cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
How to Train Your Dragon: The Hidden World
Plot
Underwilens krije de trije kriichshearen help fan 'e beruchte drakejager Grimmel de Grizel. Hja jouwe him in wite, froulike nachtfuery, in draak fan deselde seldsume soarte as Toskeleas, wêrmei't er Toskeleas en Hik yn 'e fâle lokje moat. De kriichshearen wolle dat Grimmel Toskeleas fangt en oan harren oerdraacht, sadat se him, as alfa fan alle draken fan Berk, brûke kinne om 'e oare draken te fangen en yn 'e stringen te hâlden. Grimmel hat lykwols sa syn eigen plannen. As Toskeleas it nachtfuerywyfke yn 'e wyldernis fan Berk ûntdekt, rekket er alhiel ûnder har tsjoen, mar as de wite nachtfuery, dy't Astrid dêrom de Ljochtfuery neamt, Hik opmerkt, besiket se him te deadzjen. Toskeleas rêdt him, mar de Ljochtfuery naait út. Letter ûntdekke Hik, Toskeleas en Skoarre yn 'e wyldernis drakefâlen dy't dêr pleatst binne troch Grimmel. Eret, soan fan Eret, in eardere drakefanger dy't him in jier lyn by Hik-en-dy jûn hat, ken de fâlen werom as it wurk fan Grimmel en warskôget Hik oer de reputaasje fan ûnmeilydsumens dy't de drakejager hat.
Dy jûns kringt Grimmel de wente fan Hik binnen en easket dat dyselde Toskeleas oan him oerdraacht. Ek swetst er dat er alle oare nachtfuerys yn 'e wrâld útrûge hat. It docht lykwols bliken dat Hik in eigen fâle foar Grimmel opset hat, dêr't de jager mei iepen eagen yn trêde is. Mar as Hik en syn freonen him finzen nimme wolle, ropt Grimmel de help yn fan syn fjouwer deagriperdraken, dy't er drogearret mei harren eigen gif sadat se net fetber binne foar de oarders fan in alfa. De deagripers baarne Hik syn hûs plat en in oansjenlik diel fan Berk dêropta, wylst Grimmel mei harren help ûntkomt. Dit fiasko set Hik oan om oan 'e Wytsingen fan Berk syn plannen foar te lizzen om Berk te ferlitten en mei harren draken op syktocht te gean nei de Ferburgen Wrâld. Mei help fan Astrid wit er de oare eilânbewenners derfan te oertsjûgjen dat der winliken gjin oare kar is om't Berk ûnferdigenber is tsjin 'e legermacht dy't Grissilda, Ragnar en Chaghatai op 'e foet brocht hawwe.
Dat, de Wytsingen fan Berk sette fleanend op harren draken ôf nei it westen, dêr't se op in stuit in mânsk, ûnbekend en ûnbewenne eilân ûntdekke. Hoewol't dat dúdlik net harren bestimming is, lânje se dêr om út te rêsten. De Wytsingen fine út dat dit eilân eins folle mear natuerlike helpboarnen hat as Berk. Se begjinne it al rillegau 'Nij-Berk' te neamen, en Hik beseft dat it in hiele put wurde sil om harren wer yn beweging te krijen. Yn 'e wyldernis fan Nij-Berk treft Toskeleas de Ljochtfuery wer, wylst Hik harren út in skûlplak wei begluorket. It wyfke hat dúdlik belangstelling foar Toskeleas, mar dy wit net krekt hoe't er it hawwe moat om har foar him te winnen. Hik besiket as sûffleur foar syn freon te tsjinjen, mei hilaryske gefolgen. As de Ljochtfuery úteinlik fuortfljocht, kin Toskeleas net folgje omreden fan syn missende sturtfin (sjoch: How to Train Your Dragon). Hik, dy't begrutsjen mei syn draak hat, werbout dan de automatysk funksjonearjende proteze dy't er earder foar Toskeleas makke hie (sjoch: Dragons: Gift of the Night Fury).
Dêrmei tarist fljocht Toskeleas fuort. Hy fynt heech yn 'e loft de Ljochtfuery werom, dy't him foardocht hoe't se harsels foar koarte tiid ûnsichtber meitsje kin. It slagget Toskeleas net om dat keunstke nei te dwaan, mar it docht bliken dat er himsels wol elektrifisearje kin troch wjerljochtynslaggen oan te lûken. Dat is wer wat dat de Ljochtfuery him net neidocht. Tegearre fleane se nei in grutte wetterfal midden yn 'e see, en as Toskeleas de Ljochtfuery folget troch it gerdyn fan wetter, blykt dat der yn reuseftige grotten in folsleine wrâld ferburgen leit dy't inkeld foar draken tagonklik is: de Ferburgen Wrâld. As Toskeleas him dêr as alfa jilde lit, wurdt er troch de draken dy't dêr libje as harren lieder akseptearre.
Underwilens ûntdekt Hik syn mem Valka, as hja op ferkenning útgiet op har draak Wolkedûnser, dat Grimmel mei de kriichshearen en harren leger ûnderwilens op Berk arrivearre is. Se hawwe genôch skippen mei koaien by har om alle draken fan Berk yn op te sluten. Se keart werom nei Nij-Berk, dêr't se Hik fertelt wat se sjoen hat. Hik beslút dat de hiele armada mei ien klap ûnskeadlik makke wurde kin as se Grimmel finzen nimme, dy't dúdlik it brein is efter de hommels opkommen trochpakkendheid fan 'e kriichshearen. Dat, sûnder Toskeleas, mar yn syn eigen fleanpak reizget Hik mei Valka, Astrid en syn freonen werom nei Berk om in wraam op Grimmel te dwaan. Dyselde is harren lykwols op 'e nij in stap foar, en it slagget him op in hier nei om Hik-en-dy finzen te nimmen. De drakeriders wurde lykwols rêden troch harren draken. Werom op Nij-Berk docht bliken dat Moarje net mear by harren is; hja is by fersin op Berk efterlitten en neitiid opsletten troch Grimmel.
Hik komt ta de konkúzje dat er de help fan Toskeleas brek is om Moarje te rêden en om 'e Wytsingen fan Berk en harren draken nei feilichheid te lieden. Dat, hy en Astrid geane der op Astrid har draak Stoarmmich op út om him te sykjen. Stoarmmich liedt harren nei de wetterfal en de Ferburgen Wrâld. It is fuortendaliks dúdlik dat de Wytsingen fan Berk hjir net libje kinne. Hik en Astrid sjogge fan in ôfstân hoe't Toskeleas en de Ljochtfuery no as in pearke oer de draken fan dit oarde hearskje, en Hik beslút dat syn freon hjir better ôf is. Ear't hy en Astrid stil weiwurde kinne, wurde se lykwols opmurken troch de draken fan 'e Ferburgen Wrâld, dy't besykje harren te deadzjen. Toskeleas en Stoarmmich gripe yn om harren te rêden en fleane mei harren werom nei Nij-Berk. Dêr docht, ta grutte blydskip fan Toskeleas, bliken dat de Ljochtfuery harren folge is.
Hik is alhiel ferbûke troch dy ûntwikkeling, mar Valka stjoert Astrid nei him ta om him moed yn te praten. Mei har oanmoediging betinkt er in healwiis plan wêrby't hysels, Astrid, Snotbongel, Fiskepoat en Skoarre en Moarje allegear in fleanpak oandogge en fan 'e hege kliffen fan Nij-Berk ôf springe om op eigen krêft nei de float ta te fleanen. Mei dy domdryste aksje komme se Grimmel-en-dy oer it mad. Se befrije Stoarmmich, dy't harren helpt om Toskeleas te befrijen. Grimmel drogearret lykwols de Ljochtfuery sadat it bist him hearrich is, en naait mei har út. Wylst de Wytsingen fan Berk arrivearje om Astrid-en-dy te helpen by it ôfweven mei de kriichshearen en harren float, set Hik op Toskeleas de efterfolging yn. Grimmel stjoert syn deagripers op Toskeleas ôf, dy't de lytsere draak fan fjouwer kanten fêstgripe. Toskeleas brûkt lykwols syn nij ûntdutsen fermogen ta elektrifikaasje om 'e gruttere draken te elektrokutearjen.
Neitiid springt Hik Grimmel op 'e rêch, wêrnei't se fansiden rûgelje. Hik hâldt him fêst oan it gereid dêr't Grimmel de Ljochtfuery mei bûn hat, wylst Grimmel him fêsthâldt oan Hik. Sa hingjend wit Grimmel lykwols Toskeleas yn 'e loft te reitsjen mei in ferdôvingspylkje, dat er delstoart. Hik, dy't syn freon net rêde kin, befrijt ynstee de Ljochtfuery en smeekt har om Toskeleas te rêden. Dan lit er har los, sadat hy en Grimmel omleech falle. De Ljochtfuery, dy't wer ta harsels komt, rêdt yndie Toskeleas, mar Grimmel skuort de wjukdielen fan Hik syn fleanpak ôf, sadat er sels net mear fleane kin. Boppe ferwachting keart de Ljochtfuery werom om Hik te rêden. Grimmel hâldt him op dat stuit noch oan Hik syn skonkproteze fêst, mar Hik gaspet in rymke los, wêrnei't de drakejager mei de proteze noch yn 'e hân te pletter falt.
As se allegear wer op Nij-Berk binne, beseffe Hik en Astrid dat de draken nea feilich wêze sille salang't se yn 'e minsklike wrâld libje. Hik nimt dêrom ôfskied fan syn freon Toskeleas, wylst Astrid har Stoarmmich nochris oankrûpt. As se dat sjogge, nimme ek alle oare Wytsingen mei triennen yn 'e eagen ôfskie fan harren draken. Neitiid liede Toskeleas en de Ljochtfuery alle draken fuort fan Nij-Berk, dat út nei de Ferburgen Wrâld. Tsjin it ynfallen fan 'e winter hawwe de Wytsingen har foargoed op Nij-Berk nei wenjen set en in nij doarp boud, dêr't Hik en Astrid yn it bywêzen fan alle oaren trouwe yn 'e snie op it doarpsplein.
Yn in epilooch farre Hik en Astrid tsien jier letter mei harren beide bern, in jonkje en in famke, dat út nei de grutte wetterfal middenyn see. Yn in voice-over fertelt Hik dat sûnt de draken út 'e wrâld ferdwûn binne, se foar de minsken ta in leginde wurden binne, as hiene se nea wier bestien. De Wytsingen fan Nij-Berk witte lykwols better. As de boat fan Hik en Astrid de wetterfal benei komt, fljocht Toskeleas harren yn 'e mjitte en folget in hertlike weriening. It docht bliken dat hy en de Ljochtfuery ûnderwilens trije jonge draakjes krigen hawwe, en se bringe inoar mei harren bern yn 'e kunde. Yn 'e voice-over swart Hik dat de Wytsingen fan Nij-Berk it geheim fan 'e draken bewekje sille oant de minskheid ree is om freedsum mei de bisten gear te libjen.
Produksje
How to Train Your Dragon: The Hidden World waard, krekt as de foargeande film regissearre troch Dean DeBlois nei in senario fan himsels op basis fan 'e romansearje How to Train Your Dragon fan 'e Britske skriuwster Cressida Cowell. As produsinten wiene Bonnie Arnold en Brad Lewis by it projekt belutsen foar de filmstudio DreamWorks Animation. DeBlois en Chris Sanders, dy't tegearre de earste film regissearren, hiene as útfierende produsinten it algemien tafersjoch oer de produksje, dêr't in budget fan $129 miljoen foar beskikber wie. De filmmuzyk waard fersoarge troch John Powell.
Distribúsje
De distribúsje fan How to Train Your Dragon: The Hidden World waard fersoarge troch Universal Pictures om't de memme-ûndernimming fan dy studio, NBCUniversal, yn 2016 DreamWorks Animation oernommen hie. (De foargeande beide How to Train Your Dragon-films wiene distribuëarre troch 20th Century Fox.) How to Train Your Dragon: The Hidden World iepene op 3 jannewaris 2019 yn 'e bioskopen yn Austraalje, wylst de film pas op 22 febrewaris fan dat jier yn 'e Feriene Steaten útkaam. Op 7 maaie 2019 kaam How to Train Your Dragon: The Hidden World beskikber as digitale download, en op 21 maaie waard de film ek útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige How to Train Your Dragon: The Hidden World oer it algemien positive resinsjes. Sa parte Michael Nordwine fan IndieWire de film in 8 ta op in skaal fan 1 oant 10. Hy skreau dat de film "syn jonge publyk yn 't sin bringt dat alle goede dingen – it tiidrek fan draken ynbegrepen – einigje moatte." Dêropta hied in protte lof foar de animaasje mei syn "sikestûkjende fisuele effekten". Yn The New York Times omskreau Ben Kenigsberg de film as "mear bitterswiet en minder triomfantlik as syn foargongers". It boadskip fan 'e film fette er gear as: "Ast wier hâldst fan dy draak dy'tst beleard hast […], dan litst him gean."
Ien fan 'e útsûnderings yn 'e sin dat se net folle fan How to Train Your Dragon: The Hidden World hawwe moast, wie Kerry Lengel fan The Arizona Republic, dy't de plot fan 'e film omskreau as "tin en gatterich" en de personaazjes as "foar it meastepart ien inkele grap dy't op werhelling ynsteld is". Se kwalifisearre de film as gehiel as "loai".
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie How to Train Your Dragon: The Hidden World in heech goedkarringspersintaazje fan 90%, basearre op 263 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film], sa'n seldsume trilogy-ôfsluter dy't echt wurket, bringt de sêge ta in fisueel tûzelsinnige en emosjoneel oangripende konklúzje." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle How to Train Your Dragon: The Hidden World in goedkarringspersintaazje fan 71%, basearre op 42 resinsjes.
Opbringst
How to Train Your Dragon: The Hidden World brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $160,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $361,0 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $521,8 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $129 miljoen betsjut dat in winst fan $392,8 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. It blêd Deadline Hollywood berekkene de skjinne winst fan 'e film op $130 miljoen.
Beverrôt
De beverrôt (Latynske namme: Myocastor coypus), ek wol nutria neamd, is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e beverrotten (Myocastoridae) en it skaai fan 'e echte beverrotten (Myocastor). It is de iennichste noch libbene soarte út syn skaai en syn famylje, en it is lânseigen yn 'e súdlike helte fan Súd-Amearika. As pelsdier is de beverrôt yntrodusearre yn grutte dielen fan 'e rest fan 'e wrâld, dêr't er no as eksoat libbet. Ek yn Nederlân (en Fryslân) komt dit bist op plakken rûnom foar.
Algemien foarkommen
De beverrôt is lânseigen yn 'e koelere en subtropyske dielen fan Súd-Amearika, wat rûchwei delkomt op 'e súdlike helte fan dat kontinint. Syn ferspriedingsgebiet omfiemet dêr hiel Argentynje, Sily, Oerûguay en Paraguay, it súdlike trêdepart fan Bolivia, súdlik Brazylje en it uterste súdlike puntsje fan Perû. Yn súdlik Súd-Amearika ûntbrekt de beverrôt inkeld op Fjoerlân en de Falklâneilannen.
Begjin tweintichste iuw binne beverrotten troch de minske yn grutte dielen fan 'e wrâld ynfierd foar de pelsdierfokkerij. Untsnapte eksimplaren hawwe har dêr neitiid yn it wyld nei wenjen set, en om't beverrotten har tige goed oanpasse kinne, binne der op dy manear wylde populaasjes ûntstien op in protte plakken dêr't dit bist net thúsheart. Yn Noard-Amearika is dat bgl. it gefal yn it suden fan 'e Kanadeeske provinsjes Britsk-Kolumbia en Ontario en op it skiereilân fan Nij-Skotlân, en teffens yn 'e Amerikaanske steaten Washington, Oregon, Kolorado, Nij-Meksiko, Teksas, Louisiana, Arkansas, Mississippy, Alabama, Georgia, Floarida, Tennessee, Noard-Karolina, Firginia, Marylân en Delaware. Yn Kalifornje en Indiana is dit bist ûnderwilens útrûge.
Yn Afrika bestiet yn elts gefal in wylde populaasje beverrotten yn súdeastlik Kenia, en mooglik yn mear lannen, wylst beverrotten yn Aazje yn Japan en dielen fan 'e eardere Sovjet-Uny libje (benammen Sibearje en Kazachstan). Yn Jeropa komt de beverrôt as eksoat foar yn hast alle lannen tusken de Oeral en de Atlantyske Oseaan, útsein op it Ibearysk Skiereilân, dêr't er him (noch) net hinne ferspraat hat, Skandinaavje en Ierlân, dêr't er op natuerlike wize útstoarn is, en it Feriene Keninkryk, dêr't er útrûge is. It is ûndúdlik oft er him ek ferspraat hat nei de grutte eilannen yn 'e Middellânske See, lykas Sisylje, Sardynje en Korsika.
Uterlike skaaimerken
De beverrôt hat trochinoar in kop-romplingte fan 42-65 sm, mei in sturtlingte fan 30-45 sm en in gewicht fan 4-8 (oant yn ekstreme gefallen 12) kg. It is in grut plotsk kjifdier dat kwa foarm fan it lichem en de kop tige oan 'e bever tinken docht (dêrfandinne syn namme), mar hy is in stik lytser en hat gjin brede platte, mar in tinne rûne sturt, dy't lichtsjes behierre is. De tichte pels is op 'e rêch giel- oant dûnkerbrún en op 'e bealch wat ljochter, wylst it ûnderhier grizich is. Beverrotten hawwe lange wite snorhierren; dat is in oar ferskil mei de bever, dy't hielendal net oer snorhierren beskikt. Tusken fjouwer fan 'e fiif teannen oan 'e efterpoaten sitte swimfluezzen. De brede kjiftosken binne by de mantsjes dûnkeroranjekleurich, en by de wyfkes ljochtoranje. De wyfkes hawwe fjouwer of soms fiif pear oeren, dy't frij heech oan 'e sydkant fan it lichem sitte, sadat de jongen yn it wetter by har drinke kinne.
Hâlden en dragen
Beverrotten binne fral yn 'e skimer aktyf, mar ek wol nachts en soms oerdeis. Hoewol't se har op it drûge mar stadich waggeljend fuortbewege, binne se yn it wetter treflike en elegante swimmers, dy't by it dûken wol 5 minuten ûnderbliuwe kinne. Soms wurde swimmende beverrotten oansjoen foar otters. De beverrôt hat in aksjeradius fan trochinoar sa'n 200 m, al kin dy oan 'e wetterkant noch oanmerklik grutter wêze. Op it drûge weaget er him mar sa'n 50 m fan syn nêst ôf.
De beverrôt graaft djippe hoalen mei in trochsnee fan 20-25 sm, dy't besteane út 5-10 gongen en ferskate keamers. Soms wurdt dêrby in muskusrottehoale oernommen en oanpast. De yngongen lizze fuort op of justjes boppe it wetteroerflak, wylst saneamde flechtgongen nei boppen ta liede en op beskutte plakken op 'e grûn útkomme. By strange kjeld wurde de gongen fan 'e hoale tichtstoppe mei planteguod. As de wâlen net steilernôch binne, lizze beverrotten ynstee platte, mei blêden en tûken beklaaide nêsten op 'e wâl oan, dy't legers neamd wurde en in trochsnee fan 45-55 sm hawwe. Soms binne sokke legers op in beskate ôfstân fan it wetter sitewearre.
Ite dogge beverrotten ornaris sittend op 'e efterpoaten, wylst se mei de foarpoaten har miel beethâlde. It binne frij sosjale bisten, dy't yn famyljegroepen libje wêryn't de wyfkes de tsjinst útmeitsje. Aldere eksimplaren, oan 'e oare kant, libje gauris solitêr. Der bestiet gjin spesifike peartiid, en sadwaande fynt de fuortplanting it hiele jier rûn plak, wat in skaaimerk is fan 'e oarsprong fan dizze soarte yn subtropysk Súd-Amearika. Nei in draachtiid fan 4½ moanne smite de wyfkes 1-2 kear jiers in nêst fan 2-13 jongen, dy't by de berte al in pels hawwe en frijwol daliks it nêst ferlitte kinne. Mei 6-8 wiken wurde se ôfwûn, en mei 2-4 moannen binne de wyfkes al geslachtsryp. By de mantsjes duorret dat oant 6 moannen.
De maksimale libbensferwachting is by beverrotten sa'n 8 jier, mar yn 'e regel wurde se net âlder as in jier as 3. Yn strange winters hawwe beverrotten faak te lijen fan befriezingsferskynsels oan harren tinbehierre sturt, dy't ta ynfeksje liede kin mei de dea ta gefolch. Dat ferskynsel hat deryn resultearre dat beverrotten yn ferskate kâlde gebieten op natuerlike wize (sûnder dat minsklik yngripen nedich wie) útstoarn binne, wêrûnder de Skandinavyske lannen en de Amerikaanske steaten Idaho, Montana en Nebraska.
Fretten
Beverrotten binne fierhinne herbivoar, mei in dieet dat ôfhinklik is fan 'e tiid fan 't jier. Winterdeis ite se woartelstokken en bast fan wylgen en elzen; maityds jonge reidspruten; en simmerdeis gers en blêden en fruchten fan wetterplanten. Dêrnjonken litte se ek lânbougewaaksen net stean, en meie se benammen graach maïs, koal en knolplanten. Hjerstmis skeakelje se oer op jirpels en sûkerbiten. Behalven poer plantaardich guod frette se soms ek wol swietwettermoksels.
Status
De beverrôt hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn lânseigen ferspriedingsgebiet yn Súd-Amearika noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen. Hoewol't dizze soarte yn Noard-Amearika, Jeropa, Afrika en Noard-Aazje as in eksoat beskôge en dêrom faak bestriden wurdt, rjochtsje beverrotten folle minder graafskea oan as de muskusrôt, in oare eksoat. Folle slimmer is harren oanfretten fan lânbougewaaksen, dy't fral yn perselen dy't deun tsjin wetterrinnen oan lizze, tige grut wêze kin.
Yn Limburch wurdt dêrom sûnt 1973 besocht om 'e beverrôt út te rûgjen, mar oant no ta sûnder súkses. Wol is it sa dat de stân fan 'e beverrôt yn Nederlân troch syn oanpassingsproblemen oan strange winters troch de natoer sels regulearre wurdt. Fral yn 'e tachtiger jierren waard dêrtroch de populaasje beheind holden, mar trochdat de winters sûnt almar waarmer wurden binne, kinne hieltyd mear beverrotten yn Nederlân oerlibje. It oanfretten fan lânbougewaaksen troch beverrotten kin trouwens op frij ienfâldige wize beheind wurde troch gewaakskar of ôffreding, mei it each op it feit dat de bisten har net fierder as 50 m fan it wetter ôf weagje.
Krusiging fan Jezus
thumb|In skilderstik fan [[Diego Velázquez út de 17e iuw]] De Krusiging fan Jezus is in barren fan krúsjaal belang yn it kristendom It barde yn Judeä yn de earste iuw, rûchwei tusken 30 en 33. De krusiging fan Jezus is beskreaun yn de fjouwer kanonike evangeeljes yn it Nije Testamint en ek wurdt der yn de brieven yn it Nije Testamint nei ferwiisd. It wurdt lykwols ek befêstige troch net-kristlike boarnen, hoewol't der fierders gjin ienriedigens ûnder de skiedkundigen is en gjin sekuere details foarhannen binne.
Neffens de evangeeljes waard Jezus arrestearre en berjochte troch it Sanhedrin, en dêrnei troch de Romeinske lânfâd Pontius Pilatus feroardiele om gisele en dêrnei krusige te wurden. Hy waard ûntdien fan syn klean, en him waard jittik of wyn fermongen mei mirre en galle oanbean nei't er sei: "Ik ha toarst". Hy waard tusken twa feroardiele dieven oan it krús hongen en neffens it Evangeelje fan Markus stoar er op de njoggende oere fan de dei (om trije oere middeis hinne). Underwilens hiene Romeinske soldaten in boerd boppe-oan it krús befêstige, mei de wurden; "Jezus fan Nazaret, Kening fan de Joaden", en neffens it Evangeelje fan Jehannes waard dy tekst yn trije talen skreaun, Hebriuwsk, Latyn en Gryksk. Dêrnei ferparten se syn klean ûnder elkoar en smieten se lotten foar syn klaad sûnder naden, op 'e nij neffens it Evangeelje fan Jehannes. Neffens deselde boarne pjukte in soldaat syn spear yn de side fan Jezus nei't er al ferstoarn wie, wêrnei't bloed en wetter út 'e wûne wei rûn. De Bibel neamt sân krúswurden dy't Jezus sei, wylst er oan it krús hong, en in stikmannich boppenatuerlike foarfallen wurde ek neamd.
It barren neffens it Nije Testamint
thumb|left|It oereinsetten fan it krús troch [[Sebastiano Mazzoni út de 17e iuw yn Ca' Rezzonico]]
De dea fan Jezus waard foar it earst neamd yn de fjouwer kanonike evangeeljes, en ek yn de brieven yn it Nije Testamint wurdt dêrnei ferwiisd. Yn de fjouwer evangeeljes hat Jezus syn dea foarsein op trije ferskillende plakken. Alle fjouwer evangeeljes beskriuwe wiidweidich it ferhaal oer de Arrestaasje fan Jezus, syn rjochtsaak foar it Sanhedrin, de feroardieling oan it hof fan Pontius Pilatus, dêr't er gisele en ta de dea feroardiele waard, syn paad nei it krús, dêr't er ynearsten sels it krús by droech, foar't Romeinske soldaten Simon fan Syrene hjitten en draach it krús fierder foar him, it krusigjen, de begraffenis en syn opstanning fan de dea. Syn dea wurdt yn de evangeelje en oare boeken fan it Nije Testamint as in offerritueel beskreaun.
Nei't Jezus op 'e heuvel fan Golgota oankaam, waard him jittik of wyn, fermongen mei mirre en galle, oanbean om te drinken. Neffens de evangeeljes fan Mattéus en Markus wegere er dat. Dêrnei waard er krusige tusken twa feroardiele dieven. Neffens guon oersettings út it oarspronklike Gryksk, wiene de dieven faaks banditen, rôvers of rebellen. Neffens Markus duorre syn ferstjerren seis oeren, fan de tredde oere oant syn ferstjerren op de njoggende oere fan de dei (rûchwei fan njoggen oere moarns oant trije oere middeis). De Romeinske soldaten befêstigen in boerd mei de wurden "Jezus fan Nazaret, Kening fan de Joaden" boppe-oan it krús, wêrfan't de tekst neffens Jehannes yn trije talen werjûn wie. Hja ferparten syn klean en smieten lotten om syn klaad sûnder naden. Neffens Jehannes brutsen de soldaten Jezus syn skonken net, om't er al ferstoarn wie. Hja diene it by de oare feroardielden al om harren dea te ferhastigjen, om't Joadske wet ferbea dat liken nachts foar de sabbat hingjen bleaune. Elts evangeelje hat syn eigen ferzje fan Jezus syn lêste wurden, meiïnoar sân krúswurden. Neffens de synoptyske evangeeljes barden der ferskate boppenatuerlike foarfallen, lykas in sinnefertsjustering, in ierdskodding en, neffens Mattéus, de opstanning fan de hilligen. Nei Jezus syn dea waard syn lichem fan it krús helle troch Joazef fan Arimatéa, mei help fan Nikodémus, en yn in priveegrêf fan Joazef fan Arimatéa, dy't Pontius Pilatus frege hie oft er it lichem begrave mocht, begroeven.
De trije synoptyske evangeeljes neame ek dat Simon fan Syrene it krús foar Jezus droech, dat in mannichte minsken Jezus bespotte, yn 'e mande mei de beide dieven, it fertsjusterjen tusken de sechde en de njoggende oere en de ierdskodding dêr't it foarkleed fan de timpel fan midstwa skuorde. De synoptyske evangeeljes neame ek ferskate tsjûgen, wêrûnder in Romeinske ofsier, en ferskate froulju dy't fan in ôfstân taseagen. Twa fan dy froulju wiene by de begreffenis oanwêzich. thumb|Jezus oan it krús tusken twa dieven
It Evangeelje fan Lukas is it iennige dat it oanbieden fan de soere wyn oan Jezus net neamt, wylst Markus en Jehannes neame dat Joazef sels it lichem fan it krús helle.
It Evangeelje fan Mattéus is it iennige dat in ierdskodding neamt, en ek dat hilligen dy't ferriisden troch de stêd doarmen, en dat Romeinske soldaten it grêf fan Jezus bewekken. It Evangeelje fan Markus is it iennige dat de tiid fan it krusigjen neamt; de tredde oere fan de dei, mar it koe al hast sa let as tolve oere middeis west hawwe. It Evangeelje fan Lukas beskriuwt Jezus syn wurden ta de froulju dy't oan it rouwen wiene, it beskrobjen fan de iene dief troch de oare, en de froulju dy't de krûden en salven klearmakken foar de sabbat. Jehannes is de iennige dy't it fersyk foar it brekken fan de fuotten, it pjukken fan de soldaat mei syn spear yn de side fan Jezus (in ferfolling fan in profesij út it Alde Testamint) en dat Nikodémus Joazef helpt mei it begraven fan Jezus, neamt.
Neffens it Earste Brief oan de Korintiërs ferriisde Jezus út de dea op de tredde dei, dêr't de dei fan it krusigjen as earste teld waard. Neffens de fjouwer evangeeljes ferskynde er foar syn dissipels op ferskate tiden foar't er nei de himel opfear. Neffens it boek Hannelingen fan de Apostels wie Jezus fjirtich dagen lang by de apostels, wylst it Evangeelje fan Lukas it tal dagen tusken Peaskesnein en de Himelfeart net neamt. Lykwols, de measte bibelûndersikers tinke dat Hannelingen troch Lukas skreaun waard as in ferfolch op syn evangeelje, en de twa boeken soene sadwaande as ien gehiel beskôge wurde moatte.
Neffens Markus waard Jezus krusige tagelyk mei twa rebellen, en dan folget der in sinnefertsjustering fan trije oeren lang. Jezus gûlde ta God, raasde, en ferstoar. De foarkleed fan de timpel skuorde yn twaen. Mattéus folget Markus, mar dy neamt in ierdskodding en de opstanning fan de hilligen. Lukas folget Markus ek, mar beskriuwt de rebellen as gewoane kriminelen, fan wa't de iene foar Jezus opkaam en dêr't Jezus fan sei dat er tegearre mei Jezus yn it paradys komme soe. Lukas beskriuwt Jezus as ûnoandien by syn krusigjen. Jehannes neamt ferskate eleminten, lykas yn Markus, mar dy wurde kâldwei behannele.
Fuortsette grifformearde tsjerke (Boarnburgum)
De Fuortsette grifformearde tsjerke oan de Easterbuorren yn Boarnburgum is in tsjerkegebou fan de fuortsette grifformearde gemeente fan Boarnburgum-Koartehimmen.
Skiednis
De tsjerke waard boud yn 1911 foar de grifformearde gemeente fan Boarnburgum. Yn 1984 folge in ferbouwing. De gemeente gyng yn 2004 net mei yn it PKN-ferbân en sûnt foarmet it gebou it tsjerklik sintrum fan de fuortsette grifformearde tsjerke.
De groeiende gemeente hat likernôch 520 leden (2022). Yn 'e hjerst fan 2008 waarden in pear romtes by de tsjerke boud. De tsjerke is mei de njonkenlizzende pastory in gemeentlik monumint.
Oargel
Yn 1967 waard troch de firma Van den Berg & Wendt in nij sleeplade-oargel foar de tsjerke boud, dat op 14 oktober 1967 yn gebrûk nommen waard. Yn 1991 feroare Sicco Steendam de disposysje in bytsje. It ynstrumint waard yn 2010 troch de firma Steendam skjinmakke.
Simone Horváth
Simone Horváth (yn Hongarije, 9 july 1977) is in rêstend Hongaarsk pornografysk aktrise, dy't fral ûnder de namme Simone wurke, mar ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenamme Barby. Hja sette yn 1995 útein mei in wurkpaad yn 'e Jeropeeske pornoyndustry en spile yn in stikmannich films. Yn 1996 beëinige se har karriêre as pornoaktrise.
Libben en karriêre
Horváth waard yn 1977 earne yn Hongarije berne. Se waard yn 1995 by in audysje ûntdutsen troch de Frânske regisseur Pierre Woodman, doe't dy yn Hongarije op 'e sneup wie nei nij talint. Datselde jiers noch makke hja mei 18 jier har debút yn ien fan syn pornografyske films, in produksje fan 'e Sweedske Private-studio.
Yn totaal spile Horváth neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn har twa jier duorjende karriêre as pornoaktrise yn in achttal films, dy't sûnder útsûndering troch Private produsearre waarden. Dêrby wurke hja gear mei manlike tsjinspilers as Alain Deloin, Nick Lang, Richard Langin, Jean-Yves Lecastel en Philippe Soine.
Horváth har bekendste film wie Cape Town 2, regisearre troch Woodman. Fierders spile se ek yn fiif ôfleverings fan 'e Private Triple X-searje, ien diel fan 'e rige Private Stories, en de yn 1997 útbrochte audysjefideo Private Castings X 4, wêryn't sabeare Horváth har alderearste audysje fêstlein wie. Yn 1996 loek hja har út 'e pornoyndustry werom.
Lichemsskaaimerken
Simone Horváth is blank, mei blauwe eagen en brún of dûnkerblond hier, dat se yn 'e film Cape Town 2 swart ferve hie. Oer har lingte, gewicht en kupmaat binne gjin gegevens bekend, mar yn elts gefal hie Horváth gjin boarstfergrutting ûndergien.
Norman (Oklahoma)
Norman (útspr.: ['nɔɹmən], likernôch: " nor -m'n") is in stêd yn it sintrale diel fan 'e Amerikaanske steat Oklahoma. It is it haadplak fan it omlizzende Cleveland County en makket diel út fan 'e stêdekloft fan Oklahoma City. Norman waard stifte yn 'e tiid fan 'e saneamde Lânrin fan 1889. Sûnt 1890 is it de sit fan 'e Universiteit fan Oklahoma. Op 'e kampus fan 'e universiteit binne twa museä fan namme fêstige, it Fred Jones Jr. Museum of Art en it Sam Noble Oklahoma Musuem of Natural History, en ek it National Weather Center. Neffens in offisjele skatting út 2018 hie Norman doe krapoan 124.000 ynwenners.
Geografy
Norman leit yn it sintrale diel fan 'e Amerikaanske steat Oklahoma, en makket diel út fan 'e stêdekloft fan 'e steatshaadstêd Oklahoma City, dêr't it 30 km fan ôfleit. Norman wurdt foar it meastepart fan Oklahoma City skaat troch de stêd Moore. Norman sels hat in oerflak fan 490,57 km², wêrfan't 463,27 km² út lân bestiet en 27,3 km² út oerflaktewetter. De stêd leit op in hichte fan 357 m boppe seenivo yn in fierhinne flak gebiet begroeid mei prêrje, dat diel útmakket fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika.
Skiednis
It grutste part fan Oklahoma kaam yn 1803 by de Feriene Steaten te hearren troch de Oankeap fan Louisiana. Foarôfgeande oan 'e Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) deportearre de Amerikaanske oerheid de saneamde Fiif Beskaafde Stammen (Sjeroky, Tsjoktou, Tsjikkesou, Kriik en Seminoalen) út 'e súdeastlike steaten nei Oklahoma, sadat harren heitelân frijkaam foar kolonisaasje troch de blanken. Troch ferdraggen dy't it Amerikaanske regear yn 1832 en 1833 sleat mei de Kriik (Creek) waard de krite fan Norman oan dat folk oerdroegen. Nei ôfrin fan 'e Boargeroarloch waarden de Kriik beskuldige fan stipe oan 'e rebellearjende Konfederearre Steaten fan Amearika (hoewol't se eins like ferdield west hiene as de blanke Amerikanen), en waard harren it lân yn 1866 wer ôfnommen.
Yn 'e iere 1870-er jierren stjoerde it Amerikaanske regear in ploech lânmjitters út om it net tawiisde lân yn Oklahoma op te mjitten. Dat projekt stie ûnder tafersjoch fan in Abner Ernest Norman, in 23-jierrige lânmjitter út Kentucky. De ploech sloech op in stuit syn kamp op by wat no de hoeke fan Classen Street en Lindsey Street is, dêr't se by túltsjes in boerd oan in beam hongen mei dêrop de namme "Norman's Camp". Yn 1887 waard de Atchison, Topeka and Santa Fe Railway troch de krite hinne oanlein. It gebiet waard troch de oerheid frijjûn foar kolonisaasje as ûnderdiel fan 'e saneamde Lânrin fan 1889. Doe waard op 22 april in delsetting stifte, dy't nei 'Norman's Camp' Norman kaam te hjitten.
De earste gebouwen fan it plakje wiene amper oplutsen, of twa foaroansteande sakelju, Delbert Larsh en Thomas Wagonner, begûnen by it regear fan it Territoarium Oklahoma te lobbyen om 'e earste universiteit fan it organisearre territoarium yn Norman te striftsjen. It wie harren bedoeling om Norman sa fluch mooglik safolle mooglik groeie te litten. Wylst oare plakken strieden om wêr't de sit fan it territoriale regear komme soe, besleaten Larsh en Wagonner lykwols dat de fêstiging fan in universiteit foar teminsten likefolle groei en banen soargje soe. Troch harren krewearjen stifte it territoriale parlemint op 19 desimber 1890 de Universiteit fan Oklahoma yn Norman.
Yn 1941 leine de gemeente Norman en de Universiteit fan Oklahoma it Max Westheimer Fleanfjild oan, dat yn 1942 ferhierd waard oan 'e Amerikaanske Marine as in marineloftstasjon. Nei de Twadde Wrâldoarloch krige de universiteit it fleanfjild werom, dat tsjintwurdich it Max Westheimer Fleanfjild fan de Universiteit fan Oklahoma is, en brûkt wurdt foar de oplieding fan piloaten, ferkearslieders en oare beroppen yn 'e loftfeartsektor. Doe't yn juny 1959 Insterstate 35 folôge waard, dy't in flugge autoferbining mei Oklahoma City foarme, ûntjoech Norman him yn 'e folgjende jierren ta in forinzeplak, dêr't almar mear lju kamen te wenjen. De befolking groeide yn 'e 1960-er jierren fan 33.412 yn 1960 oant 52.117 yn 1970. Yn deselde snuorje wreide Norman syn oerflak mei 450 km² út troch de anneksaasje fan lytsere omlizzende mienskippen.
Norman hjoed de dei
Norman stiet benammen bekend om't it de sit is fan 'e Universiteit fan Oklahoma (OU). Ta de universiteit heart ek it National Weather Center. Dat is in gearwurkingsferbân op it mêd fan waar, klimaat en meteorology fan 'e Universiteit fan Oklama en de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), de Amerikaanske oerheidsynstânsje dy't oer waar en klimaat giet.
Op 'e kampus fan 'e universiteit binne ek twa foaroansteande museä fêstige. It Fred Jones Jr. Museum of Art is in keunstmuseum mei in grut tal Yndiaanske keunstfoarwerpen en ek in wichtige kolleksje op it mêd fan it Frânske ympresjonisme, mei wurk fan û.o. Claude Monet, Vincent van Gogh, Paul Gauguin en Pierre-Auguste Renoir. It Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History is in natoerhistoarysk museum dat spesjalisearre is yn 'e skiednis fan Oklahoma, mei wiidweidige kolleksjes op it mêd fan 'e argeology, paleöntology, etnology, herpetology en ornitology.
De wichtichste eveneminten dy't yn Norman holden wurde, binne de Norman Midieval Fair en it Norman Music Festival. De Midieval Fair, dy't yn it lêste wykein fan maart of it earste fan april holden wurdt, is in merke mei in Midsiuwsk tema dêr't spullen, sport, keunst en kultuer oan bod komme. Hichtepunt is it toernoai, wêrby't ridders inoar mei lânsen fan it hynder besykje te stjitten. It Norman Music Festival is in muzykfestival dat sûnt 2008 alle jierren yn april organisearre wurdt en mear as 25.000 besikers lûkt.
Susterstêden
Norman hat fjouwer susterstêden.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Norman yn 2018 in befolking fan 123.471 minsken. De befolkingstichtens bedroech dêrmei 266,5 minsken de km². Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Norman 10,0% âlder as 65 jier en 25,6% jonger as 18 jier. Fierders bestie 30,7% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 19,2% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 78,3% blanken; 6,4% Latino's; 4,7% Yndianen; 4,3% swarten; 3,8% Aziaten; 0,1% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 2,4% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Op religieus mêd wie neffens in enkête út 2000 50,2% fan 'e ynwenners fan Norman lid fan in religieuze organisaasje. Dêrfan wie 43,6% lid fan 'e Súdlike Baptistekonvinsje, 15,0% fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke, 13,0% fan 'e Feriene Metodistyske Tsjerke, 3,3% fan 'e Assimblee fan God, 2,8% fan 'e Tsjerken fan Kristus, en 2,1% fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan 'e Hilligen fan 'e Lêste Dagen.
Klimaat
Norman hat in tuskenbeiden subtropysk klimaat, mei wiete, hjitte simmers en drûge koele winters. Yn augustus, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 33,8 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat 3,9 °C. Simmers kinne yn Norman ekstreem waarm wêze, lykas yn 'e histoarysk hjitte simmers fan 1980 en 2011, doe't de temperatueren hast alle dagen fan mids juny oant begjin septimber boppe de 38 °C útkamen.
Norman kriget jiers trochinoar 981 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 12 sm snie. De measte delslach falt yn maaie en juny. De stêd leit midden yn Tornado Alley, de krite fan 'e Feriene Steaten dêr't de measte tornado's foarkomme. It 'tornadoseizoen' (mei 80% fan 'e tornado's) duorret fan maart oant july. Op 10 maaie 2010 waard Norman foar it lêst troffen troch in grutte tornado, dy't ferskate huzen en bedriuwen mei de grûn lyk makke.
Earm (betsjuttingsside)
"Earm" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Andreäs (namme)
Andreäs is in jongesnamme. Andreäs komt fan it Grykske andreios en betsjut "manmoedich", "manlik" of "dapper/krigel". De namme wie yn Nederlân al yn 'e Iere Midsiuwen populêr.
Farianten
De folgjende Nederlânske nammen (û.o.) binne farianten fan as ôflaat fan Andreäs:
De namme yn oare talen:
Bibel
Yn it Nije Testamint is Andreas de namme fan ien fan Jezus syn apostels.
Yuma (Arizona)
Yuma (Kokopa: Yuum) is in stêd yn it uterste súdwesten fan 'e Amerikaanske steat Arizona, suver tsjin 'e grins mei Meksiko oan. It is it haadplak fan it omlizzende Yuma County en leit yn 'e Yuma-woastyn, in krite dy't ta de gruttere Sonoara-woastyn heart. Yuma waard stifte yn 1864 en krige yn 'e tiid fan it Wylde Westen in beskate bekendheid as de lokaasje fan 'e beruchte Territoriale Finzenis fan Yuma. Neffens in offisjele skatting út 2017 hie Yuma doe krapoan 96.000 ynwenners. As stêdekloft hie Yuma yn 2010 in befolking fan likernôch 135.000 ynwenners.
Geografy
Yuma leit yn 'e súdwestlike hoeke fan 'e Amerikaanske steat Arizona, deunby de grins mei Meksiko yn it suden en oan 'e grins mei de Amerikaanske steat Kalifornje yn it westen. Fuort eastlik fan 'e stêd mûnet de rivier de Gila út 'e folle gruttere Kolorado, dy't westlik fan Yuma de grins mei Kalifornje foarmet. Yuma leit likernôch 155 km rjocht benoarden de mûning fan 'e Kolorado yn 'e Golf fan Kalifornje. De stêd hat in oerflak fan 313,62 km², wêrfan't 0,07% (of 18 ha) út oerflaktewetter bestiet.
Skiednis
Foarôfgeande oan 'e kolonisaasje fan wat no súdwestlik Arizona is troch de blanken waard it gebiet bewenne troch de Kokopa- en Kwetsjan-Yndianen. Dy beide etnyske groepen libje hjoed de dei noch yn 'e omkriten fan Yuma, dêr't se it Kokopa Yndianereservaat, resp. it Fort Yuma Yndianereservaat hawwe. De earste blanken dy't de regio oandiene wiene de leden fan 'e Spaanske ekspedysjes fan Hernando de Alarcón en Melchior Diaz yn 1540. Dy beskôgen de furde troch de rivier de Kolorado (Yuma Crossing) daliks as in ideaal plak foar it stiftsjen fan in delsetting.
Op dat plak stieken bygelyks de ekspedysje fan Juan Bautista de Anza (1774), it Mormoanske Bataljon (1848) en de Kalifornyske Kolonne (1862) de Kolorado oer. Fan 'e Kalifornyske Goudkoarts ôf, om 1850 hinne, oant likernôch 1880 stie Yuma Crossing bekend om syn set oer de rivier, dat diel útmakke fan it Súdlike Emigrantepaad. Dêrmei foarme Yuma Crossing in natuerlike poarte ta Kalifornje.
It grutste part fan it grûngebiet fan 'e hjoeddeistige steat Arizona kaam oan 'e ein fan 'e Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch, yn 1848, yn it besit fan 'e Feriene Steaten, doe't it fersleine Meksiko Kalifornje en it meastepart fan it Amerikaanske Súdwesten ôfstean moast ûnder it Ferdrach fan Guadalupe Hidalgo. Neitiid boude it Amerikaanske Leger yn 1851 Fort Yuma, in militêre fêsting, oan 'e nije grins, dy't doe krekt noardlik fan Yuma rûn. Op 30 desimber 1853 kochten de Feriene Steaten by de saneamde Gadsden-oankeap nochris 77.000 km² grûn fan Meksiko, dy't nedich wie foar de oanlis fan in spoarline nei Kalifornje. Dat gebiet, dêr't ek Yuma yn lei, foarmet no de Hakke fan Nij-Meksiko en it súdlike fjirdepart fan Arizona.
Nei de oanlis fan Fort Yuma woeksen der likernôch in myl (of oardel km) streamôf (súdlik) twa stedsjes oan 'e tsjinstelde iggen fan 'e Kolorado. Oan 'e Kalifornyske kant fan 'e rivier ûntstie Jaeger City, ferneamd nei de eigner fan it pleatslike set oer de rivier. Dat wie doe it grutste fan 'e beide plakken, mei in treinstasjon, twa hoefsmidderijen, in hotel, twa winkels en in kantoar fan 'e Butterfield Overland Mail. Oan 'e oare kant fan 'e rivier, dy't doedestiden ek ta Kalifornje rekkene waard, stifte projektûntwikkeler Charles D. Poston de delsetting Colorado City. Yn it ierste begjin lei dat plak krekt noardlik fan 'e Meksikaanske grins, tsjin in dûanepost oan. Nei de Gadsden-oankeap fan 1853 wreide it út nei it suden ta oer de eardere grins hinne.
Fan 1853 ôf ûntstie der in lytsere delsetting op it heger leine lân deunby Fort Yuma, dy't yn 1858 erkenning krige ûnder de namme Arizona City. Colorado City en Jaeger City waarden suver folslein ferwuostge troch de Grutte Wettersneed fan 1862, doe't de Kolorado syn oeren tebûten gie, wêrnei't dy plakken werboud wurde moasten op heger lân. Sadwaande kaam it nije Colorado City folle tichter by Arizona City te lizzen, en yn 1864 ferraanden de beide plakken, wêrnei't de nije, gruttere delsetting yn 1873 de namme Yuma krige. Yn 1866 waard it oarspronklike Territoarium Nij-Meksiko likernôch midstwa spjalten en ûntstie it Territoarium Arizona, dêr't doe ek de eastigge fan 'e Kolorado ta kaam te hearren.
Fan 1854 ôf wie Colorado City in wichtich havenplak foar de steamboaten op 'e rivier de Kolorado, en nei 1862 naam Arizona City dy funksje oer. De steamboaten ferfierden passazjiers en ark en reau foar ferskate minen en militêre foarposten yn it gebiet. Colorado City, en letter Arizona City en doe Yuma, wie it einpunt fan in weinpaad by de rivier de Gila lâns dat oant yn Nij-Meksiko trochrûn. It Kertiermastersdepot fan Yuma (no in museum) wie yn dy tiid in opslachplak dêr't alle militêre posten en forten yn Arizona en in diel fan Nij-Meksiko wei befoarriede waarden.
Yn 1871 waard Yuma it haadplak fan Yuma County, in funksje dy't earder ferfolle wie troch La Paz. Yn 1877 waard by Yuma in spoarbrêge oer de rivier de Kolorado boud, dêr't de Southern Pacific Railroad oerhinne oanlein waard. Dy spoarweimaatskippij naam datselde jiers de Colorado Steam Navigation Company fan George Alonzo Johnson oer, it iennichste steamboatbedriuw op 'e Kolorado. Yuma waard doe de nije basis foar ferfier oer de rivier, mei't it troch de oanlis fan it spoar oerstallich wurden wie om guod om it Kalifornysk Skiereilân hinne te farren nei de mûning fan 'e Kolorado. Sadwaande rekke Port Isabel, yn Sonoara, de funksje fan oerlaadplak kwyt. Neitiid rekke it mei Yuma sels lykwols ek yn it neigean, mei de sluting fan Fort Yuma yn 1883 en fan 'e Territoriale Finzenis fan Yuma yn 1909.
Bestjoer en ekonomy
De stêd Yuma is in gemeente, dy't bestjoerd wurdt troch in boargemaster (keazen foar in termyn fan fjouwer jier), in gemeenteried (keazen foar in termyn fan fjouwer jier) en in stedsmanager (oansteld troch de gemeenteried). Yuma hie yn 2018 it heechste wurkleazenssifer fan 'e hiele Feriene Steaten (20,9%). Dat wurdt foar in diel ferklearre trochdat in grut part fan 'e pleatslike beropsbefolking út seizoensarbeiders yn 'e lânbousektor bestiet. De grutste wurkjouwer yn Yuma wurdt foarme troch de Amerikaanske Striidkrêften, dy't by de stêd it Loftstasjon fan it Marinierskorps Yuma en it Militêr Oefenterrein Yuma (Yuma Proving Ground) fan it Amerikaanske Leger ûnderhâlde. Oare grutte wurkjouwers binne it Regionaal Medysk Sintrum Yuma, it Basisskoalledistrikt Yuma en it regear fan Yuma County.
Demografy
Yn 1870 hie Yuma in befolking fan 1.144 minsken, en dat oantal gie yn 'e njoggentjinde iuw mar hiel stadich omheech; yn 1900 wiene der noch mar goed 1.500 ynwenners (doe wie it ynwennertal eins sakke fan 1.773 yn 1890). Yn 1910 hie de stêd in befolking fan goed 2.900 lju, yn 1930 wiene der krapoan 4.000 ynwenners en yn 1950 lei it ynwennertal om 9.100 hinne. Yn 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw begûn Yuma pas echt te groeien, mei 24.000 ynwenners yn 1960, 29.000 yn 1970, 42.000 yn 1980, 57.000 yn 1990, 78.000 yn 2000 en 93.000 yn 2010.
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Yuma yn 2017 in befolking fan 95.502 minsken, in stiging fan 2,6% yn ferhâlding mei de sitewaasje fan 2010. De befolkingstichtens bedroech yn 2017 304,5 minsken de km². As stêdekloft, mei alle foarstêden en it ferstedske plattelân om 'e stêd hinne meirekkene, hie Yuma yn 2010 in befolking fan 135.267 minsken. Mear as 85.000 pinsjonearren út oare dielen fan 'e Feriene Steaten bringe de winters troch yn Yuma en omkriten.
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 wie doe fan 'e befolking fan Yuma 13,9% âlder as 65 jier en 29,6% jonger as 18 jier. Fierders bestie 31,5% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 16,9% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe, ynkl. 23,4% fan 'e lju jonger as 18 jier. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 54,8% Latino's; 14,0% blanken; 3,2% swarten; 1,9% Aziaten; 1,8% Yndianen; 0,2% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 24,1% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Yuma stiet bekend om syn ekstreme waar: fan alle (bewenne) plakken yn 'e legere 48 steaten is Yuma it drûchst en it sinnichst, mei de minste rein en it heechste tal dagen yn 't jier (175) mei in temperatuer fan 32 °C of heger. De stêd hat in woastynklimaat, mei ekstreem hjitte simmers en waarme winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 41,6 °C, en ek foar maaie (35,2 °C), juny (39,7 °C), augustus (41,2 °C) en septimber (38,5 °C) leit de trochsneed temperatuer oerdeis boppe de 35 °C. Yn desimber, de kâldste moanne, leit dyselde wearde dochs noch op 20,2 °C. Rekôrtemperatueren yn Yuma wiene 51 °C, yn 1995, en –6 °C, yn jannewaris 2007.
Yuma kriget jiers trochinoar 85 mm delslach, hoewol't der yn it tige drûge jier 2007 mar 3,8 mm yn totaal foel. Sels yn it tige 'wiete' jier 2005 foel der mar 188 mm. Oer it algemien kin steld wurde dat de moanne juny yn Yuma it drûchst is, wylst augustus en septimber it wietst binne. Rein yn Yuma hâldt faak ferbân mei de simmermoesson of it foarbygean fan in tropyske stoarm of orkaan yn 'e krite fan 'e Golf fan Kalifornje. Yn 1997 loek in tropyske stoarm lyk oer Yuma hinne nei't de Orkaan Nora oan lân kommen wie by de mûning fan 'e rivier de Kolorado, oan 'e noardein fan 'e Golf fan Kalifornje. Der foel doe yn ien dei 91 mm rein yn 'e stêd, wat resultearre yn it útfallen fan 'e elektrisiteit foar 12.000 húshâldings.