cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caitlin Macnamara
Caitlin Macnamara, ek wol bekend ûnder har trounamme Caitlin Thomas (Hammersmith yn Londen), 8 desimber 1913 - 31 july, 1994) wie in Ingelsk skriuwer en de frou fan de Welske dichter en skriuwer Dylan Thomas. Hja skreau it boek Leftover Life to Kill.
Sint-Walburgatsjerke (Veurne)
De Sint-Walburgatsjerke is in goatysk tsjerkegebou yn de Belgyske stêd Veurne.
Caitlin Macnamara
Libben
Macnamara waard berne yn Hammersmith, Londen, wie de dochter fan Francis en Yvonne Macnamara. Francis woe graach dichter wêze, mar dat slagge net sa. Mei 12 jier wiene der al manlju dy't efter de kreaze, libbene Catlin oansieten. Mei 16 jier rûn se fuort fan de kostskoalle dêr't se hinne stjoerd wie en gie hja nei in dûnsskoalle. Yn 1933 sette hja har ta wenjen yn Ierlân, yn it Greefskip Clare en wenne dêr in skoft by har heit; letter wenne hja noch yn Parys mei dûnseres Vera Gibben. Dêr hie hja ek in koarte ferhâlding mei in skilder.
Werom yn Londen, moete MacNarama Thomas yn in bar yn 1936. It pear boaske op 11 july 1937 yn Penzance, Cornwall, mar tsjin it sin fan Dylan syn âlden. Sy krigen trije bern. Beide hiene se ek oare ferhâldings yn it houlik. Yn 1938 ferfarden sy nei Laugharne. Thomas wie in soad fan hûs en Caitlin ferfeelde har faak. Boppedat wiene sy allebeide swiere drinkers.
Sint-Walburgatsjerke (Veurne)
Skiednis
De tsjerke ûnstie út in oan Us-Leaffrou wijde kapel. Yn de 10e iuw krige de tsjerke reliken fan Sint-Walburga, sadat de namme om dy tiid hinne feroare waard yn Sint-Walburgatsjerke.
Caitlin Macnamara
Libben
Nei Thomas syn dea yn 1953 ferfarde Caitlin yn oktober 1954 nei it eilân Elba yn Itaalje. Yn 1957 krige hja kunde oan Giuseppe Fazio, by wa't hja yn 1963 in bern krige, Francesko, hja wie doe 49 jier. Caitlin joech de skuld fan Thomas syn dea oan ferkeard medysk hanneljen. (It liket ek sa te wêzen. It tatsjinjen fan morfine oan Dylan, dy't swierrichheden mei sykheljen hie, ropt fragen op.)
Sint-Walburgatsjerke (Veurne)
Skiednis
De tsjerke krige ek in relikwy fan it Hillich Krús, dat de oanset betsjutte ta de oprjochting fan in bruorreskip, dy't prosesje organisearre en oant yn de 20e iuw aktyf wie. thumb|left|Ynterieur Oan de tsjerke wie in kapittel fan 30 koarhearen ferbûn. De romaanske tsjerke waard yn de 13e of 14e iuw troch brân ferneatige en de weropbou folge yn de iergoatyske styl. Der waard ek mei de bou fan in nije westlike toer útein set, mar dy waard nea foltôge. De ûnderbou waard letter foar in skoft brûkt foar de opslach fan buskrûd en letter omboud ta in reinwetteropslach.
Tsjin de súdlike muorre fan de koeromgong waard yn 1529 in kapittelseal oanboud. Dêrby waard de súdlike romaanske earm fan it dwersskip ôfbrutsen en ferfongen troch in klassisistyske earm.
Caitlin Macnamara
Libben
Nei de dea fan Thomas rekke Caitlin emosjoneel en psygologysk yn de nederklits neffens eigen sizzen ; op seker stuit moast hja sels opnommen wurde. Ek gie sy nei gearkomsten fan de AA yn 1973. Sy wie doe 60 jier.
Film
Der binne twa films oer Macnamara makke: The Edge of Love, dêr't Macnamara spile wurdt troch Sienna Miller; en Caitlin (mei Miranda Richardson en Rosamund Pike, dy't Caitlin op ferskillende mominten yn har libben sjen litte.
Sint-Walburgatsjerke (Veurne)
Skiednis
Yn de Frânske tiid waard it kapittel opheft en de tsjerke ferkocht om ôfbrutsen te wurden. De ynwenners fan Veurne slaggen der lykwols yn om harren eigen tsjerke werom te keapjen en sa bleau de tsjerke bewarre. Yn de jierren 1865-1874 waard it koer restaurearre.
Oan it begjin fan de 20e iuw folge de ôfbraak fan de âlde romaanske noardlike earm fan it dwersskip en de klassisistyske súdlike earm en de bou fan in nij neogoatysk transept mei in koart skip neffens de plannen fan de Gintske arsjitekt Auguste Van Assche.
Ynterieur
thumb|left|[[Vigor Boucquet: Kristus wasket mei Syn bloed de sielen út it fagefjoer frij]] De tsjerke is ryk oan skilderijen en ien fan de meast bekende dêrfan is Kristus wasket mei Syn bloed de sielen út it fagefjoer, in wurk fan Vigor Boucquet. De preekstoel datearret fan 1727. De koarbanken datearje fan 1596
Oargel
It trijemanualige oargel waard yn de jierren 1743-1745 boud troch Jean-Godefroy Gobert en Joseph Bosquet en yn de jierren 1784-1785 troch Jean-Joseph Van der Haeghen fergrutte mei in posityf. Yn de Frânske tiid waard der in soad út de tsjerke stellen en ek de pipen fan it oargel wiene net feilich. Yn 1809-1813 renovearre René Germain it oargel. Dêrnei folgen ferskillende renovaasjes. Yn de jierren 1966-1967 krige it oargel fan de firma Joseph Loncke in soad nije pipen, nije mechaniken, wynladen, in nije wynfoarsjenning en in nije klaviatuer. Simmerdeis wurde der oargelkonserten yn de tsjerke jûn.
Beskriuwing
De tsjerke hat in koart skip en in yn ferhâlding lang koer fan fiif traveeën (ornearre foar de 30 koarhearen) mei in fiifsidige apsis. Op de krusing is in hege, slanke krusingstoer.
Tampa (Floarida)
Tampa is in stêd yn 'e súdeastlike Amerikaanske steat Floarida. It leit oan 'e westkant fan Floarida, mei de stedske agglomeraasje benammen tusken de Baai fan Tampa en de kust fan 'e Golf fan Meksiko ynklamme. Tampa is it haadplak fan it omlizzende Hillsborough County, en hie neffens in offisjele skatting út 2012 krapoan 350.000 ynwenners. Dêrmei is it de grutste stêd yn 'e stêdekloft dêr't ek plakken as Sint-Petersburch, Clearwater en Largo diel fan útmeitsje, en dy't yn totaal in befolking fan goed 2,8 miljoen minsken hat.
Skiednis
De krite dêr't Tampa hjoed de dei leit, wurdt al tûzenen jierren bewenne troch lânseigen Yndiaanske folken, yn 't lêstoan troch de no útstoarne Tokobaga. De namme fan Tampa is ôfkomstich út 'e taal fan in oar folk, de Kalûsa, en soe "fjoerstokken" betsjutte, wat neffens de measte saakkundigen ferwize kinne soe nei de simmerdeis gauris foarkommende wjerljochtynslaggen yn it gebiet. Oaren binne fan betinken dat de namme ynterpretearre wurde moat as "plak om te priksykjen".
Tampa ûntstie koart dêrnei as in lyts doarpke yn 'e neite fan it fort, dêr't de earste kolonisten yn it gebiet beskerming sochten tsjin Seminoalske oanfallen. Yn 't earstoan wie it noch in plakje fan neat, en boppedat sochten ûnder de Twadde Seminoalske Oarloch, dy't yn 1835 oplôge, suver alle bewenners harren heil earnewêr oars. Doe't nei hast sân jier fan fûleindige striid de Seminoalen út 'e omkriten fan Tampa ferdreaun waarden, kaam de kolonisaasje fan it gebiet lykwols gau wer op gong. Yn 1855 krige Tampa offisjeel de status fan stêd.
Yn 1861, oan it begjin fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch, skate Floarida him mei tsien oare steaten ôf fan 'e Amerikaansk Uny, om 'e Konfederearre Steaten fan Amearika te foarmjen. Fort Brooke krige in Súdlik garnizoen, en ein 1861 sette de Noardlike marine útein mei in blokkade fan alle súdlike havens, wêrûnder Tampa. Súdlike blokkadebrekkers slagge it lykwols geregeldwei om by nacht tusken de Noardlike skippen troch te glûpen, wêrnei't se, almeast op Kuba, slachtfee en sitrusfruchten ferhannelen foar guod dat troch de blokkade yn it Suden krap waard.
Op 30 juny en 1 july 1862 fûn de Slach om Tampa plak, wêrby't de Noardlike marine mei skipsgeskut besocht en skeakelje Fort Brooke út. Dat helle lykwols net in soad út, en oan net ien fan beide kanten foelen der deaden. Op 17 en 18 oktober 1863 fearen twa Noardlike kanonnearboaten oant fuort ûnder de kust en beskeaten dêrwei Fort Brooke en Tampa. Dizze Slach om Fort Brooke rjochte folle mear skea oan as it eardere Noardlike besykjen, en boppedat giene der Noardlike troepen oan lân dy't twa blokkadebrekkersskippen fûnen en ferrinnewearren ear't de pleatslike milysje har tsjinhâlde koe. De oarloch einige yn 1865 mei in Noardlike oerwinning; yn maaie fan dat jier arrivearren der Noardlike troepen dy't yn Fort Brooke legere waarden en yn Tampa oant augustus 1869 as in besettingsmacht fungearren.
Koart nei de oarloch briek der in epidemy fan 'e giele koarts út yn Tampa, dy't mei tuskenskoften oant yn 'e 1870-er jierren oanhold, en foar in nije ûntfolking fan it gebiet soarge. Yn 1883 joech it leger Fort Brooke op, mei't it tsjin dy tiid gjin funksje mear hie. Utsein twa kanonnen dy't noch altiten tepronk steane op it terrein fan 'e Universiteit fan Tampa, binne alle spoaren derfan útwiske. Oant dy tiid wie Tampa mar in lyts fiskersplakje, mar om 'e midden fan 'e 1880-er jierren hinne waard der deunby fosfaat ûntdutsen (dat û.m. foar de produksje fan keunstmest brûkt wurdt). Dat joech de pleatslike ekonomy in bêste triuw yn 'e rêch, en Tampa hat noch altiten in grutte fosfaatútfier.
Koarte tiid letter waard Tampa ek op it spoar oansletten, wat de ekonomy noch mear stimulearre. Yn 1885 brocht Vicente Martínez Ybor syn sigarefabryk oer fan 'e Florida Keys nei Tampa. De neite ta Kuba makke de ymport fan goede Kubaanske tabak oer see maklik, en it nije spoar soarge foar de distribúsje fan 'e sigaren oer de rest fan 'e Feriene Steaten. Mei't Ybor mear arbeiders brûke moast as dat Tampa leverje koe, liet er om syn fabryk hinne hûnderten hûskes sette en loek er grutte oantallen Kubaanske en Spaanske sigaredraaiers oan. Oan 'e ein fan 'e 1880-er jierren folge der in ynfluks fan Italjaanske lânferhuzers en Joaden út East-Jeropa wei. Tsjin 1900 wennen der mear as 10.000 ymmigranten yn 'e wyk dy't doe Ybor City neamd waard.
Yn 'e iere tweintichste iuw kaam Tampa yn 'e greep fan ûnderskate groepen fan 'e organisearre misdie, dy't benammen yn 'e tiid fan 'e Drûchlizzing grutte winsten makken mei it slûkjen fan alkohol. Lettere striid om 'e macht resultearre yn 'e hegemony fan 'e organisaasje dy't laat waard troch de Sisyljaanske maffioso Santo Trafficante sr. Nei't dy yn 1954 oan kanker stoarn wie, krige syn soan, Santo Trafficante jr. it yn Tampa foar it sizzen. Dy sleat ferbûnen mei maffiafamyljes yn New York en hie grutte macht yn Floarida en it Kuba fan foar de kommunistyske revolúsje. Dat rûn oan 'e ein fan 'e fyftiger jierren lykwols op 'e non, doe't by in ûndersyk fan 'e nasjonale oerheid de spektakulêre korrupsje fan ûnderskate stedsbestjoerders fan Tampa oan it ljocht kaam.
Tampa hjoed de dei
De ekonomy fan Tampa stipet hjoed de dei beanmmen op 'e tsjinstesektor, detailhannel, it fersekeringswêzen, transport, de ûnreplikgoedmerk en toerisme. Fral dat lêste is in noch altiten groeiende brâns. Boppedat bringe in protte minsken út it hiele lân yn Tampa de wintermoannen troch. Toeristen kinne yn Tampa bgl. nei de Lowry Park Zoo, de pleatslike dieretún, dêr't mear as 2.000 eksoatyske en lânseigen bisten te sjen binne; it Floarida-akwarium, mei mear as 20.000 soarten seeplanten en -dieren; of de Busch Gardens Tampa Bay, in ferdivedaasjepark dat it wrâlddiel Afrika as tema hat. Op it mêd fan museä binne der û.m. it Museum fan Wittenskip en Yndustry (MOSI) en it Tampa Museum of Art. Ek it besichtigjen wurdich binne de histoaryske wyk Ybor City en de ûnbidige Sunshine Skyway Bridge oer de Baai fan Tampa. Oare foarmen fan fermaak wurde bean troch de nachtklubs yn it Channelside Distrikt.
Tampa hat twa universiteiten: de Universiteit fan Súd-Floarida (USF) en de Universiteit fan Tampa (UT). Ek sit it Wikimedia-haadrekkensintrum yn 'e stêd. Fierders is Tampa de thúsbasis fan it Amerikaansk footballteam de Tampa Buccaneers, it iishockeyteam de Tampa Bay Lightning en it honkbalteam de Tampa Bay Rays.
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe yn Tampa fan 'e befolking 12,2 % 65 jier of âlder en 24,6% jonger as 18 jier. Fierders bestie 33,7% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 20,1% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie neffens gegevens yn 2010 sa: 46,3% blanken; 26,2% swarten; 23,1% Latino's; 3,4% Aziaten; 0,4% Yndianen; 0,6% oaren of fan mingd etnysk komôf. Op taalkundich mêd waard fêststeld dat 77,4% fan 'e befolking yn 'e hûs inkeld Ingelsk spriek, wylst it Spaansk mei 17,8% op it twadde plak kaam. De op twa nei grutste taal wie it Frânsk, mei 0,6%. Yn 2006 kaam út in wittenskiplik ûndersyk nei foarren dat Tampa neffens prosinten fan 'e befolking (6,1%) ien fan 'e grutste homoseksuële en lesbyske mienskippen fan 'e Feriene Steaten hat.
Hans van der Horst
Johannes Hendrik Willem van der Horst, meast Hans van der Horst, (Amsterdam, 1941), is in byldzjend keunstner út Ljouwert.
Tampa (Floarida)
Klimaat
Tampa leit yn 'e oergongssône fan in tropysk en in subtropysk klimaat, en hat sadwaande hjitte simmers en tige mylde winters. Jannewaris, de kâldste moanne, hat in trochsneed deitemperatuer fan 21,1 °C, yn augustus, de waarmste moanne, is dat 32,3 °C. Rekôrtemperatueren wiene 37 °C op 5 juny 1985 en –8 °C op 13 desimber 1962. De jierlikse delslach is yn Tampa trochstrings 1.175 mm, wêrfan't it meastepart yn it simmerfearnsjier fan juny oant en mei septimber falt yn 'e foarm fan frijwol deistich swierwaar, ornaris op 'e middei. Dêrby wurdt it gebiet om 'e Baai fan Tampa hinne algemien erkend as de "wjerljochthaadstêd fan Noard-Amearika", mei't wjerljochtslaggen der jiers 10 deaden en 30 ferwûnen feroarsaakje.
Hans van der Horst
Hy makket benammen tekeningen, grafyk en skilderijen. Underwerpen binne meast portretten, stedsgesichten en ynterieurs mei dêryn har ferfjemdzjende persoanen of foarwerpen. Net sûnder humor en grimmitigens byldet er de sfear fan de belle-epoque en gay-twenties, yn it earstoan yn spontane, letter yn mear glêde figurative trant.
Tampa (Floarida)
Klimaat
De lêste mjitbere snie yn Tampa foel op 19 jannewaris 1977. It wie mar in laachje fan ½ sm, mar it ûntwrichte de stêd, dy't op sok waar totaal net taret wie, in hiele dei. Fierders leit Tampa ek yn it paad dat tropyske stoarmen elts jier geane fan 'e Atlantyske Oseaan nei de Golf fan Meksiko. De stêd krige foar it lêst in foltreffer fan in orkaan te ferwurkjen yn 1921. Dat liek yn 2004 eefkes feroarje te sillen, doe't de orkaan Charley rjocht op Tampa tasette. De stêd waard evakuëarre, mar it rûn mei in skamper ôf doe't Charley op it lêste momint fan rjochting feroare.
Hans van der Horst
Van der Horst krige yn 1971 de earste priis fan it Willink van Colllumfûns fan Arti et Amicitiae. Publisearre yn 1971 it Album Ljouwert anno 1600 yn 48 gesichten. Wurk fan him waard oankocht troch de provinsje Fryslân.
Alde Leie
Alde Leie is in doarp dat yn de gemeente Ljouwert leit. Alde Leie leit noardeastlik fan Froubuorren, súdeastlik fan Aldebiltsyl en westlik fan Hijum en Feinsum. De doarpskearn fan Alde Leie leit oan de Leijster Hegedyk, Langedyk, Arjen Roelswei en Leister Feart (Muntspaed en De Streek).
Sûnt 1984 is hiel Alde Leie in selsstannich doarp, dêrfoar wie it in buorskip dat by Feinsum, Hallum en Froubuorren hearde.
Alde Leie hat  ynwenners.
Skiednis
Alde Leie ûntstie by de Aldeleistersyl, in slûs dy’t oanlein wie foar de ôfwettering fan Eastergoa op de Middelsee. Al gau krige dy syl ek in funksje as foarhaven fan Ljouwert. De hannelsstêd Ljouwert hie gjin streekrjochte ferbining mei de see, dy rûn oer de Dokkumer Ie. It ûnderhâld fan de Ie joech lykwols lang swierrichheden. De oanlizzende doarpen moasten de Ie befarber hâlde, mar dy hienen dêr sels gjin belang by en wienen al tefreden as se it oertallich wetter mar op de Ie kwyt koenen. Ljouwert socht dêrom nei alternativen en fûn dy yn de de Hijumer en Feinsumer fearten. De Hijumerfeart kaam as grinsfeart by de syl út en de Feinsumerfeart krige in oansluting. Alde Leie waard sa seehaven. De Saksyske hartoggen hawwe der sels noch in dûanepost hân.
Mei de ynpoldering fan It Bilt waard it belang fan de slûs ek minder. Der is noch besocht om in ferbining te meitsjen mei de Nije Syl, de doe nije slûs yn wat no Aldebiltsyl is. Dy ferbining is der kommen, mar foar de skipfeart hat dy nea wichtich west. Yn ‘e rin fan de tiid is de slûs dan ek ferfallen.
It doarp bestie al yn de midsiuwen, mar is pas yn 1985 ien doarp wurden. Dêrfoar foel it ûnder trije gemeenten en wie it in part fan Feinsum, Hallum en Froubuorren. Op 1 jannewaris 1974 waard it part yn Ljouwerteradiel in doarp en op 1 jannewaris 1975 it part yn Ferwerderadiel ek. It part yn It Bilt bleau in buorskip oant by de gemeentlike weryndieling fan 1984 hiel Alde Leie in doarp fan Ljouwerteradiel waard. Sûnt de lêste weryndieling fan 2018 heart it doarp by de gemeente Ljouwert.
De namme Alde Leie sil ôflaat wêze fan it wurd leie, dat wetterin betsjut.
Sodom
De trije gritenijen dêr’t Alde Leie ûnder foel beskôgen it as nimmenslân. It waard in plak foar sa’n sân, acht doarpen om earme arbeiders, widdo's en wezen hinne te stjoeren. Bakker J.S. van de Steegh beskreau it earmhûs en de bewenners fan Alde Leie as 'Triennebuorren'. Allinne yn 'e maitiid en de simmer soarge de wjuddersbaas foar wurk om it lân foar de boeren túchfrij te hâlden. Op sneontejûn waard it swierfertsjinne lean dan yn de fjouwer oant fiif kroegen fan Alde Leie fersûpt. Jûns kamen der dan plysjes om der op ta sjen dat it net op moardzjen útrûn. Alde Leie krige sa de bynamme ‘Sodom’. De doarpen deromhinne dienen eins neat om dêr ferbettering yn oan te bringen en ek de herfoarme tsjerke liet it ôfwitte. In oare bynamme fan Alde Leie is 'Hier troch de pet', mooglik ek in ferwizing nei de grutte earmoede yn it doarp en dat de manlju gjin jild hiene in nije pet te keapjen.
De eardere tsjerken
thumb|left|Op dizze âlde foto stiet de Frije-Evangelyske Tsjerke noch. De fertutearze Leisters hawwe yn 1875 it inisjatyf nommen om dan sels mar in tsjerklike mienskip op te rjochtsjen. As earste dûmny waard Marinus Mooij beroppen. Mooij wie in foar dy tiid goed traktemint fan 500 gûne tasein. Doe’t er kaam die lykwols bliken dat de tritich húshâldings net mear as 50 gûne opbringe koenen. Mooij bleau en waard in omreizgjend evangelisaasjedûmny. Hy sammele jongerein om him hinne en as de ‘Emausgongers’ teagen se de omkriten fan Alde Leie troch. Ut in ferslach fan 1880 blykt dat de tsjerke, dêr’t 500 minsken ynkoenen, sneins grôtfol wie. Mooij hat him foaral talein op de drankbestriding. Yn 1918 waard besletten om de tsjerke yn Alde Leie te sluten en dy oer te pleatsen nei Aldebiltsyl, om’t dêr de measte leden wennen. De tsjerke is doe ôfbrutsen.
thumb|260px|Grifformearde tsjerke fan Alde Leie Yn 1910 waard de Grifformearde Tsjerke fan Alde Leie en Froubuorstersmûne stifte. De tsjerke hat noait in eigen dûmny hân. Der kaam in gearwurkingingsferbân mei de tsjerke fan Hijum/Feinsum. Yn 1971 is de tsjerke gearfoege mei dy fan Aldebiltsyl. It gebou stiet der noch.
left|thumb|Doe’t de trein noch ried. Alde Leie hie in stasjon op de line fan de Noarder Lokaal Spoarwei fan Ljouwert nei Harns. Alde Leie hat noait yn it spoarboekje stien. Dêryn stie Vrouwbuurstermolen. It gebou stiet der noch op ‘e grins mei Buerstermûne en is no wenhûs wurden.
thumb|260px|Balkendstermûne (foargrûn) mei dêr efter de [[Slachdykstermûne|Slachdykster Mûne]] Oan de Feinsumer Feart stiet de Balkeinsterpoldermûne út 1844. Tusken 1983-1987 hat de mûne ûnder hannen west en is doe oerdroegen oan de Stifting De Fryske Mole.
Kastiel Beauvoorde
Skiednis
De earste bekende bewenner fan it kastiel wie Jan de Valuwe, dy't yn 1408 de lienhearrjochten krige fan Jan sûnder Freze.
Alde Leie
De eardere tsjerken
Yn 2007 hat sa likernôch de helte fan de ynwenners fan Alde Leie meiwurke oan it oerdwaan fan ien fan harren postkoadesn it nije doarp Nij Altena. Troch de sitewaasje dat Alde Leie foar de weryndieling yn twa gemeenten de status fan doarp hie, hie it ek twa postkoaden krigen. Doe't der foar Nij Altena binnen it regio-tsiental gjin postkoade mear frij wie, fûn de Topografyske Wurkgroep Fryslân nei wat sneupen yn Alde Leie twa. Op 1 maaie 2008 hat TNT Post postkoade 9072 oersetten nei Nij Altena.
Kastiel Beauvoorde
Skiednis
It kastiel waard yn 1584 troch de geuzen yn 'e brân stutsen en om 1616 hinne mei behâld fan in pear muorredielen yn renêssânsestyl op 'e nij boud. De bewenner doe wie Jacob de Bryarde. Syn neiteam hie it kastiel oant 1828 yn besit. Tsjin dy tiid wie it domein in kastielhoeve woarn en lang om let net mear as in pleats, dy't ôfbrusten wurde soe.
Taniamear
De Taniamear is in feart yn de gemeente Ljouwert. De feart rint oan de súdkant fan de Ljouwerter- of Havankbosk en rint oan de eastkant besuden Snakkerbuorren út yn de Dokkumer Ie. Oan de oare kant fan de Ie rint de Bonkefeart fierder njonken de N355 nei Hurdegaryp.
Alde Leie
Slûs mei fiskhevel
thumb|left|Slûs yn 'e Leisterfeart Op 16 july 2010 waard de nije slûs yn de noardlike Alvestêdenfarrûte yn gebrûk nomd. De trochgeande farrûte is boud omdat it polderpeil yn It Bilt leger is as de Fryske boezem. It 30 meter lange bousel wurket, nei oanmelden mei in knop, folslein automatysk. Njonken de slûs is in fiskpassaazje oanlein. Dy moat foar migraasje en útwreiding fan it leefgebiet fan fisken soargje. De fiskhevel rint as in swarte buis oer in dykje. Oan de boppekant sitte inkele rútsjes wêrtroch't yn de buis sjoen wurde kin. De rútsjes kinne fan de bûtenkant ôf skjinmakke wurde mei lytse wisserkes.
Kastiel Beauvoorde
Skiednis
Yn 1875 koe Arthur Merghelynck it kastiel troch in restauraasje en werbou mar krekt foar de folsleine ôfbraak sparje. De hjoeddeiske ynrjochting is ek fan him ôfkomstich. Hy liet it kastiel troch de stedsarsjitekt fan Veurne, Jozef Vinck, útwreidzje en hy rjochte it kastiel mei 17e-iuwsk wurk en reproduksjes yn. Ek liet er in Frânsk-Ingelske tún oanlizze.
Merghelynck († 14 july 1908) hie gjin bern en yn 1905 liet er by testamint syn besit nei oan de Belgyske Steat, dy't it ornearje moast foar de Keninklijke Akademy fan Nederlânske Taal en Letteren (KANTL). Syn widdo Julienne Flyps bleau oant har ferstjerren yn 1941 noch op it kastiel wenjen en dêrom koe de Flaamske Akademy der pas nei de Twadde Wrâldkriich gebrûk fan meitsje.
Alde Leie
Mienskip
thumb|left|Doarpshûs Us Gebou Alde Leie is foaral op Froubuorren rjochte. Ek it ferieningslibben wurdt mei Froubuorren dield. De tradisjonele skelnamme foar Aldeleisters is "hier troch de pet", in ferwizing nei de earmoede eartiids. De doarpskrante hjit 'De Pet'.
Alde Leie hat ek in eigen doarpsflagge. Trije banen, read, giel en blau. De flagge is al opnaam yn it Flaggeboek Hesman, likernôch 1702 en is op 'e nij oannaam yn 2001.
Kastiel Beauvoorde
Skiednis
It kastiel waard yn 1987 as monumint beskerme. Yn 1998 droech KANTL it behear oer oan de Stichting Vlaams Erfgoed (letter Erfgoed Vlaanderen), wylst de Belgyske Steat it kastieldomein yn 2003 oerdroech oan de Flaamske Mienskip. Sûnt dy tiid soarget de feriening Erfgoed Vlaanderen foar it behear. Yn 2012 waard Erfgoed Vlaanderen opnaam yn de nije Flaamske erfgoedorganisaasje Herita.
Kastiel fan Beauvoorde kin yndividueel besichtige wurde mei in audiogids. Der is in besikerssintrum. Simmerdeis wurde der ekposysjes en oare kulturele aktiviteiten organisearre.
Feriening foar Folksfermaken Klaas Mug
De Feriening foar Folksfermaken Klaas Mug (Nederlânsk en offisjeel: Vereniging voor Volksvermaken Klaas Mug) is in organisaasje yn it Fryske doarp Rie. Dizze feriening is de pleatslike keatsklub, mar organisearret dêrnjonken ek elts jier it Riester doarpsfeest. De Feriening foar Folksfermaken Klaas Mug waard yn 1898 oprjochte, en fierde sadwaande yn 2018 syn 120-jierrich bestean.
Dat waard dien mei in útwreide doarpsfeest fan fjouwer dagen fan freed 6 oant en mei moandei 9 july, mei in optocht fan fersierde prealweinen, fytsen en persoanen, in keatspartij en in merke. Op 'e freedtejûn wie der in optreden fan Rockabilly en Rock 'n Rollband Tess and Her Highway Patrol, en op sneontejûn fersoarge coverband Prime Suspect de muzyk yn 'e feesttinte.
Alde Leie
Skoalle
Alde Leie hat gjin eigen skoalle mear. Yn de eardere skoalle is tsjintwurdich it doarpshûs ûnderbrocht. De bern geane nei Froubuorren nei skoalle. thumb|260px|18e-iuwsk pleatske oan 'e Slink
Ferienings
( Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside) thumb|260px|Leisterbrêge
Befolkingsferrin
* (Ferdieling oer de gemeenten: Ljouwerteradiel 175, Ferwerderadiel 87 en It Bildt 12.)
Berne
thumb|260px|Leijester Hegedyk rjochting Arjen Roelswei
Strjitten
Arjen Roelswei, De Streek, It Skoalpaad, Langedyk, Leister Hegedyk, Mûntspaad, Oan 'e Slink, Op 't Fintsje, Pollepaad.
Oblasten fan Ruslân
De Russyske Federaasje is ûnderferdield yn 83 ferskillende bestjoerlike ienheden, wêrûnder 46 oblasten. It wurd oblast’ (Область) is Russysk foar "provinsje". Oblasten hawwe in eigen parlemint (dûma) en fertsjintwurdigers yn it federale parlemint, de steatsdûma. De gûverneur fan in oblast is teffens lid fan 'e Federaasjeried fan Ruslân, wat it federale hegerhûs fan Ruslân is. Oblasten hawwe gjin selsbestjoer, sa't de autonome republiken dat wol hawwe.
Alde Leie
Alde Leie of Aldeleie
Yn septimber 2007 hat it doarpsbelang de fraach oan 'e ynwenners foarlein hoe't hja de Fryske namme fan it doarp skriuwe. De útslach wie dat sa'n 80 persint Alde Leie skriuwt en net 'Aldeleie'. De 'foute' namme Aldeleie komme se noch mar in jier as tweintich tsjin. De Topografyske Wurkgroep Fryslân hat foar it doarpsbelang útsocht hoe't it misgien is. Fêst te stellen is dat yn alle gefallen it Frysk Wurdboek 1984 fan de Fryske Akademy de namme Aldeleie neamt. De TWF hat yn syn Standertlist 1997 de Akademy folge. Soks hie fan gefolgen dat de Provinsje Fryslân, dy't mei dy standertlist wurket, ek Aldeleie ynstee fan Alde Leie brûkte. It wie yn it Frysk oangeande plaknammen gewoan om in adjektyf as âlde, nije en hege as foarheaksel oan de namme te heakjen. By de Steatestavering fan de jierren 1970 liket dy gewoante by plaknammen strakker hantearre, mar der binne útsûnderings: Alde Ouwer, De Lytse Jouwer, Nij Beets en Alde Leie. De lêste is ferkeard yn it wurdboek kaam. Om't de Fryske plaknamme Alde Leie of Aldeleie net wetlik fêstlein is, stiet it doarpsbelang no sterk mei de skriuwwize Alde Leie. Op 13 maart 2008 hat de gemeenterie fan Ljouwerteradiel de namme foar de Gemeentlike Basis Administraasje fêststeld as Alde Leie. De Frysk Akademy hat tasein de namme sa yn de wurdboeken op te nimmen.
Oblasten fan Ruslân
Yn 2000 is der in oerkoepeljende bestjoerlike laach boppe de oblasten ynsteld, dy fan 'e federale distrikten. Dêryn wurde de bestjoerlike ienheden (46 oblasten of provinsjes, 9 territoaria, 2 federale stêden, 4 autonome gebieten, 1 autonome provinsje en 21 autonome republiken) yn groepen yndield, poer om regear en plenning makliker te meitsjen. Sokke federale distrikten binne te ferlykjen mei de lânsdielen fan Nederlân; krekt as bygelyks Noard-Nederlân, dêr't foar it gemak Fryslân, Grinslân en Drinte wol ûnder beflapt wurde, hawwe se gjin inkele basis yn 'e grûnwet, en likemin wurde se as lidsteaten fan 'e Russyske Federaasje beskôge.
Sint-Karelsmûne
De Sint-Karelsmûne is in wynmûne oan de Debarkestrjitte yn it doarp De Moeren, dat heart ta de West-Flaamske gemeente Veurne, Belgje.
De funksje fan de rûne stiennen mûne wie it bemeallen fan polder De Moeren.
Skiednis
Mei ear as 20 wynmûnen waard yn de 17e iuw it polderlânskip fan De Moeren droechlein. Fan dy mûnen bleau gjin ien oer. De hjoeddeiske Sint-Karelsmûne waard tusken 1814 en 1820 boud en yn 1850 op 'e nij boud. Oarspronklik hie de mûne de namme De Schelde.
De mûne waard yn 1930 renovearre en yn 1934 krigen de roeden it Dekker-systeem. De houten fizel waard yn 1939 ferfongen troch in fizel fan metaal. Yn 1943 waard de mûne erkend as monumint.
In diselgemaal ferfong yn 1967 de wynkrêft en letter kaam der in elektrysk gemaal.
De mûne is yn de jierren 2014-2018 restaurearre en mealree makke. It is de iennige wurkjende fizelmûne fan Belgje.
Cobra The Impaler
Cobra The Impaler is in Belgyske trashmetalband oprjochte yn 2020 yn Gint troch Tace DC. Syn earste rekruut wie hjoeddeistich Megadeth-drummer Dirk Verbeuren, mar dy joech al gau nei't yn 2022 de fûneminten fan it earste album lein wiene de drumstokken troch oan Ace Zec. Yn 2022 brocht de band it album Colossal Gods út.
Edgar Rice Burroughs
Edgar Rice Burroughs (Chicago, 1 septimber 1875 – Encino (Kalifornje), 19 maart 1950) wie in Amerikaansk skriuwer, dy't it bekendst waard as de geastlike heit fan 'e held en master fan it oerwâld Tarzan. Njonken aventoerefiksje yn it ramt fan 'e Tarzan-romans en oare searjes skreau Burroughs ek science fiction, lykas de Barsoom-rige oer de heldhaftige Martiaanske aventoersman John Carter, fantasy, lykas de Pellucidar-searje oer in ferlerne wrâld yn 'e midden fan 'e Ierde, en fierders histoaryske romans en westerns. Yn syn eigen tiid waarden syn wurken oer it algemien beskôge as pulpromans, mar nettsjinsteande dat hawwe fral de Tarzan-romans in bliuwende ynfloed op 'e Westerske kultuer útoefene.
Jonkheid en oplieding
Burroughs waard yn 1875 yn in begoedige fermidden berne yn Chicago, yn 'e Amerikaanske steat Illinois, as de fjirde soan fan majoar George Tyler Burroughs (1833-1913), in sakeman en feteraan út 'e Amerikaanske Boargeroarloch, en dy syn frou Mary Evaline Zieger (1840-1920). Hy wie fan heitekant fan etnysk Ingelsk en fan memmekant fan etnysk Dútsk komôf. Syn middelnamme, Rice, wie de famkesnamme fan syn beppe oan heitekant, Mary Rice Burroughs (1802-±1870).
Syn ûnderwiis genoat Burroughs oan in stikmannich pleatslike skoallen yn Chicago. Under de grutte grypepidemy fan Chicago, yn 1891, brocht er in healjier troch op 'e ranch fan ien fan syn bruorren oan 'e igge fan 'e rivier de Raft yn 'e steat Idaho. Nei't er de middelbere skoalle trochrûn hie, waard Burroughs nei Andover, yn Massachusetts, stjoerd om fierder te learen oan 'e Phillips Akademy. Dêrnei gied er nei de Militêre Akademy fan Michigan yn Orchard Lake Village, yn 'e neite fan Detroit, om syn oplieding te foltôgjen. Burroughs studearre dêr ôf yn 1895.
Karriêre
Nei't er ôfswaaid wie út it leger, doarme Burroughs in hoart om. Hy wurke in skoft op in ranch yn Idaho, mar bedarre úteinlik wer yn Chicago, dêr't er yn 1899 by it bedriuw fan syn heit oannommen waard. Yn 1904 naam er ûntslach en begûn los wurk te dwaan, earst yn Idaho en letter yn Chicago. Tsjin 1911, doe't er al sân jier leechbetelle baantsjes hân hie, wurke Burroughs by in gruthannel yn potleadslipers.
Yn dy snuorje hie Burroughs in protte frije tiid, dy't er opfolle mei it lêzen fan pulptydskriften. Yn 1929 soed er by in fraachpetear mei The Washington Post fertelle hoe't er derby kaam om sels skriuwer te wurden: "[…] as minsken betelle krigen foar it skriuwen fan sokke rommel as dy't ik yn guon fan dy blêden lies, [tocht ik] dat ik wol krekt sokke rommel skriuwe koe. Sterker noch, hoewol't ik noch nea in ferhaal skreaun hie, wie ik der folslein wis fan dat ik ferhalen skriuwe koe dy't krekt sa fermaaklik en wierskynlik noch folle fermaakliker wêze soene as alles dat ik yn dy tydskriften lies." Mei't er lykwols syn goede namme net ferdwaan woe, liet Burroughs, alteast yn 't earstoan, syn wurk publisearje ûnder it pseudonym Norman Bean.
Burroughs syn earste roman, Under the Moons of Mars, waard as fúljeton publisearre yn edysjes fan it tydskrift The All-Story, dy't útkamen fan febrewaris oant july 1912. Under the Moons of Mars wie behalven de debútroman fan Burroughs ek it earste diel fan 'e Barsoom-searje, oer de heldhaftige Ierdling John Carter, dy't ûnferwachts transportearre wurdt nei de planeet Mars (dy't bewenne blykt te wêzen) en dêr it iene aventoer nei it oare belibbet. Burroughs fertsjinne oan Under the Moons of Mars $400 (wat yn hjoeddeistich jild delkomt op $9.775). Yn boekfoarm waard Under the Moons of Mars foar it earst yn 1917 publisearre, troch útjouwerij A.C. McClurg fan Chicago, hoewol ûnder in oare titel: A Princess of Mars. Dy namme hat de roman neitiid altyd holden.
Al rillegau joech Burroughs syn oare wurk deroan en begûn er him foltiids oan syn skriuwkarriêre te wijen. Tsjin 'e tiid dat it fúljeton fan Under the Moons of Mars folslein publisearre wie, hied er al twa oare romans foltôge, wêrûnder syn bekendste en ynfloedrykste wurk, Tarzan of the Apes. Dat gie oer de held Tarzan, de soan fan in aadlik Britsk troud pear dat nei in skipbrek strânet op in ûnbewenne diel fan 'e Afrikaanske kust. Hja komme dêr al rillegau om, mar harren poppe wurdt grutbrocht troch in gorilla en groeit yn it wyld op. Hy ûntwikkelet op dy manear in ynstinktyf begryp fan 'e wylde dieren en groeit út ta de master fan it oerwâld, en rekket lang om let fereale op Jane Porter, de dochter fan in blanke Amerikaanske sindeling.
Tarzan of the Apes waard fan oktober 1912 ôf as fúljeton yn The All-Story publisearre, en ferskynde yn 1914 by McClurg as boek. In twadde roman yn 'e Tarzan-rige, The Return of Tarzan, folge yn 1913 as fúljeton en yn 1915 as boek. Noch 22 oare romans oer Tarzan kamen by Burroughs syn libben út, mei dêropta wiene der twa dy't postúm ferskynden. Tarzan wie Burroughs syn meast súksesfolle searje. It personaazje fan Tarzan wie in kulturele sensaasje doe't er yntrodusearre waard, en Burroughs wie wisberet om fan dy populariteit op eltse mooglike wize te profitearjen. Dêrta risselwearre er om 'e Tarzan-ferhalen adaptearje te litten ta strips, films en wat tsjintwurdich merchandising neamd wurde soe. Doetiidske ekspêrs retten him dat ôf, om't neffens harren sokke ferskillende media inkeld mei-inoar konkurrearje soene, mei as gefolch in delgong yn populariteit. Burroughs sette syn sin troch en bewiisde dat de ekspêrs it mis hiene: it publyk woe Tarzan hawwe hoe't se him mar krije koene. It personaazje groeide binnen tweintich jier út ta in wier kultureel ikoan dat sa'n ynfloed krige op 'e Westerske kultuer dat it tsjintwurdich net mear wei te tinken is.
Yn 1915 of 1919 (de boarnen sprekke inoar tsjin) kocht Burroughs in grutte ranch yn Súdlik Kalifornje, fuort benoarden Los Angeles, dy't er nei syn held Tarzan 'Tarzana' neamde. De ynwenners fan 'e mienskip dy't al rillegau om dy ranch hinne groeide, stimden yn 1927 foar it behâld fan dy namme doe't harren mienskip in formeel plak waard: Tarzana (Kalifornje). Datselde jiers waard ek yn 'e steat Teksas in doarp stifte dat Tarzan (Teksas) hiet.
Njonken de aventoereromans oer Tarzan en Jane en de science fiction-romans fan 'e Barsoom-rige, dêr't alve dielen fan ferskynden, skreau Burroughs ek oare searjes en sjenres. Sa hearde de Pellucidar-searje, wêryn't in ferlerne wrâld yn it holle binnenste fan 'e Ierde ûntdutsen wurdt, ta it fantasysjenre. (Burroughs ferbûn de Pellucidar-boeken mei syn Tarzan-searje troch Tarzan yn Tarzan at the Earth's Core ek nei de ferlerne wrâld yn 'e holle Ierde ôfreizgje te litten.) De Venus-searje en The Moon Maid-trilogy binne krekt as de Barsoom-rige science fiction, de Mucker-searje bestiet út aventoereromans en de Caspak-searje is fantasy. Burroughs skreau ek ferskate op harsels steande aventoereromans, histoaryske romans en westerns. Behalven yn The All-Story publisearre er ek in protte fan syn wurk yn it pulpblêd Argosy. Yn 1923 rjochte er syn eigen útjouwerij op, Edgar Rice Burroughs, Inc., sadat er tenei syn wurk yn eigen behear útjaan koe.
Yn 1941 wenne Burroughs yn Hawaï doe't op 7 desimber fan dat jier de Japanske oanfal op Pearl Harbor plakfûn, wêrby't de Amerikaanske Pasifyske Float yn 'e lagune Pearl Harbor op Hawaï bombardearre waard. Hoewol't er al yn 'e sechstich wie, frege en krige Burroughs neitiid tastimming om yn 'e Twadde Wrâldoarloch as oarlochskorrespondint te tsjinjen. Oer dat diel fan syn libben skreau William Brinkley letter de bestseller Don't Go Near the Water. Nei ôfrin fan 'e oarloch kearde Burroughs werom nei Súdlik Kalifornje, dêr't er him nei wenjen sette yn Encino.
Priveelibben
Yn jannewaris 1900 troude Burroughs mei Emma Hulbert (1876-1944), mei wa't er as teenager al ferkearing hân hie. Mei har krige er trije bern: dochter Joan (1908-1972), dy't letter trouwe soe mei James Pierce, in akteur út Tarzan-ferfilmings; soan Hulbert (1909-1991); en soan John Coleman Burroughs (1913-1979), dy't sels ek skriuwer, mar fral yllustrator waard. De Amerikaanske regisseur Wes Anderson is in oerpakesizzer fan Burroughs, en de akteur Reid Markel is in betoerpakesizzer.
Yn 'e 1920-er jierren waard Burroughs in piloat nei't er in Security Airster S-1 oanskaft hie. Hy fitere de leden fan syn gesin oan om ek it fleanbrevet te heljen. Yn 1934 einige syn houlik mei Emma yn in skieding, wêrnei't er yn 1935 wertroude mei de eardere aktrise Florence Gilbert Dearholt, in skieden frou dy't earder troud west hie mei syn freon Ashton Dearholt. Nei dat houlik adoptearre Burroughs de beide bern fan syn nije frou. Harren houlik hold lykwols gjin stân en einige yn 1942 yn in nije skieding.
Ferstjerren
Nei in perioade fan oanboazjende minnichte kaam Edgar Rice Burroughs op 19 maart 1950 yn syn wenplak Encino te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 74 jier. Hy hie doe krapoan 80 romans skreaun.
Auteur Ray Bradbury sei letter yn in fraachpetear mei it literêr tydskrift The Paris Review: "Edgar Rice Burroughs soe himsels nea beskôge hawwe as ien dy't it spul opskoddet en tagelyk maatskiplike ferplichtings hat. Mar, sa't bliken dien hat – en ik mei dit graach sizze om't it eltsenien freeslik lulk makket – wie Burroughs nei alle gedachten de ynfloedrykste skriuwer yn 'e hiele skiednis fan 'e wrâld." Yn 2003 waard Burroughs ynhuldige as lid fan 'e Science Fiction Hall of Fame.
Slach by Kassel (1071)
De Slach by Kassel fûn plak op 22 febrewaris 1071. It waard útfochten op de noard-eastlike flank fan de Kasselske berch yn Frankryk. It wie in militêr treffen om de hearskippij fan it Greefskip Flaanderen tusken Arnulf III en Robrecht I fan Flaanderen. De slach waard wûn troch Robrecht.
De Slach
Arnulf III hie as âldste soan fan greve Baldwyn VI rjocht op de titel fan greve. Hy krige dêrby stipe fan syn mem Richilde fan Henegouwen en har tredde man, William Fitzosburn, greve fan Hereford (dy't by Kassel sneuvelje soe).
Syn omke Robrecht I fan Flaanderen, dy't krekt as him oanspraak makke op de opfolging, beskuldige Arnulf fan tiranny en it kaam tusken beiden ta in treffen by Kassel. De slach waard troch Arnulf ferlern (fan dêr syn bynamme de ûngelokkige), nettsjinsteande de stipe fan in koalysje besteande út syn lienhear de Frânske kening Filips I, syn omke Willem de Oermasterer, greve Hendrik II fan Leuven (as neef fan Richilde) en de ridders en stêden út foaral it Pikardyske part fan Flaanderen.
Foar syn ynvestituer yn Flaanderen koe Robrecht nei de striid dochs it fertrouwen fan de Frânske kening winnen, troch tasizzing fan in houlik tusken syn styfdochter Bertha fan Hollân mei Filips I fan Frankryk.
Noorder Compagnie
Toanielgroep De Noorder Compagnie wie fan 1967 oant 1980 in toanielselskip út Drachten.
De artistike lieding wie yn hannen fan de oprjochters Jaap Maarleveld en syn frou Manon Alving. De saaklike lieding lei yn de begjinjierren by Jan A. de la Mar. Bekende akteurs fan dit selskip wienen ûnder oare Robert Sobels, Diny de Neef, Ad Noyons, Sacco van der Made, Fiet Dekker, Babette Mulder, Rutger Hauer, Pieter Groenier en Joop Wittermans. It selskip gie ten ûnder troch konflikten tusken bestjoer, lieding en subsydzjejouwers oer de te folgjen artistike koers. De Compagnie socht in mjuks fan lichte stikken en eigentiids wurk fan Hugo Claus, Harold Pinter en Kroetz. Se spilen benammen yn sealen en sealtsjes op it plattelân, mar mei teater De Lawei as thúsbasis. Yn 1980 waard it toanielselskip opheft, it argyf wurdt bewarre by Tresoar. De groep waard fuortsetten as Stichting Noordelijk Theater De Voorziening.
Sjieuwe Borger
Sjieuwe Borger (Meppel, 3 desimber 1964) is in Frysk skriuwer.
Biografy
Sjieuwe Borger waard berne yn Meppel, mar hat syn jeugd trochbrocht yn Grou. Nei't er op de middelbere skoalle klear wie, studearre er fan 1983 oant 1989 rjochten oan de Universiteit fan Grins. Doe't er op de legere skoalle siet, skreau er al ferhalen. Doe't er acht wie, hie er in boekje skreaun fan sa'n fyftich, sechstich siden. Op de middelbere skoalle wie er al ris begûn om in science fiction-roman te skriuwen, mar dy is nea ôfkommen. Hy hie altiten al serieuze aspiraasjes nei it skriuwersfak, mar hy fûn de wurden en de rêst pas let. Dat wie yn de tiid doe’t er begûn te wurkjen as jurist healwei de jierren njoggentich. Yn dy tiid skreau er tegearre mei Durk van der Veen it lange ferhaal Modesta, dat fan july 1996 oant desimber 1999 yn ôfleveringen publisearre waard yn it tydskrift De Blauwe Fedde fan Nyk de Vries en Meindert Talma.
Ein augustus 2005 ferskynde syn debút yn boekfoarm: de roman It ferrin fan de tiid. It ferhaal spilet him foar it grutste part ôf yn Grins. De skriuwer seit yn in fraachpetear dat de sintrale fraach yn it boek is foarhoefier oft in minske ferantwurdlik is foar syn eigen libben. Eric Hoekstra wie oer it algemien posityf oer it debút fan Borger. Abe de Vries en Sietske de Jong wiene it meielkoar iens dat Borger in skriuwer mei talint is, mar dat guon dingen better kinne.
De twadde roman fan Sjieuwe Borger ferskynde begjin 2008 mei de titel Genesis abbekatekantoar. De roman spilet yn de advokatuer, dy’t iderkear kommersjeler wurdt. Borger hellet syn ûnderwerpen út it hâlden en dragen fan minsken dy’t har bewege yn akademyske en juridyske fermiddens.
Yn 2015 ferskynde syn fjirde roman, Eksamenjier.
Borger wennet mei syn frou en bern yn Ljouwert.
De Bjirmen (krite)
De Bjirmen foarmje in lânstreek yn it noardwesten fan 'e Nederlânske provinsje Fryslân. Mei de oantsjutting wurdt yn it foarste plak ferwiisd nei de doarpen Easterbierrum, Seisbierrum en Pitersbierrum en omkriten (en âldtiids ek it ferdronken Westerbierrum), mar by útwreiding kin it ek opfet wurde as namme foar it hiele eardere Barradiel, dus de doarpen Furdgum, Kleaster-Lidlum, Minnertsgea, Tsjummearum en Winaam ynbegrepen.
It wurd 'Bjirmen' is in fonetysk ôfsliten fariant fan 'Bierrumen'. 'Bierrum' komt fan it Aldfryske berim, fan bere, dat "hûs" of "skuorre" betsjut. Mei de útgong -im betsjut it sokssawat as by de huzen, wat ferlykber is mei de betsjutting fan De Bieren ûnder Waaksens, Bierum yn Grinslân en Loga Berum yn East-Fryslân.
De Bjirmen foarmje in krite mei in dúdlike eigen identiteit binnen it Klaaifryske gebiet, ynklusyf in eigen subdialekt, it Bjirmsk.
Wiën Tsjan
Wiën Tsjan ('Vientiane, Laotiaansk: ວຽງຈັນ Wieng Chan, IPA: wiəŋ-ʧan), is de haadstêd fan Laos en leit yn it Prefektuer Vientiane (Kamphaeng Nakhon Wieng Chan). De stêd leit oan de noardlike ouwer yn in bocht fan de rivier Mekong. De namme Wiën Tsjan komt fan Wieng (stêd of bemuorre plak) en Chan (de Lao ferfoarming fan it Sanskryt wurd Tjandana dat sandelhout betsjut). De Frânsen ferromanisearren de stavering ta Vientiane.
Wiën tjan wurdt mei Pnom Pen yn Kambodja en Saigon (Ho Tsji Minstêd) beskôge as de trije klassike Frânske Yndosineeske stêden. Dy wurde yn ferbân brocht mei de klassike koloniale Europeeske arsjitektuer.
Lolle van Houten
Lolle van Houten (Ljouwert, 5 septimber 1944 - dêre, 30 jannewaris 2008) wie bokser, sportskoallehâlder en strjitmakker.
Groeide op yn de Ljouwerter Houstrjitte. Bokste yn it swiergewicht en wie barkeeper/útsmiter. Waard op syn sechtjinde jier lid fan sportskoalle Frisia en learling fan Albert Groen. Koe profesjoneel bokser wurde, mar keas foar syn fertroude Ljouwert. Yn 1965 en 1970 kampioen swiergewicht fan Nederlân, 12 kear fan it Noarden en wûn de twadde priis yn it Achtjinlannentoernoai 1970. Ferlear doe yn de finale fan de kampioen fan Europa, de Roemeen Alexey.
Die foar Nederlân mei oan 10 ynterlânwedstriden en bokste mei elkoar 62 wedstriden.
Gegeven
Hjoed-de-dei kinne jo by kompjûtergegevens (lêste part is in hollanisme) tinke oan alle feitlikheden dy't yn kompjûterkoaden - ien-/nulkoaden - te beskriuwen binne. Sa binne der byld-, lûd-, tekst- en rekkenfeitlikheden.
De eardere hurde pûnskaartsjes fan de Girotsjinst litte mei 'gatsjes/gjin gatsjes' moai sjen hoe ienfâldich ien-/nulkoaden har beskriuwe lieten yn de praktyk. By it lêzen foel troch it iene ljocht en troch it oare net en sa kaam de 'taal' fan de kaartsjes yn de kompjûter.
Anna Elisabeth Buma
Anna Elisabeth Buma (Ysbrechtum, 16 desimber 1750 - Ljouwert, 23 augustus 1825) wie in skriuwster.
Se waard bekend as dichteresse en tige gelearde frou.
Navidukt Krabbersgat
It Navidukt Krabbersgat is in navidukt by Inkhuzen. It is it earste navidukt dat ea boud is en waard iepene yn 2003. De sluzen yn it navidukt hawwe in lingte fan 125 meter, in breedte fan 12,5 meter en in drompeldjipte fan 4,50 meter -NAP.
Sûnt 1975 wurdt de Markermar skieden fan de Iselmar troch de Houtribdyk. Dy dyk wie oanlein as mooglike grins fan de oan te lizzen Markerwaard. De Krabbersgatslús by Inkhuzen moast it farferkear tusken de beide marren fersoargje. Mar de slús krúst de autowei N302, dêrtroch hie sawol it wetter- as it weiferkear bot lêst fan de situaasje. Healwei de njoggentiger jierren waard besletten om dêr in akwadukt oan te lizzen.
Omdat de ferbining tusken de Markermar en de Iselmar allinnich troch it meitsjen fan in slús makke wurde koe, is der keazen foar de bou fan in navidukt, dêr’t de wei dan ûnder de dûbele slús troch giet.
thumb|right|250px|In loftfoto fan it Navidukt Krabbersgat.
It navidukt is lykas de polder op stiel fundearre. Dêrfoar is it besteande grûnpakket oant op in djipte fan 11,50 meter -NAP fuortbaggere en ferfong troch in sânlaach. Dat om genôch stiifheid yn de grûn te krijen. Auto’s kruse it navidukt op 10,80 meter -NAP. Om wetteroerlêst te foarkommen is de grûnwetterspegel yn de polder ferlege oant 12.00 meter -NAP. In wiidweidich drainaazje- en suveringssysteem soarget foar in goede wetterôffier as der tefolle delslach is.
Tearnzer Wielen
De Tearnzer Wielen is in marke yn de gemeente Ljouwert. De Wielen lizze yn de nijbouwyk Suderbuorren fan de stêd Ljouwert en hat ferbining mei it Van Harinxmakanaal en mei de nije farferbining foar rekreaasjefeart Steande Mêstrûte yn dizze wyk.
In wiel is de beneaming foar in plasse dy't ûntstien is troch in dyktrochbraak.
Yn Tearns leit, oan de westlike kant fan de Tearnsbrêge nei Himpens (Himpenserdyk), in troch de Gemeente Ljouwert oanlein skiereilantsje. Op fersyk fan Doarpsbelang Himpens-Tearns hat dit de namme  Kop fan Tearns' krigen. Simmerdeis swimme hjir in soad minsken.
Trini Lopez
thumb|Trini Lopez yn 1963. Trini Lopez (berne as Trinidad López III, Dallas (Teksas), 15 maaie 1937 - Palm Springs, 11 augustus 2020) wie in Amerikaansk sjonger fan Meksikaansk komôf.
Thomas Winkler
Thomas Laszlo Winkler (Zollikofen,20 novimber 1985) is in Switsersk sjonger. Fan 2011 oant en mei 2021 wie Winkler, ûnder de namme Angus McFife XIII, Crown Prince of Fife de sjonger fan Skotske metalband Gloryhammer. Nei't er ûntslein waard by Gloryhammer gie Winkler fjirder ûnder de namme Angus McSix.
Trini Lopez
Lopez hie in soad súkses yn 1963 mei it liet If I had a hammer dat it earste plak yn de hitlisten yn 25 lannen helle, ek de Nederlânske Tijd voor Teenagers Top 10. It nûmer stie op syn debútalbum Trini Lopez Live at PJ's, dat ferskynde op Reprise Records, it platelabel fan Frank Sinatra. Ek La Bamba fan deselde lp waard in hit. Letter hie Lopez noch súkses mei ûnder oaren This land is your land, Kansas City en Adalita.
Lopez wie ek akteur, mar pykte der op dat mêd net út. Njonken Sinatra en Dean Martin die er mei yn syn earste film "Marriage On The Rocks" (1965). De bekendste film dêr't er yn spile wie "The Dirty Dozen" (1967).
Ek anno 2014 ferskynde Trini Lopez noch op 'e planken.
Trini Lopez stoar yn de âldens fan 83 jier oan de gefolgen fan COVID-19.