners ek it grutste plak fan it eilân. De namme wurdt sûnt likernôch 1840 brûkt en is ôflaat fan it koraalrif dat dêr in soad is. Op it eilân wurdt it plak ek wol Playa neamd, dat yn it Spaansk 'strân' betsjut.
Krekt besuden de stêd leit it fleanfjild Flamingo International Airport.
Foar de kust fan Kralendijk leit it ûnbewenne eilân Lyts Bonêre. Dat berikber is mei in wettertaksy en dat in grutte toeristelûker is foar it eilân. Lyts Bonêre stiet bekend as dûkersparadys.
Elts jier wurdt der mei karnaval in optocht troch de stêd hâlden.
De âldste delsetting op Bonêre is net Kralendijk, mar it lytsere, noardliker Rinkon.
Tamara Schoppert
Tamara Schoppert (Amsterdam, 30 maart 1968) is aktrise by toanielselkip Tryater en presintatrise fan Skoalletelefyzjeprogramma's.
By it grutte publyk waard se bekend troch har rol yn Pak'm Stanzi. Dêryn stie de wrakselsport sintraal en hat har hiel wat blauwe plakken oplevere.
Yn 1999 spile se yn gearwurking mei de Ljouwerter Harmony by it Bos Teäter in stik dat skreaun is troch Bouke Oldenhof. Letter die se ek sels de regy fan toanielstikken.
Se spile ek mei yn de film Sportman fan de Ieu
Foar de Skoalle-TV presintearret se De Ezel van Quast, dy't ústsjoerd wurdt op Z@ppelin (Nederland 3).
Se spile mei yn:
Bern (stêd)
left|thumb|100px thumb|Bern thumb|Bern ± 1353 thumb|[[Zytglogge ± 1900]] thumb||[[Astronomysk oerewurk, Zytglogge-toer yn Bern]] Bern (Dútsk: Bern; Berndútsk: Bärn; Frânsk: Berne; Italjaansk: Berna; Reto-Romaansk: Berna) is de bûnsstêd fan Switserlân en haadstêd fan it kanton Bern. Mei 127.318 ynwenners (aug. 2004), wêrfan 27.142 bûtenlanners, is it de fjirde stêd yn grutte fan it lân.
De âlde binnenstêd fan Bern is opnomd yn de Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO.
Mauretania Caesariensis
thumb|right|200px|Lizzing yn it Romeinske Ryk thumbnail|Mauretania Caesariensis Mauretania Caesariensis wie sûnt 44 n.Kr. in Romeinske provinsje. It wie it eastlike part fan it âlde keninkryk Mauretaanje dat foar in grut part oerienkomst mei it noarden fan it hjoeddeiske Algerije. Haadstêd fan de provinsje wie Cherchell
Yn de boargeroarloch tusken Julius Caesar en Pompejus joegen de Mauretaanske keningen Bochus II en Bogud harren stipe oan Julius Caesar. Yn de jierren tritich foar de jiertelling waard it gebiet ûnderhearrich makke troch Rome. De lêste kening fan Mauretaanje Ptolemaeus fan Mauretaanje, waard yn 40 n.Kr. op befel fan de Romeinske kening Kaligula eksekutearre. De befolking kaam doe massaal yn opstân tsjin de Romeinen. De opfolger fan Kaligula, Klaudius, slagge it earst yn 44 de opstân del te slaan en foege it gebiet by it Romeinske ryk. It ferovere gebiet waard yn twa provinsjes opdield, mei de Mulucharivier (Muluya) (ûngefear 60 km bewesten de hjoeddeiske stêd Oran) as grins. Bewesten de rivier lei Mauretania Tingitana, beëasten Mauretania Caesariensis, dat sels yn it easten oan de provincia Numidia grinze.
Chris Shiflett
Christopher Aubrey Shiflett (Santa Barbara (Kalifornje), 6 maaie 1971) is in Amerikaanske gitarist. Hy is benammen bekend as bassist fan de Foo Fighters, njonken Foo Fighters is er ek de gitarist yn ferskate projekten.
Drintsk Museum
thumb|250px|De museumtún: it Jacob Cramerpark
It Drintsk Museum is in museum dat oprjochte waard yn 1854. It is fêstige yn it sintrum fan Assen yn Drinte en sit yn it eardere provinsjehûs fan Drinte, dat datearret út 1885.
Kolleksje
It museum hat in grutte fêste kolleksje oer de prehistoarje fan de provinsje Drinte. Der binne ek feanliken te besjen, sa as it Famke fan Yde en it Spantsje fan Weardinge. Der binne fynsten út de trachterbekerkultuer te finen en ek de âldste boat fan 'e wrâld, de Kano fan Pesse.
It museum hat ek in fêste samling figurative keunst, benammen fan de Noardlike Realisten, mei fertsjintwurdigers fan de fjirde generatie fan 'De Groep' (wurk fan ûnder oaren Henk Helmantel, Matthijs Röling, Sam Drukker, Douwe Elias, Barend Blankert, Alfred Hafkenscheid, Eddy Roos en Berend Groen). It giet om hûnderten wurken en foarmet ien fan wichtichste kolleksjes op dit mêd yn Nederlân. Dan is der de samling Nederlânske keunst- en keunstnijverheid 1885 - 1935 mei wurk fan û.o. Chris Lebeau, Vincent van Gogh, Jan Eisenloeffel, Jan Toorop en Jan Sluijters. Yn de spesjaal ynrjochte stylkeamers yn it Untfangershûs is te sjen hoe't begoedige Drintske famyljes yn earder iuwen libbe hawwe. De tún oan de efterkant fan it museum hat in brûnzen byld fan Bartje.
Uitwreiding en ferbouwing
Op 6 novimber 2007 makke deputearre Tanja Klip-Martin bekend dat it museum útwreide wurde soe neffens in ûntwerp fan arsjitekt Erick van Egeraat. Kosten waarden op 18 miljoen rûsd. Fan simmer 2010 oant en mei simmer 2011 wie it museum ticht.
Op in yndustryterrein yn Assen krige it museum begjin 2010 in modern depot foar sa'n 90.000 objekten en keunstwurken ta har foldwaan.
Yn novimber 2011 waard it Drinsk Museum fannijs iepene troch keninginne Beatrix, mei in útstalling oer de Tang-dynasty, de gouden iuw fan Sina.
Yn 2023 moast it museum in tal moannen foar it part ticht om fochtproblemen te ferhelpen.
Lingen (Iems)
Ut de skiednis
Lingen waard foar it earst neamd yn it jier 975. De skiednis fan Lingen is fral fan de sechtjinde iuw ôf ferbûn mei it Hûs fan Oranje. Lingen lei op in krúspunt fan twa wichtige wegen, de Flaamske en de Fryske "Straße" en wie dêrom al yn de Midsiuwen in hannelsplak. Lingen hearde yn 1227 by it Greefskip Lingen, dat ta de Nederlannen rekkene waard. Yn 1597 ferôvere Maurits fan Oranje de festingstêd Lingen. Yn 1606 oermastere Ambrogio Spinola de stêd. Yn 1632 gong Lingen oer yn it besit fan it Hûs fan Oranje. Oant de dea fan steedhâlder Willem III yn 1702 wie it in diel fan de Nederlannen, dêrnei waard it Prusysk eigendom. Letter wienen efter elkoar Napoleon Bonaparte, Prusen, Hannover en nochris Prusen oan bar. Distiid is Lingen in selsstannige stêd yn Nedersaksen.
Oant om 1920 hinne wie it Nederlânsk noch altyd de taal fan de strjitte en yn tsjerke. Wilens hawwe it Dútsk en it Nedersaksysk it plak fan it Nederlânsk ynnaam.
Robin Flower
Robin Ernest William Flower (Meanwood yn Yorkshire, 16 oktober 1881 – 16 jannewaris 1946) wie in Ingelsk dichter en gelearde; saakkundige op it mêd fan Keltyske talen, Angelsaksen en oersetter út it Iersk. Yn Ierlân is er meast ferneamd as Bláithín ('Lytse blom').
Wurkpaad
Op it mêd fan it Angelsaksysk, hat er oer it Exeter Boek skreaun Hy ûnduts tuskenfoechsels yn it Aldingelsk fan Beda troch Laurence Nowell (16e iuw). By syn bestudearjen fan Nowell ûnduts er yn 1934, yn in transkripsje fan Nowell, it gedicht Seasons for Fasting.
Hy wie fierders oersetter út it wurk fan Tomás Ó Criomhthain, syn learaar oer Blasket yn it Iersk, en skreau de ferhanneling The Western Island; Or, the Great Blasket (1944), mei yllustraasjes fan syn frou Ida. Ut de essaysamling The Irish Tradition (1947) wurdt noch faak sitearre en dy waard fannijs printe yn 1994; it befettet ûnder oaren "Ireland and Medieval Europe" en syn John Rhŷs Memorial Lecture fan 1927.
Engelen
Engelen is in Geldersk regintelaach dat yn 1816 adele waard. Bekend waarden:
K2
thumb|200px|De K2 thumb|Eastkant fan de K2, foto 1909 De K2 (Urdû: کے ٹو, Kaitu) is in 8611 meter hege berch op de Pakistaansk-Sineeske grins yn de Karakoram. It is de op ien nei heechste berch fan de wrâld, nei de Mount Everest. De K2 jildt as 'de hillige graal' foar berchbeklimmers en is neffens in protte kenners de slimst te beklimmen berchpyk fan de wrâld. De berch hat in stjertesifer fan 25%, wat syn bynamme Killer Mountain ferklearet.
Oenemastins (Terkaple)
De Oenemastins of Roordastins wie in stins yn Terkaple. thumb|right|300px| Skoarstienmantel Roordastins Oan de oare kant fan de Terkaplester tsjerke, de noardside, stie yn de midsiuwen in stins. Oan dy stins binne de nammen Oenema en Roorda ferbûn. De nammen steane noch op de grêfstienen yn de tsjerke en yn de pleats noardlik fan de tsjerke. Yn de opkeamer fan de pleats is in skoarstienmatel dy't oarspronklik yn de stins stien hawwe sil. Op dy mantel steane de nammen fan Roorda’s. De skoarstienmantel is 2 meter breed en rêst op 2 pylders fan 2 meter heech. Boppe de trije beitele koppen, dy't allegearre ûngelyk binne, steane trije pear wapenboerden útkapt mei de nammen: Jr. van Roerda Jfr. Elisabeth de Borgreeff (midden boppe) Roerda-Ziaerda (Tjaarda) Borgreeff-van d Eemst (linksûnder) (rjochtsûnder). De nammen fan it middelste wapenboerd binne de bewenners fan de stins. De nammen by de linker boerden sille de âlden fan jonker Douwe fan Roorda west hawwe en dy by de rjochter boerden de âlden fan jonkfrou Elisabeth de Borgreeff.
It ienichste jiertal dat op de mantel foarkomt is 1602 of 1607. It gehiel sil wol setten wêze troch de widdo Roorda as earebetoan oan har man dy't yn 1601 ferstoarn is. Dat is te sjen op de grêfstiennen yn de tsjerke.
Untdekkingsreis
In ûntdekkingsreis, bytiden ek wol in ekspedysje neamd (fan it Latynske expeditio fia it Midfrânske expédition), hâldt in ferkenningsreis yn nei gebieten dy't net of amper bekend binne.
Slachdykstermûne
De Slachdykstermûne is in poldermûne en ryksmonumint oan de Feinsumer Feart yn it doarpsgebiet fan Feinsum.
Geert Vledder
Geart Hendriks Vledder (Eagmaryp, 1926 - Grou, 2014) wie direkteur fan it Pedagogysk Advysburo fan de Fryske Akademy sûnt 1965. Dêrfoar wie er ûnderwizer yn Nijhoarne en Grou (1950-1965, sûnt 1956 as skoalhaad). Hy skreau mei syn frou Janny van der Knoop, dy't ek selsstannich berneboeken yn de Fryske proefstavering skreau, Fryske learboeken foar it leger ûnderwiis. Syn krewearjen foar in oare Fryske stavering, de saneamde proefstavering, brocht him in soad krityk, mar yn ûnderwiisfermniddens ek in protte wurdearring. Fan 1966-1974 wied er riedslid en sûnt 1967 wethâlder (oant 1974).
Slachdykstermûne
Skiednis
De mûne waard yn 1864 boud foar it yn- en útmeallen fan de 1350 pûnsmiet (± 500 ha) grutte Slachdyksterpolder. Hy ferlear yn 1931 syn funksje oan in yn de mûne setten rauoaljemotor. Fjouwer jier letter waarden it wjukkekrús en de kape fuort helle, mar de romp fan de mûne bleau yn gebrûk as poldergemaal.
Yn 1985 waard de Slachdykstermûne eigendom fan de Stifting De Fryske Mole. Al langer besteande restauraasjeplannen koene lykwols pas útfierd wurde, nei't yn 2006 de provinsje Fryslân dêr € 60.000 subsydzje foar beskikber stelde. By it wer opbouwen fan de mûne waarden ûnderdielen brûkt fan de yn 1994 troch brânstifting foar it grutste part ferwoaste Kammingabuorstermole oan it Kealledykje by Ljouwert. De restaurearre Slachdykstermûne waard yn 2008 oplevere.
Beskriuwing
De Slachdykstermûne is in mealreeë muonts, dy't likernôch 750 meter bewesten Feinsum stiet. It is in houten achtkante en eiddutsen mûne út 1864 op stiennen fjildmuorren. De wjukken hawwe in flecht fan 18 meter en âld-hollânsk hekwurk.
Foar in besite oan de mûne kin in paad dat begjint yn Alde Leie oan de Leijester Hegedyk 29 folge wurde. Fan de Feinsumer kant begjint in paad yn 'e bocht fan 'e Goadyk by de sleat lâns nei de mûne.
List fan ûntdekkingsreizgers
Bekende nammen dy't bekend stie as ûntdekkingsreizgers:
Tineke de Jager-Van der Zee
Tineke de Jager-Van der Zee (Wierum, 15 juny 1962) is in Frysk skriuwster.
Biografy
Tineke de Jager-Van der Zee kaam yn Wierum op 'e wrâld. Se folge de PA, dat de foarrinner fan de PABO wie. Se wennet tsjintwurdich yn Dokkum en is pjutteliedster en kurusliedster Frysk, dat lêste fral by de AFUK.
Nei't se in kursus ferhalen skriuwen foar bern folge hie, begûn se te publisearjen, earst yn it tydskrift switsj en letter yn ff foarlêze. Se hat in passy foar it oerbringen fan it Frysk op bern en folwoeksenen. Geandewei kaam se yn 'e besnijing fan goedfrou Catharina Schrader; se hie wol ris wat fan har heard yn Dokkum. Nei't se in boek oer har liend hie, makke se in opset foar in roman en stjoerde it earste haadstik nei de KFFB. Redakteur Jacobus Knol hat har begelaat yn it skriuwen fan har debútroman. Yn 2008 kaam dy roman by de KFFB út ûnder de namme Goedfrou foar it libben. De roman waard goed ûntfongen en wie nei in skoft útferkocht. Yn in fraachpetear mei de Ljouwerter Krante sei de skriuwster dat se al in idee hie foar in twadde roman, mar se wie der noch net wis fan oft it wol in roman wurde soe. Fjouwer jier letter, yn febrewaris 2012, ferskynde har twadde roman. Dat wer by de KFFB en mei titel  De bosklju. Dy roman spilet wer yn in fier ferline, it giet oer Thomas dy't in wike op Waltastate yn Wiuwert ferbliuwt.
Yn 2013 kaam har tredde roman by de KFFB út, Kiloknaller.
Wervik
Wervik is in stêd yn 'e Belgyske provinsje West-Flaanderen. De stêd leit oan de Leie, dy't hjir de grins mei Frankryk foarmet. Oan de oare kant fan de Leie leit de Frânske gemeente Súd-Wervik (offisjeel: Wervicq-Sud). De stêd hat in oerflak fan 4.361 ha en mear as 18.000 ynwenners, dy't 'Wervikanen' neamd wurde.
Romeinske tiid
Wervik is ien fan de âldste stêden yn Belgje. Op Romeinske 2e- en 3e-iuwske kaarten stiet Wervik ûnder de namme Viroviacum of Virovino oanjûn. Yn 'e jierren 1950 waard dêrtroch etymologysk ôflaat dat dêr eartiids in stamme ûnder lieding fan in haadling mei de namme Virovos wenne, mar dat stiet net fêst.
It strjitpatroan fan it âldste diel fan de stêd Wervik (Nieuwstraat- Groenstraat-Donkerstraat) lit in opmerklik damboerdpatroan sjen, dat te ferlikenjen is mei Romeinske stêden. Yn 2016 en 2017 binne op in bouterrein yn de Duivenstraat in oantal ierdewurkûnen ûntdutsen, dy't út de Flavyske perioade (69-96) datearje, itjinge wiist op in eardere ierdewurkyndustry. Ek yn oare dielen fan Wevik waarden Romeinske fynsten ûntdutsen, dy't te sjen binnne yn it Wervikse Erfgoedhuis René Defrancq.
By opgravings op it Sint-Martinusplein yn it sintrum waarden û.o. de fûneminten fan de eardere romaanske Sint-Martinustsjerke oan it ljocht, dy't foar in part út Romeinsk bouôffal bestie. Neffens de skiedkundige Jean-Baptiste Gramaye stie op dat plak in Romeinsk fanum ta eare fan Mars of Priapus en wie yn 'e 17e iuw noch in stânbyld fan dy god te sjen yn de ruïnes fan de tsjerke. De resten fan de tsjerke waarden yn de 18e iuw ôfbrutsen.
Midsiuwen
It is net bekend wannear't Wervik offisjeel stedsrjochten takend waarden, mar neffens Gramaye wie Wervik yn 1082 al in stêd. Wervik makke yn 'e tiid fan de 13e iuw in tiid fan grutte wolstân mei. Njonken Ieper, Brugge en Gint wie Wervik ien fan de wichtichste sintra fan 'e Flaamske lekkenhannel. De lekkens fan Wevik stiene bekend as panni de vervi. De stêd waard lykwols troch it grutte tal oarloggen tusken Frankryk, Flaanderen en Boergonje jimmeroan yn syn ûntwikkeling hindere. Sa waard Wervik yn 1382 nei in opskuor fan Flaamske gildes troch Loadewyk II fan Flaanderen hast folslein ferneatige. Wervik wie noch net folslein werboud doe't in grutte brân de stêd yn 1397 de stêd yn 'e jiske lei. Mar 20 fan de 820 wenten bleaunen stean. Troch de bou fan in nije lekkenhal yn 1401 ûnder Jan sûnder Freze makke de stêd nochris in in bloei mei troch de lekkenhannel.
Yn 1436 foel in part fan it garnizoen fan Calais Wervik oan en de stêd baarne wer ta de grûn ôf. Ek yn 1440 wie der in stedsbrân. Nei de brânen krige de stêd te meitsjen mei de pest, wertroch't it grutste part fan de ynwenners it libben lieten.
Habsburchske Nederlannen
thumb|left|Wervik (1649) Doe't der healwei de 16e iuw in tiid fan rêst ûntbriek, wie de wolfeart ferdwûn en de befolking sakke oant likernôch 3000 ynwenners. Yn augustus 1566 waard Wervik besocht troch de earste groep omreizgjende kalvinisten út de Westhoek. Religieuze bylden yn de tsjerken waarden fernield en ek hjoeddedei binne yn de Sint-Medardustsjerke noch spoaren fan dy byldestoarm te sjen.
Yn de 17e iuw hie de krite te lijen fan it oanhâldende besykjen fan de Frânske kening Loadewyk XIV om it gebiet ûnder syn bewâld te krijgen. Wervik waard yn 1668 troch de Frânsen ynnommen en neitiid yn 1678 wer by de Spaanske Kroan foege.
It Ferdrach fan Utert fan 1713 ferdielde de stêd yn twaën. De Leie waard in steatsgrins en skiede de stêd yn in Frânsk Wervik (no: Wervicq-Sud) en in Eastenryksk Wervik. Foar de befolking bleau de stêd ien gehiel en sa bleau de Sint-Medardustsjerke de parochytsjerke foar beide dielen fan de stêd.
Earste Frânske Republyk
Op 13 septimber 1793, yn 'e Earste Koalysjekriich, fochten trettjintûzen Nederlanners by Wervik ûnder lieding fan Daendels tsjin it Frânske Revolúsjonêre Leger. De Nederlanners beaën fiif oeren fûl ferset tsjin de Frânsen, dy't mei fjirtichtûzen man manmachtiger wiene. Harren fjoer leine bytiden de helte fan de Frânsen om, mar mei de Frânske tsjinstplicht waarden de Frânsken troepen fuort wer oanfolle, sadat de Nederlanners harren lang om let weromlûke moasten en Wervik yn 'e hannen fan' e Frânsen foel. Under de ferwûnen wie ek de jonge prins Frederik, dy't oan it rjochter skouder ferwûne rekke en dêr net wer better fan waard.
Yn maaie 1794 waard Wervik plondere troch Frânske revolúsjonêre troepen ûnder lieding fan Dominique Vandamme, werby't de tsjerke folslein yn 'e jiske lein waard.
Feriene Keninkryk fan Nederlân
Nei it Kongres fan Wenen yn 1815 waard de stêd oant de Belgyske Revolúsje yn 1830 ûnderdiel fan it Feriene Keninkryk fan de Nederlannen. Wervik hie oan it begjin fan de 19e iuw net in soad yndustry en de Wervikanen gongen yn de weverijen fan it tige yndustrialisearre Noard-Frankryk oan it wurk.
Keninkryk Belgje
Op 14 jannewaris 1853 kaam de earste trein yn Wervik oan op it nij iepene spoar Kortrijk-Wervik.
Wrâldkriich
thumb|260px|Dútske troepen yn Wervik Yn 'e Earste Wrâldoarloch foelen Dútske troepen op 5 oktober 1914 de stêd binnen. Op 4 oktober 1914 seach in Belgyske grinswachter oan de oare kant fan de Leie Dútsers yn Súd-Wervik. Hy sette doe de brêge oer de Leie iepen en smiet de kaai dêrfan yn it wetter. De oare deis kamen de Dútsers werom; hja fisken de kaai út it wetter en nei in koarte striid waard de stêd lang om let dochs ynnommen. Wervik wie de earste stêd krekt bûten it front, sadat it in militêr bestjoer krige. Der waarden Dútske soldaten ynkertierd en de ferwûnen waarden der fersoarge. Nei in Ingelske gasoanfal yn 1917 waard Adolf Hitler yn Wervicq-Sud behannele. De Wervikanen waarden twongen om te wurkjen yn harren fabriken, dy't no de rinfuorgekriich tsjinnen. Yn 1917 moast de befolking evakuearre wurde om't Ingelske kanonnen de stêd folslein yn ruïnes feroare. Wervik waard nei de oarloch foar in grut part wer opboud.