cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Vikings (film)
Plot
As se ienris oankommen binne yn it kastiel fan Aella, is dyselde fansels net botte wiis mei Morgana har fersyk. Hy stjoert har mei preester Godwin nei de kapel om der nochris goed oer nei te tinken. Dêr merkt Godwin de ealstien op dy't Morgana fan Erik krigen hat en no om 'e hals draacht, en dy ken er werom as de ealstien út it hânsel fan it swurd fan steat, dy't keninginne Enid jierren lyn oan har soan jûn hat. Sa komt er efter de wiere identiteit fan Erik. Underwilens jout Aella opdracht om Ragnar warleas en fêstbûn yn in djippe kûle te smiten dêr't er in ridel wolven finzen hâldt. Om't er ek dejinge is dy't him finzen nommen hat, kriget Erik fan Aella de 'eare' taparte om 'e âlde Wytsing yn 'e kûle te driuwen. Ragnar stiet der by him op oan om him los te snijen en him in swurd te jaan, sadat er mei it swurd yn 'e hân stjerre kin en dêrtroch it Walhalla yngean kin. Dat liket Erik in ridlik fersyk ta, dat hy snijt syn boeiens troch en langet him syn swurd oer. Dêrop springt Ragnar laitsjend yn 'e wolvekûle om troch de úthongere bisten ferskuord te wurden. Aella fettet Erik syn die lykwols op as ferrie, en lit him ta bestraffing de lofterhân ôfslaan, de hân wêrmei't er Ragnar syn swurd jûn hat. Hy wol him noch helte minder dwaan, mar Morgana komt tuskenbeiden en kundiget oan dat se har fersyk ynlûkt om frijlitten te wurden fan har ûnthjit om mei Aella te trouwen. Dêrop lit Aella Erik libben gean.
Erik stekt mei Kitala en de oare slaaf op 'e nij de Noardsee oer en arrivearret werom yn 'e Wytsingdelsetting dy't no ûnder lieding stiet fan Einar. Dyselde hat om 'e nocht besocht en bepraat syn ûnderhearrigen om him te folgjen nei Noardumbrje, dêr't er Morgana weromstelle wol en wraak nimme wol op Erik. As Erik ynienen út himsels opdaagjen komt, wol Einar him earst deadzje, mar dat feroaret as er heart dat syn heit net ferdronken is, sa't er tocht hie, mar op befel fan Aella deade is. Erik syn djoerbetelle help oan Ragnar beävensearret in tydlik bestân tusken de beide healbruorren. Einar hat no gjin muoite mear om syn ûnderhearrigen mei te krijen om wraak te nimmen op Aella, en Einar en Erik sette mei de oare Wytsingen ôf nei Noardumbrje. Dêr witte se it kastiel fan Aella, dat op in skiereilantsje leit, ôf te snijen fan it fêstelân foar't der fersterkings oanfierd wurde kinne. De Wytsingen bestoarmje it kastiel en nimme it yn, wêrby't Einar en Erik allebeiden foaroan yn 'e striid binne. Erik giet efter de útnaaiende Aella oan. As er him ynhellet by de wolvekûle, smyt er him dêryn.
Produksje
The Vikings waard regissearre troch Richard Fleischer nei in senario dat skreaun wie troch Calder Willingham en bewurke troch Dale Wasserman. It skript wie basearre op 'e roman The Viking, fan Edison Marshall, dy't yn 1951 publisearre wie. Marschall hie syn boek wer basearre op 'e Aldnoarske sêgen om 'e persoan fan 'e Wytsinghaadman Ragnar Lodbrok hinne. As produsint wie by it projekt belutsen Jerry Bresler, foar de filmstudio's Bavaria Film (út Dútslân), Bryna Productions (fan haadrolspiler Kirk Douglas) en Curtleigh Productions (fan akteurs Tony Curtis en Janet Leigh). Der wie foar The Vikings in budget beskikber fan $3,5 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Jack Cardiff, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Mario Nascimbene.
De opnamen fan The Vikings fûnen foar it meastepart plak op lokaasje yn Noarwegen, yn Kvinnherad oan 'e Maurangerfjord, hoewol't guon binnendoarsênes filme waarden yn Britske studio's. Fierders waard ek oan 'e Limbaai yn Joegoslaavje (no Kroaasje) filme, wylst it kastiel fan Aella fan Noardumbrje eins it Fort-la-Latte wie, oan 'e Frânske kust fan Bretanje. Ernest Borgnine, dy't yn 'e film Ragnar, de heit fan Einar, spile, wie eins twa moannen jonger as Kirk Douglas, dy't de rol fan Einar fertolke. The Vikings wie de trêde fan fiif films wêryn't Tony Curtis en Janet Leigh ûnder harren houlik (dat duorre fan 1951 oant 1962) gearwurken as akteurs.
Distribúsje
De distribúsje fan The Vikings waard fersoarge troch United Artists. De film gie op 11 juny 1958 yn New York yn premiêre.
Untfangst
The Vikings krige fan 'e filmkritisy oer it algemien negative resinsjes. It tydskrift Variety foel, wat dat oangie, út 'e toan mei in resinsje dy't de film omskreau as "spektakulêr, opwinend en kleurryk", Kirk Douglas as "treflik passend by syn rol" en syn optreden as "geweldich". Yn The Washington Post skreau Leo Sullivan lykwols dat de film "wielderich" produsearre wie en "filme mei prachtige skientme troch dy master, Jack Cardiff", mar ek dat de plot fan 'e film "der net oan ûntkomme kin om saai te wêzen." John McCarten fan The New Yorker wie it mei him iens, en skreau: "It is in ferskriklik gefal, mar guon fan 'e útsichten oer de fjorden binne prachtich."
Yn The New York Times hie Bosley Crowther inkeld lof foar de kamerarezjy, mar hy wie teloarsteld dat de film "in klearebare kommersjeel stramyn folget, blykber sûnder earne te besykjen om wat nijs ta te foegjen. Utgeande fan it ferhaal oer de Noarmannen en de majestueuze aventoeren dy't hja perfoarst hiene by it útfieren fan ûntdekkingsreizen en it kolonisearjen fan 'e lege noardlike seeën, liket it oannimlik dat der wat heldhaftigers en ymposanters betocht wêze kinnen hie as dizze kopy fan in western […]."
Neffens Philip K. Scheuer, dy't foar de Los Angeles Times skreau, wie de film as drama "sa oerdreaun dat er troch de oardielkundige bioskoopbesiker mar kwealk serieus nommen wurde kin." Hy fûn dat The Vikings wol in "Prins Valiant-strip sûnder de prins" liek. De film siet neffens him sa grôtfol mei "halje-trawalje útfierde aksje dat it folwoeksen each it folgje sil mei in miks fan fermaak en ûnleauwe." Hoewol't de film folle mear suggerearret as sjen lit en de aksje dy't wol toand wurdt foar 21e-iuwske standerts alderferskuorrendste nuet is, wie Scheuer fierders fan miening dat "alle slaanderij, grouweldieden en ûnthalzings" The Vikings fierstente gewelddiedich makke om troch bern sjoen te wurden.
Resultaat
Akteur Kirk Douglas hie yn syn kontrakt fêstlizze litten dat er foar syn aktearjen gjin salaris ynkassearje soe, mar ynstee 60% fan 'e winst krige. Dat wie in snoade set dy't him úteinlik nei skatting $3 miljoen opsmiet.
Regisseur Richard Fleischer waard foar The Vikings nominearre foar in Directors Guild of America Award yn 'e kategory bêste rezjy. Kirk Douglas wûn mei syn rol as Einar de priis foar bêste akteur op it Ynternasjonaal Filmfestival fan San Sebastián.
Henry Scheffer
thumb|Henry Scheffer Foto:[[Pierre Petit (fotgraaf)|Pierre Petit ]]
Henry Scheffer (De Haach, 25 septimber 1798 – Parys, 15 maart 1862) wie in Nederlânsk keunstskilder dy't yn Frankryk wurke.
Biografy
Scheffer wie in soan fan portretskilder Johan Bernard Scheffer (1765-1809) en de Doardtske miniatuerskilder Cornelia Lamme (1769-1839). Dochter Cornélie Scheffer boaske oan de Frânske filosoof Ernest Renan.
Scheffer kaam as tsiender by syn mem yn te wenjen yn Parys. Dêr waard er, krektlyk as syn broer Ary Scheffer, learling fan Pierre-Narcisse Guérin. Fan 1824 ôf eksposearre Scheffer by de Paryske salon. Hy makke sjenrestikken en portretten. Syn wurk wie technysk sterk, mar helle net - mei troch in flak gebrûk fan kleuren - it nivo fan syn broer. Hy joech les oan ûnder oaren syn neef Arie Johannes Lamme. In jier foar syn ferstjerren krige Scheffer in jierjild fan it Frânsk regear takend.
Scheffer stoar yn de âldens fan 63 jier.
Filmfestival fan Telluride
It Filmfestival fan Telluride (Ingelsk: Telluride Film Festival) is in filmfestival yn 'e stêd Telluride, yn 'e Amerikaanske steat Kolorado. It wurdt elts jier holden yn it wykein nei de earste moandei fan septimber, it wykein fan 'e Amerikaanske Dei fan 'e Arbeid.
Skiednis
It Filmfestival fan Telluride waard yn 1974 oprjochte troch Bill en Stella Pence, Tom Luddy en James Card fan it Eastman-Kodak Film Preserve. It wurdt organisearre troch it Amerikaanske National Film Preserve (NFP). Yn 2007 loeken de Pences harren út 'e organisaasje werom. Julie Huntsinger en Gary Meyer waarden oannommen om fan dat jier ôf yn 'e mande mei Tom Luddy de organisaasje fan it festival te fersoargjen.
Yn 2010 gie it Filmfestival fan Telluride in partnerskip oan mei de toanielskoalle fan 'e Universiteit fan Kalifornje, Los Angeles (UCLA). Ut dy gearwurking kaam FilmLab fuort, in programma dat omtinken skinkt oan sawol filmkeunst as de filmyndustry. Yn it ramt fan dat projekt koene tsien selektearre studinten fan UCLA harren films fertoane op it filmfestival. Yn 2012 waard de gearwurking noch fuortsterke troch de oprjochting fan in filmprogramma op 'e Westwood-kampus fan UCLA.
Yn 2013 fierde it Filmfestival fan Telluride syn fjirtichste edysje mei de tafoeging fan in nije bioskoop, it Werner Herzog Theatre. Teffens waard er in ekstra dei oan it festivalprogramma taheakke.
Programma
It meastepart fan it programma fan it Filmfestival fan Telluride bestiet út nije films. Der is in ûnskreaune regel dat bûtenlânske films noch net earder yn Noard-Amearika útbrocht wêze meie om ta it filmfestival talitten te wurden. Wat dat oanbelanget, hat it Filmfestival fan Telluride in geunstige datum op 'e filmfestivalkalinder: nei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes en faak ek nei it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje (hoewol't dat ek wolris tagelyk falt), mar foàr it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto en it Filmfestival fan New York.
Prizen
It Filmfestival fan Telluride omfettet gjin wedstrydelemint tusken de films, mar der wurde elts jier wol trije filmmakkers en/of akteurs bekroane mei de Sulveren Medalje fan it Filmfestival fan Telluride. Lju dy't dy priis alris wûn hawwe, binne û.o. Francis Ford Coppola, Penélope Cruz, Daniel Day-Lewis, Catherine Deneuve, Clint Eastwood, Jodie Foster, Harvey Keitel, Ang Lee, David Lynch, Jack Nicholson, Meryl Streep en Peter O'Toole.
Herfoarme tsjerke (Easterwierrum)
De herfoarme tsjerke oan de Fûgelsangleane wie de tsjerke fan de herfoarme gemeente fan Easterwierrum. Nei it sluten fan de tsjerke foar de earetsjinst yn 2010 is it gebou ferkocht, ferboud ta in fekânsjewente en sadanich oanpast dat it gebou ek geskikt is foar minsken mei in beheining. De protestantske ynwenners fan Easterwierrum tsjerkje no yn ien fan de oare tsjerken fan de PKN-gemeente De Slachsang.
Skiednis
Troch't it doarp mear ferskode nei de Easterwierrum âldfeart en in komdoarp waard rekke de midsiuwske tsjerke stadichoan fierder isolearre fan it doarp. Oan it begjin fan de 20e iuw waard der foar keazen in nije tsjerke yn it doarp oan de âldfeart te bouwen. De midsiuwske tsjerke waard nij de foltôging fan de nije tsjerke ôfbrutsen. Yn it midden fan it frijsinnige Baarderadiel waard yn de herfoarme tsjerke jierrenlang rjochtsinnich preke. Dat hie fan gefolgen dat sneins ek minsken út oare doarpen nei Easterwierrum kamen foar de preek.
De lêste jierren waard der lang net mear alle sneinen in tsjinst holden. Op 12 maart 2010 fûn der foar it lêst in tsjerketsjinst plak.
Nei de ûntwijing
Nei de ûntwijing as tsjerke kaam der efter it noardeastlike diel fan it gebou in moderne oanbou en binne der yn it koer finsters ynbrocht. Yn de oarspronklike tsjerkeseal is der fierder de seal yn in wand ynbrocht. It tonferwulft bleau yntakt. Fan de ynrjochting krigen de 18e iuwske preekstoel en de hearebanken, dy't noch út de midsiuwske tsjerke stamme, wer in plak yn it gebou. Ek it ienmanualige oargel fan Bakker & Timmenga út 1897 bleau op de noch oanwêzige kreake stean.
Spoar fan Ljouwert nei Grins
It spoar fan Ljouwert nei Grins bestiet sûnt 1 juny 1866. De ferbining wie eartiids ûnderdiel fan de steatsline B, dy't fan Harns nei Nijeskâns rûn. It spoar fan Ljouwert nei Grins hat in lingte fan 54 kilometer. Oan it spoar lizze de stasjons Ljouwert - Ljouwert-Kammingabuorren - Stasjon Hurdegaryp - Stasjon Feanwâlden - Stasjon De Westereen - Stasjon Bûtenpost - Grijpskerk - Súdhorn en Stasjon Grins.
De spoarferbining is in desintraal spoar, dat wol sizze dat it net falt ûnder de ferantwurdlikheid fan in Ministearje fan Ferkear en Wettersteat, mar dat it falt ûnder in desintrale oerheid. Dat binne yn dit gefal de provinsjes Fryslân en Grinslân. De ferfierskonsesje is yn hannen fan Arriva. Dêrmei hat Arriva it allinnerjocht om op it trajekt treinen ride te litten.
It spoar waard inkelspoarich oanlein en is net elektrifisearre. Letter waard besluten om it spoar te ferdûbeljen. Doe't bliken die dat ferdûbeljen oer de hiele lingte te djoer wie, is allinnich it stik Feanwâlden - Grijpskerk ferdûbele (sa'n 30 kilometer). Op dit stik fan it spoar jildt in maksimum snelheid fan 140 kilometer it oere. It spoar Ljouwer-Grins is befeilige mei ATB-NG. Op it spoar sûnder boppelieding ride Switserske Spurt-dieseltreinen.
Stasjons en gebouwen
(kursyf: earder stasjon)
Kommandeur (koloniaal bestjoerder)
Kommandeur wie de titel fan in koloniaal bestjoerder fan de Feriene Eastyndyske Kompanjy en fan de Westyndyske Kompanjy. Dat wie yn gebieten dy't net sa wichtich wiene en dêr't gjin territoriaal gesach útoefene waard. It deistich bestjoer hie de kommandeur. De titel is te ferlykjen mei funksjes lykas: Opperhaad, Gesachhawwer en Residint.
Gebieten mei in kommandeur wiene:
WIC:
Crystle Lightning
Crystle Lightning (folút: Crystle Lea Lightning; Edmonton (Alberta), 5 febrewaris 1981) is in Kanadeesk aktrise, rapster en live-discjockey fan etnysk Yndiaansk komôf. Hja wennet sûnt 1990 yn 'e Feriene Steaten, en hat behalven de Kanadeeske ek de Amerikaanske nasjonaliteit. Bûten Noard-Amearika is Lightning benammen bekend wurden fan rollen yn films as Saving Jessica Lynch en American Pie Presents: Band Camp.
Jonkheid en oplieding
Lightning waard yn 1981 berne yn 'e stêd Edmonton, yn 'e Kanadeeske provinsje Alberta. Hja is de dochter fan regisseur en aktrise Georgina Lightning en de suster fan akteurs Cody Lightning en William Lightning. Hja is in etnyske Kry (Cree), en har famylje hat bannen mei de Samson Kry Naasje yn Hobbema en de Enoch Kry Naasje yn Enoch. Har efternamme betsjut yn it Ingelsk 'wjerljocht', en har foarnamme wurdt krektlyk útsprutsen as crystal, it Ingelske wurd foar 'kristal'; 'Crystle Lightning' klinkt dêrom as 'kristallen wjerljocht'. Lightning begûn yn Edmonton as aktrise te wurkjen yn 1985, doe't se noch mar fjouwer jier âld wie. Yn 1990 ferfear se mei har âlden en bruorren nei Hollywood, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje.
Aktearkarriêre
Yn Hollywood sette Lightning har karriêre fuort mei de rol fan Winnie yn 'e jongereinfilms The Last Chance Detectives: Mystery Lights of Navajo Mesa (1994), The Last Chance Detectives: Legend of the Desert Bigfoot (1995) en The Last Chance Detectives: Escape from Fire Lake (1996). Yn 1995 spile se ek de rol fan Jo yn Three Ninja's Knuckle Up.
Ien fan har bekendste rollen hie Lightning yn 'e oarlochsfilm Saving Jessica Lynch, út 2003, as de Hopy-Yndiaanse Lori Piestewa, de earste froulike Amerikaanske soldaat dy't sneuvele yn 'e Irakoarloch en de earste froulike Yndiaanske soldaat ea dy't yn Amerikaanske tsjinst kaam te sneuveljen. Ynternasjonaal waard Lightning lykwols bekender mei har rol yn 'e filmkomeedzje American Pie Presents: Band Camp, út 2005. Dêryn spile se Chloe, de bêste freondinne fan haadrolspylster Arielle Kebbel.
Muzykkarriêre
Njonken har aktearkarriêre is Lightning ek aktyf as live-discjockey, wêrby't se muzyk draait fan it sjenre electro house. Se begûn har muzykkarriêre nei't se dêrta ynspirearre wie troch in optreden fan DJ Lady Tribe yn in nachtklub yn Los Angeles. Se wist in oare dj, Christi Mills, oer te heljen om har mentor te wurden, en letter treden sy en Mills in skoft tegearre op ûnder de namme Ladies of the House.
Teffens is Lightning rapper fan 'e hiphopgroep LightningCloud, dy't se oprjochte mei rapper MC RedCloud. Yn 2012 brocht LightningCloud it album LightningCloud út, yn gearwurking mei RedCloud syn maat DJ Hydroe. Datselde jiers ferskynde ek Lightning har nei harsels ferneamde debútalbum as solo-artyste. Yn 2013 wûn LightningCloud de Who's Next: Battle of the Best-rapwedstryd op it hiphopradiostasjon Power 106. Lighting en RedCloud bemachtigen dêrmei net inkeld in priis fan kontant jild, mar ek de mooglikheid om op te treden mei Kendrick Lamar en de kâns om it yn in nije wedstryd op te nimmen tsjin Radamiz, dy't in soartgelikense kompetysje oan 'e Amerikaanske eastkust wûn hie. Op 15 maart 2013 fersloech LightningCloud Radamiz yn Austin (Teksas), en wûnen se de kâns om in nûmer op te nimmen mei rapper Timbaland.
Priveelibben
Crystle Lightning wennet yn Studio City yn Súdlik Kalifornje, ûnder de reek fan Los Angeles.
Midstrjitte 81
Midstrjitte 81 is in ryksmonumint oan de Midstrjitte 81 op De Jouwer.
It wen-/wurkhûs hat in hege foarbou en in plastere gevel. De swiere kroanlist mei bloklist sit ûnder in dwers skylddak mei mânske hoekskoarstiens.
Yn it ûnderste diel siet eartiids it buro fan de Ryksplysje, letter waard it in winkel.
Bûnte Wapity
Bûnte Wapity (Lakota: Heȟáka Glešká, útspr.: [he'χa:ka gleʃka:]; Ingelske oersetting: Spotted Elk; ±1826 – Wounded Knee (Súd-Dakota), 29 desimber, 1890) wie in Yndiaansk opperhaad fan 'e Minnikonzjû-substamme fan 'e Lakota-Sû (Lakota Sioux). Hy is better bekend ûnder de lytsachtsjende bynamme Grutte Foet (Lakota: Si Tȟáŋka, útspr.: [si 'tˣã:ka]; Ingelsk: Big Foot), dy't in Amerikaanske soldaat te Fort Bennett him joech. Oan 'e ein fan 'e Flakte-Yndiaanske Oarloggen fan 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw wied er ien fan 'e lieders fan 'e geastedûnsers. Hy waard mei in grut part fan syn folgelingen deade troch Amerikaanske troepen by it Bloedbad fan Wounded Knee, ein desimber 1890.
Jonkheid
Bûnte Wapity waard berne om 1826 hinne, en groeide op as de oannommen soan fan Inkele Hoarn (Lone Horn), in opperhaad fan 'e Minnikonzjû-Lakota. Hy hie trije bruorren: Kromme Noas (Roman Nose; net te betiizjen mei de Sjajinske kriger mei deselde namme), Kikkert en Reitsje-de-Wolkens-Oan, dy't elk lieder fan in Minnikonzjû-troep wurde soene. Yn 1877 waard Bûnte Wapity, nei't syn heit op 'e âlderdom fan 87 jier ferstoarn wie, sels ek opperhaad. As Yndiaansk foaroanman waard Bûnte Wapity rûnom beskôge as in kundich lieder fan syn folk, en in grut foarstanner fan frede mei de Amerikanen. Hy stie bekend om syn diplomasy, wêrmei't er withoefolle rûzjes en ûnderlinge deilisskippen tusken de ferskillende Lakota-stammen en -troepen oersljochte.
Oarloch mei de Amerikanen
Hoewol't er him ûnder de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 ferbûn mei de Lakota dy't har net deljaan woene ûnder de oerhearsking troch de Feriene Steaten, wêrûnder syn healbroer Sittende Bolle, syn neef Mâl Hynder en syn broer Reitsje-de-Wolkens-Oan, naam er diel oan gjin inkeld grut militêr treffen. Dat behindere de Amerikanen lykwols net om him nei ôfrin fan 'e oarloch as in fijân te beskôgjen, en nei't se har oerjûn hiene, waarden de Minnikonzjû, ek dy fan syn eigen troep, min behannele.
Yn it reservaat
Se waarden nei in krite yn it Grutte Sû Reservaat ta stjoerd dy't úteinlik, yn 1889, nei de opdieling, it Cheyenne River Yndianereservaat wurde soe. Dêr moedige Bûnte Wapity ûnder syn folgelingen de oanpassing ta it libben yn in reservaat oan, en sels wied er ien fan 'e earsten dy't der nôt begûn te ferbouwen, krekt sa't it Amerikaanske regear it hawwe woe. Ek sette er him yn foar de stifting fan skoallen foar de Yndiaanske bern, en lei er him fannijs ta op it bewarjen fan 'e frede mei de blanken.
De libbensomstannichheden yn 'e reservaten wiene sels yn 'e bêste tiden net om oer nei hûs te skriuwen, mar doe't oan 'e ein fan 'e 1880-er jierren ferskate jierren efterinoar de rispinge mislearre, rekken de Lakota foar har iten folslein ôfhinklik wiene fan it Amerikaanske regear, dat har lykwols (troch korrupsje yn ít Buro fan Yndiaanske Saken) in grut part fan 'e tiid net mear as heale of twatrêde rantsoenen ferskafte. De Lakota hiene der klauwen oan om te oerlibjen, en benammen winterdeis kamen hûnderten fan harren om fan 'e honger.
Carel Æmilius Els Collot d'Escury
thumb| Carel Æmilius Els Collot d'Escury Carel Æmilius Els baron Collot d'Escury (Rotterdam, 26 maaie 1779 - Ljouwert, 27 jannewaris 1828) wie in Nederlânsk politikus.
Famylje
Collot d'Escury, lid fan de famylje Collot d'Escury, wie in soan fan Johan Marthe baron Collot d'Escury (1742-1817), bestjoerder yn Rotterdam en Twadde Keamerlid, en Wilhelmina Christina barones du Tour (1747-1823). Hy waard yn 1814 talitten ta de Eallju fan Fryslân. Hy boaske efterelkoar oan Dido Cecilia fan Echten en Anna Clara Electa baronesse fan Asbeck. Ut it earste houlik hie die fiif bern en út it twadde twa bern.
Bûnte Wapity
De geastedûns
Tsjin dy eftergrûn moat de opkomst fan 'e geastedûns sjoen wurde, in synkretistyske religy dy't it troch de misjonarissen brochte kristendom fermong mei de lânseigen leauwensoertsjûgings fan 'e Yndianen, en dy't ferspraat waard troch de Pajût-profeet Wovoka. De oanhingers fan 'e geastedûns leauden dat se de tiid werom en de bizons wer ta libben dûnsje koene. It wie feitliks net mear as it lêste, patetyske besykjen fan in ferrinnewearre kultuer om mei himsels yn it reine te kommen, mar it Amerikaanske regear seach it as in opstannige beweging dy't daliks de kop yndrukt wurde moast, en griep it boppedat oan om it ferneamde Lakota-opperhaad Sittende Bolle op te pakken, dy't nettsjinsteande syn âlderdom en it feit dat er him ûnder it Amerikaanske bewâld deljûn hie, troch de Amerikanen noch altyd as in ûnrêststokelder beskôge waard. Dy arrestaasje, op 15 desimber 1890, rûn lykwols út op in sjitpartij wêrby't de âldman omkaam.
Carel Æmilius Els Collot d'Escury
Karriêre
Collot d'Escury studearre fan 1797 ôf oan Romeinsk- en modern rjocht oan de Hegeskoalle yn Grins, mar makke de stúdzje net ôf. Hij was vanaf 1809 jachtofsier yn Fryslân, waard maire/skout fan Minnertsgea (1811-1816), lid fan de algemiene rie, departemint Fryslân (1812-1813), presidint fan de kantonnale fergadering, kanton Ljouwert (1813) en lid fan de Fergadering fan Notabelen. Fan 1816 oant 1828 wie er grytman fan Barradiel.
Hy waard keazen ta lid fan de Provinsjale Steaten (1814-1817, 1819-1828) en Deputearre Steaten (1814-1816) fan Fryslân. Fan 21 oktober 1817 oant 18 oktober 1819 wie er lid fan de Twadde Keamer. Teffens wie er lid fan it bestjoer fan it Amortisaasjesyndikaat (1817-1828) en fan it Syndikaat fan Hollân (fan 1822 ôf).
Bûnte Wapity
De geastedûns
Tsjin dy tiid hie Bûnte Wapity him al ûntjûn ta in lieder fan 'e geastedûnsbeweging, en nei de dea fan Sittende Bolle ûntflechten sa'n twahûndert leden fan dy syn Hûnkpapa-stamme, dy't fierdere repressaillemaatregels fan 'e Amerikanen frezen, it Standing Rock Reservaat om har yn it oangrinzgjende Cheyenne River Reservaat by Bûnte Wapity en dy syn Minnikonzjû te jaan. Mar Bûnte Wapity sels fielde him ek neat te feilich nei de gewelddiedige dea fan syn healbroer, en doe't it âlde Oglala-opperhaad Reade Wolk him beskûl oanbea yn it Pine Ridge Reservaat, sette er op 23 desimber ôf dêrhinne, mei by him syn rom trijehûndert minsken tellende Minnikonzjû-troep en 38 fan 'e Hûnkpapa. Om't it Cheyenne River Reservaat lykwols sûnt it foargeande jier net mear oan it Pine Ridge Reservaat grinzge, en de Yndianen dus troch lân tsjen moasten dat al troch blanken kolonisearre wie, waard dit troch de Amerikanen beskôge as in útbraak út it reservaat.
It Bloedbad fan Wounded Knee
Op 28 desimber 1890 waard de troep fan Bûnte Wapity, dy't ûnderweis in longûntstekking oprûn hie, by Porcupine Butte yn it Pine Ridge Reservaat ûnderskept troch in detasjemint fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint. Bûnte Wapity en syn folgelingen fersetten har net, en waarden begelaat nei in plak oan 'e Wounded Knee Creek, dêr't se har kamp opsloegen en de nacht trochbrochten. Letter dy jûns joech kolonel James W. Forsyth him mei de rest fan it 7de Kavaleryrezjimint by harren, wat it tal soldaten op 500 brocht. De Minnikonzjû en Hûnkpapa wiene sa'n 350 yn oantal, mei dêrûnder sa'n 120 manlju en 230 froulju en bern.
Op 'e moarn fan 29 desimber waard it Yndiaanske kamp besingele troch de soldaten, dy't de Yndianen ûntwapenje woene. Doe't se de dôve kriger Swarte Kojoate syn nije gewear ôfkrije woene, ûntstie der, wierskynlik troch misbegryp, in lyts opstjitsje. It gewear gie ôf, wat foar Amerikaanske soldaten it teken wie om fan alle kanten daliks it fjoer op 'e fierhinne ûntwapene Yndianen te iepenjen. Doe't dejingen dy't net daliks omkamen, besochten om út te naaien, waarden se troch de kavaleristen op harren hynders neisitten, wylst fan 'e heuvel ôf mei kanonnen op har sketten waard. Dizze slachtpartij, dy't bekend kaam te stean as it Bloedbad fan Wounded Knee, koste oan 290 fan 'e 350 Yndianen it libben. Dêrûnder wiene 90 manlju en 200 froulju en bern. Ek Bûnte Wapity kaam om.
Omaha Beach
Omaha Beach is ien fan de fiif strannen dêr't Alliearde troepen op 6 juny 1944, D-Day, yn de Twadde Wrâldkriich lannen en in begjin makken oan de befrijing fan West-Europa fan it nazydom. It wiene Amerikaanske troepen, dy't foar it Alliearde brêgehaad op Omaha Beach de trochbraak yn de Dútske linys forsearje moasten.
Tarieding
De namme Omaha Beach is ûntliend oan de Amerikaanske stêd Omaha yn Nebraska. It lâningsgebiet westlik fan Omaha Beach krige as namme Utah Beach en de trije eastlik lizzende strannen Gold, Juno en Sword Beach. Omaha Beach wie mei 10 kilometer strân en oant 30 meter hege kliffen tusken de mûning fan de Vire by Vierville-sur-Mer en de lytse fiskershaven fan Port-en-Bessin it langste stik front fan de Alliearde lâning. Fan west nei east wie Omaha Beach yn de folgjende acht stikken yn koadenammen ûnderferdield: Charlie, Dog Green, Dog White, Dog Red, Easy Green, Easy Red (mei likernôch 2,2 kilometer it langste stik), Fox Green en Fox Red. It doel fan de Amerikaanske oanfal op Omaha Beach wie it ynnimmen fan de doarpen Coleville, Saint-Laurent-sur-Mer, Vierville-sur-Mer en it útskeakeljen fan de Dútske batterij by Pointe du Hoc.
Yn de plâningsfaze fan de Operaasje Overlord yn 1943 waard Omaha as lâningsplak keazen, om't dêr op dat stuit hast gjin ferdigeningswurken wiene. Sels in moanne foar D-Day joech de ynljochtingetsjinst oan dat de sitewaasje noch jimmeroan itselde wie. Oannommen waard dat in Allieard bombardemint folge troch besjittings troch de marine de measte Dútske stellings útskeakelje soe.
Formeel hearde ek Pointe du Hoc (westlik fan de sektor Charlie) ta it lâningsgebiet fan Omaha. Dêr wie in tige sterke Dútske artillerystelling mei seis Frânske stikken 155 mm-geskut, dy't each op it strân hold en de Amerikaanske lâningstroepen fan Utah Beach en Omaha Beach ûnder fjoer nimme koe. Alhoewol't de stellings swier bombardearre en mei skipsartillery oanfallen wiene, holden dy stân. Dêrom krige it Amerikaanske 2e Rangerbataljon de opdracht om it geskut op 'e moarn fan D-day te ferneatigjen.
Dútske ferdigening
Yn desimber 1943 hie de Dútske fjildmaarskalk Erwin Rommel nei in ynspeksje it befel jûn om de sektor fuortendaliks út te bouwen en op it stuit fan D-Day hiene de Dútsers by it 10 kilometer lange strân lâns in rige fan Widerstandsneste (fersetsnêsten) boud, dy't konsintrearre wiene by in pear wetterrinnen. Trochdat de kust yn in lichte bocht rint, hiene de fersetsnêsten, WN 70, WN 71, WN 72 en WN 73 oan de westlike kant en WN 60, WN 61 en WN 62 oan de eastlike kant, in tige goede posysje om it hiele strân ûnder fjoer te nimmen. Krekt as de fersetsnêsten WN 63, WN 67 en WN 69 leine dy djip ferskûle efter de rotsen.
Foar it oanlizzen fan it ferdigeningsstelsel hiene de Dútsers hûzen ôfbrutsen. Tusken de fersetsnêsten en yn de wetterlopen hiene hja minefjilden oanlein en om deade hoeken te beskermjen hiene de Dútsers flammewerpers yngroeven. De fersetsnêsten wiene mei lytsere posten troch in wiid fertakke rinfuorgestelsel mei-inoar ferbûn. De Dútsers lieten ek fjilden mei seeminen en oare beheinings mei stikeltried en saneamde asperzje-ôfsettings oanlizze.
Lâning
Al by de tarieding fan de lâning wie der grutte tsjinslach. De marine wist de fijân net te treffen en in soad ôfsketten granaten kamen yn 'e see telâne. It sicht wie min en om't de piloaten der wis fan wêze woene dat hja net eigen troepen troffen, smieten hja de bommen pas boppe lân, dy't dêrnei efter de Dútske linys bedarren. Ek it ôfsjitten fan raketten fan spesjale skippen mei lansearynstallaasjes misten harren doel. Troch de hurde wyn en rûge see slagge it mar om twa amfibyske Shermantanks oan lân te bringen. Trije oare tanks waarden mei in lâningsboat, wêrfan't de kleppen op see net iepenen, oant op it strân brocht. De weagen wiene heech en it sicht min; it wie op see lestich maneuvrearjen en de tanks moasten fiif kilometer nei it strân ôflizze. De kanvasskerms dy't de tanks driuwende holden, koene weagen fan 30 sintimeter ha, mar de weagen wiene wol twa meter. Fan de 32 tanks sonken 27 en de bemanning dêrfan ferdronk.
Trochbraak
In earste trochbraak kaam om 09:00 oere yn de seksje Dog White. Dêr wie de Dútske ferdigening net sterk en koe it fersetsnêst WN 70 útskeakele wurde. 31 Dútske soldaten fan de 352e Ynfanterydifyzje waarden kriichsfinzen nommen en likernôch 20 minuten letter slaggen de troepen fan generaal Norman Cota deryn it steile stik strân te beklimmen en it efterlân yn te gean. Generaal Cota brocht syn mannen nei it easten nei Vierville en focht him dêrwei in wei nei it strân (D1 Beach Exit). Al rillegau waarden de fersetsnêsten WN 64 en WN 65 útskeakele en dêrmei E1 frijfochten. De Amerikanen koene no fierder it efterlân yn marsjearje.
Twa Amerikaanske torpedoboatjagers kamen Omaha Beach oant op 1.100 meter fan it strân benei en beskeaten Dútske stellings eastlik fan Les-Moulins.
Op oare plakken hiene de Alliearden in sterkere ferdigening te oerwinnen en tsjin 'e ein fan de moarn sieten grutte ienheden op de sektor Easy Red fêst. Op de sektors Easy Red en Easy Green waarden fersterkings oanfierd en de ferwûne soldaten waarden evakuearre.
It Dútske fersetsnêst WN 72 joech it om 13:00 oere hinne op, sadat de strânútgong D1 nei Vierville-sur-Mer frij kaam. In heal oere letter makke de Dútske 352e Ynfanterydifyzje in tige grutte flater troch oan it Dútske 7e leger troch te jaan dat de Alliearde lâning mislearre. Mooglik kaam it berjocht by it 7e Leger skeind oer en waard it ferkeard ynterpretearre. Yn de sektor Easy Red oan de grins mei sektor Fox Green slagge it de Amerikanen om 14:35 oere it sterke Dútske fersetsnêst WN 62 út te skeakeljen. Mar fjouwer Dútske soldaten oerlibben dy slach. De strânútgong D1 waard troch it Dútske fersetsnêst WN 73 ûnder fjoer nommen en koe pas tsjin 17:00 oere troch twa Amerikaanske rangerbataljons ynnommen wurde. Troepen fan de 29e Amerikaanske Ynfanterydifyzje wisten op te tsjen oant Pointe du Hoc. Tsjinoanfallen fan Dútske kant twongen de troepen en tanks weorm nei it lêste plak foar Pointe du Hoc. Nei 20:00 oere lânen mear troepen mei materieel lykas tanks en artillery.
Oan de westlike kant fan Omaha Beach slagge it de 1e Amerikaansk Difyzje net om dy deis it doel te heljen. De oare moarn (7 juny) besochten de Dútsers fan it 915e Grenadiersregimint noch in oanfal om troch te stjitten nei de kust. Dy ûndernimming mislearre en feroarsake it definityf ynstoarten fan de Dútske ferdigening fan it strân. Dy deis wiene de rest fan de Dútske legerûnderdielen allinne noch op weromtocht. Mei de pear tanks en de hânwapens dy't hja noch hiene koene hja de Alliearde tanks, artillery en lofmacht net mear keare.
Oan Alliearde kant foelen by de striid om Omaha Beach 2.000 oant 5.000 slachtoffers, oan Dútske kant 1.200 slachtoffers.
Nei D-Day tsjinne Omaha Beach as haven. Njonken de keunstmjittige haven yn Arromanches-les-Bains (Mulberry B) waard in twadde haven oan it strân fan Vierville en Saint-Laurent oanlein. Dy Mulberry A (A stiet foar American; B foar British) rekke troch in tige swiere stoarm tusken 19 en 22 juny fernield. De noch te brûken dielen waarden nei Arromanches sleept en de foarrieden om de soldaten te fersoargjen waarden fuort troch LCT's, DUKW's en LST's oan lân brocht.
Alternative für Deutschland
De Alternative für Deutschland (Frysk: Alternatyf foar Dútslân), ôfkoarte ta AfD, is in yn 2013 oprjochte politike partij yn Dútslân. De partij stiet bekend as rjochts-populistysk en Euroskeptysk, mar ek as konservatyf en ekonomysk liberaal. By de lânlike ferkiezings fan 2013 waard de kiesdrompel fan 5 persint krekt net helle om yn it Dútske parlemint, de Bûnsdei, te kommen.
A Matter of Life and Death (album)
A Matter of Life and Death is it fjirtjinde studio-album fan Iron Maiden. It album waard opnommen tusken 1 maart en 4 maaie 2006 yn de Sarm West-studios yn Londen en waard trije moanne letter op 28 augustus 2006 útbrocht.
Dún Chaoin
Dún Chaoin (Ingelsk: Dunquin) is in plak yn it fierste westen fan it Ierske greefskip County Kerry op it skiereilân Dingle.
Dún Chaoin is ferneamd meidat seanchaí, Peig Sayers (1873 - 1958) dêr berne waard. Dún Chaoin leit yn in Gaeltachtregio.
Dún Chaoin hat in fearferbining mei de Blasketeilannen, dy't oant yn de 50er jierren benne wiene. It Blasket Heritage Centre ferhellet fan de skiednis fan dy eilannen en ek fan de Ierske skriuwers dy't it hurde libben fan de eilanners beskreaun hawwe. Fierders is de skoalle, dy't foar de film Ryan's Daughter (fan David Lean, 1969) boud waard it besjen wurdich. De skoalle hat mar twa lokalen en der wurdt yn it Iersk ûnderrjocht jûn.
Prosper Lucas
Prosper Lucas (Saint-Brieuc, 4 novimber 1808 – Mennecy, 2 april 1885) wie in Frânsk dokter, broer fan Pierre-Hippolyte Lucas (1814-1899) en spesjalist yn de stúdzje fan erflikens. Hy skreau dêroer: Traité philosophique et physiologique de l'hérédité naturelle ('Filosofyske en fysiologyske ferhanneling oer natuerlike erflikens') - hiele titel - ''Traité philosophique et physiologique de l'hérédité naturelle dans les états de santé et de maladie du système nerveux, avec l'application méthodique des lois de la procréation au traitement général des affections dont elle est le principe. Ouvrage où la question est considérée dans ses rapports avec les lois primordiales, les théories de la génération, les causes déterminantes de la sexualité, les modifications acquises de la nature originelle des êtres, et les diverses formes de névropathie et d'aliénation mentale, yn twa dielen (1847 en 1850), dêr't Charles Darwin yn syn The Origin of Species'' (1859) oer skriuwt as 'it meast folsleine en it bêste oer dit ûnderwerp'.
De Frânske naturalistyske skriuwer Émile Zola waard beynfloede troch it wurk fan Lucas, mar ek troch Claude Bernard en Hippolyte Taine.
Aleksander Fjodorovitsj Mosjaisky
Aleksander Fjodorovitsj Mosjaisky (Russysk: Александр Фёдорович Можайский; Kotka (Finlân), 21 maart 1825 - Sint Petersboarch, 1 april 1890) wie in Russysk marineofsier en loftfeartpionier. Yn 1883 boude er de earste mei in stoommasine oandreaune fleanmasine yn de skiednis fan syn lân.
Mosjaisky wie in protte jierren fan syn libben op see. Yn dy tiid waarden wol draken brûkt foar it oerbringen fan sinjalen tusken skippen, sadwaande learde er faaks oer de swierrichheden fan de bou fan tastellen swierder as lucht. Om 1860 hinne besleat er him ta te lizzen op de bou fan fleanmasines.
Yn 1909 woe in Russyske krante hawwe dat Mosjaisky syn spronkje de earste motorisearre 'flecht' west hie. Dy kleem waard letter ûnder it Sovjetregear noch faak werhelle. Undersyk troch de TsAGI (Tsentralniy Aerogidrodinamicheskiy Institut) yn de santiger jierren hat útwiisd dat de claim ûnrjochtlik wie, dat Mosjaisky syn oarspronklik tastel net fleane koe meidat de fleugels gjin lift joegen en de motors te min fermogen hiene. Teffens die út it ûndersyk bliken dat mei de sterkere motor, dy't Mosjaisky flak foar dea yn gedachten hie, it tastel faaks wol fleane kind hie.
Dochs hat Mosjaisky syn fertsjinsten foar de fleanderij hân, benammentlik wat de bestjoering en de oandriuwing oanbelangje, de beheinde technyk fan syn tiid yn acht naam.
Asteroïde 2850 Mosjaisky is nei him fereamd.
Lugh
Lugh of Lug (Aldierske útspr.: [luɣ], likernôch: "lûg" mei de g fan 'drûge'; modern Iersk: Lú, útspr.: [lu:], likernôch: "lûû") is yn 'e Ierske mytology in godheid dy't ferbûn is mei de sinne en/of tonger en wjerljocht en/of wiisheid en kennis. Yn 'e myten wurdt er beskreaun as in held en in hege kening dy't earne yn it twadde milennium f.Kr. oer Ierlân hearske hawwe soe. Lugh stiet bekend ûnder in stikmannich bynammen dy't foar it meastepart ferwize nei syn betûftens yn 'e striid en syn knaphandigens by it meitsjen fan foarwerpen. As god komt er fuort út 'e pan-Keltyske godheid Lugus. Syn Welske wjergader is Lleu Llaw Gyffes.
Berte
Lugh wie de soan fan Cian, in prins fan 'e Tuatha Dé Danann, en Ethniu, de dochter fan Balor, de kening fan 'e Fomoaren. Harren houlik, dat yn Cath Maige Tuired plakfûn, wie sadwaande de besegeling fan in dynastyk ferbûn tusken twa famyljes of groepen fan goaden. Yn 'e tekst Lebor Gabála Érenn jout Cian de jonge Lugh boppedat oan Tailtiu, de keninginne fan 'e Fir Bolg, om him grut te bringen, wat noch in trêde ras fan goaden yn 'e saak behellet.
Neffens in ôfwikend folksferhaal, dat yn 1835 oan 'e wittenskipper John O'Donovan ferteld waard troch in Shane O'Dugan fan it eilân Tory, foarseit in druïde oan Balor, de kening fan 'e Fomoaren, dat er troch de hân fan syn pakesizzer omkomme sil. Dêrom slút Balor syn dochter Ethniu op yn in hege toer op Tory, dêr't se fersoarge wurdt troch tolve froulju, dy't fan Balor de opdracht krigen hawwe om sels it bestean fan manlju foar har geheim te hâlden. Op it fêstelân hat ûnderwilens in Mac Cinnfhaelaidh (dy't wierskynlik lykslein wurde moat mei Cian) in ko dy't sa'n molke jout dat in elk oergeunstich op him is. Wylst Mac Cinnfhaelaidh ris fuort is, bejout Balor him nei syn hûs ta en ûntfytmannet dêr yn 'e foarm fan in lyts readhierrich jonkje de ko oan Mac Cinnfhaelaidh syn broer, Mac Samthainn.
As Mac Cinnfhaelaidh wer thús komt en ûntdekt wat der bard is, sint er op wraak. Hy ropt de help yn fan in leanan sídhe (fee) dy't Bírog hjit en lit him troch har fia translokaasje nei de top fan 'e Ethniu har toer bringe, dêr't er Ethniu ferliedt en geslachtsferkear mei har hat. Meitiid skinkt sy dan it libben oan in trijeling, dy't Balor oan in tsjinstfeint jout om se te ferdrinken yn in draaikolk. Ien fan 'e jonkjes ûntkomt him lykwols en wurdt troch Bírog rêden en nei Mac Cinnfhaelaidh ta brocht, dy't de poppe oan syn broer, de smid Goibniu of Gavida, jout om him grut te bringen. As it yn dit ferhaal nammeleaze jonkje grut is, komt de profesije fan 'e druïde út en deadet er syn pake Balor. Folkloristen beskôgje dit as in ferhaal oer Lugh, ek al wurdt syn namme der net yn neamd.
Jonkheid
Neffens bekendere myten reizget Lugh, nei't er grutbrocht is oan it hof fan 'e Fir Bolg, nei Tara ta, dêr't er him by it hof fan kening Nuada fan 'e Tuatha Dé Danann jout. De doarwarder dêre wol him inkeld trochlitte as er in feardichheid hat dêr't oan it hof ferlet fan is, dat Lugh biedt syn tsjinsten oan as makker (fan dingen), smid, foarfjochter, swurdfjochter, harpist, held, dichter, skiedkundige, tsjoender en ambachtsman, mar eltse kear wurdt er ôfwiisd om't de Tuatha Dé Danann al sa'nent hawwe. As er lykwols freget oft se ek al immen hawwe dy't al dy dingen tagelyk dwaan kin, moat de doarwarder bekenne dat se sa'nent net hawwe, en wurdt Lugh trochlitten.
Neitiid wurdt er oansteld ta haad-ollam fan Ierlân (in ollam is in soarte fan dichter of bard). Hy wint in tegelsmytwedstryd fan Ogma, de foarfjochter fan kening Nuada, en fermakket it hof troch op 'e harpe te spyljen. De Tuatha Dé Danann wurde yn dy snuorje ûnderdrukt troch de Fomoaren, en Lugh besaud him deroer hoe nuet oft se har dêr ûnder deljouwe. Nuada freget him ôf oft Lugh syn folk mooglik fan 'e frjemde oerhearsking befrije kin, en stelt him oan as legeroerste, wêrnei't Lugh daliks tariedings foar oarloch begjint te meitsjen.
Lettere dieden
As de soannen fan Tuireann (Brian, Iuchar en Iucharba) Lugh syn heit Cian deadzje dy't op dat stuit de foarm fan in baarch oannommen hie, lit Lugh harren by wize fan wearjild in rige skynber ûnmooglike prestaasjes ferrjochtsje, dy't se lykwols allegear folbringe. By harren lêste die reitsje de trije lykwols deadlik ferwûne, en nettsjinsteande de smeekbea fan Tuireann wegeret Lugh om harren gebrûk meitsje te litten fan ien fan 'e magyske foarwerpen dy't se foar him beset hawwe, in bargehûd dy't alle wûnen genêst. Brian, Iuchar en Iucharba komme sadwaande te ferstjerren en neitiid stjert harren heit fan fertriet.
Mei de magyske foarwerpen dy't de soannen fan Tuireann him brocht hawwe, fiert Lugh de Tuatha Dé Danann oan yn 'e Twadde Slach by Mag Tuireadh tsjin 'e Fomoaren. By dat treffen sneuvelet Nuada, de kening fan 'e Tuatha Dé Danann, troch de hân fan Balor, de kening fan 'e Fomoaren en de pake fan Lugh. Dêrnei sil Balor ek Lugh te liif en hy slacht syn trêde, giftige each op, dat alles deadet dêr't it nei sjocht. Mar Lugh jaget mei syn slinger in stientsje troch dat each hinne, wêrmei't er Balor sa ferheftich rekket, dat syn trêde each der troch syn efterholle út fljocht. Nei de dea fan harren kening reitsje de Fomoaren yn betizing en sa winne de Tuatha Dé Danann de slach.
Daniella Perkins
Daniella Perkins (ropnamme: Dani; folút: Daniella Orion Perkins; Anaheim (Kalifornje), 13 juny 2000) is in Amerikaansk aktrise en sjongster fan Afro-Amerikaansk etnysk komôf. Hja is benammen bekend wurden mei rollen yn tillefyzjesearjes op 'e bernestjoerder Nickelodeon, lykas Legendary Dudas en Knight Squad. Se is ek tige populêr op sosjale media as Twitter, Instagram en YouTube.
Lugh
Lettere dieden
Nei syn oerwinning fynt Lugh Bres, de heal-Fomoarske eardere kening fan 'e Tuatha Dé Danann allinnich en ûnbeskerme op it slachfjild. Bres smeket him om it libben behâlde te meien, en ûnthjit dat er, as er sparre wurdt, meitsje sil dat alle kij yn Ierlân oanhâldend melk binne. De Tuatha Dé Danann, lykwols, binne wol tefreden mei it diel fan it jier dat harren kij no molke jouwe. Dan ûnthjit Bres dat er soargje sil dat der yn Ierlân tenei fjouwer kear jiers rispe wurde kin, mar de Tuatha Dé Danann fine dat it wol mei ien rispinge ta kin. Uteinlik beslút Lugh it libben fan Bres te sparjen as dy de Tuatha Dé Danann de geheimen fan it ploegjen, siedzjen en rispjen leart. Neitiid wurdt Lugh yn it stee fan Nuada ta kening fan 'e Tuatha Dé Danann kroane, en regearret er fjirtich jier lang as hege kening oer Ierlân. Syn mytyske regearperioade wurdt útinoar rinnend datearre as 1870-1830 f.Kr. of as 1447-1407 f.Kr.
Daniella Perkins
Karriêre
Yn 2017 wie Perkins te sjen yn in gastrol yn 'e searje Del Playa. Ek fertolke se dat jiers de rol fan Violet yn 'e tillefyzjesearje Painting Autumn. Yn 2018 hie se in gastrol yn 'e ôflevering Rhymth & Shoes fan 'e searje The Thundermans, en ek spile se doe as Milly Turkel de haadrol yn 'e tillefyzjefilm Blurt. Nei noch in gastrol yn 'e searje Nicky, Ricky, Dicky & Dawn krige Perkins yn it tillefyzjeseizoen 2018-2019 ien fan 'e haadrollen yn 'e aventoeresearje foar bern Knight Squad, as Ciara.
Lugh
Lettere dieden
Under syn regear soe Lugh de saneamde Gearkomste fan Talti ynsteld hawwe, in sportevenemint dat sterk wei hat fan 'e oarspronklike Olympyske spullen yn it âlde Grikelân. Dat jierliks holden festival einige op 'e hjeldei Lughnasadh (1 augustus), en waard holden ta oantins oan syn pleechmem Tailtiu, yn it plak dat har namme droech (no Teltown, yn County Meath). Fierders stelde Lugh ek in Lughnasadh-merke yn op twa oare plakken, Carman en Naas, ta eare fan 'e goadinnen Carman en Nás. Feardichheden op it mêd fan hynsteriden en fjochtsport namen by alle trije eveneminten in wichtich plak yn. Lughnasadh sels omfieme lykwols de fiering fan Lugh syn oerwinning op 'e geasten fan 'e Oare Wrâld, dy't besocht hiene en hâld de rispinge foar harrensels. Dizze hjeldei bestie fuort oant fier yn it kristlike tiidrek, en wurdt noch altyd fiert ûnder in grut ferskaat oan nammen. Lúnasa is no de Ierske namme foar de moanne augustus.
Daniella Perkins
Karriêre
Yn 2018 presintearre Perkins de útrikking fan 'e Nickelodeon Kids' Choice Awards. Hja hat in jongere suster, Devenity Perkins, mei wa't se de Musical.ly-groep The Perkins Sisters foarmet, dy't mear as 2,2 miljoen folgers hat op 'e sosjale media.
Priveelibben
Daniella Perkins is 1.55 m lang en weaget 48 kg. Har fermogen waard yn 2018 skat op $300.000. Yn 2017 hie se ferkearing mei kollega-akteur Zach Clayton.
Lugh
Lettere dieden
Lugh soe fierders ek it boerdspul fidchell útfûn hawwe. Hy hie ferskate froulju, wêrûnder Buí en Nás, dat dochters wiene fan Ruadri, de kening fan Brittanje. Buí waard begroeven te Knowth, en Nás waard begroeven te Naas, yn County Kildare, dat nei har ferneamd is. Mei Nás hie Lugh in soan, Ibic. Hy hie fierders ek in dochter, Ebliu, dy't troude mei Fintan mac Bóchra, hoewol't sy yn guon myten Lugh syn suster is. Yn 'e Syklus fan Ulster sette Lugh fierders de healgod en held Cúchulainn oan by de minsklike faam Deichtine. Letter, doe't Cúchulainn ferwûne op it slachfjild efterbleau nei in ferskuorrende rige kampgefjochten ûnder de Táin Bó Cuailnge ("De Kowestellerij fan Cooley"), ferskynde Lugh oan him en genies syn wûnen oer in perioade fan trije dagen.
Ien fan Lugh syn froulju, dy't net by namme neamd wurdt, hie in ferhâlding mei de healgod Cermait, de soan fan de Dagda. Ut wraak deade Lugh dyselde, mar Cermait syn soannen Mac Cuill, Mac Cecht en Mac Gréine deaden dêrnei Lugh sels, troch him te ferdrinken yn Loch Lugborta. Letter bewearden de Luigne, in Ierske stamme dy't de greefskippen Meath en Sligo bewenne, dat se fan Lugh ôfstammen.
Besittings fan Lugh
Lugh hie ek in oare spear, dy't Ar-éadbair of Areadbhair hiet en earder fan Pisear, kening fan Perzje, west hie. Fan dy spear moast de punt altyd yn in pot mei wetter bewarre wurde, oars barste er yn flammen út. Behalven spearen besiet Lugh ek it swurd Fragarach, dat er fan 'e seegod Manannán ûnfongen hie, krekt as de boat Scuabtuinne of Sguaba Tuinne ("Weagesljurker") en syn hynder Enbarr of Aonbarr. Fierders hied er ek in jachthûn dy't fan Failinis hiet en dy't him as pup brocht waard troch de soannen fan Tuireann, as ûnderdiel fan harren wearjild.
Rollen
De namme Lugh is wol ynterpretearre as in ôflieding fan 'e Proto-Yndo-Jeropeeske woartel *leuk-, dat "flitsend ljocht" betsjut. Mei't er boppedat yn 'e myten gauris omjûn wurdt troch bylden en wjerbylden fan 'e sinne, is Lugh fan 'e Fiktoriaanske Tiid ôf yn 'e regel beskôge as in sinnegod, wêrmei't er op ien hichte kaam mei de Gryksk-Romeinske Apollo, hoewol't er histoarysk earder lykslein wie mei de Romeinske Merkuerius en de Grykske Hermes. Yn 'e Ierske folkloare oppenearret Lugh him ek wol as in trickster, ferlykber mei Loki yn 'e Germaanske mytology. En yn County Mayo waarden fan âlds tonger en wjerljocht taskreaun oan 'e striid tusken Lugh en Balor, mei as gefolch dat er soms ek as tongergod sjoen wurdt.
Aar van de Werfhorst
thumb|Aar van de Werfhorst (twadde fan rjochts)(1958) Aar van de Werfhorst, pseudonym fan Pieter Gerhardus (Piet) Jansen (Gronau, 3 maart 1907 - Wassenaar, 20 jannewaris 1994), wie in Nederlânsk auteur en sjoernalist.