cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La La Land (film út 2016)
Plot
Nei in hiele rige mislearre audysjes beslút Mia, dêrta oanfitere troch Sebastian, om in ienpersoanstoanielstik te skriuwen. Sebastian begjint op geregelde basis yn in jazzklub op te treden, en hy en Mia lûke byinoar yn. Keith, in eardere klasgenoat fan Sebastian, freget him om 'e keyboardspiler yn syn jazz fusion-band te wurden. Dat hat as foardiel dat er in fêst ynkommen hawwe soe en dat it goed betellet, mar de popmuzykeftige styl fan 'e band fynt Sebastian ferskriklik. As er lykwols Mia oan 'e tillefoan mei har mem praten heart, wêrby't se har mem derfan besiket te oertsjûgjen dat Sebastian wol deeglik oan syn karriêre wurket, beslút er Keith syn oanbod oan te nimmen.
De band wurdt al rillegau tige súksesfol, mar Mia hat har twifels oer de hiele brot, mei't se beseft dat dit net de muzyk is dy't Sebastian spylje wol. Hy wiuwt har soargen lykwols fuort. As de band foar it earst op toernee giet, wat betsjut dat Sebastian withoelang fan hûs moat, krije hy en Mia rûzje. Sy beskuldiget him derfan dat er syn dreamen opjûn hat, wylst hy weromslacht troch te sizzen dat se jaloersk is op syn súkses. Op 'e jûn dat Mia har ienpersoansstik yn premiêre giet, is Sebastian dêr net by oanwêzich om't syn band in fotoshoot foar publisiteitsfoto's hat dy't er fergetten wie. De opfiering, foar in frijwol lege seal, rint út op in fiasko as it hantsjefol publyk dat der wol is, der dúdlik neat oan fynt. Sebastian komt pas opdaagjen as Mia, dy't har fernedere fielt, it teäter ferlit om nei hûs ta. Se wegeret him te ferjaan foar it feit dat er har stikke litte hat, sa't sy it sjocht. Se makket it mei him út en ferhuzet werom nei har âldershûs yn Boulder City (Nevada).
In deprimearre Sebastian kriget in pear dagen letter in casting director oan 'e tillefoan, dy't Mia har stik sjoen hat en dy't har op it each hat om audysje te dwaan foar in film. Sebastian, dy't it tillefoannûmer fan har âldelju net hat, mar út har ferhalen wol wit wêr yn Boulder City oft hja wenje, riidt hielendal nei Nevada om it boadskip oer te bringen. Mia fielt der earst neat foar om wer nei Los Angeles ta, mar nei't se der in nacht oer sliept hat, betinkt se har. Op 'e audysje wurdt har ienfâldichwei frege in ferhaal te fertellen; Mia fertelt dan hoe't har muoike, in toanielaktrise dy't stoarn is oan alkoholisme, har ynspirearre hat om har dreamen nei te jeien. Sebastian, dy't der alle fertrouwen yn hat dat de audysje in súkses wurden is, trunet Mia oan om har hielendal op har aktearkarriêre te stoarten. Se bewissigje inoar derfan dat se altyd faninoar hâlde sille, mar se binne ûnwis oft se wol in takomst tegearre hawwe.
Preproduksje
Nei't se harren stúdzje ôfrûne hiene, ferfearen Chazelle en Hurwitz allebeide nei Los Angeles. Chazelle gie troch mei it wurkjen oan syn musicalskript, wêryn't er Boston ferfong troch syn nije wenplak en ek inkele oare oanpassings makke. Hy krige it idee om mei de musical ek in salút te bringen oan kreätivelingen dy't nei Los Angeles ta ferfarre om harren dreamen te folgjen. Ynspirearre troch klassike musicalfilms as Manhattan (1921) en Man with a Movie Camera (1929), besleat er ek de stêd sels in gruttere rol yn 'e musical te jaan, mar ynstee dat er besocht de sjarmes fan Parys of San Francisco te belykjen, lei er de fokus op dingen wêrfan't er fûn dat dy Los Angeles fan oare stêden ûnderskaten, lykas it ferkear, de útstrutsenens en de skyline.
It slagge Chazelle lykwols jierrenlang net om syn musical te meitsjen, mei't gjin inkele filmstudio ree wie om in orizjinele hjoeddeistige musical te finansieren dêr't gjin ferskes yn sieten dy't al bekend wiene. Boppedat wie it ek noch in jazz-musical, in subsjenre wêrfan't The Hollywood Reporter skreau dat it "útstoarn" wie. Fia-fia kaam Chazelle yn 'e kunde mei de filmprodusinten Fred Berger en Jordan Horowitz, dy't syn senario by de studio Focus Features yntrodusearren. Der waard in budget fan $1 miljoen foar beskikber steld, mar de studio stelde as betingst dat der feroarings makke wurde moasten yn it skript: de manlike haadpersoan moast feroare wurde fan in jazz-muzikant yn in rockmuzikant; it yngewikkelde iepeningsnûmer moast oanpast wurde, en de bitterswiete ûntknoping moast út it ferhaal knipt wurde. Chazelle gie dêr net mei akkoart. It gefolch wie dat de musical foarearst net makke waard en dat Chazelle mei oare dingen oan 'e gong gie.
Hy skreau in oare musical, Whiplash, dy't makliker te ferkeapjen wie om't it gou as in minder riskante ynvestearring. Doe't dy film nei syn earste fertoaning op it Sundance Filmfestival fan 2014 rûnom mei lof ûntfongen waard troch de filmkritisy, besocht Chazelle op 'e nij om syn earste musicalprojekt, no ûnder de titel La La Land, te ferwêzentlikjen. Doe't Whiplash yn 2015 fiif Oscarnominaasjes yn 'e wacht sleepte (wêrûnder dy foar Bêste Film) en hast $50 miljoen opbrocht tsjin in budget fan $3,3 miljoen, stiene de filmstudio's ynienen foar him yn 'e rige. Begjin dat jiers sleat er in oerienkomst mei Summit Entertainment om 'e film te meitsjen. Oarspronklik wie it de bedoeling dat Miles Teller en Emma Watson de haadrollen fertolkje soene, mar doe't dy net beskikber blieken te wêzen, foel de kar op Ryan Gosling en Emma Stone.
Opnamen
Mei Chazelle sels as regisseur giene de rippetysjes foar La La Land yn maaie 2015 yn in produksjekantoar yn Atwater Village (Los Angeles) fan start. Se duorren trije oant fjouwer moannen, mei't Gosling, dy't noch nea piano spile hie, yn 'e film alle pianospyljen eigenhandich docht. De opnamen setten sadwaande útein op 10 augustus 2015 en giene troch oant mids septimber. Lokaasjes foar de opnamen wiene û.m. de Colorado Street Brêge, de Warner Bros. Studios yn Burbank en it Griffith Observatoarium.
De iepeningssêne mei de file waard opnommen op in ôfsletten diel fan 'e Judge Harry Pregerson Interchange, dy't de carpoolbaan fan 'e I-105 ferbynt mei de ekspresbanen fan 'e I-110, en dy't op pylders 30 m boppe de grûn boud is. De sêne waard oer in perioade fan twa dagen opnommen, mei mear as hûndert dûnsers. Produksje-ûntwerper David Wasco sei letter yn in fraachpetear: "Ik wie deabenaud dat ien derôf falle en deareitsje soe." De steil omheech geande Angels Flight-tram, boud yn 1901, wie sûnt in ûntspoaring yn 2013 ticht. Men hie besocht him te reparearjen en weriepenjen, mar dat wie net slagge, en it seach dernei út dat er sloopt wurde soe. Chazelle krige tastimming om der in dei lang gebrûk fan te meitsjen foar de opnamen fan syn film. Nei it súkses fan La La Land waard de Angels Flight flot reparearre en yn 2017 weriepene foar it publyk.
It orizjinele senario fan Chazelle en de oarspronklike filmmuzyk fan Justin Hurwitz bleaune beholden. De goreografy waard fersoarge troch Mandy Moore, wylst Mary Zophres de kostúms ûntwurp. As produsinten wiene by it projekt behalven Berger en Horowitz ek Gary Gilbert en Marc Platt belutsen, foar de studio's Summit Entertainment, Marc Platt Productions, Impostor Pictures en Gilbert Films. De kamerarezjy waard fierd troch Linus Sandgren. It budget dat foar La La Land beskikber wie, bedroech $30 miljoen.
Distribúsje
De filmdistribúsje fan La La Land waard fersoarge troch Lionsgate Films. De film waard foar de earste kear fertoand op 'e iepeningsjûn fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje, op 31 augustus 2016. Neitiid wie La La Land ek te sjen op it Filmfestival fan Telluride, it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto, it BFI-Filmfestival fan Londen, it Filmfestival fan Middleburg, it Filmfestival fan Firginia en it AFI Fest fan it Amerikaansk Film Ynstitút.
Oarspronklik soe de film op 15 july 2016 yn 'e Amerikaanske bioskopen iepenje, mar nei wat hinne- en werskowen mei dy datum kaam er úteinlik op 9 desimber fan dat jier út. Ek yn Nederlân (22 desimber) en Austraalje (26 desimber) wie de film yn 2016 noch yn 'e bioskopen te sjen; yn alle oare lannen waard er fan mids jannewaris 2017 ôf útbrocht. Op 11 april 2017 ferskynde La La Land op dvd en blu-ray.
Untfangst
La La Land waard troch de filmkritisy oer it algemien mei bûtengewoan goede resinsjes ûntfongen, wêrby't der benammen lof wie foar it senario, de rezjy, de filmmuzyk en it aktearjen fan en de gemy tusken Ryan Gosling en Emma Stone. Sa joech Peter Travers fan it tydskrift Rolling Stone de film fjouwer fan fjouwer stjerren, wêrby't er benammen de iepeningssêne priizge. Letter rôp er La La Land ek út ta syn favorite film fan it jier.
Yn 'e Chicago Tribune hie Michael Phillips ek lof foar de iepeningssêne, en dêrnjonken teffens fral foar it optreden fan Stone, dat neffens him allinnich al reden genôch wie om 'e film te sjen. Hoewol't er minder te sprekken wie oer it dûnsjen fan Gosling en it middelste diel fan 'e film, parte er La La Land dochs fjouwer fan fjouwer stjerren ta. A.O. Scott fan The New York Times fûn dat de film op ferskate nivo's slagge wie, en omskreau him as "in wurk fan sublime keunstsinnigens en op it moed kommende autentisiteit." Yn The Guardian joech Peter Bradshaw La La Land fiif fan fiif stjerren en neamde it "in sinne-oergetten masterwurk." Ty Burr skreau yn The Boston Globe: "[…] de film lit de bitterswiete lokkigens sjen fan dierbere dingen dy't stadichoan weiwurde, lykas de net-reälisearre takomst dy't foarsteld wurdt yn it klimaktyske dûnsnûmer […]."
La La Land krige wat krityk foar syn behanneling fan ras en jazzmuzyk. Yn 'e krante USA Today skreau Kelly Lawler dat it personaazje fan Gosling oerkomt as in "blanke ferlosser" fanwegen "syn krewearjen (en úteinlike súkses) om in tradisjoneel swarte muzyksjenre fan it útstjerren te rêden, wêrby't hy skynber de iennichste persoan is dy't dat oprêde kin." Itselde sentimint libbe by ferskate oare filmkritisy.
Rex Reed fan 'e New York Observer fûn fierders dat de bedoeling fan La La Land om musicalklassikers nei te bearen "nei kaamferballen rûkt." Ek skreau er: "de film sakket yn 'e midden slim yn, lykas in fersliten matras dat ferlet hat fan nije fearren." Neffens de resinsje yn 'e South China Morning Post wie de film fral "in bytsje saai"; it sjongen en dûnsjen fan 'e beide haadpersoanen waard as midsmjittich beoardiele, wylst it personaazje fan Stone neffens de krante gjin djipgong hie, en dat fan Gosling út en troch gewoan bloedyrritant wie.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie La La Land in heech goedkarringspersintaazje fan 91%, basearre op 434 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "La La Land blaast in sjenre út it ferline nij libben yn mei in […] wisse rezjy, sterke aktearprestaasjes en in ûnwjersteanber oerskot oan moed." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle de film in goedkarringspersintaazje fan 93%, basearre op 53 resinsjes.
Opbringst
Yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada brocht La La Land $151,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $295 miljoen. Wrâldwiid komt dat del op in totale opbringst fan $446,1 miljoen. Ofset tsjin it budget fan 'mar' $30 miljoen betsjut dat dat de film in winst makke fan goed $416 miljoen, al moatte dêr de marketingkosten noch fan ôflutsen wurde. It tydskrift Deadline Hollywood berekkene de úteinlike nettowinst fan La La Land op $68,25 miljoen, wêrmei't de film ien fan 'e meast winstjaanden fan 2016 west hawwe soe.
Oscars
La La Land waard yn 2017 nominearre foar fjirtjin Oscars, wêrûnder dy yn 'e kategoryen bêste film, bêste akteur (Ryan Gosling), bêste orizjinele senario, bêste orizjinele liet (Audition (The Fools Who Dream)), bêste filmmontaazje, bêste lûdsmontaazje, bêste lûdsmixing en bêste kostúmûntwerp. Uteinlik wûn de film mar leafst seis Oscars: foar bêste regisseur (Damien Chazelle), bêste aktrise (Emma Stone), bêste kamerarezjy (Linus Sandgren), bêste orizjinele filmmuzyk (Justin Hurwitz), bêste orizjinele liet (City of Stars fan Hurwitz, Benj Pasek en Justin Paul), en bêste produksje-ûntwerp (David Wasco en Sandy Reynolds-Wasco).
By de útrikkingsseremoanje fan 'e Oscars waard in beruchte flater makke, doe't Faye Dunaway en Warren Beatty, dy't de priis foar bêste film útrikke moasten, in kefert yn 'e hannen drukt krigen mei dêryn net it kaartsje mei de namme fan 'e film dy't wûn hie, mar in duplikaat fan 'e winner fan 'e priis foar bêste aktrise, mei de tekst: "Emma Stone yn La La Land". Dunaway, dy't nei in filmtitel socht, lies oer Stone har namme hinne en kundige oan dat La La Land de priis wûn hie. It wie in hiel o-heden om 'e flater wer rjocht te breidzjen, en in rare ôfdijer foar de makkers fan La La Land, dy't doe al op it poadium stiene en tanktaspraken oan it hâlden wiene. De eigentlike winner fan 'e Oscar foar Bêste Film wie Moonlight.
Oare Amerikaanske prizen
La La Land waard by de Golden Globes fan 2017 nominearre foar prizen yn sân kategoryen en wûn se allegear. Dêrby gie it om 'e Golden Globe foar Bêste Film – Musical of Komeedzje, en fierders de prizen foar bêste regisseur (Damien Chazelle), bêste akteur yn in musical of komeedzje (Ryan Gosling), bêste aktrise yn in musical of komeedzje (Emma Stone), bêste senario (Chazelle), bêste orizjinele filmmuzyk (Justin Hurwitz) en bêste orizjinele liet (City of Stars).
De film waard yn 2018 ek nominearre foar fjouwer Grammy Awards, de wichtichste Amerikaanske muzykprizen. Dêrfan wûn de film de prizen foar bêste kompilaasjesoundtrack foar fisuële media en bêste filmmuzyksoundtrack foar fisuële media. By de Screen Actors Guild Awards fan 2017 wûn Emma Stone de priis foar bêste haadrol fan in aktrise. La La Land wûn ek de Saturn Awards foar bêste ûnôfhinklike film en bêste filmmuzyk, en de Satellite Awards foar bêste film, bêste orizjinele filmmuzyk, bêste orizjinele liet (City of Stars), en bêste art direction en produksje-ûntwerp.
Fierders wûn La La Land yn desimber 2016 acht Critics' Choice Awards, wêrûnder dy foar bêste film, bêste regisseur en bêste filmmuzyk. Op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Palm Springs wûn de film de Vanguard Award ("avant garde-priis") en op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Santa Barbara waarden Gosling en Stone útroppen ta akteurs fan it jier.
Om utens
Op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje waard La La Land yn 2016 nominearre foar de Gouden Liuw. Emma Stone wûn dêr de Volpi Trofee foar bêste aktrise. Op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto, letter dat jiers, wûn de film de publykspriis. Yn it Feriene Keninkryk wûn La La Land yn 2017 fiif BAFTA's: foar bêste film, bêste regisseur (Chazelle), bêste haadrol fan in aktrise (Stone), bêste kamerarezjy (Sandgren) en bêste filmmuzyk (Hurwitz). Ek wûn de film yn 2017 de Britske Empire Award foar bêste soundtrack. La La Land wûn ek twa Australyske AACTA Awards, foar bêste ynternasjonale film en bêste ynternasjonele aktrise (Stone).
Grutte Priis Formule 1 fan Hongarije 2014
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Hongarije 2014 yn Mogyoród op 27 july. It wie de alfde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2014. Hy waard op de Hungaroring hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,3 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,6 kilometer.
Eastamelânsk
It Eastamelânsk is de foarm fan it Amelânsk, sa't dat sprutsen wurdt op it diel fan it Fryske Waadeilân Amelân dat beëasten de Ballumerbocht leit, dus yn 'e doarpen Nes en Bueren en omkriten. It ûnderskiedt him fan it nau besibbe Westamelânsk troch in stikmannich ferskillen yn útspraak.
Dialektferskillen
Fierders bestiet der in ferskil by guon ferlytsingsfoarmen, lykas "doarpke", "koke" en "pylkje", dêr't it Eastamelânsk dörpje, koetje en pieltje foar jout en it Westamelânsk dörpke, koeike en pielke. Ek guon útgongen ferskille, bygelyks de útgong "-aasje". Wurden as "federaasje" en "alteraasje" wurde yn it Eastamelânsk federaasje en alteraasje, en yn it Westamelânsk federase en alterase. Ferskillen yn it leksikon komme ek foar, mar net in protte. It meast opfallend yn dat ferbân is it typysk Eastamelânske wurd hèèt ("heit"), wylst fader yn beide subdialekten bestiet.
Ferklearring foar de dialektferskillen
De dialektferskillen op it Amelân binne te ferklearjen út it feit dat de lju út it herfoarme westen en it roomske easten fan it eilân foarhinne grutdiels byinoar lâns libben. In trêde denominaasje waard op it eilân foarme troch de minnisten, dy't ek mear yn it westen konsintrearre wiene. Hoewol't der tusken de herfoarmden en de minnisten soms wol houliken sletten waarden, wie dat tusken dy beide protestantske groepen en de roomsen ûntinkber. Sa bestie der dus net in protte ûnderling kontakt, en ûntstiene der twa subdialekten.
Hoewol't de religieuze skieding hjoed de dei amper noch in rol spilet, hat him ûnderwilens in beskaat kultuerferskil tusken de beide befolkingsgroepen of eilânkriten ûntwikkele. It eastlike diel fan it eilân is ekonomysk nammentlik frijwol hielendal ôfhinklik fan it toerisme, en stiet dêr sadwaande tige posityf foaroer. Yn it westen, dêr't men noch foar in grut part fan 'e lânbou libbet, is dat folle minder it gefal. Boppedat binne de Amelanners har ûnderwilens sa bewust rekke fan it dialektûnderskie ("dêr sizze se fan ..., mar wy sizze fan ..."), dat ek dêrtroch de ferskillen yn stân holden wurde. Dêropta is oan 'e eastkant fan it eilân, dêr't it fear oankomt, de measte toeristen fakânsje fiere en har mear lju fan bûten nei wenjen set hawwe, de ynfloed fan it Nederlânsk sterker. Oan 'e oare kant foarmet de iennichste middelbere skoalle op it eilân, yn Nes, wer in sterk nivellearjende faktor, mei't alle eilânbern dêr gearkomme en de ûnderlinge kontakten fan 'e jongere generaasjes dus folle grutter binne.
Marika Fruscio
Marika Fruscio (folút: Marika Fruscio Calendario; Milaan, 3 jannewaris 1979) is in Italjaansk presintatrise en kommentatrise fan Lombardysk komôf, dy't ek aktyf is as neakenmodel.
Lichemsskaaimerken
Marika Fruscio is blank, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57 m lang, mei in gewicht fan 57 kg. Hja hat in natuerlike kupmaat 37G.
Westamelânsk
It Westamelânsk is de foarm fan it Amelânsk, sa't dat sprutsen wurdt op it diel fan it Fryske Waadeilân Amelân dat bewesten de Ballumerbocht leit, dus yn 'e doarpen Hollum en Ballum en omkriten. It ûnderskiedt him fan it nau besibbe Eastamelânsk troch in stikmannich ferskillen yn útspraak.
Dialektferskillen
Sa wurde de wurden "âld", "kâld", "hout", "sâlt" en "hûd" yn it Westamelânsk skreaun en útsprutsen wurde as oäd, koäd, hoät, soät en huud, en yn it Eastamelânsk as òòd, kòòd, hòòt, sòòt en hööd. (De klank oä [o.ɛ] wurdt útsprutsen as de o fan "bok" folge troch e fan "pet"; uu [y:] is de ú fan "drúf"; òò [ɔ.ǝ] is de ô fan "rôt" mar in bytsje diftongisearre; en öö [ʌ:] is de klank fan it Frânske l'heure.)
Fierders bestiet der in ferskil by guon ferlytsingsfoarmen, lykas "doarpke", "koke" en "pylkje", dêr't it Westamelânsk dörpke, koeike en pielke foar jout en it Eastamelânsk dörpje, koetje en pieltje. Ek guon útgongen ferskille, bygelyks de útgong "-aasje". Wurden as "federaasje" en "alteraasje" wurde yn it Westamelânsk federase en alterase, en yn it Eastamelânsk federaasje en alteraasje. Ferskillen yn it leksikon komme ek foar, mar net in protte. It meast opfallend yn dat ferbân is it typysk Eastamelânske wurd hèèt ("heit"), wylst fader yn beide subdialekten bestiet.
Ferklearring fan 'e dialektferskillen
De dialektferskillen op it Amelân binne te ferklearjen út it feit dat de lju út it herfoarme westen en it roomske easten fan it eilân foarhinne grutdiels byinoar lâns libben. In trêde denominaasje waard op it eilân foarme troch de minnisten, dy't ek mear yn it westen konsintrearre wiene. Hoewol't der tusken de herfoarmden en de minnisten soms wol houliken sletten waarden, wie dat tusken dy beide protestantske groepen en de roomsen ûntinkber. Sa bestie der dus net in protte ûnderling kontakt, en ûntstiene der twa subdialekten.
Hoewol't de religieuze skieding hjoed de dei amper noch in rol spilet, hat him ûnderwilens in beskaat kultuerferskil tusken de beide befolkingsgroepen of eilânkriten ûntwikkele. It eastlike diel fan it eilân is ekonomysk nammentlik frijwol hielendal ôfhinklik fan it toerisme, en stiet dêr sadwaande tige posityf foaroer. Yn it westen, dêr't men noch foar in grut part fan 'e lânbou libbet, is dat folle minder it gefal. Boppedat binne de Amelanners har ûnderwilens sa bewust rekke fan it dialektûnderskie ("dêr sizze se fan ..., mar wy sizze fan ..."), dat ek dêrtroch de ferskillen yn stân holden wurde. Dêropta is oan 'e eastkant fan it eilân, dêr't it fear oankomt, de measte toeristen fakânsje fiere en har mear lju fan bûten nei wenjen set hawwe, de ynfloed fan it Nederlânsk sterker. Oan 'e oare kant foarmet de iennichste middelbere skoalle op it eilân, yn Nes, wer in sterk nivellearjende faktor, mei't alle eilânbern dêr gearkomme en de ûnderlinge kontakten fan 'e jongere generaasjes dus folle grutter binne.
De Fisker (Ljouwert)
De Visser of De Fisker is in eardere seachmûne yn Ljouwert yn de provinsje Fryslân.
Kúndersk
It Kúndersk is de foarm fan it Stellingwerfsk, sa't dat sprutsen wurdt yn 'e omkriten fan 'e doarpen De Kúnder en Blankenham, yn it uterste noardwesten fan 'e Kop fan Oerisel, en mooglikerwize wat oerrinnend nei de westlikste punt fan 'e Fryske gemeente Weststellingwerf. It ûnderskiedt him fan it Haadstellingwerfsk trochdat de karakteristike Stellingwerfske "ae" útsprutsen wurdt as "aa". (In soartgelikens ferskil as tusken Klaaifrysk en Wâldfrysk op it mêd fan "aai" en "ei".)
Molkwardersk
It Molkwardersk wie it Fryske dialekt fan it doarp Molkwar, dat yn 'e Súdwesthoeke tusken Hylpen en Starum oan 'e Iselmarkust leit. It waard yn elts gefal sprutsen oant yn 'e earste helte fan 'e njoggentjinde iuw, mar wie doe al yn it neigean rekke. Yn syn Dialecticon (publisearre yn 1874, mar mei mear as tsien jier tarieding) skreau Johan Winkler dat it Molkwarders doe (dus om 1865 hinne) al hielendal ferdwûn wie. Tsjintwurdich sprekke de Molkwarders 'gewoan' Súdwesthoeksk.
Taaleigenskippen
It Molwardersk wie in tige behâldende taalfoarm, wêryn't in protte fan it Aldfrysk bewarre bleaun wie. Benammen op it mêd fan 'e klanklear en wurdskat wykte it sterk ôf fan it Standertfrysk. Datoangeande hie it frijwat wei fan it Hylpersk, dat noch altyd yn it oanbuorjende Hylpen sprutsen wurdt. Foarhinne waard wol tocht dat it Molkwardersk in oerlibjende foarm fan it Aldfrysk wie (sa't dat ek wol, en like foutyf, sein wurdt fan it Skiermûntseagersk), mar taalkundich ûndersyk út 'e twadde helte fan 'e tweintichste iuw, troch û.m. perfester H.T.J. Miedema, hat oantoand dat de oerlevere teksten gewoan in foarm fan Midfrysk wiene (wêrfan't it tiidrek oant 1820 duorre).
Westhoeksk (Stellingwerfsk)
It Westhoeksk is in foarm fan it Stellingwerfsk, dy't sprutsen wurdt yn Munnikebuorren, Nijetrine, Skerpenseel en Spangea, de fjouwer westlikste doarpen fan 'e gemeente Weststellingwerf. It bestiet dêr njonken it Haadstellingwerfsk, dat yn dy krite ek wol sprutsen wurdt. It Westhoekstersk liket sterk op it Kúndersk, mei't de Haadstellingwerfske "ae" der ta in "aa" makke wurdt.
Molkwardersk
Taaleigenskippen
Fan it Molkwardersk waard ek sein dat elts fan 'e acht Molkwarder pôlen syn eigen tongslach hie. Dat is net mear nei te gean en it liket troch de lytse proporsjes fan it doarp ek net wierskynlik.
Oerlevering
It Molkwardersk is yn elts gefal oerlevere út 'e ein fan 'e achttjinde en it begjin fan 'e njoggentjinde iuw. De wichtichste teksten binne dêrby fragminten fan 'e Bibel dy't yn it dialekt oerset waarden. Sa fertaalde perfester Everwinus Wassenbergh yn 1802 in hiel haadstik út it Nije Testamint (Mattéus 6) yn it Molkwardersk, wylst yn 1811 dû. Simon Gorter de Likenis fan de Ferlerne Soan yn it dialekt oersette.
George I fan Grut-Brittanje
George I Loadewyk (Dútsk: Georg Ludwig, Ingelsk: George Louis) (Hannover, 28 maaie 1660 - Osnabrück, 11 juny 1727) wie fan 23 jannewaris 1698 ôf karfoarst fan it Karfoarstendom Breunswyk-Lüneburg (Hannover) yn it Hillige Roomske Ryk. Op 1 augustus 1714 waard er ek kening fan Grut-Brittanje en Ierlân. George waard berne yn Hannover, de doetiidske residinsje fan de hartoggen fan it Hartochdom Breunswyk-Lüneburg yn it hjoeddeistige Nedersaksen yn Dútslân, as soan fan Ernst August en Sofia fan Hannover. George erve alle titels en gebieten fan syn heit en syn omkes. In rige Jeropeeske oarloggen late ta de útwreiding fan syn Dútske gebieten, en yn 1708 waard er bekrêftige ta karfoarst fan Hannover. Nei it ferstjerren fan syn mem, en fan syn efternicht Anne, keninginne fan Grut-Brittanje en Ierlân, yn 1714 kaam George, as earste monarch fan it Hûs Hannover op de Britske troan. Om't de Act of Settlement fan 1701 it ferbea dat katoliken de Britske troan bemachtigje koene, wie George it tichtst besibbe protestantske famyljelid. As andert dêrop besochten de Jakobiten George ôf te setten en him te ferfangen mei Jakobus Frâns Edwert Stuart, de katolike healbroer fan Anne.
Under de hearskippij fan George, naam de macht fan de Britske monargy ôf en sette de oergong nei it regearjen troch in kabinet útein. Oan de ein fan syn hearskippij kaam de wiere macht yn hannen fan Robert Walpole, dy't winliken de earste Britske de facto minister-presidint waard. George ferstoar oan in oerhaal yn in reis nei Hannover, dêr't er ek begroeven waard.
Libbensrin
thumb|George I yn 1714, doe't er op de Britske troan kaam George Loadewyk waard berne op 28 maaie 1660 yn Hannover as âldste bern fan Ernst August fan Breunswyk-Lüneburg en Sofia fan de Palts, in pakesizzer fan kening Jakobus I fan Ingelân troch har mem Elizabeth Stuart. George hie fiif jongere bruorren: Freark August (1661-1691), Maksimiliaan Willem (1666-1727), Karel Filips (1669-1690), Kristiaan (1671-1703) en Ernst August (1674-1728). George hie ek in jongere suster: Sofia Charlotte (1668-1705), dy't kening Freark I yn Prusen boaske.
Fan 1698 ôf bestjoerde er it Karfoarstendom Breunswyk-Lüneburg, en nei it ferstjerren fan syn omke en skoanheit Georg Willem fan Breunswyk-Lüneburg yn 1705 erve er it Hartochdom Breunswyk-Lüneburg. Nei it ferstjerren fan syn mem. dy't neffens de Act of Settlement oanwiisd waard as Britske troanopfolchster, giene har rjochten oer op George. Op 31 oktober 1714 waard er ta kening fan Grut-Brittanje en Ierlân kroane as opfolger fan keninginne Anne. Hy wie de tichtst besibbe protestantske famyljelid fan har. Hy krige lykwols te krijen mei tsjinstân fan de Jakobiten ûnder lieding fan Jakobus Frâns Edwert Stuart, de soan fan kening Jakobus II. Harren opstân wie om 'e nocht.
George learde net goed Ingelsk, dochs koe it wol skriuwe en ferstean. Hy ferparte syn tiid tusken Ingelân en syn gebiet yn Hannoverlân. Yn Ingelân waard er te Dútsk en boppedat net al te snoad fûn. Op it Jeropeeske fêstelân hie er in bettere namme. Wylst de kening yn Hannoverlân in absolute monarch wie, stie er goedkarrend foar de Ferljochting oer.
Yn 1721 waard Sir Robert Walpole minister-presidint en wurdt beskôge as de earste Britske minister-presidint. Dy wie doe noch in troch de kening beneamde minister dy't troch de mearderheid yn it Legerhûs, it parlemint, late.
George ferstoar yn 1727 op Slot Osnabrück doe't er ûnderweis nei Hannover wie en in oerhaal krige. Hy waard begroeven yn it Leineschloss yn Hannover. Nei de Twadde Wrâldkriich waard er fannijs begroeven yn it mausoleum yn de tûnen fan Herreshausen. Syn soan folge him op as George II
Calamity Jane (film)
Calamity Jane is in Amerikaanske romantyske westernkomeedzje út 1953 yn 'e foarm fan in lange filmmusical yn Technicolor ûnder rezjy fan David Butler. De titelrol waard fertolke troch Doris Day, mei yn 'e oare haadrollen Howard Keel en Allyn Ann McLerie. De titel ferwiist nei Calamity Jane (berne as Martha Jane Canary, 1852-1903), in ferneamde froulike pionier út it Wylde Westen. It ferhaal fan 'e film giet oer de românse (wierskynlik net histoarysk) dy't hja hân hawwe soe mei in oare bekende pionier, Wild Bill Hickok, en einiget fan mei harren houlik (beslist net histoarysk). Calamity Jane waard troch filmstudio Warner Bros. produsearre nei't in oare westernmusical, Annie, Get Your Gun (oer Annie Oakley), in grut súkses wurden wie. De film waard goed ûntfongen troch de filmkritisy en waard yn 1954 nominearre foar twa Oscars. Calamity Jane wie ek kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen. De ferskes en plot fan 'e film foarmen de basis foar de lettere toanielmusical mei deselde namme, dêr't sûnt 1961 ferskate produksjes fan west hawwe.
George I fan Grut-Brittanje
Houlik en bern
Op 18 novimber 1682 boaske er syn nicht Sofia Dorotea, dochter fan George Willem fan Breunswyk-Lüneburg. Dat houlik waard foarnommen om reden fan it befêstigjen fan in goed jierliks ynkommen en de oansteande feriening fan Hannover mei Celle.
Calamity Jane (film)
Plot
Calamity Jane arrivearret yn it stedsje Deadwood, yn it Territoarium Dakota, as byriidster op 'e postkoets. Yn 'e pleatslike saloon The Golden Garter, fan har freon Henry Miller, moetet se de gokker Wild Bill Hickok en har oare freonen. Se fertelt in oerdreaun ferhaal oer hoe gefaarlik de reis west hat en hoefolle Yndianen se ûnderweis wol net deasjitte moatten hat, ta grut fermaak fan it omsteand laach.
Dan wurde der in pear oerlibbenen fan in Yndiaanske oanfal op in groep lânmjitters de saloon binnenbrocht. Dyselden fertelle dat de man mei wa't Calamity Jane it oanlizze wol, luitenant Danny Gilmartin fan 'e Amerikaanske kavalery, by de oanfal sneuvele is. As Calamity Jane harren lykwols neier befreget, docht bliken dat Gilmartin syn hynder ûnder him wei sketten is, en dat de oare mannen it te drok hiene mei útnaaien om 'e luitenant te rêden. Calamity Jane is poer om sa'n leffens; hja springt fuortendaliks op in hynder en riidt nei it plak fan 'e oerfal ta, dêr't se it spoar wei folget nei it Yndiaanske kamp. By nacht riidt se dat bretaalwei binnen mei in revolver yn eltse hân, en driuwt de krigers op 'e flecht. Se rêdt Gilmartin en keart mei him tegearre op ien hynder werom nei Deadwood.
George I fan Grut-Brittanje
Houlik en bern
George hold der lykwols in stikmannich frijsters op nei. Mei ien fan harren, Melusine von der Schulenburg, dy't er hartoginne fan Kendall makke, hie er trije ûnwettige bern. Doe't syn frou op har bart in ferhâlding oangie mei de Sweedske greve Philip Christoph von Köningsmarck, ferballe George har fan de rêst fan har libben nei Ahlden. It houlik waard yn 1694 ûntbûn, net om reden fan harren ûndôgenens, mar om reden dat Sofia George efterlitten hie.
George hie mei Sofia twa bern:
Calamity Jane (film)
Plot
Miller betinkt lykwols in oplossing en de jûns nei't Calamity Jane mei luitenant Gilmartin weromkeard is, lit er Fryer optrede ferklaaid as frou. Dat giet lang goed, mar healwei de foarstelling rekket er syn prúk kwyt en komt de moard út. De lulke kliber manlju driget de saloon te ferlitten en nea werom te kommen, wat foar Miller it fallisemint betsjutte soe, mar Calamity Jane springt op it poadium en wit it publyk ta bedarjen te bringen troch te ûnthjitten in echte aktrise nei Deadwood te bringen. As har frege wurdt fan wa dan, jout se de iennichste namme fan in aktrise op dy't se ken: Adelaid Adams, fan wa't in healneaken foto efterop in merk prúmtabak stiet dat alle manlju yn Deadwood allinne mar prúmkje om oan sa'n foto te kommen.
Fryer warskôget Calamity Jane dat in wiere stjer as Adelaid Adams nea yn Deadwood komme sil, mar Calamity Jane is wisberet om wurd te hâlden. Hickok beslacht dat mei de gek en seit dat as sy Adelaid Adams mei werombringt, dat hy dan it earste optreden fan 'e aktrise bywenje sil ferklaaid as in Yndiaanske squaw mei in reiswidze mei in poppe op 'e rêch. Calamity Jane reizget nei Chicago ta, dêr't Adelaid krekt har lêste optreden fersoarge hat. Hja fynt Chicago in walchlik barbaarske stêd, en is bliid dat se einlings ôfreizgje kin nei Londen en Parys. Har âlde kostúms kinne no wol fuortgoaid wurde, seit se tsjin har tsjinstfaam Katie Brown. Dyselde dreamt derfan om ek sjongster en aktrise te wurden, mar Adelaid fertelt har op delbûgende wize dat se dêr lang net genôch talint foar hat.
Nei't Adams ôfset is, bliuwt Katie allinne efter yn 'e klaaikeamer. Kwetst troch de wurden fan har masteresse, dy't har tagelyk mei de âlde kostúms ôftanke hat, beslút se om ien fan 'e kostúms te passen. Wylst se harsels yn 'e spegel bewûnderet en har sjongen en dûnsjen oefenet, kringt Calamity Jane de klaaikeamer yn en trappearret har. Om't Katie en Adelaid Adams wol wat faninoar hawwe, sjocht sy Katie foar Adelaid oan. Se stiet der tige by Katie op oan om mei nei Deadwood, en Katie sjocht har kâns skoan om dochs ris op it toaniel te kommen. Nei't se har derfan bewissige hat dat men yn Deadwood inkeld de lytse prúmtabakfoto fan Adelaid sjoen hat, en dat der gjin trein- of tillegraafferbining mei it stedsje is, stimt se ta om mei te gean.
By oankomst yn Deadwood sjocht eltsenien Katie foar Adelaid oan, útsein Francis Fryer, dy't lykwols beslút de mûle ticht te hâlden. By har earste optreden yn The Golden Garter is Hickok yndie ferklaaid as squaw mei in reiswidze mei in poppe deryn. Katie stiet, as it derop oankomt, lykwols stiif fan 'e senuwen omreden fan har bedroch en kin suver gjin lûd ta de kiel út krije. As it publyk har dêrop oansprekt, barst se yn triennen út en bychtet se op wat se dien hat. De kliïntêle fan 'e saloon is dan ree om Miller te lynchen, no't se foar de twadde kear bedondere wurde, mar Calamity Jane springt derfoar en wit de lju ûnder bedriging mei har revolvers del te bêdzjen. Se praat op 'e oanwêzigen yn oant dy ree binne om Katie in kâns te jaan. No't se net mear bang hoecht te wêzen dat har bedroch útfûn wurde sil, kin Katie har hielendal oerjaan oan har optreden, dat in geweldich súkses wurdt.
Neitiid reitsje Calamity Jane en Katie goed befreone. Katie lûkt yn by Calamity Jane yn har rynkranke blokhutte, dy't se tegearre opkallefaterje. Om luitenant Gilmartin foar har te winnen begjint Calamity Jane harsels yn jurken te klaaien en frouliker te hâlden en dragen. Gilmartin en Hickok, dy't beide fereale rekke binne op Katie, bringe tagelyk in besite oan 'e blokhutte om 'e aktrise foar har te winnen, krekt op it stuit dat Calamity Jane eefkes fuort is. Wylst Hickok bûtendoar is om baarnhout te heljen, bekent Katie oan Gilmartin dat se syn leafde beäntwurdet, mar dat se net ree is om Calamity Jane te ferrieden. It kin sadwaande neat tusken harren wurde.
Gilmartin fielt lykwols neat foar Calamity Jane, en leit him net by Katie har beslút del. Hy nûget har út om mei te gean nei in bal yn it fort dêr't er legere is. Hickok giet dêr ek hinne en freget Katie om ynstee mei him te gean. Uteinlik losse de beide mannen it probleem op troch striekes te lûken. Gilmartin lûkt dêrby oan it langste ein en mei Katie nei it bal ta eskortearje, wylst Hickok genoegen nimme moat mei Calamity Jane. Underwilens sjocht Katie troch it finster Calamity Jane weromkommen yn in prachtige giele jurk. Se is der wis fan dat de beide mannen oars nei har sjen sille no't se der folle frouliker útsjocht, dat se fertelt harren dat se mar ris goed nei de doar sjen moatte. As Calamity Jane deryn komt, sit se lykwols fan top ta tean ûnder de blauwe drek, om't se by it oerstekken yn 'e beek knoffele is.
Underweis nei it bal draacht Calamity Jane in grutte sjaal en in lange oerjas, sadat har feroaring noch altyd ûnfermoede bliuwt. As sjaal en jas nei oankomst yn it fort útkomme, falt by Hickok, Gilmartin en alle oare oanwêzige manlju de mûle iepen fan ferheardens oer har transformaasje. Allegearre wolle se graach mei har dûnsje, mar Calamity Jane wurdt wat langer wat jaloersker as luitenant Gilmartin as iennichste leaver mei Katie dûnset. As se harren op in stuit bûtendoar by in tút trappearret, reägearret se kwetst en lulk troch Katie in glês út 'e hân te sjitten, wêrnei't se ôfset nei hûs. Dêr oankommen smyt se Katie har besittings bûtendoar del en begjint te gûlen.
Fernedere ûntflechtet Calamity Jane de saloon, mar Hickok giet har efternei en nimt har mei yn in rydtúch. Hy besiket har wat sûn ferstân by te bringen en fertelt har dat Gilmartin net ynienen fan har begjinne sil te hâlden as se Katie út Deadwood ferdriuwt. As Calamity Jane him fertelt hoefolle se fan Gilmartin hâldt, bychtet Hickok op dat hy itselde foar Katie fielt. Se krûpe inoar oan om inoar te treastgjen, mar de omearming rint út op in tút. Se sjogge inoar oan en beseffe dan ynienen dat se altyd al fan inoar holden hawwe. Se tútsje op 'e nij, diskear op hertstochtlike wize.
As de oare deis de sinne opkomt, riidt in folle gelokkiger Calamity Jane wer nei Deadwood, dêr't har freonlike begroetings lykwols negearre wurde troch de bewenners. De lju binne lulk op har, sa docht úteinlik bliken as Calamity Jane Francis Fryer oan 'e praat kriget, om't Katie dy moarns mei de postkoets ôfset is om werom nei Chicago. Net om't se bang foar Calamity Jane is, mar om't se har skuldich fielt oer har ferrie fan har bêste freondinne. Luitenant Gilmartin is poerlulk op Calamity Jane, en lêst har Katie har ôfskiedbrief foar, wêryn't se har redens om fuort te gean útleit. Calamity Jane beslút op stel en sprong om Katie werom te heljen, dat se riidt efter de postkoets oan en hellet dy yn. Se fertelt Katie dat se ta it besef kommen is dat se fan Hickok hâldt, en ek dat sy en Hickok fan doel binne om te trouwen. De beide froulju fermoedsoenje har mei-inoar en Katie giet mei werom nei Deadwood. Dêr folget al rillegau in dûbele trouwerij, wêrby't Calamity Jane mei Wild Bill Hickok en Katie mei luitenant Gilmartin trout. De film einiget as de beide breidspearen yn 'e postkoets nei Calamity Jane har blokhutte ôfsette.
Produksje
Calamity Jane waard regissearre troch David Butler nei in senario fan James O'Hanlon. As produsint wie William Jacobs by it projekt belutsen foar de filmstudio Warner Bros. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Wilfrid M. Cline, en de filmmontaazje waard dien troch Irene Morra. De filmmuzyk (d.w.s. de soundtrack) waard fersoarge troch Ray Heindorf. De ferskes wiene fan Sammy Fain, mei lietteksten fan Paul Francis Webster.
Distribúsje
De distribúsje fan Calamity Jane waard fersoarge troch Warner Bros. De film gie op 4 novimber 1953 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Calamity Jane oer it algemien positive resinsjes. Neffens Peter Bradshaw fan 'e Britske krante The Guardian binne de ferskes "gouden". Yn syn resinsje hellet er ek oan: "As Calamity Jane yn har prachtige giele jurk by in pleatslik beekje komt, folget ien fan 'e meast ferneamde fisuele grappen út 'e skiednis fan 'e filmmusical."
Kate Muir fan The Times skreau: "As in pistoaldragende cowgirl yn mei franje ôfsette learene broek is Day geweldich, in objekt fan atletysk ûntsach en in ûnbedimber goed sin." Yn The New York Times moast Bosley Crowther lykwols net folle hawwe fan Calamity Jane, in film dy't er omskreau as "in skelle en bespotlike muzikale western."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat de film in goedkarringspersintaazje fan 73%, basearre op 22 ûnderskate resinsjes.
Opbringst
Calamity Jane helle yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten in opbringst fan $5 miljoen op. Wat de film opbrocht yn oare lannen en territoaria is net folslein bekend, al soed er yn it Feriene Keninkryk mar $11.160 fertsjinne hawwe. Om't it budget fan 'e film likemin bekend is, kin net sein wurde wat de winst wie, mar wol is dúdlik dat Calamity Jane as in kommersjeel súkses beskôge waard.
Prizen
Calamity Jane waard yn 1954 by de Oscars nominearre foar prizen yn twa kategoryen: bêste filmmuzyk fan in filmmusical (Ray Heindorf) en bêste lûdsmixing (William A. Mueller).
Lesbyske subtekst
By in diel fan it lesbyske publyk is Calamity Jane populêr om't de film in lesbyske subtekst hawwe soe. Filmkritikus Jamie Stuart wiist yn dat ferbân op 'e rol fan Calamity Jane as in sterke, ûnôfhinklike frou, en it gearwenjen fan Jane mei Katie yn ien hûs, wêrby't se de tekst "Calam and Katie" op 'e foardoar skilderje mei dêromhinne in hert, it algemiene symboal foar de leafde. It homoseksuele en lesbyske tydskrift Out omskreau fierders it liet Secret Love út 'e film as "it earste homoseksuele liifliet". Oaren fine dat minsken dy't dizze eleminten út 'e film foar bedutsen taspilings op lesbyske leafde hâlde, spikers op leech wetter sykje.
Historisiteit
Hoewol't Calamity Jane hawwe wol dat Calamity Jane en Wild Bill Hickok minners wiene, hawwe histoarisy winliken gjin bewiis fine kind dat se mear as goekunde wiene. Nei de moard op Hickok hold Jane dan wol út dat se net allinnich mar minners west hiene, mar ek dat se de mem fan syn bern wie, mar se kaam mei gjin inkeld bewiis foar dy bewearings. In protte lju út har tiid beskôgen har as ien dy't it smout opsizze koe en it dêrby foar de moade hie om har ferhalen te oerdriuwen of der sels dingen by op te tinken (sa't de film op fermaaklike wize sjen lit). Guon tsjûgenissen út dy tiid wolle sels hawwe dat Hickok Jane eins net iens bot lije mocht.
Nei har dea yn 1903 waard Calamity Jane op eigen fersyk njonken Hickok begroeven, dat mooglik wie der sprake fan in ûnbeäntwurde leafde. Yn elts gefal leauden dejingen dy't ferantwurdlik wiene foar har begraffenis har ferhalen net. Fjouwer leden fan it selsbeneamde komitee dat dêr ferantwurdlik wie (Albert Malter, Frank Ankeney, Jim Carson en Anson Higby) fertelden letter dat se in lêste, postume grap mei harren eardere maat Hickok úthelje wollen hiene troch Calamity Jane njonken him te begraven, mei't er neffens harren by syn libben "har beslist net lije mocht."
Janet Maslin
Libben en karriêre
Maslin waard yn 1949 berne yn New York. Se studearre oan 'e Universiteit fan Rochester, dêr't se yn 1970 in dûbele bachelorgraad behelle yn wiskunde en de skiene keunsten. Har karriêre sette se yn 1970 útein as in kritika fan rockmuzyk foar de krante The Boston Phoenix en foar it foaroansteande Amerikaanske muzykblêd Rolling Stone.
Yn 1977 waard Maslin as filmkritika yn 'e tsjinst nommen troch The New York Times. Yn dy hoedanichheid wie se 22 jier, oant 1999, oan dy krante ferbûn. Fan 1994 oant 2003 wie Maslin gauris te gast yn it tillefyzjeprogramma Charlie Rose, dêr't se har miening oer de films joech dy't op dat stuit yn 'e bioskopen draaiden en teffens foarsizzings die oer de winners fan 'e Oscars.
Yn desimber 1999 hold Maslin op as filmkritika, wêrnei't se yn dy posysje mei yngong fan jannewaris 2000 opfolge waard troch A.O. Scott. Se bleau wol as as literatuerkritika oan The New York Times ferbûn, in funksje dy't se oant 2015 útoefene. As literatuerkritika wie Maslin ferantwurdlik foar ferskate entûsjaste 'ûntdekkings' fan op dat stuit noch ûnbekende misdieskriuwers.
Kasablanka
Kasablanka (Arabysk: الدار البيضاء‎, sekuere transliteraasje: Ad-Dār al-Bayḍā’, likernôch: "Ad-Daar al-Baidaa"; Berbersk: ⴰⵏⴼⴰ, transliteraasje: Anfa; Frânsk: Casablanca, fan it Spaanske casa blanca, "wyt hûs") is de grutste stêd fan Marokko. It plak leit oan 'e Atlantyske kust yn it noardwesten fan it lân, en is ien fan 'e grutste ekonomyske en finansjele sintra fan hiel Afrika. Kasablanka is ek in wichtich havenplak (it grutste yn Marokko nei Tanger) en de thúsbasis fan 'e Keninklike Marokkaanske Marine. Neffens de folkstelling fan 2014 hie Kasablanka doe in befolking fan 3.360.000 minsken.
Geografy
Kasablanka leit yn it noardwesten fan Marokko, oan 'e kust fan 'e Atlantyske Oseaan en de râne fan 'e Chaouia-flakte, dy't histoarysk altyd de nôtskuorre fan it lân west hat. De iennichste stream yn 'e stêd is de Oued Bouskoura, in lytse beek dy't by 't simmer opdrûget. Oant 1912 mûne de beek út yn see deunby de haven fan Kasablanka, mar sûnt is er foar it meastepart oerdutsen rekke troch de oangeande urbanisaasje en is er inkeld besuden de El-Djadida-wei noch te sjen.
Aldheid en Midsiuwen
Yn 'e krite fan Kasablanka setten har nei alle gedachten yn 'e sânde iuw f.Kr. foar it earst lju nei wenjen; dat wiene Berbers, dy't it gebiet mear as 1300 jier behearskje soene. Yn 'e Aldheid waard Kasablanka al troch de Fenysjers en letter troch de Romeinen as haven brûkt. Yn of omtrint 744, yn 'e Iere Midsiuwen, waard Kasablanka, dat doe bekend stie ûnder de Berberske namme Anfa, de haadstêd fan in Berbersk ryk dat Bargawata hiet. Dat waard lykwols yn 1068 ferovere troch de nomadyske Almoraviden. Fan 'e tolfde iuw ôf setten har yn 'e krite fan Anfa etnyske Arabieren nei wenjen fan 'e Banû Hilal- en Banû Sûlaym-stammen, dy't har fermongen mei de pleatslike Berberbefolking. Dat late meitiid ta de arabisearring fan 'e hiele kuststreek fan Marokko.
Yn 'e fjirtjinde iuw ûntjoech Anfa him foar it earst ta in wichtige havenstêd ûnder it regear fan 'e Meriniden. De lêste leden fan dy dynasty waarden yn 1465 by in opstân ôfset. Tsjin dy tiid wie Anfa in frijhaven foar seerôvers wurden, mei as gefolch dat de Portegezen de stêd yn 1468 mei kanonnen fan harren skippen ôf bombardearren. Letter kamen se werom en giene oan lân, en yn 1515 bouden se mei de wite stien út 'e ruïnes fan 'e stêd in kastiel. Dêromhinne woeks bewenning oan, in plak dat neitiid troch de Portegezen nei harren fêsting Casa Branca ("Wyt Hûs") neamd waard. Doe't Portegal tusken 1580 en 1640 sels troch in personele uny ûnder Spaansk bestjoer kaam, waard de fêsting omneamd ta Casa Blanca, dat Spaansk is foar "Wyt Hûs". (En sa ûntstie de moderne namme fan 'e stêd.)
Fan Portegeeske oant Frânske oerhearsking
Doe't Portegal yn 1640 wer ûnôfhinklik waard, kaam Kasablanka wer ûnder Portegeesk bestjoer. Nei't lykwols de grutte ierdbeving dy't yn 1755 de Portegeeske haadstêd Lissabon trof, ek Kasablanka fierhinne mei de grûn lyk makke hie, waarden de Portegeeske troepen út it gebiet weromlutsen. Fan 1756 ôf waard de stêd wer opboud ûnder it liederskip fan 'e Marokkaanske sultan Mohammed ben Abdallah en mei help fan Spaanske keaplju. Mohammed joech de stêd doe de namme Ad-Dār al-Bayḍā’, dat Arabysk is foar "Wyt Hûs".
Kasablanka begûn him pas yn 'e tweintichste iuw te ûntjaan ta in grutte stêd. Om 1860 hinne wennen der noch mar 5.000 minsken, en tsjin 1906 wie dat oantal noch mar oanwoeksen ta 12.000. Dat wie it jier dat de Frânsen Marokko yn 'e hannen krigen trochdat it harren by de Konferinsje fan Algeciras tawiisd wie yn oerlis mei de oare Jeropeeske grutmachten; de Marokkanen sels hiene dêr neat oer te sizzen. Yn juny 1907 late in spoarline fan 'e haven fan Kasablanka nei in stiengat, dêr't ferlet fan wie om 'e haven te ferbetterjen, ta opskuor mei't de Frânsen it spoar dwers troch in islamitysk begraafplak hinne oanleine. Marokkaanske nomaden makken dêrop njoggen Jeropeeske arbeiders dea. Yn reäksje dêrop fierde de Frânske Marine it Bombardemint fan Kasablanka út, dêr't 15.000 deaden en ferwûnen by foelen. Mei dat barren sette de Frânske ferovering fan Marokko útein, hoewol't it lân pas formeel in Frânsk protektoraat waard doe't yn 1912 it Ferdrach fan Fes sletten waard tusken it regear yn Parys en de sultan.