cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Piramiden fan Giza
Astronomy
thumb|left|Kaart fan de piramiden fan Giza De siden fan de trije grutte piramides rinne frij krekt noard-súd en east-west, mei mar in lytse ôfwiking dy't fariarret mei it tiidstip fan bouwen. Dit docht fermoedzjen dat de Egyptners de stjerren brûkten om de oriïntaasje fan de piramides te bepalen, de presyzje fan de ierdas liet de destiidske Poalstjer stadich ferskowe en ferklearret it ferrin yn de tiid. Under resinte pogingen om dit patroan te ferklearjen binne de ûndersiken fan S. Haack, O. Neugebauer, K. Spence, D. Rawlins, K. Pickering, en J. Belmonte.
In omstriden teory oer de ûnderlinge posysje fan de piramides stelt dat dizze de gurdle fan Orion foarstelle.
Engel Molenaar
Engel Molenaar (East-Flylân, 10 maaie 1868 – Medemblik, 8 novimber 1939) wie in Nederlânsk ûnderwizer en publisist dy't berne wie op it (doe noch) Noard-Hollânske Waadeilân Flylân.
Libben
Molenaar wie hikke en tein op Flylân, mar ferliet it eilân doe't er fjirtjin jier wie. Hy folge in oplieding ta ûnderwizer oan 'e kweekskoalle yn Alkmaar en brocht jierren troch mei reizgjen (backpacken, soe men tsjintwurdich sizze) troch de Feriene Steaten, Frankryk, Dútslân en Belgje. Mei 48 jier fêstige er him yn Midslân, op Skylge, dêr't er foar de klasse stie. Doe't er 62 jier wie, ferfear er nei Medemblik, yn West-Fryslân. Ynsafier't bekend is, hat er nei syn fjirtjinde nea mear op Flylân wenne. Njonken syn skoalmasterskip publisearre er oer de natoer en skiednis fan Flylân, en teffens skreau er – blykber inkeld om't er der aardichheid oan hie, want hy publisearre se nea – in stikmannich koarte ferhaaltsjes yn it Flylânske dialekt. Dêryn beskreau er benammen autobiografyske foarfallen út syn jonkheid op it eilân. Molenaar ferstoar yn 1939, mar syn ferhaaltsjes waarden yn 'e njoggentiger jierren fan 'e tweintichste iuw weromfûn en troch J.H. Nanninga publisearre yn it tydskrift fan 'e histoaryske feriening fan Flylân. Se foarmje it grutste part fan 'e oerlevere teksten yn it no útstoarne Flylânske dialekt.
Albertus Bruins Slot
thumb|rechts|200px|Boargemasterswente, [[Noorderbuurt 95 (Drachten)|Noarderbuert 95 yn Drachten]] Albertus Bruins Slot (Hoogeveen, 4 augustus 1865 - Rotterdam, 27 augustus 1930) wie in Nederlânsk politikus.
Famylje
Bruins Slot waard berne yn Drinte as soan fan Jan Warners Bruins Slot, ferfeanter en wethâder, en Alberdina ten Cate. Hy troude 1896 mei Antje Hoogeboom. Sy krigen trije bern, ûnder oaren de lettere politikus Sieuwert Bruins Slot.
Wurkpaad
Bruins Slot syn amtlike karriêre begûn op it gemeentesekretariaat fan Kollum, by syn skoanheit Hoogeboom. Nei in tal jierren waard er boargemaster fan Skiermûntseach (1896-1901). Op 24 desimber 1901 waard er ynstalearre as boargemaster fan Smellingerlân (1901-1930). Yn 1906 liet er in troch arsjitekt Johannes Petrus Hazeu ûntwurpen Jugendstil-went sette oan de Noarderbuert yn Drachten. Fan 1910 ôf wie foar de Anti-Revolúsjonêre Partij lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân. Ut reden fan sykte waard er opnaam yn it Eudokia sikehûs yn Rotterdam, dêr't er staor, 65 jier âld. Bruins Slot wie Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau.
The American (film út 2010)
The American is in Amerikaanske misdieskriller út 2010 ûnder rezjy fan 'e Nederlanner Anton Corbijn, mei yn 'e haadrol George Clooney. De titel betsjut "De Amerikaan". De film is basearre op 'e roman A Very Private Gentleman fan Martin Booth. It ferhaal giet oer in Amerikaanske wapensmid en hiermoardner, dy't ûnderdûkt yn in stil plakje yn sintraal Itaalje, dêr't er himsels tastiet fereale te wurden op in pleatslike prostituee. The American krige oer it algemien tuskenbeiden oant positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie yn 'e bioskopen in beskieden kommersjeel súkses.
Plot
Jack, in oarspronklik út 'e Feriene Steaten ôfkomstige wapensmid en hiermoardner mei in foarleafde foar flinters, en syn minneresse Ingrid genietsje derfan dat se eefkes lins hawwe yn 'e wyldernis fan Sweden. As Jack by in stikje te kuierjen lykwols yn 'e snie bûten harren wente fuotspoaren sjocht dy't net fan him of fan Ingrid binne, wurdt er kjel en siket er mei Ingrid dekking. Hja wurde besketten troch in slûpskutter, en Ingrid sjocht mei grutte eagen ta hoe't Jack in pistoal út 'e bûse hellet en de man deasjit. Om't er foar it ferstân hat dat syn identiteit yn gefaar is, nimt Jack rimpen in beslissing en sjit Ingrid dea, foar't er de maat fan 'e slûpskutter ek noch fermoardet.
Neitiid nimt Jack halje-trawalje de wyk nei Rome, dêr't er kontakt opnimt mei Pavel, dy't as tuskenpersoan tusken him en syn 'kliïnten' fungearret. Dyselde hâldt út dat Jack net yn Rome bliuwe kin, en stjoert him om ûnder te dûken nei Castelvecchio, in lyts stedsje yn 'e Apeninen yn 'e Italjaanske regio Abrúzzen. Jack, by wa't de skrik der no goed yn sit, ûntdocht him fan 'e mobile tillefoan dy't er fan Pavel krigen hat en giet net nei Castelvecchio, mar ynstee nei it dêr deunby leine Castel del Monte, dêr't er de namme 'Edward' brûkt.
As er dêr wenromte hierd en himsels mei it plak bekendmakke hat, nimt er kontakt op mei Pavel, dy't him in nij putsje besoarget. Yn it ramt dêrfan hat Jack in moeting mei de hiermoarneresse Mathilde, dy't wol dat er in nei har eigen spesifikaasjes gearstald skerpskuttersgewear foar har makket. Yn Castel del Monte hat Jack gedoente mei de pleatslike pastoar, in Benedetto, dy't him yn kontakt bringt mei in freon fan sines waans ark en reau Jack liene kin. (Hy fertelt der fansels net by dat er it brûke moat om in gewear foar in hiermoardneresse te meitsjen.) Ek begjint er in pleatslike prostituee te besykjen, dy't Clara hjit. Mei har kriget er nei ferrin fan tiid in hieltyd fêster wurdende relaasje.
Underwilens wurdt Jack tramtearre troch nachtmerjes oer de foarfallen yn Sweden en berou oer syn ûntrochtochte moard op Ingrid. De gedoente mei pastoar Benedetto groeit meitiid út ta in soarte fan freonskip. De petearen dy't Jack mei de man fiert, meitsje dat er begjint te twifeljen oan 'e karren dy't er yn syn libben makke hat. As Benedetto him fertelt dat er it gefoel hat dat Jack yn in spesjaal soarte fan hel libbet, te witten: in plak sûnder leafde, begjint Jack himsels lang om let ta te stean om leafde foar Clara te fielen en him in libben mei har foar te stellen.
Jack merkt op dat er oanhâldend folge wurdt troch in ûnbekende man. Hy hat in twadde moeting mei Mathilde, sadat hja it gewear teste kin dat er foar har makke hat. Sy is ûnder de yndruk fan syn fakmanskip, mar freget him om noch ferskate dingen oan te passen. As de kâns him dêrta foardocht, komt Jack de man dy't him folget oer it mad en fermoardet him; it blykt in hiermoardner út Sweden te wêzen. Jack skillet Pavel wer op en freget hoe't it kin dat de Sweden him fûn hawwe. Yn syn oanboazjende eangst wurdt er erchtinkend en begjint er sels Clara te wantrouwen as er in lyts model pistoal yn har hântaske ûntdekt. Hy befreget har dêroer, mar fynt har útlis, dat se it fjoerwapen oanskaft hat ta selsferdigening om't der berjochten oer fermoarde prostituees yn 'e kranten steane, befredigjend.
As syn lêste putsje foar Pavel stimt Jack deryn ta om it skerpskuttersgewear dat er foar Mathilde makke hat, by har ôf te leverjen. Op it lêste momint foar't er fuort sil, makket er de koffer dêr't it wapen yn sit, lykwols wer iepen. Hy moetet Mathilde yn in suterich weirestaurant en begjint by de oerhandiging fan it wapen te fermoedzjen dat Mathilde fan doel is him te fermoardzjen. Ear't der wat barre kin, arrivearret der in touringcarlading skoalbern. Mathilde langet Jack syn lean oer – in tsjûk kefert fol papierjild – en se geane beiden har eigen wegen wer. Wylst Mathilde fuortriidt, skillet Pavel har op en freget oft se Jack omlein hat. Se antwurdet fan net, mar seit dat se him folgje sil en de opdracht dochs noch útfiere.
Werom yn Castel del Monte moetet Jack Clara by in religieuze prosesje. Hy freget har om mei him út te naaien, en sy stimt ta. Mathilde, dy't Jack yndie folge is nei Castel del Monte, besiket him fan it dak fan in gebou ôf mei har nije skerpskuttersgewear dea te sjitten, mar it gewear ûntploft yn har gesicht. It docht bliken dat de erchtinkende Jack, krekt ear't er har it gewear bringe soe, in lytse 'libbensfersekering' ôfsletten hat troch it wapen te sabotearjen. As er Mathilde fan it dak fallen sjocht, triuwt er Clara it kefert mei jild yn 'e hannen en jout har opdracht om nei it plak by de beek te gean dêr't se earder tegearre picknickt hawwe om dêr op him te wachtsjen.
Jack draaft dêrnei op Mathilde ta, dy't ûnderwilens yn it stjerren leit op it trottoir. Fan har komt er oan 'e weet dat sy ek foar Pavel wurket en dat Pavel dejinge is dy't him út 'e wei romje wol. As Jack by Mathilde wei giet, heart er Pavel efter him. De beide mannen wikselje skotten út en Pavel sakket dea yninoar. Jack set gau nei syn auto ta, mar as er ûnderweis is nei it moetingsplak dêr't er mei Clara ôfsprutsen hat, beseft er dat er sels ek rekke is, yn syn ûnderliif, en dat er stadichoan deabliedt. Troch alle adrenaline dy't troch syn liif raast, hied er dat earder net fernommen. Hy is lulk dat it sa ôfrinne moat, mar wisberet om Clara noch ienris te sjen. Om dat te berikken, riidt er mei ûnferantwurdlike faasje. Krekt as er it picknickplak berikt en Clara op him ta komt, sakket er yninoar. Clara jout in gjalp en draaft op him ta. In wite flinter fladderet omheech de loft yn by Jack syn auto wei.
Produksje
The American waard makke troch de Nederlânske regisseur Anton Corbijn nei in senario fan Rowan Joffé. Dat wie basearre op 'e roman A Very Private Gentleman, fan Martin Booth, út 1990. (Nei de publikaasje fan 'e film, yn 2010, ferskynde dy roman tenei ek ûnder de titel The American.) Corbijn liet him foar syn film ynspirearje, sa seid er letter yn syn kommentaar by de dvd-útjefte fan The American, troch de spagettywesterns fan û.o. Sergio Leone (spesifyk The Good, the Bad and the Ugly en Once Upon a Time in the West) en de byhearrende filmmuzyk fan Ennio Morricone.
As produsinten wiene Anne Carey, Jill Green, Ann Wingate, Grant Heslov en haadrolspiler George Clooney by it projekt belutsen foar de filmstudio's This is that Corporation, Smokehouse Pictures en Greenlit. Foar de film wie in budget beskikber fan $20 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Martin Ruhe, en de filmmuzyk waard fersoarge troch de Dútske sjonger en lietsjeskriuwer Herbert Grönemeyer, in âlde freon fan Corbijn.
De opnamen setten foar The American yn septimber 2009 útein en fûnen plak op lokaasje yn ferskate lytse stedsjes yn 'e Italjaanske regio Abrúzzen, te witten: Castel del Monte, Sulmona, Castelvecchio Calvisio, Calascio, Campo Imperatore en Pacentro. De sênes yn Rome waarden dêre ek opnommen, en de sênes yn Sweden waarden filme yn Östersund, yn Jämtland.
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The American in goedkarringspersintaazje fan 66%, basearre op 224 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Like prachtich filme as emosjoneel behearske, is The American in ûngewoan ferdielde spionaazjeskriller – en ien dy't droegen wurdt troch in ûngebrûklik dimmen optreden fan George Clooney." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The American in goedkarringspersintaazje fan 61%, basearre op 36 resinsjes.
Resultaat
The American brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $35,6 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $32,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $67,9 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $20 miljoen betsjut dat in winst fan $47,9 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Eilânwestfrysk
It Eilânwestfrysk is in groepke dialekten dat ta de gruttere kloft fan 'e Westfryske dialekten heart, dy't op har beurt wer ûnderdiel útmeitsje fan it Hollânsk. De Eilânwestfryske dialekten ûnderskiede har fan it Lânwestfrysk of "echte" Westfrysk troch in stikmannich behâldende skaaimerken.
Eilânwestfryske dialekten
Under it Eilânwestfrysk falle it Tekselsk, fan it Waadeilân Teksel; it Wieringsk, dat fan âlds sprutsen wurdt op Wieringen, it eardere eilân dêr't no de Hollânske útein fan 'e Ofslútdyk leit; en it noch net sa lang lyn útstoarne Flylânsk, fan it Fryske Waadeilân Flylân. Ek it Inkhústersk, it stedsdialekt fan 'e foarhinne benammen op 'e see oriïntearre Westfryske stêd Inkhuzen, wurdt ta dizze kloft rekkene. Fral it Tekselsk en it Wieringsk lykje sterk opinoar.
Taalkundige skaaimerken
Yn 'e Eilânwestfryske dialekten ûntbrekt de [ʌi̭] (stavere as ui), lykas yn huis ("hûs"), en ek de typysk Westfryske klanken [ai̭] (ai) en [oi̭] (oi), fan kaike of koike ("sjen"; Nederlânsk: kijken). Yn it Lânwestfrysk, dêr't de ui wol foarkomt, kin dy klank beskôge wurde as in frij resinte oanpassing oan it Standertnederlânsk, wylst ai en oi dêr tuskenfoarmen binne yn 'e rjochting fan dy taal. Yn 'e Eilânwestfryske dialekten binne lykwols de oarspronkliker klanken [y] (uu), fan huus ("hûs"), uut ("út") en ruke ("rûke"), en [i] (ie) fan kieke ("sjen"), diek ("dyk") en tied ("tiid") bewarre.
Rients van der Wal
Rients van der Wal is in fierljepper út It Heidenskip. Syn persoanlik rekord fan 18.66 meter hat er yn 2006 sprongen yn Drylts. Hy is in neef fan ljepster Antke van der Wal.
Mellum
thumb|Mellum thumb|Bunkerrest en hûs Mellum is in ûnbewenne Dútsk eilân súdeastlik fan Wangereach. It is ien fan de Eastfryske eilannen en falt bestjoerlik ûnder it Kreis Wesermarsch.
It eilân ûntstie ein 19e iuw by de wetterskieding yn de Waadsee tusken de mûningen fan de Jade en de Wezer, foar it skiereilân Bûtjadingen. Yn 1903 besloech it eilân tsien hektare. Sûnt dy tiid groeide it eilân fierder: Dat Mellum sa hurd groeit hat te krijen mei sterke seestreamen dy't sân tsjin it eilân triuwe.
It eilân bestiet út kwelderlân en dunen, binnen de lytse ringdyk waakse noch wat beammen. Op it eilân briede goed tritich fûgelsoarten (2010). Dêrneist binne de seehûn en de boskmûs fêste bewenners fan it eilân.
Stinzeplant
Stinzeplanten binne ferwyldere planten dy't foarkomme yn de tunen en parken fan âlde states en stinzen. It binne meast planten mei kleurrike blommen. De measte stinzeplanten bloeie yn de maitiid.
De beneaming stinzeplanten, dy't troch Dr. Jacob Botke yn 1932 foar it earst brûkt waard, is mooglik ynspirearre troch it feit dat de bewenners fan Feanwâlden it by de Skierstins groeiende Haarlimmer klokkespul mei stinzeblomkes oantsjutten.
De namme stinzeplant komt fan it wurd stins, dat slacht op in fersterke, stiennen hûs. Yn Fryslân is it foarkommen fan dy planten it earst beskreaun. Letter binne se ek fûn yn Grinslân en Utert.
De stinzeplanten stamme út de ein fan de 18e iuw doe't se oanplante waarden yn de doe populêre Ingelske tunen yn lânskipsstyl, mei it doel om se ferwylderje te litten. Fan oarsprong komme de measte stinzeplanten út it midden en suden fan Europa. De measte stinzeplanten dogge it goed op kalkrike grûn.
List fan Stinzeplanten (nei v/d Ploeg), rûchwei yn de folchoarder sa't se yn 'e maitiid begjinne te bloeien: thumb|right|230px|It [[Liderke]]
Thérouanne
left|100px thumb|Rue de Saint-Omer, yn it sintrum fan Thérouanne
Skiednis
Yn de tiid fan de Galjers, wie Tarwanna of Tervanna it haadplak fan de Morynjers, in stamme fan de Belgae. Nei't de Romeinen Galje oermastere hiene, makken se de stêd it haadplak fan it distrikt Civitas Morinorum.
De oarsprong fan de namme is net alhiel wis. Skiedkundige Malbracq tinkt dat de namme fan syn stifter, "Lucius Tauruannus" weikomt, wylst oaren miene dat it komt fan Terra avanae, dat "Lân fan Koarn" betsjut. De twadde tins is in algemien brûkte term.
Tosk
thumb|250px|Oersjochtekening fan de tosk. A. Kroan B. Woartel 1. Glazuer 2. Toskbien 3. Toskholte 4. Toskfleis 5. Woartelsemint 6. Kakebonke 7. Bloedfet 8. Senuw Tosken foarmje tegearre mei kiezen it gebit yn de mûle fan in minske of yn de bek fan in dier. De tosk bestiet út in hurde, wite substânsje. De funksje fan tosken is it ôfsnijen en fynmeallen fan fiedsel. Fleisiters knippe harren proai hjirmei yn lytsere stikken en plante-iters kôgje en wjerkôgje it fiedsel. Fleisiters brûke de tosken ek om oan te fallen krekt as neilen.
Thérouanne
Skiednis
Yn de sânde iuw, om 639 hinne, stifte Sint-Audomarus (Sint-Omaar) it bisdom Terwaan of Terenburg, dat troch de Midsiuwen hinne, in soad ynfloed bewesten de rivier de Skelde hie. Steatkundich hearde it by it greefskip Arteezje, dat in tiid lang by it greefskip Flaanderen hearde.
Troch de tsjerklike ynfloed oer guon wichtige stêden benoarden de Alpen, lykas Arras en Ieper, koe it bisdom in katedraal bouwe, dy't op dat stuit de grutste yn Frankryk wie.
It plak waard troch Maksimiliaan I en Hindrik VIII ynnaam fan de Frânsken yn de Slach by Guinegate yn 1513. Yn 1553 belegere keizer Karel V it plak dat op dat stuit in Frânske enklave yn it Hillige Roomske Ryk wie, as in wraakaksje nei't er ferslein waard by de belegering fan Metz. Nei't er de stêd ynnaam, oardere er it mei de grûn lyk te meitsjen, en it gebiet te ploegjen en te sâltsjen. In lytse mienskip dy't bûten e stedsmuorren lei, dat doe Saint-Martin-Outre-Eaux hiet, waard besparre, en letter (om 1800 hinne) hie de namme Thérouanne oernaam. In part fan de portaal fan de katedraal waard troch Sint-Omaars kocht. In grut stânbyld fan Kristus is it iennige dat noch derfan oer is.
Tosk
Oan de foarm fan de tosken is te sjen oft in dier in fleis- of plante-iter is. Ek in kombinaasje fan beide is mooglik, de allesiter.
Thérouanne
Skiednis
It ferdwinen fan it eardere bisdom Terwaan, late ta herfoarmings by de Konsily fan Trente en waard it bisdom ferdield oer dy fan Arras en Ieper.
Thérouanne leit oan de Via Francigena.
Adriaan Blaauboer
Dr. Adriaan Blaauboer (Gorinchem, 23 july 1906 – Drachten, 29 oktober 1961) wie yn de jierren 1942-1961 sekrearis fan it Iepenbier Lichem De Noardeastlike Polder. Yn 1955 waard er ek beneamd as plakferfangend landdrost fan dat iepenbier lichem. Fan 1949 ôf kombinearre Blaauboer syn funksjes yn de Noardeastpolder mei it amt fan lândrost yn it drostamt Elten, ien fan de Dútske korreksjegebieten dy't nei de Twadde Wrâldkriich troch Nederlân anneksearre waarden, mar letter wer weromjûn waarden.
Op 1 juny 1961 waard Blaauboer, dy't lid fan de Partij fan de Arbeid wie, ynhelle as boargemaster fan Smellingerlân. Hy stoar lykwols al yn oktober fan dat jier oan in hertstilstân.
Maldiven
De Maldiven is in eilannegroep en lân yn de Yndyske Oseaan. De haadstêd is Malé.
Lizzing
De Maldiven wurde begrinzge troch:
Lânskip
It lân bestiet út sawat 2000 koraaleilannen ferdield yn 19 groepen atollen, dêr't ien tsiendepart fan bewenne is. Troch it tropysk klimaat hearsket der trochstrings in temperatuer fan 30 °C. Yn tsjinstelling ta de fauna op it lân is de seebistewrâld om de koraalriffen hinne tige ryk oan libben en soarten. De Maldiven binne in wier paradys foar snorkelders en dûkers en toeristysk goed ûntwikkele.
De eilannen fan de Maldiven hawwe gjin bergen. It heechste punt is 2,4 meter en leit op it Wingily-eilân.
Skiednis
De skiednis fan de earste bewenners is net alhiel bekend. Neffens guon archeologen wize fynsten derop dat de Maldiven om-ende-by 5000 jier lyn al bewenne wienen. De befolking wie oarspronklik boeddhistysk, mar nei 1153 waard de islam de nije godstsjinst.
It lân hat yn de skiednis meastentiids selsstannich west. Yn 1887 kaam oan dy situaasje in ein doe't de Maldiven ûnder Britsk protektoraat kamen. De Britten bemuoiden harren lykwols net mei de ynlânske polityk.
Op 26 julyi 1965 waarden de Maldiven selsstannich. It waard in republyk mei in presidint oan it haad. Sûnt 1978 wie Maumoom Abdul Gayoom presidint dy't fiif kear werkeazen waard. Hy waard yn 2008 opfolge troch Mohamed Nasheed.
Op 26 desimber 2004 waarden de Maldiven tige troffen troch in grutte floedweach (tsûnamy) as gefolch fan in ierdskodding yn de Yndyske Oseaan. Likernôch 75 minsken kamen om, 13 bewenne eilannen en 29 toeriste-eilannen waarden folslein ferwoastge. left|thumb|200px|De haadstêd [[Malé]]
Befolking
Neffens de telling fan maart 2006 hienen de Maldiven 298.842 ynwenners dy't sawat allegearre de Islamitysk e godstsjinst oanhongen.
Thewis Hobma
Thewis Hobma is in fierljepper út Ljouwert. Syn persoanlik rekord fan 20.83 hat er op 13 augustus 2011 yn Winsum sprong.
Trynwâlden
De Trynwâlden is in sânrigge yn it noarden fan de gemeente Tytsjerksteradiel, mei dêrop de trije doarpen Aldtsjerk, Oentsjerk en Gytsjerk. Op de eastkant leit, krekt yn Dantumadiel (dêr't de Trynwâlden 'de oare wâlden' neamd wurdt), it doarp Readtsjerk dat meast ek by de Trynwâlden rekkene wurdt, en sûnt 1953 is it eastlik part fan Oentsjerk it doarp Mûnein.
Nei gedachten is de namme ôflaat fan it trijetal doarpen op de rigge: de trije wâlden. Faak wurdt tocht dat de namme komt fan it oarspronklike trijetal doarpen op de sânrêch. De namme is lykwols âlder as de doarpen, en soe eartiids Thrimwalda west hawwe: "yn de trije wâlden".
Neffens it ferhaal is de namme lykwols de Tryntsje wâlden, nei Tryntsje-muoi dy 't sân soanne hân hawwe soe. Fan dizze soannen soe de âldste Aldtsjerk stiften hawwe. Har oare soannen - Oene, Reade, Wynse, Giker, Rypke en Tite - soenen Oentsjerk, Readtsjerk, Wyns, Gytsjerk, Ryptsjerk en Tytsjerk stiften hawwe.
Charlie's Angels (film út 2019)
Charlie's Angels is in Amerikaanske aksjekomeedzje út 2019 ûnder rezjy fan Elizabeth Banks, mei yn 'e haadrollen Naomi Scott, Ella Balinska en Kristen Stewart. De titel betsjut: "Charlie's Ingels". It is it trêde diel út 'e Charlie's Angels-filmsearje, dy't basearre is op 'e populêre tillefyzjesearje Charlie's Angels út 'e 1970-er jierren. As sadanich folget dizze film op Charlie's Angels út 2000 en Charlie's Angels: Full Throttle út 2003. De plot draait om in nij enerzjybesparringsapparaat mei in flater yn it ûntwerp dy't potinsjeel deadlik is foar minsken. In nije generaasje 'ingels' fan it Townsend Detektiveburo moat de ûntwerpster fan it apparaat, Elena Houghlin, helpe om foar te kommen dat har útfining yn 'e ferkearde hannen falt. Charlie's Angels krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy en flopte yn 'e bioskopen.
Plot
In team fan 'e 'ingels' (froulike privee-detektives anneks spionnen) fan it Townsend Detektiveburo fiere ûnder lieding fan John Bosley, koadenamme Bosley 001, in undercoveroperaasje út yn Rio de Janeiro. Dêrby wurdt de Australyske fertsjusterder Jonny Smith, dy't yn 'e Feriene Steaten socht wurdt, yn 'e hechten slein en oerdroegen oan 'e Amerikaanske autoriteiten. Twa fan 'e 'ingels' dy't by dy aksje gearwurkje moatte, binne Jane Kano, in eardere Britske geheim aginte foar de ynljochtingetsjinst MI6, en de Amerikaanske rebelske rikeljusdochter Sabina Wilson. Hja fetsje fuortendaliks in slimme antypaty foar inoar op.
In jier letter giet Bosley mei pinsjoen. Syn wurk komt lykwols net stil te lizzen, mei't er troch de jierren hinne oare liedingjaande aginten foar it detektiveburo oplaat hat, dy't allegearre "Bosley" neamd wurde. It Townsend-buro hat no net inkeld fêstigings yn ferskate Amerikaanske stêden, mar ek yn 'e measte Jeropeeske lannen, elts mei in eigen "Bosley".
Elena nimt kontakt op mei it Townsend Detektiveburo, dêr't se op mysterieuze wize in fisitekaartsje fan krigen hat. Se moetet yn in ynternetkafee Edgar Dessange, in "Bosley", en 'ingel' Jane Kano, oan wa't se help freget om as klokkelieder yn kontakt te kommen mei Alexander Brok sels, dy't foar har ûnberikber is. Harren moeting wurdt rou ûnderbrutsen as se oanfallen wurde troch de hiermoardner Hodak. Elena, Dessange en Jane flechtsje yn in auto, mar wurde neisitten troch de hiermoardner yn in eigen auto, dy't tarist is mei in masinegewear. De efterfolging einiget as Elena-en-dy mei de auto op 'e kop yn in kanaal bedarje nei't Dessange, dy't efter it stjoer sit, deadlik rekke is troch in kûgel. Wylst Jane ûnder wetter Elena út it autowrak rêdt, arrivearret 'ingel' Sabina op 'e kade by it plak fan it ûngemak, dêr't se de wachtsjende Hodak fuortjaget.
De oanhâldend kibjende Jane en Sabina bringe de raar kjel wurden Elena by in oare 'Bosley': de eardere 'ingel' Rebecca. Dyselde jout Jane en Sabina opdracht om Elena te helpen by in ynbraak yn it haadkertier fan it bedriuw fan Brok, mei as doel om 'e prototypes fan Callisto te stellen foar't se duplisearre wurde kinne. Elena hellet de iene op dy't se yn 'e klûs yn har eigen laboratoarium bewarret, mar Jane ûntdekt dat de oaren al troch Fleming efteroerdrukt binne. Sabina, dy't foar ôflieding fan 'e befeiliging soarge, slagget feilich it gebou út, mar Jane en Elena reitsje ynsletten. Elena brûkt har eksimplaar fan Callisto om in digitaal slot koart te sluten, mar by fersin ferdmoardet se dêrby it haad befeiliging Ralph, dy't te ticht by it apparaat yn 'e buert komt as it in elektro-magnetyske puls útstjoert.
Underwilens ûntdekt John Bosley by tafal dat Rebecca him sûnder dat er it trochhie foarsjoen hat fan in spesjalisearre ûnderhûdsk ymplantaat, wêrmei't se syn bewegings yn 'e gaten hâlde kin. Rebecca spoart Peter Fleming op yn Istanbûl, wêrnei't se mei Jane, Sabina en Elena dêrhinne ôfreizget. It docht bliken dat Fleming besiket de eksimplaren fan Callisto oan 'e heechste bieder te ferkeapjen as wapens wêrmei't in moard begien wurde kin sûnder in spoar nei te litten. Jane, Sabina en Elena spoare Fleming op in hynstedraafbaan op, dêr't se him om 'e nocht besykje út te skeakeljen.
Jane, Sabina en Elena keare werom nei it safehouse fan it Townsend Detektiveburo yn Istanbûl. De hommelse ferdwining fan Rebecca bringt Sabina derta om mei de oare beide froulju har oanwaaksende leauwe te dielen dat Rebecca in ferriedster is dy't temûk wurket om sels de prototypes fan Callisto yn 'e hannen te krijen. Wylst Jane en Elena dat yn harren omgean litte, wurdt der troch Hodak in bomoanslach op it safehouse dien. Elena komt mei de skrik frij, mar as se heal ferdwaasd nei bûten strompelet, ferskynt Rebecca, dy't mei in pistoal yn 'e hân op har takomt. Foar't se by Elena komme kin, wurdt Rebecca lykwols delsketten troch John Bosley, dy't Elena meiskuort dêrwei.
Koarte tiid letter komt Jane, dy't in skoftke bewusteleas rekke wie, wer by besleur. Se tilt in ferwûne rekke Sabina út 'e rikjende púnheap fan it safehouse en bringt har foar medyske fersoarging nei Fatima, in goekunde fan har, dy't yn Istanbûl in klinyk runt. Dêr dûkt letter Rebecca ek op, dy't troch har kûgelfrij fest fan 'e dea rêden is. Sy leit oan 'e skokte Jane en Sabina út dat John Bosley de wiere ferrieder is, en dat sy him al in hiel skoft efter de hakken sit. Bosley wrokket om't er nei de dea fan 'e oarspronklike Charlie Townsend net útkeazen waard om him op te folgjen as haad fan it Townsend Detektiveburo. Dêrom hat er de lêste desennia in parallelle organisaasje opboud njonken it buro, mei lju lykas Hodak, dy't ree binne om alles te dwaan foar finansjeel gewin.
Bosley nimt Elena mei nei de filla fan Alexander Brok yn Chamonix, dêr't oan it ljocht komt dat Bosley no it haad befeiliging fan it bedriuw fan Brok is, en as sadanich efter de eardere oanslach op it libben fan Elena sit. Brok sels blykt boppedat folslein op 'e hichte te wêzen fan 'e flater yn Callisto, mar hy ferwyt Elena dat se de minste wurknimmer fan 'e wrâld is, om't it har wurk is om har baas út 'e wyn te hâlden en net om problemen te meitsjen. Dêrom hat er Bosley opdracht jûn om har út 'e wei te romjen. Hy mient dat hy dejinge is dy't oan 'e toutsjes lûkt, mar no't er mei Elena immen yn 'e hannen hat dy't him de kontrôle oer Callisto jaan kin, lit Bosley blike dat er Brok syn befellen inkeld opfolget salang't dat him goed útkomt. It is syn bedoeling Callisto troch Brok op 'e merk bringe te litten, sadat hy (Bosley) de flater yn it programma brûke kin foar de iene hiermoard nei de oare, wêrfoar't er him goed betelje litte sil. Troch Elena har kollega en bêste freon Langston te gizeljen, twingt Bosley har om him as iennichste tagong te jaan ta it programma fan Callisto. As dat ienris beret is, stelt er it apparaat sa yn dat it in elektro-magnetyske puls útstjoere sil dy't Elena en Langston allebeide ombringe sil.
Nei't Bosley him mei Brok en Hodak en de oare prototypes fan Callisto ôfjûn hat om net ek sels om te kommen troch de puls, bringt Elena lykwols oan Langston út dat se de kontrôle oer Callisto net echt oan Bosley oerdroegen hat, mar it inkeld programmearre hat om it lykje te litten as reägearre it apparaat op syn opdrachten. Rebecca, Jane en Sabina binne ûnderwilens it spoar fan Bosley en Elena nei Chamonix folge, dêr't se in feest yn 'e filla fan Brok crashe. Jane weeft ôf mei Hodak, dy't omkomt as er fan in balkon op 'e punt fan in iisskulptuer falt, wylst Sabina regaad makket wat guon oare trewanten fan Bosley oangiet. Tegearre befrije se Elena en Langston (op wa't Jane in eachje hat). Rebecca konfrontearret Bosley mei syn ferrie, mar hy is ûnberoufol. Hy lit har, Jane, Sabina en Elena besingelje troch syn mannen, mar dan docht bliken dat Jonny Smith omkocht is troch Rebecca en derfoar soarge hat dat tsientallen oare 'ingels' it de filla ynfiltrearre hawwe. Bosley syn mannen wurde dan op har beurt besingele, en de 'ingels' weve handich mei harren ôf. Bosley sels wurdt delhuft troch in opsternate Sabina.
Neitiid wurdt Brok arrestearre foar al syn misdieden, wylst Jane en Langston in relaasje begjinne. Elena wurdt troch Rebecca rekrutearre as de nijste 'ingel' fan it Townsend Detektiveburo. Yn in sêne dy't healwei de ôftiteling ynpast is, wurdt se offisjeel as folweardige 'ingel' oannommen en kriget se, lykas gebrûklik oer de tillefoan, de lokwinsken fan 'e nije "Charlie". Inkeld de sjoggers wurde gewaar dat de manljusstim makke wurdt mei in stimferfoarmer, en dat de nije 'Charlie' eins de eardere 'ingel' Kelly Garrett is.
Produksje
Yn septimber 2015 makke Sony Pictures buorkundich dat de filmstudio fan doel wie om in reboot te meitsjen fan 'e Charlie's Angels-franchise, dy't nei de lêste film mei Cameron Diaz, Drew Barrymore en Lucy Liu, Charlie's Angels: Full Throttle (2003), stil kommen wie te lizzen. De nije ferzje fan Charlie's Angels waard regissearre troch Elizabeth Banks nei in senario fan harsels op basis fan in ferhaal fan Evan Spiliotopoulos en David Auburn.
As produsinten wiene Banks, Doug Belgrad, Elizabeth Cantillon en Max Handelman by it projekt belutsen foar de filmstudio's Columbia Pictures, Perfect World Pictures, 2.0 Entertainment, Brownstone Productions en de Cantillon Company. Drew Barrymore hie as útfierend produsinte it tafersjoch oer de hiele produksje. Foar Charlie's Angels wie in budget beskikber fan $48 oant 55 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Bill Pope, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Brian Tyler.
Opnamen
De opnamen foar Charlie's Angels setten op 24 septimber 2018 útein en duorren oant en 9 desimber fan dat jier. De film waard frijwol hielendal opnommen yn Hamburch, yn Dútslân, en yn Istanbûl, yn Turkije. Yn Hamburch waard û.m. filme by de Elbphilharmonie, wylst yn Istanbûl opnamen plakhiene op 'e Speserijbazaar, op 'e Veliefendi Draafbaan en yn 'e wyk Sultanahmet.
Distribúsje
De distribúsje fan Charlie's Angels waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing, de distribúsjepoat fan Sony Pictures, dat de memme-ûndernimming fan Columbia is. De film gie op 14 novimber 2019 yn 'e Australyske bioskopen yn premiêre, en in dei letter yn dy yn 'e Feriene Steaten. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 1 novimber 2019 by platemaatskippij Republic Records. De leadsingle fan 'e soundtrack, Don't Call Me Angel, songen troch Ariana Grande, Miley Cyrus en Lana Del Rey, wie al op 13 septimber útbrocht. Charlie's Angels kaam op 18 febrewaris 2020 beskikber as digitale download en waard op 10 maart fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Charlie's Angels mingde resinsjes. Owen Gleiberman skreau yn it tydskrift Variety dat de rezjy fan Elizabeth Banks ien fan 'e sterke punten fan 'e film wie. Hy fûn dat se "bewiist in filmmakker te wêzen dy't pyrotechnyske effekten mei ekstreme flêr yn byld bringe kin". Yn Rolling Stone wie Peter Travers mear kritysk. Hy hie problemen mei it tempo fan 'e film en mei de komyske dialooch, mar omskreau haadrolspylsters Naomi Scott, Ella Balinska en Kristen Stewart as "de ingels dêr't je ferlet fan hawwe as in film rêden wurde moat." Johnny Oleksinski fan The New York Post fûn lykwols dat de trije aktrises harren foargongsters Cameron Diaz, Drew Barrymore en Lucy Liu yn gjin inkeld opsicht belykje koene.
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Charlie's Angels in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 52%, basearre op 232 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "It pulperige Charlie's Angels fan Elizabeth Banks is oprjocht en sit fol enerzjy, en sels as it in wat ûngelikens tempo hat, foeget it dochs nije flêr ta oan 'e franchise mei leuke aktearprestaasjes fan 'e trije haadrolspylsters." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Charlie's Angels in goedkarringspersintaazje fan 52%, basearre op 41 resinsjes.
Opbringst
Charlie's Angels brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $17,8 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $55,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $73,3 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $48 oant 55 miljoen betsjut dat in winst fan teminsten $18,3 miljoen. Dêr moatte lykwols de marketingkosten noch ôf, en dêr waard nei skatting nochris $50 miljoen oan útjûn. Sadwaande draaide Charlie's Angels yn 'e bioskopen eins in ferlies fan teminsten $24,7 miljoen en moat de film as in flop beskôge wurde.
Prizen
It liet Don't Call Me Angel fan Ariana Grande, Miley Cyrus en Lana Del Rey, waard nominearre foar de Satellite Award yn 'e kategory bêste orizjinele liet.
Foo Fighters
thumb|right|260px|Foo Fighters yn 2017 Foo Fighters is in Amerikaanske band oprjochte yn 1995 troch Dave Grohl de eardere drummer fan Nirvana. De band brocht yn 1995 syn debútalbum Foo Fighters út, mei in samling nûmers dy't er skreaun hie yn syn Nirvana-perioade. Dave spile alle bas-, gitaar- en drumpartijen sels yn foar wat er earst as in "demo" beskôge. Foo Fighters hat alve studio-albums, en ien live-album útbrocht.
Skiednis
De Foo Fighters waard foarme neidat Nirvana útinoarfoel troch it ferstjerren fan Kurt Cobain. It earste album brocht Dave Grohl solo út. Hy brûkte de namme "Foo Fighters" en net syn eigen namme, om't er net meiliftsje woe op de oandacht om de dea fan Kurt Cobain hinne. Dave Grohl hie sels ferwachte dat er de namme letter wol wer feroarje soe. Neffens eigen sizzen fynt er it "the dumbest band name ever" (domste namme ea). Foo Fighters wie in soad brûkte term foar ufo's yn de Twadde Wrâldkriich. Pas letter foarme Grohl in band, mei bassist Nate Mendel, drummer William Goldsmith, beiden earder fan Sunny Day Real Estate en gitarist Pat Smear earder fan The Germs, dy't ta ûndersteuning mei west hiene wilens de In Utero-toerrnee fan Nirvana.
Yn 1997 kaam it twadde album út The Colour and the Shape in album mei in mear hardrock lûd as op it earste album. Nei de opnamen fan it album waard yn Los Angeles hast alles noch in kear opnommen sûnder drummer Goldsmith. Grohl wie net tefreden mei de drumpartijen fan Goldsmith en naam dy ek opnij op, dit ta ûnfrede fan William Goldsmith dy't net folle letter de band ferliet. Dave Grohl belle dêrop mei Taylor Hawkins om te freegjen oft er noch in geskikte drummer wist. Hawkins bea fernuvering fan Grohl himsels oan, Hawkins wie destiids drummer by Alanis Morissette. Foardat it twadde album, mei de singles Monkey wrench, My hero en Everlong útbrocht waard makke Hawkins syn debút. Net lang nei it útbringen fan The Colour and the Shape joech Pat Smear oan dat er útput wie en de groep ferlitte woe. Hy waard ferfongen troch gitarist Franz Stahl dy't earder tegearre mei Grohl yn de band Scream spile hie.
Yn 1998 wilens de opnammen foar it tredde album There Is Nothing Left to Lose blieken Grohl en Stahl net by steat om gear te wurkjen, en Grohl hie it gefoel dat de trije bandleden in bepaalde rjochting op giene mar Stahl net, Stahl waard hjirop ûntslein. Koart dêrnei belle bassist Nate Mendel, Dave op om te sizzen dat er de út de band stapte om wer muzyk te meitsjen mei Sunny Day Real Estate, de oare deis kaam er hjir wer op werom. De restearjende trije bandleden namen yn de opfolgjende moannen it album There is nothing left to lose op. Nei de opnamen giene se op syk nei in nije gitarist. Chris Shiflett gitarist fan Me First and the Gimme Gimmes en earder fan No Use for a Name. waard geskikt befûn. Hy wie earst toer-gitarist mar hearde noch foar it fjirde album folslein by de band. thumb|left|180px|Grohl yn 2015 op syn sels ûntwurpen stoel nei't er syn skonk brútsen hie Yn de simmer fan 2001 naam Taylor Hawkins wilens in toernee yn Europa in oerdoasis heroïne, wêrtroch't er twa wiken yn koma lei. Yn de hjerst fan dat jier begûn de band mei de opnamen fan it fjirde album dat yn de hjerst fan 2002 útkaam. Yn de simmer fan 2006 waard der in koarte akoestyske toernee dien wêrby't de yn 1997 opstapte Pat Smear as ekstra gitarist meigie, yn 2010 wie er wer folslein bandlid fan Foo Fighters dy't fanôf dan út fiif bandleden bestiet. Op 25 septimber 2007 kaam it sechsde studioalbum fan Foo Fighters út mei de singles The Pretender, Long road to ruin en Cheer up, boys (your make up is running). Op 12 septimber wie it album fia it ynternet al útlekt.
Yn 2015 bruts Dave Grohl syn skonk by in optreden yn Goateboarch, mar hie bleau gewoan troch sjongen en makke it nûmer sa goed as noch mooglik ôf. It like ynearsten der op dat de rest fan it toernee ôfblaast wurde moast, mar de skea bleau beheind ta in oantal shows, en foar it restearjende part fan it toernee ûntwurp Grohl in stoel sadat er it toernee sittend ôfmeitsje koe.
De band liet yn oktober 2019 witte dwaande te wêzen mei in nij album, Yn febrewaris 2020 waard oankundige dat it album ôf wie. In pear moanne letter waard bekend dat it útbringen fan it album foar in ûnbepaalde tiid útsteld wie yn ferbân mei de koroana pandemy. It album, Medicine at Midnight, kaam úteinlik op 5 febrewaris 2021 út. thumb|right|160px|Taylor Hawkins yn 2017 Op 25 febrewaris 2022 brochten de Foo Fighters in komyske horrorfilm út, Studio 666, regissearre troch BJ McDonald. Yn de film spilet de bandleden as himsels, njonken Will Forte, Whitney Cummings, Jeff Garlin en Jenna Ortega. Yn de film wurdt Grohl ynommen troch in demoanyske geast en deadet er de oare bandleden wylst se in album oan it opnimmen binne yn in spûkhûs. It waard filme yn itselde lânhûs dêr't de Foo Fighters Medicine at Midnight yn opnommen hiene. Grohl brocht op 25 maart 2022 in album út mei nûmers út de film, Dream Widow.
Op 25 maart 2022 waard krekt foar in optreden yn Bogota oan it begjin fan in toernee troch Súd-Amearika drummer Taylor Hawkins dea fûn yn syn hotelkeamer. . Hawkins waard 50 jier âld. Letter die bliken dat er stoarn wie oan in kombinaasje fan drugs en medisinen. Yn septimber dat jier joegen de Foo Fighters twa konserten ta neitins oan Hawkins, de earste yn it Wembley Stadium yn Londen, en de twadde yn it Kia Forum yn Los Angeles. Josh Freese spile op de drums by beide konserten. Shane Hawkins, de soan fan Taylor Hawkins, spile yn it Wembley Stadium by it nûmer "My Hero" op de drums.
Kanon fan Grinslân
De kanon fan Grinslân is in list van 40 ikerpunten en 52 boechbylden dy't in gronologyske gearfetting jouwe fan de skiednis fan stêd en Grinslân.
De kanon is in inisjatyf fan it Huis van de Groninger Cultuur, de Cultuurhistorische Vereniging Stad & Lande en it RHC Grinzer Argiven. Op 8 maaie 2008 waard troch Kommissaris fan de Keninginne Max van den Berg mei it ôfsjitten fan in kanon by de Grinzer Argiven de kanon lansearre. De kanon waard printe en is op ynternet te besjen. It wie de earste kanon nei de kanon fan Nederlân (2006).
Ikerpunten (karút)
Temas dy't yn de kanon behannele wurde binne ûnder oaren:
Atsebuorren
Atsebuorren is in buorskip yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Atsebuorren leit súdeastlik fan Parregea en noardeastlik fan Hieslum yn 'e himrik fan Hieslum.
De namme wurdt ek oantroffen as Atebuyren, Atsebuiren en Atseburen of Atzeburen. Op in kaart fan Eekhoff stiet Atsebuurster zijl.
Jan Ritskes Kloosterman
thumb|Jan Ritskes Kloosterman Jan Ritskes Kloosterman (Twizel, 23 febrewaris 1847 - dêre, 17 febrewaris 1914) wie in boer (mar fielde dêr neat foar en liet it al gau oan in oar oer) en dichter.
Hy skreau Fryske natoerpoëzij mei in religieuze ynslach.
De Fryske skriuwer en dichter Simke Kloosterman wie iennich bern fan Jan Ritskes Kloosterman.
Op 26 juny 2010 wie de Jan Ritskes Poëzijnacht yn Twizel ta syn neitins.
Gerkeskleaster
Gerkeskleaster is in doarp oan it Prinses Margrietkanaal yn it noardeasten fan de gemeente Achtkarspelen. Tegearre mei Strobos foarmet Gerkeskleaster it twillingdoarp Gerkeskleaster-Strobos. De doarpen lizze yn in iepen klaaigebiet, dat de houtwâlen fan De Wâlden mist.
Gerkeskleaster hat  ynwenners.
Skiednis
thumb|250px|left|De brouwerij neffens [[Jacobus Stellingwerff (1720)]] Yn it earstoan lei hjir de delsetting Wigerathorp. De grutgrûnbesitter Gercke Harkema út Twizel liet der yn 1240 troch muontsen út it kleaster Klaarkamp in kleaster Jeruzalem stiftsje, dat yn 1249 yn de Sistersjenzer kleasteroarder opnommen waard. Der waard ek in tsjerke stifte, wêrtroch't de delsetting ien fan de acht kerspels (tsjerkedoarpen) waard. Yn de folksmûle waard it kleaster Gerckes' kleaster neamd. Dy namme gie oer op de delsetting. De nôtmole fan dat kleaster hat der wierskynlik oant 1580 stien. Yn de Tachtichjierrige Oarloch soe yn 1571 de klok út de tsjerketoer stellen en ferkocht wêze. Oare boarnen sizze dat de klok yn 1503 troch de wettergeuzen rôve waard. Yn alle gefallen hinget de klok no yn de tsjerke fan de Deenske plak Gadstrup (op Seeland). Nei de ynfiering fan de reformaasje waard it kleaster yn 1580 ôfbrutsen. Allinnich de brouwerij fan it kleaster bleau stean. Dy waard op 7 augustus 1629 as protestantske tsjerke yn gebrûk nommen. De tsjerke waard yn 1786 fergrutte en ferhege en waard yn de jierren 1974-1975 op 'e nij ferboud. Yn Gerkeskleaster fûn de ôfskieding en letter de doleânsje in hiel soad stipe. De grifformearde tsjerke (no PKN) fan Gerkeskleaster waard yn 1926 boud en ferfong de twa âldere grifformearde tsjerken fan Strobos en Gerkeskleaster.
Fan 1913 oant 1991 hie Gerkeskleaster in stienfabryk. It molkfabryk dat om 1900 boud waard, is tsjintwurdich in ûnderdiel fan it suvelkonsern FrieslandCampina.
Oant 1993 waard it doarp Strobos trochsnien troch de grins mei de eartiidske Grinslanner gemeente Gruttegast, dy't tagelyk ek de grins mei de provinsje Grinslân foarme. Om't dat foar in soad praktyske beswieren soarge is it Grinslanner diel fan Strobos nei Achtkarspelen oergien. De lizzing oan it Prinses Margrietkanaal/Van Starkenborghkanaal is al hiel lang fan grut belang foar de doarpen. De goede ferbinings oer it wetter soargen al gau foar in soad warberens.
Mienskip
thumb|260px|[[Wynmotor Strobos]]
It doarpshûs hjit "Rehobot" en de doarpskrante "De Tweeling". Der is in feriening foar Pleatslik Belang en in Stifting Doarps Aktiviteiten. Yn Gerkeskleaster en Strobos wurdt njonken Frysk fral it Kleastersk praat.
Tsjerken
thumb|260px|Grifformearde tsjerke (PKN)
Ferienings/stiftings
thumb|260px|Gerkeskleaster, lofts it suvelfabryk
Strjitten
Alle strjitten fan Gerkeskleaster.
Rachel Ward
thumb|Rachel Ward (2009) Rachel Claire Ward,(Chipping Norton, Oxfordshire, 12 septimber 1957) is in Britske aktrise, kollumnist, filmregisseur en senarioskriuwer dy't yn it foarste plak karriêre makke hat yn Austraalje. Sy waard fral bekend troch har rol fan Meggie Cleary yn de telefyzjerige The Thorn Birds (1983) dy't ek yn Nederlân útstjoerd waard.
Johannes Knijff
thumb|Postúm portret fan Johannes Knijff (1625) Johannes Knijff (? Utert - 1576 Grins) wie de earste biskop fan it bisdom Grins.
Hy wie in Fransiskaan dy't yn Leuven studearre hie. Yn 1561 waard er ta biskop fan it nije bisdom Grins beneamd. Earst yn 1567 kaam er yndie nei Grins.
Piiptsjilling (fûgel)
De Piiptsjilling (Anas crecca) is in fûgel út it skaai fan de Einen. It is de lytste soarte út de famylje fan de einfûgels dy't yn Jeropa foarkomt.
Tabak
thumb|Piiptabak thumb|Tabaksfjild Tabak is in produkt makke fan de blêden fan de tabaksplant Nicotiana tabacum, dat as genietmiddel smookt, kôge (prûmtabak) en snúfd wurdt.
Tabak is lang brûkt as in enteogeen yn Noard- en Súd-Amerika. Nei de komst fan de Jeropeanen yn Noard Amerika waard it lykwols hannelsguod en in rekreaasjedrug. De populêre tabak late ek ta ekonomyske ûntjouwing fan it suden fan de Feriene Steaten oant it plak meitsje moast foar katoen. Nei de Amerikaanske Boargeroarloch ûntstie de sigaret. De grutte fraach nei dit produkt late rillegau ta it ûntstean en oanwaaksen fan grutte tabaksûndernimmingen oant de wittenskip fraachtekens sette by it tabaksgebrûk, sa mids 20e iuw.
Piiptsjilling (fûgel)
Foarkommen
Lykas by in protte einen is der in grut ferskil tusken de beide slachten. It mantsje hat in opfallende kastanjebrune kop, mei in brede griene streek fanôf it each oant achter yn de nekke. Om dizze streek sit in ljochte râne. Fierder hat it mantsje ljochte fearren mei smelle grize streken dertroch. Ek in opfallend kenmerk is de felgiele trijehoek under de sturt. It wyjke is meast brun, lykas it wyfke fan de Wylde Ein. Beide fûgels hawwe ljochtere fearren op it boarst en hawwe in griene wjukspêgel. De Piiptsjilling is sa'n 35-36 sm lang en hat in wjukspanwiidte fan 60 sm. De einen wage tusken de 25--400 gram.
Tabak
Der binne in protte soarten tabak, dy't allegearre levere wurde troch it planteskaai Nicotiana. It wurd nicotiana (en ek nikotine) is neamd nei Jean Nicot, de Frânske ambassadeur foar Portegal, dy't yn 1559 tabak as medisyn nei it hof fan Catherine de Medici stjoerde.
Piiptsjilling (fûgel)
Fersprieding
De Piiptsjilling komt foar op it grutste part fan it noardlik healrûn. Yn West-Jeropa komme se it hiele jier foar, ek yn Nederlân komme se wol ta brieden, hoewol net yn grut tal. De fûgels dy't yn Skandinaavje en East-Jeropa briede oerwinterje by de Middellânske See.
Tabak
It gebrûk fan tabak is in sosjaal (mar hieltyd minder) akseptearre foarm fan ferslaving; foaral it alkaloïde nikotine dat yn tabak sit, laat ta wennen en ôfhinklikens.
Piiptsjilling (fûgel)
Fersprieding
De Piiptsjillingen yn Noard-Amearika wurde faak sjoen as in aparte soarte, de Amerikaanske Piiptsjilling.
Tabak
Fral it brûken fan smookbere foarmen fan tabak, benammen sigaretten, foarmet in wichtige oarsaak fan swierrichheden mei de sûnens oer de hiele wrâld; smokers libje trochsneed 5 oant 10 jier koarter as net-smokers, en in protte syktes hâlde in mear of minder sterk ferbân mei it gebrûk fan tabak, fan longkanker, hertinfarct, beroerte, mûle- tonge- slokdarm- maach- en blaaskanker oant emfyseem en COPD.