cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Renée Soutendijk
Aktearkarriêre
Dêrnei besocht Soutendijk in karriêre op te bouwen yn 'e Amerikaanske filmyndustry fan Hollywood, wêrfoar't se har seis jier âlde dochterke meinaam nei de Feriene Steaten, wylst har man efterbleau yn Amsterdam. Hja wie de tsjinspylster fan akteur Chris Sarandon yn 'e Holokaustfilm Forced March út 1989, en hja hie de titelrol yn 'e science fiction-film Eve of Destruction (1991), dy't lykwols flopte. Neffens har eigen sizzen wiene Amerikaanske filmprodusinten huverich om in frij ûnbekende aktrise "mei in ûnútsprekbere namme" oan te nimmen, en moast regisseur Duncan Gibbons har út eigen bûse betelje. Doe't se nei ôfrin fan 'e film (op 'e nij: nei eigen sizzen) in sânjierrich kontrakt foar in Star Trek-searje oanbean krige, besleat se dat ôf te slaan en werom te kearen nei Nederlân fanwegen de spannings yn har houlik dy't feroarsake waarden troch har Amerikaanske aventoer.
De films Dial 9 for Love en Met Grote Blijdschap, dy't beide yn 2001 útkamen, markearren de weromkear fan Soutendijk yn 'e Nederlânske filmwrâld. Neitiid hie se fan 2002 oant 2005 in fêste rol yn 'e dramasearje Meiden van De Wit, as Beth de Wit-Duivenaar, en fan 2012 oant 2016 fertolke se de rol fan resjersjeur Carla Vreeswijk yn 'e plysjesearje Moordvrouw, as tsjinspylster fan Wendy van Dijk. Ek hie se yn 2009 in rol yn 'e Dútske tillefyzjefilm Helmut Kohl: Der Film, as Hannelore Kohl, de frou fan bûnskânselier Helmut Kohl. Yn 2018 spile se in heidenske Fryske preesteresse yn 'e histoaryske aventoerefilm Redbad, fan regisseur Roel Reiné, oer de achtste-iuwske Fryske kening mei deselde namme.
Dêrnjonken wie Soutendijk nei de iuwwiksel ek in protte op it toaniel te sjen, dêr't se û.m. keninginne Juliana spile yn Juliana (2006), in terminale kankerpasjinte yn Als de Dood (2010), en Hanne Holm yn 'e toanielferzje fan 'e populêre Deenske dramarige Borgen (2016). Yn 2012 wurke se as stimaktrise mei oan 'e animaasjefilm Brave. Yn 2011 waard oan Soutendijk de Rembrandt Award takend foar har hiele oeuvre.
Priveelibben
Renée Soutendijk is troud mei regisseur Thed Lenssen. Hja hawwe twa bern, soan Jaïr en dochter Caro Lenssen. Caro is krekt as har mem aktrise, en spile mei Soutendijk yn 'e dramasearje Meiden fan De Wit.
Anne Bradstreet
thumb|right|Anne Bradstreet thumb|right|Titelside, twadde (postúm útjûne) edysje fan Bradstreet's gedichten, 1678 Anne Bradstreet (Northampton, Ingelân, 20 maart 1612 – Andover, Massachusetts Bay Colony, 16 septimber 1672) wie de earste Amerikaanske dichter fan betsjutting, en ek de earste frou, waans wurk publisearre waard yn puriteinsk, koloniaal Amearika, mar ek yn Jeropa wurdearring krige. Earst yn de 20e iuw krige se erkenning, benammen foar de rige religieuze gedichten Contemplations ('Beskôgings') dy't hja foar har famylje skreau.
Ursula fan Beckum
Ursula fan Beckum (Werdum (Dútslân), ? – Delden (Nederlân), 13 novimber 1544) Is in frou dy't feroardiele waard ta de dea fanwegen ketterij.
Komôf
Ursula fan Beckum is berne yn Werdum, se kaam fan adel. Ursula fan Beckum wie de dochter fan Ulrich fan Werdum en Armgard fan Fikensolt.
List fan bylden op It Hearrenfean
Jierrenlang hie Us Famke in byldbepalend plak by de Lindegracht op It Hearrenfean. It moast yn 2007 wike omdat op de lokaasje fan it byld in nije setten waard as neitins oan de op It Hearrenfean berne Wim Duisenberg. Dit late ta wat argewaasje ûnder de befolking. De byldhouster fan Us Famke gie lykwols akkoard mei it nije plak, wêrfan de smûke sfear neffens har goed by it byld past.
Ursula fan Beckum
Libbensrin
Maria fan Beckum wie de skoansuster fan Ursula fan Beckum. Maria fan Beckum wie op ‘e flecht om ‘t se in oare miening hie oer it geloof. Ursula en Johan lieten harre foar in tiidsje by harren wenje. Mar op 31 maaie 1544 waard Maria fan Beckum dochs noch gefangen naam, Ursula fan Beckum beslute mei te gean om ‘t se meilijden hie mei Maria. Yn Deventer waarden de susters oerhearre en dêrút die bliken dat se ketterers wiene. Om ‘t de susters dizze mieningen hiene, waarden se ta de dea feroardiele.
Lettere jierren en ferstjerren
Op 13 novimber 1544 waarden beide susters libbend ferbaarnd yn Delden. Maria fan Beckum waard as earste libbend ferbaarnd, hjirnei boaden se Ursula fan Beckum noch in kâns oan om pynleas te stjerren troch har mei in sweard te fermoardzjen, mar Ursula woe op deselfde wize deagean as har suster, dus ek Ursula fan Beckum waard libben ferbaarnd.
Road Trip (film út 2000)
Plot
Yn it ramtferhaal fan 'e film kriget in groep mooglike nije studinten en harren âldelju op in iepen dei in rûnlieding op 'e kampus fan 'e (fiktive) Universiteit fan Ithaca yn Ithaca, yn 'e Amerikaanske steat New York. De toer wurdt fersoarge troch Barry, dy't al acht jier oan 'e universiteit trochbrocht hat en gjin risselwaasje makket om ôf te studearjen. Hy beskôget it as it moaiste plak op 'e wrâld, mar bringt syn tiid benammen troch mei blowen ynstee fan mei studearjen. Nei acht jier wit er noch net folle oer de universiteit, dat op 'e rûnlieding lult er mar wat út syn nekke. De leden fan 'e toergroep krije dêr op 't langelêst har nocht fan en driigje fuort te rinnen. Dêrop besiket Barry harren oandacht fêst te hâlden mei in wierbard ferhaal dat ien fan syn maten oerkommen is, dy't ek oan 'e Universiteit fan Ithaca studearre.
As er hast te let is foar in kolleezje Aldgrykske filosofy, freget Josh syn maat en keamergenoat Rubin om it jongste fideoboadskip foar him op 'e post te dwaan. Rubin seit ta dat it goedkomme sil. Underweis nei it kolleezje wurdt Josh oansprutsen troch Beth, in tsjeppe studinte dy't in eachje op him hat, mar net wit dat er al in faam hat. Beth wurdt stalkt troch Jacob, de klasse-assistint by Aldgrykske filosofy, dy't smoarfereale op har is, mar syn gefoelens troch har net beäntwurde sjocht. Ynstee dat er it euvel by himsels siket, beskôget er Josh as it probleem: as dy der net wêze soe, wie Beth perfoarst daliks foar him fallen. Professor Anderson, dy't Aldgrykske filosofy jout, warskôget Josh dat er, omreden fan in hiele rige ûnfoldwaandes, op syn folgjende tentamen in 8+ helje moat, oars wurdt er fanwegen wanprestaasjes fan 'e universiteit ferwidere. Mei't it tentamen al oer fiif dagen is, moat Josh sjen dat er oan it learen komt.
Dyselde deis wurdt dat lykwols neat mear. E.L., syn bêste freon, bepraat Josh nammentlik om net sa oer Tiffany en syn stúdzje yn te sitten, mar in bytsje fan it libben te genietsjen. As Tiffany net mear nei him omsjocht, hoecht hy him dochs ek net om har te bekroadzjen? E.L. troait Josh dy jûns mei nei in feestje, dêr't ferskate studintes harrensels by opbod ferkeapje litte foar in ôfspraakje, om jild yn te sammeljen foar in goed doel. Beth freget Josh om har te 'keapjen', om foar te kommen dat Jacob it docht. No sit Josh wat krap by kas, mar om't E.L. de feilingmaster is, dy't Jacob syn bod negearret, wit Josh dochs Beth foar $26 te 'keapjen'. Se ferlitte it feest tegearre en op Josh syn keamer reitsje se op inisjatyf fan Beth mei-inoar op bêd om seksuele omgong te hawwen foar de fideokamera dy't troch Beth oanset is.
De oare moarns, as Josh it mei syn maten E.L., Rubin en Barry oer de jûns tefoaren hat, komt te praat dat hy mei Beth op bêd west hat. As syn maten him net leauwe, ferriedt Josh by fersin dat der in opname fan it barren bestiet. Syn maten ûntfytmanje him de fideobân en stopje dy yn 'e fideorecorder, mar it iennichste dat derop stiet, is Josh syn fideoboadskip oan Tiffany dat Rubin foar him op 'e post dien hawwe soe. As Josh him freget wêrom't er dat net dien hat, en Rubin antwurdet dat er it wol deeglik dien hat, dyselde moarns ier, begjint by Josh it aaklik besef te daagjen dat der in ferskriklik fersin plakfûn hat, en dat de sekstape fan him en Beth opstjoerd is nei Tiffany.
Krekt op dat stuit skillet Tiffany. Mei't Josh sa oerstjoer is dat er net mei har prate kin, lit er it antwurdapparaat oannimme. Tiffany seit dat har pake stoarn is en dat se thús is, by har mem, dy't der raar ta sit. Se hat it de ôfrûne dagen sa drok hân mei de tariedings foar de begraffenis, dat se der net oan ta kommen is om Josh te skiljen. Moandei sil se wer yn har studintehûs yn Austin wêze, dat dan kinne se wol fierder prate. Mei't it no freed is, betinkt Josh dat er trije dagen de tiid hat om yn Austin te kommen en de fideobân te ûnderskeppen foar't Tiffany sjocht wat derop stiet. Mei't er gjin jild foar in fleanticket hat, beslút er de 2.900 km fan Ithaca nei Austin yn 'e auto ôf te lizzen. Om't er sels ek gjin auto hat, spant er mei-studint Kyle Edwards foar syn karke, in wat sneue en tige bleue jonge sûnder freonen dy't maklik te beynfloedzjen is en benaud is foar syn oerstrange heit Earl. Behalven Josh en Kyle geane ek E.L. en Rubin mei. Barry, dy't obsedearre is troch it fuorjen fan mûzen oan Rubin syn húsdier Mitch, in mânske wjirchslange, bliuwt efter yn Ithaca.
Josh skillet út it motel wei it kantoar fan professor Anderson oan 'e Universiteit fan Ithaca op en freget oft er ek trije dagen útstel foar it tentamen Aldgrykske filosofy krije kin, om't syn boeken en oantekenings ferlern gien binne. Kyle syn auto is nei de sprong oer de brêge nammentlik net inkeld troch de assen sakke en mar ek yn 'e brân rekke en folslein útbaarnd. Josh mient dat er mei Anderson sels praat, mar it blykt Jacob Schultz te wêzen, dy't de stim fan 'e professor neibeart. Hy seit de trije dagen útstel ta om derfoar te soargjen dat Josh it tentamen misse sil. Josh sil dan net mear trochstudearje kinne, wat Jacob (yn syn eigen fantasij) rom baan jout om Beth foar him te winnen.
Mei't de fjouwer reizgers de creditcard fan Kyle syn heit, dy't Kyle foar needgefallen krigen hie, al leechplondere hiene noch foar't se syn auto fernielden, sitte se no wer sûnder jild. E.L. lost dat op, troch de bline resepsjoniste fan in blineskoalle te bedragen, sadat se him ien fan 'e skoalbussen fan it ynstitút meinimme lit om "reparearre" te wurden.
De fjouwer reizgers hawwe yn 'e tuskentiid mei harren skoalbus Tennessee berikt, dêr't se foar de nacht ûnderdak sykje yn it studintehûs fan in studinteferiening dêr't Rubin de geheime manear fan fûstkjen fan wit. Hy besiket de leden fan 'e (lanlike) feriening wiis te meitsjen dat hy lid is fan harren ôfdieling oan 'e Universiteit fan Ithaca, mar ferliest dêrby út it each dat it giet om in Afro-Amerikaanske studinteferiening, wylst hysels en syn maten allegearre blank binne. De swarte studinten binne lykwols de minsten net, en nei't se wat wille makke hawwe yn it neidiel fan harren gasten, biede se har likegoed in sliepplak oan. De bleue Kyle wurdt yn it studintehûs fersierd troch de grouwe swarte studinte Rhonda (dy't in kop grutter is as hy en wol fiif kear sa breed) en ferliest dy nachts syn fammesteat. De oare deis lit er oan syn trije reismaten in frouljusûnderbroek ter grutte fan in badlekken sjen, dy't Rhonda him meijûn hat.
Om't se noch hieltyd gjin jild hawwe, hâldt it kwartet letter dy deis ho as se by in spermabank lâns komme. Se wolle in donaasje yn ruil foar jild jaan, mar inkeld Josh en E.L. meie dat dwaan; Rubin wurdt ôfwiisd foar gebrûk fan marihûana, en Kyle om't er yn 'e lêste 24 oeren seks hân hat. E.L. besiket it oan te lizzen mei de tsjeppe âldere ferpleechkundige, dy't er om "profesjonele assistinsje" freget by it produsearjen fan syn bydrage oan 'e spermabank. Hja reägearret troch mei in pear fingers anaal syn prostaat te stimulearjen wylst se him ôflûkt. Dêr wurdt E.L. earst al even kjel fan, mar dan blykt it foar him in iepenbiering te wêzen. Letter oernachtsje de fjouwer reizgers by de pake en beppe fan Barry, dêr't se derefter komme dat dy syn efternamme tafalligerwize Manilow is, krekt as de ferneamde sjonger.
Underwilens berikt Beth Boston, dêr't se oan 'e universiteit op 'e siik giet nei Tiffany Henderson, dy't dêr yndie blykt te studearjen. Se nimt har apart en fertelt har dat har feint mei har op bêd west hat. Letter is se der tsjûge fan dat Tiffany de auto fan in har ûnbekende jonge hielendal fernield mei in honkbalkneppel, wêrnei't se mei itselde wapen op 'e jonge sels losgiet en him it sikehûs yn slacht. As de ferbjustere Beth oan ien fan 'e oare omstanners freget wa't dy jonge is, kriget se it antwurd dat it Tiffany har feint is, dy't blykber efter har rêch om mei oare famkes omslacht. Beth liket it dan de baas om mar stil wei te wurden. Underweis werom nei Ithaca falt it har yn dat se miskien wol te ferheftich reägearre hat op Josh syn misstap.
Yn Ithaca pielt Barry noch altyd mei Mitch de slange om, dy't, ta syn oanboazjende argewaasje, mar gjin mûs opfrette wol. As Beth fannijs del komt om it misferstân op te klearjen dat it om Austin, Teksas gie en net om Boston, Massachusetts, ferskynt ek Jacob. Dyselde fertelt selsfoldien oer it nepútstel dat er Josh takend hat, sadat dy syn tentamen misse sil. Op dat stuit byt Mitch de slange ta, mar yn Barry syn hân ynstee fan yn 'e mûs. Barry skoddet de (net giftige, mar wol fûl bitende wjirchslange) fan him ôf, wêrnei't it bist Jacob by de strôt pakt en trochbyt oant er bewusteleas rekket.
Tiffany, dy't der op dat stuit yn komt en tsjûge is fan it sturtsje fan alle trelit, nimt Josh mei nei har keamer om te praten. Ear't dat syn beslach krije kin, wurdt Josh opskille troch Beth, dy't him warskôgje wol foar Jacob syn minne streek. Wylst Josh oan 'e tillefoan is, wurdt Tiffany it pakketsje gewaar mei har namme derop, dat Josh yn 'e hân hie, mar yn in domme set dellein hat doe't er de tillefoan oannaam. Se makket it iepen, en as se sjocht dat it in fideoboadskip fan Josh is, stoppet se de bân gau yn har fideorecorder. Josh beëiniget syn tillefoanpetear en hinget op, wêrnei't er de skrik fan syn libben kriget as er it (ûnskuldige) begjin fan syn frijpartij mei Beth op 'e tillefyzje sjocht. Hy hastiget him om yn te gripen, mar dan komt ynienen de grutte kop fan Barry yn byld, folge troch syn bleate efterwurk. Blykber hat Barry, doe't er stoned of dronken of beide wie, mei de fideokamera omprutst en oer de sekstape fan Josh en Beth hinne opnommen om te sjen oft er syn eigen kont op 'e tillefyzje krije koe. Efternei hie alle panyk en de hiele reis fan krapoan 3.000 km dus net iens nedich west.
Josh en Tiffany hawwe harren petear. Hoewol't Josh syn ûntrou foar har geheim hâldt, komt Tiffany mei it foarstel op 'e lapen om harren ferkearing mar te beëinigjen. De lange-ôfstânsrelaasje wurket net, seit se, en beheint har beiden yn it folslein belibjen fan it studintebestean. Josh kin dêr net folle tsjin ynbringe, dat se sette in punt efter de ferkearing, mar bliuwe freonen. Neitiid moat Josh sjen dat er fuortkomt, om't er oer 48 oeren it tentamen Aldgrykske filosofy hat. Mei't er syn boeken en oantekenings ferlern hat, sjocht er net yn hoe't er dêr de 8+ op helje kin dêr't er ferlet fan hat, mar ûnderweis werom kriget er byles fan Rubin, dy't sportanalogyen brûkt om Josh de ferbannen oan it ferstân te bringen, wylst E.L. en Kyle om bar de skoalbus bestjoere op 'e non-stopreis nei Ithaca.
Barry rûnet de rûnlieding oer de kampus ôf troch de no azemleas taharkjende toergroep te fertellen dat Josh yndie in 8+ helle op syn tentamen Aldgrykske filosofy en trochstudearje mocht. Josh en Beth krigen ferkearing en meitsje noch geregeldwei fideo's fan harren bêdaventoeren. Nei't Jacob opbettere wie fan 'e byt fan Mitch de slange, ferliet er de universiteit om yn Iowa in sekte te begjinnen. Hy woe syn folgelingen massaal selsmoard dwaan litte, mar makke de flater om it sels as earste te dwaan, wêrnei't syn folgelingen fan gedachten feroaren en fuortrûnen. Rubin kweekte in nij ras marihûana en waard in rike drugsdealer. E.L. besocht tenei al syn freondinnen te bepraten om syn prostaat anaal te stimulearjen. En Kyle gie mei de kryst nei hûs om it spul mei syn heit by te lizzen, en brocht doe mei-iens syn faam Rhonda mei.
Produksje
Road Trip waard regissearre troch Todd Phillips nei in senario fan himsels en Scot Armstrong. As produsinten wiene Daniel Goldberg en Joe Medjuck by it projekt belutsen foar de filmstudio The Montecito Picture Company. Ivan Reitman en Tom Pollock hiene as útfierende produsinten it tafersjoch oer de hiele produksje. Foar Road Trip wie in budget beskikber fan $16 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Mark Irwin, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Mike Simpson.
Opnamen
De opnamen foar Road Trip setten op 16 oktober 1999 útein en duorren oant en mei 27 desimber fan dat jier. Der waard filme op 'e kampussen fan 'e Woodward Akademy, Georgia Tech, de Emory Universiteit en de Universiteit fan Georgia, allegear yn of by Atlanta. De universiteit dêr't yn 'e earste bylden fan 'e film oerhinne flein wurdt, is lykwols de Universiteit fan Harvard, yn Cambridge (Massachusetts). De sêne yn it kafetaria dêr't Kyle de tosty foarset kriget dy't de kok yn syn ûnderbroek hân hat, waard filme yn 'e Gwinnett Diner yn Lawrenceville (Georgia). Ien fan 'e sênes mei de toergroep waard opnommen yn it sportstadion Founders Park fan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje yn Los Angeles. De 'Universiteit fan Ithaca' bestiet net, mar de namme ferwiist sawol nei it Kolleezje fan Ithaca en de Cornell Universiteit, beide yn Ithaca (New York). Krektsa bestiet de 'Universiteit fan Austin' net, mar is der wol in Universiteit fan Teksas te Austin.
Distribúsje
De distribúsje fan Road Trip waard fersoarge troch DreamWorks Pictures y.g.m. The Montecito Picture Company. De film gie op 19 maaie 2000 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde yn 2000 by platemaatskippij DreamWorks Records. Road Trip kaam yn 2000 noch beskikber út op dvd en yn 2013 op blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Road Trip oer it algemien tuskenbeiden resinsjes. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat de film in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 57%, basearre op 92 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "In diel fan 'e humor kin mis of rekke wêze, ôfhinklik fan 'e smaak fan it publyk, mar oer it gehiel nommen is de film grappich. Der wiene mingde reäksjes op it aktearjen fan 'e cast, yn 't bysûnder wat MTV's Tom Green oanbelanget." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Road Trip in goedkarringspersintaazje fan 55%, basearre op 32 resinsjes.
Opbringst
Road Trip brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $68,5 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $51,2 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $119,8 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $16 miljoen betsjut dat in winst fan $103,8 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Ferfolchfilm
It kommersjele súkses fan Road Trip soarge (úteinlik) foar de produksje fan in ferfolchfilm, Road Trip: Beer Pong, dy't op 11 augustus 2009 útkaam. De film waard net yn 'e bioskoop brocht, mar ferskynde direkt-op-fideo. It wie in produksje fan Paramount Famous Pictures, in ymprint fan filmstudio Paramount Pictures, dy't yn 2006 de fûnskatalogus fan DreamWorks Pictures bemachtige hie troch de (letter ûngedien makke) oername fan dat bedriuw. Fan 'e cast fan 'e oarspronklike film diene inkeld D.J. Qualls (Kyle Edwards) en Rhoda Griffis (de readhierrige mem út 'e toergroep) oan it ferfolch mei.
Diamond Kitty
Libben en karriêre
Diamond Kitty is hikke en tein yn Miami, yn 'e steat Floarida, as lid fan 'e grutte Kubaanske mienskip dêre. Har mem komt oarspronklik út it plak El Malecón, op Kuba, wylst har heit fan Sisyljaansk komôf wie. Hja waard lykwols grutbrocht troch har mem en har styfheit, mei wa't har mem al troude doe't se noch fan Diamond Kitty yn ferwachting wie.
Yn 2011 brocht Diamond Kitty út dat se de healsuster is fan Shy Love, in oare Amerikaanske pornostjer, dy't de dochter is fan har heit en in Portorikaanske frou. Neffens eigen sizzen wist se fan it bestean fan har healsuster ôf, mar metten hja inoar pas doe't Shy Love yn Floarida kaam te studearjen; Shy Love wie doedestiden 16 jier en Diamond Kitty 10 jier.
Diamond Kitty makke har debút yn in pornografyske film yn 2008 en neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as 60 pornofilms spile, foar labels as Digital Playground, Jules Jordan Video, New Sensations, Penthouse en Digital Sin.
Sylvana IJsselmuiden
Sylvana IJsselmuiden (Ljouwert, 24 novimber 1994) is in Frysk presintatrise en aktrise.
Karriêre
Sylvana IJsselmuiden har karriêre begûn op it beukertoniel en poadium. Sy gong dêrnei nei de HAVO. Nei de HAVO studearre se artyst drama. Sylvana IJsselmuiden har telefyzje karriêre begûn as presintatrise by SBS 6. Hja krige dêr ferskate putsjes as presintatrise foar programma’s by SBS 6. Dêrneist docht se ek in soad by Dumpert, ûnder oare as presintatrise.
Ek wie Sylvana IJsselmuiden te sjen yn in tal searjes en films. Hja is ek tige aktyf op it social-media platform Instagram, dêr't se in soad folgers hat. Yn 2020 waard se ferkeazen ta moaiste frou fan 2020 fan Nederlân. Ek presintearre sy de Formule 1 show fan Autobahn. Ek spile sy yn de film Kameleon. Sylvana IJsselmuiden die ek mei oan Ekspedysje Robinson yn 2021.
Yn 2021 die Sylvana IJsselmuiden ek mei oan Expeditie Robinson. Dat hat har karriêre in grutte ympuls jûn, om't se is dêrtroch noch mear bekend waard as foarhinne. Ek die se in 2023 mei oan Hunted Vips. Sylvana foarme dêr in duo mei Sandra Ysbrandy.
William Bridge
William Bridge (±. 1600 - 1670) wie in foaroansteand ôfskieden Ingelske dûmny, predikant en religieusk- en polityk skriuwer.
William Bridge wie ôfkomstich fan Cambridgeshire. Hy studearre oan it Emmanuel College yn Cambridge, en krige dêr yn 1626 syn M.A.
Wurk
De Works of the Rev. William Bridge waard yn 1845 publisearre en op 'en nij printe yn 1989 yn fiif dielen troch Soli Deo Gloria Publications.
Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2018
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2018 yn Melbourne op 25 maart. It wie de earste race fan 21 races fan de Formule 1 yn 2018. Hy waard op it Albert Park Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,3 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 307,6 kilometer.
Jeremiah Burroughs
Jeremiah Burroughs (soms Burroughes; om 1600 - Londen, 13 novimber 1646) wie in Ingelske puriteinsk dûmny. Hy krige syn oplieding oan it Emmanuel College yn Cambridge en waard letter ûnslein om syn non-konformisme.
Johan Benjamin William Bolomeij
Johan Benjamin William Bolomeij (Gorkum, 31 maart 1877 – Haarlim, 24 novimber 1954) wie boargemaster fan It Amelân fan 1906 oant 1942.
Bartolomeij wie de opfolger fan Hendrik Kuipers. Hy waard op 1 july 1942 ûntslein troch de Dútske besetter en de moanne dêrnei opfolge troch NSB-boargemaster Bouk Bakker. Hy wie troud mei de fan It Amelân ôfkomstige Lemke Postma (Nes, 1892 - Ljouwert, 1972). Under Bolomeij's boargemasterskip feroare it eilân fan in sterk isolearre mienskip yn in eilân mei in soad toeristyske aktiviteit.
Hy en syn frou waarden beïerdige op it algemiene begraafplak yn Nes. Der is yn it doarp Nes in strjitte nei him ferneamd, de Burgemeester Bolomeijweg.
List fan bylden yn Dantumadiel
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Dantumadiel. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjonaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Dantumadiel, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
Masedoanysk
thumb|Dialektkaart fan it Masedoanysk Masedoanysk is in Slavyske taal dy't ûntstien is út it Ald-Bulgaarsk en dy't beynfloede is troch ûnder oaren it Gryksk en Latyn. Masedoanysk wurdt hjoed-de-dei troch sa'n 2 miljoen minsken praat. Sa'n 1,3 miljoen sprekkers wenje yn Noard-Masedoanje, yn Albaanje, Grikelân en Bulgarije wenje Masedoanysktalige minderheden. It Masedoanysk hat in rike literatuer dy't fier werom yn 'e tiid giet. Masedoanysk hat in protte mienskiplikheden mei oare slavyske talen, benammen mei it Servysk en Bulgaarsk.
Friedrich Engels
thumb|Friedrich Engels (1877) Friedrich Engels (Barmen (Wuppertal), 28 novimber 1820 - Londen, 5 augustus 1895) wie in yndustrieel, sosjaal wittenskipper, skriuwer, polityk teoretikus, sosjalistysk filosoof en tegearre mei Karl Marx de grûnlizzer fan it kommunisme.
Yn 1845 publisearre er 'De Tastân fan de Arbeidersklasse yn Ingelân', grûnfêste op persoanlike waarnimming en ûndersyk. Yn 1848 publisearren Marx en Engels tegearre it Kommunistysk Manifest. Letter stipe er Marx om ûndersyk te dwaan en 'It Kapitaal' te skriuwen. Engels redigearre nei de dea fan Marx in tal dielen fan Das Kapital.
Siawaash Cyrroes
Siawaash Cyrroes (Terneuzen, 26 septimber 1995) is in Nederlânsk akteur, fral bekend fan syn rol as Ramin Sabet yn SpangaS.
Biografy
Cyrroes komt oarspronklik út Iran, dêr't syn âlden yn 1992 wei flechten. Cyrroes begûn mei aktearjen yn 'e âldens fan 17. Hy folge in kursus oan de Toneel Vakschool Rotterdam, mar foltôge dy kursus net.
Dêrnei begûn er in teateroplieding oan de De Teäterskoalle. Yn 2016 waard Cyrroes, dy't doe gjin aktearûnderfining hie, cast foar de rol fan Iraanske flechtling Ramin Sabet yn 'e jeugdsearje SpangaS. Letter spile er deselde rol yn de spin-off Spangas op Simmerfakânsje.
Skopje
Skopje (Masedoanysk: Скопје; Turksk en oant 1912 offisjeel: Üsküp) is it haadplak en fierwei de grutste stêd (mei likernôch 500.000 ynwenners) yn Noard-Masedoanje, mei in kwart fan it totaal tal ynwenners fan it lân, en ek op it mêd fan polityke, kulturele, ekonomyske en akademyske saken it sintrum fan it lân. Yn de Romeinske tiid wie de stêd ferneamd ûnder de namme Scupi. De stêd hat him gau ûntwikkele nei de Twadde Wrâldkriich, oant it jier 1963, doe't de grutte ierdbeving yn de stêd plak fûn. Hjoed-de-dei is Skopje in moderne stêd mei in grut tal monuminten.
De lokaasje fan Skopje is 42°0′N 21°26′E, yn it noarden fan Massedoanje op it ferneamde noard-súd Balkanpaad tusken Sintraal-Jeropa en Atene.
Skiednis
thumb|De oere fan 'e ierdbeving fan 1963 Op 26 july 1963 wurdt Skopje moarnsier troffen troch in swiere ierdbeving fan 6,1 op 'e skaal fan Richter. Dêr kamen 1.000 minsken by om it libben en rekken 120.000 minsken harren hûs kwyt. 80% fan de stêd, mei in protte monuminten, waard ferneatige troch de beving. Sadwaande is de Ottomaanske ynfloed op it stêdsbyld lykwols fuort. Troch ynternasjonale help is de stêd der rap boppenop kaam. Ek it âlde treinstasjon waard ferneatige troch de ierdbeving. De klok stiet noch hieltyd op 5.17 oere, it stuit dat de ierdbeving plakfûn.
Under Joegoslaavje waakste de stêd rap en waard in wichtich yndustrysintrum foar it suden fan 'e Balkanregio en súd-east Jeropa. Doe't yn 1991 de Joegoslavyske federaasje oan syn ein kaam, waard Skopje haadstêd fan it ûnôhinklike Noard-Masedoanje. Grikelân wie tsjin op 'e namme Masedoanje en begûn mei in ekonomyske boykot tsjin it lân, wat in soad ekonomyske skea feroarsake hat troch it sluten fan Masedoanjes paad nei de see fia Tessaloniki (Solun). De boykot kaam yn 1995 ta in ein nei in oerienkomst tusken beide regearen.
Polityk
It regear fan 'e stêd is ferparte tusken de boargemaster en de Ried fan de stêd Skopje.
Boargemaster
De boargemaster wurdt yndirekt keazen foar in termyn fan fjouwer jier. Under de boargemaster syn ferantwurdelikens falt it útfierend stêdsregear en it fertsjinwurdigjen fan de stêd. De boargemaster fan Skopje wurket op mei de boargemasters fan de stêdsdistrikten.
Ried fan de stêd Skopje
De ried fertsjinwurdiget de ynwenners fan Skopje. De ried is gearstald út 39 keazen riedshearen, 25 direkt troch ferkiezings en de oare 14 troch de distriktsoerheden; dat betsjut 2 leden keazen troch in distrikt yn Skopje.
De ried wurket gear mei de lokale distrikten fan 'e stêd, oare stêden yn Noard-Masedoanje en Skopje syn partnerstêden.
Centre hospitalier intercommunal de Poissy-Saint-Germain-en-Laye
thumb|Centre hospitalier intercommunal de Poissy-Saint-Germain-en-Laye
It is in part fan it Assistance publique - Hôpitaux de Paris en in learklinyk fan Universiteit fan Versailles. It sikehûs waard yn 1997 stichte yn in gebou dat nij set waard yn 1881.
Latynske Ryk
It Latynske Ryk of Keizerryk Romania (Latyn: Imperium Romaniae) is de namme dy't histoarisi joegen oan de troch de dielnimmers fan de Fjirde Krústocht stifte feodale krúsfearderssteat, dy't op it lân dat op it Byzantynske Ryk ferovere wie. It waard stifte nei de súksesfolle oanfal fan de krúsfarders op Konstantinopel yn 1204 en it hat duorre oant yn 1261. It Latynske Ryk moast it Byzantynske Ryk ferfange as it titulêre Romeinske Ryk yn it easten, mei in westerske roomsk-katolike keizer ynstee fan de eastersk-otterdokske Byzantynske keizers.
Boudewyn IX, de greve fan Flaanderen, waard op 16 maaie 1204 as Boudewyn I as earste keizer fan it Latynske Ryk kroand.
It Latynske Ryk slagge der nea yn politike of ekonomyske dominânsje te krijen oer de oare Latynske krêften, dy't harren nei de Fjirde Krústocht fêstige hiene op it eardere Byzantynske grûngebiet, fral net oer de Republyk Feneesje.
Kamp Westerbork
thumb|250px|Monumint kamp Westerbork thumb|250px|Monumint fan 102.000 Stiennen op it eardere appelplak Kamp Westerbork (Polizeiliches Durchgangslager Westerbork) ûnder Hooghalen is bekend wurden as trochgongskamp. Hjirwei waarden 107.000 joaden en Roma en Sinty nei Dútske konsintraasjekampen deportearre; mar 5.000 dêrfan oerlibben de oarloch, de measten yn Theresienstadt en Bergen-Belsen of troch befrijding yn Westerbork sels.
Foarskiednis
Oan de foarjûn fan de Twadde Wrâldkriich flechten mear en mear Dútske joaden foar de naziterreur de grins mei Nederlân oer. It doetiidske Nederlânske regear woe skeel mei Dútslân foarkomme en sleat op 15 desimber 1938 de grins (inkelde wiken nei de Kristallnacht), en bestimpele de flechtlingen as net winslike frjemdlingen. Sy moasten yn ien grut flechtlingekamp ûnderbrocht wurde. Yn febrewaris 1939 besleat it regear ta de bou.
Earst soe it kamp by Elspeet boud wurde, mar Keningin Wilhelmina fûn de lizzing op tolve kilometer fan paleis It Loo te tichteby en ek de ANWB wie tsjin de lokaasje, want de fakânsjeminsken moasten de hiele Feluwe ta harren foldwaan hawwe kinne. Dêrom waard úteinlik keazen foar it Amerveld op de Drintske heide ûnder Hooghalen, tsien kilometer benoarden it doarp Westerbork. Yn augustus 1939 waarden de earste barakken dêr boud troch arbeiders yn de wurkferskaffing. De offisjele namme waard Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.
Op 9 oktober kamen de earste 22 bewenners. Se wienen fan in groep fan dik 900 Dútske joaden dy't om 'e nocht besocht hienen om mei it Dútske skip St Louis fan Hamboarch nei Kuba te ûntkommen.
Twadde Wrâldkriich
thumb|250px|Haadstrjitte ('Boulevard des Misères') fan Westerbork yn 1944 thumb|250px|Joaden wachtsjend op deportaasje fan Westerbork nei Auschwitz Yn de besetting makken de nazy's tankber gebrûk fan de al besteande kampsruktuer. Westerbork kaam op 1 july 1942 ûnder Dútsk bestjoer. Fan oktober 1942 oant april 1945 wie Albert Konrad Gemmeker kommandant fan it kamp. As Polizeiliches Durchgangslager Westerbork waard it in trochgongskamp foar joaden, sigeuners, homoseksuelen en fersetsminsken, dy't per trein ôffierd waarden. Yn 't earstoan barde de dat fia stasjon Hooghalen, mar nei in skoft waard in spoar oanlein dat it kamp ferbûn mei it spoar tusken Beilen en Assen.
Else tiisdei gie der in frachttrein út Westerbork wei dy't in gruute groep kampbewenners fia Assen, Grins en Nijeskâns nei kampen yn Poalen brocht, meast de ferneatigingskampen Auschwitz-Birkenau (65 treinen mei 60.330 minsken, de measten by oankomst deadien) en Sobibór (19 treinen mei 34.313 minsken, allegear fuortendaliks fergast), mar ek nei Bergen-Belsen en Theresienstadt (9 treinen mei 4.894 minsken dêr't sa'n 2000 fan oerlibben). De reis duorre sa'n trije dagen. De trein waard oant Nijeskâns troch Nederlânsk spoarpersoniel bemanne, en fan Nijeskâns ôf troch Dútsk personiel.<BR> Yn totaal waarden fan 1942 oant 1944 goed 107.000 finzenen út Westerbork wei mei de trein deportearre. Mar 5.000 fan harren kamen libben werom.
Guon fan de slachtoffers waarden letter bekend. Etty Hillesum hat yn Westerbork fêst sitten foar't hja deportearre waard, en Anne Frank en har famylje waarden op ien fan de lêste transporttreinen fan Kamp Westerbork nei Auschwitz set. Ek it Sinti-famke Settela Steinbach is fia Westerbork deportearrege. De sjoernalist, foar it Algemeen Handelsblad, Philip Mechanicus waard op 7 novimber 1942 nei Westerbork ôffierd en op 8 maart 1944 op transport steld nei Bergen-Belsen; op 9 oktober 1944 waard er mei in straftransport fan 120 man nei Auschwitz-Birkenau brocht, dêr't er 3 dagen letter deasketten waard.
De lêste trein ferliet Westerbork op 13 septimber 1944. Op 12 april 1945 waard it kamp troch Kanadeeske soldaten befrijd. Der wienen doe noch sa'n 900 finzenen oer. It kamp kaam doe ûnder Nederlânsk kommando en de bewenners moasten dêr noch wiken bliuwe eardat sy nei hûs mochten.
Nei de oarloch (Schattenberg)
Nei de oarloch hat de Nederlânske oerheid it kamp inkelde jierren brûkt foar it sûnder proses fêsthâlden fan NSB'ers en kollaborateurs.
Neitins
Sûnt 1983 is der in sintrum ta neitins, dêr't de skiednis fan Durchgangslager Westerbork ferhelle wurdt. Der is in museum mei foto's, films en foarwurpen út it kamp. Trije kilometer fierder is it eardere kampterrein. De wichtichste gebouwen fan doetiids binne no oanjûn mei lytse hichten. Trijehoekige stiennen wize de plakken fan barakken en oare strukturen oan. In wachttoer is opnij set.
Mids op it terrein is in monumint, ta oantins fan de tûzenen joaden en sigeuners, dy't út kamp Westerbork wie nei de ferneatigingskampen stjoerd binne.
Op it plak dêr't it spoar yn it kamp ophold, ûntfâlde Keninginne Juliana yn 1970 it Nasjonaal monumint Westerbork, in ûntwerp fan âld-finzene Ralph Prins.
It Monument fan de 102.000 Stiennen wol de 102.000 deportearre minsken dy't net oerlibben te binnnen bringe. Op de kop fan de stinenen is in davidstjer ôfbyld. Twahûnderttsien hawwe in flam foar de groep fan 245 Sinti en Roma dy't net weromkaam binne. Fjouwerenfyftich stiennen hawwe gjin symboal, dy steanne foar de fersetstriders dy't yn it kamp kremearre binne.
Jacques Presser
Jacques Presser beskriuwt yn 'De Nacht der Girondijnen', dat yn 1957 boekewikepresint wie, de tastannen en morele dilemma's fan de ynwenners fan it kamp. Presser siet yn de oarloch ûnderdûkt dat hy hat sels net yn Westerbork sitten. Syn frou, Deborah Appel, hat der wol sitten en is letter yn Sobibór ombrocht.
Sompe
thumb|right|200px|In sompe by Anderen yn Drinte. In sompe (of somp), ek moeras of ûnlân, is in oergongsgebiet tusken wetter en lân. It bestiet út in gebiet dat regelmjittich oerstreamd wurdt mei wetter, wêrnei't it stadichoan wer opdrûget.
Beskriuwing
Sompen wurde karakterisearre troch in bysûnder ferskaat oan plant- en bistesoarten. Yn sompen binne in protte gerssoarten te finen. Ek reid, tuorrebout en oare krûdeftige plânten binne in protte te finen yn de omkriten fan sompen. It wetter yn in sompe kin sawol farsk- as sâltwetter wêze. Tsjintwurdich sprekt men ek gauris oer in wetland. Foar guon fûgels is in sompe de wichtichste lokaasje as briedplak.
Yn wêzen is in moeras in tuskenfaze yn de ûntwikkeling dy't yn stân hâlden wurdt troch bisten of minsken. By bisten moate wy tinke oan bygelyks de Eastfardersplassen yn Flevolân. Hjir hâlde guozzen harren eigen libbensgebiet yn stân troch it iten fan reid. As der in tiidlang lykwols neat bart, dan sil in sompe stadichoan ‘ferlânje’. It wurdt dan dus wer gewoan lân.
By in sompe fynt faak in ôfbraak proses plak fan deade planten en bisten. Dit proses produsearret gassen dy’t moerasgassen hjitte. Dat gas kin troch sels-ûntflamming as dwaalljocht, in ljochtblau ljocht, boppe in sompe sjoen wurde.
Hjoed de dei wurde troch minsken ek wel keunstmjittige moerassen oanlein om bygelyks ôffalwetter út fifers te suverjen.
Foarbylden fan sompen
thumb|right|300px|In foto fan in sompe yn Florida.
Lenten
Yn de earste boeken fan De Kameleon hie it doarp noch gjin namme.
Sûnt Terherne de slach om Kameleondoarp te wurden wûn hat fan Grou soe it ek Lenten neamd wurde kinne.
Douwe Heeringa
Douwe Heeringa (Ljouwert, 21 maart 1964) is in Fryske sjonger en programmamakker by Omrop Fryslân. Hy is benammen bekend troch syn ynterpretaasjes fan Jacques Brel. De Frânske chansons waarden foar him oersetten troch Tsjêbbe Hettinga, Wilco Berga, Baukje Wytsma, Hylkje Goïnga en Jaap Duijs. De teksten binne ek yn boekfoarm útjûn.
Heeringa docht de presintaasje fan “Mei Douwe” (radio) en “Spegels” (telefyzje).
Op 12 july 2009 hat Heeringa syn sjongkarriêre einige mei in optreden yn de tsjerke fan Aldeberkeap.
Diskografy
Unfolslein:
Frysk hitfestival 1 De bêste fan Omrop Fryslân diel 2 De bêste fan Omrop Fryslân diel 3
Straasburch
thumb|right|250px|Place Kléber thumb|right|250px|Straasburch yn de [[19e iuw]] thumb|right|250px|La Petite France 250px|thumb|right|Straasburch yn 1493 250px|thumb|right|De krante út 1609: Relation Aller Fuernemmen und gedenckwuerdigen Historien (1609).jpg Straasburch (Frânsk: Strasbourg, Alemannysk: Strossburi, Dútsk: Straßburg) is de haadstêd en grutste stêd yn de Elzas en fan de nije gruttere regio Grand Est yn it noardeasten fan Frankryk. De stêd leit oan de Ryn, dy't de grins foarmet tusken Frankryk en Dútslân. De rivier de Ill is kreksa wichtich foar de stêd, om't it âlde sintrum tusken twa takken fan de rivier leit. De lêste 200 jier is Straasburch as gefolch fan strideraasjes yn 1681, 1870, 1918, 1940 en 1945 fan Dútske ta Frânske hannen oergien en earslings. Under dy oarloggen hat de stêd tige fan laat. Yn de stêd waard oarspronklik Dútsk-Elzassysk sprutsen, mar nei de oanhêldende ferfrânsking nei 1918 en benammen nei 1945 wurdt der no mear Frânsk as Dútsk sprutsen. Straasburch is ferneamd om't it Jeropeesk Parlemint der ien fan de sitten hat en de Rie fan Jeropa is dêr thús. Ek it Jeropeesk Hof foar de Minskerjochten hat der syn sit. Ek is it in universiteitstêd. It âldste part fan Straasburch, la Petite France, leit op it plak, dêr't de rivier de Ill him om it sintrum yn twaen splitst. It is it meast toeristyske diel fan de stêd. It meast ferneamde gebou yn it sintrum is de Katedraal fan Straasburch. It meast ferneamde plein yn de stêd is de Place Kléber, neamd nei Jean-Baptiste Kléber, in generaal yn de Frânske revolúsjonêre oarloggen. Straasburch is ferneamd om it grutte tal hûzen dy't yn fakwurk boud binne. Der wenje 277.270 minsken (2015). De stêdekloft om Straasburch hinne telde sa'n 1.145.000 ynwenners, dêr't 780.515 yn it Frânske diel wennen (2015). It is in mulpunt fan de motor-, fiedsel-, tekstyl- en masinebou-yndustry.
Romeinske tiid
De omkriten fan Straasburch, dêr't de rivieren de Ryn, Ill en Bruche (Breusch) troch rinne wie in strategysk en fruchtber gebiet troch de rike jacht en fiskfangst. Gallyske Kelten wennen yn it gebiet doe't de Germaanske stamme, de Triboken, rûn 50 f.Kr. harren dêr te wenjen setten. De Romeinske keizer Augustus liet dêr yn 12 f.Kr. in legerkamp, Argentoratum (sulverberch), bouwe. It wie ynearsten in legerkamp foar it Achtste Legioen by de Romeinsk-Germaanske grins, de limes, dy't doe troch de Ryn rûn. It wie in gaadlik plak dêrfoar en fan dêrwei koene hja de Ryn oerstekke. Letter ûntstie der stadichoan in doarp, in canabae. It doarp woeks út ta in wichtige havenstêd. Yn de fjirde iuw waard it plak bedrige troch de Germaanske Alemannen. In heale iuw letter waard Argentoratum en omkriten troch dy folksstamme foargoed yn besit naam. De oarspronkoike Keltyke bewenners, lykas de Romeinen, waarden ferdreaunen of hja waarden ynboargere. Yn it foarjier fan 451 waard de Romeinske stêd troch de Hunnen ûnder Attila ferwoaste.
Frankyske tiid
Op it plak fan de âlde Romeinske stêd, waard in nije Frankysk-Alemannyske stêd boud mei de namme Straszburg, dy't yn dokuminten ferlatynske wie ta Strateburgum (boarch by de stjitte). Sûnt de fjirde iuw wie de stêd in biskopssit. Yn 496 waard de stêd by it Frankyske Ryk foege. Yn 842 waard de Eed fan Straasburch ôflein tusken Loadewyk de Dútser en Karel de Keale tsjin harren broer, keizer Lotarius I. It dokumint wie njonken it Latyn ek yn it Aldfrânsk en Aldheechdútsk opsteld en wie dêrmei de earste oarkonde dy't yn de "folkstaal" opsteld wie. De Frânske ferzje wie teffens it earste dokumint yn de Frânske taal en it earste dokumint dat tsjûget yn de ferdieling yn in Romaansk- en Germaansktalich gebiet fan it Frankyske Ryk. Mei it Ferdrach fan Meerssen út 870 kaam Straasburch by it Eastfrankyske Ryk en waard part fan it hartochdom Swaben, dat letter in part fan it Hillige Roomske Ryk wêze soe. Yn 982 slaggen de biskoppen deryn de stêd fan it hartochdom ôf te splitsen en ûnder it foech fan it bisdom te bringen.
Fan biskopstêd ta frije ryksstêd
Yn 1015 waard úteinset mei de bou fan in basilyk yn romaanske styl. Hy waard Münster, ferwizend nei syn gebrûk as kleastertsjerke (Monasterium), neamd. Letter waard it in biskopssit en waard dan as Dom oantsjutten. Hjoed-de-dei wurdt de Frânske namme Cathedrale brûkt. De tsjerke, de Katedraal fan Straasburch (Frânsk: Cathédrale Notre-Dame de Strasbourg, Dútsk: Straßburger Münster) wie yn 1439 ree en mei in toer fan 142 meter heech, wie it doe it heechste gebou yn de wrâld. In twadde toer waard net ôfmakke, want de grûn wie te sompich, dêrmei't it gebou te swier wurde soe. Yn de Midsiuwen woeks Straasburch út ta in wichtich ekonomysk sintrum. De oerwinning fan de boargers op biskop Walter von Geroldseck yn 1262 yn de Slach fan Hausbergen bekrêftige de ûnôfhinklikens fan de stêd en dêrmei krige de stêd de status fan frije ryksstêd ûnder foech fan de Dútske keizer. De boargers foarmen harren eigen bestjoersorganen en rjochtspraak. De stêd waard lid fan de Rynske Stêdebûn (Rheinische Städtebund), in oparbeidzjen fan wichtige Rynstêden. De stêd woeks út ta in sintrum fan kristlike skolastyk en letter ek fan it humanisme. Om op de sompige grûn te bouwen, waarden tûsenen houten peallen brûkt en dêrop waarden de stiennen hûzen boud.
Swarte Dea en Joadeferfolging
Krekt foar't de Swarte Dea, de ferneatigjende Jeropeeske pestepidemy fan 1347 oant 1351, de stêd berikte, fûn op 14 febrewaris 1349 ien fan de earste en grutste pogroms fan de Midsiuwen plak yn Straasburch. Yn dizze Valentinstagmassaker, Moarderij op Falentynsdei, waarden neffens boarnen sa'n 2000 oant 3000 Joaden yn it iepenbier op de brânsteapel ferbaarnd. Oare Joaden waarden út de stêd ferballe. Dêrnei wie it Joaden oant de ein fan de achttjinde iuw ferbean om nei tsien oere jûns binnen de stedsmuorren te befinen. Op oertreedzjen stie de deastraf. Fierders moast eltse Joad, yn de tiid dat er wol yn de stêd wêze mocht, foar elts hynder dat er de stêd yn brocht, in bysûndere belesting, it Pflastergeld (toljild foar de strjitte), betelje. Op it stuit dat de Joaden de stêd ferlitte moasten, oer de Rue de Juifs/Judengasse (Joadestrijitte), waard mei in hoarn oankundige troch de gemeentlike heraut. Ta betinking fan dat barren klinkt hjoed-de-dei noch hieltyd eltse jûn om tsien oere de Joadeklok fan de katedraal.
Tiid fan de Reformaasje
Straasburch belibbe yn de sechtjinde iuw in bloeiperioade as frije ryksstêd. Johannes Gutenberg, de útfiner fan de boekdrukkeunst hat om 1440 hinne in skoftke yn Straasburch wurke. Yn 1605 sette de Straasburchske printer en boekhanneler Johann Carolus út ein mei syn oant doe ta skreaune nijssammeljen as printinge út te jaan. It nijsblêd mei de titel Relation Aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien is winliken de earste printe krante. Yn de tiid fan de Reformaasje keas Straasburch de kant fan de lutersken, mar op de Ryksdei fan Augsburch sleat de stêd him net oan by de Augsburchske Belidenis. De stêd lei tegearre mei de stêden Memmingen, Konstanz en Lindau lykwols in eigen belidenis, de Tetrapolitana ôf, dat opsteld wie troch Martin Bucer en Wolfgang Capito. By de Frede fan Westfalen yn 1648 krige de Frânske kening it beskermhearskip oer in tal Elzassyske ryksstêden. Dy stêden stiene streekrjocht ûnder it foech fan de Dútske keizer. Straasburch bleau lykwols in frije ryksstêd, dy't nettsjinsteande yn 1681 troch Frânske troepen beset waard. Nei de Frede fan Ryswyk waard Straasburch yn 1697 by Frankryk foege. De stêd mei syn taal en kultuer bleau lykwols Dútsk, hoewol't protestanten gjin wichtige oerheidsfunksjes krije koene en de katedraal waard fannijs wer as in Roomske tsjerke brûkt. Fierders waard it protestantisme wol tastean en net ferbean, lykas sûnt 1685 yn de rest fan Frankryk it gefal wie. De universiteit bleau ek protestantsk en luts in soad jongeren fan it suden fan Dútslân. It nei de Frede fan Ryswyk troch Frankryk ynlive Elzas bleau in autonome provinsje yn Frankryk en wie gjin part fan it Frânske belesting- en tolgebiet. De dûanegrins rûn, lykas foarhinne, troch de Fogezen hinne. Yn 1770 en 1771 studearre de ferneamde Dútske dichter Johann Wolfgang von Goethe oan de Universiteit fan Straasburch. De stêd wie doe ien fan de mulpunten fan de Dútske literêre Sturm und Drang-beweging en dichters lykas Jakob Michael Reinhold Lenz en Johann Gottfried von Herder studearren der in skoft.
Nei 1945
Frânske befrijingstroepen ûnder befel fan generaal Jean de Lattre de Tassigny befrijden de stêd. Nei de Twadde Wrâldkriich sette boargemaster Pierre Pflimlin út ein mei de fermoedsoening mei Dútslân en waard Straasburch it symboal fan de freonskipsbûn tusken de twa lannen en Jeropeesk oparbeidzjen. De offisjele en strange Frânsktaligens waard lykwols werombrocht en net ferfongen troch Frânsk-Dútske twataligens, alteast net yn it bestjoer en ûnderrjocht. Om't in soad Elzassers it Frânsk net machtich wiene, waarden de deiblêden yn in Frânsk- en in Dútsktalige printinge útbrocht. Yn de sechtiger jierren waard de Frânstalige stadichoan mear lêzen en waard de Dútsktalige dêrnei ôfskaft. Sûnt 1948 is Straasburch it sit fan de Rie fan Jeropa en dêrmei is, net offisjeel, Ingelsk de twadde taal wurden. It Elzassyske dialekt wurdt noch troch in ôfnimmende minderheid sprutsen.
Heger ûnderrjocht
De Universiteit fan Straasburch is it sit fan de École nationale d'administration, in Frânske hegeskoalle dêr't in soad Frânske amtners foar hegere funsjes yn it nasjonale amtnersapparaat oplaat wurde. It begjin fan de universiteit wie yn 1538, doe't Jakob Sturm von Sturmeck, letter Jacques Sturm neamd, it protestantske gymnasium stifte. Yn 1556 waard it in akademy, yn 1621 in universiteit en yn 1631 in keninklike universiteit. Nei de Frânske Revolusje waard de universiteit sletten, om't de ideeëen fan de learkrêften net pasten by it tinkbyld fan de revolúsjonêren. Yn 1870 waard de universteit troch de Dútske keizer as Kaiser-Wilhelm-Universität fannijs iepene. Letter waard de universiteit troch de Frânsken oernaam. Tegearre mei de universiteiten fan Basel, Freiburg im Breisgau, Karlsruhe en Mulhouse is de Universiteit fan Straasburch lid fan de Jeropeeske konfederaasje fan universiteiten oan de Bopperyn EUCOR. De universiteit hat twa godstjinstige fakulteiten subsidearre troch de steat: in katolike en in protestantsken ien. Dat komt om't de Elzas in bysûnder godstsjinstich statút nei de ynliving yn Frankryk takend wie. Sûnt de santiger jierren fan de foarige iuw is de universiteit yn trije parten ferdield: Université Louis Pasteur: Strasbourg I, Université Marc Bloch: Strasbourg II en Université Robert Schuman: Strasbourg III.