cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mimi Kok
thumb|225px|Mimi Kok yn 1974 Maria Christina (Mimi) Kok (Amsterdam, 25 jannewaris 1934) is in Nederlânsk aktrise- en stimaktrise. Sy spile yn tal fan Nederlânske films en yn Wim T. Schippers syn films en programmas wie hja de gesellige Gé Braadslee, de frou fan nachtklubeigner Waldo van Dungen. Fierders is hja bekend fan voice-overwurk yn de reklamespotsjes fan Túnsintrum Osdorp op de Amsterdamske telefyzjestjoerder AT5. Yn 2012 die hja mei oan it realityprogramma Krasse Knarren fan Omrop Max.
Henk Hofstede (fakbûnsbestjoerder)
Hendrik (Henk) Hofstede (Wilsum, 19 septimber 1937 – Fianen, 25 jannewaris 2020) wie in Nederlânske fakbûnsbestjoerder en politikus.
Karriêre
Hofstede syn karriêre begûn by de Nederlandse Christelijke Agrarische Bond (NCAB) en ferfolle ferskate funksjes yn it CNV ear't er dêr tusken 1986 en 1992 foarsitter wie. Hofstede waard yn 1992 by it CNV opfolge troch Anton Westerlaken.
Tekener
Keunst
Yn de byldzjende keunst is tekenjen de oanset fan hast alle uterings. Faak wurdt yn gefal fan grafyske keunst, skilderijen en romtlik wurk earst in skets makke. Dy sketsen hawwe somstiids sels in beskate artistike wearde.
Der binne ek keunstners dy't har' folslein talein hawwe op it meitsjen fan tekeningen. It wurk fan sokken wurdt faak 'autonome tekeningen' neamd.
Stripferhalen en cartoons wurde ek tekene.
Materiaal en technyk
De drager (ûndergrûn) fan in tekening is meast papier of tekenkarton. Der kin tekene wurde mei ferskaat oan materialen lykas poatlead, inket, kryt, houtskoal of sels in balpin. At yn stee fan in pin in pinsiel brûkt wurdt, kin sprutsen wurde fan in 'pinsieltekening'.
Madagascar (franchise)
Madagascar is in Amerikaanske kompjûteranimearre mediafranchise foar bern en foar folwoeksenen nei in idee fan Eric Darnell en Tom McGrath. De franchise is eigendom fan tekenfilmstudio DreamWorks Animation, in ûnderdiel fan filmstudio Universal Pictures. De franchise sette yn 2005 útein mei de lange tekenfilm Madagascar, dy't ûnferwachts in reuseftich kommersjeel súkses waard. De film gie oer fjouwer dieretúnbisten (in liuw, in sebra, in sjiraffe en in nylhoars) dy't troch in gearrin fan omstannichheden harren loksillige luzelibbentsje yn finzenskip kwytreitsje en op Madagaskar bedarje, dêr't se yn it wyld sjen moatte te oerlibjen. Twa ferfolchfilms waarden oer deselde personaazjes makke en teffens in tekenfilmsearje, in koarte film en in tillefyzjespecial. Inkele bypersonaazjes krigen de haadrol yn eigen spin-offproduksjes: de psychopatyske pinguïns yn in tekenfilmsearje, in film, en in koarte film, en de narsistyske ringsturtmaky kening Julien yn in tekenfilmsearje en twa koarte films.
Madagascar
Yn Madagascar komt it filmpublyk yn 'e kunde mei Alex de liuw (ynsprutsen troch Ben Stiller), Marty de sebra (Chris Rock), Melman de sjiraffe (David Schwimmer) en Gloria it nylhoars (Jada Pinkett Smith), dy't in fan alle gemakken foarsjoen luzelibbentsje liede yn 'e Central Park Zoo yn New York. Marty is lykwols deprimearre rekke troch de deistige sleur yn 'e dieretún, en langet nei in aventoerlik bestean yn 'e wyldernis. As er besiket út te naaien, komme syn freonen him efternei om him syn nuvere opstigings te ûntpraten, mei as gefolch dat se alle fjouwer op transport set wurde nei Afrika om yn it wyld útset te wurden. Fral foar Alex is dat in ôfgriis. It wurdt noch helte minder as de healwize pinguïns it skip kape en de fjouwer freonen net yn Afrika, mar op Madagaskar bedarje, dêr't se te meitsjen krije mei de narsistyske kening Julien XIII (Sacha Baron Cohen), de selsútroppen master fan 'e makys.
Madagascar waard regissearre troch Eric Darnell en Tom McGrath nei in senario fan harrensels, Mark Burton en Billy Frolick. De film gie op 25 maaie 2005 yn premiêre, en brocht $532,7 miljoen op tsjin in budget fan $75 miljoen. Dêrmei wie Madagascar in reuseftich kommersjeel súkses, dat oan 'e widze stie fan 'e bredere franchise mei deselde namme dy't derút fuortkaam.
Madagascar: Escape 2 Africa
Yn Madagascar: Escape 2 Africa wurde de aventoeren fan Alex (Ben Stiller), Marty (Chris Rock), Melman (David Schwimmer) en Gloria (Jada Pinkett Smith) folge as se út Madagaskar weromfleane wolle nei New York, mar in needlâning meitsje moatte yn Afrika. Dêr wurdt Alex weriene mei syn âlden Zuba (Bernie Mac) en Florrie (Sherri Shepherd). As lykwols dúdlik wurdt dat Alex gjin idee hat hoe't er yn it wyld oerlibje moat, sjocht de liuw Makunga (Alec Baldwin) syn kâns skoan om dat tsjin Zuba te brûken, sadat er dyselde fan 'e troan stjitte en sels kening fan 'e bisten wurde kin.
Madagascar: Escape 2 Africa waard regissearre troch Eric Darnell en Tom McGrath nei in senario fan harrensels en Etan Cohen. De film gie op 7 novimber 2008 yn premiêre, en brocht $603,9 miljoen op tsjin in budget fan $150 miljoen.
Madagascar 3: Europe's Most Wanted
Yn Madagascar 3: Europe's Most Wanted besykje Alex (Ben Stiller), Marty (Chris Rock), Melman (David Schwimmer) en Gloria (Jada Pinkett Smith) noch altyd út alle macht werom te kearen nei New York. Diskear witte se yn 'e mande mei de pinguïns en kening Julien de ringsturtmaky (Sacha Baron Cohen) Jeropa te berikken, dêr't se har by in sirkus jouwe en befreone reitsje mei Stefano de seeliuw (Martin Short), Vitaly de tiger (Bryan Cranston), Gia de jagûar (Jessica Chastain) en Sonya de bearinne (Frank Welker), dy't de wiere leafde blykt te wêzen fan kening Julien. Mei-inoar blaze se it needlijende sirkus nij libben yn wylst se oanhâldend efterfolge wurde troch de fanatike Monegaskyske ûngediertebestriidster Chantel DuBois (Frances McDormand).
Madagascar 3: Europe's Most Wanted waard regissearre troch Eric Darnell, Tom McGrath en Conrad Vernon nei in senario fan Darnell en Noah Baumbach. De film gie op 8 juny 2012 yn premiêre, en brocht $746,9 miljoen op tsjin in budget fan $145 miljoen.
Mooglike fjirde film
In fjirde film yn 'e haadrige, mei as wurktitel Madagascar 4, stie yn 'e planning om yn maaie 2018 út te kommen. Dat rûn lykwols op 'e non doe't filmstudio DreamWorks Animation yn 2015 bestjoerlik hielendal herfoarme waard en it belied ynfierd waard om tenei noch mar twa films yn it jier te meitsjen. Anno 2021 is de fjirde Madagascar-film noch altyd yn 'e preproduksjefaze.
Penguins of Madagascar
Penguins of Madagascar is in spin-off-film fan 'e Madagascar-searje, dy't draait om 'e pinguïns Skipper (Tom McGrath), Kowalski (Chris Miller), Rico (Conrad Vernon) en Private (Christopher Knights). Se krije te meitsjen mei de oktopus Dave (John Malkovich), dy't wrok koesteret tsjin pinguïns om't besikers fan iepenbiere akwaria harren sa skattich fine dat se der leaver nei sjogge as nei in oktopus. Dêrom hat er in manear betocht om pinguïns te mutearjen ta walchlike meunsters, dy't er fan doel is los te litten op 'e minsklike befolking. De pinguïns fan Madagaskar en in elite-undercovertaakgroep fan ferskate bistesoarten út it Arktysk Gebiet moatte gearwurkje om Dave tsjin te hâlden.
It healwize kwartet pinguïns út Madagascar wie sa'n súkses dat al fan 2005 ôf wurke waard oan in spin-off-film dy't folslein oan harren wijd wie. Dat waard Penguins of Madagascar (net te betiizjen mei de tillefyzjesearje The Penguins of Madagascar). De film waard regissearre troch Eric Darnell en Simon J. Smith nei in senario fan Michael Colton, John Aboud en Brandon Sawyer. Penguins of Madagascar gie op 14 novimber 2014 yn premiêre, en brocht $373,6 miljoen op tsjin in budget fan $132 miljoen. Nettsjinsteande de goede opbringst kaam de film net út 'e ekstra kosten dy't foar marketing en sawathinne makke wiene.
The Madagascar Penguins in a Christmas Caper
The Madagascar Penguins in a Christmas Caper is in koarte film oer de pinguïns fan Madagaskar, wêryn't dyselden op krystjûn út 'e Central Park Zoo ûntsnappe foar in rêdingsmisje nei't se ûntdutsen hawwe dat ien fan harren fermist wurdt. De film, mei in spyldoer fan 12 minuten, waard regissearre troch Gary Trousdale nei in senario fan Michael Lachanse. The Madagascar Penguins in a Christmas Caper wie fan 7 oktober 2005 ôf yn 'e bioskopen te sjen as foarfilm fan Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit.
Madly Madagascar
Madly Madagascar is in koarte film mei in Falentynsdeitema, wêryn't kening Julien (Danny Jacobs) in leafdesdrankje ûntdekt en it begjint te sliten oan alle bisten by it wettergat. Marty (Chris Rock) wurdt dêrtroch seksueel oantreklik foar alle froulike bisten, wylst Alex (Ben Stiller) dermei ompakt dat er yn Afrika net it mulpunt fan 'e belangstelling is en Melman (David Schwimmer) en Gloria (Jada Pinkett Smith) har eigen leafdesperikelen belibje. De pinguïns sette ûnderwilens in rêdingsoperaasje op tou foar de pop dêr't Skipper (Tom McGrath) fereale op wurden is. Madly Madagascar waard regissearre troch David Soren nei in senario fan himsels. De film, dy't in spyldoer fan 22 minuten hat, waard op 29 jannewaris 2013 útbrocht.
Merry Madagascar
Merry Madagascar is in tillefyzjespecial ta gelegenheid fan kryst, wêryn't de bisten fan Madagaskar by fersin de slide fan 'e krystman út 'e loft sjitte. As bliken docht dat de âldman troch de klap fan it delstoarten syn ûnthâld kwytrekke is, sit der neat oars op as dat de bisten eigenhandich de wrâld yn 't rûn pakjes besoargje. Merry Madagascar waard regissearre troch David Soren nei in senario fan himsels. De special, dy't in spyldoer fan 28 minuten hat, kaam op 17 novimber 2009 foar it earst op 'e tillefyzje by it Amerikaanske netwurk NBC
The Penguins of Madagascar
The Penguins of Madagascar is spin-off-tekenfilmsearje fan 'e Madagascar-franchise, mei de fjouwer tipelsinnige pinguïns as de haadpersonaazjes: de slûchslimme lieder Skipper (Tom McGrath), de geniale útfiner Kowalski (Jeff Bennett), de domme bullebak Rico (John DiMaggio) en de jonge en entûsjaste Private (James Patrick Stuart). (Private wurdt yn 'e Nederlânsktalige neisyngronisearring 'Junior' neamd.) De searje spilet yn 'e Central Park Zoo yn New York, dêr't de pinguïns harren ferbliuw brûke as basis foar it útfieren fan geheime misjes yn 'e hiele stêd. Yn 'e searje binne ek kening Julien (Danny Jacobs) en syn fêste asstinten Maurice (Kevin Michael Richardson) en Mort (Andy Richter) bewenners fan 'e dieretún, hoewol't nea rjocht ferklearre wurdt hoe't sy dêr kommen binne. Fierders yntrodusearret de searje ek in nij personaazje, de otter Marlene (Nicole Sullivan).
The Penguins of Madagascar rûn trije seizoenen, fan novimber 2008 oant novimber 2012, wêrnei't fan desimber 2013 oant desimber 2015 noch sân nije ôfleverings makke waarden. Yn totaal wiene der 149 ôfleverings. De searje waard oarspronklik útstjoerd troch Nickelodeon. The Penguins of Madagascar wûn ferskate prizen, wêrûnder twa BAFTA's, fjouwer Annie Awards en alve Emmy Awards.
All Hail King Julien
All Hail King Julien is in spin-off-tekenfilmsearje oer kening Julien XIII (Danny Jacobs), de selsútroppen 'master fan 'e makys', dy't yn 'e wyldernis fan Madagaskar spilet foarôfgeande oan 'e foarfallen yn 'e film Madagascar. As kening Julien XII (Henry Winkler), ornaris omke-kening Julien neamd, in tige strange en leffe maky, in foarsizzing te hearren kriget dat de kening opfretten wurde sil troch fossa's, docht er troansôfstân yn it foardiel fan syn omkesizzer Julien XIII, in notoir feestbist. Neitiid moat dyselde mei de help fan syn trouwe adviseur Maurice (Kevin Michael Richardson), syn liifwacht Clover (India de Beaufort) en syn grutste fan Mort (Andy Richter) net inkeld omke-kening Julien en de fossa's op ôfstân sjen te hâlden, mar ek de sljochtsinnige fanaloka Karl en Clover har boasaardige twillingsuster Crimson.
All Hail King Julien rûn seis seizoenen, fan desimber 2014 oant desimber 2017, en waard oarsponklik útstjoerd troch streamingstsjinst Netflix. Yn totaal wiene der 78 ôfleverings. De searje wûn sân Emmy Awards.
Madagascar: A Little Wild
Madagascar: A Little Wild is de earste tekenfilmsearje fan 'e Madagascar-franchise foar op 'e tillefyzje mei de haadpersonaazjes út 'e oarspronklike films as haadpersoanen. De searje is krekt as All Hail King Julien in prequel fan 'e film út 2005 en toant de jongere ferzjes fan Alex de liuw (Tucker Chandler), Marty de sebra (Amir O'Neil), Melman de sjiraffe (Luke Lowe) en Gloria it nylhoars (Shaylin Becton) yn 'e Central Park Zoo yn New York. Madagascar: A Little Wild kaam foar it earst yn septimber 2020 beskikber fia de streamingstsjinsten Hulu en Peacock. In twadde seizoen kaam op 11 desimber 2020 út.
Toaniel
Der binne ferskate toanieladaptaasjes west dy't basearre wiene op 'e Madagascar-franchise.
Madagascar Live!
Madagascar Live! wie in teätershow fan 90 minuten dy't basearre wie op 'e earste film. It wie de twadde show dy't produsearre waard troch DreamWorks Theatricals en Broadway Across America nei Shrek: The Musical. It toernee begûn op 28 jannewaris 2011 yn York (Pennsylvania) en it wie de bedoeling dat santich stêden oandien wurde soene. Mar nei in foarstelling yn 'e Radio City Music Hall yn New York waard it toernee fierder ôflast omreden fan "ûnfoarsjoene omstannichheden". Madagascar Live! wie fan jannewaris oant maart 2013 wol yn njoggen stêden yn it Feriene Keninkryk te sjen.
Madagascar Live! Prepare to Party
''Madagascar Live! Prepare to Party'' wie in live-teätershow mei dûns en sang om Alex de liuw, Gloria it nylhoars, kening Julien, Mort de mûsmaky en de pinguïns hinne. De show wie fan 2012 ôf te sjen yn it Britske ferdivedaasjepark Chessington World of Adventures en it Australyske ferdivedaasjepark Dreamworld. Yn Chessington is it anno 2020 stopset, dat it is no inkeld noch yn Dreamworld te sjen.
Madagascar Live! It's Circus Time
''Madagascar Live! It's Circus Time is in live-teätershow fan 30 minuten dy't basearre is op 'e film Madagascar 3: Europe's Most Wanted''. De plot folget de bisten fan Madagaskar yn it sirkus, dêr't se de bistefangster Chantel DuBois te fluch ôf wêze moatte. De show gie yn 2012 in premiêre yn it Everland Resort yn Súd-Koreä, en is fan 2013 ôf te sjen yn Heide Park yn Dútslân en Gardaland yn Itaalje.
Madagascar: The Musical
Yn 2018 waard yn it Feriene Keninkryk in musical op basis fan 'e Madagascar-franchise op 'e planken brocht, dy't as titel hie "Madagascar: The Musical''.
Fideospultsjes
Der binne ferskate fideospultsjes makke op basis fan Madagascar. Dêrby giet it om:
Ferdivedaasjeparken
Madagascar is ien fan 'e sân dielen fan it ferdivedaasjepark Universal Studios Singapore yn Singapoer, mei wielderich tropysk reinwâld, de wyldwetterrit Madagascar: A Crate Adventure en de draaimole King Julien's Beach Party-Go-Round. Madagascar Madness is fan 2012 ôf ien fan 'e trije dielen fan it Australyske ferdivedaasjepark Dreamworld, mei û.o. in live-teätershow, de achtbaan Escape from Madagascar en de sûvernirwinkel Madagascar Cargo Hold.
Ferdôvingsgewear
In ferdôvingsgewear is in gewear wêrmei't inkeld ferdôvingsprojektilen ôfsketten wurde kinne troch in systeem op basis fan lucht-, gas- of feardruk. Sokke projektilen, dy't almeast ferdôvingspylkjes neamd wurde, binne yn prinsipe ynjeksjenullen mei oan 'e efterútein in pluzich sturtsje dat derfoar soarget dat de luchtdruk yn it gewear net om it pylkje hinne fuortlekke kin. Ferdôvingsgewearen wurde troch in ferdôvingsmiddel yn 'e ynjeksjenulle fan it pylkje brûkt by it ferdôvjen fan wylde bisten, sadat dy sûnder gefaar foar minskelibbens fongen, ferpleatst of medysk behannele wurde kinne. Behalven út in ferdôvingsgewear kinne ferdôvingspylkjes ek ôfsketten wurde út in krúsbôge of in blaaspiip.
It gebrûk fan ferdôvingspylkjes giet werom op it al tûzenen jierren besteande ferskynsel dat lânseigen folken foar de jacht pylken (ôfsketten mei in bôge) of pylkjes (ôfsketten mei in blaaspiip) brûke, wêrfan't se de punten ynsmard hawwe mei natuerlik foarkommende soarten gif. Soks komt benammen fan pas as it bejage wyld heech yn 'e beammen libbet, of sa fluch is dat in minske it te foet net byhâlde kin. Hoewol't de praktyk fan it ferdôvjen fan wylde bisten troch it gebrûk fan 'e blaaspiip en pylkjes mei in net-deadlik gif al yn 'e njoggentjinde iuw troch guon Westerske natoerûndersikers oernommen waard, ûntstie it moderne ferdôvingsgewear pas yn 'e 1950-er jierren, doe't it útfûn waard troch de Nijseelânske bistedokter en farmakolooch Colin Murdoch.
Misdiefilm
De misdiefilm (ek stavere as misdiedfilm) is in filmsjenre wêryn’t misdie en de bestrinding dêrfan in wichtige tematyske rol spylje. It is de filmfariant fan 'e bredere misdiefiksje, dêr't ek misdiesearjes op 'e tillefyzje en misdieromans ta hearre. Yn sokke films kin kriminaliteit beljochte wurde út it perspektyf fan 'e dieders wei (lykas gangsters, bankrôvers of ynbrekkers), mar ek út it perspektyf fan 'e bestriders wei. Dat lêste feit soarget foar in beskate oerlaping mei oare sjenres, lykas de plysjefilm en it rjochtbankdrama. As tema lit misdie him maklik kombinearje mei in ferskaat oan stylistyske werjeften, mei as gefolch dat de misdiefilm in soad subsjenres hat, lykas de skriller, de detektivefilm, de gangsterfilm, de heistfilm, it misdiedrama, de film noir en de misdiekomeedzje.
Boarne fan plots
Misdiefilms binne gauris basearre op wierbarde foarfallen, of oars, wat ek faak foarkomt, kinne se adaptaasjes wêze fan toanielstikken of romans. Sa is de film Witness for the Prosecution (1957) in ferfilming fan it toanielstik út 1953 mei deselde namme, dat wer basearre wie op in koart ferhaal fan misdieskriuwster Agatha Christie út 1933. Yn 1982 waard der in noch wer in remake fan 'e film makke. Elts medium hat syn eigen beheinings, en yn it gefal fan film giet it dan benammen om tiidkrapte.
Aksjemisdiefilm
De aksjemisdiefilm is in mingsjenre fan 'e aksjefilm en de misdiefilm, en dêrmei in subsjenre fan beiden. De measte films fan dit subsjenre binne heistfilms, plysjefilms, finzenisfilms en soms gangsterfilms. Auto-efterfolgings en sjitpartijen binne faak foarkommende ploteleminten. Foarbylden binne de Police Story-filmrige (1985-2013), Heat (1995), Collateral (2004), Master (2016), en Baby Driver (2017).
Dektektivefilm
De detektivefilm is in subsjenre fan 'e misdiefilm dat him taleit op kundich en fernimstich ûndersyk troch in privee-detektive, in plysjeresjersjeur of in amateurûndersiker nei in misdie (ornaris in moard). Dêrby moatte mysterieuze omstannichheden oplost wurde troch it gearfandeljen en ynterpretearjen fan oanwizings. Foarbylden fan dit subsjenre binne: The Sign of Four (1932), Dial M for Murder (1954), Rear Window (1954), Vertigo (1958), Murder on the Orient Express (1974), Death on the Nile (1978), en The Usual Suspects (1995).
Film noir
De film noir is in misdiesjenre dat benammen yn 'e 1940-er en 1950-er jierren populêr wie. It wurdt karakterisearre troch swart-wytbylden, ferlitten nachtlike strjitten en in almeast sigaretsmokende privee-detektive dy't ynhierd wurdt om in misdie op te lossen. Foarbylden binne The Maltese Falcon (1941), The Big Sleep (1946), Kiss Me Deadly (1955), The Long Goodbye (1973), Chinatown (1974), en L.A. Confidential (1990). Sjoch ek: neo-noir.
Gangsterfilm
De gangsterfilm is in subsjenre fan 'e misdiefilm dat him taleit op ferhalen oer bindes en de organisearre misdie yn it algemien. Der binne ferskate subsjenres fan 'e gangsterfilm dy't geane oer spesifike misdie-organisaasjes. Sa leit de maffiafilm him ta op 'e Italjaanske organisearre misdie, de maffia, wylst de yakuzafilm giet oer de Japanske organisearre misdie, de yakuza. De saneamde Mumbai-ûnderwrâldfilms út Bollywood geane oer de Yndiaaske organisearre misdie. Foarbylden fan maffiafilms binne: The Godfather (1972), Scarface (1983), Once Upon a Time in America (1984), The Untouchables (1987), Goodfellas (1990), Bugsy (1991), en The Departed (2006). Foarbylden fan yakuzafilms binne: Abashiri Prison (1965), Branded to Kill (1967), Battles Without Honor and Humanity (1973), en Sonatine (1993). Foarbylden fan Mumbai-ûnderwrâldfilms binne Deewaar (1975), de Don-filmrige (1978-2012), Salaam Bombay! (1988), Black Friday (2004), Slumdog Millionaire (2008) en Once Upon a Time in Mumbaai (2010).
Heistfilm
De heistfilm is in subsjenre fan 'e misdiefilm wêrby't it ferhaal giet oer it plannen en útfieren fan in grutte berôving (Ingelsk: heist), bgl. fan in bank of kasino. Heistfilms mei in lichtfuottige toan, dy't suver oerhingje nei in misdiekomeedzje, wurde caperfilms neamd. Foarbylden fan heistfilms binne: The Killing (1956), Oceans 11 (1960), Dog Day Afternoon (1975), Oceans Eleven (2001), Reservoir Dogs (1992), en The Town (2010).
Hoodfilm
De hoodfilm is in subsjenre fan 'e misdiefilm dat him taleit op Afro-Amerikaanske kwestjes en swarte efterstânswiken yn 'e Feriene Steaten. De term 'hood' is in ôfkoarting fan neighborhood ("buert"). Films fan dit subsjenre draaie net altyd om misdie, mar yn 'e regel foarmje kriminele aktiviteiten wol in krúsjaal elemint fan 'e plot. Foarbylden binne Do the Right Thing (1989), Boyz n the Hood (1991), Menace II Society (1993) en Training Day (2001).
Misdiedrama
It misdiedrama is in mingsjenre fan 'e misdiefilm en de dramafilm, en in subsjenre fan dy beide sjenres. Foarbylden binne Badlands (1973) en Straight Time (1978).
Misdiekomeedzje
De misdiekomeedzje is in mingsjenre fan 'e misdiefilm en de komeedzjefilm en in subsjenre fan dy beide sjenres. Der kin lake wurde om kriminelen en/of om misdiebestriders, wêrby't de humor fuortkomt út 'e ynkompetinsje fan beide groepen. Faak is der ek sprake fan swarte humor. De maffiakomeedzje is in spesifike foarm fan 'e misdiekomeedzje, dy't de organisearre misdie mei de gek beslacht. Foarbylden misdiekomeedzjes binne: The Pope of Greenwich Village (1984), Lock, Stock and Two Smoking Barrels (1998), Mafia! (1998), Analyze This (1999), en Tower Heist (2011).
Neo-noir
De neo-noir is in modern misdiesjenre dat weromgrypt op 'e âlde film noirs út 'e 1940-er en 1950-er jierren. Neo-noirs binne lykwols yn 'e regel folle gewelddiediger as de âlde film noirs. Foarbylden binne Blue Velvet (1986), Angel Heart (1987), Leon (1994), Fargo (1996), Jackie Brown (1997), Sin City (2005), en Sin City: A Dame to Kill For (2014).
Plysjefilm
De plysjefilm wurdt yn 'e regel net as in subsjenre fan 'e misdiefilm beskôge, mar kin soms, ôfhinklik fan 'e plot en de ferhaaleleminten dy't dêryn opnommen binne, wol as sadanich yndield wurde. Foarbylden fan plysjefilms dy't ek as misdiefilms sjoen wurde kinne, binne: He Walked by Night (1948), In the Heat of the Night (1967), Madigan (1968), en The French Connection (1971).
Rjochtbankdrama
It rjochtbankdrama giet ornaris net sasear oer de eigentlike misdie, mar mear oer de rjochtsaak dy't dêrút fuortkomt. As sadanich kin it dochs as in subsjenre beskôge wurde fan sawol de misdiefilm as de dramafilm (en soms ek fan 'e plysjefilm, ôfhinklik fan hokker rol oft de plysje yn 'e plot spilet). Yn rjochtbankdrama's draait it derom om in snoade krimineel feroardiele te krijen, of krekt om in ûnskuldige fertochte frijsprutsen te krijen. Foarbylden binne 12 Angry Men (1957) en A Time to Kill (1996).
Radboud Universiteit Nimwegen
De Radboud Universiteit, ôfkoarte ta RU, en earder bekend as de Katolike Universiteit Nimwegen, is in universiteit yn de Nederlânske stêd Nimwegen. De universiteit ûntstie op 17 oktober 1923 en hie syn oarsprong yn de roomsk-katolike mienskip. Titus Brandsma út Boalsert wie ien fan de oprjochters. De universiteit is hjoed-de-dei in universiteit dy't njonken de klam op ûnderwiis ek de klam op ûndersyk leit. De universiteit hat sân fakulteiten en likernôch hûndert opliedings, beide bachelor en master. Op 1 oktober 2017 wiene der 20.967 studinten ynskreaun ,dêr't der 2.306 ynternasjonale studinten fan wiene. Ek hie de universiteit 4.921 foltiidsekwifalinten (fte) yn tsjinst dêr't der 2.764 wittenskiplike meiwurkers fan wiene.
De Radboud Universiteit en it Radboud universitêr medysk sintrum binne fêstige op de griene kampus Heijendaal, yn it suden fan de stêd. It predikaat "roomsk-katolyk" waard op 15 novimber 2020 troch de Nederlânske biskoppen ynlutsen, om't hja fan miening wiene dat harren bestjoerlike ynfloed op de universiteit te lyts wurden wie.
De universiteit heart ta de top 200 universiteiten yn de wrâld.
Namme en wapen
thumb|left|120px|Wapen fan de Radboud Universiteit De namme fan de Radboud Universiteit ferwiist nei de Sint-Radboudstifting, dy't sels wer neamd wie nei biskop Redbad (Nederlânsk: Radboud) fan Utert, dy't om 900 hinne libbe. Hy waard berne yn in aadlike Frankyske famylje en wie neamd nei syn foarfaar, de Fryske kening Redbad. Yn Nederlân is biskop Redbad de patroanhillige fan de katolike wittenskip. De Sint-Radboudstifting waard yn 1905 oprjochte mei it doel it fuortsterkjen fan katolyk heger ûnderrjocht en benammen it oprjochtsjen fan in katolike universiteit.
Doe't de universiteit yn 1923 iepene, hiet er ynearsten Roomsch Katolieke Universiteit Nijmegen. Yn 1956 waard it dêrta hearrende Sint-Radboudsikehûs, hjoed-de-dei Radboud universitêr medysk sintrum, iepene. Sûnt 1 septimber 2004 hjit de universiteit de Radboud Universiteit, mar lykas fêstlein bleau it de Katolike Universiteit Nimwegen. As ôfkoarting wurdt RU Nimwegen brûkt.
Skiednis
thumb|De iepening fan de universiteit op 17 oktober 1923. De [[pedel en de professors ûnderweis nei de Sint-Ignasiustsjerke]] De earste Universiteit fan Nimwegen waard yn 1655 al stifte as de Kwartierlijke Academie van Nijmegen. Dêr koe godsgeleardens, genêskunde en rjochtsgeleardens studearre wurde. De universiteit wie ynearsten in sukses, mar troch in pestútbraak yn 1665, en it rampjier fan 1672 doe't de Frânsen de stêd ynfoelen, wie it yn 1679 dien mei de universiteit, want it jild wie op.
Nei de stifting gie it ynearsten tige goed mei de universiteit, mar yn de Twadde Wrâldkriich waard de universiteit hurd troffen. In soad foaroansteande leden rekken wei, sa as heechleararen Titus Brandsma en Robert Regout, dy't harren tsjin it nazy-bewâld fersetten. Hja waarden ferfierd nei it konsintraasjekamp Dachau, dêr't se fermoarde waarden. Underwilens waarden studinten fan Nederlânske universiteiten twongen om ferklearring fan trou oan de Dútske besetter te tekenjen. Rektor magnifikus Bernard Hermesdorf fan de Radboud Universiteit wie de iennichste rektor yn Nederlân dy't wegere syn studinten dy ferklearring tekenje te litten.
Tredde Herfoarme Tsjerke fan Holland
Skiednis
Doe't yn 1847 Nederlânske ymmigranten harren nei wenjen setten yn Holland, waard der fuortendaliks in Earste Herfoarme Tsjerke stifte. Dûmny wie Albertus Van Raalte. In pear jier letter kaam der ek in twadde herfoarme gemeente, dy't lykwols Ingelsktalich wie en net út ymmigranten bestie. Fanwegen de groei fan Holland troch mear lânferhûzers út Nederlân wiene de beide tsjerken yn de jierren 1860 te lyts woarn. Yn 1866 advisearre dûmny Van Raalte om de gemeente fan de Earste Herfoarme Tsjerke op te splitsen en sa waard yn 1867 foar it westlike diel fan de stêd mei de bou útein set fan in tsjerke foar de tredde herfoarme gemeente fan Holland.
Op 14 febrewaris 1868 waard de tsjerke yn gebrûk nommen. Mar op 8 oktober 1871 waard Holland troffen troch boskbrannen. De brannen holden meardere wiken om de stêd oan en twatredde fan Holland gyng ferlern. De krekt boude tsjerke wie ien fan de earste gebouwen dy't der oan leauwe moast. De gemeente hierde foar de weropbou fan de tsjerke de lokale arsjitekt John R. Kleyn yn. Ek al gyng it net altiten foar de wyn, de tsjerke koe op 25 novimber 1874 iepene wurde.
De tsjerke ûndergyng yn de jierren 1967-1968 in grutte restauraasje.
Oargel
It trijemanualige oargel ferfong in âlder ynstrumint út 1928 en op 19 septimber 1982 yn gebrûk nommen. It yntusken tredde oargel fan de tsjerke is boud troch Robert L. Sipe (& Associates). Yn 1990 waard it útwreide mei mear registers. David Wilson feroare it ynstrumint yn 2010; guon pipen waarden ferfongen, wylst oaren op 'e nij stimd waarden. It hjoeddeiske oargel besit 35 registers.
Radboud Universiteit Nimwegen
Skiednis
Yn 2004 waard troch it bestjoer fan de universiteit besletten en feroarje de namme fan Katolike Universiteit Nimwegen ta Radboud Universiteit Nimwegen ta eare fan de hillige Redbad fan Utert. Jierrenlang wie der suver in skeel tusken it bestjoer fan de universiteit en de Roomsk-Katolike Tsjerke. Biskoppen wegeren bestjoersleden fan net-katolyk komôf oan te nimmen. Mei yngong fan 15 novimber 2020 besleat de Nederlânske Biskoppekonferinsje it predikaat "katolyk" fan de universiteit wei te nimmen, itjinge betsjut dat de universiteit himses net mear "katolyk" neame mei.
Fakulteiten
thumb|It Erasmusgebou fan de Radboud Universiteit. De universiteit hat sân fakulteiten:
Ferneamde studinten (karút)
In stikmannich ferneamde studinten mei it jier fan slagjen:
Oergongskalinder foar 1702 (Sweden)
Dit is de oergongskalinder foar 1702 fan Sweden (ynkl. Finlân).
Helminthosporium solani
Sulverskurft is in plantesykte dy’t feroarsake wurdt troch de patogeen Helminthosporium solani. Dit patogeen is in skimmel dy’t spesifyk is foar it besmetten fan allinnich ierdappelknollen. Sulverskurft is in skylsykte, wat betsjut dat it effekt op de knollen meast kosmetysk fan aard is en dat it de hannel beynfloedet. Der binne inkelde rapporten oer it effekt op groei en opbringst. dit wurdt feroarsake troch ljochtbrune plakken, dy’t op har bar it azemfermogen fan de skyl feroaret wat krimp feroarsaket en wetterferlies jout, wat lang om let resultearret yn gewichtsferlies. De sykte is ekonomysk wichtich wurden omdat ierdappels mei sulverskurt troch de yndustry foar ferwurking en streekrjochte konsumpsje ôfwiisd binne. De syktesyklus kin opdield wurde yn twa fazen: op it lân en yn de opslach. It is benammen in knolsykte en de primêre boarne fan inoculum binne yn haadsaak oantaaste poaters. Symptomen ûntwikkelje har en florearje yn de opslach om’t de omstannichheden dêr geskikt binne foar spoarulaasje. De ideale omstannichheden foar de fersprieding fan dizze sykte binne hege temperatueren en hege fochtigens. Gelokkich binne de meardere manieren om de sykte yn de stringen te hâlden.
Tekens en symptomen
Sulverskurft is in ierdappelsykte dy’t fersoarsake wurdt troch de anamorfe ascomycete skimmel, Helminthosporium Solani. Ierdappelknollen binne de iennichst bekende gasthear fan Helminthosporium solani. It is in tige spesifyk patogeen dat gjin sekundêre of alternative gasthear hat. In algemien symptoom fan dizze sykte is dat de skyl fan de ierdappel ferbleket. Dy plakken binne brún en/of griis troch it ferlies fan pigmint, en se binne meast ûnregelmjittich fan foarm. Nei it rispjen kin de skyl fierder krimpe en ferskronfelje wat ta fochtferlies liedt. Swarte plakken kinne ek oantroffen wurde op it oerflak fan besmette knollen, dy’t in teken fan de sykte binne. Dy binne gearstald út konidia en konidiofoaren fan de patogene skimmel. De konidia wurde skaaimerke troch in tige donkere melanisaasje en it hawwen fan meardere pseudosepta. In oar skaaimerk fan dizze skimmel is it ûntbrekken fan motile spoaren.
Krekt as by in soad oare skimmelsykten by planten kin in diagnoaze steld wurde troch te sykjen nei spesifike seksuele struktueren fan de skimmel en har te observearejen oangeande de spesifike skaaimerken foar sulverskurft. In oare wize dêr’t sulverskurft op fêststeld wurde kin, is troch middel fan molekulêre techniken, lykas PCR en sekwinsearring, om de oanwêzigens fan it patogeen oan te toanen. It primêre pear, HSF19-HSR447, is spesifyk generearre om mar in part fan Helminthosporium Solani DNA te amplifisearjen.
Op dit stuit binne gjin bekende gasthearfaktors identifisearre dy’t ferantwurdlik binne foar de ferheging fan de gefoeligens of ûntjouwing fan de sykte. It liket dat de leefomstannichheden in wichtige rol spylje yn de earnst fan dizze sykte.
Syktesyklus
De syktesyklus fan sulverskurft kin yn twa fazen opdield wurde (lân en opslach). De primêre boarne fan inoculum is de ynfektearre poater. Dit inoculum wurdt dan troch in ûnbekend meganisme oerbrocht op de dochterknollen. Alhoewol’t yndirekt bewiis suggerearret dat it bart as se streekrjocht yn kontakt of tichtby de dochterknollen komme. Konidia dat op de skyl fan de ierdappel oanmakke is wurdt troch rein of yrrigaasje oerbrocht op oare net-ynfektearren. Dizze konidia úntkymje en ynfektearje knollen. It patogeen kringt troch de periderm of lentisellen. Dêrnei ferswakket it patogeen de peridermsellen yn de knol. Ynfeksje kin barre as knollen foarme wurde en kin trochgean yn it seizoen. By de rispinge (meast simmerdeis), binne sulverskurftsymptomen net al te dúdlik. Lykwols, de symptomen ûntwikkelje har en boazje oan troch relative fochtigens en hege temperatueren yn de opslach, omdat dy omstannichheden befoarderlik binne foar spoarulaasje. Sekundêr inoculum wurdt makke troch konidia, dat troch fentilaasjewyn yn de opslach ferspraat wurde kin.. As in ierdappel út dizze opslach plante wurdt, kin dat inoculum yn it lân bringe. Der waard oannommen dat oerwintere inoculumhâldende grûn net wichtich wie yn de syktesyklus, mar resinte stúdzjes suggerearje dat H.solani in (koart) skoft yn de grûn oerlibje kin, wat mear ynfeksje fersoarsaakje kin.
Miljeu
Der binne in tal betingsten dy’t de fersprieding en ûntwikkeling fan H. solani befoarderje. Meast smyt in temperatuer tusken 15 ~ 32 °C yn kombinaasje mei luchtfochtigens konidiaal kymjen op. Dêrnjonken binne der nochal wat kulturele gewoanten dy’t de omstannichheden beynfloedzje dy’t de fersprieding en ûntwikkeling fan de sykte befoarderje. Dy gewoanten binne: de mjitte fan oanwêzigens fan H.solani op sied-, plant-, en rispdagen, fruchtwiksel en magasynbehear. Der is oantoand dat letter rispjen de ûntwikkeling fan de sykte stimulearret. Ek is oantoand dat de sykte earnstiger wie by mear planten de kante meter. De kombinaasje fan dy faktoaren hawwe effekt op de sykteferdieling en ûntwikkeling.
Patogeneze
De spoaren kinne noch oant sawat twa jier ynfektearje en sykte feroarsaakje yn dochterknollen yn de grûn. It is ek mooglik dat it patogeen him ferspriedt troch troch de woartels fan de ierdappelplant nei de ûntwikkeljende knollen te gean en ynfeksje te feroarsaakjen. H. solani konidia wurde oantroffen op de bûtenkant fan ierdappels, en de skimmeltriedden kringe de knol yn om sykte te feroarsaakjen. It patogeen kin it weefsel ynkringe troch wûnen of natuerlike iepenings, mar ek streekrjocht penetrearje yn de periderm mei help fan in appressoarium en penetraasjepin De skimmel sit yn de bûtenste lagen fan de ierdappel en kin net botte djip yn de knol ynfektearje. De ferkleuring op de periderm fan de ierdappel komt troch it ferlies fan pigmintaasje fersoarsake troch slimme drûchte fan de sel- en suberinôfsetting. Op dit stuit is net in soad bekend oer de molekulêre aspekten fan it meganisme foar it fersprieden en de ynfeksje fan de sykte, mar der is op’t heden in ûndersyk nei dit patogeen geande foar in better begryp.
Gemyske bestriding
Fungisiden (skimmelbestriders) bedimje in soad plantesykten effisjint, mar der binne mar in pear types fungisiden dy’t effisjint wurkje tsjin sulverskurft. Fungisiden wurde meast tapast op grûn of poaters foar it setten.
Thiabendazole (TBZ) Fungiside
TBZ wurdt sûnt begjin santiger jierren fan de foarige iuw in soad brûkt as behanneling fan ierdappels nei it rispjen. Sulverskurft op knollen kin fermindere wurde troch it systemysk breed-spektrum fungiside TBZ. TBZ is leech toksysk en wurdt brûkt om sulverskurft foar te kommen of foar in hoartsje te bedimjen, b.g. in pear moanne, sûnder ynfloed op kwaliteit of retinsje fan residuën.
TBZ-Resistint H. solani Isolaten
De TBZ-fungiside wie oant 1977 och sa effektyf doe’t TBZ-resistinte H. solani isolaten oantroffen waarden yn ierdappels yn winkels, nei’t se nei de rispinge behannele wiene. TBZ resistinsje yn H. solani ûntstie út in mutaasjepunt fan in inkelde baze yn kodon 198 fan glutaminesoer oant glutamine of alanine yn it b-tubuline. Dizze mutaasje fungearret om TBZ en oare benzimidazole fungisiden fan bining oan it H. solani b-tubulin-gen op te kearen, wat resultearret yn TBZ-resistinte fenotypes.
Fungisiden oars as TBZ
Omdat de frekwinsje fan resistinte isolaten foar TBZ tanimt, binne guon oare fungisiden test om sulverskurft yn de stringen te hâlden, lykas imazalil, prochloraz en propiconazole fungisiden, dy’t allegearre klassifisearre binne yn DMI (demetilaasjekearders). Imazalil en prochloraz wurde faak brûkt yn siedbehanneling, wylst propiconazole skimmelkearders meast foar lôfbehanneling binne.
Gasthear wjerstân
Ien fan de wichtichste redenen foar it tanimmend ekonomysk belang fan sulverskurft is it ûntbrekken fan in goede wjerstân yn ierdappelkultivars.
Syktekearende grûn
Grûn kin de ûntwikkeling fan sulverskurft aardich beynfloedzje, likegoed yn de waakstiid as de dêropfolgjende opslachtiid fan in fearnsjier. Grûnsoarten litte ûnderdrukking op ferskate nivo’s sjen. De resultaten fan eksperiminten litte in synjefikante negative korrelaasje sjen tusken swiere skurft, en NO3- en izergehalte yn de grûn. NO3 wie earder negatyf korrelearre mei sulverskurft. Dit wiist mooglik op in ûnderdrukkend effekt fan dizze beide grûnkomponinten. NO3 is in effisjinte stikstofboarne foar H. solani. Dêrom is der gjin te ferwachtsjen streekrjocht negatyf effekt tusken sulverskurft en NO3. In mooglike ferklearring foar dizze waarnimming is dat NO3 funksjonearje kin op oare boaiemmykro-organismen dy’t mooglik as H. solani antagonisten fungearje. Dizze resultaten wize derop dat mykrobe antagonisten de wichtichste komponinten wêze kinne dy’t bydrage oan it syktekearen fan de grûn en harren antagonisten liede kinne ta in effisjinte biologyske bestriding fan sulverskurft.
Biologyske bestriding
Biologyske bestriding wurdt sjoen as in oantreklik alternatyf foar gemikalyen foar de effisjinte, betroubere en miljeufreonlike bestriding fan plantaardige patogenen.
In skimmel út it skaai Cephalosporium Corda (tsjintwurdich oantsjut as Acremonium strictum) wie yn steat om de fersprieding fan sulverskurft yn opslach yn te binen. Cephalosporium hat sjen litten dat it spoarulaasje, spoarekymjen en myceliumgroei fan H. solani gâns ferminderje kin. . Lykwols, Cephalosporium ferminderet sulverskurft op earder ynfektearre ierdappels net.
Yn laboratoariumeksperiminten mei isolaasjes fan de grûn (rizosfear) fan ierdappelplanten yn de sprúttiid, wiene Trichoderma hamatum Bainier, Trichoderma koningii Oudem., Trichoderma polysporum Rifai, Trichoderma harzianum Rifai en Trichoderma viride Pers. de meast ynhibearjende mykro-organismen yn H. solani groei yn vitro.
Achromobacter piechaudii, Bacillus cereus, Cellulomonadaceae fimi, Pseudomonas chlororaphis, Pseudomonas fluorescens, Pseudomonas putida en Streptomyces griseus wiene yn steat om myceliumgroei en/of konidiaal kymjen troch de produksje fan diffundearbere metaboliten te remjen en dat antybiotika foar’t neist hielendal of foar in part ferantwurlik wie foar harrren antagonisme fan H. solani.
Biopestisiden
Serenade ASO (in formulearring fan Bacillus subtilis) bliek sulverskurft te ûnderdrukken, it fermindere sawol de ynfal as de earnst fan sulverskurft ûnder lege syktedruk en fertrage it begjinnen fan sulverskurft yn de opslach sa’n fiif moanne.
Relevânsje
Doe’t sulverskurft foar it earst fûn waard yn Moskou yn 1871, waard it beskôge as in lytse plantesykte. Nei in taname fan de frekwinsje yn Amearika, Jeropa, it Heine Easten, Afrika, Sina en Nij-Seelân sûnt 1968, waard de sykte letter beskôge as in patogeen fan grut belang. Hoewol’t de sykte de ferliezen fan ierdappelopbringst net feroarsake en allinnich it kosmetysk oansjen fan de knol beynfloede, hie it in grutte ynfloed op de ierdappelmerk. Troch de oanboazjende fraach nei oantreklik útsjende ierdappels, binne ierdappels mei sulverskurft troch de yndustry ôfwiisd. Boppedat feroarsaket sulverskurft fochtferlies sadat de knollen dreger te skilen binne. De oerstallige knolkrimp feroarsaket ek gewichtsferlies by de knollen. Troch it kosmetysk effekt, dehydraasje en it gewichtsferlies fan de knollen, rint de merk noch hieltyd in soad ynkomsten mis troch de sykte. Bygelyks, de Idaho-ierdappelyndustry ferlear sawat 7 oant 8,5 miljoen dollar troch de sulverskurft. Net allinnich sakket de (totale opbringst)priis troch it ôfkarren fan ierdappels mei sulverskurft mar der is ek mear tiid nedich foar sortearjen en lêzen fan de ierdappels.
Jankton Sû Yndianereservaat
It Jankton Sû Yndianereservaat (Ingelsk: Yankton Sioux Indian Reservation) is it reservaat fan 'e federaal erkende Jankton Sû Stamme (Yankton Sioux Tribe) yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Súd-Dakota.
Skiednis
Yn 1858 ûndertekenen de lieders fan 'e Jankton-substamme fan 'e Westlike Dakota mei it Amerikaanske regear it Ferdrach fan Washington, wêrby't se harren tradisjonele wengebiet op 'e Grutte Flakten opjoegen yn ruil foar in reservaat yn it suden fan Súd-Dakota en in bedrach fan $1,6 miljoen, út te kearen oer in perioade fan fyftich jier. It Jankton Sû Yndianereservaat waard sadwaande yn 1859 formeel oprjochte.
It reservaat wurdt bestjoerd troch in demokratysk keazen stammeried. De oarspronklike grûnwet waard yn 1891 oannommen. Mei't reservaatlân útsûndere is fan it Súddakotaanske steatsferbod op gokken, hat de stamme yn it reservaat in eigen kasino, it Fort Randall Casino and Hotel, yn Pickstown, sette litten, en teffens it Lucky Lounge and Four Directions Restaurant. Oare grutte wurkjouwers yn it reservaat binne de stamme sels, de pleatslike klinyk, it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA) en de pleatslik middelbere skoalle. Der wurdt ek in wylde bizon-keppel yn it reservaat holden.
Fokker 70
De Fokker 70 is in ferfearsfleantúch mei twa strielmotors foar regionale flechten. Meidat de motors achter oan de romp sitte hawwe de passazjiers net safolle lêst fan it motorlûd. It fleantúch wie it lêste ûntwerp fan Fokker yn Nederlân. De earste waard yn tsjinst naam yn 1993. De Fokker 70 is feitlik in lytsere fariant fan de Fokker 100 dy't op syn beurt wer in trochûntwikkele fariant fan de Fokker F-28 wie. Tusken 1993 en 1997 waarden der 48 stiks fan boud. Grutste brûker fan it type is KLM Cityhopper, mei 19 fleantugen (novimber 2014; de lêste 9 tastellen út tsjinst op 28 oktober 2017). Ek tsjinnet der in Fokker 70 as Nederlânsk reageringstastel.
Hjoeddeiske brûkers
Anno 2015 binne der noch 38 tastellen yn tsjinst by 9 loftfeartmaatskippijen:
Spesifikaasjes
thumb|275px|Fokker 70 fan AustrianArrows
Noardwestsemityske talen
De Noardwestsemityske talen binne in taalgroep dy't ta de Semityske talen heart. Dêrbinnen foarmje dizze talen yn 'e mande mei de Arabyske talen de Middensemityske talen, dy't yndield wurde by de Westsemityske talen. De Noardwestsemityske talen falle útinoar yn twa subgroepen, de Arameeske talen en de Kanaänityske talen, mei dêropta ferskate talen dy't binnen de groep isolearre binne, lykas it Amoritysk. De bekendste Noardwestsemityske talen binne it Hebriuwsk, Fenisysk, Arameesk en Syrysk. Alle útstoarne talen meirekkene binne der likernôch 42 Noardwestsemityske talen, dy't hjoed de dei mei-inoar sa'n 61/2 miljoen sprekkers hawwe.
Taalkundige akseptaasje
De term 'Noardwestsemitysk' waard yn 1908 yntrodusearre troch de Dútske taalkundige Carl Brockelmann. As taalgroep binne de Noardwestsemityske talen tsjintwurdich frij algemien akseptearre. Inkeld de promininte taalkundewebside Ethnologue erkent de jildichheid fan 'e Noardwestsemityske talen net. Ynstee smyt men dêr de Kanaänityske talen op ien bulte mei de Arabyske talen om 'e 'Súdlik Middensemityske' of 'Arabo-Kanaänityske' taalgroep te foarmjen, dy't dan yn 'e mande mei de Arameeske talen yndield is by de Middensemityske talen.
Skiednis
De Noardwestsemityske talen binne de lânseigen talen fan 'e Levant. Dy talen ûntjoegen har wierskynlik yn 'e iere Brûnstiid út it Proto-Semitysk. It ierste skriftlike bewiis fan it bestean fan 'e taalgroep wurdt foarme troch eigennammen dy't identifisearre binne as Amoritysk, oerlevere yn teksten út 'e midden fan 'e Brûnstiid, dy't fierder yn it Sûmearysk en it Akkadysk skreaun binne. De ierste koherinte teksten yn in Noardwestsemityske taal binne fan 'e ein fan 'e Brûnstiid ôf oerlevere yn it Oegaritysk, de taal fan it Keninkryk Oegarit en de stêd mei deselde namme. Tsjin 'e tiid fan 'e ynstoarting fan it ynternasjonaal stelsel oan 'e ein fan 'e Brûnstiid dûke ek de earste teksten yn it Arameesk op, oan it begjin fan 'e Izertiid folge troch teksten yn it Fenisysk en Hebriuwsk.
Oan it begjin fan it earste milennium waard it Fenisysk troch keaplju en kolonisten út Fenysje troch it hiele Middellânske-Seegebiet ferspraat. De wichtichste Fenisyske koloanje wie Kartago, yn it hjoeddeistige Tuneezje, dat neitiid útwoeks ta in grut ryk yn it Westlik Bekken fan 'e Middellânske See. De taal fan it Kartaachske Ryk wie it Punysk, dat him út it Fenisysk ûntjûn hie. It Fenisyske skrift wie fan krúsjaal belang foar de ûntwikkeling fan 'e Westerske kultuer, mei't har dêrút it Grykske alfabet, it Latynske alfabet, en de Arameeske, Syryske en Arabysk-Perzyske skriften ûntwikkelen. Yndirekt gou itselde foar de Germaanske runen en it Syrillyske alfabet.
Yn deselde tiid ferkrong it Aldarameesk oer in perioade fan iuwen it Akkadysk as lingua franca yn it Midden-Easten. Tsjin 'e sechsde iuw f.Kr. hie it Arameesk (yn 'e foarm fan it Klassyk Arameesk) de measte oare Noardwestsemityske talen ferkrongen en ta útstjerren dreaun, dêrby perfoarst holpen troch de deportaasjes fan hiele etnyske groepen yn 'e tiid fan it Assyryske en it Babyloanyske Ryk (lykas de Babyloanyske Ballingskip). It Hebriuwsk wie troch de âlde Israeliten brûkt om harren religieuze teksten yn te skriuwen, mar neitiid waarden dy yn ferskate fariëteiten fan it Arameesk skreaun. It Hebriuwsk stoar nei alle gedachten tusken de twadde en de fjirde iuw (nei Kristus) hielendal út as sprektaal, mar it waard beholden as liturgyske taal fan it joadske leauwe.
Nei't de Fruchtbere Healmoanne yn 'e sânde iuw ferovere wie troch moslims út it Arabysk Skiereilân, dy't it ta in ûnderdiel fan harren Islamityske Ryk makken, begûn it Arabysk dêr it Arameesk stadichoan te ferkringen. Ien Arameeske taalfariant, it Syrysk, bleau beholden as de liturgyske taal fan 'e Syrysk-Otterdokse Tsjerke. Oare farianten wurde ek hjoed de dei noch sprutsen yn etnyske enklaves dy't ferspraat binne oer Syrje, súdeastlik Turkije, noardlik Irak en noardwestlik Iraan. Fan 'e njoggentjinde iuw ôf waard it Hebriuwsk wer nij libben ynblaasd, en nei de stifting fan 'e Steat Israel, yn 1948, waard it de offisjele taal fan dat lân.
Underferdieling
It Amoritysk stiet los fan sawol de Arameeske talen as de Kanaänityske talen, en it Oegaritysk wie, sa is it tinken no, wierskynlik in lette foarm fan it Amoritysk. (Der binne lykwols ek noch genôch taalkundigen dy't it Oegaritysk by de Kanaänityske talen yndiele.)