cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stedsgrêft (Boalsert)
De namme Stadsgracht jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme.
Iekeliene Stange
thumb|Iekeliene Stange by de New York Fashion Week, febrewaris 2007 Iekeliene Stange (27 july 1984) is in Nederlânsk model en fotografe.
Stange waard ûntdutsen as model doe't hja noch multimedia-ûntwerpen studearre yn Rotterdam.
John Jorritsma
thumb|John Jorritsma Johannes Arnoldus (John) Jorritsma (Boalsert, 16 septimber 1956) is in Nederlânsk bestjoerder en politikus fan de VVD.
Njonkenfunksjes
As boargemaster fan Eindhoven is Jorritsma ek foarsitter fan de Metropoalregio Eindhoven (MRE). foarsitter fan de feilichheidsregio Brabân Súdeast (VRBZO). Binnen it domein fan iepenbiere oarder en feilichheid is er regioboargemaster en mei-foarsitter fan de Taskforce Noard-Brabân en Seelân. Dêrneist is er foarsitter fan Brainport Eindhoven, lid fan it Ynternasjonaal Strategysk Oerlis en lid fan de Ried fan Tafersjoch fan it Dutch Institute for Technology, Safety and Security (DITSS).
Jorritsma hat ek noch funksjes dy't net oan it amt fan boargemaster ferbûn binne, nammentlik: foarsitter fan de Ried fan Tafersjoch en Ried fan Advys fan Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte en lid fan it bestjoer fan it Nasjonaal Restauraasjefûns.
Piter Jeltsjes
Piter Jeltsjes († ±1600) wie in keapman en liedende figuer ûnder de Fryske minnisten. Hy hearde ta de strange rjochting, de saneamde Oude Vriezen.
Earst meistanner fan Jan Jakobs, omdat hy op guon punten wat liberaler tocht, op in gearkomnst fan 16 desimber 1599 yn Dokkum banne. Syn frijwat belangrike oanhing, it Piter Jeltsjes-folk teraande gau mei oare groepen. De minniste gemeente yn Balk (Balkster Fine Mennisten) wie fan âlds in Piter Jeltsjes-gemeente.
Paleokontinint
In paleokontinint is in kontinint dat yn de geologyske skiednis bestie en opgien is yn kontininten fan no, mooglik troch earst yn oare paleokontininten oergien te wêzen. Troch it proses fan platetektonyk ferskowe de kontininten en troch orogenese en subduksje ûntsteane nije kontininten.
De Sont
De Sont is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme De Sont jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Sont.
Fokker (bedriuw)
thumb|[[Anthony Fokker]] Fokker wie de namme fan in fleantúchfabryk, ferneamd nei de stichter Anthony Fokker. Fokker rekke al jong ynteressearre yn fleanen. Om 1910 begûn hy mei de bou fan syn earste echte fleantúch. Dit fleantúch waard de "Fokker Spin" doopt. Hjirmei waard Fokker op 21-jierrige ferneamd doe't hy op 31 augustus 1911 as demonstraasje rûntsjes om de Grutte Tsjerke fan Haarlem fleach.
Fleantúchtypen
thumb|200px|right|In Fokker Dr.I Tusken skrapkes de datum fan de earste flecht.
Pillejefte
De pillejefte is in ( fan pupillejefte ) is in doopgeskink oan de dopeling troch de peters en meters ( 'met-omme' ). It waard dien yn de 16e - 19e iuw yn protestantske fermiddens. Faak bestie de it geskink út in dooppinning en jild. Peetâlden waarden socht ûnder de riken. Sommige berneportretten yn it Frysk Museum toane dit gebrûk.
Fokker (bedriuw)
Keppeling om utens
Offisjele websites
Stiftingen relatearre oan Fokker
Ynformaasje oer Fokker
Miljuschka Witzenhausen
Miljuschka Lola Witzenhausen (Amsterdam, 10 july 1985) is in Nederlânske presintatrise, FJ, soapaktrise, kulinêr ekspert en telefyzjekok.
Karriêre
Behelle yn 2004 har gymnasiumdiploma op it Vossius Gymnasium yn Amsterdam en studearre dêrnei twa jier rjochten. Fia it modelleburo dêr't se wurke kaam sy úteinlik by de jongereintelefyzjestjoerder TMF terjochte, dêr't se fan 5 febrewaris 2005 ôf wurksum wie. Witzenhausen presintearre tegearre mei Nikkie Plessen en Valerio Zeno it programma Re-action en presintearre ek de Dei Top 5, Kweekvijver en TMF op Weg. Yn 2006 en 2007 presintearre sy de TMF Awards. Op 30 oktober datselde jier ferliet se de jongereinstjoerder.
Yn 2008 wie Witzenhausen njonken Peggy Vrijens en Everon Jackson Hooi te sjen yn de ynternetsoapsearje Sound as DJ Joy. Ek spile sy fan ein 2008 ôf mei yn de soapsearje Onderweg naar Morgen as Jacqueline Brunel. Op 15 jannewaris 2010 wie se foar it lêst te sjen yn Onderweg naar Morgen.
Hjirnei presintearre se yn 2008 en 2009 noch it realityprogramma Op safari foar de regionale telefyzjestjoerder RTV Noard-Hollân en presintearre se yn 2009 de Radiobitches Awards 2009 yn Studio 21 te Hilfertsom.
Yn 2014 wie Witzenhausen te sjen as saakkundige op it mêd fan fieding en lifestyle yn it SBS 6 programma Shownieuws. Ek wie se dat jier ien fan de presintatoaren fan it middeisprogramma. Hier moet je zijn op RTL 4. Yn 2015 begûn se mei it programma Miljuschka's Food Trucks op itensiedersstjoerder 24Kitchen.
Sûnt 2016 is Witzenhausen in fêst gesicht op de RTL-stjoerders RTL 4 en RTL 5. Sûnt 2016 is se te sjen as sûnens - en fiedingssaakkundige yn RTL Boulevard. Yn 2016 presintearre se Ja, ik wil... in taart tegearre mei John Williams. Yn 2017 presintearre se tegearre mei Martijn Krabbé Topchef Academy op RTL 5. Ek wie se dit jier te sjen yn it RTL 4 programma Een goed stel hersens. Yn 2017 en 2018 wie Witzenhausen presintatrise fan RTL Boulevard (wykeinedysje) en De Chocolade Show yn 2017. Yn it neijier fan 2018 foarme Witzenhausen in presintaasjeduo mei Kaj Gorgels foar it RTL 4 programma Decembernieuws. Yn de simmer fan 2020 presintearre Witzenhausen alle wurkdagen by RTL 4 it programma Miljuschka Kookt. Yn de maitiid fan 2021 presintearret Witzenhausen it programma Snackmasters mei Martijn Krabbé. Yn 2022 presintearre se it programma Obese op RTL 5.
Priveelibben
Witzenhausen waard berne yn Amsterdam, as dochter fan abbekate Astrid Holleeder en Jaap Witzenhausen dy't wurke as bedriuwslieder fan in bordeel en letter as keunsthanneler. Fan memmekant, strafrjochtabbekaat Astrid Holleeder, is hja in omkesizzer fan Willem Holleeder. Witzenhausen is skieden en hat twa bern.
Ariërs
Mei Ariërs waard foarhinne de Iraanske folken lykas de Perzen oantsjutten. Letter waarden ek de Noard-Ynjers (Yndo-Ariërs) en de Yndo-Iraansk sprekkende Yndo-Iraniërs hjir ta rekkene. De namme "Ariër" (Sanskryt: आर्यन) komt út it Sanskryt en betsjut eal of de spirituele.
Yn Jeropa waard de namme Ariër yn de 19e iuw ek brûkt foar de Germanen dy't inkele tûzenen jierren foar Kristus Jeropa befolken út it easten wei. Troch de nazis krige de namme lykwols in rasistyske betsjutting omdat sy harren rasselear dêrop basearren.
Clutch (band)
Clutch is in Amerikaanske hardrockband oprjochte yn 1990 yn Germantown Marylân. De band brocht yn 1993 syn debútalbum Transnational Speedway League út. Clutch hat trettjin studio-albums en seis live-albums útbrocht.
11 novimber
11 novimber is Sint Marten, de nammedei fan Martinus fan Toers. Tradisjoneel geane bern jûns biddeljend by de doarren lâns, wêrby't se in ferske sjonge yn ruil foar snobbersguod.
Nikkie Plessen
thumb|Nikkie Plessen Nikkie Plessen (Utert, 8 maaie 1985) is in Nederlânske aktrise, presintatrise en model. Sy is ûnder oaren bekend fan de deistige soaprige Onderweg naar Morgen en hat in gastrol hân yn de bernesearje Hotnews.nl. Teffens is Plessen ambasadrise foar Dance4Life.
Privee
Sûnt 2003 hat Nikkie ferkearing mei in Ruben Bontekoe. Op 30 maaie 2010 krige Plessen in sûne dochter, dy't Jolie Lisa Lotte hjit, Lotte is Nikkie's jongere suske..
Willem IV fan Hollân
right|thumb|180px|ôfbylding fan Willem IV Willem IV (1307 - 26 septimber - 1345 by Starum) wie greve fan Hollân en Seelân en as Willem II, greve fan Henegouwen.
Skiednis
Oer Willem IV is net folle bekend. Hy stiet bekend as Willem de Dryste en moat in drystmoedige ridder west hawwe. Op 7 juny 1340 joech hy stedsrjochten oan Rotterdam.
Oer syn dea yn de Slach by Warns op 26 septimber 1345 is wol mear bekend. Tegearre mei syn omke, Hartoch Jan fan Beaumont, luts hy op nei Fryslân. By it Sint Odulfuskleaster by Starum liet hy in sterke festing bouwe. Yn it harnas, mar sûnder hynders, foel er plonderjend Fryslân yn. Mar de pleatslike befolking hie liet harren yn in leach rinne en yn it sompige lânskip waard it Hollânske leger ferneatigjend ferslein. Yn de slach skeat Willem sels it libben der by yn.
Willem hie gjin bern by syn frou Johanna fan Brabân en waard opfolge troch syn suster Margareta fan Beieren, de frou fan de Dûtske Keizer Loadewyk. De hearskippij soe liede ta de Hoekske en Kabbeljauske twisten.
Benyn
Benyn is in lân yn Afrika. Oant 1975 wie it lân bekend ûnder de namme Dahomey. Benyn waard op 1 augustus 1960 selsstannich fan Frankryk.
Lizzing
It lân wurdt begrinzge troch:
Lânskip
thumb|left|200px|Benyns lânskip yn it departemint [[Atakora.]] It lânskip fan Benyn bestiet oan de kust fan de Golf fan Guinee út in fochtich-hite sompeflakte efter de lagunes. Nei it noarden rint it lân stadich omheech en giet oer yn in heechflakte mei in foar de lânbou fruchtbere boaiem. Yn it westen daalt it lân stadich ôf nei it Niger-bekken.
Troch it lân streame ferskate rivieren ûnder oare de Kouffou en de Mono, de Zou dy't troch de stêd Porto-Novo streamt, de Okpara dy in part fan de grins mei Nigeria foarmt en de Niger dy't de grins mei de republyk Niger foarmet.
Skiednis
Under de namme Dahomey ûntstie yn it begjin fan de 17e iuw in keninkryk. Dat keninkryk wie oant de twadde helte fan de 19e iuw ien fan de wichtichste sintra fan de slavehannel. Yn 1894 waard it in Frânske koloanje dat yn 1899 by Frânsk West-Afrika foege waard.
Yn 1960 waard Dahomey ûnôfhinklik fan Frankryk. Dêrnei folge ferskate militêre steatsgrepen. Yn 1970 waard, om de nasjonale ienheid te bewarjen, in trijehaaddich presidintskip ynsteld, dat lykwols al yn 1972 wer omfier wurpen waard troch majoar M. Kerekou. Dizze proklameare yn 1975 Dahomey ta in folksrepublyk ûnder de namme Benin.
Ein jierren '80 naam Kerekou ôfstân fan de marksistyske ideology en besliste dat der op 'e nij in demokrasy ta stân komme moast. Hy ferlear yn 1991 de presidintsferkyzings en stapte frijwillich op.
Befolking
It grutste part fan de befolking wennet op de súdlike kustflakten dêr't ek de grutste stêden lizze.
Yn Benin libje wol fjirtich ferskillende etnyske kloften wêrfan 49% ta it Fon folk heart en foarmje de grutste kloft. Oare etnyske kloften binne û.o. de Adja, de Yoruba, de Ottamary (of Somba) en de Bariba.
Taal
Meast fan dizze kloften hawwe in eigen taal. De offisjele taal fan it lân is lykwols Frânsk dat fral yn de grutte stêden praat wurdt. Njonken it Frânsk is it Fon en it Yoruba de meast sprutsen talen.
Religy
De lokale brûkmen en tradysjes binne faak mei it kristendom of de islam ferweven. De python wurdt er as in hillich dier beskôge, dêr't in soad timpels oan wijd binne. It oanreitsje fan de slang soe gelok bring. De bekendste pythontimpel stiet yn Ouidah, ter eare fan de slangegod Dangbé.
Piëtisme (tsjerkeskiednis)
Piëtisme ( fan it Latynske: pietas, frommens) is in tsjerklike religieuze streaming, dy't yn de 17e en 18e iuw ek it Fryske kalvinisme rekke as reaksje op toarre stellichheid en slappe seden.
Piëtisme woe it leauwe belibje mei hert, mûle en died. Ofsûndering út de wrâld mei lytse groepen (selskippen, konvintikels) wie it gefolch. Yn Fryslân wie ynfloed fan de à Brakels, fan oersette geskriften fan Ingelske puriteinen fan de labadisten (ek bûten Wiuwert). De finen, de fermiddens om de beoefeners en letter it Frysk Reveil libje út it piëtisme. Yn de 18e iuw hawwe Zinzenhof en de hernhutters fan Maria Louise yn Fryslân wurke.
Foxwolde
thumb|Earder tolhûs Foxwolde is in doarpke ± 1,5 km noardeastlik fan Roan, yn de gemeente Noordenveld in Drinte. Op 1 jannewaris 2008 wennen der 228 minsken.
De earste skriftlike ferwizing nei Foxwolde is in oarkunde út 1313, wêryn it doarpke Fokeswolde neamd wurdt. Yn 1382 wurdt de namme Fockeswolde brûkt en yn 1548 Foxwolde. De oarsprong fan de namme soe "it wâld fan Fokke (of Fokko)" wêze kinne, mar ek it foksewâld" (fokes, foks, fox: foks). It efterheaksel -wolde'' tsjut op in broekboskfegetaasje.
It doarp leit op in sânrêch yn in feangebiet, dat yn de Midsiuwen ûntgûn waard. Oarspronklik wienen de pleatsen yn en by it doarp mingde bedriuwen, mar nei de Twadde Wrâldoarloch kaam in omslach nei grutskalige feehâlderijen, wêrby't in soad houtwâlen sneuvelen. Beëasten Foxwolde leit it natoergebiet De Kleibosch.
De Grinzer politikus Drewes de Haan is berne yn Foxwolde.
Kerguëlenplato
thumb|Topografy fan it plato; blau is djip en read ûndjip. Underoan [[Antarktika]] thumb|Plak fan it plato. De wite stip is it haadeilân fan de [[Kerguëlen]]
It Kerguëlenplato is in paleokontinint dat suver hielendal ûnderseesk leit; it bestiet út fulkanysk stientme. De krite dy't likernôch trijeris de grutte fan Japan hat, leit yn de Yndyske Oseaan benoarden Antarktika en 3000 kilometer súdwestlik fan Austraalje. De lingte fan it plato fan noardwest nei súdeast is mear as 2200 km en it leit tusken de 1000 en 2000 meter ûnder seenivo.
It plato is ûntstien doe't de Kerguëlen-hotspot aktyf wie, by it brekken fan it kontinint Gondwana, sa'n 130 miljoen jier lyn. Lytse parten fan it plato stekke boppe seenivo út: de Kerguëlen-arsjipel, Heard en de McDonaldeilannen. Op de lêste eilannen is noch hieltyd fulkanisme.
Paleokontinint
Yn it Kryt waard in hotspot aktyf dy't in grutte hoemannichte útfloeingsstientme produsearre. De fynst fan boaiemlagen mei stienkoal en konglomeraten suggerearet dat it basaltyske fulkanisme boppe wetter barde. Yn it iere Eoseen soe it plato oerdutsen west hawwe mei in tropyske floara en fauna. It mikrokontinint sonk sa'n 20 miljoen jier lyn.
Hans van Helden
Hans van Helden (Almkerk, 27 april 1948) is in earder Nederlânsk-Frânsk reedrider. Nei't er yn 1982 boaske mei de Frânske reedrydster Marie-France Vives kaam er tenei út foar Frankryk.
Hy die alve kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, trettjin kear oan it Europeesk kampioenskip en trije kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1976, 1984 en 1988). Hy behelle by dizze kampioenskippen trije brûnzen medaljes op de Olympyske Spullen, ien brûnzen medalje by it wrâldkampioenskip Allround, by it Europeeske kampioenskip allround behelle er in sulveren en brûnzen medalje. Hy waard ek twa kear Nederlânsk allround kampioen.
Roomsk Frysk Boun
Yn 1945 hat it RFB him oansletten by de Ried fan de Fryske Beweging.
Hans van Helden
Yn Frankryk hie er as reedrider net folle konkurrinsje dus koe er sûnder kwalifikaasje gedoch oan alle toernoaien meidwaan. By de Winterspullen fan 1984 waard hy fjirde op de 1500 meter wat de bêste "Nederlânske" prestaasje wie. Van Helden stie bekend as in eigensinnich persoan, dy't faaks spul hie mei oaren, apart wiene ek syn manier fan trainen yn stee fan krêfttraining trainde er mei in parasjute.
Yn desimber 2015 kaam it boek Hoe sterk is de eenzame schaatser, wêryn't syn libben beskreaun is troch Erik Dijkstra.
Roomsk Frysk Boun
Yn 1997, krekt 80 jier nei de oprjochting, is it bûn opgien yn it Kristlik Frysk Selskip. De beide selskippen hienen dêr foar al in jiermennich yn in soarte fan federaasjeferbân gearwurke.
By it opheffen fan it Roomsk Frysk Boun, waard de stifting "Mei Alle Wille" oprjochte, dy't simmerkampen foar skoalbern organisearret.
Hammoerabi
Hammoerabi stiet bekend om syn wetten, dy't oerlevere binne yn de saneamd Kodeks Hammoerabi, en dy't ien fan de earste skriftlike kodifikaasje yn de skiednis wie.
Libben
De earste tsien jierren fan Hammoerabi syn bewâld ferrûn relatyf rêstich. Hammoerabi hat dy tiid brûkt om in rige publike wurken te ferrjochten, wêrûnder it ferheegjen fan de stedsmuorren en útwreiding fan it tal timpels. Om-ende-by 1766 f.Kr. foel hy it machtige keninkryk fan Eshnunna oan, dat wichtige hannelsrûtes oer it Zagrosbertme kontrolearen. Mei syn bûnsmaten ûnder de stêdsteaten fan de Mesopotamyske flakte, bestride en ferwoaste hy Eshnunna. In grut tal stêden waard dêrby ferwoaste en de alliânsje fan Hammoerabi leinen foar it earst har hearskippij op oan in part fan de Mesopotamyske flakte. It keninkryk fan Elam, dat har hiel bot bedrige fielde, besocht in oarloch út te lokken tusken it Babylonyske ryk fan Hammoerabi en it ryk fan Larsa. Lykwols ûntdekke Hammoerabi en Rim-Sin, de kening fan Larsa, it bedroch en slute meielkoar in alliânsje tsjin Elam. Tegearre falle sy dat ryk oan en bringe har in ferpletterjende nederlaach ta. Lykwols wie de militêre ynspanning fan Hammoerabi it grutst, want hy makket him der lulk oer dat syn bûnsmaat sa'n bytsje meidie. Hy keart him tsjin Rim-Sin dy't er om-ende-by 1763 f.Kr. ferslaat. Dêrtroch wit hy de hiele leechflakte fan Mesopotaamje ûnder him te ferienigen.
Hammoerabi is nei alle gedachten deselde persoan as Amrafel dy't yn de bibel neamd wurdt.
Kodeks Hammoerabi
De wetten dy't fan Hammoerabi oerlevere binne, de saneamd Kodeks Hammoerabi, binne optekene op in sawat 3 meter hege stèle fan swart dioryt yn it Ald-Babyloanysk. De stien waard yn desimber 1901 ûntdekt yn Susa (yn Elam), no lizzend yn Koezistan, dêr't hy yn de 12e iuw f.Kr. bedarre wie as bút fan de Elamiten. De stien wurdt op it heden tentoansteld yn it Louvre yn Parys. De wetten fan Hammoerabi jilden as ien fan de earste skriftlike kodifikaasje yn de skiednis, mar binne sels baseare op noch eardere Sumearyske wetten.
De Kodeks fan Hammoerabi gean oer in wiid spektrum fan ûnderwerpen lykas lânbou en feehâlderij, diefstal, moard, deaslach, lichaamlik letsel, skea oan goederen, houliksrjochten, de posysje fan de frou en dat fan it bern. Yn totaal wurde 282 wetten op de stien beskreaun. Sy falle op troch har grutte hurdheid en strengheid, bygelyks in wet as dizze: "Hat in boumaster in hûs bouwe litte dat ynstoart, en wurdt de bewenner derby deade, dan moat de boumaster sels ek deade wurde; wurdt de soan fan de bewenner deade, dan moat de soan fan de boumaster deaden wurde."
Hinnaard
Hinnaard is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, east fan Wommels. It doarp hat likernôch 60 ynwenners (2004).
Hinnaard is ien fan de lytste doarpkes fan Fryslân, mar likegoed is it yn it ferline net ûnbelangryk west. De gritenij en letter gemeente Hinaarderadiel hat der sels har namme oan te tankjen.Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984, makke Hinnaard diel út fan de gemeente Hinnaarderadiel. Yn 1984 kaam it by de nij foarme gemeente Littenseradiel, sûnt 2018 leit it y de gemeente Súdwest-Fryslân. Yn de lette Midsiuwen waard yn Hinnaard ek de rjochtspraak fan de gritenij hâlden. Hinnaard leit mar 500 meter súdlik fan de Boalserter Trekfeart, mar it wetterbuertsje Spyk heart by it wat westliker lizzende doarp Iens. Dêr tuskenyn stie Sassingastate, op it hiem stiet no in buorkerij. Tusken Easterein, Hinnaard, Iens en Wommels leit it greidefûgelreservaat Skrok.
It is in offisjeel doarp fan ferspraat lizzende buorkerijen en in kearn fan noch gjin tsien gebouwen. Se steane om in lytse terp hinne mei dêrom hinne in grintpaad. Op de hoeke fan de Sassingawei in betreklik grutte wenning fan readbrune stien mei in sealdak tusken topgevels mei frissels, fermoedlik datearjend út lêst 18e iuw. Fierders stiet der wat jongere of fernijde bebouwing. Oan de oare kant fan de Sassingawei stiet in resint pân en alhiel yn de noardlike hoeke in fernijde wenning.
Klokhús
thumb|Klokhús Hinnaard De mei laaien dekte klokkestoel, mei it tsjerkhof, foarmet mei inkele huzen it sintrum fan dizze mienskip. Der omhinne stean ferskillende stjelpen. Hernawort (1319) betsjut: terp op de hoeke. Op Hinnaard hat iuwen oanien de Sassingastins stien fan de namme Sassinga of Saxla. Doe´t yn it begjin fan de foarige iuw de terp ôfgroeven waard, is der in Fryske twa-earpot út it begjin fan de jiertelling fûn.
De terp bestiet út in tsjerkhôf omseame mei iperen beammen en in iperen hage, mei tusken nijere stiennen yn ek sarken út de 17e en 18e iuw. Yn de midden stiet in mei laaien dekte fjouwerkant klokhús, in sletten klokkestoel, boud op in fan de fan giele moppen mitsele foet, ôfkomstich fan de sloopte tsjerke. It dak is dutsen mei smoarde, platte Fryske pannen. De lantearne mei galmroasters hat in mei laaien dutsen tintedakje. Yn de basis sit oan de noardkant in wapenstien ynmitsele dêr‘t in reparaasje fan 1731 op fermeld stiet. It sil gjin reparaasje oan it klokhús west ha, want de tsjerke stie der yn 1731 noch. De Tegenwoordige Staat van Friesland makket yn 1788 melding fan de tsjerke. It klokhús is nei de sloop fan de tsjerke boud yn de 19e iuw en de fraaie stien dy‘t in reparaasje oan de tsjerke melde, is destiids mei ferhuze. De klok yn it klokhús draacht gjin ynskripsje. Oannommen wurdt dat se datearret út de 13e iuw. Der wurdt trije kear deis (automatiysk) lieden. Op it hou lizze inkele grêfstiennen dy't eartiids yn de tsjerke leinen. It gehiel is alle dagen te besjen en yn it klokhûs is in tentoanstellinkje oer de skiednis.
Doarpswapen en flagge
De sulveren punt is in sprekkend elemint, Herne is hoeke. It blau en sulver bine ûntliend oan it âlde wapen fan Hinnaarderadiel en de wapens fan de famyljes Sassinga en Roorda. De gouden stjerren komme ek fan it wapen fan de Sassingas. Boppedat jouwe de stjerren en de rút oan dat it doarp it haadplak wie fan de eardere gemeente Hinnaarderadiel. De rút stiet foar gerjochtichheid. De roas komt út it âlde wapen fan Hinnaarderadiel en ek út de wapens fan de famyljes Roorda en Eysinga.
Mienskip
Hinnaard wie de grutske winner fan de kompetysje tidens de doarpsfeesten fan it jier 2000. De Hinnaarder feesten binne yn 1983 ûntstien doe't der jild ophelle wurde moast foar it ferrinnewearre klokhûs.
Strjitten
Monsamabuorren, Sassingawei, Spyk.
Okke Hel (band)
Skiednis
Yn 1979 sette de band útein mei Piter Wilkens, syn broer Sytse Wilkens en Henk Winters. It trio makke punk-rock mei new-wave ynfloeden. Letter kamen dêr funk-, reggae- en jazz-ynfloeden by. Henk Winters en Sytse Wilkens stoppen al wer gau mei de band en yn 1980 wie de gearstalling fan Okke Hel: Piter Wilkens (sang en basgitaar), Domien de Winter (gitaar en sang) en Rudolf Spijkerman (drums). Oare leden wienen Douwe van der Werff (gitaar, piano en sang), Gelske Bergsma (toetsen), Peter van der Wal (basgitaar) en Rein Feenstra (drums).
Yn 1984 hâlde de band der mei op, mar op it earste Aaipopfestival yn 1987 joech Okke Hel in reüny- en ôfskiekonsert. De band waard doe foarme troch: Danny Homan (toetsen), Ymkje bij de Ley (sang), Oene Wagenaar (trompet), Hans Wijnbergen (alt-saksofoan), Jelle Douma (perkusje), Rudolf Spijkerman (drums), Henk Postma (gitaar en sang), Syb Eppenga (gitaar) en Piter Wilkens (bas en sang).
Steatebocht
De Steatebocht is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart ferbynt de Langwarder Feart mei it noardeastliker lizzende Stobberak op de grins mei de eardere gemeente Wymbritseradiel.
De namme Steatebocht jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Statenboch.
Robert Peary
Biografy
Robert Edwin Peary waard berne yn Cresson, Pennsylvania. Nei de dea fan syn heit waard er grutbrocht troch syn mem yn Maine, dêr't oare famylje wenne. Peary groeide op yn Portland en Cape Elizabeth, Maine. Hy studearre sivile technyk oan Bowdoin College en makke de stúdzje dien yn 1877. Nei syn stúdzje waard Peary wurkleas en ferhuze nei Washington DC, dêr't hy in amtner foar de kustbewaking waard. Yn 1881 gied er by de Amerikaanske marine. Syn ûntdekkingsreizen begûnen yn 1884, doe't er assistint wie op in ekspedysje nei Nikaragûa om in alternative rûte nei it Panamakanaal te finen.
Oan de ein fan de iuw waard de Noardpoal as de lêste net-ûntdekte plak op it noardlik healrûn sjoen. De tocht by it besykjen de poal te berikken wie sa swier dat ûngefear 760 minsken stoarn binne. It sykjen nei de poal waard in ynternasjonale wedstriid mei teams út de Feriene Steaten, it Feriene Keninkryk en Noarwegen, fjochtsjend foar de eare om der as earste te wêzen.
Sûnt 1886 waard it berikken fan de Noardpoal foar Peary in obsesje. Hy hie de marine inkele moannen ferlitten om Grienlân te ûntdekken. Peary woe ferneamd wurde en hy tocht dat de bêste wize foar soks it ûntdekken fan de Noardpoal wie. Yn 1886 ûntdekte hy dielen fan Grienlân, yn syn earste sân poalekspedysjes. Yn 1892 ferkende hy Noardeast-Grienlân, dêr't hy de Independence Baai ûntdekte en dy syn namme joech. Hy besocht nochris de poal te berikken, mar it mislearre alle kearen. Yn 1906 wie hy úteinlik 280 km fan syn doel ôf.
Yn 1909 waard Peary begelaat troch Mathew Henson en fjouwer Eskimo's. Jierrenlang hie Peary him op dizze reis taret. Fan syn foarrige reizen hie hy weardefolle techniken leard om yn it poalgebiet te oerlibjen. De ekspedysje fan 1908-09 soe Peary syn lêste poging wurde. Op syn wei nei de Noardpoal hearde er dat de Amerikaan Dr. Frederick Cook ek op paad wie nei de Noardpoal. Dy hie in lytser team.
Foar syn pinsjoen út de US marine joech it Kongres fan de Feriene Steaten him troch syn ûntdekking de spesjale titel fan "bysûndere admiraal". Peary lijde oan pernisjeuze anemy (in foarm fan bloedearmoede). Yn it ferrin fan syn sykte rekke hy yn koma op 19 febrewaris 1920 en stoar de dêropfolgjende dei.
Priveelibben
Peary wie fan 1888 oant syn dea troud mei Josephine Peary berne Diebitsch. It pear krige trije bern, Marie (1893–1978), de yn 1899 berne Francine, dy't mar seis moannen âld waard, en Robert Edwin jr. (1903–1994). Teffens hie Peary (en ek syn assistint Henson) ferhâldingen mei Inuïtfroulju. By Ahlikasingwah fan 14 jier hie er de soannen Anaukaq (1900–1927) en Kali (1906–1986). Peary waard beïerdige op Arlington National Cemetery.
Jan I fan Hollân
right|thumb|180px|Jan I
Willem V fan Hollân
right|thumb|180px|ôfbylding fan Willem V Willem V (Frankfurt am Main, 1330 - Le Quesnoy, 1389), wie greve fan Hollân en Seelân, (as Willem III) greve fan Henegouwen en (as Willem I) hartoch fan Beieren.
Skiednis
Willem V folge yn 1354 syn mem Margaretha fan Beieren op as greve. Hy wenne in grut part fan de tiid yn de Ridderseal yn Den Haach. Hy liet inkele gebouwen om dit kastiel bouwe en soarge teffens foar in (ienfâldige) bemuorring fan wat letter it Binnenhof hjitte soe. Yn 1353 kaam de jurist Filips fan Leien yn tsjinst fan de jonge greve.
Willem V troude yn 1356 mei Machteld fan Lancaster (1335 - 1362). Op in feest yn 1358 waard greve Willem V neffens boarnen út dy tiid ynienen dwylsinnich (al is it mooglik dat hy gewoan dronken wie). By in taspraak stuts hy samar ynienen ien fan syn maten dea. Syn jongere broer Albrecht fan Beieren liet Willem V opslute yn in kastiel yn Le Quesnoy (Henegouwen) en naam syn plak yn. Willem stoar dêr yn 1389.
Willem V ferliende de folgjende Hollânske stêden stedsrjochten: Monnickendam, Weesp, Naarden en Inkhuzen yn 1355, Edam en Hoarn folgen yn 1357.
Kuorbalferiening Flamingo's
Kuorbalferiening Flamingo's is in kuorbalklup út Bûtenpost.
Jan Davidsz. de Heem
right|thumb|Portret De Heem út it atelier [[Adriaen Brouwer]] '''Jan Davidsz. de Heem''' (Utert, april 1606 – Antwerpen, tusken 18 septimber 1683 en 18 septimber 1684) wie in Nederlânsk keunstskilder. Hy skildere oars net as stillibbens. Hy waard te Utert berne as Johannes fan Antwerpen yn in skildersfamylje.
Jan Davidsz. de Heem wie tige súksesfol en hy waard in tige begoedige man. Hy wie in sintrale figuer yn de 17e iuwske stillibbensskilderkeunst yn Nederlân, mar ek in wichtige fertsjintwurdiger fan de Flaamske Barokke skilderkeunst.
Neist syn trije soannen (David Jansz. de Heem (29 novimber 1628 - † ?), Cornelis de Heem (1631-1695) en út in twadde houlik Jan de Heem (1650 - † ?) hie er noch ferskate learlingen: Michiel Verstylen, Alexander Coseman, Thomas de Klerck, Senaerd Rougghe en Abraham Mignon.
Steggerdasleat
De Steggerdasleat (Stellingwerfsk en offisjeel: Steggerdesloot) is in feart yn de gemeente Weststellingwerf. De feart rint fan Steggerda nei it noardwestliker lizzende natoerreservaat de Lendevallei en komt út yn it rivierke De Linde. Yn 1614 wurdt foar it earst melding makke fan in feankompanjy yn de omkriten fan Steggerda. Dizze maatskippij dy't it heeechfean planmjittich ôfgroef hie de namme 'Kompanjy fan Steggerdesloot'.
De namme Steggerdesloot jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Steggerdavaart.
Stichting Ons Bildt
De Stichting Ons Bildt (Frysk: "Stifting Us Bilt"), soms ôfkoarte ta SOB, is in organisaasje yn Fryslân dy't diel útmakket fan 'e Biltske Beweging. Dizze stifting, dy't fêstige is yn Sint-Anne, set him yn foar it behâld fan 'e Biltske kultuer en oar streekeigen, en is útgroeid ta de wichtichste organisaasje op dat mêd. Yn 't bysûnder leit de stifting him ta op it behâlden en fuortsterkjen fan 'e Biltske taal. De Stichting Ons Bildt waard oprjochte op 29 maaie 1980 op inisjatyf fan 'e Biltske taalstrider Sytse Hotzes Buwalda, foartútrinnend op 'e gemeentlike weryndieling yn Fryslân fan 1984, wêrby't it Frysktalige doarp Minnertsgea by de gemeente It Bilt yndield waard.
It wurk fan 'e Stichting Ons Bildt omfettet û.m. it organisearjen fan kursussen op it mêd fan taal en skiednis, it útjaan fan boeken en cd's, en it útskriuwen fan taalwedstriden. Teffens fersoarget de stifting op oanfraach it oersetten fan teksten nei it Biltsk. Dêrnjonken ûnderhâldt de Stichting Ons Bildt ek kontakten mei oare Biltske kulturele organisaasjes, lykas it Bildts Dokumintasysintrum, dat yn 1990 út 'e Stichting Ons Bildt wei oprjochte waard. Dêrta is de stifting lid fan 'e Stichting Bildts Aigene, in yn 2015 oprjochte koepelorganisaasje foar Biltske taal en kultuer. De Stichting Ons Bildt is fierders yn in breder ramt mei de Stellingwarver Schrieversronte ien fan 'e beide net-Fryske lid-organisaasjes fan 'e Ried fan de Fryske Beweging.
Langelo (Drinte)
thumb|Skoalbrink Langelo is in doarp yn de gemeente Noordenveld, provinsje Drinte. It is ien fan de lytste brinkdoarpen fan Drinte. It doarp telde yn 2008 210 ynwenners.
It doarp wurdt trochsnien troch in drokke dyk fan Norg nei Roan. Flak by it doarp is in ierdgasynstallaasje foar ûndergrûnske gasopslach oanlein.
Langelo hat twa brinken: de Skoallebrink en de Westerbrink.
Ien-West
thumb|right|280px|Plaknammeboerd fan Ien-West Ien-West (Nederlânsk en offisjeel: Een-West) is in buorskip fan Ien, gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte.
De grins is yn 1717 as kompromis ûntstien nei in grinskonflikt tusken de bewenners fan Ien en De Like. It doarp Ien liet syn fee nammentlik fier yn it feangebiet bewesten it doarp weidzje, oant yn Grinslân. Se mienden dêrom, doe't it ekonomysk ynteressant waard om de ferfeantings, it rjocht te hawwen op it gebiet (it hjoeddeiske Breemen) – hoewol't it altiten as Grinslânsk bekend stie. As kompensaasje waard in stik(je) oan Ien tawiisd, it hjoeddeiske Ien-West.
Trivia
De útstjalping dy't de provinsjegrins by Ien-West makket, wurdt wol it "noaske fan Drinte" neamd. De foarm fan Drinte hat wol wat wei fan in op de hoksen sittende âlde frou, in belsliderider of in âlde motorrider.
Abraham Mignon
thumb|250px|Blomstillibben
Seist
300px|thumb|Topografyske gemeentekaart fan Seist thumb|300px|right|Kaart fan de gemeente Seist yn 1867 thumb|200px|right|Alde tsjerke fan Seist thumb|200px|right|Bruorreplein thumb|200px|right|Susterplein thumb|200px|right|Eardere PTT-kantoar fan Seist thumb|200px|right|Huzinge Kosmos yn Seist thumb|200px|right|Hermitage yn Seist thumb|200px|right|Nije Tsjerke fan Seist
Abraham Mignon
Abraham Mignon (Frankfurt am Main, doopt 21 juny 1640 – Utert, 27 maart 1679) wie in Nederlânsk keunstskilder fan blom- en fruchtestillibbens. Fûgels komme ek faak foar yn syn wurk.
Maarflyt
De wettergong Maarflyt (Nederlânsk: Maarvliet) is de, nei alle gedachten al yn de 12e iuw groeven, skieding (grins) tusken Hunzegoa en Fivelgoa yn de provinsje Grinslân. De bûten(slieper)dykske fuortsetting fan dy grins is de Grutte Tsjaryt.
Seist
Seist (Nederlânsk en offisjeel: Zeist) is in gemeente en stêd yn it midden fan de provinsje Utert. De gemeente hat 66.046 ynwenners (31-1-2022), boarne: CBS) en hat in oerflak fan tsjin de 50 km² (wêrfan mar in minym bytsje wetter). Njonken it haadplak Seist telt de gemeente fjouwer doarpen: Austerlitz, Bosch en Duin, Den Dolder en Huis ter Heide. Troch de fêstiging fan it Slot Seist yn de gemeente, wurdt Seist wol Slotstêd neamd.
Abraham Mignon
Libben
Abraham Mignon stamde út in Súd-Nederlânske famylje dy't har nei de Reformaasje yn Frankfurt fêstige. Syn heit wie keapman en die him yn de lear by Jacob Marrell, waard syn bêste learling, mei wa't er nei Utert gie, dêr't er yn 1669 lid waard fan it Sint-Lukasgilde. Yn de trije folgjende jierren hat er noch learling west fan Jan Davidsz. de Heem. Hy boaske yn 1675, mar stoar al mei jonge jierren. Hy waard begroeven yn de Buurkerk.
Wurk
Abraham Mignon makke briljante behindige stillibbens, dy't tige wurdearre en noch lange tiid neifolge waarden. Sy hawwe in soad ynfloed ûndergien fan sy learmaster De Heem, mar se binne wat hurder fan kleur en de linen binne swierder oanset.
Seist
Skiednis en arsjitektuer
Yn in oarkonde út it jier 838 waard foar it earst melding makke fan "Seist" (Kolman, 1996; Groenedijk, 2000). De namme hat mooglik te krijen mei de pleatslike grûn of fegetaasje. It jier fan stichting soe te meitsjen hawwe mei de Stoarmfloed fan 838.
Op 23 maart 838 skonk Greve Rodgar oan de St. Maartenstsjerke yn Utert meardere besittings yn it goa Leomeriche en op oare plakken, en krige dêrfoar oare besittings fan dizze tsjerke, lizzend yn Groessen, Seist, Leusden, Hees en Doorn, libbenslang yn gebrûk tsjin betelling fan syns. "...villa Seist familias VI cum terris et edificiis earum,..."
Op 28 maaie 1279 skonken Godfried fan Zeyst, ridder, en syn soan Johannes, oan de priorin en it konvint fan Frouljuskleaster yn Oostbroek, dêr't syn dochter Petronella opnomd is, de wjittering dêr't de hof Stoetweghe op ôfwettere, plus de grove en smelle tienden fan 9 hoeven lizzend yn Dincslo, dy't se fan de elekt fan Utert yn lien holden. Oan it geslacht fan Seist kaam net folle letter min ofte mear in ein. Min ofte mear, want yn it jier 1360 troude de lêste (froulike) telch út de famylje fan Seist mei in lid fan de famylje Borre fan Amerongen. Hja krigen in soan dy't, om de famyljenamme fan de mem te hâlden, har efternamme keas, en tagelyk it famyljewapen fan de Borre fan Amerongens oannaam. Krekt dizze takke, mei as manlike bloedline Borre fan Amerongen, de namme Fan Seist en it famyljewapen fan Borre fan Amerongen (yn wizige kleuren) wie as iennige noch yn libben.
Benammen ôfskriften út de rjochterlike argiven joegen al ier ferwizings nei de delsetting Seist. (Op in kaart út 1541 stiet it eardere kastiel, dat destiids noch mar in donjon wie.) Op 27 oktober 1536 lieten de Steaten fan Utert in list opstelle fan huzen, dy't as ridderhofstêden erkend waarden en dus doe noch yn te ferdigenjende steat wiene. Op dy list kaam ek "Dat huys te Zeyst" foar.
De kearn fan de delsetting wie by de hjoeddeiske (1e en 2e) Doarpsstrjitte. Hjir ferriisde oan de ein fan de 12e iuw in tsjerke, wêrfan de toer no diel útmakket fan de fierder út de 19e iuw datearende Herfoarme tsjerke. Flak lâns de Doarpsstritte soe oant yn de Midsiuwen in sydearm fan wat no de Kromme Ryn hjit streamd hawwe, dy't úteinlik tichtslibbe. By it doarp waarden ek trije ridderhofstêden boud: it al neamde Hûs te Seist, en Kersbergen en Blikkenburg.
De ûntwikkeling van Seist waard tige beynfloede troch de bou fan Slot Seist (1677-1686), dêr't tsjintwurdich geregeld eksposysjes hâlden wurde fan moderne keunstners. Yn 1746 stiften leden fan de Evangelyske Bruorregemeente in delsetting yn Seist, wat resultearre yn de gebouwen dy't no oan it Bruorreplein en it Susterplein steane. Yn 1811 waard Seist in bestjoerlike gemeente.
Oan de Utertske Bovenweg stiet kastiel 't Kerckebosch dat as hotel fan de Bilderberggroep brûkt wurdt.
Yn de 19e iuw kaam Seist yn trek as wenplak foar de riken en waarden talleaze bûtens oanlein, lykas Sparrenheuvel, Lenteleven, Ma Retraite en Molenbosch. Benammen yn de 20e iuw waarden guons hjirfan foar wenningbou sloopt of ferkavele. Tagelyk kamen der nije "moderne" gebouwen by, lykas it gebou fan de PUEM boud yn 1931 Amsterdamske Skoalle en ek De Nije Muzykskoalle fan de hân fan Gerrit Rietveld boud yn 1932; beide lizzend oan de Utertse Wei. Dat dit net sûnder slach of stjit gie, blykt út neifolgjend sitaat : B. en W. hebben gelijk in het bestrijden van de Nije Saaklikheid omdat het primitieve probeersels zijn van Barbaarse volksstammen.
Geografy
De gemeente leit yn it boskrike gebiet fan de Utertske Heuvelrêch en docht dêrmei dan ek wol "grien" oan. De gemeente wudt begrinzge yn it noarden oan Baarn, yn it noardeasten oan Soest, yn it easten oan Amersfoart en Leusden, yn it súdeasten oan Woudenberg, yn it suden oan de gemeente Utertske Heuvelrêch, yn it súdwesten oan Bunnik, yn it westen oan Utert en yn it noardwesten oan De Bilt.
Wiken en buerten
De gemeente Seist bestiet út fiif wiken: Seist-Noard, Seist-East, Seist-West, Seist-Sintrum en Den Dolder. De namme Seist-Súd bestiet net.
De wyk Seist-Noard bestiet út de buerten:
De wyk Seist-East bestiet út de buerten:
De wyk Seist-West bestiet út de buerten:
De wyk Seist-Sintrum bestiet út de buerten:
De wyk Den Dolder bestiet út buerten:
De gemeente Seist hat twa treinstasjons: stasjon Den Dolder en Stasjon Driebergen-Seist, dit leit foar it meastepart yn it doarp Driebergen-Rijsenburg en foar in part yn de gemeente Seist (Odijkerweg). Foar de iepening fan it eardere stasjon yn it sintrum fan Seist hjitte dit stasjon Seist-Driebergen, nei de sluting fan stasjon Seist (1942) is dit wer Driebergen-Seist woarn.
Stasjon Driebergen-Seist is in intercity stasjon en fan Driebergen-Seist ôf binne Arnhim, Schiphol, Utert en Amsterdam direkt berikber. Mar stasjon Den Dolder is in sprinter stasjon.
Natoer
Seist leit yn it boskrike gebiet fan it Nasjonaal Park Utertse Heuvelrêch.
Piter Feddes
Piter Feddes of Petrus Harlingensis ('Pieter fan Harns'), (Harns, ± 1586 - Ljouwert, om 1623) wie in Frysk keunstskilder en graveur fan meast portretten, gravueres, etsen en kaarten út de tiid fan de Barok.
Wurkpaad
Hy ferfear neffens Eekhoff yn 1612 nei Ljouwert. Yn de wurken fan de Fryske skiedskriuwers, Hamconius en Winsemius, komme troch him gravearre platen foar. De measte fan syn gravueres toane tafrelen út de Bibelske skiednis en wrâldskiednis. Teffens makke er portretten, ûnder oare dy fan Willem Loadewyk fan Nassau, Hero van Inthiema en Johannes Bogerman. Der binne trije kaarten fan him bekend, fan Ljouwert, Frjentsjer en Fryslân.
Hy wie befreone mei Jan Jansz. Starter, waarns Friesche lusthof (earste útjefte, 1621) er in lofdicht foar skreau. Ut in ynskrypsje ûnder dy oade ûnder in portret fan Bogerman kin opmakke wurde dat er ek keunstskilder wie (Petrus Harlingenis ad vivum pinxit; 'Piter fan Harns by libben skilder'). Der binne lykwols gjin skilderijen fan him bewarre bleaun. Johan Philip van der Kellen neamt lykwols njonken 117 gravueres ek 14 skilderijen fan syn hân, wêrfan't noch in stikmannich dêrop basearre gravueres besteane.
Piter Feddes syn wurk hat dat fan Jacob Adriaensz Backer beynfloede. Feddes' namme komt nei 1622 net mear foar, dat der wurdt oannaam dat er koart dêrnei ferstoar.
Wurk fan him is yn it Frysk Museum en yn it Museum Kunstpalast fan Düsseldorf.
Huis ter Heide (Drinte)
thumb|Slûs Hûs ter Heide Huis ter Heide is in buorskip yn de gemeente Noordenveld yn de provinsje Drinte. It leit tusken Assen en Norg yn.
Skiednis
Yn 1945 lannen yn de bosken by Huis ter Heide Kanadeeske en Frânske parasjutisten, dy't úteinlik meiferantwurdlik wienen foar de befrijing fan de noardlike helte fan Drinte. Dit barde ûnder de namme Operaasje Amherst.
Ma Rainey
thumb|Ma Rainey Gertrude „Ma“ Rainey, berne Pridgett (Kolumbus, 26 april 1886 - 22 desimber 1939, Rome, Georgia, Feriene Steaten) wie ien fan de earste Amerikaanske beropssjongers fan de blues en ien fan de earsten dy't har wurk op de plaat setten. Sy jildt as Mem fan de Blues
Sy begûn mei optreden doe't sy 12 of 14 jier wie en die opnames ûnder de namme Ma Rainey neidat sy yn 1904 oan Will Rainey boaske wie. Sy treden lanlik op mei F.S. Wolcott syn The Rabbit's Foot Company en hienen letter har eigen groep mei de namme Rainey and Rainey, Assassinators of the Blues. har earste plaatopname wie yn 1923; fiif jier letter hie sy goed 100 opnames dien. Guon dêrfan befetsje Bo-weevil Blues (1923), Moonshine Blues (1923), See See Rider (1924), Black Bottom (1927) en Soon This Morning (1927).
Ma Rainey waard ferneamd om har tige krêftige stimlûd, enerzjyk optreden, majestueuze wurdkar en in ‘kreunjende’ wize fan sjongen sa't it hearde yn de folktradysje fan sjongen. Hoewol't har krêftige stim en ferskining op de plaat net goed útkomme, binne de oare skaaimerken der dúdlik wol, fral op har earste opnames, sa as Bo-weevil Blues en Moonshine Blues. Ma Rainey naam ek wurk op mei Louis Armstrong, nei de omgong mei de Georgia Jazz Band. Ma Rainey gie troch mei optreden en toeren troch it lân oant 1935. Dêrnei joech sy har del yn har wenplak.
Pantokrator-kleaster
It Pantorkrator-kleaster (Turksk: Pantokrator Manastırı) of de Zeyrek Moskee (Molla Zeyrek Camii) is in moskee yn de Turkske wyk Fatih fan Istanbûl. De moskee bestiet út twa eardere otterdokske tsjerken en in kapel. It gebou fertsjintwurdiget ien fan de meast typyske foarbylden fan de byzantynske arsjitektuer fan it âlde Konstantinopel. It is nei de Hagia Sofia it grutste noch jimmeroan besteande fan de Byzantinen boude religieuze bouwurk yn it hjoeddeiske Istanbûl.
Lokaasje
It kompleks stiet yn it distrikt Fatih yn in buert, dy't de namme (Zeyrek) oan de moskee ûntlient. Minder as in kilometer súdeastlik stiet de Eski Imaret Moskee, de eardere tsjerke fan it kleaster fan Kristus Pantepoptes.
Stifting
Tusken 1118 en 1124 liet keizerin Irene in kleaster bouwe, dat oan Kristus Pantokrator wijd waard. It kleaster bestie út in katolikon, de haadtsjerke fan it kleaster, in hospitaal en in bibleteek.
Nei de dea fan syn frou, al gau efter 1124, boude keizer Jehannes II Komnenos noch in oare tsjerke oan de noardlike kant fan de earste tsjerke. Dy tsjerke waard wijd oan de Teotokos Eleousa (de genedefolle Mem Gods). Lang om let waarden der ek in súdlike binnenhôf en in narteks tafoege oan it kompleks en de twa tsjerken troch in oan Sint-Michael wijde kapel meiïnoar ferbûn. Dy kapel waard it keizerlike mausoleum fan de Komnenen en de Paleologen.
Nei de Latynske oermastering fan Konstantinopel yn 1204 wie it kompleks it sintrum fan de Feneesjaanske geastlikheid. It kleaster waard ek brûkt as paleis fan de lêste Latynske keizer, Boudewyn II. Nei in restauraasje ûnder de Paleologen waard it kleaster wer op 'e nij troch otterdokske muontsen brûkt. De meast bekend dêrfan wie Gennadius, dy't it kleaster ferliet om nei de Fal fan Konstantinopel fan de stêd de earste patriarch fan Konstantinopel ûnder islamitysk bestjoer te wurden.
Moskee
Al gau nei de islamityske besetting fan de stêd waard de tsjerke yn in moskee feroare. It kleaster waard tydlik brûkt as madrassa. De Ottomanen ferneamde it nei mûlla Zeyrek, in gelearde dy't dêr les joech. Zeyrek bleau ien fan de pear gebouwen yn Istanbûl, wêrfan't de kristlike oarsprong nea hielendal fuort suvere waard. Nei de foltôging fan de madrasse by de Fatih-moskee yn 1471 ferhûzen de studinten fan Zeynek nei de nije lokaasje. De sellen fan de madrassa binne letter ôfbrutsen.
Oant net sa lang lyn wie de moskee in útsloerd spul. It gebou belâne dêrtroch op de folchlist fan bedrige monuminten fan UNESCO. De lêste tiid hat it kompleks in restauraasje ûndergien.
Op de Hagia Sofia nei is de moskee is grutste noch besteande religeuze gebou fan Istanbûl dat boud waard troch de Byzantinen.
Ynterieur
Fan it oarspronklik tige rike byzantynske ynterieur is hast neat oerbleaun. Under de tapijten leit noch in keunstsinnige flier fan moarmer ferwurke yn cloisonné-technyk, dy't fersierd is mei bisten en minsken. Ek binne der fragminten fan kleurd glês bewarre bleaun. De mozaïeken mei foarstellings fan de apostels en it libben fan Kristus wiene noch oant de 18e iuw te sjen, alhoewol't se doe al troch it ferwiderjen fan de gesichten skeind wiene.
WTC Expo
thumb|300px|It WTC-Expo WTC Expo is it grutste beurskompleks fan Fryslân.
Hjoeddeiske stân en takomst
Troch de oergong fan Fryslânhal nei FEC krigen de hallen ek in eigen namme. De nije hal krige de namme Saksenhal en de nije feemerkhâl waard Friezenhal neamd. Yn de Friezenhal wurde neist de feemerk ek rommelmerken hâlden wylst de Saksenhal benammen brûkt wurdt foar eksposysjes. It súkses fan de ekspo Boat Hollân soarge foar útwreiding mei de Frankenhal. Fierdere útwreiding soarge foar de Keltenhal. Teffens waard de entree ferpleakke fan de yngong oan de Heliconwei nei de Frankenhal. By de lêste oanpassing waard de Friezenhal in stik lytser makke, wêrby't de âlde haadyngong fan de eardere nije feemerkhal de yngang waard fan it Holland Casino. Tsjintwurdich is it ien fan de grutste beurskompleksen fan Nederlân mei 34.000 m² romte. Op 1 desimber 2006 waard it Holland Casino iepene yn it WTC Kompleks yn Ljouwert. Op 12 desimber 2007, in dik jier nei de iepening, waard yn in parsebrjocht fermelden dat Holland Casino langer bliuwe wol troch in omsetting fan de tydlike fergunning yn in permaninte fergunning. Mei de tydlike fergunning koe it kasino oant 1 desimber 2011 op de hjoeddeiske lokaasje bliuwe. Yn 2008 begûn de bou fan it Golden Tulip Ljouwert as útwreiding fan it kompleks en ek stiet der in winkelstrjitte en in megabiokcoop yn de bouplanning. Ek útwreiding fan de eksporomtes is pland. Yn 2010 moat der yn totaal 47.000 m² romte wêze. Dit betsjut mooglik in ferhuzing fan de iishal fan Ljouwert. Ek stiet der in nij Cambuurstadion yn de planning, dêr't de fuotbalklup fan Ljouwert in plak krije moat. Dêrom hat WTC Ljuwert har sponsoringkontrakt iepenbrutsen en mei twa jier ferlinge.
Eveneminten
Eltse wike wurdt yn it WTC Expo de feemerk fan Ljouwert holden.
Ek wurde yn it WTC in oantal muzikale eveneminten hâlden:
It WTC Expo yn Ljouwert wie yn 1998 en letter fan 2002 oant 2009 de lokaasje fan Domino Day.
Yn septimber en oktober 2018 waarden yn it WTC Expo yn it ramt fan it projekt Ljouwert Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018 de foarstellings fan it hynstespektakel De Stormruiter holden.
Grutte Tsjaryt
thumb|300px|''De Grutte Tsjaryt fanôf de Slieperdyk. Oan de kimen is de [[Eemshaven te sjen]] thumb|300px|De "Tsja Ryt" en de "Grutte Tsja Ryt" op in kaart fan de eardere gemeente Uithuistermeeden út 1867. De Grutte Tsjaryt (ek: Tjaryt) is in rivier yn it noarden fan Grinslân, dy't sjoen wurde kin as de fan oarsprong bûtendykske fuortsetting fan de Fivel. Dy lêste is fersâne. De Tsjaryt bleau bestean om reden fan syn grutte betsjutting foar de ôfwettering fan de omkriten.
Tja komt fan tia en betsjut grins. De Grutte Tsjaryt is dan ek de bûtendykske grins tusken Fivelgoa en Hunzegoa. De yndykske grins is de groeven wettergong Maarflyt.
De Tsjaryt is ek in taalgrins. K. ter Laan meldt dat westlik dêrfan wiend, kiend, spient, oap (aap) en hond sein wurdt en beëasten wind, kind, spint, hoap en ond. Fierders skriuwt er dat it ek de skieding is tusken it sliepen ûnder tekkens (bewesten) en it sliepen ûnder dekbêden (beëasten).