cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalifornyske Goudkoarts
Effekten op 'e ûntwikkeling fan Kalifornje
Yn 1846 wennen der yn Kalifornje likernôch 10.000 Spaansktalige blanken, de saneamde Californios. Hja wiene almeast feeboeren yn it gebiet yn Súdlik Kalifornje dêr't tsjintwurdich Los Angeles leit. In pear hûndert útlanners, wêrûnder guon Amerikanen, mar relatyf sjoen ek in protte Russen, libben benammen yn 'e noardlike úthoeken, lykas oan 'e natuerlike haven fan San Francisco, dat doedestiden 500 ynwenners hie. Yn 1852, doe't it hichtepunt fan 'e goudkoarts alwer efter de rêch wie, hie Kalifornje mear as 200.000 blanke ynwenners en wie San Francisco útwoeksen ta de grutste stêd oan 'e westkust fan Noard-Amearika.
Yn 1849 waard foar Kalifornje in grûnwet ynsteld, in gûverneur oansteld en in parlemint oprjochte. It jiers dêrop waard it gebiet troch it Kompromis fan 1850 tusken de frije steaten fan it Noarden en de slavehâldende steaten fan it Amerikaanske Suden formeel as steat yn 'e Amerikaanske Uny opnommen. Bou en feehâlderij woeksen yn it hiele gebiet mei grutte faasje oan, om oan 'e fraach nei produkten troch de groeiende befolking foldwaan te kinnen. Wegen waarden oanlein en stedsjes waarden stifte, wylst nije metoaden fan ferfier ynfierd waarden dy't oant dy tiid ta oan 'e westkust noch ûnbekend wiene, lykas steamskippen. Yn 1869, tweintich jier nei it begjin fan 'e goudkoarts, wie Kalifornje mei it Easten fan 'e Feriene Steaten ferbûn troch in spoarline, dy't ferfier mei de trein mooglik makke.
Njonken foarútgong brocht de goudkoarts lykwols ek mindere dingen. It wie is bysûnder gewelddiedige perioade, sels foar de skiednis fan it Wylde Westen. Nei't de goudkoarts oer syn hichtepunt hinne wie en it goud almar dreger te finen waard, ûntstie der ûnder it meastepart fan 'e befolking in iepentlik ksenofoob en rasistysk sentimint, dat benammen rjochte wie tsjin Sinezen en ymmigranten út Latynsk-Amearika. Der fûnen oanfallen op sokke lju plak en der waarden wetten en konfiskearjende belestings ynfierd dy't tsjin harren rjochte wiene. De tol dy't de goudkoarts easke fan blanke Amerikaanske goudsikers wie ek net om 'e nocht: rûchwei ien op 'e tolve fan harren kaam om troch it útsûnderlik folle foarkommen fan misdie yn 'e goudfjilden, of troch it dêrút fuortkommende figilantisme.
Effekten op 'e Latino-befolking
De oarspronklike Meksikaanske ynwenners fan Kalifornje, de Californios, waarden troch de blanke Amerikanen sjoen as in ynferieur ras, en as bûtenlanners wylst se faak al generaasjes lang yn it gebiet wennen. Under de goudkoarts waarden se geregeldwei it slachtoffer fan ûnearlike behanneling en diskriminaasje: sa moasten se, as se nei goud sykje woene, de Foreign Miners' License Tax betelje, in belesting foar bûtenlânske goudsikers dy't $20 yn 'e moanne bedroech, wylst blanken dat net hoegden. Ek waard geweld tsjin 'e Californios ynset, en lynchen waard in frij normale metoade foar blanke Amerikanen om 'e Californios te yntimidearjen.
Ien Californio dy't ûnder de goudkoarts ûnrjocht oandien waard, wie in Joaquin Murrieta, by wa't in groep blanke goudsikers nachts ynbriek om syn frou te ferkrêftsjen en syn broer te fermoardzjen. Neitiid naam er de wapens op tsjin alle blanken, dy't er fermoarde oeral dêr't er se te pakken krije koe. De blanken rekken deabenaud foar him en diene alle war om him finzen te nimmen. Murrieta waard úteinlik nei't it skynt deade troch in kaptein fan it Amerikaanske Leger, mar hy woeks út ta in leginde dy't letter de basis foarme foar de ferhalen oer de maskere held Zorro.
Effekten op 'e Yndianen
Noch helte minder as foar de Californios wiene de effekten dy't de Kalifornyske Goudkoarts op 'e Yndianen hie, dy't al 14.000 jier yn Kalifornje taholden. Peter Burnett, de earste gûverneur fan 'e steat Kalifornje, ferklearre dat it gebiet in slachfjild tusken de ûnderskate minskerassen wie en dat der mar twa opsjes wiene foar de Yndianen: útrûging of deportaasje. As ûnderdiel fan dy troch de oerheid oanfitere genoside betelle de steat $25.000 út oan preemjes foar skalpen fan fermoarde Yndianen, wêrby't de prizen fariëarren foar de skalpen fan manlju, froulju en bern.
Yndianen waarden net inkeld ôfslachte, mar ek finzen nommen, ta slaven makke en as sadanich ferhannele. Om't se net as minsken beskôge waarden, koe soks as in legale foarm fan hannel plakfine, ek al wie Kalifornje yn namme in frije steat, dêr't gjin slavernij foarkaam. Goudsikers, houtsjers en oare kolonisten foarmen figilantegroepen en pleatslike milysjes, wêrmei't se geregeldwei Yndiaanske doarpen oerfoelen mei as spesifyk doel om oan 'e fraach nei slaven te foldwaan. Dy fraach wie der benammen nei jonge froulju en bern, dy't yn 'e goudsikerskampen gauris tewurksteld waarden yn 'e twongen prostitúsje. De goudkoarts foarme it begjin fan 'e Kalifornyske Genoside, dy't mei û.m. de Oarloch fan 'e Bald Hills en de Mendocino-oarloch oanhold oant 1873. Fan 'e Kalifornyske Yndianen, dy't yn 1770 nei skatting 133.000 oant mooglik wol 301.000 sielen teld hiene, wiene yn 1910 noch 16.350 minsken oer.
Nalini Singh (skriuwster)
Nalini Singh (yn Fidzjy, 7 septimber 1977) is in Fidzjiaansk-Nijseelânsk auteur fan Yndiaask komôf. Hja hat har talein op it skriuwen fan romans, novelles en koarte ferhalen fan it paranormal romance-subsjenre fan 'e fantasy-literatuer. Singh is in tige produktyf skriuwster dy't allinnich al oan romans mear as tritich titels op har namme stean hat.
Libben en karriêre
Singh is fan etnysk Sikh-komôf en waard yn 1977 berne yn Fidzjy, mar ferhuze as bern mei har âldelju nei Nij-Seelân, dêr't se fierder opgroeide. Se besocht de middelbere skoalle oan 'e Mount Roskill Grammar School yn Auckland. Neitiid folge se in oplieding ta leararesse Ingelsk, en dy hoedanichheid wie se trije jier wurksum yn Japan. Teffens reizge se wiidweidich troch Aazje. Singh hat ek wurke as abbekate, bibletekaresse, fabrykarbeidster en útstjoerkrêft by in bank.
Yn 1999 behelle se mei in koart ferhaal it trêde plak foar de Clendon Award fan 'e Romance Writers of New Zealand, de Nijseelânske feriening fan romantykskriuwers. Yn 2001 wûn se mei in manuskript dat as wurktitel Coaxing the Sheik hie, de Jane Porter Award en dêropta de Clendon Award yn 'e kategory publykspriis. Dat manuskript waard yn 2003 troch de útjouwerij Silhouette Desire ûnder de titel Desert Warrior as earste roman fan Singh publisearre.
Sûnt hat Singh mear as tritich romans skreaun, mei dêropta in grut tal koarte ferhalen en novelles. Har wurk heart foar it meastepart ta it sjenre fan 'e paranormal romance, dêr't fantasy en romantyk yn kombinearre wurde. Mei har boeken helle Singh ferskate kearen de bestsellerlisten fan 'e kranten de New York Times en USA Today en fan it faktydskrift Publishers Weekly. Sawol yn 2008 as yn 2009 wûn Singh de Nijseelânske Sir Julius Vogel Award foar bêste novelle.
Quentin Blake
Sir Quentin Saxby Blake (Sidcup, Grut Londen, 16 desimber 1932) is in Ingelsk cartoonist, yllustrator en skriuwer.
Wurkpaad
Doe't Blake 16 jier wie makke er syn earste tekeningen foar it tydskrift Punch. Fan 1953 oant 1956 studearre er Ingelske Literatuer oan it Downing Kolleezje fan de University of Cambridge en oan Universiteit fan Londen. Teffens gie er nei de Chelsea School of Art. De Royal College of Art sluet er ôf mei in diploma.
Blake debutearre yn 1961. Hy is foaral bekend fan syn tekeningen yn de berneboeken fan Roald Dahl. De earste dêrfan wie The Enormous Crocodile. Oare boeken dy't Dahl al earder skreaun hie (lykas Charlie and the Chocolate Factory) binne yn lettere útjeftes op 'n nij fan tekeningen foarsjoen. Alles by inoar yllustrearre Blake mear as 300 jeugdboeken, dêr't ek it debútboek fan David Walliams, The boy in the dress ûnder is. Blake sels hat ek goed 35 boeken skreaun.
Blake waard beneamd ta Kommandeur yn de Oarder fan it Britske Ryk. Teffens is er patroan fan it tal pleatslike ferieningen, lykas de Blake Society, it Downing College, Cambridge, en de Campaign for Drawing.
Wurk
In kar:
Dizze 35 boeken waarden skreaun en yllustrearre troch Blake.
Blake hat tal fan boeken fan Roald Dahl yllustrearre, wêrûnder The BFG.
Hy makke ek de yllustraasjes foar de Britske edysje fan Agaton Sax, in Sweedske rige fan comedy-detectiveromans troch Nils-Olof Franzén (oarspronlik yllustrearre troch Åke Lewerth, 1955 oant 1978).
Indecent Proposal (film)
Indecent Proposal is in Amerikaanske romantyske dramafilm út 1993 ûnder rezjy fan Adrian Lyne, mei yn 'e haadrollen Demi Moore, Woody Harrelson en Robert Redford. De titel betsjut "Unfatsoenlik Foarstel". It ferhaal giet oer it jonge troud pear David en Diana, dy't djip yn 'e finansjele swierrichheden bedarje. Dan docht in miljardêr harren it foarstel om tsjin betelling fan in miljoen dollar seks te hawwen mei Diana. De film wie basearre op it boek mei deselde namme fan skriuwer Jack Engelhard, út 1988. Hoewol't de filmkritisy der net folle fan hiel lieten, waard Indecent Proposal in grut kommersjeel súkses.
Plot
David en Diana Murphy binne in jong troud pear dat op 'e middelbere skoalle al ferkearing krige. David is in arsjitekt dy't derfan dreamt om harren eigen hûs te ûntwerpen en te bouwen, en Diana is in makelder dy't dêrfoar it perfekte perseel grûn fynt yn Santa Monica, oan 'e kust fan 'e Stille Oseaan. Se moatte flink liene fan 'e bank om 'e grûn keapje en mei de bou úteinsette te kinnen, mar se sette troch. As it hûs heal ôf is, rekket de ekonomy lykwols yn in resesje. David wurdt ûntslein en Diana ferkeapet gjin hûs mear.
Om't David en Diana harren hypoteekôflossings net mear opbringe kinne, leit de bank beslach op it heal ôfboude hûs. David en Diana wolle dat beslist net kwyt, dat se beslute nei Las Vegas te reizgjen om dêr mei harren sparjild te gokken en sa it jild gear te bringen dêr't se ferlet fan hawwe. Mar it rint oars, want nei't se yn 't earstoan harren ynset ferdûbelje, reitsje se letter oan 'e rûlettetafel alles kwyt. Yn itselde kasino komme se yn 'e kunde mei de miljardêr John Gage, dy't him fuortendaliks oanlutsen fielt ta Diana. As er fan harren jildsoargen heard, biedt er David en Diana in miljoen dollar oan as er in nacht mei Diana op bêd mei.
David en Diana wolle dêr earst neat fan witte, mar se hawwe no hielendal gjin reade sint mear en driigje sadwaande alles kwyt te reitsjen. Nei in drege nacht fan wuoljen en prakkesearjen beslute se it oanbod dochs oan te nimmen. Se helje harren freon Jeremy derby, dy't abbekaat is, om in formeel kontrakt op te stellen. Nei't dat troch Gage ûndertekene is, fljocht Diana mei him yn in helikopter nei syn jacht. Dêr jout er har de kâns om ûnder it kontrakt út te kommen en werom te gean nei har man as er in toss mei syn 'geloksmunt' ferliest, mar hy neamt de goede kant fan it muntstik en sy bringt de nacht mei him troch. Underwilens hat David, oan 'e fêste wâl, spyt fan it hiele barren sadree't Diana yn 'e helikopter stapt, en hy bringt de nacht sliepeleas troch wylst er geandefoets troch de stêd doarmet.
Hoewol't er hope hie om it hiele ynsidint te ferjitten, kriget David neitiid it idee net út 'e holle dat syn frou mei in oare man op bêd west hat. Hy wurdt hieltyd ûnwisser oer syn relaasje mei Diana, en fret himsels op fan 'e eangst dat sy efter syn rêch om noch altyd mei Gage omslacht. Dat boazet noch fierder oan as David en Diana ûntdekke dat Gage ûnderwilens it heal ôfboude hûs fan 'e bank opkocht hat, sadat it hiele gedoch fergees wie. De spannings tusken harren rinne almar fierder op oant David en Diana útinoar geane.
Dêrop makket Gage nije avânses yn 'e rjochting fan Diana. Hoewol't se har dêr yn 't earstoan tsjin ferset, stimt se der úteinlik mei yn om tiid mei him troch te bringen, wêrnei't se stadichoan in relaasje krije. Underwilens belibbet David in djiptepunt foar't er stapke foar stapke syn libben wer op 'e rails kriget. As Diana in formele skieding oanfreget, ûndertekenet David de papieren en jout de miljoen dollar oan har wei, om't er der neat mear fan hawwe wol.
Diana jout ûnderwilens Gage te kennen dat se prate moatte. Gage, dy't trochhat wat se sizze wol, begrypt einlings en te'n lêsten dat sy beiden nea in relaasje hawwe sille dy't dy fan Diana en David belykje kin. Om't er ek ynsjocht dat se langet om werom te gean nei har man, fertelt er har dat sy net mear as de lêste is yn in lange rige 'miljoendollarfammen' mei wa't er it oanlein hat. Diana begrypt dat Gage dat seit om it makliker foar har te meitsjen en gean by him wei. Hy jout har syn geloksmunt, dy't twa deselde kanten blykt te hawwen. Diana giet nei de pier dêr't David har sân jier earder frege om mei him te trouwen. Dêr is in twasidige sitbank, en hy sit dêr. Sy giet oan 'e oare sitten, mei de rêch nei him ta, mar harren hannen sykje inoar en gripe inoar fêst.
Ferskillen tusken boek en film
Indecent Proposal is basearre op 'e roman Indecent Proposal fan skriuwer Jack Engelhard, út 1988. Yn it boek komt in kulturele wriuwing foar dy't út 'e film weilitten is. Yn 'e roman hjit it personaazje fan David Murphy nammentlik Joshua, en is it in Joad, wylst de miljonêr dy't mei syn frou sliepe wol in Arabyske oaljesjeik is.
Untfangst
Indecent Proposal krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy. Sa joech de foaroansteande Amerikaanske resinsint Gene Siskel de film in 'tomme omleech'. In oare promininte Amerikaanske filmkritikus, Roger Ebert, skreau lykwols in positive resinsje oer Indecent Proposal. De feministyske skriuwster Susan Faludi hie net sasear beswier tsjin 'e film op himsels, mar tsjin it byld dat yn 'e film fan it personaazje fan Diana Murphy jûn waard.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Indecent Proposal in goedkarringspersintaazje fan 34%, basearre op 44 ûnderskate resinsjes. Neffens de konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, wurdt der yn 'e film "mei fjoer aktearre," mar hat Indecent Proposal "muoite om oerein te bliuwen nei it prikeljende útgongspunt." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle de film in goedkarringspersintaazje fan 35%, basearre op 17 resinsjes.
Resultaat
By de Golden Raspberry Awards (of Razzies), de Amerikaanske prizen foar de minste films, waard Indecent Proposal yn 1994 nominearre yn sân kategoryen, û.m. foar minste regisseur (Adrian Lyne), minste akteur (Robert Redford), minste aktrise (Demi Moore) en minste orizjinele liet (In All the Right Places). De film wûn úteinlik de prizen yn 'e kategoryen minste film, minste byrol fan in akteur (Woody Harrelson) en minste senario. Yn it boek The Official Razzie Movie Guide, fan Golden Raspberry Award-stifter John Wilson wurdt Indecent Proposal neamd as ien fan 'e hûndert "bêste minste films dy't ea makke binne".
Eildert Sietez (skûtsje)
It skûtsje de Eildert Sietez is it lêste skûtsje fan de SKS float dat noch eigendom is fan in partikulier. Siete Meeter, de pake fan de hjoeddeiske skipper Pieter Meeter, hat dit skip, dat yn 1910 boud is troch de bruorren Roorda fan De Piip yn Drachten, yn 1965 kocht. Hy fûn it yn Grins, dêr’t it tsjinne as wenskip.
Eildert gong net silen mei de Bolsward mar mei it skip dêr ’t er al twa kear kampioen mei wurden wie by de IFKS, de Vriendschap. Dat skip wie lichter. Mar dochs sylde Eildert sûnt 1995 wer mei de Bolsward. Syn soanen Siete en Sander hawwe noch in pear jierren mei de Vriendschap syld by de IFKS. Yn 2004 waard Eildert kampioen. Hy is de ienige skipper dy ’t sawol by de SKS as by de IFKS kampioen wurden is.
Eildert hat skipper west fan de Bolsward oant 2006. Dêrnei kaam it roer yn’e hannen fan soan Pieter. Syn bêste prestaasje oant no ta is in tredde plak yn 2012. Yn 2017 hat er trije wedstriden wûn mar ferlear er twa kear in protest. As er wat foarsichtiger syld hie dan hie er grif by de foarste trije yn it klassemint einige.
Yn 2014 hawwe de Meeters it kontrakt me Boalserd opsein. It seilteken B waard ferfong troch de letters PM fan Pieter Meeter. It skûtsje sylt no foar Akkrum, it wenplak fan de famylje. Heit en soan Meeter brûke it skûtsje, dat no Eildert Sietez neamd wurdt, njonken de SKS kampioenskippen, ek foar promoasje fan harren eigen rûnfeartbedriuw.
CMT Music Award
De CMT Music Awards binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier (yn juny) útrikt wurde foar de bêste wurken op it mêd fan fideoklips en tillefyzje-optredens út 'e countrymuzyk fan it foargeande jier. De útrikkingsseremoanje wurdt elts jier holden yn Nashville, yn 'e steat Tennessee, en live útstjoerd op 'e muzykstjoerder CMT (Country Music Television). De útslach wurdt bepaald troch in stimming ûnder de fans, dy't plakfynt op 'e webside fan CMT (CMT.com).
Skiednis
De CMT Music Awards hawwe troch de jierren hinne frijwat reynkarnaasjes hân. Se begûnen yn 1967 as de Music City News Awards, dy't útrikt waarden troch it ûnderwilens opdoekte tydskrift Music City News. Yn 1988 sette de tillefyzjestjoerder TNN (The Nashville Network) útein mei de útrikking fan 'e Viewers' Choice Awards, dy't op in stimming ûnder sjoggers basearre wie, ta gelegenheid fan it besteanslustrum fan 'e stjoerder. Yn 1990 waarden de beide prizen op ien bulte smiten as de TNN/Music City News Country Awards. It kontrakt fan TNN mei Music City News oangeande de prizen rûn yn 1999 ôf, en koart dêrnei hold it tydskrift op te bestean. De prizen kamen sadwaande yn 2000 bekend te stean as de TNN Music Awards. In jier letter, doe't it tydskrift Country Weekly him opwurp as nije sponsor, wylst TNN de útstjoering fan 'e seremoanje trochskode nei it susternetwurk CMT, waard de namme feroare yn TNN/CMT Country Weekly Music Awards.
Yn 2002 kaam de seremoanje foargoed by CMT, sadat de oantsjutting TNN út 'e namme ferdwûn. Teffens beëinige Country Weekly doe syn bemuoienis mei de prizen, en boppedat waard de formule alhielendal op 'e nij besjoen. Oant dy tiid hiene de prizen likernôch deselde kategoryen as de Academy of Country Music Awards of de Country Music Association Awards, mar fan 2002 ôf leine de CMT-prizen har folslein ta op fideoklips en tillefyzje-optredens. Dêrby waarden de Video Music Awards fan susterstjoerder MTV as model brûkt. Sadwaande waard de namme yn 2002 oanpast ta CMT Flameworthy Video Music Awards. Yn 't earstoan bestiene der ek guon net-tradisjonele kategoryen, lykas grappichste fideoklip, meast seksy fideoklip en meast sjauvinistyske (patriotic) fideoklip, mar dy waarden der meitiid útsuvere. De seremoanje sette him noch fierder ôf tsjin 'e fêstige oarder fan 'e countrymuzyk (yn dit gefal de ACM Awards en CMA Awards) troch artysten út it subsjenre fan 'e bluegrass (dat yn 'e tradisjonele countrymuzyk in bytsje in ûnderskood bern is), lykas Alison Krauss en Earl Scruggs, nei foarren te heljen. Yn 2005 waard de namme fannijs feroare, no yn CMT Music Awards.
Kategoryen
Op 't heden hawwe de CMT Music Awards njoggen kategoryen:
Alle CMT Music Award-winners steane fernijd op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Keunstriden op de Olympyske Winterspullen 1964
De Olympyske Winterspullen 1964, ek wol de IXe Olympiade neamd, waarden yn 1964 yn Innsbruck, Eastenryk hâlden. Dat wie fan 29 jannewaris oant en mei 9 febrewaris. It keunstriden wie yn de Olympiahalle.
De Vlijt (Diever)
De Vlijt is in nôtmûne yn it buorskip Oldendiever by Diever yn de Drintske gemeente Westerfjild.
Keunstriden op de Olympyske Winterspullen 1964
Olympiahalle
De Olympiahalle waard boud yn 1963 foar de Olympyske Winterspullen fan 1964. Yn it stadion is plak foar 10.836 taskôgers. It stadion is yn 2004 yngreven renovearre. Njonken iissporten wurde der yn de hal ek konserten organisearre.
De Vlijt (Diever)
Skiednis
De mûne waard op it hjoeddeiske plak yn 1882 boud en kaam yn it plak fan in yn 1881 ôfbaarnde grûnsiler. It achtkant is ôfkomstich fan in ôfbrutsen Fryske poldermûne út Jistergea. Yn ien fan de balken stiet it jiertal 1823, nei alle gedachten it boujier fan de poldermûne.
Yn 1956 waard der in restauraasje útfierd, dy't lykwols net tarikkend wie. De grutte restauraasje fan 1980 makke de mûne wer mealree. It moal is ornearre foar de bakkerij yn Diever.
Beskriuwing
De Vlijt is in achtkante stellingmûne mei in reiddutsen achtkant. De wjukken hawwe in flecht fan 18,60 meter. By de restauraasje fan 1980 waarden op beide roeden it Fauël-systeem oanbrocht, de bûtenroede hat boppedat automatyske remkleppen.
Heidelberchske Kategismus
De Heidelberchske Kategismus of Heidelberger Kategismus is ien fan de belidenisgeskriften, dy't troch tsjerken mei in kalvinistyske sinjatuer brûkt wurde as útdrukking fan it kristlik leauwen. Tegearre mei de Nederlânske geloofsbelidenis en de Doardtske learregels foarmet de Heidelberchske Kategismus de Trije Formulieren fan Ienheid, dy't as doel hawwe om de ienheid fan it leauwen te bewarjen.
Untstean
De Heidelberchske Kategismus ûntstie yn de tiid fan de reformaasje en waard op inisjatyf fan de grifformearde Paltser karfoarst Frederik III skreaun. De wichtichste skriuwers fan de kategismus wiene de heechleraar Zacharias Ursinus (1534-1583) en Caspar Olevianus (1536-1587). De oanlieding fan it skriuwen fan de kategismus wiene de ferskillende ynsichten oer it wêzen en de posysje fan it Hillich Jûnsmiel. De kategismus moast mear ienheid bringe en waard foar it earst yn it jier 1563 yn de stêd Heidelberch ûnder de titel "Catechismus oder christlicher Vnderricht, wie der in Kirchen vnd Schulen der Churfürstlichen Pfaltz getrieben wirdt" útjûn. Yn de earste printinge fan dit lear- en ûnderrjochtsboek foar tsjerke en skoalle stiene 128, doe noch net nûmere, fragen mei antwurden oer de lear. Al gau folge in twadde printinge mei 129 fragen en antwurden. Yn dy twadde útjefte waard op fersyk fan Olevianus fraach 80 oer it ûnderskied tusken it Jûnsmiel fan de Heare en de Paapske mis tafoege. By in tredde werprintinge waard dy katolike mis as in ferflokte ôfgoaderij omskreaun. Noch yn itselde jier folge in fjirde printinge, dy't yn augustus 1563 ûnderdiel waard fan de tsjerkeoarder fan de Palts. Dy foarm, wêryn't de fragen ferdield wurde oer de 52 sneinen fan it jier, wurdt as de offisjele tekst fan de Heidelberchske Kategismus beskôge.
Oersetting yn it Nederlânsk
De Heidelberchske Kategismus waard yn 40 talen oerset en fûn oant hjoeddedei in fersprieding oer de hiele wrâld, benammen yn dy lannen dêr't it kalvinisme sterk woartele, lykas yn Switserlân, Hongarije en Nederlân. Yn 1563 folge ûnder de titel "Catechismus ofte onderwijsinghe in de christelicke leere, gelijck in die kercken ende scholen der cheur vorstelicken Paltz geleert wert" de troch Gilles van der Erven Nederlânsktalige oersetting fan de twadde printinge fan de kategismus. Petrus Datheen fersoarge de oersetting fan de tredde printinge, dy't by syn Psalmberiming fan 1566 waard opnommen.
Tapassing fan de Heidelberchske Kategismus yn de Nederlânske tsjerken
De Heidelberchske Kategismus waard gau ferspraat ûnder grutte gebieten. Ek de Nederlânske flechtlingengemeente fan Frankenthal naam de kategismus oan. Yn 1568 kamen meardere ôffurdigen fan Nederlânske flechtlinggemeenten gear yn de hanzestêd Wesel. De ôffurdiging fan Frankenthal stelde dêr foar de kategismus ek yn Nederlân te brûken. De dêr nommen besluten sette oant hjoeddedei it stimpel op de tsjerkeoarder fan de kalvinistyske tsjerken yn Nederlân. Yn oktober 1571 naam de Synoade fan Emden dat útstel oan en om't dêr ek ôffurdigingen wiene út it Nederryngebiet waard ek dêr de Heidelberchske Kategismus ynfierd.
Yn 1618 oant 1619 hold de Synoade fan Doardt him dwaande mei de Heidelbergske Kategismus en stelde doe fêst dat tenei alle predikanten en heechleraren fan de teologyske kolleezjes de Heidelberchske Kategismus moasten ûnderskriuwe. Ek joech de synoade foarskriften oer it gebrûk fan de kategismus en it tafersjoch op it hanthavenjen. De Heidelberchske Kategismus waard in rjochtline foar it grifformearde folksdiel.
Hjoeddedei wurdt de Heidelberchske Kategismus noch jimmeroan troch guon tsjerken by it fraachlearen brûkt. Ek wurdt der yn benammen otterdoksere rûnten noch altiten yn de middeistsjint út de Kategismus preke. Dit barde nei alle gedachten foar it earst troch de Amsterdamske predikant Petrus Gabriel. De Noard-Hollânske synoade fan Alkmaar stelde dit letter as in gebrûk yn. Oare provinsjale synoades folgen it foarbyld fan Noard-Hollân om tenei de middeispreek oer in ûnderwerp út de Kategismus te hâlden.
Yndieling
De Heidelberchske Katechismus bestiet út 129 fragen en antwurden en behannelt trije ferskillende ûnderwerpen. De antwurden op de fragen binne ûntliend oan de Skrift. De ûnderwerpen binne ferdield oer 52 sneinen.
Kristiaan VI fan Denemark
thumb|Kristiaan IV fan Denemark 1699-1746 Kristiaan VI (Kopenhagen, 30 novimber 1699 - Hørsholm, 6 augustus 1746) wie yn it tiidrek 1730-1746 kening fan Denemark en Noarwegen, hartoch fan Sleeswyk-Holstein en greve fan Oldenburg en Delmenhorst. Under it regear fan Kristiaan IV hie Denemark te lijen fan minne ekonomyske tiden. Oan de oare kant hoegde it keninkryk sûnt lange tiid gjin kriich te fieren. Syn styl fan regearjen wie absolutistysk. Yn Kopenhagen liet de kening de Kristiaansboarch bouwe.
De kening en syn frou wiene tige fromme minsken, itjinge foar it Deenske folk in ferplichte tsjerkegong ta gefolch hie.
Op 6 augustus 1746, ien dei foar de fiering fan syn suveren houliksjubileum, ferstoar de kening op Slot Hirschholm. Kristiaan VI waard byset yn de katedraal fan Roskilde en opfolge troch syn soan Freark V.
Famylje
De kening wie troud mei Sophie Magdalene fan Brandenburg-Kulmbach. Ut it houlik waarden trije bern berne:
Kunishige Kamamoto
(15 april 1944) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Yanmar Diesel. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 1964 en it Olympyske Simmerspullen 1968.
Manlikheid
Manlikheid of manlikens is in begryp dat in rige skaaimerken, manearen fan hâlden en dragen en maatskiplike rolpatroanen omfiemet dy't tradisjoneel assosjearre wurde mei manlju en jonges. It is in sosjaal konsept, dat ûnderskaat wurde moat fan 'e biologyske definysje fan it manlik geslacht. It tsjinstelde fan manlikheid is froulikheid, mar sawol manlju as froulju kinne skaaimerken fan manlikheid (en froulikheid) fertoane. In famke dat har op in manlike wize hâldt en draacht, neamt men gauris in wyldkat (of tsjintwurdich mei in Ingelsk lienwurd ek wol in tomboy). As in frou sokke skaaimerken fertoant, sprekt men gauris minachtsjend fan in 'manwiif'. As in man (tefolle) skaaimerken fan froulikheid fertoant, wurdt er omskreaun as 'ferweakke' of 'androgyn'. In besibbe begryp is machismo, in foarm fan manlikheid dy't sterk de klam leit op macht en dy't assosjearre wurdt mei it negearjen fan 'e gefolgen fan jins hâlden en dragen en de ferantwurdlikheid dêrfoar. In man dy't sok gedrach fertoant, wurdt in macho neamd. In oar besibbe begryp is firiliteit (fan it Latynske vir, dat "man" betsjut). Dat leit de klam benammen op krêft, enerzjy en seksuële prestaasjes.
Maatskiplike standerts oangeande manlikheid fariëarje neigeraden de kultuer en/of it histoaryske tiidrek dêr't it om giet. Yn 'e Aldheid wie it mank de Alde Griken typysk manlik om homoseksuële relaasjes mei oare manlju te hawwen, want seksuële omgong mei froulju hie men inkeld om bern te krijen. Yn 'e Midsiuwen wiene homoseksuële relaasjes ûntinkber, en wie it konsept manlikheid just nau ferweve mei it kristendom en mei ridderlikheid. In echte man wie moedich en goederjousk en behannele alle froulju mei respekt. Yn 'e njoggentjinde iuw wie de dandy it toanbyld fan manlikheid, wylst dy hjoed de dei as ferweakke (oftewol: fierstente froulik) beskôge wurdt. Yn 'e tweintichste iuw gou lange tiid it kredo: "echte manlju gûle net": 'echte' manlju (en jonges) moasten har tsjin alles yn gruthâlde, want gûlen wie in teken fan swakte en dêrom 'ûnmanlik'. Tsjintwurdich wurdt manlikheid, alteast yn 'e Westerske kultuer, assosjearre mei lichemskrêft, moed, selsrêdsumens, assertiviteit en in beskate mjitte fan geweld. Antropolooch Ronald F. Levant joech yn syn boek Masculinity Reconstructed de folgjende definysje fan 'e moderne Westerske manlikheid: "it mijen fan froulikheid; ûnderdrukte emoasjes; seks dy't los stiet fan intimiteit; it neijeien fan prestaasje en status; selsrêdsumens; lichemskrêft en agresje; en homofoby."
Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk 2001
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Frankryk 2001 yn Magny-Cours op 1 july 2001. It wie de tsiende fan 17 races fan de Formule 1 yn 2001. Hy waard op it Circuit de Nevers Magny-Cours hâlden. De race waard hâlden oer 72 omgongen, op it 4,2 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306 kilometer.
Masaki Yokotani
(10 maaie 1952) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Hitachi en All Nippon Airways.
Blanche Bradburry
Blanche Bradburry, echte namme ûnbekend (yn Tsjechje, 15 septimber 1988), is in Tsjechysk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Barbie, Blanche B., Beata, Generosa en Hotblanche. Bradburry sette yn 2012 útein mei in wurkpaad yn sawol de Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films.
Libben en karriêre
Bradburry waard yn 1988 berne earne yn 'e Tsjechyske Republyk. Yn 2012, doe't se 24 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hie se begjin 2019 yn mear as 175 films spile, hoewol't dêrby oantekene wurde moat dat de IAFD in Amerikaanske database is, dy't inkeld bûtenlânske films opnimt ynsafier't dy't yn 'e Feriene Steaten útbrocht binne. It kin dêrom skoan dat it eigentlike tal films dêr't Bradburry yn spile hat, in stik heger leit.
Yn Jeropa wurke Bradburry in protte foar de webside LegalPorno, dêr't se mei mear as fyftich sênes (anno juny 2018) de bêst ferkeapjende aktrise wie. Dêrnjonken wie se yn Jeropa ek aktyf foar labels as it Frânske Vidéo Marc Dorcel, it Sweedske Private, it Dútske Magmafilm, it Nederlânske Video Art Holland en it yn Spanje fêstige Woodman Entertainment, fan regisseur Pierre Woodman.
Oare kant de Atlantyske Oseaan wurke Bradburry foar it Kanadeeske Mile High Media en foar promininte Amerikaanske filmstudio's as Penthouse, Evil Angel en Pure Play Media. Ek wie se dêr wol yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Reality Kings en Brazzers. Yn augustus 2016 wie hja de Live-Strip Girl of the Month. Under har karriêre hat Bradburry gearwurke mei kollega-aktrises as Britney Amber, Alexis Brill, Arwen Gold, Henessy, Luna Rival, Marina Visconti en Jessie Volt, en mei manlike tsjinspilers as Danny D, James Deen, Erik Everhard, Keiran Lee, David Perry, Rocco Siffredi en Nacho Vidal.
Fawcett Publications
Fawcett Publications wie in Amerikaanske útjouwerij dy't yn 1919 yn Robbinsdale, yn 'e steat Minnesota, oprjochte waard troch de sjoernalist en ûndernimmer Wilford Hamilton Fawcett (1885-1940), byneamd Captain Billy, in feteraan fan 'e Spaansk-Amerikaanske Oarloch. Dy hie ûnder de Earste Wrâldoarloch foar de Amerikaanske legerpublikaasje Stars and Stripes wurke, en de ûnderfining dy't er yn dy funksje opdien hie, brocht him op it idee om útjouwer te wurden. Syn earste publikaasje wie it blêd Captain Billy's Whiz Bang, dat benammen bekend kaam te stean om syn skabeljeuze moppen en cartoons. Letter begûn Fawcett ek oare tydskriften, stripboeken en paperback-romans út te jaan.
Yn 1977 waard Fawcett Publications sels oernommen troch CBS Publications, dat it eardere Popular Library yn 1982 trochferkocht oan Warner Communications, wylst de rest fan Fawcett Publications doe yn 'e hannen kaam fan Ballantine Books, in ûnderdiel fan Random House. Fan dy tiid ôf waard Fawcett Publications in ymprint dêr't Ballantine syn paperback-detektiveromans ûnder útbrocht. Yn 1998 gie Fawcett mei Ballantine en Random House oer yn 'e hannen fan it Dútske útjouwersconcern Bertelsmann AG. Koart nei de milenniumwiksel hold Ballantine op mei noch nije titels te publisearjen ûnder de namme fan Fawcett Publications.
Jenson Button
Jenson Alexander Lyons Button OBE, (Frome, 19 jannewaris 1980) is in earder Ingelsk Formule 1-koereur en de wrâldkampioen fan 2009. Jenson is de soan fan earder rallycross-koereur John Button.
Mitsuru Komaeda
(14 april 1950) is in eardere Japansk fuotballer. Earder spile foar Fujita Industries.
Hendrik fan Meklenburch-Schwerin
thumb|Hendrik van Mecklenburg-Schwerin
Hendrik Wladimir Albrecht Ernst (Schwerin, 19 april 1876 – De Haach, 3 july 1934), Prins fan de Nederlannen, Hartoch fan Mecklenburg-Schwerin, berne as Heinrich Wladimir Albrecht Ernst Herzog zu Mecklenburg, wie de oarehelte fan keninginne Wilhelmina fan de Nederlannen.
Jonkheid
Hendrik wie it fjirde bern en de tredde soan fan gruthartoch Frederik Frans II fan Meklenburch-Schwerin en dy syn tredde frou prinses Marie fan Schwarzburch-Rudolstadt. Hy hie in âldere suster, Elisabeth (1869-1955), dy't boaske wie oan gruthartoch Frederik August II fan Oldenburch, en twa âldere bruorren, Frederik Willem (1871-1897) en de politikus Adolf Frederik (1873-1969).
Hy hie ek âldere healsusters en fiif âldere healbruorren dêr't twa fan foar syn berte ferstoaren.
Doe't Hendrik sân jier wie ferstoar syn heit. Hy gie nei it gymnasium yn Dresden en makke nei it heljen fan it diploma in reis nei Grikelân, Britsk-Ynje en Ceylon. Dêrnei hie er in militêre karriêre en brocht er it ta earste luitenant by it gardebataljon jagers yn Potsdam.
Houlik
thumb|260px|Houliksfoto fan Hendrik en [[Wilhelmina fan de Nederlannen|Wilhelmina]] Hendrik en Wilhelmina wiene famylje. Tsaar Paul I en dy syn oarehelte Maria Fjodorovna wiene harren mienskiplike oerpakes en oerbeppes. It pear ferloofde him op 16 oktober 1900. De tariedingen foar it houlik waarden beskade troch de dea op 5 jannewaris 1901 fan Wilhelmina har omke gruthartoch Karel Aleksander fan Saksen-Weimar-Eisenach en op 22 jannewaris fan de Britske keninginne Fiktoaria. Dêrom koene ferskate úttnûge persoanen nei op de houliksdei, 7 febrewaris, komme.
Hendrik ûntfong de titel Prins fan de Nederlannen mei it predikaat Keninklike Heechheid op syn troudei, mar net de fan de Meklenburgers easke titel Prins fan Oranje. De foarnamme fan de prins Heinrich waard op syn troudei offisjeel fernederlânske ta Hendrik. Om't Wilhelmina it hûs Oranje-Nassau heger achte as it hûs Meklenburch, bepaalde sy by Keninklik Beslút dat har neisieten de titel Prins(es) fan Oranje-Nassau fiere soene foar dy fan Hartoginne fan Meklenburch.
It houlik tusken Hendrik en Wilhemina wurdt as min omskreaun. It pear groeide út elkoar. Wilhelmina hie in grut plichtsbesef dêr't by har efterneef gjin romte foar wie. In oare swierrichheid wie syn oanhâldende jildkrapte, hoewol't er ûnder syn hiele houlik alle jierren fan syn oarehelte in bedrach krige fan 100.000 gûne. Hendrik krige gjin jild út de Nederlânske steatskas. Syn leafhawwerijen kosten in protte en der waard fan him ferwachte dat er as earste jild joech oan nij opsette goede doelen. Ek stipe er earmlestige famylje yn Dútslân. Hendrik syn finansjele tastân waard slim minder doe't nei de Novimberrevolúsje yn 1918 syn gruthartochlike talage fan omrekkene sa'n 27.000 gûne op jierbasis ophold. It ûnderhâld fan syn bûtenpleats Dobbin drukte sindsdien zwaar op zijn uitgavenpatroon. Teffens gie der jild op oan maîtresses. Ek de skandalen dêr't Hendrik yn behelle rekke, mei troch syn besykjen jildboarnen oan te boarjen, diene it houlik gjin goed. Earst nei syn dea soe Wilhelmina Hendrik better begripe en soe hja syn karakter sels idealisearje.
Juliana
Wilhelmina hie har earste miskream yn novimber 1901. Yn de jierren dêrne folgen noch in pear miskreamen en naam de spanning ta oer de fraach oft Wilhelmina wol foar in troanopfolger soargje koe of dat de Nederlânske Oranjetakke útstjerre soe en de troan beset wurde soe troch in Dútske prins. Op 22 novimber 1908 makke minister-presidint Theo Heemskerk in nije "vreugdevolle aandoening" buorkundich. Prins Hendrik waard yn 1909 heit fan in dochter, Juliana; mei har koe er letter tige oerwei.
Maatskiplike funksjes en priveelibben
Hendrik hie ferskate earefunksjes yn it leger. Hy waard yn 1901 ta skout-by-nacht en generaal-majoar à la suite beneamd, yn 1904 ta fise-admiraal en luitenant-generaal. Hy hie in sit yn de Ried fan Steat, mar waard troch syn gemalin bûten alle politike saken holden (het is niet aardig meer als je altijd maar voor spek en bonen erbij bent).
Prins Hendrik wie tige populêr by syn personeel, mar bleau foar it folk lange tiid in frjemde. Yn de earste jierren fan syn houlik hie er foaral omtinken foar de jacht en de ferbettering fan de wyldstân op de Feluwe. Ek hie er niget oan boskbou en it dressearjen fan hynders. It jeijen op fral kuorhinnen en wylde bargen waard him troch guonts kwea ôf naam; syn bynamme wie Varkensheintje. Syn imago ferbettere doe't er yn febrewaris 1907 de rêdingswurkers besocht dy't in dei earder holpen hiene by it rêden fan passazjiers fan de SS Berlin, dy't by Hoeke fan Hollân te sink gien wie.
Lêze die er net, allikemin hold er fan learde petearen. Yn syn frije tiid spile er faak pasjânse of puzele er.
Prins Hendrik hie in soad belangstelling foar it sosjale en ekonomyske libben yn Nederlân. Hy soarge foar it byelkoar gean fan de twa destiidske Scoutingorganisaasjes, De Nederlandsche Padvinders Organisatie en De Nederlandsche Padvinders Bond en waard dêrnei Keninklike Kommissaris fan de feriening Scouting Nederland. Fierder wie er foarsiter fan It Nederlânske Reade Krús en ferfolde er oare funksjes foar de mienskip. Yn 1928 iepene er de Olympyske Spullen yn Amsterdam.
Hendrik libbe frijwat frivoal. Bekend is de anekdoate fan de prins dy't, nei de earepromoasje fan dochter Juliana in petear hie mei har earepromotor, de histoarikus Johan Huizinga. Huizinga sei tsjin de prins: "Uw dochter is erg intelligent en kan goed overweg met haar vrouwelijke jaargenoten", dêrnei soe Hendrik mei syn sterk Dútsk aksint andere hawwe: "Dat van die intelligenz heeft ze van haar moeder, dat van die maisjes van mai". François van 't Sant, in betroude fan Wilhelmina, soe ferskate gefallen beoardere hawwe dêr't Hendrik yn min of mear sjantearre waard. Yn Hûs Windekind, de went fan Van 't Sant yn De Haach, arranzjearre moetingen mei prostituees foar Hendrik; sa koe er wat oersjoch oer dy syn seksuele eskapades hâlde.
Neist syn leafde foar jeijen, mocht de prins ek graach op it wetter wêze. Dy leafde kaam op lettere jierren ta bloei, mei fanwegen it feit dat Wilhelmina him net sa graach oan it hof seach. Yn 1913 liet Hendrik yn Muiden de salonboat Odin bouwe. In jacht fan hast tweintich meter lang, dêr't er geregeldwei beselskippe fan freonen en freondinnen tochten mei makke.
Prins Hendrik ûntfong ferskate Nederlânske en frjemde ûnderskiedingen.
De ein
thumb|250px|Hendrik bij het [[Het Nederlandse Rode Kruis|Rode Kruis (ca.1930)]] thumb|260px|Standaard van prins Hendrik als prins-gemaal. De lêste jierren fan syn libben rûn syn sûnens hurd tebek. Syn reuma waard slimmer, hy waard jimmeroan dikker en yn 1929 krige de prins syn earste hertynfarkt. De twadde folgee op 28 juny 1934. Op 3 july 1934, middeis om healwei twaen stoar er yn de âldens fan 58 jier yn syn kantoar oan in sirkulaasjestilstân. Wilhelmina en Juliana wiene dêr net by.
Sa't Hendrik winske hie waarde er op 11 july 1934 yn it wyt byset yn de Grêfkelder fan Oranje-Nassau yn de Nije Tsjerke yn Delft. Nei syn dea die bliken dat er noch skulden hie. In pear wiken nei de bysetting ferskynde in advertinsje yn de deiblêden dêr't Juliana in witte liet ôf te sjen fan har heite erfenis.
Bûtenechtelike bern
Jierrenlang wurdt de al grute dat Hendrik mear as ien bern bûten it houlik om oanset hawwe soe. Hurd bewiis is nei levere. Nei syn dea betelle Wilhelmina lykwols finansjele fergoedingen foar syn bûtenechtlike eskapades oan Julia Cervey yn Sjenêve, alle moannen twahûndert gûne, oan Mien Lier-Wenneker yn De Haach fiifhûndert gûne en oan Wilhelmine Steiner yn Surich ûngefear itselde bedrach.
Jeropeeske wei
Yn de measte lannen, binne de diken mei de Jeropeeske nûmers nûmere, njonken de nasjonale nûmers. Yn Belgje, Noarwegen en Sweden hawwe de diken allinnich de Jeropeeske nûmers (bygelyks E18 en E6). It Feriene Keninkryk brûkt allinnich syn eigen nûmers, en net de Jeropeeske. Yn Denemark wurde allinnich de Jeropeeske nûmers brûkt, mar dêr binne ek offisjele nammen foar de autodiken, dy't bygelyks yn it nijs en de waarberjochten brûkt wurde. Yn Nederlân en Dútslân ferskine de Jeropeeske nûmers njonken de eigen nasjonale nûmers.
Oare kontininten hawwe gelikese ynternasjonale dikenetwurken, sa as bygelyks de Panamerikaanske wei yn Noard-, Midden- en Súd-Amearika, de Transafrikaanske wei yn Afrika en de Aziatyske wei en Aazje.
Skiednis
It earste netwurk fan E-diken komt fan de 1950-er jierren. Op 16 septimber 1950 waard der yn Genève in ferdrach ûndertekene dêr't in ferklearring foar it bouwen fan haadwegen yn fêststeld waard. Oant hjoed-de-dei hawwe 27 lannen dat ferdrach ûndertekene.
Yn 1951 waard it netwurk útwreide mei Jûgoslaavje en Turkije, yn 1955 mei Spanje, yn 1963 mei Bulgarije, yn 1966 mei Hongarije en Roemeenje en yn 1968 mei Ierlân. Yn 1968 wiene der offisjeel gjin Jeropeeske wegen yn de Sovjet-Uny. Yn de iere 1970-er jierren woene in tal lannen mear diken yn it netwurk taheakje. Dêrtroch waard it needsaaklik en fier in nij systeem yn.
Yn 1975 waard der i nij ferdrach sletten. Mei útsûndering fan Spanje en Ierlân, trêden de 27 lannen, dy't by it âlde ferdrach oansletten wiene, ek ta ta it nije ferdrach.
De wichtichste E-diken krigen de nûmers fan E1 oant en mei E22, letter útwreide oant en mei E27. De E28, E29 en E30 wiene reservenûmers en waarden nea takend. De bywegen krigen in nûmer fan E31 oant E92, en letter noch útwreide oant en mei E126. Yn de rin fan de jierren, waarden der likernôch 27 kear oanpassings dien yn it netwurk.
Yn Fryslân
thumb|De E22 dy't de A280 folget by Bunde yn East-Fryslân De E22 rint troch Fryslân hinne en folget it trasee fan de A7 oer de Ofslútdyk hinne by de plakken Boalsert, Snits, De Jouwer, It Hearrenfean en Drachten del. Ek rint er troch East-Fryslân hinne oer de A280, A31 en A28 by de plakken Bunde en Lier del. Eartiids rûn de E10 fan Parys oer Rotterdam, Amsterdam, de Ofslútdyk, Harns en Ljouwert nei Grins ta. By it nije nûmeringsysteem waard de E10 opheft en ferfongen troch de E22.
Kristiaanstsjerke (Kopenhagen)
De Kristiaanstsjerke (Deensk: Christians Kirke) is in lutherske tsjerke yn Christianshavn, in stedsdiel yn de Deenske haadstêd Kopenhagen. De tsjerke waard boud yn rokokostyl troch de ferneamde arsjitekt Nicolai Eigtved tusken 1754 en 1759. Yn it foarste plak is it gebou in plak dêr't it Wurd fan God preke wurdt, mar dêrnjonken wurde der ek foarstellings en konserten jûn.
Skiednis
De tsjerke, dy't reekaam yn 1758, waard yn opdracht fan de Dútske mienskip boud en tsjinne oant de ein fan de 19e iuw as tsjerke fan de Dútske minderheid fan Christianshavn. Yn dy tiid waard it gebou Frederiks Deutsche Kirche (Frederiks Tyske Kirke) neamd.
Yn 1901 waard de tsjerke yn gebrûk nommen as in gewoane Deenske parochytsjerke en krige it de hjoeddeiske namme, in ferneaming nei kening Kristiaan VI dy't yn 1611 it distrikt Christianshavn stifte.
It gebou
De tsjerke is in ûntwerp fan Nicolai Eigtved. De arsjitekt stoar lykwols noch ear't de bou útein set wie yn 1754. Syn skoansoan Georg David Anthon naam neitiid de boulieding oer. It grûnplan fan de tsjerke is rjochthoekich en it gebou hat in toer oan de noardkant. De toer is 70 meter heech en hie ynearsten gjin spits. Dy waard yn 1769 troch Georg David Anthon tafoege.
Ynrjochting
It ynterieur is yndield as in echte protestantske preektsjerke. Lâns de noardlike, westlike en eastlike muorren binne oer de hiele hichte galerijen fan trije ferdjippings oanbrocht. Oan de súdlike muorre stiet it alter. Alter, preekstoel en oargel foarmje ien gehiel. Foar it alter oer oan de oare kant fan it skip is boppe de yngong de keninklike lôzje. Lofts fan it alter stiet in doopfont fan Noarsk moarmer. Achter it alter waard de sakristy boud. De tsjerke hat plak foar likernôch 1.000 minsken.
Krypt
Under it hiele tsjerkeskip rint in grutte krypt. De krypt hat 48 grêfromten en wurdt sûnt de bou oant hjoeddedei noch jimmeroan brûkt.
Bokstel
"Bokstel" of "Boxtel" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Py (wiskunde)
right|thumb|π (py) It getal π, soms skreaun as py, is in wiskundige konstante, mei yn desimale notaasje de getalswearde 3,141 592 653... Dy wearde is de ferhâlding fan omtrek en diameter fan in sirkel.
Spui (rivier)
It Spui is as wetterwei nijsgjirrich, om't de streamrjochting omkeard is. Dat is it gefolch fan de Deltawurken om it sâltich wurden fan de Nije Wetterwei tefoaren te kommen. It wetter fan it Hjerringfliet (eartiids in see-earm) streamt net streekrjocht mear nei de see, mar streamt troch it Spui nei de Alde Maas, en dêrnei oer de Nije Wetterwei de see yn te streamen. Om't it Spui frij smel is en dochs in soad wetter ferfiert, is der in sterke streaming. Yn kombinaasje mei krêftige tijstreamen, dy't fan de Spui ôf de see berikke, is it Spui reedlik gefaarlik foar swimmers en wettersporters. By ebbe of in leger wurdende tij is de djipte fan it Spui likernôch 5,5 meter. Bij floed kin it oant trochsneed 11 meter oprinne. Weachslach, sûgen of streamen kinne gefaarlik foar swimmers wêze.
Oer it Spui lizze gjin brêgen. Der fart in fearboat tusken Nij-Beierlân en Hekelingen by Spijkenisse en der fart in fytsfear tusken Ald-Beierlân en Beereplaat, ek bij Spijkenisse en Rhoon.
Oan it Spui is der ek rekreaasje mooglik. Bygelyks de Oude Tol yn Ald-Beierlân, de sinnegreide oan it Spui by Piershil en "de Costa del Spui" yn Goudswaard.
Abdij fan Middelburch
De gebouwen fan de abdij wurde tsjintwurdich brûkt troch de provinsje Seelân, it Siuwsk Museum (Zeeuws Museum) en in pear tsjerken.
Omskriuwing
It kompleks leit om it Abdijplein en hat fjouwer grutte tuorren en in lytse toer mei ferskate tagongspoarten. Underdiel fan de abdij foarmje ek de Lange Jan en noch twa tsjerken; de Koertsjerke (Koorkerk) en de Nije Tsjerke (Nieuwe Kerk).