cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dirty Harry (film)
Untfangst
Dirty Harry fersoarsake frijwat opskuor doe't er foar it earst yn 'e bioskopen draaide. Sa ûntstie der diskusje oer kwestjes as plysjegeweld en de rjochten fan slachtoffers en hoe't de plysje him hearde te hâlden en dragen. Feministen wiene yn 't bysûnder tige min oer de film te sprekken, en holden by de útrikkingsseremoanje fan 'e Oscars yn 1972 (dêr't Dirty Harry trouwens net foar nominearre wie) in anty-Dirty Harry-demonstraasje foar de yngong fan it Dorothy Chandler Pavilion.
Fan 'e filmkritisy krige Dirty Harry oer it algemien positive resinsjes. Sa priizge Jay Cocks yn it tydskrift Time it optreden fan Clint Eastwood yn 'e titelrol as "syn bêste prestaasje oant no ta". Yn 'e Chicago Sun-Times hie Roger Ebert lof foar de technyske kanten fan 'e film, mar spriek er him út tsjin 'e "faksistyske morele posysje" dy't neffens him troch it ferfhaal útdroegen waard.
Sûnt 1971 is de krityske reputaasje fan Dirty Harry allinne mar oanwoeksen. De film wurdt tsjintwurdich geregeldwei opnommen yn listen fan 'e bêste films ea makke, lykas dy fan The New York Times yn 2003 en dy fan it Britske blêd Empire yn 2008. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Dirty Harry in tige heech goedkarringspersintaazje fan 95%, basearre op 46 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, hat Dirty Harry in goedkarringspersintaazje fan 90%, basearre op 9 resinsjes. Yn 2012 waard de film troch de Amerikaanske Library of Congress útornearre foar preservaasje yn it National Film Registry fanwegen kulturele, histoaryske en/of estetyske wearde.
Resultaat
Dirty Harry brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten $36 miljoen op. Hoewol't de totale opbringst wrâldwiid net mear nei te gean is, wie it mei inkeld de Amerikaanske opbringst al in grut kommersjeel súkses. Ofset tsjin it budget fan $4 miljoen kaam de winst nammentlik al del op $32 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moasten. Dirty Harry wie de op trije nei meast opbringende film fan 1971.
Filmsearje
It súkses fan Dirty Harry soarge derfoar dat der neitiid in filmsearje oer it personaazje fan Dirty Harry Callahan ûntstie, dy't ek Dirty Harry hiet. Dy bestiet út fiif films. Op Dirty Harry sels folgen: Magnum Force (1973), The Enforcer (1976), Sudden Impact (1983) en The Dead Pool (1988).
Ynspiraasjeboarne foar de wurklikheid
De film Dirty Harry soe de ynspiraasjeboarne west hawwe foar in echt misdriuw, de ûntfiering op Faraday School. Yn oktober 1972, koart nei't de film yn Austraalje yn 'e bioskopen kommen wie, ûntfierden twa manlju (fan wa't ien tafallich de efternamme 'Eastwood' hie) in skoaljuffer en seis skoalbern yn 'e steat Fiktoaria. Se easken in losjild fan 1 miljoen Australyske dollars. It steatsregear gie oer ta útbetelling, mar de bern wisten te ûntsnappen, wêrnei't de ûntfierders oppakt en ta lange finzenisstraffen feroardiele waarden.
Yn septimber 1981 fûn yn West-Dútslân in ûntfieringssaak plak dy't in opfallend protte liek op 'e saak fan Ann Mary Deacon út Dirty Harry. In tsienjierrich famke, Ursula Hermann, waard libben begroeven yn in kiste mei in ynboud fentilaasjesysteem, ferljochting en sanitêre foarsjennings. De ûntfierders easken losjild yn ruil foar it priisjaan fan har lokaasje. Binnen 48 oeren rekke it fentilaasjesysteem lykwols ferstoppe troch fallende hjerstblêden, mei as gefolch dat it famke troch ferstikking om it libben kaam. Sânentweintich jier letter waard op basis fan yndirekt bewiismateriaal in troud pear arrestearre en berjochte foar ûntfiering en moard. Neffens de Daily Mail wiene de dieders ta harren misdriuw ynspirearre troch Dirty Harry.
Skermjen op de Paralympyske Simmerspullen 1996
De Xe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1996 yn Atlanta, yn de Feriene Steaten hâlden.
Floret
{| width=60%
Degen
{| width=60%
Sabel
{| width=60%
Ronnie James Dio
Ronnie James Dio (pseudonym fan Ronald James Padavona) (Portsmouth, 10 july 1942 – Houston, 16 maaie 2010) wie in Amerikaansk Sjonger. Hy waard benammen bekind as sjonger fan de bands Rainbow (1975 - 1978), Black Sabbath (1979 - 1992) dêr't hy de ferfanger wie fan Ozzy Osbourne en syn eigen band Dio (1981 - 2010). Yn novimber 2009 makke syn frou en manager bekend dat by Dio de diagnoaze maachkanker steld wie. De sykte soe yn in begjinstadium ferkeare en noch goed te behanneljen wêze. Op 15 maaie wiene der al geroften dat Dio ferstoarn wie, mar Dio ferstoar in dei letter op 16 maaie 2010 oan de gefolgen fan maachkanker.
Ruth (bibelboek)
Ruth, yn it oarspronklike Hebriuwsk: רוּת, Ruṯ, is in boek yn sawol de joadske as de kristlike Bibel. Yn 'e joadske Tenach falt it ûnder de Ḵeṯuḇim, de Geskriften, en is it it 14de boek (fan 24); yn it Alde Testamint fan 'e kristlike Bibel falt it ûnder de Skiednis en is it (neffens de Nije Fryske Bibeloersetting fan 1978) it 8ste boek (fan 39). Yn Ruth wurdt it ferhaal fan 'e jonge Moäbityske widdo mei deselde namme ferteld, dy't har skoanmem folget werom nei it lân Israel om dêr yn 'e fremdte ta te hâlden. De earste folsleine Fryske oersetting fan Ruth, fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Adzer H. de Vries, kaam yn 1915 út.
Oarsprong en skriuwer
Neffens de tradysje moat Ruth taskreaun wurde oan 'e profeet Samuël, mar it is dúdlik dat dat ûnmooglik is, en de measte bibelwittenskippers en teologen binne it der oer iens dat Ruth nei alle gedachten begûn is as in mûnling oerlevere ferhaal. Der bestiet sels in beskate spekulaasje ûnder de saakkundigen dat it mooglik skreaun (of úteinlik optekene) wêze kinne soe troch in frou. Wat it ûntstean derfan oanbelanget, dêroer rinne de mienings folle mear útinoar: de hiele skiednis fan it tiidrek fan 'e rjochters oant de hellenistyske perioade liket dêrfoar yn oanmerking te kommen, al datearje frijwat saakkundigen it yn it Perzyske tiidrek (de sechsde oant de fjirde iuw f.Kr.). De geneälogyske tafoeging oan 'e ein miene de measten fan dat it in preesterlike tafoeging fan nei de Babyloanyske Ballingskip is, mei't it foar it eigentlike ferhaal hoegenamt net ta de saak docht.
Ynhâld
It (frij koarte) ferhaal fertelt oer de jonge Moäbityske frou Ruth, dy't troud is mei in Israelyt om utens dy't fan Kiljon hjit. Dy is mei syn heit en mem en syn âldere broer Machlon nei Moäb ta kommen, mar nei ferrin fan tiid komt earst syn heit Elimêlek te ferstjerren en letter ek Machlon en hysels. Syn mem, Noömy (yn âldere oersettings Naomi) bliuwt dan lykme-alline efter yn in frjemd lân en beslút werom te kearen nei Israel. Har beide Moäbityske skoandochters risselwearje om mei, mar Noömy hjit harren om yn Moäb te bliuwen, mei't hja yn Israel krekt like iensum en allinne wêze soene as sysels hjirre is. De iene skoandochter, Orpa, de widdo fan Machlon, jout om har sizzen en giet werom nei har âldershûs, mar Ruth wegeret ta te jaan en Noömy kin har der net fan ôfbringe om har te beselskipjen. thumb|left|300px|[[Ruth (bibelsk persoan)|Ruth te iersykjen yn it fjild fan Boäz, op in skilderij fan Julius Schnorr von Carolsfeld út 1828.]]
Ruth bliuwt de hiele rispinge op Boäz syn lân oan it iersykjen. Uteinlik jout se har op Noömy har oanwizings op in nacht oan Boäz syn fuotten del op 'e terskflier. As Boäz nachts wekker wurdt en freget wa't dêr oan syn fuotten leit, neamt Ruth har namme, en Boäz jout dan oan dat er ree is om har te "lossen" troch mei har te trouwen. De famylje fan Noömy hat lykwols ien neiere losser, dat Boäz giet de oare deis nei de stedspoarte ta en freget dy man dêr yn it bywêzen fan tsjûgen oft hy Ruth losse wol. Dy hat dêr gjin belang by, sadat it lossen ferfalt oan Boäz. Boäz en Ruth trouwe koarte tiid letter en krije in soan, Obed. De lêste fiif fersen hâlde út dat dy Obed de heit waard fan Isaï, en Isaï de heit fan David, dy't kening oer Israel waard.
Fryske oersetting
De earste folsleine Fryske oersetting fan Ruth, fan 'e hân fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Adzer H. de Vries, ferskynde yn 1915 yn it tydskrift Yn Us Eigen Tael. Nei't Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma mei de útjefte fan harren Alde Testamint yn 1943 de earste folsleine bibeloersetting foltôgen, makke Ruth dêr ûnderdiel fan út. Mar om't sawol teologen as taalkundigen beswieren tsjin 'e fertaling Wumkes-Folkertsma hiene, waard fan 1966 ôf wurke oan in nije bibeloersetting, dy't yn 1978 útkaam as de Nije Fryske Bibeloersetting, mei stipe fan 'e provinsje Fryslân, it Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlim en de Katholieke Bijbelstichting te Bokstel. Dat is de fertaling dy't noch altiten yn gebrûk is, yn 'e foarm fan 'e trêde, ferbettere druk fan 1995. De oersetting fan Ruth waard dêrby dien troch dû. F.D. Dijkstra, dy't op taalkundich mêd ûnderstipe waard troch Ulbe van Houten en frisikus J.W. Zantema.
Danny Peary
Danny Peary (folút: Dannis Peary; Philippi (West-Firginia), 28 augustus 1949) is in Amerikaansk sjoernalist, publisist, filmkritikus, filmhistoarikus, sportsjoernalist en sporthistoarikus. Hy hat in protte boeken skreaun of redigearre oer films en sport (benammen honkbal). Peary is it bekendst wurden mei syn boek Cult Movies, út 1980, dat sa súksesfol wie dat der noch twa ferfolgen op kamen. Yn dy trilogy beskriuwt er it ferskynsel fan 'e cultfilm.
Jonkheid en oplieding
Peary waard yn 1949 berne yn Philippi, yn 'e Amerikaanske steat West-Firginia, as de soan fan Joseph Y. Peary, in heechlearaar, en dy syn frou Laura Chaitan. Syn broer is de filmkritikus, kollumnist, akteur en dokumintêremakker Gerald Peary. Hy groeide op yn West-Firginia, en letter yn Súd-Karolina en Nij-Jersey. Yn 1971 studearre Peary mei in bachelortitel ôf oan 'e Universiteit fan Wisconsin yn Madison. Yn syn studintetiid hied er al as filmkritikus wurke foar de Daily Cardinal, de universiteitskrante. Yn 1975 behelle er cum laude in mastertitel yn filmkeunst oan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje yn Los Angeles.
Fan (persoan)
thumb|250px|Fans fan [[SC It Hearrenfean (2004)]] In fan, op it mêd fan sport ek wol in supporter neamd, is in persoan dy't entûsjast tawijd is oan eat of immen, lykas in band, in sporttiim, in sjenre (bgl. science fiction), in boek of in persoan dy't wurksum is yn 'e entertainmentyndustry (in sjonger, akteur, komyk, ensfh.). Mei-inoar foarmje de fans fan sa'n groep, ding of persoan in fanbase. It ferskynsel fan fans en al harren aktiviteiten wurdt ek wol oantsjut as it fandom. Dy aktiviteiten rinne útinoar fan it skriuwen fan fanmail, it promoatsjen fan harren entûsjasme oan lju dy't (noch) gjin fans binne, it organisearjen fan fanklubs en fankonvinsjes. Ek kreätyf wurk, lykas it gearstallen fan in fanzine, it skriuwen fan fanfiksje en it tekenjen of skilderjen fan fankeunst heart hjirta. Fans foarmje gauris in eigen subkultuer binnen in maatskippij.
Danny Peary
Karriêre
Nei syn ôfstudearjen yn 1971 gie Peary oan it wurk as filmkritikus, wêrby't er wurke foar ferskate kranten en tydskriften. Syn resinsjes ferskynden sadwaande yn û.m. FilmInk, Movieline, TV Guide, Cosmopolitan, The New York Times, de New York Daily News, The Boston Globe, de SoHo News, The Philadelphia Bulletin, Slant, Newsday en Country Weekly. Ek skreau er in kollumn mei de titel Danny Peary Talks to … ("Danny Peary Praat mei …"), wêryn't er fraachpetearen hold mei ferneamde persoanen út 'e filmyndustry fan Hollywood.
Peary skreau ferskate boeken oer films en de filmskiednis. Sa ferskynde yn 1981 fan syn hân it wurk Cult Movies, dat sa goed ferkocht dat der twa ferfolgen op kamen: Cult Movies 2, út 1983, en Cult Movies 3, út 1989. Yn dy trilogy beskreau er yngeand it ferskynsel fan 'e cultfilm en skonk er oandacht oan films (100 yn it earste diel, 50 yn it twadde diel en nochris 50 yn it trêde diel) dy't (alteast doedestiden) negearre waarden troch oare filmkritisy. Peary skreau ek Guide for the Film Fanatic (1986), wêryn't er mear mainstream-films ûnder de lûp naam.
Behalven oer films publisearre Peary ek ferskate boeken oer sport, en yn 't bysûnder oer honkbal. Dêrby wurke er gauris as in soarte fan ghostwriter gear mei bekende persoanen út 'e sportwrâld. Sa publisearre er mei honkbalspilers en sportferslachjouwers Ralph Kiner en Tim McCarver oer honkbal, mei de Olympyske gouden medalje-winneresse en kankeroerlibbene Shannon Miller oer har libben, en mei Muhammad Ali syn dochter Hana Ali oer har heit. Ek wied er as redakteur belutsen by publikaasjes oer de ferneamde honkballers Derek Jeter en Jackie Robinson.
Fierders wurke Peary as tekstskriuwer foar de sportrubryk The Tim McCarver Show, dy't yn 'e Feriene Steaten op 'e nasjonale tillefyzje útstjoerd waard. Ek wied er yn 'e 1980-er jierren as senarioskriuwer behelle yn 'e produksje fan ien ôflevering elts fan 'e tekenfilmsearjes ThunderCats en SilverHawks.
Priveelibben
Sûnt 1977 wennet Peary yn New York. Hy en syn frou Suzanne hawwe in dochter, dy't Zoe hjit.
Draak
thumb| De hillige Sint Joaris mei de draak ([[Paolo Uccello om 1470)]]
In draak (Gryksk: δράκων), yn 'e mytology, is in reptylêftich bist, soms mei wjukken. Yn teltsjes oer draken wurdt gauris beskreaun dat se fjoer spuie en tige wyld wurde tsjinoer minsken, dieren en oare draken. Yn Aazje is it lykwols in freonlik bist, dat minsken helpt.
Yn 'e Harry Potterrige wurde draken beskreaun as tige moarddiedich en moat Harry Potter sels tsjin 'e dwylsinnichste fan allegearre fjochtsje.
Ek yn in Fryske sêge (folksteltsje) wurde draken beskreaun, sjoch de keppeling.
Súdatapaskyske talen
De Súdatapaskyske talen of Súdatabaskyske talen foarmje in taalgroep binnen de gruttere Atapaskyske kloft fan 'e Na-Dené-taalfamylje. Dizze tonale talen wurde sprutsen troch sa'n 186.000 leden fan Yndiaanske folken yn it Súdwesten fan 'e Feriene Steaten, mei twa (no útstoarne) talen bûten dat gebiet yn westlik Oklahoma en súdwestlik Teksas. De grutste taal fan dizze groep is it Navaho, dat 170.000 sprekkers hat. Alle oare seis talen wurde (of waarden) sprutsen troch ferskate groepen Apachen; dêrfan is it Westlik Apache it grutst, mei 14.000 sprekkers.
Underferdieling
(Dialekten yn lytser lettertype.)
St Giles' Cathedral
De St Giles' Cathedral, ek bekend as de High Kirk of Edinburgh, is in eardere katedraal yn Edinburgh. It is de haadtsjerke fan de Tsjerke fan Skotlân en ien fan de gebouwen fan de Skotske haadstêd dy't it meast it besjen wurdich is. Yn 2018 besochten 1,3 miljoen toeristen de katedraal en dêrmei wie de tserke it meast besochte monumint fan Skotlân. De katedraal stiet oan de Royal Mile op sa'n 500 meter eastlik fan Edinburgh Castle.
Skiednis
thumb|left|250px|Ynterieur It tsjintwurdige gebou giet nei alle gedachten werom op it jier 1120. Nei in brân yn 1385 waard de tsjerke yn goatyske styl wer opboud. De toer waard pas yn it jier 1495 foltôge. De tsjerke waard wijd oan Sint-Giles, patroanhillige fan de melaatsen, by ús bekender as Sint-Egidius, ien fan de Fjirtjin Needhelpers. De tsjerke is de belangrykste tsjerke fan de stêd, ek al hat de tsjerke foar de reformaasje nea in katedraal west, want Edingburgh foel doe ûnder it aartsbisdom Sint-Andréas wêrfan't de katedraal yn 'e regio Fife stie.
Oant de reformaasje wie de St Giles' de iennige parochytsjerke fan Edinburgh, skriuwers út dy tiid ferwize dan ek ienfâldich nei de 'tsjerke fan Edinburgh'. Sûnt 1467 wie de tsjerke in kollegiale tsjerke.
Reformaasje
Op 29 juny 1559 iuw preke de reformator John Knox yn de tsjerke. Fuort dêrnei waard Knox as predikant beneamd fan de tsjerke en in wike letter waard útein set mei it ferwiderjen fan roomske dekoraasjes. De katoliken krigen dêrnei de stêd wer foar in koart skoft yn hannen, mar mei help fan Elizabeth I oermasteren de protestanten op 1 april 1560 de stêd en sûnt is de St Giles' definityf in protestantske tsjerke. Yn 9 dagen tiid waard de tsjerke suvere fan alle roomske altaren en wyt kalke. John Knox waard letter op it tsjerkhôf súdlik fan de tsjerke begroeven, dat tsjintwurdich in parkearterrein fan it oanbuorjende High Court is. Sûnt 1904 betinkt in grut byld yn de katedraal de herfoarmer, dy't makke waard troch de byldhouwer MacGillivray.
Katedraal
thumb|left|250px|De opsluor yn 1637 Karel I makke yn 1633 fan de St Giles' in katedraal. In ferbouwing wie noch net foltôge doe't op 23 july 1637 mei de yntroduksje fan in nij liturgysk boek opskuor ûntstie om't guon dêryn oerienkomsten seagen mei roomske rituelen. De tradysje wol ha dat in keapman begûn mei it smiten fan in kruk nei de dekaan. As reaksje op de ûnrêst waard de tsjerke foar in skoft sletten. Dy opskuor joech it startskot ta it ûnstean fan de Kovenanters, de kalvinistyske beweging yn Grut-Brittanje.
Yn 1661 herstelde it parlemint fan Skotlân ûnder Karel II it episkopaat en op 'e nij waard St Giles' in kathedraal. De werynfiering fan biskoppen late lykwols op 'e nij ta in tiidrek fan reboelje, útrinnend op de Slach by Rullion Green yn 1666 tusken oanhingers fan it herstel fan it episkopalisme en kalvinisten. De kalvinistyske rebellen ferlearen de slach en 85 fan harren waarden finzen nommen en opsletten yn it it noardwestlike diel fan de tsjerke, dat tsjin dy tiid 'Haddo's Hole' neamd waard.
Tusken 1661 en 1689 waard de tsjerke op 'e nij in katedraal fan de Anglikanen. Foar de Skotske Anglikanen, dy't mei de Skotske Episkopale Tsjerke fusearren, is de St Giles' de haadtsjerke fan de Tsjerke fan Skotlân.
Fan de romaanske tsjerke is hast neat bewarre bleaun. It noardlike portaal wie it lêste boudiel fan dy tsjerke, dat tsjin it ein fan de 18e iuw ôfbrutsen waard.
19e - 21e iuw
thumb|260px|Ferwulft fan de Tikselkapel De tsjerke waard yn de 19e iuw en de jierren 1970 restaurearre. Yn 1911 waard yn it súdeasten fan de tsjerke de 'Thistle Chapel' yn neogoatyske styl oanboud, in kapel foar de Oarder fan de Tiksel. Ut de 20e iuw datearje de glês-yn-leadramen. It grutte finster fan de westlike gevel waard yn de jierren 1980 makke troch de Iislânske keunster Leifur Breidfjörd. It koerstuolte is neogoatysk.
Op 12 septimber 2022 waard de kiste fan de ferstoarne keninginne Elizabeth II nei de katedraal brocht foar in tsjinst. De kiste soe dêr foar in dei bliuwe om fan dêr wei nei Londen flein te wurden. De keninklike optocht efter de kiste waard laat troch kening Charles III. In dei earder reizge de roustaasje fan Balmoral Castle nei it paleis Holyroodhouse.
Oargel
It moderne oargel yn de tsjerke waard yn 1992 troch oargelbouwer Rieger (Eastenryk) boud. By de bou waarden twa registers fan it âldere oargel fan Henry Willis út 1940 oernommen. It ynstrumint hat 57 registers op trije manualen en pedaal. De spyl- en registertraktueren binne mechanysk.
Fanmail
Fanmail (fan it Ingelske fan mail, "post fan fans") is post dy't in bekend persoan tastjoerd wurdt troch syn of har bewûnderers (fans). As reäksje stjoere sokke bekendheden soms in foto of poster fan harsels dy't se fan in hantekening foarsjoen hawwe, mei dêrby faak in koart brief wêryn't se har tank útsprekke foar de ynspiraasje dy't de oanmoediging troch har fans harren biedt.
Fanmail kin de foarm hawwe fan brieven, briefkaarten, ansichtkaarten, sels yninoar nifele keunstwurken, kado's ensfh. Ofhinklik fan 'e wa't de adressearre is, kin soks soms ek fia e-mail stjoerd wurde. Under de bekendheden dy't har yn 'e ûntfangst fan fanmail ferhûgje meie, binne akteurs, sjongers, muzikanten, sporters, sporttreners, keunstners, skriuwers en sels politisy.
Mei't in protte fan sokke lju fanmail mei bakken tagelyk krije, komt it faak foar dat net alle brieven ensfh. lêzen of sels mar iepene wurde. Guon ferneamde persoanen hawwe in spesjale stêf om alle fanmail te lêzen en te beäntwurdzjen, wêrby't inkeld útsûnderlike poststikken ûnder de oandacht fan 'e bekendheid sels brocht wurde. By lju dy't net sa'n stêf yn 'e tsjinst hawwe, kinne reäksjes lang op har wachtsje litte of hielendal nea komme.
Erin Burnett
Erin Burnett (folút: Erin Isabelle Burnett; Mardela Springs (Marylân), 2 july 1976) is in Amerikaansk sjoernaliste, presintatrise en ferslachjouster dy't foarhinne by de Amerikaanske banken Goldman Sachs en Citigroup wurke. Hja leit hat fierhinne ta op finansjeel-ekonomyske ûnderwerpen. Burnett waard bekend as presintatrise fan it tillefyzjeprogramma Squawk on the Street, op 'e stjoerder CNBC, en presintearret fan 2011 ôf de aktualiteiterubryk Erin Burnett OutFront, op CNN.
Jonkheid en oplieding
Burnette waard yn 1976 berne yn Mardela Springs, yn 'e steat Marylân, as de jongste dochter fan Kenneth King Burnett, in abbekaat dy't wurksum is foar it Amerikaanske bedriuwslibben, en dy syn frou Esther Margaret Stewart. Se folge de middelbere skoalle oan 'e St. Andrew's School yn Middeltown, yn 'e steat Delaware, en slagge dêr yn 1994 foar har diploma. Neitiid learde Burnett fierder oan it Williams Kolleezje yn Williamstown, yn Massachusetts, dêr't se politikology en ekonomy studearre en in bachelorstitel yn politike ekonomy behelle. Yn har studintetiid wie se aktyf as spylster fan hokky en lacrosse.
Karriêre
Burnett sette har karriêre útein as finansjeel analiste by de ynvestearringsbank Goldman Sachs, yn New York, dêr't se har benammen talei op fúzjes en oankeapen. Se stapte lykwols oer nei de sjoernalistyk doe't se in baan oanbean krige by de nijsstjoerder CNN, om efter de skermen te wurkjen oan it finansjeel-ekonomyske tillefyzjeprogramma Moneyline, presintearre troch Stuart Varney, Willow Bay en Lou Dobbs.
Letter gie se by CNN wei om as ûnderdirekteur te tsjinjen by CitiMedia, de digitale media-groep fan 'e bank Citigroup. Yn 2003 joech se har as finansjeel redaktrise en nijslêzeresse by de stjoerder Bloomberg Television, fan 'e miljardêr en boargemaster fan New York Michael Bloomberg.
Yn 2005 stapte Burnett oer nei de stjoerder CNBC, dêr't se oant 2011 de presintatrise wie fan it programma Street Signs en mei-presintatrise, njonken Mark Haines, fan it programma Squawk on the Street. Foar CNBC makke Burnett fierders ek ferskate langere dokumintêres: yn 2008 City of Money & Mystery, India Rising: The New Empire en The Russian Gamble; yn 2009 Dollars & Danger: Africa, the Final Investment Frontier; en yn 2010: On Assignment: Iraq en Big Money in the Middle East.
Yn har tiid by CNBC wurke Burnett ek geregeldwei mei oan 'e programma's Meet the Press, Today en NBC Nightly News, op 'e stjoerder NBC, en oan Morning Joe, op MSNBC. Fierders ferskynde se út en troch yn it realitytillefyzjeprogramma The Celebrity Apprentice, as adviseur fan presintator Donald Trump.
Op 6 maaie 2011 ferliet Burnett CNBC, wêrnei't se op 3 oktober fan dat jier wer by CNN kaam te wurkjen. Dêr hat hja sûnt har eigen prime-time-nijsprogramma, Erin Burnett OutFront. Burnett hat dat programma live presintearre fanút Maly, Afganistan, Rûanda, de Feriene Arabyske Emiraten en Israel. Dêrnjonken hat se ek ferslach dien út Sina en Pakistan wei. Burnett wie ek te sjen yn 'e film Edge of Tomorrow (2014), wêryn't se harsels as CNN-presintatrise spilet. Se is in lid fan 'e Amerikaanske Ried foar Bûtenlânske Relaasjes (Council on Foreign Relations), in tinktank fan 4.900 leden dy't him dwaande hâldt mei it bûtenlânsk belied fan 'e Feriene Steaten.
Priveelibben
Burnett mette bankier David Rubulotta yn 2003 op in blind date. Rubulotta wie foarhinne effektehanneler foar de fajyt giene ynvestearringsbank Lehman Brothers, en beklaait no in bestjoersfunksje by Citigroup. Burnett en Rubulotta ferloofden har yn septimber 2011, en trouden op 21 desimber 2012. Op 29 novimber 2013 skonk Burnett it libben oan harren soan Nyle Thomas Burnett Rubulotta.
Berkenheuvel
Berkenheuvel is in natoergebiet by Diever yn it Nasjonaal Park Drintsk-Fryske Wâld. It gebiet wurdt beheard troch Steatsboskbehear. Berkenheuvel hat grutte stikken mei kraaltsjeheide.
Swiniastate
Yn 'e boeken wurdt beskreaun dat it kastiel yn Skotlân stiet en dat it in soad tuorren hat en sân ferdjippingen. Ek wenje der in protte spûken en geasten. It gebou is troch safolle magy omjûn dat it net troch Migels fûn wurde kin. Yn it kastielkompleks binne der û.o. in soad lokalen, in bibleteek en in grutte ytromte, dêr't troch 'e tsjoendersbern iten wurdt oan fjouwer grutte tafels, foar eltse ôfdieling ien. Yn 'e omkriten fan 'e skoalle is der in lyts hûske fan 'e healreus Hagrid, in grut wâld, in mar, in swurkbalfjild en in lyts doarpke.
Der binne, lykas hjirboppe ek al beskreaun waard, fjouwer ôfdielings yn 'e skoalle, dy't allegearre harren eigen tafel hawwe yn 'e ytromte, in eigen sliep- en wenromte hawwe. De bern yn de fjouwer ôfdielings wurde selekteare op harren eigenskippen, dat eltse ôfdieling hat syn eigen karakterskaaimerk. Der is op it flak fan swurkbal en it ôfdielingskampioenskip kompetysje tusken de bern fan dizze ôfdielings. De ôfdielings binne yn 't Ingelsk*: Gryffindor, Hufflepuf, Ravenclaw en Slytherin.
(* De fryske nammen haw ik (noch) net fûn)
Handlungsorte der Harry-Potter-Romane
Bisdom Sankt Pölten
It Bisdom Sankt Pölten (Latyn: Dioecesis Sancti Hippolyti) is sûnt 1785 in roomsk-katolyk bisdom mei de sit yn Sankt Pölten. It bisdom falt ûnder de tsjerkeprovinsje Wenen en omfiemet it westlike diel fan Neder-Eastenryk, dus it Wald- en Mostviertel.
Oant 1785 foel it westen fan Neder-Eastenryk ûnder it prinsbisdom Passau. Keizer Joazef II twong Passau mei in dekreet fan 4 augustus 1784 om de parochy's fan Neder-Eastenryk ôf te stean en brocht dy ûnder yn it nij stifte bisdom Sankt Pölten.
Mei de bul fan 28 jannewaris 1785 folge de tsjerklike bekrêftiging troch paus Pius VI. De biskop krige de gebouwen fan it krekt foar dy tiid ophefte Augustinerkoarhearen stift tawiisd, as katedraal tsjinne de Marije-Himelfearttsjerke fan it eardere stift. De lêste biskop fan Wiener Neustadt waard de earste biskop fan Sankt Pölten: de oarspronklik út Nederlân ôfkomstige Hendrik Jan Kerens.
Dio (band)
thumb|right|200px|Dio yn 2005 Dio wie in Amerikaanske metalband dy't  yn 1982 yn Cortland, New York oprjochte waard troch sjonger Ronnie James Dio. Yn 1983 kaam it debútalbum "Holy Diver" út. Yn 1991 waard de band opheft, mar yn 1993 waard in trochstart makke. Dio hat tsien studio-albums en sân live-albums útbrocht. Op 16 maaie, 2010 kaam in ein oan it sukses nei't sjonger en opjrochter fan de band Ronnie James Dio op 67 jierrige leeftiid ferstoar oan de gefolgen fan maachkanker.
The Rundown
The Rundown (ynternasjonaal útbrocht as Welcome to the Jungle) is in Amerikaanske aksjekomeedzjefilm út 2003 ûnder rezjy fan Peter Berg, mei yn 'e haadrollen Dwayne Johnson en Seann William Scott. De titel betsjut "De Analyze", en de alternative titel betsjut "Wolkom yn it Oerwâld". It ferhaal giet oer in preemjejager dy't yn it Amazônegebiet fan Brazylje de soan fan syn baas sykje moat om him dêrnei sa nedich ûnder twang mei werom te nimmen nei Los Angeles. De film krige tuskenbeiden oant positive reäksjes fan 'e filmkritisy, mar flopte yn 'e bioskopen.
Plot
Beck is in "opspoaringsekspêr", eins in soarte fan preemjejager, dy't skulden inet foar in man dy't Billy Walker hjit, om't er sels ek by Walker yn 'e skuld stiet. In lêste opdracht dy't er folbringe moat ear't er hielendal lyk man wêze sil, hâldt yn dat er Walker syn soan Travis fine en ophelje moat út in mynboustedsje yn it Brazyljaanske Amazônegebiet. Dêr sil Walker him genôch foar betelje dat Beck syn eigen restaurant iepenje kin, wat al lange tiid syn dream is.
Yn it kamp fan 'e rebellen oankommen set Travis, dy't oars as Beck Portegeesk sprekt, de rebellen tsjin Beck op. Yn in lang gefjocht wit Beck lykwols it respekt fan 'e rebellen te winnen. De slaanderij einiget as de lieder fan 'e rebellen yn it kamp ferskynt; dat blykt nimmen oars te wêzen as Mariana, de eigneresse fan 'e pleatslike kroech mei wa't Travis it al tiden besiket oan te lizzen. Sy wol dat Travis har nei O Gato do Diabo liedt, sadat se it byldsje oan 'e heechste bieder ferkeapje kin om 'e striid tsjin Hatcher te finansieren.
Beck giet dêrmei net akkoart, mar let op 'e jûn wurdt it rebellekamp oerfallen troch Hatcher en syn mannen, dy't in protte rebellen deadzje. Mariana, Beck en Travis ûntkomme de rivier op yn in boatsje. Neitiid slút Beck in oerienkomst mei Mariana: sy mei Travis brûke om it byldsje op te spoaren as se him dêrnei helpt om mei Travis it fleanfjild te berikken. Djip yn it oerwâld liedt Travis syn beide selskipslju nei in grot efter in wetterfal, dêr't se mei gefaar foar eigen libben O Gato do Diabo weinimme fan in plak dêr't allegear falstrikken om hinne pleatst binne.
Underweis werom beskrobbet Mariana Travis om't er it artefakt ferkeapje woe (hoewol't sy krekt itselde fan doel is), mar Travis hâldt út dat er it oan in museum jaan woe. As se hohâlde foar de nacht, dielt Mariana in ytbere frucht út dy't se yn it oerwâld fûn hat en dy't se konlabo neamt. It docht lykwols bliken dat dy in gif befettet dat dejinge dy't him yt hallusinaasjes jout en tydlik ferlammet. Mariana leit út dat goud soms in rare ynfloed op minsken hat, en dat se der net wis fan wie oft se Travis en Beck noch wol fertrouwe koe no't se it byldsje fûn hiene. Se stoket it kampfjoer op om 'e wylde bisten ôf te skrikken, jout beide mannen in tút, fertelt Beck hoe't er hjirwei by it fleanfjild komme moat, en jout har dan ôf.
As Beck de oare deis mei Travis by it fleanfjild arrivearret, heart er dêr fan Declan dat Mariana ûnderwilens finzennommen is troch Hatcher, dy't har nei alle gedachten fermoardzje sil, en dat dyselde no ek O Gato do Diabo yn 'e hannen hat. Beck hat dêr bot argewaasje fan, want hy wol him eins hielendal net mei de saak bemuoie, mar hy kin it foar himsels net goedkrije om 'e sitewaasje sa efter te litten. Mei help fan Travis en Declan jaget er de keppel kij dy't de lâningsbaan ûnfeilich makket, op 'e rin dwers troch El Dorado hinne. Wylst Hatcher syn trewanten dêrtroch ôflaat binne, falt Beck harren oan weeft handich mei harren ôf. Travis rêdt Mariana út 'e hannen Harvey, de jongere broer fan Hatcher.
As Cornelius Hatcher úteinlik allinne oerbliuwt, jout Beck him de kâns om ûnskansearre fuort te gean, mar dat wegeret er. Dêrop wurdt er troch de bewenners fan El Dorado deasketten. Travis jout O Gato do Diabo oan Mariana en keart dan mei Beck werom nei Los Angeles, dêr't Beck him by syn heit ôfleveret. It docht bliken dat Travis de wyk nommen hie nei Brazylje om't er it yn Chicago oanlein hie mei de troude frou fan in maffiabaas. Syn heit, dy't dêrop oansjoen wurdt, wol dat er nei Chicago giet om dat rjocht te breidzjen. Beck biedt Walker en syn beide poatige liifwachten by wize fan ôfskie in pear hearlike fruchten oan út it Amazônegebiet. As Walker-en-dy troch it iten fan 'e konlabo's ferlamme oer de flier lizze, ferlitte Beck en Travis tegearre it hûs.
Produksje
De wurktitel fan The Rundown wie Helldorado (in wurdboarterij op hell, it Ingelske wurd foar "hel", en El Dorado). De film waard regissearre troch Peter Berg nei in senario fan R.J. Stewart en James Vanderbilt. As produsinten wiene by it projekt belutsen Marc Abraham, Bill Corless, Karen Glasser en Kevin Misher foar de studio's Universal Pictures, Columbia Pictures, Strike Entertainment en WWE Studios. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Tobias A. Schliessler, wylst Harry Gregson-Williams de filmmuzyk fersoarge.
Foar The Rundown wie in budget beskikber fan $85 miljoen. Dêrfan striek haadrolspiler Dwayne Johnson $12,5 miljoen op. It wie de bedoeling dat de film op lokaasje yn Brazylje opnommen wurde soe, mar doe't Berg en Misher dêr yn juny 2002 om har hinne seagen nei gaadlike opnamelokaasjes, waarden se oerfallen troch strûkrôvers. Dêrop besleaten se om 'e film ynstee yn it tropysk reinwâld fan it folle feiliger Hawaiï op te nimmen. De opnamen setten dêre yn septimber 2002 útein.
De cameo fan Arnold Schwarzenegger yn The Rundown waard opnommen doe't dyselde al gûverneur fan Kalifornje wie. Hy wie op besite by de Universal Studios wylst dêr de dielen fan 'e film opnommen waarden dy't yn Los Angeles spilen. Doe't er mei Dwayne Johnson oan it miel siet, frege Berg him oft er net in cameo dwaan woe, en de gûverneur stimde dêryn ta op betingst dat dy fuortendaliks filme wurde soe. Berg fertelde letter yn in fraachpetear dat se doe in kertier letter op 'e filmset stiene.
Untfangst
The Rundown krige tuskenbeiden oant positive resinsjes fan 'e filmkritisy, wêrby't hast eltsenien foarbygie oan 'e kolossale blunder dy't Afrikaanske bavianen as lânseigen apen yn Súd-Amearika foarstelt. Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times joech de film 31/2 fan 4 stjerren. Hy skreau: "De lokaasjes yn it oerwâld jouwe de film in gefoel en in skientme dy't de oerdreaune personaazjes ûnderstreket." Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie The Rundown in boppegemiddeld goedkarringspersintaazje fan 69%, basearre op 153 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt dat de film gjin nije dingen docht, mar "it is in krêftige, grappige partneraksjefilm mei in geweldige gemy tusken Dwayne Johnson en Seann William Scot." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle The Rundown in goedkarringspersintaazje fan 59%, basearre op 36 resinsjes.
Resultaat
The Rundown hie wrâldwiid yn 'e bioskopen yn totaal in opbringst fan $80,9 miljoen minus marketingkosten. As dat ôfset wurdt tsjin it budget fan $85 miljoen is dúdlik dat de film lang net út kosten kaam. Regisseur Peter Berg hat oanjûn wol graach in ferfolchfilm meitsje te wollen, mar sjoen it resultaat fan The Rundown liket it ûnwierskynlik dat er dêrfoar de hannen opinoar krije sil.
Bloedbad fan Sand Creek
It Bloedbad fan Sand Creek (Ingelsk: Sand Creek Massacre) wie in oarlochsmisdie dy't plakfûn as ûnderdiel fan 'e Yndiaanske oarloggen yn it Wylde Westen. Dêrby waard op 29 novimber 1864 it freedsume doarp fan 'e Súdlike Sjajinnen fan opperhaad Swarte Tsjettel (dêr't ek guon Súdlike Arapho oanwêzich wiene) op ferriedlike wize oerfallen en útmoarde troch in 700 man sterke Amerikaanske miltêre ienheid fan 'e territoriale milysje fan Kolorado, ûnder lieding fan kolonel John M. Chivington. Skattings fan eachtsjûgen oangeande it tal Yndiaanske deaden rûnen útinoar fan 70 oant 163, mar yn elts gefal gie it dêrby foar twatrêde part om froulju en bern, wa har lichems oft letter troch de soldaten skeind waarden. Sels doedestiden al rôp dit barren sels ûnder blanke Amerikanen poerlulke reäksjes op, mar de trije offisjele ûndersiken dy't dernei ynsteld waarden, laten net ta ferfolging fan 'e ferantwurdliken. Hjoed de dei is it stee fan it Bloedbad fan Sand Creek in national historic site.
Foarskiednis
Yn 1861 joegen de Súdlike Sjajinnen (Southern Cheyenne) en harren bûnsgenoaten, de Súdlike Arapaho, harren oan 'e Amerikanen oer by Fort Lyon, ûnder de betingsten fan it Ferdrach fan Fort Wise. It opperhaad Swarte Tsjettel (Moketavato), dy't bekend stie as fredesstifter, miende dat er sa foar syn folk de beskerming fan 'e Amerikaanske oerheid tsjin 'e kolonisten krije koe, mar it ferdrach pakte ûngeunstich út foar de Súdlike Sjajinnen. Swarte Tsjettel-en-dy moasten har nei wenjen sette yn it Sand Creek Yndianereservaat, in lyts hoekje lân yn súdeastlik Kolorado, dêr't de grûn ûnbebouber wie en de tradisjonele jacht op 'e bizons ûnmooglik, mei't dy bisten dêr net foarkamen.
In protte Súdlike Sjajinnen wegeren dit ferdrach te akseptearjen, mei't se harsels yn it reservaat ûnmooglik yn libben hâlde kinne soene. Blanke delsettings en boerespultsjes waarden it doelwyt fan oerfallen troch poerlulke Sjajinske krigers. Oft Swarte Tsjettel dizze oarlochshannelings oanfitere, dulde of besocht tsjin te gean, dat is noch altyd in striidpunt ûnder histoarisy.
Tsjin 'e simmer fan 1864 wie de sitewaasje oanboaze ta in iepen oarloch tusken de hauken ûnder de Súdlike Sjajinnen, dy't lykstimden ûnder de Súdlike Arapaho en de Kajowa (Kiowa) as bûnsgenoaten hiene, en de Amerikanen. De Yndianen stielen fee en oare itensfoarrieden by de oerfallen dy't se útfierden op 'e delsettings fan 'e kolonisten, en soms ûntfierden se froulju en/of bern om yn harren folk op te nimmen ta ferfanging fan ferlerne kammeraten.
Nei in oerfal wêrby't in hiel kolonistegesin fermoarde wie, stalde John Evans, de gûverneur fan it Kolorado-territoarium, in steatsmilysje gear, dy't oanfierd waard troch kolonel John M. Chivington, mei as doel om foar iens en foar altyd mei de Yndianen ôf te weven. Alle "freonlike Yndianen" waarden oardere om har te melden by legerposten om't se oars as fijannich te boek komme soene te stean. Dat, Swarte Tsjettel late syn troep nei Fort Lyon ta, dêr't er him melde by de legerkommandant. Mei beswarrings fan freonskip waard er wer weromstjoerd nei it Sand Creek Reservaat, dêr't er bliuwe moast oant de fijannichheden beëinige wiene.
It bloedbad
Dêrop sloech Swarte Tsjettel, dy't oan it haad stie fan in troep fan sa'n 800 Súdlike Sjajinnen, ein novimber 1864 syn winterkamp op binnen de grinzen fan it reservaat, by in bocht yn it streamke de Big Sandy Creek, likernôch 64 km noardwestlik fan Fort Lyon. Dêr joech in lytse troep Súdlike Arapaho, ûnder it opperhaad Lofterhân (Niwot) him by de Sjajinnen.
Om dyselde tiid hinne late de ambisjeuze Chivington lykwols in milysjetroepemacht fan 700 man, besteande út 'e 1ste en 3de Koloradooske Kavaleryrezjiminten, in kompanjy fan it 1ste rezjimint Nijmeksikaanske Frijwillige Kavalery en ferskate kanonnen, nei Fort Lyon ta, dat er neffens eachtsjûge John S. Smith by ferrassing ynnaam, mei't er eltse tynge fan syn oansteande oankomst dêre tsjinholden hie. Hy liet it fort besingelje, sadat nimmen derút koe, en pleatste de Yndiaansk agint dy't de ôfspraken mei Swarte Tsjettel makke hie, ûnder arrest. Doe sette er mei it grutste part fan syn troepen ôf nei it Sand Creek Reservaat en it kamp fan Swarte Tsjettel. Troch de besingeling fan it fort koe dêrwei gjin warskôging oan 'e Yndianen trochdien wurde.
Yn it Yndiaanske doarp wiene op dat stuit de measte krigers ôfwêzich, om't se op jacht gien wiene. Swarte Tsjettel hie by syn tipy neffens ôfspraak in Amerikaanske flagge hyst, om oan te jaan dat er in freon fan 'e Amerikanen wie. Likegoed joech Chivington moarnsier op 29 novimber 1864, doe't hy en syn mannen by it doarp oankamen, daliks befel om oan te fallen. Twa ofsieren, kaptein Silas Soule en luitenant Joseph Cramer, dy't it befel fierden oer resp. de kompanjyen D en K fan 'e 1ste Koloradooske Kavalery, wegeren om dat befel op te folgjen, en oarderen har mannen om har bûten de striid te hâlden. De oare ûnderdielen fan Chivington syn troepemacht foelen lykwols daliks it doarp oan, dêrby de Amerikaanske flagge by de tipy fan it opperhaad negearjen, krektlyk as de wite flagge dy't de Yndianen hysten fuort nei't it sjitten begûn. De bewenners fan it doarp waarden sûnder ûnderskie te meitsjen ôfslachte.
Party wisten fuort te kommen op hynders út 'e keppel fan it kamp, wêrby't se de delling fan 'e Sand Creek folgen nei in oar Sjajinsk doarp by de boarnen fan 'e Smokey Hill Rivier. Oaren, wêrûnder de heal-blanke keapman George Bent, flechten streamop en groeven hoalen yn 'e steile sânige wâl fan 'e Sand Creek om har yn te beskûljen. Hja waarden hjitfolge en besketten troch de soldaten, mar in protte fan harren oerlibben sa de slachtpartij. Neffens in Sjajinske kriger mei de namme Moarnsstjer (net deselde as it opperhaad Moarnsstjer) waard in grut part fan 'e Yndiaanske slachtoffers deade troch de ynslaggen fan 'e kanonskûgels, dy't fan 'e súdigge fan 'e Sand Creek op 'e flechtlingen ôffjurre waarden.
De balâns
Chivington soe letter foar it ûndersyk troch it Amerikaanske Kongres tsjûgje dat der by de oanfal 500 oant 600 Yndiaanske krigers deade wiene; dat soe betsjutte dat der inkeld manlju tusken de 15 en 50 jier yn it kamp libben. Oangeande it wiere tal fan 'e slachtoffers en wa't dat wiene, wurdt ornaris it tsjûgenis fan George Bent, dy't sels in bewenner fan it doarp wie, foar it betrouberst holden, al joech dy twa ferskillende ferslaggen. Op 15 maart 1889 skreau er oan Samuel F. Tappan dat der 137 deaden west hiene: 28 manlju en 109 froulju en bern. Op 30 april 1913, lykwols, doe't er al heech op jierren wie, skreau er dat by it bloedbad likernôch 53 manlju en 110 froulju en bern omkommen wiene. Dat soe it totale oantal slachtoffers dus op 163 bringe. De blanke eachtsjûge John S. Smith spriek fan 70 oant 80 deaden, wêrûnder 20 oant 30 krigers, wylst de histoarikus Alan Brinkley it oer 133 deaden hie, wêrfan 105 froulju en bern.
Under de Súdlike Sjajinnen wie de Wutapai-troep, fan Swarte Tsjettel, it slimst troffen, al oerlibbe it âlde opperhaad sels it bloedbad al. Likernôch de helte fan 'e Hevhaitaniu hearden ta de ferliezen, de opperhaden Giele Wolf en Grutte Man ynbegrepen. De Oivimana, dy't oanfierd waarden troch Fearretoai, ferlearen hast de helte fan harren sterkte. Ek de Hisiometanio, fan Wite Antilope, hiene slim fan it bloedbad te lijen, en it opperhaad Ien Each ferlear it libben. Yn ferhâlding kamen de Sûtajo en Heviqxnipahis fan opperhaad Sânheuvel noch goed fuort, en de Hûnskrigers, iroanyskernôch de wiere fijannen fan 'e Amerikanen, wiene net by Sand Creek oanwêzich, en ûntsprongen sa de dûns. Fan 'e likernôch 50 of 60 Súdlike Arapaho ûnder Lofterhân wist mar in hantsjefol minsken te ûntkommen, en Lofterhân sels, dy't de Amerikanen seis jier earder noch freonlik wolkom hjitten hie yn syn wengebiet, wie ek ûnder de deaden.
Hoewol't de earste berjochten oanjoegen dat der by it bloedbad 10 Amerikaanske soldaten sneuvele en 38 ferwûne rekke wiene, kamen de ferliezen úteinlik út op 4 deaden en 21 ferwûnen ûnder de 1ste Koloradooske Kavalery en 20 deaden en deadlik ferwûnen en 31 lichter ferwûnen ûnder de 3de Koloradooske Kavalery, mei-inoar dus 24 deaden en 52 ferwûnen. De Amerikanen hiene de jûns tefoaren alfêst feestfierd om 'e kommende oerwinning, en in protte fan harren wiene by de oanfal op it kamp dan ek net rjocht nofter. De histoarikus Dee Brown skreau yn syn magnum opus Bury My Heart at Wounded Knee dat in protte deaden oan Amerikaanske kant feroarsake wiene troch "freonlik fjoer", mar dy bewearing wurdt nearne oars ûnderstipe.
Gefolgen foar de Yndianen
It Bloedbad fan Sand Creek fersteurde it machtslykwicht yn 'e Rie fan Fjouwerenfjirtich, dy't de Sjajinnen regearre, mei't acht leden fan dat orgaan, Wite Antilope, Ien Each, Giele Wolf, Grutte Man, Beareman, Fearretoai, Bûnte Krie en Bearemantel, omkommen wiene, krekt as guon foaroanlju fan 'e ûnderskate Sjajinske krigersgenoatskippen. Dêrmei skeaten de Amerikanen harsels goed yn 'e foet, want dat wiene foar it meastepart krekt dejingen dy't altyd foarstanners fan frede west hiene. De Hûnskrigers en harren oanhingers, oan 'e oare kant, dy't altyd al fûn hiene dat it besykjen om 'e leave frede mar te bewarjen in heilleaze wei wie en dat ynstee geweld de Sjajinnen de iennichste kâns ta oerlibjen bea, seagen no harren oertsjûgings befêstige. Sadwaande rekke de fredespartij ferswakke en de oarlochspartij fersterke.
Nei Sand Creek joegen withoefolle Súdlike Sjajinnen, wêrûnder de grutte kriger Kromme Noas, har by de Hûnskrigers. Ek krigen se fersterking fan guon Súdlike Arapaho, en doe't it nijs oer it bloedbad him fersprate, kamen de Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho del út it noarden, mei by har harren bûnsgenoaten fan 'e Oglala- en Brulee-stammen fan 'e Lakota. Tsjin jannewaris 1865 hiene har mear as 1.000 krigers sammele, en briek yn noardlik Kolorado de saneamde Kolorado-oarloch út, wêrby't de Amerikanen swiere nederlagen litten yn 'e slaggen by Julesburg en Platte Bridge.
Gefolgen foar de Amerikanen
Yn 't earstoan waard Sand Creek yn 'e Amerikaanske kranten besongen as in skoandere oerwinning tsjin in dappere, mar op kwea beluste fijân. Mar al rillegau sketsten de ferhalen fan tsjûgen en oerlibbenen in hiel oar byld. De publike opiny yn it Easten sloech om, en der waarden twa ûnderskate militêre ûndersiken ynsteld tsjin Chivington-en-dy, dy't lykwols nearne ta laten. It Amerikaanske Kongres stelde in spesjale kommisje yn om 'e saak te ûndersykjen, dat yn syn rapport ta de konklúzje kaam dat it "mar amper gaadlike wurden fine [koe] om [Chivington] syn hâlden en dragen te beskriuwen. [...] mei opsetsin plende er in smoarch en genipich bloedbad en fierde it doe út [...] hy makke misbrûk fan [de Sjajinnen] harren brekme oan euvelmoed en harren warleaze sitewaasje om 'e aaklikste hertstochten te befredigjen dy't ea in minskehert besmodzge hawwe." It rapport rôp fierders op om fuortendaliks maatregels tsjin him en syn trewanten te nimmen, wat lykwols net barde. De iennichste straf dy't de ambisjeuze Chivington krige, wie dat er neitiid de politike karriêre dêr't er op longere, wol farwol tútsje koe.
De kommisje fan it Kongres basearre syn konklúzjes fierhinne op 'e tsjûgeferklearrings dy't troch majoar Edward W. Wynkoop en dy syn adjudant ôfhommen wiene, en dy't mei it rapport fan 'e Kongreskommisje argivearre binne yn 'e Official Records of the War of the Rebellion (mei't it Bloedbad fan Sand Creek plakfûn ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch). Dêrûnder binne bgl. de ferklearring fan luitenant James D. Cannon, dy't útwreide oer de skeining fan minsklike geslachtsorganen troch de soldaten, en fertelde hoe't guon fan harren ôfsniene skamlippen oprutsen om har ta huodbân te tsjinjen, of oer harren sealknop hinne drapearren. Kaptein Silas Soule, dy't sels wegere hie om oan 'e slachtpartij mei te dwaan, krige deadsbedrigings, mar tsjûge dochs. Hy waard in pear wiken letter yn Denver fermoarde. Oan 'e oare kant wiene der soldaten, lykas de doedestiden 18-jierrige Irving Howbert, letter ien fan 'e stifters fan 'e stêd Colorado Springs, dy't har hiele libben lang tsjin al it bewiismateriaal yn dêr't it tsjinstelde út bliek, folholden dat der gjin froulju of bern oanfallen wurden wiene, en dat it bloedbad in folslein rjochtfeardige aksje wie.
Yn 1909 waard op it terrein fan it Steatskapitoal fan Kolorado, te Denver, in plakette ûntbleate dêr't Sand Creek op neamd wurdt as ien fan 'e "fjildslaggen en skermutselingen" út it tiidrek fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch, wêryn't troch troepen út Kolorado meifochten is. Yn 2002 foege it Histoarysk Genoatskip fan Kolorado, mei tastimming fan it steatskongres fan Kolorado, oan dat tinkteken in lytsere plakette ta, dêr't op stiet dat de oarspronklike ûntwerpers fan it monumint it Bloedbad fan Sand Creek "miskarakterisearre" hawwe troch it in fjildslach te neamen. Sûnt 2007 hat it stee fan 'e slachting de beskerme status fan national historic site, ûnder behear fan 'e Nasjonale Parktsjinst. Al mei al is "Sand Creek" de skiednis yngien is as ien fan 'e slimste oarlochsmisdieden fan 'e Amerikanen yn harren oarloggen mei de Yndianen, tegearre mei it lettere Bloedbad fan Wounded Knee.
Fandom
Fandom is in term (ôfkomstich út it Ingelsk) dy't brûkt wurdt om in subkultuer dy't bestiet út fans (in fanbase) mei oan te tsjutten, en alle aktiviteiten dy't sokke fans yn it ramt fan harren leafhawwerij ûndernimme. It fandom wurdt karakterisearre troch in gefoel fan empaty en freonskip tusken de fans ûnderling, dy't ommers in yngeande mienskiplike belangstelling foar in beskaat ûnderwerp diele. It is karakteristyk foar sokke fans dat se sels ynteressearre binne yn 'e lytste details oangeande sa'n ûnderwerp, en in oansjenlik part fan harren tiid deroan besteegje om sokke details út te finen. Tsjintwurdich is it troch it bestean fan sosjale media folle makliker om sokke kennis mei oare fans te dielen as dat it foarhinne wie.