cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Todd McCarthy
Karriêre
Yn 1991 joech McCarthy him as filmkritikus wer by it tydskrift Variety, dêr't er bleau oan maart 2010, doe't er dêre it langst tsjinjende stêflid wie. Nei't er in healjier foar IndieWire skeaun hie, waard er yn oktober 2010 op 'e nij oannommen troch The Hollywood Reporter, as haadfilmkritikus ûnder Janice Min. Yn april 2020 ferlear er dy baan, wêrnei't er letter dat jiers geregeldwei begûn te skriuwen foar Deadline Hollywood.
Blurred Lines
Blurred Lines ("Ferdizene Grinzen") is in liet dat op 26 maart 2013 as single útbrocht waard yn in útfiering troch de Amerikaanske sjonger Robin Thicke, mei meiwurking fan 'e sjongers T.I. en Pharrell Williams. It makke ek diel út fan Thicke syn album mei deselde namme. Blurred Lines waard fierhinne skreaun troch Pharrell Williams yn 2012, dy't him dêrby nei eigen sizzen ynspirearje liet troch it nûmer Got to Give It Up, fan Marvin Gaye, út 1977, al hold Thicke letter yn in fraachpetear mei it parseburo Reuters út dat hysels ek in wichtich oandiel yn it skriuwen fan it liet hân hie. Blurred Lines, dat in mjuks fan R&B, dance-pop en funk is, waard produsearre troch Pharrell Williams foar platemaatskippij Star Trak Recordings.
Tekst en Fideoklip
De fideoklip dy't foar Blurred Lines makke waard ûnder rezjy fan Diane Martel soarge foar grutte kontroverse trochdat der behalven Thicke en de oare beide muzikanten ek trije modellen yn te sjen wiene, Emily Ratajkowski, Jessi M'Bengue en Elle Evans, dy't topless omdûnsen. Dêrnjonken waard ek in twadde, sinsurearre ferzje makke, wêryn't de froulju wol oanklaaid wiene. De orizjinele ferzje waard op in stuit ferwidere fan YouTube om't de gedrachsregels oangeande neakenens dy't dy webside hantearret, dertroch oantaast wurde soene. Letter waard de fideoklip wol wer talitten, mar sûnt is men ferplichte om yn te loggen om dizze fideoklip te sjen (sa soe jins leeftyd checkt wurde kinne, mar men kin fansels wol fan alles ynfolje, en YouTube hat de middels noch it rjocht om 'e wierheid dêrfan nei te gean).
Benammen troch de fideoklip, mar ek troch de tekst fan it liet, dy't frou-ûnfreonlik wêze soe en date rape oanmoedigje soe, stiek der in stoarm fan protest op doe't Blurred Lines útkaam. Benammen yn 'e Feriene Steaten is it nûmer omstriden, mar ek yn Grut-Brittanje, dêr't it ferbean is op universiteiten en oare ûnderwiisynstellings. Wat de tekst oangie, wie steen des aanstoots fral it faak werhelle I know you want it ("Ik wit datst it hawwe wolst" – wêrby't "it" fansels foar seksuële omgong stiet). Soks soe froulju ta objekt meitsje en harren har frije kar ûntnimme. Resinsinte Jennifer Lai, fan it muzyktydskrift Slate skreau dêroer dat der dúdlik guon frou-ûnfreonlike eleminten yn it liet sitte, "mar neat oan 'Ik wit datst it hawwe wolst' seit fan 'Ik wit datst it hawwe wolst en ik sil dy twinge om it te nimmen' [...] Ja, 'Ik wit datst it hawwe wolst' kin de tekst fan in ferkrêfter wêze, mar itselde kin sein wurde fan 'Hast sin om jûn nei de bioskoop te gean?' "
Resultaten
Nettsjinsteande alle krityk (of miskien wol krekt dêrtroch) wie Blurred Lines in ûnbidich súkses, dat it earste plak op 'e hitlisten helle yn Austraalje, Brazylje, Dútslân, Eastenryk, Fenezuëla, de Feriene Steaten, Flaanderen, Frankryk, Grut-Brittanje, Hongarije, Ierlân, Israel, Kanada, Lúksemboarch, Meksiko, Nederlân, Nij-Seelân, Poalen, Portegal, Spanje, Súd-Afrika en Switserlân. Yn 'e Feriene Steaten wie it de langstsittende nûmer 1-hit fan 2013 en fan it hiele desennium. Neitiid ûntjoech it liet him ta ien fan bêstferkeapjende singles aller tiden, mei 14,8 miljoen ferkochte eksimplaren wrâldwiid. Ek bruts it it rekôr fan it grutste radiopublyk yn 'e skiednis en waard it nominearre foar twa Grammy Awards, foar plaat fan it jier en foar bêste optreden fan in popduo of -groep. Troch syn súkses waarden fan it nûmer, mar fral fan 'e fideoklip, withoefolle parodyen makke.
Blurred Lines waard sertifisearre as: (diamant oftewol 12× platina)  (9× platina)   (platina)    (platina)   (diamant oftewol 12× platina)   (platina)   (3× platina)   (diamant oftewol 12× platina)   (4× platina)   (9× platina)   (3× platina)   (5× platina)    (2× platina)   (goud)   (2× platina)    (3× platina)
Juridysk skeel
Blurred Lines soarge foar noch mear opskuor doe't it de ynset waard fan in bitter juridysk toulûken tusken Thicke en Williams oan 'e iene kant en de erven fan Marvin Gaye en Bridgeport Music oan 'e oare kant, oer de fraach oft it liet ynbrek makke op 'e auteursrjochten fan Got to Give It Up. Yn maart 2015 besliste in Amerikaanske federale sjuery dat dat yndie sa wie, en waarden Thicke en Williams feroardiele ta it beteljen fan $7,4 miljoen oan skeafergoeding. Hoewol't Pharrell Williams tajout dat Blurred Lines in ôflaat wurk is, sprekt er tsjin dat it om plagiaat giet, sa't de útspraak fan 'e sjuery hawwe wol. De mienings fan ekspêrs wiene fuort nei de útspraak ferdield; wylst guon it dermei iens wiene, sprieken oaren fan "in gefaarlik presedint", mei't de oerienkomsten tusken Got to Give It Up en Blurred Lines neat bysûnders binne en sadwaande no in grut diel fan 'e hjoeddeiske popmuzyk as plagiaat beskôge wurde kin.
Tyrosine
Tyrosine is in (ferlike mei oare aminosoeren) relatyf grut aminosoer mei in aromatyske sydkeatling. As ien fan de tweintich natuerlik foarkommende α-aminosoeren dy’t foar aaiwytsynteze brûkt wurde, makket tyrosine diel út fan sawat elk aaiwytmolekúl yn alle foarmen fan libben. Tyrosine wurdt meast klassifisearre as in foar minske en bist net-essinsjeel aminosoer om’t it lichem (ûnder normale omstannichheden) genôch tyrosine foarmje kin út it wol essinsjele aminosoer fenylalanine.
Tyrosine is útgongsstof foar it oanmeitsjen fan in tal wichtige hormoanen en neurotransmitters, benammen dy út de kategory skyldklierhormoanen (T3 en T4) en kategolaminen (dopamine, adrenaline en noradrenaline). Ek is it de wichtichste grûnstof fan it pigmint melanine, dat ferantwurdlik is foar hier- en hûdskleur. Tyrosine spilet ek in wichtige rol by kommunikaasjeprosessen yn de sel synjaaltransduksje, bygelyks by it feroarsaakjen fan feroarings yn de sel as gefolch fan keppeling fan in hormoan oan in membraanreseptor, dan wol it regulearjen fan ensematyske aktiviteit.
Tyrosine bestiet yn twa foarmen, de enansjomeare L- en D-foarmen, wêrfan’t allinnich de L-foarm natuerlik is. Troch de oanwêzigens fan in fenolyske hydroksylgroep, is it in polêr aminosoer. Tyrosine is ek in elektrysk neutraal aminosoer. It wurdt tyrosyl neamd as dernei ferwiisd wurdt as funksjonele groep of sydkeatling.
In tekoart oan tyrosine (en syn prekursor fenylalanine) feroarsaket in tekoart oan dopamine en noradrenaline, wat ûnder oare depresje en apaty meibringt. De wurking fan tyrosinesuppleesje is ûndersocht by ûnder oare de folgjende oandwanings: depresje, stress, ûntwenningsferskynsels nei it stopjen mei kokaïne, by de sykte fan Parkinson, fenylketonury en narkolepsje, de effektiviteit derfan wurdt dêrby lang altyd net oantoand. Tyrosine wurdt as fiedingssupplemint ferkocht en wurdt regulearre yn de Warewet.
Trinitas (It Hearrenfean)
Skiednis
Yn 2011 waard útein set mei de ferbouwing en ôfbraak (foar in part) fan de besteande en eardere grifformearde Jeropaleanetsjerke ta in tsjerklik sintrum. Yn septimber 2010 waard der dêrom foar it lêst in tsjerketsjinst holden. Tagelyk waard oan it tsjerklik sintrum in grutte, nije tsjerke boud. By de feroarings bleau de 25 meter hege betonnen klokketoer stean. Op 3 juny 2012 waard de tsjerke wer yn gebrûk nommen.
Yn de tsjerke is plak foar 650 minsken. Op de galerij is nochris in útwreiding fan 80 sitplakken mooglik.
Nei de foltôging fan de nije tsjerke waarden de Krústsjerke en de Tsjerke oan de Fok troch de tsjerklike gemeente ôfstjitten en yn de ferkeap dien.
De tsjerke kin ek ferhierd wurde foar kulturele saken.
Oargel
It oargel foar de tsjerke stamt út de sletten Krústsjerke en waard yn 1959 troch de firma Reil út Heerde boud. Reil brûkte dêrby piipwurk fan it âldere oargel fan de bruorren Rohlfing út Osnabrück út 1922. It ferhûze yn 2012 nei de nije tsjerke. Tagelyk mei de ferhûzing fûn in renovaasje en in technyske ferbettering plak.
Topless
De term topless (út it Ingelsk; letterlik: "sûnder boppestikje") wurdt ornaris brûkt om oan te jaan dat in frou har boppelichem (te witten har boarsten) ûntbleate hat. Almeast wurdt dêrby ferwiist nei it sinnebaaien, yn 'e regel op in strân, dêr't soks net-eroatysk fan aard is. Dêrby giet it eins hast altyd om froulju yn bikiny, dy't it boppestikje útdien hawwe; dêrfandinne topless ("top(ke)-leas").
Yn it ferlingde hjirfan wurdt de oantsjutting topless ek wol brûkt foar alle sitewaasjes wêrby't froulju de boarsten ûntbleate hawwe. Yn guon sitewaasjes giet it dêrby om eksplisite seksualiteit, lykas yn guon bars en nachtklubs, dêr't de servearsters topless wurkje. Der binne lykwols ek in protte net-seksuële gefallen, lykas yn guon tradisjonele kultueren yn Afrika, Aazje, Oseaanje en de Amearika's, dêr't it foar froulju wizânsje is om topless te wêzen. Yn Afrika wie dit sa by in protte folken en komt it by tradisjonele plechtichheden noch altyd foar by û.m. de Sûlû en Swazy fan Súdlik Afrika. By folken lykas de Himba, fan Namybje en Angoala, dy't noch altyd amper kontakt mei de bûtenwrâld hawwe, rinne de froulju der noch eltse dei sa hinne. Yn Aazje stiene foarhinne de (legere kasten fan 'e) Malajaly fan súdlik Yndia, en ek de Tai en fral de Balinezen derom bekend, yn Oseaanje de Tahitianen en yn Noard-Amearika û.m. de Witsjita (Wichita) fan 'e súdlike Grutte Flakten. Pas nei't Westerske misjonarissen sokke gebieten berikten, waarden sokke gebrûken seksualisearre (en nei ferrin fan tiid útband). Tsjintwurdich wurdt topless-heid soms troch aktivisten oangrepen as feministysk symboal om 'e eigen seksualiteit en it selsbeskikkingsrjocht fan froulju op te easkjen, sa't de Oekraynske protestgroep FEMEN docht.
Uitzicht (Ljouwert)
Skiednis
De tsjerke waard tusken 1958 en 1963 boud as katolike tsjerke foar de yn 1964 oprjochte eastlike stedsparochy. It ûntwerp wie ôfkomstich fan de arsjitekt H.J. van Wissen. Yn juny 2002 waard besletten om twa fan de fjouwer katolike tsjerken yn Ljouwert te sluten. De Fransiskustsjerke wie ien fan de twa katolike tsjerken dy't ticht moast. De lêste mis yn de Fransiskustsjerke waard op 9 maaie 2004 holden. Letter waard de tsjerke ferkocht oan de Gearkomste fan Leauwenden.
De sân oan de noardlike muorre troch Bep Mulder út Wiuwert skildere krúsweistaasjes bleaune bewarre en ek it oargel fan de Fransiskustsjerke is noch jimmeroan yn de tsjerke oanwêzich.
Tûkdammê
Skiednis
It keningskip fan Tûkdammê begûn omtrint 660 f.Kr. It is net dúdlik oft hy de lieder fan 'e Simmearyske ynvaazje yn Lydje wie, wêrby't yn 654 f.Kr. of 652 f.Kr. (de krekte datearring is ûnwis) de Lydyske kening Gyges sneuvele en de Lydyske haadstêd Sardis plondere en fierhinne ferwoastge waard. De ierst bekende oanfallen dêr't Tûkdammê mei in beskate mjitte fan wissichheid mei yn ferbân brocht wurde kin, binne de oanfallen dy't de Simmearjers neitiid útfierden op guon Grykske koloanjes yn Ioanje.
Yn 653 f.Kr. setten de Simmearjers ûnder lieding fan Tûkdammê útein mei in ynfal yn it machtige Assyryske Ryk, dat doedestiden bestjoerd waard troch kening Asjoerbanipal. De Assyryske ynskripsjes dy't dêr gewach fan meitsje, sprekke fan Tûkdammê as de "kening fan 'e Saka en Qutium", mar se partsje him ek de titel ta fan šar Kissati, letterlik: "kening fan Kisj", dat safolle sizze woe as "kening fan 'e wrâld". Dat suggerearret dat Tûkdammê oer in mânsk ryk regearre.
Uteinlik waard Tûkdammê yn 641 f.Kr. of 640 f.Kr. ferslein en deade, mar it is ûnbekend troch wa. De Grykske histoarikus Strabo suggerearret dat de Skytyske kening Madys de ferantwurdlike wie. De ynskripsjes fan Asjoerbanipal hâlde it derop dat Tûkdammê troch de god Mardûk ferslein waard. Dat kin betsjutte dat Asjoerbanipal tankber wie foar syn oerwinning en dy oan Mardûk opdroech, mar it is ek mooglik dat it betsjut dat it net Asjoerbanipal wie dy't Tûkdammê fersloech, mar eat of immen fan bûten it Assyryske Ryk; dat soe dan Mardys wêze kinne.
Identifikaasje as Fraortes
Tûkdammê waard opfolge troch syn soan Sandachsjatra. Dyselde waard troch de Dútske oriïntalist Fritz Hommel (1854-1936) identifisearre mei de Medyske kening Syaksares. Dat soe betsjutte dat Tugdammê eins de Medyske kening Fraortes wie. Dy identifikaasje is tige omstriden.
Bûzeman (mytysk wêzen)
In bûzeman, tsjintwurdich miskien bekender ûnder de hollanistyske ynterferinsje boeman, is in mytysk wêzen dat troch folwoeksenen brûkt wurdt om bern bang te meitsjen sadat se dwaan sille wat harren hjitten wurdt. It Fryske wurd "bûzeman" is besibbe oan it Nederlânske boeman, it Dútske Butzemann, it Noarske busemann en it Deenske bøhmand of bussemand.
In bûzeman hat gjin fêststeande uterlike karakteristiken, hoewol't sa'n wêzen oer it algemien foarsteld wurdt as manlik (sa't yn 'e namme besletten leit), mei in rûchwei minsklik lichem. In bûzeman kin in spesifike misdraging fan bern bestraffe, of alderhanne oerhearrich hâlden en dragen, ôfhinklik fan wêr't ferlet fan is. It gebrûk fan 'e bûzeman as berneskrik wie benammen bedoeld om hearrigens oan opleine regels ôf te twingen as der gjin folwoeksenen yn 'e buert wiene om 'e bern yn 'e rekken te hâlden. Der waard dan bygelyks sein dat de bûzeman bern opfrette soe dy't te ticht by in sleat of in saad kamen, sadat bern dêr út 'e buert bleaune en net ferdrinke soene.
Spesifike uterlike skaaimerken fan 'e bûzeman wurde yn guon folkloristyske kennis of folksferhalen wol jûn, mar steane altyd allinne mar regionaal fêst. Sa wurdt de Dútske Butzemann gauris foarsteld as in soarte fan demoanyske kabouter. Der schwarze Mann is in spesifyk soarte fan Dútske bûzeman, dy't him ferstoppet yn tsjustere hoeken en ûnder it bêd fan bern. De bøhmand út Denemark hâldt ek ta ûnder bernebêden en grypt bern dy't net sliepe wolle. Yn Nederlân wurde soartgelikense ferhalen ferteld oer de boeman, dy't fjoerskerpe lange klauwen en slachtosken hawwe soe en ûnder bêden of yn kleankasten tahâlde soe.
Swimmen op de Paralympyske Simmerspullen 1980
De VIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1980 hâlden yn Arnhim en Veenendaal, Nederlân.
Manlju
{| width=60%
3x50 m Frije Slach E-F
{| width=60%
3x50 m Wikselslach 2-4
{| width=60%
3x100 m Wikselslach CP D
{| width=60%
4x100 m Frije Slach A-B
{| width=60%
4x100 m Wikselslach 1A-6
{| width=60%
4x100 m Wikselslach C
{| width=60%
Froulju
{| width=60%
3x25 m Frije Slach 1A-1C
{| width=60%
Silwa
Silwa (folút: Silwa Filmvertrieb GmbH) is in Dútske pornografyske filmstudio dy't fêstige is yn Essen, yn 'e dielsteat Noardrynlân-Westfalen, en dy't ek op beskate oare mêden aktyf is. It bedriuw waard oprjochte yn 1972, en stapte al ier, oan it begjin fan 'e jierren tachtich, oer fan wiere film op fideo. Ek by de oerstap fan VHS-fideobannen nei dvd's en cd-roms wie Silwa yn 'e Jeropeeske pornoyndustry ien fan 'e pioniers. Behalven pornografyske films jout Silwa ek pornoblêden út. Sa naam it mids jierren njoggentich de measte papierrene publikaasjes oer fan 'e Deenske Color Climax Corporation, lykas Color Climax en Rodox, dy't it ûnder deselde titels fuortsette. Hjoed de dei is Silwa de grutste produsint fan pornografy yn it Dútske taalgebiet, en ien fan 'e grutsten fan Jeropa.
Dochterûndernimmings
Silwa hat in stikmannich ymprints en dochterûndernimmings, dy't (foar in part) operearje as (semy-)selsstannige bedriuwen.
Preeti en Priya Young
Preeti en Priya Young (Epsom (Ingelân), 19 febrewaris 1989) binne in Britske twilling fan mingd etnysk komôf. Hja setten omtrint 2012 útein mei in karriêre as neakenmodellen en webcamgirls, en wurkje frijwol altyd tegearre.
Libben en karriêre
De susters Preeti en Priya Young waarden yn 1989 berne yn it Ingelske Epsom. Hja binne in ienaaiïge twilling fan mingd etnysk komôf. Harren heit is in Ier, wylst harren mem fan Yndiaaske ôfstamming is. Omtrint 2012, doe't se 23 jier wiene, setten Preeti en Priya útein mei in karriêre as neakenmodellen, wêrby't se frijwol altyd tegearre wurkje en benammen foar harren eigen webside, OfficialPreetiAndPriya.com, posearje. Dêrnjonken binne se ek wol foar oare Britske websiden op it mêd fan neakenfotografy yn 't spier, lykas Born2Tease.net, BabeStation.com en NakedGlamour.com. Fierders hawwe de twillingsusters ek as webcamgirls wurke, û.m. foar TelephoneModels.com.
Lichemsskaaimerken
Preeti en Priya Young binne in ienaaiïge twilling fan mingd blank en Súdaziatysk ras, mei brune eagen en (fan natuere) swart hier. Neffens harren offisjele opjefte binne se 1.70 m lang, mei in gewicht fan 58 kg, en kupmaat 32FF, dêr't se (allebeide) in boarstfergruttingsoperaasje foar ûndergien hawwe. Hja hawwe behalven piercings troch de earlellen ek elts in nâlpiercing. Tatoeaazjes, û.m. florals en teksten yn it Devanāgarī-skrift (dêr't û.m. it Hindy yn skreaun wurdt), hat Preeti op har lofterûnderearm en har ûnderrêch, en Priya op har rjochterûnderearm, ûnderrêch, rjochterskouder en lofterboppe-earm.
Pieter Heerma
Pieter Enneüs Heerma (Amsterdam, 5 augustus 1977) is in Nederlânsk politikus en earder parsefoarljochter fan de CDA-fraksje.
Libben en wurk
Pieter Heerma is de soan fan âld-Keamerlid en fraksjefoarsitter Enneüs Heerma. Hy studearre politikology oan de Frije Universiteit yn Amsterdam. Heerma wie kampanjelieder foar it CDA yn de oanrin nei de Twadde Keamerferkiezingen 2012. Hy stie op it alfde plak fan de op CDA-kandidatelist. Op 20 septimber 2012 waard die beëdige as Twadde Keamerlid. Heerma is wurdfierder sosjale saken.
Op 21 maaie 2019 folge Heerma Sybrand van Haersma Buma op as fraksjefoarsitter fan it CDA yn de Twadde Keamer. Nei de ferkiezingen yn maart 2021 waard er opfolge troch Wopke Hoekstra.
Ear't er Keamerlid waard, wie er manager by Soarchfersekerder De Friesland.
When Lust Evokes the Curse (album)
When Lust Evokes the Curse is it debútalbum fan Autumn. It album waard opnommen yn de Kingsway studio yn Doetinchem en waard op 24 juny 2002 útbrocht. In grut part fan de nûmmers binne ynspirearre op it gedicht The Lady of Shalott fan Alfred Tennyson út 1833.
Utset
thumb|In famke ynspektearret har útset, troch [[Poul Friis Nybo, om 1900]] In útset of útsetsel is in folsleine tarissing fan klean, bêdrêding, húshâldlinnenguod (lykas handoeken, waskhantsjes, skûteldoeken, ensfh.) diggelguod, itensark en oare húshâldlike saken, dy't gearsparre of op in oare wize gearbrocht is troch in jonge frou foar har trouwen. Foarhinne, doe't famkes al op jonge jierren oan sa'n útset begûnen te wurkjen, makke it ornaris diel út fan in breidsskat, mar tsjintwurdich stiet dit ferskynsel op himsels. Soms wurdt de term útset ek mei in beskaat doel spesifisearre, lykas by 'kokenútset' of 'babyútset'.
Mar fan de Wâlden
De Mar fan de Wâlden (Ingelsk: Lake of the Woods; Frânsk: Lac des Bois), is in grut binnenwetter yn it eastlike diel fan it Noardamerikaanske kontinint, fuort bewesten de Grutte Marren. It leit persiis op 'e grins fan 'e Amerikaanske steat Minnesota en de Kanadeeske provinsjes Ontario en Manitoba. It grutste part fan 'e Mar fan 'e Wâlden wurdt omjûn troch Ontariaanske grûngebiet, wylst Manitoba yn 'e súdwestlike hoeke in lyts stikje kustline hat. Minnesota omfettet de súdlike kust fan 'e mar, plus in lyts stikje lân oan 'e westkust dat troch Manitobaansk grûngebiet fan 'e rest fan Minnesota ôfsnien wurdt. Dat stikje lân stiet bekend as de Noardwestlike Hoeke (Northwest Angle), en it is it noardlikst leine diel fan 'e legere 48 steaten fan 'e Feriene Steaten.
De Mar fan 'e Wâlden hat in oerflak fan likernôch 4.349 km², mei it djipste punt op 64 m ûnder it wetteroerflak. Op it langste punt mjit de mar 109 km (fan noard nei súd) en op it breedste punt 95 km (fan west nei east). De Mar fan 'e Wâlden wurdt benammentlik fieden troch de rivier de Rainy, en wetteret ôf fia de rivier de Winnipeg nei de Winnipegmar, en dêrwei troch de rivier de Nelson, dy't úteinlik útmûnet yn 'e Hudsonbaai. De ekonomy fan 'e omlizzende krite draait benammentlik op toerisme, mei't de Mar fan 'e Wâlden in sintrum fan ferdivedaasje is, dêr't minsken komme om te boatsjefarren, wettersporten, kampearjen en angeljen. Der is sels in strân om op te sinnebaaien.
Der lizze mear as 14.552 ûnderskate eilantsjes yn 'e Mar fan 'e Wâlden, wêrfan't de measten net yn kultuer brocht binne en tsjinje as nêstgebiet foar û.m. de dwerchwilster en de Amerikaanske wite pilekaan. Ek nestelje der hûnderten pearkes see-earnen oan 'e mar. De kust is tige bochtich en krinkeljend, en sadwaande soe it wetter de langste kustline (al mei al 105.000 km) hawwe fan alle Kanadeeske marren, as de mar net foar in diel op Amerikaansk grûngebiet lei. It grutste stik lân yn 'e mar is it 32 km lange en 16 km brede Aulneau-skiereilân, dat fan 'e eastkust, yn Ontario, safier útstekt nei it westen dat it de mar suver midstwa spjalt.
Baukje Galama
B.A.H. (Baukje) Galama (Haskerdiken, 19 jannewaris 1957) is in Nederlânsk politika.
As wethâlder út namme fan de VVD folge se Wim Plekkenpol op. Doe't Galama, twongen troch in ferkiezingsnederlaach, as wethâlder ophâlde moast waard se opfolge troch deselde Plekkenpol, dy't oars ek sportsjoernalist is.
Dêrnei is hja ek lid west fan de provinsjele steaten fan Fryslân.
Op 1 july 2005 waard Galema boargemaster fan Flylân en fan 1 septimber 2009 ôf oan is se boargemaster fan Stedskanaal. Yn febreawris 2018 besleat se om dien te freegjen as boargemaster fan Stedskanaal om reden fan sûnens. Foarôfgeand oan har ûntslach wie se yn konflikt kaam mei leden fan de gemeentried. Froukje de Jonge is dêr mei yngong fan 1 septimber 2018 beneamd ta waarnimmend boargemaster.
FBI
De FBI, folút: Federal Bureau of Investigation ("Federaal Buro fan Undersyk" of "Federaal Undersyksburo"), is in Amerikaanske oerheidstsjinst ressortearjend ûnder it Amerikaanske Ministearje fan Justysje. Dizze ynstânsje fungearret as in nasjonale (federale) resjerzje, en teffens as in feilichheidstsjinst op it mêd fan kontraspionaazje, mei foech binnen de lânsgrinzen fan 'e Feriene Steaten. De FBI waard oprjochte yn 1908 en krige syn hjoeddeistige namme en organisatoaryske foarm yn 1935. It haadkertier stiet yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., mar in grut part fan 'e mear spesjalisearre ûnderdielen binne fêstige yn Quantico, yn 'e steat Firginia. Yn 2013 hie de tsjinst krapoan 36.000 wurknimmers, mei dêrûnder hast 14.000 beëdige aginten.
Skiednis
De moard op 'e Amerikaanske presidint William McKinley, yn 1901, makke pynlik dúdlik dat de Feriene Steaten behoef hiene oan in nasjonale resjerzjetsjinst. Yn 't earstoan waarden doe foar dat wurk spesjaal aginten fan 'e Secret Service ynset, mar dy tsjinst foel ûnder it Ministearje fan Finânsjes, en yn maaie 1908 lei it Kongres it near op brûken fan it budget fan dat ministearje foar taken dy't dúdlik net ûnder it foech fan Finânsjes foelen. Dêrop rjochte de doetiidske minister fan Justysje, Charles Joseph Bonaparte, op oantrún fan presidint Theodore Roosevelt, op 26 july 1908 it Bureau of Investigation (BOI) op. Yn 1932 waard dat omneamd ta it United States Bureau of Investigation (USBI), yn 1933 waard it gearfoege mei it Bureau of Prohibition ta de Division of Investigation (DOI), en yn 1935 waard it úteinlik in selsstannige tûke fan it Ministearje fan Justysje, en krige it syn hjoeddeiske namme FBI.
Fierwei de wichtichste en ynfloedrykste direkteur fan 'e FBI wie J. Edgar Hoover, dy't krapoan in heale iuw, fan 1924 oant syn dea yn 1972, oan it haad fan 'e tsjinst stie. (Nei syn dea waard de termyn fan in FBI-direkteur beheind ta tsien jier.) Ien fan Hoover syn grutste fertsjinsten wie de oprjochting fan it Scientific Crime Detection Laboratory, better bekend as it FBI-laboratoarium, yn 1932. Under Hoover wie de FBI yn 'e tweintiger jierren fierhinne besteld mei it ôftwingen fan 'e Drûchlizzing en it oppakken fan etanolsmokkelders, wylst de tritiger jierren fierhinne yn it teken stiene fan 'e bestriding fan in stikmannich beruchte kriminelen, lykas John Dillinger, Baby Face Nelson, Ma Baker en Machine Gun Kelly. Ek hie de tsjinst yn dy beide desennia in krúsjale rol by it weromkringen fan 'e maatskiplike ynfloed fan 'e rasistyske Ku Klux Klan (KKK).
Yn 'e fjirtiger jierren (en trochrinnend oant de santiger jierren) wie de FBI ek djip behelle yn it ûndersyk nei spionaazje yn 'e Feriene Steaten. Under de Twadde Wrâldoarloch waarden acht nazy-aginten pakt (wêrfan't seis terjochtsteld waarden), en ûnder de Kâlde Oarloch wie de FBI mei de Britske geheime tsjinst belutsen by it brekken fan 'e koades fan 'e diplomatike en feilichheidstsjinsten fan 'e Sovjet-Uny (in projekt wêrfan't Hoover oant 1952 "fergeat" de Amerikaanske bûtenlânske feilichheidstsjinst CIA oer yn te ljochtsjen). De ûntmaskering fan Sovjet-spionnen yn 'e Feriene Steaten, lykas Rudolf Abel, yn 1957, bea Hoover in ferlechje om syn libbenslange obsesje mei linkse Amerikanen út te túljen yn in langjierrich ûndersyk nei û.o. de Amerikaanske Kommunistyske Partij (CPUSA) en de fakbûnen.
Yn 'e sechstiger jierren rekken Hoover-en-dy derfan oertsjûge dat de Amerikaanske Boargerrjochtebeweging in troch de Sovjet-Uny ynstigearre rebûlje wie en dat de lieders fan 'e beweging, lykas Martin Luther King, temûk konneksjes mei kommunisten hiene en harren beweging as dekmantel brûkten foar anty-Amerikaanske aktiviteiten yn it ramt fan 'e Kâlde Oarloch. Sadwaande waard der in ûndersyk nei King en oare boargerrjochtelieders ynsteld. Yn 1991 publisearre de Washington Post-sjoernalist Carl Rowan syn memoires, wêryn't er úthold dat de tsjinwurking fan King troch de FBI safier gie, dat de tsjinst King teminsten ienris in anonime brief stjoerd hie wêryn't er oanfitere waard om himsels tekoart te dwaan. Nei't yn maart 1971 ynbrutsen wie yn in FBI-kantoar yn Media, yn 'e steat Pennsylvania, stjoerden de dieders de geheime dossiers dy't se dêrby bútmakke hiene oan in grut tal kranten ta. Op dy manear kaam foar it earst de negative rol fan 'e FBI foar de Boargerrjochtebeweging oer oan it ljocht, wat ta in grut skandaal late.
Produktiver wie de striid dy't de FBI yn 'e fyftiger en sechstiger oanbûn tsjin 'e organisearre misdie (de maffia). Dêrtroch waard in grut tal misdiesyndikaten, wêrûnder dy fan 'e bekende maffiosy Sam Giancana, John Gotti en Santo Trafficante jr., grutte slaggen tabrocht, sanet alhiel ûnder fuotten helle. Teffens waarden de grutte Amerikaanske fakbûnen oanpakt, dy't gauris nauwe bannen mei de maffia ûnderholden. De berucht fakbûnsbaas Jimmy Hoffa draaide bygelyks foar jierren it tichthûs yn. Om soks te berikken, makke de FBI doedestiden gebrûk fan ynformanten, wat mear as ienris folslein misrûn. Yn maart 1965 stie de tsjinst ta, om ien fan dy weardefolle ynformanten te beskermjen, dat fjouwer ûnskuldige manlju foar de moard op Edward "Teddy" Deegan yn 'e finzenis kamen. Ien krige libbenslang en de oaren waarden feroardiele ta de deastraf, dy't letter omset waard yn libbenslang. Yn july 2007 waard de FBI sadwaande troch in Amerikaanske rjochter feroardiele ta it beteljen fan $100 miljoen oan 'e oangeande fjouwer manlju, by wize fan skeafergoeding foar de tritich jier dy't se efter de traaljes trochbrocht hiene.
Nei de ein fan 'e Kâlde Oarloch, yn 1989, en it útinoar fallen fan 'e Sovjet-Uny, yn 1991, wie kontraspionaazje as taak gjin prioriteit mear, en lei de FBI him wer mear ta op wetshanthavening. Dêrta hearde ek it ûndersyk yn saken oangeande terrorisme, lykas de Bomoanslach op it World Trade Center, yn 1993, de Bomoanslach yn Oklahoma City, yn 1995, en de Bomoanslach yn it Centennial Olympic Park yn Atlanta, ûnder de Olympyske Simmerspullen fan 1996. Ek pakte de FBI yn 1996 de al tsientallen jierren sochte Unabomber op. Krityk krige de tsjinst op syn gewelddiedich fanwegen kommen by de belegerings fan militante sekteleden yn Ruby Ridge, yn Idaho, yn 1992, en yn it Teksaanske Waco, yn 1993.
Nei 9/11, yn 2001, krigen de FBI en de oare Amerikaanske feilichheidstsjinsten in stoartfloed oan krityk oer har hinne om't se de oanslaggen op it World Trade Center, yn New York, en it Pentagon, by Washington, D.C., net foarkommen hiene. Neffens it úteinlike rapport fan 'e 9/11-Kommisje hiene sawol de FBI as de CIA hiel wat stekken falle litten en wiene de Feriene Steaten troch net ien fan beide tsjinsten "goed tsjinne." Dêrnjonken joech de kommisje in grut tal oanbefellings oer hoe't sok falen yn 'e takomst foar te kommen wêze soe, wêrfan't de measten mei organisatoaryske saken fan dwaan hiene. De FBI naam it meastepart fan dy oanrekommandaasjes oer en fierde de dêryn útstelde herfoarmings troch.
Foech
De FBI hat wetlik foech om ûndersyk te dwaan nei mear as 200 kategoryen fan federale misdriuwen yn 'e Feriene Steaten. Njonken kontraspionaazje giet it dêrby fral om "gewoane" wetshanthavening. Op dat mêd hat de FBI rûchwei foech as it de bestriding fan 'e organisearre misdie oangiet, of as it saken oanbelanget dy't yn mear as ien Amerikaanske steat spylje. Dêrnjonken dielt de FBI mei de Drug Enforcement Administration (DEA) de ferantwurdlikheid foar de bestriding fan 'e smokkel fan en hannel yn drugs.
Under de Major Crimes Act is de FBI fierders ek de oerheidsynstânsje dy't ûndersyk docht nei misdriuwen bedreaun yn 'e krapoan 200 reservaten fan 'e 565 federaal erkende Yndiaanske stammen yn 'e Feriene Steaten, mei't dy as soevereine naasjes beskôge wurde dy't net ûnder de ôfsûnderlike steaten falle. Op dit mêd dielt de FBI syn foech mei it Kantoar fan Justysjetsjinsten fan it Buro fan Yndiaanske Saken (BIA-OJS), dat ûnder it Amerikaanske Ministearje fan Binnenlânske Saken ressortearret. Wetshanthavening yn reservaten wurdt lykwols net ta de prioriteiten fan 'e FBI rekkene.
Yn 2012 waarden dy prioriteiten sa formulearre:
Organisaasje
It haadkertier fan 'e FBI is it J. Edgar Hoover Building, yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C., al binne de FBI-akademy en in grut part fan 'e spesjalistyske ûnderdielen fan 'e tsjinst fêstige yn Quantico, yn 'e steat Firginia, en de data campus (sis mar de FBI-kompjûters) yn Clarksburg, ek yn Firginia. De FBI hat 56 "fjildkantoaren" yn Amerikaanske grutte stêden, en dêropta mear as 400 saneamde fêste agintskippen (resident agencies) yn lytsere stêden troch it hiele lân hinne. Fierders meitsje nochris mear as 50 ynternasjonale kantoaren fan 'e FBI (dy't legal attachés neamd wurde) diel út fan Amerikaanske ambassades en konsulaten yn it bûtenlân.
Yn 2013 hie de FBI likernôch 35.900 wurknimmers, wêrfan't 13.900 beëdige aginten wiene en de oare 22.000 wittenskippers fan it FBI-laboratoarium, taalspesjalisten, data-analisten, kompjûterekspêrs, administratyf meiwurkers, skjinmakkers ensfh. It budget fan 'e tsjinst wie yn 2012 $8,1 miljard. Oan it haad fan 'e FBI stiet de direkteur (director), dy't oansteld wurdt troch de Amerikaanske presidint mei goedkarring fan it Kongres. De direkteur wurdt bystien troch in adjunkt-direkteur (deputy director) en in mei-direkteur (associate director). Kwa opbou is de FBI ferdield yn fiif ôfdielings, mei dêrboppe it Kantoar fan 'e Direkteur (Office of the Director), dêr't de measte administrative funksjes ûnder falle. Oan it haad fan eltse ôfdieling stiet in útfierend assistint-direkteur (executive assistent director). De fiif ôfdielings binne: Dizze ôfdielings binne fierder ferdield yn ûnderôfdielings, dy't laat wurde troch in assistint-direkteur (assistent director), en de ûnderôfdielings besteane wer út ûnderskate seksjes, mei in seksjesjef (section chief) oan it haad.
Bizonsprong
In bizonsprong (Ingelsk: buffalo jump) is in klif by in ôfgrûn op 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika, dêr't Yndianen foarhinne keppels bizons (buffalo) oerhinne dreaune by wize fan jachtmetoade. De bredere term wyldsprong (Ingelsk: game jump) wurdt ek wol brûkt foar kliffen dêr't op gelikense wize op oarsoartige bisten jage waard, lykas op rindieren.
Jagers te foet of te hynder dreaune by dizze jachtmetoade in keppel bizons op ta in panikerige flecht, en laten dy nei in klif ta. As se dêr ienris wiene, koene de bisten troch harren mienskiplike faasje net mear op 'e tiid stilhâlde, en draafde de hiele keppel de ôfgrûn yn. By de fal rekken in protte fan 'e bizons daliks al dea trochdat se op 'e rotsen tepletter foelen, en de oaren brieken yn 'e regel de poaten, sadat se maklike proai wiene foar de rest fan 'e Yndianen, dy't op in ôfstantsje ûnder oan it klif mei spearen wachten om 'e se ôf te meitsjen. Fan 'e deade bisten gie suver neat ferlern. It fleis waard opiten en wat net daliks iten wurde koe, waard goedholden troch der pemmican fan te meitsjen. De hûd waarden brûkt om klean en tinten fan te meitsjen, de bonken waard ark en reau fan makke, de pizen koe men brûke as bôgestring, de hoeven makke men lym fan en de harsens waarden brûkt foar it loaien fan 'e hûden.
Dizze jachtmetoade wie in barren dêr't de hiele Yndiaanske mienskip, ek de froulju en bern, oan meidwaan koe. Argeologyske fynsten wize út dat it teminsten 12.000 jier lyn al dien waard en rûnom yn gebrûk bleau oant likernôch 1500 (n.Kr.). Troch de yntroduksje fan it hynder krigen de jagers doe sels gruttere faasje en koene se in flechtsjende bizonkeppel op it hynder byhâlde om dravendewei mei pylk en bôge en letter mei it gewear eksimplaren ôf te sjitten. Dêrtroch hie men fan dy tiid ôf minder ferlet fan bizonsprongen, en stoar dy wize fan jeien stadichoan út.
It wie net maklik om in bizonkeppel de goede kant út te driuwen, en alhielendal net as men sels te foet wie en de keppel op folle faasje by lange nei net byhâlde koe. Dêr wie wiidweidige planning mei muoid en net in bytsje lok. Sa moasten de earste dravers de keppel kjel meitsje en yn 'e goede rjochting ta in stampêde bringe, wêrby't se ûnderweis as in soarte fan estafette hieltyd wer ferfongen waarden troch oare dravers dy't yn it lange gers ferskûle leine, en dy't der foar soargje moasten dat de keppel op folle faasje bleau en net fansiden ôfbûgde. Iere blanke ûntdekkingsreizgers skreaune dat de Yndianen leauden dat der út noch yn gjin bizon ûntsnappe mocht; as dat barde soene oare bizons oer dizze jachtmetoade oan 'e weet komme, wat it helte dreger meitsje soe om tenei noch bizons oer in klif te driuwen.
Bizonsprongen ken men gauris werom oan rotsbultsjes, dy't foar de driuwers oanjoegen wêr't se de bizons krekt lâns jeie moasten. It binne plakken fan grut argeologysk belang, mei't it ferwurkjen fan al it fleis lange tiid yn beslach nimme koe, en de Yndianen sadwaande deunby sokke plakken harren kamp opsloegen en der geregeldwei weromkearden. Bizonsprongen hawwe op dy wize bydroegen oan wat bekend is oer it iten, de klean en de tinten fan 'e iere Flakte-Yndianen. Hoewol't de Amerikaanske ûntdekkingsreizger Merriweather Lewis, ien fan 'e lieders fan 'e ferneamde Ekspedysje fan Lewis en Clark, út 1804-1806, it proses fan it jeien mei in bizonsprong oant yn detail beskreau, wie hysels noch, foarsafier bekend, lykfol hokker blanke ek, ea tsjûge fan sa'n jachtpartij.
Neoplatonisme
It neoplatonisme is in wiisgearich stelsel út de lette âldheid (3e-6e iuw nei Kr.) dêr't fergeastliking en ferynderliking in grutte rol yn spilet. De filosofy is mar diels basearre op ideeën fan Plato, it oare part is beynfloede troch filosofen as Aristoteles en op de Stoa.
Gouden Gids
Yn in protte lannen besteane soartgelikense gidsen mei soartgelikense nammen, lykas de Gouden Gids yn Flaanderen, de Pages d'Or ("Gouden Siden") yn Walloanje, de Pages Jaunes ("Giele Siden") yn Frankryk, de Gelbe Seiten ("Giele Siden") yn Dútslân en Eastenryk, en de Yellow Pages ("Giele Siden") yn 'e Feriene Steaten, Kanada, it Feriene Keninkryk en Austraalje. Dy nammen binne ôflaat fan it feit dat de kontaktgegevens fan kommersjele bedriuwen op giel papier printe wurdt, wylst foar de adressen en tillefoannûmers fan net-kommersjele organisaasjes wyt papier brûkt is.
Skiednis
Yn Nederlân ferskynde de Gouden Gids yn 1965 foar it earst by Utjouwerij Hiber, ûnder de namme fan 'e Gele Gids. Fia de slachsin Gele Gids… Gouden Gids! waard dy titel jierren letter stadichoan feroare yn 'e hjoeddeistige namme. It boek waard yn Nederlân publisearre yn 26 ferskillende ferzjes, dy't allegear rjochte wiene op in beskate regio of stêdekloft en dêr't fergees hûs-oan-hûs ferspraat waarden. Fan 'e njoggentiger jierren oant 2005 wie de Gouden Gids ek op cd-rom beskikber. Fanôf 2004 koene ek kontaktgegevens fan partikulieren yn 'e Gouden Gids opnommen wurde. Dat diel fan 'e gids waard de Nationale Telefoongids, of ek wol de Witte Gids neamd, mar it wie fan 2006 ôf inkeld noch op it ynternet te rieplachtsjen.
Yn 2005 naam VNU de World Directories oer fan ITT, wêrnei't dy ymprint yn 2007 omneamd waard ta Truvo. De Nederlânske difyzje fan Truvo waard yn 2008 ferkocht oan European Directories, de útjouwer fan û.m. De Telefoongids, de grutte konkurrint fan 'e Gouden Gids. Dêrnei waard de Gouden Gids ûnderdiel fan De Telefoongids. Yn 2018 waard bekend dat de papierren ferzje fan De Telefoongids net mear ferskine soe. De Gouden Gids is sadwaande no inkeld noch op it ynternet te rieplachtsjen en fia sms-service 5511.
Jakama Yndiaanske Naasje
De Jakama Yndiaanske Naasje (Ingelsk: Yakama Indian Nation), foarhinne de Jakima Yndiaanske Naasje (Ingelsk: Yakima Indian Nation), en soms de Konfederearre Stammen en Troepen fan de Jakama Yndiaanske Naasje neamd (Confederated Tribes and Bands of the Yakama Indian Nation), is in federaal erkende Yndiaanske stamme-organisaasje yn 'e Feriene Steaten. It is in politike konfederaasje fan sân ûnderskate etnyske groepen. De stamme beskikt oer in eigen Yndianereservaat yn 'e steat Washington. It haadkertier fan 'e Jakama Yndiaanske Naasje is fêstige yn 'e stêd Toppenish, oan 'e rivier de Yakima.
Skiednis
It Jakama Yndianereservaat waard yn 1855 stifte by in ferdrach dat sletten waard troch Isaac Stevens, de doetiidske gûverneur fan it Territoarium Washington, en fertsjintwurdigers fan 'e Jakama. Dêrby stiene de Yndianen krapoan 11 miljoen acres (44.500 km²) lân ôf oan it regear fan 'e Feriene Steaten. Dat late ta rebûlje, mei't in grut diel fan 'e Jakama fan miening wie dat de foaroanlju dy't it ferdrach tekene hiene, it rjocht net hiene om lân wei te jaan. Ut dat skeel kaam de Jakima-Oarloch fuort, dy't de krite fan 1855 oant 1858 yn syn greep hold. Dy oarloch waard lykwols troch de Jakama, Klikitat en harren bûnsgenoaten ferlern, wêrnei't net inkeld de Jakama, mar ek de Klikitat en in fiiftal oare stammen twongen waarden om har yn it Jakama Reservaat nei wenjen te setten.
Under it ferdrach fan 1855 beholden de Jakama, Klikitat, Wisjram en oare stammen fan it reservaat lykwols it rjocht om yn it ôfstiene gebiet te jeien, fiskjen, yn it wyld groeiende ytbere en genêskrêftige krûden te sammeljen, fee te weidzjen, wetter te heljen en harren âlde kulturele plakken te besykjen en te brûken. Histoarysk wiene de leden fan wat letter de Jakama Yndiaanske Naasje wurde soe sterk ôfhinklik fan 'e salmfiskerij yn 'e rivier de Kolumbia. Troch it ferdrach fan 1855 hearde it streamgebiet fan dy rivier lykwols net mear ta harren lân, hoewol't in sydrivier fan 'e Kolumbia, de Yakima, wol troch it reservaat streamt.
Hoewol't der earst swierrichheden ûntstiene troch it gearlibjen fan sân ferskillende etnyske groepen yn ien reservaat, hawwe de leden fan 'e stamme sûnt de ein fan 'e njoggentjinde iuw in nauwe gearwurking en in lykwicht tusken de ferskillende groepen opboud. Nei't yn 1934 ûnder it regear fan presidint Franklin D. Roosevelt de Wet op de Yndiaanske Reorganisaasje oannommen wie, waard yn 1935 de Jakama Yndiaanske Naasje oprjochte as moderne stamme-organisaasje.
Demografy
De leden fan 'e Jakama Yndiaanske Naasje binne leden fan sân ûnderskate etnyske groepen, te witten: de Jakama, Klikitat, Palûs, Walla Walla, Wanapum, Wenatsjy en Wisjram. De Jakama Yndiaanske Naasje is in politike konfederaasje wêryn't dizze folken feriene binne en dêr't se polityk troch fertsjintwurdige wurde, en de stamme genietet as sadanich federale erkenning fan it regear fan 'e Feriene Steaten. De iennichste reden foar it feit dat sân folken ien stamme-organisaasje foarmje, is dat hja yn 'e njoggentjinde iuw troch de Amerikaanske autoriteiten yn ien en itselde reservaat pleatst binne, it Jakama Yndianereservaat. Neffens gegevens út 2014 hie de Jakama Yndiaanske Naasje doe 8.870 leden.
Reservaat
De Jakama Yndiaanske Naasje hat in eigen Yndianereservaat, dat yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Washington leit, oan 'e eastkant fan it Cascades-berchtme en sa'n 40 km benoarden de grins mei Oregon. It beslacht dielen fan Yakima County en Klickitat County, en in lyts hoekje fan Lewis County. It Jakama Yndianereservaat hat in oerflak fan 5.661,6 km², wêrmei't it it op ien nei grutste reservaat fan Washington is. Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2000 wennen der doe 21.493 minsken binnen de grinzen fan it reservaat, wêrfan't 40,2% (oftewol 8.640 persoanen) Yndianen of lju fan heal-Yndiaansk komôf wiene. Dat betsjut dat 97,4% fan 'e leden fan 'e Jakama Yndiaanske Naasje yn it eigen reservaat wennet.
Bestjoer
De Jakama Yndiaanske Naasje bestiet út 14 ûnderskate stammen en troepen, dy't sûnt 1935 elts troch ien lid yn 'e moderne Stammeried fertsjintwurdige wurde. Dy Stammeried is de útfierende macht oftewol it regear fan 'e stamme. Yn 1947 waard de regel ynfierd dat de Algemiene Ried fan 'e Jakama Yndiaanske Naasje (de wetjaande macht), dy't bestiet út alle stimberjochtige leden, eltse twa jier de helte fan 'e 14 leden tellende Stammeried kiest foar in termyn fan fjouwer jier. Dit waard dien om it stammebestjoer in foarm fan kontinuïteit te jaan, wêrby't net eltse fjouwer jier alle leden yn ien kear ferfongen wurde hoegden. Alle leden fan 'e Jakama Yndiaanske Naasje wurde op har achttjinde jierdei automatysk stimberjochtige en as sadanich lid fan 'e Algemiene Ried.
Barbara den Uyl
Barbara Elisabeth (Barbara) den Uyl (Amsterdam, 1949) is in Nederlânsk filmregisseur.
Den Uyl is in dochter fan PvdA-politikus Joop den Uyl en Liesbeth den Uyl-van Vessem. Sy gie nei it gymnasium en studearre Nederlânske taal en letterkunde. Dêrnjonken folge se rezjy- en spylles oan de Teäterskoalle. Se wie ynearsten leraresse, mar nei seis sleat se har oan by it linkse filmkollektyf Amsterdamsk Stedssjoernaal. Dêr wie hja yn 't earstoan wie senariste, produksje- en rezjy-assistinte. Letter makke se har eigen films.
Den Uyl waard yn lanlik bekend mei har film In naam der wet (1991), oer de dea fan kreaker Hans Kok, dy't nominearre waard foar de filmpriis Gouden Keal.
Oergongskalinder foar 1918 (Estlân, Ruslân)
Dit is de oergongskalinder foar 1918 fan Estlân en Ruslân.
Westoverledingen
304px|thumb|Westoverledingen yn de lânkring Lier Westoverledingen is in gemeente yn de lânkring Lier yn East-Fryslân, yn it noardwesten fan de dielsteat Nedersaksen. Hy foarmet it westlike part fan de âlde Fryske goa Oerledingerlân, en wurdt yn it noarden en westen troch rivieren begrinzge. Yn it westen mei de Iems mei 18 km lang, yn it noarden oan de Leda. De gemeente leit tusken de distriktshaadstêd Lier en de stêd Papenburch yn de oanswettende lânkring Iemslân. It haadplak is Ihrhove.
Mei 21.423 ynwenners is Westoverledingen de sângrutte gemeente yn Eastfryslân. De ynwenners binne ferspraat oer likernôch 112 km². De gemeente waard yn it ramt fan de gemeentlike weryndieling yn Nedersaksen yn 1973 foarme. Sûnt dy weryndieling woeks it ynwennertal mei likernôch 5000 ynwenners.
Ekonomysk sjoen is de lânbou, en benammen de melkfeehâlderij de wichtichste rol yn de gemeente. Ek it toerisme spilet in rol. De gemeente is in forinzegemeente fan de oanbuorjende stêden Lier en Papenburch.
Ta de kulturele erfenis hearre fiif romaanske en ien goatyske tsjerke. De âldste binne de tsjerke fan Esklum en de grifformearde tsjerke fan Ihrhove út it midden fan de trettjinde iuw. Boppedat binne der twa histoaryske mûnen en in stikmannich histoaryske hûzen, wêrfan allegear Eastfryske pleatsen.
Geografy
thumb|Mûning fan de Leda yn de Iems De gemeente leit yn it uterste suden fan East-Fryslân, tusken de stêden Lier en Papenburch. Hy foarmet mei de gemeenten Rhauderfehn en Ostrhauderfehn de histoaryske Fryske goa Oerledingerlân. Westoverledingen bestiet út in grut tal feandoarpen, en oan de west- en noardkant guon lytse terp- en dykstreekdoarpen yn it poldergea by de Iems en Leda del. It feangea wurdt op in soad plakken skaaimerke troch in kûlisselânskip.
Bestjoerlike yndieling
De measte fan dy kearnen lizze op in geastrêch yn it westlike part fan de gemeente, en op it rivierklaaigebiet by de Iems en Leda del. Njonken de kearnen binne der noch lytsere doarpen Ortsteile, dy't ûnder de kearnen falle: Großwolderfeld, Völlenerkönigsfehn en Völlenerfehn.
De doarpstypen hingje fan de grûnsoarte ôf. Op it rivierklaaigebied lizze terpdoarpen, op de geatrêch lizze komdoarpen en op it feangrûn lizze streekdoarpen.
Namme
Yn de âlde Fryske lannen hie it gebiet om Auwerk hinne, dêr't de Upstalbeam wie in sintrale bestjoersfunksje. Ut it Auwerkerlân wei sjoen, wie it gebiet (oan de) oer(kant) de rivier de Leda - Oerledingerlân. Fan dat âlde Oerledingerlân foarmet de hjoeddeistige gemeente it westlike part.
Oant 1000
Mooglik rûn oer de geastrêch om 8000 f.Kr. in troch minsken gauris brûkte fuotpaad. Yn it Neolitikum en de brûnstiid wie it gebiet foar in part bewenne. Yn de omkriten fan Völlen is troch argeologysk ûndersyk de oanwêzigens fan in Sjaukyske delsetting fûn, mooglik út de earste twa iuwen fan de jiertelling. De Sjauken waarden neitiids troch de Friezen ferdreaun of assimilearre. Ut dy tiid wei komme de âldste terpen, dêr Wurten neamd.
1000 - 1400
thumb|Fryslân tusken Fly en Weser om 1300 hinne It gebiet kaam nei it ferstjerren fan Karel de Grutte yn in oan de Saksen yn lien jûne goa, Emsgau, te lizzen. De bestie út de lettere Fryske goaen Oerledingerlân, Moarmerlân, Lengenerlân en Reiderlân. Fan om 1000 hinne ôf waard mei it oanlizzen fan de earste diken úteinset. De ienigens tusken de dêroan wurkjende manlju wurdt sjoen as ien fan de oarsaken fan de oandriuw fan de lettere Fryske Frijheid. Fan 1284 oant 1566 bestie foar it lettere Leerort oer, by it gearrinnen fan de Leda en de Iems, de kommanderije Muhde (fan it Aldfryske mutha, dat "mûning" betsjut), in kommanderije fan de Johanniteroarder. Dêrnei folgen der stiftingen fan karspels, dêr't de tsjerken fan bewarre bleaun binne. It tiidrek fan bloeien duorre lykwols net lang. Yn de fjirtjinde iuw stige wrâldwiid it wetterspegel, dêr't troch oerstreamings de bewenners fierder it lân yn twongen waarden te ferhûzjen. De Sint-Marsellusfloed fan 1362 en de pest fan om 1350 hinne joegen in grutte slach.