cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eursinge
thumb|Lokaasje gemeente Midden-Drinte thumb|Lizzing Eursinge yn Midde-Drinte Eursinge  is in buorskip yn de provinsje Drinte, fallend ûnder de gemeente Midden-Drenthe. De buorskip leit noardlik fan de provinsjale wei N374 tichtby de krusing mei de N381.
Marlene Dietrich
Libben en wurk
Doe't har filmkarriêre yn de nederklits rekke begûn hja har mear ta te lizzen op it sjongen, en mei súkses. Mei Marlene sels giet it dan al minder: hja rekket oan de drank en slieppillen en hat it hieltyd dreger mei it ferbergjen fan har wiere âldens. Op toernee yn Austraalje yn 1975 brekt sy in skonk; neitiid hat hja har nea wer yn 't iepenbier sjen litten.
Op 6 maaie 1992 stjert se, nei't sy 15 jier as in kluzener, yn har appartemint yn Parys, libbe hie. As teken fan fermoedsoening wurdt hja yn Berlyn te hôf brocht.
Dyksterastate
De Dyksterastate of Dyxterastate stie noardlik fan Ljussens, gemeente Dongeradiel, oan de âlde seedyk. Op it terrein stiet in pleats fan it kop-hals-romp type út 1890 dy't oan de foarside restaurearre is. De stinswier is ôfgroeven.
Bas van de Goor
Sebastiaan Jacques Henri (Bas) van de Goor (Oss, 4 septimber 1971) is in eardere Nederlânsk follyballer, dy't ta de meast súksesfolle follyballers fan Nederlân beheart.
Van de Goor, 2,09 meter lang, spile as middenman. Hy spile yn de Nederlânske en Italjaanske kompetysje en wûn in protte prizen. Yn de klupkompetysje hat er ûnder oare trijeris de Champions League wûn. Ek wûn er de gouden medalje op Simmerspullen fan 1996. Ek die Van de Goor mei oan de Simmerspullen fan 2000, doe waard er mei de ploech fiifde fan de tolve dielnimmende lannen. Hy makke syn debút yn de Nederlânske kompetysje yn 1989 en moast syn karriêre beëinigje troch blessures yn 2005. Yn totaal hat Van de Goor 295 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech. De âld-follyballer spile sechstjin jier op it heechste nivo: acht jier foar Dynamo en acht jier foar de Italjaanske klups Modena en Sisly Treviso. Dêrfoar spile er yn Oss by Ovocio, dêr't er as jeugdspiler begûn en ta de 3e difyzje kaam yn de earste ploech.
Nei syn aktive karriêre waard Van de Goor technysk direkteur by follybalklup Piet Zommers/Dynamo yn Apeldoarn. Nei't er sân moannen dy funksje hân hie, stapte er yn begjin febrewaris 2006 direkt op. It management fan de earedifyzjeklup hat syn ûntslach oanfurdige. De technyske saken by Dynamo binne troch Paul van Sliedrecht oernommen en eardere teammanager Frans de Jong waard ferantwurdlik foar de algemiene saken. Van de Goors reden foar syn fertrek is dat er merkte dat er te fluch fan spiler nei in managementsfunksje oerstapt is.
Ynspekteur Lestrade
Ynspekteur Lestrade (útspr.: [lɛˈstɹaːd], likernôch "les- straad ", of: [lɛˈstɹeːd], likernôch "les- streed "), folsleine namme (ynsafier bekend): G. Lestrade, is in fiktyf personaazje út 'e Sherlock Homes-searje fan detektiveromans en -ferhalen fan 'e Britske skriuwer sir Arthur Conan Doyle. It personaazje waard yntrodusearre yn 'e roman A Study in Scarlet, it alderearste Sherlock Holmes-ferhaal. Lestrade is in ynspekteur by de Londenske plysje fan Scotland Yard, dy't by ûndersiken gauris gearwurket mei de privee-detektive Sherlock Holmes. Hy is de meast promininte plysjeman yn 'e Sherlock Holmes-ferhalen en wurdt foarstelt as wisberet en hurdwurkjend, mar net by machte om 'e yngewikkelde saken op te lossen dy't Holmes syn spesjaliteit binne.
Dyksterastate
It ûntstean fan de stins/state is ûnbekend. Ek oan de âlde seedyk, dêr't dy op de kaart fan Eekhoff in útstulpinkje makket en dêr't de grins tusken de himrikken fan Ljussens en Eanjum rint, lei de state Dykstera. Yn 1418 wurdt Lyowa Dicstera neamd as grytman fan Dongeradiel. Yn 1422 wurdt ûnder de Fetkeaperske eallju dy't de soen fan de Westlauwerske Friezen mei Okko II tom Brok en de Eastfriezen bekrêftigen, ek Lywe Dijcksaeter neamd. Der moat dus in stins stien hawwe. Yn 1511 brûkt Abe Dickstra, dy't direkt nei de pastoar neamd wurdt, 77 pûnsmiet eigen lân. Yn 1543 komt Zuyerdt Dextre foar en krije de pastorije en de fikaarje út Dextra-steede elk achttjin stuorren. De eigenierde state is dêrnei grif in pachtpleats woarn.
Bas van de Goor
Bas van de Goor hat diabetes en is direkteur fan de Bas van de Goor foundation. Dy hat as missy om de kwaliteit fan libjen foar minsken mei diabetes te ferheegjen troch middel fan sport. De Bas van de Goor foundation wil minsken mei diabetes ynformearje oer de positive effekten dy't de sport foar harren hat. Dêrneist is Van de Goor ambassadeur fan it Diabetes Fonds.
Ynspekteur Lestrade
Namme
De efternamme 'Lestrade' liket de geastlike heit fan it personaazje, sir Arthur Conan Doyle, opdien te hawwen fan in mei-studint fan sines oan 'e Universiteit fan Edinburgh, dêr't er medisinen studearre. Dat wie in Joseph Alexandre Lestrade út 'e doetiidske Britske koloanje Sint-Lusia. Hoewol't de namme 'Lestrade' dúdlik fan Frânske oarsprong is (l'estrade is Frânsk foar "it poadium" en der bestiet in doarp yn Frankryk dat Lestrade-et-Thouels hjit), hat ynspekteur Lestrade gjin dúdlike bannen mei Frankryk. Yn it koarte ferhaal The Adventure of the Cardboard Box komt oan it ljocht dat de inisjaal fan Lestrade syn foarnamme "G." is. It wurdt nea fertsjutske wêr't dy letter foar stiet. Der wurdt wol tocht dat it in ûntliening troch Doyle wie oan it detektiveferhaal The Purloined Letter fan 'e Amerikaanske skriuwer Edgar Allen Poe, oer de detektive C. Auguste Lepin, wêryn't in Paryske prefekt fan plysje foarkomd dy't inkeld "G" neamd wurdt.
Uterlik en âldens
Ynspekteur Lestrade wurdt yn 'e Sherlock Homes-searje fan sir Arthur Conan Doyle ôfskildere as in lyts, meager, taai mantsje, mei in uterlik dat ferskate kearen ferlike wurdt mei dat fan in murd (of eins mei in fret, wat in nuete murd is). Hy wurdt ek omskreaun as "slûchslim útsjend" (The Boscombe Valley Mystery) en as "in bulldog fan in man" (The Hound of the Baskervilles). Sherlock Holmes ken de fuotprinten fan Lestrade der altyd út fanwegen de "draai nei binnen ta" fan syn lofterfoet. Oer de âldens fan Lestrade docht Doyle yn syn wurk gjin meidielings, mar Sherlock Holmes-ekspêr L.S. Holstein rûsde op basis fan alle ynformaasje dy't wól út 'e searje nei foarren komt, dat er likernôch tsien oant tolve jier âlder is as Holmes sels. Dat soe betsjutte dat er berne wie tusken 1842 en 1844.
Persoanlikheid
By syn yntroduksje yn 'e roman A Study in Scarlet, it alderearste Sherlock Holmes-ferhaal, merkt Lestrade op dat er al tweintich jier by de plysje wurket. Holmes neamt him yn itselde wurk "in bekend resjersjeur". Neffens Holmes ûnderhâlde Lestrade en in oare resjerjeur fan Scotland Yard, in Tobias Gregson, in ûnderlinge rivaliteit. Hy neamt harren beiden "de bêsten fan in minne kloft. Se binne allebeide fluch en enerzjyk, mar konvinsjoneel – skokkend konvinsjoneel." De wichtichste karakterflater fan Lestrade is, neffens Holmes, syn gebrek oan ynbyldingsfermogen. Lestrade, op syn beurt, hat yn 't earstoan syn twifels oer de metoaden fan Holmes.
Lestrade en Holmes hawwe yn it begjin net folle mei-inoar op; Lestrade lit ferskate kearen syn minachting foar Holmes blike en Holmes is iepentlik ûnfatsoenlik oer de ynspekteur, dy't er bygelyk yn The Boscombe Valley Mystery omskriuwt as in "ymbesyl". Yn The Sign of the Four merkt Holmes fierder op dat "op 'e doele wêzen" de "normale mentale steat fan Lestrade" is.
Yn lettere ferhalen is er oer it algemien positiver oer de ynspekteur, dy't er yn The Hound of the Baskervilles omskriuwt as "de bêste fan 'e berops" (d.w.s. de bêste fan 'e beropsmjittige detektives fan Scotland Yard, yn tsjinstelling ta Holmes sels). En yn The Adventure of the Cardboard Box merkt Holmes op dat it Lestrade syn fêsthâldendheid is dy't him boppedriuwen komme litten hat op Scotland Yard. Lestrade leart meitiid om op 'e sprongen yn logika fan Holmes te fertrouwen, sa't bgl. bliken docht yn The Hound of the Baskervilles, dêr't dokter Watson, Holmes syn fêste selskipsman, beskriuwt hoe't de ynspekteur suver wol mei ferearing nei Holmes stoarret.
Tsjin 'e tiid dat it ferhaal The Adventure of the Six Napoleons spilet, binne Lestrade en Holmes befreone rekke en is de ynspekteur jûns geregeldwei te gast op 221B Baker Street, dêr't Holmes wennet. Neffens Watson binne "syn besiken Sherlock Holmes wolkom". Yn it ferhaal The Disappearance of Lady Frances Carfax ferwiist Holmes nei de ynspekteur as "myn freon Lestrade".
Romans
Lestrade wurdt ek neamd yn 'e roman The Sign of the Four, mar komt dêr net yn foar.
Reimerswaal (gemeente)
Reimerswaal is in gemeente yn de Nederlânske provinsje Seelân, dy't oprjochte waard yn 1970. De gemeente hie op 1 jannewaris 2010, 21.450 ynwenners (boarne: CBS) en hat in oerflak fan 243,08 km² dêr't 133,89 km² fan wetter is.
Noard-Bevelân
Noard-Bevelân (Nederlânsk: Noord-Beveland; Siuwsk: Noord-Beveland) is eilân en in gemeente yn it sintrale diel fan 'e Nederlânske provinsje Seelân. It gebiet is mei trije dammen en in brêge mei oare Siuwske eilannen ferbûn. Yn 1995 waard Noard-Bevelân troch in proses fan gemeentlike weryndieling ta ien inkele gemeente. It haadplak is Wisktsjerk (Wissenkerke).
Skiednis
Archeologyske opgravings hawwe by Colijnsplaat restanten bleatlein fan in timpel dy't wijd wie oan Nehalennia, in goadinne fan mingd Keltysk-Germaanske mytologyske oarsprong dy't de beskermfrouwe fan fiskers en seelju wie. Om 'e timpel hinne ûntstie meitiid in delsetting dy't fan Ganuenta hiet. Oan 'e ein fan 'e trêde iuw rekke it gebiet ûntfolke fanwegen oanhâldende oerstreamings. Pas yn 'e achtste iuw kaam der wer folk op Noard-Bevelân te wenjen.
Nei in grutte stoarmfloed yn 1014 waarden op it eilân de earste diken oanlein, en teffens waarden de terpen (yn Seelân vliedbergen neamd) doe ophege. Nei de grutte Stoarmfloed fan 1134 waard hiel it eilân úteinlik bedike, mar de Sint-Feliksfloed, fan 5 novimber 1530, oerspielde hiel Noard-Bevelân wer, en twa jier letter waard troch de Alderheljenfloed fan 1532 alle bebouwing fuortslein. Inkeld de tsjerktuorren fan Koartjinge en Wisktsjerk stieken noch boppe it wetter út.
Yn 1598 waard Noard-Bevelân wer foar in diel ynpoldere, in proses dat pas yn 1684 foltôge waard. Oan 'e âlde tsjerktoer fan Koartjinge, dy't noch altyd stie, waard doe in nij skip boud. De nije kolonisten fan it eilân kamen út oare dielen fan Seelân, mar foar in part ek út Hollân, Flaanderen, Brabân en Limburch, en soms sels noch fierder wei. Taalkundige oanwizings meitsje oannimlik dat it grutste part fan 'e lju fan Skouwen-Duvelân ôfkomstich wie.
By de Wettersneedramp fan 1953 waard krekt op 'e tiid in dyktrochbraak by Colijnsplaat foarkommen. Dat barren kaam bekend te stean as it Wûnder fan Colijnsplaat. Op oare plakken op it eilân, lykas by Koartjinge, fûnen lykwols al dyktrochbraken plak; dêrtroch strûpten dochs noch grutte dielen fan Noard-Bevelân derûnder.
De gemeente Noard-Bevelân ûntstie op 1 jannewaris 1995 troch in proses fan gemeentlike weryndieling, wêrby't de eardere gemeenten Koartjinge en Wisktsjerk gearfoege waarden. Koartjinge wie sels yn 1941 fuortkommen út in fúzje fan Colijnsplaat en Kats, wylst Wisktsjerk al fanôf 1816 bestien hie.
Geografy
Noard-Bevelân hat in oerflak fan krapoan 122 km², wêrfan't hast 86 km² út lân bestiet en hast 36 km² út wetter. It eilân wurdt yn it uterste westen begrinzge troch de Noardsee. Oan 'e noard- en eastkant foarmet de Easterskelde de skieding mei Skouwen-Duvelân en Toalen, wylst yn it suden de Fearske Mar it eilân skiedt fan Walcheren yn it súdwesten en Súd-Bevelân yn it súdeasten.
Noard-Bevelân is no op fjouwer plakken mei oare eilannen ferbûn: yn it noardwesten fia de Stoarmfloedkearing yn de Easterskelde mei Skouwen-Duvelân; yn it súdwesten fia de Fearske-Gatdaam mei Walcheren; yn it súdeasten fia de Sânkreekdaam mei Súd-Bevelân; en yn it noardeasten fia de Seelânbrêge mei Skouwen-Duvelân. It grutste part fan it eilân bestiet noch altyd út in tinbefolke, agrarysk gebiet. It haadplak fan 'e gemeente is Wisktsjerk (Wissenkerke), dat min ofte mear sintraal leit. De grutste wenkearn fan it eilân is Kamperlân.
Wenkearnen
Yn 'e gemeente Noard-Bevelân lizze 6 wenkearnen, wêrûnder de stêd Koartjinge (stedsrjochten 1431) en fiif doarpen. Hjirûnder de ynwennertallen per 30 desimber 2013: Noard-Bevelân telt ien plak mei histoaryske stedsrjochten, te witten: Koartjinge. Utbuorrens binne: Plankedoarp (Plankendorp) en Striedoarp (Stroodorp).
Demografy
Noard-Bevelân hie yn 2014 in befolking fan krapoan 7.500 minsken, wat delkomt op in befolkingstichtens fan 87 minsken de km². Der wurdt fan âlds op it eilân in Siuwsk dialekt sprutsen: it Noardbevelânsk. Hoewol't dat oerienkomsten fertoand mei it Skousk en it Duvelânsk fan Skouwen-Duvelân, wurdt it ornaris mei it Walchersk en it Súdbevelânsk ta de Middensiuwske dialektgroep rekkene.
Lieving
Lieving  is in doarp yn de provinsje Drinte yn de gemeente Midden-Drenthe. It leit oan de súdkant fan Beilen.
Theo Molkenboer (skilder)
thumb|Selsportret, 1896
Theodorus Henricus Antonius Adolph Molkenboer (Ljouwert, 23 febrewaris 1871 - Lugano (Switserlân), 1 desimber 1920) wie in Nederlânsk skilder, en wurke as boukundich tekener, byldhouwer, portretskilder, kostúmhistoarikus, grafikus, ûntwerper en boekbânûntwerper.
Libben en wurk
Hy wie de âldste soan fan byldhouwer / tekener Willem Molkenboer en Marie Derkinderen, de suster fan byldzjend keunstner prof Antoon Derkinderen. Hy wie de broer fan de keunstners Anton en Phemia Molkenboer en fan de Vondelkenner prof. Bernard Molkenboer.
Theo Molkenboer studearre yn 1891-1892 oan de Ryksakademy foar Byldzjende Keunsten yn Amsterdam. Hy krige dêr ûnder oaren les fan syn omke Antoon Derkinderen en fan Gerrit Willem Dijsselhof. Yn 1890 waard hy ûnderskieden mei de Willink van Collen priis. Yn 1891 studearre er ôf oan de - troch syn heit oprjochte - Ryksnormaalskoalle foar tekenûnderwiis ôfd. Boukunde en rjochtlinich tekenjen. Yn datdelde jier helle hy de MU-akten foar hântekenjen, en foar bou- en wurktúchboukundich tekenjen. Fan 1890-1892 wurke hy yn it atelier fan Dr. Pierre Cuypers, arsjitekt yn Amsterdam, as boukundich tekener.
Fan 1892-1896 wie hy direkteur eigener fan de tekenskoalle Hendrik de Keijser. Hy naam ek as lid fan de Rykskommisje foar MU-akten eksamens ôf foar tekenfakken.
Dêrnei wurke hy ûnder mear as keunstniverder, benammen as artistyk lieder foar it Petielfabryk Holland yn Utert fan 1901-1904. Hy skildere, tekene, etste en litografearre in soad portretten fan bekende persoanlikheden yn syn tiid. Yn neifolging fan syn broer Anton luts hy yn 1909 nei de Feriene Steaten, dêr't beide in soad opdrachten krigen. Molkenboer skildere dêr ûnder oare in portret fan de destiidske presidint William Howard Taft. Yn 1913 kaam er werom nei Nederlân.
Theo Molkenboer ferstoar yn 1920 op 49-jierrige leeftiid oan tuberkuloaze, yn in sanatoarium yn Agra (Lugano, Switserlân).
Wyldehoarne
Wyldehoarne is in eardere delsetting en no wyk fan De Jouwer yn de gemeente De Fryske Marren. De namme komt ek foar as Wildehorne en Wildehornsterpolder. It giet om de wylde hoeke dy't in kegge foarme tusken de himrik fan Haskerhoarne en Westermar.
Mantinge
thumb|Lokaasje gemeente Midden-Drinte thumb|Lizzing Mantinge yn Midden-Drinte thumb|left|Buorren Mantinge Mantinge is in doarp yn de provinsje Drinte, yn de gemeente Midden-Drenthe, mei 191 ynwenners (1 jannewaris 2007).
It doarp Mantinge leit mids inkele natoergebieten. It Mantingerfjild mei it Mantingersân ten suden, it Balingersân ten súdeasten en de Mantingerbosk en -greiden te noardwesten fan it doarp. It Mantingerfjild en de Mantingerboskk- en greiden binne yn besit fan en wurde beheard troch Natuermonuminten.
Jochem Uytdehaage
Jochem Simon Uytdehaage (Utert, 9 july 1976) is in earder Nederlânsk reedrider.
Hy die fjouwer kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, fiif kear oan it Europeesk kampioenskip en ien kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 2002). Hy waard by dizze kampioenskippen ien kear wrâldkampioen, twa kear Europeesk kampioen en twa kear Olympyske kampioen. Hy waard ek twa kear Nederlânsk allround kampioen.
Op 28 septimber 2004 waard Uytdehaage opnaam yn it brânwûnesintrum fan Beverwyk nei in ûngelok mei syn auto op de autodyk A27 by Hilfertsom. Troch it ûngelok die Uytdehaage by de start fan it seizoen 2004/2005 it in stik minder, by de NK ôfstannen en koe er him net foar de wrâldbeker wedstriden pleatse. Mei in fjirde plak by it NK allround koe er him al foar it EK allround yn Thialf op It Hearrenfean pleatse dêr't er foar de twadde kear Europeesk kampioen allround waard. Yn 2007 hold Uytdehaage op mei reedriden op heech nivo. Nei syn ôfskied as topsporter is Jochem Uytdehaage workshops en ynspiraasjesesjes jaan gien foar organisaasjes.
Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen
De Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen (Ingelsk: Church of Jesus Christ of Latter-day Saints), ek de Mormoanske Tsjerke of de LDS-Tsjerke neamd, is in kristlik tsjerkgenoatskip dat ornaris ta de protestantske streaming rekkene wurdt. De leden fan dit tsjerkgenoatskip, dy't ynformeel mormoanen neamd wurde, sjogge harren mienskip lykwols as de restauraasje fan 'e iene wiere tsjerke, dy't stifte wêze soe troch Jezus Kristus. De Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen waard yn 1830 yn 'e Amerikaanske steat New York oprjochte troch de profeet Joseph Smith, yn in snuorje fan religieuze oplibbing dy't bekendstiet as de Twadde Grutte Untwekking. De mormoanske tsjerkelear is net inkeld basearre op 'e Bibel, mar ek op eigen geskriften, lykas it Boek fan Mormon. Oant 1890 bedreaune de mormoanen mearwiverij. Nei't hja bleat kommen wiene te stean oan leauwensferfolgings, teagen hja om 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw hinne ûnder lieding fan 'e profeet Brigham Young nei it Wylde Westen, dêr't hja har fêstigen yn wat letter de Amerikaanske steat Utah wurde soe. Hjoed de dei is it haadkertier fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen fêstige yn Salt Lake City, en hat de tsjerke wrâldwiid mear as 15,3 miljoen leden.
Namme
Sûnt 1836 wurdt de namme 'Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen' brûkt, yn it Ingelsk: Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Mei de ferwizing nei 'Jezus Kristus' wurdt dúdlik oanjûn dat it om in kristlik tsjerkgenoatskip giet. It wurd 'Hilligen' slacht net op 'e roomske betsjutting fan lju dy't hillich ferklearre binne, mar op it neifolgjen fan Kristus troch jin 'hillich' te hâlden en te dragen. De tafoeging 'fan de Lêste Dagen' jout oan dat de mormoanen leauwe dat de moderne tiid de Eintiid is, it lêste tiidrek wêryn't it evangeelje yn al syn folheid ferkundige wurdt. Nei harren hillige Boek fan Mormon wurde de leden fan 'e tsjerke troch bûtensteanders lykwols ornaris 'mormoanen' neamd.
Under Joseph Smith
De Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen waard op 6 april 1830 yn Palmyra, yn it saneamde Utbaarnde Distrikt (Burned-over District) yn it westen fan 'e Amerikaanske steat New York, stifte troch de boeresoan Joseph Smith. Dat gebiet waard saneamd om't it ûnder de Twadde Grutte Untwekking 'baarnde' mei religieus entûsjasme. Smith tsjûge dat er yn 1820 in fizioen krigen hie, wêryn't God tsjin him sein hie dat syn sûnden him ferjûn waarden en dat alle tsjerken út syn tiid fan it wiere evangeelje ôfdwaald wiene. Fierders seid er dat er yn 1823 besocht wie troch de ingel Moroni, dy't him ferteld hie wêr't in boekwurk begroeven lei dat bestie út goudene platen.
Pas yn 1827 waard it him tastien om it boek mei te nimmen, dat Smith dêrnei mei muoite oersette nei it Ingelsk en op 26 maart 1830 publisearre ûnder de titel fan it Boek fan Mormon. De ierste bekearlingen ta it mormonisme waarden mei oanlutsen troch dizze publikaasje, dy't in kronyk fan Yndiaanske profeten hiet te wêzen, dy't ôfstamje soene fan 'e 'Ferlerne Stammen fan Israel', dy't omtrint de tiid fan 'e Babyloanyske Ballingskip út it Keninkryk Israel fuorttein wêze soene. Dat ferhaal soe de oanwêzigens fan 'e Yndianen op it Amerikaanske kontinint en ferklearje, dat dus eins Joaden wiene.
Smith, dy't no troch syn folgelingen sels as profeet beskôge waard, wie fan doel en stiftsje yn Noard-Amearika in 'nij Jeruzalim', dat er Sion neame woe. Yn 1831 ferhuze er syn tsjerke nei Kirtland, yn Ohio, dat oan 'e eastgrins fan syn Sion lei. Teffens begûn er doe in foarpost op te setten yn Jackson County, yn 'e steat Missoery, dat it sintrum fan Sion wie, en dêr't er úteinlik it haadkertier fan syn tsjerke fêstigje woe. Dat state lykwols op ferset fan 'e eardere kolonisten fan dat gebiet dy't út it Amerikaanske Suden ôfkomstich wiene, en mei wa't de mormoanen folslein ferskillende opfettings hiene oer religy en slavernij. Sadwaande waarden de mormoanen dêr yn 1833 mei geweld ferdreaun troch de Súdlike kolonisten, en de tsjerke bliek net by steat en weroverje har lân mei in paramilitêre ekspedysje.
Yn Kirtland florearre de tsjerke lykwols. Smith publisearre der nije iepenbierings en de mormoanske mienskip boude der de Timpel fan Kirtland. Mar nei't in finansjeel skandaal yn 1838 foar opskuor soarge, mei as gefolch dat in grut tal leden de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen de rêch takearden, wergroepearren Smith en de oerbleaune mormoanen har troch har yn westlik Missoery, yn 'e omkriten fan Independence, nei wenjen te setten. Dat late ta in nij konflikt mei de Súdlike kolonisten, dat bekend kaam te stean as de Mormoanske Oarloch. Yn 1839 furdige Lilburn Boggs, de gûverneur fan Missoery, syn 'Utrûgingsbefel' út, wêrnei't alle mormoanen mei grou geweld út Missoery ferdreaun waarden en al harren lân en efterlitten besittings stellen waarden troch de Súdlike kolonisten.
Yn 1839 leine de mormoanen in sompe oan 'e igge fan 'e rivier de Mississippy yn de steat Illinois drûch en stiften dêr it stedsje Nauvoo, dêr't it nije haadkertier fan 'e tsjerke fêstige waard. De befolking fan Nauvoo woeks fluch oan, mei't mormoanske sindelingen yn Jeropa in stadige stream ymmigranten dy rjochting út stjoerden. It wie yn dyselde snuorje dat Smith foar de leden fan syn tsjerke mearwiverij ynfierde, nei foarbyld fan 'e bibelske keningen fan Israel. Fierders fêstige er in seremoanje, nei eigen sizze op befel fan God, om it foar fromme lju mooglik te meitsjen en klim op ta goaden yn it hjirneimels. Ek lei er in folslein ferslach fan syn iere fizioenen fêst.
In protte fan Smith syn publikaasjes en dieden giene streekrjocht yn tsjin wat de mearderheid fan 'e Amerikanen fan syn tiid as it wiere kristlike leauwe seach, en sadwaande rôp er oeral dêr't er gie wjerstân op. Yn 1844 waarden hy en syn jongere broer Hyrum yn Carthage (Illinois) arrestearre op beskuldiging fan lânferrie. Op 27 juny 1844 briek in breinroere kliber folk yn it tichthûs yn dêr't de bruorren al fjouwer moannen fêstholden waarden, wêrnei't Joseph en Hyrum Smith lyncht waarden. Om't Hyrum earder troch Smith oanwiisd wie as syn erfgenamt, late harren dea ta in opfolgingskrisis. Uteinlik wie it Smith syn neie meiwurker Brigham Young dy't it meastepart fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen ûnder syn liederskip wist te ferienjen, hoewol't ferskate mormoanske splintergroepen harren eigen wei giene.
Under Brigham Young
Troch har mearwiverij en har wol hast kommunistyske, koöperative libbenswize, dy't skril ôfstiek tsjin it ekstreme yndividualisme fan 'e oare Amerikanen, kamen de mormoanen yn Illinois almar mear yn konflikt mei harren net-mormoanske buorlju. Dêrom sleat Young yn oktober 1845 in oerienkomst mei Thomas Ford, de gûverneur fan Illinois, dat hy en syn folgelingen yn 1846 de steat ferlitte soene. Sadwaande setten de mormoanen doe ôf nei it Wylde Westen ta, dêr't se in nij Unthjitten Lân hopen te finen.
Brigham Young en de earste groep mormoanske pioniers berikten op 24 july 1847 de Sâltmardelling yn wat letter de Amerikaanske steat Utah wurde soe. Hoewol't se dêr de earste jierren wrakselje moasten om te oerlibjen, wiene se sa bliid as wat mei dit woastynlân, dêr't se einlings en te'n lêsten har eigen religy beoefenje koene sûnder dat se dêrfoar ferfolge waarden. Troch harren kommunale wurkwize en heech ûntwikkele lânboumetoaden wisten de mormoanen der te oerlibjen en sels te florearjen. Oer in perioade fan 22 jier joegen har sa'n 70.000 oare mormoanen by dy earste groep. Hja stiften mear as hûndert delsettinkjes yn wat Young Deseret neamde, en regearre as in folslein ûnôfhinklike teokrasy. 'Deseret' wie neffens it Boek fan Mormon in oerâld wurd foar hunichbij; dêrfandinne ek de bynamme fan Utah as de Beehive State ("Bijekoersteat") en it biedwurd Industry ("Warberens").
De troch Young as residinsje foar de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen stifte stêd Salt Lake City waard it mulpunt it nije wengebiet. Behalven mei de lânbou fertsjinnen de iere mormoanen ek har brea mei de ferkeap fan alderlei guod oan kolonistekarafanen op trochreis nei Kalifornje. Boppedat sleaten se ferdraggen mei de Jût (Ute) en de oare Yndianen yn Utah om't Young kedize dat it op 'e lange termyn goedkeaper wêze soe om 'e Yndianen mei-ite te litten fan 'e rispingen fan 'e mormoanen, as om oarloch tsjin harren te fieren. Behalven yn Utah stiften de mormoanen ek plakken dy't bûten de (úteinlike) grinzen fan 'e steat komme soene te lizzen, lykas Las Vegas (Nevada), Franklin (Idaho), San Bernardino (Kalifornje) en Star Valley (Wyoming).
Nei't Utah yn 1848 by it Ferdrach fan Guadalupe Hidalgo, dat in ein makke oan 'e Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch, troch Meksiko oan 'e Feriene Steaten ôfstien wie, kaam it bekend te stean as it Territoarium Utah. Hoewol't de mormoanen harren Deseret as steat yn 'e Amerikaanske Uny opnommen hawwe woene, rêden se dat net op, mei't hast de hiele politike fêstige oarder yn Washington, D.C. tige anty-mormoansk wie. Dat waard noch helte minder doe't it Amerikaanske regear yn 1848, ûnder druk fan protestantske tsjerken, it besteansrjocht fan Deseret en de troch de mormoanen as ûnderdiel fan harren leauwe beliden mearwiverij ôfwiisde. Young-en-dy loeken har lykwols neat oan fan in regear yn it fiere Washington dat sy net erkenden, en de relaasjes giene mei feart en faasje berchôf. Oan 'e ein fan 'e 1850-er jierren, doe't de Amerikaanske presidint James Buchanan it Amerikaanske Leger op 'e mormoanen ôfstjoerde, liek it skeel op iepen oarloch ta te gean.
Hoewol't der gjin fjildslaggen plakfûnen, wiene der àl wapene konfrontaasjes yn 'e Rocky Mountains, dêr't it mormoanske Nauvoolegioen de opmars fan 'e Amerikanen yn 'e berchpassen opkearde yn in barren dat wol de 'Lytse Boargeroarloch' neamd wurdt. Ear't de Amerikaanske troepen ûnder generaal Albert Sidney Johnston yn 1858 yn Utah oankomme koene, liet Young de hiele befolking fan Salt Lake City evakuëarje, sadat de soldaten yn in spûkstêd arrivearren. Neitiid waard der in kompromis sletten wêrby't Young syn funksje as gûverneur fan Utah oerdroech oan Alfred Cumming (hoewol't de measte histoarisy it deroer iens binne dat dy feroaring poer kosmetysk wie, en dat Young efter de skermen persiis deselde macht behold as tefoaren). Om't yn 1861 de (grutte) Amerikaanske Boargeroarloch útbriek, waarden doe alle Amerikaanske troepen út Utah weromlutsen, en waard de besetting sadwaande beëinige. De Súdlike Konfederearre Steaten fan Amearika besochten Young ûnder de Boargeroarloch safier te krijen dat er mei harren de lapen op ien bulte smite soe, mei as bedoeling dat de mormoanen in westlik front tsjin 'e Noardlike Feriene Steaten iepenje soene, mar Young wie sa liep dat er de boat ôfhold, wat nei alle gedachten de rêding fan syn tsjerke wie.
Nei't it Noarden de oarloch yn 1865 wûn hie, rjochte it Amerikaanske regear de oandacht wer op it westen. De nije Republikeinske Partij, de driuwende krêft efter de ôfskaffing fan 'e slavernij yn it Suden, swarde no dat it ek de mearwiverij útrûgje soe, mei't dat krektlyk as in skeining sjoen waard fan alle religieuze, kulturele en morele wearden dy't in moderne beskaving hawwe moatte soe. Dy sjenswize waard noch fuortsterke troch de publikaasjes fan guon mormoanske ôffalligen, wêrûnder Wife No. 19, or: My Life of Bondage, in boek dat skreaun waard troch Ann Eliza Young nei't hja harsels skiede litten hie fan Brigham Young. Oan 'e oare kant soargen de troch de Amerikanen sels bewurkmastere bettere ferbinings mei Utah en agressyf sindingswurk fan mormoanske kant derfoar dat der yn dyselde snuorje in tafloed fan mormoanske kolonisten út it Easten en út Jeropa wei nei Utah streamde.
Modernisearring
Nei it ferstjerren fan Young, yn 1877, waard er opfolge troch oare foarsitters fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen dy't krektlyk yn konflikt kamen mei de Amerikaanske autoriteiten. Yn 1878 die it Amerikaansk Heechgerjochtshôf yn 'e rjochtsaak Reynolds v. United States de útspraak dat in 'religieuze plicht' om mei mear as ien frou te trouwen net opweage tsjin 'e Amerikaanske wetjouwing dy't soks ferbea. Yn 'e folgjende jierren waard it regear oer Utah de mormoanen systematysk ûntnadere, en yn 1890 moast de tsjerkelieding sels in hoartsje ûndergrûnsk gean doe't de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen troch it Amerikaanske Kongres ferbean waard en der fan oerheidswegen beslach lein waard op 'e besittings fan it tsjerkgenoatskip.
Datselde jiers besleat de lieding fan 'e tsjerke dat in koertswiziging nedich wie as de mormoanen harsels net alhiel bûten de Amerikaanske maatskippij pleatse woene. Sadwaande liet Wilford Woodruff, de doetiidske foarsitter fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen, doe it Manifest fan 1890 útgean, wêryn't de praktyk fan mearwiverij formeel opskoarre waard. Der waarden fan dy tiid ôf gjin nije polygame houliken mear sletten, en foar dy't al bestiene, waard in útstjerbelied oannommen. Hoewol't dat daliks ta in tsjerkskuorring late, om't in minderheid bûge of barste oan mearwiverij fêsthâlde woe, lei fierwei it grutste part fan 'e mormoanen him hjirby del. Sadwaande waard it Manifest fan 1890 in kearpunt yn 'e relaasjes tusken de Feriene Steaten en de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen, dat it mooglik makke dat Utah yn 1896 einlings en te'n lêsten as folweardige steat yn 'e Amerikaanske Uny opnommen waard.
De ferhâldings waarden fierder ferbettere, doe't tsjerkefoarsitter Joseph F. Smith yn 1904 foar it Amerikaanske Kongres ferskynde om publyklik mearwiverij ôf te swarren. Teffens publisearre er dat jiers in Twadde Manifest dat de leauwenden oprôp om it near te lizzen op alle foarmen fan polygamy, mei't dat tsjin 'e doktrine fan 'e tsjerke yngie. Nei ferrin fan tiid naam de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen it belied oan om leden dy't polygame houliken sleaten, op steande foet te ekskommunisearjen, en tsjintwurdich distansearret de tsjerke him aktyf fan saneamde mormoanske fûnemintalistyske groepearrings, dy't noch altyd mearwiverij bedriuwe.
Tweintichste en ienentweintichste iuw
Yn de tweintichste iuw woeks de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen sterk oan, en ûntjoech de organisaasje him ta in ynternasjonaal tsjerkgenoatskip, foar in diel tanksij it oanhâldende útstjoeren fan sindelingen nei alle úthoeken fan 'e wrâld. Yn 2000 hie de tsjerke neffens eigen sifers 60.784 aktive sindelingen en in wrâldwiid lidmaatskip fan justjes mear as 11 miljoen minsken. Yn 2007 gie de tsjerke de grins fan 13 miljoen leden oer, en yn 2014 wiene der 15.372.337 leden (wêrfan rom 6 miljoen yn 'e Feriene Steaten), ferdield oer 29.621 gemeenten. Op basis fan demografysk ûndersyk út it begjin fan 'e 1990-er jierren binne saakkundigen lykwols fan betinken dat mar in trêdepart fan it wrâldwide lidmaatskip fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen, dus goed 5 miljoen minsken, aktive tsjerkebesikers binne.
Yn 'e moderne tiid binne sûnt de ôfskaffing fan 'e mearwiverij noch ferskate oare formele wizigings yn 'e tsjerkedoktrine trochfierd. Ien fan 'e wichtichsten dêrfan wie it talitten fan negroïde manlju ta it preesterskip yn 1978, wêrmei't in beslút fan Brigham Young út 1852 weromdraaid waard. Sûnt it begjin fan 'e tweintichste iuw bestiet der fierders in Programma foar Korrelaasje fan it Preesterskip (PCP), dat bedoeld is om 'e aktiviteiten fan 'e tsjerke te sintralisearjen en te ferienjen ûnder it tafersjoch fan in geastlike hierargy. Yn 'e Krisisjierren fan 'e Grutte Depresje waard boppedat in tsjerklik systeem fan sosjale sekerheid ynfierd. Sûnt hat de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen meidien oan withoefolle humanitêre helpaksjes oer de hiele wrâld, faak yn gearwurking it Amerikaanske Reade Krús en/of mei oare religieuze goeddiedichheidsorganisaasjes, lykas it roomske Catholic Relief Services en it islamityske Islamic Relief.
Skriftuer
De Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen erkent fjouwer standertwurken as skriftuer: ● de Bibel ● it Boek fan Mormon (Book of Mormon) ● de Lear en Ferbûnen (Doctrine and Covenants) ● de Pearel fan Grutte Wearde (Pearl of Great Price)
Skaaimerken
In grut ferskil mei in protte oare tsjerken is dat de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen útgiet fan in oanhâldende iepenbiering. Sokke iepenbierings, dy't oer de hiele wrâld plakfine, kinne allinnich troch dyjingen ûntfongen wurde dy't ta de heechste hierargy fan 'e tsjerke hearre. Op elts nivo kin men lykwols 'mindere iepenbierings' krije troch de ropping dy't men ûntfongen hat, foar de húshâlding dêr't men by heart of foar de eigen persoanlike ûntwikkeling. right|thumb|230px|De mormoanske [[Biblioteek foar Famyljeskiednis (FHL) is wrâlds grutste geneälogyske biblioteek.]]
De mormoanske tsjerke hechtet grut belang oan famyljebannen, en hat oer de hiele wrâld in beskate reputaasje wûn op it mêd fan sibbekundich ûndersyk. Dat is om't de mormoanen leauwe dat ferstoarnen mei weromwurkjende krêft doopt wurde kinne as harren folsleine namme, berte- en stjertejier en famyljerelaasjes mei libbene persoanen mar bekend binne. Om't de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen mient dat by it Lêste Oardiel inkeld de mormoanen beholden bliuwe en dat alle oare lju ferdylge wurde sille, is in hiele ôfdieling wijd oan geneälogy, om safolle mooglik lju út earder tiden fan 'e ferdommenis te rêden.
De moderne Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen stiet bekend om syn uterst konservative tinkbylden en syn foarfjochterskip fan it gesin as de hoekstien fan 'e maatskippij. De tsjerke kantet him fierders sterk oan tsjin saken as legalisearring fan gokken, it homohoulik, abortus en eutanasy. Los fan sokke saken, dy't de tsjerke sjocht as dingen dy't algemiene noarmen en wearden oangeane, wurdt lykwols in belied fan strange neutraliteit op it mêd fan 'e polityk hanthavene. Wol wurde de leden oanfitere om polityk aktyf te wêzen, diel te nimmen oan ferkiezings en har te ferdjipjen yn 'e aktuële politike en sosjale kwestjes yn harren mienskippen en lannen.
Yn tsjinstelling ta de measte oare kristlike denominaasjes, sjocht de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen net Israel, mar de Feriene Steaten (of it kontinint Amearika yn bredere sin) as it Unthjitten Lân. Neffens de tsjerkelear soe Jezus Kristus dêr ferskynd wêze nei't er yn Israel libbe hie. Dochs wurdt ek leaud dat de messias (Kristus) werkomme sil yn Israel, sa't yn de Bibel foarsein wurdt.
Mearwiverij
De mormoanen steane noch altyd bekend om mearwiverij, hoewol't se dêr al mear 125 jier net mear oan dogge. Fan 1839 ôf wie it foar manlike leden fan 'e Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen tastien om mei mear as ien frou te trouwen, hoewol't dêr strange betingsten oan ferbûn wiene. Sa moast immen dy't soks woe, oantoane dat er sawol materieel as affektyf foar mear as ien frou soargje koe, en teffens foar de bern dy't út sa'n bykommend houlik fuortkomme soene. Teffens wie it nedich om ynstimming te krijen fan de frou (of froulju) mei wa't er al troud wie. Hjirby moat oantekene wurde dat der, benammen by heechpleatste persoanen, wolris de hân licht waard mei dizze betingsten.
Op it hichtepunt fan 'e mearwiverij wie om-ende-by 3% fan 'e mormoanske houliken polygaam. Nei't yn 1890 de mearwiverij ûnder druk fan it Amerikaanske regear by it saneamde Manifest fan 1890 ôfskaft wie, waard in útstjerbelied fierd foar de polygame houliken dy't doe al bestiene. Nei ferrin fan tiid naam de Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen it belied oan om leden dy't polygame houliken sleaten, op steande foet te ekskommunisearjen, en tsjintwurdich distansearret de tsjerke him aktyf fan saneamde mormoanske fûnemintalistyske groepearrings, dy't noch altyd mearwiverij bedriuwe.
Agge Osinga
Agge Osinga kaam út it laach fan de Aylva's en waard yn namme fan Alva foarroppen om him te ferantwurdzjen. Hy bleau leaver yn Fryslân by syn frou, Rintsen of Rintje Aylva, dochter fan Rienk Aylva en Hil Roorda. Se wienen yn 1589 al stoarn, want yn ien fan de stikken fan it Hof fan Fryslân wurdt Epo Aylva fan Skraard neamd as foud fan harren bern.
Mis(s)ferkiezing
Mis(s)ferkiezing is de titel fan in missferkiezing foar moaie froulju mei in fysike beheining. It idee kaam fan Lucille Werner.
De winner soe in jier lang ambassadrise foar Onbeperkt Nederland wêze, en krewearje foar it ferbetterjen foar it plak fan beheinden yn de Nederlânske mienskip. . It programma waard ein maaie 2006 foar it earst troch de TROS útstjoerd. Roos Prommenschenckel wûn de ferkiezing doe. Op 6 juny 2007 waard Reni de Boer winneresse fan de Mis(s)ferkiezing 2007.
De rjochten foar it programma binne ferkocht oan bedriuwen yn Grut-Brittanje, Dútslân, Frankryk en de Feriene Steaten.
Yn 2008 waard it programma opfolge troch CAPawards dêr't letter ek de jongereinfariant Cappies oan taheakke is.
2017
Yn 2017 kaam it programma werom by SBS6. De presintaasje wie yn hannen fan inisjatyfnimster Lucille Werner tegearre mei akteur Kees Tol. De sjury bestie út âld-winnares Roos Prommenschenckel, earder Miss Universe Kim Kötter en âld-proffuotballer Evgeniy Levchenko. Winnares wie Mirande Bakker-Brouwer. Premier Mark Rutte kroande har mei in gouden diadeem.
Yerseke
thumb|Odulfustsjerke
Yerseke is in doarp oan de Easterskelde yn de gemeente Reimerswaal yn de Nederlânske provinsje Seelân. Yrseke hie op 31 desimber 2008, 6.535 ynwenners. Yerseke is wrâldferneamd om de moksels- en oesters.
De Wurden
De Wurden is in fjildnamme en delsetting noard fan Wygeast yn 'e himrik fan Kollum en de gemeente Noardeast-Fryslân. De namme komt ek foar as De Wirden en Worden.
Jan van der Kooi
thumb|Atelierraam yn maaie (2009) thumb|200px| Jan van der Kooi (Grins, 16 jannewaris 1957) is in Frysk figuratyf skilder en tekener út Burgum. Troch reizen nei Itaalje en oare lannen docht er in soad ynspiraasje op. Guonts beskôgje him as ien fan de bêste, libjende Nederlânske keunstners.
Libben en wurk
Van der Kooi waard grutbrocht yn Bedum. Nei de middelbere skoalle sette er yn 1975 út ein mei in learareoplieding oan Ubbo Emmius yn Ljouwert. Dêrnei studearre er oan de Akademy Minerva yn Grins.
De earste wurken fan Van der Kooi wurde wol ta it 'Noardlik realisme' rekkene. As er in nij, ljochter atelier krijt feroaret syn styl ek. Neist de bekende formele komposysjes makket Van der Kooi nei mids jierren tachtich hieltiten faker skilderijen dêr't de foarwerpen minder sintraal steane. Romte en ljocht binne wichtiger as de foarwerpen sels. Hy skilderet letter folle losser en ympresjonistysker. It oerflak fan syn wurken is sichtber bekrast, skuorre en bespatten. De eardere fynskilder brûkt no ek plamuermes en skuormasines. Hy makke letter namme troch syn "flierstillibbens": dampende kopkes kofje fan boppe-ôf besjoen wylst it ljocht fan de glêzen op de flier reflektearret. Ek skildert er kuorkes mei piipkrûd en gleskes wetter op syn flier dy't oerspield wurdt troch sinneljocht. Syn skilderijen binne yn te dielen yn lânskippen, stillibbens en (sels)portretten. Yn syn tekenwurk komme boppedat faak bisten en neakens foar. Mei in pear halen wit er it karakter fan bist en minske oan te jaan.
By it grutte publyk waard Jan bekend troch syn optreden yn it NOS-sjoernaal. Letter ek nochris yn it bernetelefyzjeprogramma Het Klokhuis en in petear mei him yn it VPRO-programma De Avonden. In tige grut publyk berikte Van der Kooi ek mei syn tiger- en liuwetekeningen. Syn stúdzje en ûndersyk nei dizze bisten, ynklusyf it snijen yn kadavers oan de universiteit fan Utert en it fysyk yn de koaien tusken de bisten stean te tekenjen liede yn 2008 noch wykliks ta emailtsjes en telefoantsjes.
Nei syn súksesfolle solo-eksposysje yn Museum De Bûtenpleats yn Eelde (2002) luts Jan van der Kooi him werom yn de stilte en ôfsûndering fan syn atelier. Doe't er fyftich jier waard bea Museum De Bûtenpleats him opnij in solo-tentoanstelling oan. Yn 2008 kaam er yn it nijs doe't syn skilderij 'Simmer 2006' op transport nei Súd-Frankryk samar ferdwûn wie.
Van der Kooi reiszget alle jierren nei it bûtenlân; hy besocht ûnder oare Nepal, Perû en it Midden-Easten. Dêrneist giet er geregeldwei nei Toskane en Feneetsje om dêr it sinneljocht te bestudearjen en fêst te lizzen.
Neijier 2012 hongen affysjes mei wurk fan Van der Kooi op treinstasjons yn Nederlân as reklame foar de oersjochtstentoanstelling "Leonardo's leerling" yn it Doartsk Museum.
Wolf of Wall Street
"Wolf of Wall Street" of "The Wolf of Wall Street" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Krabbendijke
Krabbendijke is in doarp yn de gemeente Reimerswaal, yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarp hat 4.426 ynwenners (2008).
Soekarno
right|thumb|200px|Soekarno. Soekarno (of Sukarno) (Soerabaja 6 juny 1901 – Djakarta, 21 juny 1970) wie in Yndonezysk steatsman en de earste presidint fan de nije Republyk Yndoneezje. Nei de Javaanske wizânsje hie hy mar ien namme. De foarnamme "Achmed", dy't wol tafoege wurdt, is in folslein fiktyf betinksel fan in Britske sjoernalist, dy't ornearre dat de Britske krantlêzers yn betizing reitsje soene fan immen dy't mar ien namme hie. Yn Yndoneezje waard Soekarno meastentiids Bung Karno neamd (faak tegearre mei Mohammad Hatta, dy't Bung Hatta neamd waard).
Skiednis
Soekarno waard berne yn Soerabaja en wie al op jonge leeftyd aktyf yn de nasjonale beweging. Hy slute him oan by it ferset tsjin de Nederlânske oerhearsking fan it doe noch Nederlânsk-Ynje, dêr't er in hieltiten prominintere rôle yn spile oant hy lieder fan it ferset wurden wie. Troch him waard yn 1927 de "Partai Nasionalis Indonesia" stiften. Fan 1929 oant 1932 ferbleau er yn de finzenis en fan 1933 oant 1942 yn ballingskip, dêr't er troch de Jappaners út befrije waard. Alhoewol't hy net fel anty-Nederlânsk wie, wie hy wol oertsjûge pro-Aziatysk. Om dy reden wurke er yn de Twadde Wrâldkriich mei de Japanners gear, dat him nei de oarloch op it ferwyt kaam te stean dat er in kollaborateur wie.
Nei de Japanske kapitulaasje rôp Soekarno op 17 augustus 1945 de Republyk Yndoneezje út, dêr't er de earste presidint fan waard. Yn 1948 tidens de polisjonele aksjes waard er troch de Nederlanners arrestearre, mar ûnder druk fan de Feiligensried fan de Feriene Naasjes frijlitten. Nei de soevereiniteitsoerdracht yn desimber 1949 waard er presidint fan Yndoneezje en soe dat amt oant 1967 beklaaie.
Under syn regear wienen der spannings tusken kommunisten en moslims. Om de oanhâldende binnenlânske swierrichheden better ûnder kontrôle te krijen, wende er him hieltyd mear ta it leger. Fierders fierde Soekarno in sterke nasjonalistyske polityk om alle ferskate folken fan Yndoneezje oan 'e leie te hâlden. Fan 1959 ôf kaam Yndoneezje yn diktatoriaal farwetter en lit er him yn 1963 ta presidint foar it libben beneamen. Mei buorlân Maleizje, dat er derfan beskuldige de islamityske krêften yn syn lân te ûnderstipen, kaam it sawat ta in kriich.
Yn 1965 ferlit Yndoneezje de Feriene Naasjes en datselde jier komt it ta grutte rebûljes dêr't hûnderttûzenen minsken by om it libben komme. De kommunisten ferlieze de slach en Soekarno syn posysje komt yn gefaar. Yn 'e maaitiid fan 1966 wurdt er twongen om de macht oer te dragen oan generaal Soeharto en yn 1967 rekke er syn foegens as presidint kwyt. Troch it nij regear wurdt er ûnder húsarrest set, dat oant syn dea yn 1970 yn stân hâlden wurdt.
Hidra (eilân)
Hidra is in eilân yn de gemeente Flekkefjord yn Agder mei sa'n 530 ynwenners yn 2016. De salmkweek is ekonomysk wichtich. Hidra is ek in populêre fakânsjebestimming. Hidra is in eilân yn de gemeente Flekkefjord yn Agder.
De âldst bekende namme foar it eilân is Hítr, letter is dit Hitterø. Hidra hat delsettings hân sûnt it stiennen tiidrek. Op 1 jannewaris 1965 waard de doetiidske gemeente Hidra, dat doe 1.277 ynwenners telde, yn ‘e mande mei Gyland, Nes en it grutste part fan de gemeente Bakke (útsein Øksendal), gearfoege ta de nije gemeente Flekkefjord. Yn 2007 betochten amtners fan de doetiidske provinsje Vest-Agder dat it in goed idee wêze soe om yn stee fan in oertocht mei de fearboat, in tunnel oan te lizzen nei it eilân. Mar yn 2013 waard it projekt ôfsein om't it te djoer wurde soe.
Wynoldus Munniks
Munniks studearre genêskunde yn Grins, Leien en Parys. Hy die yn july 1769 yn Doanjewerstâl proeven om in middel tsjin feepest te finen en gie der letter mei fierder yn Blauhûs. Yn 1771 waard er heechlearaar anatomy, sjirurgy, fysiology, obstetry, Materies Medica en plantkunde yn Grins, nei't de heechlearaar Petrus Camper syn funksje oerjoen hie.
Munniks kocht yn 1797 Oldengaerde, in eardere havezate yn it Drintske Dwingeloo. Hy hat it lânguod ferrike mei in protte nije plantesoarten, dêr't ek it (Drintsk)krintebeamke (Amelanchier lamarkii) by wie, dat er út Kanada helle hie. De krinteboskjes by Dwingeloo hawwe har bestean dêroan te tankjen.
Yn 1780 troude er mei Antonia Haasbaart fan Amsterdam dy't foar him stoar yn 1806.