cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Latino's yn Noard-Amearika
Ras, taal, leauwe
Latino's binne in tige ferskate groep, dy't lju fan teminsten trije rassen omfettet: blanken, swarten en Yndianen. Hoewol't de grutte mearderheid Spaansktalich (of Portegeesktalich) wêze sil, hawwe party dy't al generaasjeslang yn Noard-Amearika wenje, harren eigen taal ferlern, en binne oergien op it Ingelsk (of yn guon parten fan Kanada op it Frânsk). Latino's binne foar it meastepart leden fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke, mar harren kristlike leauwe hat gauris synkretistyske eleminten ôfkomstich út 'e prekristlike natoerreligyen fan 'e lânseigen Yndiaanske folken. Fierders is der in lytse, mar groeiende protestantske minderheid fan benammen pinksterkristenen en Jehova's tsjûgen. Ek binne der almar mear dy't sekularisearje ta agnosten of ateïsten.
Algemien
Neffens in offisjele skatting fan it Amerikaanske Folkstellingsburo wiene der yn 2012 52.961.017 Latino's yn 'e Feriene Steaten (16,9% fan 'e totale befolking), wylst út 'e Kanadeeske folkstelling fan 2011 bliken die dat der yn Kanada 870.130 Latino's wiene (oftewol 2,2% fan 'e befolking). Dat bringt it totale oantal Latino's yn Noard-Amearika op goed 53,8 miljoen minsken.
Demografy yn 'e Feriene Steaten
Hoewol't Latino's yn 'e regel as ien etno-linguïstyske groep oantsjut wurde, hâlde se sels faak fêst oan 'e âlde nasjonale identiteit fan harren lân fan komôf. Yn 'e Feriene Steaten foarmen yn 2010 binnen de Latino-mienskip de Meksikanen (ek wol Chicanos neamd) fierwei de grutste groep, mei 31.798.000 minsken (62,5% fan alle Amerikaanske Latino's), folge troch de Portorikanen, mei 4.624.000 minsken (9,1%) en dan de Kubanen, mei 1.786.000 minsken (3,5%). Sokke groepen hawwe yn 'e Feriene Steaten ek gauris harren eigen delsettingsgebiet. Sa binne de Portorikanen fral sterk fertsjintwurdige yn 'e grutte stêden oan 'e hegere eastkust (New York, Philadelphia, Baltimore, Washington, D.C., ensfh.), wylst de Kubanen benammentlik konsintrearre binne yn súdlik Floarida. Hoewol't de Meksikanen oer it hiele lân ferspraat binne, is harren oantal dochs dúdlik grutter yn 'e Amerikaanske steaten dy't oan Meksiko grinzgje: Kalifornje, Arizona, Nij-Meksiko en Teksas.
Dan binne der noch de Latino's wa har foarâlden oft al yn it Súdwesten wennen ear't dat tusken 1845 en 1850 by de Feriene Steaten kaam te hearren, en by wa't men dus net sprekke kin fan ymmigranten. Sokke lju wurde nei regio opdield yn saneamde Californios yn Kalifornje (300.000 oant 500.000); Nuevomexicanos yn Nij-Meksiko en Kolorado (mear as 340.000); en Tejanos yn Teksas (6.670.000 of 32% fan 'e Teksaanske befolking). In oare lytse groep fan foàr de Amerikaanske kolonisaasje fan Teksas en Louisiana dy't syn eigen identiteit beholden hat, binne de Isleños ("Eilanners"), Spaansktalige bewenners fan 'e Kanaryske Eilannen, dy't yn Teksas bgl. yn 1691 ferantwurdlik wiene foar de stifting fan 'e stêd San Antonio.
Demografy yn Kanada
Yn Kanada, dêr't de Latino's oer it algemien konsintrearre binne yn 'e grutte stêden fan it suden, lykas Toronto, Montreal, Ottawa en Vancouver, binne de Spanjerts mei 326.000 minsken (37,4%) fierwei de grutste groep, folge troch de Meksikanen, mei 70.000 minsken (8%) en de Kolombianen (7%) mei 61.000 minsken.
De Frysman
De Frysman is de iennichste folsleine triatlon dy't (anno 2021) yn 'e Nederlânske provinsje Fryslân holden wurdt. It sportevenemint omfettet 3,8 km swimmen, 180,2 km hurdfytsen en krapoan 42,2 km hurddraven. Start en finish binne op it Reaklif by it doarp Warns yn 'e gemeente De Fryske Marren (foarhinne Gaasterlân-Sleat).
It evenemint fynt plak yn begjin july en waard yn 2015 foar it earst holden. Yn 2020 moast it oergean omreden fan 'e koroanafiruspandemy, sadat de sechsde edysje yn 2021 holden waard. Dêroan diene (in rekôroantal fan) 192 minsken mei, wêrûnder sawol manlju as froulju. De Frysman priizget himsels oan as in seldsume triatlon mei "in frije sfear en in unike lokaasje". In protte dielnimmers brûke it evenemint as ûnderdiel fan harren tarieding op it WK triatlon yn septimber.
De Noarderling dy't by De Frysman as bêste einiget, kriget in wikseltrofee mei as namme 'It Swurd fan Grutte Pier', yn 'e foarm fan in reuseftich swurd dat lykwols (út feilichheidsomtinkens) gjin snijrâne hat.
Jolene Blalock
Jolene Blalock (San Diego, 5 maart 1975), is in Amerikaansk aktrise en model. Se is ferneamd wurden mei har rol as de bûtenierdske astronaute T'Pol yn 'e science fiction-tillefyzjesearje Star Trek: Enterprise.
Jonkheid en oplieding
Blalock, dy't fan Skotsk komôf is, waard yn 1975 berne yn San Diego, yn it uterste suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja waard grutbrocht yn in húshâlding mei trije oare bern en wie yn har jonkheid gauris dwaande troch mei surfen en keunstsinnige leafhawwerijen. Yn in fraachpetear sei se dat de status fan sekssymboal, dy't se krige troch har rol yn Star Trek: Enterprise har wakker oer it mad kaam, mei't se as bern in ûnoannimlik foarkommen hie en de jonges beslist net fan har ôf hoegde te slaan. Mei famkes koe se likemin goed oer de wei, dat hja hie in iensume bernetiid, sûnder echte freonen.
Aktearkarriêre
Geandewei de puberteit ûntjoech it ûnsjogge einepykje har lykwols ta in swan, en op har santjinde gie Blalock út 'e hûs om yn Jeropa en Aazje as model te wurkjen. Yn 1998 makke se har debút as aktrise op 'e tillefyzje, yn in ôflevering fan 'e komeedzjesearje Veronica's Closet. Se hie roltsjes yn ferskate oare tillefyzjesearjes, lykas Love Boat: The Next Wave, CSI: Crime Scene Investigation en JAG, en spile ek yn 'e tillefyzjefilm Jason and the Argonauts, út 2000.
Yn 2001 krige Blalock ien fan 'e haadrollen taparte yn in nije tillefyzjesearje fan 'e ferneamde science fiction-franchise Star Trek, te witten: Star Trek: Enterprise. Dêryn spile se fiif seizoenen en yn totaal 98 ôfleverings lang ûnder-oerste T'Pol, in Vulcaanse dy't tsjinst nimt op in Ierdsk romteskip. Dy rol foarme foar Blalock har grutte trochbraak; se waard der tige populêr mei en wûn yn 2001 de Saturn Award foar bêste byrol fan in aktrise op 'e tillefyzje. Neffens de Amerikaanske edysje fan it manljusblêd FHM wie se yn 2005 de op njoggen nei meast seksy frou op 'e wrâld. Se stie twaris mei in glamourfotoreportaazje yn it manljusblêd Maxim, en yn april 2002 posearre se, mei de klean oan, ek foar it neakenblêd Playboy.
Priveelibben
Jolene Blalock stiet derom bekend dat se net in protte ynterviews jout en frijwol nea Star Trek-konvinsjes besiket. Se wennet yn Los Angeles en is troud mei sakeman Michael Rapino, mei wa't se yn 'e kunde kaam doe't syn bedriuw, Live Nation, har frege foar in reklamekampanje foar bier. It oansyk kaam fan har kant, en it pear troude op 22 april 2003 yn Negril, op Jamaika. Hja hawwe trije bern. Mei har man is Blalock de oprjochter fan 'e Rapino Foundation, dy't him taleit op ûntwikkelingswurk yn 'e Trêde Wrâld. Fan Blalock is fierders bekend dat se in grut hûneleafhawster is.
Ali Baba en de Fjirtich Rôvers
Ali Baba en de Fjirtich Rôvers, yn it oarspronklike Arabysk: علي بابا والأربعون لصا‎, is in ferneamd mearke, dat yn 'e Westerske wrâld bekend wurden is út 'e samling Tûzen-en-ien Nacht, hoewol't it dêr oarspronklik eins net ta hearde. It wie in folksferhaal út 'e Arabyske folkloare, dat yn it Westen yntrodusearre waard trochdat de Frânske oriïntalist Antoine Galland it opnaam yn syn ferhalebondel Les Mille et Une Nuits, dy't tusken 1704 en 1717 yn ferskate dielen útjûn waard. Galland hie it ferhaal heard fan 'e maronityske ferhalefertelster Hanna Dijab, út it Syryske Aleppo. Yn it ferhaal ûntdekt de earme houtsjer Ali Baba (Arabysk: علي بابا‎; ‘Alī Bābā) in geheime grot dy't brûkt wurdt troch in binde fan fjirtich strûkrôvers om alle skatten op te slaan dy't se stellen hawwe. Ali Baba nimt in lyts diel fan 'e skat mei, mar de rôvers komme dat te witten en besykje him te fermoardzjen. Inkeld troch de help fan 'e trouwe slavinne Morgiana oerlibbet Ali Baba harren snoade plannen. Ali Baba en de Fjirtich Rôvers is withoefaak adaptearre ta oare media, wêrby't lykwols de gewelddiediger passaazjes fan it oarspronklike ferhaal gauris weilitten wurde.
Eftergrûn
Ali Baba en de Fjirtich Rôvers makke, oars as faak tocht, oarspronklik net diel út fan Tûzen-en-ien Nacht, in samling fan Arabysktalige koarte ferhalen en mearkes ferteld troch Sjeherazade. Antoine Galland, in Frânske oriïntalist dy't de earste oersetter fan Tûzen-en-ien Nacht wie, hearde it ferhaal yn Parys yn mûnlinge foarm fan Hanna Dijab, in maronityske ferhalefertelster út it Syryske Aleppo. Hy naam it neitiid op syn samling Les Mille et Une Nuits, dy't tusken 1704 en 1717 yn in stikmannich dielen publisearre waard.
It ferhaal fan Galland is noch altyd de ierst oerlevere ferzje fan Ali Baba en de Fjirtich Rôvers. In lettere oriïntalist, Richard F. Burton, dy't yn 1885 de Ingelsktalige oersetting The Book of the Thousand Nights and a Night publisearre, hold Ali Baba en de Fjirtich Rôvers apart fan 'e oarspronklike tekst (dêr't it net ta heart) en naam it ynstee op yn 'e taheakken. Hy ornearre dat it ferhaal fan oarsprong net Arabysk wie, mar Gryksk-Syprioatysk. De Amerikaanske oriïntalist Duncan Black MacDonald ûntdiek oan it begjin fan 'e tweintichste iuw in Arabysktalich manuskript fan Ali Baba en de Fjirtich Rôvers yn 'e Britske Bodleian Library, mar dêrfan waard letter fêststeld dat it in ferfalsking wie.
Ynhâld
Ali Baba en syn âldere broer Kassim binne de soannen fan in keapman. Nei it ferstjerren fan harren heit trout de deune Kassim mei in rike frou, sadat er him ûntjaan kin ta in begoedige keapman, dêrby ek fuortbouwend op 'e saak fan syn heit. Ali Baba trout mei in earme frou en begjint, om't er troch Kassim bûten harren heite beërf holden wurdt, in libben as houtsjer.
Op in dei, as Ali Baba yn it wâld nei in gaadlike beam siket dy't er omhakje kin, trappearret er in binde fan fjirtich strûkrôvers dy't in besyk bringe oan it plak dêr't se alle stellen jild, juwiellen, sieraden en oare skatten opslein hawwe. Dat plak is in grot, wêrfan't de yngong tichtset is troch in ûnbidich grutte stien. As men lykwols de magyske wurden "Sesam, iepenje jo" útsprekt, rôlet de stien fansiden om tagong ta de grot te jaan. Op 'e wurden "Sesam, slút jo" rôlet de stien wer op it plak. Nei't de rôvers har ôfjûn hawwe, giet Ali Baba temûk de grot yn, dêr't er in geweldich grutte skat oan kostberheden oantreft. Hy nimt dêrfan ien inkele sekfol jild mei nei hûs, mei't er ornearret dat de rôvers dochs net merke sille dat der wat mist.
Nei't er thúskommen is, liene Ali Baba en de frou de skealjes fan syn skoansuster om harren nije rykdommen ôf te weagjen. De skoansuster is lykwols sa nijsgjirrich hokfoar soarte nôt oft de earme Ali Baba mei de skealjes ôfweagje wol, dat se in klodde healwaarme waaks yn 'e skealjes docht sadat dêr wat oan klibjen bliuwe sil. As se de skealjes weromkriget, blykt der ta har ferrassing in gouden munt oan 'e waaks fêst te sitten. Se giet dêrmei nei har man Kassim ta, dy't dermei nei syn broer Ali Baba giet. Under druk fan Kassim moat Ali Baba fertelle hoe't er oan it jild komt.
Dêrop set de deune Kassim sels mei in ezel nei de grot ta, mei as doel om safolle jild en oare kostberheden mei te nimmen as er mar hâlde kin. Hy brûkt de magyske wurden om 'e grot yn te gean, mar as er alle rykdommen sjocht, rekket er sa opwûn dat er de wurden ferjit dy't him wer út 'e grot litte moatte. Sadwaande is er dêr noch as de dieven komme om nij stellen guod oan 'e skat ta te foegjen. Se fermoardzje him troch him yn stikken te houwen, en spikerje de fjouwer dielen fan syn lyk oan 'e wanden fan 'e grot fuort binnen de iepening, mei as doel om oare ynkringers te ûntmoedigjen.
As syn broer net wer thúskomt, giet Ali Baba nei de grot ta om te sjen wat der oan 'e hân is, en fynt de dielen fan Kassim syn lyk. Hy fandelet it stoflik omskot gear en bringt it thús, wêrnei't er Morgiana, in fernimstige jonge slavinne út Kassim syn húshâlding, opdraacht om derfoar te soargjen dat alle oaren leauwe sille dat Kassim in natuerlike dea stoarn is. Dat, Morgiana giet earst nei in apteek om medisinen te keapjen, wêrby't se de apteker fertelt dat har master slim siik is. Dêrnei siket se de âlde skroar Baba Mûstafa op, dy't se foar syn tsjinsten yn 't foar betellet en dan blyndoeke nei it hûs fan Kassim bringt. Dêr naait de âldman yn ien nacht de stikken fan Kassim syn lyk wer oaninoar. Neitiid kin Ali Baba syn broer in normale begraffenis jaan sûnder dat ien der aan fan hat dat Kassim fermoarde is.
As de rôvers sjogge dat it lyk fuorthelle is, beseffe se dat der noch immen wêze moat dy't harren geheim wit. Se beslute om dy persoan op te spoaren. Ien fan 'e rôvers giet nei stêd en as er hjir en dêr fragen stelt, komt er úteinlik by Baba Mûstafa telâne. Dy fertelt him dat er koartby de útinoar houde dielen fan in lyk wer oaninoar naaid hat. De rôver beseft dat it it lyk út 'e grot wêze moat en biedt de âld skroar jild oan as er him it paad wize kin nei it hûs dêr't er it lyk naaid hat. Dat Baba Mûstafa lit him fannijs blyndoekje en liedt de rôver sa nei it betreffende hûs ta. Dêr bringt de rôver in merkteken oan op 'e doar, sadat er dy nachts mei syn maten weromkomme kin om alle bewenners te fermoardzjen.
De opmerksume Morgiana hat lykwols sjoen wat de rôver dien hat, en om't se wol trochhat dat de man net folle goeds yn 't sin hat, foarsjocht se de doarren fan alle huzen yn 'e buert fan itselde merkteken. As de fjirtich rôvers nei dûnker weromkeare, kinne se it hûs fan 'e famylje fan Ali Baba net identifisearje om't alle huzen in merkteken hawwe. De rôverhaadman ûntstekt dêrop yn razernij en deadet de rôver dy't er nei stêd stjoerd hie. De oare deis giet in twadde rôver nei stêd, siket Baba Mûstafa op en fannijs liedt de âld skroar de rôver blyndoeke nei it hûs fan Ali Baba. Diskear hout de rôver in stik út 'e stiennene stoepe fan it hûs, mar Morgiana hat him troch en giet op 'e nij de hiele buert troch om oeral stikjes út 'e stoepen te houwen. Dy nachts kinne de rôvers it hûs wer net fine en de wurdt ek de twadde rôver troch de rôverhaadman deade.
Nei de tradysjes fan Arabyske gastfrijens biedt Ali Baba de oaljekeapman in sliepplak oan. Morgiana is op 'e nij de iennichste dy't der net yn trapet. Se ûntdekt wat de wiere ynhâld fan 'e fetten is, en dwerseidet dan it plan fan 'e rôverhaadman, troch de 37 fetten fol te jitten mei siedende oalje. As de rôverhaadman te neare nacht komt om syn mannen út 'e fetten te heljen, blike dy allegear dea te wêzen, libben sean yn oalje. Dêrop naait de rôverhaadman út. De oare moarns fertelt Morgiana oan Ali Baba wat der bard is. Tegearre begrave se de fetten mei de deade rôvers, en út tank dat se syn libben rêden hat, jout Ali Baba it fanke har frijheid.
De rôverhaadman, dy't op wraak sint, fêstiget himsels as keapman yn 'e stêd. Hy spilet moai waar mei Ali Baba syn soan, dy't it bedriuw fan syn omke Kassim urven hat, en nei ferrin fan tiid nûget de soan de rôverhaadman út yn it hûs fan Ali Baba. Net ien dy't der euvelmoed yn hat, útsein Morgiana, dy't de rôverhaadman weromken. As se oan it miel sitte, fiert it fanke in swurddûns mei in dagge út foar har master en syn gasten. As de rôverhaadman syn wachens eefkes slûpe lit, raamt Morgiana him de dagge yn it boarst, wêrmei't se him deastekt. Ali Baba is earst ûntsteld en tige lulk op Morgiana, mar as er foar it ferstân kriget wa't de gast fan syn soan wie, is er op 'e nij tige tankber, en beleannet er Morgiana troch har mei syn soan trouwe te litten. Neitiid is Ali Baba de iennichste dy't it geheim fan 'e grot noch wit, en kin er de ûnbidige skat bytsje by bytsje troch de jierren hinne ophelje en yn omrin bringen.
Adaptaasjes
As ien fan 'e bekendste Arabyske mearkes is Ali Baba en de Fjirtich Rôvers troch de jierren hinne withoefolle kearen adaptearre fan in koart ferhaal ta oare media. Sa is der teminsten ien roman skreaun op basis fan it ferhaal (Open Sesame fan Tom Holt) en ferskate stripferhalen. Fierders binne der in grut tal toanieladaptaasjes, wêrûnder musicals en burlesques. Ek binne der teminsten 14 films en 9 tekenfilms (lang en koart) makke op basis fan it ferhaal, mei dêropta teminsten 2 fideospultsjes. Ek ferskate tillefyzjesearjes of ôfleverings fan tillefyzjesearjes binne basearre op Ali Baba en de Fjirtich Rôvers. It Sineeske ynternetbedriuw de Alibaba Group hat syn namme oannommen om't dy universeel oansprekke soe.
Yn 'e moderne adaptaasjes fan Ali Baba en de Fjirtich Rôvers wurde de gewelddiediger passaazjes fan it oarspronklike ferhaal gauris weilitten, benammen as de adaptaasjes bedoeld binne foar bern. Ek wurde faak noch oare feroarings yn 'e plot fan it ferhaal trochfierd. In goed foarbyld dêrfan is de Amerikaansk-Britske minysearje Arabian Nights, út 2000, wêryn't twa grutte oanpassings yn it ferhaal oanbrocht binne. Yn it foarste plak makket Morgiana de rôvers net dea troch se te oerjitten mei siedende oalje; ynstee dêrfan ropt se Ali Baba derby as se de rôvers yn 'e oaljefetten ûntdekt, wêrnei't se tegearre de fetten ien foar ien fan in heuvel yn 'e stêd rôlje, sadat se oan stikken brekke en de dûzelige en disoriïntearre rôvers troch de stedswacht sûnder swierrichheden oppakt wurde kinne. Letter, as Morgiana de rôverhaadman ferslacht, beslút Ali Baba, dy't yn dizze fariant fan it ferhaal jong is en gjin bern hat, om sels mei de heldhaftige eks-slavinne te trouwen.
Saco van Teyens (1797-1857)
Biografy
Van Teyens wie in soan fan Benedictus van Teyens, gritenijsekretaris fan Opsterlân en ûntfanger fan de Opsterlandse Veencompagnie, en Froukjen Alberts, waans kokenfaam er yn 1795 oan boaske. Dat houlik soe ferbân hâlde mei it wankjende útstjerren fan de famylje Van Teyens. Saco, syn suster Etta Arnolda en broer Oene wiene de lêste telgen fan dat laach. Leden fan dat eigenerfde geslacht wiene benammen aktyf as gritenijsekretaris.
Van Teyens studearre earst yn Ljouwert en fan 1815 ôf rjochten yn Grins. Yn 1823 promovearre er oan de universiteit fan Grins. Nei syn stúdzje gie er werom nei Beetstersweach en wenne er mei syn suster yn it Van Teyenshûs dat letter part fan it pân Bordena waard. Yn 'e mande mei syn broer en suster ferkocht er in protte lân yn Fryslân en it Grinslânske Westerkertier. Yn 1828 wie der in boelskieding tusken Van Teyens en syn broer en suster. Dêrby krige er de Fockensstate dy't earder fan de famylje Fockens wie. Nei it ferstjerren fan syn mem yn 1853 bewenne er dy state. Hy liet de state tusken 1853 en 1857 ferbouwe; alinne de wapenseal bleau ûnferoare. Nei alle gedachten liet er ek de fan Lucas Pieters Roodbaard ûntwurpen tún fernije troch Gerrit Vlaskamp.
Yn 1830 waard er plakferfangend frederjochter op De Sweach foar't er yn 1831 echt frederjochter waard. Dêrneist waard er yn 1833 Steatelid en yn 1835 grytman fan Opsterlân. De funksje fan grytman soe yn 1851 feroarje yn boargemaster. Van Teyens kaam yn 1830 ek foar as kaptein by de mobile skutterij en letter as kolonel by de rêstende skutterij.
Van Teyens bleau syn libben lang frijfeint. Hy stoar yn 1857; der waard sein dat er himsels tekoart dien hie. Hy waard beïerdige yn it famyljegrêf by de Herfoarme tsjerke fan Beetstersweach. Mei't er gjin testamint opmakke hie, fererfe syn fermogen op syn broer en suster. Dy brochten in part fan it Van Teyensfermogen ûnder yn de stichting Van Teyens Fundatie. Dy stichting bestiet noch hieltyd en hat in eigen Fundaasjegebou út 1858 oan it Kerkepad Oost. De Fockensstate waard yn 1863 troch Oene ferhierd oan Binnert Philip van Harinxma thoe Slooten. De ferhier waard fuortset troch Marcus van Heloma (1847-1922), erfgenamt fan de state. Van Heloma liet de Fockensstate yn 1879 ferfange troch it hjoeddeiske eklektyske gebou. Fierwei it grutste part fan de erfenis waard troch Oene neilitten oan syn dokter Joachimus Lunsingh Tonckens. Der soene noch lange tiid prosedueres fierd wurde oer it testamint fan Oene van Teyens en de erfenis fan de lêste trije Van Teyens, dêr't ûnder oaren de Coendersboarch by wie. De saak rûn lang om let fêst yn 1967 foar Europeeske Kommisje foar de rjochten fan de mins.
Messerschmitt Me 163
De Messerschmitt Me 163, mei e bynamme "Komet", wie it earste en iennige fan in raket oandreaun jachtfleantúch dat yn in oarloch brûkt waard. It revolúsjonêre ûntwerp wie fan de Dútske yngenieur Alexander Lippisch. It tastel hie gjin horizontale sturtflakken ("Nurflugel"). De raketmotor waard ûntwikkele troch de yngenieur Hellmuth Walter.
Walt Whitman
Walter "Walt" Whitman (West Hills (New York), 31 maaie 1819 – Camden (New Jersey), 26 maart 1892) wie in Amerikaansk dichter, sjoernalist en essayist waans dichtbondel Leaves of Grass in mylpeal betsjutte yn de skiednis fan de Amerikaanske literatuer.
Abbey Brooks
Abbey Brooks (mooglik har echte namme; Chicago, 17 febrewaris 1983), is in Amerikaansk fotomodel, neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise fan mingd Angelsaksysk Amerikaansk en Yndiaansk etnysk komôf, wa har namme oft ek wol misstavere wurdt as Abby Brooks. Neffens har offisjele opjefte is se 1.70 m, mei in gewicht fan 57 kg en kupmaat 34E.
Libben en karriêre
Abbey Brooks waard yn 1983 berne yn Chicago, yn 'e steat Illinois, mar groeide op yn 'e foarstêden fan Detroit, yn Michigan, as it ienlingsbern yn it gesin fan har âldelju. Se waard roomsk grutbrocht en genoat har oplieding fierhinne oan priveeskoallen. Doe't se sân jier wie, sette se ûnder begelieding fan har mem útein mei it dwaan fan modellewurk. Nei't se slagge wie foar de middelbere skoalle, rûne se mei goed gefolch in stúdzje businessmanagement ôf.
Dêrnei begûn Brooks in karriêre as neakenmodel, wêrby't se posearre foar in ferskaat oan neakenblêden. Yn 2006, doe't se 23 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as 130 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande Amerikaanske labels as Wicked Pictures, Vivid Entertainment, Evil Angel, Adam & Eve, Zero Tolerance, Digital Playground, New Sensations, Elegant Angel, Penthouse, Jules Jordan Video, Gina Lynn Productions, Pure Play Media, Digital Sin, Hustler Video en Diabolic Video. Dêrnjonken hat se ek in protte wurke foar pornosites as Reality Kings en Brazzers. Underwilens hat se trije kear in nominaasje foar in AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld) yn 'e wacht sleept.
Star Trek: Lower Decks
Star Trek: Lower Decks is in komyske science fiction-tekenfilmsearje foar folwoeksenen yn it ramt fan Star Trek. It is binnen dy mediafranchise de njoggende tillefyzjesearje, de twadde tekenfilmsearje (nei Star Trek: The Animated Series út 'e 1970-er jierren) en de earste komeedzjesearje. De titel betsjut: "Stjerretocht: De Legere Dekken". De searje folget in stikmannich bemanningsleden mei de leechste rang yn ûnderstypjende funksjes op 'e USS Cerritos, ien fan 'e minst wichtige romteskippen fan 'e Stjerrefloat. De earste ôflevering fan it earste seizoen kaam begjin augustus 2020 beskikber fia de streamingtsjinst CBS All Access. It twadde seizoen sil fan augustus 2021 ôf te sjen wêze fia Paramount+. Mids 2021 is der al in trêde seizoen yn produksje.
Untstean
Yn juny 2018, nei't er de showrunner (tillefyzjeprodusint mei de deistige lieding) wurden wie fan 'e Star Trek-searje Star Trek: Discovery, tekene Alex Kurtzman in fiifjierrich kontrakt mei de CBS Studios om 'e mediafranchise fan Star Trek út te wreidzjen mei ferskate nije tillefyzjesearjes, minysearjes en tekenfilmsearjes. Foar de ûntwikkeling fan 'e earste tekenfilmsearje, dy't foar folwoeksenen bedoeld wie en in komeedzjesearje yn 'e geast fan The Simpsons en Family Man wurde moast, waard troch Aaron Baiers fan Kurtzman syn tillefyzjestudio Secret Hideout Mike McMahan by yn it projekt behelle, dy't earder in soartgelikense searje, Rick and Morty, betocht hie. Star Trek: Lower Decks waard neitiid ûntwikkele op basis fan in konsept dat troch McMahan útwurke wie. De searje waard by ferskate platfoarms en tillefyzjenetwurken oanbean, foar't er oppikt waard troch CBS All Access, de streamingtsjinst fan it tillefyzjenetwurk CBS.
Produksje
Op 25 oktober 2018 bestelde CBS All Access twa seizoenen fan Star Trek: Lower Decks. De searje waard produsearre troch CBS Eye Animation Productions, de nijfoarme tekenfilmstudio fan CBS, yn gearwurking mei Secret Hideout, Roddenberry Entertainment, Important Science en Titmouse, Inc. Mike McMahan wie as senarioskriuwer yn 'e produksje fan 'e searje behelle, mar ek as útfierend produsint, njonken betinker Alex Kurtzman en Heather Kadin fan Secret Hideout, Rod Roddenberry (de soan fan Star Trek-betinker Gene Roddenberry) en Trevor Roth fan Roddenberry Entertainment en Katie Krentz fan CBS Eye Animation Productions.
Star Trek: Lower Decks is de njoggende tillefyzjesearje fan 'e Star Trek-franchise, mar de twadde tekenfilmsearje (nei Star Trek: The Animated Series út 1973-1974) en de earste komeedzjesearje. It earste seizoen bestie út tsien ôfleverings mei in spyldoer fan elts 25 minuten. De earste ôflevering kaam op 6 augustus 2020 beskikber foar streaming fia CBS All Access. De tsiende en lêste ôflevering ferskynde op 8 oktober fan dat jier. De produksje fan it twadde seizoen fan Star Trek: Lower Decks rûn troch de koroanafiruspandemy fertraging op, mar sil fan 12 augustus 2021 ôf te sjen wêze fia Paramount+. Yn april 2021 waard opdracht jûn ta de produksje fan in trêde seizoen.
Listowel
Listowel is in plak yn it Ierske greefskip Kerry. Listowel leit oan de noardigge fan de rivier Feale.
Star Trek: Lower Decks
Utgongspunt fan 'e plot
Mariner har freonen binne faandrich Bradward "Brad" Boimler (Jack Quaid), dy't krekt alle regels oant yn detail folget; faandrich D'Vana Tendi (Noël Wells), in Orionese dy't heech opsjocht by de Stjerrefloat en alles dêr't dy organisaasje foar stiet; en faandrich Samanthan "Sam" Rutherford (Eugene Cordero), in minske dy't wenne moat oan in nij masinaal ymplantaat dat in cyborg fan him makke hat. Fierders spylje in rol: kaptein-luitenant Jack Ransom (Jerry O'Connell), de earste ofsier fan 'e USS Cerritos; luitenant Shaxs (útspr.: [ʃæks], likernôch: "sjeks") (Fred Tatasciore), it ekstreem agressive Bajoraanske haad befeiliging oan board fan 'e USS Cerritos; en T'Ana (Gillian Vigman), de Caitiaanske skipsdokter, dy't kundich mar net bot oangenaam selskip is.
Listowel
Geografy
Listowel leit oan de N69 tusken Tarbert en Tralee. Bus Éireann fersoarget deistige ferbinings mei Tralee, Cork en Limerick. It tichtsbylizzend spoarstasjon is yn Tralee.
Star Trek: Lower Decks
Untfangst en resultaat
Fan 'e tillefyzjekritisy krige Star Trek: Lower Decks mingde reäksjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat it earste seizoen fan 'e searje in goedkarringspersintaazje fan 65%, basearre op 40 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei't it grappich is, mar net botte drystmoedich, draait Lower Decks it spul neffens de Star Trek-tradysjes krekt genôch om dat de searje opfalt binnen de franchise, mar net yn it bredere tekenfilmsearjelânskip." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet it earste seizoen fan Star Trek: Lower Decks in goedkarringspersintaazje fan 59%, basearre op 17 resinsjes.
Listowel
Geografy
Listowel hie destyds in eigen spoarstasjon oan in breedspoar tusken Tralee en Limerick. Yn 1963 gie de line ticht foar reizgersferfier en yn 1978 foar frachtferfier. Yn 1988 waard it spoar opbrutsen. It stasjonsgebou yn Listowel bleau bewarre en is no partikulier eigendom.
Listowel leit oan de noardigge fan de rivier Feale.
Ut de skiednis
Listowel wurdt foar it earst neamd yn 1303 (yn de saneamde Plea Roll).
Yn 1888 waard tusken Listowel en Ballybunion de Listowel Ballybunion Railway iepene, de earste kommersjele monorail yn de wrâld. Der waard fracht en reizgers ferfierd. De spoarline waard troch Charles Lartigue boud. Sûnt 2001 hat Listowel in fêste útstalling oer de histoaryske spoarline.
De ruïne fan Listowel Castle út de 15e iuw waard fannijs boud en is no in toeristyske attraksje.
<
Kultuer
Yn it ramt fan it grutte literatuerfestival, de Listowel Writers' Week, dy't alle jierren yn de maitiid yn Listowel syn beslacdh kreit, wurdt de Kerry Group Irish Fiction Award útrikt.
Riedhûs fan Flylân
It eardere Riedhûs fan Flylân is, sa 't de namme it al seit, it âld riedhûs fan de Nederlânske gemeente Flylân. It riedhûs waard yn 1855 boud as ferfanging fan it riedhûs út 1598. It pân waard op 7 juny 1967 ynskreaun as ryksmonumint. Yn 2001 waard it hjoeddeistige pân ferkocht oan de Feriening Hendrick de Keyser. Dy hat it yn 2005 restaurearje litten, eat dat yn 1952 ek al troch de gemeente dien wie.
Eksterieur
It pân is yn de neoklassisistyske styl boud. Twa gevelstiennen heuge noch wol oan it âlde riedshûs: in stien mei it jiertal 1598 en in stien mei it wapen fan Flylân der op. It riedhûs hat in dwers pleatst skylddak mei op 'e hoeken skoarstiennen. It dak hat in klokketuorke mei dêrop in wynwizer yn de foarm fan in skip.
Ynterieur
De boargemasterskeamer sit oan de linkerkant fan it pân en de riedseal oan de rjochterkant. Yn de riedseal is in wytmarmeren skou pleatst, dit is de orizjinele skou en is by in restauraasje yn 2004 fannijs pleatst. Ynwindich is it riedhûs ferbûn mei de doarpsskoalle derneist.
Toer- en dwerchnachtsweleftigen
De toer- en dwerchnachtsweleftigen (Latynske namme: Daedalornithes) foarmje in noch rangleaze taksonomyske groep fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (Neornithes), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (Neognathae), it boppeskift fan 'e nije fûgels (Neoaves) en de rangleaze groepen fan 'e hegere fûgels (Metaves) en de toer- en nachtsweleftigen (Cypselomorphae of Strisores). Ta dizze groep hearre 2 nau besibbe skiften fûgels, nammentlik de dwerchnachtsweleftigen (Aegotheliformes) en de toersweleftigen (Apodiformes). Ta dy lêste groep hearre ek de kolibrys (Trochilidae).
Leafde's Lêst Net Leanne
Eftergrûn
Neffens resint literêr-histoarysk ûndersyk soe Love's Labour's Lost yn 'e perioade 1594-1595 skreaun wêze, yn deselde snuorje dus as Romeo and Juliet en A Midsummer Night's Dream, dêr't it stik ferskate stylistyske oerienkomsten mei fertoand. De âldste boarnen oer in opfiering derfan binne út 1597, doe't it mei de kryst oan it hof fan keninginne Elizabet I op it toaniel brocht wêze soe. Yn alle gefallen datearret de earste papierrene útjefte út 1598. Neffens de âldst oerlevere foarside wie it stik "korrizjearre troch Shakespear" [sic], wat by in protte saakkundigen it fermoeden oproppen hat dat it in op 'e nij besjoene ferzje fan in eardere wurk fan him wie.
Petra Verkaik
Petra Verkaik (folút: Petra Charlotte Verkaik; Los Angeles, 4 novimber 1966), is in Amerikaansk neakenmodel, Playboy Playmate en aktrise fan mingd Nederlânsk-Balineesk etnysk komôf. Hja stiet fral bekend om har natuerlike grutte boarsten, en hat it rekôr yn 'e hannen fan 'e measte fotorapportaazjes yn 'e Playboy.
Militêre rang
In militêre rang tsjinnet yn in militêre organisaasje ta oantsjutting fan it nivo dat in persoan beset yn it ramt fan 'e hierargyske opbou fan sa'n organisaasje. Dêrmei definiëarret sa'n rang de ûnderlinge relaasje fan leden fan deselde militêre organisaasje. It systeem fan rangen wurdt de kommandostruktuer neamd. By sokke organisaasjes giet it almeast om 'e kriichsmacht, mar ek de plysje en feilichheidstsjinsten hawwe sa'n selde stelsel fan rangen. Yn 'e regel drage de leden fan sokke organisaasjes unifoarmen dêr't harren rang op oanjûn wurdt mei beskate emblemen dy't foar dat doel ûntwurpen binne, en meastal tafoege wurde oan 'e epauletten, de mouwen en/of de kraach.
Skiednis
Stelsels fan militêre rangen besteane al tûzenen jierren, mei't legers der eins net sûnder kinne. Yn 'e Westerske beskaving giet soks teminsten werom oant 500 f.Kr., doe't de âlde Griken al rangen hiene. It wurd 'rang' komt fan it Perzyske wurd رنگ, rang, dat "kleur" betsjut, mei't yn it leger fan it Sassanidyske Ryk de ferskillende rangen ferskillende kleuren unifoarmen droegen. Neigeraden dat militêre operaasjes almar grutskaliger en yngewikkelder waarden, kamen der ek hieltyd mear ûnderskate militêre rangen yn gebrûk.
Hoewol't de hjoeddeiske kriichsmachten faak systemen fan militêre rangen hantearje dy't justjes faninoar ferskille (wat soms ek te meitsjen hat mei in ûnderskie yn taal, kultuer of politike oriïntaasje), is it gebrûk fan militêre rangen no frijwol universeel. Yn 'e tweintichste iuw besochten guon kommunistyske steaten út politike omtinkens de rangen ôf te skaffen (bgl. it Reade Leger fan 'e Sovjet-Uny fan 1918-1935, it Sineeske Folksbefrijingsleger fan 1965-1988 en it Albaneeske leger fan 1966-1991), mar dy wiene twongen om se wer yn te fieren nei't se oanrûn wiene tsjin operasjonele swierrichheden.
Skematysk oersjoch
In oersjoch fan 'e meast foarkommende militêre rangen: 1) by de artillery en de kavalery 2) by de mariniers
Petra Verkaik
Libben en karriêre
Petra Verkaik waard yn 1966 berne yn Los Angeles, yn 'e steat Kalifornje, as de dochter fan in Nederlânske heit en in Balineeske mem. Se sette útein mei in karriêre as neakenmodel doe't se yn febrewaris 1989 yn 'e spesjale Great Playmate Hunt-edysje fan it ferneamde neakenblêd Playboy stie. Datselde jiers wie se Playboy Playmate fan 'e Moanne septimber yn 'e reguliere Amerikaanske Playboy. Verkaik hat neitiid yn mear as 70 nûmers fan it blêd stien, en dêrnjonken ek yn bûtenlânske Playboy-edysjes, wêrûnder de Nederlânske. Dêrmei is hja it meast publisearre model út 'e skiednis fan 'e Playboy.
Fierders hat Verkaik tsientallen fideo's foar Playboy makke wêryn't se út 'e klean giet, en is se ferskate kearen op 'e tillefyzjestjoerder Playboy TV ferskynd. Yn 1997 wûn hja de Playboy Reader's Choice Model of the Year Award, in publykspriis dy't útrikt waard op basis fan in stimming fan 'e abonnees fan 'e Amerikaanske edysje. Yn 2003 hiet it dat der foar de lêste kear in fotorapportaazje fan Verkaik yn 'e Playboy ferskynde, mar yn 2010 waard se op 'e nij frege foar in Playmate Xtra-edysje.
Njonken har wurk foar de Playboy hat Verkaik in eigen website wêrfoar't se mear as 300 fotogaleryen en tsientallen fideo's makke hat. Ek hat se wurksum west as aktrise. Sa hie se yn 1987 in gastrol yn 'e Amerikaanske komeedzjesearje Married... with Children, en spile se yn in stikmannich B-films, wêrûnder Pyrates (1991), Auntie Lee's Meat Pies (1992), Love Potion No. 9 (1992) en The Last Road (1997). Verkaik wennet yn Toluca Lake, in stedsje ûnder de reek fan Los Angeles.
Keppelings om utens
List of Playboy Playmates of 1989
Leafde's Lêst Net Leanne
Ynhâld
It haadferhaal wurdt fan dat punt ôf ûnderstipe troch ûnderskate oare komyske ferhaallinen. In mei in frijwat swier aksint pratende Spaanske swurdfjochter, don Adriano de Armado, besiket om it boerefanke Jaquenetta it hof te meitsjen en faalt dêr jammerdearlik by. Hy wurdt holpen troch syn paazje en tsjinwurke troch de doarpsgek Costard. Fierders wurde twa wittenskippers yntrodusearre, Holofernes en sir Nathaniel, dy't yn bargelatyn mei-inoar yn debat geane.
Klassikus
In klassikus (froulike foarm: klassika) is immen dy't mei súkses de oplieding klassike talen (oftewol Gryksk en Latyn) oan in universiteit of oar ynstitút foar heger ûnderwiis foltôge hat. De measte klassisy mei in fakynhâldlike baan winne wurksum yn it fuortset ûnderwiis (oan in gymnasium) of yn it akademysk ûnderwiis. In lytsere groep klassisy is as ûndersiker ferbûn oan in wittenskiplike ynstelling of is foltiids yn 't spier as oersetter.
Leafde's Lêst Net Leanne
Ynhâld
Oan 'e ein fan it toanielstik arrivearret it nijs dat de Frânske kening stoarn is. De prinsesse moat halje-trawalje nei hûs om har heite plak op 'e troan yn te nimmen. De kening fan Navarra en syn hôvelingen swarre dat se de froulju trou bliuwe sille, mar dy twifelje oan harren wurd. Se stelle dat de manlju in jier en in dei wachtsje moatte om te bewizen dat harren leafde oprjocht is. Dat is in hiel apart ein foar in komeedzje fan út dy tiid; men fermoedet dat in ferlern gien toanielstik, dat neamd wurdt troch Francis Meres, Love's Labour's Won, in ferfolch hjirop is.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Love's Labour's Lost, fan Douwe Kalma, ferskynde yn 1956 as ûnderdiel fan Shakespeare's Wurk Dl. I, ien fan 'e omnibusútjeften fan 'e Fryske Shakespeare Stifting te Drachten, ûnder de titel Leafde's Lêst Net Leanne. Nei't er omstavere en by de tiid brocht wie troch Eric Hoekstra, waard dyseldichste tekst yn 2007 werútjûn troch Utjouwerij Bornmeer yn gearwurking mei de Stifting Elektroanyske Letteren Fryslân en mei stipe fan 'e provinsje Fryslân en de Douwe Kalma Stifting, yn ien kaft mei twa oare komeedzjes fan Shakespeare, In Komeedzje Fol Fersinnen en De Twa Eallju fan Verona, ûnder de titel fan Trije Komeedzjes.
Alida Pott
Alida Jantina Pott (Grins, 8 jannewaris 1888 - dêre, 23 desimber 1931) wie in byldzjend keunstner en lid fan de Grinzer Keunstrûnte De Ploeg.
Libben en wurk
Alida Pott waard yn 1888 yn Grins berne. Se studearre oan de Akademy Minerva yn Grins en dêrnei oan de Haachske Tekenakademy. Yn 1912 studearre se ôf as tekenlearares en gie werom nei har bertestêd. Yn 1914 waard se tekenlearares oan de Kweekskoalle foar ûnderwizeressen. Se bleau oant 1930 oan dy skoalle ferbûn. Yn 1922 boaske se oan George Martens. Se stoar yn 1931 oan in longsykte yn de âldens fan 43 jier.
De Ploeg
Alida Pott hearde ta de earste Ploegleden. Foar de priisfraach om ‘in ienfâldich tekenjend symboal’ te ûntwerpen foar de nije feriening, kaam se mei it winnende ûntwerp. Fan 1919 ôf foarmet in stilearre P it byldmerk fan ‘De Ploeg’. Se hie ferskate bestjoersfunksjes en se wie fan 1919 oant 1921 sekretaris. Oant 1922 behearde hja mei har wurk ta de fêste fertsjintwurdigers op de Ploegtentoanstellingen yn de sealen fan Pictura of by Keunsthannel Ongering. De eksposysje fan neijier 1925 wie de lêste dêr't se oan meidie.
Typearring fan it wurk
Alida Pott wurke yn ferskate stilen stilen ‘fariearjend fan sekuer útwurke en tradisjoneel realisme oant in flak-dekorative styl, dêr't de trochwurking fan ferskate streamingen fan de avant-garde yn te sjen wie. Pott libbe yn ûnderskate wrâlden. Se wie sa Grinlânsks as Blauwborgje, mar se ferwurke ek Japanske keunst en liet de moderne tendinzen yn har wurk ta, noch foar't de oare Ploegers it ekspresjonisme of it konstruktivisme ûntdutsen hienen’ (Timmer, 2004, 52). Se hie hast alle techniken yn 'e macht, mar har akwarellen litte it meast útsprutsen ‘Pott-hânskrift’ sjen.
In bysûnder part fan har wurk binne de kollaazjes. Timmer (2004, 60-62) beskôget dy as ‘in posysje innimme oangeande de ekspresjonistyske wyn dy't troch ‘De Ploeg' waaide'. Nei alle gedachten wie se ynspirearre troch de dadaïstyske kollaazjes fan Kurt Schwitters.
Lykas in protte Ploegskilders wie Pott ek warber op it mêd fan foarmjouwing en ambachtskeunst. Se beskildere houten spjelden mei konstruktivistyske motiven en tekene dessins foar muorre- en tafelkleden.
Falentynsdei
Falentynsdei is fan âlds de roomske hjeldei fan 'e hillige Falentyn, dy't op 14 febrewaris falt. Dy deis waarden elts jier ien of twa ier-kristlike martelders eare dy't sa hieten. Troch lettere folkloare rekke it libbensferhaal fan 'e hillige Falentyn ferbûn mei leafde en it stjoeren fan leafdesbrieven. Yn 'e Feriene Steaten rekke de hjeldei sûnt it begjin fan 'e tweintichste iuw ferkommersjalisearre ta in sekuliere feestdei dy't de leafde fiert en dy't neat mear mei de roomske tradysje út te stean hat. Ut 'e Feriene Steaten wei fersprate de nije foarm fan Falentynsdei him sûnt de ein fan 'e tweintichste iuw oer de hiele Westerske wrâld.
Alida Pott
Typearring fan it wurk
Binnen ‘De Ploeg’ naam Alida Pott in apart plak yn. Har wurk kin net samar ûnderbrocht wurde by it typyske Ploeg-ekspresjonisme of konstruktivisme. Wol wie der in útwikseling fan ideeën mei har man Georg Martens, mar der kin net sein wurde dat der in sterke artistike besibbenens wie. Dêrfoar wiene harren karakters te ferskillend. Mei Jan Gerrit Jordens (Alida Pott wie befreone mei syn oarehelte Jet Jordens-Luchsinger) dielde se de fassinaasje foar beammen. Beide wiene ynteressearre yn de lineêre struktuer fan stam en takken (Timmer, 2004, 64).
Falentynsdei
Skiednis
Der besteane in stikmannich marteldersferhalen oer Falentinen dy't ferbân hâlde mei de datum fan 14 febrewaris. Dêrûnder is in ferslach fan 'e finzenskip fan 'e hillige Falentyn fan Rome foar it preekjen oan kristenen yn 'e tiid dat dy ferfolge waarden yn it trêde-iuwske Romeinske Ryk. Neffens in iere tradysje soe Falentyn de blinens fan 'e dochter fan syn sipier genêzen hawwe. Ferskate lettere tafoegings hawwe dy leginde ombûgd nei it tema leafde ta. Sa wol in achttjinde-iuwske ferfraaiïng hawwe dat Falentyn foar syn terjochtstelling oan 'e sipiersdochter ta ôfskie in brief skreau dy't er ûndertekene mei de wurden "dyn Falentyn". In oar ferhaal stelt dat Falentyn de houliken ynseinge fan kristlike soldaten dy't it net tastien wie om te trouwen.
Alida Pott
Nei har dea
Nei har fersjerren waard it wurk fan Alida Pott bewarre troch Georg Martens. Yn de desennia dêrnei wie komselden yn it iepenbier te sjen. Earst yn 1981 wie der in grutte oersjochtentoanstelling yn de Fraeylemaboarch yn Slochteren.
Falentynsdei
Skiednis
Yn 496 stelde paus Gelasius I op 14 febrewaris de hjeldei fan 'e hillige Falentyn yn, dy't op dy datum yn it jier 269 yn Rome eksekutearre wurden wêze soe. De dei rekke yn 'e fjirtjinde en fyftjinde iuw ferbûn mei romantyk en leafde, doe't ideeën oer hoaske leafde op harren hichtepunt wiene. Nei't it skynt hie dat dermei te krijen dat om dy dei hinne beskate fûgelsoarten (lykas toarteldowen) in partner foar it kommende pearseizoen sochten.
Yn it achttjinde-iuwske Ingelân ûntwikkele Falentynsdei him ta in gelegenheid wêrby't fereale pearkes utering joegen oan harren gefoelens foarinoar troch inoar blommen en snobbersguod kado te dwaan en/of inoar oer de post kaartsjes ta te stjoeren dy't valentines neamd waarden. Sûnt de ein fan 'e njoggentjinde iuw waarden hânskreaune kaartsjes ferfongen troch massaprodusearre winskkaarten. Dy ûntjouwing fûn it earst plak yn 'e Feriene Steaten en pas letter yn 'e oare Angelsaksyske lannen. Pas sûnt de 1990-er jierren is de fiering fan Falentynsdei as in moderne, ferkommersjalisearre feestdei ûnder ynfloed fan 'e Amerikaanske kultuer ek trochkrongen yn oare Westerske lannen, lykas Nederlân.
Alida Pott
Wurk
It Grinzer Museum hat trije fan har wurken yn de kolleksje: Meisje met rood lang haar en groene strik, Boomgaard Blauwborgje en it yn 'e mande mei har man makke ûntwerp foar in Jurievrij tentoonstelling fan de Ploeg.
Bloedsibskip
Bloedsibskip of bloedbesibskip is de oantsjutting foar de besibskip tusken ferskillende persoanen fan ien en deselde famylje dy't fan deselde ôfstamming binne en dêrmei biologyske foarâlden gemien hawwe. Dat slút dus skoan-, styf-, pleech- en adopsjefamylje út. In synonym foar bloedsibskip is konsanguiniteit, fan it Latynske consanguinitas, dat letterlik "it hawwen fan mienskiplik bloed" betsjut.
In protte lannen nimme omskriuwings fan gradaasjes fan bloedsibskip yn 'e wet op, mei as doel om it near te lizzen op houliken tusken lju dy't te nau oaninoar besibbe binne, lykas bruorren en susters of neven en nichten. Soms wurde net inkeld houliken mar sels seksuële relaasjes tusken sokke nauwe bloedsibben ferbean en/of strafber steld. Yn Nederlân binne allinnich houliken tusken earstegraads famyljeleden (nammentlik tusken bruorren en susters, en tusken âlden en bern) en guon twaddegraads famyljeleden (tusken pakes en pakesizzers, en tusken beppes en beppesizzers) by wet ferbean.
Behalven foar it houliksrjocht en om seksuële relaasjes tusken famyljeleden te regulearjen, wurde regels oangeande bloedsibskip ek brûkt yn it erfrjocht, om by it ûntbrekken fan in dúdlike erfgenamt te bepalen wa't rjocht hat op in neilittenskip.
Baukje Zijlstra
Baukje Zijlstra (Dokkum, 16 april 1967) is in Fryske skriuwster, redaktrise en oersetster út Frjentsjer. Mei har ferhalen wûn Zijlstra trije kear de Rely Jorritsmapriis. Yn 2019 wûn se de Douwe Tammingapriis foar it bêste Frysktalige proazadebút foar har debútroman De koma-korrektor.
Oansibskip
Oansibskip, oanbesibskip of affiniteit (fan it Latynske affinitas) is in foarm fan besibskip dy't fral ûntstiet troch it oangean fan in houlik. Dêrby giet it benammen om 'e skoanfamylje. Behalven besibskip troch houlik kinne soms ûnder oansibskip ek oare net-biologyske foarmen fan besibkip beflapt wurde, lykas styffamyljerelaasjes (eins ek feroarsake troch it oangean fan in houlik) en adopsje. It tsjinstelde begryp is bloedsibskip, dat lju fan deselde biologyske ôfstamming oangiet. Yn guon lannen, lykas Nederlân, kin oansibskip tsjintwurdich juridysk ek ûntstean troch it oangean fan in registrearre partnerskip. It tekenjen fan in gearwenningskontrakt smyt lykwols (yn Nederlân) gjin oansibskip op. Foar de wet bliuwt oansibskip altyd bestean as in houlik of partnerskip ien kear sletten is, ek nei in skieding of it ferbrekken fan 'e partnerskipsrelaasje. (Wol ferfalt dan de mei oansibskip mank geande ûnderhâldsplicht.)
It ferskynsel oansibskip is benammen fan belang foar it erfrjocht en foar de ôfdracht fan alimintaasje nei in skieding. De ûnderhâldsplicht jildt yn gelikense mjitte foar bloedsibben en oansibben. Ek yn it prosesrjocht en it bewiisrjocht is oansibskip fan belang. Sa kinne oansibben yn beskate gefallen net twongen wurde om yn in rjochtsaak tsjininoar te tsjûgjen (dêrby giet it benammen om 'e oarehelte, net om 'e eigentlike skoanfamylje). Ek kin oansibskip fan ynfloed wêze op 'e bewiiskrêft fan in ferklearring of tsjûgenis. Nei in skieding of it ferbrekken fan in partnerskip wurdt yn it deistich taalgebrûk ek wol sprutsen fan eks-oansibben: eks-frou, eks-man, eks-skoanâlden, eks-sweager, eks-skoansuster. Juridysk sjoen is dat in manear fan praten dy't himsels tsjinsprekt, om't oansibskip net beëinige wurdt troch in skieding.
Baukje Zijlstra
Biografy
Baukje Zijlstra studearre oan de Akademy foar de Sjoernalistyk, PABO Mariënburg yn Ljouwert, Nederlânsk oan de RUG, Kultuerwittenskippen oan de OU en oan de toanielakademy yn Brussel. Neidat se yn 1994 in jier dosint Nederlânsk west hie yn Brussel wurke se as korrektor by de Ljouwerter Krante, letter waard se redakteur by oare bedriuwen lykas Terra Lannoo.
Southampton (betsjuttingsside)
"Southampton" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Baukje Zijlstra
Biografy
Se begûn al jong mei skriuwen. Sa waard op har achtste al in gedicht fan har publisearre op de berneside fan it Frysk Deiblêd. Yn 2013 ferskynde har earste ferhaal yn Ensafh. Har Nederlânske ferhalen binne publisearre yn De Revisor.
It literêre programma Grinsgongers dat se dwaan soe mei Sytse Jansma koe yn 2021 net trochgean troch de koronamaatregels.
Falentynsdei
Gebrûken
Dingen dy't assosjearre wurde mei Falentynsdei binne it hert as symboal foar de leafde en oare, soartgelikense symboalen, lykas in pear toarteldokes en Kupido, de Romeinske god fan 'e leafde, mei syn pylk-en-bôge.