cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katedraal fan Udine
Ynterieur
Wylst it eksterieur romaansk-goatysk is, fertsjintwurdiget it trijeskippige ynterieur foar it measte de barok. Yn de tsjerke binne in soad keunstwurken fan ferneamde keunstner: Maffeo Verona, Giovanni Battista Tiepolo, Pomponio Amalteo en Ludovico Dorigny. De skilder Pellegrino da San Daniele tekene foar it alterstik fan Sint-Joazef en de doarren fan it oargel.
Wynpark A7
Wynpark A7 is in wynmûnepark yn Fryslân oan de noardkant fan Rykswei 7 westlik fan de buorskip Harkesyl en súdwestlik fan de buorskip Kâldehuzum yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It wynpark waard op 7 maaie 2009 iepene troch minister fan VROM Jacqueline Cramer.
Katedraal fan Udine
Ynterieur
It haadalter yn it koer toant mei de grutte bylden fan Giuseppe Torretto in foarstelling fan de Ferkundiging. Under it alterblêd is in lizzend byld fan in slim ferwûne patriarch Bertrando te sjen, dy't op 6 juny 1350 yn 'e âldens fan 90 jier op in reis nei Udine by Spilimbergo fermoarde waard.
It alter lofts fan it haadalter is wijd oan de namme fan Jezus, it alter rjochts fan it haadalter oan de namme fan Marije. De alters binne makke troch de barokke keunstner Giuseppe Pozzo.
Heidehipper
Yn Nederlân
thumb|left|Heidehipper yn winterkleed Yn Nederlân is de heidehipper in seldsume briedfûgel yn de dunen en sânferstowingen. De soarte brette foaral op de Waadeilannen en ek wol yn de dunen fan Noard-Hollân en Súd-Hollân. Al yn de jierren '60 wienen der oanwizingen dat de fûgel efterút gie. Yn de jierren 1990 waard de heidehipper seldsum yn de dunen fan it fêstelân. Yn it binnenlân komt de heidehipper noch geregeldwei foar op de drûge heidefjilden en sânferstowingen op de Feluwe, yn Drinte en Súdeast-Fryslân. Benammen op it (Aekingersân by Appelskea) hâldt de heidehipper it út. Trochstrings rekket de heidehipper lykwols hurd yn de bedelte. SOVON rûst de efterútgong tusken 1990 en 2007 op goed 5% it jier, en dêrnei noch mear: der briede yn 2007 noch sa'n 700 en yn 2018 mar sa'n 300 pear yn Nederlân. De fûgel is yn 2007 as bedrige op de Nederlânsk Reade List byskreaun.
Wynpark A7
It park bestiet út fjouwer yn in rjochte line sette wynmûnen mei in mêsthichte fan 78 meter. Wynpark A7 wie de ferfanging fan tolve ferâldere, ferspraat steande twawjukkers dy't yn de jierren 1980 by de kop fan de Ofslútdyk delset waarden. De âlde mûnen wekken enerzjy op foar 850 húshâldings; it nije park kin enerzjy foar 10.000 húsgesinnen leverje.
Arthur Troop
thumb|Arthur Troop Arthur Troop (Lincoln, 15 desimber 1914 - dêre, 30 novimber 2000) wie brigadier by it plysjekorps yn Lincolnshire, yn Ingelân en de oprjochter fan de International Police Association.
Katedraal fan Udine
Ynterieur
Efter it heechalter rint in trep nei de krypte, dêr't de grêven binne fan aartsbiskop Alfredo Battisti en biskop Lucio.
Oan beide sydskippen binne fjouwer kapellen tafoege, dy't nei inoar ta iepen binne:
Sint-Markuskapel
De earste kapel oan de lofter kant is wijd oan de evangelist Markus. De kapel waard tsjin it ein fan de 15e iuw boud mar feroare en rekonstruearre yn 1720 troch Giorgio Massari en út dy tiid datearret de barokke dekoraasje. It alterskilderij mei in foarstelling fan Markus, Jehannes de Doper, Stefanus en oare hilligen is ien fan de wichtichste wurken fan de renêssânseskilder Giovanni Martini. It skilderij stamt noch út de earste kapel en waard makke yn 1501.
Sint-Joazefkapel
De twadde kapel oan de lofter kant waard yn 1500 boud yn opdracht fan de stedsried as in ûnthjit oan Joazef om sa beskerming tsjin de ynfallen fan de Turken ôf te smeken, dy't in jier earder Friuli hiene ferneatige. It alterstik fan Jozef mei it bern Jezus is it wurk fan Pellegrino da San Daniele. De tawijde man lofts fan de sintrale foarstelling soe it portret wêze fan de skilder sels. Troch restauraasjes troch de jierren hinne is it skilderij net hielendal orizjineel mear. Under it alter is de skryn fan de sillich ferklearre Bertram fan Sint-Genesius, de patriarch fan it eartiidske patriarchaat Aquileja (1077–1400).
Kapel fan Us-Leaffrouwe fan de Foarsjennichheid
Op it plak fan it alterstik hinget in ôfbyld fan de Madonna fan de Godlike Foarsjennichheid, in kopy fan it ikoan dat fereare wurdt yn de Santa Maria Maggiore yn Rome en bekend stiet ûnder de namme Salus populi Romani. It waard op fersyk fan de bruorskip fan de kleanmakkers op 8 septimber 1789 oanbrocht.
Kapel fan de Reliken
It alter fan de Kapel fan de Reliken (Cappella delle reliquie) is it wurk fan de arsjitekt Francesco Riccatti. It alter is fersierd mei skilderijen fan Fred Pittino fan Theresia fan Lisieux (lofts), in Hillich Hertfoarstelling fan Jezus (midden) en de lokaal fereare en yn de 19e iuw sillich ferklearre non Elena Valentinis. Under de altertafel leit yn in glêzen kist it lichem fan Elena Valentinus. It masker oer it gesicht en de hannen is it wurk fan de byldhouwer Max Piccini. Fierder binne der yn de kapel fresko's fan Pietro Antonio Novelli.
Kapel fan de Hillige Trije-ienheid
De Kapel fan de Hillige Trije-ienheid (Cappella della Santissima Trinità) is by it yngean fan de katedraal de earste kapel oan de rjochter kant. It trou Francesco en Simone Perioto boude alter hat in alterstik út 1738 fan Giambattista Tiepolo (1696-1770), dat de Trije-ienheid fertsjintwurdiget.
Arthur Troop
Biografy
Arthur Troop wie yn 't earstoan monteur, mar rillegau krige er niget oan oare saken. Hy sette út ein mei in stúdzje ekonomy en sosjale wittenskippen oan it Ruskin College (in filiaal fan de Universiteit fan Oxford) yn Oxford. Yn syn frije tiid die er ek noch in stúdzje Russyske skiednis. Sadwaande krige er 1934 een beurs foar Moskou en Leningrad. Nei dy stúdzjes folge er noch in lânbou-oplieding oan de Avoncroft Agricultural College yn Evesham, Worcestershire.
Katedraal fan Udine
Kapel fan de Hermagoras en Fortunatus
Patriarch Daniele Dolfin joech op eigen kosten opdracht ta de bou fan de Cappella dei Santi Ermacora e Fortunato en fertroude de bou ta oan Francesco en Simone Perioto. It alterstuk is in wurk (1736) fan Giovambattista Tiepolo en stelt de hilligen Hermagoras en Fortunatus foar, dy't om 304 hinne de martlersdea stoaren yn Singidunum (it tsjintwurdige Belgrado). Harren reliken kamen om likernôch 400 nei Aquileia. De twa wiene de patroanhilligen fan it patriarchaat Aquileia.
Arthur Troop
Biografy
Nei de Twadde Wrâldkriich joech er syn idee en rjochtsje in wrâldwide freoneclub op stal. Arthur Troop leaude yn de positive eigenskippen fan freonskip, dêrom dat it motto fan de feriening yn it Esperanto (in ynternasjonale taal dy't doe yn it opkommen wie) is: Servo per Amikeco ('Tsjinje troch freonskip').
Katedraal fan Udine
Kapel fan it Hillich Sakramint
De fresko's yn de Cappella del Santissimo Sacramento waarden útfierd troch de Feneesjaanske skilder Giambattista Tiepolo yn 1726. De skilder brocht yn in dekor fan ingels lofts it offerjen fan Izaäk oan en rjochts it ferkinen fan de ingel oan Abraham. Oan de muorren hingje panelen fan Pomponio Amalteo mei de suvering fan de timpel troch Kristus, dy't eartiids as de doarren fan it noardlike oargel tsjinnen.
Sakristy
De tsjintwurdige sakristy bestiet út trije keamers en is ryk fersierd mei 18e-iuwske fresko's.
Heidehipper
Taksonomy
De heidehipper kint fjouwer ûndersoarten:
Knipklaai
Knipklaai is swiere seeklaai, mei in minne boaiemstruktuer en in leech kalkgehalte, dy't tige dreech te bewurkjen is.
De sterk natriumhâldende klaai is gefoelich foar tinen, krimpen en slimpen. Yn wiete tastannen tynt de klaai hurd ticht en nimt dan gjin wetter mear op. By drûchte wurdt de klaai tige hurd en dêrnei ûntsteane der skuorren. Troch it útdrûgjen reitsje oan de boppekant boaiemdieltsjes los en dy folje de djippe skuorren op. It folume nimt ta en de boaiem fertichtet dêrtroch. Troch it slimpen folje lutum en silt de gatsjes oan de boppekant op en der ûntstiet in tichte slimpkoarste. It waaksen fan lânbougewaaksen is op knipklaaigrûn net goed mooglik. Knipklaaigeaen wurde dêrom gauris brûkt as greidlân foar de molkfeehâlderij. Dy klaai is lykwols tige gaadlik foar de stienbakkerij, lykas bakstiennen, stiennen buizen en dakpannen. Nei't de laach knipklaai fuorthelle wurdt, en yn de stienfabryk ferwurke wurdt, kin de boaiem gaadlik makke wurde foar de lânbou.
Karakallou-kleaster
It Karakallou-kleaster (Gryksk: Μονή Καρακάλλου) is in eastersk-otterdoksk kleaster op it súdeastlike diel fan de Berch Atos yn Grikelân. It is it alfte kleaster yn de rang fan de kleaster op it skiereilân.
Skiednis
Nei alle gedachten is it kleaster yn de 11e iuw stifte troch de muonts Karakalas. Nei oerfallen fan piraten rekke it kleaster yn de 13e iuw ferlitten. De Byzantynske keizers Andronikos II en Jehannes V holpen it kleaster mei de patriarch fan Konstantinopel Atanasius wer op gong. Yn de 16e iuw moast it kleaster nei oerfallen op 'e nij opboud wurde. Yn dy twadde boufase waarden âlde gebouwen renovearre en nije gebouwen tafoege. Op in grutte brân yn 1875 folge de rekonstruksje fan in grut part fan it kleaster.
It kleaster spile in foaroansteande rol by de befrijing fan de Turkske besetting.
De katolikon fan it kleaster is wijd oan de apostels Petrus en Paulus en datearret út de 16e iuw. It refektoarium is in rekonstruksje fan nei de brân yn 1875. De klokketoer fan it kleaster is de heechste fan alle Atos-kleasters.
Under de reliken fan it kleaster binne in fragmint fan it Wiere Krús, de holleplasse fan de apostel Bartoloméus en fan Sint-Kristoffel. Yn de bibleteek wurde 279 manuskripten en likernôch 2500 printe boeken bewarre.
Hollâns Kroan
Hollâns Kroan (Nederlânsk: Hollands Kroon) is in gemeente yn 'e regio West-Fryslân (gedieltlik) yn 'e Nederlânske provinsje Noard-Hollân. Dizze gemeente waard op 1 jannewaris 2012 foarme troch de fúzje fan 'e eardere gemeenten Wieringen, Wieringermar, Anna Paulowna en Niedoarp. It gemeentehûs fan Hollâns Kroan stiet yn Anna Paulowna.
Fertrouwen
Fertrouwen, betrouwen of fidúsje (fan it Latynske fiducia, mei deselde betsjutting) is in gemoedstastân en emoasje dy't men ûndergiet as men jinsels út frije wil ôfhinklik makket fan 'e aksjes fan in oar. Dejinge dy't fertrout, ferlit him dan op dejinge dy't fertroud wurdt of yn wa't men fertrouwen stelt. Soksoarte sitewaasjes binne altyd rjochte op 'e takomst, hoewol't ûnderfinings út it ferline in grûnslach foar it fertrouwen fan no skeppe kinne. Om't er sels gjin sizzenskip mear oer de fierdere ûntjouwing fan 'e oangeande sitewaasje hat, is dejinge dy't fertrout ûnwis oer de útkomst, dy't ommers ôfhinget fan 'e dieden fan dejinge dy't fertroud wurdt. Dejinge dy't fertrout kin inkeld ôfwachtsje hoe't it beteare sil en neitiid evaluëarje oft syn fertrouwen rjochtlik wie of dat dejinge dy't fertroud waard it yn him stelde fertrouwen beskamme hat. De ûnwissichheid betsjut dat der in risiko bestiet dat dejinge dy't fertrout skea oprinne sil troch it fertrouwen dat er stelt yn dejinge dy't fertroud wurdt.
As it giet om 'e relaasje tusken minsken en technology binne sosjologen en psychologen, dy't it begryp 'fertrouwen' ûndersykje, it der net oer iens oft de term fertrouwen ek dêrop fan tapassing is. Guon wolle hawwe dat it wol sa neamd wurde kin as minsken harrensels mei opsetsin ôfhinklik meitsje fan technology: bgl. as se harren aginda inkeld yn 'e mobile tillefoan byhâlde, sadat se alles kwyt binne as dat apparaat stikken giet. Oaren binne fan miening dat rasjonele beprakkesearring ta de konklúzje liede moat dat soks net itselde is as fertrouwen.
Wittenskiplik ûndersyk hat oantoand dat minsken der fan natuere ta oerhingje om oaren te fertrouwen. Ek hawwe se in natuerlik fermogen om 'e fertrouwensweardichheid fan oaren te beoardieljen, dat fuortkomt út 'e neurobiologyske struktuer en aktiviteit fan 'e minsklike harsens. Guon ûndersiken wize derop dat de niging ta fertrouwen feroare wurde kin troch de tapassing fan it hormoan oksytosine.
Yn 'e sosjale wittenskippen binne de details fan it begryp 'fertrouwen' noch altyd folop it ûnderwerp fan ûndersyk. Yn 'e sosjology en de psychology jout de mjitte fan fertrouwen dy't immen yn in oar skept, oan ynhoefier't men leaut yn 'e oprjochtens, earlikheid en/of goedaardichheid fan 'e oare. It beskamjen fan fertrouwen wurdt oer it algemien earder ferjûn as dat fuortkomt út in gebrek oan kompetinsje (oftewol in gebrek oan fermogen) as út in gebrek oan goedaardichheid of oprjochtens. Selsfertrouwen, dat op jinsels rjochte is, hat net folle mei fertrouwen te krijen, mei't dêrby gjin sprake is fan in sitewaasje wêrby't ûnwissichheid in rol spilet.
Elemint
(fan it Latynsk elementum, "basisprinsipe", fia it Aldfrânske element)
Nicolas Mignard
Nicolas Mignard (Troyes, 1606 – Parys, 1668) wie in Frânsk keunstskilder. Hy wie de âldere broer fan Pierre Mignard.
Biografy
Nicolas Mignard studearre by in pleatslik master yn Troyes. Nei in skoft yn Fontainebleau, gie er nei Avignon yn 1632. Dêrnei reizge er nei Rome mei de aartsbiskop fan Lyon. Mignard gie werom nei Avignon yn 1636, nei it foltôgjen fan in searje etsen yn Rome. Hy skildere dêr meast fanwege religieuze ynstituten. Mignard wenne syn lêste jierren yn Parys, dêr't er in súksesfol portretskilder waard. Mignard ferliet Avignon nei in besite fan kening Loadewyk XIV en syn hofhâlding. De kening helle Mignard nei Parys. Mignard waard dêr yn 1663 lid fan de Académie Royale.
Mignard hâlde it grutste part fan syn libben ta in Avignon. Syn wurk bleau lykwols wat yn it skaad stean fan dat fan syn jongere broer Pierre, dy't yn Paris wenne. Nicolas Mignard syn skilderijen bleaune nei syn dea foar it meastepart yn Avignon as yn lytsere plakken yn de omkriten fan Avignon. Yn de tiid fan de Frânske Revolúsje waard syn wurk foar in grut part taskreaun oan syn broer Pierre Mignard.
Mignard syn styl is typysk foar de Italjaanske estetyske klassifisearring dy't 17e iuwsk Frankryk behearske en waard dúdlik bot beynfloede troch de Frânske klassike barokskilder Nicolas Poussin.
Donatustsjerke (Doanjum)
De Donatustsjerke yn Doanjum is in tsjerkegebou fan de PKN-gemeente Rie-Skingen. De tsjerke is in ryksmonumint.
Skiednis
thumb|left|175px|Grêfmonumint fan Sikke fan Goslinga (1737) De tsjerke fan Doanjum is in tige âlde tsjerke, de fûneminten datearje noch út de 11e iuw. De midsiuwske tsjerke gyng om en de by de reformaasje troch bliksemynslach ferlern. De tsjerke dy't doe boud waard bleau oant de 18e iuw stean. Grytman Sikke fan Goslinga liet yn 1777 de twadde tsjerke ôfbrekke en ferfange troch de hjoeddeiske tsjerke. Yn de grêfkelder lizze de famyljeleden fan de Fan Goslinga's. Yn opdracht fan syn dochters waard ta neitins fan de grytman it moarmeren grêfmonumint fan Jan-Baptist Xavery oan de eastlike muorre stifte.
De toer waard yn 2006 restaurearre. De restauraasje fan de tsjerke folge yn de jierren 2013-2014.
Patroanhillige
De tsjerke is ferneamd nei Donatus fan Münstereifel, de hillige dy't oanroppen wurdt tsjin ûnwaar en wjerljocht. Faaks hat de bliksemynslach dy't de midsiuwske tsjerke ferneatige te krijen mei de kar foar Donatus. Dat Dongjum besibbe is oan de namme fan Donar, de god fan de tonger, is in oare mooglikheid dat de kar foel op Donatus. Donatus wurdt faak ôfbylde mei in bondel wjerljocht.
Ynrjochting
thumb|left|175px|Oargel De ynrjochting fan de tsjerke is tradisjoneel protestantsk. Oan de súdlike muorre is de preekstoel mei om de dooptún it doophek. De banken fan de froulju steane opsteld oan de súdlike kant en de banken foar de manlju oan de noardlike kant.
Foar de preekstoel oer stiet de hearebank foar de Fan Goslinga's.
Oargel
It oargel waard yn 1739 troch in ûnbekend oargelmakke boud. Nei de bou fan de nije tsjerke waard it dêr wer opboud. Yn de jierren 1848-1849 ferfong Van Dam út Ljouwert it binnenwurk. Dêrby brûkte Van Dam piipwurk fan Jan Harmens fan it oargel út de Jakobinertsjerke. It sleeplade-oargel is hielendal mechanysk en hat in oanhongen pedaal.
Trivia
Wûnderlik yn de tsjerke binne de glês-yn-leadfersierings fan de sân dwergen út it mearke fan Sniewytsje. Se wiene ûnderdiel fan in útstalling yn 2002 en hearre fansels net by de tsjerke. Mei de restauraasje hiene se net werom komme moatten, mar mei fersin binne se doe meirestaurearre en werom set yn de tsjerke.
De Skimmelruter
De Skimmelruter of De Skimmelrider, yn it oarspronklike Dútsk: Der Schimmelreiter, is in histoaryske novelle en it magnum opus fan 'e Dútske skriuwer, dichter en abbekaat Theodor Storm (1817-1888). It ferhellet oer in dykgraaf yn Noard-Fryslân, en it ûnbegryp en de tsjinwurking dêr't dy mei meitsjen kriget as er syn nijmoadrige ideeën oangeande dykbehear en dikebouwen yn 'e praktyk bringe wol. Der Schimmelreiter, dat foar it earst publisearre waard yn 1888, wie it lêste wurk dat Storm foltôge, yn it jier fan syn ferstjerren. It is ek syn meast lêzen boek, en wurdt rûnom beskôge as in masterwurk. It is twaris yn it Frysk oerset, yn 1927 en 1990.
Ynhâld
De haadpersoan is Hauke Haien, al hat de novelle in ramtferhaal wêrby't in skoalmaster út in lyts plakje yn Noard-Fryslân de eigentlike ferteller is. Haien is in boeresoan dy't in oplieding ta lânmjitter folge hat, mar no weromkommen is om syn heit op te folgjen. Der sit in bêste kop op, en hy leart himsels Nederlânsk, sadat er in âlde printinge fan in wurk fan Euklides lêze kin oer wiskunde en mjitkunde. Meitiid fettet er belangstelling op foar de seediken yn syn lânsdouwe, en begjint er him bygelyks ôf te freegjen wêrom't dy oan 'e seekant net minder steil makke binne, sadat se by stoarmen minder fan 'e weagen te lijen hawwe.
As de pleatslike dykgraaf Tede Volkerts ien fan syn feinten ûntslacht, biedt Haien oan om dy syn plak yn te nimmen. Volkert nimt it oanbod oan, en Haien makket him al rillegau ûnmisber by it ûnderhâld fan 'e diken; dat ta argewaasje fan Volkerts syn oare grutfeint, Ole Peters. De spannings tusken harren beiden boazje noch oan as Haien belangstelling begjint te toanen foar Volkerts syn dochter Elke, dêr't Peters ek in eachje op hat. Haien giet sels safier dat er har in oansiik docht, mar dat giet har te bot, dat se freget him om te wachtsjen.
Nei it hommels ferstjerren fan sawol Haien syn heit as dykgraaf Volkerts moatte de doarpelingen in nije dykgraaf kieze. Haien die yn 't lêstoan eins al it wurk al sûnder dat er de funksje beklaaide, mar hy hat net genôch grûn om foar it amt yn oanmerking te kommen. Dan kundiget Elke ynienen oan dat sy har oan Haien fersein hat, en dat dy nei harren oansteande houlik Volkerts syn lân derby hawwe sil. Dêrmei binne de tradisjonelen tefreden steld, en Haien wurdt keazen ta dykgraaf.
Der wurdt yn it byleauwige doarp lykwols al gaueftich grute oer de skimmel dy't Haien beriidt. Guon lju wolle hawwe dat dat in weropstien hynsteskelet is dat foarhinne by êb sichtber wie oan 'e kust fan in lyts eilantsje deunby, mar dat no fuort is. Underwilens begjint Haien de feroarings en modernisearrings yn 'e praktyk te bringen dy't him altiten al foar eagen stiene, wêrby't er ta syn fernuvering te meitsjen kriget mei ûnbegryp en tsjinwurking. It spul berikt in klimaks as ferskate jierren letter by in stoarm de âlde diken trochbrekke en Elke en harren dochterke Wienke foar Haien syn eagen fuortspield wurde troch it woeste wetter. Yn it bywêzen fan 'e doarpelingen driuwt er dan yn uterste need syn skimmel de see yn, wylst er ropt: "Hear, nim my dochs, en sparje harren!"
De novelle einiget as de skoalmaster fertelt dat nei't it wetter sakke wie, it riedselige hynsteskelet wer te sjen wie op it eilantsje foar de kust. Hauke Haien syn nije dyk stie noch, en hie tûzenen it libben rêden, en noch withoefolle mear yn 'e hûndert jier dy't ûnderwilens sûnt Haien syn tragyske dea ferflein binne. Mar noch wolle guon âldere doarpelingen hawwe dat men op stoarmnachten soms in spûkige ruter op in skimmel oer de seediken riden sjen kin.
Fryske oersetting
Der Schimmelreiter is twaris yn it Frysk oerset (tink om it ferskil tusken de titels). De earste fertaling, De Skimmelrider, dy't fan 'e hân fan Michiel Sjouke Elings Visser wie, datearret út 1927, doe't it as fúljeton ferskynde yn it tydskrift Sljucht en Rjucht. It jiers dêrop kaam it yn in boekje fan 60 siden út by Utjouwerij Eisma te Ljouwert. De twadde oersetting, De Skimmelruter, waard yn 1987 makke troch Lieuwe Heine Bouma, en yn 1990 útjûn troch De Tille, ek yn Ljouwert, as in boekje fan 125 siden, mei yllústraasjes fan 'e hân fan Gepke W. Bouma út 1988. Fierders waard it ferhaal fan it boek yn 2018 ûnder de titel De Stormruiter as teäterfoarstelling opnommen yn it program fan it projekt Ljouwert Kulturele Haadstêd. De foarstelling mei hynders waard makke troch Jos Thie yn opdracht fan it Keninklik Frysk Hynste Stamboek en de Stifting Faderpaard, en wurdt fan 6 septimber oant en mei 3 oktober 2018 yn Ljouwert holden yn it WTC Expo.
Biltske oersetting
Yn febrewaris 2018 kaam fierders in oersetting yn it Biltsk út fan Der Schimmelreiter, ûnder de titel De Skimmelrútter. Oersetter Sytse Hotzes Buwalda wie dêr al yn 1972 mei úteinset, en letter hie âld-learaar Arjen Dijkstra de fertaling op Buwalda syn fersyk ôfmakke. De kladferzje wie lykwols by Buwalda yn 'e kast lizzen bleaun, en Dijkstra kaam yn 2016 te ferstjerren. It opnimmen fan 'e opfiering De Stormruiter yn it program fan LF2018 foarme foar Buwalda de oantrún om, yn gearwurking mei Leendert Ferwerda, De Skimmelrútter ôf te meitsjen 46 jier nei't er dermei begûn wie. De Skimmelrútter ferskynde earst as fúljeton yn it streekblêd de Bildtse Post. Yn jannewaris 2019 waard it ek yn boekfoarm útjûn, by De Bildtse Boekerij/BildtTaal yn Sint-Anne. Dêrfoar mochten de útjouwers gebrûk meitsje fan 'e oarspronklike yllustraasjes fan Jan Wiegman, dy't belangeleas beskikber steld wiene troch de Universiteitsbibleteek fan Bielefeld, yn Dútslân.
Gregoriou-kleaster
It Gregoriou-kleaster (Gryksk: Μονή Οσίου Γρηγορίου) is in otterdoksk-kristlik kleaster yn de kleastersteat Atos, Grikelân. It kleaster stiet op it santjinde plak yn de hiërargy fan de kleasters op de hillige berch.
Skiednis
It Gregoriou-kleaster waard stifte yn de 14e iuw, dus yn deselde iuw as it Dionysiou-kleaster en it Pantokratoros-kleaster. Fan de stifter Gregorios is mei it ferlern gean fan de argiven troch brannen yn 1500 en 1762 net in soad bekend, útsein dat it in learling wie fan de byzantynske muonts Gregor fan Sinaï. Lykas oare kleasters op Atos hat it Gregoriou-kleaster slim te lijen hân fan oerfallen piraten.
Om't it kleaster by de weropbou nei de brân fan 1500 in soad help krige hat fan Stefan III fan Moldaavje wurdt dy ek wol as de twadde stifter fan it kleaster neamd. It kleaster besit 279 manuskripten, dêrfan 11 op perkamint en likernôch 6000 printe boeken.
It kleaster stiet fuort oan de kust, op it súdeastlike diel fan Atos. Oanbuorjende kleasters binne it Simonopetra-kleaster en it Sint-Pauluskleaster.
Foar pylgers is it Gregoriou-kleaster in freonlik kleaster mei in hege pastorale soarch foar har gasten. It byzantynske koar heart by de bêste koaren fan it eilân en wurdt faaks allinne noch oertroffen troch it koar fan it Vatopedy-kleaster.
Petrus Theodorus Couperus
thumb|Petrus Theodorus Couperus Petrus Theodorus Couperus (Ljouwert, doopt 17 juny 1722 - Gouda, 18 maart 1799) wie in Nederlandske predikant en regint yn Gouda fan Frysk komôf.
Biografy
Couperus wie in lid fan de famylje Couperus en in soan fan de boargerhopman Lucas Couperus. Hy studearre teology oan de Universiteit fan Frjentsjer en promovearre dêr yn 1743. Op 15 novimber 1744 waard er befêstige as predikant fan Wâldsein. Nei goed tweintich jier naam er in berop oan nei Gouda en waard dêr as predikant op 2 juny 1765 befêstige. Hy wie yn syn predikanskip yn Wâldsein noch in jier legerpredikant fan 1745 oant 1746. Op 21 maaie 1784 waard er lid fan de Hollânske maatskippij fan de wittenskippen. Couperus wie bekend om syn ferljochte tinken en wie oanhinger fan de patriotten. Hy hie ek in pear regintefunksjes yn Gouda. Sa wie er librijeremaster en skoalopsjenner. Doe't er predikant yn Gouda wie krige er skeel mei syn oranistyske kollega Dirk Johannes Metske. Dy fersette him fûl tsjin de mooglike weromkear fan Couperus yn 1787/1788, neidat dy Gouda ferlitten hie krekt foardat de rebûlje yn septimber 1787 útbrutsen. De magistraat fan Gouda gie lykwols akkoart mei syn weromkommen op betingst, dat er yn it iepenbier fan de kânsel ôf fan syn stipe oan de steedhâlder tsjûgje soe.
Couperus hat trije kear troud west. Hy wie widner fan Anna Maria Elcoma en fan Elisabeth Muileman doe 't er op 22 april 1781 yn Gouda troude mei de widdo fan Bartolomeus de Moor van Immerzeel, Huberta Catharina van Eijck, dochter fan boargemaster fan Gouda Vincent van Eijck. Couperus ferstoar yn maart 1799 yn Gouda yn de âldens fan 77 jier. Syn soan Jan wie ûnder oare baljuw fan Gouda en griffier fan it Wetjouwend Lichem.
Freonen
Couperus en Bartolomeus de Moor van Immerzeel, boargemaster fan Gouda, wiene lykas harren frou Huberta Catharina van Eijck befreone mei de skriuwster Betje Wolff. Raadwijk, de bûtenpleats fan De Moor by Alphen aan den Rijn, dy't nei dy syn ferstjerren yn it besit kaam fan Couperus, krige syn namme nei briefkjen mei Betje Wolff.
Couperus wie teffens in freon fan de predikant fan Gouderak, Jacob Gerard Staringh. Lykas as Staringh hie er niget oan de ûntwikkeling fan de lânboukunde. Beide wiene lid fan de Oeconomische Tak fan Hollandsche maatschappij der wetenschappen. Op syn bûtenpleats Raadwijk eksperimintearre Couperus mei de tylt fan nije gewaaksen. Dat feroarsake ek de ynteresse fan Staringh syn neef, de skriuwer en lânboukundige Anthony Christiaan Winand Staring. By de rebûlje yn 1787 wie Couperus krekt by in gearkomste fan de Oeconomische Tak yn Haarlim. It duorre oant ein 1788 foardat er weromkomme koe nei Gouda.
Frederick Manfred
Frederick Feikema Manfred (Doon, Iowa 6 jannewaris 1912 – Luverne, Minnesota, 7 septimber 1994) wie in ferneamd skriuwer fan westerns. Manfred syn romans binne nau ferbûn mei de regio dêr't er berne waard. Syn ferhalen spylje harren ôf yn de Amerikaanske Midlands en de prairies. It gebiet dêr't de grinzen fan Minnesota, Iowa, Súd-Dakota en Nebraska byinoar komme joech er syn namme, "Siouxland."
Biografy
Manfred, berne as Frederick Feikes Feikema VII wie tredde generaasje Fries om utens. Hy publisearre syn earste boeken ûnder de namme Feike Feikema. Hy de âldste fan in húshâlding mei seis bern, allegear jonges.
Manfred waard grutbrocht yn it ortodoksk fermidden fan de Christian Reformed Church dêr't er him stadichoan fan losmakke.
Yn 1937 wurke Manfred as sportferlachjouwer foar The Minneapolis Journal. In stikmannich jierren letter krige er dien fanwege syn belutsenens by in fakbûnsorganisaasje. In hoart dêrnei krige er tuberkuloaze en moast er kuere yn it Glen Lake Sanatorium yn Oak Terrace, Minnesota, dat wie april 1940. Yn it sanatoarium moete er Maryanna Shorba dy't letter syn frou wurde soe. Manfred ferliet it sanatoarium yn 1942 en krige wurk yn de staf fan Modern Medicine en waard assistint-kampanjelieder foar Hubert Humphrey, gadingmakker foar it boargemastersip fan Minneapolis. Dy tiid ferwurke er yn syn boek Boy Almighty, dat er as Feike Feikema publisearre.
Manfred publisearre The Primitive, de earste roman út syn World's Wanderertrilogy yn 1949. It wurk krige frijwat minne kritiken; de twa folgjende boeken yn de trilogy, The Brother (1950) en The Giant (1951), waarden better ûntfongen, mar it hold net oer. Yn 1952 besluet Manfred om syn namme Frederick Feikema te feroarjen yn Frederick Feikema Manfred; Frederick Manfred waard syn skriuwersnamme. Lord Grizzly, de earste fan The Buckskin Man Tales, wie it earste wurk dat ûnder de nije namme útbrocht waard. It wie in bestseller en helle yn 1954 de finale foar de National Book Award. De "Buckskin Man Tales" binne de romans Lord Grizzly, Conquering Horse, Scarlet Plume, King of Spades en Riders of Judgment.
Manfred studearre oan it Calvin College yn Grand Rapids, Michigan.
Yn de jierren 70 en 80 wie Manfred writer-in-residence oan it English Department fan de Universiteit fan Súd-Dakota. Neffens syn dochter Freya Manfred, waarden in protte fan syn studinten letter sels skriuwer.
Manfred stoar yn Luverne, Minnesota yn 1994 oan in breintumor yn de âldens fan 82 jier.
Fiksje
thumb|right|200px|De [[Fryske oersetting fan Green Earth.]]
Net-fiksje
The Wind Blows Free, in ferhanneling oer de Dust Bowl, Conversations with Frederick Manfred en Prime Fathers en Duke's Mixture, karlêzing fan Frederick Manfreds essays.
Referinsjes
Robert C. Wright, Frederick Manfred (Twayne's United States Authors series ; TUSAS 336)
Sweedske kroan
De Sweedske kroan (Sweedsk: svensk krona; mearfâld: svenska kronor; teken: kr; koade: SEK) is sûnt 1873 de muntienheid fan Sweden.
It muntjild is beskikber yn 1, 2, 5 en 10 kroanen en de biljetten binne beskikber yn 20, 50, 100, 200, 500 en 1.000 kroanen.
Sûnt 1995 makket Sweden diel út fan de Jeropeeske Uny, mar op basis fan de útslach fan in referindum oer de ynfiering fan de euro yn 2003 waard besletten om de kroan te behâlden.
Love Hurts (koart ferhaal)
Love Hurts is in koart ferhaal fan it fantasysjenre, skreaun troch de Amerikaanske auteur Jim Butcher. De titel betsjut "Leafde Docht Sear". It ferhaal is skreaun yn it ik-perspektyf, en makket diel út fan 'e urban fantasyrige The Dresden Files. Yn 'e ynterne gronology fan 'e searje spilet Love Hurts tusken de foarfallen yn 'e romans Turn Coat en Changes. Yn Love Hurts liedt in ûndersyk nei in searje nuvere dûbele selsmoarden tsjoender Harry Dresden en resjersjeur Karrin Murphy nei de merke ta. Butcher skreau Love Hurts oarspronklik foar de blomlêzing Songs of Love and Death, dêr't ek ferhalen fan oare fantasy-auteurs yn stiene. Dat boek waard yn 2010 útjûn troch Simon & Schuster, ûnder redaksje fan George R.R. Martin en Gardner Dozois. Datselde jiers noch waard it ferhaal werpublisearre yn Butcher syn ferhalebondel Side Jobs, dy't ferskynde by de New Yorkske útjouwerij Ace Books.
Ynhâld
Harry Dresden, tsjoender en privee-detektive te Chicago, wurdt troch syn goede freondinne Karrin Murphy, in resjersjeur by de Spesjale Undersyksienheid fan it Chicago Police Department, as ekstern adviseur belutsen by in nije saak. Der is nammentlik in trêde gefal fan moard-selsmoard binnen tolve dagen. Alle trije gefallen binne fan smoarfereale pearkes dy't op it earste gesicht net lokkiger wêze koene. Ien sa'n gefal kin ris foarkomme, mar by trije yn sa'n koarte tiid kriget Murphy it gefoel dat der wat nuvers oan 'e hân is. Dêrby komt noch, dat it by it lêste gefal giet om in broer en suster, dy't fermoarde binne/selsmoard begien hawwe wylst se seks oan it bedriuwen wiene.
Harry fermoedet dat immen de pearkes in leafdesbetsjoening oplein hat, d.w.s. in betsjoening dy't harren fereale op inoar makke hat. Dat is in foarm fan omprutsen mei de minsklike geast dy't hiel aaklike gefolgen hawwe kin. As men (lykas de broer en suster) troch de betsjoening twongen wurdt om in romantyske relaasje te begjinnen, mar yn jins ûnderbewuste wit dat soks ferkeard is (yn dit gefal om't it ynsest is), kin dat liede ta in botsing tusken bewustwêzen en ûnderbewustwêzen dy't stadichoan fierder oanboazet oant ien of beide minners ôfglydzje nei sljochtsinnigens en der wat bart lykas yn dizze saak.
De folgjende dagen nimt Harry mei eltsenien yn 'e boppenatuerlike mienskip fan Chicago kontakt op om te besykjen en spoar dejinge op dy't de pearkes betsjoend hat, mar hy hat gjin súkses. Uteinlik docht bliken dat Murphy mei âlderwetsk plysjespeurwurk mear wit te berikken. Se ûntdekt dat de konneksje tusken de trije gefallen fan moard-selsmoard is, dat alle trije pearkes koarte tiid earder de steatsmerke fan Illinois yn Springfield besocht hawwe. Sadwaande sette Murphy en Harry dêrhinne ôf.
Op 'e steatsmerke strune Harry en Murphy de hiele dei om sûnder wat te finen. Pas nei't it tsjuster wurden is, merkt Harry in dizenich spoar fan tsjoenderij op, dat harren nei in spûkhûs liedt. As se in rit yn in karke troch de attraksje nimme en binnendoar út it karke springe en op ûndersyk útgeane, kinne se lykwols neat nuvers ûntdekke, alteast neat dat nuver oan in spûkhûs is. Se litte de attraksje efter harren en rinne hân yn hân oant se tajouwe oan 'e oanstriid om inoar hertstochtlik te tútsjen. Harry is de earste dy't beseft dat der wat net strykt mei syn hommelse ferealens op Murphy, mar hy moat prate as Brugman om Murphy oan it ferstân te krijen dat se it slachtoffer wurden binne fan in leafdesbetsjoening.
Harry en Murphy litte de deade fampier en har bewusteleaze trewant yn 'e kontrôlekeamer efter. It is Harry dúdlik dat LeBlanc sels gjin tsjoenster wie, oars hie se yn it gefjocht wol tsjoenderij tsjin harren brûkt. Hy fermoedet dat de leafdesbetsjoening eins oplein is troch in magysk foarwerp, en nei wat sykjen ûntdekt er dat foarwerp: de feilichheidsrym fan it karke wêryn't besikers troch it spûkhûs ride. Hy ferbrânt it ding fuortendaliks, mei as gefolch dat de leafdesbetsjoening tusken him en Murphy ferbrutsen wurdt. Dêrnei geane se nei de auto om werom te riden nei Chicago wylst der in wat ûnnoflike sfear tusken harren beiden hinget.
The Dresden Files short fiction
Pam Grier
Pam Grier (folút: Pamela Suzette Grier; Winston-Salem (Noard-Karolina), 26 maaie 1949) is in Amerikaansk film-, tillefyzje- en toanielaktrise fan mingd etnysk komôf. Hja briek yn 'e iere 1970-er jierren troch mei blaxploitationfilms as Coffy, Foxy Brown en Black Mama, White Mama. Ein jierren santich rekke se yn it ferjit, mar yn 'e 1980-er jierren makke se in comeback, en yn 1997 krige har karriêre in nije ympuls doe't se de titelrol spile yn 'e misdiefilm Jackie Brown fan regisseur Quentin Tarantino.
Jonkheid en oplieding
Pam Grier waard yn 1949 berne yn Winston-Salem, yn 'e súdlike Amerikaanske steat Noard-Karolina, as de dochter fan Clarence Ransom Grier jr., in sersjant en technikus by de Amerikaanske Loftmacht, en dy syn frou Gwendolyn Sylvia Samuels, in ferpleechster. Hja hat ien suster en ien broer. Oer har etnyske eftergrûn hat Grier yn in fraachpetear sein: "Ik bin in ferminging fan ferskate rassen: Latino, Sineesk, Filipynsk. Us heit wie swart en ús mem wie in Sjajinne."
Doe't se seis jier wie, waard Grier troch twa jonges ferkrêfte doe't se ris allinnich thús wie yn it hûs fan har muoike. Yn in fraachpetear fertelde se yn 2010 hoelang't it har koste hie om dat trauma te boppe te kommen. Ek har famylje hie neitiid te krijen mei in protte lulkens en skuldgefoelens om't der net goed op har past wie. Fanwegen har heite wurkpaad by de loftmacht ferhuze it gesin gauris, mar úteinlik setten se harren nei wenjen yn Denver, yn 'e steat Colorado, dêr't Grier de middelbere skoalle trochrûn en dielnaam om skientmewedstriden om mei it prizejild har stúdzje oan it Metropolitan State College te bekostjen.
Aktearkarriêre
Mei achttjin jier ferfear Grier yn 1967 nei Los Angeles, yn Kalifornje, dêr't se earst wurk fûn as resepsjoniste by de filmstudio American International Pictures (AIP). Nei't it skynt waard hja dêr 'ûntdutsen' troch regisseur Jack Hill, dy't har caste yn syn films The Big Doll House (1971), The Big Bird Cage (1972), allebeide oer froulju yn it tichthûs. Yn 1973 spile se foar regisseur Eddie Romero yn in soartgelikense film, Black Mama, White Mama.
Yn 'e tiid dat se by AIP ûnder kontrakt stie, briek Grier troch yn 'e saneamde blaxploitationfilms, wêryn't se assertive froulju spile fan in soarte dat foartiid mar komselden yn Amerikaanske films te sjen west hie. Dat begûn yn 1973, mei Coffy, op 'e nij regissearre troch Jack Hill. Dy film siet grôtfol mei seksuele en gewelddiedige eleminten dy't karakteristyk binne foar it blaxploitationsjenre en waard in grut súkses yn 'e Amerikaanske bioskopen. Grier wie de earste frou dy't yn sa'n film de haadrol spile, en regisseur Quentin Tarantino soe har letter oantsjutte as de earste froulike aksjeheld út 'e filmskiednis (hoewol't guon oaren folhâlde dat dy ear oan Cheng Pei-pei takomt). Neitiid hie Grier soartgelikense haadrollen yn 'e AIP-films Foxy Brown (1974), Sheba, Baby (1975) en Friday Foster (1975).
Doe't it blaxploitationsjenre yn 'e twadde helte fan 'e 1970-er jierren stadichoan weiwaard, spile Grier ferskate jierren lytsere rollen, mar geandewei de 1980-er jierren wist se almar gruttere karakterrollen te bemachtigjen. Sa spile se in drugsferslaafde prostituee yn Fort Apache, The Bronx (1981), in hekse yn Something Wicked this Way Comes (1983) en de partner-resjersjeur fan Steven Seagal yn Above the Law (1988). Op 'e tillefyzje hie Grier yn dyselde snuorje tusken 1985 en 1989 in weromkearende gastrol yn 'e ferneamde plysjesearje Miami Vice, en teffens wie se as gastakteur te sjen yn populêre komeedzjesearjes as The Cosby Show, Night Court en The Fresh Prince of Bel Air. Har rol yn 'e film Rocket Gibraltar (1988) waard der by de montaazje lykwols út snien troch regisseur Daniel Petrie, dy't bang wie foar "reperkusjes fan ynterrasiale frijsênes".
Yn 'e 1990-er jierren hie Grier rollen yn films lykas de a-typyske western Posse (1993), de science fiction-komeedzje Mars Attacks! (1996) en de post-apokalyptyske aksjefilm Escape from L.A. (1996). Ek wurke se yn 1994 mei oan 'e fideoklip fan it nûmer Doggy Dogg World, fan rapper Snoop Dogg. Doe't regisseur Quentin Tarantino oan Grier yn 1997 de titelrol taparte yn syn film Jackie Brown, brocht er dêrmei in oade oan har blaxploitation-ferline. Foar har karriêre betsjutte dy rol in sterke nije ympuls, en se waard dermei nominearre foar ferskate prizen, wêrûnder in Golden Globe yn 'e kategory bêste aktrise.
Yn 2000 waard Grier nominearre foar in Emmy Award foar har wurk as stimaktrise foar de tekenfilm Happily Ever After: Fairytales for Every Child. Fan 2004 oant 2009 hie Grier in fêste rol as Kate 'Kit' Porter yn 'e tillefyzjesearje The L Word. Ek hie se gastrollen yn oare searjes, wêrûnder in weromkearende rol yn 'e plysjesearje Law & Order: Special Victims Unit. Yn 2010 fertolke se yn trije ôfleverings fan 'e superheldesearje Smallville de rol fan 'e smjunt Amanda Waller. Yn 2010 ferskynde Grier har autobiografy Foxy: My Life in Three Acts, dat se skreaun hie mei help fan ghostwriter Andrea Cagan.
Relaasjes
Yn 'e iere 1970-er jierren hie Grier in relaasje mei basketballer Kareem Abdul-Jabbar, mar dat rûn op 'e non om't hy woe dat sy har, lykas him, ta de islaam bekeare soe. Yn 1976/1977 gie se oardel jier lang om mei komyk Richard Pryor. Se holp Pryor, dy't analfabeet wie, om lêzen te learen en besocht him fan 'e drugs ôf te krijen. Nei in healjier clean west te hawwe, krige er lykwols in weromfal. Yn dyselde tiid troude er mei aktrise Deborah McGuire.
Ek mei akteur en komyk Fredde Prinze soe Grier yn 'e jierren santich in ferhâlding hân hawwe. Letter hie se relaasjes mei bokspromoater Jimmie "Big Wheel" Wheeler, Soul Train-presintator Don Cornelius en basketballer Wilt Chamberlain. Yn 1998 ferloofde Grier har mei muzykprodusint Kevin Evans, mar dy relaasje rekke yn 1999 út. Fan 2000 oant 2008 gie se om mei sakeman Peter Hempel.
Oare saken
Yn 1988 waard by Grier limoerhalskanker fêststeld. Der waard har ferteld dat se noch heechút oardel jier te libjen hie, mar troch in yngeande behanneling rekke se kankerfrij, wat se sûnt altyd bleaun is.
Yn 2011 ûntfong se in earedoktoraat yn 'e letteren fan 'e Universiteit fan 'e Marylânske Eastkust en dêropta in earedoktoraat yn 'e wittenskippen fan 'e Universiteit fan Langston, yn Langston (Oklahoma).
Nije Synagoge (Mainz)
De Nije Synagoge (Dútsk: Neue Synagoge) oan de Hindenburgstraße yn Mainz waard op 3 septimber 2010 iepene en folget de eardere haadsynagoge op dy't yn 1938 yn de Kristallnacht yn 'e brân stutsen en ferneatige waard. Yn it ramt fan de bou fan de hjoeddeiske synagoge waard it oangrinzgjende plein yn it Synagogenplatz omneamd.
Skiednis joadske gemeente
Mainz, dat troch de joaden "Magenza" neamd wurdt, is sûnt de midsiuwen in wichtich sintrum foar it Dútske joadendom. Yn Hebriuwske boarnenen waarden de stêden Mainz, Speyer en Worms sûnt de 12e iuw as Kehillot (gemeenten), Spira, Warmaisa en Magenza of ek as "hillige gemeenten", oantsjut. Sûnt july 2021 binne de joadske oantinkens as ShUM-sites tafoege oan it wrâlderfgoed fan UNESCO.
Yn de rin fan de tiid waarden de joaden fan Mainz jimmeroan wer slachtoffer fan pogroms en ferfolgings. De slimse ferfolgings fûnen plak by de pogrom fan 1097 en ûnder it nasjonaalsosjalistyske bewâld. Tusken 1939 en 1945 binne meiïnoar 1300 oant 1400 Mainzer joaden fermoarde.
Nei de Twadde Wrâldkriich ûnstie yn oktober 1945 wer in nije joadske gemeente yn de stêd, dy't stadichoan, mar fral nei de fal de muorre, troch immigraasje út East-Europa oant likernôch 1.050 (2006) leden woeks.
Synagoge
Yn 1999 waard foar in nij te bouwen synagoge mei in mienskipssintrum in wedstriid útskreaun. De arsjitekt Manuel Herz levere it winnende ûntwerp. De kosten fan de bou waarden rûsd op likernôch 11 miljoen euro en foar elts in tredde dield troch de stêd Mainz, Rynlân-Palts en Berlyn. De fergunning foar de bou waard yn 2000 ôfjûn en it gebou fan de sintrale dûanepost dy't sûnt 1955 op it plak stie waard yn oktober 2008 ôfbrutsen. Op 3 septimber 2010 waard de synagoge iepene, deselde datum as ek de iepening fan de yn 1938 ôfbaarnde haadsynagoge. Mei de iepening fan de nije synagoge yn it jier 2010 op it plak fan de eardere haadsynagoge is dy joadske gemeente wer yn it hjoeddeiske stedsbyld oanwêzich. Noch oanwêzige resten fan de haadsynagoge hawwe in plak foar de moderne synagoge krige.
Alde synagoge
Yn it stedsdiel Weisenau stiet oan de Wormser Straße 31 ferside efter bebouwing in lytse synagoge út de earste helte fan de 18e iuw. Om't de synagoge ticht op besteande bebouwing stie, waard it gebou yn 1938 sparre foar ferneatiging. It is tsjintwurdich it âldste gebou fan it stedsdiel en sûnt 1996 is de synagoge wer iepene.
Hartoch fan Edinburgh
thumb|It wapen fan [[Charles, prins fan Wales, de hjoeddeistige hartoch fan Edinburgh]] De hartoch fan Edinburgh (Ingelsk: Duke of Edinburgh) is in Britske dynastike titel, neamd nei de Skotske haadstêd Edinburgh
Skiednis
De titel waard foar it earste skepen yn 1726 troch kening George I foar syn pakesizzer Freark Loadewyk, de soan fan de lettere kening George II, dy't doe de prins fan Wales wie. Doe't yn 1727 George II kening waard, krige Freark ek de titel fan prins fan Wales. Yn 1751 ferstoar Freark, foar syn heit, en beide titels giene nei syn soan, prins George. Doe't dy yn 1760 kening waard, gie de titel "hartoch fan Edinburgh" op yn de kroan.
De nije kening joech yn 1764 syn jongere broer Willem Hindrik de titel hartoch fan Gloucester en Edinburgh. Nei dy syn dea, waard de titel troch syn soan, Willem Freark, oernommen. Doe't dy yn 1834 sûnder opfolgers ferstoar, stoar de titel út.
Keninginne Fiktoaria joech de titel yn 1866 oan har twadde soan, prins Alfred, dy't yn 1893 regearjend hartoch fan Saksen-Coburg en Gotha waard. Hy hie mar ien soan dy't lykwols foar him ferstoar, en dêrmei stoar de titel fannijs út.
De titel waard foar in tredde kear skepen yn 1947 troch kening George VI foar Philip fan Grikelân en Denemark, de oarehelte fan syn dochter, de lettere keninginne Elizabeth II. Prins Philip ferstoar op 9 april 2021, dêr't de titel nei oergie op syn âldste soan, Charles, prins fan Wales.
Grutte Priis Formule 1 fan Portegal 2020
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Portegal 2020 yn Portimão op 25 oktober 2020. It wie de tolfde race fan 17 races fan de Formule 1 yn 2020. Hy waard op it Sirkwy fan Portimão hâlden. De race waard hâlden oer 66 omgongen, op it 4,7 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,8 kilometer.
Andrea Marquez
Andrea Marquez is in Amerikaansk pornografysk aktrise fan Latino-komôf dy't berne is yn San Diego, yn 'e steat Kalifornje. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65 m lang, mei in gewicht fan 55 kg en kupmaat 34G.
Katt Garcia
Katt Garcia (2 april 1995) is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk en Latino komôf. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 2014. Neffens har offisjele opjefte is se 1.67 m lang, mei in gewicht fan 66 kg en kupmaat 36E.
Najib Balala
Najib Balala (Arabysk skrift: بالعلا نجيب, sekuere transliteraasje: Najīb Balāla; Mombasa, 20 septimber 1967) is in Keniaansk politikus fan mingd Jemenitysk-Arabysk en Swahily etnysk komôf. Hy is de lieder fan 'e Republikeinske Kongrespartij fan Kenia (RC) en dêrmei sûnt 2008 in partner yn 'e Keniaanske regearingskoälysje. Balala hat boargemaster, parlemintslid en minister west en is anno 2016 de steatssiktaris fan Toerisme en Mynbou.
Jonkheid en oplieding
Balala waard yn 1967 berne yn 'e grutte Keniaanske havenstêd Mombasa, oan 'e kust fan 'e Yndyske Oseaan, yn in begoedige keapmansfermidden. Hy folge leger ûnderwiis oan 'e Serani Boys School, in jongesskoalle yn syn berteplak, om dêrnei de middelbere skoalle te trochrinnen oan Kakamega High School. Letter studearre er sakemanagement en ynternasjonaal stedsbestjoer oan 'e Universiteit fan Toronto, yn Kanada, en oan 'e John F. Kennedy School of Government, in ûnderdiel fan 'e prestizjeuze Universiteit fan Harvard, yn 'e Feriene Steaten.
Karriêre
Nei syn weromkear yn Kenia sette Balala syn eigen bedriuw op yn 'e toeristyske sektor, mar joech him nei ferrin fan tiid by de ûndernimming fan syn famylje yn 'e tee- en kofjehannel. Fan 1993 oant 1996 wied er siktaris fan it Swahili Cultural Centre yn Mombasa, en fan 1996 oant 1999 tsjinne er as foarsitter fan 'e Coast Tourist Association. Neitiid gie Balala de polityk yn, en wied er fan 1998 oant 1999 boargemaster fan Mombasa. Yn dy hoedanichheid wied er belutsen by de transformaasje fan syn bertestêd ta in ekonomysk sintrum fan belang, en troch syn fûleindige striid tsjin korrupsje wied er teffens ferantwurdlik foar in drastyske feroaring yn 'e wurkwize fan 'e pleatslike amtnerij.
Fan 2000 oant 2003 wie Balala foarsitter fan 'e Keamer fan Keaphannel te Mombasa, en op 27 desimber 2002 waard er yn it Keniaanske parlemint keazen as fertsjintwurdiger foar it kiesdistrikt Mvita. Neitiid tsjinne er fan jannewaris 2003 oant juny 2004 oardel jier lang as minister fan Geslacht, Sport, Kultuer en Sosjale Saken, wied er dêrnjonken fan jannewaris oant juny 2003 plakferfangend minister fan Lânbou, en ferfolle er fan juny oant novimber 2005 de funksje fan minister fan Nasjonaal Erfskip. Yn desimber 2007 waard Balala werkeazen as parlemintslid, wêrnei't er fan 2008 oant 2012 minister fan Toerisme wie yn it regear fan presidint Mwai Kibaki. Yn dyselde snuorje wied er fan 2011 oant 2012 ek lid fan 'e bestjoersrie fan 'e Wrâldhannelsorganisaasje (WTO) fan 'e Feriene Naasjes.