cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sutfen (gemeente)
Geografy
thumb|left|Gemeentekaart fan Sutfen De gemeente leit yn it noardeasten fan de provinsje Gelderlân en is part fan it gearwurkingsferbân Stêdetrijehoeke dêr't sân Gelderske en ien Oeriselske gemeente yn meiwurkje, neamd nei de trije stêden Apeldoarn, Dimter en Sutfen. De gemeente grinzget oan de gemeenten Lochem, Bronckhorst, Brummen en Voorst.
Yndieling
De gemeente Sutfen hat de yndieling fan de stêd yn wiken feroare troch wijen gear te foegjen en oare nammen te jaan. Sa is de wyk Noordveen ûntstien wêrûnder de gânse noardlike stêd dêr't ûnder oaren it Deventerwegkwartier en Voorsteralleekwartier falle. Tusken it sintrum en it dorp De Hoven streamt de rivier de Isel;
Vogelwaarde
thumbnail|99px|Wapen Vogelwaarde waard yn 1936 de namme fan in nije gemeente yn Siuwsk-Flaanderen wêryn Boschkapelle, Hengstdijk, Ossenisse en Stoppeldijk gearfoege waarden. Yn 1970 waarden de kearnen Boschkapelle en Stoppeldijk gearfoege ûnder dizze namme, doe't de gemeente Vogelwaarde opgie yn de gemeente Hontenisse. Sûnt 2003 makket Hontenisse diel út fan de gemeente Hulst.
Yn 2010 wennen der 2.138 minsken yn Vogelwaarde. De namme Vogelwaarde is ûntliend oan it wetterke De Vogel dat tusken Vogelwaarde en Hengstdijk leit.
Burebista
thumb|Byld fan Burebista yn [[Călăraşi (stêd)|Călăraşi]] Burebista (111 f.Kr. – 44 f.Kr.) wurdt beskôge as de wichtichste kening fan de Daasjers. Under syn bewâld berikte it Dasyske ryk de grutste omfang.
Hy boude in hiel sterk leger op dat meardere malen Romeinsk grûngebiet binnenfoel. Julius Caesar realisearre him de krêft fan it Dasyske ryk en rette in ekspedysje ta. Safier kaam it lykwols net, Caesar soe op brute wize likwidearre wurde en Burebista waard yn 44 f.Kr. by in folksopstân fermoarde. It ryk fan de Daasjers foel útinoar yn lytse territoaria elts mei in eigen lieder.
Elbrûs
thumb|250px|right|Foto fan de Elbrûs
De Elbrûs (Russysk: Эльбрус) is mei 5642 meter hichte de heechste berch fan Jeropa. De berch is in stratofulkaan en leit yn de Kaukasus, yn it súdwesten fan de autonome Russyske republyk Kabardo-Balkaarje, tichtby de grins mei Georgje en de autonome Russyske republyk Karatsjai-Tsjerkesje. De fulkaan, dy't sûnt goed 2.000 jier lyn ynslept is, wurdt yn it Balkaarsk, de taal fan de autochtone befolking, Mingi-Taû neamd.
De Kaukasus wurdt faak as de grins beskôge tusken Jeropa en Aazje. De Elbrûs leit sa'n 20 km noardlik fan de haadberchkaam fan de Kaukasus en heart dêrtroch by Jeropa. De berch hat twa piken en de betsjutting fan namme Elbrûs hâldt dan ek yn 'twá piken''.
Yn de Klassike Aldheid wie de berch bekend ûnder de namme Strobilus. Neffens de Grykske mytology wie Prometeus yn dit berchtme oan de keatling lein.
Jack de Heer
Jack Garth Dick de Heer (Ledbridge, Kanada, 17 maaie 1953) is topscorer fan alle tiden fan de Nederlânske iishockeyploech mei 114 doelpunten en 96 assists yn 119 interlands.
De oanfaller Jack de Heer spile yn de jierren santich en begjin jierren tachtich by earst Tilburg, It Hearrenfean, Arosa (Switserlân) en opnij It Hearrenfean. Hy stie te boek as in goalgetter en makke diel út fan de ferneamde Nederlânske ploech dy’t yn 1980 as njoggende einige by de Olympyske Winterspullen yn Lake Placid. Mei yngong fan it seizoen 1999-2000 waard in nei him neamde trofee ynsteld foar de topscorer yn de iishockey-earedifyzje.
Nei syn aktive karriêre gie de emigrantesoan werom nei Kanada, dêr’t er yn syn berteplak Lethbridge de drukkerij fan syn heit oernaam. Ein jannewaris 2005 wie De Heer op It Hearrenfean oanwêzich foar in galawedstriid ta gelegenheid fan in ferbouwing fan de Thialfhal.
Op snein 21 febrewaris 2010 spruts Mart Smeets lang mei De Heer en Larry van Wieren oer de Nederlânske dielname fan it iishockey oan de Olympyske Winterspullen fan Lake Placid.
Kapellebrug (Hulst)
thumb|Plak fan Kapellebrug yn de gemeente Hulst yn [[Siuwsk-Flaanderen]] thumb|left|Kapellebrug
Kapellebrug is in doarpke yn de Nederlânske gemeente Hulst, oan de súdkant fan Sint Jansteen. It doarp hat 369 ynwenners (2010) en leit op de grins fan Nederlân en Belgje
Angelsaksen
Angelsaksen is de sammelnamme foar ferskillende Germaanske stammen dy't harren nei it ferfarren fan de Romeinen yn 407, yn de rin fan de 5e iuw en letter yn Ingelân fêstigen. thumb|250px|right|De fersprieding fan folken rûn 500 yn Ingelân De stammen kamen út it noardwesten fan Dútslân en Nederlân (de Angelen en de Saksen en de Friezen) en út Denemarken (de Juten).
De Saksen fêstigen harren yn it suden fan it lân, de Juten yn it súdeasten (Kent), de Angelen namen it grutste gebiet yn: it midden en noarden. thumb|250px|Angel-Saksyske migraasje yn de 5e iuw Na ferrin fan tiid ûntstie in oantal lytse keninkriken, dy't inoar de hegemony betwisten. Om redenen fan oersichtlikheid wurde meastal allinnich de sân ynfloedrykste neamd ûnder de betiteling heptargy: Kent, Susseks, Wesseks, Esseks, Northumbria, East Anglia en Mersia.
Ein 6e iuw lei it oerwicht by Kent. Paus Gregoarius de Grutte befoardere troch Augustinus fan Canterbury it kristenjen fan de Germaanske stammen. Dat late yn 597 ta de bekearing fan kening Ethelbert fan Kent. Dêrnei naam Northumbria de posysje fan it liederskip oer. Kening Edwin fan Northumbria liet him yn 627 dope, wêrnei't York de sit waard fan in nij bisdom en in katedraalskoalle.
Nei Offa krige it keninkryk Wesseks de oerhân. Kening Eibert (802-839) waard troch Northumbria en Mersia erkend as bretwalda (in beneaming foar de primus inter pares en dêrnei yn feite hearsker oer hiel Brittanje). Nei him begûnen de ynfallen fan de Denen (ek wol Wytsingen of Noarmannen) en yn de tiid fan kening Alfred de Grutte hienen se in grut part fan it lân yn hannen. Alfred wist troch in wichtige oerwinning yn de slach by Edington yn 878 in frede te berikken wêrby't Wesseks fierder bûten skot bleau, mar it noard-easten oan de Denen litten wurde moast. Harren oerhearsking stie letter bekend ûnder de namme Danelaw.
Alfreds opfolgers, syn soan Edward de Aldere en dy syn soan Athelstan, wisten de Denen te betwingen en harren gesach út te wreidzjen. Under kening Edgar (959-975) berikte it Angelsaksyske ryk in hichtepunt. De oanfallen fan de Noarmannen holden op en de befolkingsgroepen mongen har ûnderling.
Oan de ein fan de 10e iuw ferfetten de Denen harren oanfallen. Se koenen in skoft ôfkocht wurde troch it beteljen fan it saneamde Denejild, mar yn 1016 waard de Deenske kening Knoet ek kening fan Ingelân. Nei de keningen Harold I en Harthacanute begûn yn 1042 it de oerhearsking troch Wessex ûnder kening Edward de Belider fannijs. Dêrnei naam de Normandyske ynfloed ta, wat útrûn op de Normandyske ferovering fan Ingelân troch Willem de Feroverder yn 1066.
Statum
Statum is in delsetting tusken twa sylroeden besuden de âlde buorren fan Makkum yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Statuma Gebuurte, Stattum en Stattem. Ek in buorskip fan sân huzen op Skylge hjitte begjin 17e iuw Stattum.
Stripper
In stripper (letterlik: "útklaaister") is in profesjoneel eroatysk dûnseresse dy't in striptiis opfierd yn stripklups, iepenbiere ekspo's en op priveeôfspraken (yn 'e regel op feestjes, hoewol't foarstellings foar ien inkele persoan ek foarkomme). Yn 'e Feriene Steaten wurdt de term "stripper" tsjintwurdich trouwens as minderweardich beskôge en jout men de foarkar oan 'e omskriuwing dancer. Oars as yn 'e oarspronklike striptiis, dy't ûnderdiel útmakke fan 'e Amerikaanske burleske, in soarte fan revu, wurdt yn 'e tsjintwurdige, amerikanisearre foarm fan strippen de ynteraksje tusken klant en artyste ta it minimum beheind. Ek is de klam ferskood fan it tiis-aspekt (it pleagjen) nei it strip-aspekt (it útklaaien). De ynfiering fan 'e no rûnombywêzige stripperpeal hat strippen fierders ta in folle akrobatysker oefening makke as dat it foarhinne ea wie.
Net eltse stripper beëiniget har dûns folslein neaken, hoewol't dat oer it algemien al wenst is ynsafier't de pleatslike wetjouwing it talit. Hoewol't strippen ornaris assosjearre wurdt mei froulju, wurdt hast in trêde fan 'e beropsgroep foarme troch manlju. Yn stripklup s (benammentlik yn Noard-Amearika) wurdt fierders ûnderskie makke tusken house dancers en feature dancers. House dancers binne oan in beskate stripklup of keatling fan stripklups ferbûn, al binne se der faak net yn tsjinst, mar binne se ynstee gauris selsstannige ûndernimmers dy't in kontrakt mei de oangeande klup of keatling fan klups ôfsletten hawwe. Feature dancers binne strippers dy't fan harsels ferneamd binne (faak om't se namme makke hawwe as aktrise yn 'e pornoyndustry), en dy't op toernee geane troch it hiele lân.
Steds Gymnasium Ljouwert
thumb|300px|right|It skoalgebou
It Steds Gymnasium Ljouwert, foarnhinne ek wol Piter Jelles Gymnasium neamd, is in iepenbiere skoalle dy't it gymnasium oanbiedt. De skoalle is ûnderdiel fan skoallemienskip Piter Jelles, it hat sa'n 650 learlingen en it is te finen yn de stêd Ljouwert. De histoarje fan de skoalle giet werom nei it jier 1525. De skoalle is inkele jierren ferneamd nei Piter Jelles Troelstra.
It hjoeddeistige gebou datearret fan 1880 en ûndergie in grutte ferbouwing yn 1939.
De learlingenferiening Ljouwerter Gymnasiasten Klup waard oprjochte foar of yn 1893.
De Stulp (tsjerke)
thumb|right|300px|De Stulp De Stulp is it tsjerkegebou fan de herfoarme gemeente fan Lage Vuursche yn de gemeente Baarn yn de provinsje Utert.
Delslach
thumb|300px|right|Moanlikse delslach Delslach is wetter yn floeibere of fêste foarm út wolken op 'e ierde falt. Eksimpels fan delslach binne rein, iisrein, snie, heil ensfh. út 'e loft falt.
De Stulp (tsjerke)
Skiednis
Op 5 juny 1657 waard de earste tsjerketsjinst hâlden yn de skuorre fan pleats 'De Stulp' efter kastiel Grut Drakestein. Yn datselde jier stelde baron Gerard fan Reede in stik grûn beskikber foar de bou fan in tsjerke dy't yn novimber 1659 yn gebrûk nomd waard. (Van der Aa neamt 1650 as boujier, mar yn in ûnderskrift by in gravuere fan de tsjerke stiet it jiertal 1648). De hearen fan Hooge Vuursche, Pijnenburg en Splinterenburg folgen it foarbyld fan Gerard yn it beskikber stellen fan in romme finansjele bydrage. De stêden Amsterdam en Alkmaar beslueten jild te jaan. De wapens fan Amsterdam en Alkmaar hawwe lange tiid oan beide kanten fan de tagongsdoar hong. De tsjerkemuorren binne foar it meastepart boud fan de ôfbraak fan in kleaster bûten de Wite Frouljupoarte yn Utert. Henriette van Reede, in dochter fan de Ambachtshear, skonk de tsjerklike gemeente in sulveren jûnsmielbeker en soe ek ien of mear skildere ramen mei famyljewapes oanbean hawwe.
It is de ienige tsjerke yn it doarp dat út inkele strjitten bestiet, en in lytse 300 ynwenners telt. Oer net al te lange tiid drigen minsken beïerdige te wurden yn keninklike grûn omt it begraafplak by de tsjerke fol rekket. Keninginne Beatrix hat de herfoarme gemeente dêrom ± 400 m² grûn skonken.
Keninginnebank
Eartiids stelde it tsjerkebestjoer faak lâneigeners in eigen tsjerkebank ter beskikking, dêr't lykwols wol wat foar werom ferwachte waard. Ek de eigeners fan it lângoed Ewijckshoeve hiene in eigen tsjerkebank. Dit bûten lei op de tsjerklike grins fan Lage Vuursche mei Den Dolder. It hûs foel lykwols ûnder de tsjerklike gemeente fan Lage Vuursche. De eigenaresse, frou Walraven Fisler, berne Van der Hulst ferstjert en wurdt op 31 maart 1871 begroeven. Hja hat earst troud west mei Van Toorneburg, Gildemeester, en Walraven Fisler, dy't allegearre al ferstoarn binne. Har twadde man, Daniël Jacobes Gildemeester, hie yn syn testamint oanjûn dat hy yn Lage-Vuursche beïerdige wurde woe. Om ûnbekende reden is erlykwols yn syn berteplak Kleef te hôf brocht. Fan har earste man hat frou Walraven Fisler in dochter, út harren oare houliken kamen gjin bern. Dizze dochter út har earste houlik is troud mei jonkhear Van Steijn, intendant fan it Loo. De dochter en skoansoan binne foar 1871 al ferstoarn. De sân pakesizzers fan Van Steijn erve mei elkoar de Ewijckshoeve. Se binne op dat stuit noch frij jong en hawwe gjin belangstelling foar it lângoed, dat dêrom iepenbier ferkocht wurdt.
De heechste bieder is Prins Hendrik fan de Nederlannen. Hy hat fan syn heit, Kening Willem II, Soestdyk al urven en dêrfan grutte stikken ferkocht yn ferbân mei de oanlis fan it spoar Amsterdam-Amersfoort. Faaks wie de oankeap fan de Ewijckshoeve in soarte werynvestearring. Hy stie bekend as Prins Hendrik de Seefarder, omdat hy in soad skipsreizen makke. Hy hat ûnder oare Skout-by-nacht en fise-admiraal west. Op de oankeapdatum fan de Ewijcks Hoeve wie hy al troch syn broer, Kening Willem III, oansteld as Steedhâlder fan Lúksemboarch.
De tsjerkefâden beslueten de tsjerkebank werom te nimmen fan de family Van Steijn en biede him nei in grutte opknapbeurt (dy't oars út frijwillige bydrage betelle wurdt) oan Prins Hendrik fan de Nederlannen oan. Dy nimt it oanbod oan en betellet 300 gûne jiers foar it brûken derfan. It is de fraach oft er der in soad gebrûk fan makke hat. Syn tredde houlik is op 24 augustus 1878. Hy trout dan mei prinsesse Maria Elisabeth Louise Frederika fan Prusen. Op 13 jannewaris 1879 fertsjert prins Hendrik lykwols hommels yn Lúksemboarch. De tsjerke fielt der op dat stuit neat foar om de oerienkomst te ûntbinen en dus bliuwt de tsjerkebank yn gebrûk by de keninklike family. thumb|right|180px|Keninginnebank Letter brûke keninginne Emma en noch letter har dochter Wilhelmina de bank. De betelling fan 300 gûne jiers bliuwt bestean, alhoewol't keninginne Emma wol inkele kearen ynfloed besocht te krijen op it beroppingswurk. De destiidske bank stie oan de noardside fan de tsjerke. Der wie in spesjale doar makke, sadat de gasten net de hiele tsjerke troch hoegden te rinnen. Oan de kant fan it tsjerkhôf is noch te sjen dat de doar by de restauraasje fan 1938 wer tichtmitsele is. It wapen fan de bank siet der doe al yn. De bank hie griene floers gerdinen en der wie in aparte bank foar it personiel. Hy stie wat skean yn de hoeke en wie wat heger pleatst. Mei in opstapke koe yn de bank stapt wurde. De tsjerkebank is yn de folksmûle dan al omdoopt yn Keninginnebank.
Sietze Albert Veenstra
Sietze Albert Veenstra (Langsweagen, 5 juny 1897 - Súdlaren, 23 desimber 1981), meastal S.A. Veenstra neamd, wie in Nederlânske arsjitekt. Hy wie meast yn Noard-Nederlân oan 't wurk, benammen yn en om it Grinzer doarp Middelstum, dêr't er gemeente-arsjitekt wie. Veenstra jildt as in fertsjintwurdiger fan de Amsterdamske Skoalle.
Nieuwe Weme
Gerardus Johannes Nieuwe Weme iepene yn 1905 yn Ynskedee in bakkerij op de hoeke fan de Walhofstrjitte, Drienerwei en Deurningerstrjitte. Dy winkel foarme hy om ta in krûdeniersaak en syn soan Bernard naam it oer en syn pakesizzer Gerard makke der in supermerk fan. In oare soan fan Gerardus Johannes, Leo, kocht yn 1946 in winkel op It Hearrenfean, wat it begjin wie fan de bekende supermerkkeatling "Nieuwe Weme". Dy keten groeide, ûnder direksje fan Leonardus Jozef en letter ûnder lieding fan dy syn soan Gerardus J.M., út ta in yn it noarden sterk fertsjintwurdige supermerkkeatling mei 38 fêstigingen yn Fryslân, Grinslân, Drinte, Flevolân en Oerisel. Letter gie ek de winkel yn Ynskedee (eigener wie neef Gerard, soan fan Bernard), op yn dit op It Hearrenfean fêstige konsern. Yn 1989 kocht Nieuwe Weme it Grinslanner Dreize-konsern.
Sietze Albert Veenstra
Libben en wurk
Sietze Veenstra wie in soan fan in sigarewinkelman en in mem út in timmermansfamylje. Doe't er fjirtjin wie waard er sels ek timmermansfeint. Troch praktykûnderfining, oanfold mei jûnsstúdzje, waard er boukundige. Ta syn earste wurk heart it bûten De Zandhoeve (1930) yn Beetstersweach, destiids de amtswent fan de boargemaster fan Opsterlân. Veenstra kaam yn 1930 as opsichter yn tsjinst by gemeentewerken yn Middelstum. Neidat ein jierren trittich de gemeentewerken fan Kantens, Middelstum en Stedum by elkoar gien wiene, waard er gemeente-arsjitekt fan Middelstum. Veenstra ûntwurp in grut tal wenhuzen en in stikmannich pleatsen en skoallen, allegear yn in frijwat sobere fariant fan de styl fan de Amsterdamske Skoalle. Teffens ûntwurp er meubels en wandbetimmeringen. Nei oarloch gie Veenstra oer nei in funksjonalistyske styl, krekt as mear fakgenoaten yn dy tiid.
Nieuwe Weme
Yn 1996 ferkocht de famylje Nieuwe Weme de ûndernimming foar 180 miljoen gûne oan Groenwoudt, dat op syn beurt yn 2000 oernomd waard troch Laurus (tsjintwurdich Super de Boer N.V.). Itselde jier waarden hast alle winkels omboud ta Konmar.
Sietze Albert Veenstra
Libben en wurk
Yn 1962 gong Veenstra mei pensjoen en ferhuze er nei it Drintske Súdlaren, dêr't er yn 1981 yn de âldens fan 84 jier ferstoarn is. Ferskillende fan syn gebouwen binne oanwiisd as ryksmonumint.
Stapert (Wommels)
Stapert is in eardere state en in ferdwûne buorskip yn de himrik fan Wommels yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme wurdt al yn 1700 neamd as Staepaert. De eardere buorskip leit no folslein binnen de beboude kom fan Wommels. It fersoargingstehûs Nij Stapert (yn Wommels) is dernei ferneamd.
The Invisible Man (liet fan Queen)
The Invisible Man is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Queen yn 1988 en útbrocht op it album The Miracle fan Queen út 1989. The Invisible Man wie it fiifde nûmer op it album en waard op 7 augustus 1989 útbrocht as tredde single fan it album.
Oer it nûmer
The Invisible Man waard skreaun troch Roger Taylor. De nammen fan de bandleden sitte yn de tekst ferwurke, Freddie Mercury wurdt oankundige flak foar it earste kûplet, John Deacon flak foar it twadde kûplet. Brian May wurd sels 2 kear neamd by syn gitaarsolo en Roger Taylor (mei in rôljende R om it op tromgeroffel lykje te litten) op de ein fan it nûmer.
Oer de fideoclip
De fideoklip is foarmjûn as in kompjûterspultsje. In lyts jonkje spilet in kompjûterspultsje dêr't de bandleden de rol fan smjunten spylje. Sy stappe út it spul de echte wrâld yn, dêr't de jonge har besiket del te sjitten mei syn joystick
F
100px|thumb|right|Normaal en kursyf skreaun. De F is de seisde letter fan it Latynske alfabet. De letter komt nei de E en foar de G. Untjouwing:
Wizard (Dútske band)
Wizard is in Dútske metalband oprjochte yn 1989 yn Bocholt troch drummer Snoppi Denn. De band brocht yn 1995 syn debútalbum Son of Darkness út. De teksten fan de band gean benammen oer kriich, en Noarske mytology. Wizard hat tolve studio-albums útbrocht.
Gabi Zange
Gabi Zange-Schönbrunn berne Gabi Schönbrunn (Crimmitschau, 1 juny 1961) is in earder Dútsk reedrydster. Wilens har karriêre kaam se út foar it doetiidske East-Dútslân.
Sy die sân kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround en it Europeesk kampioenskip en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1984 en 1988). Har grutste sukses behelle se yn 1984 doe't se Europeesk kampioen allround waard. Nei de Winterspullen fan 1988 beëinige se har reedriid karriêre.
Greve Dooku
Greve Dooku (útspr.: [ˈduːku], likernôch: " dûû -kû") is in fiktyf personaazje út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in eardere Jedi-master, dy't de polityk lieder fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels wurden is. Under de namme Darth Tyranus is er teffens in Sith-ridder en de learling fan 'e Sith-master Darth Sidious. Dooku waard yntrodusearre yn 'e film Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002), wêryn't er de wichtichste antagonist foarmet. Yn Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) wurdt er ferret troch syn master en deade troch Anakin Skywalker. Yn beide films en teffens yn 'e lange tekenfilm Star Wars: The Clone Wars (2008) waard de rol fan Dooku fertolke troch akteur Christopher Lee. Yn oare ûnderdielen fan 'e Star Wars-franchise, wêrûnder de tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars, waard de dialooch fan it personaazje ynsprutsen troch stimakteur Corey Burton.
Yn Attack of the Clones
Dooku wit de lieders fan ferskate ynfloedrike organisaasjes oan 'e side fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels te krijen, wêrûnder it Keapmansgilde, de Techno Uny en de Yntergalaktyske Bankêre Groep. Nute Gunray, de Neimoïdyske ûnderkening fan 'e Hannelsfederaasje, stelt as betingst foar syn stipe dat senator Padmé Amidala fan Naboo út 'e wei romme wurde moat. Troch har tadwaan hat er nammentlik tsien jier earder in pynlike nederlaach lit yn 'e Nabookrisis, en hy is út op wraak. Dat, Dooku hiert de Mandaloriaanske preemjejager Jango Fett yn om dat putsje op te knappen. Fett besteget it fierder út oan hiermoardneresse Zam Wesell. Nei twa mislearre moardoanslaggen folget de Jedi-ridder Obi-Wan Kenobi it spoar werom, fan Coruscant fia Kamino nei Geonosis, de planeet dêr't Dooku foar de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels in reuseftich leger fan oarlochsandroïden gearstalle lit.
Nei't Obi-Wan finzen nommen is, fertelt Dooku him dat er krewearret om 'e Republyk te rêden, mei't tûzenen senators ûnder de ynfloed ferkeare fan in Sith-master dy't Darth Sidious hjit. Hy besiket Obi-Wan oer te heljen om 'e lapen mei him op ien bulte te smiten, en brûkt dêrfoar as argumint dat syn eardere learling Qui-Gon Jinn, de âlde master fan Obi-Wan, him grif by him oansletten hawwe soe as er noch libbe. Obi-Wan stegeret Dooku lykwols ôf. Nei't ek Padmé en Obi-Wan syn padawan Anakin Skywalker finzen nommen binne, feroardielje Dooku en aartshartoch Poggle de Mindere fan Geonosis harren ta de deastraf, dy't útfierd wurde moat yn in gefjocht mei wylde bisten yn in arena foar it each fan tsientûzenen Geonosianen.
Dat wurdt lykwols ferhindere troch de tuskenkomst fan Jedi-master Mace Windu, guon oare leden fan 'e Hege Jedi Ried en in kloft oare Jedi-ridders. Master Yoda arrivearret net folle letter mei in bataljon kloansoldaten en it dêropfolgjende treffen is de earste slach fan in nij wapene konflikt, de Kloane-oarloggen. Dooku lûkt him werom yn syn ûndergrûnske kontrôlekeamer, dêr't er fan Poggle de Mindere de blaudrukken yn ûntfangst nimt foar in nij superwapen, dy't tsjin eltse priis út 'e hannen fan 'e Jedi holden wurde moatte. Hy bejout him nei in hangaar dêr't syn romteskip ree stiet, mar wurdt folge troch Obi-Wan en Anakin. Yn in gefjocht mei de ljochtsabel stelt Dooku Obi-Wan bûten gefjocht en slacht er Anakin in hân ôf. Hja wurde rêden troch Yoda, dy't de striid mei Dooku oangiet. Tsjin him kin Dooku it net hâlde, mar hy liedt Yoda ôf troch in swier stik apparatuer op Obi-Wan en Anakin falle te litten, en Yoda is al syn konsintraasje nedich om dat mei de Krêft op te fangen en fansiden te smiten. Underwilens ûntkomt Dooku yn syn romteskip. Hy reizget nei Coruscant, dêr't er de Sith-master Darth Sidious treft, dy't him oansprekt mei de Sith-namme Darth Tyranus. Oan Sidious langet er de blaudrukken foar it superwapen oer.
Yn The Clone Wars
Yn 'e lange tekenfilm Star Wars: The Clone Wars (2008), dy't yn 'e ynterne gronology fan Star Wars op 'e foarfallen yn Attack of the Clones folget, keart greve Dooku (ynsprutsen troch Christopher Lee) werom. Hy stiet oan it haad fan in gearspanning om Rotta, de jonge soan fan 'e gangster Jabba de Hutt, te ûntfieren en de Jedi dêrfoar de skuld op 'e lea te skowen. Sa wolle hy en Jabba syn omke Ziro de Hutt derfoar soargje dat Jabba him tsjin 'e Jedi Oarder en de Galaktyske Republyk keart. Dooku beävensearret dat syn hantlangster Asajj Ventress de jonge Rotta op 'e noed kriget. Letter befjochtet er yn in duël mei de ljochtsabel de Jedi-ridder Anakin Skywalker, in striid dy't einiget yn in ympasse. Nettsjinsteande dat witte Anakin en syn nije padawan Ahsoka Tano neitiid it snoade plan fan Dooku en Ziro te dwerseidzjen.
Yn 'e op 'e film folgjende tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020) spilet greve Dooku (ynsprutsen troch Corey Burton) in dûbelspul as de lieder fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels en de Sith-ridder Darth Tyranus. Mei syn master Darth Sidious is er it brein efter it meastepart fan 'e swierrichheden dêr't de haadpersoanen Obi-Wan Kenobi, Anakin Skywalker en Ahsoka Tano mei te meitsjen krije. In langrinnende ferhaalline wurdt datoangeande foarme troch de yntriizjes fan Dooku om 'e Galaktyske Republyk op 'e planeet Mandalore te beheljen yn in ûnwinbere besettingsoarloch, wat feridele wurdt troch hartoginne Satine Kryze fan Mandalore.
Yn it trêde seizoen wurdt Dooku troch Darth Sidious twongen om syn trou te bewizen troch syn learling Asajj Ventress te deadzjen. Ventress oerlibbet dat ferrie lykwols en giet nei har thúswrâld Dathomir om stipe te sykjen by de Nachtsusters, in kloft Krêftgefoelige froulju dy't laat wurdt troch Mem Talzin. Mei dy har soan Savage Opress as learling en tsjinner keart se werom om wraak te nimmen op Dooku. Savage beseft lykwols dat Ventress him inkeld foar har eigen doelen brûkt en ferriedt sawol har as Dooku. Yn it fjirde seizoen ferslacht Dooku Anakin yn trije ûnderskate ljochtsabelduëls en nimt er wraak op Ventress troch generaal Grievous befel te jaan en bewurkmasterje de systematyske útrûging fan 'e Nachtsusters.
Yn it sechsde seizoen ûntdekt Dooku dat de kloansoldaat Tup Oarder 66, it befel ta de Grutte Suvering fan 'e Jedi, te betiid útfierd hat. Efter de skermen krewearret er om it ûndersyk fan 'e Republyk en de Jedi nei dat foarfal te dwerseidzjen. Ek manipulearret er de Yntergalaktyske Bankêre Groep om al syn middels oan 'e Sith oer te dragen. Letter fine de Jedi de ljochtsabel fan 'e Jedi-master Sifo-Dyas werom, dy't tolve jier earder troch Dooku fermoarde is, en stelle se in ûndersyk yn. Under druk fan Darth Sidious behimmelet Dooku alles dat nei harren ta liede kin. By in konfrontaasje mei Obi-Wan en Anakin op 'e planeet Oba Diah smyt Dooku einlings en te'n lêsten syn momkape ôf en makket er himsels bekend as Darth Tyranus. Hja begripe dan dat hy dejinge wie dy't op Kamino it kloaneleger fan 'e Republyk besteld hat.
Yn Revenge of the Sith
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005), it ôfslutende diel fan 'e Star Wars-prequeltrilogy, spilet trije jier nei de foarfallen yn Attack of the Clones. Oan it begjin fan 'e film hawwe greve Dooku en generaal Grievous de ûntfiering fan kânselier Palpatine beävensearre, dy't eins it alter ego fan 'e Sith-master Darth Sidious is. It makket allegear diel út fan Palpatine syn plan om 'e uterst talintearre Anakin Skywalker te ferlieden nei de tsjustere kant fan de Krêft. Mei Obi-Wan giet Anakin oan board fan it romteskip fan Grievous, dêr't de beide Jedi Dooku oantreffe. Dyselde slacht Obi-Wan al rillegau bewusteleas, sadat Anakin it allinne tsjin him opnimme moat.
Anakin jout ta oan syn haat foar Dooku en brûkt de tsjustere kant fan 'e Krêft om him oermânsk te wurden, wêrby't er him beide hannen ôfhout. Palpatine ferriedt dan syn learling Dooku, dy't no helpeleas is, troch Anakin oan te fiterjen om him te deadzjen. Anakin wifket eefkes, mar jout dan ta en ûnthalzet Dooku mei de ljochtsabel. Dy die set in keatling fan foarfallen yn wurking dy't úteinlik ta de fal fan Anakin Skywalker liede sille, en syn ferwurding ta de Sith-ridder Darth Vader, de folgjende learling fan Darth Sidious.
Tommy Cooper
thumb|250px|Stânbyld fan Tommy Cooper yn Caerphilly Thomas Frederick (Tommy) Cooper (Caerphilly (Wales), 19 maart 1921 – Londen, 15 april 1984) wie in Welsk komyk en yllusjonist. Hy krige al betiid yn syn karriêre yn de gaten dat er by it mislearjen fan syn trúks op syn minst likefolle súkses by it publyk hie as by it wol slachjen dêrfan.
Hy tsjinne earst sân jier yn it Britske leger, foardat er úteinlik syn gûchelfeardichheden ûntwikkele en lid waard fan The Magic Circle. Hoewol't er in skoft op toernee wie mei syn magyske act, dy 't spesjalisearre wie yn gûcheltrúks dy 't liken te "mislearjen", waard er ynternasjonaal bekend doe't syn karriêre him ferlei nei de telefyzje, mei programma's foar London Weekend Television en Thames Television. Tsjin 'e ein fan 'e jierren 1970 smookte en dronk Cooper swier, wat syn karriêre en syn sûnens oantaaste, wêrtroch't er gjin nije programma's mear presintearje koe en allinne noch as gaststjer yn oare amusemintsprogramma's optrede. Op 15 april 1984 ferstoar Cooper yn de âldens fan 63 jier nei in hertoanfal, live op telefyzje.
Styl
As ien fan de bekendste Britske komiken ea, makke Cooper der in keunst fan om syn gûcheltrúks op ûnneifolchbere wize mislearje te litten. Hoewol't er der skynber neat fan koe wie er yn 't echt in betûft yllusjonist. De mislearrings wiene in fêst ûnderdiel fan syn grappen.
In hannelsmerk fan Cooper wie in fjoerreade fez dy't er by elts optreden op hie. Fierders brûkte er in protte útdrukkings dy't dreech oer te setten binne (Ingelsk: catchphrases): "Just like that! Not that -- that!", "Whisky, sample, sample, whisky, sample...".
Hy makke yn heech tempo grappen dy't eigentlik hiel flau wiene, mar troch Coopers presintaasje dochs wer wol tige grappich. Wichtich part fan de shows wie dat er sels it hurdst om syn grapmakkerij lake.
Tommy Cooper yn Nederlân
Tommy Cooper hat ek in kear op de Nederlânske telefyzje west: op 16 july 1982 spile er mei yn de Lotto Show fan Willem Ruis. Syn lêste fideo, dêr't er in hertoanfal yn krige, waard yn Nederlân útstjoerd yn 1985, en waard yn 2009 werhelle yn it programma "De wereld draait door".
Priveelibben
It priveelibben fan Tommy Cooper ferrûn hast krektlike gaoatysk as syn optredens. Nei syn houlik mei Gwendolyn Henty, dêr't twa bern út foartkaam binne, hie er in lange ferhâlding mei Mary Fieldhouse. Tegearre lutsen sy it lân troch, 52 wiken yn 't jier optredend, want Cooper wie in workaholic. Boppedat wie Cooper in swiere drinker. Mary seach syn drankprobleem wol, mar koe him net helpe.
Cooper is op de planken stoarn, foar in grut publyk, oan in hertoanfal. Doe't er ynelkoar sakke tocht men earst dat it by de show hearde.
Earbetoan
Mei Eric Morecambe, Peter Cook en Les Dawson ferskynde er op in yn 1998 útjûne postsegel-searje wijd oan legindaryske komiken.
Minne Endstra
Minne Endstra (Amsterdam, 23 augustus 1901 - dêre, 19 augustus 1971) wie in súksesfol Nederlânsk sakeman.
Harnzer Krante
De Harnzer Krante is de regionale krante fan Harns. Op 27 oktober 1852 ferskynde it earste nûmer fan de Harlinger Courant sa't de krante offisjeel hjit. Dat fûn útjouwer R. Klein ek tiid wurden om't yn Ljouwert, Snits en Frjentsjer ek al regionale kranten ferskynden en Harns mocht dêr neffens him net yn efterbliuwe. De krante ferskynt tsjintwurdich (2006) op tiisdei, woansdei (regio-edysje h.o.h.) en freed en is te krijen yn hiel Fryslân. Flevomedia B.V. is de printer fan de krante. </TD></TR></TABLE> Behalven yn Harns is de krante ek populêr op Flylân (449) en Skylge (1762).
Sûnt septimber 2004 bestiet de redaksje fan de Harnzer Krante út Jannes Bijlsma en Renate Huisman. Utjouwerij is Flevodruk Harns, dêr't Jurgen en Henry Drost de direksje fan foarmje. De fotografy wurdt meast fersoarge troch Maria van Sterkenburg en Ubbo Posthuma.
Minne Endstra
Minne Endstra wie oprjochter en direkteur fan de N.V. Minne Endstra Masine- en Apparatefabryk MEA. Teffens wie hy ferhierder fan spoarwagons. It bedriuw bestiet noch altyd ûnder de namme Armita Nederlân B.V.
Karibysk Gebiet
thumb|It Karibysk Gebiet, Midden-Amearika en dielen fan Súd-Amearika thumb|De Karibyske eilannen
It Karibysk Gebiet, of ek wol West-Ynje, is in regio yn it westlike, tropyske diel fan de Atlantyske Oseaan benoarden de Evener. Part fan it Karibysk Gebiet binne de Karibyske See en de eilannen en eilannegroepen dy't dêr lizze.
It Karibysk Gebiet is neamd nei it folk de Kariben, dy't de Spaanske kolonisten op de Lytse Antillen temjitte kamen by harren reizen.
Befolking
Yn it Karibysk Gebietlibbet in mjuks fan folken fan meiïnoar likernôch 35 miljoen minsken. Njonken de âldste ynwenners, dy't no in minderheid binne, libje der minsken mei in Afrikaansk of Jeropeesk foarteam, Kreoalen, lykas de Yndiërs (benammen op Trinidad en Tobago en Guyana) en Sinezen op ferskate eilannen yn it Karibysk Gebiet.
Spaansk en Ingelsk binne de grutste talen fan it Karibysk Gebiet (Ingelsk foar 94 % fan de befolking, Spaansk troch 70 %), dêrneist noch Frânsk, Nederlânsk en ferskate Kreoaltalen.
Skiednis fan it Karibysk Gebiet
thumb|It Karibysk Gebiet oan 'e ein fan de 19e iuw De Arawak-Yndianen teagen yn 'e 1e iuw f.Kr. út Fenezuëla nei de Karibyske eilannen. Nei de Arawakken kamen de agressive Kariben, dy't de Arawakken fan de Lytse Antillen reagen. Op it stuit dat Kristoffel Kolumbus mei syn ekspedysjes útein sette wennen de Arawak op Kuba, Hispanjola en de Bahama's, wylst de Kariben op de Lytse Antillen wennen.
Kolonisaasje
Doe't Columbus stipe troch de Spaanske Kroan yn 1492 op San Salvador kaam, wied er foaral op syk nei goud en oar weardefol guod. Mar foar de Arawaken wienen de saken dêr't de Jeropeanen foar kamen, net weardefol. Sa kaam der stadichoan Jeropeeske bewenning op de eilannen. Njonkelytsen dienen de Ingelanners, Nederlanners en Frânsen itselde; sels Denemark en Koerlân hienen dêr it bewâld oer lytse koloanjes.
It Karibysk Gebiet wie benammen yn 'e 16e iuw in boarterstún foar piraten. De lytse eilannen beaen de seerôvers, dy't ek faak foar in kening ûnderweis wienen, goede skûlplakken en de Spaanske boaten wienen in goed oanfalsdoel. Port Royal op Jamaika en de Frânske mienskip op Tortuga wienen piratemienskippen.
It grutste part fan de eilannen waard yn 'e 20e iuw ûnôfhinklik.
By de Karabyk rekkene eilannegroepen en steaten
Neikommende eilannegroepen lizze yn 'e Atlantyske Oseaan, mar wurde yn 'e regel dochs ta it Karibysk Gebiet rekkene:
Neikommende steaten hearre geografysk by de fêstewâl fan Súd-Amearika, mar fanwegen harren koloniale skiednis en har ekonomy wurde hja ek ta it Karibysk gebiet rekkene:
Fokje Bleeker-Dijkstra
Fokje Bleeker-Dijkstra (15 maart 1910 - 6 jannewaris 2000) wie yn de Twadde Wrâldoarloch in Nederlânske fersetsstrider.
Tegearre mei har man, Johan Bleeker, fong hja yn de Hiele oarloch in soad, meast Joadske ûnderdûkers út it hiele lân wei op yn harren hûs-skuonmakkerij Tjepkemastrjitte 22 yn It Hearrenfean. Ien fan de bekendste hjirfan wie Letty Rudelsheim fan de fersetsgroep fan Joop Westerweel dy’t yn 1942 by harren ûnderdûkt siet.
Grutte Folkeferfarren
thumb|300px|right|Twadde oant fiifde iuw fan folkferfarren It Grutte Folkeferfarren is de beneaming foar de folksmigraasjes fan de 4e oant de 6e iuw. Oan dat ferfarren diene fral Germaanske folken mei, mar ek oare folken. It ferfarren fan de folken gie út it easten en suden fan Jeropa nei it westen ta en soe de ûndergong fan it Romeinske Ryk as gefolch hawwe.
Oanlieding en betsjutting
It grutte folkeferfarren wie yn de neidagen fan it West-Romeinske Rijk, in tiidrek dat tradisjoneel as it begjin fan de Midsiuwen sjoen wurdt. De 'ynfallen' fan de 'barbaarske' folken waarden feroarsake troch de oplûkende Hunnen dy't mei harren komst oare folken bûten de grinzen fan it Romeinske ryk opjagen. Oanlutsen troch de rykdommen fan it polityk ferswakke West-Romeinske Ryk lutsen fan de 4e iuw ôf meastentiids Germaanske stammen (troch de Romeinen barbaren neamd) West-Romeinsk gebiet binnen.
Dy ynfallen hienen net altyd in gewelddiedich karakter. Al yn de 3e iuw sleaten de Romeinen ferdraggen mei de barbaren oan de oare kant fan de grins. Yn dy ferdraggen waard bepaald dat de barbaren yn it ryk wenje mochten at se de Romeinske wetten respektearren. Troch de Romeinen waarden dy barbaarske folken brûkt as buffersône tsjin oare ynkringers. Sa kamen ûnder mear de Salyske Franken yn Taksandrje (de Kempen) it ryk yn. Letter soenen sy har útwreidzje oant Doarnik. Rillegau koenen dy barbaren opklimme yn de maatskippij troch it Romeinske leger. Yn it earstoan waarden se yndield yn aparte helptroepen, de auxilia, mar letter ek by de reguliere troepen. Ein 4e iuw ferdigene Stilicho, soan fan de kening fan de Fandalen, as generaal it Ryk tsjin de binnenfallende Fisigoaten.
Fisigoaten
Yn 376 foelen de Fisigoaten de Balkan yn en soene har fêstigje yn Traasje en Moesje (Servje). Yn 410 plonderen hja Rome, ûnder lieding fan Alarik. Yn 418 fêstigen se harren yn Akwitaanje en stiften dêr it Fisigoatyske keninkryk Toulouse dat op de ein fan de 5e iuw fan Cadiz oant Nantes rikte. Sy ferlearen yn 507 Akwitaanje en holden allinnich Spanje oer. Doe't se yn 711 ferslein waarden by Jerez de la Frontera ferlearen se benei it gânse Ibearyske Skiereilân oan de Moaren, útsein in lyts keninkrykje yn Noard-Spanje.
Ostrogoaten
De Ostrogoaten fersloegen yn 488 Odoaker en bedarren om 490 hinne yn West-Jeropa. Yn 493 krongen se djipper troch yn Itaalje en bouden in hofhâlding út yn Ravenna. Se waarden yn 552 troch de Langobarden praktysk útrûge.
Okko I tom Brok
Okko I tom Brok, meastentiids skreaun as Ocko tom Brok (sirka 1345 - † 7 augustus 1391) wie in East-Fryske kriichshear en haadling. Hy wie de soan fan Keno tom Brok.
Grutte Folkeferfarren
Ynvaazje fan Galje, Spanje en Afrika
De Eastlike Germanen (de Fandalen, Sueven en Allemannen) stutsen yn de nacht fan 31 desimber 406 de Ryn oer en rukten op nei it suden. De Fandalen lutsen plonderjend troch Galje en stutsen yn 409 de Pyreneeën oer. Ûnder de druk fan de Fisigoaten lutsen se hieltyd fierder nei it suden. Yn 429 stutsen se oer nei Marokko, úteinlik stiften se in keninkryk (it Fandaalske ryk) yn Noard-Afrika mei as sintrum Kartago. Hjir bouden se gau in fleat op en spesjalisearren harren yn piraterij. Hast in iuw lang wienen de Fandalen de skrik fan de Middellânske See. Yn 455 plonderen se sels Rome. Uteinlik yn 533 waarden se ferslein troch de East-Romeinske fjildhear Belisarius. De Sueven lutsen in stik mei de Fandalen op en fêstigen harren yn Noard-Spanje, wêr't se letter ferslein waarden troch de Fisigoaten.
Angelen, Saksen en Friezen
De Angelen, Saksen en Friezen stutsen fanút Fryslân, Jutlân en Denemarken oer nei Grut-Brittanje, ferdreaunen de oarspronklike Keltyske befolking nei de útoarden fan it eilân en stiften harren eigen keninkriken (sjoch ek: heptargy).
Franken
De Salyske Franken by einbeslút, kamen it Romeinske Ryk binnen yn Taksandrje yn 358. Yn 440 stiften se in keninkryk mei as sintrum Doornik. Se wreiden harren ryk hieltyd fierder út nei it suden, ûnder Gilderik oant de Somme, letter ûnder Klovis oan de Loire ta. By it ferstjerren fan Klovis yn 511 hienen se hast de hiele provinsje Galje ûnder kontrole dat tenei 'Frankryk' hjitte soe, it Ryk fan de Franken. Klovis hearde ta de earste dynasty fan dit Ryk fan de Franken: de Merovingyske dynasty.
Okko I tom Brok
Skiednis
Yn 1376 kaam Okko oan de macht. Hy behearske op in bepaald stuit sawat oer hiel East-Fryslân en Norderlân. Yn 1379 naam hy Emsigerlân, ten noarden fan Emden, yn syn besit. Letter kaam de Fryske omkriten fan Harlingerlân en Auricherlân dêrby. Hy makke fan syn syn boarch te Aurich it sintrum fan syn hearskippij en de famylje Tom Brok.
Syn buorman Folkmar Allena, de haadling fan Osterhusen, koe er min mei oerwei. Sy krigen grut skeel dat eskalearje soe yn jierrenlange hinne-en-wer gefjochten. Yn dy gefjochten gie it lang om let fûleindich oan ta en der foelen deaden, û.o. yn de slach by Loppersum op de ein 1380 of begjin 1381. Yn 1381 erkent Okko Albrecht fan Beieren, Greve fan Hollân as lienhear. Dat waard troch in protte East-Friezen sjoen as in beheining fan de Fryske frijheid. Okko waard nei in mislearre fredespetear mei syn Folkmar Allena, op de weromreis op 7 augustus 1389, fermoarde troch in slûpmoardner flakby syn boarch. Hy waard opfolge troch syn soan Widzel tom Brok.
Nabateeërs
right|thumb|250px|Graftombes yn [[Petra (histoaryske stêd)|Petra]] right|thumb|250px|[[Karavaanrûtes fan de Nabateeërs]]
Fia de ferskillende karavaanrûtes waard troch harren hannele. Benammen de hannel yn wijreek nei Jemen wie foar harren wichtich. De haadstêd fan de Nabateeërs wie de stêd Petra. Oare stêden fan de Nabateeërs wienen Oboda (Avdat), Elusa (Halutza), Nessana (Nitzana), Subeita (Shivta) en Kurnub (Mamshit) yn de Negev, Bosra yn Syrje en Hegra in wat no Saûdy-Araabje is.
De Nabateeërs hienen in eigen religy. Dêryn stie sintraal de ferearring fan rotsen. Dêrneist hiene sy ferskillende goaden yn harren panteon. Ien fan de wichtichste goaden wie Dusharra, de soan fan Allāt.
De Nabateeërs hawwe ûndergrûnse wetterkanalen of kwanaten oanlein, dy't fan (ûndergrûnse) boarnen yn de bergen fia tunnels nei drûge lânbougrûnen laten.
Under lieding fan keizer Trajanus hawwe de Romeinen yn 106 it keninkryk fan de Nabateeërs oermastere en oan harren ryk tafoege.
Sjitsport op de Olympyske Simmerspullen 1948
De Olympyske Simmerspullen 1948, ek wol de XIVe Olympiade neamd waarden yn 1948 yn Londen, Grut-Brittanje hâlden. De sjitsport waard hâlden yn it National Rifle Association Ranges.
National Rifle Association Ranges
De National Rifle Association Ranges waard boud yn 1890.
Medaljespegel
De top-8 fan lannen dy't by it sjitten medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen 1948.
Wiegels Wjukkelmasine
Wiegels Wjukkelmasine wie in Fryske Wille pop band oprjochte yn Boalsert, en wie aktyf tusken 1986 en 1996. De band brocht yn 1994 syn debútalbum Krekt as Doe út. Wiegels Wjukkelmasine hat fjouwer albums útbrocht.
Skiednis
De groep waard oprjochte op 10 juny 1986 ûnder it konsert fan Nick Cave yn Vredeburg Utrecht mei in it stypende programma the Hipcats (Claw Boys Claw). Nick Cave hie krekt it coveralbum Kicking Against the Pricks makke, wat de ynspiraasje wie foar Claw Boys Claw om allinich covers te spieljen. Der waard besletten in Frysktalige coverband te foarmjen.
De Fryske tsjinhinger fan Jefferson Airplane set as hippyband út ein yn de geast fan dy groep. Letter, yn 1989 is de muzyk is it bêst te omskriuwen as 'willefolk' mei nûmers as Wodka en Aairaaproprap, ien fan de earste Fryske hiphopnûmers. Oer it earste optreden yn it Muzykkafee fan Nijlân skreau Jacob Haagsma: 'Wiegels Wjukkelmasine spile in grienmank fan oersette 'covers' mei in absurdistyske presintaasje'. Se spilen doe ûnder oare Wild Thing fan The Troggs en Rain ('Yn de rein) fan The Cult. Gerben Gerbrandy siet doetiids yn de organisaasje fan dat festival. De groep hat in protte súkses en bringt twa cd's út mei derop hits lykas 'Wachtsje yn de rein' (hat in fêst plak yn de Fryske Top 100) en ‘Unwis'. Dernei giet it hurd: Wiegels Wjukkelmasine spilet yn it foarprogramma fan De Dijk, Raymond van het Groenewoud en op alle grutte festivals yn Fryslân. Yn 1993 ferlit Willem Horjus de band, Thijs, Tyske de Boer naam it plak efter de drumkit oer. Freddie Weima en Gerben Gerbrandy ferlieten de band yn 1994. Egbert van der Werf (sang) komt foar harren yn it plak. De band hellet earst Wiegels as foarheaksel fuort en gie dêrnei oer yn "de Wjukkels". Yn 1996 hâldt Wiegels Wjukkelmasine der mei op. De leden fan de groep bliuwe aktyf yn de muzyk en spylje of hawwe spile yn ferskate bands, sa as Om'e Noard, Willehúske, Sebeare, The Rebound Boogie Band, Travis en Xigatze. Yn 2009 wie der noch in reunyoptreden op Aaipop en op 30 augustus 2014 op Badpop yn Boalsert.
Pasop
thumb| Pasop is in buorskip yn de gemeente Westerkertier. It leit tusken Enumatil en Midwolde.
De buorskip leit yn in gebiet dat eartiids bestie út in grut Feankompleks. By it ôfgraven fan de turf ûntstienen op mear plakken petgatten. Guon dêrfan binne hielendal tichtgroeid wêrtroch't it lânskip dat fanâlds hielendal iepen wie no in mear besletten karakter hat.
Namme
De namme ferwiist nei it Latynse wurd pascua of pascere, wat dan tsjut op de (mienskpilike) greiden dy't hjir destiids wiene (fergelykje: kompaskuum).
In oare mear populaire, mar minder plausibele ferklearring fan de namme, is dat dy ferwiist nei in tol dy't der eartiids stien hat. De tolbaas soe passanten dy't besochten de tol ûngemurken foarby te gean lûd taroppen hawwe: "Pas op".
Joseph Bosworth
Joseph Bosworth (Etwall (Derbyshire), 1789 – Oxford, 27 maaie 1876), wie in Anglikaansk geastlike en kenner fan it Angelsaksysk en de Angelsaksyske literatuer út Ingelân.
Biografy
Yn 1829 ferfarde Bosworth nei Nederlân as kapelaan, earst yn Amsterdam letter yn Rotterdam. Hy bleau oant 1840 yn Hollân dêr't er wilens trochwurke oan syn meast bekende wurk, Dictionary of the Anglo-Saxon Language (1838). Thomas Toller makke letter in nije edysje fan it wurdboek, basearre op Bosworth syn wurk, en heakke in der in supplemint oan ta (2 dielen 1898-1921).
Yn 1857 waard er rektor yn Water Stratford, Buckinghamshire, en in jier letter waard er beneamd as Rawlinsonian Professor of Anglo-Saxon yn Oxford. Yn 1867 skonk er de Universiteit fan Cambridge £10,000 foar it stiftsjen fan in professoraat yn de Angelsaksyske talen (Elrington and Bosworth Professor of Anglo-Saxon). Nei syn dea liet er in mannichte oantekeningen oer Angelsaksyke charterboeken nei; hy kaam te hôf yn Water Stratford. It boppeneamde professoraat yn Oxford, sûnt 1916 bekend as it Rawlinson and Bosworth Professorship of Anglo-Saxon, waard fan 1925 oant 1945 beset troch J. R. R. Tolkien.
De Fryske taalkundige en skriuwer Joast Hiddes Halbertsma (1779-1869) korrespondearre mei Bosworth.
An Inspector Calls (film út 1954)
An Inspector Calls is in Britske histoaryske detektive-dramafilm yn swart-wyt út 1954 ûnder rezjy fan Guy Hamilton. De haadrollen waarden spile troch Alastair Sim, Jane Wenham en Eileen Moore. De film waard basearre op it ferneamde toanielstik mei deselde namme fan J.B. Priestley. De titel betsjut "Der komt in [plysje-]ynspekteur del". It ferhaal giet oer de rike húshâlding Birling, dêr't op in jûn yn 1912 in ynspekteur fan 'e plysje delkomt. Dyselde fertelt dat er de selsmoard fan in fanke út 'e arbeidersklasse ûndersiket, wêrnei't er de oanwêzigen begjint te befreegjen. Geandewei de ûnderfreging docht bliken dat alle gesinsleden foar in part foar de selsmoard ferantwurdlik binne. An Inspector Calls krige oer it generaal positive resinsjes fan 'e filmkritisy.
Plot
Op in jûn yn 1912 sit de rike húshâlding Birling nei in diner noch oan 'e itenstafel. Gerald Croft, de soan fan in befreone húshâlding, docht oan Sheila, de dochter fan 'e Birlings, in houliksoansiik en sy jout him tawurd. Mem Sybil Birling beskrobbet har soan Eric, waans alkoholisme ornaris mei de mantel der leafde tadutsen wurdt, om't er wer ris tefolle op hat. De hear fan it hûs, Arthur Birling, bepraat ûnder it genot fan in glês port en in sigaar mei syn oansteande skoansoan Gerald hoe wierskynlik it is dat er sels mei koarten in keninklike ûnderskieding ûntfange sil.
De jûn wurdt ûnderbrutsen as de tsjinstfaam der in man ynlit, dy't seit dat er in ynspekteur fan 'e plysje is en himsels foarstelt as Poole. Hy fertelt it selskip dat er ûndersyk docht nei de selsmoard fan in jonge frou fan yn 'e tweintich út 'e arbeidersklasse. Dy is koartby yn it pleatslike sikehûs ferstoarn nei't se harsels fergiftige hie. Hja hiet Eva Smith en hja hat in deiboek neilitten. Dêrút is û.m. nei foarren kommen dat Eva in arbeidster yn it fabryk fan Arthur Birling wie.
Yn in flashback nei 1910 wurket Eva op 'e masinereparaasje-ôfdieling fan it fabryk. Se jout har by in groep froulju dy't in lytse salarisferheging easkje. Birling stegeret harren easken lykwols ôf en seit dat se mar om oar wurk sjen moatte as it lean dat hy biedt harren te min is. As Eva him derop wiist dat syn wurknimmers fan it hjoeddeistige lean net rûnkomme kinne, jout er har dien. Yn 'e tsjintwurdige tiid yn 'e filla fan 'e Birlings begrypt Arthur Birling net, sa seit er, wat de selsmoard fan Eva mei him te krijen hat.