cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lord of Emperors
Ynhâld
De oare deis fart Crispin op in traach keapfardijskip fuort út Sarantium om dêr nea wer werom te kearen. As er thúskomt, yn Varena, wachtsje dêr al boadskippers fan keizerinne Gisel op him, dy't offisjele dokuminten foar him hawwe wêrmei't it besit fan it iene nei it oare stik ûnreplik goed ferspraat oer hiel Batiara oan him oerdroegen wurdt. Fan it iene stuit op it oare is Crispin in smoarryk man. Op 'e fraach fan syn kollega Martinian wêrom't de keizerinne him oerlaadt mei rykdommen, antwurdet Crispin: "Se mient dat ik har keizerinne makke haw." Yn it Hillichdom fan Jad-Bûten-de-Muorren, by Varena, dêr't Gisel har heit begroeven leit en teffens Crispin syn frou en dochterkes, moat it mozayk dat Crispin en Martinian dêr makke hawwe, ek wike, om't it in ôfbylding fan Jad is. Gisel hat lykwols in oergrutte lading mozaykglês út Sarantium stjoerd, wêrmei't se wol dat de mannen in nij mozayk meitsje sille. Martinian barst yn triennen út as er de hege kwaliteit fan it materiaal sjocht, dy't skril ôfstekt tsjin 'e rommel dêr't er him syn hiele libben yn Batiara mei behelpe moatten hat. Crispin lit dat wurk lykwols oan Martinian en dy syn learlingen oer, want hy hat de ljochtfal yn it 'opslachhok' sjoen dêr't it mozaykglês opslein leit: it âlde hillichdom, dat al twahûndert jier yn ûnbrûk is om't der in grutter hillichdom foar set is.
Rom in jier bringt Crispin dêrnei troch mei it opknappen fan it âlde gebou en it meitsjen fan twa mozaïken op foarinoaroerlizzende muorren. Op 'e iene kant makket er in mozayk fan keizer Valerius III en keizerinne Gisel en harren hofhâlding, dy't er generyk werjout, sûnder ûnderskie tusken de persoanen. Op 'e oare muorre makket er in mozayk fan in oare keizer en keizerinne: Valerius II en Alixana. Harren hofhâlding bestiet út aparte minsken, mei de nammen werjûn yn 'e tearen fan 'e klean, dat lettere generaasjes witte sille wa't it binne: Gesius, de kânselier; Leontes, de legeroerste; Zakarios, de patriarch fan Sarantium; Scortius, de weinmenner; Artibasos, de boumaster; Carullus, de ofsier; Pertennius fan Eubulus; Styliane Daleina; Shirin, de dûnseresse; en in readhierrige, burdige keardel mei de inisjalen CC op in medaljon om syn nekke, deselde inisjalen dy't yn 'e rjochterûnderhoeke fan it mozayk fermeld steane.
Op 'e deis dat Crispin de lêste hân oan dat mozayk leit, en it neitiid fan 'e oare kant fan it gebou ôf op in ljedder stiet te beächtsjen, giet efter him de doar iepen. Hy tinkt dat it Martinian is, dy't oan 'e ein fan 'e wurkdei wol gauris om 'e hoeke fan 'e doar kipet. Mar dan rûkt er it parfum dat mar twa froulju yn 'e wrâld drage mochten, en wit er dat Shirin wurd holden hat en him efternei reizge is. Sûnder him om te draaien, winsket er har by namme wolkom, en kneppelet dan suver fan syn ljedder as de stim fan Alixana, dy't er deawaand hie, seit: "Och hearken, ik bin hjir, leau 'k, dochs net winske." Op dat stuit kriget Crispin foar it ferstân dat er alwer folslein mis west hat oer wat der barre kin yn 'e wrâld. Tagelyk sjocht Alixana it mozayk dat er fan 'e hofhâlding fan Valerius II makke hat, dêr't troch trúkjes fan ljochtfal en glêswurk en ambacht de blik fan eltse taskôger nei de ôfbylding fan harsels ta lutsen wurdt. Beiden beseffe se dan dat se yn inoar in nije reden fûn hawwe om troch te gean mei libjen.
Enola Gay
250px|thumb|Enola Gay, no yn 't museum Enola Gay is de namme fan de Amerikaanske B-29 Superfortress-bommesmiter dy't yn de Twadde Wrâldoarloch op 6 augustus 1945 de earste atoombom, Little Boy neamd, op Hiroshima smiet. Sadwaande rekken 78.000 minsken fuortendaliks dea. Troch de nei-effekten fan de ionisearjende strieling kaam it deadetal úteinlik út op sa'n 140.000 ein 1945.
It fleantúch, de B-29-45-MO mei registraasjenûmer 44-86292, waard keazen troch Paul Tibbets by it Martin Omaha-fabryk yn Omaha, Nebraska en wie spesjaal foar de flecht oanpast. Bewapening en pânser waarden foar in grut part fuorthelle om it tastel lichter te meitsjen, sadat it tastel op gruttere hichte fleane koe, bûten het berik fan it loftôfwargeskut.
De piloat, Paul Tibbets, neamde it fleantúch nei syn mem: Enola Gay.
Under de flecht waard de Enola Gay beselskippe troch The Great Artiste, in fleantúch mei opname-apparatuer en fan The Necessary Evil mei fotografen oan board. In oare B-29 Superfortress fleach in heal oere foarút om te sjen oft it wol gaadlik waar wie om te bombardearjen.
Nei 1945
De Enola Gay waard yn 1946 út tsjinst helle en yn 1960 opslein. Ien fan de propellers waard brûkt foaar in wyntunnel yn in laboratoarium. Yn 1984 waard út ein set mei in grutte restauraasje, dy't pas yn 2003 dien wie. By in tentoanstelling fan de wichtichste ûnderdielen fan it fleantúch yn it National Air and Space Museum yn Washington D.C. waard de Enola Gay mei ferve en bloed besmodzge, wêrnei't de tentoansttelling ôfbrutsen waard. De Enola Gay is hjoed de dei te sjen yn it kollosale Steven F. Udvar-Hazy Center, in dependânse fan it National Air and Space Museum op de Washington Dulles International Airport.
Ferskaat
Yn 1980 brocht de Britske syntesizerpopband Orchestral Manoeuvres in the Dark in nûmer út mei de titel, 'Enola Gay', dat oer it fleantúch giet.
Nakota
De term Nakota of Nakoda (of inkeld ek wol Nokota of Nakona) is in folksnamme dy't foarhinne yn gebrûk wie foar de Westlike Dakota, ien fan 'e trije folksdielen fan 'e Sû, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Mei de Eastlike Dakota (foarhinne: Dakota) en de Lakota waarden de Sû dan wol de "Dakota, Lakota en Nakota" neamd. De namme soe yn alle trije Sû-taalfoarmen "freon" (of om sekuerder te wêzen "bûnsmaat") betsjutte. Lange tiid wie it gebrûk fan 'e term "Nakota" yn dizzen ûnomstriden.
Lykwols, yn 1978 die út in yngeand ûndersyk troch de taalkundigen Douglas R. Parks, A. Wesley Jones, David S. Rood en Raymond J. DeMallie nei de dialektology fan 'e Sû bliken dat de "Nakota" harsels hielendal net sa oantsjutten, mar ynstee mei it autonym "Dakota". Hoewol't lettere wittenskiplike literatuer fierhinne oan 'e konklúzjes fan Parks, Rood en DeMallie foarbygie, waarden dy folslein befêstige troch it 23-jierrich ûndersyk fan taalkundige Jan Ullrich, dêr't dy yn 2008 syn gesachhawwende Lakota-wurdboek út gearstalde. Neffens Ullrich sette it misneamen fan 'e Westlike Dakota "yn 'e midden fan 'e njoggentjinde iuw [úteinset] mei misjonarissen mank de [Eastlike Dakota] dy't in regel fan fonetyske distribúsje te rigoereus tapasten. Om't it dialekt fan 'e Westlike Dakota it efterheaksel -na brûkt op plakken dêr't it Eastlik Dakota -da hat en it Lakota -la, mienden de misjonarissen mar dat dy l-d-n-distribúsje op alle wurdposysjes fan tapassing wie. Alsa tochten se dat de Westlike Dakota harsels Nakota neamden ynstee fan Dakota. Ungelokkigerwize is dy misse oanname sûnt yn hast eltse publikaasje bestindige."
Dêrby krige de flater sa'n ynfloed dat sels de Lakota en Dakota der ta ein beslút troch beynfloede waarden. Dat de misjonarissen (sa't wol oppenearre is) it àl by de rjochte ein hiene, mar dat der sûnt in ferskowing fan terminology plakfûn hat, is ûnmooglik, mei't de oantsjutting "Nakota" yn 'e âldst oerlevere teksten yn 'e Sû-taal alhiel net foarkomt. Ullrich ferwiisd bgl. mei namme nei it English-Dakota Dictionary fan John P. Williamson, út 1902, wêryn't konsekwint sprutsen wurdt oer "Dakota" ynstee fan "Nakota". Fierders tsjut er oan dat de Westlike Dakota-wittenskipster Ella Cara Deloria (b. 1888) ien fan 'e earsten wie dy't de "Nakota"-flater út 'e wrâld besocht te helpen.
Pas sûnt Ullrich de resultaten fan syn langjierrige ûndersyk yn 2008 nei bûten ta brocht, is der omtinken skonken oan dizze taaie flater. Yn wittenskiplike literatuer wurdt sûnt sprutsen fan "Westlike en Eastlike Dakota" ynstee fan "Nakota en Dakota". De term "Nakota"/"Nakoda" is no foarbeholden oan 'e Assiniboin en de Stony, folken dy't fan âlds út 'e Sû wei ûntstien binne, mar der net mear ta rekkene wurde. Hjirûnder in lyts oersjoch fan 'e eigen nammen fan 'e ferskillende Sû- en oanbesibbe folken.
Skiere miggesnappers
De skiere miggesnappers (Muscicapinae]) binnen in ûnderfamylje fan de famylje fan miggesnappers (Muscicapidae) yn it skift fan de moskeftigen (Passeriformes).
Klassifikaasje
De ûnderfamylje fan de Muscicapinae telt 8 skaaien en 66 soarten:
Nije Tsjerke (Grins)
De Nieuwe Kerk (Nije Tsjerke, ek wol Noorderkerk (Noardertsjerke) neamd) is in monumintaal protestantsk tsjerkegebou yn Grins.
Skiednis
Nei de Reduksje fan Grins yn 1594 waarden der al gau plannen foar in grutte stedsútwreiding makke. De earste plannen datearren fan 1608, mar net earder as yn 1625 waarden de nije fêstingwurken foltôge. Yn it noardlike berik fan de stedsútwreiding moast ek in nije tsjerke komme, dy't neffens it ûntwerp fan de Amsterdamske Noardertsjerke boud wurde moast. Fanwegen de grutte oerienkomsten mei it Amsterdamske foarbyld waard de Grinzer Nije Tsjerke ek wol Noardertsjerke neamd.
De Nije Tsjerke is de earste tsjerke yn Grins dy't as in echte preektsjerke boud waard foar de protestantske earetsjinst. De oare tsjerken yn Grins wiene fan oarsprong allegear noch roomske tsjerken en binne mei de reformaasje oerdroegen oan de kalvinisten. De tafoeging "Nij" ferwiist nei de oan it begjin fan de 17e iuw ôfbrutsen âlde Sint-Walburgistsjerke.
Pennamityske Oarloggen
De Pennamityske Oarloggen, of ek wol de Yankee-Pennamityske Oarloggen, foarmen yn 'e twadde helte fan 'e achttjinde iuw in slepend konflikt tusken earst de Britske koloanjes Pennsylvania en Konettikut, en letter de Amerikaanske steaten Pennsylvania en Konettikut. It draaide om it besit fan 'e Wyomingdelling, oan 'e noardlike tûke fan 'e rivier de Susquehanna, dêr't sawol Pennsylvania as Konettikut oanspraak op makke. Dat late ta in rige botsings tusken Pennsylvaanske kolonisten, de saneamde 'Pennamiten', en harren Konettikutske tsjinstanners, de saneamde 'Yankees'. De Pennamityske Oarloggen omfiemen trije perioaden dat de tsjinstellings ta útbarstings fan iepentlik geweld kamen:
Nije Tsjerke (Grins)
Oargel
It trijemanualige oargel fan de Nije Tsjerke is yn 1831 boud troch Johannes Wilhelmus Timpe neffens in tekening fan Petrus van Oeckelen en Samuel Wolther Trip. It ynstrumint is gaadlik om in breed repertoire fan de oargelliteratuer út ferskate iuwen op te spyljen. As foarbyld foar de bou tsjinne it Müller-oargel yn de Grutte- of Bavotsjerke fan Haarlim. Oant 1882 fersoarge de firma Van Oeckelen it ûnderhâld fan it oargel. Yn dy tiid waarden feroarings yn it meganyk en de disposysje útfierd. It ûnderhâld gyng letter oer op de oargelbouwer Jan Doornbos, dy't yn 1921 in wynmotor oan it oargel tafoege. Oan it begjin fan de oarloch sette stadichoan de delgong fan it ynstrumint yn. Pas yn de jierren 1976-1980 fûn der in restauraasje plak troch Ernst Leeflang.
De lêste grutte restauraasje waard fazearre troch Mense Ruiter útfierd yn de jierren 2008-2009 en 2017. It op de galerij steande ynstrumint hat 42 registers, ferdield oer haadwurk, rêchposityf, boppewurk en pedaal.
Spaasje
In spaasje is de romte dy’t yn skreaune tekst frijholden wurdt tusken twa wurden. Op ‘e keper beskôge is de spaasje gjin lêsteken, mar de lege romte tusken de wurden makket in tekst wol better te lêzen.
Pennamityske Oarloggen
Konflikt
Omtrint 1750 kochten beide koloanjes by ferdraggen itselde lân oan fan 'e Yndianen. Konettikut stifte dêr, tusken de rivieren de Susquehanna en de Delaware, yn 1753 in njoggende county, Westmoreland, en begûn dêr yn 1754 kolonisten hinne te stjoeren. Dy lju stiften yn 1769 de stêd Wilkes-Barre. Dit waard troch de Pennamiten beskôge as lândieverij, en bewapene groepen Pennsylvaanske kolonisten teagen der yn 1769-1770 op út om 'e Yankees fan har lân te ferdriuwen. Dat konflikt kaam bekend te stean as de Earste Pennamityske Oarloch. Hjirby kamen ien Pennamyt en twa Yankees om en dêrmei wie it daliks ek fierwei de bloedichste fan 'e trije 'oarloggen', mei't der neitiid nea wer deaden foelen. Hoewol't Pennsylvania it foardiel hie dat it direkt oan it omstriden gebiet grinzge, wylst Konettikut oare kant fan it tuskenlizzende New York sitewearre wie, wisten de Pennamiten de Yankees net te ferdriuwen.
Spaasje
Skiednis
It âldst bekende gebrûk fan it brûken fan tekens om wurden te skieden is fan fier foar it begjin fan ús jiertelling. Yn Syrië binne klaaitabletten fûn fan sawat 1400 jier foar Kristus mei in alfabetysk spikerskrift dêr’t de wurden troch spaasjes of streekjes faninoar skaat wurde. Der binne ek foarbylden bekend fan it brûken fan wurdskiedingstekens yn it Hebrieusk, Gryksk en Arameesk fan fier foar it begjin fan ús jiertelling. Sa binne der Arameeske transkripsjes bekend út de njoggende iuw foar Kristus dêr’t de wurden yn skaat binne.
Pennamityske Oarloggen
Konflikt
Yn 1771 waarden de lânoanspraken fan Konettikut befêstige troch de Britske kening George III, mei as gefolch dat der yn 1773 in nije weach kolonisten út Konettikut wei yn it omstriden gebiet arrivearre en dêr it stedsje Westmoreland stifte. De Pennamiten wegeren har lykwols by de útspraak fan it Britske regear del te lizzen, en yn desimber 1774 die de Pennamityske milysje fan Northumberland County in mislearre wraam op in delsetting fan Konettikutske kolonisten, in foarfal dat bekend kaam te stean as de Twadde Pennamityske Oarloch.
Neitiid waard it konflikt ûnderbrutsen troch de Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch, wêryn't Pennsylvania en Konettikut mei alve oare koloanjes tsjin 'e Britske oerhearsking fochten. It Kontinintaal Kongres, de foarrinner fan it Amerikaanske Kongres, bûgde him yn 1782 oer de saak, en draaide de beslissing fan George III werom. Hoewol't Pennsylvania no gelyk krigen hie, ûntstie der op 'e nij in wapene konflikt, de Tredde Pennamityske Oarloch, doe't Pennsylvania yn 1784 de kolonisten út Konettikut fan harren lân sette woe. Net allinnich namen dy kolonisten doe de wapens op tsjin 'e Pennsylvaanske steatsmilysje, mar boppedat stjoerden Konettikut en ek Fermont milysjetroepen om 'e kolonisten te helpen. Uteinlik moast Pennsylvania yn dizze saak bakseil helje, en yn 1788 erkende it Steatskongres fan Pennsylvania de eigendomsrjochten fan 'e Konettikutske kolonisten op harren lân. It konflikt waard úteinlik yn 1799 hielendal bylein en einige dermei dat de Wyomingdelling by Pennsylvania kaam te hearren en dat de Konettikutske kolonisten Pennsylvanen waarden.
Spaasje
Skiednis
Yn it Latynsk en it Gryksk waard al fan it begjin ôf gebrûk makke fan it kontinuskrift ('scriptio continua’), dêr’t alle wurden by yn in lange rige yn haadletters efterinoar skreaun waarden. Teksten waarden destiids meast opskreaun om se letter lûdop foardrage te kinnen foar publyk en dat barde komselden sûnder yngreven tarieding. De opskreaune tekst wie benammen as stipe foar it ûnthâld en it wie dan ek net wichtich dat de tekst flot lêzen wurde koe. Earst letter - doe’t teksten ek folle mear as kommunikaasjemiddel brûkt waarden - ûntstie ferlet fan in teken foar wurdskieding om teksten better lêsber te meitsjen. De Romeinen wiene foar it oare al wol bekend mei it prinsipe fan wurdskieding. Hja brûkten inkeld al spaasjes, punten of streekjes om de wurden faninoar te skieden.
Tekstopmaak
By it brûken fan net-proporsjonele lettertypes, dêr’t elk teken krekt deselde breedte nimt, kin de spaasje brûkt wurde om de tekst op te meitsjen. Sa kinne teksten mei help fan spaasjes rjocht ûnderinoar set wurde yn in tabel. It brûken fan de tab hat oars de foarkar mei’t dy ek by it brûken by porsjonele lettertypen ta it winske resultaat liedt.
Yn âldere teksten waarden wurden ek wol spasjearre om se te beklamjen, of om oan te jaan dat it om in (boek)titel gong. Yn it hânskrift (ek wol kopij neamd) koe dat op ferskate wizen oanjûn wurde: mei steande streken: s|p|a|a|s|j|e yn it hânskrift Yn dy wurden waarden dan flueskes of heale punten troch de hânsetter tusken de letters set, en inkeld hiele punten. Sokke tinne spaasjes wiene meast fan read en giel koper makke.
Yn printwurk komt dat dan út as: s p a a s j e.
Heechdruk
By it setten út leadletters is de spaasje in stikje metaal (lead of koper mei in tsjokte fan ½ oant 4 punten) dat tusken de wurden foege waard. Ien fan de skaaimerken dêr’t heechdruk oan te werkennen is, is dat by gelegenheid sa’n blokje omheech kaam, sadat dat opkommen wyt mei de printinkt yn oanrekking kaam en as swart rjochthoekje printe waard.
Foar spaasjes dy’t de helte fan it korps dik binne, wurdt de beneaming paske brûkt. In spaasje dy’t de dikte fan it korps hat, hjit kwadraat of ek wol fjouwerkantsje.
Yn de letterkast wiene spaasjes mei ferskate breedtes foarhannen. De breedtes wiene gauris relatearre oan de korpsgrutte fan de letter yn de kast: kwadraten, paskes, fearnen, achtsten, mar ek spaasjes op 1/3 of 1/6 korpsbreedte. De smelst beskikbere spaasjes binne ½, 1 en 1½ punt breed.
Hânsetters stiene lange tiid op stiklean: oant fier yn de njoggentjinde iuw waard in hânsetter achte sawat 800 kwadraten de oere te setten. Allinnich dan koe er genôch fertsjinje foar himsels en syn húshâlding. Yn 12 punt is dat in oerflak fan 40 rigels op 20 cicero breed. Yn seis punt 40 rigels fan 10 cicero.
Dat hie gefolgen foar de typografy fan de útjeften út dy tiid: As in wurd yn de setheak stie, waard standert in paske (!) brûkt as spaasje. Der waard meardere, net mindere.
It helpt echt as paskes brûkt wurde om oan de 800 kwadraten te kommen. Dêrby hie in hânsetter gjin inkeld belang by it minderjen fan de spaasjebreedte, as bygelyks in wurd net op in rigel koe. Minderje koste mear tiid, hielendal as oer de hiele rigel in like brede spaasje neistribbe waard. Minderje smiet minder oerflak op, en dat skeelde nochal yn de fertsjinste.
De romme spaasjebreedte dy’t jo fine yn achttjinde- en njoggentjinde-iuwskee boeken, is dan ek net it gefolch fan estetyske oerwagings, mar allinnich in puer gefolch fan ekonomy; nammentlik de wize sa’t de oanhelle faklju betelle waarden.
Begjin tweintichste iuw wie it benammen Jan Tschichold, dy’t yn syn skriften tsjin dy praktyk yn gie en in lâns briek foar in behindiger spaasjebreedte tusken de wurden. Om twa redenen koe dat doe wol yngong fine: de ynfiering fan oerleanen yn de setterij: de hânsetter hie gjin belang mear by brede spaasjes. de ynfiering fan de hite-lead-setmasines:Linotype, Intertype, Ludlow, Monoline, Typograph en Monotype.
It duorre noch wol in hoart ear’t in lytsere spaasjebreedte de noarm wurden wie, en ek de hânsetters harren âlde gewoantes litten hiene foar wat se wiene.
By ekstreem kursive letters koe it foarkomme dat in part fan it letterbyld sa fier oerhong, dat dat part fan de letter stipe wurde moast troch in heechspaasje. Oan it begjin of de ein fan it wurd koe dat nedich wêze, yn in wurd stypje letters inoar genôch by sokke lettertypen. Sa’n heechspaasje wie dan net bedoeld as spaasje yn de betsjutting fan romte tusken letters of wurden, mar hie allinnich as doel meganyske stipe te wêzen om ôfbrekken by it printsjen foar te kommen.
Hurde spaasje
Yn de kompjûterwrâld is de hurde spaasje in spesjaal karakter dat brûkt wurde kin yn stee fan in gewoane spaasje om foar te kommen dat in tekst oan de ein fan in rigel op it plak fan de spaasje automatysk ôfbrutsen wurdt. De hurde spaasje kin bygelyks brûkt wurde tusken in foarletter en in efternamme, om te soargjen dat de folsleine namme altyd yn syn gehiel op ién rigel komme sil te stean en net nei de foarletter al ôfbrutsen wurdt, of tusken de tûzentallen by gruttere tallen, sadat as bygelyks trijetûzen yn sifers skreaun wurdt dat net liede sil ta in 3 op de iene en 000 op de folgjende rigel. Yn HTML is de koade foar de hurde spaasje &nbsp; - in ôfkoarting foar de Ingelske term non-breaking space.
Ferkeard spaasjegebrûk
Yn it Frysk is de regel dat (op wat lytse útsûnderings nei) gearstallings fan wurden hielendal oaninoar skreaun wurde moatte (lykas ‘fytsemakker’ en ‘langetermynplenning’). Dochs wurde yn gearstallings yn it Frysk gauris spaasjes brûkt dêr’t dat net mei (bygelyks ‘fytse makker’, ‘lange termyn plenning’ en ‘lytse doarpe belied’).
Oar spaasjegebrûk as yn it Frysk
De spasjearring kin de taal oars wêze. It Ingelsk bygelyks brûkt spaasjes dêr’t it Frysk dy net brûkt. Ek kwa spasjearring by sifergroeppearring binne de ferskillen grut. De measte Jeropeeske talen groepearje sifers de trije yn tûzentallen (ién milhard: 1 000 000 000), oare talen (û.o. it Sineesk) groepearje sifers de fjouwer (ién miljard: 10 0000 0000).
Yn stee fan spaasjes waarden dêrfoar ek gauris punten (1.000.000.000), skrapkes (1,000,000,000) of (minder faak) apostrofs of inkelde klammerkes (1'000'000'000) brûkt.
Yn URL's
Yn URL's wurdt in spaasje gauris werjûn mei. 20 is de heksadesimale werjefte fan de ASCII-koade foar in spaasje.
Dakota Skye (film)
Dakota Skye is in Amerikaanske coming-of-agedrama út 2008 ûnder rezjy fan John Humber, nei in senario fan Chad Shonk. De haadrollen yn 'e film waarden fertolke troch Eileen April Boylan, Ian Nelson en J.B. Ghuman jr.
Plot
Dakota Skye is it coming-of-ageferhaal fan it santjinjierrich famke mei deselde namme, dat oer in superkrêft beskikt: se kin eltse leagen trochsjen dy't har ferteld wurdt. Har wrâld feroaret as Jonah, de yn New York wenjende bêste freon fan har feint, op besite komt. Foar de earste kear yn har libben moetet Dakota dan nammentlik immen dy't har net foarliicht. Dêrtroch komt se har eigen libben mei hiel nije eagen te sjen.
Produksje
Dakota Skye waard regissearre troch John Humber, dy't tegearre mei Shaun O'Banion ek filmprodusint wie. It senario waard skreaun troch Chad Shonk, wylst Brett Juskalian de kamerarezjy die, en de filmmuzyk fersoarge waard troch Seth Podowitz. Dakota Skye waard makke as in ûnôfhinklike film, mei in budget fan $150.000. De film gie op 14 maart 2008 yn premiêre.
Untfangst
Dakota Skye waard fertoand op ferskate filmfestivals, wêrûnder it Filmfestival fan San Luis Obispo, it Filmfestival fan Phoenix, Filmfestival fan Charlotte en it Ynternasjonaal Filmfestival fan Edmonton. De film krige mingde kritiken.
Resultaat
Chad Shonk wûn mei Dakota Skye yn 2008 de Copper Wing Award foar bêste senario op it Filmfestival fan Phoenix. Produsint John Humber waard datselde jiers de Festival Prize yn 'e kategory bêste ferheljende langspylfilm takend op it Filmfestival fan Charlotte.
Tawny Peaks
Tawny Peaks, echte namme: Michele Ann Laird (New York, 10 maaie 1970), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise, dy't yn 'e midden fan 'e njoggentiger jierren fan 'e tweintichste iuw namme makke fanwegen har oergrutte boarsten. (Har artystenamme "Tawny Peaks" is wurdspiling, mei't it letterlik "taankleurige berchtoppen" betsjut, wylst Tawny ek in Ingelske famkesnamme is.) Neffens har offisjele opjefte wie Tawny Peaks ûnder har karriêre 1.52 m, mei in gewicht fan 55 kg en kupmaat 38DD, dêr't se fansels oan kommen wie troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean.
Pornokarriêre
Tawny Peaks waard berne yn New York en wurke oan it begjin fan 'e jierren njoggentich yn Troy, yn Michigan, in foarstêd fan Detroit, dêr't se kosmetikaferkeapster wie by it warehûs Hudson's.
Yn 1994, doe't se 24 jier wie, sette se útein mei in karriêre as neakenmodel en stripper. Hja posearre foar fotorapportaazjes yn in ferskaat oan neakenblêden, lykas Score, Hustler's Busty Beauties, Juggs en Gent. As feature dancer reizge Peaks by stripklubs yn hiel Amearika lâns, en ek fear se in kear (yn 1994) mei op 'e jierlikse Boob Cruise (in rûnfeart op in echt cruiseskip foar lêzers fan Score en oare belangstellenden wêrby't modellen net inkeld jûns optrede, mar harren ek oerdeis by de oare passazjiers jouwe, sadat dy echt mei harren yn 'e kunde komme kinne). Peaks ferskynde yn in tolvetal eroatyske of pornografyske films, wêrfan't Playboy: Voluptuous Vixens II, út 1998 foar 't neist de bekendste is. Dêrby beheinde Peaks har optreden ta, yn it uterste gefal, lesbyske pornografy, en faak posearre se inkeld neaken, soms yn masturbaasjesênes. Tawny Peaks hat nea heteroseksuële pornografy makke. De measte films dêr't se yn spile, waarden útbrocht troch de studio Big Top Video, dy't him taleit op it grutte-boarstesjenre.
Njonken soksoarte optredens wurke Peaks ek mei oan 'e dokumintêre Breasts, út 1996, wêryn't 22 froulju fan 11 oant 84 jier, mei yn totaal 41 boarsten, foar it meastepart topless oer harren boarsten prate. Boppedat spile se yn 1998 mei yn 'e kontroversjele mainstream-film Let's Talk About Sex, fan 'e (froulike) regisseur Troy Beyer, dy't yn 'e Feriene Steaten swier sinsurearre waard, mar yn Frankryk ferskate kearen yn 'e orizjinele foarm gewoan op 'e tillefyzje útstjoerd is.
Rjochtsaak
Tawny Peaks kaam ynternasjonaal yn it nijs doe't se 1998 oanklage waard troch in fysioterapeut út Floarida, dy't by in optreden fan har in whiplash oprûn hawwe soe. De man wie troch syn freonen foar syn bokkefeest meinommen nei in stripklub, dêr't Peaks har grutte boarsten mei sa'n geweld tsjin syn holle oan swongen hawwe soe, dat er der bliuwende lichaamlike klachten oan oerholden hie. Har boarsten, dy't doedestiden neffens de nijsberjochten kupmaat 60HHH of 69HH hiene, wiene neffens de man sa hurd as betonblokken. Beide partijen stimden yn mei in binende arbitraazje yn it Amerikaanske tillefyzjeprogramma The People's Court, dêr't de eardere boargemaster fan New York Ed Koch foar rjochter spile. Nei't dy Peaks har boarsten ûndersykje litten hie troch in froulike parketwacht, besliste er yn it foardiel fan Peaks, en died er de útspraak dat har boarsten "sa'n twa pûn it stik en fan trochsneed stevichheid" wiene, en alhiel net gefaarlik.
El-Ajûn
De stad el-Ajûn as al-Ajûn (Arabysk: العيون, Frânsk: Laâyoune, Spaansk: El Aaiún) is de offisjele haadstêd fan de Arabyske Demokratyske Republyk Sahara (ADRS), in eardere Spaanske koloanje dy't no foar it grutste part yn Marokkaanske hannen is. Ek al-Ajûn wurdt beset troch Marokko. It bestjoerssintrum fan de ADRS is sadwaande feitlik de ynterimhaadstêd Bir Lehlou, dy't wol yn hannen fan de ADRS is. It is de grutste stêd yn de Westlike Sahara.
"El Aaiún" is de Spaanske transliteraasje fan de stedsnamme; "Laâyoune" is in Frânske transliteraasje dy't yn de Marokkaanske literatuer brûkt wurdt. De Arabyske namme betsjut "de boarnen".
De Keninklike Marokkaanske loftmacht hat in basis op de lofthaven fan Al-Ajoen dy't mei Northrop F-5-jachtfleantugen fleant.
It haadkertier fan de MINURSO-missy fan de Feriene Naasjes húsmannet yn al-Ajûn.
Sport
Al-Ajûn hat in proffuotbalclub yn de Marokkaanske GNF 1, mei de namme Jeunesse Massira. Jeunesse spilet al sûnt de promasje yn 1994/95 sûnder brek yn de GNF 1.
Stêdebânnen
In kar:
Lakota Frijheidsdelegaasje
De Lakota Frijheidsdelegaasje wurdt laat troch guon lju dy't ek aktyf binne of wiene yn 'e Amerikaanske Yndiaanske Beweging (AIM), wêrûnder foarhinne de Hollywood-akteur en aktivist Russell Means (1939-2012), en fierders Robert Robideau, Teǧeya Kte, Čanupa Gluha Mani en Phyllis Young, de oprjochtster fan 'e feministyske organisaasje Women of All Red Nations.
De beweging kaam rûnom yn it nijs doe't se yn desimber 2007 oankundigen dat de Lakota harren út alle ferdraggen mei de Feriene Steaten weromloeken en in selsstannige steat oprjochten, de Republyk Lakota. Letter hiene de lieders fan 'e LFD petearen mei fertsjintwurdigers fan Bolivia, Fenezuëla, Sily en Súd-Afrika om fan dy lannen erkenning los te krijen foar harren steat. Dat is lykwols oant op 't heden noch net slagge, al hat de LFD syn krewearjen noch net opjûn.
Keppelings om utens
● Offisjele webside fan 'e Lakota Frijheidsdelegaasje
Baptiste Pourier
Baptiste Pourier (16 july 1843 – Pine Ridge (Súd-Dakota), 17 septimber 1928) wie in Amerikaansk frontiersman yn it Wylde Westen, dy't fan Frânsk etnysk komôf wie. Hy tsjinne it Amerikaanske Leger as ferkenner, tolk en gids, en wie yn dy hoedanichheid û.m. belutsen by de Grutte Sû-Oarloch fan 1876. Pourier wie it lykwols net iens mei de behanneling fan 'e Yndianen troch Amerikaanske autoriteiten, en kearde it leger om dy reden úteinlik de rêch ta.
Jonge jierren
Pourier, dy't berne wie yn 1843, joech him 1858 mei fyftjin jier by in Amerikaanske ekspedysje dy't ta doel hie om hannel te driuwen mei de ûnderskate Yndiaanske folken fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Nei dat earste kontakt ûntwikkele er him ta in kundich keapman, en sleat er freonskip mei it Lakota-opperhaad Reade Wolk, in freonskip dy't duorje soe oan Reade Wolk syn ferstjerren yn 1909 ta. Yn dy jierren learde Pourier floeiend Lakota te sprekken en krige er in yngeande kennis fan 'e geografy fan 'e noardlike Grutte Flakten.
Húshâlding
Op syn earste hannelsreis nei Wyoming krige Pourier gedoente mei in John Richards, in oare pionier fan Frânsk komôf, dy't troud wie mei in Lakota-frou. Yn 1868 troude Pourier mei Richards syn dochter Josephine (1853-1937), mei wa't er de rest fan syn libben trochbringe soe. Hja krigen alve bern: Alice Aldene Pourier Brown (1870-1959), John Baptiste Pourier (1872-1956), Louis Richard Pourier (1873-1937), Elizabeth Pourier Jones (1875-1929), Joseph Pourier (1882-1954), Mary Lovie Pourier McGaa (1884-1984), Helen Pourier Swallow (1886-1970), Peter Pourier (1888-1960), Rose Pourier Tibbitts (1890-1969) en Charles Pourier (1893-1944).
Tsjinst foar it Amerikaanske Leger
Yn 1868 ferhuze Pourier syn gesin nei Fort Laramie ta, dêr't er as tolk fungearre by de ûnderhannelings tusken it Amerikaanske regear en de Lakota dy't laten ta it sluten fan it twadde Ferdrach fan Fort Laramie. Mei dat ferdrach kaam in ein oan 'e Oarloch fan Reade Wolk (1866-1868). Yn 1874 tsjinne Pourier as gids foar de ekspedysje fan it Amerikaanske Leger ûnder brigadegeneraal George Crook nei de Black Hills, dy't bedoeld wie om blanke goudsikers tsjin te hâlden dy't yn it ramt fan 'e Goudkoarts fan 'e Black Hills op Yndiaansk lân nei goud sykje woene.
Under de Grutte Sû-Oarloch (1876-1877) begelate Pourier op 'e nij de troepen fan Crook, no ek as ferkenner. It wie yn dy snuorje dat er de bynamme Big Bat krige, om him te ûnderskieden fan in oare ferkenner mei deselde foarnamme, Baptiste Garnier (Little Bat). Oan it begjin fan 'e simmerkampanje fan 1876 wie Pourier oanwêzich by de Slach oan de Rosebud, dêr't Crook syn opmars tsjinkeard waard troch de krigers fan it Lakota-opperhaad Mâl Hynder en dy har Sjajinske bûnsgenoaten.
Begjin july, njoggen dagen nei de ferneamde Slach oan de Little Bighorn (dêr't Crook syn troepen net oan dielnamen), wist Pourier foar te kommen dat ien fan Crook syn kompanjyen troch de Lakota yn in mûklaach dreaun waard. Yn augustus en septimber die Pourier mei oan Crook syn Hynstefleismars, dy't sa neamd waard om't de rantsoenen oprekken en de kavaleristen har eigen hynders opite moasten. Teffens wied er oanwêzich by de Slach by Slim Buttes.
Letter jierren en dea
Yn 1891 reizge Pourier as tolk mei in delegaasje fan Lakota-opperhaden nei de Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., dêr't er ûnderhannelings mei fertsjintwurdigers fan it Buro fan Yndiaanske Saken fasilitearre. Letter waard er hynstekeapman, en wenne er in skoft yn St. Charles (Súd-Dakota), mar kearde al rillegau werom nei it Pine Ridge Yndianereservaat, dêr't syn freon Reade Wolk wenne. Baptiste Pourier ferstoar dêre op 17 septimber 1928, en waard begroeven te Pine Ridge yn Súd-Dakota.
Arameesk alfabet
It Arameesk alfabet is it alfabet dat sûnt de 8e iuw f.Kr. brûkt wurdt om Arameesk te skriuwen. It is in Semitysk alfabet dat stammet fan it Fenisysk alfabet. It alfabet hat 22 letters en it Arameesk wurdt fan rjochts nei lofts skreaun.
It Arameesk alfabet stiet oan de basis fan in protte Semityske alfabetten. Dat it kin as memmeälfabet beskôge wurde fan ûnder oaren it Arabysk, Hebriuwsk en it Syrysk.
Longues-sur-Mer
Longues-sur-Mer is in doarp en gemeente yn it Frânske departemint Calvados yn Normandje. It makket diel út fan it arrondissemint Bayeux.
Geografy
De gemeente leit yn de Bessin oan it Kanaal, wêrfan't de kliffen fiif oant sechtich meter heech binne. It gruttere Bayeux leit likernôch 6,5 kilometer fierder.
D-Day
Noardlik fan it doarp, likernôch 450 meter fan de kust, waard yn 'e hjerst fan 1943 in batterij fan fjouwer kanonnen troch de Kriegsmarine boud. Fjouwer bunkers elts útrist mei in 150mm Tbts.K C/36 (Tbts.K = Torpedobootskanone), dy't in berik fan 20 kilometer hiene bedrigen de skippen en de lâningsstrannen Gold Beach en Omaha Beach. It wie dêrom foar de alliearden prioriteit om dy batterij út te skeakeljen. Njonken swiere bombardeminten in wike earder fanút de loft dy't net in soad risseltaat hiene, folgen yn 'e nacht fan 5 nei 6 juny nije bombarbeminten fan de RAF. Mar noch jimmeroan wurken de kanonnen dy't Amerikaanske kriichsboaiems ûnder fjoer namen. Lang om let slaggen de    Ingelske krusers HMS Ajax en HMS Argonaut en fan de Frânske kruser Georges Leygues der yn om de fjouwer kanonnen út te skeakeljen. Fan de 180 man hiene 120 Dútske soldaten it oerlibbe, dy't harren oerjoegen oan de Britske soldaten fan it 2e Devonshire regimint. Fan de fjouwer kazematten binne der trije bewarre bleaun.
Longues-sur-Mer lei by de lâning fan de alliearden op de grins fan de Amerikaanske en Anglo-Kanadeeske sektor en hat fan de gefjochten tige slim te lijen hân.
Hippolyte Taine
thumb|220px|Hippolyte Taine, foto [[Léon Bonnat]] Hippolyte Adolphe Taine (Vouziers, 21 april 1828 – Parys, 5 maart 1893) wie in Frânsk filosoof, histoarikus, skriuwer en kritikus.
Libben en wurk
Taine waard berne yn in lekkenmakkersfamylje yn de Ardennen. Hy wie in poerbêste studint, mar krige syn diploma literatuer en filosofy net takend. Hy waard learaar, begûn te skriuwen foar foaroansteande blêden, folge fierder stúdzjes positive wittenskippen yn Parys en promovearre úteinlik dochs op fabelskriuwer Jean de La Fontaine. Yn 1866 waard er heechlearaar keunstskiednis oan de École nationale supérieure des beaux-arts en fan 1871 ôf oan de Universiteit fan Oxford. Fan 1878 ôf wie er ek lid fan de Académie Française.
Tegearre mei Ernest Renan wie Taine tige wichtich yn it geastlik klimaat fan Frankryk yn de twadde helte fan de 19e iuw  (de Encyclopædia Britannica út 1911 stelt dat “de toan" fan it wurk fan Émile Zola en Guy de Maupassant direkt werom te fieren is op it wurk fan Taine). As wittenskiplik humanist hie er bewûndering foar de natuerwittenskippen en tegearre mei Pierre Janet wie er ien fan de promotors fan de natuerwittenskiplike psychology. Taine waard sterk beynfloede troch Auguste Comte en Herbert Spencer en bepleite strang deterministyske, positivistyske wittenskiplike wurkwizen. De neidruk waard lein op it eksperimint, ek yn de minskwittenskippen.
Ezra Pound
Ezra Pound (folút: Ezra Weston Loomis Pound; Hailey (Idaho), 30 oktober 1885 – Feneesje, 1 novimber 1972) wie in Amerikaansk dichter, essayist, oersetter (û.m. út it Sineesk en it Japansk), skriuwer, komponist en literêr en sosjaal kritikus, dy't ien fan 'e grûnlizzers wie fan 'e modernistyske beweging en oan 'e widze stie fan it imazjisme. Fan syn wurken binne it bekendst Ripostes, út 1912, en The Cantos, in ûnbidich en ûnfoltôge epos besteande út 120 dielen dêr't er fan 1917 oant syn dea oan wurke. Pound ferliet al ier syn heitelân en brocht it hichtepunt fan syn rom troch yn Londen en Parys, dêr't er njonken syn eigen skriuwen ek behelle rekke yn it foarmjen fan sawol wurken as karriêres fan tiidgenoaten lykas T.S. Eliot, James Joyce en Ernest Hemingway.
Troch de slachtings yn 'e Earste Wrâldoarloch, dêr't er Grut-Brittanje en it ynternasjonale kapitalisme ferantwurdlik foar achte, ferlear er it fertrouwen yn 'e demokrasy as steatsfoarm. Hy ferfear nei Itaalje, dêr't er ta ôfgriis fan syn freonen it faksisme fan Benito Mussolini omearme. Yn 'e tritiger en fjirtiger jierren wie en bleau er in fûleindich oanhinger Mussolini; hy spriek syn stipe út foar Adolf Hitler en hie gedoente mei Oswald Mosley, de lieder fan 'e Britske faksisten. Under de Twadde Wrâldoarloch hold er mear as hûndert radiotaspraken wêryn't er de Feriene Steaten fel bekritisearre. Fan gefolgen waard er yn 1945 troch it Amerikaanske leger yn Itaalje oppakt foar lânferrie. Moannenlang waard er finzen holden en troch de manear wêrop't er in part fan dy tiid behannele waard, krige er geastlike problemen. Mei't fêststeld waard dat er net sûnernôch wie om berjochte te wurden, waard er mear as trettjin jier lang opsletten yn in psychiatrysk sikehûs yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington. Nei't er yn 1958 frijlitten wie, kearde er werom nei Itaalje, dêr't er oan syn dea ta bleau. Fanwegen syn politike opfettings is syn wurk noch altiten tige kontroversjeel, al bestiet der ûnder hjoeddeiske kritisy in konsensus dat er in grut dichter wie.
Hippolyte Taine
Libben en wurk
Dat positivistyske tinken paste Taine ek ta op de literatuerwittenskippen. Syn metoade bestie deryn de foarwearden te ûndersykjen dy't it foar in skriuwer mooglik meitsje in wurk ta stân te bringen (erflikens, miljeu, psychologyske tastân). Troch de literatuerwittenskippen te ûntdwaan fan estetyske en morele apsekten en teksten te ûndersykjen op basis fan wittenskiplike metoaden, ferrjochte Taine baanbrekkend wurk yn de literatuerskiednis, dy't him oant dan beheinde ta beoardielings en beskriuwings. Oan de ein fan de 19e iuw waard Taine syn lear troch in soad kritisy hikkele fanwegen syn dogmatisme, skriuwers lykas Anatole France en Charles Péguy namen it wer op foar it subjektivisme, mar yn de 20e iuw waarden syn opfettings wer yn eare wersteld fia it Russysk formalisme (Viktor Sjklovski, Roman Jakobson), dêr't it fierder út ûntwikkele waard, mei nije ynstruminten.
Ezra Pound
Jonkheid
Pound waard yn 1885 berne yn Hailey, yn it doetiidske Amerikaanske territoarium Idaho, as it ienlingsbern fan Homer Loomis Pound (1858-1942) en Isabel Weston (1860-1948). Sawol syn heit as syn mem stammen ôf fan Ingelsen dy't al yn 'e santjinde iuw nei de Amearikaanske koloanjes ta emigrearre wiene. Pound waard grutbrocht yn in begoedige fermidden; syn pake, Thaddeus Coleman Pound (1832-1914), wie in Republikein dy't foar noardwestlik Wiskonsin yn it Amerikaanske Kongres sitten hie. Syn heit Homer Pound gie yn Haley oer it kadaster. Syn mem Isabel koe lykwols yn Idaho net aardzje; doe't Pound achttjin moanne âld wie, naam se him mei werom nei it easten. Homer Pound folge harren en fûn yn 1889 wurk by de munt, yn Philadelphia. Ezra Pound groeide oant 1893 op yn Jenkintown yn 'e steat Pennsylvania, en dêrnei yn it stedsje Wyncote, yn deselde steat.
thumb|left|250px|Ezra Pound mei syn mem yn [[1998.]] Pound, dy't oan syn heitekant fan quaker-komôf wie, krige syn ierste ûnderrjocht yn skoaltsjes dy't opset wiene troch quaker-froulju. Fan 1898 oant 1900 gied er nei de Cheltenham Military Academy, dêr't de learlingen unifoarmen droegen dy't basearre wiene op dy út 'e Amerikaanske Boargeroarloch, en dêr't se njonken gewoan ûnderwiis ek militêre training ûndergiene. Ien fan 'e dingen dy't men de jonges dêr besocht by te bringen, wie om harrensels te ûnderwerpen oan heger gesach. Yn it gefal fan Pound wie dat gjin súkses: hy wie yntelligint, koppich, eigenwiis en sadwaande ympopulêr by sawol syn mei-learlingen as by syn learaars. Ek wist er al ier dat er dichter wurde woe, en syn earste publikaasje wie in limmerik dy't yn 1896, doe't er alve jier wie, yn 'e Jenkintown Times-Chronicle, in pleatslike krante, ôfprinte waard.
Hippolyte Taine
Libben en wurk
Taine skreau ek inkele literêre skôgings, reisoantekenings en brieven.
Ezra Pound
Stúdzje
Yn 1901, doe't er fyftjin jier wie, waard er talitten ta it Kolleezje fan Frije Keunsten fan 'e Universiteit fan Pennsylvania, te Philadelphia. Neffens eigen sizzen learde yn 'e jierren dy't dêrop folgen "min ofte mear" njoggen frjemde talen. Yn 1902 reizge er mei syn âlden en syn muoike Frances Weston in fearnsjier lang troch Jeropa (syn twadde besyk; yn 1998 hied er mei syn mem en deselde muoike ek alris in Jeropeeske reis makke). Neitiid briek er syn stúdzje oan 'e Universiteit fan Pennsylvania ôf (mooglik fanwegen minne sifers), en skreau er him ynstee yn oan it Hamilton College yn Clinton, yn 'e steat New York, dêr't er Provinsaalsk en Aldingelsk studearre. Yn 1905 studearre er dêr ôf, wêrnei't er weromkearde nei de Universiteit fan Pennsylvania, dêr't er it jiers dêrop in graad yn 'e Romaanske talen behelle.
Pound wist in stúdzjebeurs mei reiskostefergoeding te bemachtigjen dêr't er in nije reis nei Jeropa fan betelle. Yn Madrid brocht er trije wiken troch yn ferskate bibleteken, wêrûnder dy yn it Keninklik Paleis, en op 31 maaie 1906 befûn er him by de yngong fan it paleis doe't anargisten in mislearre oanslach op it libben fan kening Alfûns XIII útfierden. Pound ferliet Spanje doe halje-trawalje, út eangst dat er sels foar in anargist oansjoen wurde soe, brocht dêrnei in pear wiken troch oan 'e Sorbonne, te Parys, en ferfear doe nei Londen.
Yn july 1906 wie Pound wer werom yn 'e Feriene Steaten, en yn 1907 ferfolge er syn stúdzje oan 'e Universiteit fan Pennsylvania. Dêr yrritearre er Felix Schelling, de perfester Ingelske taal- en letterkunde, sa alderraarst (û.m. troch út te hâlden dat George Bernard Shaw in bettere skriuwer as Shakespeare wie, en troch in ûnbidich tinnen bûshorloazje foar 't ljocht te heljen en stadich op te winen), dat dy him witte liet dat er sawol Schelling syn tiid as syn eigen ferdie. Oft it no in gefolch wie fan dy konfrontaasje of net, Pound briek syn stúdzje ôf sûnder in doktoraat behelle te hawwen.
Marije-Himelfeartkatedraal (Chur)
Skiednis
It bisdom ûntstie yn de 4e iuw yn de provinsje Raetia Curiensis. Der wurdt fanút gien dat de earste katedraal fan it bisdom om 450 hinne boud waard. It oarspronklik ûnder Milaan fallende bisdom kaam yn 831 ûnder aartsbisdom Mainz te fallen, dêr't it oant 1803 bleau. It slagge de biskoppen fan Chur al rillegau om harren feodale macht te bestindigjen. Fanôf de 12e iuw besieten se al de status fan in prinsbiskop. Yn it ramt fan de reformaasje yn 1524 waard it biskolike hôf sawol polityk as konfesjoneel in enklave yn in fierder protestantske omjouwing. De spesjale status as suver biskoplik territoarium fan it hôf bleau sa noch oant de grûnwetswiziging fan 1854 bestean. Fanôf 1854 waard de ynstream fan katoliken wer mooglik en fan ôf doe tsjinne de katedraal ek as folkstsjerke.
Ezra Pound
Stúdzje
Underwilens hied er jierren earder oan 'e Universiteit fan Pennsylvania kunde krigen oan Hilda Doolittle, de dochter fan in heechlearaar astronomy, dy't letter bekendheid krije soe as dichteresse ûnder de namme H.D. Hja rekke smoarfereale op Pound en folge him yn 1908 nei Jeropa, dêrby har famylje, freonen en heitelân efterlittend sûnder dat se dêr sels folle wizer fan waard. Pound die har yn 'e simmer fan 1907 in oansyk, mar har heit wegere syn tastimming foar it houlik. Hoewol't Pound tusken 1905 en 1907 tsientallen gedichten foar har skreau, sloech er yn dyselde tiid om mei twa oare froulju, Viola Baxter en Mary Moore, wêrfan't er de lêste yn 1907 ek in oansyk die, mar ôfwiisd waard.
Marije-Himelfeartkatedraal (Chur)
Arsjitektuer
De hjoeddeiske katedraal waard yn 1150-1272 as in let-romaanske pylderbasilyk boud. Neffens ûndersyk sette de bou yn it easten útein troch in fasearre ôfbraak fan de foargonger om plak te meitsjen foar de nijbou. Nei likernôch 120 jier waard de foltôge katedraal op 19 juny 1272 ynwijd.
Ezra Pound
Dosintskip
Yn 'e hjerst fan 1907 naam Pound in baan oan as learaar Romaanske talen oan it Wabash College yn Crawfordsville, yn Indiana, in konservatyf stedsje dat er "de sechsde sirkel fan 'e hel" neamde, mei in allike konservative hegeskoalle wêrfan't er willemoeds de lieding provosearre troch te smoken yn syn kantoar wylst dat ferbean wie. Hy yrritearre syn hospessen troch gasten, sels froulju, op syn keamer te ûntfangen, sadat er ferskate kearen fan kosthûs feroarje moast. Uteinlik waard er nei't it skynt op 'e die betrape, al binne de details noch altiten dizenich. Neffens syn eigen sizzen gie it om in dûnseresse oan wa't er in sliepplak bea doe't se fêst kaam te sitten yn in sniestoarm, en dy't de oare moarns op syn bêd oantroffen waard troch syn hospita's. Syn bewearing dat er sels op 'e grûn sliept hie, waard net leaud, en it skandaal dat folge wie mear as genôch oanlieding foar de hegeskoalle om him oan 'e dyk te setten, wêr't er trouwens alhiel net rouwich om wie. Koarte tiid letter bejoech er him wer nei Jeropa.
Marije-Himelfeartkatedraal (Chur)
Arsjitektuer
In brân yn 1811 makke yn de jierren 1828-1829 de bou fan de hjoeddeiske toer needsaaklik. Dat barde op de fûneminten fan de âlde, yn 1500 boude, toer.
Ezra Pound
Iere Londenske jierren
Pound kaam yn april 1908 oan yn Gibraltar, dêr't er as gids foar Amerikaanske toeristen wurke. It begjin fan 'e simmer brocht er troch yn Feneesje, en yn july brocht er syn earste dichtbondel út, it 72 siden tellende A Lume Spento (yn it Ingelsk útbrocht as With Tapers Spent). Yn augustus ferfear er nei Londen, dêr't der de tolve folgjende jierren frijwol oanhâldend trochbringe soe. Syn reden om dêrhinne wie ienfâldich: "London, deah old Lundon, is the place for poesy" ("Londen, dat goede âlde Londen, is it plak foar poëzij"), sa't Pound syn stúdzjefreon, de dichter William Carlos Williams, fertelde. Pound beprate de foaroansteande boekferkeaper en útjouwer Elkin Mathews om A Lume Spento yn syn etalaazje te pleatsen, en dat hie effekt, want tsjin oktober waard syn wurk besprutsen yn alle Londenske fermiddens dy't derta diene. Yn desimber brocht er in twadde bondel út, A Quinzaine for This Yule.
thumb|right|250px|48 Langham Street, dêr't Ezra Pound yn it begjin fan syn [[Londenske tiid wenne.]] Yn jannewaris 1909 mette Pound de skriuwster Olivia Shakespear yn in literêre salon. Hja wie in eardere minneresse fan Pound syn idoal, de Ierske dichter William Butler Yeats, en it ûnderwerp fan dy syn The Lover Mourns for the Loss of Love. Fia har kaam Pound yn 'e kunde mei de hiele Londenske literêre rûnte, wêrûnder Yeats sels, mei wa't er goed befreone rekke, ek al skeelden de mannen tweintich jier. Teffens mette er sadwaande Oliva har dochter Dorothy Shakespear, mei wa't er yn 1914 trouwe soe. Yn juny 1909 publisearre Pound op 'e nij in dichtbondel, Personae, diskear by Mathews, en dit wie de earste dy't ek kommersjeel in súkses waard. Pound syn earste boek wêryn't er him talei op literêre krityk, The Spirit of Romance, kaam út 1910.
Marije-Himelfeartkatedraal (Chur)
Eksterieur
It haadportaal yn it midden fan de westlike gevel ûntstie by de bou yn 1250. It timpaan fan it profilearre portaal is fersierd mei in izeren sierhek út 1770 mei dêryn Marije en de hilligen Lusius en Florinus, de patroanhilligen fan it bisdom. Dêrboppe is in grut rûnbôgich westlik finster ynbrocht. Oan de noardeastlike hoeke fan it koer is in opfallend byld fan in liuw te sjen út it begjin fan de 13e iuw. In byldfragmint fan in krusigingsfoarstelling út it begjin fan de 14e iuw is bewarre bleaun oan de eastlike bûtenmuorre fan it koer.