cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Daughter of the Forest
Ynhâld
De Ierske ealman Colum fan Sevenwaters hat seis soannen: Liam, fan natuere in lieder; Diarmid, in aventoersman; de twilling Cormack en Conor, dy't elts in eigen ropping hawwe; Finbar, in tinker dy't de jefte fan heldersjendheid hat; en de jonge, mei bisten begiene Padriac. Syn sânde bern is lykwols in dochter, Sorcha, dy't te jong is om har mem kend te hawwen. Har heit sjocht amper nei har om, mooglik om't hja him tefolle oan har mem tinken docht, of miskien ek wol om't er it har kwea-ôf nimt dat har mem nei har berte yn it kreambêd ferstoarn is. Hoe dan ek, Sorcha wurdt fierhinne grutbrocht troch har seis bruorren.
As Colum fan Sevenwaters fan in besyk oan in bûnsmaat weromkomt mei in nije frou, Oonagh, docht bliken dat dat in boaze tsjoenster is, dy't him behekst hat. Ear't Colum syn bern dêr wat tsjin útrjochtsje kinne, betsjoent Oonagh ek de seis bruorren en feroaret se yn swannen, dy't inkeld twa nachten yn it jier, op midsimmer en op midwinter, weromferoarje yn minsken. Sorcha is de iennichste dy't ûntkomme kin, en yn it wâld fan Sevenwaters komt der in fee by har, dy't har de opdracht jout om foar elts fan har bruorren in baitsje te weevjen fan 'stjerrekrûd', in plant dy't bekendstiet om syn lange, flymskerpe toarnen en syn giftige, bitende sop. As se foar al har bruorren sa'n baitsje weve hat, kin hja se roppe en de baitsjes oandwaan en dan sille se foargoed weromferoarje yn minsken, en sil de betsjoening opheft wêze. Mar salang't se oan 'e baitsjes wurket, mei Sorcha gjin wurd oer de lippen komme.
Sorcha nimt de taak op har dy't de fee har steld hat, en begjint oan it meitsjen fan 'e seis baitsjes. Dêrfoar moat se it stjerrekrûd rispje, kjimme, spinne en dan weevje, wylst se oan ien wei troch pinige wurdt troch de toarnen en it sop. It wurk giet sadwaande tige stadich, en se bringt ferskate jierren al wurkjend troch oan 'e igge fan 'e mar yn it wâld, dêr't se inkeld Cormack syn hûn Linn as selskip hat. Twaris yn 't jier wurdt se besocht troch har bruorren, dy't lykwols yn ien nacht tiid net folle dwaan kinne om har te helpen. Op in midsimmerdei wurdt se ûntdutsen en ferkrêfte troch in pear manlju, dy't ek Linn deadzje. As har bruorren nei it fallen fan it tsjuster arrivearje, nimme dy bloedich wraak op 'e dieders, mar it kwea is al dien, en de oare moarns moat Sorcha lykme-allinne fierder.
As se slim fermeagere en siik is, ferskynt op 'e nij de fee oan Sorcha, dy't har hjit om yn in boatsje te gean dat troch undinen nei de marsigge treaun wurdt. Sorcha docht wat har sein wurdt, en dan wurdt se yn it boatsje de mar út en de rivier op treaun, oant se foar it earst yn har libben bûten it wâld fan Sevenwaters komt. Dêr wurdt se fan 'e drinkeldea rêden troch Hugh fan Harrowfield, in Angelsaksysk ealman dy't yn Ierlân op 'e siik is nei syn jongere broer Simon, dy't dêr yn 'e oarloch weiwurden is. Op basis fan ien fan har krappe besittings, dêr't it wapen fan Harrowfield op stiet, fermoedet Hugh dat Sorcha him mear fertelle kin oer syn broer, en dêr hat er gelyk oan. Simon wie nammentlik ferskate jierren earder troch de kriichslju fan Colum fan Sevenwaters finzen nommen, mar nei in nacht fan marteling troch Sorcha en har broer Finbar befrijd út 'e tsjerker. Sorcha hie him neitiid yn it djipste geheim yn it wâld fersoarge, oant er safierhinne opbettere wie dat er op eigen krêft fuort koe. Mar om't se gjin wurd sizze kin as se har bruorren rêde wol, kin se Hugh fan dat alles neat fertelle.
Hugh nimt Sorcha mei werom nei Harrowfield, yn Kumbria, dat diel útmakket fan it Keninkryk Noardumbrje, dêr't hja trochgiet mei it weevjen fan 'e seis baitsjes. Se wurdt dêr beskôge as in fijân en inkeld dulde om't hear Hugh har dêr hawwe wol. Har iennichste freonen binne Hugh en dy syn fertroulingen Ben en John, dy't mei him nei Ierlân west hawwe, en John syn frou Margery. De rest fan 'e húshâlding beskôget har as in hekse, dy't Hugh op 'e iene of de oare manear betsjoend hat. Yn Harrowfield komt Sorcha ek yn 'e kunde mei Hugh syn omke Richard fan Northwoords, dat in âlde fijân fan Sevenwaters is dy't trije eilannen yn 'e Ierske See beset hâldt dy't fan âlds by Sevenwaters hearden, en dy't fan krúsjaal belang binne om't de Ieren se as hillige plakken beskôgje.
Stadichoan reitsje Hugh en Sorcha fereale opinoar, hoewol't se útinoar holden wurde troch syn wantrouwen oangeande harsels en wat sy mei Simon te krijen hat, en har eangstme foar manlju (in gefolch fan har ferkrêfting) en de needsaak om har op 'e befrijing fan har bruorren ta te lizzen. Hugh is fersein oan syn folle nicht Elaine. Dat is de dochter fan Richard fan Northwoods, dy't Sorcha sadwaande as in obstakel sjocht en har ferskate kearen bedriget. Uteinlik kriget Hugh berjocht dat Simon earne oan 'e westkust fan Ierlân sjoen is. Dêrop ferbrekt er syn ferloving mei Elaine, slút ynstee in houlik mei Sorcha, dat inkeld foar de foarm is, en set ôf nei Ierlân yn 'e oertsjûging dat sy as syn frou yn Harrowfield feilich wêze sil.
In pear moanne letter, op midsimmernacht, moetet Sorcha har broer Conor, dy't as swan alhiel út Ierlân oerflein is. Hja wurde lykwols ûntdutsen, en hoewol't Conor ûntkomme kin, wurdt Sorcha opsletten en beskuldige fan oerhoer. Richard fan Northwoods, dy't him yn Hugh syn ôfwêzichheid it bewâld oer Harrowfield ta-eigene hat, wit eltsenien yn Harrowfield tsjin Sorcha op te stokeljen, mei as gefolch dat er har berjochting bewurkmasterje kin, dy't wat him oangiet einigje sil mei har op 'e brânsteapel. Yn har sel wurket Sorcha koartseftich troch oan it sechsde baitsje, dat se op ien mouwe nei ôfkriget. As se nei har berjochting op 'e brânsteapel fêstbûn wurde sil, wurde de baitsjes dêr ek op smiten om mei har ferbaarnd te wurden. Op datselde stuit keart Hugh fan Harrowfield werom nei hûs, mei syn broer Simon by him, en is poerrazen as er sjocht wat syn omke dien hat. Underwilens ropt Sorcha dan har bruorren, dy't komme, en goait se allegear gau in baitsje om, sadat de betsjoening ferbrutsen wurdt. Mar Finbar, dy't it baitsje mei de iene mouwe krigen hat, behâldt ienstee fan syn lofterearm in swannewjuk.
Neitiid keart Sorcha mei har bruorren werom nei Sevenwaters, dêr't harren styfmem Oonagh mei har soan Ciarán de wyk nommen blykt te hawwen sadree't se fielde dat har betsjoening ferbrutsen waard. Harren heit Colum is der geastlik min oan ta, en Sevenwaters sels, nei Oonagh har jierrenlange skrikbewâld, krektlyk. Stadichoan bouwe Sorcha en har bruorren alles wer op. Nei ferrin fan tiid komt Hugh, dy't it bewâld oer Harrowfield oan syn broer Simon oerdroegen hat, Sorcha efternei. Hoewol't har bruorren earst wantrouwend foar him oer steane, wit er in plak yn Sevenwaters te winnen as Sorcha har man.
Utertske Heuvelrêch
thumb|Uterske Heuvelrêch De Utertske Heuvelrêch is in driuwwâl en sânrêch yn de Nederlânske provinsjes Utert en Noard-Hollân. De langte fan de regio fan noardwest nei súdeast is sa likernôch 50 km. It noardlike part dat bestjoerlik ûnder Noard-Hollân falt wurdt ornaris “Het Gooi” neamd.
Yn it súdeasten grinzet de heuvelrêch oan de delling fan de Nederryn. Dêr leit de 52 m. hege Grebbeberch dêr't yn 1940 de Slach om 'e Grebbeberch tusken it Nederlânske en Dútske leger útfochten waard. It heechste punt fan de heuvelrêch is de Amerongske Berch (68 m.). Yn it noarden rint de heuvelrêch oan de iggen fan de Goaimar (“Gooimeer”) ta. De Uterske Heuvelrêch bestiet foar in grut part út bosken. Dêrneist binne der in tal heidegebieten en stosânen. It gea is sa'n 230 km² grut. Dêrtroch is de Utertske Heuvelrêch nei de Feluwe it twadgrutste boskgebiet fan Nederlân.
De heuvelrêch is sa likernôch 150.000 jier lyn ûntstean yn de foarlêste iistiid, it Saaliën. Foar dy tiid streamden de Ryn en de Maas fierder noardlik as hjoed-de-dei. Foar de iistiid hawwe de beide rivieren tsjokke lagen sân en gryn nei it gea brocht. Troch de gletsjers waard it sân en gryn nei it súdwesten ta treaun.
Nei de lêste iistiid rekke it gebiet beboske. Nei ferrin fan tiid kaam der mear bewenning yn it gebiet. De eardere bewenners kapten de bosken fuort en bebuorken it lân. Sa waard de Utertske Heuvelrêch in gebiet fan sân en heide. Yn de 19e en 20e iuw waarden grutte dielen fan de heuvelrêch op 'e nij beboske. thumb|left|550px|De Utertske Heuvelrêch sjoen fan de Elsterberch ôf.
Home Improvement: Undead Edition
Home Improvement: Undead Edition is in blomlêzing yn 'e foarm fan in ferhalebondel, gearstald troch de Amerikaanske skriuwsters en redaktrises Charlaine Harris en Toni L.P. Kelner. De titel betsjut "Hûsrenovaasje: Undeade Edysje". De bondel omfettet 14 koarte ferhalen fan it fantasysjenre dy't allegearre geane oer doch-it-selzjen en it boppenatuerlike. De ferhalen binne skreaun troch foaroansteande auteurs as Patricia Briggs, E.E. Knight, Simon R. Green en Harris sels. Alle ferhalen út Home Improvement waarden yn dizze bondel foar it earst publisearre, hoewol't de measten neitiid troch de respektivelike skriuwers op 'e nij útjûn binne yn eigen ferhalebondels. Home Improvement: Undead Edition waard yn 2011 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Ace Books.
Benediktus Biskop
thumb|right|Benediktus Biskop Benediktus Biskop (Northumbria, om 628 hinne – Wearmouth, 12 jannewaris 690) wie in Ingelske kleasterstichter en hillige. Hy kaam út in aadlike Angelsaksyske famylje.
Doe't er yn 668 wer yn Rome wie, waard er troch paus Vitalianus beneamd as ien fan de adviseurs fan de nije aartsbiskop fan Canterbury, Teodorus; dat hat er twa jier west.
Op syn beafearten (benammen op de fyfde en lêste) garre er ferskate skilderijen, boeken en relikwyen foar de troch himsels stifte Abdij fan Wearmouth-Jarrow. Teffens brocht er mitselders en glêzeniers mei nei Ingelân. Benediktus joech de oanset ta it bouwen fan stiennen tsjerken yn Ingelân en liet yn syn kleasters Roomske gesangen oanleare.
De lêste trije jier fan syn libben wie er siik moast er op bêd bliuwe. Hy droech syn sykte tige geduldich en twong sa in soad respekt ôf. Beneditus syn feestdei is 12 jannewaris.
Hermannsdenkmal
thumb|It monumint yn it [[Teutoburgerwâld.]] It Hermannsdenkmal is in monumint ta eare fan de Germaanske legeroanfierder Herman (Arminius), súdwestlik fan it plak Detmold yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. It stânbyld is boud yn it tiidrek 1838-1875. It stânbyld sels is 26,57 meter heech, mei de sokkel derby hat it folsleine monumint in hichte fan 53,46 meter. Fan 1875 oant 1886 wie it Hermannsdenkmal it heechste stânbyld fan de wrâld.
Op it 7 meter lange swurd stiet te lêzen:
Mei sa'n 130.000 besikers yn 't jier is it monumint ien fan meast populêre toeristyske plakken fan Dútslân. It stânbyld stiet op in hege sokkel, dy't in goed sicht jout oer it Teutoburgerwâld.
Douwe Andries Bijlsma
Douwe Andries Bijlsma (Ljouwert, 23 augustus 1896 - dêre 15 maaie 1967), better bekend ûnder syn bynamme Sloppe Douwe wie de slangeminsk en boeiekening fan Ljouwert. Hy wie ek parkwachter.
As jong bern rûn hy fan hûs en trede op by kermissen en yn it sirkus as artyst. Hy troude en wenne yn Ljouwert en fan dêrút fertsjinne hy syn jild yn de provinsje as Fryske fakir en kaptein Nero. Hy hat oant op hege jierren optreden. Syn namme libbet noch hieltyd yn it taalgebrûk.
Rose Carter
Rose Carter, berne as Eleanor Rosalynn Smith (Plains (Georgia), 18 augustus 1927), is de frou fan 'e Amerikaanske âld-presidint Jimmy Carter. Hja wie first lady fan 'e steat Georgia (ûnder it gûverneurskip fan har man dêre) fan 1971 oant 1975, en first lady fan 'e Feriene Steaten (presidintsfrou) fan 1977 oant 1981. Under it presidintskip fan har man wie hja ek polityk aktyf en behelle Carter har geregeldwei yn 'e beslútfoarming oer in wiid ferskaat fan ûnderwerpen. Ek tsjinne hja ûnderskate kearen om utens as de persoanlike gesant fan har man. Sûnt 1981 hat se har foar withoefolle goede doelen ynset, wêrfan't faaks it ûndersyk nei geastlike oandwanings it wichtichste plak fan ynnimt. Teffens is hja belutsen by en wie hja ien fan 'e oprjochters fan it Carter Center, in organisaasje dy't wrâldwiid foar de minskerjochten krewearret.
Jonkheid, oplieding en gesinslibben
Smith waard berne yn it stedsje Plains, yn it súdwesten fan 'e steat Georgia, as de âldste fan fjouwer bern yn it gesin fan Wilburn Edgar Smith, in boer en automonteur, en Allethea "Allie" Murray, in naaister. Doe't se 13 jier wie, yn 1940, stoar har heit oan leukemy. Smith holp dêrnei har mem om har beide jongere bruorren en suske grut te bringen, en teffens wurke se mei as naaister om it gesin itende te hâlden. Se folge de middelbere skoalle yn Plains, en gie dêrnei nei it Georgia Southwestern College yn it deunby leine Americus.
Hoewol't se him har hiele libben kennen hie, begûn se foar it earst mei Jimmy Carter om te gean doe't dy yn 1945 as marinekadet oan 'e Amerikaanske Marine-akademy te Annapolis studearre. Op 7 july 1946 trouden se te Plains. Se krigen fjouwer bern: John William ("Jack"), James, Donnel en Amy Lynn. Op dit stuit (ein 2013) hawwe se fierders alve bernsbern en twa bernsbernsbern. Yn july 2011 fierden se harren briljantene brulloft (65-jierrich trouwen). De earste sân jier fan harren houlik wennen se op ferskate marinebases troch de hiele Feriene Steaten. Doe't yn 1953 Smith har skoanheit kaam te ferstjerren, en har man nedich wie om it famyljebedriuw, in pindabuorkerij, draaiende te hâlden, kearden se werom nei Plains.
Hoewol't Smith har skoanheit in frij begoedige man west hie, urf har man net folle fanwegen syn heit syn oanwenst om skulden kwyt te skellen, en troch de ferdieling fan wat oerbleau mei de oare erven. Sadwaande wennen de Carters in foech jier yn in wenningwetwente. Jimmy Carter makke him troch selsstúdzje yn 'e bibleteek it buorkjen eigen, wylst Smith harsels boekhâlden learde. Hoewol't se it earste jiers mar amperoan kyt spilen, feroare dat de jierren dêrnei. Tsjin 1970 wiene Carters rike pindaboeren wurden.
First lady fan Georgia
Sûnt 1961 wie Carter foar de Demokratyske Partij aktyf yn 'e Georgiaanske steatspolityk: fan 1963 oant 1967 as senator yn 'e Steatssenaat fan Georgia, en fan 1971 oant 1975 as gûverneur fan Georgia. Nei't hja har man holpen hie om 'e gûverneursferkiezings te winnen, besleat Smith dat se wat betsjutte woe foar de geastlik siken en beheinden. Sadwaande beneamde har man har yn 'e Gûverneurskommisje foar de Ferbettering fan Tsjinsten oan de Geastlik en Emosjoneel Beheinden. Teffens wurke Smith yn dy tiid as frijwillichster yn it Georgia Regional Hospital yn Atlanta. Yn 1976 fierde Smith mei en foar har man kampanje by de Demokratyske foarferkiezings en letter by de presidintsferkiezings; op eigen manneboet reizge se foar him 41 fan 'e 50 steaten ôf. Har ynset die fertuten, en yn novimber fan dat jier wûn Jimmy Carter de ferkiezings fan 'e sittende Republikeinske presidint Gerald Ford.
First lady fan 'e Feriene Steaten
As first lady fan 'e Feriene Steaten stipe Smith op alderhanne manearen it belied fan har man. Dêrta wie se gauris op útnûging fan 'e presidint oanwêzich by kabinetsgearkomsten. Se gie ek allinnich, as fertsjintwurdichster fan Carter, op steatsbesyk yn it bûtenlân, fral yn Latynsk-Amearika, yn 1977. Fierders late se de Amerikaanske delegaasje dy't yn 1979 nei Tailân ts stjoerd waard om dêr te sjen hoe't der holpen wurde koe mei de opfang fan Kambodjaanske en Laotiaanske flechtlingen.
Smith sette ûnder it presidintskip fan har man ek har ynteresse foar de geastlike sûnenssoarch fuort, as aktyf earefoarsitster fan 'e Presidinsjele Kommisje oangeande Geastlike Sûnens. Yn dy hoedanichheid lei se yn 1980, foarôfgeande oan it oannimmen fan 'e Wet op it Geastlike-Sûnenssoarchstelsel, in tsjûgenis ôf foar it Amerikaanske Kongres. Smith wie de earste first lady yn 'e Amerikaanske skiednis dy't dêrta oproppen waard. As feministe sette se har fierders yn foar it Equal Rights Amendment (ERA), in amendemint oan 'e Amerikaanske Grûnwet dat de gelikensens fan manlju en froulju dêryn ferankerje moast.
Peter Timofeeff
Peter Timofeeff (folút: Jan-Pieter Timofeeff; De Haach, 29 maart 1950) is in Nederlânsk meteorolooch fan mingd Nederlânsk-Russysk etnysk komôf, dy't oarspronklik bekendheid krige as waarman by de NOS. Behalven op 'e tillefyzje is er ek aktyf as ûndernimmer, bestjoerder en gemeenteriedslid foar in lokale partij.
Komôf
Timofeeff waard yn 1950 berne yn De Haach as de soan fan in Russyske heit en in Nederlânske mem. Syn efternamme fan syn famylje waard oarspronklik stavere as "Timofejev". Syn oerpake soe in kosak west hawwe. Syn pake (1892-1962) wie ûnder de Earste Wrâldoarloch as sjauffeur yn 'e tsjinst fan it Russyske Keizerlik Gesantskip yn De Haach, en koe nei de Russyske Revolúsje fan 1917 net mear werom nei syn heitelân.
Karriêre
Nei't er in HTS-jûnsoplieding wege- en wetterbou ôfrûne hie, fûn Timofeeff wurk by it KNMI yn De Bilt, dêr't er oplaat waard ta meteorolooch. Om 1990 hinne krige er bekendheid as waarman yn it NOS Sjoernaal, en letter fersoarge er yn it Feriene Keninkryk in pear jier lang de oplieding fan waarlju foar The Weather Channel. Nei't er yn 1997 weromkeard wie yn Nederlân wied er jierrenlang yn 'e tsjinst by RTL, dêr't er û.m. op RTL 5 it waarbulletên fersoarge yn it programma Weer en Verkeer.
Yn 2003 wurke Timofeeff as saakkundige op it mêd fan wetter, miljeu en ferkear mei oan 'e Postbus 51-kampanje Nederland Leeft met Water. Dêrnjonken wied er gauris yn in ferskaat oan telefyzjeprogramma's te sjen, wêrûnder ek as panellid yn amusemintsprogramma's. Fanôf oktober 2013 liedt Timofeeff nije waarlju op by RTL.
Oare beuzichheden
Njonken syn tillefyzjewurk is Timofeeff ek aktyf yn 'e lokale polityk, as gemeenteriedslid foar de lokale partij SEYST.nu yn 'e gemeente Seist. Fierders sit er sûnt 1999 yn it bestjoer fan 'e Stifting Bysûndere Help foar Leukemy Pasjinten (BHVLP.nl), fanôf 2000 as foarsitter. Ek runt Timofeeff in eigen advysburo.
Priveelibben
Timofeeff sleat yn 2006 syn twadde houlik troch yn Las Vegas mei Elisabeth Adrians te trouwen. Ut syn earste houlik hat er ferskate bern; syn jongste dochter Sylvia is ien fan 'e ynterviewden yn it boek fan Gean Ockels Dit Boek Gaat Niet over Mijn Vader: Ervaringen van Dochters van Bekende Nederlanders, dat yn 2014 publisearre waard. Peter Timofeeff waard yn 2004 en nochris op 12 septimber 2014 troffen troch in oerhaal.
Ikaryske See
De Ikaryske See (Gryksk: Ικάριο Πέλαγος, Ikario Pelagos), is dat part fan 'e Egeyske See (en fan 'e Middellânske See), dat tusken de Grykske eilannegroep fan 'e Sykladen en it Turkske fêstelân yn leit. It wurdt begrinzge troch it eilân Chios yn it noarden, de eastlike Sykladen yn it westen, en Lyts-Aazje yn it easten. Yn 'e Ikaryske See lizze de Grykske eilannen Samos, Kos, Patmos, Leros, Fournoi Korseon en Ikaria.
Pyksis
In pyksis (Latyn: pyxis) is in rûn doaske mei in lid dat yn de katolike (en anglikaanske) liturgy brûkt wurdt om konsekrearre hosty út it sakramintshúske yn te bewarjen as dy meinommen wurde moat foar bygelyks in sikesalving of nei dejingen dy't oars net by steat binne om nei in tsjerke te kommen om de Hillige Kommuny te ûntfangen.
Yn it ferline hie de pyksis somtiids de foarm fan in toer as in keunstsinnige reproduksje fan it Hillich Grêf, mar hie hast altyd in silinderfoarmich uterlik. It hie in soarte fan tintefoarmich lid en wie faak fersierd mei reliëfs. Ek binne kostbere saneamde gastheardowen bewarre bleaun, dêr't de foarm fan ferwiisd nei de Hillige Geast yn de foarm fan in do.
Ikaryske See
De Ikaryske See is it plak dêr't neffens de Grykske mytology Ikarus yn see stoarte en ferdronk, nei't er mei syn heit Dedalus op waaksene wjukken fan Kreta ûntsnapt wie, mar te ticht by de sinne fleach, sadat syn wjukken raanden. It eilân Ikaria is nei Ikarus neamd; de Ikaryske See ûntlient syn namme itsij oan Ikaria, itsij oan Ikarus.
Puzelboek
Yn in puzelboek steane puzeldiagrammen foar taalpuzels of oar soarte puzels.
Der binne puzelboeken mei krúswurdpuzels, Sweedske puzels, kryptogrammen, sudoku's, wurdsikers, trochrinners en mei oare puzelsoarten as bygelyks sudoku's. De antwurden fan de puzels steane soms efteryn de boekjes, mar ek wolris yn it neikommende nûmer. Bytiden kin in puzelpriis wûn wurde troch it ynstjoeren fan priispuzel.
Der boekjes wurde ferkocht yn boekhannels en supermerken. Gauris hawwe de boekjes in swierrigensgraad, fariërjend fan 1 stjer oant en mei 5 stjerren.
Skiednis
It earste (krúswurd)puzelboek waard yn 1924 makke troch de redaksje fan de Amerikaanske krante New York World.
Yn 1983 ferskynde by De Friese Pers it earste "Frysk Puzelwurdboek" yn it Frysk fan Douwe van der Meulen. Yn dit boekje stiene twa puzelsoarten: krúswurdriedlings en Kryptogrammen. Der siet tagelyk in hantlieding yn foar it oplossen fan kryptogrammen.
Yn 1984 ferskynden by de Afûk de "Harsenskrabje Frysk Puzelboekjes 1 en 2" fan ‘puzelfeint’ Jaap Wolthuizen. Yn diel 1 stie in grut ferskaat oan puzelsoarten lykas trochrinners, spiraalriedsels, oanfolpuzels. Yn diel 2 stiene allinnich krúswurdpuzels. Yn 1984 ferskynde foar bern ek noch "Puzelguod" fan Durk Wiersma, gearstald út materiaal fan it MSU yn Ljouwert.
Yn 1989 waarden as fuortsetting op de puzelboekjes fan Wolthuizen de "Frysk puzelboekje 3" en "Frysk puzelboekje 4" fan Van der Meulen útjûn. Yn de boekjes stie in grut ferskaat oan puzels, fan anagrammen, logigrammen en magyske fjouwerkanten oant lispuzels, wurdkoades en siswizers.
Yn 1994 kaam it puzelboekje Wurdsikers út. Dêryn stiene 55 tematyske trochstreekpuzels. Om de lêstekens útkomme te litten, stiene de puzelwurden net yn haadletters oanjûn.
Grand Canyon (betsjuttingsside)
"Grand Canyon" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Jean-Yves Lecastel
Jean-Yves Lecastel (8 jannewaris 1965), is in rêstend Frânsk pornografysk akteur en regisseur. Syn namme wurdt soms (mis)stavere as Jean-Yves Le Castel en Jean-Yves LeCastel, en hy hat ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen J-Y Lecastel, Jocelin Clousea, Jocelin Eon, Jocelin en Joe Calzone. Lecastel begûn yn 1992 mei in wurkpaad as pornoakteur, wêrby't er sawol yn 'e Jeropeeske as de Amerikaanske pornoyndustry aktyf wie. Njonken syn aktearjen regissearre er sels ek frijwat pornofilms. Yn 2009 loek Lecastel him út 'e pornoyndustry werom.
Libben en karriêre
Lecastel sette yn 1992 mei syn karriêre as pornoakteur útein, doe't er 27 jier wie. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat er sûnt yn mear as 520 pornografyske films spile. Dêrby wurke er sawol foar Jeropeeske as Amerikaanske filmstudio's. Diskant de Atlantyske Oseaan wied er fral wurksum foar it Sweedske Private, mar ek wol foar Frânske labels as Vidéo Marc Dorcel en Nanou, de Italjaanske Mario Salieri Entertainment Group, en Dútske studio's as Magmafilm en Multi Media Verlag. Yn Amearika spile er benammen yn films fan Evil Angel, mar ek wol yn dy fan labels as Digital Sin, Jules Jordan Video, VCA Pictures, Anabolic Video, Hustler Video, New Sensations, Zero Tolerance, Diabolic Video en Sin City.
De films fan Private dêr't Lecastel yn spile, waarden faker al as net makke troch de Frânske regisseur Pierre Woodman, mei wa't er letter ek gearwurke doe't dy foar himsels begûn wie mei de studio Woodman Entertainment. Private-films fan Woodman dêr't Lecastel yn te sjen is, binne bygelyks: The Pyramid diel 2 en 3; The Gigolo diel 1 en 2; Tatiana diel 1, 2 en 3; Cape Town diel 1 en 2; en Kruger Park. Yn 2006 wûn er foar syn rol yn 'e film Euro Domination, fan Evil Angel, in Amerikaanske AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld).
Under syn lange wurkpaad hat Lecastel gearwurke mei aktrises as: Nikki Anderson, Ania, Anna Maria, Erika Bella, Laura Black, Anita Blond, Blondie, Dolly Buster, Rita Cardinale, Tabatha Cash, Kim Chambers, Julia Chanel, Vivienne Clash, Monique Covét, Ivy Crystal, Carole DuBois, Tricia Devereaux, Helen Duval, Rita Faltoyano, Anita Gyöngy, Simone Horvath, Janet Jacme, Katja Kean, Sally Layd, Kristina Lion, Lovette, Mafalda, Angelica Mirai, MoniKat, China Moon, Demia Moor, Kai Nobel, Peggy Sue, Jennifer Red, Olivia del Rio, Karma Rosenberg, Aliza Rusk, Silvia Saint, Kristina Schwartz, Julia Spain, Amanda Steel, Lara Stevens, Aisha Sun, Agnes Tilli, Julia Tchernei, Coralie Trinh Thi, Vanda Vitus, Cassandra Wilde en Sarah Young.
Alpha (film út 2018)
Alpha is in Amerikaanske prehistoaryske aventoerefilm út 2018 ûnder rezjy fan Albert Hughes, mei yn 'e haadrol Kodi Smit-McPhee. De titel betsjut "alfa", yn 'e sin fan 'e lieder fan in ridel wolven. It ferhaal giet oer in jonge jager dy't troch syn stamme foar dea efterlitten wurdt en dêrnei allinne oerlibje moat yn 'e wyldernis. Dêrby slút er freonskip mei in ferwûne wolf. Alle akteurs yn 'e film sprekke in fiktive prehistoaryske taal, dy't optocht waard troch antropologe Christine Schreyer. Alpha krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en groeide yn 'e bioskopen út ta in beskieden kommersjeel súkses.
Plot
Yn Jeropa yn it Let-Paleolitikum, 20.000 jier lyn, risselwearret in lytse stamme fan jager-sammelders foar in reis nei de fiere jachtfjilden om itensfoarrieden oan te lizzen foar de kommende winter. Tau, it stamhaad, lit syn teenagesoan Keda en dy syn leeftydsgenoat en maat Kappa dit jier meigean op jacht. Syn frou Rho sit yn noed oer har soan om't se fan miening is dat er noch net ree is foar soks. Tau is it net mei har iens en as de jagers ôfsette, nimt er Keda mei tsjin har beswieren yn.
De jagers folgje in paad dat oanjûn is troch grutte stiensteapels, makke troch harren foarâlden. Underweis moetsje se op in ôfsprutsen plak de jagers fan in oare lytse stamme, dy't oanfierd wurde troch it stamhaad Xi. As de jagers in wyld swyn ferwûnje en fange, stelt Tau Keda op 'e proef troch him it bist deadzje te litten, mar Keda stelt syn heit teloar troch te wifkjen.
Op in jûn, as de jagers om in grut kampfjoer hinne sitte, lûke se de oandacht fan in grutte hoaleliuw, dy't tusken harren troch springt en, foar't se it tsjinkeare kinne, de jonge Kappa meiskuort de nacht yn. As se Kappa syn deadsgjalp earne yn it tsjuster hearre, witte se dat se neat mear foar him dwaan kinne. De oare moarns liedt Tau in koarte útfearttsjinst wêrby't de jagers in lytse steapel fan stiennen meitsje dy't de oergong fan Kappa nei de geastewrâld symbolisearret.
Nei in wike reizge te hawwen, berikke de jagers de jachtfjilden, dêr't se in keppel steppebizons op 'e rin en oer de râne fan in kliff jeie, sadat se te pletter falle. Neitiid slachtsje de jagers de karkassen en helje it bêste fleis derôf, dat se mei werom nei hûs nimme. De rest litte se lizze foar de iesiters. Ien grutte bizonbolle keart lykwols op 'e tiid om en falt Keda oan, dy't dom genôch yn in rjochte line útnaait. Dravendewei kin er it nea winne fan 'e bolle, dy't him ynhellet en fan 'e fuotten rint. De bolle keart op 'e nij om en falt wer oan, wêrby't ien fan syn mânske hoarnen fêst rekket yn 'e bûntkraach fan Keda. Tau en de oaren besykje it bist te deadzjen, mar it smyt Keda fan it klif en springt der dan sels efteroan.
De bolle falt te pletter mank de rest fan 'e keppel oan 'e basis fan it klif, mar Keda komt telâne op in smelle richel healwei it klif, dêr't er ûnberikber is foar de oare jagers. Tau wol likegoed oer de râne fan it klif klimme, mar hy wurdt tsjinholden troch it befreone stamhaad Xi en syn eigen jager Sigma, dy't him derfan oertsjûgje dat it gekkewurk is om by it klif del te klauterjen en dat se net him ek noch ferlieze kinne. Keda jout gjin libben mear en nei't er in dei en in nacht boppe-oan it klif oan syn soan roppen hat, moat ek Tau tajaan dat er dea is. Underwilens hawwe de oare jagers it slachtwurk dien en binne ree om werom nei hûs, en mei in swier moed hâldt Tau op 'e nij in útfearttsjinst wêrby't in lytse stiensteapel makke wurdt. Dêrnei sette se ôf.
Koart nei't er stadich mankepoatsjend oan syn reis begûn is, wurdt Keda oanfallen troch in ridel wolven. Hy wit oan harren te ûntkommen troch beskûl yn in beam te sykjen. Ien fan 'e wolven, dy't him by de skonk fêsthat, slacht er fan him ôf mei syn mês. Dêrby ferwûnet er it bist slim, sadat it efterlitten wurdt troch de oare leden fan 'e ridel as se ôfsette. Keda, dy't de sitewaasje fan 'e wolf identifisearret mei syn eigen, kriget begrutsjen mei it bist, bynt it de bek ticht en nimt it mei. As er it laitsjen fan in ridel hoalehyena's heart, siket er mei de wolf beskûl yn in heechleine grot.
Dêr bliuwe se in stikmannich dagen, wylst Keda syn eigen skonk en de wûne fan 'e wolf fersoarget en iten siket foar himsels en it bist. Stadichoan wit er it fertrouwen fan 'e wolf te winnen, dy't er fuorret en boarnt. Hy fêstiget syn eigen dominânsje oer de wolf troch himsels earst iten te jaan, wylst er it bist op syn miel wachtsje lit. Keda beslút de wolf 'Alfa' te neamen, nei de lieder fan in ridel. As er úteinlik mei in fierhinne genêzen skonk ôfset nei hûs om't er net langer doar te wachtsjen yn ferbân mei de oankommende winter, besiket er Alfa werom te stjoeren nei syn ridel. De wolf hat lykwols in eigen wil, en beslút ynstee Keda te folgjen. Underweis leare se geandewei om tegearre te jeien om oan iten te kommen, en harren relaasje ûntjout him fierder.
Trochdat er wiet rekke is, hat Keda it wei krigen, en njonkelytsen boazet syn ferkâldenens oan ta brongitis of longûntstekking en begjint er bloed op te hoastjen. As hy en Alfa in man fine dy't deaferzen is, nimme se dy syn pylk-en-bôge mei. Letter wurde se neisitten troch in ridel hoalehyena's, wêrfoar't se beskûl sykje yn in grot. Dy blykt lykwols al bewenne te wurden troch in hoaleliuw, dy't harren tenei komt. Alfa besiket Keda te beskermjen troch de striid mei de folle gruttere kateftige oan te gean, en rekket slim ferwûne. Keda wit de hoaleliuw úteinlik mei in pylk dea te sjitten. As se wer fierder geane, kin Alfa mar mei muoite meikomme. Uteinlik falt er der hielendal hinne, wêrnei't de almar mear bloed hoastjende Keda, dy't wegeret syn freon efter te litten, it bist draacht.
Op 't langelêst kriget Keda it doarp fan syn stamme yn sicht, wêrnei't er der fan sykte en útputting hinne falt. Syn skokte mar blide heit Tau en mem Rho drave op him ta en helpe him en syn wolvefreon nei binnen ta yn in waarme tinte. De froulike sjamaan fan 'e stamme fersoarget de ferwûnings en oandwanings fan Keda en Alfa, mar Keda is ferbjustere as Alfa, dy't er foar in rikel holden hie, dêr yn 'e tinte it libben skinkt oan in hiel nêst jonge wolfkes. Omreden fan 'e help dy't Alfa bean hat oan ien fan harren, wurde mem en jongen troch de sjamaan en it stamhaad as nije leden fan 'e stamme ferwolkomme, wêrnei't de wolvejongen as earste wolven mank minsken grutbrocht wurde.
Yn it lêste byld fan 'e film komt tsjin it ljocht fan 'e opgeande sinne in groep jagers oer in heuvelrêch hinne, beselskippe fan harren nuete wolven.
Rolferdieling
De rol fan 'e wolf Alfa waard spile troch Chuck, in Tsjechoslowaakske wolfshûn. Yn 'e edysje fan 'e film dy't útbrocht waard yn it Feriene Keninkryk en Ierlân wie in Ingelsktalige voice-over tafoege dy't ynsprutsen wie troch Morgan Freeman. Yn 'e Feriene Steaten en alle oare lannen ûntbriek de voice-over.
Produksje
De produksje fan Alpha waard yn septimber 2015 oankundige as in projekt fan Studio 8, ûnder de wurktitel The Solutrean (it Solutréen wie in Let-Paleotityske fjoerstienarkmakkersstyl yn West-Jeropa). De film waard regissearre troch Albert Hughes yn syn rezjydebút los fan syn broer Allen Hughes, mei wa't er foartiid fiif films tegearre makke hie. Hy wurke op basis fan in senario dat skreaun wie troch Daniele Sebastian Wiedenhaupt. As produsinten wiene by it projekt Albert Hughes en Andrew Rona belutsen foar de filmstudio's Columbia Pictures, Studio 8 en The Picture Company. Der wie foar Alpha in budget fan $51 miljoen beskikber. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Martin Gschlacht, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Michael Stearns en Joseph S. De Beasi.
De opnamen duorren fan febrewaris oant maaie 2016 en fûnen plak yn Britsk-Kolumbia, op Iislân en yn it Provinsjaal Park Dinosaurus by Patricia, yn Alberta. Yn Britsk-Kolumbia waard filme yn Drumheller, Burnaby en Vancouver. Yn Vancouver waard in grutte filmset boud oan 'e Boundary Road by it krúspunt mei East Kent Avenue. Yn Alberta kamen by de opnamen nei't it skynt fiif Amerikaanske bizons om (dy't trochgean moasten foar Jeropeeske steppebizons). Nei in ûndersyk nei dat ynsidint wegere de American Humane Association de film syn wenstige sertifikaat "By dizze produksje waarden gjin bisten ferwûne" te jaan (dy't ornaris as ûnderdiel fan 'e ôftiteling fermeld wurdt). Twa dagen foar de premiêre fan Alpha rôp bisterjochte-organisaasje PETA op ta in boycot fan 'e film.
Taal
Alle akteurs yn 'e film sprekke in fiktive taal dy't skepen waard troch Christine Schreyer, in heechleararesse antropology oan 'e kampus yn Okanagan fan 'e Universiteit fan Britsk-Kolumbia (UBC). Hja neamde dy optochte taal Beama, en liet har by de kreaasje ynspirearje troch de hypotetyske oertalen Proto-Nostratysk, Proto-Jeraziatysk en Proto-Dené-Kaukazysk.
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hie Alpha in frij heech goedkarringspersintaazje fan 80%, basearre op 130 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei't er goed yn byld brocht is en der goed yn aktearre wurdt, biedt [de film] in fan wolven fuortsterke epysk aventoer, dat opwinende aksje fermingt mei in ekstra poarsje hûnige sjarme." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behelle Alpha in goedkarringspersintaazje fan 63%, basearre op 26 resinsjes.
Heikki Kovalainen
Heikki Johannes Kovalainen (Suomussalmi, 19 oktober 1981) is in earder Finsk Formule 1-koereur. Kovalainen makke yn 2007 syn debút yn de Formule 1, foar it Frânske team fan Renault. Heikki had ien kear in Grutte Priis wûn, de Grutte Priis fan Hongarije 2008.
Pesäpallo
Pesäpallo, ek wol bekend as Finsk honkbal, is in saneamde 'lytse' sport út Finlân (neffens grutte ferlykber mei keatsen of fierljeppen yn Fryslân). De Finske namme betsjut letterlik: "nêstbal" (fan 'fûgelnêst', en net it foarsetsel 'nêst'). It is in sport dy't sterk liket op it (Amerikaanske) honkbal, en dy't yn 1920 betocht waard troch de Finske sporter en militêr Lauri Pihkala. Pesäpallo wurdt behalven yn Finlân, dêr't it de nasjonale sport is, ek spile yn (dielen fan) Dútslân, Sweden en Switserlân, mar lang net sa algemien of sa fanatyk as yn Finlân.
Beskriuwing
Foar leken is it grutste ferskil tusken pesäpallo en honkbal dat by profesjoneel pesäpallo alle spilers in helm drage en dat it sporttenu ûnder de reklame sit. De bal wurdt mei in kneppel it fjild ynslein, mar oars as by honkbal moat de bal earst de grûn reitsje binnen it trijehoekige gebiet dat foarme wurdt troch de honken, en mei er dêrnei pas trochstuitsje nei it bûtenfjild. Homeruns, wêrby't de bal sa hurd mooglik oer it bûtenfjild hinne de tribunes ynslein wurdt, binne by pesäpallo dus net mooglik.
Nei't de slachman de bal fuortslein hat, kin er in punt helje troch mei de klok mei by de honken lâns te draven. Krekt as by honkbal besiket de tsjinpartij syn bal te fangen en him dêrmei ôf te tikjen, en krekt as by honkbal is er 'feilich' salang't er mei in foet ien fan 'e honken oanrekket. It fjild hat by pesäpallo in wat oare foarm as by honkbal, mar de spilers fan 'e slachpartij moatte likegoed sjen om by it thúshonk te kommen. As harren dat slagget, krije se in punt. Pesäpallo wurdt spile yn fjouwer innings. It team dat oan slach is, mei trije jokers ynsette; dat binne spilers dy't ekstra goed slaan of drave kinne.
De oare regels meitsje dat pesäpallo ek in oar soarte spiler hat as honkbal. Trochdat by honkbal yn prinsipe altyd besocht wurdt om in homerun te slaan, moatte honkballers fral spiersterk wêze en besykje om 'e bal sa hurd mooglik te reitsjen. Trochdat homeruns by pesäpallo net mooglik binne, moatte pesäpallospilers krekt hurd drave kinne en by steat wêze om atletyske dûken nei de bal of nei in honk te meitsjen. Sadwaande binne pesäpallospilers trochinoar folle lichter boud as honkbalspilers.
Fellatio
Fellatio, soms op ferfryske wize stavere as fellasio, is in foarm fan orale seks wêrby't immen de penis fan syn of har sekspartner yn 'e mûle nimt en deroan sûcht, sobbet en/of slikket om seksueel geniet op te wekjen. Dêrby wurde behalven de mûle ek de lippen, de tonge en soms de tosken en/of de kiel brûkt. Fellatio wurdt yn it Frysk, benammen yn 'e sprektaal, ek wol ôfsûgen of ôfsûgjen neamd, of, mei in hollanistyske ynterferinsje, pijpen. In oare bekende term foar dit type fan seks is it Ingelske blowjob. Ek it mei de mûle stimulearjen fan 'e balsek wurdt wol fellatio neamd, hoewol't dêrfoar ek in oare term bestiet: teabagging. As by fellatio de holle stilholden wurdt en de penis yn en út 'e mûle beweecht, sprekt men eins fan irrumatio, hoewol't dy term mar komselden brûkt wurdt. It útfieren fan fellatio by jinsels wurdt autofellatio neamd. It "tsjinstelde" fan fellatio is kunnilingus, wêrby't men de fagina yn 'e mûle nimt om seksueel geniet op te wekjen.
Etymology
It wurd "fellatio" komt fan it Latynske fellatus, it ôfslutend mulwurd fan it tiidwurd fellare, dat "sûge" betsjut.
Praktyk
By fellatio nimt de iene sekspartner de penis fan 'e oare yn 'e mûle. Soks kin sawol dien wurde yn 'e kontekst fan heteroseksualiteit, wêrby't de fellatio útfierd wurdt troch in frou, as yn it ramt fan homoseksualiteit, wêrby't de fellatio útfierd wurdt troch in oare man. De wichtichste reden foar dizze foarm fan orale seks is om 'e man dy't it ûndergiet, seksueel geniet te jaan. Fellatio kin lykwols ek seksueel opwinend wêze foar dejinge dy't it útfiert.
De sekspartner dy't de fellatio útfiert, brûkt dêrfoar net inkeld de mûle, want ek de lippen en de tonge spylje in wichtige rol. Der wurdt dan ek net inkeld oan 'e penis sûgd en sobbe, mar ek slikke. Guon manlju fine it lekker as der (hiel lichtsjes) mei de tosken oan har nút gnabbele wurdt. Behalven de mûle en oanbesibbe lichemsdielen brûkt dejinge dy't de fellatio útfiert faak ek ien of beide hannen. Sa wurdt faak de penis oan 'e basis mei ien hân stevich beetholden of wurdt dy hân hinne en wer beweecht sadat der tagelyk mei it ôfsûgen ek sprake is fan ôflûken. De oare hân kin brûkt wurde om 'e balsek fêst te hâlden of lichtsjes te massearjen.
By fellatio ûnderskiedt men:
Kontekst
Fellatio kin in op himsels steande foarm fan seks wêze, mar faak is it in ûnderdiel fan it foarspul fan faginale seks of anale seks. Ek is it mooglik dat fellatio ôfwikseljend mei faginale en/of anale seks plakfynt. It ôfwikseljen fan fellatio mei anale seks hat him yn 'e pornografy sels ta in apart subsjenre ûntjûn dat ass-to-mouth neamd wurdt.
Yn mear private omstannichheden komt it noch frijwat foar dat de faginale seks ôfbrutsen wurdt foar't de manlike sekspartner in orgasme (en dêrmei ejakulaasje) berikt hat, mei as doel om swierwurden foar te kommen. De seks wurdt dan faak ôfmakke troch fellatio of oars troch ôflûken. Soms wurdt fellatio ek as op himsels steande foarm fan seks beoefene om't oare foarmen op dat stuit net mooglik binne foar ien fan 'e sekspartners, lykas wannear't seksuele mienskip foar de froulike partner ûnder it swierwêzen ûnnoflik of pynlik is, of wannear't se de regels hat. Ek kin it in manear wêze om 'e fammesteat fan 'e froulike partner te behâlden.
Legaliteit en tradysje
Yn 'e measte lannen en territoaria binne der gjin wetten dy't spesifyk in ferbod op fellatio of op orale seks yn it algemien oplizze. Wol besteande der yn tal fan lannen wetten tsjin oerhoer of tsjin seks foar it houlik, dêr't fellatio ek ûnder falle kin. Maleizje hat wol in spesifyk wetlik ferbod op it ynbringen fan 'e penis yn 'e mûle en de anus, mar it neilibjen fan dy wet wurdt mar selden ôftwongen. Yn guon dielen fan 'e wrâld en by guon etnyske groepen is fellatio lykwols in kultureel taboe.
Fellatio by bisten
By bisten is fellatio waarnommen by de brune bear, de wolf, de bearmakaak, de Tibetaanske makaak en ferskate soarten flearhûnen, hyena's, en primaten. Fral by flearhûnen komt it in protte foar. Dat binne grutte, fruititende flearmûzen dy't yn 'e tropen libje. Fellatio is fral bekend fan 'e koartnoasflearhûn (Cynopterus sphinx) út Súd- en Súdeast-Aazje, wêrfan't de wyfkes foar de pearing fellatio by de mantsjes útfiere. Mei't de pearing nei it útfieren fan fellatio oansjenlik langer duorret as wannear't der gjin fellatio west hat, liket it oprekken fan 'e pearing it evolúsjonêre doel fan dit hâlden en dragen te wêzen. By mantsjes fan 'e Komoarenflearhûn, op 'e Komoaren, is waarnommen dat se oan homoseksuele fellatio dogge, wat gjin pearingsfoardiel opsmite kin. It is lykwols net dúdlik oft dit net gewoan in foarm fan sosjale grooming is. By de Boninflearhûn, fan 'e Japanske Bonineilannen, dy't ek homoseksuele fellatio bedriuwt, liket dit hâlden en dragen los te stean fan grooming.
Flodder (franchise)
Flodder is in tige súksesfolle Nederlânske mediafranchise oer de asosjale húshâlding Flodder. De franchise begûn yn 1986 mei de komeedzjefilm Flodder, dêr't letter twa ferfolchfilms op makke waarden. Yn 'e 1990-er jierren waard der ek in tillefyzjesearje oer it gesin makke, dêr't anno 2021 noch altyd werhellings fan op 'e Nederlânske tillefyzje útstjoerd wurde. De franchise waard betocht troch regisseur en filmprodusint Dick Maas en wie eigendom fan 'e (no fallite) studio First Floor Features fan Maas en Laurens Geels. Flodder kin beskôge wurde as in satire op 'e Nederlânske wolfeartsteat en op politike korrektens. De titel hat in dûbele betsjutting: oan 'e iene kant tsjut dy op 'e 'flodderige' steat fan 'e portrettearre húshâlding, mar oan 'e oare kant wiist de assosjaasje mei de term 'losse flodder' derop dat de Flodders, nettsjinsteande alle opskuor dy't se feroarsaakje, yn 'e grûn dochs frij ûnskuldich binne.
De Flodders
Oan it haad fan 'e húshâlding Flodder stiet Ma Flodder (Nelly Frijda), in sigaarsmokend, yllegale alkohol stokend, op learzens mei in skelk foar omrinnend manwiif. Al har bern hawwe ferskillende heiten. Aldste soan Johnnie is in idele mar snoade sjacherer mei in flotte babbel, dy't allegeduerigen behelle is yn lichtlik kriminele aktiviteiten om oan jild te kommen. (Yn 'e earste beide films waard Johnnie spile troch Huub Stapel, mar yn 'e tillefyzjesearje en de lêste film naam Coen van Vrijberghe de Coningh de rol oer.)
Soan Kees is dêrfoaroer in omkoal dy't faak Johnnie syn plantsjes yn it hûndert rinne lit. Ek hat er de gewoante om neakene famkes (of oanklaaide famkes oer wa't er fantasearret dat se neaken binne) te begluorkjen, wat him eltse kear wer yn 'e swierrichheden bringt. (Yn 'e earste beide films waard dizze rol fertolke troch René fan 't Hof, mar yn 'e searje en de lêste film troch Stefan de Walle.) De âldste dochter hjit ek Kees (Tatjana Šimić). Sy is in stereotypysk dom blondsje, mei in kreas foarkommen en grutte boarsten, dy't net fiis is fan wat ynsest of prostitúsje.
Pake Flodder is in oan syn rolstoel bûne, pinsjonearre meiwurker fan 'e Nederlânske Spoarwegen, dy't altyd klaaid yn it unifoarm fan in stasjonssjef. Ma en de bern binne der eins net alhiel wis fan oft er wol echt famylje fan harren is. (Pake waard yn 'e earste film spile troch Jan Willem Hees, en dêrnei troch Herman Passchier). De húshâlding wurdt folslein makke troch húsdier Whiskey, in grutte swarte bouvier, waans krewearjen om 'e Flodders te helpen oer it algemien troch de gesinsleden net op priis steld wurdt.
Oaren
In oare haadpersoan yn 'e franchise is Sjakie, folút: Jacques van Kooten (Lou Landré), in sosjaal wurker dy't yn 'e tsjinst is by de gemeente, en de asosjale Flodders begeliede moat by harren yntegraasje yn 'e fillawyk Zonnedael. Hy is sûnder ein nayf en bliuwt solidêr nei de húshâlding ta, ek al wurdt er oanhâldend de dupe fan 'e eksploaten fan 'e Flodders. Ek as er op eigen manneboet op 'en paad is, lykas yn 'e film Flodder in Amerika!, blykt Sjakie in ûntychlike pechfûgel te wêzen, dy't fan it iene probleem yn it oare bedarret.
Wichtige en weromkearende byrollen yn 'e franchise binne:
Flodder (film)
Yn Flodder docht bliken dat de wente fan 'e asosjale probleemhúshâlding Flodder op fersmoarge grûn stiet. Op inisjatyf fan sosjaal wurker Sjakie van Kooten (Lou Landré) wurdt harren dêrop by wize fan sojsaal eksperimint in nij wenplak tawiisd yn 'e fillawyk Zonnedael. Sjakie is der nammentlik hillich fan oertsjûge dat in better wenfermidden liede sil ta in positive feroaring yn it hâlden en dragen fan 'e Flodders. Dat blykt lykwols net sa te wêzen. Krektoarsom, de húshâlding sleept hiel Zonnedael mei omleech nei harren nivo, in proses dat kulminearret yn 'e folsleine ferwoastging fan harren filla.
Flodder in Amerika!
Yn Flodder in Amerika! jout de wethâlder (Jurg Molenaar}, om fan 'e asosjale Flodders ôf te kommen, harren op foar in kultureel útwikselingsprojekt yn it ramt wêrfan't se nei de Feriene Steaten stjoerd wurde. Sjakie (Lou Landré) moat mei om harren te begelieden, mar hy rekket harren fuort nei oankomst al kwyt en fynt harren nea werom wylst him it ien ûngelok nei it oare oerkomt. Underwilens binne de Flodders los yn New York, dêr't se binnen de koartste kearen de hiele stêd op stelten sette, om úteinlik as persona non grata de Feriene Steaten útset te wurden en werom te kearen nei Zonnedael.
Flodder in Amerika! waard wer regissearre troch Dick Maas nei in senario fan himsels. De film gie op 3 july 1992 yn premiêre, en waard makke tsjin in budget fan ƒ12 miljoen. Yn 'e Nederlânske bioskopen waard de film besjoen troch krapoan 1,5 miljoen minsken.
Flodder 3
Flodder 3 is eins gjin ferfolch op 'e oare beide films, mar mear in fuortsetting fan 'e tillefyzjesearje. De film waard wer regissearre troch Dick Maas, diskear nei in senario fan himsels en Wijo Koek, dat eins bestie út in gearfoeging fan 'e skripten foar trije ôfleverings út 'e tillefyzjesearje. De film gie op 29 juny 1995 yn premiêre, en waard makke tsjin in budget fan $7,5 miljoen. Flodder 3 stiet ek wol bekend as Flodder Forever of Flodder: The Final Story.
Flodder (tillefyzjesearje)
Flodder is in Nederlânske komeedzjesearje dy't basearre wie op 'e earste film, mar wêrfan't de ferhalen los steane fan dy film. De searje waard makke troch tillefyzjestudio First Floor Features fan Dick Maas en Laurens Geels, mei yn 'e haadrollen, krekt as yn 'e earste beide films, Nelly Frijda as Ma Flodder, Tatjana Šimić as dochter Kees en Lou Landré as Sjakie. Huub Stapel en René van 't Hof, dy't yn 'e earste beide films Johnnie Flodder en soan Kees spilen, kearden net werom en waarden ferfongen troch Coen van Vrijberghe de Coningh, resp. Stefan de Walle.
Yn earste ynstânsje waarden der fan 1993 oant en mei 1995 foar Veronica trije seizoenen makke mei yn totaal 36 ôfleverings. De film Flodder 3 wie in fuortsetting fan it trêde seizoen fan 'e searje. Yn 1998 waarden nochris twa seizoenen mei 26 nije ôfleverings makke, sadat it totaal op 62 ôfleverings fan elts 25 minuten kaam. Flodder de tillefyzjesearje wie in grut kommersjeel súkses, en anno 2021 wurde noch altyd werhellings fan 'e rige útstjoerd op sawol de Nederlânske as de Belgyske tillefyzje.
Strips
Yn it ramt fan 'e Flodder-franchise waarden ek twa stripboeken útbrocht mei nije, oarspronklike ferhalen skreaun troch Dick Maas en Wijo Koek. Dat wiene Het Mysterie van de Dode Blondjes út 2015 en Dochter Kees en de Opgewonden Standjes út 2017. Dêrnjonken ferskynde yn 1992 ek in stripbewurking fan 'e film Flodder in Amerika!