cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ebbing Kiestra
Pleatsen en bibleteken
Ebbing Kiestra wie as arsjitekt spesialisearre yn pleatsen en bibleteken. Yn de grutte nei-oarlochske ruilferkavelings fan Vriezenveen en it Lân fan Maas en Waal wienen de measte pleatsen fan syn ûntwerp. Hy kombinearre nije techniken en funksjonele easken yn moderne farianten fan de tradisjonele Fryske kop-hals-romppleats. Hy wie anneks mei de ûntwikkeling fan de earste iepen rinstâl yn Nederlân en hy yntrodusearre it brûken fan gasbeton (Durox) yn stâlbou. As arsjitekt hie hy it prinsipe dat funksjonaliteit liedend wie en de foarmjouwing folgjend. Nije ideeën en tapassings die hy faak op by jierlikse besites oan Denemark, benammen ek op it mêd fan bibleteken. Yn Oerisel hat hy sawat 65 bibleteekûntwerpen op syn namme stean. Dêrneist ûntwurp hy kantoar- en bedriuwsgebouwen û.o. kantoar CBTB, (Alkmar), Sintrale Plattelânsbibleteken (Swol/Berkum), loadsen (Spijkenisse); húshâldskoalle (Westerbork), filla's, bungalows, wenhuzen, KY-stasjons (Bunnik, Raalte), gersdrûgerij (by Easterwâlde) winkelpeien (Arnhim), ensfh. Hy wie teffens ûnderhâldsarsjitekt fan de bûtenpleatsen Kastiel De Haar (Haarzuilens), huzinge Warmelo (Diepenheim), Kastiel Middachten (Rheden). In soad pleatsen waarden troch him nij ûntwurpen of renovearre foar Steatsboskbehear, rintmasters en in soad partikuliere opdrachtjouwers.
Tekener
Ebbing Kiestra wie ek in fertsjinstlik akwarellist en tekener. Hy wie in autodidakt en wurke benammen yn de saneamde wiet-yn-wiet akwareltechnyk. Syn typysk Nederlânske lânskippen en steds-, doarps- en riviergesichten hawwe in natuerlike en nostalgyske útstrieling en toane in grutte leafde foar de moaie en rêstige plakjes fan Nederlân. Yn de jierren tritich fan de tweintichste iuw produsearre hy in oantal pintekeningen fan doarpstsjerken foar de Ljouwerter Krante. Hy hie tentoanstellings yn û.o. Aerdt (1982, 2005), Beetstersweach, Doesburg, Rheden, Scarborough (Kanada), Staphorst, Wolfheze, Zuidwolde en Swol.
Desimber
Desimber is de tolfte moanne yn it jier, foar de Gregoriaanske kalinder, en hat 31 dagen. De namme komt fan "Decem", Latynsk foar "tsien", om't it eartiids de tsiende moanne wie. In oare namme foar desimber is "Wintermoanne".
Jacques Herb
Jacques Herb, pseudonym fan Jacques van Herp, (Rotterdam, 28 maaie 1946), is in Nederlânske sjonger.
Libben en wurk
De sjonger Jacques Herb waard yn Rotterdam berne. Hy wie de jongste út in húshâlding fan trettjin bern. Amper fyftjin jier âld meunstere hy oan by de "wylde feart" en liet yn de ferskate seehavens syn talint as sjonger al hearre. Hy begelate himsels dêrby op syn gitaar. Yn 1970 waard er troch Pierre Kartner ûntdutsen by in talintejacht yn Scheveningen.
Trochbraak
Yn 1970 wûn Herb mei it nûmer De toreador (o, o, signorita) dat er sels skreau in talintejacht yn Scheveningen. Dy waard troch de AVRO op telefyzje útstjoerd. Sadwaande krige er kontakt mei Pierre Kartner dy't dêrnei foar him it nûmer Manuela bewurke, wêrmei't Herb in enoarme hit skoarde. It nûmer Maar een Man mag niet huilen wie ek noch goed foar 80.000 singles. Dêrnei krige Herb noch in pear lytse hits. Yn 1991 hie Herb in rol yn de film fan Paul Ruven, De Tranen Van Maria Marchita. Yn 2005 die Herb mei oan de reality-searje Bobo's in the Bush, dêryn waard er achtste.
Yn 2002 is Herb beneamd ta lid fan de Oarder fan Oranje-Nassau.
Op 22 april 2009 tekene er by VNC-produksjes út Zundert in platekontrakt foar it libben. Yn juny 2009 brocht Jacques Herb it nûmer Ik heb de zomer meegebracht út. Yn 2019 wie Herb gastartyst by de konserten fan De Toppers yn de Johan Cruijff ArenA. Yn 2022 ferskynde er yn in ôflevering fan it telefyzjeprogramma Secret Duets.
Trivia
De hit Manuela soarge foar populariteit fan dy foarnamme. Yn 1970 waarden der noch 143 famkes mei de namme Manuela berne. Yn 1971 wiene dat der 327. Dêrnei naam de populariteit fan de foarnamme wer ôf.
Diskografy
Sjoch nl:Jacques Herb
Gerard van Hulst
As dirigint liede hy mear as 1000 muzykútfierings û.o. yn it Amsterdamske Konsertgebou en hy komponearre in soad muzykstikken, lykas in komposysje foar beiaard dy’t trochrinnend te hearren wie op it Nederlânske paviljoen fan de World Expo yn Brussel yn 1958 yn opdracht fan de Laura Spelman Rockefeller Foundation.
Hy wie ek mei-oprjochter en eigner fan it museum fan Easterwâlde wêr’t it publyk syn kolleksjes antyk, ikoanen, âlde-styl meubels en archeology bewûnderje koe. Hy joech dêr geregeld lêzings en organisearre dêr konserten. Foar syn fertsjinsten yn de keunstwrâld waard hy yn 1977 beneamd ta ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Yn 1984 gie hy nei Belgje wêr’t hy oant syn dea yn 1990 yn in filla yn Loenhout wenne. Gerard van Hulst is de biologyske heit fan aktrise Ine Veen en in broer fan prof.dr. Johan Willem van Hulst.
.fy
thumb|300px|Skermprint fan de webside fan de fiktive stifting SIDF .fy hie op it ynternet it topnivo-domein wêze kinnen foar Fryske domeinen. Op 1 april 2006 hat dat by wize fan aprilgrap fiktyf yn de loft west op inisjatyf fan de al like fiktive Stifting Internet Domeinnammeregistraasje Fryslân (SIDF).
Troch de gearwurking fan ferskate Nederlânske ynternet-tagongkedizers wie de webside fan de fiktive stifting, www.sidf.fy, op 1 april foar in soad Nederlanners te berikken. Fierder wurken ek Radio Veronica en Omrop Fryslân oan dizze grap mei.
Topnivo-domeinen mei twa letters, folchje almeast de ISO 3166 lannenkoades. De grap wie mûglik om't de koade fy yn dy standert frij is. Allinnich de NAFO hat dy koade in skoftke brûkt foar Masedoanje, oant dêrfoar de ISO koade MK fêststeld waard.
Op 14 maart 2014 waard .frl lykwols it topnivodomein. Op 2 septimber kaam it earste domein (nic.frl) online. (NIC is Network Information Center.)
Johnny van Doorn
Johnny van Doorn (Beekbergen, 12 novimber 1944 – Amsterdam, 26 jannewaris 1991), alias Johnny the Selfkicker, wie in Nederlânsk skriuwer, dichter en foardrachtskeunstner.
Biografy
Van Doorn waard berne yn Beekbergen en groeide op yn Arnhim. Fanwegen de Slach om Arnhim wiene syn âlden nei Beekbergen útwykt. Hy hie in Nederlânske heit en in Dútske mem.
Hy stie bekend om wat er in 'oerdicht' neamde: in gedicht werombrocht nei de oarsprong, nammentlik hurde lûden dy't alhiel neat mear op wurden lykje. Van Doorn, dy't ek optrede ûnder de pseudonimen Electric Jesus, Meester van de Chaos en Electric Goebbels, waard nasjonaal bekend nei in troch Simon Vinkenoog organisearre poëzyjûn yn teäter Carré yn 1966. Van Doorn wie ynearsten net botte populêr yn syn tiid; syn wize fan foardragen joech in soad argewaasje. Hy like by syn foardrachten – ûnder ynfloed fan alkohol en drugs – yn in folslein ekstaze te kommen. Yn syn gedichten kaam it oermjittich drugsgebrûk geregeld oan 'e oarder. Mei troch syn 'reputaasje' as drugsbrûker en syn nije ideeën yn de keunst waard er sawol hate as dierber fûn. Ek de ynhâld fan syn gedichten, fol rare wurden en faak mei eksplisite ferwizings nei seks of drugsgebrûk, wie rjochte op skokeffekt.
Hy spile mei Cherry Duyns en Armando yn it VPRO-programma Herenleed.
Van Doorn ferstoar flak nei it beëinigjen fan de teätershow Herenleed oan de gefolgen fan kanker yn de âldens fan 46 jier.
Yn Arnhim is in plein nei Van Doorn ferneamd.
Esther Rots
Esther Rots (Groenlo, 23 maaie 1972) is in Nederlânsk filmprodusint. Se studearre oan de keunstakademy yn Arnhim en de Filmakademy fan Amsterdam.
Rots har spylfilmdebút Kan door huid heen wûn by it Nederlânsk Film Festival 2009 in Gouden Kalf foar bêste spylfilm in, de sjuerypriis foar bêste montaazje en bêste frouljus haadrol (troch Rifka Lodeizen). Ek har oare koarte films draaiden op grutte festivals en wûnnen prizen.
Bloodsimple
Bloodsimple wie in Amerikaanske metalband oprjochte yn 2002 yn New York. De band brocht yn 2005 syn debútalbum A Cruel World út. Yn 2008 hold de band dermei op. Bloodsimple hat twa studio-albums útbrocht.
Fryslân
thumb|upright=1.2|Fyslân (2019) Fryslân is in provinsje fan Nederlân, en waard as sadanich oprjochte oan 'e ein fan 'e Frânske Tiid, yn 1814. De provinsje hie op  ynwenners. It oerflak beslacht 6198,64 km², wêrfan 2849,38 km² wetter. Fryslân hat om-ende-by 350 km kust, krekt mear as de helte dêrfan op de fjouwer waadeilannen. De provinsje hat âlve stêden en sân-en-tweintich gemeenten. De provinsje is in part fan it Fryske wengebiet en om it krekte plak binnen dy gruttere regio Fryslân oan te jaan wurdt de provinsje Fryslân ek wol Westerlauwersk Fryslân neamd.
Geografy
It heechste punt fan de provinsje Fryslân is de 45 meter hege Fjoerboetsdún op Flylân. Op de fêstewâl is de Boskberch by Appelskea mei 27 meter it heechste punt, it djipste punt fan de provinsje is −2 meter.
Lânskipsgebieten
It gea kin ferdield wurde yn ferskate lânskipsgebieten:
Fryslân hat in ferskaat oan natuergesichten. De Fryske marren yn, benammen de Súdwesthoeke, binne ferneamd. Yn de Stellingwerven by Appelskea binne grutte heidefjilden en stodunen te sjen, lykas yn it Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld. De boskgebieten lizze benammen yn it suden en easten fan de provinsje, lykas de bosken yn de omkriten fan it Oranjewâld. De grutste natoerbehearders yn de provinsje Fryslân binne: Steatsboskbehear, Natuermonuminten en It Fryske Gea.
Gemeenten
Fryslân bestiet sûnt 2019 út 18 gemeenten. Nei lânoerflak is Súdwest-Fryslân de grutste gemeente, dêrnei folget Opsterlân. Nei ynwennertal is de gemeente Ljouwert mei ynwenners fierwei it grutst. De twadgrutste gemeente nei ynwennertal is sûnt 1 jannewaris 2011 de gemeente Súdwest-Fryslân, mei in ynwennertal fan minsken.
Yn ûndersteande tabel steane alle 18 gemeenten, mei dêrefter it lânoerflak, it tal ynwenners (per ), de befolkingstichtens, it trochsneed ynkommen nei ynwenners en it haadplak. Gemeenten mei in stjerke efter de namme hawwe offisjeel in Nederlânske of tuskenbeiden namme, dy't net gelyk is oan de Fryske namme.
Klimaat
Neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen leit Fryslân yn in sône mei in Cfb-klimaat: In myld maritym seeklimaat (mei troch de ynfloed fan de Noardsee). De trochsnee deitemperatuer yn july hinget om de 20°C. De trochsnee deitemperatuer yn jannewaris is om-ende-by de 5°C. It tal sinne-oeren yn Fryslân is 1.475 yn ’t jier. De trochsnee reinfal beslacht sa'n 767 mm yn 't jier. De measte rein falt yn ‘e hjerst, yn de iere maitiid falt it minste reinwetter. Der binne dagen mei in soad reinwetter, mar it measte falt del as storein of lichte rein. By in stoarm kin de delslach sa grut wêze dat gemalen, pompen en ôfwetteringsynstallaasjes fan it Wetterskip Fryslân ynset wurde. Sokke stoarmen komme net faak foar. De klimaatgegevens hjirûnder binne fan it automatyske KNMI-waarstasjon yn Ljouwert. Oare automatyske waarstasjons fan de KNMI yn de provinsje Fryslân stean yn Starum, op Flylân, en op Skylge. Boarne: KNMI mjittingen yn it tiidrek 1971-2000
Skiednis
Tusken 400 en 200 foar Kristus setten de earste minsken har yn it gebiet nei wenjen. De minsken wennen doe op terpen. Troch de Romeinen waarden de bewenners op de terpen tusken Fly en Iems Frisii neamd. Nei it Grutte Folkeferfarren wie Fryslân in heidensk gebiet dêr't de minsken noch hieltyd op terpen wennen. Om it jier 700 hinne ferdigenet kening Redbad mei sukses it heidenske Fryslân tsjin de kristlike Franken. Nei de dea fan Redbad folget stadichwei de oermastering fan Fryslân troch de Franken. Mei de Franken komme yn de achtste iuw ferskate missionarissen nei Fryslân dy't de Friezen kerstenje wolle. Ien fan de meast ferneamde missionarissen wie Bonifatius, dy't yn 'e omkriten fan Dokkum stoarn is.
Om it jier 1100 hinne begjint de tiid fan de Fryske frijheid. De Fryske frijheid wie in útsûnderingsposysje fan Fryslân yn it feodale Jeropa fan de midsiuwen. Ut dy tiid binne Fryske rjochtsteksten en oarkonden oerlevere dy't foar it grutste part skreaun wienen yn it Aldfrysk. It konsept fan de Sân seelannen en de Upstalbeam binne twa wichtige eleminten yn de Fryske frijheid. De Sân Seelannen wienen de sân Fryske lannen dy't de Fryske frijheid dielden. De Upstalbeam wie it plak dêr't ôffurdigen út de ferskate Fryske lannen benammen yn de 14e iuw gearkamen om rjocht te sprekken en mienskiplike besluten te nimmen. De provinsje Fryslân is ûntstien út trije fan de Sân seelannen. Yn 1498 einige de striid tusken de Skieringers en Fetkeapers en it gebiet kaam ûnder Saksysk gesach. De Saksen ferkochten it gebiet yn 1515 oan de Boergondjers.
Yn de tiid fan de Sân Feriene Nederlannen waard mei it Hearlikheid Fryslân de grûnslach lein foar de lettere provinsje Fryslân. It Hearlikheid Fryslân hie fjouwer goaen: Westergoa, Eastergoa, Sânwâlden en de Alve Stêden. Haadstêd en bestjoerlik sintrum waard de stêd Ljouwert. Yn de jierren 1579-1795 wie it Hearlikheid Fryslân feitlik in autonoom gebiet mei in eigen universiteit (Universiteit fan Frjentsjer) en de Admiraliteit fan Fryslân. Yn de Frânske tiid waard de hjoeddeiske provinsje Fryslân ûnderdiel fan it Keninkryk Hollân. Nei de Frânske tiid waard Fryslân in provinsje fan it Keninkryk fan 'e Nederlannen, mar ferlear syn autonome status dy't it wol hân hie yn de tiid fan de Republyk.
Bestjoer
De provinsje Fryslân wurdt bestjoerd fan it Provinsjehûs yn Ljouwert út troch de Provinsjale Steaten fan Fryslân en telt op it stuit 43 leden. It kolleezje fan Deputearre Steaten is op it stuit seis man machtich, foarsitter hjirfan is de Kommissaris fan de Kening, Arno Brok.
Kolleezje fan Deputearre Steaten
Sûnt 2019 bestiet it kolleezje fan Fryslân út de partijen CDA, PvdA, VVD en FNP.
Yn it kolleezje fan Deputearre Steaten sitte:
Demografy
It tiidrek 1880-1900 lit in stadige befolkingsoanwaaks sjen. Troch de lânboukrisis fan 1880 setten mear as 20.000 Fryske lânferhuzers nei de Feriene Steaten ta.
Op 31 desimber 2018 hie Fryslân in befolking fan 647.784 minsken. Mei in befolkingstichtens fan 193 ynwenners de km² is de provinsje Fryslân nei Drinte de tinst befolke provinsje fan Nederlân.
Neffens ferwachting sil de provinsje yn 2025 sa likernôch 657.000 ynwenners hawwe, dêrnei sil it ynwennertal nei alle wierskyn ôfnimme.
Religy
Sa likernôch de helte fan de ynwenners fan de provinsje Fryslân is kristlik. De sifers binne fan it CBS fan 2003 :
Grutste plakken
Hjirûnder in list fan de fyftjin grutste plakken yn Fryslân. Boarne: Keamer fan Keaphannel (1 febrewaris 2021)
Beskerme steds- en doarpsgesichten
Fryslân hat tsien beskerme stedsgesichten en 46 beskerme doarpsgesichten en in beskerme gebiet.
Taal
thumb|It hjoeddeiske Fryske taalgebiet Yn Fryslân wurdt it Westerlauwersk Frysk, it Nederlânsk en in ferskaat oan oare taalfarianten (dialekten) sprutsen.
Frysk
It Frysk fan de provinsje Fryslân wurdt ek wol Westerlauwersk Frysk neamd, om sa it plak fan de Fryske taal tusken de oare Fryske talen (it Sealterfrysk en Noardfrysk) dúdlik te meitsjen. Wat mear as de helte fan de Friezen yn de provinsje Fryslân hat it Frysk as memmetaal, te witten 53,6% (2001). Mei dejingen dy 't it Frysk as twadde taal geregeld brûke meirekkene, komt it tal Fryskpraters tusken de 60 en 70 persint út. Dantumadiel is de gemeente dêr’t de measte ynwenners it Frysk as memmetaal hawwe, te witten 83,3%. Yn Harns is dat it leechst (21,6%). Sa likernôch in fearnspart fan de befolking kin, neffens eigen sizzen, 'frij aardich' Frysk skriuwe (12,1 persint goed).
De memmetaal is net itselde as de meast sprutsen taal. In soad memmetaal-sprekkers binne yn 'e rin fan har libben oerstapt op in oare taal as meast brükte. Dat jildt foar alle taalgroepen, mar it meast foar de dialekt- memmetaalsprekkers.
Dantumadiel wie de earste Fryske gemeente dy't sawol Fryske plaknammen en strjitnammen as ek in Frysktalige gemeentenamme hat. Yn 2012 wienen der 7 gemeenten dy't offisjeel Fryske plaknammen brûke. De offisjele wetternammen binne rûnom yn de provinsje (útsein de Stellingwerven) yn it Frysk. It Frysk hat yn de Fryske steaten en yn by de Fryske gemeenten de status fan offisjele bestjoerstaal.
Nederlânsk
It Nederlânsk is de twadde offisjele taal yn de provinsje Fryslân. Ferskate media lykas de Ljouwerter Krante, it Frysk Deiblêd en GPTV brûke Nederlânsk en allinnich yn spesjale sytaten of artikels it Frysk. It Nederlânsk komt yn it ûnderwiis op it foarste plak, op trijetalige skoallen komme it Frysk en it Ingelsk dêrnjonken. Yn de haadstêd Ljouwert hie yn 1967 sa'n 28 persint fan de befolking it Nederlânsk as memmetaal, yn 1993 wie dat 46 persint.
Oare taalfarianten
De oare taalfarianten yn de provinsje Fryslân kinne sa yndield wurde:
Ekonomy
De provinsje Fryslân is foar in relatyf grut part agrarysk. Troch it agraryske karakter is de provinsje mei troch de suvelyndustry bekend wurden. De toeristyske sektor nimt ek in wichtich plak yn. Mei it Fryske Marreprojekt jout de provinsje in stimulâns oan it wettersporttoerisme yn it súdwesten en midden fan de provinsje. Foar de toeristyske sektor binne Fryske eilannen fan grut belang. De tsjinstesektor kriget foaral syn beslach yn de gruttere plakken lykas Ljouwert, It Hearrenfean en Drachten.
De beropsbefolking bestie yn 2009 út sa likernôch 300.000 minsken, dat wie doe 3,8 persint fan de Nederlânske beropsbefolking. Yn it jier 2006 wie it regionale BYP per ynwenner, neffens keapkrêft, by 105,1 persint fan trochsnee fan de 27 EU-lannen. It BYP fan de provinsje besloech € 18,9 miljard yn 2008, sa'n 3,17% it Nederlânske BYP.
Ferkear
thumb|[[Akwadukt Mid-Fryslân mei dêrnjonken de spoarbrêge, ûnder it akwadukt troch rint de A6.]] Troch de provinsje hinne lizze fjouwer sneldiken: de A6, A7, A31 en A32. Yn de provinsje binne njoggen akwadukten, foar in part binne se ûnderdiel fan it Fryske Marrenprojekt.
Yn de provinsje Fryslân lizze fjouwer spoarlinen: Ljouwert-Harns, Ljouwert-Starum, Ljouwert-Grins en Ljouwert-Swol. In mooglik takomstich spoar is it spoar fan Grins nei It Hearrenfean.
De haven fan Harns is de wichtichste seehaven fan Fryslân. It Van Harinxmakanaal en it Prinses Margrietkanaal binne de wichtichste kanalen foar de grutte skipfeart. Nei de eilannen ta docht Rederij Doeksen de feartsjinst fan Harns nei Flylân en Skylge. Rederij Eigen Feartsjinst Skylge fart allinnich út Harns nei Skylge ta. De rederij Wagenborg fart fan Holwert nei It Amelân en fan Lauwerseach nei Skiermûntseach.
Foar it loftferkear binne fan belang: It Fleanfjild Drachten mei in ferhurde baan fan 950 meter en it Amelân Fleanfjild Ballum mei in gersbaan fan 998 meter. De Fleanbasis Ljouwert hat twa ferhurde banen en wurdt foar de militêre loftfeart brûkt. Op Flylân is oan de eastkant fan it eilân in lytse helikopterhaven.
Sport
thumb|Keatsen op it [[Sjûkelân yn Frjentsjer.]]
UNESCO
Op de UNESCO-wrâlderfskiplist stean de Waadsee en it Yr. D.F. Woudagemaal.
Musea
thumb|Eise Eisinga Planetarium yn Frjentsjer Yn 2010 hienen de ferskate Fryske musea sa likernôch 890.000 besikers. In ferheging fan sân persint yn ferliking mei it jier 2009. Neffens Museumfederaasje Fryslân krigen de neikommende museu mear as 40.000 besikers: Natuermuseum It Amelân, Tresoar, Jopie Huisman Museum, Natoermuseum Fryslân, Eise Eisinga Planetarium, Frysk Museum/ Fersetsmuseum Fryslân en Museum Belvédère.
Literatuer
Op it literêre mêd wurde de measte romans dy't yn de provinsje ferskine yn it Frysk skreaun. Ferneamde Fryske skriuwers út it ferline binne: Gysbert Japiks, Joast Halbertsma, Piter Jelles Troelstra, Simke Kloosterman, Fedde Schurer, Rely Jorritsma, Obe Postma en Rink van der Velde. Nei alle niisneamde skriuwers is in literêre priis neamd.
Sjoch ek
20px Tema:Provinsje Fryslân – Wikipedy hat ek in temaside oer de Provinsje Fryslân
Bollefjochtsjen
right|thumb|300px|In bolle yn de arena mei "banderillas" yn 'e bealich Bollefjochtsjen is in folksfermaak yn lannen lykas Spanje, (Súd-)Frankryk, Portugal en Latynsk-Amearika. Leafhawwers beneame dit fermeits mear as keunst dan as spul of fermaak, wylst it troch tsjinstanners as barbaarsk omskreaun wurdt. Yn it Spaansk wurde ferskate beneamings brûkt foar bollefjochtsjen, nammentlik: tauromaquia, corrida of toreo.
Skiednis
It bollefjochtsjen is basearre op iuwenâlde tradysjes dy't út de Romeinske tiid stamje. Destiids waarden gauris gefjochten hâlden mei bollen yn de arena's dy't rûnom yn it hiele Romeinske ryk stiene en dêr't it publyk der nei sjen koe. Yn de 5e iuw wie it befjochtsjen fan bollen yn it gebiet dat letter Spanje wurde soe, ferwurden ta in ritueel dêr't jonge manlju harren lef toane koenen. Troch de Moaren waard letter it befjochtsjen fan bollen fan hynders ôf yntrodusearre.
Keppeling om utens
Korida Corrida de touros
Boudewijn Wellens
Boudewijn Jansen Wellens, (Frjentsjer? - dêre, ± 1654) wie in dichter en lettere boargemaster fan Frjentsjer. Hy skreau banammen Hollânske leafdespoezij mei sjongwizen.
List fan keningen fan de Fandalen
Dit is in list fan keningen fan de Fandalen.
Jamal-skiereilân
thumb|250px|right|Lizzing fan it Jamal-skiereilân. thumb|250px|right|Satellytfoto fan it Jamal skiereilân thumb|250px|In [[Nenetsen (folk)|Nenetse húshâlding yn in tradisjonele tsjoem]] It Jamal-skiereiland (Russysk: полуостров Ямал, poloe o strov Jam a l]) is in skiereilân yn it Russyske autonome distrikt Jamaalje (dat wer part fan it distrikt Jamalski is) yn Noardwest-Sibearje noardeastlik fan de Arktyske Oeral. It rint, mei in oerflak fan 120.000 km² (krekt grutter as Bulgarije), fanút it noardwestlike diel fan it West-Sibearysk Leechlân oer in lingte fan sa'n 700 kilometer nei de Karasee yn it westen en de Obboezem yn it easten en hat in trochsnee breedte fan 240 kilometer. Oan de noardkant leit it eilân Bely, dêr't it fan skieden wurdt troch de Malyginstrjitte. De beneaming "Jamal" komt út it Nenetsk en betsjut soksawat as "ein fan de wrâld". It is it meast noardwestlike part fan Aazje.
It skiereilân bestiet meast út permafrost en is mei in libbenstiid fan noch gjin 10.000 jier geologysk besjoen in jong gebiet. It gebiet waard troch gletsjers yn de lêste iistiden ôfflakke (de hichte rint fan 50 oant 84 meter) en wurdt oerhearske troch toendra. De temperatuer skommelt tusken -22 oant -26 °C yn jannewaris en tusken 4 oant 10 °C yn july. Mei in jierlikse delfal fan 240-250 millimeter it jier kin it beskôge wurde as in toendrasteppe. It noarden hat arktyske toendra, yn it sintrale diel mei moassen, koarstmoassen en strûktoendra en in sompich gebiet mei in protte markes (grutste: Jarroto, Jamboeto en Nejto) en rivieren (langste: Sjojacha, Joeribej en Charasavej) en yn it úterste suden begjint de gurdel fan de bosktoendra.
Befolking en ekonomy
De pleatslike befolking yn it tige tinbefolke gebiet binne de Nenetsen dy't der al fier foar de komst fan de Russen wennen. Lykas de Sjanten binne hja it hiele jier troch nomadyske rindierhâlders. De rindierfeehâlderij hjirre is de grutste fan Ruslân mei inkelde tûzenen harders en sa'n 500.000 bisten. Dizze wize fan libjen wurdt lykwols bedrige troch oerbeweiding en konkurrinsje fan de gasyndustrie, omdat Jamal ien fan de grutste ierdgasfoarieden fan Ruslân hat. Gasgigant Gazprom eksploitearret dizze fjilden en bringt it gas fia grutte piipliedingen (de JAMAL-Europalieding) nei de Europeeske merken. Op it skiereiland binne fierders ek grutte populaasjes trekfûgels.
Omgong fan Frankryk 1993
De 80ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 4 oant en mei 26 july 1993.
Startplak
De start hie plak yn Puy du Fou, in skiedkundich temapark yn it plak Les Epesses yn it Frânske departemint Vendée. It park wie it twadde atraksjepark yn de skiednis dêr't de Omgong fan start gie, it earste park wie Futuroscope yn Poitiers yn 1990.
Reinder van Kleffens
Reinder van Kleffens, (Dokkum 29 maaie 1760 - dêre, 5 febrewaris 1838), wie in ûndernimmer, boargemaster en provinsjaal bestjoerder.
Libben en wurk
thumb|225px|Albumynskripsje fan Reinder van Kleffens foar [[Hayo Tuinhout (1757-1811), jurist]] Hy wie de soan fan Eelke Klases van Kleffens en Sjoerdje Ynses Faber. Hy ferlear syn heit doe't er 10 jier wie. De drokke saken fan syn heit, stienfabryk, sâltsiederij, izerhannel, waarden doe beheard troch syn sweager Johannes Fockema. Sadree't Reinder genôch middelber ûnderwiis folge hie, kaam er yn dy saken terjochte en soe dêr oant hege âlderdom mei besteld wêze. Hy waard al op 11 desimber 1780 lid fan de froedskip fan syn bertestêd en waard net lang dêrnei troch de stêd Dokkum kommittearre yn de Fryske Steaten. Hy wie in echte patriot en ien fan de ûndertekeners fan it manifest fan 3 septimber 1787, wêrby't in minderheid fan de Steaten him ôfskate. Der waard besletten om yn Frjentsjer gear te kommen, mar doe't koart dêrnei it Prusyske leger yn it lân ferskynde, flechten hy en syn meistanners, foar safier't se net finzen nommen waarden, nei it bûtenlân. Earst nei de Súdlike Nederlannen en doe nei Sint-Omaars yn Frankryk. Hy waard 28 novimber 1787 mei Court Lambertus fan Beyma, A.J.C. de Bere en A. van Boelens foar it Hôf fan Fryslân dage. Se waarden yn 1788 feroardiele ta ferbanning en ynbeslachnimming fan harren besittings.
Yn 1790 fêstiget er him mei fergunning fan de Steaten fan Oerisel yn Kampen (Vitringa, Gedenkschrift, Arnhim 1857).
Nei de omkear oan it begjin fan 1795 waard syn feroardieljend fûnis neatich ferklearre en waard er op 19 febrewaris oanwiisd as lid fan it provisjoneel bestjoer fan Fryslân. De oare deis waard er keazen ta ien fan de trije leden fan de rekkenkeamer fan Fryslân. Op 23 maart waard er lid fan it komitee foar algemiene saken fan it bûnsgenoatskip fan it lân en 16 july dêrnei waard er ûnder ûntslach keazen ta ûntfanger-generaal fan de floreenrinten; dy beneaming waard de 30ste dêrnei ynlutsen, sadat er lid fan neamd komitee bleau. Hy wie dêr meastentiids foar yn Hollân, en hoewol't er in reedlike patriot ('moderaat') wie, bleau er yn dy betrekking doe't Fryslân kommunistysk [??] waard, oant 2 augustus 1797. Doe waard er yn it distrikt Dokkum keazen as lid fan de Nasjonale Gearkomste. Hy waard yn septimber 1797 troch syn meileden ta lid fan de kommisje foar ynlânske korrespondinsje beneamd. Om syn reedlike ('moderate') begjinsels waard er mei 27 fan syn meileden by de steatsgreep fan 22 jannewaris 1798 finzen set, earst yn de Voorpoort en op 3 febrewaris op Huis Ten Bosch. Nei de twadde steatsgreep fan 12 juny 1798 waard er de 14de july dêrop frijlitten.
Hy waard koart dêrnei beneamd as kommisjelid fan de administraasje fan de finânsjes fan Fryslân. Tagelyk waard er belêstge mei it tafersjoch op de boargerwapening en op de opbringst fan de belestings. Hy ferfear nei Moarrewâld, gemeente Dantumadiel, en waard dêr yn 1800 âlderling en yn 1801 lid fan de kommisje foar tsjerklike saken yn Fryslân.
Yn 1806 gie er werom nei Dokkum en waard dêr yn 1820 lid fan de ried, yn 1822 wie er ien fan de twa boargemasters en yn 1824 de iennichste. Yn 1837 waard him, op eigen fersyk, ûntslach ferliend. Hy wie nettroud.
De Lift
De Lift (ynternasjonale titel: The Lift) is in Nederlânske horrorfilm út 1983 ûnder rezjy fan Dick Maas, mei yn 'e haadrollen Huub Stapel en Willeke van Ammelrooy. Maas wie ek ferantwurdlik foar it senario en de filmmuzyk. It ferhaal giet oer in lift yn in flatgebou dy't him nei in wjerljochtynslach nuver begjint te hâlden en dragen, mei ferskate stjergefallen ta gefolch. Liftmonteur Felix Adelaar en sjoernaliste Mieke de Beer besykje út te finen wat der no eins oan 'e hân is. De film krige fan 'e filmkritisy mingde resinsjes, mar wie súksesfol yn 'e bioskopen. Der wurdt sein dat De Lift de earste Nederlânske horrorfilm wie. It wie yn elts gefal al de earste Nederlânske spylfilm dy't oankocht waard om wrâldwiid útbrocht te wurden, fia Warner Bros. Yn 2001 makke Dick Maas fan De Lift in Ingelsktalige remake, mei de titel Down.
Plot
De oare moarns ier wurdt de help fan liftmonteur Felix Adelaar ynroppen, dy't nei ûndersyk lykwols op meganysk mêd neat ûntdekke kin dat mis is mei de liften yn Kronenstede. In foege wike letter begjint de lift mear slachtoffers te meitsjen. As in bline man yn 'e lift stapt, blike de doarren iepengien te wêzen sûnder dat der in koai oanwêzich is, sadat de man yn 'e liftskacht te pletter falt. Hy is lykwols allinne, dat syn dea wurdt net daliks ûntdutsen.
Dy nachts begjint de lift út himsels op en del te gean. As de nachtportiers fan Kronenstede poalshichte nimme, geane de doarren op 'e nij iepen sûnder dat der in koai oanwêzich. Ien fan 'e mannen stekt syn holle yn skacht en sjocht de bline yn 'e djipte fier ûnder him lizzen. Op dat stuit geane de doarren ticht, sadat er mei syn holle fêst komt te sitten yn 'e skacht. As de liftkoai fan boppen ôf omleech komt, wurdt er úteinlik ûnthalze as de koai it nivo fan 'e flier berikt op 'e ferdjipping dêr't de portiers har befine.
Nei it ôfgryslik barren wurdt de plysje ynskeakele. In eksintrike en net bot yn 'e saak ynteressearre ynspekteur wurdt mei it ûndersyk belêstge, bystien troch syn folle pleage assistint Smith. Adelaar komt op 'e nij del om 'e lift nei te sjen, mar kin noch hieltyd neat fine. Hy moetet yn Kronenstede wol sjoernaliste Mieke de Beer, dy't yn 'e grouwélige dea fan 'e beide slachtoffers in smeuïch artikel sjocht. Adelaar wol it hiele liftsysteem yn Kronenstede bûten gebrûk pleatse om it folslein troch te ljochtsjen, mar dêr wol syn baas Jongbloed net oan. Dyselde drukt him op it hert dat it bedriuw op 't heden gjin opskuor brûke kin, yn acht nommen dat it mei koarten fusearje sil mei in Amerikaanske partner.
De saak lit Adelaar net los, dat hy giet nochris oan by Kronenstede. As er dêr in buske mei it logo fan Rising Sun sjocht, it bedriuw dat de mikroprosessor fan it liftsysteem levere hat, dat boppedat fluch fuortriidt as hy deroan komt, wurdt er erchtinkend. Hy ropt de help fan Mieke de Beer yn om mear oer Rising Sun oan 'e weet te kommen út âlde kranteknipsels yn it argyf fan har wurkjouwer. Dêrút blykt dat it in Japanske multinational is dy't it net sa nau nimt mei de regels. Adelaar fersommet syn wurk om mei Mieke in besyk te bringen oan 'e Nederlânske fêstiging fan Rising Sun, dêr't sy tegearre Kroon, it haad fan 'e ôfdieling Research & Development, oan 'e tosk fiele oer it nuvere hâlden en dragen fan it liftsysteem yn Kronenstede en Adelaar syn fermoeden dat it euvel wolris yn 'e mikroprosessor sitte kin. Kroon ûntstriidt by heech en by leech dat dêr wat mis mei wêze kin.
Dit is 't wat ús bynt
Dit is 't wat ús bynt is in kristlike manljussjongferiening mei in reformatoryske grûnslach. It koar waard oprjochte yn Broeksterwâld op 14 july 1993. It koar sjongt benammen fjouwstimmich repertoire besteande út psalmen en geastlike lieten.
De Lift
Plot
Dy jûns wurdt Van Rooijen, in skjinmakker yn Kronenstede, de lift yn sleept wylst er de flier yn 'e hal by de liften yn 'e waaks set. De oare moarns wurdt er yn 'e liftskacht ûntdutsen, hingjend oan ien fan 'e keabels dêr't er op in ôfgryslike wize oan syn ein kommen is. De plysje-ynspekteur dy't mei de saak belêstge is, stelt fêst dat Van Rooijen in strafblêd hie en dus net doge woe. Hy konkludearret dat Van Rooijen dejinge wêze moat dy't efter it geknoei mei de lift sit en dêrmei ferantwurdlik is foar de stjergefallen, dy't no as moarden beskôge wurde. Sûnder mis wied er yn 'e liftskacht in nije oanfal oan it tarieden, mar diskear wied er net foarsichtich genôch en waard it himsels fataal. Resjersjeur Smith freget noch oft dat net wat koart troch de bocht is, mar de ynspekteur hat gjin inkele twifel en slút de saak ôf, moai op 'e tiid foar syn fakânsje, oansteande moandei.
Dyselde deis, as Adelaar op 'e saak komt, fertelt syn kollega Spiekerman him dat hy Adelaar syn wurk oernimme moat. Adelaar stapt nei syn baas Jongbloed ta om om opheldering te freegjen, mar dan wurdt him de mantel útfeegd om't er de deis tefoarren sûnder ôftynge net op syn wurk ferskynd is, blykber om't er op eigen manneboet foar detektive spylje wol en in wurdearre sakepartner besocht hat om dêr beskuldigings sûnder grûn te uterjen. Jongbloed ornearret dat Adelaar dúdlik oerspand is en stjoert him fjouwer wiken mei sykteferlof. Dêrby mei er noch yn 'e hannen knipe dat er net op steande foet ûntslein wurdt. Dizze gong fan saken befêstiget foar Adelaar dat it gjin suvere kofje is mei de lift, en dat Jongbloed der mear fan wit mar alles geheim ûnder it flierkleed besiket te feien.
Dêr hat er gelyk oan, want dy jûns hat Jongbloed in geheime moeting yn in parkeargaraazje mei Kroon fan Rising Sun. Ut harren petear docht bliken dat Kroon Jongbloed bepraat hat om biomolekulêre chips, makke fan 'e proteïnen dêr't de professor it earder tsjin Adelaar en Mieke oer hie, te brûken foar in proef yn Kronenstede. Dêrta hawwe sy beiden yn it djipste geheim in eksperimintele bestjoeringsienheid yn 'e liftskacht ynstallearre. De biochips binne lykwols tige ynstabyl bleken, en troch in wjerljochtynslach is it systeem op 'e rin gien, wat it moarddiedige hâlden en dragen fan it liftsysteem ferklearret. Jongbloed sit yn 'e lytse loege om't er net wit hoelang't er syn eigen monteurs noch bedrage kin. Kroon wol noch besykje om it systeem te ferbetterjen. Net ien fan beiden liket bot yn te sitten oer de deadlike slachtoffers. Inkeld om syn eigen reputaasje en dy fan syn bedriuw te sparjen seit Jongbloed oan Kroon it mannewaar op en fertelt him dat er fierder neat mear mei te krijen hawwe wol mei syn eksperiminten.
Dit is 't wat ús bynt
Publikaasjes
In kar:
De Lift
Plot
Adelaar, dy't thúskommen is yn in leech hûs om't Saskia de bern meinommen hat nei har mem ta út razernij oer syn fermiende ûntrou, beslút dy jûns op ûndersyk út te gean yn Kronenstede. Hy brekt dêr yn en giet nei de wurkromte boppe-yn it gebou, dêr't it meganyk en it bestjoeringssysteem fan 'e liften fêstige binne. As er it kastke fan 'e mikroprosessor iepenbrekt, blykt dat lykwols leech te wêzen. Adelaar begrypt dat der mar ien plak wêze kin dêr't de prosessor dan wol sit. Hy bejout him yn ien fan 'e liften, klimt troch it lûkje yn it plafon en komt sa yn 'e liftskacht. Dêr ûntdekt er úteinlik op in sideplak de bestjoeringsienheid, dy't oandreaun blykt te wurden troch biochips dy't har begûn binne te fermannichfâldigjen en út it kastke lekke.
Yn razernij stekt Adelaar mei syn skroevedraaier op 'e chips yn. Dêrop begjint de neiste lift op en del te bewegen om him te ferwûnjen, wat slagget: hy rint ferskate rytwûnen op 'e rêch op, dêr't de liftkoai by him lâns raamt. De bekeabeling is net berekkene op dy nuvere meneuvels fan 'e lift en rekket skansearre. Om't de liftkoai op dat stuit boppe him hinget, beseft Adelaar dat er sjen moat dat er út 'e skacht komt. Hy klimt nei in liftdoar ta, dy't er iepen wit te krijen, en besiket út 'e skacht te klimmen ear't de keabels brekke en de lift omleech komt en him mei skuort, de djipte yn. Ferswakke troch syn wûnen slagget it him lykwols net om himsels út 'e skacht te lûken, mei't syn hannen gjin grip op 'e glêde flier fan 'e hal krije. As de lêste string fan 'e keabel knapt en de liftkoai op him ta raast, wurdt er ynienen, krekt op 'e tiid, mei in geweldigen skuor troch Mieke de Beer út 'e skacht lutsen. It docht bliken dat sy deselde gedachten hie as Adelaar en ek by nacht en ûntij sels op ûndersyk útgien is.
Wylst Adelaar noch oan it bekommen is fan syn beproeving, ferskynt ynienen Kroon fan Rising Sun yn 'e hal, dy't in pistoal út 'e bûse hellet. Eefkes tinke Adelaar en Mieke dat er harren dêrmei te liif wol, mar it docht bliken dat Kroon noch mar ien oplossing sjocht foar syn eksperimint. Hy rint nei de liftdoar ta, dy't noch altyd iepen stiet, en sjit syn wapen leech op 'e bestjoeringsienheid fan 'e lift. Dêrmei 'deadet' er syn eigen skepping. As er him dêrnei omdraait nei Adelaar en Mieke, mei de skynbere bedoeling om himsels te ferantwurdzjen, fljocht de iene útein fan 'e brutsen liftkeabel ynienen ta de liftdoar út, wuollet himsels om Kroon syn hals en skuort him de liftskacht yn. Kroon komt alsa, by wat de lêste stûpe fan 'e lift is, oan syn ein troch ophinging, wylst Adelaar en Mieke skokt tasjogge.
Produksje
De Lift waard regissearre troch Dick Maas nei in senario dat er sels skreaun hie. De film markearre syn rezjydebút. As produsint wie Matthijs van Heijningen by it projekt belutsen foar de filmstudio Sigma Film Producties. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Marc Felperlaan, en de filmmuzyk, folslein makke op synthesizers, waard fersoarge troch Dick Maas. Foar de film wie in budget beskikber fan ƒ750.000, wat omrekkene nei hjoeddeistich jild likernôch €350.000 is. Produsint Van Heijningen hold de hân op 'e knip en besocht alles sa goedkeap mooglik te dwaan. Dêrom waard yn De Lift ek oan reklame dien, yn it filmjargon mei in eufemisme product placement neamd, fan eksplisyt yn byld brochte merken lykas Sony, Skandia en Drum.
Opnamen
De opnamen foar De Lift fûnen plak yn it neijier fan 1982. Der waard filme yn 'e Cinetone Studio's yn Duivendrecht en op lokaasje yn Almeare, Amstelfean, Amsterdam, Bussum, De Haach, Hilversum, Saandam en Utert. Kronenstede, in kantoargebou oan 'e Laan van de Kronenburg yn Amstelfean, gie troch foar it flatgebou mei de har misdragende liften.
Binnen yn dat gebou waarden ek alle sênes mei de trije liften opnommen, mei meiwurking fan liftfabrikant Schindler Liften, wêrfan't twa liftmonteurs hieltyd op 'e filmset oanwêzich wiene. Alle sênes yn 'e hallen mei de trije liftdoarren waarden op ien en deselde ferdjipping filme, dêr't dan ferskillen oanbrocht waarden troch om 'e liften hinne oar meubilêr oan te bringen en ferskillende wanden te pleatsen. In protte sênes, lykas de ûnthalzing fan 'e nachtportier, waarden efterstfoarst opnommen sadat de feilichheid fan 'e akteurs waarboarge wurde koe.
Geandewei de opnamen ûntstie der in heech oprinnend konflikt tusken regisseur Dick Maas en filmprodusint Matthijs van Heijningen, dat úteinlik oanlieding wie ta it ûntslach fan Maas troch Van Heijningen. Doe't lykwols bliken die dat it mei de film sûnder Maas op 'e non rinne soe, kaam Van Heijningen werom op syn beslissing.
Distribúsje
De distribúsje fan De Lift waard yn 't earstoan fersoarge troch Tuschinski Film Distributie. Nei de oprjochting fan First Floor Features, de eigen filmstudio fan Dick Maas en syn sakepartner Laurens Geels, yn 1984, naam dat bedriuw de distribúsje fan 'e film oer. De Lift gie op 11 maaie 1983 yn 'e Nederlânske bioskopen yn premiêre. It wie de earste Nederlânske film dy't ferkocht waard om wrâldwiid útbrocht te wurden. De ynternasjonale distribúsje waard fersoarge troch de Amerikaanske filmstudio Warner Bros. Under de ynternasjonale titel The Lift iepene de film op 4 july 1985 yn in beheind tal Amerikaanske bioskopen.
Yn 2017 waard De Lift folslein remastere ûnder tafersjoch fan regisseur Dick Maas en filmeditor Hans van Dongen, wêrnei't er yn 'e Feriene Steaten op blu-ray útbrocht waard mei as bonusmateriaal in nij fraachpetear mei haadrolspiler Huub Stapel.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige De Lift mingde resinsjes. Guon resinsinten priizgen de film foar syn ferminging fan spanning en humor, wylst oaren krityk hiene op 'e útfiering fan wat se erkenden dat in gâns ûnthjittend idee wie. It Amerikaanske tydskrift Variety hearde ta de earste kategory, en skreau: "Humor fan houtskoalgriis oant inketswart, goede spanning, moarden en skrikmominten, en dat alles sûnder ûnnedige bluodderigens, foarmje mei-inoar luchtich fermaak yn [dizze film]".
Oan 'e oare kant moast Janet Maslin yn The New York Times net folle fan De Lift hawwe, dy't se omskreau as "opmerklik frij fan spanning" en as "te lau". Hja skreau ek: "Fansels kin yn 'e hannen fan 'e juste filmmakker sels in bôleroaster eangst oanjeie, mar Maas lit it potinsjeel duvelske gefaar fan 'e lift fierhinne gewurde." Yn it Britske blêd Time Out London skreau de resinsint: "De film wurdt ferrinnewearre troch betizing fan skript en útfiering, dy't net ien fan beiden it orizjinele goede idee belykje kinne."
Resultaat
Hoewol't dúdlik is dat De Lift, alteast yn 'e Nederlânske bioskopen, in kommersjeel súksesfolle filme wie, is ûnbekend hoefolle oft de opbringst krekt bedroech. Sadwaande kin de winst likemin fêststeld wurde.
Sibrandahûs (Dantumadiel)
Sibrandahûs is in buorskip dat yn de gemeente Dantumadiel leit. De doarpskearn fan Sibrandahûs leit oan de Burdaarderstrjitwei, noardlik fan Rinsumageast, noardeastlik fan Burdaard, westlik fan Dokkum en besuden Raard. Yn 2022 hie Sibrandahûs 42 ynwenners. De bebouwing fan Sibrandahûs leit oan de Burdaarder Strjitwei.
J.C. Bloem
Jacques Bloem waard berne as soan fan in boargemaster. Hy debutearre yn 1921 mei de bondel Het verlangen. Hy wie fan 1926 oant 1932 troud mei de dichteres Clara Eggink. Oan de ein fan syn libben luts sy by him ym om him te fersoargjen. Bloem (en Clara Eggink) binne te hôf brocht yn Paasloo.
Sibrandahûs (Dantumadiel)
Skiednis
thumb|left|2023 Sibrandahûs, pleats Starkenborch.jpg Neffens kaarten út de 18e en 19e iuw hat Sibrandahûs nea mear west as wat pleatsen en in pear gebouwen by de tsjerke. Njonken de tsjerke stie eastlik it Sibrenshûs (ek de Sterkenburg of Starkenborch), dat al ier ôfbrutsen waard. Wis is dat foar 1700 it hûs al net mear bestie; op de kaart fan Schotanus waard yn 1785 allinne noch de wier yntekene, mar dy wie by de kaart fan Eekhoff yn 1847 ek al ferdwûn. Under it koar fan de tsjerke leit in grêfkelder fan de famylje Tjaerda fan Starkenborch, wêrfan't it neiteam sûnt de 16e iuw yn it Grinslanner Leens wenne.
J.C. Bloem
Publikaasjes
thumb|280px|De Nachtegalen yn [[De Haach ]]
Sibrandahûs (Dantumadiel)
Skiednis
Oant yn 1915 wie it doarp allinne oer it bochtige paad fan de Trekwei te berikken. Yn dat jier waard de Burdaarderstrjitwei tusken Dokkum en Burdaard oanlein.
Tsjerke
De kleasterkapel Sibrandahûs datearret út de 13e iuw. Der wurdt wol ornearre dat de kapel ûnstie as úthôf fan it Kleaster Klaarkamp by Rinsumageast, mar dat kleaster stie mar 1.100 meter fierderop en dêrom soe it mear foar de hân lizze dat de bewenners fan it Sibrenshûs de tsjerke stifte ha.
Fral de noardlike kant fan de tsjerke hat ryk fersierd muorrewurk. Yn it tsjerkje wurde geregeld konserten jûn.
Oars
Súdeastlik fan Sibrandahûs stiet de Klaarkampstermûne. Westlik fan de kearn stiet in Amerikaanske wynmotor.
Tied Zat
Tied Zat is de Aldjiersploech fan Zorgvlied, Wateren en Alde Willem. Doelstelling is it libben hâlden fan de doarpen. Doe't it trije wike foar âld en nij fan 1997 oppenearre waard om in Aldjiersploech op te setten wie wol gau in stunt betocht, mar de feriening hie noch gjin namme, mar omdat it noch lang net safier wie waard keazen foar Tied Zat. De ploech organisearret ek aktiviteiten yn de simmermoannen. Sa is der alle jierren in Beachfollybal yn de maneezje, in doarpsbarbecue yn de mande mei de boarterstúnferiening en help biede by it ringriden yn de buorren Zorgvlied. De opbringst is foar it organisearjen fan nije aktiviteiten.
NDC Mediagroep
De NDC Mediagroep (NDC stiet foar Noordelijke Dagblad Combinatie, Frysk: Noardlike Deiblêd Kombinaasje) is in bedriuw, oprjochte yn 2007, dat him taleit op it útjaan fan regionale en lokale kranten. Dêrneist hâld it bedriuw him dwaande mei evenemintenorganisaasjes en nijsargyvearring. Der binne trije haadfêstigings, yn Ljouwert, Grins en Meppel.
De NDC Mediagroep is ûnder oare de útjouwer fan de noardlike deiblêden de Ljouwerter Krante, it Deiblêd fan it Noarden en it Frysk Deiblêd.
Skiednis
NDC Mediagroep is ûntstien troch it yn elkoar opgean fan de Hazewinkel Pers en de Fryske Pers. Dizze bedriuwen wurken al sûnt 1990 gear ûnder de namme 'Noardlike Deiblêd Kombinaasje'. Yn 2005 waard it hiele oandielekaptaal fan de boekenútjouwer Veen Bosch en Keuning binnenhelle. Dêrmei ûntstie yn 2006 VBK. Yn jier letter binne de nammen Hazewinkel Pers en Fryske Pers ferdwûn en is de NDC Mediagroep ûntstien, dat op har beurt wer ûnderdiel útmakket fan NDC|VBK. Yn 2020 waard NDC Mediagroep oernommen troch it Belgyske Mediahuis.
Warberens
De NDC bestiet út in stik as wat bedriuwen. Dizze bedriuwen hâlde har ek dwaande mei media. Foarbylden fan dizze bedriuwen binne:
Neist de Ljouwerter Krante en it Deiblêd fan it Noarden jouwe de NDC en har bedriuwen noch tsientallen tydskriften en wykblêden út. Foarbylden hjirfân binne:
Neist de skriftlike warberens ûnderhaldt de NDC Mediagroep ek websiden en wol it har noch mear talizze op ynteraktive mêd fan it media-barren.
Fryske Seegat
It Fryske Seegat is it wetter tusken de Fryske eilannen It Amelân en Skiermûntseach. Yn dit wetter leit ek de sânplaat De Kalkman.
Yn it gebiet wurdt troch de Nederlânske Ierdoalje Maatskippij (Nederlandse Aardolie Maatschappij) gas wûn. Ek wurde der skulpen wûn.
Ron Boudrie
Ronald Hermannes (Ron) Boudrie (De Haach, 6 april 1960) is in eardere Nederlânsk follybalspiler. Hy die twarris mei oan de Olympyske Spullen en wûn dêrby yn totaal yn medalje. Ron Boudrie wie ien fan de spilers dy't meidie oan it Bankrasmodel, dat model brocht de spilers ta twa medaljes op de Olympykse Spullen.
Boudrie makke syn Olympysk debút op de Olympyske Spullen fan 1988 yn Seoel. Yn Súd-Korea waard de Nederlânske follybalploech fiifde. Fjouwer jier letter by de Olympyske Spullen fan 1992 yn Barselona waard er mei de Nederlânske ploech twadde efter Brazylje. Yn totaal hat Ron Boudrie 419 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.
Yn syn aktive tiid as follyballer wie er oansletten by Follybalferiening Martinus yn Amstelveen.
Bodmin
Bodmin, Kornysk Bosvenegh is in stêd yn it greefskip (county) Cornwall yn Ingelân. It plak leit yn it distrikt Noard Cornwall dat lykwols yn 2009 opheft waard.
Bodmin leit sintraal yn Cornwall súdwestlik fan it Bodmin Moor. Eartiids hat it plak in skoft haadstêd fan Cornwall west, oant Truro as administratyf sintrum oanwiisd waard troch de Crown Courts.
Skiednis
Sint Petroc stifte in kleaster yn Bodmin yn de 6e iuw en joech de stêd har alternative namme, Petrockstow. It kleaster ferlear lân yn de tiid fan de Normandyske ferôverings, mar yn it Domesdayboek wurdt noch sprutsen fan 18 pleatsen, ynklusyf Bodmin, Padstow en  Rialton. Bodmin is ien fan de âldste stêden yn Cornwall en de iennichste grutte Kornyske delsetting dy’t neamd wurdt yn it Domesday Book út de lette 11e iuw. Yn de 15e iuw waard de Normandyske St Petroctsjerke foar it grutste part opnij boud en is noch hieltyd ien fan de grutste yn Cornwall (de grutste is de katedraal fan Truro). Yn dy tiid waard ek in abdij set neist de tsjerke; it is no in ruïne. Yn Bodmins skiednis hat de tinyndustry lange tiid tige wichtich foar de ekonomy west.
Der is in ynskripsje yn de muorre fan in simmerhûs yn Lancarffe bekend, dy’t bewiisd dat der al yn de iere Midsiuwen in delsetting yn Bodmin wie. De stien is in oantins foar in "Duno[.]atus soan fan Me[.]cagnus" en datearre op 6e oant 8e iuw. De Swarte Dea (pest) mids 15e iuw, easke yn Bodmin 1500 libbens, de helte fan de befolking.
Makkingeaster Aldjiersploech
De Makkingeaster Aldjiersploech MOP Makkingaster Oudejaarsploeg is de âldjiersploech út Makkingea.
Doelstelling is it yn goede banen lieden fan de fiering fan Ald en Nij. Oant de oprjochtingsdatum wiene der faak fernielings. De MOP-ers komme op de Brink gear om harren stunt sjen te litten. Ferskate ferienings krije dan in presintsje oanbean. It jild wurdt oprûn troch slûven rûn te bringen dêr’t elk in frijwillige bydrage yndwaan kin. Ferienings met winsken of felet kjinne soks oanjaan mei in bryfke yn de slûf dy't letter wer ophelle wurdt. In oantal opfallende kadoos fan de lêste jierren wiene iisbaanferljochting, lûdsynstallaasje foar it doarpshûs, jild foar de skoalpleinkommisje en in piano foar de sjongferiening. Elk jier wurdt in fytstocht foar de fytsleafhawwers organisearre en de BOP-leden geane ien kear jiers op Mopreis. De bestimming fan de reis wurdt foarôf meast stil hâlden. De tredde sneon fan jannewaris is der in gesellige jûn.