cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1 Ezra
"1 Ezra" of "1 Esdras" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Kostúm
Foarbylden út 'e hjoeddeistige maatskippij binne de kladen fan geastliken, toga's fan perfesters en dûmnys, trouklean fan breidspearen en rydkostúms fan ruters.
Kostúms wurde brûkt foar aktearjen yn it teäter, op 'e tillefyzje en yn films, dêr't faak de funksje fan kostúmûntwerper bestiet. Fierders binne ek regionale klaaiïngs, lykas Fryske dracht, in foarm fan kostúms, en itselde jildt foar de klean dy't men draacht op beskate feesten, lykas karnaval, Halloween en in maskere bal.
Under de oantsjutting 'kostúm' wurdt fierders ek wol in trijedielich pak ferstien.
Lolita (pornografysk aktrise)
Lolita, echte namme ûnbekend (yn Ruslân, 20 desimber 1972), is in rêstend Russysk pornografysk aktrise.
Libben en karriêre
Lolita waard yn 1972 earne yn Ruslân berne. Hja waard yn 1994 ûntdutsen troch de Frânske pornoregisseur Pierre Woodman en makke datselde jiers noch har debút yn in pornografyske film. Under har koarte karriêre wurke Lolita eksklusyf mei Woodman foar it Sweedske Private-label, mei as tsjinspilers û.m. Barbara Doll, Alain Deloin en David Perry. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se yn 'e film The Golden Triangle 1 en yn it Private Video Magazine 6 (beide út 1994). Yn 1997 makke har audysjesêne diel út fan Woodman syn Private Castings X 3. Ek wie se te sjen op 'e kompilaasje-dvd Absolut Private 1, út 2000.
Lichemsskaaimerken
Lolita is blank, mei grize eagen en donkerblûn of brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.73 m lang. Oer har gewicht en kupmaat is gjin ynformaasje foarhâns, mar hja hie ûnder har pornokarriêre yn elts gefal gjin boarstfergrutting dwaan litten. Fierders hie Lolita, behalven troch har earlellen, gjin piercings en allikemin tatoeaazjes.
ANV-Visser Neerlandia-priis
De ANV-Visser Neerlandia-priis (ek wol koartwei de Visser Neerlandia-priis neamd) is in Nederlânske priis dy't op jierlikse basis yn in fiiftal kategoryen útrikt wurdt troch it Algemien-Nederlânsk Bûn (ANV). De winners wurde dêrta troch spesjalisearre sjuerys útornearre binne. Dizze priis waard yn 1958 ynsteld en finansiere troch it Visser Neerlandiafûns, dat foarme is út it beërf fan mr. Herman Visser. Visser wie in Joadske filosoof en jurist dy't ûnder de Twadde Wrâldoarloch sels in ein oan syn libben makke om net troch de nazys nei de konsintraasjekampen stjoerd te wurden. De helte fan syn fermogen liet er dêrby nei oan it ANV.
Kategoryen en winners
De Visser Neerlandiapriis wurdt útrikt yn 'e folgjende kategoryen: Foar dizze prizen komme sawol persoanen as organisaasjes yn oanmerking. Under de winners út it ferline wiene bygelyks: Abel Herzberg, Harry Mulisch, Hella Haasse, Theun de Vries en Haye van der Heyden foar drama; taalkundige Nicoline van der Sijs, de Iepenbiere Bibleteek Kurasau en de Toanielakademy Maastricht foar kultuer; Rudolf Escher en Luc Rombouts foar muzyk; de Lanlike Feriening ta Behâld fan de Waadsee en Amnesty International foar wolwêzen; en Jules de Corte, Liesbeth List en Robert Long foar persoanlike fertsjinste.
Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Nederlânske Wikipedy.
Fleanende Hauk
Fleanende Hauk (Lakota: Čhetáŋ Kiŋyáŋ, útspr.: [ʧʰe:'tã: Kĩ'jã:], likernôch: "tsj-heetaang kyngjaang"; Ingelske oersetting: Flying Hawk; oan 'e rivier de Rapid Creek (Súd-Dakota), maart 1854 – Pine Ridge (Súd-Dakota), 24 desimber 1931) wie in opperhaad fan 'e Lakota, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. As jongeman focht er yn 'e Grutte Sû-Oarloch fan 1876 en naam er û.m. diel oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn. Letter joech er him by de wyldwestshow fan Buffalo Bill Cody en ûntwikkele er him ta skiedkundige en filosoof. Tegearre mei Israel McCreight skreau er it wurk Firewater and Forked Tongues, in Yndiaanske sjenswize op 'e skiednis fan 'e Feriene Steaten.
Jonkheid en komôf
Fleanende Hauk waard yn 1854 berne oan 'e rivier de Rapid Creek, yn wat letter de Amerikaanske steat Súd-Dakota wurde soe. Hy wie in soan fan Swarte Foks (±1800-1880), in opperhaad fan 'e Oglala-substamme fan 'e Lakota, en dy syn frou Izerne Seder, en hie fjouwer bruorren en susters en acht healbruorren en -susters (de bern fan 'e âldere suster fan Izerne Seder, dy't ek mei Swarte Fox troud wie). Under Fleanende Hauk syn bruorren wie Skoppende Bear, dy't letter namme meitsje soe as medisynman en oanhinger fan 'e geastedûns. Fierders wie Fleanende Hauk in folle neef fan it ferneamde Oglala-opperhaad Mâl Hynder, en in omkesizzer fan 'e foaroansteande Hûnkpapa-sjamaan Sittende Bolle, dat in broer fan Izerne Seder wie.
Libben as kriger
It earste gefjocht dêr't Fleanende Hauk yn behelle wie, fûn plak yn 1864, doe't er noch mar tsien jier wie. Dêrby gie it om in oerfal op in karafaan fan kapweinen fan blanke kolonisten dy't ûnder de beskerming fan in ôfdieling Amerikaanske kavalery oer it Bozeman Trail nei it Westen ta teach. Neffens Fleanende Hauk begûn dat gefjocht doe't de senuweftige soldaten it fjoer iepenen op in groepke Yndianen dy't fan in ôfstân de karafaan yn it each holden. Neitiid naam Fleanende Hauk diel oan 'e Oarloch fan Reade Wolk (1866-1868), wêrby't de Lakota en harren bûnsgenoaten, de Noardlike Sjajinnen en de Noardlike Arapaho, ûnder lieding fan it Oglala-opperhaad Reade Wolk, mei súkses besochten en ferdreau it Amerikaanske Leger út syn forten oan it Bozeman Trail. As jonge kriger wie Fleanende Hauk fierders belutsen by de striid tsjin 'e Krieën en de Pigan-substamme fan 'e Swartfuotten, dat tradisjonele fijannen fan 'e Lakota wiene.
Under de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 joech Fleanende Hauk him by de folgelingen fan syn omke Sittende Bolle, dy't bûten de reservaten ferbleaune. Hy wie yn 1876 en 1877 belutsen by hast alle wichtige konfrontaasjes mei it Amerikaanske Leger, wêrûnder de Slach oan de Rosebud, wêrby't de opmars fan 'e troepen fan brigadegeneraal George Crook ta stilstân brocht waard, en de ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer in ferpletterjende nederlaach tabrocht waard. Yn 1877 wie Fleanende Hauk mei syn bruorren Skoppende Bear en Swarte Foks de Jongere en syn neven Earnetonger en Rinnende Earn ien fan 'e fiif folle neven fan it opperhaad Mâl Hynder dy't by de saneamde Lêste Sinnedûns har bloed en fleis ta syn eare opofferen. Nei't er him yn maaie 1877 mei Mâl Hynder oerjûn hie oan 'e Amerikaanske autoriteiten, wie Fleanende Hauk yn septimber fan dat jier yn Fort Robinson oanwêzich doe't Mâl Hynder arrestearre en by in wrakseling mei guon soldaten ferriedlik deade waard mei in bajonetstek.
Yn 1880, doe't er 26 jier âld wie, troude Fleanende Hauk met twa susters, Giet-Derút-om-te-Sjen en Wite Dei. Mei Giet-Derút-om-te-Sjen krige er in soan, Felix Flying Hawk; syn houlik mei Wite Dei bleau sûnder bern. Mei 32 jier waard er yn 1886 oansteld as opperhaad. Fleanende Hauk wie yn desimber 1890 oanwêzich by it Bloedbad fan Wounded Knee, wêrby't it Amerikaanske Leger ûnder barre winterske omstannichheden in grutte groep fan yn 't foar fierhinne ûntwapene oanhingers fan 'e Yndiaanske geastedûnsbeweging ôfslachte, mei 297 deaden ta gefolch, meast froulju en bern.
Erfskip
Nei it ferstjerren fan Fleanende Hauk lei syn freon McCreight him ta op it fertellen fan it libbensferhaal fan it opperhaad. By de besiken dy't er oant 1929 oer in perioade fan tritich jier oan McCreight brocht hie, hied er dêr al in grut diel fan ferteld en diktearre. Sadwaande publisearre McCreight yn 1936 it wurk Chief Flying Hawk's Tales: The True Story of Custer's Last Fight, oer de Slach oan de Little Bighorn. Yn 1943 kaam The Wigwam: Puffs from the Peace Pipe út, mei de biografy en filosofy fan Fleanende Hauk. Dat waard yn 1947 folge troch de publikaasje fan it bekendste wurk fan McCreight en Fleanende Hauk, Firewater and Forked Tongues: A Sioux Chief Interprets U.S. History, wêryn't de Yndiaanske sjenswize oangeande de skiednis fan 'e Feriene Steaten jûn waard.
Douglas DC-7
thumb|260px|In DC-7 fan SAS lânet op fleanfjild Bromma-Stockholm (1967)
De DC-7 is in ferkearsfleantúch mei fjouwer motors dat ûntwurpen en boud waard troch Douglas Aircraft Company. It tastel waard produsearre fan 1953 oant 1958. It wie it lêste fan propellers oandreaune fleantúch mei in sûgermotor dat troch Douglas makke waard. De DC-8, syn opfolger, hie strielmotors. Totaal waarden der 338 fan makke. Der binne noch sa'n 40 tastellen fleanree.
Skiednis
Pan American World Airways wie de maatskippij dy't yn 1945 om in sivile ferzje fan it C-74 Globemaster militêre transportfleantúch frege. De oarder waard lykwols rillegau wer ynlutsen.
De ûntjouwing fan it tastel gie fierder doe't American Airlines om in lange-ôfstânsferzje fan de DC-6 foar syn transkontinintale tsjinsten frege. Yn dy tiid wie de Lockheed Constellation it iennige tastel dat in non-stop flecht fan de Amerikaanske eastkust of oarsom meitsje koe. Douglas hinge der lykwols wat tsjinoan en ûntwikkelje it tastel, oant American Airlines in net-ynlûkbere oarder foar 25 tastellen foar in priis fan 40 miljoen dollar pleatste, genôch om de ûntwikkelingskosten te dekken.
It prototype fleach yn maaie 1953 en American Airlines ûntfong it earste tastel yn novimber fan itselde jier al. It waard fuortendaliks ynset op in kust-nei-kust linetsjinst, wat Americans rivaal Trans World Airlines twong om itselde te dwaan mei syn Super Constellations. Beide types tastellen hiene lywols te lijen fan deselde kwaal: ûnbetroubere motors, wat fan gefolch hie dat gauris in transkontinentale flecht healweis ôfbrutsen wurde moast.
De earste DC-7's waarden allinne yn de Feriene Steaten ferkocht. Jeropeeske loftfeartmaatskippijen die de relatyf lytse fergrutting fan de aksjeradius ferlike mei de DC-6 net folle fertuten. Dêrom kaam Douglas yn 1956 mei in extended range fariant, de DC-7C, mei in grutter fleanberik troch mear brânstofkapasiteit yn de langere fleugels en leger lûdsnivo yn de kabine en in langere romp.
De DC-7C waard ek troch ferskate oare Jeropeeske loftfeartmaatskippijen kocht, lykas Scandinavian Airlines, dy't him brûkte foar sy linetsjinsten oer de Noardpoal nei Noard-Amearika en Azië. Doe't de Boeing 707 en de DC-8 op de merk kamen sakken de ferkeapsifers fan de DC-7C bot, yn mar in pear jier.
Fan 1959 ôf begûn Douglas mei it ombouwen fan DC-7A en DC-7C tastellen nei DC-7F frachtfleantugen, wat it bestean fan it type mei in protte jierren ferlingde, nei in libben as passazjierstastel.
Hjoed de dei wurde noch in stikmannich DC-7's yn it westen fan de Feriene Steaten as blusfleantúch by it bestriden fan boskbrânen brûkt, en oaren tsjinje noch as frachtfleantúch, ek bûten FS, nettsjinsteande de swierricheden mei de motors.
Diana Pharaoh Francis
Diana Pharaoh Francis (Lincoln (Kalifornje), ±1967) is in Amerikaansk skriuwster fan fantasyromans. Hja is benammen bekend fan har Path-trilogy, wêrfan't it earste diel útkaam yn 2003.
Libben en karriêre
Francis waard omtrint 1967 berne yn Lincoln, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje, dêr't se opgroeide op in feehâlderij. Mei seis jier learde se harsels om sûnder seal te hynsteriden, sadat se har heit-en-dy helpe koe om kij byinoar te driuwen. As se net op in hynder siet, wie Francis yn har jonkheid ek in fûleindich boekelêzer.
Nei't se de middelbere skoalle trochrûn hie oan 'e Oakmont High School yn Roseville, studearre Francis oan 'e Universiteit fan Kalifornje, Davis yn Davis, dêr't se in bachelortitel behelle yn kreätyf skriuwen. Dy sette se by in fierdere stúdzje oan 'e Steatsuniversiteit fan Iowa, yn Ames, om yn in mastergraad.
Neitiid behelle se in doktoraat yn 'e letterkunde oan 'e Ball Steatsuniversiteit yn Muncie (Indiana) mei in proefskrift oer froulike auteurs út it tiidrek foarôfgeande en ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch (1858-1865) en hoe't yn 'e literêre wurken fan dy skriuwsters froulju portrettearre waarden. Dêrby lei Francis in link nei de Britske postkoloniale teory oer hoe't men lânseigen befolkingen yn 'e koloanjes ûnder de tomme hâlde moast.
Diana Pharaoh Francis is troud, en wennet mei har gesin yn 'e steat Montana. Hja is heechleararesse literatuer en skriuwen oan 'e Universiteit fan Montana-West, yn Dillon.
2 Ezra
"2 Ezra" of "2 Esdras" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Janine van Elzakker
Janine van Elzakker (Halsteren, 26 desimber 1945 - 11 maart 2019) wie in Nederlânske aktrise dy't bekend waard fan it lietsje fan de bernesearje Beertje Colargol (en teffens de stim fan de haadpersoan die).
Yn 1974 liende se har stim oan in personaazje op de Disney harkplaat Dombo. Yn 1980 die se mei oan it radio-harkspul Bureau Stadionstraat (skreaun troch Ischa Meijer en Henk Spaan, útstjoerd troch de VPRO).
Elzakker wie op telefyzje te sjen yn De lachende scheerkwast (1981/1982) en Opzoek naar Yolanda (1984) as 'Elsje de Wit' en yn Plafond over de vloer (1986) ek as 'Wilhelmina Kuttje junior'. Fieders spile se yn 1987 yn it telefyzjespul Sans rancune de rol fan 'Yvette Schouten'.
Fan 1989 oant en mei 1994 spile hja yn fiif seizoenen in dûbelrol as 'Tineke Smulders-Das' en 'Wilhelmina Kuttje' yn de drama/komeedzjy-telefyzjerige We zijn weer thuis fan Wim T. Schippers.
Tsjerken fan de Arsjitektuerskoalle fan Pskov
De Tsjerken fan de Arsjitekturale Skoalle fan Pskov waarden yn july 2019 tafoege oan it wrâlderfgoed fan UNESCO.
Foardracht
Yn 2002 waarden de monuminten fan it âlde Pskov foardroegen oan UNESCO. Dêrby waarden ek monuminten út de regio opnommen lykas Izborsk. Ek waard it kremlyn fan Pskov yn it ramt fan de Kremlyns fan Ruslân oandroegen. De foardracht waard lykwols yn 2012 ôfwiisd.
Yn 2015 waard wurke oan in nije nominaasje ûnder de namme "Monuminten fan it âlde Pskov". It fersyk omfieme 18 lokaasjes, dy't benammen yn it histoaryske sintrum fan Pskov steane. Om't de dokumintaasje net folslein wie moast yn 2018 in nije oanfraach yntsjinne wurde, dy't yn de 43e sitting fan it UNESCO Wrâlderfgoedkomitee yn Bakû yn 2019 goedkard waard. Fan de achttjin lokaasjes waarden der tsien monuminten goedkard foar it predikaat wrâlderfgoed.
Yn de takomst besiket it oblast Pskov it tal monuminten op de UNESCO-list te ferheegjen, mar dan sille der earst noch restauraasjes plakfine moatte, itjinge noch grutte ynvestearings easket.
Beskriuwing
De groep bestiet út tsjerken, katedralen, kleasters, tuorren en oare gebouwen yn de histoaryske stêd Pskov. Se fertsjintwurdigje de Pskov-Arsjitektuerskoalle mei skaaimerken lykas kubyske folumes, koepels, portiken en tuorren, wêrfan't dielen oant yn de 12e iuw werom geane. De gebouwen binne beynfloede troch de byzantynske en Novgorod-arsjitektuer. De foar Pskov en omkriten typyske arsjitektuer ûntwikkele him yn de 15e en 16e iuw ta in hichtepunt en droech fiif iuwen by oan de ûntwikkeling fan de Russyske arsjitektuer.
Rehobothtsjerke (De Westereen)
De Rehobothtsjerke is in kristlik-grifformearde tsjerke yn De Westereen.
Skiednis
De hjoeddeiske kristlik-grifformearde tsjerke is in ûntwerp fan E. Smits út Dokkum, deselde arsjitekt as fan de Sionstsjerke yn Damwâld. De earste stien foar de tsjerke waard lein op saterdei 11 oktober 1975 troch Abele Reitsma. In gevelstien ferwiist nei de wurden yn Mattéus 21:13 (Myn hûs sil in hûs fan gebed neamd wurde). Op 15 desimber 1976 waard de tsjerke iepene.
Oargel
Oant 1922 moast de gemeente it dwaan mei in foarsjonger. De foarsjonger waard yn dat jier ferfongen troch in harmoanium. Sân jier letter kocht de gemeente in piipoargeltsje fan de firma Spiering út Doardt, dat in plak krige op de galerij boppe de yngong. It folgjende oargel fan de firma Verweis út Amsterdam krige in plak boppe de preekstoel. Der kaam mei de ôfbraak fan de tsjerke yn 1975 in ein oan dit ynstrumint.
Nei de foltôging fan de nijbou kocht de gemeente in oargel fan de firma Hendriksen & Reitsma út Nunspeet. De disposysje fan it oargel waard tagelyk mei in renovaasje yn 2002 wizige.
Apokalyptyske en post-apokalyptyske fiksje
Apokalyptyske en post-apokalyptyske fiksje foarmet twa nau besibbe subsjenres fan science fiction, fantasy, horror of spekulative fiksje yn 'e bredere sin. Ferhalen fan apokalyptyske fiksje draaie om 'e apokalyps, oftewol de ein fan 'e wrâld, of yn elts gefal om 'e ein fan 'e minsklike beskaving sa't dy no bestiet. Apokalyptyske fiksje omfiemet ek ferhalen dêr't yn besocht wurdt om sa'n apokalyps foar te kommen. Ferhalen fan post-apokalyptyske fiksje draaie om it oerlibjen yn in wrâld nei't de minsklike beskaving by in apokalyps folslein ynstoart is. Faak is der yn sa'n wrâld gjin (wurkjende) technology mear, of binne de helpboarnen om technology geande te hâlden tige krap wurden.
Binnen de post-apokalyptyske fiksje komme twa oer it algemien dúdlik faninoar te ûnderskieden, mar fierders nammeleaze subsjenres foar. Yn it earste fan dy subsjenres spilet it ferhaal fuortendaliks nei de apokalyps, en leit it him ta op 'e psychologyske swierrichheden fan 'e traumatisearre oerlibbenen by harren wanhopige besykjen om middenmank de lêste restanten fan harren beskaving yn it libben te bliuwen. Yn it oare subsjenre spilet it ferhaal folle letter, yn in wrâld mei ien of mear eigen beskavings mei eigen noarmen en wearden, en yn in tiid dat de pre-apokalyptyske, oarspronklike beskaving yn 'e ferjitnis rekke of mytologisearre is.
De apokalyps dy't beskreaun wurdt (yn apokalyptyske fiksje) of dy't ymplisearre of yn it foarbygean neamd wurdt (yn post-apokalyptyske fiksje) kin in breed ferskaat oan oarsaken hawwe. Klimaatferoaring en it broeikaseffekt binne bygelyks tsjintwurdich in faak foarkommend tema, krekt sa't dat earder, yn 'e Kâlde Oarloch, sa wie mei in nukleêre holokaust. Oare mooglike oarsaken binne bygelyks oanboazjende miljeufersmoarging; de ynslach fan in asteroïde yn it ierdoerflak; it troch minsken opbrûken fan alle natuerlike helpboarnen op 'e wrâld; in wrâldwide pandemy; in ynfaazje troch bûtenierdske wêzens; of in opstân fan keunstmjittige yntelliginsjes. Ek wurde soms eskatalogyske ideeën oanhelle, lykas it Lêste Oardiel, de Werkomst fan Jezus of Ragnarök.
Apokalyptyske en post-apokalyptyske fiksje foarmje gjin nij betinksel, mei't in protte beskavings út 'e Aldheid, lykas de Babyloanyske en de Israelityske, apokalyptyske myten en oare literatuer produsearren dy't draaide om 'e ein fan 'e wrâld en fan 'e minsklike beskaving. In ier foarbyld dêrfan is it Epos fan Gilgamesj, dat skeaun waard tusken 2000 en 1500 f.Kr. Ien fan 'e earste moderne wurken fan apokalyptyske fiksje dy't as sadanich werom te kennen binne, is de roman The Last Man, fan 'e Ingelske skriuwster Mary Shelley, út 1826. Pas nei de ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch, doe't de wrâld yn 'e 1950-er jierren ûnder de driging libje moast fan in ferwuostgjende kearnoarloch tusken de Feriene Steaten en de Sovjet-Uny, krigen apokalyptyske en post-apokalyptyske fiksje grutte populariteit.
Tsjuster
It tsjuster, ek: de tsjusterens, de tsjusterheid, de tsjusternis, de tsjusterte, it donker of it dûnker, is, yn absolute sin, it ûntbrekken fan sichtber ljocht. De term wurdt lykwols ek brûkt foar sitewaasjes dêr't in lytse hoemannichte ljocht oanwêzich is. Yn dy kontekst besteane der ferskate gradaasjes fan tsjuster. De grutste en wichtichste oarsaak fan tsjuster is de nacht, as de sinne, de wichtichste boarne fan ljocht, him oan 'e oare kant fan 'e Ierde befynt. Nettsjinsteande dat wurdt it nachtlik tsjuster faak wol in bytsje ferljochte troch de moanne en de stjeren. By tsjustermoanne ûntbrekt ek it moanneljocht, en by berûn waar misse sawol moanne as stjerren. Behalven by nacht komt tsjuster ek foar yn 'e romte, en op 'e Ierde bgl. yn ôfsletten gebouwen sûnder finsters en yn romten ûnder de grûn, lykas kelders of minen.
De minsklike maatskippij makket lykwols sûnt in pear iuwen nachts syn eigen ljocht, troch strjitferljochting, sierferljochting, reklameferljochting, ensfh. Yn dat ramt wurdt wol sprutsen fan ljochtfersmoarging. Fan gefolgen is it yn in tichtbefolke lân as Nederlân nea mear wier tsjuster. Inkeld yn tige tinbefolke gebieten, lykas woastinen, oerwâlden en berchtmen, komt tsjintwurdich op 'e Ierde noch de alderheechste gradaasje fan tsjuster foar. De lêste fearnsiuw nimt yn 'e Westerske wrâld de oandacht foar it belang fan tsjuster foar sawol minske as natoer ta. It bioritme fan minsken en bisten is nammentlik fierhinne ôfhinklik fan it nachtlik tsjuster. De lêst dy't libbene organismen ûnderfine fan tefolle keunstljocht, wurdt ljochthinder neamd.
By tsjuster is it minsklik gesichtsfermogen net by steat om kleuren te ûnderskieden. Dat begjint al by skimer, as alle kleuren begjinne te ferdizenjen ta griistinten, en neigeraden dat men te meitsjen kriget mei hegere gradaasjes fan it tsjuster, boazet it allinne noch mar oan. By de heechste gradaasjes fan it tsjuster sjocht men inkeld noch swart. De syklus fan dei en nacht (en dus fan ôfwikseljend ljocht en tsjuster) hat evolúsjonêr laat ta ferskate adaptaasjes by organismen. Sa ferwiidzje de pupillen yn 'e eagen fan wringedieren (lykas minsken) har, as se fan it ljocht yn it tsjuster komme. Dêrtroch kin mear ljocht yn it each opnommen wurde, sadat it nachtsicht better wurdt. Oarsom fersmelje de pupillen fan wringedieren har as se út it tsjuster yn it ljocht komme.
Wynstreek
In wynstreek, wynrjochting, kompasstreek of himelstreek is in rjochtingsoantsjutting dy't brûkt wurdt yn it ramt fan 'e navigaasje en de plakbepaling (mei lingte- en breedtegraden). Der binne 4 haadwynstreken (ek wol kardinale rjochtings neamd), ntl.: it noarden (n.), it easten (e.), it suden (s.) en it westen (w.). Dêrby moat men yn 'e rekken hâlde dat by it by it oantsjutten fan 'e wynrjochting om in beweging giet. In westewyn is sadwaande in wyn dy't út it westen wei nei it easten ta blaast. Itselde jildt foar streamings yn 'e atmosfear (fan bgl. in hegedrukgebiet of in reinsteuring).
Njonken de haadwynstreken binne der 4 tuskenlizzende wynstreken (ek wol ynterkardinale of ordinale rjochtings), ntl.: it noardeasten (n.e.), dat de midden hâldt tusken it noarden en it easten; it súdeasten (s.e.), dat tusken it easten en it suden yn leit; it súdwesten (s.w.), tusken it suden en it westen yn; en noardwesten (n.w.), tusken it westen en it noarden yn. Dêropta binne der 8 sekundêre ynterkardinale rjochtings: it noardnoardeasten (n.n.e.), it eastnoardeasten (e.n.e.), it eastsúdeasten (e.s.e), it súdsúdeasten (s.s.e), it súdsúdwesten (s.s.w.), it westsúdwesten (w.s.w.), it westnoardwesten (w.n.w.) en it noardnoardwesten (n.n.w.). Ta einbeslút binne der dan noch 16 tertiêre ynterkardinale rjochtings, begjinnend mei noard beëasten (n.n.n.e.), noardeast benoarden (e.n.n.e), noardeast beëasten (n.e.n.e.), east benoarden (e.e.n.e.), ensfh. Yn totaal komt men op dy manear op 32 beneambere wynrjochtings.
3 Ezra
"3 Ezra" of "3 Esdras" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Henriëtte Roland Holst-priis
thumb|[[Garmt Stuiveling rikt de earste Henriette Roland Holst-priis út oan Louis Paul Boon]] De Henriëtte Roland Holst-priis is in Nederlânske literatuerpriis dy't op trijejierlikse basis útrikt wurdt foar in wurk dat "der útspringt troch sosjale befleinens en literêr nivo", yn 'e geast fan 'e dichteresse Henriëtte Roland Holst-Van der Schalk. Dizze priis waard yn 1957 ynsteld troch útjouwerij De Arbeiderspers, en de útrikking wurdt beävensearre troch de Maatskippij fan de Nederlânske Letterkunde. Yn 't earstoan waard de Henriëtte Roland Holst-priis elts jier útrikt, fan 1980 ôf iens yn 'e twa jier, en fan 1984 ôf iens yn 'e trije jier. Oan dizze priis is in jildbedrach ferbûn fan €2.500.
Winners fan 'e Henriëtte Roland Holst-priis wiene yn it ferline û.m.: Hugo Claus, Theun de Vries, Wim de Bie en Geert Mak. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Nederlânske Wikipedy.
Hoalebewenner
Hoalebewenner of troglodyt is in beneaming foar de primitive minske út 'e iere Stientiid. De term wie oarspronklik inkeld bedoeld om oan te jaan hoe't de minske yn 'e prehistoarje libbe, nammentlik: as jager-sammelders dy't nachts yn grotten of hoalen taholden dêr't se beskutting hiene tsjin minne waarsomstannichheden en beskerming fûnen tsjin gefaarlike wylde bisten. Meitiid krige it begryp 'hoalebewenner' lykwols hieltyd mear negative assosjaasjes lykas 'dom', 'ûnhandich' en 'gewelddiedich'.
De popularisaasje fan it begryp 'hoalebewenner' datearret fan 'e iere tweintichste iuw, doe't de Neändertaler yn 't earstoan troch ûndersikers as Marcellin Boule en Arthur Keith beskreaun waard as aap-eftich. Hoewol't dy't karakterisearring ûnwier bliek te wêzen neigeraden dat mear bekend waard oer de iere minsken en minskeftigen yn it Pleistoseen, is de semantyske lading fan 'e term 'hoalebewenner' net meiferoare.
Tsjintwurdich wurdt de term 'hoalebewenner' eins inkeld noch brûkt as oantsjutting foar in fêst type personaazje yn beskate wurken fan fiksje, en as delbûgende term foar immen dy't gjin manieren hat.
Magoniden
Mago en syn neiteam hearsken oer Kartago mooglik as monargen, mar miskien net yn de sin as in erflike keningskip, mar mear as tirannen of as sterke foaroanmanlju.
Skiednis
Nei de dea fan Hamilkar folge syn soan Hanno II, de Seefarder, him op oant 440 f.Kr. Under syn bewâld wreide Kartago syn gebiet by de Afrikaanske kust del út. Ek grutte parten fan de Atlantyske kust fan Afrika waarden ûntdutsen. Nije fêstigings en hannelsposten waarden stifte om mei de befolking fan it Afrikaanske binnenlân te hanneljen. Underwilens besocht Kartago op dat stuit bûten eltse konflikt yn Sisylje te bliuwen.
De nije frede en it grutte koloniale ryk droegen der oan by dat de Kartaachske kriichsfloat tige útwreide waard. Yn 410 f.Kr. wie Hannibal Mago, soan fan Gisko en pakesizzer fan Hamilkar, de kening fan Kartago. He sette daliks út ein mei in nije kampanje nei Sisylje, dêr't yn 409 f.Kr. de stêd Selinus, bûnsmaat fan de machtige Grykske stedsteat Syrakuse, folslein by ferneatige waard. Hannibal waard berucht om syn wredens. Hy liet tûzenen finzenen ôfslachtsje.
Hy wie op en oan yn kriich mei de Dionysus I, de tiran fan Syrakuse, oant er yn 396 f.Kr. folslein ferslein waard. Hy flechte dêrnei út Sisylje wei mei Kartaachske flechtelingen en liet syn hierlingeleger efter, dy't troch de Griken ôfslachte waarden. Himilko die himsels letter tekoart yn skande.
Mago II, in oar famyljelid, naam doe de macht oer. Syn earste taak wie om in Libyske rebûlje, dy't der hast yn slagge en smyt de Kartaachske hearskippij om, del te bêdzjen. Dêrnei ferfear er nei Sisylje en sels nei súdlik Itaalje. Mago II hie net folle militêr ûnderfinen, mar wie nettsjinsteande dat wol in goede diplomatike strateech. Hy besocht mei Dionysius te ûnderhanneljen, mar it kaam ta einbeslút ta in militêr konflikt. Mago waard troch de Griken ferslein yn de Slach by Kabala yn 378/375 f.Kr. yn súdlik Itaalje. Lang om let tekenen Kartago en Syrakuse in fredesferdrach.
Yn 480 f.Kr., nei Hamilkar syn dea, ferlear de kening it measte fan syn macht oan in aristokratyske gearkomste fan rjochters. Yn 308 f.Kr. besocht de Hannonyd Bomilkar in steatsgreep te plachtsjen en jou de keningen de folsleine macht werom, mar slagge dêr lykwols net yn. Kartago waard dêrnei in republyk, of winliken in oligargy.
Platte (Súd-Dakota)
Skiednis
Yn 1907 krige Platte stedsrjochten. Under de Grutte Depresje, yn 'e tritiger jierren, teagen in protte lju fuort om't der gjin wurk yn Platte wie. Mei dêrom begûn de oerheid doe mei de oanlis fan in daam yn 'e Platte Creek, by wize fan wurkferskaffing. Yn 1956 waard deunby Platte yn 'e Missoury de Fort Randall Dam, in grutte keardaam, oanlein, sadat de Francis Case-mar ûntstie. Yn 1966 kaam de Platte-Winner Bridge oer de opslachmar hinne ree, sadat Platte wer in ferbining oer de rivier hie.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Platte 28,4% âlder as 65 jier en 20,4% jonger as 18 jier. Fierders bestie 55,4% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 5,4% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 98,4% blanken; 0,6% Yndianen; 0,1% Latino's; 0,9% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Klimaat
Platte hat in lânklimaat, mei waarme simmers en frisse winters. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 32 °C, en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat –1 °C. Platte kriget jiers trochinoar 558 mm delslach.
Synonym
In synonym fan in wurd yn in taal is in oar wurd yn deselde taal mei min of temear deselde betsjutting. Dit ferskynsel wurdt synonymy neamd.
Foarbylden fan (gedieltlike) synonimen yn it Frysk binne:
It doel fan in thesaurus is it beskikber stellen fan in list mei lykaardige of besibbe wurden. Dat binne gauris synonimen.
Komôf en betsjuttingsskieding'
Oarspronklik hie elk wurd syn eigen spesifike betsjutting. Synonimen ûntsteane dan ek ynearsten folslein los fan elkoar. Se kinne dêrnei yn it algemiene taalgebrûk yn fergelykbere konteksten foarkomme, en sadwaande útwikselber wurde. Yn de evolúsje fan it taalgebrûk kinne dêrnei beide synonimen ûngefear like gongber bliuwe, of it iene synonym kin it tsjin it oare ôflizze. Dat lêste komt it faakst foar omt folsleine synonimen yn in taal krekt besjoen oerstallich binne.
Synonimen kommme faak fuort út kontakt tusken en it mingen fan folksgroepen of talen (troch lienwurden). Aldere lienwurden wurd trochstrings troch nije ferkrongen
Brûken
Synonime wurden, sinnen, útdrukkings binne net sûnder mear útwikselber yn deselde kontekst. Trochstrings dominearret ien fan de synonimen yn it idoame fan in taal of in regio binnen in taalgebiet. Yn de rin fan de tiden kinne dêryn ferskowings komme, en sa ûntstiet in ferskil yn belibbing. Ofhinklik fan it taalgefoel en de ûntwikkeling ûnderfine minsken bepaalde synonimen dus al as net hielendal identyk kwa betsjutting. Bepaalde leksikografen fine dêrom dat gjin inkel synonym foar hûndert persint deselde betsjutting hat as in oar wurd (besjoen yn it ljocht fan sosjale lagen en harren taalgebrûk), omdat etymology, ortografy, foanetyk, ambiguïteiten, konnotaasje ensafuorthinne se unyk meitsje. Mar om praktyske redenen brûke in soad minsken se dochs troch elkoar.
Frans Haarsma
Frans Haarsma (Balk, 19 july 1921 – Nimwegen, 25 novimber 2009) wie in katolike preester fan it aartsbisdom Utert, teolooch en heechlearaar oan de Radboud Universiteit Nimwegen fan Frysk komôf.
Libben en wurk
Haarsma kaam út in grut slachtersgesin. Hy waard opbrocht troch in omke en muoike yn Bakhuzen dy't gjin bern hiene. Mei tolve jier nei it lytsseminaarje.
Nei syn preesterwijing dosearre er ynearsten dogmatyk oan it grut-seminaarje Rijsenburg (Driebergen). Doe't alle seminaarjes yn 1967 opheft waarden, helle de Universiteit Nijmegen Haarsma yn om les te jaan yn de pastoraalteology; Haarsma fielde him as dogmatikus dêrta eigentlik net roppen, mar liet him oerhelje. Nei syn promoasje op it wurk fan de protestantske teolooch Oepke Noordmans bleau er heechlearaar yn Nimwegen.
Yn de jierren foar, fan en nei it Twadde Fatikaansk Konsily wie er nau belutsen by hast alles wat him op it geastlik hiem fan de Katolike Tsjerke yn Nederlân ôfspile. Yn de jierren santich wie er ûnder mear foarsitter fan de Sint-Willibrordferiening foar de oekumene. Yn die jierren waard syn namme neamd as mooglik opfolger fan kardinaal Alfrink, mar dat waard Johannes Willebrands.
Oars as in protte oare geastliken bleau Haarsma trou oan syn Tsjerke, nettsjinsteande syn krityk op en noed oer it belied fan de Nederlânske biskoppen. Yn ûnder oaren de publikaasjes Morren tegen Mozes en Kandelaar en korenmaat tsjûget er dêrfan; en ek yn de ôfskiedsbondel fan kollega's Toekomst voor de Kerk?
Taekwondo op de Paralympyske Simmerspullen 2020
De XVI Paralympyske Simmerspullen waarden yn 2021 yn de Japanske stêd Tokio hâlden. It wie de earste kear dat it Taekwondo op it programma stie fan de Paralympyske Simmerspullen.
Lokaasje
It Taekwondo wie fan 2 oant 4 septimber 2021 yn de Makuhari Messe.
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it Taekwondo medaljes wûn hawwe by de Paralympyske Simmerspullen fan 2020.
Rekreaasje
Rekreaasje is in foarm fan frijetiidsbesteging wêrby't ûntspanning en ferdivedaasje sintraal steane. De needsaak om te rekreëarjen is in essinsjeel elemint fan 'e minsklike biology en psychology. De term 'rekreaasje' komt fan it Latynske re ("wer") en creare ("skeppe"), en betsjut dus letterlik "werskepping". By rekreaasje tinkt men yn 'e regel oan aktiviteiten bûtendoar, lykas reizgjen, sport, strân- of deitoerisme, it besykjen fan parken, dieretunen, ferdivedaasjeparken, ensfh. Mar dizze oantsjutting is likegoed fan tapassing as men jin mei in goed boek thús yn in noflike stoel deljout. Alles wêrby't men jin losskuort út 'e deistige rûtine fan wurkjen, iten en sliepen kin fierhinne as rekreaasje oantsjut wurde.
Lânskip
In lânskip is yn 'e geografy in útstrutsen stik lân mei dat him mei karakteristike (lânskipseigen) eleminten as in selsstannich gehiel ûnderskiedt fan oare, oanswettende gebieten. Ien fan 'e meast opfallende skaaimerken fan in lânskip is hoe't de natoer yntegrearre is yn eleminten dy't troch de minske makke binne of oarsom. As de natoer oerhearsket, sprekt men fan in natoerlânskip; as de troch de minske tafoege eleminten oerhearskje, sprekt men fan in kultuerlânskip. Yn 'e skilderkeunst is it fêstlizzen fan lânskippen ien fan 'e meast tradisjonele ûnderwerpen; keunstskilders dy't soks by de ein hawwe, wurde lânskipsskilders neamd.
Lânskippen besteane út fjouwer kategoryen eleminten. Yn it foarste plak omfiemje se geologysk-geografyske eleminten fan lânfoarmen, lykas bergen, heuvels, in heechflakte, dellings, leechlân, sompen en oerflaktewetters (rivieren, beken, marren, puollen en de see). Dêropta omfetsje se ek (natuerlike) plantegroei lykas beammen (soms yn 'e foarm fan wâlden), strewelleguod, gerzen, krûden en blommen. Fierders binne der troch de minske tafoege eleminten, lykas wegen, huzen, pleatsen en oare gebouwen, mûnen, skippen, stekken, oanplante begroeiïng lykas hagen, útgroeven oerflaktewetters lykas kanalen, fearten en sleatten, en minsklike lânyndieling lykas greiden en ikkers mei har ôffredings. Ta einbeslút binne der dan ek noch flechtige eleminten dy't mei it waar te krijen hawwe, lykas wolkens, rein, wjerljocht, snie of sinneskyn.
Troch de kombinaasje fan 'e geologysk-geografysk oarsprong mei natuerlike foarmen fan begroeiïng en de troch de minske yn kultuer brochte eleminten jouwe lânskippen, dy't faak oer in perioade fan milennia kreëarre binne, in ferraning fan plak en libben wer. Gauris is de foarm dy't in lânskip oannimt fan fitaal belang foar de pleatslike en nasjonale identiteit fan 'e lju dy't der wenje. It oansjen fan in lânskip ûnderstipet it fêstlizzen fan it selsbyld dat de bewenners fan sa'n krite fan harsels hawwe, en fan it karakteristike gefoel dat in plak opropt by besikers út oare regio's wei. De Ierde ken in grut ferskaat oan lânskippen, dy't útinoar rinne fan poalstreken, toendra's en nullewâlden fia berchtmen, heuvelten, iepen flakten, mingde wâlden, leafwâlden, leechlân en moerassen nei tropysk reinwâld en woastinen.
Ghat
Ghat (Arabysk: غات) is in stêd yn it fierste súdwesten fan Libië yn de regio Fezzan en de wichtichste stêd yn de gemeente Ghat. Yn it ferline wie it it bestjoerssintrum fan Fezzan en in wichtige halte op de trans-sahara karavaanrûte fan Tripoly oer Ghadames nei Niger. thumb|left|250px|It fort fan Ghat
Ghat is bekend as de stêd fan de Tûareks en is it haadplak fan de gemeente Ghat.
Hjoed de dei is Ghat in bekend toeristesintrum foar lju dy't nei it tichteby lizzende Akakus-berchtme yn de Tadrart Acacus-woastyn wolle.
It besjen wurdich is de medina en it âld fort.
Ferfier
Ghat hat in fleanfjild.
Clinton (Oklahoma)
Clinton is in plak (city) yn it westen fan de Amerikaanske steat Oklahoma, en heart bestjoerlik ta Custer County en Washita County.
Rudolf Muuß
Rudolf Muuß, inkeld ek wol stavere as Rudolf Muuss, (folút: Rudolf August Edgar Muuß; Meldorf, 24 april 1892 – Niebüll, 31 july 1972) wie in Dútsk predikant, bestjoerder en politikus fan etnysk Noardfrysk komôf. Hy wie jierrenlang foarsitter fan 'e Noardfryske Feriening, de folkloristyske streaming mank de Noardfryske minderheid yn 'e Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. Yn nazy-Dútslân waard er as dissidint beskôge. Nei de Twadde Wrâldoarloch hie Muuß in jier lang sit yn 'e Sleeswyksk-Holsteinske lândei. Fierders produsearre er in oersetting fan it Nije Testamint yn it Sleeswykske Nederdútsk.
Jonkheid en oplieding
Muuß waard yn 1892 berne yn Meldorf, yn 'e lânstreek Dithmarschen, dy't súdlik fan Noard-Fryslân oan 'e Noardseekust fan 'e Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein leit, dêr't syn heit Franz Muuß (1860-1955) predikant wie. Yn 1896, doe't Muuß fjouwer jier wie, waard syn heit beroppen yn Flensburg, en sadwaande ferfear it gesin doe dêrhinne. Muuß groeide dêr op en studearre letter teology yn Tübingen, Kopenhagen, Bonn, Marburg en Kiel. Yn 1914 promovearre er mei 22 jier ta doktor yn 'e teology op it proefskrift Die Altgermanische Religion nach Kirchlichen Nachrichten aus der Bekehrungszeit der Südgermanen. Fiif jier letter waard er yn Flensburg ta predikant fan 'e Evangelysk-Lutherske Tsjerke yn Noard-Dútslân wijd.
Dútsksinnige striid
Sleeswyk wie yn 1864, nei't it troch de Dútsers ferovere wie yn 'e Twadde Dútsk-Deenske Oarloch, troch Denemark ôfstien oan Dútslân. Dêrtroch wiene de Noardfriezen en in grutte Deenske minderheid binnen de Dútske grinzen kommen. Nei de Dútske nederlaach yn 'e Earste Wrâldoarloch seagen de Sleeswykske Denen harren kâns skoan om dy sitewaasje werom te draaien. De Noardfriezen rekken dêrtroch opspljalte yn in folkloristysk dútsksinnich diel en in nasjonalistyske deensksinnige kloft.
Muuß hearde ta de dútsksinnige partij en sette him derfoar yn dat Sleeswyk Dútsk bliuwe soe. Hy hold taspraken en waard haadredakteur fan in dútsksinnige krante, it Flensburger Tageblatt, dêr't er sels ek artikels foar skreau ûnder de skûlnamme Jens Paulsen. Doe't der yn 1920 in Sleeswyksk referindum holden waard, die bliken dat yn Noard-Sleeswyk in grutte mearderheid fan 'e befolking bestie dy't wer by Denemark hearre woe, wylst Súd-Sleeswyk, dêr't Noard-Fryslân ta hearde, der foar it meastepart foar stimde om by Dútslân te bliuwen. It gebiet waard doe yn twaen snien, wêrby't it noarden by Denemark kaam en it suden (ynkl. Noard-Fryslân) by Dútslân bleau. Dat barren late ta in duorjende twaspjalt yn 'e Noardfryske gelederen.
Ynterbellum en Twadde Wrâldoarloch
Nei it referindum kearde Muuß werom nei de kânsel. Hy waard predikant n Tating en fan 1930 ôf yn Stedesand, dêr't er oant syn emeritaat yn 1957 ta bliuwe soe. Njonken syn amt wie Muuß ek tige aktyf op kultuerpolityk mêd. Yn 1926 stelde er de saneamde Bohmstedter Richtlinien op ûnder de kop Wir Nordfriesen sind deutschgesinnt ("Wy Noardfriezen binne dútsksinnich"). Dat wiene in stikmannich stellings wêryn't it behâld en de befoardering fan 'e Noardfryske taal en kultuer op skoalle en yn tsjerke ûndergeskikt makke waard oan it idee dat de Noardfriezen gjin wier folk, mar in etnysk Dútske streekidentiteit foarmje soene. Yn koarte tiid waarden de Richtlinien troch mear as 13.000 minsken ûndertekene.
Yn 1927 waard Muuß foarsitter fan 'e Noardfryske Feriening (NFV), de organisaasje dy't de oan 'e Bohmstedter Richtlinien besibbe folkloristyske streaming mank de Noardfryske minderheid fertsjintwurdige. Dizze feriening stie dêrby rjocht foar de Foriining for Nationale Friiske oer, dy't de nasjonalistyske Noardfryske streaming fertsjintwurdige en fan betinken wie dat de Noardfriezen in selsstannich folk en in nasjonale minderheid yn Dútslân foarmen. Yn 1930 wie Muuß op it Frysk Kongres yn Husum belutsen by de oprjochting fan 'e Grutfryske Ried, wêryn't kontakten ûnderholden waarden tusken Noard-Fryslân, East-Fryslân en Westerlauwersk Fryslân.
Nei't yn 1933 de Weimarrepublyk ûnder fuotten helle wie troch de nazys, wie Muuß yn 't earstoan de Deutsche Christen tagedien, in nasjonaal-sosjalistyske streaming binnen it Dútske protestantisme. Al yn 'e hjerst fan datselde jiers briek Muuß lykwols mei dy beweging en joech er him ynstee by de Bekennende Kirche, de opposysje binnen de Evangelysk-Lutherske Tsjerke. Sadwaande waard him yn 1934 troch de nazys bûten de tsjerke in sprekferbod oplein, dat de fan krêft bleau oant 1945. Underwilens gie de NFV nei de Gleichschaltung fan 1933 op yn in bredere streekferiening binnen nazy-ferbân.
Nei de Twadde Wrâldoarloch
Nei de Twadde Wrâldoarloch krewearre Muuß jierrenlang om 'e NFV wer op te bouwen, en yn 1947 wied er as fertsjintwurdiger fan dy feriening ien fan 'e oprjochters fan 'e Schleswig-Holsteinischer Heimatbund (SHHB), de streekferiening fan hiel Sleeswyk-Holstein. Yn 1952 wied er fierders ek belutsen by de oprjochting fan 'e Deutscher Heimatbund (DHB), in lanlike koepelorganisaasje fan streekferienings. As foarsitter fan 'e NFV wie Muuß foar in diel ferantwurdlik foar de minne relaasje mei de Foriining for Nationale Friiske, dy't oant de 1960-er jierren bestean bleau. Foar in oansjenlik part waard dy twaspjalt yn stân holden troch syn persoanlike rivaliteit mei en antypaty foar Johannes Oldsen, de lieder fan 'e Foriining.
As dissidint yn nazy-Dútslân hie Muuß nei de oarloch, fan 1946 oant 1947, foar de kristen-demokratyske CDU sit yn 'e earste nei-oarlochske lândei fan Sleeswyk-Holstein. Teffens siet er fan 1945 oant 1949 foar de CDU en fan 1957 ôf foar de liberale FDP yn 'e Kreistag fan it distrikt Südtondern.
Ynset foar it Nederdútsk
Behalven foar de Noardfryske taal en kultuer wie Muuß nei de Twadde Wrâldoarloch ek fral yn 't spier foar it Noardsaksyske dialekt fan it Nederdútsk, sa't dat yn Sleeswyk sprutsen wurdt. Sa sammele er Nederdútsktalige predikanten yn 'e Plattdütsche Preesterkring, dêr't yn 1963 de Arbeidskrink Plattdüütsch in de Kark út fuortkaam. Fierders rôp er yn 1952 yn Sleeswyk in 'Nederdútsk jier' út yn 'e tsjerke, dat begûn mei in 'Nederdútske wike'. Muuß sette ek it Nije Testamint oer yn it Sleeswykske Nederdútsk, ûnder de titel Dat Niee Testament, in wurk dat yn 1975 postúm ferskynde.
Ferstjerren
Rudolf Muuß kaam yn 1972 yn 'e âlderdom fan 80 jier yn it Noardfryske Niebüll te ferstjerren. Hy waard begroeven yn Stedesand, dêr't er sa lang as predikant stien hie.
Frederick Franck
Frederik Sigfred Franck (Maastricht, 12 april 1909 - Warwick, New York, 5 juny 2006) wie in keunstskilder, byldhouwer en auteur fan goed 30 boeken oer it bûdisme en oare ûnderwerpen. Hy wie bekend om syn ynteresse yn de spiritualiteit fan de minske. Yn 1945 waard er Amerikaansk steatsboarger. Hy wie tsjeaksjirurch fan berop en wurke fan 1958 oant 1961 yn West-Afrika op mei dr. Albert Schweitzer. Syn skulptueren binne te finen yn de kolleksjes fan it Museum of Modern Art (New York), it Whitney Museum of American Art (New York), it Fogg Art Museum (Universiteit fan Harvard), it Nasjonaal museum fan Tokio en de Katedraal Saint John the Divine (New York).
Franck syn wichtichste skepping wie lykwols in byldetún en park grinzgjend oan syn hiem yn Warwick, New York, dat er Pacem in Terris neamde, "Frede op Ierde". Yn 1959 kochten Franck en syn oarehelte, Claske Berndes Franck, it terrein mei in âlde nôtmûne, dat yn de rin fan de jierren in soarte fan stoart wurden wie, foar $800. Sy iepenen Pacem in Terris yn 1966 foar it publyk. Dr. Franck wijde it oan Albert Schweitzer, mar ek oan paus Johannes XXIII en de bûdistyske learaar D.T. Suzuki. It pân hat goed 70 bylden en wurdt beheard troch in stichting.
List fan boargemasters fan De Fryske Marren
List fan boargemasters fan de gemeente De Fryske Marren yn Fryslân.
Dizze gemeente ûntstie op 1 jannewaris 2014 troch it byinoar gean fan de gemeenten Gaasterlân-Sleat, Lemsterlân en Skarsterlân.
Klara Zamenhof
Klara Zamenhof (Kaunas, 5 oktober 1863 - Warsjau, 6 desimber 1924) wie de frou fan Ludwik Lejzer Zamenhof, de makker fan it Esperanto, de meast foarkommende keunsttaal.
Sint-Nikolaastsjerke (Brussel)
De Sint-Nikolaastsjerke (Frânsk: Église Saint-Nicolas, Nederlânsk: Sint-Niklaaskerk) is in roomsk-katolike tsjerke yn it sintrum fan de Belgyske haadstêd Brussel.
Sinjaal fan Botrange
thumb|It Sinjaal fan Botrange leit op 694 hichte, it platfoarm leit 6 meter heger op eksakt 700 meter hichte. thumb|150px|Antenne op it Sinjaal fan Botrange It Sinjaal fan Botrange (Frânsk: Signal de Botrange) yn 'e Hoge Venen is it heechste punt fan Belgje op 694 meter boppe seenivo. De topografyske promininsje is 119 meter. De dominânsje is 32,47 kilometer. In oar heech punt yn de omjouwing is de Hohe Acht yn Dútslân, sawat 67 kilometer fan it Sinjaal fan Botrange ôf.
Sint-Nikolaastsjerke (Brussel)
Skiednis
De Nikolaastsjerke giet werom op in yn de 12e iuw oan de hillige Nikolaas fan Myra wijde stifting fan Busselske keaplju. Al rillegau waard de oarspronklike kapel fergrutte ta in echte tsjerke en in iuw letter waard njonken de tsjerke útein set mei de bou fan in grutte toer. Yn 1367 stoartte dy toer by in fûle stoarm foar in part yn. De romaanske ûnderbou bleau lykwols bestean en it stedsbestjoer liet op dy ûnderbou in nije toer bouwe, dy't healwei de 17e iuw nochris ferhege waard mei in ferdjipping en mei in karriljon fan 38 klokken útrist waard. By de Frânske bombardeminten op 13, 14 en 15 augustus 1695, wêrtroch't in grut part fan de binnenstêd oan pún sketten waard, rekke ek de Sint-Nikolaastsjerke slim skeind. De toer fette fjoer en stoartte foar in twadde kear yn. Ut dy dagen stamt in ynmitsele kanonskûgel yn ien fan de pylders yn it middenskip. It sintrum fan Brussel waard fuort dêrnei wer opboud en sa ek de Sint-Nikolaastsjerke. De toer dy't doe wer opboud waard stoartte yn 1714, in jier nei de foltôging, foar de tredde kear yn, nei alle gedachten fanwegen it gewicht fan de klokken, en waard dêrnei net wer opboud.
Sinjaal fan Botrange
Yn 1804 boude de Frânske kolonel Tranchot in earste houten toer foar lânmjitkundige mjittingen. Yn 1899 waard dy troch de Dútsers ferfongen mei in houten toer fan 30 meter heech om de grins mei Belgje mei te beskermjen. De toer ferdwûn yn 1925 om yn 1934 plak te meitsjen foar it hjoeddeistige kompleks.
Sint-Nikolaastsjerke (Brussel)
Skiednis
Yn it ramt fan de Frânske Revolúsje waard de tsjerke yn 1779 foar de earetsjinst sletten en dêrnei ferkocht. De tsjerke soe sloopt wurde, mar katolike ynwenners kochten de tsjerke werom en yn 1804 waarden de doarren wer iepene foar de earetsjinst.
Sinjaal fan Botrange
Nei de Earste Wrâldoarloch waard Botrange yn 'e gemeente Weismes Belgysk grûngebiet en ûnderdiel fan 'e Eastkantons. Foar dy tiid wie de barokke Michel-grinspost it heechste punt yn Belgje. Kening Albert I hie syn nije grûngebiet fuortendaliks yn kaart brocht. Om dat ûndersykswurk mooglik te meitsjen, boude de militêre gûverneur Herman Baltia yn 1923 op it heechste plak, in sinjaal lykas it yn geografyske termen hjit, in 6 meter hege konstruksje, tagonklik fia in trep (sjoch foto). Sa kaam Belgje op 'e magyske hichte fan 700 meter.