cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jong Famme Partij
De Jong Famme Partij heart mei de Ald-Meiers Partij yn Hitsum, de Frouljus-PC yn Weidum en it NK Dames fan it KNKB ta de wedstriden dy't meitelle foar de 'Fjouwer Wimpels' fan it frouljuskeatsen.
Beskermfrou
Oant har dea yn 2008 wie politika Anita Andriesen beskermfrou fan'e partij. Sûnt 2016 is Manon Scheepstra, dy't de partij al fiif kear wûn, de nije beskermfrou.
List fan bylden yn Kollumerlân
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Kollumerlân. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjoaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Achtkarspelen, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
John Wick: Chapter 2
John Wick: Chapter 2, ek wol bekend as koartwei John Wick 2, is in Amerikaansk-Hongkongske neo-noir-aksjefilm út 2017 ûnder rezjy fan Chad Stahelski, mei yn 'e haadrollen Keanu Reeves en Riccardo Scamarcio. De titel betsjut "John Wick: Haadstik 2". It ferhaal folget hiermoardner John Wick as er troch maffiabaas Santino d'Antonio twongen wurdt om wer oan it wurk te gean. As D'Antonio neitiid besiket om Wick út 'e wei te romjen, om losse eintsjes ôf te binen, komt Wick efter him oan. John Wick: Chapter 2 is it twadde diel út 'e John Wick-rige. De film ûntfong fan 'e filmkritisy oer it algemien positive resinsjes en wie yn 'e bioskopen in grut kommersjeel súkses. In folgjend diel, John Wick: Chapter 3 – Parabellum, kaam út yn 2019.
Iced Earth
Iced Earth is in Amerikaanske metalband oprjochte yn 1984 yn Tampa. De band brocht yn 1990 syn debútalbum Iced Earth út. De teksten fan de band gean benammen oer horror, fantasy, kriich, mytology en skiednis. Iced Earth hat tretjin studio-albums en twa live-albums útbrocht.
John Wick: Chapter 2
Plot
John Wick, ien fan 'e gefaarlikste hiermoardners fan 'e wrâld, hellet syn Ford Mustang Mach 1 werom by Abram Tarasov wei. Dat is in baas fan 'e Russyske maffia en de broer fan Viggo Tarasov, waans soan Iosef de auto fan Wick stellen en syn hûntsje deamakke hie (sjoch: John Wick). Iosef en Viggo binne gjinien fan beiden noch yn libben. De trewanten fan Abram besykje Wick tsjin te kearen, mar hy deadet ytliken fan harren mei fjoerwapens, troch it gebrûk fan syn auto en mei de bleate hân. Neitiid biedt er Abram Tarasov frede oan, in oanbod dat dyselde mei beide hannen oangrypt. Wick keart werom nei hûs mei de swier skansearre Ford Mustang, dy't er neitiid meijout oan Aurelio, de eigner fan in yllegale garaazje, om him wer op te laapjen.
Iced Earth
Skiednis
Iced Earth is yn 1984 troch gitarist Jon Schaffer oprjochten ûnder de namme The Rose, yn 1985 waard de namme feroare yn Purgatory, fanôf 1988 hjitte de band Iced Earth. Yn 1990 waard it album Iced Earth útbrocht, al rap dêrnei folge it twadde album Night of the Stormrider yn 1991. Nei it toernee folgjend op dit album gie de band twa jier lang mei skoft. Yn 1995 folge pas it tredde album Burnt Offerings. It fjirde album The Dark Saga út 1996 wue it earste mei drummer Mark Prator, en it lêste mei de âlde bassist Dave Abell, dy 't de groep ferliet nei it dien meitsjen fan de opnames. Hoewol 't Abell kreditearre waard foar it spyljen op it album, ferskynt bassist Keith Menser op de efterkant, omdat Century Media easke dat de toerende line-up fan de band op de hoes ferskine soe. Mar Menser waard ûntslein nei 't dúdlik waard dat er gjin fan de nûmers fan de band leard hie foar de toernee, hy waard ferfongen troch James McDonough, de nije drummer Mark Prator ferliet ek al gau wer de band en waard ferfongen troch Brent Smedley. Nei it barren fan 9/11 yn 2001 kaam sjonger Matt Barlow ta de konklúzje dat er bydrage woe oan de "echte wrâld". Barlow benadere Schaffer ein 2002 hjirmei, mar Schaffer oertsjûge Barlow om by de band te bliuwen. Doe 't Iced Earth begûn mei it opnimmen fan harren folgjende studioalbum The Glorious Burden, realisearre Schaffer him dat de sang fan Barlow net wie wat er winske; hy fûn dat it harren oan passy en kwaliteit ûntbruts, dus besleat er Barlow dochs gean te litten. Barlow waard in plysjeman by de plysje fan Georgetown. Hy waard by Iced Earth ferfongen troch Tim Owens. Yn 2021 ferlieten op drummer Brent Smedley nei, alle bandleden de band, neidat dúdlik wurden wie dat Jon Schaffer belútsen wie by de Bestoarming fan it Kapitoal ek it platenlabel Century Media ferskuorde it kontrakt dat hja hiene mei Iced Earth.
John Wick: Chapter 2
Plot
Letter wurdt Wick thús opsocht troch Santino d'Antonio, in baas fan 'e Camorra, de Napolitaanske maffia, dy't him yn 't sin bringt dat hy dejinge is dy't Wick holpen hat om 'e ûnderwrâld efter him te litten en al syn bannen mei de kriminaliteit troch te snijen doe't er fereale rekke op Helen, mei wa't er trouwe woe. Wick hat fiif jier fan gelokkigens mei Helen hân ear't hja ferstoar oan in net by namme neamde sykte. Hy rouwet noch altyd om har. D'Antonio hâldt him foar dat er, troch wraak te nimmen op 'e Tarasovs foar it deadzjen fan it hûntsje dat er fan Helen krigen hie, "werom" is as hiermoardner. Mei't Wick by him yn 'e skuld stiet, wol er dat er immen foar him út 'e wei rommet. Wick sjocht dat oars: syn gedoente mei de Tarasovs wie privee, dat hy is hielendal net "werom". D'Antonio skoot him in medaljon mei Wick syn eigen fingerprint yn bloed ta: in marker, dy't yn 'e ûnderwrâld symboal stiet foar de ûnbrekbere eed dy't Wick him sward hat. Wick wegeret lykwols op 'e nij. D'Antonio giet fuort en baarnt by wize fan ferjilding Wick syn hûs plat.
Scouting
thumb|It ynternasjonale Scouting teken
Scouting (fan it Ingelske wurd foar "ferkennen"), ek wol Paadfinerij of Ferkennerij, is in ynternasjonale organisaasje dy't dernei stribbet om bern har frije tiid yn 'e natoer trochbringe te litten en harren dêrby brûksume dingen by te bringen. Scouting begûn mei in kamp op Brownsea Island yn Grut-Brittanje opset troch Robert Baden-Powell mei 21 jonges en is útgroeid ta de grutste jongereinferiening fan de wrâld. Hjoed de dei hat de wrâldorganisaasje 28 miljoen leden, lieding en kaderleden meirekkene.
Skiednis
Dêrnei skreau Baden Powell it boek 'Ferkennen foar Jonges' (Ingelsk: Scouting for Boys). It boek kaam yn 1908 út en waard in grut súkses yn Ingelân en oeral begûnen jonges de dingen beskreaun yn it boek nei te dwaan. Sy setten út ein mei klupkes mei eigen makke unifoarmen sa as bern dat dogge. Yn de rin fan de tiid gienen folwoeksenen dit begelieden, út dy klupkes ûntstienen regionale groepen en út de regio’s ûntstienen lanlike organisaasjes en úteinlik ek in (tal) wrâldsorganisaasje(s). Baden Powell lei syn taken yn it leger del om fierder te gean mei scouting. Hy waard útroppen as Oerskout fan de Wrâld (Ingelsk: Chief Scout of the World). Letter koenen ek famkes by scouting. Syn wiif, Olave Baden-Powell, naam dit foar har rekken. Famkes by Scouting waarden ek wol Paadfynsters of Gidsen neamd.
Fierders kamen der allerhanne groepen by, lykas wetter-kkouts, loft-kkouts, en sa fierder.
Ynfloeden
Scouting hat in oantal gewoantes oernaam út it leger. It hat lykwols nea de bedoeling west om in jongereinleger op te setten. Gewoanten dy’t oernaam binne, binne bygelyks: unifoarmen (sadat eltsenien, mei hokker eftergrûn ek, lyk oan mekoar is), it iepenjen mei in flagge en it saluearjen.
Mar Baden-Powell seach goed om him hinne om Scouting foar eltsenien (oantreklik) te meitsjen. Foar de jongere jonges betocht hy de Welpen dy’t nei it Jungle Book ferhaal fan Rudyard Kipling yn de Rimboe mei Akela de wolf, Baloo de bear, Bagheera de panter, Kaa de slange en oare bisten spannende tiden belibben. De lieding fan ‘Welpen Hordes’ binne ferneamd nei dizze bisten.
Ynstellings
De scoutingorganisaasje stiet foar eigen ûntwikkeling fan bern en jongerein mei begelieding fan folwoeksenen. By Scouting binne bern altyd aktyf dwaande en foaral bûten. Der binne ferskate tema’s, oanpast op de leeftyd.
Scouting jout wille, útdaging en struktuer. Bern en jongerein kinne der in soad yn kwyt, mar ek kinne sy der in soad úthelje. It makket bern en jongerein maatskiplik belutsen, bringt respekt, gearwurkjen en selsstandich wurkjen by.
John Wick: Chapter 2
Plot
Wick, dy't dat oerlibbet, nimt syn nije hûn, in pitbullterriër, mei nei it Continental Hotel yn New York, dêr't er de hûn tabetrout oan 'e soargen fan 'e resepsjonist Charon. Hy oerleit mei de hotelmanager Winston oer wat er no sil. Winston bringt him oan it ferstân dat er gjin oare kar hat as te dwaan wat D'Antonio fan him wol. Der binne twa ûnbrekbere wetten yn 'e ûnderwrâld: it Continental is neutrale grûn dêr't gjin "saken dien" wurde meie, en in marker moat oan foldien wurde. Wick hat de man in marker jûn; wat hied er dan ferwachte: dat D'Antonio dy net ynje soe? As er net oan 'e easken fan D'Antonio foldocht, sil er fûgelfaai wêze en sil him gjin lang libben mear beskern wêze. Dat, Wick nimt kontakt om mei D'Antonio en giet mei tsjinnichheid akkoart mei de opdracht om D'Antonio syn eigen suster Gianna te fermoardzjen. Harren heit hat nammentlik oan har syn sit oan 'e Hege Tafel neilitten, in beried fan 'e tolve heechste misdiefigueren út 'e wrâld, en Santino wol dy sit foar himsels hawwe.
Wick reizget nei Rome, dêr't Gianna d'Antonio har befynt, en nimt syn yntrek yn it Continental Hotel Rome, dêr't er gastfrij ûnthelle wurdt troch de hotelmanager, Julius. Hy wurdt folge troch "Ares", de jonge, tsjeppe, stomme froulike liifwacht fan Santino d'Antonio, dy't yn 'e rekken hâldt oft Wick syn wurk wol goed docht. Wick besiket yn Rome de Consiglieri, de "Sommelier" en in spesjale skroar. De Consiglieri nimt mei him de blaudrukken fan 'e filla fan Gianna d'Antonio troch, en teffens dy fan 'e katakomben dêrûnder. De Sommelier foarsjocht him fan it nedige wapenreau. De skroar mjit him in nij pak oan fan kûgelwarrende stof.
Op in jûn dat der in feestlike plechtichheid yn 'e filla holden wurdt, ynfiltrearret Wick dêr fia de katakomben. Hy komt Gianna yn har priveefertekken oer it mad. Hja blike inoar te kennen, en hy fertelt hat wêrom't er dêr is en troch wa't er stjoerd is. Konfrontearre mei in wisse dea kiest Gianna d'Antonio derfoar om harsels omhals te bringen troch yn it bad har polzen troch te snijen. Wannear't se sa goed as stoarn is, sjit Wick har troch de holle om oan 'e marker foldien te hawwen. As Wick fuortgiet, wurdt er opmurken troch Cassian, Gianna har liifwacht, dy't him weromken. Mei't er beseft dat Wick stjoerd is om Gianna te fermoardzjen, falle hy en syn trewanten Wick oan. Dy naait út en deadet op syn flecht tsientallen fan Gianna har mannen. Hy wit fuort te kommen en de katakomben wer te berikken, dêr't er lykwols opwachte wurdt troch Ares en de trewanten fan Santino d'Antonio, dy't opdracht hawwe om him te deadzjen om sa in los eintsje ôf te binen. Op 'e nij deadet Wick tsientallen mannen foar't er ek diskear wit út te piken.
Underweis werom nei it Continental wurdt er opwachte en oanfallen troch Cassian, mei wa't er slaande deilis rekket oant se tegearre al fjochtsjend de lobby fan it hotel binnenrôlje. Om't "saken dwaan" dêr ferbean is, moatte se it gefjocht beëinigje. Neitiid, as se tegearre in drankje nimme, leit Wick út wêrom't er Gianna fermoarde hat. Cassian begypt dat, mar nettsjinsteande dat uteret er in deadsbedriging oan Wick syn adres, dêr't er oan tafoeget dat er Wick fluch fermoardzje sil, as blyk fan profesjoneel respekt. Wick ûnthjit Cassian itselde as de rollen oarsom wêze sille.
Wick reizget werom nei New York. D'Antonio stapt nei Winston ta en easket dat Wick syn lidmaatskip fan it Continental ôfpakt wurdt. Winston stegeret dat ôf troch derop te wizen dat Wick oan alle ferplichtings fan syn marker foldien hat en dat D'Antonio dat erkenne moat. Under druk set D'Antonio mei tsjinnichheid syn bluodderige fingerôfdruk yn 'e kasboeken fan it Continental om 'e marker formeel ôf te sluten. D'Antonio set in preemje fan $7 miljoen op 'e holle fan Wick ûnder it mom fan it wreekjen fan syn suster, en ornearret dat er de man nea wer weromsjen sil. Skodholjend fersucht Winston dat er gjin idee hat fan wat er himsels op 'e hals hellet.
Tsjin 'e tiid dat Wick yn New York arrivearret, binne al ferskate hiermoardners op 'e preemje ôf kommen. Hy moat ferskillende kearen fjochtsje foar syn libben en deadet in stik as fiif lju ear't er Cassian wer tsjin it liif rint. Yn 'e metro reitsje de beide mannen fannijs yn gefjocht. Wick komt as oerwinner út 'e bus en lit Cassian efter mei in mês yn it boarst, dy't him yn 'e aorta stekt: salang't er it wapen sitte lit, libbet er, mar as er it derút lûkt, bliedt er dea. It is ûndúdlik wat der neitiid fan him wurdt.
In slim ferwûne Wick siket beskûl by in machtich pleatslik ûnderwrâldfiguer dat de titel "kening fan 'e Bowery" draacht (de Bowery is de misdiedigerswyk fan New York). Dy syn trewanten laapje Wick yn elts gefal op, mar as er letter foar de kening brocht wurdt, moat er prate as Brugman om net oan D'Antonio útlevere te wurden. Wick wit de kening fan 'e Bowery derfan te oertsjûgjen dat D'Antonio, sadree't er syn nije posysje as lid fan 'e Hege Tafel konsolidearre hat, syn hearskippij oer hiel New York útwreidzje sil. Oan 'e oare kant, as de kening Wick helpt troch him in wapen te jaan en te fertellen wêr't D'Antonio úthinget, dan lost Wick dat probleem wol foar him op. En dan komt de Camorra efter Wick oan, en net efter de kening fan 'e Bowery. Wick fettet dat gear mei de fraach: "Dus, wolle jo in oarloch of wolle jo my in wapen jaan?" De kening fan 'e Bowery ropt syn trewanten ta: "Och, jou dy man in wapen!" Dat wapen blykt in pistoal mei sân kûgels te wêzen, ien foar eltse miljoen dollar fan 'e priis op Wick syn holle dy't de kening fan 'e Bowery no net útbetelle krije sil.
Earl, in trewant fan 'e kening fan 'e Bowery, bringt Wick nei in museum foar moderne keunst dêr't D'Antonio dy jûns in feestlike gearkomste hâldt om syn talitting ta de Hege Tafel te fieren. Dat wurdt raar bedoarn as ta D'Antonio syn kjeltme en ferrassing Wick dêr opdaagjen komt. Wylst de heechpleatste gasten alle kanten útspatte, naait D'Antonio út. Wick efterfolget him troch it hiele museum, wylst er in bluodderich spoar efterlit fan alle liken fan D'Antonio syn trewanten dy't er dêrby ombringt. D'Antonio skillet Ares op, dy't mei in fjouwertal mei mitrailleurs bewapene mannen delkomt en it museum berikt as Wick yn in tûzelsinnich meitsjende spegelútstalling de lêsten fan D'Antonio syn mannen ombringt. Wylst Wick yn gefjocht rekket mei Ares en har mannen, wit D'Antonio út it museum te ûntkommen. Hy siket beskûl yn it Continental Hotel, dat ommers neutrale grûn is dêr't gjin "saken dien" wurde meie. Nei't Wick yn Ares syn lêste tsjinstanner ferslein en deade hat, folget er D'Antonio nei it Continental ta. D'Antonio, dy't him dêr folslein feilich waant, stekt Wick de gek oan en ornearret dat it Continental sa goed befoarriede is, dat er dêr sûnder mis moannenlang bliuwe kin. In terge Wick reägearret troch de neutraliteit fan it Continental oan syn lears te laapjen en D'Antonio troch de holle te sjitten.
Wick keart werom nei de ruïne fan syn wente, dêr't er yn 'e útbaarnde púnheap de earmbân fan Helen weromfynt, dy't er altyd op syn nachtkastke lizzen hie. Letter wurdt er dêr ophelle troch Charon, dy't him by Winston bringt. Winston fertelt Wick dat de Hege Tafel de priis dy't D'Antonio him op 'e holle set hie, ferdûbele en ynternasjonaal makke hat. As gefolch fan syn fermoardzjen fan D'Antonio op 'e neutrale grûn fan it Continental hat Winston fierders gjin oare kar as om Wick te "ekskommunisearjen" en en al syn tagong ta de tsjinsten fan it Continental en privileezjes as lid fan dy organisaasje op te heffen. Lykwols jout er Wick in oere de tiid foar't dy ekskommunikaasje yngiet, sadat er in foarsprong op syn efterfolgers opbouwe kin. Ek jout er him in marker foar takomstich gebrûk, om't D'Antonio ek in fijân fan it Continental wie. Ear't er ôfset, hjit Wick Winston om eltse hiermoardner dy't ûnder de Hege Tafel operearret te warskôgjen dat er harren fermoardzje sil as se efter him oan komme. Nei't Wick fuortgien is, pleatst Winston it tillefoantsje dat de ekskommunikaasje fan Wick oer in oere yngean litte sil. Wylst oeral om Wick hinne mobile tillefoanen oergeane fan hiermoardners dy't berjocht oer syn oansteande ekskommunikaasje krije, begjint Wick te draven.
Opnamen
De opnamen foar John Wick: Chapter 2 setten op 26 oktober 2015 útein en fûnen plak op lokaasje yn New York en omkriten, Rome en Montreal, en yn 'e studio yn Nij-Jersey. De sênes mei it hûs fan John Wick waarden filme yn Mill Neck (New York) op Long Island. De ruïnes ûnder de filla fan Gianna d'Antonio wiene de Termen fan Karakalla en it Continental Hotel Roma wie eins it Museo Centrale dei Risorgimento, in museum dat fuort njonken it Forum Romanum stiet.
Distribúsje
De distribúsje fan John Wick: Chapter 2 waard fersoarge troch Lionsgate Films. De film gie op 30 jannewaris 2017 yn Los Angeles yn premiêre, en iepene dêrnei op 10 febrewaris yn 'e Amerikaanske bioskopen. John Wick: Chapter 2 waard op 13 juny 2017 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige John Wick: Chapter 2 oer it algemien positive resinsjes. Sa joech Mike Rougeao fan IGN de film in 81/2 op in skaal fan 1 oant 10. Hy skreau dat de film "der blydskip oan belibbet om 'e kennis [oer de geheime ûnderwrâld] út it orizjineel út te wreidzjen." Ek fûn er John Wick: Chapter 2 "in grutte ferbettering" fan syn foargonger as it giet om gefjochtsgoreografy, kamerarezjy en senario. Yn it tydskrift Rolling Stone kwalifisearre Peter Travers John Wick: Chapter 2 as "it echte produkt" en "ûnfersniene sinema". Ignatiy Vishnevetsky fan The A.V. Club priizge de aksjesênes yn 'e film as "fermaaklike surreälistysk", mar fûn dat it John Wick: Chapter 2 ûntbriek oan "de domino-effekt-faasje fan 'e earste film".
In ôfwikende miening wie Jorden Hoffman tagedien, dy't John Wick: Chapter 2 yn in artikel yn 'e Britske krante The Guardian omskreau as "in beskamsum foarbyld fan Hollywoodske pistoalpornografy" mei in "hyperaktive, bloedtrochweakke, mei liken bestruide fideospultsje-estetyk", mar mei "inkeld spoare-eleminten fan in plot". Hy frege him ôf "wêr't de line fan it fatsoen eins leit, wylst de bloedlust fan it publyk oanhâldend fierder opwekke wurdt."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat John Wick: Chapter 2 in heech goedkarringspersintaazje fan 89%, basearre op 274 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[Dizze film] docht wat in ferfolchfilm heart te dwaan – wat yn dit gefal betsjut dat er noch in skepke boppe-op 'e ûnophâldlike, spannend goreografearre aksje docht, dy't syn foargonger sa fermaaklik makke." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet John Wick: Chapter 2 in goedkarringspersintaazje fan 75%, basearre op 43 resinsjes.
Resultaat
John Wick: Chapter 2 brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $92,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $79,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $171,5 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $40 miljoen betsjut dat in winst fan $131,5 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
28 septimber
Ferstoarn
thumb|right|140px|[[Louis Pasteur.]] thumb|140px|[[Coolio]]
Skipsleat (De Jouwer)
thumb|Wenningen oan de Reling en Skroef De Skipsleat is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint yn de nijbouwyk Skipsleat op De Jouwer oan de kant fan de noardeast lizzende polder Westermarder Utgongen.
Kaviaar
thumb|250px|Sân soarten kaviaar Kaviaar, ek wol it swarte goud neamd, bestiet út de ûnbefruchte aaikes fan de steur. Yn it Westen is kaviaar in delikatesse en dêrom djoer. Guon miene dat de namme komt fan it Perzyske wurd خاگ‌آور (Khag-avar). De earste kaviaariters wiene Perzjers dy't leauwen dat kaviaar har potinsje en úthâldingsfermogen ferbetterje soe. Njoggentich persint fan de kaviaar dy't op de merk brocht wurdt is fan Russyske of Iraanske komôf.
De wylde steur wurdt lykwols slim yn syn fuortbestean bedrige troch fersmoarging fan de Kaspyske See en de Wolga. Yn de 90er jierren wiene de Feriene Steaten en Kanada wichtige leveransiers fan kaviaar oan Jeropa. Dêr waard lykwols de steur ek seldsumer. Dêrom wurdt der ek eksperimintearre mei it kweken fan steur. Op ferskate plakken yn de wrâld, bygelyks yn Spanje, Frankryk, Urûguay, en Kalifornje. wurde kaviaarbuorkerijen opset. Men ûntwikkelt metoaden om de kût te heinen sûnder de fisk te deadzjen, mar net alle 'boeren' binne betûft yn dy (somtiden sjirurgyske) techniken, sadat noch in protte fisk sneuvelet.
Soarten kaviaar
thumb|Blikje mei 113 g Russyske kaviaar
Skipsleat (De Jouwer)
De wyk Skipsleat bestiet hast foar 20% út wetter. Foarôfgeand oan de oanlis fan de wyk rûn allinnich de Nije Skipsleat troch it gebiet. Dy feart rûn eartiids fanút it sintrum fan De Jouwer yn noardlike rjochting nei it eardere Hoarnstermar. By de oanlis fan de wyk is de rin fan de Skipsleat itselde bleaun.
De measte kavels lizze oan wetter. Yn it binnenste gedielte fan Skipsleat binne de wetterpartijen mei elkoar ferbûn troch dûkers. De fivers yn de bûtenste skyl fan de wyk rinne ûnder brêgen troch en binne dêrom mei lytse boatsjes te befarren. Der is lykwols gjin ferbining mei de it iepen farwetter fan de Fryske marren.
Kaviaar
Soarten kaviaar
Ek is der imitaasjekaviaar, dy't fan oare fisksoarten komt: Dizze lêste soarten meie yn begjinsel net kaviaar hjitte.
Sardynske kaviaar is feitlik gjin kaviaar, mar de drûge en parste kût fan harder. Dizze spesjaliteit wurdt 'bottarga' neamd. Somtiden wurdt se ek makke fan de aaien fan de tonyn of swurdfisk. thumb|right|Steur
Beskerming
Foar de kaviaarhannel jilde strange kwota. om't de steur oars útstjerre soe. Der wurdt lykwols min op tasjoen, dat de steur yn de Kaspyske See wurdt slim bedrige.
Iikhoarntsjes en sliepmûzen
De iikhoarntsjes en sliepmûzen (wittenskiplike namme: Sciuromorpha) foarmje in ûnderskift fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia) en it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia). Hoewol't dit ûnderskift net altyd op deselde manear gearstald wurdt, heart de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) der altyd ta, en dy fan 'e stompsturtiikhoarntsjes (Aplodontiidae) meastal ek. Inkeld wurde dizze beide groepen ek wol ûnderbrocht yn in tuskenskift (Sciurida) of in boppefamylje (Sciuroidea), om 'e nauwe ûnderlinge bân te ûnderstreekjen. Dêropta wurde dan noch ferskate oare groepen oan it ûnderskift Sciuromorpha tafoege, wêrûnder guon útstoarne famyljes en meastal ek de sliepmûzen (Gliridae), dy't foarhinne by de mûsfoarmigen (Myomorpha) yndield waarden, mar dêr gjin neie bân mei lykje te hawwen. Yn totaal omfiemet it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen 307 libbene soarten.
Gouden Iuw
De Fryske stêden hiene yn dy tiid in nauwe bân mei Hollânske stêden; dit hat de Fryske ekonomy in soad fertuten dien.
List fan minsken dy't berne en/of stoarn binne yn Los Angeles
Dit is in list fan minsken dy't berne en/of stoarn binne yn Los Angeles.
Berne yn Los Angeles
N.B.: Dizze list stiet op folchoarder fan bertejier.
Stoarn yn Los Angeles
N.B.: Dizze list stiet op folchoarder fan stjerjier.
Jehan Willem III, hartoch fan Saksen-Eisenach
thumb|250px|Jehan Willem III fan Saksen-Eisenach Jehan Willem III, hartoch fan Saksen-Eisenach (1666-1729) wie in soan fan hartoch Jehan George I fan Saksen-Eisenach en Jehanna fan Sayn-Wittgenstein. Hy folge yn 1698 syn broer Jehan George op as hartoch fan Saksen-Eisenach. Yn 1792 waard hy opfolge troch Willem Hindrik.
Houlik en neiteam
Jehan Willem wie troud mei: en waard heit fan:
Sibrandabuorren
De Sibrandabuorster Feart snijt it doarpsgebiet midstwa en hat in iepen ferbining mei de Snitser Aldfeart.
Skiednis
Yn 1335 waard de tsjerke fan Zibrandadorp troch de Utertske biskop wijd. Oer de patroanhillige fan de tsjerke bestiet gjin ienriedigens. Op in yn 1540 getten klok fan de tsjerke stiet it opskrift St.Bartolmeus is myn namme en dêrút soe opmakke wurde kinne dat de apostel Bartoloméus de patroanhillige wie, wylst oaren Sint-Marten as patroan neame. De midsiuwske tsjerke wie lyts en leech en hie swiere steunbearen. De sealtektoer stie nei alle gedachten frij fan de tsjerke. Nei de reformaasje waard de toer yn 1689 ôfbrutsen. Sûnt hie de tsjerke in koepeltsje, dat letter ferfongen waard troch in spits tuorke. Yn 1872 waard de hiele tsjerke ôfbrutsen en ferfongen troch nijbou. It doarp hie doe yntusken in grintwei en de oarspronklike oasting (mei it koer nei it easten) waard ferfongen troch in folsleine draaiïng fan de tsjerke mei it koer nei it west en de toer nei it easten. thumb|left|Suvelfabryk Legeaën Op 25 maaie 1891 waard de feriening Koöperatieve Suvelfabryk “De Lege Geaën” stifte. Om ferskillende redenen wiene net alle boeren fuortendaliks te rissen foar it fabryk, mar de dokter fan Sibrandabuorren brocht alles ta in goed ein. It fabryk waard oan de Aesgewei en foar it ferfier fan de molke mei de preammen njonken de Sibrandabuorster Feart boud. Yn 1972 kaam der in ein oan it molkfabryk, mar de gebouwen binne der noch jimmeroan.
L.F. van Wageningen
Van Wageningen skreau yn it Afrikaansk in rige sketsen oer Oerterp en omkriten: Bosberg: Fries-pastorale sketse, mei foarwurd fan W.S. Conradie, Hoarn (Edecea) 1951.
Sibrandabuorren
Skiednis
Op 30 juny 1942 stoartte by it buorskip Spears in Kanadeeske Halifax-bommesmiter del. By de crash kamen alle manlju om it libben. Ta harren neitins waard oan de Spearsterdyk by de krusing mei de N354 yn 2003 in ienfâldich monumint set, dat troch de skoallebern fan de Legeaën ûnderholden wurdt. Ien fan de manlju wurdt betocht op it hôf fan Dearsum, de oare manlju op it Air Forces Memorial by Egham yn it Ingelske greefskip Surrey. Yn de Twadde Wrâldoarloch stiene de Legeaën bekend as ûnderdûkersparadys. Sibrandabuorren hat altiten in typysk streekdoarp west. Nei de Twadde Wrâldkriich krige it doarp oan de noardwestlike kant fan It Lange Ein wat nijbou.
L.F. van Wageningen
Hy skreau ek it artikel Geritmiseerde kerkmusiek dat yn 1944 yn it Súd-Afrikaansk blêd de Huisgenoot publisearre waard.
Sibrandabuorren
Skiednis
Oant de gemeentlike weryndieling fan 2014 makke Sibrandabuorren diel út fan 'e gemeente Boarnsterhim en foar de weryndieling fan 1984 hearde it sûnt minskewitten ta Raerderhim, dat neamd wie nei ien fan 'e Fryske Himpolders fan 'e âlde Middelsee. Foar de ferfrysking fan de offisjele plaknammen troch de gemeente Boarnsterhim yn 1989 wie de offisjele doarpsnamme yn it Nederlânsk Sijbrandaburen.
Tsjerke
thumb|260px|Sint-Martenstsjerke
De eardere herfoarme tsjerke fan Sibrandabuorren waard op 15 april 2017 troch de PKN De Lege Geaën oerdroegen oan de Stifting Tsjerkegebou Sibrandabuorren.
Skoalle
De Iepenbiere Basisskoalle 'De Lege Geaën' fusearre yn 2018 mei de basisskoallen fan Gau en Tersoal ta de Mienskipsskoalle De Legeaën, dy't yn Sibrandabuorren stiet. 'Fan Feest Wis' is de feestkommisje fan Tersoal en Sibrandabuorren. thumb|260px|Havenpaed
Ferienings
thumb|260px|De flapbrêge oer de Sibrandabuorster Feart is in ryksmonumint
Befolkingsferrin
thumb|260px|It Lange Ein 46
Strjitten
Aesgewei, Dr. W. Beekhuisstrjitte, Bûtlânswei, De Fenne, Havenpaad, It Lange Ein, Mardyk, S. Korfmakerstrjitte, Spearsterdyk, Tinkelenbergstrjitte.
Gouden Bear
De Gouden Bear (Dútsk: Goldener Bär) is in wichtige Dútske priis op it mêd fan ynternasjonale films dy't útrikt wurdt op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn. It is de heechste priis fan dat filmfestival. De Gouden Bear waard yn 1951 foar it earst útrikt, op 'e earste edysje fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn. De priis bestiet út in gouden byldsje fan in bear, it symboal fan Berlyn, dat ek prominint op it wapen en de flagge fan dy stêd stiet. De Gouden Bear wurdt útrikt yn trije kategoryen: bêste film (sûnt 1951), bêste koarte film (sûnt 1956) en yn 'e foarm fan 'e Gouden Earebear as oeuvrepriis foar akteurs en filmmakkers (soms oan ferskate persoanen tagelyk).
Takenning
De winners fan 'e Gouden Bear op 'e earste edysje fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Berlyn yn 1951 waarden útornearre troch in Westdútske faksjuery. Der wiene fiif winners, ferdield oer fiif ferskillende kategoryen. Fan 1952 ôf wie der noch mar ien kategory: bêste film. De winner dêrfan waard fan 1952 oant en mei 1955 keazen troch it publyk. Yn 1956 waard it filmfestival formeel akkreditearre troch de Ynternasjonale Federaasje fan Ferienings fan Filmprodusinten (FIAPF). Sûnt dy tiid wurdt de Gouden Bear foar bêste film tawiisd troch in ynternasjonale faksjuery.
Gouden Earebear
Yn 1982 waard njonken de Gouden Bear foar bêste film en dy foar bêste koarte film ek noch in Gouden Bear yntrodusearre by wize fan oeuvrepriis foar lju dy't in útsûnderlike bydrage levere hawwe oan 'e filmyndustry. Dy priis wurdt de Gouden Earebear (Goldener Ehrenbär) neamd.
De Jiske fan de Wide Stege
thumb|rightDe Jiske fan de Wide Stege is in wikselpriis fan Muorrekeatsferiening De Wide Stege yn Jirnsum. De clubkampioen by de hearen (inkelspul) wurdt hieltyd foar in jier hâlder fan de priis. De priis is ynsteld yn jannewaris 2009 op it earste toernoai fan de club.
De priis is in yn goudkleur opspuite kistke mei dêryn in ballekoker. Yn dy ballekoker, dy't de foarsitter fan de club op 3 jannewaris 2007 krigen hat fan wrâldkampioen muorrekeatsen William Polanco, sit de eigenlike jiske fan de club. Op it earste clubkampioenskip hat eltse dielnimmer "eat fan him/harsels" offere oan de priis. Dy yngrediïnten binne tegearre mei de statuten fan de club mei sterke drank ferbaarnd. De oerbliuwsels foarmje De Jiske fan de Wide Stege. It kistke befettet fierder twa rubberen muorrekeatsballen yn de clubkleuren fan de feriening, blauwe en oranje.
De priis is ynspirearre op de ferneamde "Ashes". In prestisjeuze krikketpriis dy't om de twa jier ynset is fan in sportyf treffen tusken de nasjonale teams fan Ingelân en Austraalje.
Amorphis
Amorphis is in Finske metalband oprjochte yn 1990 yn Helsinki. De band brocht yn 1992 syn debútalbum The Karelian Isthmus út. De teksten fan de band gean benammen oer de dea, Finske leginden en de Kalevala. Amorphis hat trettjin studio-albums en twa live-albums útbrocht.
George Orwell
George Orwell (Motihary, 25 juny 1903 - Londen, 21 jannewaris 1950), wiere namme Eric Arthur Blair, wie in Britsk skriuwer em sjoernalist.
Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest
thumb|250px|Logo fan de film Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest ("Piraten fan itKaribysk Gebiet: Deademanskiste") is in film út 2006 ûnder rezjy fan Gore Verbinski. It is it twadde part fan de Pirates of the Caribbean-searje. De film is útbrocht troch Walt Disney Pictures, en hat mear jild opbrocht as hokfoar oare fan harren films ek. Tagelyk mei it útbringen fan dizze film waard de oarspronklike Pirates of the Caribbean-attraksje yn Disneyworld oanpast, wêrby de Kaptein Jack Sparrow, haadfiguer fan 'e filmsearje, opnaam waard yn de attraksje. Fan de film is ek in fideospultsje makke.
George Orwell
Libben en wurk
Blair waard berne yn Yndia, as soan fan de Skotske Richard en Ida Blair. Doe't er ien jier âld wie naam syn mem him mei nei Ingelân dêr't er op in typysk Ingelske wize grutbrocht waard.
Hy tsjinne fan 1922 ôf fiif jier by de plysje in Birma, oant er it ymperialisme net mear oansjen koe. Yn 1933 keas er it pseudonym George Orwell, in ferwizing nei it Ingelske lânskip: "George" is Sint Joaris, de beskermhillige fan Ingelân; "Orwell" is de rivier de Orwell yn Suffolk, dy't er ien fan de moaiste plakken fan Ingelân fûn. Yn de Spaanske boargeroarloch focht Orwell mei yn de Ynternasjonale Brigade, dêr't er slim ferwûne by rekke.
Yn 1948 skreau er it boek dêr't er it meast ferneamd mei wurden is, Nineteen eighty-four ('Njoggentsjin-fjouwerentachtich'). It beskriuwt in takomstige, totalitêre wrâld, dêr't de minske folslein troch de steat oerhearske wurdt. It jiertal "1984" woe net sizze dat Orwell foar dat jier sa'n takomst foarseach; it wie gewoan "1948" mei twa sifers oarsom. It boek kaam út yn 1949. Yn de hjerst fan dat jier troude er op 'e nij, mei Sonia Brownell. Op 21 jannewaris 1950 ferstoar George Orwell oan tuberkuloaze.
Keppeling om utens
ജോര്‍ജ്ജ് ഓര്‍വെല്‍
Hans Willem de Blocq van Scheltinga
Mr. Hans Willem de Blocq van Scheltinga (Boalsert, 24 maaie 1802 - 19 jannewaris 1864) wie in Frysk politikus.
Hy studearre Letteren yn Utert en promovearre dêr mei de dissertaasje: Probatus testimonio Cl. Goudoever. Hy wie fan 1833 oant 1851 grytman fan Skoatterlân. Dêrfoar wie hy Folmacht fan Fryslân en boppedat lid fan de Provinsjale Steaten. Hy liet koart nei 1830 in bûtenpleats bouwe op it eardere keninklike lângoed It Oranjewâld. Hy neamde dit bûten "Oranjewoud". Oant 1961 is it hûs yn syn famylje bleaun, Dêrnei is it ferkocht oan de Friesland Bank.
Syn pakesizzer jhr. Hans Willem de Blocq van Scheltinga (1870-1933) waard yn 1900 ferheft yn de Nederlânske adel. Fan him stamje noch alle libjende aadlike Scheltinga's ôf.
Wymbrits (lân)
De namme betsjut nei alle gedachten 'Weinbrêge'. It is net hielendal wis om hokfoar brêge it hjir gong, mar ien útlis is dat it de brêge wie oer it syl yn de Himdyk, it plak dêr't de stêd Snits ûntstien is.
Mei de opkomst fan de stêden, en mei it ôfspjalten fan nije dielen oan de súdkant waard Wymbrits om 1500 hinne feroare yn Wymbritseradiel.
List fan planetoïden 37001-37100
Dit is in list fan planetoïden 37001-37100.
Pierre Kartner
Petrus Antonius Laurentius (Pierre) Kartner  better bekend as Vader Abraham, (Elst, 11 april 1935 - Breda, 8 novimber 2022) wie in Nederlânsk sjonger, lietsjeskriuwer en komponist. Syn ferneamste hits wiene n 't kleine café aan de haven, en 't Smurfenlied, die lêste is yn it tal oare talen oersetten. Pierre Kartner ferstoar op 8 novimber 2022, yn 'e aldens fan 87 jier.
Maureen O'Hara
thumb|240px|Maureen O'Hara en [[Tyrone Power yn De Swarte Swaan, 1942]] Maureen FitzSimons (Millwall (Dublin, Ierlân), 17 augustus 1920 - Boise, 24 oktober 2015) wie in Iersk filmaktrise.
Har mem wie sjongster en dûnseres. Sels wurke se al op har tolfde as omropster by de radio. O'Hara hie sels ek in moaie sopraan, mar de filmyndustry hat dêr nea wat mei dwaan wollen.
Sy spriek floeiend Iersk-Gaelysk en dat hat hja ek brûkt yn de films The Long Gray Line, The Quiet Man en Only the Lonely.
De Ingelske akteur Charles Laughton wie tige ynnommen troch O'Hara en hat har stipe yn it begjin fan har karriêre. Letter is hja Laughton folge nei Amerika en yn 1946 is sy in natueralisearre Amerikaansk steatsboarger wurden. Sy waard in Hollywood-ikoan en op it hichtepunt fan har karriêre waard sy beskôge as ien fan de kreaste froulju yn 'e wrâld.
De readhierige O'Hara foel op troch it spyljen fan hertstochtlike heldinnen op in tige gefoelige wize. Sy hat in soad wurke mei de Amerikaanske regisseur John Ford en wie in libben lang befreone mei John Wayne. De gemy op it wyte doek mei Wayne wie grut. Hja hawwe yn fiif films meiinoar spile: Rio Grande, The Quiet Man, The Wings of Eagles, McLintock! and Big Jake.
Maureen O'Hara rekke wei yn 2015 yn de âldens fan 95 jier, thús yn Boise. Sy waard beïerdige op Arlington National Cemetery.
Cornelis van Eysinga
Jonkhear Cornelis van Eysinga (Leien, 14 novimber 1923 – Aldemardum, 17 jannewaris 2018) wie in emearitus-predikant en earder keamerhear dy't foarhinne ek bestjoerder wie op it mêd fan ûnder oaren histoaryske ferienings, sikesoarch, rekreaasje en lâneigendom.
Libbensrin
Van Eysinga waard yn 1923 berne yn it Hollânske Leien as telch fan it âlde Fryske aadlike laach Van Eysinga. Yn Amsterdam, dêr't syn heit perfester wie, trof er M.C.E.W. (Maria) baronesse van Harinxma thoe Slooten, in oare telch út in Frysk aadlik laach, mei wa't er neitiid troude. Hja krigen fiif bern krige: Frans, Tjalling, Elske, Coralie en Clara.
Yn de donkere oarlochsjierren besleat Van Eysinga dat er dûmny wurde woe. De tsjerke fan Langwar, boud yn 1777, waard foar it meastepart betelle troch in foarfaar fan de jonkhear. Yn 'e tsjerke hingje de wapens fan Frâns fan Eysinga, de bewuste foarfaar, en syn frou Clara Aebinga. Sels wie Van Eysinga Nederlânsk-herfoarme predikant yn Ealsum en Wetsens (1952-1957), resp. Toppenhuzen en Twellingea (1957-1968), en Wolsum en Westhim (1968-1972). Yn desimber 2008, doe't er al jierren mei emeritaat wie, hold er syn ôfskiedstsjinst as predikant yn 'e tsjerke fan Langwar.
Fierders wie Van Eysinga aktyf yn it bestjoer fan in ferskaat oan organisaasjes, lykas It Frysk Grûnbesit, de Stifting Hynsteriden foar Lichaamlik Beheinden Noard-Nederlân, de Keninklike Federaasje fan Lanlike Rydferienings, en, sûnt oktober 1974, fan it Kristlik Jongereinbûn. As foarsitter fan 'e Keninklike Feriening It Frysk Hynste Stamboek spile er yn 'e 1960-er jierren in rol fan krúsjaal belang by it rêden fan it Fryske hynsteras, dat doe drige út te stjerren om't hynders oerstallich rekken fanwegen de meganisaasje fan 'e lânbou. Ek wie Van Eysinga foaroanman fan 'e Nederlânske Kastielestifting en mei-oprjochter fan 'e Stifting Alde Fryske Tsjerken, dy't him ynset foar it behâld fan tsjerkegebouwen yn Fryslân. Op in stuit siet er yn fiifentweintich bestjoeren tagelyk. Dêroer seid er sels yn in fraachpetear út 1986: "It binne putsjes dy't opknapt wurde moatte [...]. Jo moatte dúdlike redens hawwe om sokke funksjes net op jo te nimmen."
Van Eysinga en de frou wennen it grutste part fan harren libben op Epema State, yn Ysbrechtum. Dêrnjonken wied er ek eigner-behearder fan lângoed Eysingastate (mei û.m. de Vegelinsbosken) ûnder Sint-Nyk, Langwar en Jiskenhuzen, dat yn 'e jierren '60 in nije funksje krige as rekreaasjegebiet. Dêr wied er ek op oare wizen by belutsen. Yn 1972 krige Van Eysinga de Fryske Parsepriis. Teffens wied er hast fiifentweintich jier lang keamerhear-honorêr fan de keninginne (in ûnbetelle funksje), earst foar keninginne Juliana en letter ek foar Beatrix. Dit amt lei er formeel del yn 1994.
Jonkhear Van Eysinga kaam op 17 jannewaris 2018 te ferstjerren yn syn appartemint yn it soarchsintrum Bos- en Meerzicht yn Aldemardum, dêr't er yn desimber 2013 fan Epema State ôf hinne rekke wie fanwegen oanboazjende sûnensswierrichheden. Sûnt 26 febrewaris 2015, doe't syn frou him ûntfallen wie, hied er widner west. Van Eysinga berikte de hege âlderdom fan 94 jier. Yn in memoriam yn 'e Ljouwerter Krante waard er troch adel-kenner Bearn Bilker omskreaun as "in hear fan stân, yn alle opsichten."
Stasjon Bussum Súd
Stasjon Bussum Súd (Bsm) is in stasjon yn de Nederlânske plak Bussum (gemeente Goaiske Marren) yn de provinsje Noard-Hollân. It stasjon is in Standerttype Sextant en is ien fan de sechstjin stasjons dy 't ea yn fan dit type boud is; in santjinde Sextant wie in busstasjon. Stasjon Bussum Súd is ien fan de fiif stasjons fan dit type dat noch oanwêzich is.
Gebou
200px|thumb|left|1e fuotgongers brêge stasjon Bussum Súd yn 2006 200px|thumb|left|2e fuotgongers brêge stasjon Bussum Súd yn 2015 It stasjonsgebou kaam yn 1870 ree, fjouwer jier nei't it stasjon op 22 maaie 1966 iepene wie foar treinreizgers. De Sextant fan Bussum Súd is fan de fiif oerbleaune gebouwen fan it standerttype it meast yn de orizjinele steat bewarre en makket dêrom diel út fan de Kolleksje Bysûndere stasjonsgebouwen yn Nederlân. It stasjonsgebou is sadwaande erkend as weardefol ûnderdiel fan de Nederlânske stasjonsarsjitektuer.
Foar de ferbining tusken beide perrons is in ienfâldige fuotgongersbrêge delset. Op it neistlizzende stasjon Hilfertsom Media Park en dat fan Putten komt yn dy perioade in ferlykbere brêge. Yn jannewaris 2015 waard der in nije brêge boud. It bouwurk is foar in grut part fan hout en glês. De nije brêge hat neist treppen ek liften sadat it stasjon tagonklik is foar reizgers mei in rolstoel. Under de treppen is in wachtromte. Goed in heal jier nei de pleatsing fan de nije brêge waard de âlde fuotgongersbrêge fuorthelle.
Magnus fan Trani
De sêge oar Magnus Forteman giet wierskynlik oar him.
Kleurkontrast
Kleurkontrast is in term út de byldzjende keunst, dy't oanjout dat kleuren elkoar fersterkje kinne of ferswakje troch de ynfloed dy't se troch de minsklike waarnimming op elkoar hawwe.
Der binne ferskate foarmen fan kleurkontrast. De mominteel meast brûkte kleurteory is de teory fan Johannes Itten. Hy ûnderskiede sân kleurkontrasten.
Kleur tsjin kleur kontrast
It ienfâldichste kleurkontrast ûntstiet om de inkelfâldige kleuren mei de grutste suverheid tsjin elkoar oan te setten. Lykas it grutste ljocht - donkerkontrast ûntstiet tusken swart en wyt, ûntstiet it grutste kleurkontrast troch de primêre kleuren, tradisjoneel waarden dy sjoen as read, giel en blau; yn de wittenskiplike lear as maginta, giel en syaan.
maginta, giel, syaan
Ljocht - donker kontrast
Dit wurdt ek wol oantsjutten as it "gewoane kontrast". It ljocht-donker kontrast kin ûntstean tusken twa kleuren, bygelyks giel en pears, mar ek tusken ferskillende nuânses (of toanen) fan ien kleur.
De ljochtpearse kleur yn 'e midden is yn beide blokken itselde. Yn it boppeste blok liket it pears troch it ljocht - donker kontrast folle ljochter as yn it ûnderste blok.
Waarm - kâld kontrast
It waarm kâld kontrast wurdt feroarsake trochdat sommige kleuren, benammen yn de kleuresirkel om de kleur read lizzend, in waarme yndruk meitsje. Oare kleuren, om de kleur blau, meitsje in kâlde yndruk. De waarmte fan in kleur yn in skilderij kin troch it waarm-kâld kontrast fuortsterke wurde troch der in koelere kleur njonken te setten.
Meidat in waarme kleur troch it atmosfearysk perspektyf boppedat nei foaren liket te kommen, is der ek in ferskil yn djiptewurking by de twa hjirboppesteande foarbylden. Yn de boppeste figuer wykt de midden nei efteren, yn de ûnderste figuer liket de midden nei foaren ta te kommen.
Komplemintêr kontrast
It sterkste kleurkontrast bestiet tusken de komplemintêre kleuren; neffens Itten wie dat tusken read en grien, giel en pears, blau en oranje.
De giele kleur yn 'e midden fan it read stekt minder fel ôf as de griene kleur. Besocht is om de toanwearde (helderheid) fan it grien en it giel gelyk te hâlden, lykas blykt út it ûnderste blokje. Dat it grien sterker ôfstekt, komt trochdat it de komplemintêre kleur is fan read.
Nimme we de komplemintêre kleuren dy't wittenskiplik ûndersyjk fûn hat — dan stiet maginta foar grien en read oer tsjin syaan — binne neffens dat ûndersyk noch sterkere kontrasten waarnimber:
Simultaankontrast
Mei it simultaankontrast wurdt bedoeld, dat as in bepaalde kleur sterk oanwêzich is, de komplemintêre kleur derfan as in neibyld altiten nei foaren ta komt. Yn de foarbylden hjirûnder hat it griis binnen it reade blok in griene gloed, wylst it griis yn it pearse blok krekt in gieleftige gloede fertoant. It is fan belang by it besjen fan dizze blokken de oare kleuren op dizze side safolle mooglik ôf te dekken, en lang nei de midden fan de grize flakken yn de blokken te stoarjen.
Kwaliteitskontrast
It kwaliteitskontrast is it kontrast tusken heldere, fersêde kleuren, en matte, troebele kleuren. Hjirûnder in foarbyld fan in blok suver magenta yn de midden en minder fel, griiseftich magenta der omhinne.
Kwantiteitskontrast
It kwantiteitskontrast betsjut dat der in sterk en as spannend ervaren kontrastferskil ûntstean kin troch de kleuren yn tige ferskillende hoeveelheden te brûken. Bygelyks troch twa lytse flakjes blau yn in grut oranje fjild ta te passen, lykas hjirûnder.
Ebro
275px|right|thumb|De Ebro op topografyske kaart fan Spanje 275px|right|thumb|De Ebro bij [[Burgos (Spanje)|Burgos]]
De Ebro (yn it Spaansk) of Ebre (yn it Katalaansk) is de langste rivier fan Spanje. De Ebro is om-ende-by 925 km lang en ûntspringt yn it Kantabrysk Berchtme yn it noarden fan Spanje. Dêrnei streamt de rivier nei it súdeasten ta en wrot him in wei tusken de Pyreneeën en it Ibearysk Râneberchtme. De Ebro streamt ûnder oaren Saragossa by lâns en mûnet út yn de Midslânske See by Tortosa.
De delta fan de Ebro ûnderskiedt him benammen troch ryskultuer, der wurdt in protte rys ferboud. In soad fan it oerflak dat net ynnommen wurdt foar de lânbou is op it heden beskerme natoergebiet. In protte wetterfûgels meitsje der gebrûk fan om te rêsten by de fûgeltrek (lykas de rôze flamingo).
De rivier wurdt amper brûkt foar binnenfeart, omdat it wetterpeil wakker ûngelyk is. Op sommige plakken is it wetter kanalisearre foar yrrigaasje. Grutte wetterkrêftsintrales yn de Ebro leverje goed de helte fan alle hydro-elektrisiteit fan Spanje.
Ut de skiednis
De Ebro wie oant de Twadde Punyske Oarloch yn de 3e iuw f.Kr. de grins tusken Romeinske en Kartaagske ynfloedssfearen. De Slach oan de Ebro om Falensia te ûntsetten wie yn 1938 it lêste besykjen fan it republikeinsk regear, de nederlaach yn 'e boargeroarloch tsjin Franco noch te kearen.
Henriëtte Amalia fan Anhalt-Dessau
thumb|right|Henriëtte Amalia fan Anhalt-Dessau Henriëtte Amalia Maria fan Anhalt-Dessau (Kleef, 16 augustus 1666 – Slot Oranienstein, 18 april 1726) wie de dochter fan Johan George II fan Anhalt-Dessau en Henriëtte Katarina fan Oranje-Nassau en dus in pakesizzer fan Freark Hindrik fan Oranje-Nassau. Hja wie mem fan njoggen bern.
Libben yn it koart en bern
Henriëtte waard berne yn de stêd Kleef, tsjintwurdich Dútslân. Sy boaske yn 1683 mei har neef Hindrik Kasimir II fan Nassau-Dietz. Doe't har man yn 1696 ferstoar waard hja regintesse foar har soan, Johan Willem Friso.
Yn 1710 rjochtte Henriëtte Amalia de Oarder fan it Betrouwen op.
Henriëtte Amalia fan Anhalt-Dessau is ferstoarn yn 1727 op 59-jierrige leeftyd en begroeven yn de stiftstsjerke fan Dietz.
Hindrik Kasimir II en Henriëtte Amalia krigen njoggen bern:
Ikeflinter
De Ikeflinter (Neozephyrus quercus) is in soarte yn it skaai Neozephyrus.
Foarkommen
De flinters frette foaral huningdauwe. Moarns betiid komt de flinter nei ûnderen om te drinken fan de fochtige grûn of fan 'e dauwe. De flinter fljocht jûns let heech yn de beam krunen fan ikelbeammen. Dêrom wurde se net in soad sjoen en dat wylst der bytiden hiel wat omspane yn mar in pear beammen.
Flinter
De flinter is likernôch 16 mm lang. De mantsjes hawwe in pearseftige glâns op de efter- en de foarwjukken. It wyfke hat swarteftige efterwjukken. Oan de efterkant fan de wjukken hawwe sawol de mantsjes as de wyfkes in lyts sturtsje.
Fleantiid
De flinter fljocht fan mids july oant ein augustus. De fljocht fleant altyd yn ien generaasje.
Rûp
Jonge rûpen boarje harsels yn de knop fan in blêd. Gruttere rûpen sitte yn speanzelnesten. En frette foaral yn de nacht. It ferpopkjen bart yn in losse kokon. De rûp oerwinteret as in aaike by in knop oan de ein fan in takke.
De weardplant fan de flinter is de ikebeam en dan foaral de simmeriik.
Sjoch ek
thumb|right|300px