cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kust-Salisjanen
Skiednis
De earste roomske misjonarissen arrivearren yn 1839-1840 yn 'e krite fan 'e Puget Sound. De earste protestantske (metodistyske) sindelingen kamen dêr yn 1840 en 1842 oan. Fan 'e 1850-er jierren ôf waarden de earste ferdraggen sletten tusken de ûnderskate stammen en de oerheden fan 'e Feriene Steaten en Britsk Kanada. Ut dy tiid datearje ek de âldste Yndianereservaten út 'e regio. Neigeraden dat de kolonisaasje fan harren wengebiet oanhold, begûnen in soad Kust-Salisjaanske manlju foar blanke bedriuwen te wurkjen as houtsjers, fiskers of as arbeiders yn houtseagerijen. De froulju ferkochten kuorren dy't se makke en skaaldieren dy't se by êb gearfandele hiene. Yn 1884 waard yn Kanada de potlatch, in wichtich lânseigen gebrûk, by wet ferbean. Inkele jierren letter waard der ek yn 'e Feriene Steaten it near op lein. It ferbod soe fan krêft bliuwe oant 1934 yn 'e Feriene Steaten en oant 1951 yn Kanada.
Mids tweintichste iuw ûntstie yn beide lannen, net inkeld ûnder de Kust-Salisjanen, mar ûnder alle Yndianen, in beweging foar boargerrjochten, dy't mank gie mei in weroplibbing fan 'e Kust-Salisjaanske kultuer. Yn 1967, by de fiering fan it hûndertjierrich bestean fan Kanada, hold Dan George, akteur, dichter en opperhaad fan 'e Tsleil-Wautût (Tsleil-Waututh), in taspraak dy't yn Kanada in kearpunt tewei brocht yn 'e opfetting dy't in protte minsken oer Yndianen hiene. Tsjin dy tiid wie it mei de ekonomy en wurkgelegenheid yn 'e wenkrite fan 'e Kust-Salisjanen lykwols yn 'e nederklits rekke, mei't sawol de fiskerij as de houtyndustry klappen krigen fanwegen konkurrinsje út ûntwikkelingslannen. Yn 'e Feriene Steaten wie it saneamde Fûnis fan Boldt foar de Kust-Salisjanen fan grut belang, mei't dy rjochterlike útspraak it regear fan 'e steat Washington bûn achte oan 'e ôfspraken út it Ferdrach fan Point Elliott fan 1855. Dêrtroch krigen de Kust-Salisjanen fan 'e Puget Sound harren âlde fiskerijrjochten werom. It Fûnis fan Boldt waard yn 1979 troch it Amerikaansk Heechgerjochtshôf befêstige. Sûnt de 1970-er jierren hawwe in soad Kust-Salisjaanske mienskippen in beskate ekonomyske autonomy wûn, troch de belestingfrije ferkeap fan tabak, de ûntwikkeling fan kasino's en oare foarmen fan legaal gokken, en de ûntjouwing fan fiskerij en akwakultuer.
Demografy
Neffens gegevens út 2013 wiene der doe teminsten 56.590 Kust-Salisjanen, op te dielen yn 28.406 lju dy't oansletten wiene by erkende Kanadeeske stamme-organisaasjes yn Britsk-Kolumbia, en 28.284 minsken dy't oansletten wiene by federaal erkende Amerikaanske stamme-organisaasje yn Washington. Nijere (en ynklusivere) sifers út 2014/2016 joegen oan dat der doe 77.000 Kust-Salisjanen wiene, wêrfan 39.000 yn Kanada en 38.000 yn 'e Feriene Steaten.
Folken
De Kust-Salisjanen binne ferdield oer de folgjende etnyske groepen: De Stolo (Stó:lō) binne gjin etnyske groep, mar in multy-etnyske konfederaasje binnen de Kust-Salisjaanske folkekloft.
Maatskippij
Oanbuorjende Kust-Salisjaanske mienskippen, oft dat no doarpen of ûnderskate stammen wiene, ûnderholden yn it pre-koloniale tiidrek bannen troch houlik, mienskiplike feesten en hjeldagen en dielde gebieten dy't brûkt waarden foar jacht en fiskerij. Der wie net in protte politike organisaasje mank de Kust-Salisjanen. Oarlochfiering wie foar harren benammen in kwestje fan ferdigening, mei mar hiel út en troch in oanfal op in stamme dêr't gjin bannen mei wiene. Dy wiene der net in soad, mei't de Kust-Salisjanen ek bannen ûnderholden mei harren Ynlânsk-Salisjaanske buorlju yn it easten, lykas de Lillûet (Lillooet), Keur d'Alêne (Coeur d'Alene) en Thompson-Yndianen, en mei de Sahaptynsktalige stammen yn it suden, lykas de Klikitat en de Jakima (Yakima of Yakama).
Fijannen fan alle Kust-Salisjanen wiene, alteast yn 'e njoggentjinde iuw, de Súdlike Kwakiûtl (Southern Kwakiutl, Lekwiltok of Euclataws), de Haida en ien stamme fan 'e Tsimsjian (Tsimshian). Mei't dyselden troch earder kontakt mei de Jeropeänen fia de pelshannel ek earder oan gewearen kamen, fierden se allegeduerigen oerfallen út op it gebiet fan 'e Kust-Salisjanen, dêr't se plonderings holden en finzenen nommen dy't se ta slaaf makken. Ferskate kearen organisearre in koälysje fan Kust-Salisjaanske stammen in tsjinoanfal, meastal op 'e Súdlike Kwakiûtl.
Yn 'e kultuer fan 'e Kust-Salisjanen waarden materiële besittings wichtiger achte as hast alle oare dingen yn it libben. Materiële rykdom omfieme it besit fan grûn, slaven, itensfoarrieden, húsrie en juwiellen. Troch sokke eigendommen wie it net inkeld mooglik om in nofliker libben te lieden; se ferhegen ek de maatskiplike status fan 'e eigner, mei't rykdom fereaske wie om ta de Kust-Salisjaanske boppeklasse hearre te kinnen. It wie dan ek de bedoeling dat men mei jins rykdom safolle mooglik te pronk rûn, benammen by rituële seremoanjes, mar ek yn it aldendeiske libben.
Ut sokke opfettings kaam ek de potlatch fuort, in feest dat troch rike lju op ûngeregelde tiden organisearre waard, mei as doel om safolle mooglik geskinken wei te jaan, want wat mear geskinken oft men weijaan koe, wat riker oft men wie, en wat heger jins maatskiplike status waard. De potlatch wie in ferskynsel dat net inkeld yn 'e kultuer fan 'e Kust-Salisjanen foarkaam, mar ek mank oanbuorjende folken, lykas de Bella Bella, Haida, Tlingit, Nûtka, Makah en Kwakiûtl. Meitiid ûntjoech de potlatch him ta almar ekstremere foarmen, oant ien sa'n feest it bankrot fan 'e gasthear betsjutte koe. De oerheden fan Kanada en de Feriene Steaten besleaten it tsjin 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw te ferbieden, foar it meastepart op oantrúnjen fan kristlike misjonarissen, dy't de potlatch seagen as in skealik en ûnproduktyf gebrûk, dat rjocht yngie tsjin 'beskaafde' noarmen en wearden.
Leauwe
De oarspronklike natoerreligy fan 'e Kust-Salisjanen omfieme it leauwe yn beskermgeasten en boppenatuerlike wêzens of geasten dy't fan stal feroarje koene fan in minsklike nei in dierlike foarm en oarsom. De wrâlden fan 'e libbenen en de deaden stiene mei inoar yn kontakt troch yngewikkelde en feroarlike bannen. It sykjen nei fizioenen, wêrby't mei sin in steat fan trâns opwekke waard, wie in gebrûk dat rûnom folge waard. De medisynman, in soarte fan sjamaan, foarme de brêge tusken de wrâld fan 'e libbenen en de geastewrâld. Gewoane lju namen diel oan dûnsen, it dragen fan maskers en seremoanjes wêrby't se leauden dat se har útdrukten troch de spirituële krêften dy't harren dêrta jûn waarden.
Arsjitektuer
De âlde Kust-Salisjanen bouden harren doarpen oan see of oan rivieren en oare streamen dy't mei harren kano's befarber wiene. Yn 'e winter wennen se yn langhuzen mei ierden flierren dy't almeast boud wiene fan sederhout. Ek leine se wol kûlehuzen oan, dy't heal ûnder de grûn útgroeven waarden. Simmerdeis wennen de Kust-Salisjanen oer it algemien yn lytsere, tydlike kampen deunby plakken dêr't se jeie, fiskje of yn it wyld groeiende planten en fruchten rispje woene.
By de binnenwanden fan 'e langhuzen lâns leine op platfoarmen de sliepplakken fan 'e bewenners, mei dêrboppe planken om besittings op te bewarjen, lykas kuorren, ark en reau, klean en wapens. Under de 'bêden' wie romte om baarnhout op te slaan foar it hurdfjoer middenyn it hûs, ûnder in iepening yn it dak dy't fungearre as skoarstien. De matrassen en kjessens wiene makke fan weve reiden matten en bistehûden. Iten waard ophongen oan 'e soudering om te drûgjen. Gruttere langhuzen hiene ynterne skudden om 'e wenromten fan ferskillende famyljes op te dielen. De riken bouden oermjitte grutte langhuzen; sa wie it Old Man House yn it Port Madison Yndianereservaat 152 m lang en 12 oant 18 m breed.
Iten
De Kust-Salisjanen ieten benammen salm, mei dêropta in grut ferskaat oan oare fisk, skaaldieren en oare yn see en op it lân libjende bisten. Wat dat lêste oanbelange, waard jacht makke op û.m. harten en wapitys. Plantaardich iten dêr't de Kust-Salisjaanske folken harren dieet mei oanfollen, bestie út knoppen, woartels, bollen, beien en nuten.
Taal
De Kust-Salisjanen sprekke fan oarsprong ien fan 'e Kust-Salisjaanske talen of it Bella Kûla (Bella Coola), dat foarhinne ek ta dy taalgroep rekkene waard, mar wêrfan't taalkundigen no ornearje dat it der wat fierder fanôf stiet. Hjoed de dei sprekke de Kust-Salisjanen benammen Ingelsk. Fan 'e 15 Kust-Salisjaanske talen binne anno 2018 10 útstoarn, wylst twa oaren, it Sesjelt (Sechelt) en it Skwamisj (Squamish) minder as 10 memmetaalsprekkers oer hawwe. It Bella Kûla hie by de lêste telling noch 17 memmetaalsprekkers. De grutste Kust-Salisjaanske taal is it Halkomelem, dat de oarspronklike taal is fan ferskate etnyske groepen, en dat yn 2016 noch 500 sprekkers hân hawwe soe. Yn totaal wiene der doe noch 685 memmetaalsprekkers fan alle Kust-Salisjaanske talen en it Bella Kûla mei-inoar. Ferrekkene mei in totale etnyske befolking fan 77.000 minsken komt dat del op in sprekkerspersintaazje fan 0,9%.
Thisted (gemeente)
Thisted is in gemeente yn de Deenske regio Noard-Jutlân.
Ocean Man Earste Naasje
De Ocean Man Earste Naasje (Ingelsk: Ocean Man First Nation; Kry: ᑭᐦᒋᑲᒦᐏᔨᐣ, Kihcikamîwiyin) is in Yndiaanske stamme-organisaasje yn Kanada, mei in eigen reservaat yn it suden fan 'e provinsje Saskatchewan. ("Earste naasje" is in Kanadeeske oantsjutting foar in Yndianestam of -troep.) De stamme bestiet yn syn hjoeddeistige foarm sûnt 1988. It haadkertier is fêstige yn Stoughton, yn Saskatchewan.
Reservaat
De Ocean Man Earste Naasje hat in eigen reservaat, te witten: it Ocean Man Reservaat 69 (Ocean Man 69 Reserve), dat yn 1992 weroprjochte is. It leit 18 km benoarden Stoughton, en hat in oerflak fan 41,3 km². Fan 'e goed 320 stamleden wennen der yn 2006 51 yn dat reservaat, dêr't op it mêd fan foarsjennings û.m. kantoaren fan 'e stamme-organisaasje, in powwow-terrein, in skoalle, in bernedeiferbliuw, in klinyk en wettersuveringsynstallaasje binne. De pleatslike ekonomy is fierhinne basearre op lânbou, ynkomsten út bûtenreservaatsk wurk en wat oalje- en gasopbringsten. Mei 34 oare stammen út súdlik Saskatchewan en Manitoba dielt de Ocean Man Earste Naasje fierders it Ferdrach Nû. 4 Reservaatgrûnen Yndianereservaat 77 (Treaty No. 4 Reserve Grounds 77 Indian Reserve). De stamme is lid fan 'e Federaasje fan Yndiaanske Naasjes fan Saskatchewan, in yntertribaal gearwurkingsferbân.
Skiednis
Op 9 septimber 1875 sleat opperhaad Kitchi-Kah-Me-Win, waans namme oerset wurde kin as Grutte-Seeman of Oseaanman (Ingelsk: Ocean Man), him oan by it Ferdrach Nû. 4 tusken de Yndiaanske folken fan súdlik Saskatchewan en it Britske koloniale regear fan Kanada. Yn 1882 waard der foar him en syn Yndianetroep benoarden Kisbey in reservaat oprjochte, en de treflike lânboukundige ûntwikkeling dy't de troep dêre trochmakke waard troch de jierren hinne troch in protte waarnimmers opmurken.
Yn 1901 lieten de leden fan 'e troep harren nei jierren fan oantrúnjen der lykwols fan oertsjûgje om har reservaat op te jaan en har by de White Bear Earste Naasjes yn dy har reservaat nei wenjen te setten. Hoewol't dêrby in fergrutting fan it White Bear Earste Naasjes Reservaat 70 ûnthjitten wie, barde dat pas yn 1903, neidat de stammen $1,23 de acre delteld hiene.
Yn 'e santiger jierren fan 'e tweintichste iuw sleepten de ôfstammelingen fan 'e oarspronklike Ocean Man-troep it Kanadeeske regear foar de rjochter oer de ûntnadering fan harren foarâlderlik reservaat sûnder dat dêrfoar finansjele kompinsaasje ûntfongen wie. Uteinlik late dat yn 1988 ta de weroprjochting fan 'e Ocean Man Earste Naasje, en yn 1992 fan harren eigen reservaat. Yn 1997 kaam de Ocean Man Earste Naasje yn Kanada nasjonaal yn it nijs om't it de earste Yndiaanske stamme wie mei in froulik opperhaad en in stamrie dy't inkeld út froulju bestie.
Yoshinori Muto
(15 july 1992) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Mainz. Earder spile foar FC Tokyo. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Aziatysk kampioenskip 2015.
Mike Havenaar
(20 maaie 1987) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar ADO Den Haag. Earder spile foar Yokohama F. Marinos, Avispa Fukuoka, Sagan Tosu, Ventforet Kofu, Vitesse, Córdoba en HJK Helsinki. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Confederations Cup 2013.
Lecarrow
thumb|left|County Roscommon yn Ierlân Lecarrow (Iersk: An Leithcheathrú) is in plak yn it Ierske greefskip County Roscommon. It doarp leit 17 kilometers noardwestlik fan de stêd Athlone oan de N61 tusken Athlone en de stêd Roscommon. It doarp is mei in befarber kanaal ferbûn mei Lough Ree, de twadsgrutste mar oan de rivier de Shannon.
E.L. James
E.L. James (pseudonym fan Erika Leonard, famkesnamme: Erika Mitchell; Londen, 7 maart 1963) is in Britsk skriuwster, dy't yn 2011 op spektakulêre wize trochbriek mei har debút, de bondaazje- en SM-roman Fifty Shades of Grey.
Jonkheid en oplieding
James waard berne yn 1963 yn Londen, as de dochter fan in Skotske heit en in Sileenske mem. Har heit wurke as kameraman foar de BBC. James groeide op yn Buckinghamshire, dêr't se de middelbere skoalle trochrûn oan 'e Wycombe High School, in iepenbiere famkesskoalle yn it doarp High Wycombe. Neitiid studearre hja skiednis oan 'e Universiteit fan Kent te Canterbury. James fûn wurk as studiomanagersassistinte oan 'e Britske Nasjonale Film- en Telefyzjeskoalle yn Beaconsfield.
Skriuwkarriêre
James begûn har karriêre as auteur mei it skriuwen fan fanfiksje ûnder de skûlnamme "Snowqueen's Icedragon". Har meast opfallende wurk op dat mêd wie in ferhaal dat hja basearre op 'e Twilight-fantasysearje. Se sette dêrmei útein yn jannewaris 2009, nei't se it lêste Twilight-boek út hie. Letter ferwurke se de ideeën út dit ferhaal yn 'e roman dy't úteinlik Fifty Shades of Grey kaam te hjitten, oer Anastasia Steele, in ûnskuldige jonge frou, dy't ferwikkele rekket yn in eksplisyt seksuële relaasje mei Christian Grey, in dominante en by fleagen sadistyske âldere man.
Fifty Shades of Grey kaam út yn 2011, en wie it earste diel fan 'e saneamde Fifty Shades-trilogy, dy't fierder gie mei Fifty Shades Darker en einige mei Fifty Shades Freed. De beide lêste dielen waarden allebeide yn 2012 publisearre. De trilogy, en fral it earste diel, brieken alle ferkeaprekôrs. James hat ûnderwilens mear as 70 miljoen boeken ferkocht, wêrfan 35 miljoen yn 'e Feriene Steaten. De trilogy hat op it stuit it Britske rekôr yn 'e hannen fan 'e fluchst ferkeapjende paperback aller tiden. Yn 2012 berneamde it Amerikaanske tydskrift Time James ta ien fan 'e hûndert ynfloedrykste minsken fan 'e wrâld, en yn augustus 2013 stie se boppe-oan op 'e list fan it tydskrift Forbes fan meastfertsjinjende auteurs, mei $90 miljoen oan boekeferkeap mei nochris $5 miljoen foar de filmrjochten. De ferfilming fan Fifty Shades of Grey, ûnder rezjy fan Sam Taylor-Johnson, kaam yn febrewaris 2015 út.
Yn 2015 en 2017 recycle James it ferhaal fan 'e Fifty Shades-trilogy nochris yn 'e romans Grey en Darker, dy't itselde ferhaal fanút it eachpunt fan Christian Grey fertelle. Yn 2019 kaam fan James de roman The Mister út, dy't los stiet fan 'e Fifty Shades-trilogy (en dêr't ek gjin s.m. yn foarkomt). The Mister giet oer in loaie en rike Ingelske ealman, dy't fereale rekket op syn Albaneeske húshâldster.
Grutte Priis Formule 1 fan Kanada 2012
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Kanada 2012 yn Montreal op 10 juny. It wie de sande fan 20 races fan de Formule 1 yn 2012. Hy waard op it Circuit Gilles Villeneuve hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305,3 kilometer.
Bella Moretti
Bella Moretti, wiere namme: Arielle Myles (12 maart 1989), is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf. Har namme wurdt gauris misstavere as Dominique Simone. Yn it begjin fan har karriêre brûkte hja ek wol de artystenammen Bella Morecti, Bella Marette en Bella.
Grifformearde tsjerke (Reitsum)
De grifformearde tsjerke is de eardere tsjerke fan de grifformearden fan Reitsum, Ginnum en Lichtaard. Sûnt 1989 tsjerkje de herfoarmen en grifformearden wer yn ien gebou. De grifformearde tsjerke waard it doarpshûs fan de Flieterpen, mar nei't de skoalle fan Reitsum ofheft waard yn 2019 wie it gaadliker om it relatyf nije skoalgebou as doarpshûs te brûken. Yn 2005 waarden de herfoarme gemeenten fan Reitsum-Ginnum-Lichtaard en de grifformearde tsjerke mei de herfoarme gemeente fan Jannum ta ien PKN-gemeente Flieterpen gearfoege. Njonken de tsjerke stiet de pastorij, dêr't in bêd en brochje yn ûnderbrocht is.
Skiednis
It eardere tsjerkegebou waard op 10 novimber 1896 foar de grifformearde gemeente fan Reitsum iepene. Reitsum hearde ta de earste fiif Nederlânske gemeenten dy't de doleânsje folgen en de earste Fryske gemeente dy't har yn 1886 ôfsnije liet fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke. Op 17 augustus 1886 wie yn Reitsum de earste gearkomste fan de fiif dolearende gemeenten, dy't harren ferienigen yn de Nederdútsk Grifformearde Tsjerke en letter mei de Ofskieding fan 1834 ôfskieden gemeenten opgyngen yn de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân.
Hûndert jier lang hiene de grifformearden en herfoarmen elts in eigen tsjerke yn Reitsum. Sûnt 1989 tsjerkten de beide gemeenten wer tegearre yn de âlde tsjerke fan Reitsum. Oant de fúzje fan de beide protestanske dominaasjes ta ien protestanske tsjerke bleau de herfoarme tsjerke in Samen-op-Weg-tsjerke.
De grifformearde tsjerke waard yn dy tiid ôfstjitten en krige as nije funksje doarpshûs.
Oargel
It oargel fan de grifformearde tsjerke datearret fan 1899 en is boud troch Bakker & Timmenga út Ljouwert. It ynstrumint gyng net ferlern en krige in nij plak yn de nijbou fan de âld-grifformearde gemeente fan it Súd-Hollânske Gouderak. Yn it ramt fan de ferhuzing waard it oargel restaurearre en safolle mooglik yn de oarspronklike steat werom brocht. De restauraasje fûn plak ûnder begelieding fan de oargeladviseur Dirk Bakker plak, dy't der in boekje oer skreau mei de titel "Van Reitsum naar Gouderak - het verhaal van een klein Bakker & Timmenga-orgel".
Lahn
thumb|300px|De Lahn mei ôfwetteringsgebiet De Lahn is in 242 km lange rjochtersydrivier fan de Ryn yn Dútslân. Hy rint troch Noardryn-Westfalen (23,0 km fanôf de boarne), Hessen (165,6 km) en Rynlân-Palts (57,0 km oan de mûning).
De rin
De Lahn ûntspringt ûnder de top fan de Lahnkopf (Rothaarberchtme) op in hichte fan 628 meter, yn it súdeasten fan Noardryn-Westfalen oan de grins mei Hessen. De rivier rint earst nei it easten nei Caldern ta. By Cölbe rint de Ohm yn de Lahn út. Dêr feroaret de Lahn syn streamrjochting fan east nei súd. By Gießen rint er fierder nei it súdwesten. Under Wetzlar mûnet de Dill yn de Lahn út.
Nei Wetzlar wurdt de delling fan de Lahn smeller. By Weilburg komt de Weil yn de Lahn út en krekt foarby Diez foeget de Aar him by de Lahn. By Lahnstein mûnet de Lahn op in hichte fan 61 meter út yn de Ryn.
De rivieren de Aar, Dautphe, Dill, Kerkerbach, Elbbach, Emsbach, Gelbach, Mühlbach, Ohm, Perf en Weil rinne út yn de Lahn.
De Lahn streamt by de stêden Netphen, Bad Laasphe, Biedenkopf, Marburg, Gießen, Wetzlar, Weilburg, Runkel, Limburg a.d. Lahn, Diez, Fachingen, Balduinstein, Laurenburg, Obernhof, Nassau, Bad Ems en Lahnstein del.
Alle sydrivieren
List fan al sydstreamen fan de Lahn, harren plak oangeande de haadrivier (l = lofts; r = rjochts) en langte yn kilometers:
Meghan Markle
Meghan, hartoginne fan Sussex, berne as Rachel Meghan Markle (Los Angeles, 4 augustus 1981), is in earder Amerikaansk aktrise, model en aktiviste. By it grutte publyk waard se bekend troch har rol fan Rachel Zane yn de abbekaterige Suits.
Biografy
Markle waard berne yn Los Angeles as Rachel Meghan Markle. Se is in dochter fan in Afro-Amerikaanske mem en heit mei ûnder oare Ierske en Nederlânske woartels. Se gie nei de Northwestern University en helle dêr bachelortitels yn de poadiumkeunsten en ynternasjonale betrekkingen. Dêrnei wurke se in skoft op de Amerikaanske ambassade yn Buenos Aires.
Yn 2002 begûn har aktearkarriêre mei in gastrol yn de searje General Hospital. Dêrnei spile hja ûnder mear yn Century City, The War at Home, 90210, Knight Rider, Without a Trace, CSI: NY en Castle en yn films as A Lot Like Love en Remember Me. Fierders wie se ien fan de kofferkesdragers yn de Amerikaanske ferzje fan Deal or No Deal.
Markle hie fan 2004 oant 2013 in relaasje mei akteur en produsdint Trevor Engelson mei wa't se yn 2011 troude. It pear gie út elkoar yn augustus 2013. Sûnt juny 2016 hat se in relaasje mei Prins Harry. Harren ferloving waard yn novimber 2017 buorkundich makke. Op sneon 19 maaie 2018 boasken se yn de St. George's Chapel fan it Kastiel fan Windsor. Foar dy tiid waard Markle lid fan de Anglikaanske Tsjerke. Op 6 maaie 2019 krige it pear in soan, Archie Harrison Mountbatten-Windsor.
D.C. Lewis
D.C. Lewis, skûlnamme fan Ruud Eggenhuizen (Arnhim, 27 jannewaris 1947 - dêre, 28 april 2000), wie in Nederlânsk sjonger. Hy waard ferneamd fan syn nûmer 1-hit Mijn gebed, wêrmei't er yn 1970 sechtjin wiken yn in de Nederlânske Top 40 stie en ek trettjin wiken yn de Hilfertsom 3 Top 30, wêrfan fjouwer wiken op nûmer 1.
D.C. Lewis die yn 1970 mei it liet Linda mei oan it Nasjonaal Songfestival, mar waard net ôffurdige nei it Eurofyzjesongfestival. Letter hie er noch twa lytse hits, Zijn testament (#23 yn de Top 40 en #24 yn de Top 30) en Eva Magdalena (#33 yn de Top 40). Dêrnei trede Lewis noch in skoft op mei de Dance and Showband fan José Marcello.
Yn de jierren '80 waard by Eggenhuizen fibromyalgy fêststeld. Hy stoar yn de âldens fan 53 jier oan in hertstilstân en waard beïerdige op it Arnhimske begraafplak Moscowa
List fan planetoïden 79801-79900
Dit is in list fan planetoïden 79801-79900.
Piet Rigter van der Zee
Piet Rigter van der Zee (De Jouwer, 6 febrewaris 1914 - dêr, 24 juny 2009) wie sjoernalist, redakteur in kenner fan De Jouwer. Piet Rigters van der Zee groeide op yn De Jouwer. Hy wie redakteur fan de Jouster Krante en wurke letter op de PR-ôfdieling fan Douwe Egberts. Van der Zee skreau artikels foar it blêd fan it Geakundich Wurkferbân Skarsterlân Yn ús eigen gea. Nei syn pensjoen lei er him ta op it skriuwen fan ferhalen. Yn 'Sporen van het verleden' lei er him ta op anekdoatyske beskriuwings út it Jouster ferline. Hy neamde himsels net in histoarikus mar in sneuper dy't as 'gewoane Jouster oer gewoane Jousters foar gewoane Jousters' skreau.
Herodes de Grutte
thumb|Koperen munten mei de ynskripsje "ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΗΡΩΔΟΥ" ("Basileōs Hērōdou") oan de foarkant Herodes I (Hebriuwsk: הוֹרְדוֹס‎, Modern: Hordos, Tiberiaansk: Hōreḏōs; Koinē Gryksk: Ἡρῴδης Hērǭdēs), om 72 f.Kr. hinne – 4 of 1 f.Kr., ek bekend as Herodes de Grutte wie in Romeinske fazalkening fan Judeä. Hy waard ferneamd om syn grutte bouwurken yn Judeä, sa as bygelyks it ferbouwen fan de Twadde Timpel yn Jeruzalim, it útwreidzjen fan de Timpelberch nei it noarden, de Grot fan de Patriarchen by Hebron, it bouwen fan de haven yn Caesarea Maritima, de boargen by Masada en Herodium. In wichtige boarne dy't oer syn libben oerlevere is, is it wurk fan de Joadske skriuwer Flavius Josefus. Herodes wurdt ek neamd yn it evangeelje fan Mattéus yn it Nije Testamint as de kening fan Judeä, dy't de bernemoard yn Betlehim hiet yn de tiid fan de berte fan Jezus, hoewol't in mearderheid fan skiedkundigen net leauwe dat dat foarfal wier barde. Skiedkundigen binne ferdield oer syn neilittenskip. Guon sjogge syn hearskippij as in súkses en oaren sjogge it as in wrede tyranny.
Nei Herodes syn dea ferparten de Romeinen syn keninkryk ûnder syn trije soannen en syn suster: Herodes Archelaus waard etnarch fan Judeä, Samaria en Idumeä; Herodes Antipas waard tetrarch fan Galileä en Pereä; Filipus de Tetrarch krige gebieten benoarden en beëasten de Jordaan en Salome I krige it gea mei de stêden Javne, Asdod en Phasaelis.
Libben
Herodes waard berne om 72 f.Kr. hinne yn Idumeä, in regio dy't besuden Judeä leit. Hy wie de twadde soan fan Antipater de Idumeeër, dy't in hege amtner wie ûnder etnarch Hyrkanus II, en Sypros, in Nabateeske Arabyske. Herodes syn heit wie fan Edomitysk komôf, wêrfan't syn foarâlden ta it joadendom bekearden. Hja foarmen de mearderheid fan de befolking yn westlik Judeä, dêr't hja harsels mei de Judeeërs mingden en harren gewoanten oernamen.
Herodes syn heit Antipater hie in goede relaasje mei Julius Caesar, dy't him de publike saken yn Judeä tabetroude. Antipater syn âldste soan, Fasael, waard lânfâd fan Jeruzalim, en Herodes waard om 47 f.Kr. hinne as lânfâd yn Galileä oansteld. Hy wist dêr in soad belestingynkommen foar de Romeinske Senaat wei te heljen en hy pakte banditen mei súkses hurd oan. Yn dy tiid krige er in goede relaasje mei Sekstus Julius Caesar, dy't de lânfâd fan de Romeinske provinsje Syrje wie en dy't Herodes as generaal fan Koelesyrje en Samaria oanstelde. Sa waard Herodes syn machtsgebiet útwreide. Hy hie in soad niget oan de stipe dy't er fan Rome krige, mar dat noaske de Joadske Sanhedrin net.
Yn 41 f.Kr. waarden Herodes en syn broer Fasael as tetrargen oansteld troch de Romeinske lieder Markus Antonius, om't hja kening Hyrkanus II stypje moasten. Antigonus, de omkesizzer fan Hyrkanus, naam de troan ôf fan syn omke mei help fan de Parten. Herodes flechte nei Rome en freegje de help fan de Romeinen om Hyrkanus II wer oan de macht te helpen. De Romeinen hiene in grutte ynfloed yn Judeä, nei't generaal Pompejus Jeruzalim yn 63 f.Kr. oermastere hie by it Belis fan Jeruzalim. De Romeinske Senaat stelde Herodes frij hurd as kening fan Judeä oan, sa om 40 f.Kr. hinne. Herodes gie doe wer werom nei Judeä om syn keninkryk fan Antigonus ôf te pakken. Dêr boaske er mei Mariamne (bekend as Mariamne I), dy't in pakesizzer fan Hyrkanus II wie en dus ek in omkesizzer fan Antigonus wie. Herodes die dat om de geunst by de Joaden te winnen, dochs hie er lykwols al in frou, Doaris en in jonge soan, Antipater, mar dy ferballe er beide dêrnei.
Yn 37 f.Kr. tôgen Herodes en Sosius, de lânfâd fan Syrje, yn opdracht fan Markus Antonius, mei in grut leger nei Jeruzalim en oermasteren de stêd. Herodes stjoerde Antigonus nei Rome om him dêr troch Markus Antonius terjochtsteld te wurden. Fan dat stuit ôf naam Herodes de titel basileus (Βασιλεύς, "kening") oan foar himsels en sette dêrmei mei de Herodiaanske dynasty útein, en dêrmei einige de Hasmoneeske dynasty.
Guon leauwe dat Herodes en syn famylje ta it joadendom bekeard wiene, mar twivelje oan syn ynset foar de Joadske maatskippij. Doe't Jehannes Hyrkanus de regio Idumeä (Edom fan de Hebiuwske Bibel) yn 140-130 f.Kr. oermastere, ferplichte er alle Idumeeërs de Joadske wet oan te nimmen en as se dat net dwaan woene, moasten se it lân ferlitte. Dus de measte Idumeeërs bekearden harren ta it joadendom, en in soad fan harren boasken mei Joaden en namen harren gewoanten oer. Wylst Herodes himsels as Joad identifisearre, karden in soad Joaden him en syn dekadinte libbensstyl ôf.
Herodes liet letter ek in stikmannich famyljeleden fan him ombringe, sa as syn frou Mariamne I.
Keningskip yn Judeä
thumb|It Ryk fan Herodes de Grutte Doe't Herodes oan de macht kaam, bruts der in nij tiidrek oan yn Judeä. It lân wie in selsstannich keninkryk ûnder de Hasmoneeërs fan 140 f.Kr. oant 63 f.Kr. Dêrnei mochten de Hasmoneeërs harren titel as kening hâlde, mar waard Judeä in fazalsteat fan Rome nei't it troch Pompejus oermastere waard. Herodes fersloech de Hasmoneeër Antigonus nei in trije jier lange kriich tusken 37 en 34 f.Kr. Dêrnei hearske er as in Romeinske fazal oant syn dea ta om 4 f.Kr. hinne. Hy waard opfolge troch syn soannen en stifte suver syn eigen saneamde Herodiaanske dynasty.
Herodes krige de titel "kening fan Judea" fan de Romeinske Senaat, en waard dus in fazal fan it Romeinske Ryk. Der waard dan fan him ferwachte dat er opkaam foar de Romeinske belangen. Nettsjinsteande krige Herodes, nei't er oan de macht kaam, drigings fan twa kanten. De earste driging kaam fan syn skoanmem Aleksandra, dy't besocht de macht fan har famylje, de Hasmoneeërs, dy harren dynasty troch Herodes yn 37 f.Kr. omsmiten waard, werom te bringen. Yn itselde jier boaske Kleopatra mei de Romeinske lieder Markus Antonius. Om't Kleopatra mooglik ynfloed oer Antonius hie, besocht Aleksandra foar har help om de Hasmoneeër Aristobulus III as hegepreester te meitsjen. Aleksandra krige in andert op har fersyk en Kleopatra trune der by har op oan om mei Aristobulus Judeä te ferlitten om Antonius te moetsjen. Herodes waard op de hichte brocht fan it komplot en krige noed dat as Aristobulus mei Antonius moetsje soe, dat dy Aristobulus wolris as kening fan Judeä beneame koe. Yn 35 f.Kr. hiet Herodes de moard op Aristobulus, en einige dêrmei de earste driging. It houlik fan Markus Antonius mei Kleopatra late ek ta in machtstriid tusken de Romeinske lieders Oktavianus, de lettere keizer Augustus, en Antonius. Herodes, dy't in fazal fan Rome wie, moast kieze tusken dy twa, en hy keas foar Antonius. Yn 31 f.Kr. yn de Slach by Aktium fersloech Oktavianus Markus Antonius, en doe foarme Oktavianus in twadde driging foar Herodes syn hearskippij. Herodes moast dus Oktavianus efter him sjen te krijen as der syn troan hâlde woe. Yn 31 f.Kr. op Rodos ûnthiet Herodes, troch syn fermogen om Judeä iepen te hâlden as in trochgong foar de Romeinen nei de rykdommen yn Syrje en Egypte, dat er trou wêze soe oan Oktavianus. Herodes bleau oer syn ûnderdienen hearskjen sa't er mar dwaan woe. Nettsjinsteande de selsstannigens, dy't er tabetroud waard, waard him relaasjes mei oare keninkriken beheind.
De stipe dy't Herodes fan Rome krige wie fan grut belang om syn macht te hâlden. Der besteane ferskillen fan miening oer Herodes syn hearskippij. Yn de Joadske Kriich waard Herodes troch de Joadske skriuwer Flavius Josefus posityf, of alteast krige er it foardiel fan de twivel, neamd, mar yn de Joadske Aldheden komt de tyranny fan Herodes, dy't troch in soad skiedkundigen erkend waard, oan it ljocht.
Bouwurken
thumb|De Timpelberch yn de tiid fan Herodes Herodes joech in soad jild út oan ferskate bouwurken en oan geskinken sa as bygelyks oan Rome. Syn bouwurken wiene tige grutte projekten. Hy sette útein mei it útwreidzjen fan de Timpelberch, dêr't in part hjoed-de-dei noch fan de westmuorre is. Herodes brûkte ien fan de meast nijmoadrige techniken fan dy tiid, sa as semint, by it bouwen fan de haven fan Caesarea Maritima. Hy liet grutte boargen bouwe, sa as Masada, Herodium, Aleksandrium, Hyrkania en Machaerus. Syn warberens foar it bouwen feroare it oansjen fan Judeä, dochs it bouwen wie ynearsten foar syn eigen goederbêst dien, sa as bygelyks de boargen dêr't er en syn famylje yn skûlje koene as in opstân útbrekke soe. Troch syn projekten hoopte er stipe fan syn joadske ûnderdienen te krijen en syn oansjen ferbetterje te litten. Herodes liet Sebaste en oare heidenske stêden bouwe om ek stipe fan de reedlik grutte heidenske befolking te krijen. Om finansiering foar de bouwurken te krijen, brûkte Herodes in Hasmoneeske belestingsysteem dy't de Joadske befolking swier trof. Nettsjinsteande joegen dy projekten wurkgelegenheid en foarsjennings foar de befolking, sa as bygelyks stipe foar in hongersneed yn 25 f.Kr.
Neilittenskip
Herodes besocht ferskate kearen it goedkarren te krijen neffens Joadske wet, mar der wiene mear foarfallen as net dat er dêr ûngefoelich foaroer stie, sa't it beskreaun stie yn de Joadske Aldheden fan Josefus. Yn Jeruzalim befoardere er ferdivedaasje om utens en liet in gouden earn sette by de yngong fan de Timpel, ta argewaasje fan de Joaden. Ek it heffen fan syn belestings skeaten de Joaden yn it ferkearde kielgat. Ek it hieltyd noed hawwen oer syn reputaasje, dêr't er gauris grutte geskinken útjoech en dêrmei de skatkiste fan it keninkryk leechmakke, noasken de Joaden net. De twa wichtichste Joadske groepen, de Fariseeërs en Sadduseeërs, lieten beide harren tsjinstân ta Herodes hearre. De Fariseeërs wiene net wiis mei hoe't Herodes mei harren easken omgie dy't it bouwen fan de Timpel oanbelangen. De Sadduseeërs, dy't nau besibbe wiene oan de preesterlike ferantwurdlikens yn de Timpel, wiene tsjin Herodes syn beneamen fan preesters om utens, sa as dy fan Babyloanje en Aleksanderje. Hy besocht dêrmei om de Joadske Diaspora temjitte te kommen. Letter waard Herodes mistrouwich foar eltsenien oer. Hege Joadske amtners hiene de kâns fertocht te wurden en hy liet guon fan syn froulju en trije fan syn soannen ombringe. Keizer Augustus hearde dêroer en moat sein hawwe: "Kinst better ien fan Herodes syn bargen wêze as ien fan syn soannen". Nei syn dea brutsen der grutte opstannen en rebûljes út yn ferskate stêden, sa as yn Jeruzalim, doe't de opkroppe wrok ta einbeslút ûntplofte. Dy rebûljes joegen by de Joaden hope dat it Romeinske gesach yn Judeä ris omsmiten wurde soe.
Herodes yn it Nije Testamint
thumb|De bernemoard yn Betlehim troch [[Matteo di Giovanni.]]
Herodes komt foar yn it evangeelje fan Mattéus, dêr't in foarfal yn beskreaun wurdt dat bekend stiet as de bernemoard yn Betlehim. Neffens it evangeelje kamen der Wizen út it Easten, dy't nei de berte fan Jezus ta woene, by Herodes en witte woene wêr't de nije "kening fan de Joaden" berne waard, om't hja in stjer yn it easten skinen sjoen hiene. Hja woene him hulde dwaan. Herodes, dy't de kening fan de Joaden wie, waard erchtinkend en hy hiet de hegepreesters byinoar en frege harren wêr't de "Salvling" (de Messias, Gryksk: Ὁ Χριστός, ho Christos) berne wie. Hja anderen: yn Betlehim wêrby't hja nei Micha 5:2 ferwiisden. Herodes stjoerde harren dêrnei nei Betlehim ta en hiet harren by him werom te kommen en it him te fertellen "hoe't it mei it jonkje sit, sada't ik dêrhinne kin om Him hulde te dwaan". Nei't de Wizen Jezus fûn hiene, waarden se yn in dream warskôge en gean net werom nei Herodes. Tagelyk waard Joazef yn in dream warskôge dat Herodes fan doel wie en deadzje Jezus, dus ferfearen hy en syn hûshâlding nei Egypte. Doe't Herodes derefter kaam dat er it nijier ôfwûn wie, hiet er dat alle jonkjes fan twa jier en jonger yn Betlehim en omkriten ombrocht wurde moasten. Joazef en syn hûshâlding ferbleaune yn Egypte oant Herodes ferstoar en dêrnei giene se werom nei Nazaret yn Galileä.
De measte deskundigen, en mooglik ek de measte teologen, leauwe dat it ferhaal yn it evangeelje fan Mattéus net wier bard wie. Boarnen om utens fan dy tiid, lykas Herodes syn freon en persoanlike skriuwer, Nikolaas fan Damaskus, jouwe ek gjin befêstiging fan it foarfal yn it evangeelje. Ek wurdt it net neamd yn it evangeelje fan Lukas.
Dea
thumb|Munten fan Herodes de Grutte thumb|De ferdieling fan Herodes syn keninkryk: Blau: it gebiet fan [[Herodes Archelaus|Archelaus Pears: it gebiet fan Herodes Antipas Ljochtbrún: it gebiet fan Filippus Rôs: it gebiet fan Salome I]] Herodes ferstoar yn syn winterpaleis yn Jericho nei in net te fernearen pynlike sykte. Josefus sei dat Herodes besocht hie himsels, foar syn dea, tekoart te dwaan troch himsels te stekken, mar dat waard tefoaren kaam troch syn omkesizzer Achiabus. Measte skiedkundigen folgje Emil Schürer syn berekkenings dat Herodes syn stjerjier 4 f.Kr. wie. Dat is trije jier earder as de tradisjonele berekkening dy't syn stjerjier yn 1 f.Kr. hie. Twa fan Herodes syn soannen, Archelaus en Filippus de Tetrarch, begûnen harren hearskippij yn 4 f.Kr., hoewol't Archelaus syn hearskippij al ûnder Herodes syn hearskippij begûn, faaks as meikening. Filippus soe 37 jier hearskje oant syn dea yn de tweintichste jier fan it regear fan keizer Tibearius, yn 34 n.Kr. Dat makket it begjin fan syn regear yn 4 f.Kr. Neffens Josefus gie der in moannefertsjustering, justjes foar Pesach, oan syn dea foarôf. Dat wie nei alle gedachten op 13 maart 4 f.Kr., 29 dagen foar Pesach.
Skiedkundigen binne it deroer iens dat Herodes oan depresje en paranoia lijde. Josefus sei dat Herodes grutte noed hie dat net ien om syn dea rouje soe, dus hy hiet in kliber ferskiljende manlju nei Jericho te kommen en hy oardere dat dy ombrocht wurde moasten op it stuit fan syn ferstjerren, sa't der rou wêze koe. Syn soan Archelaus en syn suster Salome ferfollen syn winsk lykwols net.
Opfolgers
Keizer Augustus kaam de wil fan Herodes nei en ferpartsje Herodes syn keninkryk ûnder syn trije soannen. Augustus erkende Herodes Archelaus as etnarch fan Judeä, Samaria en Idumeä, dat de tetrargy fan Judeä waard. Yn 6 n.Kr. ferklearre Augustus dat Archelaus net geskikt wie te regearjen en sette him ôf. De provinsjes Samaria, Judeä en Idumeä waarden gearfoege ta de Romeinske provinsje Judeä (Iudaea). Dy nije provinsje waard regearre troch in lânfâd (prefekt) oant it jier 41 n.Kr.
Herodes Antipas waard tetrarch fan Galileä en Pereä fan Herodes syn dea ôf oant 39 n.Kr. doe't er ôfsetten en ferballe waard. Filippus de Tetrarch waard tetrarch fan gebieten benoarden en beëasten de rivier de Jordaan oant syn dea ta yn 34 n.Kr.
Grêf
thumb|Loftfoto fan Herodium fanút it súdwesten thumb|De yn Herodium fûn sarkofaach, no yn it [[Israel-Museum yn Jeruzalim]] Herodes waard begroeven yn Herodium, ien fan syn paleizen.
Op 8 maaie 2007 makke de archeolooch Ehud Netzer fan de Hebriuwske Universiteit yn Jeruzalim buorkundich dat it grêf fan Herodes by opgravings yndie fûn waard by Herodium, tichteby de Joadske delsetting Gush Etzion, en sa'n 12 kilometer besuden Jeruzalim. Yn it grêf waard in yn mear as 100 stikken brutsen sarkofaach fûn dy't mooglik om 66 en 71 n.Kr. hinne, yn de Joadske Opstân, skansearre rekke.
Houliken en bern
Herodes hie op syn minst tsien froulju, dêr't er in soad soannen en famkes by krige. Flavius Josefus neamt de folgjende froulju fan Herodes:
Monica Foster
Monica Foster, wiere namme: Alexandra Melody Mayers (7 jannewaris 1989), is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf.
Terhernster Puollen
De Terhernster Puollen is in mar yn de Fryske gemeente De Fryske Marren.
Beskriuwing
De Terhernster Puollen stean yn ferbining mei de Terkaplester Puollen. Troch it Krúswetter en de Meinesleat is der in ferbining mei û.o. Akkrum en It Hearrenfean, troch de Nije Sânsleat is er ferbûn mei de De Hoarne en it Prinses Margrietkanaal. De mar hat syn namme te tankjen oan it doarp Terherne. It eilân is 'omdoopt' ta it Kameleon-eilân fan Kameleondoarp.
De mar heart foar in part ta it Natura 2000 Snitsermargebiet.
Doarpstsjerke (Súdhorn)
De Doarpstsjerke oan de Kerkstraat is in protestanske tsjerke yn Súdhorn.
Skiednis
De tsjerke datearret oarspronklik út de 12e iuw. It âldste diel fan de tsjerke is de toer, dy't 13e-iuwsk is. Yn de 15e iuw folge de eastlike ferlinging fan de tsjerke mei it trijesidige koer. Yn de 16e iuw waard de tsjerke ferboud ta krústsjerke troch de tafoeging fan in transept. De hege, achtsidige spits op de toer waard yn de 17e iuw boud.
Ynrjochting
It tsjerkemeubilêr (preekstoel en dooptún, banken, hearebank) is 17e-iuwsk. Foar de preekstoel oer steane hearebanken mei yn it opsetstik it wapen fan de famylje Kant. It opsetstik heart eins by in oare bank, dy't eartiids yn it koer stie mar nei de ynrjochting fan de konsistoarje yn it koer nei de konsistoarjewand ferhûze.
Oargel
Yn de tsjerke is in oargel fan Frans Casper Snitger, de pakesizzer fan Arp Schnitger en syn meiwurker Heinrich Hermann Freytag. It as ienmanualich oargel mei oanhongen pedaal waard troch Petrus van Oeckelen yn 1877 ferboud en Van Dam en Dekker yn 1924 feroare, sadat it oarspronklike ynstrumint syn karakter ferlear.
Neffens in rapport dat al yn 1973 troch Klaas Bolt skreaun wie waard yn de 21e iuw besletten ta in rekonstruksje fan it oargel yn de steat fan 1793. It wurk waard troch Mense Ruiter útfierd en yn 2013 foltôge.
Wataru Endo
(9 febrewaris 1993) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Urawa Reds. Earder spile foar Shonan Bellmare. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2016.
Jackie Chan
Jackie Chan (wiere namme: Can Kong-sang; Hongkong, 7 april 1954) is in Hongkongsk akteur, regisseur, filmprodusint, senarioskriuwer, komyk, fjochtsporter, stuntman en sjonger.
Boyle (plak)
Boyle is in plak yn it noarden fan it Ierske greefskip Roscommon. Yn 2006 hie Boyle 2522 ynwenners (1599 yn it plak sels en 923 yn de omkriten). Boyle leit oan de foet fan it Curlewberchtme net fier fan de Lough Key, Lough Arrow en Lough Gara (lough bestjut 'mar').
De ruïne fan de Abdij fan Boyle (Boyle Abbey) is ferneamd. thumb|left|Ruïne fan Boyle Abbey
Jouster Krante
De Jouster Krante (Ned: Jouster Courant) is in hûs-oan-hûsblêd foar De Jouwer en De Lemmer en omkriten. De krante wurdt útjûn troch de NDC Mediagroep. De krante ferskynt op woansdei yn in oplage fan 18.500.
It earste nûmer fan de Jouster Krante ferskynde op 29 novimber 1872 ûnder de namme "Weekbericht voor de Joure en Omstreken" en waard útjûn troch de drukker en boekhanneler W. Houtsma. Yn 1875 waard de namme feroare yn "Advertentieblad voor Joure en Omstreken". Houtsma ferkocht yn 1888 syn drukkerij oan S.I. Glasz, dy't koart dêrnei ferstoar. De belangen fan drukkerij en krante waarden dêrnei oernomd troch syn suster, Jacoba Glasz, mei meiwurking benammen fan grutfeint A. Muurling. Nei it ferstjerren fan Jacoba Glasz, yn 1899, waarden A. Muurling en D.T. de Vries de nije eigeners fan de drukkerij. De namme fan it wyk- en streekblêd waarden fannijs feroare, no yn "Jouster Courant". Yn maaie 1920 trede de Muurling út de firma en trije jier letter waard De Vries it iens mei Swart, dy't wyls ek in drukkerij op De Jouwer hie. Yn 1923 giene de drukkerijen fan de firma De Vries en Muurling en fan Jan Swart op yn Vereenigde Jouster Drukkerijen (VJD). De nije drukkerij naam ek de eksploitaasje fan it wykblêd "Jouster Courant" oer. De krante hie op dat stuit al fyftich jiergongen efter de rêch. Oant 2015 ferskynden trije siden mei gemeentenijs. It lettertype fan de krante is 'swift regular'. Letter waard de Jouster krante yn Emmeloord makke by drukkerij en útjouwerij Hoekstra en waard de krante eigendom fan 'Boom uitgevers Nieuwsmedia' (BuN) yn Meppel. Nei de oername fan útjouwerij Boom troch de NDC waard de Jouster Krante yn 2017 eigendom fan de NDC Mediagroep.
De Jouster Krante kin op papier én digitaal ynsjoen wurde yn Museum De Jouwer.
Josjafat fan Juda
Josjafat (Hebriuwsk: יְהוֹשָׁפָט; "De Hear hat rjochtsprutsen"), wie de soan fan kening Asa en folge syn heit yn de âldens fan fiifentrichtich jier op as kening fan it Juda. Syn regear wurdt yn de jierren 873 oant 849 foar Kristus datearre.
Neffens it Alde Testamint brûkte Josjafat de earste jierren fan syn regear om de stêden fan syn keninkryk te fersterkjen. Krekt as syn heit die Josjafat in soad muoite om de ôfgoaderij yn it lân te bestriden. Yn it tredde jier fan syn bewâld stjoerde hy prysters en Leviten it lân yn om it folk te ûnderwizen yn de wetten en geboaden fan God. Under Josjafat makke it lân in grutte bloei troch. De oangrinzgjende lannen lieten Juda mei rêst en foelen it lân net oan, om't hja neffens de Skrift de God fan Israel frezen.
Troch in houlik ferbûn Josjafat syn lân mei it Noardryk Israel fan kening Achab. Dit stjitte op beswieren fan de oanhingers fan de God fan Israel en de grutte nederlaach dy't it mienskiplike leger fan Josjafat en Achab tidens in fjildtocht tsjin Ramot yn Gileäd litte, waard dan ek as in straf fan God útlein. Mar oars as kening Achab brocht Josjafat it der libben ôf en de kening kaam sûnder ferwûnings fan de striid werom. Thús krige de kening lykwols it leksum fan de profeet Jehû, dy't Josjafat ferwiet de ôffallige Achab holpen te hawwen.
Tenei bleau Josjafat yn Juda's haadstêd Jeruzalim. Hy wijde him wer oan it bestriden fan de ôfgoaderij. Ek reorganisearre kening Josjafat it rjochtsysteem fan it lân en hiet er de rjochters soarch te dragen foar in ûnôfhinklike en ûnpartijdige rjochtspraak.
Josjafat boude in float om hannel te driuwen mei it legendaryske goudlân Ofir, mar de skippen sloegen ûnderweis nei Ofir brek. Kening Achazja, de opfolger fan Achab, stelde út om tegearre mei Josjafat in nije float te bouwen, mar Josjafat wiisde dat útstel ôf.
Ek by in skeel fan kening Joaram fan Israel mei de Moäbytyske kening Meza oer it beteljen fan it tribút joech Josjafat militêre bystân oan Israel. Rillegau dêrnei sochten de Moabiten stipe fan harren buorlju en begûnen mei har de striid tsjin Josjafat. De kening fan Juda kundige in hiele dei fêsten ôf, folge de oanwizings fan de profeet Sekarja tige sekuer op en doe't syn leger foar de ûnbidich grutte oermacht van de Moäbityske kening stie en de wurden Loovje de Heare, want syn trou duorret ivich skandearre, krigen de Moäbiten en de Ammoniten as in wûnder meiïnoar deilis en moarden hja inoar folslein út.
Nei dizze oerwinning ferstoar Josjafat yn de âldens fan sechtich jier. Josjafat hie it lân fiifentwintich jier regearre en waard opfolge troch syn soan Joaram.
Yuki Kobayashi
(24 april 1992) is in Japansk fuotballer, dy't fan augustus 2016 oant de simmer fan 2019 spile foar Heerenveen. Earder spile foar Tokyo Verdy en Júbilo Iwata. Yn augustus 2019 tekene hy by Waasland-Beveren nei't hy transferfrij by sc Heerenveen weigie. Fan 2020 ôf spilet er by Al-Khor.
Groß-Rosen
Groß-Rosen (Poalsk: Rogoźnica) yn Neder-Sileezje wie yn de Twadde Wrâldkriich in Dútsk konsintraasjekamp. It tichteby lizzend stedsje heart no oan Poalen, mar foar 1945 by Dútslân. Yn 1940 tsjinne it noch as satellytkamp foar de regio Sachsenhausen. In jier letter waard it kamp fan de nazi's ta konsintraasjekamp makke, dêr't benammen Joaden fêstset waarden. It plak fan it kamp waard troch Albert Speer keazen fanwege it pleatslik oanwêzige granyt dat nedich wie foar de bou fan de nije haadstêd Germania.
Politike finzenen
Yn 1942 waard Groß-Rosen oanwiisd as Nacht und Nebel-kamp. Der binne doe tsientallen Nederlânske politike finzenen, fral kommunisten, om it libben kaam. Yn 1969 waarden de 109 Nederlân oerlibbenen fan de Nacht und Nebel-aksje dy't nei Natzweiler yn Frankryk deportearre wiene ûnderskieden mei it Borstkruis van de Stichting Vriendenkring van oud-Natzweilers, ek wol "Nacht-und-Nebel-Herdenkingskruis van de Stichting Vriendenkring van oud-Natzweilers 1940-1945-kruis" neamd. De Nederlânske oerlibbenen fan Groß-Rosen waard gjin dekoraasje foar ynsteld.
Subkampen
Gross-Rosen bestie lang om let út sa'n sechtich (neffens guon boarnen oant hûndert ) subkampen, dy't ferspraat wiene oer Neder-Sileezje yn it easten fan it Dútslân fan doe en it tichteby lizzende Sudetenland. Totaal hawwe benei 125.000 minsken yn Groß-Rosen fêstsitten. Troch it bealchjen yn it stiengat en de strieminne behanneling stoaren der 40.000 fan harren, foardat it Reade Leger it kamp 14 febrewaris 1945 befrijde.
Der waarden totaal goed 500 frouljus kampwachters oplaat dy't yn it Gross-Rosenkompleks tsjinne hawwe.
It subkamp Brněnec ûnder de Tsjecho-Slowaakske stêd Brünnlitz sieten de joaden fêst dy't troch Oskar Schindler rêden waarden.
Ryota Oshima
(23 jannewaris 1993) is in Japansk fuotballer, dy't spilet foar Kawasaki Frontale. spile ek yn it Japansk fuotbalalvetal. Hy die mei oan it Olympyske Simmerspullen 2016.
Grutte Priis Formule 1 fan Grut-Brittanje 2010
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Grut-Brittanje 2010 yn Silverstone op 11 july. It wie de tsiende race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2010. Hy waard op it Sirkwy fan Silverstone hâlden. De race waard hâlden oer 52 omgongen, op it 5,9 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,7 kilometer. It sirkwy wie nei de Grutte Priis fan 2009 oanpast.
Vesthimmerland (gemeente)
Vesthimmerland is in Deenske gemeente yn Noard-Jutlân (Deensk: Nordjylland).