cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carry van Bruggen
thumb|Van Bruggen troch J.D. Hendriks (om 1920) Carry van Bruggen, skriuwersnamme fan Caroline Lea de Haan (Smilde, 1 jannewaris 1881 - Laren, 16 novimber 1932) wie in Nederlânsk skriuwster. Se skreau ek ûnder pseudonym fan Justine Abbing en May. Se wie de hast ien jier âldere suster fan de Nederlânske skriuwer en jurist signifikus en politikus Jacob Israël de Haan, dy't berne waard op 31 desimber fan itselde jier.
Georg Walther
Georg Ludwig Walther (Katwyk oan See, 18 septimber 1897 - Ljouwert, 16 novimber 1959) wie in yngenieur.
Nederlânske Sprintkampioenskippen Froulju
It Nederlânsk kampioenskip sprint (meastal ôfkoarte ta NK Sprint) is in reedrydkampioenskip dat alle jierren hâlden wurdt. De earste edysje foar de manlju wie yn 1969 en sûnt 1983 riden ek de froulju in NK sprint. It toernoai wurdt meastal yn jannewaris hâlden en giet oer fjouwer ôfstannen: sawol de 500 as de 1000 meter wurdt twa kear riden.
Joos de Momper
thumb|300px|Berchlânskip
Georg Walther
Nei syn ôfstudearjen oan de TH yn Delft kaam er yn tsjinst fan de PWS yn Assen, dêrnei fan in arsjitekteburo út Coevorden yn Borger. Fan 1928 ôf wurke er by Provinsjale Wettersteat, wie haadyngenieur (1947) en haad fan de tsjinst foar de ferbettering fan kanalen Strobos - De Lemmer en Foanejacht - Harns (1952). Yn 1958 waard er haadyngenieur-direkteur fan de Provinsjale wettersteat yn Fryslân. Skreau mei Klaas Arjens Rienks Binnendiken en Slieperdiken yn Fryslân (1954) en fierder yn Friesland toen, nu en straks (1952) en It Heitelân (1954) side 168-171.
Nederlânske Sprintkampioenskippen Froulju
It toernoai wurdt meastal brûkt as kwalifikaasjetoernoai foar it WK Sprint. Kwalifikaasje foar it NK sprint kin op har beurt ûnder oare fia de Utrecht City Bokaal en de VPZ Sprintcup fertsjinne wurde.
Medaljes
Medaljeferdieling nei persoan oant en mei 2023 (top-10 klassemint):
Joos de Momper
Joos de Momper de Jonge (Antwerpen, 1564 – dêre, 5 febrewaris 1635) wie in Súd-Nederlânske keunstskilder fan lânskippen.
Libben en wurk
Joos de Momper stamme út in skildersfamylje en hy learde it fak fan syn heit Bartholomeus. Der wurdt tocht dat Joos de Momper yn de jierren 1580 in reis nei Itaalje makke hat. Hy troude yn 1590; syn trije soannen waarden ek oplieden ta keunstskilder.
Oosternieland
thumb|275px|rjochts|lizzing gemeente [[Iemsmûn]] thumb|275px|Tsjerke fan Oosternieland, súdkant (1984) Oosternieland (Grinslânsk: Nijlaand) is in lyts doarp yn de gemeente It Hegelân yn it noarden fan de provinsje Grinslân yn Nederlân. It doarp lei ûnder Roodeschool en boppe Zijldijk. It hat sa'n 155 ynwenners.
Westernieland
thumb|rjochts|300px|Lizzing gemeente De Marne thumb |Tsjerke fan Westernieland mei de skeane toe thumb |Pastory 'De Weem'
Afrikaansk
thumbnail|right|250|Yn it donkergriene gebiet wurdt troch mear as 70 persint fan de minsken Afrikaansk sprutsen, yn it ljochtgriene part is dat mear as 50 persint.
Westernieland
Westernieland (Grinslânsk: Westernijland/'t Nijland) is in lyts doarp yn de gemeente It Hegelân (oant 1 jannewaris 2019 gemeente De Marne) yn de provinsje Grinslân. It doarp hat sa'n 180 ynwenners.
Yn 1447 wurdt de Westernieland ("westlik lizzend nij lân") foar it earst neamd.
Percy Grainger
thumb|225px|Percy Aldridge Grainger (1882-1961) Percy Aldridge Grainger (Brighton, by Melbourne, 8 july 1882 – White Plains, New York, 20 febrewaris 1961) wie in yn Australysk-Amerikaanske pianist, komponist, dirigint en saksofoanist.
Westernieland
Westernieland hat in tsjerke út de 13e iuw. Yn 1717 is it doarp by de Krystfloed fuortspield. De tsjerke bleau lykwols sparre en it doarp is mear nei it easten ta op 'en nij boud, sadat de tsjerke no oan de râne fan it doarp leit. Justjes be-easten it doarp is noch in stik fan de seedyk, dy't yn 1717, foar it grutste part fuortslein is, oanwêzich. It oerbliuwsel is eigendom fan it Groninger Landschap.
Afrikaansk
Afrikaansk (eigen namme: Afrikaans) is in Westgermaanske taal, basearre op it Nederlânsk fan de 17e iuw. De taal waard pas op 8 maaie 1925 offisjeel erkend en is sadwaande de tred jongste Germaanske taal dy’t in amtlike status hat (it Faeröersk waard yn 1948 amtlik erkend en it Lúksemboarchsk yn 1984 ). It Afrikaansk wurdt it meast sprutsen yn Súd-Afrika, it is dêr ek ien fan de alve offisjele talen. Dêrnjonken is it ek in wichtige taal yn Namybje, dêr’t it as lingua franca brûkt wurdt. Yn totaal wurdt de taal troch likernôch 6,4 miljoen minsken as memmetaal brûkt.
Philippe Pétain
thumb|Philippe Pétain Henri Philippe (Philippe) Pétain, mar mear ferneamd as Maarskalk Pétain (Cauchy-à-la-Tour, 24 april 1856 - Port-Joinville, 23 july 1951) wie in Frânske soldaat en steatshaad tidens it Vichy-rezjym
Westernieland
De pastory neist de tsjerke (de Weem) is yn 1944 kabaretier Freek de Jonge berne.
Polatsk
Polatsk resp. Polotsk (Wyt-Russysk: Полацк/Polatsk of Полацак/Polatsak, Russysk: Полоцк/Polotsk) is de âldste stêd fan Wyt-Ruslân. De stêd leit yn it noarden fan it lân oan de Dvina yn de oblast Vitebsk en it is de haadstêd fan it rajon mei deselde namme. Yn de iere midsiuwen wie it plak it sintrum fan it foarstedom Polatsk, ien fan de út de Kiëvske Rûs ûntstiene trije foarstedommen, dy't de basis leine fan it hjoeddeiske Ruslân. Westlik fan Polatsk leit Navapolatsk.
Afrikaansk
Afrikaansk en Nederlânsk binne noch foar in grut part ûnderling fersteanber. Ek foar Frysk-sprekkers is it Afrikaansk goed oan te learen. De útspraak en grammatika fan it Afrikaansk is mear analytysk en ienfâldiger as oare Germaanske talen. Neist it Nederlânsk, de wurdskat fan it Afrikaansk bestiet foar 85% út Nederlânske wurden, hawwe ek in protte oare talen it Afrikaansk beynfloede, bygelyks Maleisk, Portegeesk, Frânsk, Dútsk, Ingelsk en oare Afrikaanske talen.
Philippe Pétain
Libben
By it útbrekken fan de Earste Wrâldkriich soe Pétain krekt ophâlde yn it leger. Mar fanwege de kriich waard hy promovearre ta brigadegeneraal en die er mei oan de oanfal yn Artois. Yn 1916 beneamde oerbefelhawwer Joseph Joffre him ta kommandant fan de Frânske soldaten by Ferdun. Pétain reorganisearre de befoarrieding fan it front en wie by steat de oanfal fan de Dútsers te kearen (Slach by Ferdun). Hjirtroch waard er sjoen as oerwinner fan Ferdun.
Twa wiken nei de wapenstilstân waard Pétain befoardere ta Maarskalk.
Negev
thumb|230px|De Zindelling sjoen fan it begraafplak fan [[David Ben-Gurion by Midreshet Ben Gurion.]] De Negev (of Negeb; Hebriuwsk:נֶּגֶב; Arabysk:النقب al-Naqab) is in woastyn en healwoastyn yn it suden fan Israel. De Arabieren en de lânseigen Bedûïnebefolking, tsjutte de woastyn oan mei al-Naqab. De oarsprong fan it wurd Neghebh (of yn it modern Hebriuwsk Negev) komt fan it Hebriuwske wurd foar 'drûch', 'skrok'. Yn de bibel wurdt Neghebh ek brûkt foar de wynrjochting 'súd' en 'Suderlân'.
Afrikaansk
Klassifikaasje
It Afrikaansk wurdt sjoen as in ûndertaal fan it Nederlânsk. It is klassifisearre as Yndo-Jeropeeske taal, it is ûnderdiel fan de Westgermaanske tûke fan de Germaanske talen. Afrikaansk heart tegearre mei it Nederlânsk ta de Nederfrankyske taalgroep, dat wer fan it Aldnederlânsk ôfkomt. Nederfrankyske fariëteiten wurde yn Jeropa en Nederlân, it noarden fan Belgje, Frânsk-Flaanderen yn Frankryk en it Dútske gebiet lâns de Ryn tusken Keulen en de grins mei Dútslân en Nederlân sprutsen. Bûten Jeropa wurde Nederfrankyske dialekten yn Súd-Afrika, Namybje, Suriname, Kurasau, Arûba, Bonêre, Saba, Sint-Maarten en Sint Eustaasjes sprutsen.
Heechears
In heechears is in sylskip. It waard benammen brûkt yn de Siuwske fiskerij. De namme komt foar it earst foar yn de 16e iuw as in opboeid lyts frachtskipke fan de boppe Maas en de Lek en Isel. Yn de 18e iuw wie se al ûntwikkele ta in folweardich fiskersskip.
Ulbe van Houten
Ulbe van Houten (Boksum, 23 maart 1904 - Sint-Anne, 22 maart 1974) wie in Frysk skriuwer.
Littenseradiel
Geografy
Littenseradiel lei yn it noardwesten fan Fryslân en makke diel út fan 'e Greidhoeke. De noardgrins fan 'e gemeente foel hast persiis gear mei de skieding tusken de Greidhoeke en de Bouhoeke. Littenseradiel waard yn it noarden begrinzge troch de gemeente Menameradiel, yn it noardwesten troch Frjentsjerteradiel, yn it westen en suden troch Súdwest-Fryslân en it easten troch Ljouwert. Foar 2014 hie Littenseradiel fierders yn it súdeasten in grins mei Boarnsterhim, en foar 2011 grinzge it yn it suden oan Wymbritseradiel en yn it westen oan Wûnseradiel.
Heechears
Skaaimerken
It is as type in platboaiem mei in smel flak. Kenmerkend binne fierder de rjochte foaroer hingjende stjûne, it fagde ûndjippe efterskip, de grutste djipgong lei net lykas wênst by de measte platboaiems op 1/3 fan de lingte ûnder it plak fan de mêst, mar hielendal foarlik by de oansluting fan it flak en foarstjûne. En in breed roer dat djipper gie as de efterstjûne. In bun siet der net yn.
Tsjalling Eeltsjes Halbertsma
Halbertsma waard yn 1869 ûnderwizer te Ternaard, yn 1910 gie er mei pensjoen. Foar Ternaard hie er oan skoallen yn Hollân stien. Op 3 desimber 1874 boaske er oan Baukje Gerlofs Jensma.
Platboaiem
Soarten fan frachtfeart
De skûtsjes benammen wienen it ferfiermiddel oer wetter by útstek yn de Lege Lannen en waarden foar fan alles brûkt, fan it ferfier fan terpgrûn en stront mei it Fryske skûtsje oant persoaneferfier oer de Sudersee mei feartsjinsten as it Lemster fearskip.
Heechears
Typen
Arnemuidenske hechears, Tholenske heechears, Kinderdijkske heechears, platte Duivelanners of neamd nei de werf dêr’t se boud wiene, heechearzen fan "De Klerk" of "Verras". In heechears mei in rûnboud efterskip waard Lemster heechears neamd.
Tsjalling Eeltsjes Halbertsma
Hy skreau histoaryske folksferhalen en toanielstikken (Japik Bûterblom, nei Molière, (1905); It Boerke (1905)) en sangbondels; wie komponist fan ferskate bekende Fryske lieten (û. o. Widzesang fan it sémanswiif).
Littenseradiel
Geografy
Littenseradiel hie in oerflak fan yn totaal 132,64 km², wêrfan't 130,75 km² út lân bestie en 1,89 km² út oerflaktewetter. De wichtichste ferkearsier wie de provinsjale wei N359 fan Ljouwert nei Boalsert, dy't fan noardeast nei súdwest dwers troch de gemeente rûn. It lânskip fan Littenseradiel waard bepaald troch iepen greidlân mei rûnom doarpkes en buorskippen. Dy hiene har foar in grut diel ûntjûn oan 'e iggen fan 'e eardere Middelsee, dêr't de krite yn 'e dagen fan alearen troch foarme wie. De âlde opfearten nei de Swette wiene foar in part noch yntakt en hjir en dêr wiene de âlde Middelseediken noch goed werkenber. De bekendste dyk fan Littenseradiel, de Slachte, wie lykwols gjin Middelseedyk, mar in polderdyk, dy't fan Kûbaard oant Easterwierrum troch de gemeente slingere.
Tsjalling Eeltsjes Halbertsma
Teffens wie er meiwurker fan Pieter Jelles Troelstra by 'It jonge Fryslân', 'Nij Frysk Lieteboek', 'For Hûs en Hiem' (redakteur fan 1890-1895) en meiwurker oan it Friesch woordenboek (Lexicon Frisicum) Diel 1 (A-H)
Heechears
Gebrûk
De heechears waard benammen brûkt foar de moksel- en oesterkultueren en it fiskjen op skulpen en kokkels of kokhanen. Op lytse skaal waard der mei netten mei fiske (kust en brakwetter fiskerij) mar de gruttere heechearzen waarden ek in soad brûkt as frachtfarder en lichter. Der binne troch de fam. Duivendijk en oaren ek in protte heechearzen as jacht boud yn de earste helt fan de 20e iuw
Yme Kuiper (heechlearaar)
Kuiper publisearret neist it eigen fakgebiet ek oer in grut ferskaat oan ûnderwerpen, fan sportskiednis (De magie van Abe Lenstra) oant literatuer (Louis Couperus en W.F. Hermans). Wurket yn 2009 oan wurken oer religieuze elitefoarming yn Nederlân en Europa yn de tweintichste iuw en fan Harnzer mennisten yn de santjinde en achttjinde iuw. De meast resinte publikaasjes geane oer de Nederlânske bûtenpleatskultuer.
Littenseradiel
Plakken
Der leine 29 doarpen yn Littenseradiel. It haadplak fan 'e gemeente wie Wommels, en de oare doarpen wiene: Baaium, Baard, Bears, Boazum, Britswert, Easterein, Easterlittens, Easterwierrum, Hidaard, Hilaard, Hinnaard, Húns, Iens, Itens, Jellum, Jorwert, Kûbaard, Leons, Lytsewierrum, Mantgum, Reahûs, Rien, Spannum, Waaksens, Weidum, Winsum, Wiuwert en Wjelsryp.
Heechears
Bouwize
De heechearzen wienen yn it earstoan allegear oernaadsk boud, mar nei om 1900 gledboardich (karveel). Oant ûngefear 1850 hienen se allegear in skerp efterskip, mar dêrnei rûn boud yn neifolging fan de Lemster aak.
Eismapriis
De priis bedroech oant 2000 ƒ7.500 en wie ornearre foar de bêste wittenskiplike publikaasje yn boekfoarm. Ek troch meardere auteurs skreaune boeken komme foar de priis yn de beneaming, as it mar om oarspronklik wurk giet. Yn 1994 kreeg dr. Yme Kuiper de priis foar syn stúdzje en dissertaasje oer de Adel yn Fryslân.
Losser
Plakken
It haadplak fan de gemeente is it doarp Losser, en de oare plakken yn de gemeente binne: Beuningen, Glane, De Lutte en Overdinkel.
Heechears
Tsjintwurdich
Heechearzen dy’t noch farre, hearre ta de brune fleat en binne ynskreaun yn it register Rûne en Platboaiem jachten. Sûnt 1997 bestiet der in stifting dy’t nei it behâld fan de heechears stribbet.
Oldenzaal
right Oldenzaal (Nedersaksysk: Oldenzel) is in stêd en gemeente yn de provinsje Oerisel, mei ynwenners (, boarne: CBS), en mei in oerflak fan 16,30 km² (wêrfan 0,00 km² wetter). Oldenzaal krige foàr 1249 stedsrjochten, wat beskôge wurde kin as it begjin fan it gemeentlik bestjoer.
Trettjinde Alvestêdetocht
Organisaasje en omstannichheden
Nei de Tolfde Alvestêdetocht fan 1963 fûn der 22 jier lang gjin Alvestêdetocht plak. Inkeld fanatike leafhawwers fan reedriden hiene sadwaande op 't langelêst elts jier noch hoop dat it him diskear wol wurde soe. De winter fan 1984 op 1985 wie relatyf strang. Mids jannewaris lei der frijwat iis. It bestjoer fan 'e Feriening De Fryske Alve Stêden kaam op 20 jannewaris gear ûnder lieding fan Jan Sipkema, dy't doe noch gjin jier foarsitter wie, om 'e mooglikheden foar in Alvestêdetocht te bepraten. Om't teiwaar foarsein waard, besleat men lykwols ynearsten net oer te gean ta it útskriuwen fan in tocht.
Carry van Bruggen
Jeugd en ûntjouwing
Van Bruggen brocht har jeugd troch yn Saandam en wie ien fan sechtjin bern fan de strang joadsk-ortodokske godtsjinstlearaar Izak de Haan en Betje Ruben. Hja wenne fan 1882 oant 1885 op De Gordyk dêr't har heit foarsjonger wie. Yn 1900 waard se ûnderwizeres yn Amsterdam en yn 1904 troude se mei de sjoernalist en skriuwer Kees van Bruggen. Hja setten har ta wenjen yn Nederlânsk-Ynje.
List fan patroanhilligen yn Fryslân
K
thumb|right|230px|[[Laurentius fan Rome|Sint-Laurentius]]
Trettjinde Alvestêdetocht
Organisaasje en omstannichheden
Tsjin febrewaris leaude net ien mear dat der yn 1985 noch in Alvestêdetocht ferriden wurde koe. Doe folge mids febrewaris ynienen in nije snuorje fan strange froast. Op 18 febrewaris spriek Sipkema de ferlossende wurden: "It sil heve." Dêrmei waard de Trettjinde Alvestêdetocht útskreaun foar 21 febrewaris. Neitiid wie it in gekkeboel om alles foar de tocht op 'e tiid klear te krijen, temear om't sa'n evenemint al sa lang net holden wie. De animo om mei te dwaan wie oerweldigjend. Foar de ynskriuwingsburo's foarmen har de jûns yn 't foar al lange rigen fan entûsjaste reedriders dy't tarist mei sliepsekken, bûntmantels en flessen bearenburch de kâlde nacht bûtendoar trochbrochten om der de oare moarns ier by te wêzen. Binnen in oere nei iepening fan 'e ynskriuwing wiene alle 15.000 startkaarten útferkocht.
Stasjon Grins
Stasjon Grins (Gn) is it haadstasjon fan de Nederlânske stêd Grins, en waard iepene yn 1866. It leit besuden de binnenstêd, krekt oer it Ferbiningskanaal.
List fan patroanhilligen yn Fryslân
N
thumb|right|230px|[[Jehannes de Doper|Sint Jehannes de Doper]]
Carry van Bruggen
Boeken
Yn 1907 kamen Carry en Kees van Bruggen werom nei Nederlân. Doe waard ek har earste boek publisearre: In de schaduw. Yn 1914 ferfear it pear fan Amsterdam nei Laren, mar it houlik wie net goed dat se skieden yn 1917. Se wertroude yn 1920 mei dr. Adriaan Pit, in keunsthistoarikus, mar bleau skriuwen ûnder de namme Carry van Bruggen. Yn dizze perioade skreau se ûnder oare Prometheus (1919), Eva (1927) en har bekendste wurk Het huisje aan de sloot (1921). De lêste is in ferhalebondel mei 25 koarte episoades út it libben fan 'in famke en har twillingbroerke', oftewol oantinkens oan har jeugd yn Saandam. ar 'taalboek' Hedendaagsch Fetischisme (1925) befettet in krityske beskôging oer taal en taalkunde.
Stasjon Grins
Gebou
200px|thumb|left|2e stasjonsgebou stasjon Grins yn 1893 By de iepening fan de spoarline nei Ljouwert kaam in in houten stasjonsgebou yn gebrûk, krekt bûten de doetiidske fêsting. Dit wie in houten gebou omdat der in bouferbod jilde yn ferbân mei it skoatsfjild.
Carry van Bruggen
Depressiviteit
Van Bruggen hie te lijen fan depresjes, en fan 1928 ôf waard hja regelmjittich yn ferpleechhûzen opnomd. Yn 1932 stoar se oan in longûntstekking dy't se skipe hie nei't se yn koma rekke wie troch tefolle sliepmiddels. Om't se al in protte sliepmiddels (barbituraten) brûkte is it ûnwis oft se harsels tekoart dien wollen hat.
Percy Grainger
Libben en wurk
Grainger studearre yn 't earstoan by syn mem, Rose Aldridge Grainger, dy't in ferneamd pianopedagoge wie. Hy debutearre op de âldens fan 10 jier. Yn dy snuorje makke er konsertreizen as wûnderbern. Dêrnei studearre er noch by James Kwast yn Frankfurt en Ferrucio Busoni yn Berlyn.
Philippe Pétain
Yn ûngenede
Yn 1940, doe’t hy al 84 jier âld wie stimde hy yn mei in beneaming ta steatshaad fan it Vichy-rezjym dat hast hielendal ûnder kontrôle stie fan Dútslân. Pétain blykte in antisemyt te wêzen. Under syn bewâld begûn de joadeferfolging. Nei de lanning yn Normandje waarden Pétain en de oare leden fan it Vichy-rezjym troch de Dútsers twongen nei Sigmaringen yn Dútslân te ferhúzjen. Koart dêrnei stapte hy del. Yn april 1945 kaam hy werom nei Frankryk, dêr waard hy arrestearre en beskuldige fan heechferrie. Hy waard skuldich befûn en ta de dea feroardiele. Mar fanwege syn hege leeftyd en fan syn fertsjinsten yn de Earste Wrâldkriich waard it fûnnis troch Charles de Gaulle omsetten ta in libbenslange finzenisstraf.
Oosternieland
It doarp is ûntstien oan in dyk yn de Fivelboezem. De Fivel fersâne yn de rin fan de tiid hieltyd mear. Lang om let waard it oerbleaune diel mei de dyk dêr't it doarp oanleit damme.
List fan patroanhilligen yn Fryslân
S
thumb|right|234px|[[Stefanus (martelder)|Sint-Stefanus]]
Philippe Pétain
Yn ûngenede
Wêrom Pétain oerstapt is nei de Dútsers is nea dúdlik wurden. Ta ferdigening is wol oanfierd dat yn 1940 syn geastlike fermogens al tebek rûnen. De Gaulle hat dêr ek op doeld. Pétain ferstoar yn 1951 op 95-jierrige leeftyd yn de finzenis op it Île d'Yeu, neidat er senyl wurden wie en ynkontinint.
Percy Grainger
Libben en wurk
By syn wrâldreizen, fan de Feriene Steaten oant Nij-Seelân, rekke er yn de Earste Wrâldkriich yn Amerikaanske militêre tsjinst as musikus by in militêre kapel en sûnt wie er Amerikaansk steatsboarger. Fan 1906 ôf wie er befreone mei Edvard Grieg dy't him ek beynfloede hat. Hy krige yn dy tiid ek niget oan it sammeljen en fêstlizzen fan Ingelske folklsietsjes en hy begûn sels te komponearjen.
Negev
De Negev rint fan Beersjeba yn iy noarden oant Eilat yn it fierste suden, en omfiemet mear as 60% fan it grûngebiet fan Israel. Noardeastlik fan de Negev leit de Deade See, yn it noardwesten de Gazastreek.
Polatsk
Skiednis
De âlde Eastslavyske namme Polotesk is ôflaat fan de Palota-rivier, dy't by it plak útmûnet yn de Westslike Dvina. Sûnt om en de by it jier 800 kolonisearren de Eastslavyske Polotsjanen it gebiet. Argeologyske opgravings wiisden út dat de delsetting al yn 780 bewenne wie. De Wytsings ferbasteren de nammen fan de stêd ta Palteskja of Paltejsborg. Polatsk heart by de âldste stêden fan de âlde Rûs. Al yn it jier 862 waard de stêd tegearre mei Moerom en Beloozero neamd. De Noardske sagen beskriuwe Polatsk as de bêst fersterke stêd fan de hiele Rûs. thumb|left|250px|Model fan de oarspronklike Sofiakatedraal De nammen fan de earste prinsen fan it foarstedom Polatsk binne net bewarre bleaun. De earste dy't yn de kroniken neamd wurdt is Rogvolod (920-978). Under syn bewâld makke it foarstedom syn grutste bloeitiid mei. Tsjin it twadde fearn fan de 11e iuw wie Polotsk ien fan de belangrykste ekonomyske sintra fan de kontrijen. Under Vseslav fan Polotsk waard tusken 1030 en 1060 de noch besteande Sofiakatedraal boud, ien fan de earste tsjerken fan Wyt-Ruslân.
Negev
De Negev kin beskôge wurde as in lyts part fan de enoarme woastynstreek dy't fan de Atlantyske Oseaan oant de Yndyske Oseaan rint; ûnder oaren de Sahara, de Sinaïwoastyn en de Grutte Arabyske Woastyn op it Arabysk Skiereilân haerre dêr ta.
Percy Grainger
Libben en wurk
Itselde jier reizge er nei Denemark - it wie syn earste reis nei Skandinaavje - om dêr folksmuzyk te sammeljen. De dêrút letter ûntstiene orkestferzjes hearre ta syn bêste wurk.
Novimber 1926 moete Grainger de Sweedske artyste en dichteresse Ella Viola Ström en rekke fuortendaliks fereale. Hja trouden op 9 augustus 1928 op it toaniel fan de Hollywood Bowl, mei neitiid in konsert foar 20.000 minseken, mei in orkest fan 126 muzikanten en in a kappella koar, dy't syn nije komposysje songen, To a Nordic Princess, opdroegen oan Ella.
Polatsk
Skiednis
Polatsk wie ien fan de dielnimmers fan it yn 'e simmer fan 1129 op Gotlân sletten Smolensker Ferdrach, in ynternasjonaal fredes- en frijhannelsferdrach. Yn 1132 ûstie der opskuor yn Polatsk, dat late ta in wikseling fan de macht en de ôfskieding fan it foarstedom fan de Kiëvske Rûs. De troan fan Polotsk waard sûnt healwei de 13e iuw faak beset troch Litouwers, mar it foarstedom bleau selsstannich.
Percy Grainger
Libben en wurk
Fan 1932 oant 1933 waard er deken foar muzyk oan de Universiteit fan New York, sette jazz yn it learplan en helle Duke Ellington oan as dosint. Yn 1940 ferhûzen de Graingers nei Springfield, Missourie fan dêrwei reizge er rûn, om yn de Twadde Wrâldkriich in rige konserten foar militêren te jaan. Nei de oarloch rûn syn sûnens lykwols tebek, it pianospyljen waard der net better op en syn niget oan klassike muzyk ferflauwe.
Polatsk
Skiednis
Nei 1307 waard Polatsk as in belangryk hannelssintrum ûnderdiel fan it Gruthartochdom Litouwen. Yn it jier 1498 waard de stêd it Maagdeburchsk Rjocht ferliend. Fan 1504 oant 1772 wie Polatsk it sintrum fan it woiwodskip Polatsk fan it Gruthartochdom Litouwen (sûnt 1569 it woiwodskip fan it Poalsk-Litouske Mienebest). Under gruthartoch Aleksander waard yn 1498 in bernadynsk kleaster stifte, dêr't allinne noch ruïnes fan bewarre bleaun binne. It katolike kleaster waard yn 1832 sletten en de kleastertsjerke waard oerdroegen oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke.
Negev
Beersjeba wurdt sjoen as de haadstêd fan de Negev. Om 1900 hinne makken de Turken in soarte fan regionaal sintrum foar de Negev fan dizze stêd.
Habel
Op Habel leit ien terp, de Noarderterp. Op dy terp stiet in gebou fan de fûgelbeskerming; it gebou is allinnich yn de simmer beset. Yn de 19e iuw hat der ek noch in twadde terp op it eilân west, de Suderterp. Dy is yn de rin fan de tiid hieltyd lytser wurden troch lânôfslach. Oan it ein fan de 20e iuw is de terp hielendal ferdwûn yn de Waadsee.
Polatsk
Skiednis
Neffens dokuminten hearde Polatsk yn dy tiid mei likernôch 100.000 ynwenners ta de grutste stêden fan Europa. Mar yn de rin fan de tiid soe it ynwennertal troch oarloggen, de pest, hongersneed en brannen bot sakje. Yn 1518 besochten de Russen Polatsk yn te nimmen, mar hja waard ferslein troch it leger fan Polatsk ûnder lieding fan Albertas Goštautas. Nei de oermastering fan de stêd yn 1558 yn de Liiflânske Kriich plonderen troepen fan Ivan de Grousume Polatsk. Dêrnei soe de stêd syn eardere rykdom en gloarje nea werom krije. thumb|left|250px|De yn 1964 opblaasde Jezuïtentsjerke Yn opdracht fan Stefanus Báthory krige de stêd yn 1558 in Jezuïtenkollegium, wêrfan't de Stefanuskatedraal (nei 1820 de otterdokse Nikolaaskatedraal) yn 1964 yn de lêste anty-religieuze weach yn de Sovjet-Uny opblaasd waard. thumb|260px|Feroaringen fan de skyline fan Polatsk 1812, 1912, 2006
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Filmmontaazje
Filmeditor John Jympson sette al útein mei de filmmontaazje fan Star Wars: Episode IV – A New Hope doe't George Lucas noch oan it filmjen wie yn Tuneezje. Lucas joech letter ta dat er Jympson yn in "ûnmooglike posysje" brocht hie troch him oan it wurk te setten sûnder wat oer de plot of de eftergrûn fan 'e film út te lizzen. Doe't Lucas lettere de earste rûge ferzje fan 'e film seach, dy't Jympson gearstald hie, wied er net ûnder de yndruk. Hy woe Jympson mear tiid jaan om it nochris te besykjen, mar de filmeditor makke dúdlik dat er neat hawwe moast fan Lucas syn manear fan wurkjen, en de ûnderlinge relaasje boaze almar fierder oan. Healwei de produksje ûntsloech Lucas Jympson om him te ferfangen troch Paul Hirsch, Richard Chew en syn doetiidske frou Marcia Lucas (dy't tagelyk ek oan 'e film New York, New York fan Lucas syn freon Martin Scorsese wurke).
Ulbe van Houten
Libben
As arbeiderssoan en jongste fan fjouwer bern gie er nei de kweekskoalle om foar ûnderwizer te learen. Yn 1922 waard er beneamd as ûnderwizer oan de kristlike De Slotskoalle yn Sint Anne. Letter waard hy learaar oan de MULO yn dat plak. Syn frou, Sieuwke Lep, kaam út Froubuorren. Sadwaande hearden de fiif bern yn de húshâlding Van Houten thús twa talen, mem prate Biltsk mei har en heit Frysk.
Habel
Habel leit yn it Beskermingsgebiet I fan it Nasjonaal Park Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer. Der mei net op it Hallig rûn wurde, it is dan ek ferbean foar publyk. De Hallig is eigendom fan de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en is yn it behear fan de Jordsân Feriening. Habel is in wichtich bried- en rêstplak foar in protte seefûgels. Benammen Rotguozzen en Noardske sternen meitsje in protte gebrûk fan it eilân.
Polatsk
Skiednis
Yn it ramt fan de earste dieling fan it Poalsk-Litouske Mienebest waard de stêd rjochts fan de Dvina op 25 july 1772 by it Russyske Ryk yndield, de lofter kant fan de Dvina folge by de twadde dieling fan it mienebest yn 1793. Polatsk wie fan 1772 oant 1796 ûnderdiel fan it gûvernemint Pskov. Foar de stêd betsjutte dy tiid in ekonomyske en kulturele opgong; nije gebouwen waarden boud en Polatsk bloeide wer as hannelssintrum. Yn de omkriten fan Polatsk fûnen yn 1812 twa grutte fjildslaggen plak tusken Russyske en Frânske legers. Alhoewol't de Russen de ynkringers net opkeare koene, wisten de Russen it mei Napoleon ferbûne Beierske kontingint grutte ferliezen ta te bringen. By de striid foelen de Beierske generaal Erasmus von Deroy en Justus von Siebein. Tusken 18 en 20 oktober 1812 waard der op 'e nij slim fochten by de stêd. De Russen wonnen no de slach en wiene dêrnei yn steat de befoarrieding fan de Grande Armée ôf te snijen.
Yn de Earste Wrâldkriich waard Polatsk yn 'e maaitiid fan 1918 oant novimber 1918 troch Dútske troepen beset. Yn de Poalsk-Russyske Oarloch hie Poalen it fan septimber 1919 oant maaie 1920 foar it sizzen yn 'e stêd. Sûnt 1924 wie de stêd Polatsk ûnderdiel fan de Wyt-Russyske Sosjalistyske Sovjetrepublyk.
thumb|260px|Dútske troepen stekke de Dvina oer (1941-1944) Op 16 july 1941 waard de stêd troch troepen fan de Wehrmacht oermastere. Mar 551 joaden soene de trije jier duorjende besetting troch de Dútsers oerlibje. By de befrijing troch it Reade Leger yn 'e simmer fan 1944 waard de stêd foar mear as 90% ferneatige. De minsken dy't de oarloch oerlibbe hiene, bouden de stêd nei de oarloch wer op.
Befolking
Polatsk hie oant yn it begjin fan de 20e iuw in grut ferskaat oan etnisiteiten. Der wennen joaden, katoliken, otterdoksen, lutheranen en de stêd hie ferskillende kleasters en tsjerken. De religieuze ferdieling fan de befolking fan Polatsk bestie yn 1891 foar 53,1% út joaden, 34,4% út otterdokse kristenen, 7,6% út katoliken en fierder wiene lytsere minderheden lykas lutheranen en âldleauwigen. By de folkstelling fan 1897 wennen der 20.751 minsken mei in etsnyske ferdieling fan 12.481 joaden, 3.523 Russen, 3.122 Wyt-Russen, 913 Poalen. Flak foar it útbrekken fan de Twadde Wrâldkriich foarmen Wyt-Russen mei 57,6% de mearderheid, joaden fertsjintwurdigen 21,9% fan de befolking, Russen 16,5%, Oekraïners 2,1% en Poalen 0,7%. Yn 2009 wiene de sifers: Wyt-Russen: 80,03%. Russen 14,75%; Oekraïners 1,86%, Poalen 0,43% en Joaden	0,29%.
Ulbe van Houten
Libben
As taalkundich ûnderstiper wurke er yn it ramt fan 'e Nije Fryske Bibeloersetting (1966-1978) mei oan 'e fertaling fan 'e bibelboeken Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium, Jozua, Rjochters, Ruth, 1 en 2 Samuël, 1 en 2 Keningen, Ester, Psalmen, Spreuken, Preker, Heechliet en Kleilieten.
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Filmmontaazje
De wichtichste feroaring tusken it senario en de úteinlike film siet him yn in rige sênes oan it begjin fan 'e film, wêryn't Luke Skywalker tiid trochbringt mei syn maten yn Tosche Station en Anchorhead, op Tatooine, en wêryn't sjen litten wurdt hoe't de romtegefjochten mei de Tantive IV yn 'e neite fan 'e planeet ynfloed op harren libbens hawwe. Yn dy sênes waard ek it personaazje Biggs Darklighter yntrodusearre, in maat fan Luke dy't ôfset om him by it Rebelleferbûn te jaan. (Yn 'e úteinlike film is dyselde inkeld yn 'e sênes fan 'e klimaktyske oanfal op 'e Deadsstjer te sjen en is syn foargeande relaasje mei Luke net dúdlik.) De reden foar it fuortknippen fan dy sênes wie dat Lucas en de filmeditors fûnen dat der oan it begjin fan 'e films tefolle ferhaallinen trochinoar rûnen, wat alteast in diel fan it bioskooppublyk yn betizing bringe soe en teffens it tempo út 'e iepening fan 'e film helle.
Habel
Keppeling om utens
thumb|right|200px|Satellytfoto fan Gröde (lofts) en Habel (rjochts)
Littenseradiel
Skiednis
Littenseradiel ûntstie by de grutte gemeentlike weryndieling fan 1984, doe't de eardere gemeenten Baarderadiel en Hinnaarderadiel ûnder druk fan boppenôf gearfoege waarden. Dat gie net fan herten, mei't Baarderadiel in liberale en sosjalistyske politike tradysje hie, wylst Hinnaarderadiel krekt in bolwurk fan 'e konfesjonele partijen wie.
Fiskerijdagen Harns
59e edysje
Yn 2018 wurdt de 59e edysje fan 'e Fiskerijdagen Harns op 29 augustus iepene mei in optreden fan sjongster Jennie Lena (bekend as finaliste fan 'e talintejacht op 'e tillefyzje The Voice of Holland). Dat bart op it grutte poadium op 'e Grutte Bredepleats, nei taspraken troch boargemaster Roel Sluiter en Jules Dutrieux, de foarsitter fan 'e Stifting Fiskerijdagen Harns. Fêste ûnderdielen binne fan âlds û.m.: Dêrnjonken binne der ek nijere ûnderdielen, lykas:
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Oarspronklike release
De distribúsje fan 'e film, ûnder de titel Star Wars, waard fersoarge troch 20th Century Fox. Der wiene lykwols mar 37 bioskopen yn Noard-Amearika dy't de film bestelden. Fox besocht dat te ferhelpen troch dúdlik te meitsjen dat bioskopen dy't Star Wars net oankochten, likemin The Other Side of Midnight krije soene, in film dêr't mei langst nei útsjoen waard. Star Wars gie op woansdei 25 maaie 1977 yn premiêre yn 32 bioskopen, mei nochris acht dêropta op 'e tongersdei en freed dêrnei. De film briek fuortendaliks alle rekôrs foar bioskoopbesyk, wêrnei't Fox ynienen oerspield waard mei fersiken fan oare bioskopen om in eksimplaar fan 'e film te stjoeren.
Trettjinde Alvestêdetocht
Organisaasje en omstannichheden
Topreedriders Emiel Hopman en Piet Kleine slagge it net om in startbewiis te bemachtigjen, om 'e simpele reden dat se nea de muoite nommen hiene om lid te wurden fan 'e Feriening De Fryske Alve Stêden. Dêrmei wiene dy mannen, dy't oars perfoarst grutte gadingmakkers op 'e oerwinning fan 'e wedstryd west hiene, by foarbaat útskeakele. Foar de NOS teach in grutte kliber kameralju en ferslachjouwers ûnder lieding fan Koos Postema en Mart Smeets nei Fryslân ta, sadat de omrop de Alvestêdetocht live op 'e Nederlânske tillefyzje útstjoere koe. (It live-ferslach waard op 21 febrewaris 2015 nochris yn syn gehiel troch de NOS op 'e tillefyzje werhelle.)
US Letter
US Letter (Ingelsk foar "Amerikaanske brief", of yn dizze kontekst eins "Amerikaansk briefformaat") is in papierformaat foar typmasine- en printerpapier dat yn 'e Feriene Steaten, Kanada, Meksiko, Kosta Rika, Panama, de Dominikaanske Republyk, Kolombia, Fenezuëla, Sily en de Filipinen it measte brûkt wurdt. US Letter is in standert dy't definiëarre wurdt troch it American National Standards Institute (ANSI). Yn 'e measte oare lannen wurdt ynstee A4 brûkt, dat definiëarre wurdt troch de Ynternasjonale Organisaasje foar Standerdisaasje (ISO).
Ofmjittings
US Letter-papier mjit 81/2 by 11 inch (21,59 by 27,94 sm). Ta ferliking: A4 mjit 21,0 by 29,7 sm. It besibbe papierformaat Half Letter, ek bekend as Statement of Organizer L, is persiis de helte lytser as US Letter, en mjit 51/2 by 81/2 inch (13,97 by 21,59 sm).
Heike Makatsch
Sy is in dochter fan iishockyer Rainer Makatsch. Yn 1988 hâlde sy ferskate moannen ta yn Nij Meksiko om har Ingelsk te ferbetterjen; letter studearre sy polityk en sosjology oan de Heinrich Heine Universiteit fan Düsseldorf.
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Oarspronklike release
George Lucas sels fûn it dreech yn te skatten hoe súksesfol oft syn film wêze soe. Nei't er Close Encounters of the Third Kind (1977) sjoen hie, fan syn freon Steven Spielberg, wied er derfan oertsjûge dat dy film folle súksesfoller wêze soe as syn eigen. Spielberg wie it dêr net mei iens, en tocht dat Star Wars it better dwaan soe. Lucas stelde foar om 2,5% fan 'e winst fan inoars films út te ruiljen, en Spielberg stimde dêrmei yn. Fan gefolgen ûntfangt Steven Spielberg noch altyd 2,5% fan alle winst fan Star Wars: Episode IV – A New Hope.
List fan patroanhilligen yn Fryslân
W
right|thumb|230px|[[Ursula fan Keulen|Sint-Ursula]]
Joos de Momper
Libben en wurk
Joos de Momper skildere panoramyske lânskippen yn de Flaamske tradysje, dat de hoarizon leit heech sadat men alles sjocht yn in soarte fan fûgelflecht. Troch kûlisse-eftige opbou en troch it tapassen fan it atmosfearysk perspektyf (brune foargrûn, grien middenplan, blauwe fierten) wurdt djipte yn it skilderij brocht.
Oosternieland
Oosternieland hat in tsjerkje út de 13e iuw. Dat wie oarspronklik wijd Sint Nikolaas. It tsjerkje hat in tsjerkhôf rûnom en stiet op in ferheging. Tsjerke en hôf binne eigendom fan de Stichting Alde Grinzer Tsjerken.
Joos de Momper
Libben en wurk
Yn syn betide wurk is de ynfloed fan Pieter Brueghel de Alde, Paul Bril en Lodewijk Toeput te fernimmen. Syn lettere wurk wiist foarút nei de monumintale lânskipskomposysjes fan de 17e iuw, mar syn lêste wurk wie wer mear ienfâldiger fan opset; hy skildere doe fral noch doarpsgesichten.
Afrikaansk
Dialektyske stamme
It is net wis út hokker Nederfrankyske dialekten it Afrikaansk him krekt ûntwikkele hat. Der binne benammen in soad Hollânske grammatikale skaaimerken en lûden yn it Afrikaansk werom te finen, njonken inkele West-Flaamske ynfloeden. Earder waarden ek Siuwske ynfloeden ornearre, mar dizze gedachte is troch D.C. Hesseling op basis fan migraasjesifers wjerlein.
Skiednis fan it Afrikaansk
thumb|right|200px|Geografyske sprieding fan it Afrikaansk yn [[Súd-Afrika; it oandiel Afrikaansktaligen yn de befolking.]] thumb|right|200px|Geografyske sprieding fan it Afrikaansk yn [[Namybje; it oandiel Afrikaansktaligen yn de befolking.]]
It Nederlânsk kaam oan op it Afrikaanske kontinint doe't Jan van Riebeeck yn 1652 oan kaam by Kaap de Goeie Hope en dêr in koloanje stifte. Doe begûn ek de skreaune skiednis fan Súd-Afrika. De Kaapkoloanje waakste gau en fral Nederlanners en Flamingen, mar ek in soad Dútsers en Frânsen, kamen foar de Feriene Eastyndyske Kompanjy yn de koloanje wenjen. De lêsten learden it Nederlânsk rap, ek harren nammen waarden faak fernederlânske. De befolkingsgroep dy't sa ûntstie, neamde himsels op in stuit Afrikaners of Boeren. Sûnt 1740 begûn dy sprektaal yn Súd-Afrika in eigen libben te krijen. It Nederlânsk dêr feroare stadich, trochdat it troch oare talen beynfloede waard, lykas it Maleisk fan de Maleiers, dy't troch de Nederlanners as wurkkrêften nei Súd-Afrika helle waarden. Mar de skriuwtaal bleau oant 1925 folslein basearre op it Europeeske Nederlânsk. Der wie wyls wol in eigen foarm fan it Nederlânsk ûntstien, it Kaapsk-Nederlânsk.
Doe't de Kaapkoloanje yn Britske hannen kaam, waard it Ingelsk de offisjele taal fan it gebiet. De Boeren lutsen hieltyd fierder it binnenlân yn, dêr't se trije steaten stiften, de Oranje Frijsteat, de Transfaal en de Republyk Natalia, dêr't it Nederlânsk de offisjele taal waard. Nei it útbrekken fan de Boerenoarloggen tusken de Britten en de Boeren, dy't ferlern waarden troch de Boeren, kamen ek dy gebieten ûnder it bewâld fan de Britten. De Boeren kamen lykwols op foar it behâld fan harren taal en tradysjes. Yn 1882 waard it Nederlânsk njonken it Ingelsk de offisjele taal yn it Kaapske parlemint. Yn 1888 waard it Nederlânsk erkend as offisjele taal fan de Súd-Afrikaanske Republyk, it lettere Transfaal. Fan 1910 oant en mei 1983 wienen it Nederlânsk en it Ingelsk tegearre de offisjele talen fan Súd-Afrika. Al moat der rekken mei hâlden wurde dat sûnt 1925 it Nederlânsk troch it Afrikaansk ferfong waard, mar pas yn 1983 waard it Nederlânsk út de grûnwet helle.
Oant de 19e iuw hat it Afrikaansk allinnich as sprektaal bestien en wie it Nederlânsk de formele skreaune taal. It Nederlânsk wie foaral de taal fan skoalle en tsjerke. De opkomst fan kranten hat derfoar soarge dat minsken foar it earst yn de eigen taal publisearje koenen. Hjir kaam de earste foarm op fan it Afrikaansk as skriuwtaal. It like noch bot op it Nederlânsk en waard allinnich brûkt troch de blanken. Foar Kaapske moslims wie it Afrikaansk neist it Arabysk al yn de njoggentjinde iuw as in folweardige taal brûkt foar de godstsjinst, mar dat wie mear om in praktyske reden. Sy woenen it islamitysk leauwe befoarderje; de Moslimmienskip wie net belutsen by de taalbeweging. Op 14 augustus 1875 waard yn Paarl it Genootskap van Regte Afrikaners stifte, ûnder lieding fan Stephanus du Toit. Dy organisaasje hie as doel om it Afrikaansk te befoarderjen en om de taal út te bouwen, ûnder mear troch de bibel oer te setten. Dat oersetten fan de bibel wie klear yn 1933.
Negev
De Negev wurdt al tûzenen jierren troch nomadyske Bedûinen bewenne, faaks wol 7000 jierren.
Afrikaansk
Skiednis fan it Afrikaansk
Yn de tweintichste iuw waard de wurdskat fan it Afrikaansk útwreide, ûnder oare trochdat de taal in nije funksje as amtlike taal krige, wêrtroch't de taal yn it ûnderwiis, it bestjoer, de literatuer, de keunst en de wittenskip brûkt wurde koe. Sa waakste de taal fan 50.000 oant likernôch 750.000 wurden. Der binne mear as 200 Afrikaanske wurdboeken útkaam. Om de taal út te bouwen binne faak wurden brûkt út it Nederlânsk.
Stasjon Grins
Gebou
Dizze wurd letter ferfongen troch in laach en lang stasjonsgebou, besteande út styl- en regelwurk, opfold mei stien, ôfsmard mei semint. It stasjon foldocht hjirmei oan de strange bepalingen fan de Fêstingswet.
Percy Grainger
Libben en wurk
Hy hie syn lêste jierren in soad te lijen fan pinebúk troch útsiede prostaatkanker (diagnoaze yn 1953). Grainger stoar yn White Plains, New York yn 1961 en kaam te hôf yn West Terrace Cemetery, Adelaide, South Australia.
Afrikaansk
Dialekten
It Afrikaansk hat in stik as wat dialekten, dy't ferspraat oer Súd-Afrika en Namybje foarkomme. Fan dizze dialekten binne der guons dy't mear nijmoadrige Nederlânske ynfloeden krigen hawwe as oare. Dat komt trochdat se mear yn kontakt wienen mei it Europeeske Nederlânsk. De folgjende haaddialekten fan it Afrikaanske wurde hjoed de dei ûnderskieden:
Fan dizze dialekten hat it Kaapsk-Afrikaansk de measte ynfloed fan it hjoeddeiske Nederlânsk ûndergien.
Stasjon Grins
Gebou
De fêstingwet waard yn 1874 oanpast, en it 1e stasjonsgebou út 1865 waard yn 1894 ôfbrutsen om plak te meitsjen foar nijbou. It nije stasjonsgbou is in ûntwerp fan arsjitekt Isaac Gosschalk. It ûntwerp wie in mingeling fan renêssânse- en goatyske styleleminten, dat resultearre yn in rykfersierd stasjonsgebou, mei in heech middenpart, twa lege fleugels elk mei in eingebou, en waard op 16 april 1896 iepene.
Percy Grainger
Persoanlikheid
Grainger joech yn twa opsichten grûn foar kontroferzje. Earstens wie iepenlik sadomasogist (hy dokumintearre alles yngeand wat er mei syn frou die yn de sliepkeamer.) en twaddens wie er ek in ferklearre rasist en antisemyt. Yn dizze ksenofoby wie de eksentrike Grainger lykwols net konskwint: hy bewûndere folkloristyske muzikale foarmen en wie befreone mei Duke Ellington en George Gershwin joech foar Afro-Amerikaanske goede doelen. Oan de oare kant makke er brûkme fan in styl yn syn brieven en muzykhânskriften, dy't er as blue-eyed English oantsjutte.
Stasjon Grins
Gebou
Yn 2019 waard begûn mei in ferbouwing fan de it stasjonsgebied en oanpassing fan de perrons.
Afrikaansk
Dialekten
De Nederlânske taalfariëteiten oan de Kaap tusken 1652 en om en de by 1800 binne selden op skrift setten, wat betsjut dat hjoed de dei net krekt te sizzen is hokker dialekten der sprutsen binne. Om 1800 hinne waarden de neikommende omgongsfariëteiten oan de Kaap sprutsen, nammentlik:
De skriuwer A.N.E. Changuion beskriuwt yn 1844 de neikommende dialekten:
Percy Grainger
Persoanlikheid
Grainger wie fegetaarjer, mar joech net folle om griente. Hy libbe fan nuten, seane rys, weetkoekjes, bôle mei jam, iis en sinesappels.
Littenseradiel
Skiednis
Uteinlik bliek de selsstannichheidswinsk fan Littenseradiel net hâldber. Yn juny 2013 spriek de gemeenterie him út foar de opdieling fan 'e gemeente, wêrby't in part by Súdwest-Fryslân komme soe en in oar part by Ljouwert. Fjouwer doarpen yn it noarden fan 'e gemeente krigen dêrnjonken de mooglikheid foarlein om har oan te sluten by de doe noch nammeleaze fúzjegemeente dy't yn noardwestlik Fryslân ûntstean soe, wêr't se op dêrta holden ynspraakjûnen yndie foar keazen. Sadwaande kamen op 1 jannewaris 2018, doe't Littenseradiel opheft waard, de doarpen Baard, Bears, Easterlittens, Hilaard, Húns, Jellum, Jorwert, Leons, Mantgum en Weidum by de gemeente Ljouwert te hearren. Fierders waarden Boazum, Britswert, Easterein, Easterwierrum, Hidaard, Hinnaard, Iens, Itens, Kûbaard, Lytsewierrum, Reahûs, Rien, Waaksens, Wiuwert en Wommels ûnderdiel fan Súdwest-Fryslân, wylst Baaium, Spannum, Winsum en Wjelsryp nei De Waadhoeke giene.
Trettjinde Alvestêdetocht
Wedstryd
Oan 'e wedstryd fan 'e Terttjinde Alvestêdetocht diene 276 reedriders mei. De start fûn om 5.00 oere moarns plak yn 'e Fryslânhal yn Ljouwert, doe't wedstrydlieder Gerrit van den Ham it startskot loste. De dielnimmers moasten doe earst 1.750 m drave nei de Swettehaven om it iis te berikken. Pas dêr koene se de redens ûnderbine om oer De Swette fuort te striken yn 'e rjochting fan Snits. By trochkomst yn Sleat, om 6.55 oere, lei Rein Jonker fan Wytgaard foarop, mar by trochkomst yn Hylpen wie der noch sprake fan in (yn 'e wurden fan Heinze Bakker) "massale kopgroep" fan fyftich oant sechstich man. Jos Niesten fan Heemskerk kaam dêr by de befoarrieding oer Co Gilling hinne te fallen, mar rekke aldergeloks net sa slim blessearre dat er de striid opjaan moast.
Polatsk
Joadkse mienskip
thumb|260px|Ferneatige synagoge yn 1941 Tsjin it ein fan de 15e iuw setten joaden harren nei wenjen yn Polatsk. Doe't Ivan de Grousume de stêd yn 1563 oermastere joech dy opdracht om alle joaden dy't wegeren harren te bekearen ta de Otterdokse Tsjerke te fersûpen yn de Dvina. De joaden wisten neitiid wer in mienskip op te bouwen, mar nei't de stêd Maagedeburchsk Rjocht krige, mochten hja net mear yn 'e stêd wenje en waard it harren ferbean beskate beroppen út te fieren. Kozakken makken yn 1654 in ein oan de mienskip, mar al gau dêrnei bloeide der wer in joadske mienskip op. Tjin it ein fan de 19e iuw foarmen joaden sels mei 61% fan de befolking in de mearderheid fan de befolking. Nei de revolúsje sakke it perzintaazje joaden gaueftich. Yn 1926 wennen der noch 8.186 joaden (32% fan it totale ynwennertal) yn Polatsk en yn 1939 wienet dat noch 6.464 (22%). Mei de Dútske besetting op 16 july 1941 waard der yn augustus fan itselde jier in getto ynsteld, mar in moanne letter moasten de joaden ferhûzje nei in kamp by Lozovka. Meïnoar sa 8.000 ynwenners fan Polatsk sieten dêr mei joaden út oanbuorjende doarpen opsletten. In soad ferstoaren dêr al fan honger, kjeld en sykte mar in pear moanne letter waard it kamp romme en de befolking deasketten.
Percy Grainger
Persoanlikheid
Grainger's enerzjy wie hast legindarysk. Yn London stie er bekend as de "the jogging pianist" om't er hurdrinnend nei syn konserten gie. Hy ferskynde op it lêste momint en wie dan folslein efter de pûst. Dat die er mei sin; hy spile it leafst at er út de liken wie. Op in kear, by in konsertomgong yn Súd Afrika, rûn er nei ôfrin fan in konsert 105 km nei in oar plak dêr't er it folchjende optreden hie. Hy kaam krekt op tiid foar it begjin, skjin ynein. At Grainger mei skip reizge brocht er syn frije tiid graach troch yn de masjinekeamer as stoker. Oer alles hat er sa'n 3000 konserten jûn as pianist en dirigint.
Littenseradiel
Demografy
Littenseradiel hie sûnt syn ûntstean yn 1984 in ynwennertal dat om 'e 10.000 hinne skommele. Op 1 jannewaris 2012 hie it in befolking fan 10.925 minsken, en op 30 april 2017 wiene der 10.746 ynwenners. De befolkingstichtens bedroech doe 82,2 minsken de km². Op 1 jannewaris 2017 wie de befolking fan 'e gemeente sa oer de ûnderskate doarpen ferspraat:
Westernieland
It doarp leit oan de ein fan it Westernielandstermaar.
Polatsk
Berne
{{boarnen|boarnefernijing= {{reflist}}
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Oarspronklike release
Gary Kurtz, de produsint fan Star Wars, wie op 'e jûn fan 'e dei fan 'e premiêre te gast yn in praatprogramma op 'e radio dêr't harkers ynbelje koene. Ien skiller wie ûntychlike entûsjast oer de film en prate der yn sok detail oer, dat Kurtz sei fan: "Goh, jo witte in protte oer de film." De man antwurde: "Ja, ja, ik haw him al fjouwer kear sjoen." Op dat stuit, fertelde Kurtz letter yn in fraachpetear, krige er foar it ferstân dat Star Wars in kultureel fenomeen wurden wie. Lucas, dy't noch altyd benaud wie foar in flop, hie it sa beävensearre dat er nei de premiêre mei syn frou Marcia op fakânsje gie yn Hawaï. Pas doe't er dêr op CBS kommentator Walter Cronkite praten hearde oer de ûnbidige klibers folk dy't yn alle stêden oerenlang foar de bioskopen yn 'e rige stiene om Star Wars te sjen, krong by him it besef troch dat er goud yn 'e hannen hie. De leden fan 'e cast waarden op slach wrâldferneamd; doe't Harrison Ford sûnder euvelmoed nei in platesaak gie om in LP te keapjen, waard er troch in kloft fans dy't alhiel oerémis wiene, suver ûnder de foet rûn en moast er mei in oan stikken skuord oerhimd op hûs oan.
Polatsk
Berne
{{Commonscat|Polarsk}} }}
A4
A4 is in papierformaat foar typmasine- en printerpapier dat yn Jeropa en Japan en in grut diel fan 'e rest fan 'e wrâld it measte brûkt wurdt. De term A4 is sà ynboargere rekke, dat men yn Nederlân gauris sprekt fan "in A4-ke" as men doelt op in koarte tekst of in lytse hoemannichte ynformaasje yn it algemien. Yn 'e Feriene Steaten, Kanada, Meksiko, Kosta Rika, Panama, de Dominikaanske Republyk, Kolombia, Fenezuëla, Sily en de Filipinen wurdt ynstee fan A4 gebrûk makke fan in oar papierformaat fan hast (mar net hielendal) gelikense grutte: US Letter.
US Letter
Massa
Yn 'e Feriene Steaten wurdt papiermassa ornaris metten yn Amerikaanske pûnen per ream. Ien ream befet 500 fel. US Letter hat yn 'e regel in basisgewicht fan 20 of 24 pûn (9,1 of 10,9 kg): it gewicht fan in ream fan 500 fellen papier fan 17 by 22 inch (43,18 by 55,88 sm) by in temperatuer fan 21 °C en in luchtfochtigens fan 50%. Ien ream fan 20-pûns US Letter-papier weaget 5 Amerikaansk pûn (2,3 kg), en ien inkel fel US Letter-papier weaget 0,16 ounce (4,54 g), wat itselde is as 75,19 g/m². Op 'e ferpakking fan in Amerikaanske ream papier wurdt yn 'e regel ek metrike ynformaasje fermelden; sa stiet op 'e ferpakking fan 20-pûns US Letter-papier ek "75 g/m²" oanjûn. Ta ferliking: 500 fel 'gewoan' A4-papier hat in massa fan 80 g/m².
A4
Skiednis
A4 waard oarspronklik definiëarre troch in DIN-noarmearring (om persiis te wêzen DIN 476 út 1922) fan it Deutsches Institut für Normung. Letter is it troch de Ynternasjonale Organisaasje foar Standerdisaasje (ISO) oernommen as de hjoeddeistige noarm ISO 216. Fral yn Dútslân wurdt A4 noch wol as "DIN A4" oantsjut.