cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thor: Ragnarok
Plot
Yn in sêne dy't folget oan 'e ein fan 'e ôftiteling komt de Grutmaster op Sakaar foar 't ljocht út in delstoart romteskip. As er konfrontearre wurdt mei syn swierbewapene eardere ûnderdienen, dy't driigjend op him ta komme, wiist er derop dat eltse revolúsje ferlet hat fan immen om tsjin yn opstân te kommen. Hy stelt foar om it mar op gelykspul te hâlden.
Produksje
In trêde film oer de god en superheld Thor waard yn jannewaris 2014 oankundige, in fearnsjier nei de premiêre fan 'e foargeande film Thor: The Dark World. De preproduksje begûn yn jannewaris 2016. Thor: Ragnarok waard regissearre troch de Nijseelânske filmmakker Taika Waititi, nei in senario fan Eric Pearson, Craig Kyle en Christopher L. Yost. As produsint wie Kevin Feige by it projekt belutsen foar de filmstudio Marvel Studios. Foar de film wie in budget beskikber fan $180 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Javier Aguirresarobe, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Mark Mothersbaugh.
Opnamen en postproduksje
De opnamen foar Thor: Ragnarok setten op 4 july 2016 útein en duorren oant yn septimber fan dat jier. De binnendoarsênes waarden filme yn 'e Village Roadshow Studios yn Gold Coast, yn 'e Australyske steat Queenslân. Dêrnjonken fûnen der opnamen op lokaasje plak yn oare dielen fan Queenslân, wêrûnder de binnenstêd fan Brisbane (dy't trochgie foar Manhattan) en it Nasjonaal Park Tamborine. Ek waard der filme op Dirk Hartogeilân foar de kust fan West-Austraalje en op it Sudereilân fan Nij-Seelân. Yn 'e postproduksje fan 'e film waarden mear as 1.560 special effects tafoege troch in stikmannich special effects-bedriuwen, wêrûnder George Lucas syn Industrial Light & Magic (ILM).
Distribúsje
De distribúsje fan Thor: Ragnarok waard fersoarge troch Walt Disney Studios Motion Pictures, de distribúsjepoat fan The Walt Disney Company, dat de memme-ûndernimming fan 'e Marvel Studios is. De film gie op 10 oktober 2017 yn it El Capitan Theatre yn Los Angeles yn premiêre, en iepene dêrnei op 3 novimber yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 10 novimber 2017 by platemaatskippij Hollywood Records. Thor: Ragnarok kaam op 20 febrewaris 2018 beskikber as digitale download en waard op 6 maart fan dat jier útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Thor: Ragnarok oer it algemien positive resinsjes. Sa joech Peter Travers fan it tydskrift Rolling Stone de film 3 fan 4 stjerren. Hy omskreau Thor: Ragnarok as: "de measte wille dy't jo ea hawwe sille by in Marvel-film." Op 'e webside RogerEbert.com parte Matt Zoller Seitz de film ek 3 fan 4 stjerren ta, wylst Robbie Collin yn 'e Britske krante The Daily Telegraph oan Thor: Ragnarok 4 fan 5 stjerren joech. In protte resinsinten, ûnder wa Travers en Sheri Linden fan The Hollywood Reporter, priizgen de rezjy fan Taika Waititi en de lichtfuottiger toan dy't er syn film jûn hie. Mick LaSalle fan 'e San Francisco Chronicle, Richard Roeper fan 'e Chicago Sun-Times en Michael Phillips fan 'e Chicago Tribune hiene fral lof foar it aktearjen fan Chris Hemsworth, Tom Hiddleston, Tessa Thompson, Cate Blancett, Mark Ruffalo en Jeff Goldblum.
Yn it tydskrift Variety liet Peter Debruge in ôfwikend lûd hearre. Hy neamde Thor: Ragnarok "bespotlik", mar fûn dat Goldblum mei syn aktearjen de stjer fan 'e film wie. Stephanie Zacharek fan Time fûn 'e plot fan Thor: Ragnarok in tizeboel en de film sels "earder sliepferwekjend as energearjend". Yn The New York Times omskreau Manohla Dargis de film as "in ûnynteressant bosk fjochtpartijen, yntriizjes en handige tafallichheden", mar se stelde ek fêst dat Hemsworth "der hjir gelokkiger en folle ûntspander útsjocht as yn eardere Thor-fehikels, en dàt is hjir faaks wol de wierste prestaasje fan Waititi.'
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Thor: Ragnarok in tige heech goedkarringspersintaazje fan 93%, basearre op 436 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei't Thor: Ragnarok spannend en grappich is en de sjoggers boppe-al wille biedt, is de film in kleurryk kosmysk aventoer dat in nije standert ynstelt foar de franchise – en foar de rest fan 'e Marvel Cinematic Universe-rige. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Thor: Ragnarok in goedkarringspersintaazje fan 74%, basearre op 51 resinsjes.
Opbringst
Thor: Ragnarok brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $315,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $538,9 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $854,0 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $180 miljoen betsjut dat in winst fan $674 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Thor: Ragnarok de op acht nei meast opbringende film fan 2017, nei Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi, Beauty and the Beast, The Fate of the Furious, Despicable Me 3, Jumanji: Welcome to the Jungle, Spider-Man: Homecoming, Wolf Warrior 2 en Guardians of the Galaxy Vol. 2. Thor: Ragnarok brocht bûten Noard-Amearika it measte op yn Sina ($112 miljoen), it Feriene Keninkryk ($40,4 miljoen) en Súd-Koreä ($35,1 miljoen). It Amerikaanske tydskrift Deadline Hollywood berekkene de skjinne winst fan 'e film op $174,2 miljoen.
Prizen
Yn 2018 waard Thor: Ragnarok nominearre foar 2 Saturn Awards, de Hugo Award foar bêste dramtyske presintaasje (lange foarm), 8 Empire Awards, 3 Critics' Choice Awards, 2 MTV Movie Awards, en 5 Teen Choice Awards. Dêrfan wûn Chris Hemsworth in Teen Choice Award foar favorite akteur yn in science fiction-film. Idris Elba wûn in NAACP Image Award foar syn fertolking fan 'e rol fan Heimdall.
Madison (rivier)
De rivier de Madison is in grutte sydrivier fan de Missoery, likernôch 295 km lang, yn Wyoming en Montana.
Kansas (rivier)
De rivier de Kansas (ek wol Kaw neamd) is in 274 km lange sydrivier fan de Missoury yn it noardeasten fan de steat Kansas yn de Feriene Steaten fan Amearika.
Ravenswâld
Ravenswâld is in doarp yn de eastpunt fan de gemeente Eaststellingwerf. It leit súdeast fan Easterwâlde en noardeast fan Appelskea oan de grins mei Drinte.
Ravenswâld hat  ynwenners.
Skiednis
Schotanus hat in plasse Ravensmeer neamd. Sybesz neamde it op in kaart fan 1764 dat marke "Het Witte Meer".
De skiednis fan it jongste doarp fan Eaststellingwerf hinget nau gear mei de feanterij, dy't yn dy krite yn Appelskea útein sette. Fanút de Appelskeaster Feart waarden op likense ôfstân fan inoar wiken groeven it fean yn. Letter waarden dwers op dy wiken op regelmjittige ôfstannen fan inoar dwerswiken groeven. De wiken moasten foar de ôfwettering soargje en fansels ek foar it transport fan 'e turf. Doe't de feanterij healwei de 19e iuw safier eine wie, dat it oan de hjoeddeiske kom fan Ravenswâld ta wie, moast it noch de namme Appelskea Tredde wyk krije.
Yn 1939 waard in oprop yn 'e krante set mei de fraach útstellen te dwaan foar de namme fan 'e delsetting. By de seleksje waard fral sjoen nei de histoarsyke wearde fan de namme en sa bleau Ravensmeer fan de 40 ynstjoerings oer. De Ravensmar wie lykwols ferdwûn en ferfongen troch bosk, boppedat waard de namme by in útspraak as Raven-smeer net wurdearre en dêrom waard keazen foar de namme Ravenswâld.
Yn it jier 1952 naam de ried it beslút om fan it plak in apart doarp te meitjen. De buorren falle sûnt 2007 ûnder de beskerme steds- en doarpsgesichten.
It feanûntginningsgebiet by Ravenswâld is yn 2007 oanwiisd as ien fan de beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân. Yn Ravenswâld stiet de Utsjochtoer Fochtelerfean fan de stifting Natuermonuminten.
Mienskip
Pleatslik Belang is op 23 febrewaris 1940 oprjochte en jout it ferieningsblêd 'De Wyken' út. It doarpshûs en de doarpsferiening 'De Wyken' binne op 21 april 1980 oprjochte. Foar de aktiviteiten hat it doarp in Aktiviteitenkommisje.
Befolkingsferrin
( Boarnen: 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: Alle Cijfers )
Keunstwurk
Ta neitins oan it hurde bestean fan 'e bewenners yn it fean stiet yn it sintrum fan it doarp it keunstwurk De Veengravers (1979) fan Wilma Burgers-Gerritsen.
Raven
Sûnt hast in iuw brocht yn 2011 in pearke raven foar it earst yn Fryslân wer jongen grut. Dat barde yn 'e bosken fan Ravenswâld. It lêste Fryske nêst fan 'e raaf foar dy tiid waard yn 1904 yn Beetstersweach leechhelle.
Nije Feart (Drachten)
De Nije feart is in feart yn de gemeenten Opsterlân en Smellingerlân. De feart rint fan de wei it Suderein west fan Selmien nei it suden en rint út yn it Ferbiningskanaal dat fierder giet yn de rjochting fan it Weinterper Skar.
By de oanlis fan it Ferbiningskanaal yn it ramt fan de ruilferkaveling begjin jierren 1960 is de Nije Feart opnaam yn it trajekt fan dat kanaal. Earder rûn er oan de Olterterpsterbrêge, yn de wei fan Olterterp nei it Selmien, ta dêr't de Olterterpster Feart der op oansluet. By dy gelegenheid is klapbrêge oer de Nije Feart ferfongen troch in fêste brêge.
De namme Nije Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Vaart.
Hatsum
Hatsum is in buorskip tusken de Fryske doarpen Dronryp en Baaium, yn 'e gemeente De Waadhoeke. Foar de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 2018 lei it yn 'e gemeente Menameradiel. Hatsum falt ûnder de himrik fan Dronryp. De namme komt yn histoaryske boarnen ek foar as Hastzen, Hatsem, Hatzum.
Men wenne earder 'op Hatsum'. Dêr stie eartiids de Hobbemastate. Tsjintwurdich wurdt it sintrum fan 'e buorskip foarme troch it restaurant Op Hatsum. Dêr fuort njonken is it Stasjon Dronryp oan it spoar fan Ljouwert nei Harns, dat by Hatsum de wei fan Baaium nei Dronryp krúst. Ek is op Hatsum in maneezje fêstige.
Berbers
De Berbers (betiden ek Imazigen, meartal fan Amazich, neamd), binne de oarspronklike ynwenners fan Noard-Afrika. De Lybjers, Numydjers en Moaren út de âldheid wienen Berberske folken. De eardere Berbers libben yn in gebiet dat rûn fan de Atlantyske Oseaan oant-en-mei de Siwa-Oäze yn Egypte, en fan Tuneezje oant de Sahel. Dat gebiet waard eartiids ek oantsjutten as Barbarije (Berberske Wrâld), wat ôflaat is fan it Grykske wurd Barbaros.
Tsjintwurdich binne Berbers fral te finen yn Marokko, Algerije en Lybje. Tuneezje lykwols is sadanich arabisearre, dat meastepart fan de Berbers de Arabyske kultuer en identiteit oernomd hawwe, mei alle aspekten dêrfan (bygelyks taal en keuken). Ek yn Mauritaanje, Maly en Gana, en troch emigraasje nei Jeropa (nei skatting trije miljoen; benammen yn Frankryk, Nederlân en Belgje), binne grutte mienskippen fan Berbers.
Skiednis
De oarsprong fan de Berbers is net wis. Relaasjes dy't mei Kanaäniten, Fenysjers, Kelten, Basken en Kaukaasjers lein wurde, binne fral spekulatyf fan aard. Ek wurdt der sein dat Berbers ôfstammelingen wêze soenen fan Saharabewenners doe't de woastyn yn de iistiden noch in fruchtbere flakte wie. Neffens de direkteur fan it Marokkaansk Ynstitút foar Amazigh-Kultuer (IRCAM), Mohamed Chafik, wie it ûntstean fan de Berberfolken in dynamysk proses.
Arabisearring fan de Berbers
Trochdat de islamityske en Arabyske kultuer meastentiids as superieur beskôge waard, hat in sterke aribisearring plakfûn yn in protte Noard-Afrikaanske lannen. Dat proses gie lykop mei diskriminaasje fan Berbers, dêr't harren taal, kultuer en identiteit troch bedrige waard. Yn Tuneezje is dêrtroch it oantal Berbertaligen hiel bot tebekrûn dat it sawat net mear sprutsen wurdt.
Feitlik stammet de grutte mearderheid fan de befolking fan Marokko, Algerije, Tuneezje en Lybje ôf fan de Berbers. De ymmigrearre Fenysjers, Griken, Romeinen, Fandalen, Wytsingen en Arabieren hawwe altyd in lytse minderheid west neffens de lânseigen befolking.
Taal
De Berbers sprekke de Berbertalen (binnen Marokko en Noard-Algerije wurdt ek de term 'Tamazight' brûkt). De Berbertalen foarmje in tûke fan de Afro-Aziatyske taalfamylje en dêrtroch fier besibbe oan de Semityske talen. Yn Marokko en Noard-Algerije wurde de Berbertalen fan lofts nei rjochts skreaun (en net fan rjochts nei lofts, lykas by it Arabysk it gefal is); it skrift dat dêrfoar brûkt wurdt, wurdt Tifinagh neamd. Foarbylden fan Berbertalen of -dialekten binne it Tasjelhit, it Riffynsk, it Midatlas-Tamazight, it Kabilysk, it Tarifit, it Tamasjek (de taal fan de Tûarek yn de Sahara), en it Siwi (Egypte).
Religy
It meastepart fan de Berbers hat it soennityske moslims leauwe. Foar de feroverings fan de 7e iuw n.Kr. wienen de Berbers kristlik, mei in grutte joadske minderheid.
Hendrik Verwoerd
Jonkheid en oplieding
Verwoerd waard yn Amsterdam berne, mar emigrearre doe't er twa jier wie mei syn âlden nei Súd-Afrika. Syn heit (Wilhelm Verwoerd) wie in winkelman en sindeling, en syn mem Anje Strik wie in friezinne[1]. Hy hie in âldere broer, Leendert, en in jongere suster, Lucie.[2].
Verwoerd promovearre yn de psychology (proefskrift yn it Afrikaansk) oan de Universiteit fan Stellenbosch. Ein jierren '20 studearre er in skoft yn Hamburch, Leipzig en Berlyn. Yn 1928 waard er heechlearaar en yn 1930 makke er in reis nei de Feriene Steaten fan Amearika.
Fan 1937 oant 1943 wie er haadredakteur fan de krante Die Transvaler. Yn dy funksje krewearre er foar de kulturele verheffing fan de Afrikaners. Dêrneist naam syn tinken antisemityske foarmen oan. Yn de Twadde Wrâldkriich wie er pro-Dútsk en anti-Britsk.
Arsjitekt fan de Apartheid
Yn 1950 waard Verwoerd foar de Nasionale Party minister fan 'Naturellen Zaken' yn it kabinet-Malan. Hy leaude tige yn de apartheid en wie foarstanner fan blanke supremasy (blanke baasskap). Yn 1958 folge er Strijdom op as premier. As premier ûntnaam er de kleurlingen it stimrjocht (dat wie Malan en Strijdom net slagge) en brocht it Bantûstanbelied (of thúslannen) yn, gebieten dy't ynrjochte wurde moasten om de Bantoes (sammelnamme foar de lânseigen befolking fan Súd-Afrika) ûnder dak te bringen. De thúslannen soene letter 'selsbestjoer' krije moatte. As reaksje op de ynternasjonale krityk hat Verwoerd 'ris sein dat er leaver hie dat men it apartheidssysteem omskreaun as goed mei-inoar buorje.
Republyk
Earst yn 1994 waard Súd-Afrika wer lid fan it Britske Mienebest.
Oanslaggen
Op 16 april 1960, yn it Milner Park te Jehannesburch, waard Verwoerd by de iepening fan de 'Rand Easter Show', besketten troch David Pratt. Pratt waard kranksinnich ferklearre en fêstsetten yn in ynrjochting te Bloemfontein, dêr't er himsels in pear moanne letter tekoart die.
Yn septimber 1966 waard Verwoerd yn in parlemintsgearkomst deastutsen troch Dimitri Tsafendas, in klerk fan Mozambikaanske komôf. It motyf fan Tsafendas is net dúdlik wurden.
Reäksje op die Sluipmoord
De reaksjes op de moard wiene ferskillend. De Afrikaners beskôgen it yn it generaal as in trageedzje, oaren wienen suver bliid. Dr Anton Rupert, bygelyks, ferklearre koart nei de oanslach: Ek wil nie 'n huigelaar wees nie: die feit dat Dr Verwoerd nie meer die Eerste Minister van Suid-Afrika is nie, is die beste ding wat met ons land kon gebeur het. Helen Suzman wie it dêr mei iens: I thought we were rid of one of the worst scourges we had.
Oars
Verwoerd wie boaske oan Betsie (Elisabeth) Schoombee; hja krigen sân bern: fiif soannen en twa dochters. Yn 1991 festige widdo Verwoerd har yn de wite Folksstaat Orania. Dêr kaam Nelson Mandela yn 1995 by har op besite yn it ramt fan syn fermoedsoeningspolityk.
Lewedorp
Lewedorp is in doarp yn de gemeente Borsele, yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarp hat 1.771 ynwenners (2010).
Friesland (skip út 1956)
De Friesland is in fearboat fan rederij Doeksen dy't fan 1956 oant 1988 in regelmjittige feartsjinst tusken Harns en Skylge ûnderhâldt. Sûnt 1989 hat de nije Friesland de tsjinstregeling oernaam. De Friesland waard yn 1988 ferkocht nei Zwijndrecht dêr't it skip de namme Carolina krige; yn 1992 krige it skip syn âlde namme wer werom. Yn 1996 kaam it skip wer yn 'e ferkeap en gie it nei Sieriksee dêr't it brûkt waard as rûnfeartskip op de Easterskelde. Sûnt 2002 leit it skip yn Inkhuzen en fart it as farrend monumint op de rûte Inkhuzen-Medemblik yn oanslúting op de Museumsteamtram Hoarn-Medemblik. As gefolch fan de koroana pandemy waard it skip yn de simmer fan 2020 wer efkes hierd troch Rederij Doeksen om tegearre mei de Holland reizigers nei Skylge te bringen. Ek yn de simmer fan 2021 waard de Friesland troch Doeksen ynset no om't de Koegelwieck problemen mei de motoren hie en dêrtroch net ynset wurde koe.
Willem Diemer
Willem Diemer (Borger, 9 april 1837 - Apeldoarn, 10 maart 1926), wie teolooch en grifformeard predikant.
Hy wie in soan fan Frederik Hendrik Diemer en Hillechien Mos. Willem waard op 1 maaie 1837 yn Borger doopt troch Ds. Hendrik de Cock, de man fan de Ofskieding fan 1834. Yn de tsjinst kaam de boargemaster mei de plysje yn tsjerke en sei: In den naam des konings gebied ik dat dit kind niet gedoopt zal worden. Ds. De Cock anderde :In den Naam van den Koning der Koningen gebied ik dat dit kind wel gedoopt zal worden; it dopen gie troch. Willem Diemer is it earste bern dat yn it doopboek fan de Kristlike Ofskieden gemeente yn Borger ynskreaun stiet.
Diemer troude mei 24 jier, op 01-08-1861 yn Swol mei Netta Arendina Hendrika van Beek, doe 19 jier âld.
Hy wie by de earste studinten oan de teologyske skoalle yn Kampen, waard resp. kristlik ôfskieden-, kristlik grifformeard- en grifformeard predikant yn Sluis (1860), Stadskanaal (1861), Alfen oan de Ryn (1864), Dokkum (1874) en Wijhe (1891); hy gong yn 1897 mei emeritaat.
Diemer wie predikant yn Dokkum fan 1874 oant 1891. Hy wie yn dy tiid ek polityk tige warber. Sa wie er redakteur fan it A.R.-blêd 'Het Noorden'.
Jefferson (rivier)
thumb|280px thumb|280px|De rivieren fan Montana De Jefferson River is in sydrivier fan de Missoury, mei in lingte fan sa'n 77 km, in de Amerikaanske steat Montana.
Norbertus fan Gennep
Norbertus foar syn bekearing
Norbertus wie de soan fan de hear fan Gennep, dy't besibbe wie oan de keizer fan it Hillich Roomske Ryk, en waard doe't er 12 waard troch syn âlden nei de kapittelskoalle fan it Viktorstift yn Xanten stjoerd. Dêr kaam Norbertus yn tsjinst fan de aartsbiskop fan Keulen. Hy krige de posysje fan subdiaken en dy posysje yn de geastlike stân fersekere him fan ynkommen, sûnder dat er it sekuliere libben hoechde op te jaan. Al gau krige er de funksje fan hofkapelaan oan it hôf fan keizer Hindrik V. Norbertus libbe in nochal wrâldsk en lossinnich libben. Wie der earne in grut feest, dan wie Norbertus ek fan de partij. Hy mocht him graach ûnder de hegerein ôfjaan en hie dan hjir, dan dêr in frommis foar de wille.
Dat gyng sa oant him ûnderweis nei Vreden yn Westfalen in fûle stoarm oer it mad kaam. Doe't op dy reis tichteby in bolbliksem delsloech en Norbertus fan it fan skrik stegerjende hynder foel, kaam foar him de ommekear. Nei't er dêr in skoftke sa lein hie frege er, lykas ea ek Paulus, "Heare, wat wolle Jo dat ik doch?". Op dy fraach hearde er troch godlike genede ynwindich in stim sizzen dat er him fan it kwea ôfkeare moast om it goede te dwaan. Norbertus wie doe earne yn de tritich.
Ynkear
Foar Norbertus bestjutte dat foarfal in tiid fan ynkear en boete dwaan. Yn 1114 gyng Norbertus foar it earst nei Siegburg om dêr him dêr yn it benediktynske kleaster Sint-Michael te ferdjipjen yn it kleasterlibben. Hy begûn syn rykdom fuort te jaan en rôp de koarhearen fan Xanten op om syn foarbyld te folgjen en mear earnst te meitsjen fan harren ropping. Norbertus lit him wije as diaken en preester en besocht yn Xanten herfoarmings troch te fieren, mar syn oanfjurjen stjitte dêr op fûl ferset. Norbertus learde ek it strange kleasterlibben yn it augustynske kleaster fan Kleasterrade (tsjintwurdich Rolduc by Kerkrade) kennen en kaam dêr yn de kunde fan it wurk fan Augustinus.
Nei't er syn lêste besit weijûn hie begûn er op bleate fuotten troch Europa as boetepreker te reizgjen. Syn fermoanjende preken waarden by de befolking rûnom wurdearre, mar se leveren ek fijannen op. Hy hie der sels mar op los libbe en wie net iens lid fan in oarder, dat wêr helle er it wei om oaren sa de les te lêzen? Op it Konsylje fan Fritzlar yn 1118 moast er him ferantwurdzje, mar der folge frijspraak. Norbertus gyng doe nei Saint Gilles yn Súd-Frankryk, dêr't paus Gelasius II residearre. Fan de paus krige Norbertus beskerming en offisjele tastimming om oeral wêr't er woe te preekjen. Yn syn preken rôp Norbertus op om Kristus en de apostels ta foarbyld te wêzen. De tochten wiene dreech, Norbertus reizge net allinne, mar troch de kjeld dy winter en in tekoart oan iten ferstoaren trije fan syn gesellen. Yn Vallenciennes foege Hugo fan Fosses him by Norbertus oan, immen dy't letter ien fan syn grutste folgelingen wurde soe.
Stifting fan de oarder
Mei in pear studinten fan de kapittelskoalle fan Laon en syn learlingen en syn fjouwer gesellen stifte Nobertus dêr de mienskip, dy't ynearsten yn hutsjes om in oan Jehannes de Doper wijde kapel wenne en dêr't letter de oarder fan de Norbertinen út ûntstie. Yn in jier tiid leine op de Earste Krystdei fan 1121 de muontsen harren ûnthjitten ôf. Dy datum jildt noch jimmeroan as de bertedei fan de oarder. Fanwegen de grutte oanwaaks fan bruorren waard al gau in echte abdij mei in tsjerke boud. Ek froulju fielden har roppen en oant 1137-1140 wie Prémontré in dûbelkleaster.
Ross-see
De Ross-see is in djippe ynholte yn de Súdlike Oseaan yn Antarktika, tusken Victorialân en Marie Byrdlân. De see waard ûntdutsen troch James Ross yn 1841. It súdlik diel wurdt bedutsen troch it Ross-iisplato (500.000 km²). Dit gebiet wurdt opeaske troch Nij-Seelân as part fan de Ross Dependency.
Norbertus fan Gennep
Stifting fan de oarder
Norbertus wie net in soad yn Prémontré. Faak gyng er fan stêd nei stêd en oeral preke er benammen foar ienfâldich folk, mar somtiden ek foar de hegerein. Yn 1122 wie Norbertus yn Antwerpen en omkriten, dêr't er de striid mei de ketterij fan Tanchelm oanbûn. Oeral stifte er nije kleasters en fjurre er de minsken oan om in ein te meitsjen oan de korrupsje en de lossinnigens yn de Tsjerke. Yn dat stribjen om de Tsjerke werom te bringen nei har woartels hied er in sterke bûnsmaat: Bernardus fan Clairvaux. Yn 1126 folge de erkenning fan de oarder troch paus Honorius II. De oarder naam in grutte flecht en der kamen nije stiftings of besteande abdijen sletten harren oan.
Ross-see
1911 sette Roald Amundsen hjir útein mei syn súdpoalekspedysje (Bay of Whales).
Norbertus fan Gennep
Maagdenburg
Doe't Norbertus troch kening Lotharius útnoege waard om yn de dom fan Speyer te preekjen wiene dêr ek fertsjintwurdigers út Maagdenburch, dy't al in skoft nei in aartsbiskop sochten. Ynearsten hie Norbertus gjin nocht oan dy funksje, mar nei oantrunen fan de pauslike legaat en de kening joech er belies en reizge er op bleate fuotten en yn earmoedige klean nei Maagdenburch. Neffens de oerlevering seach er der sa earmoedich út, dat se him ynearsten net troch de poarte gean lieten. Mar ek yn Maagdenburch soe Norbertus de wjerstân ûnderfine dy't er ek yn Xanten en Laon meimakke hie. Kwestjes as it selibaat en it hawwen fan besit setten yn Maagdenburch de saak op skerp. In opstân koed er allinne mei in soad muoite oerlibje, der fûnen oanslaggen op syn libben plak en hy moast sels ris út de stêd flechtsje. Mar Norbertus wie fêsthâldend en slagge der lang om let yn om it bisdom te fernijen en it Us-Leaffrouwestift yn in premonstratinzerske abdij om te setten.
Ross-see
Yn de Ross-see lizze ûnder oaren:
Norbertus fan Gennep
Maagdenburg
Yn 1131 reizge Norbertus mei keizer Lotharius III nei Rome om paus Innocentius II mei súkses te helpen, dy't in jier earder ta paus keazen wie en ferdreaun wie troch tsjinpaus Anacletus.
Dea
Norbertus ferstoar nei in siikbêd fan in pear wiken op 6 juny 1134 en waard begroeven yn de tsjerke fan it premonstratinzer Us-Leaffrouwekleaster fan Maagdenburch.
Paus Gregoarius XIII ferklearre Norbertus op 28 july 1582 sillich. De hillichferklearring folge yn 1621 troch paus Gregoarius XV. Yn de Tritichjierrige Kriich ferhûzen syn reliken yn 1627 nei it premonstratinzerske kleaster yn Strahov by Praach.
Ikonografy
Norbertus wurdt fakentiden yn wite pij ôfbylde mei in monstrâns yn syn hân en Tanchelm of in duvel yn 'e boeiens ûnder syn fuotten, in ferwizing nei syn súksesfolle striid tsjin de dwaalleare fan Tanchelm. De tsjelk mei de spin ferwiist nei de leginde dy't ferhellet dat by it opdragen fan de hillige misse yn Kleasterrade (it tsjintwurdige Rolduc) in giftige spin yn de tsjelk foel. Norbertus woe de spin út earbied foar it bloed fan Kristus net út de tsjelk helje en dronk de wyn mei spin en al op. As troch in wûnder barde der neat mar krûpte de spin troch de noas fan Norbertus wer nei bûten. Oare attributen binne in krús mei twa dwersbalken en de fredespalm.
Feestdei
De offisjele feestdei fan de hillige is 6 juny.
Jacobus Stellingwerf
Jacobus Stellingwerf (1667 - Amsterdam, 1727) wie in goudsmid en yllustrator út Amsterdam.
Libben
Stellingwerf, dy't syn hiele libben yn Amsterdam tahâlde, troude twa kear. Syn earste frou wie de widdo Margarieta van Nierop dy't er yn 1703 troude en by wa't er gjin bern krige. Hja stoar yn 1712.
Wurk
Stellingwerf wie in goudsmit, mar hy komt net foar yn de gildeboeken fan Amsterdam, dat faaks wie er gjin mastergoudsmit. Hy is lykwols ferneamd wurden fan de hûnderten tekeningen (yn de trant fan Roelant Roghman) fan gebouwen dy't er makke hat foar de Atlas der vereenigde Nederlanden fan Matheüs Brouërius van Nidek en letter ek foar de amateur-âldheidkundige Andries Schoemaker. Stellingwerf tekene it materiaal dat him oandroegen waard nei, makke dy lykfoarmich foar de atlas; faak wiene dat al net mear besteande gebouwen. Der is gjin orzjineel eigen wurk fan him bekend en de kwaliteit fan syn wurk is ferskillend, mei omdat er faak yn in koart skoft tiid in soad tekeningen meitsje moast en faaks om't de easken fan de opdrachtjouwer net heech wienen.
Nije Feart (wetter by Langsweagen)
De Nije Feart is in feart oan de eastkant fan Langsweagen yn de gemeente Opsterlân.
De feart rint fan de Hege Dyk noardeast fan Langsweagen nei it noarden. Dêrnei rint de feart tusken de polders De Plasse en De Finnen troch yn de rjochting fan Terwispel. In lytse kilometer foar de Koaibosk (N392) bûcht de feart ôf nei De Gordyk en hjit dan Klidzerak.
De namme Nije Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Vaart.
Nije Feart is ek de namme fan in buorskip oan de noardkant fan Langsweagen.
Nieuwdorp (Seelân)
Nieuwdorp is in doarp yn de gemeente Borsele, yn de Nederlânske provinsje Seelân. It doarp hat 1.168 ynwenners (2010). Oant 1970 behearde Nieuwdorp by de gemeente 's-Heer Arendskerke.
Heechterp
thumb|Offredings fan de buert Heechterp Heechterp is in buert yn de stêd Ljouwert en falt ûnder de wyk Heechterp-Skieringen. Heechterp wie in terp en delsetting op it plak fan de hjoeddeiske buert. De namme komt ek foar as Hooge torp en Harmswert.
Op 2 oktober 1963 waard it nije winkelsintrum fan de buert offisjeel iepene.
De buert waard, mank mei de besuden lizzende buert Skieringen, as efterstânswyk Heechterp-Skieringen, bekend troch it neamen fan de wyk op de list fan de 40 wiken fan Vogelaar.
Diofantus
right|thumb|Titelside fan de edysje fan 1621 fan Diofantus syn wurk Aritmetika'', yn it [[Latyn oersetten troch Claude Gaspard Bachet de Méziriac.]] Diofantus fan Aleksandrje (Gryksk: Διόφαντος ὁ Ἀλεξανδρεύς; wierskynlik berne tusken 201 en 215 en stoarn tusken 285 en 299) wie in Gryksk wiskundige, út Aleksandrje. Wannear't hy libbe is net botte dúdlik, it sil earne tusken de 1e iuw f.Kr. en de 4e iuw west hawwe. Der wurdt meast tocht oan midden 3e iuw. Hy soe 84 jier âld wurden wêze.
Binnen de Grykske wiskunde nimt Diofantus in bysûndere posysje yn. Dêr't oare Grykske wiskundigen benammen mei mjitkunde dwaande wiene, en de oare aspekten fan de wiskunde fanút de mjitkunde beskôgen, wie Diofantus dwaande mei algebra as in 'doel op himsels'.
Hy hat hjirfoar ien fan syn earste skriuwsystemen ûntwurpen foar algebrayske fergelikingen. Syn metoade koe fergelikingen oanjaan mei alle machten fan de ûnbekende fan -6 oant 6, mar hie as neidiel dat it net mei meardere ûnbekenden wurkje koe. Hy wie mooglik ek de earste dy't negative getallen yn syn berekkeningen brûkte, hoewol't hy se net akseptearre as oplossingen foar fergelikingen.
Syn wurk giet oer datjinge wat tsjintwurdich nei him as Diofantyske fergelikingen bekend stean: polynomen mei rasjonale koëffisjinten, wêrfoar't rasjonele oplossingen socht wurde. Diofantus is der wol foar bekritisearre dat hy allinnich inkelfâldige oplossings hat, ek as in probleem in ûneinich tal oplossingen hat, mar dat beswier is mar foar in lyts part terjochte: Yn syn metoades wurde willekeurige getallen taheakke, en troch dizze te fariearjen krijt men ek de oare mooglikheden.
Diofantus skreau syn wurk op yn de Aritmetika. Dit bestie út 13 dielen, wêrfan lykwols lange tiid mar 6 dielen (1-3 en 8-10) bekend wiene. Pas yn 1982 waarden 4 fierdere dielen (4-7) weromfûn, al wie it yn Arabyske oersetting. De lêste 3 dielen binne ferdwûn. It wie yn de kantline fan Diofantus syn Arithmetika dat Fermat syn ferneamde 'lêste' stelling skreau.
Saba
Saba is in Nederlânsk eilân yn de Karibyske See. It is it lytste bewenne eilân fan de eardere Nederlânske Antillen. Mei Sint Maarten en Sint Eustaasjes foarmet it de SSS-eilannen. Saba is sûnt 10 oktober 2010 in "bysûndere gemeente" fan Nederlân (formiel in iepenbier lichem). Tegearre mei Bonêre en Sint Eustaasjes foarmet it hjirmei de BES-eilannen. Der wenje likernôch 1.400 minsken op Saba, dêr't de measten fan yn it haadplak The Bottom wenje. It eilân wurdt pleatslik ek wol 'De Unskansearre Keninginne' (The Unspoiled Queen) neamd.
Skiednis
Saba soe op 13 novimber 1493 ûntdutsen wêze troch Kristoffel Kolumbus, doe't der noch yndianen op it eilân wennen. Kolumbus neamde it eilân San Cristóbal.
In mooglike ferklearing foar de namme fan it eilân is dat dit ôfkeart waard as S. †bal en as Saba lêzen waard. In oare ferklearing kin wêze dat Saba in fariant wêze soe op it Nederlânske wurd fan skoech, omdat de wichtichste yndustry op it eilân skuonmakker wie doe’t de Dominikaan Jean-Baptiste Labat it eilân yn 1701 besocht. Ek it wurd ‘siba’, dat Arawak-Yndiaansk is foar ‘stien’ kin in ferklearing wêze.
Yn 1632 sloech in Ingelsk skip brek by Saba; de oerlibjenden wiene nei alle gedachten de earste Jeropeeske bewenners fan it eilân. Yn 1635 kleemde in Frânsman it eilân foar Loadewyk XIII fan Frankryk. Yn 1640 die de West Yndyske Kompanjy in ekspedysje nei Saba fan Sint Eustaasjes ôf om it eilân te kolonisearjen. Dy kolonisten soene yn 1664 troch Sir Henry Morgan wer fan it eilân ferjage wurde. Sûnt 1816 is it eilân lykwols Nederlânsk besit. Oerbliuwsels fan de earste delsettings binne te finen op it westlik part fan Saba, by Tent Bay.
Saba is in stik as wat kearen fan ‘eigner’ wikselle. Neist Nederlân en Ingelân hawwe ek Frankryk en Spanje gesach oer it eilân hân.
Yn de 17e en 18e iuw wie de grutste yndustrie fan Saba de eksport fan sûker en rum. Letter spile ek de fiskerij, benammen de fiskerij op kreeft, in wichtige rol yn de ekonomy fan it eilân.
Yn 1969 waard de doe 23-jierrige Joseph Richardson administrateur fan Saba. Hy wie de earste net-blanke administrateur op de Nederlânske Antillen.
Saba wie oant 1983 ta in ûnderdiel fan it eilângebiet de Boppenwynske eilannen, wêr’t ek Sint Eustaasjes en Sint-Marten ta behearden. Yn 1983 krige it in selsstannige status as eilângebiet en in eigen sit yn de steaten.
Op 1 septimber 2009 makke Saba bekend fuortendaliks út de Nederlânske Antillen stappe te wollen. Dit fanwegen it barren dat Saba net langer wachtsje woe op de ûntwikkelings om de takomst fan de Nederlânske Antillen hinne. Neffens steatssekretaris Bijleveld fan it Keninkryksrelaasjes wie it foar Saba lykwols juridysk net mooglik om op dat stuit út de Antillen te stappen.
Op 10 oktober 2010 waarden de Nederlânske Antillen opheft, wêrtroch Saba, lykas Sint Eustaasjes en Bonêre, as iepenbier lichem in soarte fan bysûndere gemeente fan Nederlân waard.
Geografy
Saba leit 30 kilometer súdwestlik fan Sint-Marten. It eilân hat in trochsnee fan likernôch 4,5 kilometer en in oerflak fan 13 kante kilometer. Saba bestiet út in deade fulkaan, Mount Scenery, mei fjouwer lavakoepels. De hellings rinne steil de kanten fan de see op. De kust bestiet út rotsen. De fulkaan is 877 meter heech, en dêrmei it heechste punt fan it Keninkryk der Nederlannen. It klimaat is tropysk fochtich, it eilân is begroeid mei sekundêr reinwâld. Noardlik fan Saba leit in lyts ûnbewenne rotseilân dat ek by it eilângebiet heard: Grien Eilân.
Nanne & Ankie
Tsjitwurdich sjonge se yn Kat yn 't Seil en Liereliet mar ek as duo. Sa songen se smertlapen op it Tsjoch-festival. Oan harren cd Mei de guozen mei ferliende ek it duo Ferbean meiwurking. As duo, mar ek mei Kat yn't Seil en Ferbean hienen se faker optredens yn Amearika en in soad oare lannen.
Nanne Kalma krige yn 2000 de Fryske Anjer fan it Prins Bernhard Kultuerfûns en yn 2003 waard er Ridder yn de Oarder fan Oranje Nassau.
Yn 2008 ferskynde by it 75-jierrich bestean fan de stichting It Fryske Boek de cd Smûzje. Op 3 septimber 2009 waard 'It Smûzers alfabet' op de rymposter fan Stichting it Fryske Berneboek. Tidens dy presintaasje yn it spekjesfabryk fan Frisia te Harns songen Nanne en Ankie de folsleine tekst fan dit alfabet mei de oanwêzige bern.
Saba
Befolking
Der wenje likernôch 1.400 minsken op Saba. Sa’n twatredde fan de befolking hat de Nederlânske nasjonaliteit, mar 43% hjirfan is op it eilân berne. Fan de ynhiemske befolking is sawat de helte blank. Dat binne neikommelingen fan de earste Siuwske kolonisten of fan Skotske en Ierske seerôvers dy’t yn de rin fan de tiid op it eilân wenje kamen. De oare, swarte, helte fan de befolking binne neikommelingen fan slaven dy’t troch de Nederlanders fan Afrika út oanfiert waarden. Dêrneist ferbliuwe der sa’n 200, benammen Amerikaanske, studinten dy’t studearje oan de Universiteit fan Saba. Fierder binne der in protte eilânbewenners ôfkomstich fan oare lannen en eilannen út it gebiet.
thumb|right|300px|Saba, sjoen fan de fulkaan Mount Scenery ôf. Opfallend oan de efternammen fan de ynwenners fan Saba is dat in kwart hjirfan Johnson of Hassell hjit.
De befolking wennet ferspraat oer fjouwer doarpen:
Yn tsjinstelling mei de ABC-eilannen wurdt der op de SSS-eilannen, dat ek op Saba, Ingelsk sprutsen. Op Saba is 88% fan de minsken it Ingelsk de memmetaal, foar 5% is dat Spaansk en foar mar 2% is dat it Nederlânsk. Oant in pear jier werom waard der op de skoallen op Saba yn it Nederlânsk les jûn, hjoed de dei is it in ferplicht fak op skoalle. Sadwaande behearsket it grutste part fan de befolking it Nederlânsk wol.
De ynwenners fan Saba binne oer it algemien Roomsk-Katolyk. Ek is der yn Wesleyaanske Hilligens Mienskip op it eilân. Fierder binne der lytse groepen Joaden, Moslims, Sândeiske-adfentisten en Anglikaansken te finen.
Bestjoer
It eilânbestjoer bestiet út in bestjoerskolleezje (fiif sitten) en in eilânried (fiif sitten).
Saba hat ien sit yn de Steaten fan de Nederlânske Antillen.
Eilânried
Gearstelling eilânried:
thumb|right|300px|Saba, sjoen fan it easten.
Steatkundige herfoarmings
Op 5 novimber 2004 keazen de ynwenners fan Saba foar rjochtstreekse bannen mei Nederlân.
Yn desimber 2006 waard bekend dat Noard-Hollân Saba, Sint Eustaasjes en Bonêre by die provinsje ha wol.
Ynfrastruktuer
Op Saba leit mar ien dyk, The Road (De dyk). Dizze dyk hat in totale lingte fan 14 kilometer en komt by elts plak op it eilân del. De konstruksje hjirfan waard dien troch Josephus Lambert Hassell, in autodidakt op it gebiet fan it bouwen fan diken. De konstruksje fan de dyk waard dien tusken 1938 en 1961. Pas yn 1947 soe de earste auto op it eilân oankomme.
thumb|right|300px|It fleanfjild fan Saba. Yn 1963 waard in lyts fleanfjild oan de noardkant fan it eilân boud. It fleanfjild, mei de namme Juancho E. Yrausquin Airport, hat in lanningsbaan fan 400 meter en hat dêrmei de koartste lanningsbaan foar kommersjeel gebrûk op de wrâld. Hjirtroch binne mar trije type fleantúgen geskikt om op it eilân te lânen. Der wurdt geregeld fan Sint-Marten ôf, troch de Windward Island Airways (Winair), op it eilân flein.
Underwiis
Yn St. Johns steane in basisskoalle, de Hillige Hert Basisskoalle en in middelbere skoalle, de Skoallemienskip Saba.
It eilân hat sûnt 1988 in medyske fakulteit, it SABA University School of Medicine, dy’t benammen in protte studinten út de Feriene Steaten lûkt. In de perioaden dat der les joen wurdt wenje der likernôch 300 minsken mear op Saba as oars.
Ekonomy
De ynwenners fan Saba libje foaral fan it toerisme. De measte toeristen, hjoed de dei binne dat der sa’n 25.000 yn it jier, binne dei-toeristen dy’t moarns fan Sint-Marten út oankomme op it eilân, de fulkaan, mei harren 1064 treden, beklimme en middeis wer fuort geane. Op Saba binne ek in pear dûkskoallen festige.
thumb|left|250px|Paad nei Mount Scenery. Oant 1993 wienen der sân rieskoallen op it eilân. Dizze rieskoallen garandearren dat de minsken yn in wike tiid in riebewys helje koenen. Nei weromkear yn Nederlân koe dit riebewys omwiksele wurde foar in Nederlânsk riebewys. Doe’t Nederlân yn 1993 hjir in ein oan makke krige de ekonomy fan Saba in flinke klap.
Op it eilân wurkje 220 amtners. Dat betsjut dat likernôch 16% fan de ynwenners amtner is.
De Nederlânske yngenieur Frans Brugman hat yn fiif jier tiid alle autintike hutsjes fan Saba yn kaart brocht en op de kompjûter ynfiert. Hy ûntduts dat de Ingelsken in soarte fan foarfabrisearre húskes meitsje liten yn Kanada, dy’t dêrnei nei Saba taskipt waarden. De hutsjes foldogge net mear oan de easken fan de befolking.
Op Saba wurdt mei de Nederlânske Antilliaanske Gûne betelle, mar ek de Amerikaanske dollar wurdt oer it hiele eilân akseptearre.
Natuer
Op Saba libje relatyf folle flearmûzen. Der wenje sân soarten flearmûzen op Saba, dit binne de Monophyllus plethodon, de Artibeus jamaicensis, de Ardops nichollsi, de Brachyphylla cavernarum, de Natalus stramineus, de Tadarida brasiliensis en de Molossus molossus.
Nije Feart (Hylpen)
De namme Nije Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Vaart.
Holland (skip út 1951)
De Holland is in seesleepboat fan rederij Doeksen dy't fan 1951 oant 1975 yn tsjinst wie en 161 slagge bergingen ferrjochte, yn de simmers waard de boat brûkt yn in regelmjittige feartsjinst tusken Harns en Skylge. It is it fjirde skip fan rederij Doeksen dat dizze namme krige.
Skiednis
Yn de jierren foar de Twadde Wrâldkriich hie Doeksen grutte plannen. Der waarden yn betreklik koarte tiid de nedige slepers oankocht. Yn 1939 waard by J. Smit & Soan yn Foxhol in sleepboat besteld mei in fermogen fan hast 4500 pk en in snelheid fan 18 knopen yn de oere. It soe de sterkste en fluchste sleepboat fan dat momint wurde. De namme: Holland. Mei syn prachtige stroomline in jacht ûnder de sleepboaten. It totale sleepfermogen fan de float fan Doeksen soe yn koarte tiid op hast 10.000 pk brocht wurde.
De kriich smiet roet yn it iten. De sleepboaten waarden foar it meastepart foardere, earst troch ús eigen marine, letter troch de Dútske. Ferskate oerlibben de kriich net. Nei de kriich wie it dus wer werom by ôf. Om't der yn de earste jierren nei de kriich in soad skippen boppe de waadeilannen yn de problemen kamen, waard besocht de float sa gau as mooglik wer op te bouwen, foar it meastepart mei betreklik lichte sleepboaten. In soad mear sil der ek net te krijen west hawwe.
Dêrom waard yn 1950 besletten in nij skip bouwe te litten, nei it idee fan de Holland II. Ek dit skip waard besteld by Scheepswerf J. Smit & Zoon, Foxhol. Yn desimber fan 1951 waard it skip levere oan rederij Doeksen. It skip waard doopt en de Holland wie in feit.
Yn 1923 hie Doeksen de feartsjinst fan Harns nei Skylge en Flylân oernaam. De feartsjinst wie lange tiid bysaak foar rederij Doeksen. As der simmerdeis in soad drokte wie mei de feartsjinst, sprongen sleepboaten lykas de Holland by foar passazjiersferfier. De skippen wiene multyfunksjoneel.
Nei 1960 naam it tal bergingen hieltyd fierder ôf, De sleepboaten fan Doeksen hearden net mear ta de modernste. Nije skippen hiene in folle grutter motorfermogen, dûbele skroeven en roeren en boechskroeven. Allegear saken dy't de Holland net hie. Yn 1975 gie de Holland farren as ûndersyksfartúch foar Rykswettersteat, Direksje Noardsee. Doeksen ferhierde de Holland oant 1998 oan de oerheid. Al gau giene de sleeplier en de beting fan board. Op it efterdek waarden kranen en frames pleatst, oer de masinekeamer stie in kontener mei dêryn in grutte sintrifúzje. En yn 1990 kaam der in boechskroef en waard de motor fan de brêge ôf betsjinber makke.
Yn 1999 waard it inisjatyf naam, foar de oprjochting fan in Stichting ta behâld fan de Holland, wêrmei't de sleepboat fan de sloop rêden waard. Mei help fan frijwilligers waard de sleper sa goed as mooglik yn oarspronklike steat werombrocht. Sûnt 2000 is de Holland yn hannen fan de Stichting Zeesleepboot Holland.
De Havilland Albatross
De de Havilland  DH.91 Albatross wie in fjouwermotorich Britsk transportfleantúch út de jierren 30 fan de 20e iuw. Yn 1938–1939 binne der sân fan boud. De DH.91 wie in hichtepunt yn de houten-fleanmasinebou.
Untjouwing
De DH.91 waard ûntwurpen yn 1936 troch A. E. Hagg neffens Air Ministry specification 36/35 foar in trans-Atlantyske postfleanmasine.
De DH.91 syn romp en wjukken wiene makke fan ferlime balsahoutlaachjes (multipleks), in konstruksje dy't letter ferneamd waard troch de tapassing by de de Havilland Mosquito. In oar opmerklik ding wie it kuolsysteem foar de luchtkuolle motoren dy't in benei ideale streamline fan de motorkape mooglik makke. De earste Albatross fleach op 20 maaie 1937. It twadde protoype bruts by in testflecht, mar waard wer opmakke en wie de earste dy't by Imperial Airways yn gebrûk naam waard.
Hoewol't it tastel as postfleantúch ûntwurpen wie, kaam der ek in passazjiersferzje dy't 22 minsken ferfiere koe. Fiif fan dy tastellen waarden yn 1938/1939 ôflevere.
Operasjonele skiednis
De earste levering oan Imperial Airways wie de DH.91 Frobisher (22 pas.) yn oktober 1938. In fiif passazjiers ferzje waard brûkt op de line Croydon nei Parys, Brussel en Zurich. Doe't it testfleanen dien wie waarden beide prototypes oan Imperial Airways en ynset as lange-ôfstân postfleanmasine. Feitlik hawwe sy fral tsjinne yn de simmer fan 1939, doe't sy it wichtichste type op de passazjiersline fan Londen Croydon nei Parys Le Bourget wienen.
Begjin Twadde Wrâldkriich beskôge de Royal Air Force it tastel as gaadlik foar koeriersflechten tuske Grut-Brittanje en Yslân fanwege har fluggens en fleanberik; septimber 1940 waarden twa tastellen yndield by it 271 Squadron fan de RAF. Beide tastelling ferûngemakken by de lâning yn Reykjavík, de Faraday yn 1941 en de Franklin yn 1942.
De fiif-passazjiers ferzjes brûkte Imperial Airways (it lettere BOAC) op de rûtes Bristol-Lissabon en Bristol-Shannon. De Frobisher waard ferneatige by in Dútsk bombardemint op Bristol yn 1940, twa oaren by de lâning. De twa oerbliuwende tastellen, de Falcon en Fiona waarden septimber 1943 sloopt.
Ankie van der Meer
Ankie van der Meer (Akkrum, 7 april 1959) is in Fryske sjongster út Gytsjerk. Se is leraresse Frânsk en Ingelsk oan it Friesland College yn Ljouwert.
Ankie is de twillingsuster fan Didi van der Meer (PvdA-riedslid yn Tytsjerksteradiel), groeide op yn Akkrum en ferhuze op har fyftjinde nei Hurdegaryp. Se spile mei Nanne Kalma yn Irolt. Nei in toernee yn Hongarije, dêr't se gjin oankundigingen dwaan koene yn Frânsk, Dútsk, Ingelsk, Nederlânsk of Frysk, dat Ankie begûn mei it learen fan it Esperanto. Nei it ôfskiedskonsert fan Irolt freget se Nanne, hoe't hy it fine soe om muzyk te meitsjen yn it Esperanto. Hy fynt soks tige ynspirearjend en yn 1987 set hy de earste Esperanto-teksten op muzyk. Se freegje Marita Kruijswijk en Marian Nesse om mei te dwaan en sa krijt de groep in twadde namme: Kajto. Omdat it repertwaar fan de groep hieltiten mear in mingfoarm wurdt en se in soad yn it maritime sirkwy spylje, brûke hja ynstee fan De Perelaar ek in oare namme: Kat yn 't Seil. Tegearre mei Marita Kruijswijk en Marian Nesse makke se diel út fan de muzykgroep Froufolk. Fierders sjongt se ek noch yn Ferbean.
Fersetsbeweging
In fersetsbeweging, fersetsgroep, wjerstânsbeweging of befrijingsorganisaasje is in organisearre krewearjen fan alteast in diel fan 'e boargerlike befolking fan in lân of gebiet om wjerstân te bieden oan: Sokke groepearrings meitsje gebrûk fan in breed skala oan taktiken, fan it hâlden fan freedsume demontraasjes fia it goaien fan stiennen nei de soldaten fan 'e besettende macht of de diktatuer en it útfieren fan sabotaazje-aksjes, it dwaan fan moardoanslaggen en bomoanslaggen oant it begjinnen fan in guerrilja-oarloch. Troch de besettende macht of de diktatuer wurde fersetsbewegings hast altyd weiset as terroristen.
Oangeande de wetlikens fan wapene fersetsbewegings ûnder it ynternasjonaal rjocht bestiet al sûnt teminsten 1899 ûnienichheid. Yn dat jier waard foar it earst besocht it oarlochsrjocht te kodifisearjen en waard yn it foarwurd fan 'e Twadde Haachske Konvinsje de Martensklausule yntrodusearre by wize fan kompromis tusken de grutmachten, dy't fersetslju as ûnwettige kombatanten beskôgen dy't nei finzenname stânrjochtlik eksekutearre wurde mochten, en in groep lytsere lannen dy't folhold dat sokken as wettige kombatanten beskôge wurde moasten, wat harren by finzenname deselde rjochten jaan soe as kriichsfinzen militêren. Yn it saneamde Protokol I, in tafoeging út 1977 oan 'e Sjenêfske Konvinsjes, wurdt yn Kêst 1, Paragraaf 4 ferwiisd nei wapene konflikten "[…] wêryn't folken fjochtsje tsjin koloniale oerhearsking en bûtenlânske besetting en tsjin rasistyske rezjyms […]". Dy omskriuwing lit safolle dingen ûndúdlik dat er úteinlik neat bydraacht oan 'e fraach oft in lid fan in fersetsbeweging in legitime strider is of net.
Foarbylden fan fersetsbewegings binne it Nederlânske ferset en oare fersetsorganisaasjes yn 'e Twadde Wrâldoarloch (1939-1945), de milysjes fan 'e Trettjin Koloanjes yn 'e Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch (1775-1783), de Ynjers yn it Grutte Oproer yn Britsk-Ynje (1857), de Vietcong yn Súd-Fjetnam ûnder de Fjetnamoarloch (1955-1965), de Afgaanske mûdjahediin ûnder de Russyske besetting fan Afganistan (1979-1989), it Kosovaarsk Befrijingsleger (UÇK) yn Kosovo (1998-1999), de PLO en Hamas yn Palestina en de PKK yn Turksk-Koerdistan.
Nije Feart (De Fluezen)
De Nije feart is in feart yn 'e eardere gemeente De Fryske Marren. De feart ferbynt De Fluezen mei de súdliker lizzende wetters De Oarden en De Holken. Trochdat de feart in troch in stik fan de Noardwâlder Polder (mei Aldegea) rint, ûntstiet oan de noardwestkant fan de Nije feart in eilân.
De namme Nije Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Vaart.