cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pussy Riot
De bandleden klaaie harren yn kleurige jurken en panty's, ek at dat om de kjeld eingentlik net kin. Fierders drage sy in soarte fan fleurige bivakmûtsen, by optredens, mar ek by ynterviews. De groep bestiet út sa'n tsien artysten, en likernôch fyftjin lju dy't de technyk fersoarge en fideo's foar op it ynternet meitsje.
De groep seit dat de punk rock- en Oi! bands Angelic Upstarts, Cockney Rejects, Sham 69 en The 4-Skins har it meast muzikaal beynfloede hat. Teffens neame sy de Amerikaanske punk rockband Bikini Kill en de Riot grrrl út de jierren 90 as ynspiraasjeboarne.
Tsjerkeprotest
thumb|[[Nadesjda Tolokonnikowa, by proses yn Moskou, juny 2012]] thumb|Jekatarina Samoetsjewitsj, by proses yn Moskou, juny 2012 Op 21 febrewaris 2012 treden trije leden fan de band op yn in tsjerketsjinst yn de Kristus Ferlosserkatedraal yn Moskou. It wie in protestaksje tsjin de werferkiezing fan presidint Poetin.
Op 3 maart waarden twa leden fan Pussy Riot arrestearre en beskuldige fan hooliganisme. Op 16 maart waard in tredde lid oanhâlden dy't earder tsjûge yn de saak west hie. July 2012 kaam it trijetal foar de rjochtbank. It proses krige ynternasjonaal omtinken. De bandleden krigen morele stipe fan ynternasjonaal ferneamde artysten en politisy. Op 17 augustus 2012 binne de trije feroardiele ta twa jier strafkamp. De oare deis frege de Russysk-ortodokske tsjerke om genede en frijlitting foar de trije froulju.
List fan planetoïden 42101-42200
Dit is in list fan planetoïden 42101-42200.
Vickers Wellesley
De Vickers Wellesley wie in lichte Britske bommesmiter út 1935.
Bou
De romp en fleugels wiene makke as in geodetyske konstruksje fan aluminium spanten, bespand mei linnen. As motor waard in 925 PS Bristol Pegasus-XX tapast.
RAF
De RAF bestelde 176 tastellen, dy't oant 1938 levere waarden.
By it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich wie it tastel al tige ferâldere, dat it waard mear brûkt oan it Jeropeeske front. Wol hat de Wellesley fan 1940 oant 1942 yn Afrika, Egypte en it Heine Easten operasjoneel west.
Lange-ôfstân
Twa, mei ekstra brânstoftanks útriste en streamline, Wellesleys waarden ferneamd doe't der yn 1938 in lange-ôfstâns-flecht mei dien waard. Op 5 novimber 1938 fleagen twa Wellesleys sûnder stoppen yn twa dagen fan Egypte nei Darwin yn Austraalje. Dit wie in rekord; de ôfleine ôfstân wie 11.525 km.
Technyske feiten
Der binne 8 farianten fan de Wellesley produsearre.
Rivella
Rivella is in koalsoerhâldende frisdrank dy't foar in part út waai makke wurdt. Dizze frisdrank bliuwt oer by de tsiisproduksje.
Skiednis
It produkt waard yn 1952 yn Switserlân troch dr. Robert Barth útfûn.
It wurdt sûnt 1957 yn lisinsje yn Nederlân makke troch NV Concentra, foarme troch Koöperative Kondinsfabryk Fryslân en in Switserske molkfabryk. It waard doe produsearre troch it eardere Lijempf-fabryk yn Wolvegea. Anno 2008 makke troch Vrumona. Lange tiid wie Rivella der yn twa farianten: de 'gewoane' Rivella (mei in benammen read label), mei sûker as swietstof, en in ferzje sûnder sûker, "Rivella Light" (op oare plakken bekend as Rivella Blau).
Rivella kin beskôge wurde as de nasjonale drank fan Switserlân mei in merkoandiel fan 15% (2002) en is fierder eigentlik allinnich bekend yn de regio's om Switserlân (Súd-Dútslân, Eastenryk, East-Frankryk) en Lúksemboarch en Nederlân. Wat no Rivella Light hjit waard foar it earst yn Nederlân yntrodusearre yn 1958 foar diabetisi en hat dêr it grutste merkoandiel bûten Switserlân.
De Rie
De Rie of De Ried is in âlde slinke fan Berltsum nei Doanjum en fan Getswertersyl nei Roptasyl. It stie eartiids yn ferbining mei de Noardsee. Letter is it fergroeven ta streamkanaal. It wetter leit yn de gemeente De Waadhoeke. Oan de Rie leit it doarp Rie. De Rie is in stik fan de Alvestêdetocht-rûte, simmerdeis is it opnommen yn de "Klaairûte"" foar boatsjeminsken.
Namme
In ried of red, tith en tsjintwurdich rie(t), riet, rij(t) is in namme dy't frij faak foar komt. Faak yn eigennammen, lykas:
Spûk
thumb|right|180px|Spûkferskining yn it Hûs fan antlitten yn [[Spanje.]] In spûk of skym is in geast dy't foar ûnferklearbere dingen soarget.
Der besteane in soad sêgen oer spûken. Se komme al foar yn Fryske boarnen út de Midsiuwen. Noch 1729 skriuwt Ulrik Huber yn Hedendaegse Regtsgeleartheyt, dat in 'om spookerij ende nickers rasery' flechte boer sterk stiet, as hy mei tsjûgen bewize kin dat hy net sûnder reden it pachte hûs ferlitten hat. It Fryske folksleauwe hat in grut ferskaat oan spûken: pleachbist, wite en swarte juffer, kopleaze bisten as foalle, hynder, keal, hûn en kat; lokale spûken en tafallige ferskiningen.
De reden wêrom it spûket, koe wêze: moard, selsmoard, ferbergjen fan stellen guod, in net neikomd ûnthjit of in ferjitten deadshimd foar in ferstoarne. Faak wurdt der gjin reden neamd. Der besteane in soad middels om spûken te ferdriuwen, mar faak moast der in duvelbanner by komme.
It spûk fan Feanwâlden hat neffens it ferhaal syn jild ferside brocht mei help fan de duvel.
Cornelis Roersma
Cornelis Sijmen Roersma (Dronryp, 1901 - Frjentsjer, 1997) wie in transportûndernimmer en redakteur.
Cornelis S. Roersma waard berne yn Dronryp yn 1901. Yn 1925 waard er frachtrider yn Frjentsjer. Syn bedriuw ûntjoech him ta in beurttsjinst fan Frjentsjer nei Ljouwert (en oarsom) oer Skalsum, Peins, Skingen, Slappeterp, Menaam en Marssum. Foar WO II wie er bestjoerslid fan de Vrachtrijdersvereniging Leeuwarden. Teffens wie er 14 jier sekretaris fan Keatsferiening Jan Bogtstra en organisearre er goed 33 jier de jeugdkeatskompetysje fan dy feriening
Nei de oarloch waard er redakteur fan it Frjentsjerter Nijsblêd fan 1945 - 1972 en keatspublisist (ek foar NOS en Algemien Deiblêd).
Fierder fersoarge er: Kent U ze nog .....De Franekers en skreau Franeker in vertellingen (1974). Hy hie ek funksjes yn it pleatslike ferieningslibben (Fryske Krite, Oranje Nasjonaal, begraffenisferiening, frijsinnich-kristlike manljusferiening), wylst hy foar party net-kristlike begraffenissen de wijing fersoarge.
Hústernoard
thumb|De Strobosser Trekfeart yn Hústernoard Hústernoard is in buorskip yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Hústernoard leit westlik fan Kollum oan de Strobosser Trekfeart en besuden Aldwâld. De namme komt ek foar as Huys ten Oort en Huis ter Noord.
Fan 1899 oant 1996 wie dêr it molkfabryk Huis ter Noord. Reinder H. Postma (1956-2021) skreau it boek "It geheim fan Hústernoard" (1992)
Mûne
By Hústernoar stie tusken 1858 en 1941 de achtkante stellingmûne Huisternoord, in nôt- en pelmûne. Yn de jierren 20 krige de mûne in diselhelpmotor. Letter kaam de mûne yn hannen fan it molkfabryk dy't him as opslachromte brûkte. De ûnderbou fan de mûne bestiet noch en wurdt brûkt as garaazje.
Veena Malik
thumb|Veena Malik Veena Malik (Urdu: ويتا ملک, berne Zahida Malik) (Rawalpindy, 26 febrewaris 1984) is in Pakistaanske aktrise, model en komediënne. Yn in tiid fan tsien jier hat sy wurke by nijsstjoerders en yn spylfilms meidien, prizen garre en wurdearring krigen foar de measte fan har optredens. Malik is sûnt in foaroansteand aktrise fan de Urdu-sinema (Lollywood). Sy is ek ferneamd om har stipe fan ferskate goede doelen, benammen as ambassatrise fan de World Health Organization.
Persoanlik
Yn 2011 wie der opskuor yn Pakistan oer in bleatfoto fan Malik op de omslach fan de Yndyske edysje fan FHM-magazine; op de foto is sy te sjen mei de letters "ISI" op har boppe-earm -- de inysjalen fan Pakistan's kontroverzjele geheime tsjinst, Inter-Services Intelligence.
Fokker F.VII
De Fokker F.VII is in heechdekker passazjiersfleanmasine boud troch de Nederlânske fleanmasinebouwer Fokker en har Amerikaanske dochterûndernimming Atlantic Aircraft Corporation. De earste fecht wie op 11 april 1924. De F.VII is troch ferskillende fleanmasinebouwers yn lisinsje makke.
Untwerp en ûntwikkeling
It earste ûntwerp fan de F.VII kaam fan de hân fan Walter Rethel en wie in fierdere ûnjouwing fan de Fokker F.V. Anthony Fokker ferbettere it ûntwerp troch it toestel twa ekstra motoren te jaan. Dat wie teffens de konfiguraasje dêr't it yn mei die oan de Ford Reliability Tour yn 1925, dy't it ek wûn. It gefolch wie dat alle modellen fan de F.VII fan doe ôf trije motors krigen; dêrtroch waard de fleanmasine bekend ûnder de namme Fokker Trimotor.
De Fokker dy't acht oant tolve passazjiers meinimme koe waard besteld troch mannich loftfeartmaatskippij yn Noard-Amerika en Jeropa. Tegearre mei de te ferlykjen Ford Trimotor dominearre de F.VII de Amerikaanske merk yn de jierren 1920. Dochs wie it hurd dien mei de populêrens fan de F.VII nei de dea fan de Footballcoach Knute Rockne, yn in fleantúchûngemak fan Trans World Airlines flecht 599, yn in Fokker F.10 yn 1931. It ûndersyk nei de crash ûntfâlde problemen mei Fokkers Multiplex-laminaat konstruksje en hie fan gefolgen dat it type de loft net mear yn mocht foar kommersjele flechten en de rop om fleanmasines fan metaal dêr't de Boeing 247 en de Douglas DC-2 it antwurd op wienen.
De earste flecht nei Nederlânsk-Ynje
thumb|275px|left|De Southern Cross yn 1943. Mei de F.VII is foar it earst fan Nederlân nei Nederlânsk-Ynje flein wurden. De flecht waard organisearre troch it "Comité vliegtocht Nederland - Indië". It ienmotoarige tastel, de H-NACC, wie fan de KLM. De bemanning bestie út de fleanders Thomassen à Theussink van der Hoop (KLM) en Van Weerden Poelman (Loftfeartôfdieling) en de boardwurktúchkundige Van den Broeke. Op 1 oktober 1924 waard útein set op Skiphol. Twa dagen letter makke in motorsteuring in needlâning nedich by Plovdiv yn Bulgarije. It tastel rekke licht skansearre en koe makke wurde, mar de motor moast ferfongen wurde. Under de lêzers fan it tydskrift "Het Leven" waard jild samle en dêr koe in nije motor fan kocht wurde. Op 2 novimber 1924 koe de flecht fuortset wurde. Op 23 novimber waard Muntok berikt en op 24 novimber waard eindoel Batavia berikt dêr't in útskroevene kloft minsken de bemanning ynhelle.
De H-NACC is nei in tal pleatslike flechten út elkoar helle en mei in stoomskip fan de Keninklike Rotterdamske Lloyd werom nei Nederlân brocht. Op 9 july 1926 ferûngelokke de masine yn tichte mist by Wolvertem (Belgje).
Heaburgen
Heaburgen is in buorskip yn de gemeente De Fryske Marren. Heaburgen leit eastlik fan Nijemardum en súdwestlik fan Sondel.
De namme komt ek foar as Hooibergen, Hoybergen, De Hooy Bergen, Habergen en Hoeybeerghe.
Hegeduerswâld
Hegeduerswâld is in buorskip yn de gemeente Eaststellingwerf en heart ta de himrik fan Easterwâlde. Yn de rjochting fan Makkingea leit ek noch Legeduerswâld.
De namme komt ek foar as Hoogeduurswoude, Hoogeduurswold, Duyrswolde, Duyrswoldt en Hoogduurswoude. Yn de namme sit de jongesnamme 'Djurre'
Spikerboar
In spikerboar as ierdrykskundige namme foar wetter (soms ôflieden, ek fan lân) is neamd nei de bocht fan in boaromslach; dus bochtich wetter. It yndustryterrein besuden Akkrum hjit bygelyks Spikerboar.
Skieppedobbe
De Skieppedobbe (Stellingwerfsk: Schaopedobbe) is in natuermonumint by Elslo. It gebiet is eigendom fan It Fryske Gea. De Skieppedobbe krige syn namme trochdat de heideskiep der earder yn wosken waarden. Oan de súdwestkant wurdt op it stuit wurke om fan 22 bunder lânbougrûn twa nije stikken natuergebiet te meitsjen. De boppeste laach wurdt mei kraanmasines fuorthelle. Dêrtroch sille der wer planten groeie en komt der letter mooglik wer heide. Doel is ek dat op trije plakken yn it nije natoergebiet de âlde wetterkes weromkomme. De plannen binne diel fan de EHS, de ekologyske haadstruktuer.
Theo Rueter
Theodor Wilhelm (Theo) Rueter (Haarlim, 9 septimber 1876 - Blaricum, 12 juny 1963) wie in Nederlânsk arsjitekt.
Hy waard ferneamd fan syn ûntwerpen foar filla's yn It Goai. Hy ûntwurp wenten yn in tradisjonele, lanlike arsjitektuer, brûkte in ambachtlike bouwize en makke gebrûk fan tradisjonele materialen. Hy wie foarstanner fan in arsjitektuer dy't yn harmony wie mei de natuer rûnom.
Arsjitekten dy't him beynfloede hawwe wiene C.B. Posthumus Meyjes, by wa't er yn de lear west hie wie, Karel de Bazel en J.L.M. Lauweriks. Rueter gie 1901 by de Ynternasjonale Bruorskip fan Kristen-Anargisten, dy't by Blaricum yn in lânboukoloanje wennen. Rueter ûntwurp dêrfoar in tal koloanjehutten en bedriuwsgebouwen.
Hendrik Goeman Borgesius
thumb|Goeman Borgesius Hendrik Goeman Borgesius (Schildwolde, 11 jannewaris 1847 - De Haach, 18 jannewaris 1917) wie in liberaal politikus.
Goeman Borgesius studearre rjochten yn Grins. Hy wie fan 1868-170 learaar yn de ekonomy en steatsynrjochting yn Snits en doe noch in jier yn Arnhim.
Dêrnei waard Borgesius oant 1877 haadredakteur fan Het Vaderland, oant hy keazen waard ta lid fan de Twadde Keamer. Fan 1897-1901 wie hy minister fan Binnenlânske Saken yn it ministearje-Pierson-Goeman Borgesius en yn 1905 waard hy, nei it ôfgean fan it ministearje-Kuyper, kabinetsformateur, sûnder dêrby sels yn it nije ministearje (De Meester) sitting te nimmen. Borgesius hearde ta de progressive liberalen, wie lang foarsitter fan de Liberale Uny, bleau by de skuorring yn 1901 (oprjochting fan it Frijsinnich-Demokratysk Bûn) de Uny trou en droech yn 1913 in soad by ta de foarming fan de Konsintraasje. Yn 1886 waarden troch syn inisjatyf de wetten op de berne-arbeid útwreide.
Syn sosjale ynstelling late der ek ta dat hy as minister de learplichtwet en de wente- en sûnenswetten oannomd krige. Dêrneist wie Borgesius lang aktyf by de drankbestriding. Hy publisearre in soad yn it links-liberale wykblêd Vragen des Tijds en fierders yn de Sutfenske Krante, as foarsitter fan it Folksbûn tsjin Drankmisbrûk.
Kali Yuga
Kali Yuga (Sanskryt: कली युग, Kali Yuga, letterlik: Tiidrek fan (de demon) Kali, kin ek oerset wurde as it Tsjustere Tiidrek), is neffens it hindoeïsme it leechste fan de fjouwer tiidrekken (Yugas) fan de ûntjouwing fan de ierde. De oare binne (fan ûnder ôf) Dwapara Yuga, Treta Yuga en Satya Yuga.
De Kali Yuga wurdt behearske fan de demon Kali, de nemesis fan Sri Kalki, de 10e en lêste avatar fan de hindoegod Vishnoe. Neffens de Vishnoe Purana is er it minne foarkommen fan Vishnoe.
Neffens de Surya Siddhanta sette Kali Yuga útein om midnacht op 23 jannewaris (neffens de Gregoriaanske kalinder) of 18 febrewaris (neffens de Juliaanske kalinder) yn it jier 3102 f.Kr. In soad hindoes tinke dat dat it momint wie dat Krishna út it lichem kroep. thumb|200px|right|De syklus fan yuga. Neffens in soad ynterpretaasjes fan hindoeteksten is de ierde op dit stuit yn in Kali Yuga, wylst oaren fan betinken binne dat it minskdom degenerearret wilens de Kali Yuga; it wurdt meast oantsjut as it Tsjustere Tiidrek omdat it minskdom dan it fierste fan God ôf stiet.
Wilens dy leechste faze binne de measte minsken har inkeld bewust fan de fysike aspekten fan it libben; de klam leit op de materiële oerlevering. De relaasje tusken minskdom en spiritualisme wurdt benammen beskieden fan byleauwe en bewâld.
Hindoes binne oer it generaal fan betinken dat de etyk ferlykber is mei in bolle. Wilens Satya Yuga, it earste stadium fan ûntjouwing, hat de bolle fjouwer poaten, dêr't er by elts stadium ien fan ferliest. At er in nij tiidrek fan Kali begjint hat de bolle noch mar ien poat: etyk komt úteinlik del op it minskdom.
Kali fan de namme Kali Yuga hat neat te krijen mei de godin Kálii.
Fuotbalferiening Makkum
Fuotbalferiening Makkum spilet op de fjilden fan sportpark De Braak oan de Suderseewei yn Makkum. De klup waard oprjochte op 18 juny 1946.
It klubgebou hjit Bauke's Plak en it klupblêd Braakbode.
Pieter Both
thumb|right|250px|Portret fan Pieter Both.
Pieter Both (Amersfoart, 1568 – Mauritsius, 6 novimber 1614) wie de earste gûverneur-generaal fan Nederlânsk-Ynje.
Op 21 desimber 1599 gie Both as admiraal mei fjouwer skippen fan de Nije as Brabânske Kompanjy nei Ynje. De Nije Brabânske float bestie út de skippen Nederland, Verenigde Landen, Nassau en Hof van Holland. Op 26 april 1600 rekken de Hof van Holland en de Nassau efter op de oare skippen, dy’t úteinlik op 6 augustus yn Bantam oankamen. Yn 1601 gie Both mei de twa oare folpakte skippen werom nei Nederlân. De Verenigde Landen en Hof van Holland kamen úteinlik ûnder de lieding fan Paulus van Caerden yn novimber 1601 ek werom.
Koart dêrnei, yn 1602, waard de Feriene Eastyndyske Kompanjy stifte. Dizze stifte yn Nederlânsk-Ynje it Yndyske Regear, dat bestie ut in Gûverneur-Generaal en in Rie fan Ynje. It Yndysk Regear moast de boel better organisearje yn it gebiet. Yn 1609 krige Both it fersyk om de earste Gûverneur-Generaal fan Ynje te wurden. Both twivele oan syn geskiktens, mar dochs gie hy yn 1610 mei acht skippen dy kant út, hy kaam nei goed tsien moanne reizgje op 19 desimber 1610 oan yn Bantam op Java.
Both krige de opdracht om in gaadlik plak te sykjen dat brûkt wurde koe as moetingsplak foar de skippen en as sintrum foar it bestjoer fan Nederlânsk-Ynje. Hy moast de korrupsje tsjin gean en forten bouwe om it monopoalje yn de Molukken te behâlden. Dochs waard as bestjoerlik sintrum keazen foar West-Java, omdat de Molukken net genôch iten (rys) produsearje koe foar de eigen befolking en de lju fan de FEK. Boppedat lei Java strategysk better. Both kaam mei syn regear yn Batavia, it hjoeddeiske Jakarta, te sitten. Hy sluet kontrakten ôf mei de wichtichste foarsten fan de Molukken, ferovere Timor op de Portegezen en hy jage de Spanjerts fan Tidore.
Both stoppe op 6 novimber 1614 as Gûverneur-Generaal, Gerard Reynst waard syn opfolger. Op 2 jannewaris 1615 gie hy oan board fan it skip Banda, dat farde yn in fleat fan fjouwer skippen, dy’t in fracht fan 4,5 miljoen hie. Mar Both berikte Nederlân net. Op 6 maart 1615 sonken twa skippen, wêrûnder it skip dêr’t Both op siet. Se leinen foar anker foar de kust fan Mauritsius wylst der in swiere stoarm wie, Both ferdronk by it ûngemak.
De op ien nei heechste top fan Mauritsius is nei him ferneamd, de Pieter Bothsberch.
Ingelsen
De Ingelsen of Ingelsken binne de bewenners fan Ingelân, it grutste lân yn it Feriene Keninkryk en stamje ôf fan it ferskaat oan folken dy't harren eartiids dêrnei ta wenjen setten hawwe. It folk is in gearstalling fan Kelten (Noard-westen) en Germaanske folken as de Jutten, Saksen, Friezen en Angelen. Utsein de ûngefear 49.2 miljoen Ingelsen dy't meast by de Anglikaanske steatstsjerke hearre, wenne yn in hiel Grut-Brittanje ek noch 2,4 miljoen ymmigranten, meast ôfkomstich út de Mienebestlannen.
Skiednis
Om-ende-by 500 f.Kr. ferskine de Kelten yn it tsjintwurdige Ingelân. Hja wurde healwei de 1e iuw troch de Romeinen ferslein dy't fan it eilân in Romeinske provinsje meitsje. Nei 400 arrivearren de Germaanske folken dy't it eastlik part stadichoan oermasteren op de meast Keltyske befolking en ferdreaunen har nei de úthoeken fan it lân as Kornwall, Wales en Skotlân. Ek fûn assimilaasje plak tusken efterbliuwers en oermasterders. Yn lettere iuwen hawwe ek noch grutte kloften Germaanske Wytsingen har yn Ingelân fêstige en om 1000 hinne kamen de Normandjers derby. Al dizze ynvaazjes hawwe ta gefolch hân dat it Ingelske folk in protte ferskillende foarâlden hawwe. Ut resintlik genetysk ûndersyk docht bliken dat de moderne Ingelsman gruttendiels Germaansk is, mar dat de Keltyske ynbring ek behoarlik is.
Jobbegea-Skuorregea
thumb|300px|Jobbegea Skuorregea Jobbegea-Skuorregea is in buorskip yn de gemeente It Hearrenfean. Jobbegea-Skuorregea leit yn de himrik fan Jobbegea. Op de kaart fan Schotanus/Halma fan 1718 leit Jobbegea oan de "Binne Wech" en Skuorregea oan de "Buijten Wech". Hy leit tusken Aldhoarne en Hoarnstersweach. Nei de Twadde Wrâldoarloch krige Jobbegea troch de oanlis fan in ferhurde wei bylâns de Skoatterlânske Kompanjonsfeart in rjochtstreekse ferbining mei It Hearrenfean.
Tredde Slûs en Skuorregea
thumb|300px|[[Tsjerke fan Skuorregea]] Earder bestie Jobbegea út Jobbegea Tredde Slûs en Jobbegea-Skuorregea. No is der noch mar ien Jobbegea, it leit no tusken de doarpen Aldhoarne en Hoarnstersweach yn de easthoeke fan de gemeente. De folksmûle brûkt noch faak de âlde oantsjuttings. Sa wurdt mei Jobbegea 3e Slûs it tichtst beboude gedielte fan it doarp yn de omkriten fan de eardere tredde slûs fan de Skoatterlânske Kompanjonsfeart bedoeld. De 3e slûs is yn 1774 boud.
Jobbega-Skuorregea wie it dûbeldoarp oan de Skoatterlânskewei. It wie earst in boerestreekdoarp. Yn de 17e en 18e iuw waard dit gebiet ferfeante en ûntstie de min ofte-mear beruchte namme: Kompenije. Benammen de libbensomstannichheden fan de bewenners oan de wiken en dan fral yn de omkriten fan de Belgyske Wyk wienen ferskuorrende min.
Jobbegea 3e slûs groeide yn de rin fan de tiid út ta in behoarlik sintrum mei in iepenbiere en in kristlike basisskoalle, in Nederlânsk Herfoarme tsjerke en in ferskaat oan winkels. Healwei de feart en de Skoatterlânskewei lizze in swimbad en sportfjilden.
Untwikkeling
Fan betsjutting foar dizze streek ha west:
Tsjerkje
It tsjerkje yn Skuorregea is yn 1713 boud as ferfanger fan ien út 1580. De Stifting Alde Fryske Tsjerken is yn 1972 eigener wurden. Yn de njoggentiger jierren fan de foarrige iuw wie der in yngeande restauraasje.
De yn 1942 troch de Dútsers foardere klok yn de Nederlânsk Herfoarme tsjerke wie fan 1722.
Ferskaat
Folksdichter Geart Japiks van den Berg is berne yn Skuorregea (2 desimber 1886).
Konvenant Fryske Taal en Kultuer
It Konvenant Fryske Taal en Kultuer is in oerienkomst tusken de Nederlânske oerheid en de provinsje Fryslân. De Nederlânske oerheid joech yn 1996 it Frysk op ûnder Diel III fan it Jeropeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen. Dêryn wurde 48 mooglikheden foar taalbeskerming jûn. As útfiering dêrfan waard yn 2001 it konvenant sletten.
Surch
thumb|left|[[Tsjerke fan Surch]] thumb|200px|left|Kaart fan it doarp. thumb|300px|right|Utsjoch op Surch fan de dyk ôf. Surch is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, oan de seedyk tusken Harns en de Ofslútdyk. Foar de gemeentlike weryndieling fan 2011 lei Surch yn de gemeente Wûnseradiel. It leit wat benoarden fan it plak dêr't de Ofslútdyk de Fryske kust berikt. It doarp hie yn 2021 145 ynwenners. Troch de bou fan de Ofslútdyk wie der fan 1922 oant 1932 in soad te rêden yn it doarp.
De buorskip Ald Mar leit eastlik fan it doarp oan de oare kant fan de N31. It wie eartiids it ferlingde fan de doarpskom, mar waard dêrfan skaat doe't de Rykswei oanlein waard. Ek in part fan de buorskip Goaium falt ûnder Surch, allyk de eardere buorskip Ottebuorren, dy't hjoed-de-dei ek wol ta Goaium rekkene wurdt.
Namme Surch
De namme Surch is wierskynlik ôflaat fan Suderinghe wat súdhoeke betsjutte soe. It ûntstie op de súdlike ouwer fan de De Marne (wetter).
De Nederlânske namme Zurich liket sterk op Zürich, de Dútske namme fan de grutste stêd fan Switserlân. Dêrtroch krijt it doarp in soad besikers, ek út dat lân. Tsjin it plan fan de gemeente Wûnseradiel foar it ferfryskjen fan de namme yn it jier 2000 ûntstie yn it doarp dan ek in soad ferset.
Gebouwen
It tsjerke (mei sealdaktoer) fan Surch waard yn 1772 ôfbrutsen, mar de toer bleau stean troch syn funksje as beaken foar de skipfeart. In lytse hûndert jier letter waard der in nije tsjerke tsjinoan boud.
Sport en rekreaasje
Troch it plak rint ek de Jeropeeske Kuierrûte E9, ek wol North Sea Trail neamd. De E9 rint by de kust lâns fan Portegal nei de Baltyske steaten.
De keatsferiening, K.V. Zurich hat syn fjild oan de Suderigge. Fierder hat it doarp in biljertferiening.
Befolking
Op 1 jannewaris 1830 hie it doarp 152 ynwenners. Troch de oanlis fan de Ofslútdyk naam it ynwennertal ta, en yn 1958 wennen der 340 minsken. Sûnt de wei nei de Ofslútdyk net mear troch it doarp rint, is it ynwennertal wat ôfnomd. In basisskoalle dy't yn 1986 boud waard, moast tsien jier letter sluten wurde troch te min bern.
Strjitten
Ald Mar, Fabryksstrjitte, Fiadukt, Goaiumerwei, It Leech, Ottenbuortsterleane, Caspar de Roblesdyk, Skoallestrjitte, Stienleane, Suderigge, Tsjerkestrjitte.
Jaap Romijn
Jacob Pieter Romijn, (Utert, 29 maart 1912 - Ellesdyk, 23 maaie 1987), wie in Nederlânsk skriuwer, ûnderwizer en sûnt 1964 direkteur fan it Gemeentlik Museum Princessehof yn Ljouwert. It museum waard ûnder syn lieding restaurearre, útwreide en saneard ta in algemien keramysk stúdzjesintrum.
Hy hearde foar 1940 ta de redaksje fan Opwaartse Wegen (Protestantsk-kristlik) en publisearre yn it earstoan ûnder de skûlnamme E. Legrand. Yn de Twadde Wrâldoarloch besoarge hy in fjirtichtal yllegale útjeftes en rjochte it literêre tydskrift Ad Interim op (1944) dat yn 1950 mei 'De Gids' fusearre. Fan 1934 - 1950 wie hy ûnderwizer en wurke as keunst- en muzykredakteur yn Utert. Fan 1944 - 1960 as direksje-sekretaris en dêrnei fjouwer jier as direkteur fan A.W. Bruna en Soannen Utjouwersmij. NV.
Adoniran Barbosa
João Rubinato, better bekend ûnder syn artystenamme Adoniran Barbosa, (Valinhos, Brazylje, 6 augustus 1910 - São Paulo, 23 novimber 1982), wie in Brazyljaanske muzikant en gitarist fan etnysk Italjaansk komôf.
"Tiro ao Álvaro" en "Trem das Onze" binne syn bekendste lieten, dy't er tegearre mei Osvaldo Moles makke. Hy wie ien fan de promotors fan de Braziliaanske popmuzyk, sawol yn syn lân as om utens, benammen de samba.
Rudolf Buurma
Rudolf Buurma (It Oranjewâld, 17 desimber 1963) is direkteur fan SALTO Omrop Amsterdam, bekend fan útstjoerings fan ûnder oaren Theo van Gogh en MokumTV.
Libben
Buurma folge de middelbere skoalle yn Arnhim en studearre Rjochten mei as haadfak Bestjoersrjocht te Leien. Yn 1992 ferfear er nei Amsterdam ta, dêr't er yn 1998 boaske mei VVD-gemeenteriedslid Pauline Haitsma, mei wa't er in dochter hat. Syn earste stap yn de wrâld fan de media sette er as stazjêr by it ferhierbedriuw Camera Rentals. Nei in skoftke koed er oan de slach as produksje-assistint by de opnamen fan Vals Licht fan Theo van Gogh.
Letter ferhierde Buursma himsels as freelance-produksje-assistint en -lokaasjemanager foar reklamespotsjes, oant John de Mol Producties him frege mei te wurkjen by de rekonstruksjes yn it programma Peter R. de Vries, Misdaadverslaggever. Buursma wurke fjouwer jier by dat programma. Dêrnei late er in businessunit TV & Streaming Media fan it ynternetbedriuw Lost Boys. Under syn lieding ferlei dat bedriuw de oandacht fan tillefyzje en streaming-media op it ynternet nei cross media-produksjes.
Begjin 2004 waard Buurma direkteur fan SALTO Omrop Amsterdam. Buurma hat goede kontakten mei de gemeenteried. Hy spruts, doe't er direkteur fan SALTO Omrop Amsterdam waard, de hope út dêrtroch "goede zaken dwaan te sillen". Seker no't SALTO Omrop Amsterdam ek ynternasjonaal namme makke mei it programma Most Macho, dat de XXVe Prix d'Or wûn by it multynasjonaal dokumintêrefestival fan Vesoul.
Korund
thumb|right|Korund Korund is in hurd mineraal. Gemysk sjoen is it de kristalfoarm fan aluminiumokside, mei de formule α-Al2O3. De namme fan it mineraal is ôflaat fan it Hindy wurd kurand, of fan it Sanskryt wurd kuruvinda, dat "robyn" betsjut.
Korund hat hurdheid 9 op de skaal fan Mohs; ûnsuverder foarmen hawwe ± hurdheid 8. De gemiddelde tichtheid is 4 (foar suver korund 4,05) en it mineraal hat in heksagonale kristalstruktuer. De brekkingsyndeks is 1,76 - 1,78. Korund is net magnetysk.
Om syn hurdheid wurdt it faak brûkt as slypmiddel, fan slypskiven oant skuorpapier. Benei-suvere foarmen fan korund steane bekend as de edelstiennen saffier en robyn en wurde dan ek slipe. It ûnderskaat tusken de twa leit yn in lyts part fan oare metaalatomen, dat ôfhinklik fan it metaal in bepaalde kleur jout oan de stien.
Rudi Koopmans
Koopmans bokste yn 1977 foar de earste kear om de Jeropeeske titel yn it healswiergewicht. Hy ferlear dat gefjocht fan de Italiaan Aldo Travesaro. It jier derop fersloech er Travesaro wol en waard Jeropeesk kampioen. Hy behâlde dizze titel oant 1984 en bleau yn de tsien partijen dat er útdage waard oerein. Yn 1984 rekke hy syn titel lykwols kwyt oan Frânsman Richard Caramanolis doe't er opjoech.
Op 28 novimber 1980 bokste Koopmans om de wrâldtitel tsjin de Amerikaan Eddie Mustafa Muhammad. Yn dat gefjocht hie der lykwols net folle yn te bringen en ferlear. Al nei trije rûnen staakte skiedsrjochter omdat fierder boksen net ferantwurde wie foar Koopmans. Neffens Koopmans hied er in kopstjit fan syn tsjinstanner krigen.
De Ikkers (mole)
thumb|240px|De Ikkers yn 2010 De Ikkers is in eardere poldermole op oardel kilometer súdeast fan Warten yn de eardere gemeente Boarnsterhim.
De Ikkers is in spinnekopmole út de 18e iuw. De mole waard yn 1921 ferkocht troch it wetterskip De Súd-Broeksterpolder (tichtby De Jouwer) en by Sniksweach del setten om dêr in tsjasker te ferfangen. Yn 1970 waard De Ikkers, dy't doe tige ferfallen wie, opnij ferkocht. De mole, mei in flecht fan 9 meter, waard werboud op syn hjoeddeiske lokaasje tichtby de Langesleat oan de râne fan de Saiterpetten, in natuerreservaat dat diel útmakket fan it Nasjonaal Park De Alde Feanen. De Ikkers stiet dêr op in plak wêr't earder ek in mole stie. Yn 1986 waard De Ikkers restaurearre. De mole hat gjin funksje mear, mar is noch wol mealree. Hy is net te besichtigjen.
Skakraf
Skakraf is in boekje út de Midsiuwen oer it Westerlauwersk Rjocht. Der stean gefallen yn oer berôvingen mei geweld.
Fersoargingsplak Smarpot
Fersoargingsplak Smarpot of Fersoargingsplak Smoarpot is in fersoargingsplak oan de A32 Ljouwert - Meppel op de hichte fan Akkrum by ôfslach 13. It fersoargingsplak leit op de grins fan de gemeenten Boarnsterhim en Skarsterlân.
By it fersoargingsplak is in tankstasjon fan Tamoil.
Namme
De namme "Smeerpot" stiet op de kaart fan Schotanus/Halma en giet tebek oant ein 17e iuw. Eekhoff hat him op syn Utingeradielkaart ek noch oernommen. Nei alle gedachten giet it om een âld petgat, fan in turfmakkerij tsjin de Polsleat oan dy’t yn de 17de iuw al ticht wie. It nammestikje 'Smeer' soe ynjûn wêze kinne meidat, likernôch yn deselde opstrek in kilometer súdwest de Brijpot te finen wie. Bakker, FN 4, 72, wit ek net mear te melden. Hy mient ek dat it om in stik dyk gie, mar dat soe ek in kaartynterpretaasje wêze kinne.
Keizergoes
De Keizergoes (Anser canagicus) is in fûgel út de famylje fan de Einfûgels. Dizze goes is wat dûbelter as de oare guozzen, mei yn ferhâlding wat koarte poaten. De fûgels hawwe in wite kop mei in donkergrize hals. Fierder hawwe se grize fearren mei donkere en ljochtere streken.
Fersprieding
De Keizergoes briedt rûnom de Bearing See. Yn Alaska oan de eastkant en yn Kamtsjatka-skiereilân oan de westkant. De fûgels oerwinterje meast op de Aleûten oan de súdkant fan de Bearingsee.
Fuortplanting
De Keizerguozzen komme healwei maaie, begjin juny yn harren briedgebiet oan. Der wurdt in nêst boud fan plantemateriaal wêryn 4-7 aaien lein wurde. Nei sa'n 25 dagen brieden komme de aaien út. Heal augustus geane de fûgels wer op wei nei harren oerwintergebiet.
Piet Hein
right|thumb|Piet Hein, in kopy út 1629 nei in ferlern gien orizjineel út 1625 fan Jan Daemen Cool. thumb|right|Stânbyld fan Piet Hein yn [[Delfshaven.]] Piet Pieterszoon Hein (ek wol Heyn neamd) (Delfshaven, 25 novimber 1577 - 17 juny 1629, Gregoriaanske kalinder ) wie in Nederlânsk luitenant-admiraal en West-Yndysk Kompanjy-Kommandant. Sels skriuwde hy syn namme as Heijn. Yn de Nederlânske skiednis is er tige ferneamd wurden troch de ferovering fan de saneamde Spaanske sulverfloat, yn 1628.
Piet Hein waard op 4 july 1629 mei grutte ear begroeven yn de Alde Tsjerke yn Delft. Pas yn 1638 kaam na lang oanstean fan de widdo op steatskosten it beloofde moarmeren prielgrêf klear, meastal taskreaun oan Pieter de Keyser. Folle letter, yn 1870, is yn Delfshaven in sânstiennen byld setten, in wurk fan de byldhouwer Joseph Graven út Den Bosch. Heins opfolger wie de algemien as ynkompetint beskôge Van Dorp.
Iraanske kalinder
De Iraanske kalinder (wurdt ek Perzyske kalinder of de Jalāli kalinder neamd) is in sinnekalinder dat brûkt wurdt yn Iran, Koerdistan en Afganistan. De kalinder is meast basearre op observaasje ynstee fan regels.
Elts jier begjint op de maitiid-ekwinoks sa't krekt fêststeld wurdt troch astronomyske observaasjes yn Teheran (of de 52.5°E meridiaan) en Kabûl. Dêrfandhinne is der krekter as de Gregoriaanske kalinder, mar it is net maklik om de skrikkeljierren te beskieden.
Moannen
De hjoeddeistige Perzyske kalinder waar yn 1925 ynfierd, doe waarden de nammen fan de moannen basearre op in tradisjonele kalinder fan de 11e iuw. De kalinder hat 12 moannen, dêr't de earste seis 31 dagen fan ha, de neikommende fiif hawwe 30 dagen. De lêste moanne hat ornaris 29 dagen mar mei in skrikkeljier hat dy moanne 30.
Skrikkeljierren
It systeem om skrikkeljierren te beskieden is tige krekt. De jierren wurde skifte yn in stikmannich syklussen:
In lytse syklus begjint mei fjouwer gewoane jierren. Dêrnei folget in skrikkeljier en dêrnei folget in skrikkeljier om de fjouwer jierren oant en mei it lêste jier fan de lytse syklus. Foar elts fan de 21 syklussen fan 128 jier binne der 31 skrikkeljierren. Foar de lêste grutte syklus fan 132 jier wurdt der op dy wize 32 skrikkeljierren teld. Dat binne meiïnoar (21 x 31) + 32 = 683 skrikkeljierren en 2137 normale jierren yn de hiele grutte syklus. Dêrmei is de trochsneed lingte fan in jier 365,24219852. Dat rint aardich lykop mei it tropyske jier fan 365,24219878 dagen, dat der pas nei 3,8 miljoen jier in dei ferskil wêze sil tusken de kalinder en it sinnejier.
It patroan fan normale en skrikkeljierren sette yn 1925 útein, en dat sil pas yn it jier 4745 op 'e nij begjinne. De Perzyske kalinder is in sinnekalinder.
Willy Brandt
thumb|Willy Brandt yn 1980 Willy Brandt, oarspronklik Herbert Ernst Karl Frahm, (Lübeck, 18 desimber 1913 – Unkel, 8 oktober 1992) wie in Dútske sosjaal-demokratysk politikus en bûnskânselier (1969-1974).
Willy Brandt flechte yn 1933 nei Noarwegen en brocht dêr de kriichsjierren troch. Yn 1947 kearde hy nei Dútslân werom, waard lid fan de SPD en ferkeazen yn de Bûnsdei, foarsitter fan de Senaat fan West-Berlyn en yn 1957 boargemaster fan dizze stêd.
Yn 1964 waard Willy Brandt foarsitter fan de SPD en twa jier letter minister fan Bûtenlânske Saken yn it koalysjekabinet-Kiezinger. Doe't yn 1969 din regearing ta stân kaam fan sosjalisten en liberalen, waard hy bûnskanselier fan Dútslân. Yn dizze funksje sette hy syn al earder yn gong setten polityk fan ta-inoar kommen mei de Eastbloklannen mei krêft fuort. Syn "Ostpolitik", late ta ferdraggen mei Poalen, de Sowjet-Uny en Tsjechoslowakije, in regeling fan de kwestje-Berlyn en in regeling mei de DDR. Yn 1971 waard him de Nobelpriis foar de Frede takend.
Willy Brandt waard yn 1971 werkeazen, lykwols wie de ûntmaskering fan in Eastdútske spion yn syn neiere omjouwing de direkte oanlieding fan syn beslút om ôf te treden as bûnskanselier (maaie 1974).
Priveelibben
Fan 1941 oant 1948 wie Brandt boaske oan Carlotta Thorkildsen en sy krigen in dochter, Ninja (1940). Yn 1948 boaske er mei de widdo Rut Bergaust. Dat houlik rûn op 'e non yn 1980. Se wie de mem fan syn soannen Peter (1948), Lars (1951) en Matthias (1961). Yn 1983 troude Brandt mei de tritich jier jongere histoarika Brigitte Seebacher.
Valinhos
Valinhos is in stêd en gemeente yn Brazylje. It plak is stifte yn 1732.
Hege Ried fan Adel
De Hege Ried fan Adel hat as taak te advisearjen oer adelssaken en oerheidsheraldyk. De Ried is ynsteld op 24 juny 1814. De Hege Ried fan Adel is gjin Heech Kolleezje fan Steat, omdat de Ried net grûnwetlik ferankere is. De gearstalling en foegen binne fêstlein yn de Wet op de adeldom fan 10 maaie 1994 (Steatsblêd 360).
De Hege Ried fan Adel hâldt him dwaande mei:
De foarsitter en de leden fan de Hege Ried fan Adel wurde troch de Kroan foar it libben beneamd. As earste foarsitter fan de Ried waard yn 1814 Willem Anne baron van Spaen la Lecq (De Haach, 26 desimber 1750 - De Haach, 29 april 1817) oansteld. De hjoeddeiske foarsitter is Coen baron Schimmelpenninck van der Oije (sûnt 1991, lid sûnt 1984). De oare leden binne:
Sekretaris is mr. E.J. Wolleswinkel (sûnt 2003).
Troch de Nasjonale Ombudsman binne yn twa saken de gedragings fan de sekretaris fan de Hege Ried fan Adel as "net behoarlik" oanmerke (Nasjonale Ombudsman, rapporten 2001/287 en 2006/0193).
Fuotbalferiening Marrum
Fuotbalferiening Marrum is oprjochte op 1 july 1945 ûnder de namme MSV (Marrumer Sport Vereniging) as twadde fuotbalklup fan de gemeente Ferwerderadiel. De fjilden lizze oan de Ringwei yn Marrum.
In jier letter waard de namme WSV feroare yn fuotbalferiening Marrum. It earste alvetal spilet 5e klasse KNVB.
Seth Gaaikema
Seth Regner Gaaikema (Uthuzen, 11 july 1939 – De Bosk, 21 oktober 2014) wie in Nederlânsk kabaretier, musicalskriuwer en fertaler.
Libben en wurk
Gaaikema syn heit en mem wiene doperske predikanten. Nei in stúdzje Nederlânske Taal- en Letterkunde, sette er útein mei it skriuwen fan teksten foar ûnder oaren foar Wim Kan. Syn earste optreden as kabaretier wie yn 1967. Yn 't earstoan trede er op mei in selskip, letter makke er solo-foarstellings.
In 1969 makke Gaaikema syn earste âldjiersjûnprogramma, Heer ik kom hier om te twijfelen. Hy briek in jier letter troch as kabaretier mei de Aldjierskonferênse Tien Miljoen Geboden, de tsien geboaden fan Mozes toetst oan de maatskippij fan de jierren santich. Yn de jierren tachtich makke er âldjierskonferênses foar de omrop Veronica. Ek yn de njoggentiger jierren makke er in stikmannich âldjierskonferênses. Gaaikema pykte der út yn it boartsjen mei wurden. Guonts ûnderfûne dat lykwols as bryk, mei omdat er dat in sa'n soad die. Nettsjinsteande Gaaikema syn grutte produksje kaam him dat op in protte krityk te stean, sawol fan kritisy as fan kollega-kabaretiers.
Teksten skriuwe hie Gaaikema gjin muoite mei. Hy krige dêr ferskate ûnderskiedings foar. Ynearsten skreau er foar Wim Kan, mar sûnt 1956 skreau en fertaalde er ek teksten foar musicals. Dat begûn doe't de direkteur fan it Nieuwe de la Mar Theater him frege om de lietsjes yn de musical My Fair Lady oer te setten. Dêrnei folgen Oliver, Kiss Me Kate, Driestuiversopera, Les Misérables, The Phantom of the Opera, Evita, Miss Saigon, Chicago en de operette La Vie Parisienne.
Stimhúske
Yn Sint Jabik hawwe begjin 20e iuw noch huzen stien mei de namme stimhúske.
Seth Gaaikema
Libben en wurk
Fierder skreau er de musicals Swingpop, Publiek, Grace, Kuifje: De Zonnetempel, Catharine en Adam en Eva (Dútslân).
Mei de ôfskiedsfoarstelling Wat ik nog graag zou willenyn it teäterseizoen 2013-2014 sluet Gaaikema syn 55 jierige karriêre ôf. De lêste foarstelling wie op 19 jannewaris 2014 yn de Stedsskouboarch yn Grins.
Yn it âldjiersjûnprogramma 1988 kaam Gaaikema út foar syn homoseksualiteit. Hy boaske oan syn manager; it pear wenne yn Schijndel, Noard-Brabân. Gaaikema stoar 21 oktober 2014 oan hertfalen yn it Jeroen Bosch Sikehûs.
Turbe
It turbe is in ûndersyk nei it gewoanterjocht, wêrby't de tsjûgenis fan in oantal persoanen tagelyk heard waard. Letter waard it oantal tsjûgen beheind ta in pear ter sake kundige persoanen.
Stripschrift
Stripschrift (Frysk: Stripskrift), is in Nederlânsk stripynformaasjeblêd dat oprjochte waard yn 1968 troch Het Stripschap en dat sawat acht kear yn it jier ferskynt.
It blêd befettet sawol strips as ynformaasje oer strips en striptekeners út binnen- en bûtenlân. Alle kearen dat in ferneamde makker fan tekenteltsjes stjert wurdt der yn Stripschrift by stilstien en wiidweidich oan dy persoan in artikel wijd. Ek ferskine der gauris spesjals oer in kompleet oeuvre, oftewol it komplete wurk fan in teltsjeskriuwer as -tekener.
Fiskearnen
De fiskearnen (Pandionidae) binne in famylje yn it skift fan de Rôffûgels (Accipitriformes). Fan âlds wie der mar ien soarte yn dizze famylje, de fiskearn, mar tsjintwurdich wurde de fûgels fan Sulawesi en Austraalje als aparte soarte besjoen.
Frysk en Frij (útjouwerij)
Frysk en Frij, oprjochte yn 1992, is in útjouwerij fan Fryske boeken. It bedriuw hat in eigen Taal- en Advysburo.
Skriuwers
A B D G H J K L M P R S T V W Z
Ferneamen
Ferneamen is yn Fryslân it gebrûk dêr't de foarnammen by yn de famylje bewarre bliuwe. De nammen meie eins net feroare wurde. It komt tsjintwurdich hieltyd minder foar as eartiids.
Regels by it ferneamen:
Nei de âlden komme de bruorren en susters oan bar om ferneamd te wurden.
Name
Fuotbalferiening Mildaam
Fuotbalferiening Mildaam waard oprjochte op 19 oktober 1929. De fjilden lizze op sportpark De Wissel yn Mildaam. It earste alvetal spile yn de Fjirde klasse snein (2015/16).
It standertalvetal spile yn it seizoen 2018/19 yn de Tredde klasse snein fan it KNVB-distrikt Noard.
De Nederlannen
De Lege Lannen oftewol de Nederlannen is it leechlizzende gebiet yn West-Jeropa dêr't de steaten Nederlân en Belgje lizze. Soms wurdt ek Lúksemboarch ta de Lege Lannen rekkene. De beneaming wurdt fral brûkt troch de skiedskriuwerij om it gebiet mei oan te tsjutten doe't beide (of alle trije) steaten noch net bestiene.
Namme
thumb|300px|De Lege Lannen yn de 14e iuw. De namme 'de Lege Lannen' is tige tapaslik omdat it gebiet in leechlizzende flakte is, dy't ûntstien is as delta fan in tal grutte rivieren, de Ryn, de Maas, de Isel en de Skelde. Dochs is dizze namme, likegoed as de namme Nederlân, histoarysk besjoen op oare grûnen ta stân kommen.
Skiednis fan de Lege Lannen
Yn de Romeinske tiid makken de lettere Lege Lannen te suden fan de Ryn part út fan it Romeinske Ryk en wie ferdield oer de Romeinske provinsjes Gallia Belgica en Germania Inferior. Noardlik fan de Ryn lei Germania, dat mar koarte tiid ûnder Romeinsk bewâld stien hat. Nei de fal fan it West-Romeinske Ryk waarden de Lege Lannen in part fan it Frankyske of Karolingyske ryk, en letter it Hillige Roomske Ryk.
Under de Midsiuwen waarden de hartoggen fan Brabân en Gelre, en de greven fan Hollân en Flaanderen hearskers oer de lytsere gebieten fan de Lege Lannen. Troch feroverjen en fral troch houlikspolityk fûn skealfergrutting plak. Sadwaande kaam Hollân ûnder ynfloed fan de greven fan Henegouwen te stean, en beide tegearre ûnder ynfloed fan it Beierske Hûs Wittelsbach.
Yn de 15e iuw kaam in grut tal dielgebieten yn mienskiplike hannen fan de hartoggen fan Boergonje en begjint de skiednis fan de Lege Lannen as ienheid.
Mei de dea yn 1482 fan Maria fan Boergonje, dy't troud wie mei Maksimiliaan fan Eastenryk, gongen de gebieten oer fan de ynfloedssfear fan it Frânske Hûs Valois nei dy fan it Hûs Habsburg. De gebieten bleauwen formeel skieden, mar foarmen tegearre in personele uny. It bestjoer waard troch lânfâden waarnomd.
Yn 1549 bepaalde keizer Karel V yn de Pragmatike Sanksje (1549) dat de Boergondyske Kreits tenei ûndielber wêze soe en by oererving oergean soe binnen de manlike en froulike line fan syn famylje. Dêrmei skiede hy de Nederlannen (de namme dy't hy foar dit gebiet yntrodusearre) ôf fan Frankryk en fan it Dútske Ryk.
Neidat Karel V as lânshear ôfstân die fan de troan en in jier letter as kening fan Spanje, kamen de Lannen yn hannen fan syn soan Filips II fan Spanje. Hy wie gjin militêr krekt as syn heit, mar in burokratysk bestjoerder en leauwensfanatikus.
De opsplitsing fan de Nederlannen yn in noardlik en súdlik part stammet út de tiid fan de Spaanske oerhearsking. Filips II woe de wyls kalvinistysk wurden Noardlike Nederlannen op 'e nij ta it Roomsk-katolisisme bekeare, wat ta in protte ferset liede. Dat ferset of de Nederlânske Opstân wurdt de Tachtichjierrige Oarloch neamd en rûn fan 1568 oant 1648, mei in Tolvejierrich bestân yn de jierren 1609 oant 1621. By dizze opstân fûn de iensidige ûnôfhinkliksferklearring plak fan de Noardlike Nederlannen, troch de proklamaasje fan it Plakkaat van Verlatinghe, dat yn De Haach ûndertekene waard op 26 july 1581. Oan dizze tastân kaam foarfêst in ein mei de Frede fan Münster fan 1648.
Noarden
Yn it Noarden ûntstie yn it tiidrek 1581-1588 de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen. Dizze Republyk bestie ûnûnderbrutsen oant 1795 doe't Frânske revolúsjonêren in ein makken oan de selsstannigens fan de republyk en opfolge wurde soe troch de Bataafske Republyk. Yn 1801 folge it Bataafske Mienebest, dat yn 1806 omfoarme waard ta it Keninkryk Hollân. Dizze trije rezjyms wienen feitlike fazalsteaten fan Frankryk. Fan 1809/1810 oant 1813 hearde it Noarden offisjeel ta it Earste Frânske Keizerryk.
Suden
300px|thumb|right|[[Hollânske troepen tsjen troch de Flaamske stêd Dendermonde, 1820]] It Suden fan de Nederlannen bleau fierders yn Spaanske hannen. Neidat de Spaanske tûke fan de Habsburgers útstoarn wie, waard by de Frede fan Utert (1713) regele dat it gebiet oergong nei de Eastenrykske Habsburgers. Sy bleauwen oer it gebiet hearskjen oant 1795. Dêrnei hearde it by Frankryk en soe der oant 1815 by bliuwe.
Nei de nederlaach fan Napoleon Bonaparte yn 1815 waard op it Kongres fan Wenen beslist dat it noarden en suden byinoar foege wurde moasten. De oerwinners wienen fan doel in sterke buffersteat ten noarden fan Frankryk ûntstean te litten.
Yn 1830 foelen Noard en Súd wer út inoar en waarden twa aparte keninkriken. Sûnt dy tiid binne Belgje en Nederlân soevereine steaten. Yn 1839 moast it Gruthartochdom Lúksemboarch grutte gebietsdielen ôfstean oan Belgje. Yn 1890 waard de personele uny tusken Nederlân en Lúksemboarch ferbrutsen en wie it Gruthartochdom Lúkemboarch ek soeverein.
Besikingen ta feriening
Nei it útinoar fallen yn 1830 hawwe der yn Noard en Súd ferskate persoanen en organisaasjes west dy't de ienheid fan de Nederlannen werstelle woenen. De gebietsdielen dy't by dizze ienheid hearre moasten fariearje tusken in folsleine feriening fan de trije steaten, of allinnich op taalkundige grûnen tusken Nederlân en Belgje.
Twiska
De Twiska wie in âlde binnedyk dy't foar it earst neamd waard yn 1443. De dyk rûn fan Skelwâlderhim en Moarrehim ( by Abbegeasterketting ) nei Westhim. Nei alle gedachten lei de Twiska oan de Middelsee.
Islamityske kalinder
De islamitiske jiertelling is de jiertelling dy't útein set mei it jier dêr't de hidjra yn plakfynt of de emigraasje fan de profeet Mohammed fan Mekka nei Medina en komt oerien mei 15 july of 16 july 622 fan de kristlike jiertelling. It wurdt binnen de Islam brûkt om bepaalde feestdagen en dagen dêr't op fêste wurdt te beskieden. De kalinder wurdt ek brûkt yn Saûdi-Araabje en lannen om dat lân hinne. De jierren wurde dêrneffens oantsjut mei AH (Anno Hegirae), wat in latinisaasje is fan hidjra.
De Nederlannen
Besikingen ta feriening
Yn sekere sin wurde dizze sjoen as tariedingen foar de tastânkommen fan de Benelúks. Letter rekke dizze lykwols troch de fierdere ûntwikkeling fan de Jeropeeske Uny oerskade.
Islamityske kalinder
It islamityske jier hat 12 moannen dy't útgean fan de omrin fan it himellichem de moanne. Dêrom hat de Islamityske kalinder 11 dagen minder as in kalinder dy't basearre is op in sinnejier. Dat betsjut dat de islamityske jiertelling stadiger ferrint as de kristlike. Dat is te fernimmen oan de Ramadan, it Sûkerfeest en it offerfeest dat alle jierren in oardel wike betider begjint.
De Nederlannen
Skiedskriuwers
Skriuwers dy't harren yn it bysûnder op de skiednis en de takomst fan de Lege Lannen talein hawwe wienen fral de histoarisy: