cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moai Skyld
Libben
Moai Skyld en Giet-Foarút krigen sân bern, wêrûnder fjouwer famkes en trije jonges. Ien famke en ien jonkje stoaren lykwols koart nei de berte. Neffens de gewoanten fan har folk knipte Moai Skyld nei dat barren as teken fan rou har lange hier ôf en makke mei in mês sneden yn har earms, skonken en antlit. Dêrnei doarme se sûnder iten of drinken om oant de pine wat belune. Yn dy tastân krige Moai Skyld in fizioen fan in frou dy't har nei in eameldersnêst ta brocht. De frou fertelde har dat se medisynfrou wurde moast, en dat se de rânen fan it nêst oanharkje moast en dan in winsk dwaan. Dêrop die Moai Skyld wat har sein waard en frege om lok en in goed libben. Neitiid naam hja de eamelders foar har geastegids oan.
As medisynfrou behannele Moai Skyld de sykten fan leden fan har folk mei tradisjonele genêswizen en medisinale planten. Teffens hie se de rol fan riejouster. Sa't mank de Krieën wizânsje wie, waard se foar har tsjinsten net yn jild betelle, mar yn geskinken, lykas tabak, wapitytosken, klean fan bizonhûd en iten. Troch it ferstjerren fan Giet-Foarút waard Moai Skyld yn 1919 widdo. Hja wie nau belutsen by it grutbringen fan har njoggen beppesizzers. Yn 1944 kaam Moai Skyld sels te ferstjerren, yn 'e âlderdom fan 88 jier.
Biografy
Foar har dea waard hja fia in tolk en mei gebrûk fan gebeartetaal ynterviewd troch de Amerikaanske auteur Frank B. Linderman, dy't oan 'e hân dêrfan har libbensferhaal optekene en yn 1932 publisearre ûnder de titel Red Mother. Mooglik wie dat it earste detaillearre ferslach fan in froulik Yndiaansk libben dat ea yn boekfoarm ferskynde. It wurk waard yn 2003 werútjûn troch de Universiteit fan Nebraska ûnder de titel Pretty-Shield: Medicine Woman of the Crows, mei in wurd foarôf dat skreaun wie troch Moai Skyld har beppesizzer Alma Hogan Snell. Moai Skyld har ferhaal waard ek ferteld yn 'e dokumintêre Native Spirit and the Sundance Way, út 2007.
Richard Doll
thumb|right|Richard Doll Professor Sir William Richard Shaboe Doll (Londen, 28 oktober 1912 – Oxford, 24 july 2005) wie in Britsk epidemiolooch.
Doll wie ien fan de earsten dy't bewiisde dat it smoken fan tabak longkanker feroarsaket en it risiko op hert- en fetsykten fergruttet. Yn de jierren fjirtich naam longkanker bot ta. Mun miende doe yn it generaal dat dat fan it asfaltearjen fan wegen, útlitgassen en Röntgenapparatuer kaam. Yn 1948 die Doll in case-control stúdzje nei longkanker. It die bliken dat smoke de wichtichste oarsaak fan longkanker wie, en dat it risiko op longkanker bot grutter waard mei it tal sigaretten dat smookt waard. Hy hâlde doe sels op mei smoken. De earste jierren waard syn ûndersyk amper leaud, hoewol't de Amerikaan Wynder en de Nederlanner W.F. Wassink te ferlykjen resultaten publisearren. Letter die bliken dat it ferbân tusken smoken en longkanker al yn 1943 troch ûnder oaren de nazi-artsen Schairer en Schöniger ûntdutsen wie. Yn 1954 sette Richard Doll de British Doctors Study op. Dy prospektive kohort-stúdzje liet nochris sjen dat smoken grif longkanker feroarsaakje kin.
Doll krige in soad prizen foar syn wittenskiplik wurk en yn 1971 is er troch de Britske keninginne ta sir beneamd.
Krityk
Nei syn dea ûntstie der striderij oer in part fan syn wurk. It die bliken dat er lange tiid jild bard hie fan gemyske bedriuwen waans produkten er foar de rjochtbank ferdigene hie. Hy barde bygelyks US$ 1,500 op in dei fan de Monsanto Company foar tsjinsten dy't fan 1976 oant 2002 duorren. Hy barde ek fan Chemical Manufacturers Association, Dow Chemicals en ICI. Syn ferdigeners sizze dat syn bannen mei de yndustry by saakkundigen bekend wie en dat syn oardiel oer produkten objektyf wie en net altyd yn it belang fan de bedriuwen dy't him rieplachten. Hy wie sels fan betinken dat meiwurkjen mei bedriuwen nedich wie om in goed oardiel oer harren produkten te krijen.
Homme Hoytema
Homme Hoytema (Hylpen?, ±1650 – ?, ?) wie in Frysk dichter en hat him ûnderskieden trochdat er yn it Hylpersk dichte. Hy wie sa goed as seker in neisiet fan Hoyte Uninga fan Hoytema, dy't yn 1573 grytman wie fan Hasker Fiifgea en op befel fan Caspar de Robles de opstân op De Jouwer delbêde hie en as dykgraaf fan Wymbritseradiels seediken mei De Robles, Julius fan Dekama, Dr. Hector fan Aylva, Douwe fan Roorda en Sicke fan Albada, riedshearen fan it hof gearkamen op it blokhûs fan Starum foar de oanlis fan in nije slûs dêre.
Homme Hoytema wurke ek by it dykswêzen as opsjenner yn 1672. As sadanich skreau hy twa fersen, ien yn it Hollânsk, de oare yn it Hylpersk foar in seldsum boekje, dat komt fan Epemastate yn Ysbrechtum en dêr't mar ien eksimplaar fan bekend is. It boekje wurdt bewarre yn it Ryksargyf yn Ljouwert. It hjit Afdeelinge van de Zeedijcken der contributie van Wijmbritseradeel en de bijbehoorende steden, en waard opmakke út de dykregisters (25 juny 1657) mei meiwitten fan Ringnerus Gravius en Annius Jacobi Haersma.
Kiona (Washington)
Kiona is in gemeentefrij plak yn Benton County yn de Amerikaanske steat Washington. It plak leit besuden tsjin Benton City, sa'n 17 km bewesten Richland. De rivier de Yakima en Rykswei Yntersteat 82 skiedt dizze 2 plakken. De namme Kiona is in yndiaansk wurd wat brune heuvels betsjut. Yn 1888 boude it Noard Pasifysk Spoar (Northern Pacific Railway) in stasjon hjir en meitsje it mooglik foar boeren om harren produkten nei de merke te bringen. Mais, ierappels, weet, luserne en apels wiene de foarnamste gewoeksen. It drûge klimaat hjir makke it dreech om te buorkjen, dus waard der drûchlânbou tapasse. Yn de 1890er jierren waard wetter fan de rivier de Yakima troch in nij groeven feart brocht nei Kiona en meitsje it better gewoeksen te ferbouwen. Dit luts mear minsken nei de omkriten ta. Yn 1907 boude de Oregon Washington Railroad and Navigation Company in nij spoar en stasjon yn hjoeddeisk Benton City en dat doarp begûn te waaksen. Yn 1917 waard de Yellowstone Trail, in highway dat fan Albany, New York nei Seattle rûn, troch Kiona hinne lein. Dit luts mear minsken. Letter rekke Kiona yn de nederklits dochs Benton City waakste wol wer. Kiona is nea in gemeente wurden. Yn 2002 is de Benton City-Kiona brêge ûnderbrocht yn it National Register for Historical Places.
Lloyd Sherr
Lloyd Sherr (berne 28 febrewaris 1956), ek bekend ûnder syn artystenamme Max Raphael, is in Amerikaanske stimakteur dy't party stimrollen spile hat yn films, op telefyzje en yn fideospultsjes.
Kastiel Mir
It kastiel Mir (Wyt-Russysk: Мірскі замак) is in 16e-iuwsk slot, net fier fan de stêd Mir (oblast Grodno) yn Wyt-Ruslân.
Lloyd Sherr
Wurk
Op tillevyzje spile er Vathek yn W.I.T.C.H., Jibolba yn de searje Tak and the Power of Juju, Everett yn Barnyard en Back at the Barnyard, Heit yn Star Wars: The Clone Wars, en de ferteller yn ''Random! Cartoons''. Hy hat ek ferteld by fideo's fan Scientology.
Kastiel Mir
Skiednis
Yn it begjin fan de 16e iuw waard in sitadel oanlein, omfieme troch in warmuorre en fiif tuorren.
Lloyd Sherr
Wurk
Sherr spile ek Fillmore yn Cars, nei it ferstjerren fan George Carlin yn 2008, en yn Cars 2 en Cars 3 en ûnder oaren yn de fideospultjses Cars 2: The Video Game en Disney Infinity''.
De artystenamme fan Sherr is in kombenaasje fan de nammen fan syn bern: Max en Raphael.
Kastiel Mir
Skiednis
De swiere muorren en sjitgatten fan it kastiel tsjûgje fan de funksje as ferdigeningskompleks. Sûnt it jier 2000 heart it kastiel by it wrâlderfgoed fan UNESCO. It is mei goatyske, renêssânse en barokke elememinten in foarbyld fan de arsjitektuer út de tiid fan de Poalsk-Litouske tiid.
Wisties
Wisties (inkeltal: Wistie) binne in fiktyf ras fan semy-yntelliginte bûtenierdske wêzens út 'e Star Wars-franchise, dy't yntrodusearre waarden yn 'e tillefyzjefilm Caravan of Courage: An Ewok Adventure (1984). Hja komme fan 'e moanne Endor. It binne lytse, humanoïde wêzentsjes fan likernôch 10 sm heech, mei in oranje hûd dy't by nacht in fel ljocht útsmyt. Wisties wurde dêrom ek wol it "fjoerfolk" neamd, of "fjoerelfkes". It wichtichste ferskil kwa lichemsfoarm tusken minsken en Wisties, ôfsjoen fan 'e grutte, is dat Wisties mar trije fingers oan eltse hân en trije teannen oan eltse foet hawwe.
Wisties libje yn 'e wâlden fan Endor, krektlyk as de Ewoks, de wichtichste soarte fan bûtenierdske wêzens op 'e moanne. It binne fûleindige ferdigeners fan harren territoarium, wêrby't se der net foar tebekskrilje om wêzens oan te fallen dy't hûnderten kearen sa grut binne as sysels. Wisties binne gauris bûnsgenoaten fan 'e Ewoks. Dyselden drage yn gefjochten mei ynkringers soms pûden mei hiele swaarmen Wisties deryn by har, dy't se dan in fijân nei de holle smite. As de pûde it doel rekket, komme de Wisties foar 't ljocht, dy't de fijân oanfalle. Hoewol't se lyts binne, kinne se kwetsbere plakken lykas eagen en earen bot skea tabringe. Ek liede se fijân ôf troch dyselde om 'e holle hinne te gûnzjen, sadat de Ewoks oanfalle kinne.
Nei de oername fan Lucasfilm troch Disney yn 2012 waard Caravan of Courage, lykas in protte iere Star Wars-spin-offs, út 'e Star Wars-kanon skrast. Wisties waarden lykwols yn 'e kanon reyntrodusearre yn it fideospultsje Star Wars: Battlefront II (2018), wêryn't ek de gearwurking tusken Ewoks en Wisties yn gefjochtssitewaasjes fêstlein waard.
Katolikon
thumb|Kleaster [[Hosios Lukas by Delfy; de koepeltsjerke op de eftergrûn is it katolikon]] In katolikon (fan it Grykske Καθολικον, katholikon‚ 'it algemiene') is yn de Eastersk-otterdoksy de haadtsjerke fan in kleaster en de katedraal fan in diosee.
De gemeenteromte (yn it skip) fan in otterdokse tsjerke, tusken de narteks en it hillichdom, wurdt ek wol katolikon neamd.
Jan de Groot
Jan de Groot (Weidum, 15 septimber 1922 - Weidum, 20 oktober 2013) wie in aktyf keatser tusken 1940 - 1957. Wie 6 kear kening en helle 142 punten foar it ivich keatsklassemint.
Evita Pozzi
Evita Pozzi, skûlnamme fan Eva Maria Reali (Apûlje, 15 febrewaris 1984), is in rêstend Italjaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Apûlysk komôf. Neffens har offisjele opjefte is se 1.67 m lang, mei in gewicht fan 53 kg en kupmaat 36DD, dêr't se oan kommen is troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean.
Libben en karriêre
thumb|left|Evita Pozzi yn 2013 Pozzi waard yn 1984 berne yn 'e Italjaanske regio Apûlje, de "hakke" fan 'e Lears fan Itaalje. Hja sette har karriêre útein as fotomodel, mar begûn al rillegau neaken te posearjen foar manljusblêden. Dêrta liet hja har boarsten fergrutsje fan in C-kup ta in dûbel-D-kup. Yn in fraachpetear fertelde se dat in freon fan harres har boarsten Flora en Albenga doopt hat, nei twa heuvels yn Toskane dy't ferneamd binne op har natoerskientme.
Yn 2010 makke se har debút yn in pornografyske film fan regisseur Silvio Bandinelli. Dêrby naam se de skûlnamme Evita Pozzi oan, gearstald út Evita, de ferlytsingsfoarm fan har eigen foarnamme Eva, en Pozzi, de efternamme fan 'e legindaryske Italjaanske pornostjer Moana Pozzi. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile hja neitiid yn 24 pornofilms, benammen fan Italjaanske labels, lykas de Mario Salieri Entertainment Group, PigItalia en Showtime. Yn 2012 stiek Pozzi lykwols de Atlantyske Oseaan oer, om troch te kringen yn 'e Amerikaanske pornoyndustry. Dêrby wurke se û.m foar sokke foaroansteande studio's as Hustler Video en Pure Play Media, mar folle mear wie se yn 't spier foar Amerikaanske pornosites op it ynternet, wêrûnder Naughty America en Reality Kings.
The Breakfast Club (betsjuttingsside)
"The Breakfast Club" of "Breakfast Club" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Bestjoerlike yndieling fan Sweden
thumb|De provinsjes fan Sweden De bestjoerlike yndieling fan Sweden bestiet hjoeddedei út provinsjes (län en landsting) en gemeenten (kommuner).
Provinsjes
Sweden is opdield yn 21 provinsjes (län) dy't elts bestjoerd wurde troch in fertsjintwurdiger (landshövding) fan de sintrale oerheid. De provinsjes binne benammen dwaande mei it koördinearjen fan lokale oerheden, mar hat ek op inkelde oare mêden ferantwurdlikens.
Op itselde nivo as de provinsjes binne de 20 saneamde sekundêre gemeenten (landsting) mei elts in ferkiesber parlemint (landstingsfullmäktige) dat op syn bar in regear (landstingsstyrelse) kiest. Dizze sekundêre gemeenten binne ferantwurdlik foar saken lykas sûnenssoarch, iepenbier ferfier en romtlike oardening.
Gemeenten
Under de provinsjes binne der 290 primêre gemeenten (kommuner) dy't ferantwurdlik binne foar de measte lokale foarsjennings, wêrûnder skoallen en helptsjinsten. De gemeenten hawwe in keazen gemeenterie dy't in gemeentebestjoer beneamt. De gemeentlike ferkiezings binne om de fjouwer jier en altyd tagelyk mei de nasjonale ferkiezings, op de twadde snein fan septimber.
Idzert fan Burmania (1655-1708)
Idzert fan Burmania (Ferwert, 25 oktober 1655 - dêre, 4 desimber 1708) wie in grytman út it laach Fan Burmania. Hy wie de soan fan Jarich fan Burmania en His fan Camstra.
Biografy
Idzert waard op 29 april 1696 beneamd as grytman fan Raerderhim en op 14 maaie 1701 as grytman fan Ferwerderadiel oant syn ferstjerren yn 1708. Syn namme en dy fan syn frou steane op in Ferwerter sinnewizer út 1704.
Idzert troude op 25 jannewaris 1680 mei Teth Catharina fan Eysinga (doopt yn Wurdum op 25 oktober 1650, ferstoarn 4 jannewaris 1690). Hja wie in dochter fan Frans fan Eysinga en Aaltje fan Eysinga. Se krigen seis bern:
Nei it ferstjerren fan syn earste frou boaske Idzert yn 1694 Anna Doedt fan Schwartzenberg en Hohenlansberg (1668 - 24 augustus 1714) in dochter fan George Wilco fan Schwartzenberg en Hohenlansberg en Helena Maria fan Schwartzenberg. Anna wie widdo fan Hobbe fan Aylva (1645-1792) soan fan Ulbe fan Aylva en Hylck fan Lycklema. Ut dit houlik fan Idzert en Anna kamen fiif bern
Majoar
In majoar is in haadofsier fan middelhege rang yn 'e nasjonale kriichsmacht fan in soad lannen. Dizze rang komt foar by de lânmacht, de loftmacht, de maresjesee en de mariniers. De ekwivalinte rang by de marine is luitenant-op-see 1e klasse, wylst yn guon lannen de ekwivalinte rang by de loftmacht squadron leader is. De oansprektitel fan in majoar is "majoar". De boppelizzende rang is luitenant-kolonel, en de ûnderlizzende rang is kaptein. Dêrmei is majoar de leechste haadofsiersrang.
Etymology
De term 'majoar' komt fan it Latynske wurd maior, dat "grut" betsjut. Oarpronklik wie de rang 'sersjant-majoar' ("grut-sersjant"), mar it 'sersjant'-diel ferdwûn meitiid út dizze rangoantsjutting; letter waard de folsleine namme sersjant-majoar op 'e nij ynfierd, mar doe as ûnderofsiersrang. Yn it Nederlânske leger jouwe majoars befel oan kompanjyen (hoewol't kompanjykommandanten by de ynfantery gauris kapteins binne). Teffens hawwe plakferfangende bataljonskommandanten de rang fan majoar.
Skematysk oersjoch
Oersjoch fan 'e majoarsrangen mei ekwivalinten yn oare kriichsmachtûnderdielen:
Yn 'e Nederlânske kriichsmacht
(oansprektitels kursyf werjûn)
Katedraal fan St Davids
De Katedraal fan St David's (Welsk: Eglwys Gadeiriol Tyddewi; Ingelsk St David's Cathedral) is in Anglikaanske katedraal yn St David's yn Wales yn Ingelân. It is de biskopstsjerke fan it bisdom St Davids.
Skiednis
Yn de sechde iuw stifte de abt fan Menevia, Sint-David, op it plak in kleastermienskip. Nettsjinsteande it grutte tal oerfallen tusken 645 en 1097 fan û.o. Wytsings bleau it sa'n wichtich religieus sintrum, dat kening Alfred de help fan it kleaster ynrôp om it yntellektuele libben fan it keninkryk Wesseks wer op 'e gong te krijen. In soad fan de biskoppen waarden fermoarde troch de plonderjende lju, ynklusyf biskop Moregenau yn 999 en biskop Abraham yn 1080. De stien fan it grêf fan de lêstneamde biskop, bekend as de "Abraham Stien", is mei iere Keltyske symboalen fersierd en wurdt tsjintwurdich útstald yn de Cathedral Exhibition yn it poartegebou (Porth-y-Tŵr).
Nei't it gebiet ûnder Normandysk bewâld foel, beneamde kening Hindrik I yn 1115 biskop Bernard as biskop fan St Davids. Dy ferbettere de omstannigheden yn it kleaster en joech opdracht ta de bou fan in nije katedraal. Yn 1123 ferliende paus Calixtus it kleaster privileezjes, dy't fan it kleaster in drok besocht pylgerssintrum foar de westlike wrâld makken. De paus hie ornearre dat twa pylgerreizen nei de skryn fan Sint-David lyk stie oan ien nei Rome en trije pylgerreizen nei it kleaster stiene lyk oan ien nei Jeruzalim. De bou fan de katedraal eine gaueftich en biskop Bernard koe de katedraal yn 1131 ynwije. In besite oan de katedraal yn 1171 fan Hindrik II soarge foar noch mear oanrin en de needsaak fan in noch gruttere katedraal.
Bou katedraal
Mei de bou fan de hjoeddeiske katedraal waard yn 1181 útein set. Net lang dêrnei waard de katedraal foltôge. Al yn 1220 stoarte de nije toer yn en in ierdskodding brocht yn 1247/1248 skea. Under biskop Gower (1328-1347) fûnen nije feroarings plak. Ut dy tiid binne it doksaal en it biskoplike paleis (as ruïne) bewarre bleaun. Biskop Adam Houghton (1362-1389) en hartoch Jan fan Gint setten yn 1365 mei de bou fan it Sint-Marijekolleezje (St Mary's Colleg) en in kapel útein. Hy liet letter ek oan de noardlike kant fan it 12e-iuwske tsjerkeskip de kleastergong oanbouwe.
It kleasterkompleks waard folslein troch in muorre omklamme. De iennige poarte dy't bewarre bleau, Porth-y-Twr, iepenet de wei fan de katedraal nei it stedssintrum. Muorren en poarte datearje út likernôch 1300. Under it episkopaat fan Edward Vaughan (1509-1522) waard de Kapel fan de Hillige Trije-ienheid boud mei it waaierferwulft, dêr't fan sein wurdt dat it dat fan it King's College yn Cambridge beynfloede hat. Hast yn deselde snoarje waard yn it tsjerke it dak en it plafond fan Iersk iken boud (1530-1540).
De brek mei de Roomsk Katolike Tsjerke troch kening Hindrik VIII makke yn 1536 in ein oan de kleastermienskip. Ek kaam der in ein oan de ferearing fan Sint-David. Biskop Barlow liet fan David's skryn de juwelen ferwiderje en beslach lizze op de reliken om dêrmei it byleauwe te bestriden.
De stifting fan it Mienebest fan Ingelân ûnder Oliver Cromwell hie in soad ynfloed op katedralen en tsjerken yn it lân, benammen yn St Davids. De troepen fan Cromwell holden tige hûs yn St David's. Se fernielden de katedraal en lutsen it lead fan it dak fan it biskoplik paleis en dielen fan de katedraal, sadat it ferfal syn yntrede die.
Hjoeddeiske katedraal
Pas yn de 18e iuw waarden der wer plannen ûntwikkele foar it behâld fan teminsten in diel fan it kleasterkompleks. De Welske arsjitekt John Nash krige yn 1793 de opdracht om de fernielings fan twa iuwen earder oan it westlik front wer yn oarder te meitsjen. Foar dat doel fernielde er lykwols de ramen fan de kapel fan it Marijekolleezje (St Mary's College) om it maaswurk foar it nije westlike front te brûken. Al gau die bliken dat de kwaliteit fan syn wurk net al te bêst wie (lykas dat earder ek al it gefal wie by syn wurk oan it kapittelhûs). Al binnen in iuw wie it westlik front brekfallich en moast it hiele gebou tusken 1862 en 1870 troch George Gilbert Scott restaurearre wurde. De restauraasje fan de eastlike Marijekapel (Lady's Chapel) folge yn 1901 en de eastlike kapellen koene mei in legaat fan grevinne fan Maidstone yn de jierren 1901-1910 restaurearre wurde.
Ynterieur
It bekken fan it doopfont stamt mooglik nog út de tiid fan foar de Normandyske oermastering. De basis is fan lettere tiid en 13e-iuwsk.
It koerstuolte stamt út de lette 15e en begjin 16e iuw. Ien fan de stuollen draacht it keninklik wapenskyld, om't de regearende foarst(inne) lid fan it kapittel is. De miserikordes litte moai 16e iuwsk fykwurk sjen.
De oan it begjin fan de 13e iuw boude en troch biskop Gower yn de 14e iuw ferboude Thomas Becket-kapel hat noch in ier-goatyske dûbele piskina. Boppe de kapel is de katedrale bibleteek. De yn de perpendicular styl boude Trije-ienheidkapel hat in waaierferwulft. Yn de kapel leit biskop Edward Vaughan (1509-1522) begroeven. It tsjintwurdige alter en de opbou binne gearstald fan midsiuwske fragminten. It retabel efter it alter steld de apostels Jacobus, Andréus, Petrus en Paulus foar. Yn in nis fan wat oarspronklik in 12e-iuwske bûtenmuorre wie stiet in kist mei de bonken fan Sint-David en Sint-Justinianus.
Súdlik fan de Marijekapel is de Sint-Edward de Belider-kapel. Nei't de troepen fan Cromwell yn 1648 it dak fan de kapel fernielden troch it lead der ôf te skuorren ferfoel de kapel. Oan it begjin fan de 20e iuw waard de kapel restaurearre. De grevinne fan Maidstone dy't mei in legaat de restauraasje mooglik makke leit hjir begroeven. De eastlike Marijekapel stamt oarspronklik út de 13e iuw en waard yn de 16e iuw troch biskop Vaughan ferboud. Nei't ek dêr yn it midden fan de 17e iuw it daklead ôfskuord waard stoartte it ferwulf healwei de 18e iuw yn. Ek de Marijekapel, dêr't noch in soad midsiuwske saken te sjen binne, waard oan it begjin fan de 20e iuw restaurearre.
Iuwenlang wie foar de kristenheid de skryn fan Sint-David in wichtich doel foar in pylgerstocht. Mei de reformaasje kaam in ein oan dy tradysje. Yn septimber 2010 naam de dekaan fan de katedraal it ynysjatyf om jild yn te sammeljen foar it herstel fan it midsiuwske hillichdom. Ferskate keunstners út Wales krigen de opdracht om it wurk út te fieren. Op de foarkant fan de restaurearre skryn waarden yn de nissen trije ikoanen oanbrocht. Se stelle fan lofts nei rjochts Sint-Patrick, Sint-David en Sint-Andreus foar. Achter it hillichdom binne noch twa ikoanen, dy't de mem fan Sint-David, Sint-Nonna, en Sint-Justinianus foarstelle. In mei in blauwe himel en gouden stjerren beskilderde baldekyn boppe de skryn besiket de orizjinele 13e-iuwske konstruksje te reprodusearjen. Ek waarden der nije relykhâlders makke foar de reliken fan Sint-David en Sint-Justinianus.
Oargel
It oargel fan de katedraal waard yn it jier 2000 boud troch de firma Harrison & Harrison út Durban. Dêrby waard âlder piipmaterjaal brûkt fan it âlde oargel fan Peter Willis. It oargel hat 53 registers op fjouwer manualen en pedaal. De spyl- en registertraktueren binne mechanysk.
Idzert fan Burmania (1594-1632)
Idzert fan Burmania (17 septimber 1594 - 5 desimber 1632) wie in grytman út it laach Fan Burmania.
Hy wie de soan fan Sjuck fan Burmania en Cnier fan Douma. Idzert waard yn Britsum begroeven.
Op 6 febrewaris 1613 wurdt hy neamd as studint yn Frjentsjer as Edsardus à Burmania. Fan 1622 oant 1632 wie hy grytman fan It Bilt. Syn namme stiet op de klok fan Dronryp. Idzert troude op 2 septimber 1620 yn Bitgum mei Suzanna fan Schwartzenberg en Hohenlansberg († 25 july 1624) in dochter fan George Wolfgang fan Schwartzenberg Hohenlansberg en Doedt fan Holdinga. Nei it ferstjerren fan syn earste frou wertroude Idzert op 11 juny 1626 mei Jel fan Cammingha ( ± 1610 - 21 febrewaris 1635), dochter fan Jarich fan Cammingha en Jetscke fan Mockema.
Ut dit twadde houlik kamen twa bern:
Annie Oakley
Annie Oakley, wiere namme: Phoebe Ann Moses (North Star (Ohio), 13 augustus 1860 – Greenville (Ohio), 3 novimber 1926), wie in Amerikaansk skerpskutter fan etnysk Ingelsk komôf, mei in bjusterbaarlik grut talint. Se waard ferneamd troch de sterke staaltsjes dy't se sjen liet by har optredens yn 'e Wyldwestshow fan Buffalo Bill Cody. Har meast ferneamde trúk wie om in spylkaart ûnderskate kearen efterinoar op 'e râne te reitsjen en dan noch ferskate gatten yn 'e platte kant te sjitten foar't er de grûn rekke – en dat die se mei in gewear, fan in ôfstân fan 90 foet (±27½ m). Hja waard ûnbidige populêr, net inkeld yn 'e Feriene Steaten, mar ek om utens, en sadwaande wurdt hja wol de earste Amerikaanske froulike superstjer neamd. Nei har dea waarden der ferskate toanielstikken, films en tillefyzjesearjes oer har libben makke; de bekendste dêrfan is de musikal Annie, Get Your Gun (bekend fan it nûmer There's No Business Like Show Business), dy't yn 1946 foar it earst op Broadway opfierd waard, en dêr yn 1999 op 'e nij iepene.
Klemenstsjerke (Moskou)
De Tsjerke fan de Hillige Martler Klemens, Paus fan Rome (Russysk: Храм священномученика Климента, Папы Римского) is in barokke tsjerke yn Moskou, Ruslân. De otterdokske tsjerke falt ûnder it Moskovoretsky dekanaat fan it bisdom Moskou en waard ferneamd nei paus Klemens I. It is de grutste tsjerke fan it distrikt Zamoskvoretsje. Om't it belangrykste alter wijd waard oan de transfiguraasje fan de Hear stiet de tsjerke ek bekend ûnder de namme Transfiguraasjetsjerke (Преображенская церковь).
Skiednis
Yn skriftlike boarnen wurdt de tsjerke foar it earst yn 1612 neamd. Dat wie doe noch in houten tsjerke. De earste stiennen tsjerke op it plak datearre fan 1657. De tsjerke waard op 'e nij boud yn 1720 en yn de jierren 1756-1768 waard der in refektoarium en klokketoer tafoege. De tastimming om de âlde tsjerke ôf te brekken en oant 1769 te ferfangen troch de hjoeddeiske, mei fiif koepels bekroande, barokke tsjerke folge yn 1762. thumb|left|220px|De Klemenstsjerke yn 1881 (N.A. Naidenov De Klemenstsjerke hie te lijen fan de brân fan Moskou yn 1812. De skea oan de Klemenstsjerke bleau lykwols beheind ta it eksterieur, mar om't de parochy sa earm wie waard de tsjerke troch it bisdom op de list fan de fjirtjin tsjerken set dy't de measte help nedich hie, sadat yn in jier tiid de skea wer ferholpen wie.
Annie Oakley
Jonkheid
Oakley waard yn 1860 berne yn in blokhutte yn 'e wyldernis fan Darke County, likernôch 5 myl eastlik fan wat no North Star is, yn 'e steat Ohio. Har âldelju wiene Jacob Moses en Susan Wise, in pear Quakers dy't mear as tritich jier skeelden, en dy't oarspronklik út Pennsylvania kamen. Oakley hie ien âldere suster, dy't fan Sarah Ellen hiet. Har heit, dyt berne wie yn 1799 en yn 'e Oarloch fan 1812 noch meifochten hie tsjin 'e Britten, kaam yn 1866 te ferstjerren oan longûntstekking, wêrnei't har mem wertroude mei in Daniel Brumbaugh, noch in dochter (Emily) krige, en op 'e nij widdo waard.
Yn 1870, doe't se njoggen jier wie, waard Oakley mei Sarah Ellen opnommen yn 'e Darke County Infirmary, in soarte fan weeshûs, mei't har mem te earm wie om foar harren te soargjen. De man dy't it tafersjoch oer de Infirmary hie, in Samuel Crawford Edington, fûn doe in plak foar har by in pleatslik gesin, dêr't se as in soarte fan au-pair helpe moast by de fersoarging fan in lyts jonkje, yn ruil foar it nea neikommen ûnthjit fan 'e betelling fan fyftich sint wyks en it krijen fan ûnderwiis. Twa jier lang brocht se troch yn in sitewaasje dy't praktysk op slavernij delkaam, wêrby't se boppedat sawol lichaamlik as geastlik mishannele waard. Yn har autobiografy fertelde Oakley letter hoe't se bygelyks in kear winterdeis yn 'e friezende kjeld op bleate fuotten bûtensletten wie om't se yn 'e sliep fallen wie by it dwaan fan hantwurk. Nea hat se lykwols de namme fan dat gesin neame wollen. Uteinlik waard se yn 1872 weriene mei har eigen famylje, nei't har mem foar de trêde kear troud wie, no mei in Joseph Shaw.
Klemenstsjerke (Moskou)
De Klemenstsjerke yn de Sovjet-tiid
Yn de Sovjet-tiid bleau de Klemenstsjerke oant 1929 foar de earetsjinst iepen. Dêrnei waard it gebou oan de Lenin-bibleteek jûn om materjaal op te slaan.
Weromjefte en restauraasje
Yn 2008 waard de tsjerke, wêrfan't it eksterieur goed bewarre bleau wie en it ynterieur ek ta in sekere hichte, oerdroegen oan de otterdokske mienskip. Mei finansjele help fan de Moskouse oerheid waard in restauraasje oan de fertutearzge tsjerke útfierd. Foar de tsjerketsjinsten waard ynearsten it noardlike skip brûkt. Op 27 septimber 2014 fûn de rite fan de grutte konsekraasje fan de restaurearre tsjerke troch patriarch Kirill plak.
Annie Oakley
Jonkheid
Fanwegen de earmoede dêr't se yn opgroeide, krige Oakley mar in bytsje ûnderrjocht, al learde se as folwoeksene noch wol op beskate mêden by. Har eigen efternamme skreau se as "Mozee", hoewol't dy yn 'e measte argyfstikken as "Moses" stavere wurdt. Oakley gie al fan jongs ôf oan mei fjoerwapens om. Tsjin 'e tiid dat acht jier wie, gie se op eigen manneboet op jacht en ferkocht it sketten en yn strûpen fongen wyld oan omwenjenden en letter oan hotels en restaurants, om mei it dêrfoar ûntfongen jild har mem by te stean. Om har fyftjinde hinne hie se op dy manear har memme hypteek ôfbetelle. Op dy manear krige se rillegau bekendheid yn har diel fan Ohio.
Faam as skerpskutter
Yn it neijier fan 1875 kaam de Ierske ymmigrant Francis E. Butler (1850-1926) del yn Cincinnati. Hy wie in rûnreizgjend skerpskutter, dy't mei de pleatslike hoteleigner Jack Frost in weddenskip fan $100 (yn tsjintwurdich jild goed $2.100) oangie dat er eltse pleatslike skerpskutter de baas koe dy't Frost tsjin him yn 't fjild bringe koe. Hy seach raar op doe't Frost mei in fyftjinjierrich famke fan 1.52 m oankaam. Lang gie it sjitten lykop, mar Butler miste syn 25ste skot, en Oakley skeat harres rekke, dat sa ferlear er syn weddenskip. De úteinlike winner wie lykwols dochs Butler, want hy begûn om Oakley te stykjen, en se trouden op 23 augustus 1876.
Se holden in stikmannich jierren yn Cincinnati ta, dêr't Oakley har artystenamme oannaam. Nei alle gedachten ûntliende hja dy oan Oakley, de wyk dêr't se wennen. Yn 1885 joegen se har by Buffalo Bill's Wild West, de Wyldwestshow fan William Frederick Cody, better bekend as Buffalo Bill. Dêr ûntstie in ûnnoflike rivaliteit tusken Oakley en in oare skerpskutter, Lillian Smith. Oakley ferliet de show sels tydlik, mar kearde werom doe't Smith hat kontrakt ôfrûn wie. Teffens kaam se yn 'e kunde mei it ferneamde Lakota-opperhaad Sittende Bolle, dy't as freon fan Buffalo Bill ek oan 'e show meidie. Mei him sleat se in duorjende freonskip, en úteinlik naam er har sels oan as dochter. Hy joech har de Lakota-namme Watanya Cicilla, dy't oerset waard yn it Ingelsk as Little Sure Shot ("Lytse Rekkesjitster"); dat wie in namme dy't Oakley oan har dea ta brûke soe njonken har artyste- en bertenamme.
Oakley reizge mei de Wyldwestshow nei Jeropa, dêr't se optrede foar û.m. de Britske keninginne Fiktoaria, de Italjaanske kening Umberto I en de Frânske presidint Marie François Sadi Carnot. Se wie sa wis fan harsels, dat se by in optreden yn Dútslân deryn tastimde om 'e jiske fan sigaret ôf te sjitten dy't de doe krekt op 'e troan kommen keizer Wilhelm II tusken de lippen hie. Nei't yn 1914 de Earste Wrâldoarloch útbrutsen wie, waard der sein dat se better de man ynstee fan 'e sigaret sjitte kind hie, en Oakley stjoerde Wilhelm doe wier ek in brief, wêryn't se frege om it trúksje nochris oerdwaan te meien, mar Wilhelm joech net thús.
Yn april 1898, doe't de Feriene Steaten op it punt stiene om mei Spanje yn oarloch te reitsjen, stjoerde Oakley in brief nei de doetiidske Amerikaanske presidint William McKinley, wêryn't se yn gefal oarloch de tsjinsten oanbea fan in ôfdieling fan 50 froulike skerpskutters, dy't harren eigen gewearen en munysje bekostje soene. De Spaansk-Amerikaanske Oarloch briek yndie datselde jiers noch út, mar fan Oakley har oanbod waard gjin gebrûk makke. Yn 1901 waard Oakley der by in wedstryd út sketten troch in njoggenjierrich famke, Ethel Bell Nice, dy't letter mei in Amerikaansk legerofsier troude en doe op dy syn legerbasis de soldaten learde hoe't se mei fjoerwapens omgean moasten. Ek yn 1901 rekke Oakley slim ferwûne by in treinûngemak. Se wie tydlik ferlamme en moast fiif operaasjes oan har rêchbonke ûndergean, mar se klaude wer hielendal by de wâl op. Lykwols hie har beslút, yn 1902, om har werom te lûken út 'e Wyldwestshow, wierskynlik te krijen mei oanduorjende lichaamlike swierrichheden.
Lettere jierren en dea
Nei't se Buffalo Bill's Wild West farwol sein hie, sette Oakley útein mei in nije karriêre as aktrise, wêrby't se op toernee gie mei it toanielstik The Western Girl, dat spesjaal foar har skreaun wie. Dêryn naam se it op tsjin in binde banditen, dy't se mei gebrûk fan pistoal, gewear en lasso te fluch ôf wie.
Yn 1904 publisearre krantemagnaat William Randolph Hearst in misliedend artikel wêryn't beweard waard dat Oakley yn Chicago oppakt wie foar dieverij om in kokaïneferslaving te bekostjen. Yn it echt gie it dêrby om in fariëtee-artyste, dy't doe't de plysje har om har namme frege, brutaalwei antwurde hie dat se fan "Annie Oakley" hiet. Hearst wie dêrfan op 'e hichte, mar negearre it om mear kranten te ferkeapjen. De echte Annie Oakley brocht it folgjende jier grutdiels troch yn 'e rjochtseal, dêr't se 54 fan 'e 55 tsjin ûnderskate kranten oanspande rjochtsaken foar kwealaster wûn. Se ine minder oan skeafergoedings as dat se oan gerjochtskosten útjoech, mar har goede namme wie har wat wurdich. De measte kranten dy't it ferhaal sûnder euvelmoed fan Hearst oernommen hiene, rektifisearren it daliks doe't se fan 'e wiere tadracht op 'e hichte steld waarden, mar Hearst sels stjoerde in ûndersiker nei Darke County ta om yn Oakley har ferline om te wrotten, op 'e sneup nei dingen dy't er tsjin har brûke koe. Hy fûn neat.
Oakley gie troch mei it ferbetterjen fan skerpskuttersrekôrs oant se yn 'e sechstich wie. Yn 1922, doe't se 62 jier wie, skeat se by in wedstryd yn Pinehurst, yn Noard-Karolina 100 klaaiene doelwiten efterinoar fan 15 m ôfstân. Oan 'e ein fan dat jier krigen Oakley en Butler in slim auto-ûngemak, dat har twong om in stielene bûgel om har rjochterskonk te dragen. Mar nei oardel jier opbetterjen begûn se yn 1924 wer nije rekôrs te fêstigjen.
Yn 1925 rekke se lykwols yn 'e minnichte, en op 3 novimber 1926 kaam se yn Greenville, yn Ohio, yn 'e âlderdom fan 66 jier te ferstjerren oan pernisjeuze anemy (kwea-aardige bloedearmoede). Butler wie dêr sa stikken fan, dat er ophold fan iten. Hy stoar achttjin dagen letter, op 21 novimber, yn Michigan. Se waarden njonken inoar begroeven op it Brock Cemetery yn Greenville. Oakley en Butler hiene gjin bern, en Oakley liet inkeld in ûnfoltôge autobiografy nei. Nei har dea kaam oan it ljocht dat se har hiele fortún útjûn hie oan har famylje en oan goede doelen. In grut part derfan hie se stilwei skonken oan 'e striid foar frouljusrjochten yn 'e Feriene Steaten. Letter is besifere dat Oakley geandewei har hiele karriêre mear as 15.000 froulju leard hat om mei fjoerwapens om te gean. Se leaude perfoarst dat soks krúsjaal wie foar froulju, net inkeld as in ferdivedearjende foarm fan lichaamlike en geastlike oefening, mar teffens om harrensels ferdigenje te kinnen.
Steatssekretaris (Amerikaanske steaten)
Yn Firginia, Massachusetts en Pennsylvania, bestiet gjin steatssekretaris mar wol de ekwivalinte funksje fan sekretaris fan it mienebêst. Inkeld yn Alaska, Hawaï en Utah komt dizze of in soartgelikense funksje hielendal net foar; dêr wurde de taken dy't ornaris ta it wurkmêd fan in steatssekretaris hearre, útoefene troch de luitenant-gûverneur. Yn 35 fan 'e 47 Amerikaanske steaten mei in steatssekretaris of in sekretaris fan it mienebêst is dat in amt wêrfan't de beklaaiers by ferkiezings keazen wurde troch it elektoraat. Yn oare steaten wurdt de steatssekretaris oansteld troch de gûverneur of keazen troch it steatskongres.
Hearen XIX
De Hearen XIX (Heeren XIX) wiene it bestjoer fan de Westyndyske Kompanjy (WIC). Dat bestjoer waard foarme troch ôffurdigen fan de keamers dy't dielnamen yn de WIC, plus in ôffurdige út namme fan de Steaten Generaal.
Amsterdam hie acht ôffurdigen, en Seelân fjouwer. De keamers fan Maze (Rotterdam), Noarderkertier en Stad en Lande hiene elk twa ôffurdigen.
De Hearen XIX kamen ôfwikseljend seis jier efterelkoar yn Amsterdam byinoar, en dan twa jier yn Middelburch. By de Twadde Westyndyske Kompanjy waarden de Heeren XIX ferfongen troch in bestjoer fan 10 leden, de Hearen X.
Famke
In famke of fanke is in jonge minske fan it froulik geslacht. Dizze term wurdt algemien brûkt foar froulike bern oant likernôch 15 jier, mar ek foar jongfolwoeksenen oant rûchwei 20 jier. Dêrnei wurdt deselde persoan omskreaun as in frou. Yn it spraakgebrûk fan 'e âlderein op jierren kin lykwols eltse frou oant wol 50 jier in 'fanke' wêze. Yn ferhâlding ta har âlden is in famke in dochter. As meartalsfoarm wurdt njonken famkes ek wol fammen brûkt. De dêrby hearrende inkeltalsfoarm 'faam' is lykwols fierhinne foarbeholden oan 'e betsjuttings "húshâldster" of "tsjinstfaam" en "famke mei wa't men ferkearing hat". In wyldkat (ek wol bekend ûnder de Ingelsk oantsjutting tomboy) is wyld, lossinnich famke.
De manlike wjergader fan in famke is in jonge. It dúdlikste ferskil tusken in famke en in jonge wurdt foarme troch harren útwindige geslachtsorganen: in famke hat in fagina, wylst in jonge oer in penis en testikels beskikt. Sekundêre geslachtsskaaimerken, lykas (foar famkes) boarsten, in koartere lichemslingte, rûnere foarmen en dêrtroch minder sichtbere spieren, folle minder lichemshier en in heechtoaniger stim, dogge har pas yn 'e puberteit foar, rûchwei tusken de 12 en 16 jier. It is lykwols mooglik dat, los fan harren lichaamlike geslacht, ynterseksuële bern mei ambiguë geslachtsdielen en biologysk manlike transseksuële bern (lykas Jazz Jennings) ek klassifisearre wurde as famke of harsels as sadanich identifisearje.
Simone West
Simone West, echte namme ûnbekend (Los Angeles, 27 novimber 1979), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf. Hja sette yn 2005 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile yn in stikmannich films. Yn 2006 beëinige West har karriêre as pornoaktrise.
Famke
Yn net-Westerske kultueren is it ferskil yn opfieding tusken jonges en famkes faak noch folle útsprutsener. Yn it foarste plak wurdt net selden oan famkes safolste minder wearde hechte as oan jonges, dat se al foar harren berte bleatsteane oan geslachtsselektive abortus, en nei de berte mooglik sels oan ynfantiside. Under de opfieding komt it foar dat famkes, oars as jonges, net swimme of hielendal net bûtendoar boartsje meie, en dat oan harren ûnderwiis en oplieding ûntholden wurdt. Dêropta steane famkes faak bleat oan praktiken as frouljusbesnijenis, bernemisbrûk, bernehouliken, twongen houliken, ferkrêfting (net inkeld út lust, mar bgl. ek fanwegen dingen as de fammesuveringsmyte), tinerswierwêzen, earwraak en soms berneprostitúsje en/of bernepornografy.
Simone West
Libben en karriêre
West waard yn 1979 berne yn Los Angeles, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Yn 2005, doe't se 26 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn in tritichtal films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as New Sensations, Evil Angel, Red Light District, Zero Tolerance, Jules Jordan Video en Digital Sin.
Mûravanka
Mûravanka (Wyt-Russysk: Мураванка ) is in doarp yn Wyt-Ruslân. It leit yn de regio Grodno yn it westlike diel fan it lân, sa'n 170 kilometer westlik fan de haadstêd Minsk.
Simone West
Libben en karriêre
Dêrnjonken wie West ek wol yn 't spier foar minder bekende studio's, lykas West Coast Productions, Metro, Legend Video en Jon Dough Productions. Se wurke dêrby gear mei manlike tsjinspilers as Erik Everhard, Manuel Ferrara, Jon Dough, Brandon Iron, Mr. Pete en Michael Stefano. Njonken har aktearwurk wie West ek wol aktyf as neakenmodel. Yn 2006 loek se har út 'e pornoyndustry werom.
Lichemsskaaimerken
West is swart, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.57 m lang, mei in gewicht fan 54 kg, en in natuerlike kupmaat 34C. Behalven troch har earlellen hat se gjin piercings, mar wol hat se in tatoeaazje op har rjochterskouder en teffens in ûnderrêchtatoeaazje.
Mûravanka
Skiednis
Sûnt de stifting yn de 16e iuw makke Mûravanka diel út fan it Gruthartochdom Litouwen. Yn 1795 waard it Poalsk-Litouske Mienebest ferdield tusken it Russyske Ryk, Prusen en Eastenryk en Mûravanka kaam yn it Russyske Ryk te lizzen.
Godlike Ferlossertsjerke
De Godlike Ferlossertsjerke is in tsjerkegebou yn Drachten yn de gemeente Smellingerlân.
Mûravanka
Skiednis
Nei de Earste Wrâldkriich foarme Mûravanka diel fan it Novogródek-woiwodskip fan de Twadde Poalske Republyk en nei de Twadde Wrâldkriich kaam it te lizzen yn Wyt-Ruslân.
Godlike Ferlossertsjerke
Beskriuwing
De moderne roomsk-katolike tsjerke fan de parochy De Godlike Ferlosser waard ûntwurpen troch Coen Bekink. Op 19 maaie 1962 waard de earste stien lein en op 19 juny 1963 waard de tsjerke wijd. It oargel út 1963 waard makke troch Bernard Pels.
Mûravanka
Namme
It doarp hat de namme te tankjen oan de bakstiennen muorren fan de wartsjerke.
It besjen wurdich
It doarp stiet bekend fanwegen de ferneamde Marije-Bertetsjerke.
Marienbaum
Marienbaum is in beafeartsplak yn de gemeente Xanten, Dútslân. Marienbaum leit likernôch sân kilometer noardwestlik fan de stêd Xanten oan de wei nei Kalkar en hat ûngefear 2.000 ynwenners. It plak is ien fan de âldste beafeartsplakken yn it Nederryn-gebiet en alle jierren bringe noch altiten likernôch 15.000 pylgers in besite oan de tsjerke, dêr't it mirakuleuze Marije-byld stiet.
Skiednis
It is bekend dat al sûnt de 11e iuw der bewenning west hat op it plak fan it hjoeddeiske Marienbaum. Yn dy tiid waard troch de buorskippen yn de omkriten in tsjerke stifte yn it hjoeddeiske stedsdiel Vynen. Ek Marienbaum (doe bekend as Broechem) wurke mei oan de bou fan dy tsjerke. Yn 1419 waard yn Broechem it "Hûs Balken" boud.
Yn de 15e iuw wurdt it plak in beafeartssintrum, nei't in sike skieppehoeder yn de kroan fan in trepfoarmige ikebeam in byld fan de Jongfaam Marije fûn en dêrnei better waard. Op it plak, dy't de namme "An gen Trappenboom" krige, waard in jier of wat letter in kapel boud. Yn 1460 stifte Marije fan Boergonje dêr in dûbelkleaster neffens de oarder fan Birgitta fan Sweden. De kapel waard tusken 1712 en 1714 ôfbrutsen en ferfongen troch de hjoeddeiske Marije-Himelfeartstsjerke. It kleaster waard mei de ynfiering fan de sekularisaasje yn 1802 ôfbrutsen, mar de tsjerke bleau stean en tsjinne tenei as parochytsjerke. Yn dy tiid hie Marienbaum by in folkstelling 365 ynwenners.
Norrbottens län
Norrbottens län (letterlik: "Provinsje Noardbotten") is de meast noardlike provinsje fan Sweden en leit oan de grins mei Noarwegen en Finlân. Mei 98.911 km² is Norrbottens län nei oerflak ek de grutste provinsje fan it lân. In part fan de provinsje leit benoarden de poalsirkel. De minderheidstalen Finsk, Tornedelstersk en Samysk komme der in protte foar.
Marienbaum
Skiednis
Sûnt 1 july 1969 waard Marienbaum by de stêd Xanten yndield.
Norrbottens län
De provinsje bestiet út 14 gemeenten, dêr't Kiruna wat oerflak oanbelanget de grutste fan is. De gemeente mei de measte ynwenners is lykwols Luleå.
Marienbaum
Wapen
Op in blauwe eftergrûn stiet in wite ikebeam mei trije fertakkings mei 8, 7, 8 blêden en trije woartels. Oan wjerskanten fan de stamme fan de beam binne gouden leeljes oanbrocht. It wapen waard op 24 april troch de regierungspräsident fan Düsseldorf goedkard.
De leeljes symbolisearje Marije (Marien) en iik de beam (baum). De leeljes ferwize ek nei it hartochdom Kleef.
It besjen wurdich
Marije-Himelfeartstsjerke
Mirror Sight
Mirror Sight is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster Kristen Britain. De titel betsjut: "Spegele Oanblik" of "Spegele Gesichtsfermogen". It boek fertelt it ferhaal fan 'e keapmansdochter Karigan G'ladheon, dy't tsjin wil en tank ien fan 'e saneamde Griene Ruters wurden is, de keninklike koeriers yn it keninkryk Sacoridia, en almar djipper behelle rekket yn 'e stiid tsjin 'e kwea-aardige tsjoender Mornhavon de Swarte en dy syn trewanten. Mirror Sight is it fyfde diel fan 'e Green Rider-searje, en folget as sadanich op it foargeande diel Blackveil. Mirror Sight waard yn 2014 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij DAW Books, mei in omslach makke troch Donato Giancola.
Eftergrûn
Yn Mirror Sight reizget Karigan G'ladheon nei in takomst wêryn't steamtechnology foar master opslacht, mei alle fersmoarging dy't dêrmei mank giet. Se komt telâne yn in stêd mei withoefolle tekstylfabriken, dêr't slaven swier, gefaarlik en geastdeadzjend wurk dogge ûnder abominabele arbeidsomstannichheden. Yn in neiwurd by de roman skriuwt de auteur dat se op it idee foar sa'n wrâld kaam troch har eigen ûnderfinings. Britain is fan berop nammentlik parkwachter (park ranger) en hat foar de Amerikaanske Nasjonale Parktsjinst yn ferskate nasjonale parken en beskerme monuminten wurke. Sa wie se fan 1989 ôf ferskate jierren stasjonearre yn it Nasjonaalhistoarysk Park Lowell, dat in lytse 30 km boppe Boston leit, yn 'e steat Massachusetts. Under de Amerikaanske Yndustriële Revolúsje woeks Lowell troch de maklik beskikbere wetterkrêftenerzjy dy't dêre levere waard troch de rivier de Merrimack út ta in sintrum fan 'e tekstylyndustry. Twa iuwen letter wie it Britain har taak om rûnliedings troch de âlde fabriken te fersoargjen foar toeristen en oare belangstellenden.
Wat foarôf gie
Karigan G'ladheon is in keapmansdochter dy't tsjin wil en tank ien fan 'e Griene Ruters wurden is, de keninklike koeriers yn it keninkryk Sacoridia. Troch de jierren hinne rekke se troch har oanhâldende aventoeren almar djipper behelle yn 'e striid tsjin 'e boaze tsjoender Morhavon de Swarte, dy't nei tûzen jier út 'e dea opstie om wraak te nimmen op 'e neikommelingen fan 'e Sacoridianen dy't him yn it ferline fersloegen. Karigan, dy't sels ek bejeftige is mei beskate boppenatuerlike fermogens, wist foar har lân tiid te winnen troch Mornhavon mei te nimmen in ûnbeskate ôfstân de takomst yn en him dêr efter te litten (sjoch: First Rider's Call). Neitiid besleaten de elfeftige Eletiërs, de mysterieuze en net folslein betroubere bûnsgenoaten fan 'e Sacoridianen, om in ekspedysje it dûnkere wâld Swartwale yn te stjoeren. Dat hie oarspronklik it Eletyske keninkryk Argenthyne west, mar waard mear as tûzen jier earder yn 'e Lange Oarloch troch Mornhavon ferovere en ta syn eigen útfalsbasis makke.
Yn it foargeande diel út 'e romanrige, Blackveil, weage in groep Eletiërs en Sacoridianen him yn Swartwale. Under harren wie ek Karigan. De ekspedysje berikte úteinlik Kastiel Argenthyne, yn it hert fan it dûnkere wâld, dêr't de skym fan 'e lang lyn ferstoarne Eletyske keninginne Laurelyn Karigan holp om 'e sliepende Eletiërs fan Argenthyne te rêden. Op dy misje mette Karigan de Spegelman, de trickster fan it Sacoridiaanske panteön, dy't der by har op oanstie om ien fan 'e maskers te kiezen dy't er har oanbea. Karigan wie him lykwols te fluch ôf en keas syn eigen masker, dat fan spegelglês makke wie. Werom yn Kastiel Argenthyne fûn se dêr yndie it spegelmasker fan 'e Spegelman. Doe't se oan 'e binnenkant fan it masker yn 'e spegel seach, seach se alle triedden fan dieden en minskelibbens dy't alle mooglike takomsten foarmen. Se wist dat sy it masker nea opdwaan soe, om't se net mei de takomst opprutse woe.
Krekt op dat stuit berikte it ferrin fan 'e tiid it stikje takomst dêr't Karigan Mornhavon de Swarte efterlitten hie. De tsjoender besette it lichem fan Karigan har freon, de Griene Ruter Yates Cardell, mar doe't er har it spegelmasker besocht te ûntfytmanjen, dat him de macht fan in god jûn hawwe soe, smiet Karigan dat oan gruzeleminten foar syn fuotten. Dat feroarsake in eksploazje fan tiidsdielen en takomstmooglikheden dy't Mornhavon slim ferwûne. Karigan, har reisgenoaten en Mornhavon, allegear waarden se troch tiid en romte fuortslingere. De Griene Ruter Lynx en de Eletiërs Telagioth en Ealdaen waarden wekker op 'e Wandaflakte, fier benoarden Swartwale, yn in ôfhandige hoeke fan Sacoridia. Ek Yates Cardell wie by harren, mar dy wie troch de besetting troch Mornhavon de Swarte sa slim skansearre, dat er koarte tiid letter oan ynterne ferwûnings stoar. Fan Mornhavon en de oare beide oerlibjende leden fan 'e ekspedysje, Karigan en de Eletiër Lhean, wie gjin spoar.