cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hurdegarypster Opfeart
In opfeart is de beneaming foar in kanaal dat min ofte mear heaks op in oar kanaal stiet. De namme wurdt benammen yn Fryslân en Grinslân brûkt. In opfeart wurdt ek wol skipsleat, skipfeart of brânsleat neamd. Opfearten binne foaral oanlein om de fruchtbere terp grûn of turf ferfiere te kinnen.
De namme Hurdegarypster Opfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hardegarijpsteropvaart.
Merwedekanaal
It Merwedekanaal is in kanaal yn de Nederlânske provinsjes Utert en Súd-Hollân. It ferbynt it Amsterdam-Rynkanaal yn de stêd Utert mei de Boppe-Merwede besuden Gorkum.
It kanaal rint fan noard nei súd troch of bylâns de plakken Utert, Nieuwegein (Jutphaas, Vreeswijk), Fianen, Lexmond, Hei- en Boeicop, Meerkerk, Nieuwland, Hoogblokland, Arkel en Gorkum. Tusken Nieuwegein en Utert wurdt it Merwedekanaal krúst troch it Amsterdam-Rynkanaal en tusken Nieuwegein en Fianen troch de rivier de Lek.
It kanaal waard yn 1892 offisjeel iepene. It kanaal wie foar in part in ferbreding en ferdjipping fan besteande kanalen, sa as Keulske Feart út 1825. Tusken Amsterdam en Utert waard wol in folslein nij kanaal groeven. Tusken Utert-Hoograven en Vreeswijk waard gebrûk makke fan de al besteande Keulske Feart en tusken Fianen en Gorinchem fan it besteande Zederikkanaal. Doe't it kanaal op in stuit net mear oan de moderne easken foldie, waard yn 1931 besletten ta de oanlis fan it Amsterdam-Rynkanaal.
Der hoecht op it Merwedekanaal gjin slûs- of brêgejild betelle te wurden.
Bremer Wyldernis
thumb|Sicht op de Bremer wyldernis út it noarden wei sjoen De Bremer Wiyldernis is in boskgebiet yn Gaasterlân, bewesten it doarp Sondel. Hy krige syn namme troch de bremerheide dat dêr in soad groeide. It boskgebiet fan 47 hektare leit ten noarden fan Nijemardum en grinzet oan de Lycklamabosk en de Starnumanbosken. De Bremer wyldernis waard yn de 19e iuw as eksploitaasjebosk oanlein troch de grutgrûnbesitter Van Swinderen. De Bremer wyldernis heart sûnt 1976 ta de terreinen fan Steatsboskbehear.Der libje ek dassen yn de bosk.
It fan âlds bekende jongesboek "Jonges fan Gaesterlân" fan skriuwer Inne de Jong spilet him ôf yn 'e omkriten fan de Bremer Wyldernis.
Alexander Hoekstra
Alexander Hoekstra is in âld-wynsurfer út Tytsjerk. Hoekstra wie lid fan PZV De Wielen út Ljouwert. Troch syn gewicht en lingte stapte hy as studint ynformatika yn 1988 oer op de raceboard-klasse. Dit is de platboaiem ûnder de surfplanken, mar gjin Olympyske planke. Yn 1990 waard er wrâldkampioen by Buenos Aires en Europeesk kampioen yn de raceboard-klasse. Yn 1991 waard er yn Singapore foar de twadde kear wrâldkampioen en yn 1992 foar de kust fan it Spaanske Cadiz nochris.
Wûn trije kear de Alvestêde-wynsurftocht.
Alexander Hoekstra krige yn 1991 de Fryske Sportpriis, ûntwurpen troch Onno Boekhoudt.
West-Kaap
West-Kaap (Afrikaansk: Wes-Kaap; Ingelsk: Western Cape; Xhosa: iNtshona Koloni) is in provinsje yn it súdwesten fan Súd-Afrika. It is mei in oerflak fan 129.462 km² de fjirde yn grutte fan de njoggen provinsjes fan Súd-Afrika. De provinsje hie yn 2021 in rûsde ynwennertal fan goed 7 miljoen ynwenners dêr't twatred fan yn en om de haadstêd Kaapstêd wennet. De provinsje waard op 27 april 1994 stifte doe't de eardere Kaapprovinsje yn West-Kaap, Noard-Kaap, East-Kaap en yn in part fan de provinsje Noardwest opspjalte waard.
Geografy
thumb|left|Wyngerts by [[Constantia]] thumb|left|Befolkingstichtens yn West-Kaap De provinsje mei in totaal oerflak fan 129.462 km² leit yn it súdwesten fan it lân en hat suver in L-foarm mei in kustline fan likernôch 400 km mei de Atlantyske Oseaan en 500 km mei de Yndyske Oseaan. De provinsje grinzget yn it noarden oan Noard-Kaap, en yn it easten oan East-Kaap. Kaapstêd is de haadstêd en is tagelyk ek de wetjouwende haadstêd fan Súd-Afrika mei it ymposante Parlemintsgebou. Kaapstêd hat in natuerlike haven oan de Tafelbaai. Guon oare grutte stêden binne Stellenbosch, Worcester, Paarl en George. De túnrûte rint oan de súdkust troch West-Kaap hinne en is ien fan de wichtichste fakânsjebestimmings yn Súd-Afrika.
West-Kaap is de meast súdlike krite op it Afrikaanske kontinint, dêr't Cape Agulhas it súdlikste punt fan is. De kustline fariearret fan sânstrannen ta steile rotsige kusten. Saldanha Bay, 140 km noardlik fan Kaapstêd is in natuerlike haven en de eardere neamde Tafelbaai op it Kaapske skiereilân is omboud ta de haven fan Kaapstêd.
Klimaat
Troch syn lizzing oan twa oseanen en mmei ferskate hichten is der in grut klimatologysk ferskaat yn de provinsje. Oan de súdkant hearsket in mediterraan klimaat mei kâlde, wiete winters en drûge waarme simmers en yn it noarden yn de Grutte en Lytse Karoo hearsket in drûch en toar klimaat mei izige winters en hjitte simmers. Mosselbaai hat njonken Hawaiï it myldste klimaat yn de wrâld.
Befolking
thumb|left|Mearderheidstalen yn West-Kaap: {{legend|#8dd3c7|[[Afrikaansk}} {{legend|#ffffb3|Ingelsk}} {{legend|#fb8072|Xhosa}} ]] De befolking bestie neffens de folkstelling fan 2011 5.822.734 ynwenners, en neffens in rûzing yn 2021 woeksen ta 7.113.776. Twatred wennet yn en om Kaapstêd hinne, dy't nei Jehannesburch de twadde agglomeraasje fan it lân is. De befolking fan d eprovinsje is nei Gauteng de fluchst waaksende. De grutste befolkingsgroep binne de kleurlingen mei goed 50%, dêrnei de swarten mei 33% en blanken mei 16%. Troch emigraasje út East-Kaap wei wenje der in soad Xhosa. De offisjele talen binne de trije meast sprutsen: Afrikaansk (49,7%), Xhosa (24%) en Ingelsk (20%).
Ekonomy
De provinsje is in wichtich sintrum foar hannel, yndustry en lânbou en is in grutte wynprodussearjende krite. Njonken druven wurde der oare fruchten en grienten kweekt. Noardlik en eastlik fan Kaapstêd is nôt in wichtich gewaaks. By de Westkust del is fiskerij wichtich en yn Karoo wurde der in soad skiep holden. Ek toerisme is in wichtige boarne fan ynkommen. Yn Oudtshoorn is de Kangogrotte it besjen wurdich
Wet en oerheid
De haadstêd is Kaapstêd, dêr't it provinsjaal parlemint fêstige is. De grûnwet fan de West-Kaap waard yn 19988 oannommen en is yn de trije offisjele talen fan de provinsje beskikber. Dy grûnwet fiert de provnsjale wetjouwing út, dy't neffens de Grûnwet fan Súd-Afrika bepaald is, op it mêd fan lânbou, ûnderrjocht, omjouwingsaken, sûnensoarch, hûsfêsting, taalbelied, toerisme, hannel en woltierigens.
Keppeling om utens
thumb|left|Provinsjaal parlemintsgebou yn Kaapstêd
Knooppunt Oerterperfallaat
It knooppunt Drachten, ek wol bekend as knooppunt Oerterperfallaat, is in ferkearsknooppunt foar de oansluting fan de autodyk A7 en de autowegen N31 en N381 by Drachten. It knooppunt waard oarspronklik oanlein yn 'e 1970-er jierren, mar bestiet yn syn hjoeddeistige foarm sûnt 2005.
Op dizze lokaasje lei oarspronklik in heal klaverblêd. By de útbou fan de eastlike N31 ta 2x2 autowei, dy't op termyn wierskynlijk in autogongwei wurde sil, is de oansluting útwreide ta in folslein klaverblêd sûnder ranzjearbanen. It jildt offisjeel net as knooppunt, mar as in dûbelôfrit: 30 en 30a fan de A7.
It knooppunt is ferneamd nei de oanbuorjende eardere buorskip Oerterper Fallaat.
De Trije Musketiers
De Trije Musketiers, yn it oarspronklike Frânsk: Les Trois Mousquetaires, is in histoaryske roman fan 'e grutte Frânske skriuwer en toanielskriuwer Alexandre Dumas (1802-1870). It spilet yn 'e santjinde iuw yn it Frankryk fan Loadewyk XIII, en fertelt it ferhaal fan 'e aventoeren fan 'e jongeling D'Artagnan nei't dy syn âldershûs efter him lit om nei Parys ta, dêr't er him by de Musketiers fan 'e Garde oanslute wol. De Trije Musketiers, dat foar it earst publisearre waard as in fúljeton yn 'e krante Le Siècle fan maart oant july 1844, is nei alle gedachten Dumas syn meast ferneamde wurk, dat withoefolle kearen adaptearre is ta oare media. Yn 1985 ferskynde der by de Afûk fan dit ferhaal in Frysktalige bewurking foar jongerein.
Ynhâld
De Trije Musketiers iepenet yn 1625, as de jonge ealman Charles Ogier de Batz de Castelmore, greve d'Artagnan, út 'e lânstreek Gaskonje wei nei de Frânske haadstêd Parys reizget, om him dêr by de Musketiers fan 'e Garde, in keninklike kartroep, te jaan. D'Artagnan is net ien fan 'e Trije Musketiers út 'e titel; dat binne Athos, Porthos en Aramis, ûnôfskiedlike freonen dy't libje neffens it motto "allegear foar ien, ien foar allegear" ("un pour tous, tous pour un"; wat Dumas trouwens ûntliend hat oan it biedwurd fan Switserlân, dêr't it op 'e ûnderskate kantonnen slacht).
Underweis nei Parys rekket D'Artagnan yn it plakje Meung-sur-Loire troch tadwaan fan in man dy't letter de greve fan Rochefort blykt te wêzen, in agint fan kardinaal Richelieu, syn bekendmakkingsbrief oan 'e greve fan Tréville, de kaptein fan 'e Musketiers, kwyt. Dêrtroch rint letter yn Parys syn moeting mei Tréville op neat út. Mar troch it finster yn 'e keamer fan 'e kaptein sjocht D'Artagnan Rochefort op 'e strjitte foarbykommen. Dêrop hastiget er him nei bûten ta; as er dêr oankomt, is de fûgel alwer flein, mar yn syn rimpenens hat er trije ôfsûnderlike musketiers misjegene, en elkmis easkje se no foldwaning fan him. Dat dy middeis moat D'Artagnan trije duëls efterinoar útfjochtsje mei de musketiers, dy't Athos, Porthos en Aramis blike te wêzen. Mar krekt as se mei it earste duël úteinset binne, komme de wachten fan kardinaal Richelieu, de earste minister fan kening Loadewyk XIII, harren oer it mad, dy't har oppakke wolle om't it útfjochtsjen fan duëls ferbean is. D'Artagnan en de Trije Musketiers sette it lykwols tsjin harren yn 'e kant en ûnder dat gefjocht warret D'Artagnan him sa bot, dat de kening, as dy der letter fan heard, him in plak oanbiedt yn 'e kompanjy fan kaptein Des Essart.
Dêrop nimt D'Artagnan in feint oan en fynt in loazjemint, dêr't er daliks smoarfereale wurdt op 'e tsjeppe jonge (troude) kostfrou, Constance Bonacieux. Dyselde wurket foar Anne fan Eastenryk, de gemalinne fan Loadewyk XIII, dy't har man bedraacht mei de foaroansteande Ingelske hartoch fan Buckingham. De keninginne hat krekt in setsje juwiellen as geskink krigen fan har man, mar by it ôfskie fan har minner jout se him de diamanten as oantinken oan har mei. Kardinaal Richelieu, dy't in ferlechje siket om in oarloch mei Ingelân te begjinnen, kriget dêr lucht fan en mient dan dat er Loadewyk XIII safier krije kin dat dy Ingelân de oarloch ferklearret as oantoand wurde kin dat er troch in Ingelsman beduvele is. Dat hy organisearret gau-gau in feest en bepraat de kening sa dat dy fan 'e keninginne easket dat se har diamanten dy jûns drage sil.
De keninginne is dan yn alle steaten, en draacht Constance op om te soargjen dat se de juwiellen weromkriget. Constance kin lykwols har lêfe man net safier krije om nei Londen ta. Mar D'Artagnan en de Trije Musketiers, dy't ûnderwilens freonen wurden binne, beslute om te helpen. Under harren reis wurde se aloan en mar wer oanfallen troch de trewanten fan 'e kardinaal, sadat úteinlik allinnich D'Artagnan yn Ingelân oankomt. Hoewol't twa fan 'e diamanten stellen binne troch frouwe De Winter, in aginte fan Richelieu, kin Buckingham dy ferfange en wit D'Artagnan op 'e tiid mei it spul Parys wer te berikken. Sa mislearret Richelieu syn snoade plan; Loadewyk XIII wurdt neat wizer oangeande de bûtenechtlike amûrettes fan syn frou, en D'Artagnan kriget fan 'e keninginne ta beleanning in prachtige ring.
Koarte tiid letter ûntdekt D'Artagnan dat Constance troch har eigen man en Rochefort, yn opdracht fan Richelieu, ûntfierd en finzen set is. Underwilens binne de Trije Musketiers, dy't op 'e reis nei Ingelân alletrije ferwûne rekke wiene, hast wer hielendal opbettere. Yn deselde snuorje komt D'Artagnan ek foar it earst yn 'e kunde mei frouwe De Winter, dy't er werom ken út Meung as ien fan Rochefort syn meiwurkers. Likegoed rekket er fereale op har. Syn leafde wurdt lykwols net beäntwurde, sa't bliken docht as sy him út 'e ljochten besiket te helpen. D'Artagnan ûntkomt lykwols en kriget dêrnei frijwol daliks it befel en jou him by de Frânske troepen dy't de havenstêd La Rochelle, in bolwurk fan opstannige hugenoaten, belegerje.
Ek dêr besiket frouwe De Winter him om te bringen, mar eltse kear mislearje har plannen op 'e nij. Under it belis fan La Rochelle hearre de musketiers tafallich yn in tichtbye herberge hoe't Richelieu frouwe De Winter oarders jout en deadzje Buckingham, om't dy de hugenoaten stipet. Hy jout har ek in brief mei in blanko amnesty, mar dat wurdt har letter ûntfytmanne troch Athos. Mei't se in plak brek binne dêr't se it spul beprate kinne sûnder ôflústere te wurden, giet Athos in weddenskip oan dat de Trije Musketiers, D'Artagnan en harren fjouwer tsjinstfeinten in krekt ferovere bolwurk fan La Rochelle in oere lang mei syn achten beset hâlde kinne. Nei oardel oere witte se te ûntkommen, en dan hawwe se twaentweintich fan 'e fijân deade, wylst se ek noch in warskôging nei Buckingham witten hawwe te ferstjoeren. Dêrtroch wurdt frouwe De Winter oppakt sadree't se yn Ingelân foet oan 'e wâl set. Hja wit lykwols har sipier te ferlieden en hellet dyselde oer om har te helpen by har ûntsnapping, èn om Buckingham foar har te fermoardzjen, wat er docht.
As se weromkommen is yn Frankryk ferskûlet se har yn in kleaster, dat tafalligerwize krekt itselde kleaster is dêr't de keninginne Constance Bonacieux ferskûle hat nei't se har út it tichthús rêden hat. De naïve Constance mient yn frouwe De Winter in bûnsgenoate fûn te hawwen, mar frouwe De Winter sjocht no in mooglikheid om werom te slaan nei D'Artagnan en de Trije Musketiers, en fergiftiget Constance ear't D'Artagnan har rêde kin.
Frouwe De Winter wurdt lykwols troch de musketiers oanholden foar't se de beskerming fan kardinaal Richelieu berikt. Ear't Richelieu yngripe kin, soargje D'Artagnan en de Trije Musketiers derfoar dat se berjochte, feroardiele en terjochtsteld wurdt. Dêrop wurdt D'Artagnan arrestearre troch Rochefort en syn trewanten, en foar Richelieu brocht. As dy him nei it lot fan frouwe De Winter freget, hellet D'Artagnan it brief mei de kardinaal syn eigen blanko amnesty foar 't ljocht. Net dat dat him beskerming biedt, mar Richelieu kin it wol wurdearje. Dêrby is er temûk bliid om fan sa'n ferriedlike gearspanster ôf te wêzen. Sadwaande langet er D'Artagnan in nij brief oer, dat de drager, wa't dat ek wêze mei, in promoasje ta luitenant yn 'e kompanjy fan 'e greve fan Tréville jout. Hy biedt it earst oan elk fan 'e Trije Musketiers oan, mar dy wegerje it allegear mei te sizzen dat it D'Artagnan fan rjochten takomt.
It boek beslút mei de ein fan it belis fan La Rochelle, yn 1628. Aramis giet dan yn it kleaster, Porthos trout mei syn rike mêtresse, en Athos tsjinnet noch by de Musketiers ûnder D'Artagnan oant 1631, as er him weromlûkt op syn bûten op it plattelân om dêr te rintenierjen. Yn 1648 sille se inoar op 'e nij moetsje foar it ferfolch Vingt Ans Après ("Tweintich Jier Neitiid").
Eastfrysk (Nederdútsk)
right|thumb|Fersprieding fan 'e Friso-Saksyske dialekten. Eastfrysk of Eastfrysk Nederdútsk (ek: Eastfrysk Plat, Eastfrysk: Oostfreesk, Ōstfräisk of Ōstfräiske tóól ) wurdt sprutsen yn East-Fryslân en is in fariant fan it Nederdútsk. It Eastfrysk Plat en it Grinslânsk wurde meastal as ien dialekt beskôge.
De Trije Musketiers
Eftergrûn
Dumas brûkte as boarne foar De Trije Musketiers it boek Mémoires de M. d'Artagnan, Capitaine Lieutenant de la Première Compagnie des Mousquetaires du Roi ("De Memoires fan dhr. D'Artagnan, Kaptein-Luitenant fan de Earste Kompanjy fan de Musketiers fan de Kening"), oer in ofsier mei de namme D'Artagnan dy't echt bestien skynt te hawwen. It neamde boek wie fan Gatien de Courtilz de Sandras en it waard útjûn yn Keulen yn 1700. Dumas liende it út 'e bibleteek yn Marseille en brocht it nea wer werom. Dêrnjonken line Dumas by it skriuwen fan De Trije Musketiers swier op 'e bydragen fan syn hantlanger Auguste Maquet.
It ferhaal fan De Trije Musketiers waard letter ferfolge yn 'e minder bekende boeken Vingt Ans Après ("Tweintich Jier Neitiid", út 1845) en Le Vicomte de Bragelonne, ou Dix Ans Plus Tard ("De Boarchgreve fan Bragelonne, of Tsien Jier Letter", út 1848). Dizze trije boeken steane bekend as de D'Artagnan-romans. Yn 'e Ingelske oersetting waard Le Vicomte de Bragelonne útjûn yn trije dielen: The Vicomte de Bragelonne, Louise de la Valliere en The Man in the Iron Mask, wêrfan't it lêste diel, fral troch The Man in the Iron Mask, de Hollywood-ferfilming út 1998 (mei Leonardo DiCaprio, Jeremy Irons, Gabriel Byrne, John Malkovich en Gérard Depardieu), hiel bekend wurden is. Yn 1883 waard der in fjirde diel, Le Fils de Porthos ("De Soan fan Porthos") útjûn ûnder Dumas syn namme, mar de wiere skriuwer dêrfan wie Paul Mahalin.
Eastfrysk (Nederdútsk)
Klassifikaasje
It Eastfrysk Plat is ûnderdiel fan it Nederdútsk. Lykwols is de oarsprong fan de taal net it Aldnederdútsk, krekt as by de oare Nederdútske tongfallen (útsein it Grinslânsk) wol it gefal is. Yn de midsiuwen wie it Aldfrysk yn Grinslân en Eastfryslân de algemiene omgongstaal. Yn dy sin is it Eastfrysk, krekt as it eardere Eastnederdútsk, in saneamd „koloniaal dialekt“. It Grinslânsk en Eastfrysk Plat hienen yn de tiid fan it Middelnederdútsk ien mienskiplik skriuwdialekt. It Eastfrysk Plat is ien fan de Friso-Saksyske dialekten.
De Trije Musketiers
Adaptaasjes
De Trije Musketiers is letter withoefolle kearen adaptearre ta oare media, mei dêrûnder byldferhalen, stripferhalen, toanielstikken, musikals, tillefyzjesearjes, films, tekenfilms en fideospultsjes. Fan 'e ferfilmings is benammen memorabel The Three Musketeers, fan regisseur Richard Lester, út 1973, mei yn 'e haadrollen Michael York, Charlton Heston, Richard Chamberlain en Raquel Welch. In oare bekende, mar dúdlik minder serieuze ferfilming is The Three Musketeers fan regisseur Stephen Herek, út 1993, mei Charlie Sheen, Kiefer Sutherland, Oliver Platt en Rebecca De Mornay.
Eastfrysk (Nederdútsk)
Klassifikaasje
Troch ferskillende histoaryske faktoaren hawwe it Nederlânsk en Frânsk fan ynfloed west op it Eastfrysk Plat. Sa binne der ferskillende wurden dy't fan Nederlânske of Frânske komôf binne.
De Trije Musketiers
Fryske oersetting
Yn 1985 ferskynde der in Frysktalige foarm fan Les Trois Mousquetaires by de Afûk. It wie in oersetting fan in flink ynkoarte Spaanske bewurking foar bern, ûnder de titel Los Tres Mosqueteros, yn 'e foarm fan in byldferhaal mei tekenings fan Libico Maraia. De Fryske fertaling wie fan 'e hân fan Klaas Bruinsma. It boekje heart ta in fjouwerdielige searje fan lyksoartige útjeften; de oare dielen binne: De Aventoeren fan Tom Sawyer, Ivanhoe en de De Lêste Mohikaan.
Eastfrysk (Nederdútsk)
Klassifikaasje
Hoewol't men it Grinslânsk en Eastfrysk Plat as ien dialekt sjen kin, wurde de beide talen dochs oars skreaun. De ferskillende skriuwwizen binne ûnder ynfloed fan de standerttalen Nederlânsk en Dútsk ûntstien.
Dialekten
thumb|Taalgebiet De dialekten fan it Eastfrysk Plat kinne fan doarp ta doarp ferskille. Meast binne dy ferskillen net botte grut. It Frysk Plat hat winliken twa haaddialekten. Yn it easten fan it taalgebiet wurdt it Harlingerlanner Plat sprutsen, it lytsere haaddialekt. It dialektgebiet komt sawat oerien mei it hjoeddeistige Landkreis Wittmund. Dy dialekten komme sterker oerien mei de buordialekten fan it Nederdútsk en der is gjin hurde grins ta it Jeverlanner en Aldenboarger Plat. De westlike dialekten ferskille sterk fan it Nederdútsk fan Aldenboarch en it Iemslân. Fan de westlike dialekten steane it Reiderlanner en Boarkumer Plat hiel tichtby it Grinslânsk.
Foar bûtensteanders wurdt it ferskil tusken it Harlinger Plat en de westlike dialekten gau dúdlik troch it wurdsje foar prate. Yn it Harlingerlân sizze se schnacken', krekt as de dialektpraters tusken Aldenboarch en Sleeswyk. De oare Eastfriezen sizze allegear proten. De dialektgrins fan de beide haaddialekten komt suver ien-op-ien oerien mei de dialektgrins fan it Aldfrysk, mei it Iemsfrysk yn it westen en it Wezerfrysk yn it easten.
In oare dialektyndieling kin makke wurde op basis fan it au-lûd:
Yn it foarbyld hjirûnder wurdt de skriuwwize fan Holger Weigelt brûkt:
Skiednis
De oarspronklike taal tusken Lauwers en Wezer wie it Aldfrysk. Sûnt de 15e iuw waard it Middelnederdútsk hieltyd belangriker yn Eastfryslân. Ubbo Emmius skriuwt oan 'e ein fan de 16e iuw oer it Aldfrysk as de taal fan Eastfryslân, mar liket dan al yn grutte dielen fan Eastfryslân ferdwûn. Om 1600 binne grutte dielen fan Eastfryslân oergong op it Eastfrysk Plat, in eigen fariant fan it Nederdútsk. Der binne om 1600 hinne noch wat Fryske taaleinlantsjes yn Harlingerlân, Sealterlân, Lân Wûrsten en Wangereach. Om 1700 hinne stjert de Fryske taal yn it Lân Wûrsten út, om 1800 yn it Harlingerlân en om 1950 hinne stjert ek it Wangereachsk út. It nije Middelnederdútsk waard stadich troch hieltyd gruttere dielen fan de befolking oernommen, mar de nije taal waard ek bot beynfloede troch it Frysk. Sels de dialektskieding fan it Iemsfrysk en Wezerfrysk, dy't der yn it Aldfrysk wie, is hjoed-de-dei ek yn it Eastfrysk Plat oanwêzich.
It Eastfrysk Plat hie net allinnich in sterk Frysk substraat, mar behold ek in protte âlde Middelnederdútske wurden dy't yn oare Nederdútske dialekten net bewarre waarden. It Middelnederdútsk dat nei Eastfryslân kaam is in westlike fariant fan it folle gruttere Nederdútske taalgebiet, dêrom binne der ek Westfaalske ynfloeden yn de taal oanwêzich.
Tal sprekkers
Troch hegere ynfloed fan it Heechdútsk nimt it tal sprekkers njonkelytsen ôf. Likernôch 50% fan de Eastfriezen kin Eastfrysk Plat ferstean en prate. Under de jeugd kin likernôch 20 persint Eastfrysk Plat prate, en 50 persint fan de jongerein kin it ferstean.
Fonologyske ferskillen
Yn alle Germaanske talen bestiet der in ferskil tusken koarte en lange fokalen. It Eastfrysk Plat hat kin sawol de koarte as ek de lange fokaal in taheaksel krije. Sa kin der oan in koarte fokaal in sjwa taheakke wurde, mar dat makket de koarte fokaal noch net lang. Lange fokalen kinne noch in stikje ferlinge wurde, dus noch langer as it lange fokaal al is. By ferlingde lange fokalen wurdt de lange fokaal noch in stik fierder útsprutsen. Sa wurdt der in ferskil makke tusken „lange fokalen“ en „ferlinge lange fokalen“. It ferskil yn útspraak hat ornaris ek in ferskil yn betsjutting fangefolgen.
Grammatikale ferskillen
Der binne ek grammatikaal frijwat ferskillen mei it Nederdútsk sa't dat yn Dútslân praat wurdt troch de oanbuorjende dialekten fan it Eastfrysk Plat. De grutste systematyske ferskillen mei it Nederdútsk binne:
Namfallen
It Nederdútsk dat yn Dútslân praat wurdt hat foar it artikel de de manlike namfal den. It Eastfrysk Plat hat gjin namfallen.
Persoanlike foarnamwurden
By de persoanlike foarnamwurden wurdt höör (har) brûkt ynstee fan it Nederdútsk eer en hum (him) foar it Nederdútske eem brûkt.
Freegjende foarnamwurden
By de persoanlike foarnamwurden wurdt wel (wa) ynstee fan it Nederdútsk wokeen en wō (hoe) ynstee fan it Nederdútsk woneem brûkt.
Tiidwurden
Yn it Eastfrysk Plat wurdt oan it haadwurd in -ent taheakke om der in meartalsfoarm fan te meitsjen. Yn it Nederdútsk is dat meastal -t. Eastfrysk Plat: Wī kōment, Nederdútsk: wi kamt.
List mei Fryske substraatwurden
It Frysk tusken Lauwers en Wezer hat allinnich yn it Sealterlân oerlibje kind. Dochs binne der yn it Eastfrysk ek frijwat oarspronklik Fryske wurden bewarre bleaun. Yn de list hjirûnder wurde Eastfryske wurden ferlike mei Fryske wurden dy't op skrift oerlevere binne út it Harlingerlân, Lân Wûrsten en it eilân Wangereach :
Postwei
thumb|180px|Unferhurde part fan de Old Albany Post Road yn Philipstown, New York thumb|180px|18e-iuwske mylstien oan de Boston Post Road In Postwei is in dyk ornearre foar it ferfier fan post.
Yn it ferline hienen allinnich grutte stêden en plakken in posthûs. It ferfier fan de post barde mei in postkoets of troch in hynsterider. De strjitten yn plakken dy't oan de postwei leinen, hjitte gauris noch Postwei (sa as de Alde Postwei yn Rottum). Yn ferskate tiden en lannen waard de beneaming postwei it ekwifalint foar haaddyk, keninklike dyk of hearrewei (highway). Yn de 20e iuw binne de postwegen út soarte ferdwûn.
Yn Amearika
Yn Amearika binne wol diken oanlein, spesjaal bedoeld foar it postferfier.
Alexandra Richards
thumb|Alexandra Richards Alexandra Nicole Richards (Londen, 28 july 1986) is de dochter fan Patti Hansen en Rolling Stones gitarist Keith Richards, en de suster fan Theodora Richards. Sy is model, artyst en DJ yn New York City.
Richards is fotografearre troch Sante D'Orazio, Cater Smith, Annie Leibovitz, Craig McDean, Dusan Reigme, Mario Testino, Bruce Webber, Patrick Demarchelier, Steven Meisel en Tony Kelly. Alexandra wie te sjen yn blêden sa as Vogue, de Britske Glamour, de Amerikaanske Glamour, Italjaanske Glamour, Vanity Fair, ID magazine, Harpers Bazaar, Jane Magazine, Teen Vogue en French Jalouse. Yn 2010 stie hja neaken en bleat yn de Frânske edysje fan Playboy
Peenemünde
thumb|left|Lansearring fan in V-2 yn Peenemúnde thumb|260px|Haven fan Peenemünde Peenemünde is in plak en gemeente op it eilân Usedom, dat heart ta de Dútske dielsteat Meklenburch-Foarpommeren en yn de Eastsee leit.
Skiednis
Yn de Twadde Wrâldkriich waard deun neist it doarp ûndersyk dien nei V-wapens, de saneamde Vergeltungswaffen, foar de Dútske Wehrmacht.
De V-2 waard op Peenemünde teste en wie it earst brûkte ballistysk wapen, dat nei syn doel laat wurde koe. Yn 1936 wie it ûntwerp klear en begûnen de eksperiminten mei de raket yn Peenemünde. Yn 1942 wie de earste lansearring fan in V-2 en joech Hitler tastimming foar de massaproduksje dêrfan.
Nei de oarloch wie der in Sovjet marinebasis dy't yn 1952 oerdroegen waard oan de striidkrêften fan East-Dútslân. De havenfasiliteiten waarden modernisearre en yn it earstoan troch de Eastdútske seeplysje brûkt. Op 1 desimber 1956 waard it haadkertier fan de Earste Fleat fan de DDR yn Peenemünde fêstige.
Tsjintwurdich is it doarp foar it meastepart ferlitten. Hiele wenblokken (typysk Eastblokbou) steane leech of der wenje mar ien as twa húshâldings yn sa'n blok. Fierders hat it plak ferfallen en ferlitten fabryksgebouwen. De boskige omkriten fan it plak is de tagong faak fan ferbean om reden fan natuerbehâld en om archeologyske redenen. Sadwaande, mei troch har lizzing op in eilân, in bot isolearre doarp.
De eardere enerzjysintrale (bunker) fan it ûndersykssintrum en it terrein dêr omhinne is in histoarysk-technysk museum mei as tema de technyk fan de V-wapens. Dêrnjonken stiet in boartersguodmuseum en in sintrum foar wittenskipsbelibbing (E=MC²).
Niels Klapwijk
Niels Klapwijk (Amersfoart, 19 septimber 1985) is in Nederlânsk follybalspiler.
Hy begûn mei it follybaljen yn syn berteplak Amersfoart. Dêrnei spile er foar Hoogland, Renswoude, SSS Barneveld, Capelle ad IJsel, HvA Amsterdam. Nei Amsterdam hat er in skoftke foar Nesselande út Rotterdam spile, by dy klup wûn er yn 2007 de Nederlânske beker en yn 2009 waard er mei de ploech kampioen fan Nederlân. Dêrnei gie er oer de grins rjochting Belgje, hy soe dêr spilje foar Noliko Maaseik. Op it stuit spilet er dêr noch by. Hy makke syn debút foar de Nederlânske ploech yn 2006. Op 1 oktober 2010 hie Niels Klapwijk yn totaal 65 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.
Yn 2010 hat Klapwijk in skoft net yn aksje komme kinnen, omdat er in operaasje oan de skonk hie. Hy hie al in skoft lêst fan in saneamde stressfraktuer, dat rûn novimber 2009 begûn wie. Gelokkich waard it doe minder, mar yn it foarjier fan 2010 spile it wer op. Nei de World League krigen de spilers trije wiken rêst, mar krekt nei dy perioade spile it skonk wer op. Hy koe wer mei spylje mei de kwalifikaasje wedstriden foar it Europeesk kampioenskip fan 2011, mar spitich genôch slagge it de Nederlânske ploech net om him te pleatsen.
Konferinsje fan Jalta
thumb|De trije lieders De Konferinsje fan Jalta waard holden fan 4 oant 11 febrewaris 1945 yn it plak Jalta yn de Oekraïne. Yn dy tiid wie it al wis dat de alliearden en de Sowjetuny de Twadde Wrâldkriich winne soenen. By de konferinsje wienen de lieders fan de trije machtichste lannen: Roosevelt fan de Feriene Steaten, Winston Churchill fan Grut-Brittanje en Josef Stalin fan de Sowjetuny.
Doel fan de konferinsje wie om de takomst fan Jeropa nei de Twadde Wrâldkriich te bepraten. Dêrby gong it om de ynfloed fan de Sowjetuny op de lannen yn East-Jeropa en de dieling fan Dútslân.
Sybe Kornelis Bakker
thumb|right|Bakker yn it tenu fan (grut)majoar fan it Nederlânske Fjildleger, ± 1917. thumb|right|Grêfstien fan Sybe Kornelis Bakker: Neist it krús de reade faan.
Sybe (of Sibe) Kornelis Bakker (Wier, 10 novimber 1875 - Swol, 2 jannewaris 1918) wie in frijsinnich kristensosjalist en herfoarme predikant. Kristendom moast yn syn eagen antikapitalistysk wêze. Hy wie ek propagandist foar de SDAP en hielûnthâlding
Libbensrin
Bakker wie de soan fan Tjalling Bakker en Antje Gaarkeuken. Op 29 desimber 1898 boaske hy mei Anna Henderika Hillegonda Germs. Hy krige trije soannen mei har. Fan 1908 oant 1918 siet er yn it bestjoer fan it Nederlânske protestantebûn (NPB). Yn 1915 rjochte hy it Religieusk-Sosjalistysk Ferbûn mei op. Ek yn 1915 wie er lid fan de redaksje fan it moanneblêd Het Nieuwe Leven en yn de Earste Wrâldoarloch fjildpredikant.
Bakker wie predikant yn efterinoar Pepergea, Winaam, Boalsert en fan 1908 oant syn dea yn Swol. Hy hold preken en lêzingen yn it Frysk (noch foar't G. A. Wumkes dat die).
Yn 1918 ferstoar hy mei 42 jier en waard beïerdige op it Algemiene Begraafplak Meppelerstrjitwei yn Swol. Op syn grêfstien stiet in krús op in read findel as symboal foar syn politike en libbensoertsjûging. Hy waard als predikant fan Swol opfolge troch Gerardus Horreüs de Haas.
Daniël Gerard Steenkuyl
Daniël Gerard Steenkuyl (1838 – 1921) wie in oargelmakker yn Amsterdam.
Wurkpaad
thumb|It oargel fan de [[Hermestsjerke (Twellingea)|Hermestsjerke yn Twellingea makke troch Steenkuyl]] Steenkuyl learde syn fak by de ek yn Amsterdam wurkjende Pieter Flaes. Yn 1889 sette Steenkuyl it bedriuw allinnich troch. Fan 1909 ôf arbeide er op mei Arie Recourt (1867-1941) dy 't doe syn kompanjon waard. Sy wurken ûnder de namme Steenkuyl & Recourt.
Yn de oargelbou smiet er it roer radikaal om. Wêr't Flaes noch hiel tradisjoneel te wurk gie, naam Steenkuyl ôfskied fan dizze tradysje en socht er nei nije konstruksjes en techniken. It oargel fan de Muidertsjerke yn Amsterdam wie yn 1893 it twadde oargel dat sa konstruearre wie. Efter in tradisjoneel front, wat nei de brân yn dizze tsjerke bewarre bleaun is, stie in pneumatysk twalklaviersk oargel mei ienI frijsteande spyltafel mei registerterrassen en registrearhelpen. Sa'n pneumatysk oargel hie yn Amsterdam in troch luchtdruk oandreaun regearwurk of traktuer (dat binne alle foarsjennings dêr't de oargelist it oargel mei bespilet) wêrtroch't it folle lichter spilet. Dat tradisjonele front waard troch Kaat & Tijhuis, dy 't it front en wat piipwurk yn eigendom hie, yn de Grifformeard frijmakke "Goede Herderkerk" yn Emmen pleatst. Der waard in meganysk oargel achter it front boud troch dizze oargelbouwer.
Foar in klassyk muzykynstrumint mei âlde konstruksjes en leaden pipen wie amper plak yn it tinken fan Steenkuyl. Syn oanstriid ta modernisearring late op in soad plakken ta de ûndergong of slimme skeining fan âlde histoaryske oargels. Dat wurdt neamd yn it boekje oer de restauraasje fan de kas yn de Westertsjerke fan Inkhuzen en it Grutte oargel yn de Westertsjerke fan Amsterdam. Ek yn de Herfoarme tsjerke fan Grootebroek waard it oargel op dy wize ferboud. Dit fan oarsprong troch L.van Dam en Zonen boude oargel wachtet noch op restauraasje. In ynstrumint fan Steenkuyl wat noch te beharkjen is, stiet yn de eardere Gereformeerde Kerk oan de Keizergracht yn Amsterdam.
Kanaal
قناة (توضيح) Canale
Mount Melleray Abbey
Mount Melleray Abbey is in yn 1833 stifte kleaster fan de trappisten yn Ierlân. It leit op de hellings fan de Knockmealdown Mountains, noardlik fan Cappoquin, yn it katolike bisdom Waterford.
Skiednis
Mei de ûnderdrukking fan kleasters yn it Frankryk fan nei de Frânske Revolúsje kamen guon ûnteigene trappisten yn 1794 nei Ingelân om dêr yn Lulworth, Dorset, it monastike libben fuort te setten. De muontsen koene lykwols yn 1817 a l werom nei Frankryk en stiften dêr yn Bretanje op 'e nij it âlde Abbaye Notre-Dame de Melleray. It kleaster dêr waard al gau drok befolke, mar de Julyrevolúsje fan 1830 brocht nije ferfolgings, benammen foar de muontsen fan bûtenlânske komôf. De abt fan Melleray stjoerde de muontsen no nei Ierlân om dêr in abdij te stiftsjen.
Op 30 maaie 1832 waard it kleaster stifte en bewenne troch in mienskip fan de út Frankryk ferballe Ierske en Ingelske muontsen. Nei ferskate kearen besykjen om in lokaasje foar de bou fan it kleaster te finen, akseptearre abt Vincent de Paul Ryan it oanbod fan Sir Richard Keane om in stik ûnfruchtber ûnlân te hieren fan sa'n 500 hektare, dat ferfolgens útwreide waard oant 700 hektare. By it oanmeitsjen fan it lân krigen de muontsen help fan de plattelânsbefolking.
Yn 1833 waard op it feest fan Sint-Bernardus de earste stien fan de nije abdij lein. Ta oantinken fan it memmekleaster waard it Mount Melleray neamd. It kleaster krige yn 1835 de status fan abdij. Fanút Mount Melleray waard yn dat jier in lytse mienskip muontsen útstjoerd om it Mount Saint Bernard Abbey yn Ingelân te stiftsjen. Oare stiftings fanút Mount Melleray binne yn 1849 New Melleray Abbey by Dubuque yn Iowa (FS), yn 1878 Mount Saint Joseph Abbey yn Roscrea (Ierlân), yn 1938 Mellifont Abbey (Ierlân), yn 1948 Our Lady of Bethlehem yn Portglenone (Noard-Ierlân) en yn 1954 op it Noardereilân Southern Star Abbey (Nij-Seelân).
Under abt Vincent de Paul Ryan waard fierder gien mei de bou fan de abdij, mar hy ferstoar op 9 desimber 1845. Om't ûnder de opfolgers fan abt Vincent de Paul Ryan de aktiviteiten fan de mienskip ferskoden nei it misjonêre wurk, duorre it oant de jierren 1920 ear't de bou fierder eine. Doe kocht Dom Marius O'Phelan de grutte kalkstiennen blokken oan fan it 40 kilometer westlik lizzende Mitchelstown Castle, dat troch lokale IRA-oanhingers op 12 augustus 1922 yn 'e brân stutsen wie. De eigners fan it slot lieten de ruïne yn 1925 ôfbrekke en de stiennen waarden fan Mitchelstown ferfierd nei it plak fan it kleaster.
De opfolgers fan Marius O'Phelan wurken fierder oan de foltôging en de muontsen einigen mei in grut oerskot fan stiennen, dy't se op it fjild om it kleaster hinne opsteapelen.
Johannes de Heer
Johannes de Heer (Rotterdam, 23 maaie 1866 - Driebergen (no Driebergen-Rijsenburg), 16 maart 1961) wie in bekende Nederlânske evangelist, dy't oan de widze stie fan de protestantsk-kristlike radio- (en letter telefyzje)omrop, de NCRV. Hy wie teffens oargelbouwer.
Libben en wurk
De Heer groeide op yn de Nederlânske Herfoarme Tsjerke mar hie al yn syn jeugd omtinken foar oare tsjerkegenoatskippen. Sa gie er in skoft nei de Sândedeisadvintisten mar ferbriek dy relaasje om't er harren fyzje op de sabbat net diele koe. Dêrnei gie er by de Nederlânske Tintesinding, in yntertsjerklike organisaasje op it mêd fan evangelisaasje. Nei de Earste Wrâldkriich waard er warber foar de saneamde Maranatha-beweging dêr't er íén fan de foaroanmanlju fan waard; dy beweging lei in sterke klam op it weromkommen fan Jezus Kristus. Yn dat ljocht rjochte er yn 1919 it (noch besteande) blêd Het Zoeklicht op dat him ek sterk rjochte op de weromkomst fan Jezus Kristus. Fierders wie er yngeand dwaande mei in Bibelsk beneikommen fan de Joaden en harren weromgean nei Israel.
By de NCRV stiene nei de befrijing muzikale en literêre smaak heger op de aginda as ferkundiging fan it Wurd, dat der wie gjin plak mear foar De Heer. Lykwols waard De Heer hast oant syn dea ta frege om te sprekken, oeral yn it lân. Fierders skreau er ferskate artikels, lytse en grutte boeken, sa as "Het Duizendjarig Vrederijk".
Teologysk wie er besibbe oan it metodisme mar hy bleau lid fan de Nederlânske Herfoarme Tsjerke. Wol spriek er in soad yn de Frije Evangelyske Gemeenten. Yn Frije Evangelyske Gemeenten wurdt noch hieltyd in protte út de Johannes de Heer bundel song.
Lietbondel Johannes de Heer
Ut de eartiids tige algemiene lietbondel mei teksten fan Johannes de Heer wurdt no noch yn in protte evangelyske tsjerken songen.
Neitins
Yn 2002 waard yn de nije wyk Ruysdael yn Driebergen-Rijsenburg in strjitte nei him neamd, de Johannes de Heerlaan.
Dorset
Skiednis
De namme Dorset ("Dorseteschire") waard it earst neamd yn 940 nei Kristus; it betsjut "lju dy't yn Dorchester wenje, dêr't mei de fûsten fjochte wurdt". It gebiet dat no Dorset foarmet, waard om 8000 foar Kristus foar it earst troch minsken bewenne. Dizze jagers út it stiennen tiidrek setten har nei wenjen oan de kust en yn de delling fan de Stour. Bosken fan Dorset waarden delhelle mei help fan ark en fjoer. Op de hege kalkhichten waarden ferdidigingsforten boud, sa as Maiden Castle. Leger lizzende gebieten waard lânbouwgrûn fan makke yn de rin fan de tiid.
Yn Dorset binne in protte Romeinske artefakten opgroeven. Op it plak fan de stêd Dorchester fan no, ferôvere Vespasianus yn 54 nei Kr. Maiden Castle op de Keltyske Durotrigen. Ut de stêd wei makken de oerwinners wegen nei in soad oare Romeinske delsettingen op de Britske eilannen. Yn dy perioade ferhuzen de bewenners fan Dorset fan de hege grûn nei de dellings, en yn de 4e iuw nei Kristus wienen de hichten suver ferlitten. De ferdigeningsrinfuorge, Bokerley Dyke, fertrage de Saksyske ferôvering fan Dorset mei benei 200 jier. It Domesday Boek jout ferwizingen nei in protte Saksyske delsettingen dy't faak oerienkomme mei de doarpen en stêden fan no. Nei de bekearing ta it kristendom lutsen kleasters in soad lân en macht oan.
Neffens de Angelsaksyske Kronyk wie it 789 dat de Wytsingen de earste oanfal op Ingelân dienen, op de kust fan Dorset by it eilân Portland.
Under in boargerkriich yn de 12e iuw waarden oeral yn Dorset nije ferdigeningsforten oplutsen, sa as Corfe Castle, Powerstock, Wareham en Shaftesbury. Kleasters dy't der al wiene, sa as Abbotsbury, waarden fersterke. Yn de Midsiuwen wie Dorset as jachtgebiet yn trek by it Ingelske keningshûs en de adel. De macht fan de kleasters waard hieltyd lytser, sadat der mear lân foar oaren frijkaam. Dy ûntjouwing late ta in groei fan de befolking. Yn de Ingelske boargerkriich fan de 17e iuw ferneatigen de Parlemintariërs Corfe Castle en Sherborne Castle, dy't yn hannen fan de Royalisten wiene. De Yndustriële Revolúsje fan de 19e iuw fernaam it greefskip net folle fan; Dorset is oant no ta meast in agrarysk gebiet bleaun.
Gerrit Hendrik Kersten
thumb|G.H. Kersten Gerrit Hendrik Kersten (Dimter, 6 augustus 1882 - Waarde, 6 septimber 1948) wie in Nederlânsk teolooch en predikant fan de Grifformearde Gemeenten (yn Nederlân en Noard-Amearika) en ek politikus fan de SGP.
Hy wie in foarman fan de befynlik grifformearden. Syn wurk hat yn dy rûnten ek hjoeddedei noch hieltiten in grutte betsjutting.
De Gerspipers
Yn it seizoen 2006/2007 hat De Gerspipers njoggen famkesteams, seis jongesteams, trije frouljusteams en fiif manljusteams.
Shyla Stylez
Shyla Stylez, echte namme: Amanda Hardy Friedland (Armstrong (Britsk Kolumbia), 23 septimber 1982 – dêre, 9 novimber 2017), wie in Kanadeesk neakenmodel, webcam-model, stripper en pornografysk aktrise. Yn it begjin fan har karriêre makke se ek wol gebrûk de artystenammen Shyla, Amanda Auclair, Shyla Styles en Shyla Stylex. Stylez sette yn 2000 útein mei wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry, dêr't se al rillegau grutte populariteit wûn, benammen om har mânske boarsten. Yn 2012 loek se har út 'e pornoyndustry werom. Yn 2017 kaam se mei 35 jier te ferstjerren. thumb|left|200px|Shyla Stylez.
Rimmer Abma
Rimmer Abma (1963?) is in fierljepper út Heech.
Shyla Stylez
Libben
Stylez makke yn 2000 har debút yn 'e pornografyske film Slap Happy, foar it label Anabolic Video. Sûnt hat se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn hast 240 films spile. Nei har earste rol tekene hja in kontrakt mei Jill Kelly Productions (JKP), en yn juny 2002 liet se har boarsten fergrutsje oant kupmaat 32D. Datselde jiers troude se mei Bob Friedland, de direkteur fan JKP. (Dat houlik einige yn augustus 2003 yn in skieding.) Yn har sabatical-jier 2005 liet Stylez har boarsten fergrutsje nei kupmaat 36DD, en yn 2006 makke se har comeback op film, dvd en ynternet.
Shyla Stylez wie behelle yn in seksskandaal mei George Jaramillo, in helpsheriff fan Orange County, by Los Angeles, mei wa't hja ferskate seksueel tinte moetings hie. Doe't dat oan it ljocht kaam, ferlear Jaramillo syn baan. Yn 2007 presintearre Stylez de tillefyzjeshow Un-Wired TV, op in ûnôfhinklike stjoerder te Los Angeles. Stylez waard yn 2010 troch it tydskrift Maxim oantsjutten as ien fan top tolve pornostjerren yn 'e wrâld, en yn 2011 waard se ynhuldige yn 'e Hall of Fame fan 'e Urban X Awards. Se hat de jefte om 'e booby dance te dwaan, sa't se toand hat yn in fideo fan BangBros. Yn 2012 loek Stylez har werom út 'e pornoyndustry, wêrnei't se weromkearde nei har berteplak Armstrong, yn Britsk-Kolumbia. Yn 2016 waard se ynhuldige as lid fan 'e AVN Hall of Fame.
Rimmer Abma
Rimmer Abma waard 9 kear kampioen: 1x by jonges, 3x by de junioaren en 5x by de senioaren. Syn persoanlik rekord fan 18.45 m ljepte er yn Drylts yn 1993. Yn 1999 waard er yn Boalsert "Bêste Sportman fan Fryslân" en wûn dêrmei in mountainbike. Krige yn 2000 de Fryske Sportpriis foar in soad jierren op topnivo ljeppen en it propagearjen fan de fierljepsport. Dy bestiet ûnder mear út in sulveren ring mei readgouden pompeblêd en F1000,-.
Shyla Stylez
Ferstjerren
Op 9 novimber 2017 waard Stylez troch har mem dea op bêd fûn. Se wie doe 35 jier.
Filmografy
Boarne: IMDb
Rimmer Abma
Abma waard foar syn wurk as foarsitter fan ûnder oare de Fierljepfering Drylts en oar frijwillgerswurk, beneamd ta lid fan de Oarder fan Oranje-Nassau
Martje de Vries
Martsje de Vries (Snits?, 1957?) wie in follybalster fan 1979 - 1999. Waard yn 1987 útroppen ta bêste spylster út de skiednis fan it doe 40-jierrige NeVoBo. As spulferdielster spile se mei 'Murphy's Fammen' op it EK yn Nederlân foar útferkochte sealen. Troude mei follybalcoach en Hans van Wijnen en krige mei him twa dochters, Ellen en Roos. Hja begûn by it Dokkumer DVC dat yn 1979 Van Houten VCH út Heerlen ûnttroande as Nederlânsk Kampioen. DVC waard fiif kear op rige Nederlânsk Kampioen en einige yn 1982 yn de Europacupfinale yn it Italjaanske Ravenna as twadde efter it Russyske Sverdlovsk. Martsje hie jierrenlang in fêst plak yn it Nederlânske team dêr’t ek Carolien Keulen en Ingrid Piersma spilen.
Yn 1982 waard it team twadde yn de Europa Cup. De Russyske topcoach Karpol koe net leauwe dat se mar fjouwer oeren yn de wike trainden. Nei in ferlerne beslissingswedstriid om de titel tsjin Ubbink Orion gie De Vries oer mei har coach en lettere man nei follybalklup Avero Olympus Snits, dêr’t in profesjoneel team opsetten waard. It team wûn acht kear op rige de kampioensbeker. By DVC wie se midoanfalster. Troch in knibbelblessuere miste se it WK yn 1982 en in jier letter it EK. Dêrtroch waard se spulferdielster.
Doe't it EK yn Nederlân wie en de foarrondes yn Ljouwert trochkomd wie helle de ploech yn Arnhim in sulveren medalje. Soks wie yn dy tiid unyk yn it troch East-Europa dominearre follybal. Yn it team spilen doe ek Henriette Weersing en Ingrid Piersma. Yn 1988 kundige se har ôfskied oan, mar trochdat har plakferfangster Lisa Moor wrakke knibbels hie, gie se noch in jier troch en helle har tsiende lânstitel. Yn 1993 waard Van Wijnen ûntslein by Snits en ferstoar yn 1995.
Martsje waard letter jeugdtrainster by Snits. Mei Olof van der Meulen wie se in tiidlang belutsen by it earste team fan Snits. Yn 1987 wûn Martsje de Vries de Fryske Sportpriis. Har dochter Roos spilet yn it earste team fan Snits.
Stasjon Ljouwert
300px|thumb|Loftfoto fan it spoar- en busstasjon 300px|thumb|Stasjonshal mei [[Jugendstil-tegeltablo's]] Stasjon Ljouwert (Lw) is it wichtichste treinstasjon yn Ljouwert en drokste stasjon fan Fryslân mei goed 10.300 passasjiers deis.
Gebou
It stasjon fan Ljouwert waard yn de jierren sechtich fan de njoggentjinde iuw boud. It is boud as in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS tredde klasse.
Fan de fjouwer noch besteande stasjons fan dat type, steane der trije oan de line Harns – Nijeskâns. Dat binne Harns (1863), Ljouwert (1863) en Wynskoat (1865).
Oars as de beide oare stasjons, dy't noch foar it grutste part yn âlde steat binne, is it stasjon fan Ljouwert letter yngeand ferboud. Yn 1890 kaam der oan de eastkant in nije fjouwerkante oanbou, de sydfleugels waarden yn 1924 ferboud. Yngeander wie de fernijing fan it middeldiel yn 1904. Op it plak fan it oarspronklike gebou kaam in hege nije hal mei in grut healrûn finster. Yn 2000 is it stasjon nochris ferboud en modernisearre.
Steatsspoar
It station waard yn gebrûk nommen op 27 oktober 1863 mei de iepening fan it spoar fan Harns nei Ljouwert. Dat spoar wie it twadde spoar dat troch de Maatskippij ta Eksploitaasje fan Steatsspoarwegen (SS) yn gebrûk naam waard. Yn 1866 waard de line ferlinge mei it spoar fan Ljouwert nei Grins. It trajekt makke diel út fan de troch de Steat fan 'e Nederlannen oanleine Steatsline B, fan Harns nei Nijeskâns, dy't ree kaam yn 1868.
Yn 1868 kaam ek it spoar fan Swol nei Ljouwert ta stân, wêrtroch't de Fryske haadstêd in streekrjochte spoarferbining mei de rest fan Nederlân krige. It wie in part fan de yn 1865-1868 troch de Steat fan 'e Nederlannen oanleine Steatsline A, fan Arnhim nei Ljouwert. It spoar fan Swol nei Ljouwert waard yn 1952 elektrifisearre.
Hollânske Spoar
It spoar fan Ljouwert nei Starum waard yn 1883-1885 yn gebrûk nommen troch de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) as ûnderdiel fan de ferbining tusken Amsterdam en de Fryske haadstêd, fia de rûte Amsterdam – Inkhuzen – Starum – Ljouwert. Tusken Inkhuzen en Starum wie in fear oer de Sudersee.
Dokkumer Lokaeltsje
As lêste waard út Ljouwert wei yn 1901 noch in spoar yn noardlike rjochting oanlein. Dat waard it spoar fan Ljouwert nei Eanjum fan de Noard-Fryske Lokaalspoarwei-Maatskippij (NFLS) dat oer Stiens ferbinings fersoarge mei ûnder oare Dokkum, en dêrom ek bekend as it Dokkumer Lokaeltsje stie. It lêste part fan dat lokaalspoar, de ferbining Ljouwert – Stiens, waard op 1 maart 1997 offisjeel bûten gebrûk steld, mar foar it meastepart leit it der noch.
Letter ûntjouwings
Yn 2013 waarden der liften yn it stasjonsgebou pleatst. Yn 2016 kaam it ProRail yn it sin dat de oerkappings oer de perrons net goed wiene, en besleat doe om se fuort te heljen en te ûndersykjen. Hja fûnen út at de getten izeren konstruksje fertutearze wie en ferfongen wurde moat. ProRail woe ynearsten nije oerkappings sette litte, dochs foel by de gemeente ferkeard. Dy woe restauraasje fan de âlde oerkappings. Lang om let keas ProRail foar restauraasje fan alle perronoerkappings, mei de trije grutten ynbegrepen. Yn 2022 moat it wurk dien wêze.