cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boarch Runkel
Skiednis
Troch syn houlik mei Anastasia fan Isenburg-Wied wist Diderik IV († 1462) it greefskip fan Wied oan syn gebiet ta te foegjen en syn ynfloed op de regio te fergrutsjen. Yn 1440 waard útein set mei de bou fan in stiennen brêge oer de Lahn, mar troch't in skeel folge oer de tol en de kosten duorre de foltôging dêrfan noch oant 1448. De protestantske herfoarmer Philipp Melanchthon brocht yn 1543 in besite oan greve Jehan IV fan Wied-Runkel († 1581). Yn 1568 aard de reformaasje yn Runkel ynfierd.
Abraham van der Hart
Wurk
Fan 1777 ôf oant syn dea yn 1820 wie Van der Hart stedsboumaster fan Amsterdam. Hy realisearre yn dy tiid ferskate grutte wurken, lykas it Maagdenhuis en it Nieuwe Werkhuis, beide útfierd yn in klassisistyske styl. Ek waarden ûnder syn lieding yn 1829 twa Amsterdamske tuorren sloop dy't frijwat beskiedend foar it oansjen fan de stêd wiene. Dat wiene de Jan Roodenpoortstoer en de Haringpakkerstoer. Der binne plannen om de Haringpakkerstoer op 'en nij te bouwen. Van der Hart hat fanwege partikulieren in tal steatlike patrysjerswenten ûntwurpen. Dy binne fral te finen yn Amsterdam en Haarlim. Foarbylden yn Haarlim binne it Hûs Hodshon en Hûs Barnaart. Van der Hart waard as stedsboumaster opfolge troch Jan de Greef.
Boarch Runkel
Skiednis
In nij skeel oer it kastiel ûntstie yn 1595 tusken de twa liny's Wied-Isenburg and Wied-Runkel en der folge in ferdieling fan it greefskip Wied. Willem IV fan Wied-Runkel krige it Obere Grafschaft Wied (Opper Greefskip Wied) mei Runkel en Dierdorf, wylst syn neef Jehan Wilem fan Wied it Niedere Grafschaft Wied (Neder Greefskip Wied) mei Wied, Braunsberg en Isenburg tadield krige. Sa waard Runkel it sintrum fan it Opper greefskip Wied. thumb|left|250px| De boarch yn 1655 (Mattéus Merian) Yn de Tritichjierrige Kriich waard Runkel mei de boarch yn 1634 troch de Kroatyske hiersoldaten fan greve Isolani yn 'e brân stutsen. It âlde kastiel bleau dêrnei in ruïne, wylst it oare diel yn 1642 wer opboud waard.
Yn 1692 liet Freark fan Wied-Runkel it Opper Greefskip Wied mei Isenburg (dat earder noch by it Neder Greefskip Wied hearde) nei oan syn pakesizzer Maksimiliaan Hindrik fan Wied-Runkel. Tenei waard it greefskip Wied-Runkel neamd en yn 1791 waard it opwurdearre ta in foarstendom.
De Rynbûnakte fan 12 july 1806 ornearre dat Runkel by it nije Hartochdom Nassau waard yndield, wylst de rjochter kant fan de Lahn by it Gruthartochdom Berg (sûnt 1813 by Prusen) foege waard. Karel Loadewyk Freark Aleksander fan Wied waard as stânshear de bestjoerder fan it nij stifte Amt Nassau beneamd. Doe't yn maart 1824 Karel Loadewyk Freark Aleksander fan Wied en yn april 1824 syn broer Freark Loadewyk sûnder neiteam ferstoaren wie it mei ek dien mei de liny Wied-Runkel. Harren rjochten oer stêd en boarch foelen ta oan Willem Herman Karel fan Wied fan de liny Wied-Neuwied (earder it Neder Greefskip).
Beskriuwing
thumb|left|250px|De boarch fanút it wêst De boarch bestiet út in de ruïne en in bewenber diel. De ruïne stiet op it heechste diel fan de rots oan de kant fan de yn de jierren 1440-1448 boude Lahnbrêge. Njonken de bergfrede stiet de ruïne fan it paleis en oare wengebouwen, dy't fan de kant fan de Lahn hast it oansjen fan in skyldmuorre ha. Oan beide kanten fan it 40 meter lange kompleks stiet in machtige wartoer, dy't wat hichte en muorredikte oanbelanget hast mei de berchfrede meunsterje kinne. De boarch Runkel telt dêrom ta it seldsume type boarch dat meardere berchfredes hat.
Nei de ferneatiging yn de Tritichjierrige Kriich waard in diel fan de boarch wer opboud. Dat diel bestiet út twa oant trije ferdjippings tellende gebouwen, dy't súdlik yn in u-foarm oan de ruïne boud binne en in sletten binnenhôf foarmje. Yn de foarhôf steane noch mear gebouwen, dy't fan in ringmuorre omfieme wurde. De measte gebouwen fan de nij de Tritichjierrige Kriich weropboude dielen binne goed ûnderholden en wurde foar it measte noch brûkt.
Gebrûk
Yn de boarch binne in museum, in kapel en in argyf ûnderbrocht. Ut en troch wurdt de boarch noch bewenne troch de famylje Fan Wied. Oare dielen wurde ek bewenne of brûkt om materieel op te slaan. De net weropboude gebouwen fan de boarch kinne besichtige wurde. Ek kin de belangrykste toer beklommen wurde.
Wite-Seekanaal
300px|right|Kaart fan de krite mei it kanaal It Wite-Seekanaal (eins it Wite-See-Eastseekanaal; Russysk: Беломо́рско-Балти́йский кана́л (ББк), Belomorsko-Baltijski kanal (BBK)), dat op 2 augustus 1933 iepene waard, is in 227 kilometer lang skipfeartkanaal dat de Wite See ferbynt mei de Eastsee, by Sint-Petersburch. Offisjeel hjitte it: Belomorsko-Baltijski kanal imeni Stalina dat betsjut 'Wite-See-Eastseekanaal ferneamd nei Stalin', mar bekend ûnder de ôfkoarting Belomorkanal ('Wite-Seekanaal).
It kanaal bestiet foar in grut part út al besteande wetterwegen; rivieren en trije marren: de Ladogamar, de Onegamar en de Vygozeromar.
It oare part fan 48 km waard hielendal mei de hân oanlein yn 20 moannen sa't Stalin hjitten hie. Teminsten 12.000 twangarbeiders út de Goelag ferlearen it libben by de oanlis, neffens offisjele rapporten. It krekte tal deaden is net bekend. Guonts rûze it deadetal op 25.000 - 100.000
Uitgeverij Het Spectrum
Uitgeverij Het Spectrum wie in Nederlânske útjouwerij, fêstige yn Amsterdam, dy't yn 1935 oprjochte waard. It bedriuw waard benammen bekend troch syn ymprint Prisma Pockets en letter ek mei de rige neislachwurken Het Aanzien van .... Yn 1999 waard Het Spectrum oernommen, wêrnei't datselde jiers noch in fúzje folge mei Unieboek ta Unieboek/Het Spectrum. Dat bedriuw waard nei 2000 trochferkocht oan 'e Belgyske útjouwerij Lannoo.
Skiednis
Uitgeverij Het Spectrum waard yn 1935 oprjochte troch boekferkeapers P.H. Boogaard en A.H. Bloemsma. It bedriuw wie oarspronklik fêstige yn Utert, yn in keamer boppe in banketbakkerij yn 'e Biltstraat. It doel fan Boogaard en Bloemsma wie om in progressyf-roomske útjouwerij te stiftsjen, dy't dernei stribbe om in breed publyk fan goede lektuer te foarsjen. Dêrom waarden in soad útjeften fan Het Spectrum publisearre yn it goedkeape pocketformaat. Begjin 1950-er jierren krige dy formule de namme Prisma Pockets, en dat waard al rillegau in begryp yn Nederlân, mei't boeken oer suver alle tinkbere ûnderwerpen en teffens klassikers út 'e wrâldliteratuer foar net mear ƒ1,25 beskikber kamen.
Auteurs fan wa't Het Spectrum wurk útjoech, wiene û.m. Charles Dickens, Fjodor Dostojevski, Karl May, Dorothy Sayers, Edgar Wallace en P.G. Wodehouse. Ek The Lord of the Rings, fan J.R.R. Tolkien, berikte yn Nederlân syn grutste fersprieding as Prisma Pocket. Grutte nammen út Nederlân sels dy't by Het Spectrum publisearren, wiene bygelyks Godfried Bomans en Anton van Duinkerken. Fierders brocht de útjouwerij withoefolle non-fiksjewurken, neislachwurken en ynstruksjeboeken út, mei as súksesfolsten Tekenen en Schilderen als Liefhebberij en Het Prisma Fotoboek. Ek de Prisma-wurdboeken, dy't op in soad middelbere skoallen noch altyd ferplichte binne, pasten yn dy line. Uteinlik groeide Het Spectrum op dizze wize út ta ien fan 'e grutste útjouwerijen fan Nederlân.
Yn 'e 1970-er jierren sette Het Spectrum útein mei in eigen ensyklopedyprojekt ûnder de namme fan 'e Grote Spectrum Encyclopedie. Dy moast oars fan opset en útfiering wurde as de Grote Winkler Prins Encyclopedie, fan konkurrint Elsevier. Der kamen 24 dielen fan út, mei letter noch in supplemint. De opset wie tematysk, en de gearfetsjende artikels waarden skreaun troch in Nederlânske redaksje ûnder lieding fan Inez van Eijk, dy't wurke op basis fan ynformaasje fan saakkundigen. De Grote Spectrum Encyclopedie omfieme úteinlik 9.000 gearfetsjende artikels en 40.000 koartere lemma's, foarsjoen fan yllustraasjes dy't allegear nij makke wiene. De ensyklopedy wie foar Het Spectrum in grut finansjeel risiko, en waard mar in tuskenbeiden súkses.
In oar neislachwurkprojekt dêr't Het Spectrum yn 'e 1980-er jierren mei úteinsette, wie Het Aanzien van ..., dat foarfallen per moanne werjoech yn útjeften dy't ienris yn 't jier útkamen. Dat waard wol in grut súkses, wêrmei't Het Spectrum mids njoggentiger jierren it kwalitatyf bettere projekt De Kroniek van ..., fan konkurrint Agon út 'e merk drukte. Yn septimber 1999 waard Het Spectrum ûnderdiel fan PCM Algemene Boeken, wêrnei't it daliks gearfoege waard mei Unieboek, ta it nije Unieboek/Het Spectrum. Yn juny 2001 waard Elsevier Bedrijfs Informatie (EBI) by Unieboek/Het Spectrum yndield. Dêrmei waard Unieboek/Het Spectrum útjouwer fan û.m. de Grote Winkler Prins Encyclopedie. Neitiid waard Unieboek/Het Spectrum trochferkocht oan de Belgyske útjouwerij Lannoo.
Amerikaanske Legerloftstriidkrêften
Skiednis
De Amerikaanske Legerloftstriidkrêften waarden op 20 juny 1941 oprjochte út it foargeande Amerikaanske Legerloftfeartkorps (United States Army Air Corps). De nije organisaasje bleau lykwols in ûnderdiel fan it Amerikaanske Leger. De bedoeling fan oprjochting wie om 'e 'loftmacht' mear autonomy te jaan en obstakels foar in fluggere groei wei te nimmen. Behalven de fleantugen en piloaten fan it Amerikaanske Leger omfetten de Legerloftstriidkrêften ek de fleanfjilden en oare militêre ynstallaasjes en it grûnpersoniel, wat by it Legerloftfeartkorps net sa west hie.
It Amerikaanske Leger waard op 2 maart 1942 by presidinsjeel dekreet opspjalten yn trije ûnderdielen: de Legerloftstriidkrêften, de Legergrûnstriidkrêften en de Tsjinsten fan Befoarrieding, dy't yn 1943 omneamd waarden ta de Legertsjinststriidkrêften. Elts fan dy trije dielen stie ûnder befel fan in generaal dy't streekrjocht rapportearre oan 'e stêfsjef fan it Amerikaanske Leger. Yn it gefal fan 'e Legerloftstriidkrêften gie it dêrby om generaal Hap Arnold (1941-1946) en letter om generaal Carl Spaatz (1946-1947).
Fan 7 desimber 1941 ôf, doe't de Feriene Steaten troch de Japanske Oanfal op Pearl Harbor by de Twadde Wrâldoarloch belutsen rekken, ferfollen de Amerikaanske Legerloftstriidkrêften in rol fan krúsjaal belang yn 'e striid tsjin benammen nazy-Dútslân. Se wiene nammentlik it mei de Britske Royal Air Force belutsen by it Kombinearre Bombardemintsoffinsyf, wêrby't de Britten Dútslân nachts platgoaiden en de Amerikenen oerdeis. Yn 'e striid tsjin ymperialistysk Japan makken de Feriene Steaten mear gebrûk fan 'e loftfearttsjinst fan 'e Amerikaanske Marine, mar bgl. de Doolittle Raid, it earste bombardemint fan Japan, waard útfierd troch de Legerloftstriidkrêften.
Op it hichtepunt, yn maart 1944, tsjinnen der by de Amerikaanske Legerloftstriidkrêften 2,4 miljoen man (wêrfan 1.250.000 oersee). Dêrûnder wiene ek froulike piloaten, dy't ynset waarden om fleantugen fan 'e fabriken nei de fleanbases te fleanen dêr't se hinne moasten. Yn july fan dat jier omfetten de Legerloftstriidkrêften yn totaal 80.000 fleantugen, en yn desimber 1943 wiene der allinnich al yn 'e Feriene Steaten 783 fleanbases, en wrâldwiid mear as 1.600.
Troch de withoeflugge útwreiding fan 'e Amerikaanske Legerloftstriidkrêften ûnder de Twadde Wrâldoarloch wiene se tsjin 1945 yn hast alles behalven namme in selsstannich ûnderdiel fan 'e Amerikaanske Striidkrêften wurden. Hoewol't guon oare lannen al foar it útbrekken fan 'e oarloch oergien wiene ta it ferselsstannigjen fan it loftfeartkorps, lykas mei de Britske Royal Air Force en de Dútske Luftwaffe bard wie, bleaune de Legerloftstriidkrêften lykwols noch ferskate jierren formeel ûnderdiel fan it Amerikaanske Leger. Dat feroare doe't yn septimber 1947 yn it ramt fan in nei-oarlochske reorganisaasje fan 'e kriichsmacht troch it Amerikaanske Kongres de Nasjonale Feilichheidswet fan 1947 oannommen waard. Dêryn waard û.m. de wetlike basis lein foar de oprjochting fan in ûnôfhinklike Amerikaanske Loftmacht (United States Air Force) op 18 septimber fan dat jier.
Basilius Alting
Basilius Alting (Heidelberch, 17 novimber 1572 - Emden, 5 novimber 1637) wie in soan fan teolooch Menso Alting, apteker en in tige wichtich gemeentebestjoerder út de skiednis fan Emden.
Libben en wurk
Doe't er 17 jier wie begûn er syn oplieding farmasy by J. Langelerius, in freon fan syn heit, yn La Rochelle, Frankryk, om him yngeand ta te rieden op syn berop. Nei syn oplieding gie er werom nei Emden en iepene yn 1598 in apteek yn de súdfleugel fan it stedhûs, dy't oant 1780 as "Adler-Apotheke" bestie.
Alting syn fertsjinsten yn de gemeentepolityk fan Emden wiene grut. Yn 1610 waard er lid fan it Kolleezje fan Fjirtich (Vierzigerkollegium) en fan 1619 oant 1621 wie er dêr foarsitter fan. Dat jier waard hy ta lid fan de ried keazen. Sûnt 1616 wie er presbyter (Kirchenältesten) fan de parochy, sûnt 1628 meardere kearen lid fan it nedergerjocht, yn 1629 Ratsrentmeister en sûnt 1615 kaptein fan de Boargerkompanjy. Hy wie in begoedich man en hie oandielen yn in rederij.
Op 20 maaie 1604 boaske er oan Anna Fijtken en op 16 novimber 1606 waard harren soan berne, Gerhardus Alting († Emden, 1693).
Ramtferhaal
In ramtferhaal of ramtfertelling is in narrative technyk wêrby't in beskaat ferhaal de omlisting foarmet foar ien of mear oare ferhalen. Yn it ramtferhaal wurdt dan de fertelling fan dy oare ferhalen taret of fan kontekst foarsjoen. It ramtferhaal kin poer in ynliedend (en oan 'e ein fan it wurk ek wer "útliedend") karakter hawwe, mar it is ek mooglik dat it ramtferhaal eins it wichtichste diel fan it fiksjewurk is, wylst it ferhaal-yn-it-ferhaal mar in bykomstichheid is. Troch de technyk fan it ramtferhaal kin in skriuwer of in regisseur de lêzer of sjogger ynformearje oer saken oangeande it ferhaal-yn-it-ferhaal dy't oars dreech te begripen wêze soene. Yn films kinne op dizze wize ek net botte ynteressante omstannichheden, dy't oars wiidweidich mei bylden útlein wurde moatte soene, mei in pear sinnen tekst oerbrocht wurde. Gauris giet it by it ferhaal-yn-it-ferhaal om in flashback.
Foarbylden fan bekende literêre wurken mei in ramtferhaal binne de Arabyske mearkes fan Tûzen-en-ien Nacht, de ferhalebondel The Canterbury Tales fan Geoffrey Chaucer (ein 14e iuw), it toanielstik Faust fan Johann Wolfgang von Goethe (1790), en de romans Wuthering Heights fan Emily Brontë (1847), Max Havelaar fan Multatuli (1860) en Heart of Darkness fan Joseph Conrad (1899). Foarbylden fan bekende films mei in ramtferhaal binne Doctor Zhivago (1965), The Princess Bride (1987) en Braveheart (1995).
Gerhard Durlacher
Gerhard Leopold Durlacher (Baden-Baden, 10 july 1928 – Haarlim, 2 july 1996) wie in Nederlânsk auteur, sosjolooch en Holokaustoerlibbene.
Libben
Durlacher waard berne yn in liberaal-joadske húshâlding yn Dútslân. Op 'e flecht foar de nazys fêstige de húshâlding Durlacher him yn Rotterdam yn 1937. Lykwols waard de húshâlding yn oktober 1942 nei kamp Westerbork transportearre. Dêrnei gie it nei Theresienstadt en letter nei Auschwitz. Op 8 maaie 1945 waard Gerhard Durlacher troch de Russen befrijd. Syn heit ferlear it libben yn Bergen-Belsen, syn mem stoar yn Stutthof.
Pas op letter jierren skreau Durlacher in tal boeken oer syn ûnderfinings yn de Twadde Wrâldoarloch: as Joadsk jonkje yn Baden-Baden yn it boek Drenkeling en as kampfinzene yn Strepen aan de hemel. Yn dat lêste boek útere Durlacher skerpe krityk op de alliearden dy't net yngriepen, hoewol't hja goed op de hichte wiene fan it lot fan de Joaden yn de fan nazy-Dútslân besette lannen.
Juli 1996 stoar Durlacher hommels yn syn wenplak Haarlim.
Netty Rosenfeld
Biografy
Se wie in dochter fan Hartog Rosenfeld (1878-1943), grossier yn boartersguod, en Margaretha Cohen (1886-1921). Oarspronklik wie Netty Rosenfeld ferpleechster yn it CIZ yn Amsterdam, mar de dûkte ûnder doe't har pasjinten út it sikehûs deportearre waarden. Har omropkarriêre begûn yn it lêste jier fan de Twadde Wrâldoarloch by Radio Herrijzend Nederland. Dêr presintearre se in programma mei ûnder oaren Frits Thors. Dêrnei wie hja sjongster by it Metropole Orkest ûnder de artystename Netty van Doorn.
Gerhard Durlacher
Trivia
G.L. Durlacher hie trije dochters, ûnder oaren de skriuwster Jessica Durlacher.
Netty Rosenfeld
Biografy
Yn 1951 makke de tillefyzje opgong yn Nederlân en Rosenfeld waard ien fan de earste omropsters, by de AVRO. Foar de AVRO presintearre it radioprogramma De Antwoordman. Dêryn waarden fragen fan harkers beändere troch in anonime man. Letter die bliken dat hy in eardere employé fan de Ryksfoarljochtingstsjinst wie, yn tsjinst fan de Bruce Chapman-organisatie, in Amerikaansk publisiteitsburo yn it ramt fam it Marshall Plan. Doe't de Volkskrant dat buorkundich makke en de AVRO fan propaganda foar de Feriene Steaten beskuldige waard, waard it programma skrast.
Yn 1960 presintearre Rosenfeld mei Rudi Carrell in muzykprogramma by de Nederlânske ôfdieling fan Radio Luxembourg. Dêrnei makke se tegearre mei Bob Uschi dokumintêres foar de NOS-radio. Yn de jierren '70 wie se in fêste meidogger fan it KRO-kabaretprogramma Cursief, wêr't ek Luc Lutz, Frits Lambrechts, Simone Rooskens, Herman van Run en Gerard Cox oan meidiene.
Letter makke Netty Rosenfeld in protte programma's foar de VPRO-tillefyzje. In bekend tafreel út dy jierren wie dat se mei in blyndoek foar in pylkje nei in kaart fan Nederlân smiet om sadwaande it plak te bepalen dêr't se hinne gean soe om in dokumintêre oer te meitsjen. Foar har dokumintêre Culemborg Bijvoorbeeld krige se yn 1975 de Sulveren Nipkowskiif. Har lêste wurk, Zonder rabbinaal toezicht, waard yn maaie 2001 útstjoerd yn de searje Dokwerk. In skoftke dêrnei waard se siik. In stikmannich moannen letter stoar se yn de âldens fan 79 jier yn har wenplak Amsterdam. Se waard beïerdige op Begraafplak Zorgvlied.
Rosenfeld boaske twaris, yn 1950 mei John McCaughan Monk (1922-1979) en letter mei kollega Arie Kleijwegt dy't ek yn 2001 weirekke. Se krigen in dochter, de lettere sjoernaliste Margalith Kleijwegt.
Tsjerke fan de Hillige Nikolaas yn Zajaitskoje
De Tsjerke fan de Hillige Nikolaas is in otterdokske tsjerke út it midden fan de 18e iuw. De tsjerke leit oan de rjochter kant fan de Moskva yn it sintrum fan de Russyske haadstêd Moskou.
Skiednis
thumb|left|200px|De Nikolaastsjerke yn 1883 (N.A. Naidenov) In earste fermelding fan de tsjerke datearret fan 1518. It doe noch houten bouwurk waard yn 1652 ferfongen troch in stiennen tsjerke. Nei ferrin fan tiid ferfoel de tsjerke en waard der mei de bou fan in nije tsjerke begûn, dy't noch foar de foltôging ynstoartte. Yn 1751 waard de bou wer oppakt. Nei alle gedachten wie it ûntwerp ôfkomstich fan Dmitri Vasiljevitsj Uchtomski, yn de tiid fan tsarina Elisabeth Petrovna de belangrykse arsjitekt fan Moskou en in master fan de saneamde Elisabethaanske barok. De bou waard yn 1754 foltôge en op 24 oktober wijde biskop Filemon de rjochter kapel yn ta eare fan Nikolaas fan Myra. Op 31 july waard de lofter kapel wiid oan Sergius fan Radonezj en nei't it ynterieur fan de tsjerke folslein foltôge waard, waard yn 1759 it haadalter oan de Transfiguraasje wijd.
Tidens it Sovjet-rezjym waard yn de tiid fan de ferfolging fan de Tsjerke de tsjerke foar de earetsjinst sletten en it gebou oan it Russyske enerzjybedriuw Mosenergo yn gebrûk jûn. Yn 1939 wie de gemeente fan doel om de tsjerke ôf te brekken, mar hja kamen net fierder as de sloop fan de koepels en de boppenste ferdjippings fan de klokketoer.
Yn it midden fan de jierren 1950 waard in oerflakkige restauraasje fan it eksterieur útfierd.
De tsjerke waard yn 1996 werom jûn oan de otterdokske mienskip. Dêrnei fûn in yngripende restauraasje plak.
Villmar
Villmar is in gemeente yn de Hessyske lânkring Limburg-Weilburg, Dútslân.
It plak wie eartiids in sintrum fan de winning en ferwurking fan Lahnmoarmer.
Geografy
Villmar leit yn de Lahndelte tusken it Westerwald en it Taunusberchtme, likernôch 10 km eastlik fan Limburch oan de Lahn.
Gemeentlike yndieling
De gemeente Villmar ûntstie op 31 desimber 1970 troch it gearfoegjen fan de eardere gemeenten Villmar, Falkenbach, Langhecke en Seelbach. Op 1 febrewaris 1971 waard de gemeente Allmenau en op 31 desimber 1971 de gemeente Weyer by de nije gemeente yndield.
Oerd (skip út 2003)
De Oerd is in skip fan rederij Wagenborg en wurdt tegearre mei susterskip Sier brûkt foar de feartsjinsten tusken Holwert en It Amelân en is in justjes wizige ferzje fan de Sier.
It is it twadde skip dat by Wagenborg ûnder dizze namme fart. It earste skip waard omdoopt ta Monnik en wurdt sûnt 2003 ynset op 'e ferbining tusken Lauwerseach en Skiermûntseach.
Mudershausen
Mudershausen is in plak yn 'e Dútske dielsteat Rynlân-Palts en makket diel út fan de Rhein-Lahn-Kreis.
It plak is in Ortsgemeinde en makket diel út fan de Verbandsgemeinde Aar-Einrich.
San Bernardinopas
thumb|It heechste punt fan de San Bernardinopas op 2.066 meter. De San Bernardinopas (Italjaansk: Passo San Bernardino) is in Switserske berchpas dy't it Dútsktalige Hinterrheintal mei it Italjaansktalige Valle Mesolcina ferbynt. De pas waard al brûkt troch de Romeinen en is ferneamd nei de hillige Bernardinus fan Siena. It hjoeddeistige trajekt waard oanlein yn 'e iere njoggentjinde iuw (1818-1823), en is bûten de winterperioade, dy't meastentiids duorret fan oktober oant en mei maaie, frij tagonklik foar ferkear.
Tramlinen yn Fryslân
Om it jier 1930 hinne wie it spoar - en tramwegenet op syn hichtepunt. Neist spoarlinen wiene der in soad tramlinen; meastal mei stoomtraksje, mar ek wol mei hyndertraksje, motortraksje en elektryske traksje. De opkomst fan de autobus is foar de measte tramlinen de ûndergong wurden. Yn Fryslân waarden de tramlinen eksploitearre troch de Nederlânske Tramwei Maatskippij.
Protagonist
De protagonist wurdt tsjinwurke of kin yn it ferhaal alteast ôfset wurde tsjin ien of mear antagonisten, dy't faak 'smjunten' neamd wurde. Sokke antagonisten soargje (bewust of ûnbewust) foar obstakels en beletsels dy't de protagonist oerwinne moat om syn/har doel te berikken. Fan oarsprong is de antagonist yn it Aldgrykske toaniel bedoeld om foar konfliktsitewaasjes te soargjen, dy't de krêften en swakten fan it karakter fan 'e protagonist bleatlizze.
In protagonist heart yn it sintrum fan in ferhaal te stean, en drege besluten te nimmen en de gefolgen fan dy besluten te ûnderfinen. Hy of sy heart it ferhaal yn beweging te hâlden. Der besteane lykwols fariaasjes yn it gebrûk fan protagonisten. As in ferhaal bygelyks in subplot befettet, of as it giet om in ferhaal dat út ferskate ferhaallinen bestiet, dan kin faak yn elts fan dy ferhaallinen in personaazje oanwiisd wurde dy't foldocht oan 'e karakteristiken fan in protagonist.
Tahounia Rubel
Tahounia Rubel (טהוניה רובל‎) (Gondar, Etioopje, 20 febrewaris 1988) is in Israelysk model, sjongster en telefyzjepersoanlikheid. Se waard algemien bekend as de earste persoan fan Etiopyske komôf dy 't HaAh HaGadol (de Israelyske ferzje fan Big Brother) wûn, yn it fiifde seizoen.
List fan planetoïden 84801-84900
Dit is in list fan planetoïden 84801-84900.
Blackway
Blackway (yn 'e measte Jeropeeske lannen útbrocht as Go with Me) is in Amerikaansk-Kanadeeske skrillerfilm út 2016 ûnder rezjy fan Daniel Alfredson, mei yn 'e haadrollen sir Anthony Hopkins, Julia Stiles, Ray Liotta en Alexander Ludwig. De film is basearre op 'e novelle Go with Me, út 2008, fan 'e Amerikaanske skriuwer Castle Freeman jr. It ferhaal giet oer in jonge frou dy't stalkt wurdt troch de pleatslike ûnderwrâldbaas en der mei in pear mannen dy't har helpe wolle, op út giet om ferhaal te heljen. Blackway waard yn 2015 al fertoand op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje, mar kaam pas yn 2016 yn 'e bioskopen.
Titel
De film is basearre op 'e novelle Go with Me. Go with Me wie ek de titel fan 'e film foar't er útbrocht waard, en ûnder dy namme waard er yn 2015 fertoand op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje. Neitiid waard de film lykwols yn 'e Feriene Steaten útbrocht ûnder de titel Blackway, en yn guon oare lannen, bgl. yn it Feriene Keninkryk en ferskate oare Jeropeeske lannen, as Go with Me.
Plot
Yn in plak op it plattelân fan 'e Amerikaanske steat Oregon, mei in pleatslike ekonomy dy't benammen draaid op 'e houtyndustry, knapt de jonge servearster en ynfallearares Lillian it hûs op dat se koartby urven hat fan har mem. Se is hjir opgroeid, mar hat neitiid jierren yn Seattle wenne. Nei har memme ferstjerren is se lykwols weromkommen, mei om't har eardere freon al har sparjild oan drugs útjûn hat. Lillian is lykwols it slachtoffer fan in gefal fan stalking troch in pleatslike man, dy't Blackway hjit. As se op in jûn let noch oan it fervjen is en de kat derút lit, stiet er ynienen wer by har yn it doarsgat. Se smyt de doar ticht en docht dy op 't slot, en fertelt him dan troch de doar hinne wêr't er om har hinne rinne kin, mar letter dy jûns ûntdekt se dat er in rút fan har auto ynslein hat en fynt se har kat ûnthalze werom.
Lillian riidt mei it kattelyk nei it pleatslike plysjeburo, dêr't se mei in grut kokenmês by har de rest fan 'e nacht yn har auto mei in ôfplakt rút trochbringt. As de oare moarns ier sheriff Wingate opdaagjen komt, besiket se Blackway oan te jaan. Sadree't de sheriff lykwols de namme 'Blackway' heart, wurdt er tige foarsichtich. Hy riedt Lillian oan om har memme hûs te ferkeapjen foar hokfoar reedlik bedrach se der sa gau mooglik ek mar foar krije kin, en dan te sjen dat se fuortkomt. Lillian jout oan dat se net fan doel is om har fuortjeie te litten. Geandewei it petear mei de sheriff wurdt har lykwols dúdlik dat Richard Blackway net samar mislike fint is, mar in krimineel foar wa't eltsenien, ek de sheriff, skitende benaud is, en dy't sadwaande yn it lytse plak oan 'e râne fan 'e wyldernis straffeleas syn gong gean kin.
Hoewol't sheriff Wingate sympatyk foar Lillian oer stiet, is der gjin hier op syn holle dy't deroer tinkt om Blackway oan te pakken. Uteinlik riedt er Lillian oan om ris by de houtseagerij te sjen oft se dêr in man fine kin dy't Scotty hjit. Mooglik dat dy har helpe kin. Dat, nei't se weromkeard is nei hûs om har kat te begraven, giet Lillian nei de houtseagerij ta, dêr't in stikmannich âlde mantsjes yn it kantoar omhingje yn it selskip fan 'e gewante jonge arbeider Nate. Lillian freget de eigner fan it bedriuw, de op krukken rinnende Whizzer, oft Scotty der ek is, mar Whizzer en syn maten antwurdzje dat dy op it stuit bûten it plak op famyljebesyk is. Op 'e fraach wat se mei Scotty wol, leit Lillian har sitewaasje út. Sadree't se de namme fan Blackway neamt, riedt Whizzer har ek oan om sa fluch mooglik it plak te ferlitten en werom te gean nei Seattle, of nei Portland, of wêr dan ek. Lillian ferlit it kantoar opsternaat, en har sin wurdt der net better op as har auto net wer starte wol.
Yn it kantoar beprate de mannen de kwestje. It docht bliken dat Blackway jierrenlang ien fan sheriff Wingate syn helpsheriffs west hat, dat de leffe sherrif wit as gjin oar wêr't er ta yn steat is. Whizzer freget de oaren oft ien fan harren mei it fanke gean wol, en biedt in wike trochbetelling fan lean oan, mei betelling fan 'e begraffenis dêr noch op ta. De measte oare âlde mantsjes fine dat in goede grap, mar ien fan harren, Lester, dy't ûnderwilens troch it rút Lillian har meneuvels by har stikkene auto folge hat, antwurdet dat hy wol mei har gean sil. Whizzer, dy't dat net ferwachte hie, freget him oft er wol wis fan dat beslút is, mar Lester bliuwt derby, en hy freget Nate om ek mei te kommen. De jonge, stammerjende Nate, dy't wend is om te dwaan wat Lester seit, hat dêr gjin beswier tsjin. Tegearre geane se nei bûten ta en jouwe se har by Lillian, en nei't Lester mei in blik ûnder de motorkap fêststeld hat dat har auto foarearst nearne mear hinne giet, sette se ôf yn Nate syn pickuptruck.
Se geane earst nei Lester syn hûs ta, dêr't de oprit folstiet mei mooltsjes op stokjes. Wylst de âldman yn 'e hûs giet, fertelt Nate oan Lillian dat Lester dy dingen yn syn frije tiid sels makket. Foarhinne ferkocht syn frou se, mar dy is útnaaid mei de toskedokter. Lester syn dochter hat selsmoard dien troch in oerdoazis drugs te nimmen. (De yndruk wurdt jûn dat Lester net folle mear hat om foar te libjen en it miskien dêrom wol tsjin Blackway opnimme wol.) As Lester wer bûtendoar komt, hat er in grut, mei doek ynpakt foarwerp by him, dat de foarm hat fan in ûnbidich grut gewear. As Lillian him dêrnei freget, hâldt er lykwols út dat it gerdynrails binne. Lillian begjint har wat ûnnoflik te fielen oer de bedoelings fan 'e âldman, mar lit it fierder gewurde.
Underwilens komt by de houtseagerij Scotty opdaagjen, dy't earder as ferwachte werom is fan syn famyljebesyk. Whizzer en de oare beide âlde mantsjes fertelle him oer Lillian har besyk. Scotty beart lykwols dat er gjin idee hat wêrom't sheriff Wingate it fanke nei him ta stjoere soe. Whizzer, dy't it spultsje net meispylje wol, seit dat it miskien wat te krijen hawwe kin mei dy kear dat Scotty slaanderij hie mei Blackway en trije fan syn mannen. In hommelse flashback lit sjen hoe't Scotty troch Blackway yninoar skopt wurdt wylst er al warleas en ûnder it bloed op 'e flier leit. Scotty hâldt lykwols fol dat er gjin problemen mei Blackway hat.
Fan Fitz wit Lester los te krijen dat Blackway by Diamond Mountain in ploech houtsjers oan it wurk hat. Mooglik dat er dêr is. Dat, trijeresom ride Lester, Nate en Lillion dêrhinne, dêr't se fan ien fan 'e houtsjers te hearren krije dat Blackway mooglik yn 'e kroech The Fort is. By de kroech sjogge se Blackway syn auto net stean, mar wol de motorfyts fan Murdoch, dy't as boekhâlder foar al Blackway syn lûsje saakjes fungearret. Se geane der nei binnen ta en Lester sprekt Murdoch oan, mar dy beart dat er net wit wa't Blackway is. As Lester him de sitewaasje mei Lillian útleit, jout Murdoch har de rie om Blackway mar op alle mooglike manearen tewille te wêzen, wêrby't er suggerearret dat orale seks in goed begjinpunt is. As Nate foar har opkomt, narret Murdoch him om syn stammerjen, mei as gefolch dat Nate him in kopstjit ferkeapet. De beide mannen reitsje oan it fjochtsjen, wêrby't Murdoch in mês oanrikt kriget fan 'e barkeeper. As er Nate dêrmei stekke sil, rikt Lester lykwols kalmkes fansiden en bûcht ien fan Murdoch syn fingers efteroer oant er brekt. Dêrnei witte Lester, Nate en Lillian mar nauwerneed oan Murdoch syn meistanners te ûntkommen. Underweis by de kroech wei wol Lillian út 'e auto, mei't it spul har tefolle eskalearret, mar Lester makket har dúdlik dat it dêr no te let foar is.
It is no om 'e middeisoere hinne, en se ride nei in kafetaria ta dêr't Lester yn 'e koken in petear hat mei Chris, de kok. Chris is in âld-detinearre dy't foarhinne ferslave wie oan drugs. No is er lykwols al hast in fearnsjier clean. Lester wol fan him witte wêr't Blackway is, en nei wat tsjinakseljen riedt Chris him oan om ris by it motel te sjen dat troch Blackway oernommen is. Hy heakket dêr lykwols in warskôging oan ta, want neffens him is Blackway no oan kop en earen ta behelle yn 'e hannel yn drugs as crystal meth en heroïne, en hat er kriminelen fan bûten de mienskip oanlutsen om him dêrby te helpen.
Lester, Nate en Lillian geane nei it motel, dêr't Blackway in bordeel fan makke hat mei drugsferslaafde en foar in part minderjierrige prostituees. Yn in flashback wurdt toand dat Lester ek in persoanlike reden hat om wraak te nimmen op Blackway. Underweis nei hûs fan 'e kremaasje fan syn dochter wurdt er oanholden troch Blackway, dy't dan noch helpsheriff is. Der wurdt suggerearre dat Blackway ferantwurdlik is foar it oan 'e man bringen fan 'e drugs dêr't Lester syn dochter oan ferslaafd wie en dy't se úteinlik brûkt hat om selsmoard te dwaan. Feilich yn syn machtsposysje as plysjeman hellet de sadistyke Blackway Lester del en ferwyt er him in minne heit west te hawwen, eat dat grif de reden west hawwe sil foar de selsmoard fan syn dochter.
Lester giet allinne op ûndersyk út yn it motel, en harket in petear fan Blackway mei ien fan syn trewanten ôf, dat oer him, Nate en Lillian giet. Blackway hat op dat stuit dúdlik noch net foar it ferstân wa't se binne. Hy set ôf op in motor en Lester mist syn kâns om mei him ôf te weven om't er syn gewear yn 'e auto lizze litten hie. Hy giet werom nei de auto en kringt mei Nate en Lillian op 'e nij it motel yn om te sjen oft se útfine kinne wêr't Blackway hinne gien is. Dat slagget net, mar Lillian merkt in jonge prostituee op dy't se weromken as Trudy, in famke dêr't se mei op skoalle sitten hat. Trudy is neaken mei hanboeiens oan it hollenein fan in bêd fêstset. Wylst Lester en Nate har bewekkers ôfliede, befrijt Lillian har. Lester stelt in pistoal fan ien fan Blackway syn trewanten, wylst Nate mei in ôfseage jachtgewear in gat yn in panne sjit dêr't meth yn sean wurdt. It gefolch is dat it hiele motel yn 'e brân rekket. Lester sjit Blackway syn trewant yn 'e foet yn in uterste besykjen om ynformaasje te krijen, mar de man lit neat los. Yn 'e gaos dy't troch de brân feroarsake wurdt, witte Lester, Nate en Lillian mei Trudy te ûntkommen.
Neitiid set Lillian Trudy op 'e bus, sadat it fanke sa gau mooglik bûten berik fan Blackway komme sil. Lester hat der in hurde holle yn dat it noch goedkomme sil mei harren syktocht, want hy is bang dat Blackway no harren fine sil ynstee fan sy him. As Lillian weromkomt, docht lykwols bliken dat Trudy har út tankberens ferteld hat dat Blackway in skûlplak by de âlde goudmyn yn 'e Town Woods hat, in reuseftich wâld fan 26.000 hektare echte wyldernis. Lester is dêr bekend, want dat is wêr't er as jongfeint syn wurkpaad as houtsjer úteinset is. Troch wat Blackway-en-dy Trudy oandien hawwe, is Lillian der no fan oertsjûge rekke dat Blackway in kankerswolm is dêr't wat dien wurde moat, as it net oars kin mar troch him te fermoardzjen.
Wylst it trijetal nei it wâld riidt, fertelt Whizzer yn it kantoar fan 'e houtseagerij oer de gefaren fan 'e Town Woods, dêr't jierren en jierren lyn fjouwer Kanadeeske houtsjers út Britsk-Kolumbia ris spoarleas ferdwûn binne. Doe't der al in skoft gjin kontakt mear wie mei de mannen, stjoerde it bedriuw dêr't se foar wurken ien om harren te sykjen, en trof harren ark en reau en klean yn 'e blokhutte oan, dêr't sels de itensboarden mei iten noch op 'e tafel stiene, mar fan 'e mannen waard nea wat weromfûn.
As Lester einlings wer in kâns kriget om Blackway dea te sjitten sûnder Nate te reitsjen, wurdt er ynstee sels delsketten troch Murdoch, dy't him fan efteren beslûpt hat. Blackway wit Nate bewusteleas te slaan, mar ûnderwilens is Lillian mei it pistoal en twa kûgels ûntkommen. Wylst Blackway efter har oan giet, klimt Murdoch yn 'e bus om Lester ôf te meitsjen. Hy wurdt der lykwols daliks wer útskuord troch Nate, dy't wer bykommen is. Lillian siket beskûl yn ien fan 'e gebouwen en fergriemt har beide kûgels troch troch in doar hinne op Blackway te sjitten. Se ûntkomt troch in rútsje, mar rekket dêrby ferwûne oan har skonk troch in glêsskerf. Nate huft Murdoch del, dy't dêrby op in âld masine delkomt en syn nekke brekt. As Blackway Lillian byhelle hat en har delslacht, dûkt op dat stuit efter him Lester op, dy't him fuortblaast mei in skot fan tichteby út it guozzeroer.
Neitiid jout Lester oan Nate opdracht om 'e liken fan Blackway en Murdoch it wâld yn te slepen en dêr efter te litten. Dêr sille de prêrjewolven en rôffûgels se opromje, sadat der mei in wike neat fan harren oer is. As Lillian letter it foarfallene beprakkesearret, komt se ta de konklúzje dat Lester har en Nate as lokies brûkt hat doe't er harren by it kampfjoer efterliet. Lester jout dat grif ta. Hy leit út dat Blackway himsels as de grutste smearlap yn 'e wide omkriten beskôge, en miende dat nimmen him wat doare soe te dwaan. Dat makke him slordich en foarsisber. Dêrtroch hie de op ien nei grutste smearlap in kâns om him út te skeakeljen.
Produksje
Blackway waard regissearre troch de Sweedske regisseur Daniel Alfredson nei in senario fan Joseph Gangemi en Gregory Jacobs. It skript wie basearre op 'e novelle Go with Me, fan Castle Freeman jr., út 2008. As produsinten wiene by it projekt belutsen Rick Dugdale, Ellen Goldsmith-Vein, haadrolspiler Anthony Hopkins, senarioskriuwer Gregory Jacobs en Lindsay Williams foar de filmstudio's Enderby Entertainment, The Gotham Group en Electric Entertainment. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Rasmus Videbæk, wylst de filmmuzyk fersoarge waard troch Anders Niska en Klas Wahl.
De opnamen fan Blackway setten op 12 novimber 2014 útein yn Enderby, yn 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, hoewol't de film eins spile yn 'e Amerikaanske steat Oregon. Der waarden ek sênes opnommen yn Lumby (Britsk-Kolumbia). De lêste opnamedei foel yn ein desimber 2014. Blackway waard op 11 septimber 2015 foar it earst fertoand op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje. It duorre lykwols noch oant 10 juny 2016 foar't de film yn premiêre gie yn 'e Amerikaanske bioskopen.
Untfangst
Blackway krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie de film in goedkarringspersintaazje fan 20%, basearre op 5 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, hie mids 2020 noch gjin goedkarringspersintaazje fêststeld wurde kinnen fanwegen in tekoart oan resinsjes.
Antagonist
In antagonist (fan it Aldgrykske ἀνταγωνιστής, antagonistēs, dat letterlik "tsjinstanner" of "rivaal" betsjut) is in term út 'e narratology wêrmei't ferwiisd wurdt nei in persoanaazje út in fiksjewurk (roman, novelle, koart ferhaal, epos, toanielstik, musical, opera, balletfoarstelling, film, tillefyzjesearje, ensfh.) dy't de haadpersoan of protagonist tsjinwurket. Faak wurdt 'antagonist' dêrom beskôge as synonym mei 'smjunt', mei't yn 'e klassike styl fan ferhalen dejinge dy't foar it goede fjochtet of wurket de protagonist is, en de minne lju de antagonisten. Dat giet lykwols net altyd op, mei't yn 'e moderne fiksje de smjunt (bgl. in bankrôver of in hiermoardner) ek wolris as haadpersoan en dêrom as protagonist nommen wurdt, wylst de plysje (held) dy't efter him/har oan sit dan de antagonist is.
De antagonist yn 'e sin fan de smjunt hoecht trouwens net ek altyd bewust it ferkearde nei te stribjen; yn in romantysk leafdesferhaal kin de rol fan de (of ien fan de) antagonist(en) bgl. ferfolle wurde troch de mem fan ien fan 'e beide protagonisten, dy't om eigen (miskien wol tige goed ûnderboude) redens it pearke útinoar besiket te hâlden. Yn elts gefal soargje antagonisten (bewust of ûnbewust) foar obstakels en beletsels dy't de protagonist(en) oerwinne moattte om syn/har(ren) doel te berikken. Fan oarsprong is de antagonist yn it Aldgrykske toaniel bedoeld om foar konfliktsitewaasjes te soargjen, dy't de krêften en swakten fan 'e karakter(s) fan 'e protagonist(en) bleatlizze.
De Hobbit
De Hobbit (folút: De Hobbit, of Dêrhinne en Wer Werom) yn it oarspronklike Ingelsk The Hobbit (folút: The Hobbit, or There and Back Again), is in fantasy-roman en berneboek fan 'e hân fan 'e wiidferneamde Britske skriuwer J.R.R. Tolkien. It waard foar it earst útjûn yn 1937, doe't it daliks al mei lof ûntfongen waard en beskriuwt de reize fan 'e húslike hobbit of healmling Bilbo Balsma (yn it Ingelsk: Bilbo Baggins) om te dielen yn 'e skat fan 'e draak Smûch. The Hobbit wie ein 2012 oerset yn 57 talen; de Fryske oersetting fan Anne Tjerk Popkema waard útjûn yn 2009.
Eftergrûn
The Hobbit kaam op 21 septimber 1937 út by George Allen & Unwin te Londen mei in oplage fan 1500 eksimplaren dy't tsjin 'e kryst al útferkocht wiene. De earste printinge hie swart-wyttekenings fan Tolkien, dy't ek de omslach ûntwurp. Neitiid kamen der nije edysjes fan it boek út yn desimber 1937, 1938 (de earste Amerikaanske edysje), 1951, 1966, 1978 en 1995, mei withoefolle tuskentiidske werprintingen. Ferskate fan 'e eardere edysjes wiene it resultaat fan Tolkien syn lettere korreksjes en oanpassings fan it ferhaal, en de lêste beide (postúm publisearre edysjes) binne foarsjoen fan kommentaar oer de oarsprong, korreksjes en ûntwikkeling fan 'e tekst.
Plot
It ferhaal spilet yn in net neier oantsjutte (en optochte) oertiid fan ús wrâld, ear't de hearskippij fan 'e minske begjint. De hobbit Bilbo Balsma kriget ûnferwachts de tsjoender Gandalf te gast en in groep fan trettjin dwergen ûnder lieding fan Thorin Ekenskyld, de ôfstammeling fan harren keningen. Gandalf, oan wa't Bilbo foarôf al kunde hie, hellet in skatkaart foar 't ljocht en wol dat de hobbit mei giet om 'e draak Smûch in dwergeskat te ûntnaderjen, ûnder de Ienlike Berch, fier nei it easten. Bilbo sjocht dêr earst hielendal neat yn, mar de tsjoender kriget him manipulearjenderwize dochs safier.
Fyftjinresom reizgje se troch wylde lannen, dêr't Gandalf it selskip rêdt fan trollen, om úteinlik yn 'e elfske delsetting Riedelle te bedarjen, dêr't Elrond de Healelf mear geheimen fan 'e skatsikerskaart oan 't ljocht bringt. Se reizgje troch de Diisbergen, mar heech yn e bergen wurdt it selskip finzen naam troch ierdmannen en troch harren meinaam yn harren tunnels. Hoewol't Gandalf harren fannijs rêdt, ferliest Bilbo op harren flecht foar de ierdmannen de oaren út it each. Yn 'e tsjustere tunnels is er alhiel paadbjuster, mar dan fynt er by tafal, of sa liket it alteast, in mysterieuze ring. Koart dêrnei rint er it nuvere wêzen Gollum tsjin it liif, dat mei him in riedlingspul oangiet. As Gollum wint sil er Bilbo opfrette, mar as Bilbo wint sil Gollum him it paad út 'e tunnels wize. Uteinlik freget Bilbo Gollum wat er yn syn bûse hat (de ring), en dêr moat Gollum it antwurd op skuldich bliuwe. Ear't er Bilbo nei boppen en nei bûten ta laat hat falt it antwurd him lykwols yn (want hy is it, dy't de ring ferlern hat), en sil er op Bilbo oanfalle. Bilbo flechtet, en tochdat de ring Bilbo om 'e finger glidet kin Gollum him net mear fine. It duorret eefkes ear't de hobbit foar it ferstân kriget dat de ring him ûnsichtber makket, mar as er dat ienris snapt, brûkt er de ring om Gollum te folgjen dy't de wei nei bûten ta ôfrint om dy te beweitsjen. Dan brûkt er de ring om Gollum en de wacht fan de ierdmannen te ûntwiken en op dy manear út 'e tunnels te ûntkommen. Hy jout him wer by Gandalf en de dwergen en mei-inoar ûntflechtsje se de bergen. Se wurde opjage troch de ierdmannen, mar wurde rêden troch earnen en bekomme neitiid yn it hûs fan 'e stalwikselder Beorn.
As de dwergen dêrop de Ienlike Berch, dêr't se lang lyn troch Smûch wei ferdreaun binne, wer yn besit nimme, fynt Bilbo de Erkenstien, in erfstik fan 'e dynasty fan Thorin Ekenskyld, en ferberget dy. De Boskelven en minsken fan 'e mar slane belis foar de Berch en easkje ta kompinsaasje foar harren help en it deadzjen fan Smûch in oanpart fan 'e dwergeskat op, mar Thorin stegeret harren ôf, yn 'e wittenskip dat der al in dwergeleger út 'e Izerbulten wei ûnderweis is om 'e Ienlike Berch te ûntsetten. Bilbo draacht de Erkenstien oer oan Bard en de Elvekening Thranduil, om harren ûnderhannelingsposysje te ferstevigjen, mar Thorin wurdt alhiel breinroer as er dat ûntdekt en ferballet Bilbo fan 'e Berch. In oarloch liket net mear tsjin te kearen.
Dan ferskynt Gandalf wer op it toaniel om eltsenien te warskôgjen dat der in leger fan ierdmannen en wearwolven neieroan komt. Dat twingt de dwergen, minsken en elven om in gemiene saak te meitsjen, mar inkeld troch de krekt op 'e tiid kommende stipe fan de earnen en fan Beorn witte se de Slach fan 'e Fiif Legers te winnen. Dêrby rekket Thorin deadlik ferwûne, mar ear't er stjert, fermoedsoenet er him mei Bilbo. Dyselde oanfurdet in lyts oanpart fan 'e skat, mei't er eins gjin ferlet fan rykdom hat, mar keart dochs werom nei hûs as in tige ryk hobbit. En de ring, dy't The Hobbit ta it foarspul fan Master fan Alle Ringen makket, hâldt er ek.
Twa ferzjes
It ferhaal hjirboppe is it ferhaal sa't it yn de twadde edysje ferskynde, yn 1951. Tolkien hie doe Master fan Alle Ringen skreaun, en hie De Hobbit oanpast sadat de beide ferhalen goed opinoar oansleaten. De moeting mei Gollum wie yn it oarsponklike ferhaal wat oars.
Yn de earste edysje rint it de moeting yn it tsjuster sa:
Yn 'e tsjustere tunnels is Bilbo alhiel paadbjuster, mar dan fynt er by tafal in mysterieuze ring. Koart dêrnei rint er it nuvere wêzen Gollum tsjin it liif, dat mei him in riedlingspul oangiet. As Gollum wint sil er Bilbo opfrette, mar as Bilbo wint sil Gollum him in presintsje jaan. Uteinlik freget Bilbo Gollum wat er yn syn bûse hat (de ring), en dêr moat Gollum it antwurd op skuldich bliuwe. Gollum kin lykwols syn presintsje net weromfine, dat hy leit út dat er in ring hie dy't him ûnsichtber makke mar dat dy no fuort is. Bilbo begrypt dat dat de ring is dy't er fûn hat. Om't Gollum no neat hat om oan Bilbo te jaan, lit Bilbo Gollem him lykwols nei de útgong ta liede. Om't er de ring omdocht kin er dan de wacht fan de ierdmannen ûntwike en op dy manear út 'e tunnels ûntkommen.
Oersettings
The Hobbit is ûnderwilens oerset yn 60 talen (stân fan saken mids 2015), wêrfan ien (it Sineesk) yn twa skriftfoarmen (Tradisjoneel Sineesk en Ferienfâldige Sineesk) en in oaren (it Noarsk) yn twa sprektaalfarianten (Bokmål en Nynorsk).
Syde van der Ploeg
Op it Grinzer konservatoarium studearre hy eufoanium by Anne Travaille. Yn 1999 slagge er foar it diploma 'Dosearjend Musikus'. Yn dizze tiid die er in soad ûnderfining op by it Ljouwerter Soli Deo Gloria (yn 2018: SoliBrass).
Hjirnei folge Van der Ploeg oan itselde konservatoarium de oplieding HaFaBra-direksje by Tijmen Botma. By dy oplieding folge er masterclasses by ûnder oaren David King, Jan de Haan, Eugène Corporon, Ian Porthouse en Ivan Meylemans.
Yn syn stúdzjetiid begûn er as dirigint by brassband De Bazuin yn Donkerbroek. Dêrnei stie hy foar fanfare Melodia út Wikel, brassband ‘Looft den Heer’ yn Garyp en Brassband Euphonia fan Wolvegea.
Neist dirigint fan it Frysk Jeugd Fanfare Orkest is Van der Ploeg yn 2018 ek dirigint fan brassband Breukelen en fanfare De Vrije Fries yn Aldhoarne. Boppedat is hy noch dirigint fan in tal jeugdorkesten fan ferienings en wurket er as dosint by Sintrum foar keunsten & Ritmyk.
Dêrneist spilet er Euphonium by de fanfare De Bazuin yn Tsjummearum.
Dolní Věstonice
Dolní Věstonice (Dútsk: Unterwisternitz) is in Tsjechyske gemeente yn de regio Súd-Moraavje, en part fan it distrikt Břeclav. It plak leit 10 km benoarden Mikulov (Nikolsburg).
It plak waard ferneamd om reden fan argeologyske fynsten. Guon fan de âldste artefakten fan ierdewurk binne dêr fûn.
Untjouwing befolking
Foar de Twadde Wrâldoarloch wie de befolking etnysk Dútsktalich:
Sedekía fan Juda
Sedekía''' (Hebriuwsk: צדקיהו; "Myn rjochtfeardigens is JWHW") wie de lêste kening fan Juda. Hy wie de opfolger fan Jojakin, dy't nei it ynnimmen fan de Judeeske haadstêd Jeruzalim troch it leger fan Nebûkadnêzer II meifierd waard nei Babel. It regear fan Sedekía wurdt tsjintwurdich datearre tusken 597 f.Kr. oant 587 f.kr. of oant 586 f.Kr.
Bibelske skiednis
Sedekía krige oarspronklik de namme Mattanja en wie de tredde soan fan kening Josjía. Yn de âldens fan 21 jier waard Sedekía troch de babyloanyske kening Nebûkadnêzer as syn fazal op de Judeeske troan set. Alve jier blea Sedekía oan it regear, maar hy spande gear mei Egypte en kaam yn it njoggende jier fan syn regear yn opstân tsjin Babyloanje. Dêrmei ferbruts Sedekía de eed dy't er by God sward hie om trou te bliuwen oan Nebûkadnêzer. It soe liede ta de ûndergong fan it keninkryk Juda.