cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brassband
Keppelings om utens
Soli Brass
De Bazuin
Plattèl
Plattèl is in Nederlânske sjongster. Sy waard berne yn Rotterdam en brocht har teener-jierren troch yn it doarp Jonkerslân. Dêr learde hja de Fryske taal. Se fûn de taal sa moai, dat se dêr op skoalle op It Hearrenfean in karfak fan makke. Hoewol't se meast Ingelsk sjongt, brocht se yn desimber 2012 op in single-kompaktskiif it Fryske nûmer 'Hjir bin ik' út.
Koaikerhûntsje
It koaikerhûntsje, ek wol koaikerke neamd, is in middelgrut, fan oarsprong Nederlânsk hûneras, dat sûnt 1971 offisjeel erkend is. De namme is ôflaat fan "koaiker" (eigner fan in einekoai), mei't dit ras fan âlds fokt waard as steande hûn. Koaikerkes wiene fral yn 'e santjinde en achttjinde iuw populêr, net inkeld as jachthûn, mar fral ek as selskipshûn. Sadwaande binne se gauris te ûntdekken op skilderijen fan Hollânske masters as Rembrandt en Jan Steen.
Skiednis
Koaikerhûntsjes waarden eartiids ynset yn 'e einekoai, dêr't se de koaiker holpen om (troch mei har grutte plomsturt hinne en wer te wiuwen) de einen de koai binnen te lokjen. Dêrnjonken makken koaikerkes har nuttich troch yn har frije tiid ûnwinske fauna, lykas rotten en murden, lytsman te meitsjen as dy de koai ynkrongen. Fral yn 'e santjinde en achttjinde iuw wie it ras ek as selskipshûn populêr, en sadwaande binne koaikerkes gauris te sjen op skilderijen fan Hollânske masters as Rembrandt en Jan Steen. Tsjintwurdich binne der net folle einekoaien mear, en noch minder dy't noch yn gebrûk binne. Nei de Twadde Wrâldoarloch rekke it ras sadwaande yn 'e nederklits, mar it waard fan it útstjerren rêden troch baronesse Van Hardenbroek van Ammerstol.
Pas yn 1971 waard it koaikerhûntsje troch de Ried fan Behear op Kynologysk Mêd yn Nederlân, de autoriteit op it terrein fan 'e kynology yn Nederlân, as in apart ras erkend. Tsjintwurdich wurdt it stamboek fan it koaikershûntsje beheard troch de Feriening it Nederlânske Koaikerhûntsje (VNK). Wrâldwiid wurdt it ras erkend troch de Ynternasjonale Kynologyske Federaasje (FCI) as ûnderdiel fan rasgroep 8 (retrievers en wetterhûnen), seksje 2, mei it rasnûmer 314. De Feriene Kennelklub (UKC) erkende it koaikerhûntjse oarspronklik as in steande hûn, mar hat dy klassifikaasje per 1 jannewaris 2014 feroare yn wurkhûn.
Hoewol't koaikerkes om utens noch relatyf ûnbekend binne, genietsje se ek yn it Feriene Keninkryk erkenning as hûneras. Yn Kanada en de Feriene Steaten is dat noch net it gefal, nettsjinsteande it feit dat guon histoarisy fan betinken binne dat it (Nederlânske) koaikershûntsje in rol spile hawwe moat yn 'e ûntwikkeling fan it Nijskotlânske koaikershûntsje, in ras dat ôfkomstich is út 'e Kanadeeske Kustprovinsjes. It koaikerhûntsje wint op it stuit fluch oan populariteit yn 'e Feriene Steaten, Kanada en de Skandinavyske lannen.
Lichemsskaaimerken
Koaikerhûntsjes binne middelgrutte spanieleftige hûnen, mei in skofthichte fan 35-42 sm en in gewicht fan 13-15 kg. Se hawwe in middellange pels dy't opmakke heard te wêzen út readbrune en wite flakken. Swartbûnte of trijekleurige eksimplaren foldogge net oan 'e betingsten dy't opsteld binne troch de rasferiening. Wol binne swarte úteinen oan 'e lange, brune, slop delhingjende earen (de saneamde earbellen) in pree. De eagen binne donkerbrún en mangelfoarmich en de útdrukking myld mar wach. Koaikerkes hawwe in grutte plomsturt, faak mei brune úteinen en in brune of soms swarte ring deromhinne deunby de ears. De poaten hearre wyt te wêzen, al binne in pear dûnkere plakjes dêr tastien.
Aard
Koaikerhûntsjes binne freonlik, kalm en wach, en jouwe om sizzen. Se binne boartlik en hâlde fan wetter. It binne yntelliginte hûnen, dy't it har baas graach nei 't sin meitsje wolle, en dêrom binne se tige geskikt as selskipshûn. Ek passe se har fluch oan nije sitewaasjes oan, al binne it gjin allemansfreonen dy't gau by in frjemd komme sille. As koaikerkes lykwols ienris oan immen wûn binne, bliuwt der (as se goed behannele wurde) libbenslang in fertrouwensbân bestean. Om't se net sa grut binne, is it mooglik om koaikerhûntsjes yn in apartemint te hâlden, mar in hûs mei in hiem dêr't se wat omdrave kinne, is in stik better, mei't it fan natuere aktive bisten binne. Yn 'e hûs sille se har ornaris stil deljaan, mar likegoed moatte se geregeldwei nei bûten ta om har enerzjy kwyt te kinnen. As ferfanging fan har oarspronklike wurk kinne se goed treend wurde yn spultsjes as apportearjen en handichheid.
Peter Blue Cloud
Peter Blue Cloud (Aroniawenrate) (Kahnawake, Kebek, Kanada, 10 juny 1933 - 2011 ) wie in Mohawk dichter.
Hy waard grutbrocht yn in Mohawkreservaat yn Kahnawake, dêr't er nei skoalle gie. Letter krige er ûnderrjocht yn Buffalo, New York. Hy koe allinnich Mohawk prate, mar syn pake brocht him yn de kunde mei Ingelsktalige boeken. As tsiender begûn er al lieten en gedichten te skriuwen. Earst publisearre er yn it blêd Akwesasne Notes, dêr't er yn 1975 poëzyredakteur fan waard. Hy fertsjinne syn brea ek as stielarbeider, timmerman en houtkaper.
Blue Cloud bringt lânseigen yndiaanske myten en hjoeddeiske ûnderwerpen byelkoar yn sin wurk.
De Fryske dichter Jelle Kaspersma sette Turtle, Bear, and Wolf fan him oer yn it Frysk as Skyldpod, Bear en Wolf (1979).
Prizen
Blue Cloud krige de American Book Award, Before Columbus Foundation, 1981 foar Back Then Tomorrow.
1904
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1900-er jierren.
List fan planetoïden 46401-46500
Dit is in list fan planetoïden 46401-46500.
Tobol
thumb|left|250px|De Tobol yn Tobolsk yn [[1912, foto fan Sergej Prokûdin-Gorsky)]] De Tobol (Russysk: Тобол, Kazachsk: Тобыл; Tobıl) is in rivier fan 1660 km langte yn Kazachstan en Ruslân en in linkersydrivier fan de Irtysj (streamgebiet fan de Ob). De Tobol ûntspringt oan de eastlike útrinners fan de Sudlike Oeral yn de Russyske oblast Orenburg en streamt dêr wei nei it noardeasten oer it Toergai-Plato de grins oer nei Kazachstan. Dêr rint de Tobol nei sân keardamen sa'n 320 kilometer fierderop de stêd Ruwdnıy op it West-Siberysk Leechlân foarby en dêrwei werom nei Ruslân troch de oblasten Koergan en Tjoemen om by Tobolsk yn de Irtysj út te mûnjen.
It oerflak fan it ôfwetteringsgebiet fan de Tobol beslacht 426.000 km2. De ûnderrin fan de rivier befriest ein oktober, begjin novimber en de boppenrinnen yn novimber. Twadde helte fan april oant ier yn maaie, ûntteit de rivier wer. De Tobol is 437 kilometer fan har útmûning ôf befarber.
Stasjon Lochem
Stasjon Lochem (Lc) is in stasjon yn de Nederlânske stêd Lochem yn de provinsje Gelderlân. It stasjon is in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen type SS fjirde klasse en is ien fan de fyftjin stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud is. En ien fan de sân stasjons fan dit type dy't noch oanwêzich is.
Gebou
It stasjon moast bûten it oerstreamingsgebiet fan de regelmjittich oerstreamende Berkel boud wurde. Dat wie in probleem. Baron van Nagell van Ampsen hie in oplossing. Hy bea in stik grûn op syn goed fergees oan foar de bou. Sa koe er hiel maklik syn famylje en relaasjes fan it min ofte mear "eigen" stasjon helje.
It stasjonsgebou kaam yn 1863 ree, en waard iepene op 1 novimber 1865 foar treinreizgers doe't ek it spoar fan Steatsline D oanlein wie. Yn 1879 is oan de rjochterkant in fleugel oanboud en in 1902 folge der ek in fleugel oan de linker kant en de rjochter fleugel waard útwreide. It stasjon leit hjoeddedei oan it part fan it spoar dat eksploitearre wurdt troch Keolis. It stasjonsgebou is hjoed-de-dei yn gebrûk as ytgelegenheid.
Jimmy Carter
Jimmy Carter (folút: James Earl Carter jr.; Plains (Georgia), 1 oktober 1924), is in Amerikaansk steatsman, skriuwer en minskerjochte-aktivist fan mingd Ulstersk-Ingelsk etnysk komôf. As lid fan 'e Demokratyske Partij wied er fan 1977 oant 1981 de 39ste presidint fan 'e Feriene Steaten, wylst er earder as steatssenator en gûverneur fan Georgia tsjinne hie. As presidint rekke syn reputaasje skansearre troch de Iraanske Gizelderskrisis, en by de ferkiezings fan 1980 waard er ferslein troch syn Republikeinske rivaal Ronald Reagan. Neitiid sette er him fia it troch him oprjochte Carter Center o sa yn foar de minskerjochten en reizge er dêrfoar de wrâld yn 't rûn. Sadwaande waard him yn 2002 de Nobelpriis foar de Frede takend. Carter is de iennichste Amerikaanske presidint dy't dy priis krigen hat nei ôfrin fan syn presidintskip.
Jonkheid, oplieding en militêre tsjinst
Carter waard yn 1924 berne yn it petiterige stedsje Plains, yn it súdwesten fan 'e steat Georgia. Hy wie de âldste fan fjouwer bern yn it gesin fan James Earl Carter, in foaroansteand sakeman te Plains, en Bessie Lillian Gordy, in diplomearre ferpleechster. Hy hat Ulsterske (Noardierske protestantske) en Ingelske foarâlden. Syn famylje wennet al generaasjes lang yn it Súdlike Georgia, en syn oerpake L.B. Walker Carter focht yn 'e Amerikaanske Boargeroarloch foar de Konfederaasje. Carter folge de middelbere skoalle yn Plains, dêr't er de stjer wie fan it skoalbasketbaltiim. Nei't er de middelbere skoalle ôfrûne hie, studearre er oan it Georgia Southwestern College, yn it nei-oan leine Americus. Nei it folgjen fan ekstra wiskundige lessen oan Georgia Tech (de heech oanskreaune technyske universiteit yn Atlanta) waard er yn 1943 talitten ta de Amerikaanske Marine. Oan 'e Amerikaanske Marine-akademy te Annapolis, yn Marylân, behelle er in bachelorstitel mei in ûnspesifisearre haadfak, sa't doedestiden wenst wie yn 'e Amerikaanske Marine. Nei't er as ofsier yn sawol de Atlantyske as de Pasifyske dûkboatfloat tsjinne hie, died er in ferfolchoplieding yn reäktortechnology en nukleêre natuerkunde. Yn desimber 1952 late Carter it Amerikaanske tiim dat yn 'e mande mei de Kanadezen de nukleêre reäktor yn it Chalk River Laboratoarium yn Ontario ôfsleat nei't him dêr by in ûngelok in ôfsmelting foardien hie. Under syn lettere presidintskip soe Carter oanjaan dat dy ûnderfining syn (negative) miening oer kearnenerzjy en nukleêre wapentechnology foarme hie. left|thumb|150px|Jimmy Carter op 'e [[fyts (2008).]]
Priveelibben
Underwilens wie Carter op 7 july 1946 troud mei Rosalynn Smith. Hja krigen fjouwer bern: John William ("Jack"), James, Donnel en Amy Lynn. Op dit stuit (ein 2013) hawwe se fierders alve bernsbern en twa bernsbernsbern. Yn july 2011 fierden se harren briljantene brulloft (65-jierrich trouwen). Harren soan Jack besocht yn 2006 om 'e nocht foar de steat Nevada yn 'e Amerikaanske Senaat te kommen; Jack syn soan Jason sit sûnt 2010 yn 'e Steatssenaat fan Georgia.
Pindaboer
Nei't syn heit yn oktober 1953 kommen wie te ferstjerren, wie Carter nedich om it famyljebedriuw te runnen en krige er earfol ûntslach út 'e marine. Hoewol't Carter syn heit in frij begoedige man wie, urf Carter net folle fanwegen syn heit syn oanwenst om skulden kwyt te skellen, en fanwegen de ferdieling fan wat oerbleau mei de oare erven. Sadwaande wennen de Carters in foech jier yn in wenningwetwente; Carter is de iennichste Amerikaanske presidint dy't ea yn sa'n subsidiëarre earmeljushûs wenne hat. Yn dy snuorje naam Carter de pindabuorkerij fan 'e famylje oer, wêrfoar't er earst nei de bibleteek moast om him troch selsstúdzje it buorkjen oan te learen. Underwilens learde syn frou Rosalynn harsels boekhâlden. Hoewol't se it earste jiers mar amperoan kyt spilen, feroare dat de jierren dêrnei. Tsjin 1970 wie Carter in rike pindaboer wurden.
Iere politike karriêre
Yn 'e iere jierren sechstich sette Carter útein mei in politike karriêre. Hy tsjinne twa terminen, fan 1963 oant 1967, as senator yn 'e Steatssenaat fan Georgia (wêrby't de earste kears besocht waard him mei ferkiezingsfraude fan 'e oerwinning ôf te hâlden). Yn 1966 besleat er om him ferkiesber te stellen foar it amt fan gûverneur fan Georgia. Syn folle neef Hugh Carter fierde doe yn syn plak kampanje foar syn steatssenaatssit, en wûn dy ek. Carter sels, lykwols, wist by de Demokratyske foarferkiezings foar it gûverneurskip de nominaasje fan syn partij net te bemachtigjen. Fjouwer jier letter besocht er it op 'e nij, en diskear mei súkses. Fan 1971 oant 1975 wied er de 76ste gûverneur fan Georgia.
Yn dy hoedanichheid makke er definityf in ein oan 'e rasseskieding yn 'e steat en beneamde er mei sin in grut tal Afro-Amerikanen yn it steatsbestjoer. Yn syn ynaugurele rede hold er de Georgianen foar dat it út wêze moast mei diskriminaasje op grûn fan ras; hy wie de earste steatsbestjoerder yn it Djippe Suden dy't dat iepentlik sei. Fierders fierde er in bestjoersherfoarming troch, troch de 300 ûnderskate organisaasjes fan it steatsbestjoer te fúzjearjen ta 30. Ek krewearre er foar de ôfskaffing fan 'e deastraf yn Georgia, mar dat rêde er net op.
Presidintskip
Doe't Carter yn 1976 besleat en doch mei oan 'e Demokratyske foarferkiezings foar it presidintskip fan 'e Feriene Steaten, waard er troch kenners beskôge as in (bûten Georgia) frijwol ûnbekende outsider, dy't net folle kâns makke tsjin swiergewichten fan 'e lanlike partij. Mar hy wie der betiid by, en syn strategy wie om mei persoanlike besiken in oanhing yn in beskate regio fan it lân te kreëarjen foar't syn tsjinstanners dêr komme kinnen hiene. Sa reizge er mear as 80.000 km, besocht er 37 fan 'e 50 steaten en joech er mear as 200 taspraken foar't ek mar ien oare Demokraat oankundige hie ferkiesber te wêzen. Nei't er de Demokratyske nominaasje foar it presidintskip wûn hie, moast er it by de wiere presidintsferkiezings opnimme tsjin 'e sittende Republikeinske presidint Gerald Ford, mei wa't er letter trouwens goed befreone reitsje soe. Hy keas senater Walter Mondale, út Minnesota, om stimmen yn it Noarden te bewissigjen. Fieders wist er foar in grut part de media oan syn kant te krijen. Ek joech de swier kristlike Carter as iennichste Amerikaanske presidint ea in ynterview oan it neakenblêd Playboy, wêryn't er tajoech: "Ik haw in protte froulju mei lust besjoen. Yn myn hert haw ik withoefolle kearen oerhoer dien." Sokke iepenhertige útspraken rekken yn Amearika in gefoelige snaar nei alle ligerij en geheimdoggerij fan it Watergate-skandaal. Hoewol't Ford net yn Watergate behelle west hie (doe't dat spile hied er noch net iens diel útmakke fan 'e regearing-Nixon), wied er der as direkte opfolger fan Richard Nixon dochs mei besmodzge rekke, en spile it him ûnder de presidintskampanje parten. Sa wûn Carter de ferkiezings úteinlik mei in romme mearderheid oan kiesmannen (297 tsjin 240), al wie syn foarsprong yn prosinten net sa grut (50,1% tsjin 48,0%). left|thumb|300px|Carter mei [[Gerald Ford yn debat op 'e tillefyzje, yn septimber 1976.]]
As presidint skoep Carter twa nije ministearjes: it Ministearje fan Enerzjy en it Ministearje fan Underwiis. Op it mêd fan bûtenlânsk belied sleat er mei de Sovjet-Uny it twadde ferdrach fan 'e Strategic Arms Limitations Talks (SALT II), oer it werombringen fan it tal kearnwapens, en mei Panama de Panamakanaalferdraggen, oer de (úteinlike) weromjefte fan 'e Panamakanaalsône (dy't fan 1903 ôf yn Amerikaanske hannen wie). Syn grutste diplomatike súkses wie syn bemiddeling by de tastânkomming, yn 1978, fan 'e Camp David-akkoarten, de frede tusken Israel en Egypte. Troch de oanhâldende ekonomyske stagnaasje en ynflaasje, in beërf fan 'e regearing-Ford, dy't Carter syn hiele presidintskip troch om 'e nocht ûnder de knibbel besocht te krijen, begûn syn populariteit lykwols al rillegau yn it neigean te reitsjen. De lêste pear jier fan syn presidintskip waarden fierders ûntsierd troch de Enerzjykrisis fan 1979, it kearnûngelok fan Three Mile Island, de Sovjet-ynfaazje fan Afganistan (dy't late ta de Amerikaanske boykot fan 'e Olympyske Simmerspullen fan 1980 yn Moskou), de útbarsting fan 'e Mount St. Helens-fulkaan yn 'e steat Washington, en benammen troch de Iraanske Gizelderkrisis, wêrby't 52 Amerikaanske diplomaten en ambassademeiwurkers nei de Islamityske Revolúsje yn Iraan fan 1979 oant 1981 op 'e Amerikaanske ambassade yn Teheran yn gizeling holden waarden.
Fral troch dy 444 dagen duorjende gizelderskrisis, dy't Carter mar net ta in goed ein bringe liek te kinnen, waard er yn 'e Feriene Steaten doedestiden, en by in grut part fan 'e befolking noch wol, sjoen as in swak presidint. Sadwaande waard er by de presidintsferkiezings fan 1980 ferslein troch syn glêde Republikeinske rivaal Ronald Reagan. Iroanyskernôch waarden de gizelders yn Teheran in pear minuten foar't Carter begjin 1981 it presidintskip oan Reagan oerdroech, frijlitten.
Lettere jierren
right|thumb|300px|Alle noch libbene [[Feriene Steaten|Amerikaanske presidinten op in rychje (2009): f.l.n.rj.: George H.W. Bush, Barack Obama, George W. Bush, Bill Clinton en Jimmy Carter.]] Nei ôfrin fan syn presidintskip kearde Carter werom nei Georgia, dêr't hy en syn frou Rosalynn yn 1982 yn Atlanta it Carter Center oprjochten, in non-gûvernemintele not-for-profitorganisaasje dy't him ynset foar de minskerjochten en it ferlichtsjen fan minsklik lijen. As foarsitter fan it Carter Center begûn Carter de wrâld ôf te reizgjen om 'e fersprieding fan demokrasy oan te moedigjen (û.m. troch frije en earlike ferkiezings te ûnderstypjen), om te bemiddeljen by it oplossen en foarkommen fan konflikten, en om 'e útrûging fan sykten as de Guineäwjirmsykte, rivierblinens en malaria te befoarderjen. Ien fan 'e wichtichste prestaasjes fan it Carter Center is it foar mear as 99% útrûgjen fan 'e Guineäwjirmsykte, fan nei skatting 3½ miljoen gefallen yn 1986 oant 1.058 yn 2011. Ek levere it Carter Center tusken 1989 en 2010 waarnimmers foar 81 ferkiezings yn 33 lannen, en krewearre it om wapene konflikten ta in ein te bringen yn û.m. Haïty, Bosnje-Hertsegovina, Etioopje, Sûdaan en de Demokratyske Republyk Kongo. Fierders hawwe Carter en syn Center harren ynset om oare minskerjochte-aktivisten fan oer de hiele wrâld te stypjen, troch Carter as âld-presidint streekrjocht mei bûtenlânske steatshaden tuskenbeiden komme te litten as dat nedich wie.
Yn 2007 waard Carter lid fan 'e groep âldere wrâldlieders dy't bekendstiet as The Elders ("De Aldsten"), en dy't har krektlyk ynsette foar frede en demokrasy. Oare leden binne û.m. de Algerynske politikus en diplomaat Lakhdar Brahimi, de Súdafrikaanske aartsbiskop Desmond Tutu en âld-siktaris-generaal fan 'e Feriene Naasjes Kofi Annan. Ek de Súdafrikaanske âld-presidint Nelson Mandela hearde ta dizze groep. Fierders hat Carter ek ûnmisbere bydragen levere oan it Habitat for Humanity-projekt, dat as doel hat om foar de hiele minskheid betelbere wenten te bouwen. Dêrnjonken hat Carter him, û.o. mei syn boek Palestine: Peace not Apartheid (2006) yn it minefjild fan it Israelysk-Palestynske Konflikt weage, dat fral yn 'e Feriene Steaten hiel gefoelich leit. Yn syn boek stelt Carter û.m. dat "de oanhâldende behearsking en kolonisaasje fan Palestynsk lân troch Israel de foarnaamste obstakels binne om ta in alomfiemjende fredesoerienkomst yn it Hillige Lân te kommen."
Nahe
De Nahe is in likernôch 125 km lange sydrivier fan de Ryn, dy't troch de Dútske dielsteaten Saarlân en Rynlân-Palts rint. It plak dêr't de Nahe útmûnet is de grins tusken de Bopperyn en de Middenryn.
Ferrin
Oan it begjin rint de Nahe troch Selbach en dêrnei troch Gonnesweiler, dêr't it rivierke de Bos wetter fan de opslachmar Bostalsee oanfiert. Nei Nohfelden streamt de Nahe yn noardeastlike rjochting oer de grins fan Saarlân nei Rynlân-Palts.
Fierder yn dy rjochting rint de rivier û.o. troch Hoppstädten-Weiersbach nei Idar-Oberstein. Yn 1985 waard de Nahe dêr yn it stedsdiel Oberstein oer in lingte fan 1.875 m mei de Nahehochstraße oerboud, om de binnenstêd fan it trochgeande ferkear fan de Bundesstraße 41 te ûntlinzgjen. Nei Idar-Oberstein streamt de Nahe troch de plakken Kirn, Monzingen, Bad Sobernheim, Niederhausen, Bad Münster am Stein, Bad Kreuznach en Gensingen.
Lang om let rint de Nahe, mar dan yn noardlike rjochting streamend, by de Rochusberg lâns rjochting Bingen am Rhein, dêr't de rivier oan de súdlike kant yn de Ryn mûnet. De Nahe hat in trochsnit wetterôffier fan 30 m³/s.
Wynbou
It wynbougebiet Nahe is ien fan de 13 gebieten yn Dútslân dêr't wynbou plakfynt. Sûnt de Romeinske tiid wurdt dêr al wyn makke. As de Nahe Martinstein ferlit ferskine ek de earste wynbou-arealen oan de Nahe. Op in likernôch 4.060 hektare wurde de druverassen Riesling (oandiel 27,3 %), Müller-Thurgau (13,4 %), Dornfelder (10,8 %) en Silvaner (6,5 %) ferboud (sifers fan 2012).
Bierbrouwerij
As âldste brouwerij fan de wrâld jildt de Bayerische Staatsbrauerei Weihenstephan yn Freising, dy't sûnt 1040 bestiet. De âldste kleasterbrouwerij (sûnt 1050) stiet yn de abdij fan Weltenburg. Beide steane yn Dútslân.
Brouwerijen stienen meast yn stêden en doarpskearnen. Sa stie de Amstel-brouwerij yn Amsterdam-Oost, en de Heineken-brouwerij yn Ald-Súd. Omdat de brouwerijen yn de stêden in soad oerlêst feroarsaken yn de foarm fan geuroerlêst en lûdsoerlêst troch it transport, waarden se yn in soad gefallen ferhuze nei plakken dêr't se minder oerlêst joegen. Sa is de Amstel-brouwerij, nei de fúzje mei Heineken, ferhuze nei Zoeterwoude. Ek de Heineken-brouwerij út Ald-Súd is letter ferpleatst.
Hegemer Mar
thumb|225px|De Hegemer Mar (2020) De Hegemer Mar is in mar dy't yn de gemeente Súdwest-Fryslân, oant 2011 yn de gemeente Wymbritseradiel, súdwest fan Heech leit. De oerflakte is 650 ha, de djipte 1-3 m.
It Johan Frisokanaal komt oan de noardeast ein troch de Jeltesleat yn de mar, en rint troch in soal nei it súdwesten, dêr't tusken Langeherne en Leiepôle de mar oergiet yn de Fluezen. Oan de eastkant jouwe de Wâldseinster Rakken ferbining mei Wâldsein, en fia de Ie mei de Sleattemer Mar.
Nei alle gedachten binne de Hegemer Mar, de Fluezen en De Moarre in gletsjerdelling foarme yn de Saale-iistiid. Dat it is net sa dat de lizzing yn de rjochting fan de súdwestewyn wiist op troch de weagen foarme marren. Dy rjochting betsjut al dat de Hegemer Mar by min waar mei weagen dy't fan de Fluezen weikomme gefaarlik wetter wêze kin. By goed waar is de mar lykwols in goed plak foar wettersport.
Tyra Lex
Tyra Lex, echte namme: Darlene Silva (17 jannewaris 1980), is in Brazyljaansk model, neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Brazyljaansk komôf. Hja is berne yn Rio de Janeiro, yn 'e steat Rio de Janêro. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.68 m, mei in gewicht fan 50 kg en kupmaat 35D. Hja wurket ek as escort en dominatriks.
Janwillem van den Berg
Janwillem van den Berg (Akkrum, 26 novimber 1920 - Grins, 18 oktober 1985) wie in Nederlânsk spraakwittenskipper en medysk fysiolooch dy't in wichtige rol spile hat yn it ûndersyk nei stimbânfunksje en stimfoarming (myûlastyske-aerodynamyske teory). Hy hat dêrmei ynfloed hân op moderne modellen fan stimbânfunksje.
Van den Berg ûntwikkele ek de earste ynwindige pacemaker dy't fan bûten ôf oars ynsteld wurde koe. De earste proeven mei in pacemaker dy't in ympuls joech op de R-top fan de hertkurve waarden dien en der waarden hertelektroades testen op bisten. Dy eksperiminten makken Van den Berg ferneamd yn de doetiidske kardiologyske wrâld.
Fan 1957 oant 1963 wie Van den Berg lektor- en fan 1963 oant 1983 heechlearaar oan de Universiteit fan Grins
Untsliepeniskatedraal (Astrachan)
De Untsliepeniskatedraal (Russysk: Успенский собор; Uspenski sobor) is in russysk-otterdokse katedraal yn Astrachan, Ruslân. De twa ferdjippings tellende en 75 meter hege katedraal waard yn barokke styl boud en stiet op in ferhege terrein fan it kremlyn fan de stêd.
Yn de katedraal wurde de reliken bewarre fan de metropolyt Joseph, de patroanhillige fan de stêd, dy't yn 1671 fermoarde waard troch de opstannige Kozakken ûnder lieding fan Stenka Razin. Yn de benedentsjerke lizze de Georgyske foarsten Vachtang VI en Teimoeraz II begroeven.
Skiednis
Op it plak stie al sûnt 1568 in lytse oan de ikoan fan de Mem Gods fan Vladimir wijde katedraal. De katedraal wie mei it groeien fan de stêd al gau te lyts en yn 1602 waard in nije stiennen tsjerke by de eastlike muorre fan it kremlyn foltôge, dy't wijd waard oan de ûntsliepenis fan de Mem Gods.
De frijsteande klokketoer waard boud yn de jierren 1899-1910 neffens ûntwerp fan Sergei Ivanovitsj Karjagin.
Sovjet-tiid
Yn de Sovjet-tiid waard de katedraal al op 18 jannewaris 1918 sletten en ein 1919 wer iepensteld. Nei de plondering fan alle weardefolle saken en it fuortheljen fan de reliken de measte yn 1922, krigen oanhingers fan de Libbene Tsjerke it gebou yn gebrûk. Dy rekken de tsjerke yn 1928 ek kwyt en sûnt brûkte it Reade Leger de katedraal oant 1958 û.o. as munysjedepot. De 23 meter en acht ferdjippings hege ikonostaze fan de boppetsjerke waard yn 1931 ôfbrutsen en ferbaarnd. Sûnt it ein fan de jierren 1960 fûnen der wer reparaasjes plak oan it eksterieur. Dêrnei krige de tsjerke in museale funksje.
Weromjefte
Yn 1992 waard de katedraal wer oerdroegen oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke en sûnt is it gebou stadichoan restaurearre.
Ronald Reagan
Ronald Reagan (folút: Ronald Wilson Reagan; Tampico (Illinois), 6 febrewaris 1911 – Los Angeles (Kalifornje), 5 juny 2004), wie in Amerikaansk akteur, radiopresintator, tillefyzjepresintator, skriuwer, fakbûnslieder en politikus fan mingd Iersk-Skotsk-Ingelsk etnysk komôf. Hy makke yn 'e 1940-er jierren karriêre as film- en tillefyzje-akteur yn Hollywood, waard foarsitter fan it ynfloedrike Screen Actors Guild (it fakbûn fan filmakteurs), en rekke geandewei de jierren fyftich en sechstich almar mear belutsen by de polityk. Fan 1967 oant 1975 wied er gûverneur fan Kalifornje, en yn 1976 besocht er om 'e nocht en behelje de Republikeinske nominaasje foar it presidintskip. Yn 1980 slagge him dat al, en doe fersloech er by de ferkiezings de sittende Demokratyske presidint Jimmy Carter.
As presidint, in amt dat Reagan fan 1981 oant 1989 ferfolle, fierde er in tige rjochtse binnenlânske polityk, dy't goed wie foar de ekonomy, mar dy't makke dat de swakkeren yn 'e maatskippij yn 'e kjeld kamen te stean. Op bûtenlânsk mêd fierde er in agressive polityk dy't de Feriene Steaten behellen yn militêre konflikten mei Grenada, Lybje en Nikaragûa, en dy't himsels slim yn 'e swierrichheden brocht doe't it Iran-Kontra-skandaal oan it ljocht kaam. Teffens wurdt gauris it beëinigjen fan 'e Kâlde Oarloch oan him taskreaun, al miene kritisy dat dy ek sûnder him wol einige wêze soe. Yn it earste jier fan syn presidintskip oerlibbe er in moardoanslach. Nei ôfrin fan syn presidintskip waard bekend dat er oan 'e sykte fan Alzheimer litte. Hy is noch altyd in held fan 'e Amerikaanske konservativen.
Jonkheid en oplieding
Ronald Reagan waard op 6 febrewaris 1911 berne yn Tampico, yn 'e steat Illinois, as de soan fan Jack Reagan, in ferkeaper waans pakes en beppes ymmigranten út Ierlân wiene, en Nelle Wilson, dy't Skotske en Ingelske foarâlden hie. Hy groeide op yn in gesin mei ien âldere broer, Neil. Fanwegen syn heite wurk ferhuze it gesin gauris, en Reagan wenne yn syn bernetiid û.m. lytse hoartsjes yn Monmouth, Galesburg en Chicago, kearde yn 1919 eefkes yn Tampico werom, en kaam úteinlik, yn 1920, te wenjen yn Dixon. Hy waard grutbrocht yn it leauwe fan 'e Dissipels fan Kristus, de protestantske tsjerke dêr't syn mem lid fan wie.
Nei de middelbere skoalle studearre Reagan oan it Eureka College, te Eureka, dêr't er û.m. lid wie fan it cheerleaderstiim en it American footballtiim, oanfierder fan it swimtiim en foarsitter fan it studintebûn. As bybaantsje wied er yn dy snuorje baaimaster yn Lowell Park, fuortby Dixon, dêr't er yn seis jier tiid 77 rêdingsaksjes útfierde. Yn 1932 studearre er ôf yn ekonomy en sosjology. Neitiid ferfear er nei Iowa, dêr't er oannommen waard troch de Universiteit fan Iowa, yn Iowa City, om op 'e radio de thúswedstriden fan it pleatslike universiteitsfootballtiim te ferslaan. Letter fûn er wurk as fulltime-radiopresintator by in radiostasjon yn Davenport, en dêrnei by in grutter radiostasjon yn Des Moines. Wylst er yn 1937 as sportferslachjouwer op 'e radio foar in útwedstryd yn Kalifornje wie, died er dêr in audysje dy't late ta in sânjierrich kontrakt mei de filmstudio Warner Bros.
Aktearkarriêre
Reagan brocht syn earste pear jier yn Hollywood troch mei it spyljen yn B-films, dêr't kwaliteit minder wichtich wie as it heljen fan deadlines. Syn earste filmrol spile er yn Love Is on the Air, út 1937, en tsjin ein 1939 hied er al meiwurke oan 19 films, wêrûnder Dark Victory, mei Bette Davis en Humphrey Bogart. Hy waard lykwols pas bekend mei syn rol yn Knute Rockne, All American (1940), as George Gipp, byneamd "The Gipper" (in bynamme dy't oergie op Reagan sels, en dy't er syn hiele libben behâlde soe). Oare bekende rollen hied er yn 'e western Santa Fe Trail (1940), mei Errol Flynn, en yn Kings Row (1942), wêryn't er in man spile fan wa't beide skonken ôfset wiene. left|thumb|200px|Ronald Reagan as presintator op 'e Amerikaanske [[tillefyzje.]]
Fral mei dy lêste rol wûn Reagan in protte loovjende kritiken, mar hy koe syn súkses net kapitalisearje, mei't er krekt doe oproppen waard foar syn tsjinstplicht. Fanwegen syn bysjendheid brocht er de Twadde Wrâldoarloch yn 'e Feriene Steaten sels troch, as luitenant en sûnt 1943 as kaptein by de 1ste Motion Picture Unit fan it Amerikaanske Leger, yn it Kalifornyske Culver City, dy't benammen trainingsfilmkes foar de Amerikaanske Loftmacht makke. Nei't er yn desimber 1945 ôfswaaid wie, kearde er werom yn Hollywood, dêr't er lykwols nea syn foaroarlochske stjerrestatus weromwûn. Lykwols spile er noch yn films as The Voice of the Turtle, John Loves Mary, The Hasty Heart, Bedtime for Bonzo, Cattle Queen of Montana, Tennessee's Partner en Hellcats of the Navy. Syn lêste rol hied er yn The Killers, út 1964, en dat wie teffens de iennichste kear dat er in smjunt spile.
Hoewol't Reagan him yn 't earstoan kritysk útlitten hie oer it medium tillefyzje, wied er letter, doe't er geandewei de jierren fyftich almar minder filmrollen bemachtigje koe, twongen om ek foar de tillefyzje te wurkjen. Hy waard presintator fan General Electric Theater, in wyklikse dramarige dy't tige populêr waard. Syn lêste baan as akteur wie yn 'e tillefyzjesearje Death Valley Days, fan 1964 oant 1965.
Yn 1941 waard Reagan foar it earst keazen yn 'e rie fan bestjoer fan it Screen Actors Guild ("Filmakteursgilde"; SAG), it fakbûn fan Amerikaanske filmakteurs. Nei syn militêre tsjinst waard er yn 1946 keazen ta foarsitter, en letter noch foar sân terminen fan ien jier werkeazen, sadat er foarsitter fan it SAG wie fan 1946 oant 1952 en nochris yn 1959. Hy late de organisaasje troch ûnlijige jierren fol arbeidskonflikten en de heksejacht op Amerikaanske kommunisten troch it Komitee oangeande Unamerikaanske Aktiviteiten fan it Hûs fan Offurdigen (HUAC). Folle letter kaam oan it ljocht dat Reagan en syn earste frou Jane Wyman yn 'e fjirtiger jierren ynformanten wiene foar de federale resjerzje FBI, oangeande lju mei kommunistyske sympatyen yn Hollywood. right|thumb|250px|Ronald en [[Nancy Reagan yn 1964.]]
Priveelibben
Yn 1938 kaam Reagen op 'e set fan 'e film Brother Rat yn 'e kunde mei de aktrise Jane Wyman (1917-2007). Hja trouden op 26 jannewaris 1940 te Glendale, yn Kalifornje, en krigen twa biologyske bern: Maureen (1941-2001) en Christine (dy't berne waard yn 1947, mar nei ien dei al kaam te ferstjerren), en namen in trêden oan: Michael (1945). Nei't se deilis rekke wiene oer Reagan syn politike ambysjes liet Wyman har yn 1948 fan Reagan skiede (Reagan is noch altyd de iennichste Amerikaanske presidint ea dy't skieden wie).
Yn 1949 mette Reagan de aktrise Nancy Davis (1921), doe't dy kontakt mei him opnaam yn syn hoedanichheid as foarsitter fan it SAG, om't hja betize wie mei in oare aktrise mei deselde namme en kommunistyske sympatyen, en sadwaande op in swarte list bedarre wie. Hy wertroude mei har op 4 maart 1952 te Los Angeles, wêrby't de bekende akteur William Holden syn tsjûge wie. Mei syn twadde frou krige er noch twa bern: Patti (1952) en Ron (1958). Nei't it skynt beholden Reagan en Nancy altiten in yntime relaasje; sy neamde him "Ronnie", en hy har "Mommy".
Iere politike karriêre
Reagan sette mei syn politike karriêre útein as lid fan 'e Demokratyske Partij, mar mei ûnder ynfloed fan Nancy skode er geandewei de fyftiger jierren almar fierder op nei rjochts. Hoewol't er yn 1962 offisjeel fan partij wiksele en in Republikein waard, behold er guon fan syn iere politike ideeën. Sa wied er al fan it begjin ôf oan in fûleindich tsjinstanner fan nukleêr wapenreau (inkeld de druk dy't op him útoefene waard troch de Warner Bros.-studio kaam foar dat er dêr yn desimber 1945 yn Hollywood in demonstraasje tsjin late), en ûnder syn lettere presidintskip soed er him ynsette om 'e wapenwedrin mei de Sovjet-Uny te beëinigjen en de oantallen nukleêre wapens safolle mooglik te beheinen.
Yn 'e iere sechstiger jierren joech Reagan opsjoch troch him tsjin beskate aspekten fan 'e nije boargerrjochtewetjouwing te kearen. Hoewol't er al fan bern ôf oan tsjin rasisme en diskriminaasje wie, fûn er it in net te fernearen beheining fan persoanlike rjochten dat de oerheid it hûseigners ferbiede soe om swarten fanwegen harren hûdskleur as hierders ôf te wizen. Dat wie fansels in ûnhâldbere posysje, en meitiid seach er dat sels ek yn en joech er syn tsjinakseling op dat punt op. Yn dyselde tiid waard er lid fan 'e Amerikaanske wapenlobby NRA, dêr't er de rest fan syn libben lid fan bliuwe soe. left|thumb|200px|Ronald Reagan yn [[1976.]]
Yn 1966 stelde er him kandidaat foar it gûverneurskip fan 'e steat Kalifornje. Hy fersloech by de ferkiezings de sittende Demokratyske gûverneur Pat Brown, en regearre dêrnei twa terminen lang, fan 1967 oant 1975, oer de grutste en machtichste steat fan 'e Feriene Steaten. Under syn kampanje hied er yndruk makke op it konservative diel fan it elektoraat mei sokke rjochtse retoryk as dat er "de liddichgongers út 'e bystân wer oan it wurk sette" soe, en dat er "de rotsoai yn Berkeley opromje" soe (ferwizend nei de anty-oarlochsbeweging dy't konsintrearre wie om 'e Universiteit fan Kalifornje te Berkeley). As gûverneur besocht er dy útspraken wier te meitsjen en rekke er sadwaande om it hoartsje yn heech oprinnende konflikten fersyld mei demontranten en de opposysje. Hy wie ferantwurdlik foar it bloedich delslaan fan protesten te Berkeley op 15 maaie 1969, in dei dy't bekend kaam te stean as Bloody Thursday, en wêrby't in deade foel en in oare demonstrant blyn rekke. Reagan sei: "As der in bloedbad nedich is, dan no fuortendaliks mar. De knyntsjedagen binne om." Doe't de stedsguerylja fan it Symbioneeske Befrijingsleger (SLA) miljonêrsdochter Patty Hearst ûntfierde en de distribúsje fan iten oan 'e earmen easke, murk Reagan op: "Spitich dat we gjin epidemy fan botulisme hawwe kinne." Yn 1967 tekene er de earste abortuswet fan Kalifornje, mar doe't er besefte wat de "gefolgen" (sa't er it sels formulearre) dêrfan wiene, kundige er oan dat er anty-abortus wie, en hold dat de rest fan syn libben fol. Teffens wied er in grut foarstanner fan 'e deastraf, en fûn er it tige frustrearjend dat der fanwegen it krewearjen fan syn tsjinstanners ûnder syn hiele gûverneurskip mar ien deastraf yn Kalifornje útfierd waard.
Yn 1976 stelde Reagan him kandidaat foar it Amerikaanske presidintskip, mar hy moast it by de Republikeinske foarferkiezings ôflizze tsjin 'e sittende presidint Gerald Ford, dy't de ferkiezings dêrnei ferlear oan 'e Demokratyske kandidaat Jimmy Carter. Reagan soarge derfoar dat er ûnder Carter syn presidintskip yn 'e belangstelling bleau troch as polityk kommentator foar de radio te wurkjen. Yn 1980 stelde er him wer kandidaat, en diskear wûn er de foarferkiezings en sleepte er de Republikeinske nominaasje yn 'e wacht. By de eigentlike ferkiezings naam er it op tsjin Carter, waans populariteit yn it neigean rekke wie troch de minne ekonomyske sitewaasje en de Iraanske Gizelderkrisis (wêrby't 52 Amerikaanske diplomaten en ambassademeiwurkers nei de Islamityske Revolúsje yn Iraan 444 dagen lang, fan 1979 oant 1981, op 'e Amerikaanske ambassade yn Teheran yn gizeling holden waarden). Sadwaande wisten Reagan en syn running mate (fise-presidintskandidaat) George H.W. Bush frij maklik de ferkiezings te winnen, mei 44 fan 'e 50 steaten en 489 stimmen yn it Electoral College tsjin 49 foar Carter, en 50,7% fan 'e stimmen tsjin 41%. right|thumb|250px|Ronald Reagan mei [[Gerald Ford op it poadium op 'e Republikeinske Nasjonale Konvinsje fan 1976.]]
Under syn presidinsjele kampanje waard Reagan frege wat er fûn fan it Briggs Initiative, in foarstel dat by wize fan referindum tagelyk mei de presidintsferkiezings foarlein waard oan 'e befolking fan syn thússteat Kalifornje. It wie in wetsfoarstel dat it homo's, lesbiënnes en alle iepentlike foarstanners fan homorjochten ferbean hawwe soe om noch yn Kalifornyske skoallen te wurkjen. Reagan antwurde: "Homoseksualiteit is net in sykte lykas de mûzels," en sei fierders dat de wittenskiplike konsensus wie dat de seksuële oriïntaasje fan in bern net fan bûtenôf beynfloede wurde kin. Dy útspraken wiene fan krúsjaal belang foar de útkomst fan it referindum (it útstel waard troch de Kaliforniërs fuortstimd).
Presidintskip
Yn jannewaris 1981 waard Ronald Reagan mei 69 jier (as âldste man ea) ynsward as de 40ste presidint fan 'e Feriene Steaten. By de ferkiezings fan 1984 weve er handich ôf mei syn Demokratyske útdager Walter Mondale (dy't fise-presidint west hie ûnder Carter), en wûn er in twadde termyn. Sadwaande wied er presidint fan 1981 oant 1989, doe't er 77 jier wie. Op 30 maart 1981, doe't er noch mar 69 dagen presidint wie, rekken Reagan, syn parsewurdfierder James Brady, syn Secret Service-liifwacht Timothy McCarthy en de Washingtonske plysjeman Thomas Delahanty ferwûne by in net polityk motivearre moardoanslach, útfierd troch John Hinckley bûten it Hilton Hotel yn Washington, D.C. Sawol Brady, McCarthy (dy't himsels yn 'e baan fan 'e kûgels smiet) as Reagan waarden yn kritike tastân nei it sikehûs brocht. McCarthy bettere wer folslein op. De presidint, dy't de dea nei-oan west hie, bettere wer op, en mocht op 11 april it sikehûs ferlitte. left|thumb|250px|De Reagans ûnderweis nei it [[Wite Hûs (Washington D.C.)|Wite Hûs, nei de presidinsjele ynauguraasje (1981).]]
Binnenlânsk belied
Reagan kearde him ek tsjin drugs en rôp yn 1982 de net te winnen Oarloch tsjin de Drugs (War on Drugs) út. Fierders tekene er yn 1986 in nije ymmigraasjewet, dy't in algemiene amnesty foar likernôch 3 miljoen yllegale ymmigranten omfette, mar dy't it foar nije yllegalen dreger meitsje moast om 'e Feriene Steaten binnen te kommen en der wurk te finen. right|thumb|250px|Reagan moetet lieders fan 'e [[Afganistan|Afgaanske mujaheddīn.]]
Bûtenlânsk belied
Op bûtenlânsk mêd waard Reagan syn belied behearske troch de Kâlde Oarloch. As fûleindich anty-kommunist loek er faak tegearre op mei de Britske minister-presidint Margaret Thatcher, en neamde er de Sovjet-Uny "it ryk fan it kwea" ("the evil empire"), ien fan syn bekendste útspraken. Hy die der alles oan om 'e Sovjet-ynfloed tsjin te gean. Ein oktober 1983 liet er in ynfal dwaan yn it Karibyske eilânsteatsje Grenada, dêr't sûnt 1979 in ûnôfhinklik, net mei de Sovjet-Uny ferbûn marksistysk regear oan 'e macht wie. Fierders fierde er in belied yn dat bekend kaam te stean as de Reagandoktrine, en dat it temûk ûnderstypjen fan anty-kommunistyske fersetsbewegings befieme. Sa stipe er de Afgaanske rebellen, de mujaheddīn, yn harren guerylja-oarloch tsjin 'e Sovjet-besettingsmacht yn harren lân, en teffens de saneamde Kontra's, dy't it sandinistyske regear fan Nikaragûa befochten. Oare begeunstigen fan Amerikaanske stipe ûnder Reagan syn presidintskip wiene faksistyske diktators dy't faak rûnom de minskerjochten skeinden, lykas Efraín Ríos Montt fan Gûatemala, Álvaro Magaña fan El Salvador, Augusto Pinochet fan Sily en Ferdinand Marcos fan 'e Filipinen.
Under Reagan syn presidintskip wiene der fierders allegeduerigen ynsidinten en konflikten mei Lybje, te begjinnen mei it Ynsidint yn 'e Golf fan Syrte, yn 1981, en einigjend mei it Amerikaanske Bombardemint fan Lybje, yn 1986. Datselde jiers kaam it Iran-Kontra-skandaal oan it ljocht, dat it grutste Amerikaanske politike skandaal fan 'e jierren tachtich waard. It die bliken dat it Amerikaanske regear tsjin in ynternasjonale boykot yn temûk hannel dreaun hie mei de Islamityske Republyk Iraan, en de opbringsten dêrfan brûkt hie om wapens te leverjen oan 'e Kontra-rebellen yn Nikaragûa. Reagan sels hold út dat soks bûten him om bard wie. It Ynternasjonaal Gerjochtshôf oardiele dat de Feriene Steaten dêrmei op ûnderskate manearen ynternasjonale ferdraggen ferbrutsen hiene, mar de regearing-Reagan wegere de jurisdiksje fan it Hôf oer dizze saak te erkennen. Likegoed rekke Reagan der slim troch skansearre: binnen in wike sakke syn populariteit fan 67% oant 46%, de fluchste delgong yn 'e Amerikaanske skiednis. left|thumb|250px|Reagan en [[Sovjet-Uny|Sovjet-lieder Gorbatsjov ûndertekenje it INF-Ferdrach (1987).]]
Wat de Sovjet-Uny oanbelange, dêrmei fierde Reagan yn 't earstoan in polityk fan hurde konfrontaasje. Hy fierde de wapenwedrin op, mar doe't de herfoarmer Michael Gorbatsjov yn it Kremlin oan 'e macht kaam, feroare er fan taktyk en stapte er oer op diplomasy. Hy en Gorbatsjov hiene tusken 1985 en 1988 fjouwer moetings, yn Sjenêve, Reykjavik, Washington, D.C. en Moskou. Dêrby sette Reagan by de ûnderhannelings yn op nukleêre ûntwapening, wat úteinlik resultearre yn 'e ûndertekening fan it INF-Ferdrach en yn it lizzen fan it fûnemint foar it START I-ferdrach. Yn 1987, doe't er in taspraak joech by de Berlynske Muorre, die Reagan ien fan syn bekendste útspraken: "Menear Gorbatsjov, smyt dizze muorre om!" Doe't tsien moannen nei de ein fan syn presidintskip de Kâlde Oarloch foarby wie, en twa jier dêrop de Sovjet-Uny útinoar foel, waard dat troch in protte saakkundigen alteast foar in part oan Reagan syn optreden taskreaun. Oaren, lykwols, stelle dat de Sovjet-Uny himsels yntern sa ûndergroeven hie dat er likegoed wol te sink gien wie.
Lettere jierren en dea
Nei't er begjin 1989 as presidint opfolge wie troch syn eigen eardere fise-presidint George H.W. Bush, wennen de Reagans ôfwikseljend yn in filla yn 'e Losanzjelynske wyk Bel Air en op 'e Reagan Ranch yn Santa Barbara. Reagan syn lêste ferskining yn it iepenbier wie op 'e begraffenis fan âld-presidint Richard Nixon, op 27 april 1994. right|thumb|250px|Reagan mei syn frou [[Nancy Reagan|Nancy, begjin jierren njoggentich.]]
Reagan hie al eardere sûnensproblemen hân; sa wied er staf en moast er gebrûk meitsje fan in pear gehoarapparaatsjes, en ek hied er operaasjes ûndergien foar darmpolipen (1985), in fergrutte prostaat (1987) en oan syn noas, foar hûdkanker (1987). Yn augustus 1994 waard lykwols bekend makke dat de doe 83-jierrige Reagan oan it demintearjen wie en oan 'e sykte fan Alzheimer litte. In fal fan syn hynder, yn Meksiko, yn 1989, wêrby't Reagan holleletsel oprûn, droech foar 't neist wol by ta it flugger gean en oanboazjen fan syn symptomen. Der bestiet lykwols ûnienichheid oer hoelang't er al symptomen hie. Der binne geroften oangeande nuverichheden yn Reagan syn hâlden en dragen, ûnderstipe troch bewiismateriaal, dy't wolle dat er al ûnder syn twadde termyn as presidint eins net mear hannelingsbekwaam wie en dat it lân doe feitlik regearre waard troch de kliber om him hinne. It is yn elts gefal dúdlik dat Reagan ûnder syn twadde amtstermyn net altyd hielendal himsels wie. Yn har memoires beskreau Lesley Stahl, de eardere Wite-Hûskorrespondinte foar de stjoerder CBS, bgl. har lêste moeting mei Reagan, yn 1986: "Reagan liek net te witten wa't ik wie. [...] Och, hearken, hy is kierewyt, tocht ik. Ik moat fan 'e jûn hjir it gazon op gean en myn lânslju fertelle dat de presidint fan 'e Feriene Steaten in krebintige healegearen-ien is." Mar doe, oan 'e ein fan harren petear, waard er ynienen wer alert. Stahl: "It skeelde neat of ik hie útbrocht dat Reagan senyl wie."
Doe't nei ôfrin fan syn presidintskip syn sykte buorkundich makke wie, koe Reagan meitiid noch mar in pear minsken wer, mei dêrûnder syn frou Nancy. Hy libbe in soarte fan klúznersbestean, al bleau er wol aktyf; sa spile er geregeldwei golf en makke er lange kuiertochten troch parken en oer strannen. Yn 2001 kaam er thús te fallen en briek er syn heup, wat him yn 'e tiid dêrnei noch mear oan hûs bûn. Reagan stoar op 5 juny 2004 yn syn wente yn Bel Air oan longûntstekking komplisearre troch Alzheimer. Hy waard 93 jier.
Grut-Haersmastate
thumb|225px|Grut Haersmastate thumb|225px|Grut Haersmastate (tekening fan [[Sjoerd Bonga (keunstner)|Sjoerd Bonga)]] Grut-Haersmastate wie in state yn Aldegea dy't tusken 1660 en 1666 bouwe litten waard troch Aulus fan Haersma (1611-1669). Dat geslacht út Eastermar stoar út mei it ferstjerren fan Sybrand fan Haersma, grytman fan Achtkarspelen, yn 1839.
Grut Haersma lei súdwest fan it doarp. Der is neat mear fan werom te finen. De 17e-iuwske state hie in heech sealtek tusken trepgevels. De brede foargevel hie oan beide kanten fan de foardoar pilasters en trije grutte ruten. Oan de efterkant stie in skuorre mei bygebouwen. Om it grutte hiem rûn in grêft mei singels.
Yn froulike line fererve de state yn de 19e iuw yn de family Van Vierssen. Grytman Hector Livius Haersma van Vierssen wenne der oant syn ferstjerren yn 1839. Yn 1841 waard besluten ta ferkeap fan de state en it byhearrende lân. De state waard ôfbrutsen, dielen derfan waarden brûkt troch Martinus Manger Cats foar de bou fan Haersma State yn Drachten. It lân waard yn acht dielen ferkocht.
Stedsfinne
De wyk grinzet yn it noarden oan de wyk Pasveer, yn it easten oan de wyk Aldfeart, yn it suden oan de wyk De Domp en yn it westen oan de Swettebosk en de wyk Swetteplan.
Histoarje en bebouwing
De wyk Stedsfinne is foar it grutste part boud tusken 1945 en 1975. Yn de wyk steane in soad keapwennings, mar ek hierwennings. Dy lêsten wurde eksploitearre troch De Wieren. In opfallend gebou yn de wyk is de fersoargingsflat Parkflat. Yn de wyk steane fierders in soad âldereinwenningen.
Yn 1964 is by opgravings yn de Stedsfinne in soad guod út de 12e iuw fûn, dy't wize op in delsetting op dit plak destiids. Yn de Stedsfinne lei ek kleaster Griendyk.
De wichtichste trochgeande strjitte yn de wyk is de Middelseeleane. De strjitten yn de wyk binne meast neamd nei wetters yn ferbân mei de eardere Middelsee en drage diels de namme fan âlde Snitser aadlike famyljes.
List fan planetoïden 42001-43000
Dit is in list fan planetoïden 42001-43000.
Demokrasy
right|thumb|250px|It rjocht om te stimmen is in foarm fan demokrasy. Demokrasy hâldt yn in wize fan bestjoeren. It wurd komt fan de Grykske wurden δημος/dèmos, 'folk' en κρατεω/krateo, 'hearskje', 'regearje' en sokssawat ynhâldt as it folk regearret. Yn in demokrasy wurdt it regear keazen troch de mearderheid fan it folk en as it folk net tefreden is kin fia wetlike regelingen in oar regear keazen wurde.
De âldst bekende demokrasy wie dat fan Kleistenes yn Atene yn de Grykske Aldheid, hoewol't wy dêr wat oars by foarstellen moatte as by in demokrasy fan tsjintwurdich. Sa mochten de froulju, slaven en earmen yn Atene net meibeslisse. De rol fan de frou moat lykwols ek wer net ûnderskat wurde, want froulju spilen doe wol in wichtige rol by de measte godstsjinstige rituelen.