cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boskoaljefant
Karakteristiken
Lykas alle soarten út it skaai fan de Afrikaanske Oaljefanten, heart de Boksoaljefant ta de grutste hjoeddeiske lânbisten op ierde. De Boskoaljefant komt allinnich foar yn it Afrkaanske reinwâld, benammen it leechlân-reinwâld fan West- en Sintraal-Afrika. In boskoaljefant kin in libbensgebiet fan wol 60 kante kilometer hawwe,
Daalks werkenber binne de slachtosken fan de Boskoaljefant, dy't lang en rjocht binne en nei ûnder stekke. De Boskoaljefant wurdt trije oant fjouwer meter lang, mei in sturt fan 50sm oant 120sm. In bolle kin 280sm heech wurde en fjirdeheal ton swier. De Boskoaljefant is net sa grut as de Savanne-oaljefant, en hat ek rûnere earen.
Skiednis
Oant 2001 wie de soarte Loxodonta africana de Afrikaanske Oaljefant, mei de twa ûndersoarten, de Savanne-oaljefant, Loxodonta africana africana en de Boskoaljefant Loxodonta africana cyclotis. Dat jier die lykwols bliken dat de twa ûndersorten net neier besibbe wienen as de Tiger oan de Liuw, dat de soarte waard opdield yn Loxodonta africana en Loxodonta cyclotis.
Lykas mear foarkomt by bistesoarten dy't yn de bosk libje, binne der fan de Boskoaljefant mûglik populaasjes fan in lytser postuer. Dêr wurdt ferskillend oer tocht: Guon wittenskippers sjogge dat as in ûndersoarte, de Afrikaanske Dwerchoaljefant (Loxodonta cyclotis pumilio), guon sels as in aparte soarte Loxodonta pumilio, wylst oaren klam lizze op it ûntbrekken fan wittenskiplik bewiis foar in aparte populaasje.
Loxodonta pharaoensis
Oant yn de 1e iuw of 2e iuw libben yn it noarden fan Afrika oaljefanten dy't beskôge waarden as in soarte apart fan de Afrikaanske Oaljefant, de Loxodonta pharaoensis. It is noch net dúdlik oft dy no as Boskoaljefanten sjoen wurde moatte, of as in aparte tredde soarte.
Kaap (beaken)
260px|thumb|De Kugelbake fan [[Cuxhaven (stêd)|Cuxhaven, Dútslân]] In kaap of seekaap is in beaken foar de skipfeart en is in markant punt yn it lânskip dêr't it gebrûk fan iuwen tebek giet. Kapen waarden boud op sânplaten, it ein fan in pier of in daam of op in dúntop.
Oandachttrening
Oandachttrening of mindfulness ferwiist nei:
De Amerikaan Dr. Jon Kabat-Zinn, emeritus heechlearaar oan de Universiteit fan Massachusetts Medical School hat as earste it begrip mindfulness út syn boeddhistyske kontekst helle en in acht wiken duorjende trening ûntwikkele, de mindfulness based stress reduction (MBSR). Hy hat de basis lein foar it gebrûk fan mindfulness troch artsen of psychoterapeuten yn de Feriene Steaten en Europa. Oandachtstrening of MBSR, wurdt troch terapeuten brûkt as bestriding fan prakkesearjen, depresje of burn-out. Kabat-Zinn hat by de ûntwikkeling fan syn metoade in soad ûntliend oan de praktyk fan Zen.
Kaap (beaken)
Bou
In kaap hat ornaris gjin ljocht en is deis goed werkenber troch syn eigen foarm.
Der binne metalen en houten kapen. Kapen fan hout hawwe meast in fjouwerkante grûnfoarm en besteane út fjouwer peallen dy't skean tsjininoar set binne, dêr't in spesifike houten foarm op fêstmakke is. In metalen kaap is trochstrings in iepen toer of stellaazje, makke fan bygelyks getten izer, mei meast in seishoekige foarm.
Oandachttrening
Yn MBCT wurdt oandachttrening as feardichheid oanleard by de behanneling fan benammen gronyske en weromkommende depresjes, mar ek by fobyen en gronyske pine. Troch oandachttrening kinne minsken depressive gedachten op tiid herkenne en effektyf mei ûnûntkombwere gedachten omgean.
Dêrneist foarmet oandachttrening in essinsjeel elemint yn de saneamde Tredde Generaasje Gedrachsterapy, wêrûnder de Acceptance and Commitment Therapy(ACT). Binnen dizze gedrachsterapyen wurdt oandachttrening op een minder strikte en mear pragmatysk tapast as by MBCT. Oandachttreningwurdt teoretysk sjoen as ien fan d seis kearnprosessen fan ACT, nêist ûnder oare akseptaasje en defusy. In resintlike tapassing fan mindfulness wurdt brûkt yn de saneamde hertkoherinsjetrening (HCT), wêrby't biofeedbach brûkt wurdt.
Kaap (beaken)
Nederlân
Yn Nederlân binne de neifolgjende kapen bekend:
Oandachttrening
Keppeling om utens
Medveten närvaro (buddhism)
Kaap (beaken)
Dútslân
Yn Dútslân is de Kugelbake fan Cuxhaven in bekende kaap dy't ek yn it stêdswapen opnomd is.
Ald Burger Weeshûs (Snits)
thumb|Administraasjegebou It Ald Burger Weeshûs fan Snits waard yn 1581 stifte, nei de Reformaasje. It Weeshûs krige it behear oer besittings fan de kleasters Groendijk, Nazareth en het Kruizebroederkleaster. Dy leinen yn en om Snits hinne en waarden mei de herfoarming opheft. Tsjintwurdich ferpachtet de stichting it Old Burger Weeshuis noch lannen by njoggen pleatsen, earder Burger Weeshuys pleatsen neamd. Yn Loaiïngea stiet noch de weeshûspleats Pasveer mei in gevelstien fan it Ald Burger Weeshûs.
De opbringsten út dy besittings waarden yn it earstoan allinnich brûkt foar de fersoarging fan de Snitser stedswezen.
Follybal op de Olympyske Simmerspullen
Follybal is ien fan de acht Olympyske sporten dy't yn team ferbân beoefene wurde. Sûnt 1964 stiet sealfollybal, foar manlju en froulju, op it program fan de Olympyske Spullen as medaljesport. Yn 1996 waard it strânfollybal oan it Olympyske program taheakke.
Untstean
Op de Olympyske Simmerspullen 1924 yn Parys waard de Amerikaanske sport follybal as demonstraasje sport spile. Nei de Twadde Wrâldkriich woekse it follybal hurd, sa waard it FIVB en oare kontinetale bûnen oprjochte. Yn 1957 waard der in spesjaal follybal toernoai opset om it Ynternasjonaal Olympysk Kommitee der fan te oertsjûgen dat it follybal in Olympyske sport wurde moast. Dat slagge: op de Olympyske Simmerspullen 1964 waard it follybal yntrodusearre.
Op de earste twa edysjes fan it toernoai, yn 1964 en 1968 spilen alle teams tsjin mekoar, dêrút folge dan in rangskikking. In neidiel fan dat systeem is dat it publyk de ynteresse yn de wedstriid net fol hâlde kin. Yn 1972 waarden de kwartfinales, heale finales en de finale yntrodusearre op de Spullen. Dat systeem is doe standert wurden.
Manlju
(1) Gjin finale spile, toernoai mei 10 teams, dêr't alle teams ienris tsjin elkoar spilen.
Froulju
(1) Gjin finale spile, toernoai mei 6 teams, dêr't alle teams ienris tsjin elkoar spilen.
(2) Gjin finale spile, toernoai mei 8 teams, dêr't alle teams ienris tsjin elkoar spilen.
Jacob Dirks
thumbnail|Jacob Dirks Jacob Dirks (Ljouwert, 19 juny 1811 - dêre, 25 novimber 1892) wie in jurist, politikus en Frysk foaroanman.
Nei syn stúdzje yn Frjentsjer en Leien waard hy abbekaat yn Ljouwert. Hy joech him folslein oan it Frysk Genoatskip dêr't er bestjoerslid fan wie en dat hy mei minsken as Eekhoff, Boeles en oaren bekendheid joech. Hy wie ien fan de driuwende krêften foar it oprjochtsjen fan de Fryske Akademy. Hy hat in soad skreaun, benammen oer munt- en penningkunde.
Fan 1848-1866 wie hy lid fan de Twadde Keamer, fan 1869-1892 lid fan de gemeenterie.
Frederic Remington
upright|thumb|200px|Frederic Remington Frederic Sackrider Remington (Canton, New York), 4 oktober 1861 - dêre, 26 desimber 1909) wie in Amerikaansk keunstskilder, yllustrator en byldhouwer dy’t him spesjaal talei op it ôfbyldzjen fan it Amerikaanske Westen. In protte filmmakkers hawwe har ynspirearje litten troch syn wurk by it meitsjen fan westerns.
Biografy
Hoewol’t Remington wrâldferneamd wurden is om syn ôfbyldings fan it libben yn it Westen fan de Feriene Steaten, hat er dy kontreien mar in pear kear efkes besocht. Hy wie krekt op’e tiid om noch wat fan de âlde Yndiaanske kultueren en it net troch (Westerske) beskaving en technyk oantaaste Westen te priuwen. Yn 1890 ferfear Remington nei New Rochelle, New York, om mear romte foar wenjen en wurkjen te hawwen. Tsjin de ein fan syn libben soe er noch nei Ridgefield, Konnetikut ferhúzje.
Hoewol’t dy opdracht him rillegau ferfeelde, wie er dochs tsjûge fan de oanfal op de San-Juan-Berch troch Amerikaanske legerienheden, dy’t ûnder oaren troch Theodore Roosevelt oanfierd waarden.
Frederic Remington stoar nei in blinetermoperaasje, dy’t in bûkfluesûnstekking fan gefolgen hie. Remmington stie bekend as in libbensgenieter. Tiidgenoaten seine dat er krekt like leaf iet en dronk as dat er skilderje mocht: hy woech 134 kilogram.
Ferskaat
Remmington spile yn haadrol yn de Lucky Luke-strip De keunstskilder.
Zeppelin (Staaken) R.VI
thumb|275px|By de start thumb|275px|Ofmjittingen De Staaken R.VI wie in swiere bommesmiter (Riesenflugzeug) dy't yn de Earste Wrâldkriich yn Dútslân ûntwurpen en boud waard. De troch yngenieur Alexander Baumann ûntwurpen fleanmasine wie in iere strategyske bommesmiter.
It tastel wie in dûbeldekker mei in tichte cockpit en mei fjouwer Mercedes-motoren fan 260 hk it stik. Der waarden totaal 18 fan boud yn seis farianten; njoggen by Zeppelin yn Berlyn, yn it fabryk op fleanfjild Staaken, seis by Aviatik en trije by Albatros.
Twa bommesmiters waarden delhelle troch Britske jachtfleanmasines. De oaren gienen ferlern by ûngemakken.
De Staaken waarden mei de Gotha G. IV by oanfallen op Londen brûkt en hiene fral in psychologysk effekt; de ekonomyske skea dy't sy tabrochten, by 52 oanfallen mei in totaal fan 196 ton bommen, bleau frijwat beheind.
Keppelings om utens
齊柏林-斯塔肯R-VI轟炸機
Ichirou Mizuki
Ichirou Mizuki (水木一郎, Mizuki Ichirou), folút Toshio Hayakawa (早川俊夫, Hayakawa Toshio) (berne te Tokio yn Japan op 7 jannewaris 1948), is in Japanske anison-popsjonger, komponist, akteur en muzikant yn 'e rockband JAM Project, mei as bynamme Aniki.
Yn de simmer fan 1968 begûn de sangkarriêre fan Ichirou Mizuki. Hy stapte binnen by de Nippon Columbia. Syn earste single Kimi ni sasageru Boku no Uta klonk te depressyf om in kommersjeel sukses te wurden, mar waard wol omearme troch ferskate popleafhawwers.
Südbrookmerland
Südbrookmerlân is in gemeente yn 'e lânkring Auwerk mei 18.264 ynwenners (2021).
Geografy
Südbrookmerlân leit tusken de stêden Emden en Auwerk. It leechste punt leit 1 meter ûnder seenivo, by Moordorf leit it heechste punt 7 meter boppe seenivo. De gemeente foarmet in oergongsgebiet fan klaai-, fean- en sângrûn.
Skiednis
Dielen fan Súdbrookmerlân wienen eartiids mei terpdoarpen beboud, in doarp as Wiegboldsbur stamt út de Fryske terpetiid. De bou fan stiennen huzen waard troch it Brookmerbrief ferbean. Dêrtroch binne de tsjerken de âldste bouwurken yn dizze regio.
In grut diel fan it Brookmerlân bestie yn 'e midsiuwen út feangebieten. Yn 'e 18e iuw waard der in begjin makke mei de feanterij. De feangebieten wienen fanâlds al earmoedich, mar troch de Krystfloed fan 1717 krige in regio in hurd ekonomyske klap. De bewenners hienen gjin fee mear en de tsjerke fan Bedekaspel hie safolle skea dat in diel weropboud wurde moast. It tige earmoedige feandoarp Moordorf wie foar de Twadde Wrâldoarloch in grut bolwurk fan 'e kommunisten.
Yn 1944 hat by Engerhafe in konsintraasjekamp west, in bûtenpost fan konsintraasjekamp Neuengamme. Sa'n 2000-2200 twangarbeiders sliepten yn trije ûnferwaarme barakken fan 50 meter lang en 8-10 meter breed. De twangarbeiders moasten om 'e stêd Auwerk hinne in fortifikaasje bouwe dy't bestie út in grêft om tenks tsjin te hâlden.
De gemeente Súdbrookmerlân ûntstie op 1 july 1972 as gefolch fan in gemeentlike weryndieling. De nije gemeenten wie in gearfoeging fan tsien âlde gemeenten.
Wynmotor Earnewâld 2
thumb|240px|De Wynmotor Earnewâld 2 yn 2009 De Wynmotor Earnewâld 2 is in poldermole by it doarp Earnewâld yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De mole, wêrfan it boujier ûnbekend is, is in middelgrutte Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 18 blêden. Hy stiet sawat oardel kilometer ten suden fan Earnewâld op de westlike ouwer fan de Headamsleat. De wynmotor is net te besichtigjen.
Richard Hagemann
thumb|Richard Hageman Richard Hagemann (Ljouwert, 9 july 1881 - Beverly Hills, 6 maart 1966 Kalifornje, FS) wie in Nederlânske, letter Amerikaanske konsertpianist, dirigint en filmmuzykkomponist.
Biografy
Hagemann komponearre ek earnstiger sjongmuzyk. De opera Caponsacchi, dy't foar it earst útfierd waard yn Freiburg yn 1932 ûnder de titel Tragödie in Arezzo, waard yn 1937 op de planken brocht troch de Metropolitan Opera mei Lawrence Tibbett yn de titelrol. Syn 'konsertdrama' The Crucible waard útfierd yn Los Angeles yn 1943. Syn grutte komposysjes wurden hjoeddedei net folle mear spile, mar in stikmannich fan syn lieten binne ferneamd en wurde tige wurdearre, fral "Do Not Go, My Love", in op muzyk set gedicht fan Rabindranath Tagore.
Hageman wie Nasjonaal Patroan fan Delta Omicron, in ynternasjonaal bruorskip fan beropsmuzikanten.
Neitins
Yn 2014 waard it Richard Hageman Akwadukt iepene en yn 2016 waard in plakette oanbroch op syn bertehûs Sint Jacobsstraat 35 yn Ljouwert. Yn 2021 ferskynde in biografy fan de komponist, ''Richard Hageman. From Holland to Hollywood''.
Grutte muzykstikken en keamermuzyk
Toanielmuzyk: Orkest: Keamermuzyk:
Filmmuzyk
allegear regisearre troch John Ford:
Lieten
Hagemann hat tsientallen lieten komponearre.
Fan Holkema
Skiednis
De stamrige begjint mei Jacob Gijsberts Holckema (1579 -1655) dy't boargemaster fan Boalsert wie, de heit fan Gysbert Japicx. Fan de fiifde generaasje ôf levere it laach predikanten. Yn 1878 waard Tjomme van Holkema (1843 -1891) grûnlizzer fan de útjouwerij Van Holkema & Warendorf, dêr 't ek syn soan direkteur en fennoat fan waard. Yn 1987 ferstoar de lêste telch fan it geslacht dat yn it Nederlân's Patriciaat fan 1951 opnommen wie.
In pear telgen
Jacob Gijsberts Holckema (1579-1655), boargemaster fan Boalsert
Autotechnyk
Autotechnyk is alles wat mei it ûntwerpen, fabrisearjen, ûnderhâlden en werstellen fan in auto te krijen hat.
Alberto Contador
Alberto Contador Velasco (Madrid, 6 desimber 1982) is in earder Spaansk hurdfytser dy't trije kear winner fan de Omgong fan Spanje wie. Dêrneist wûn er twa kear de Omgong fan Frankryk en twa kear de Omgong fan Itaalje. Dêrmei is Contador ien fan de hurdfytsers dy't alle trije de grutte omgongen wûn hat.
Karriêre
Contador begûn doe't er 15 jier wie mei wedstriden op amateurnivo yn Spanje. Yn 2000 behelle er syn earste oerwinningen en wûn er ferskate berchklasseminten by promininte eveneminten op de Spaanske hurdfytskalinder foar amateurs. Yn 2001 wûn er de Spaanske nasjonale kampioenskippen tiidriden foar hurdfytsers jonger as 23 jier. Contador waard yn 2003 professional foar ONCE. Yn syn earste jier as prof wûn er de achtste etappe fan de Omgong fan Poalen.
Yn 2006 wûn er etappes yn de Omgong fan Romandië en de Omgong fan Switserlân yn tarieding op de Omgong fan Frankryk. Foar de start fan de wedstriid wie er tegearre mei in oantal ploechgenoaten belutsen by in dopingsaak, wêrtroch't syn ploech Würth net starte mocht. Contador siet dêrnei as gefolch fan de dopingssaak sûnder ploech oant mids jannewaris 2007, doe't er tekene by Discovery Channel. Contadors earste grutte profesjonele oerwinning kaam mei Parys-Nice yn 2007, dy't er wûn yn de lêste etappe fan de wedstriid. Yn 'e Omgong fan Frankryk wûn er de 14e etappe op 'e berchtop fan Plateau de Beille. It waard úteinlik Contador syn earste Omgong fan Frankryk oerwinning. Yn 2008 wûn Contador sawol de Omgong fan Spanje as de Omgong fan Itaalje. Yn 2009 slagge it him nochris de Omgong fan Frankryk te winnen. Mar syn oerwinningen yn 2010 en 2011 binne as gefolch fan dopinggebrûk út de útslaggen helle. Op 6 augustus 2012 makke Contador syn rentree yn it peleton en ried de Eneco Tour] as tarieding op syn earste grutte doel: de Omgong fan Spanje, dy't er foar de twadde kear yn syn karriêre wist te winnen. Ek yn 2014 wûn er nochris de Omgong fan Spanje en ek de Omgong fan Itaalje wist er foar in twadde kear te winnen. Op 7 augustus 2017 kundige Contador syn ôfskied as profesjoneel hurdfytser oan. Syn lêste wedstriid wie de Omgong fan Spanje. Dêryn behelle er yn de tweintichste etappe, op de foarlêste dei fan dy omgong, syn alderlêste oerwinning op de beklimming fan Alto de Angliru. In dei letter beëinige Alberto Contador yn Madrid syn profesjonele hurdfytskarriêre mei in fiifde plak yn it einklassemint.
Silvio Berlusconi
Silvio Berlusconi (Milaan, 29 septimber 1936 – Milaan, 12 juny 2023) wie in Italjaansk ûndernimmer en politikus. Hy wie trijeris premier fan Itaalje: fan 27 april 1994 oant 17 jannewaris 1995, fan 11 juny 2001 oant 17 maaie 2006 en fan 8 maaie 2008 oant 16 novimber 2011. Hy wie de lieder fan de politike partij Forza Italia, oprjochter fan it Italjaanske media-ymperium Mediaset en ien fan de eigeners fan de Italjaanske fuotbalklup AC Milan. Hy wie mei in rûsd fermogen fan sân miljard euro yn 2023 ien fan de rykste minsken fan Itaalje.
Libbensrin
Doe 't er jong wie wurke Berlusconi mei syn freon, de lettere sakeman Fedele Confalonieri, op cruiseskippen om jild te fertsjinjen as muzikant en entertainer. Berlusconi is cum laude ôfstudearre yn rjochten, komponearre muzyk en skreau boeken.
Fininvest
Troch de oanlis fan kabeltelefyzje rekke er fersyld yn de mediawrâld. Hy kocht in lokale stjoerder en boude dy as Canale 5 út ta in lanlike kommersjele omrop. Yn 1979 waard Publitalia 80 oprjochte. Yn 1984 waard it tv-kanaal Rete 4 opkocht. Twa jier letter stapte memmebedriuw Fininvest de wrâld fan it fuotbal binnen en waard it eigener fan de fuotbalklup AC Milan. Sûnt 1991 makket ek de útjouwerij Mondadori diel út fan de Fininvest Groep. Medusa Film, oprjochte yn 1995, waard yn in oantal jierren tiid de Italjaanske lieder yn filmproduksje en filmdistribúsje.
Forza Italia en premier fan Itaalje
Yn 1993, midden yn ien fan de grutste politike krisissen dy't Itaalje kend hat, besleat Berlusconi om de polityk yn te gean. Mei syn partij Forza Italia (letterlik "Hup Itaalje") woe er it gat opfolje dat de eksplodearre Democrazia Cristiana efterliet. De partij wie derop rjochte om Itaalje as in bedriuw te bestjoeren en hjitte te stean foar frijheid, famyljewearden en ûndernimmerskip.
Yn 1994 waard Berlusconi foar it earst premier fan in sintrumrjochtse koälysje, Casa delle Libertà (Hûs fan de Frijheden). Dat duorre mar acht moannen, oant koälysjepartner Lega Nord de koälysje falle liet. Tusken 1996 en 2001 siet Casa delle Libertà yn de opposysje nei de oerwinning fan de sintrumlinkse koälysje L'Ulivo (De olivebeam) fan Romano Prodi. Yn 2001 helle Casa delle Libertà op 'e nij in mearderheid. Diskear wie it regear stabiler. It kabinet-Berlusconi II is it langstsittende regear yn de skiednis fan Itaalje.
Yn 2005, neidat der rebûlje ûntstien wie mei de kristendemokratyske regearingspartner UDC (Sintrumdemokratyske Uny), naam Berlusconi ûntslach. Dêrnei foarme er syn tredde kabinet, it kabinet-Berlusconi III.
Ferkiezingen 2006
By de parlemintsferkiezingen fan 9 en 10 april 2006 hie Berlusconi in nipte nederlaach tsjin de sintrumlinkse koälysje. De linkse koälysje helle 49,8% fan de stimmen, tsjin 49,7% fan Berlusconi syn koälysje. Hy woe lykwols in nije telling fan de stimmen hawwe. It Italjaanske Heechgerjochtshof bepaalde op 19 april dat Prodi yn alle gefallen yn it Hûs fan Offurdigen in mearderheid behelle hie (fan tsientûzenen stimmen).
West-Frânsje
thumb|right|200px|West-Frânsje (griis kleurd) by de oprjochting yn 843 West-Frânsje, it Westfrankyske Ryk of it West-Frankenlân (Latyn: Francia Occidentalis) of it Keninkryk fan de Westfranken (Latyn: regnum Francorum occidentalium) wie in eardere Jeropeeske steat. It ûntstie yn 843, doe't by it ferdrach fan Ferdun it Karolingyske Ryk, dat hearske waard troch Germaanske Franken, yn sawat trije likense parten ferdield waard oer de trije soannen fan kening Loadewyk de Fromme. Karel de Keale waard de earste kening fan it westlike part. It keninkryk West-Frânsje leit oan de grûnslach fan it Frânske keninkryk dat oant de Frânske Revolúsje bestie en dêr't it moderne lân Frankryk út fuortkommen is.
Silvio Berlusconi
Ferkiezingen 2006
De sintrumpartijen lykas de UDC erkenden de winst fan Prodi, wylst de rjochtse partijen wegeren de hoop op te jaan. Op 2 maaie 2006 tsjinne Berlusconi it ûntslach fan syn regear yn. Op 17 maaie waarden Prodi en syn nije kabinet beëdige.
West-Frânsje
West-Frânsje rûn fierder nei it suden ta as it hjoeddeiske Frankryk, mar it rûn net sa fier nei it easten ta as hjoed-de-dei. By West-Frânsje hearden net de lettere Frânske gebiten lykas Loataringen, Boergonje, de Elzas en de Provâns yn it easten en súdeasten. Lykwols yn de tsiende iuw waard de macht fan de keningen yn it Westfrankyske keninkryk beheind en krigen pleatslike lienmannen en hearskers mear macht. Yn dy snuorje fûnen der in soad tsierderijen plak tusken de pleatslike hearskers, dy't in soad autonomy krigen, mei of tsjin de kroan en gauris mei stipe fan bûtelânske ynfallen. Normandje waard bygelyks yn lien jûn oan Wytsingen ûnder Rollo, earst as greefskip en letter as hartochdom, as betingst dat hja it keninkryk ferdigenje soene tsjin ynfallen fan harren eigen folk. Yn Brittanje en Kataloanje hie de macht fan de Westfrankyske kening hast gjin effekt. De Westfrankyske keningen waarden keazen troch sekulêre en tsjerklike lju dy't in soad ynfloed hiene. Yn it tiidrek tusken 888 en 936 waarden keningen keazen, dy't of fan it Karolingyske of fan it Robertynske Hûs wiene. Yn dy tiid waard de macht fan de kening hieltyd swakker en dy fan de pleatslike hartoggen en eallju waarden machtiger yn harren gebieten dy't sa goed as ûnôfhinklik waarden. De Robertinen, nei't dy greven fan Parys en hartoggen fan Frankryk waarden, waarden sels keningen en stiften yn 987 it Hûs fan de Kapetingers. Dy snuorje wurdt sjoen as it stadichoan úteinsetten fan it Keninkryk Frankryk.
Untstean en grinzen
Nei trije jier boargerkriich, dy't ûntstie nei it ferstjerren fan keizer Loadewyk de Fromme op 20 juny 840, waard yn augustus 843 it Ferdrach fan Verdun tusken syn trije soannen tekene. De jongste soan, Karel de Keale krige West-Frânsje, wylst syn âldste broer Lotarius Midden-Frânsje en de keizerstitel krige, en syn oare broer Loadewyk de Dútser krige East-Frânsje.
Silvio Berlusconi
Ferkiezingen 2008
Nei de fal fan it kabinet-Prodi II waarden nije ferkiezingen útskreaun. Yn de kampanje giene ferskate politike partijen mei-inoar gear, wêrtroch 't nije partijen ûntstiene lykas Il Popolo della Libertà (PdL) van Berlusconi, de linkse demokratyske partij fan Walter Velckei, de "Linkse Reinbôge" en de Unione di Centro (Uny fan it Sintrum) fan UDC-lieder Pier Curando Casini. It seach der al yn de peilingen nei út dat Berlusconi de ferkiezingen winne soe, en dat die er dan ek. It wie syn tredde termyn as premier. Dêr kaam in ein oan troch de ynstelling fan it tuskentiids sakekabinet fan Mario Monti.
Ferkiezingen 2013
Berlusconi soe yn 2013 mei syn partij PdL kandidaat wêze foar de parlemintsferkiezingen, sa joech er yn desimber 2012 te kennen. Twa moanne earder hie er noch sein fan dielname ôf te sjen. Syn kandidaatstelling lokke fuortendaliks in soad kontroverse út, ek binnen de PdL en de Lega Nord, Berlusconi syn wichtichste koälysjegenoat yn de ôfrûne jierren. De Lega joech oan dat er net wer tegearre mei him in regearing foarmje woe, mar kaam dêr letter op werom. Berlusconi sleat in alliânsje mei de Lega Nord en oare liberale partijen. De alliânsje wist de ferkiezingen net te winnen, Berlusconi einige twadde op romme ôfstân fan Pier Luigi Bersani. Wol waard er de grutste yn de Italjaanske senaat. Dat ferskil wie it gefolch fan de Italjaanske kieswetjouwing, dy't yn de Keamer de grutste partij nasjonaal 55% fan de sitten besoarget, mar de grutste partij per regio 55% fan de sitten per regionaal kiesdistrikt yn de Senaat besoarget. Omdat Berlusconi sterk stie yn it noarden troch syn alliânsje mei de Lega Nord, koe er sa in mearderheid yn de Senaat helje.
West-Frânsje
Under Karel de Grouwe
Nei it ferstjerren fan Karel de Keale syn pakesizzer, Karloman II, op 12 desimber 884, keazen de Westfrankyske eallju syn efterneef Karel de Grouwe, dy't doe al kening fan East-Frânsje en it Keninkryk Itaalje wie, as harren kening. Hy waard nei alle gedachten kroand ta "Kening yn Galje" (rex in Gallia) op 20 maaie 885 yn Grand. Hy wie de iennnige hearsker, dy't nei it ferstjerren fan Loadewyk de Fromme, oer it gânse Frankyske Ryk hearske. Nei alle gedachten joech er, as kening fan de Westfranken, Alan I fan Brittanje de keninklike titel oer it heal ûnôfhinklike Brittanje. Troch syn swakke optreden tsjin de oanfallen troch de Wytsingen by it Belis fan Parys, rûn syn populariteit tebek. Yn novimber 887 kaam syn omkesizzer Arnulf fan Karintje yn opstân en dy neamde himsels kening fan de Eastfranken. Karel stapte op en ferstoar al rillegau op 13 jannewaris 888.
Hartoch Ranulf II fan Akwitaanje ropte himsels út as kening dêre, mar ferstoar lykwols twa jier letter. Akwitaanje waard lykwols net in eigen keninkryk, mar it lei almeast bûten de macht fan de Westfrankyske keningen. Odo, greve fan Parys, waard de folgjende moanne troch de eallju keazen ta de nije kening fan West-Frânsje. Op dat stuit bestie West-Frânsje winliken út Neustrje en it Frankyske thúslân (Austraasje), dat de krite tusken de rivieren de Maas en Seine wie.
Silvio Berlusconi
Senaatssit
Yn reaksje op in foarnommen stimming yn de Senaat om him syn sit te ûntnimmen, luts Berlusconi syn partij op 26 novimber 2013 de stipe oan it kabinet-Letta yn. Op 27 novimber 2013 stimde in mearderheid fan de senators Berlusconi út it parlemint foar syn feroardieling foar belestingfraude. Yn septimber 2022] makke Berlusconi syn weromkommen yn de Italjaanske polityk. Yn Monza krige er mear as 50% fan 'e stimmen en dat brocht him in sit yn 'e Senaat út namme fan Forza Italia. Yn 2012 hie er in ferbod om in iepenbier amt te beklaaien foar 10 jier krigen, fanwegen syn feroardieling foar fraude.
West-Frânsje
Robertinen
Nei 870 waard de Lotaringyske ealman Robert de Sterke hieltyd machtiger doe't er greve fan Anjou, Touraine en Maine wie. Robert syn broer Hugo, de abt fan Saint-Denis, krige fan Karel de Keale de macht oer Austraasje. Robert syn soan Odo, greve fan Parys, waard yn 888 ta kening keazen. Odo syn broer Robert I hearske tusken 922 en 923 en waard opfolge troch Rudolf, dy't hearske fan 923 oant 936. Hugo de Grutte, de soan fan Robert I, krige de titel "hartoch fan de Franken" troch kening Loadewyk IV. Yn 987 waard syn soan Hugo Kapet ta kening keazen en doe sette it Hûs fan de Kapetingers útein. Op dat stuit rûn harren macht winliken net fierder as Île-de-France.
Silvio Berlusconi
Priveelibben
Berlusconi hat twa kear boaske west, yn maaie 2009 frege syn twadde frou Veronica Lario (skûlnamme fan Miriam Bartolini) de skieding oan. Dit nei't se fernaam hie dat har man, Berlusconi oanwêzich west hawwe soe op ferskate seksfeestjes, en dit yn de oanwêzigens fan minderjierrige famkes. Yn desimber 2012 makke hy bekend dat hy ferloofd wie mei de doe 27 jier âlde presintatrise Francesca Pascale. Op woansdei 5 april 2023 waard Berlusconi opnaam yn in sikehûs yn Milaan omwille fan problemen oan syn hert. In dei letter makken de Italjaanske media bekend dat er leukemy konstatearre wie by Berlusconi. Silvio Berlusconi ferstoar op 12 juny 2023, yn 'e âldens fan 86 jier.
West-Frânsje
Opkomst fan de hartoggen
thumb|left|De macht fan de Karolingen (giel) is al tige krompen yn de tsiende iuw thumb|left|Keninklik gebiet (pears) oan 'e ein fan de 10e iuw Bûten de âlde Frankyske gebieten en yn it suden, waarden de pleatslike eallju sa goed as ûnôfhinklik, benammen nei 887 doe't de hartochdommen Boergonje, Akwitaanje, Brittanje, Gaskonje, Normandje, Sjampanje en it greefskip Flaanderen foarme waarden.
Silvio Berlusconi
Etyk en krityk
Berlusconi hat gauris belutsenen west by korrupsjeskandalen, tsjinwurking fan de frijheid fan mieningsutering en parsefrijheid troch syn grutte mediabelangen, yn it algemien politike en saaklike belangeferfrisseling en gâns seksuele eskapades. Net allinne yn Itaalje is de miening wiidferspraat dat Berlusconi it politike toaniel op gie om as folksfertsjintwurdiger ûnskeinberens te krijen yn korrupsjeprosessen.
West-Frânsje
Karel de Ienfâldige
Nei it ferstjerren fan de lêste Karolingyske kening fan East-Frânsje, Loadewyk it Bern, yn 911 keas Loataringen de kant fan de Westfrankyske kening Karel de Ienfâldige. Nei 911 heake it Stamhartochdom Swaben de Elzas ta syn gebiet en rûn dus fierder nei it westen ta. Boudewyn II fan Flaanderen krige nei de dea fan Odo yn 898 hieltyd mear macht en naam Boulogne en Ternois fan Karel. It gebiet dêr't de kening winliken de macht oer hie kromp algeduerigen en waard beheind ta it gebiet tusken Normandje en de rivier de Loire. It Keninklike Hof wie ornaris yn Reims of Laon.
Silvio Berlusconi
Monopoalje yn de media
Berlusconi is troch tsjinstanners swier bekritisearre foar syn greep op de media. De tv-stjoerders fan Berlusconi wiene de populêrste fan Itaalje. De sjoernaliste-organisaasje "Reporters sûnder grinzen" miende yn 2004 dat de tsjinstridige belangen fan premier en mediamagnaat Berlusconi it ferskaat fan de berjochtjouwing bedrige. De "Ynternasjonale Federaasje fan Sjoernalisten" dielt dizze krityk. Berlusconi en syn meistanners antwurden dat de oplossing fan dit probleem net leit yn de twongen ferkeap of fergrutting fan de ûnôfhinklikheid fan syn media-ymperium, mar yn de kreaasje fan mear kanalen om in alternatyf te bieden, om't der yn Itaalje allinnich RAI, Mediaset en de minder wichtige La7 op lanlike skaal sichtber binne.
West-Frânsje
Karel de Ienfâldige
Noarmannen setten útein mei it delsetten yn Normandje en fan 919 ôf foelen de Magyaren gauris oan. Mei it weifallen fan in sterke keninklike macht, waarden de ynfallers troch pleatslike eallju ferslein sa as bygelyks troch Richard I fan Boergonje en Robert fan Neustrje, dy't de lieder fan de Wytsingen Rollo by Chartres fersloech. De driging fan de Wytsingen hold op doe't yn 924 en 926 it lêste Denejild betelle waard. Beide eallju kearden harren tsjin Karel de Ienfâldige en setten him yn 922 ôf. Hja keazen Robert I as de nije kening. Nei't Robert yn 923 ferstoar, keazen de eallju Rudolf as kening en se holden Karel finzen oant er yn 929 ferstoar. Nei it regear fan Karel de Ienfâldige begûnen de pleatslike hartoggen harren eigen muntienheden te brûken.
Rudolf
Kening Rudolf waard holpen troch syn broer Hugo de Swarte en de soan fa Robert I, Hugo de Grutte. De hartoggen fan Normandje wegeren Rudolf te erkennen oant 933. De kening moast ek mei in leger nei it suden en twing erkenning fan de súdlike eallju, wylst de greve fan Barseloana himsels derbûten wist te hâlden.
Silvio Berlusconi
Monopoalje yn de media
Berlusconi hat ferskate sjoernalisten ûntslein, nei eigen sizzen om in besteande kommunistyske partidichheid fan de publike omrop op te heffen. Fierder binne ferskate krityske sjoernalisten nei krityske opmerkingen fan Berlusconi troch de omrop ûntslein of út de programmearring skrast.
West-Frânsje
Rudolf
Nei 925 moast Rudolf optrede tsjin de rebûlje fan greve Herbert II fan Vermandois, dy't holpen waard troch de keningen Hindrik de Fûgelder en Otto I fan East-Frânsje. Syn rebûlje duorre oant syn dea yn 943.
Silvio Berlusconi
Korrupsje
Berlusconi waard yn earste ynstânsje feroardiele fanwege ferskate misdriuwen (meineed, omkeaping, fraude). It troch it regear fan Berlusconi yntsjinne ferjieringswetjouwing en ymmuniteitswet laten yn berop ta frijspraak of ûntslach fan rjochtsferfolging respektyflik. seponearring. Berlusconi wurdt derfan fertocht om yn ferskate prosessen tsjin him of syn bedriuw rjochters omkocht te hawwen. Hysels hâldt út dat dit mar in hetze tsjin syn persoan wie, fierd troch "kommunistyske" rjochters.
De regearing-Berlusconi wist yn juny 2003 in wet oannommen te krijen dy't beskate pommeranten, wêrûnder Berlusconi as premier, ymmún foar ferfolging makke salang't se har post beklaaiden. Yn jannewaris 2004 waard dizze wet lykwols ûngrûnwetlik befûn. Berlusconi besike dêr nei in nije wet mei deselde ynhâld op mear deugdlike wize oannommen te krijen. It proses tsjin him gie wer fierder, mar it like derop dat syn riedslju, troch de prosesgong sa lang mooglik te rekken, dochs noch in feroardieling foarkomme woene.
West-Frânsje
Loadewyk IV
Kening Loadewyk IV en hartoch Hugo de Grutte wiene troud mei susters fan de Eastfrankyske kening Otto I, dy't nei de dea fan harren mannen, it regintskip útoefene oer de Karolingyske en Robertynske hearskippij mei harren broer Bruno de Grutte, aartsbiskop fan Keulen.
Silvio Berlusconi
Korrupsje
Op 26 oktober 2012 waard Berlusconi feroardiele ta fjouwer jier finzenisstraf foar belestingûntdûking yn de saak-Mediaset. Troch in amnestiwet dy't de oerbefolking yn Italjaanske finzenissen tsjingean moat, is dizze straf weromdien nei ien jier. Neist de finzenisstraf mocht er in tal jierren gjin publyk amt mear útoefenje en moast er, tegearre mei de oare feroardielden, 10 miljoen euro betelje oan de Italjaanske fiskus. Om't Berlusconi oanjûn hie yn berop te gean, wie de straf noch net útfierber. It Italjaanske Hof van kasaasje hat op 1 augustus 2013 de feroardieling ta 4 jier sel fan Berlusconi fanwege belestingfraude befêstige. De feroardieling fan Berlusconi ta útsluting fan iepenbiere funksjes moast lykwols op 'e nij besjoen wurde. It wie foar it earst dat de mediamagnaat en eks-premier definityf foar in misdriuw feroardiele waard.
Op 7 maart 2013 waard Berlusconi feroardiele ta ien jier finzenisstraf fanwegen it ôfharkjen fan in fertroulik telefoanpetear om in bankskandaal hinne.
Rubygate
Ein 2010 kaam oan it ljocht dat Berlusconi de questuur van Milaan belle hie om in 17 jier âld Marokkaansk famke dat fan stellerij beskuldige waard frij te litten. It gie hjirby om Karima El-Mahroug (bynamme "Ruby Rubacuori", Ruby de Hertedief) dy't syn seksfeesten bywenne hawwe soe en neffens Berlusconi frijlitten wurde moast om't se de pakesizzer fan de Egyptyske eks-presidint Hosni Moebarak wêze soe. It die bliken dat dat in leagen wie. Dat melde de Italjaanske krante Corriere della Sera. Berlusconi reagearre troch te sizzen dat it in linkse lasterkampanje wie.
West-Frânsje
Loadewyk IV
Nei de oerwinnings fan Herbert II, waard Loadewyk befrijd mei de help fan guon eallju en Otto I. Yn 942 joech Loadewyk Loataringen oer oan Otto I. Tsierderij om de súksesje yn Normandje late ta in nije kriich, dêr't Loadewyk ferret waard troch Hugo de Grutte en finzennaam waard troch de Deenske prins Harald, dy't him letter oan Hugo joech, dy't de kening frij liet, nei't er de stêd Laon krige as kompensaasje.
Silvio Berlusconi
Rubygate
Op 6 april 2011 begûn yn Milaan it proses tsjin de Italjaanske premier, dy't hjirby ûnder mear beskuldige waard fan "oansetten ta minderjierrige prostitúsje". Op 24 juny 2013 waard Berlusconi skuldich befûn oan it beteljen foar seks mei in minderjierrige en machtsmisbrûk, en feroardiele ta sân jier finzenisstraf.
West-Frânsje
Lotarius
Yn 954 krige de doe 13-jierige Lotarius alle gebieten fan syn heit. Dy wiene op dit stuit al sa lyts, sa't de Karolingyske tradysje en ferdiel de gebieten oer de soannen net mear tapast waard. Syn broer Karel krige dus neat. Yn 966 boaske Lotarius mei Emma, dy't de styfdochter fan syn pake Otto I wie. Nettsjinsteande foel Lotarius yn 978 de âlde keizerlike stêd Aken oan. Otto II naam wraak en foel Parys oan, mar waard ferslein troch in alliânsje fan troepen fan Lotarius en eallju en de frede waard yn 980 sletten.
Lotarius wist syn macht te fergrutsjen, mar dat waard tebekset troch it folwoeksen wurden fan Hugo Kapet, dy't nije alliânsjes mei eallju foarme en dy't letter sels ta kening keazen waard.
Silvio Berlusconi
Rubygate
Yn it fûnis waardt steld dat "bewiisd is dat de fertochte in seksuele relaasje hie mei El Mahroug yn ruil foar grutte sommen jild en oar weardefol guod, lykas juwielen". Ek is neffens de rjochtbank bewiisd dat Berlusconi grutte sommen jild útjûn hie om in feroardieling foar machtsmisbrûk en prostitúsje mei minderjierrigen foar te kommen. Sa sei er "Ruby" 5 miljoen euro ta as sy foar de rjochters ferklearje soe dat hy net wist dat sy minderjierrich wie doe't sy seks mei-inoar hiene. Mei syn betellingen berikte Berlusconi dat tsjûgen foar him liegden, ûnder wa ek froulike parlemintariërs, lykas senator Maria Rosaria Rossi en Europarlemintariër Licia Ronzulli. Berlusconi krige úteinlik in taakstraf oplein.
Kontroversjele útspraken
Berluskoni stie derom bekend dat er faak ûngelokkige of kontroversjele útspraken die. Hjirmei kaam er meardere kearen yn in lestich parket.
Julia Bond
Jonkheid
Bond waard yn 1987 berne yn Long Beach, yn it suden fan 'e steat Kalifornje, ûnder de reek fan Los Angeles.
Karriêre
Yn 2005, koart nei't se achttjin jier wurden wie, makke Bond har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se neitiid yn mear as 130 films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Zero Tolerance, Jules Jordan Video, New Sensations, Evil Angel, Digital Sin, VCA Pictures, Red Light District, Elegant Angel, Wicked Pictures, ClubJenna, Shane's World en Adam & Eve.
Dêrnjonken wurke Bond ek wol foar minder bekende filmstudio's, lykas Mile High Media, Metro, Third Degree Films, Pure Play Media, West Coast Productions, Legend Video en T.T. Boy Productions. Ek wie se in protte yn 't spier foar pornowebsiden op it ynternet, wêrûnder BangBros, Brazzers, Naughty America en Blacks on Blondes. Bond waard wol de "Omslachkeninginne" (Box Cover Queen) neamd, om't se yn 'e simmer fan 2005 op safolle omslaggen fan dvd's stie. Yn 2007 en nochris yn 2008 waard se nominearre foar in AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld). Njonken har aktearwurk wie Bond ek aktyf as neakenmodel en centerfold.
Op 18 maaie 2005 wie Bond op 'e Amerikaanske tillefyzje te gast yn it praatprogramma The Tonight Show, fan presintator Jay Leno. Datselde jiers wurke se as sjongster gear mei DJ Bijal oan 'e mixtape Sex Sells. Op 26 july 2006 wie se te gast yn it kontroversjele praatprogramma The Jerry Springer Show fan presintator Jerry Springer, dêr't se oan har mem opbychte dat se pornoaktrise wurden wie en 45 oant 50 pornofilms yn it jier makke. Dy ôflevering hie as titel A Porn Star and an Angry Mom ("In Pornostjer en in Lulke Mem"). Yn 2013 loek Bond har nei in karriêre fan acht jier út 'e pornoyndustry werom.
Priveelibben
Yn in fraachpetear joech Bond oan dat se hâldt fan útgean yn nachtklubs, fan winkeljen en fan jetskyen. Hja is ek aktyf as blochster. Op 2 maaie 2015 troude se mei akteur en komyk Corey Simmons.
Lichemsskaaimerken
Julia Bond is blank, mei brune eagen en brún hier. Neffens har offisjele opjefte is se mar 1.52 m lang, mei in gewicht fan 48 kg, en kupmaat 34D, dêr't se in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hat. Se hat piercings troch har earlellen, har lofternoaswjuk, beide spiennen en har klitoris, mei dêropta in nâlpiercing, in labret en in monroe-piercing.
Fierders hat Bond in grut tal tatoeaazjes: in rige kleurige stjerren yn har nekke en oer de lofterkant fan har hals; de wjukken fan in ingel op har rêch; in minsklike skedel mei de tekst "Till Death / Do Us / Part" ("Oant de dea ús skiedt") op in banier op har lofterboppe-earm; de print fan in hûnepoat op 'e boppekant fan elts fan har boarsten (yn 2011 feroare yn twa read-blauwe florals); de tekst "Daddy's Little Girl" ("Heity's lytse famke") op har ûnderrêch; de namme "William" tusken twa revolvers op har búk; de tekst "Fingaz" op har rjochterûnderearm; de tekst "West" op 'e efterkant fan har lofterankel en "Coast" op 'e efterkant fan har rjochterankel ("Westkust"); in Playboy-knyntsjesymboal boppe har rjochterankel; en in keatling mei in krús om har rjochterankel hinne.
London Bridge
thumb|London Bridge út it noarden.
De London Bridge is in ferneamde brêge yn London oer de Teems, fan City of London nei Southwark.
De hjoeddeiske brêge
De brêge leit tusken de Cannon Street Railway Bridge en Tower Bridge. Oan de súdein fan de brêge lei de Katedraal fan Southwark, en oan de noardein it monumint foar de Grutte brân fan Londen, mei it stasjon fan de ûndergrûnske dat dêr nei neamd is. De hjoeddeiske brêge is novimber 1973 ynwijd.
De Britske A3 rint oer de brêge.
Skiednis
Mûglik hat der al yn de Romeinske tiid in brêge west op dit stee yn Londinium. De ferneamde London Bridge is lykwols de twadde foargonger fan de hjoeddeiske, boud fan 1176 oant 1209 as ferfanging fan in houten brêge. Dy earste stiennen brêge wie net allinnich ferneamd om't it lang de iennichste ferbining yn Londen oer de Teems wie, mar ek om't der yn de Midsiuwen huzen en winkels op de brêge boud wienen. Dy waarden earst om 1760 hinne ôfbrutsen, om mear romte oan it ferkear te jaan.
Dy Alde Londen Bridge waard yn 1838 ferfongen troch de Nije London Bridge, in ûntwerp fan John Rennie. Dy brêge hat skraachwurk twa iuwen stien, mar waard yn 1972 ferfongen troch de hjoeddeiske brêge. De ôfbrutsen Nije Londen Bridge is oerbrocht nei de Feriene Steaten, en is op 'e nij opboud by de Havasu-mar, as in part fan in ferdivedaasjepark yn in Ingelske styl.
Epipaleolitikum
It epipaleolitikum is de namme dy't oan de mesolityske perioade jûn wurdt yn streken dêr't de jongste iistiid, it Weichselien, gjin grutte rol spile en de neolityske revolúsje folle earder begûn en geleidliker ferrûn as yn in noarden.
De epipaleolityske perioade wurdt tenminsten yn it Midden-Easten, Anatoalje en Syprus ûnderskieden fan it (noardlike) mesolitikum. It epipaleolitikum begjint, hoewol't der regionale ferskillen binne, ûngefear 10.000 jier lyn en einiget 2000 jier letter.
Krektas yn it mesolitikum wurde fynsten dominearre troch fjoerstienen ark en pylkpunten (mikroliten) dy't as pylk- of lanspunt oan in skacht fêstmakke waarden.
Sedintêre kultueren
Hoewol't de measte kultueren nomadyske jager-samlers wienen, ûntstienen yn de Levant ek de earste fêste delsettings fan de Natufyske kultuere, en yndustrieel meitsjen fan mikroliten. Ek binne der de earste bewizen foar de rispinge en de opslach fan wylde gêrzen.
Skoatterlân
Skoatterlân (Nederlânsk en offisjeel: Schoterland) wie in eardere gritenij en gemeente yn it súd-easten fan Fryslân by de Tsjonger lâns, mei in gebiet fan 152,50 km² en ûnderdiel fan de Sânwâlden. Op 31 desimber 1930 hie Skoatterlân 17.379 ynwenners.
Skiednis
Skoatterlân ûntstie yn 'e 14e iuw en hiet eartiids Skoatterwerf. Fan 1550 oant 1581 wie Skoatterlân opdield yn tertieren (ek tuych); in eastertertier, in middeltertier en in westertertier. De warkeamer (of de werf) foar it rjocht wie yn "De Drie Pilaren” yn Aldskoat en fan 1828 wie Oenemastate it gritenij- / gemeentehûs. De gritenij Skoattelân waard yn 1851 in gemeente nei de ynfiering yn Nederlân fan de gemeentewet fan Thorbecke.
By de gemeentlike weryndieling fan 1934 is it grutste part fan Skoatterlân in part wurden fan de nije gemeente it Hearrenfean. Reden hjirta wie dat it Hearrenfean op de grins fan Aenjewier en Skoatterlân lei. In part yn it súdwesten mei Dolsterhuzen, Reahel, Rotsterhaule, Rottum, Sint-Jânsgea en Rotstergaast waard tafoege oan Haskerlân. Skoatter Uterdiken en Skoattersyl waard tafoege oan Lemsterlân.
Plakken
It haadplak wie Aldskoat, en de oare doarpen yn de gemeente wiene: Aldhoarne, Bontebok, Dolsterhuzen, It Hearrenfean (foar it oergrutte part), Hoarnstersweach, Jobbegea, Ketlik, De Knipe (oarspronklik ferdield yn Under-Knipe en Boppe-Knipe), Nijhoarne, Nijskoat, Mildaam, It Oranjewâld, Reahel, Rotstergaast, Rotsterhaule, Rottum, Sint-Jânsgea en Skoatter Uterdiken.
Fierders leine yn 'e gemeente de buorskippen Annebuorren, Brongergea, Fjouwerhûs, Jobbegea-Skuorregea, It Mar, Sânbuert, Sechtjinroeden, Skoattersyl, Unlân en Westergaast.
Jan Toorop
thumb|250px|Jan Toorop, yn 1892 fotografearre troch [[Willem Witsen]] Johannes Theodorus (Jan) Toorop, ek: Jean Theodor Toorop, (Poerworedjo Java, 20 desimber 1858 – Den Haach, 3 maart 1928) wie de wichtichste Nederlânske keunstskilder fan it symbolisme. Syn wurk evolueaerre lykwols ta dizze styl fia it ympresjonisme fan syn debút en zijn neifolgjend divisjonisme. Jan Toorop is de heit fan Charley Toorop, de pake fan Edgar Fernhout en de âldepake fan Rik Fernhout - fjouwer generaasjes keunstskilders.
Libbensrin
Toorop waard berne op Midden-Java. Hy wie 14 jier doe't de hûshâlding nei Nederlân ferfarde. Yn it earstoan wie it de bedoeling dat er de kommersy yn soe, mar sin niget oan it aristike brocht him nei de Ryksakademy foar Byldzjende Keunsten yn Amsterdam, fan 1880 oant 1882, ûnder lieding fan August Allebé, en dy fan Brussel, ûnder lieding van Jean-François Portaels.
De Brusselske tiid soe beskiedend foar syn keustnersfoarming wêze. Te Machelen dielde er in skoft in atelier mei William Degouve de Nuncques. Hy krige kunde oan de letterkundigen Emile Verhaeren en Maurice Maeterlinck en dompele him ûnder yn it keunstsinnige avant-gardistyske fermidden, dat oerhearske waard troch James Ensor en Fernand Khnopff. Hy waard trouwens yn 1885 al opnaam as lid yn de progressistyske groep Les XX fan Octave Maus.
Mei syn freon Ensor gie er nei Parys en rekke dêr ûnder de yndruk fan it pointillisme fan Georges Seurat en Paul Signac. Mei Verhaeren reizge er nei Londen, yn 1884 en 1886. Dêr waard er rekke troch it nuveraardige wurk fan de ympresjonist James McNeill Whistler.
Yn 1890 festige Toorop him wer yn Nederlân. Ek dat jier yntrodusearre er Johan Thorn Prikker yn de Belgyske Keunstkadeemje Les XX. Toorop ûntwikke yn Nederlân syn saneamde "lineair idealisme", as wichtich symbolist, yn in religieusk rjochte art-nouveaustyl. Yn 1894 make er in litografy foar de NOF om de Delftsche Slaolie oan te rekommandearjen, dêr't de art-nouveaustyl tige sterk yn ta útering kaam. Troch de bekendheid fan dizze lito waard art nouveau yn Nederlân ek wol slaoaljestyl neamd. Fan 1890 oant 1892 en fan 1899 oant 1904 wenne er yn Katwyk oan See. Hjir makke er ûnder oaren De Zee (Ryksmuseum Amsterdam). Yn Katwyk waard syn dochter Charley Toorop berne yn 1891. 250px|thumb|Toorop op lettere jierren
Yn 1902-1903 bestege Toorop in soad tiid oan syn keunstwurken yn de nije keapmansbeurs fan Amsterdam, it gesamtkunstwerk nei in ûntwerp fan H.P. Berlage, de Beurs fan Berlage fan no. Yn de haadyngong fan de Beurs kamen trije grutte tegeltablo's fan Toorop, "Verleden, Heden en Toekomst". Ek foar de Nôtbeurseal en de Effektebeursseal makke er tegeltablo's. Alle wurken yn de Beurs hawwe ideële tema's sa as emansipaasje fan froulju en de ferheffing fan arbeiders. Der sit in beskate spanning tusken dizze symbolyk en de kapitalistyske funksje fan it gebou.
Johannes Tromp
Johannes Wybrandus Tromp (Lekkum, 29 april 1813 - Ljouwert, 25 oktober 1866) wie in Frysk jurist en politikus.
Tromp wie abbekaat yn Ljouwert en lid fan de Steaten fan Fryslân (1844-1859, 1862-1866) en lid fan de Twadde Keamer (1854-1865). Skreau brosjueres oer aktualiteiten.
Jan Toorop
Oer syn wurk
Het Kotje van Toorop wie oarspronklik in houten paviljoentsje yn de dunen, op inisjatyf fan Toorop yn 1912 set en bedoeld om der eksposysjes te hâlden foar de badgasten. Fyftjin skilders holden der in opskuor jaande útstalling mei 82 skilderijen, akwarellen en tekeningen. Het Kotje beswike lykwol itselde jier troch in swiere stoarm. In steviger konstuksje hold it likemin út. No is Het Kotje, oanpast troch arsjitekt Cees Stam, oplutsen yn it sintrum fan Domburch en it wurdt no neamd nei de ferneamde keunstsammelster Marie Tak van Poortvliet.