cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerrit van Houten
Gerrit van Houten Stichting
Yn 1945 waard in stichting oprjochte dy't de skilderijen, tekeningen en akwarellen fan Gerrit van Houten beheart. Alle fiif jier jout de stichting de Gerrit van Houten Priis oan jonge keunstners. Sûnt 1972 is de stichting eigner fan de Fraeylemaboarch yn Slochteren, dêr't geregeldwei útstallings organisearre wurde.
Koolhoven F.K.51
De Koolhoven F.K. 51 wie in Nederlânsk les- en ferkenningsfleanmasine boud troch it fleantúchfabryk Koolhoven. It model waard op inisjatyf fan Frits Koolhoven dy't de hoop hie om him slite te kinnen oan de Loftfeartôfdieling (LVA), foarrinner fan de Keninklike Loftmacht.
Yn 1935 wie de LVA oant sykjen nei in ferfanger fan de Fokker C.1. De Koolhoven F.K. 51 en de Avro 626 waarden test en de Koolhoven waard as winner troch de Loftfeartôfdieling oankocht as les-ferkenningsfleantúch. Guon dêrfan krigen in lichte bewapening. Ynearsten waarden 25 lestastelfarianten foar de LVA produsearre. Yn 1937 folge noch in bestelling fan 29 fan de ferkenner fariant, wêrfan't der oars mar 17 levere waardenwaar. Koolhoven levere totaal 17 tastellen oan de Marine Loftfearttsjinst en 45 oan it LA-KNYL.
De tastellen fan de LVA hawwe hawwe by it begjin fan de Twadde Wrâldoarloch net folle útrjochtsje kinnen. De tastellen fan de MLD binne allegear ferneatige op de grûn op fleanfjild De Kooy. Allinne de oerbleaune eksemplaren fan de LA-KNIL binne in protte ynset yn de slach om Nederlânsk-Ynje.
Yn 1936 kocht it Spaansk republikeinsk regear, de Fuerzas Aéreas de la República Española, 28 tastellen, dy't as "postfleantúch" levere waarden om it wapenembargo te ûntdûken dat ûnder de Spaanske Boargerkriich ynsteld wie. Dy fleanmasines hawwe ek tsjinne as lichte bommesmiter. Guon fan dy fleantugen binne letter noch ûnder it nasjonalistyske bewâld fan Francisco Franco brûkt.
It Militêr Loftfeart Museum yn Soesterberg hat in replika.
West-Berlyn
thumbnail|Rathaus Schöneberg, it politike sintrum fan West-Berlin en it plak dêr't John F. Kennedy syn ferneamde útspraak Ich bin ein Berliner die. West-Berlyn is de namme foar it westlike part fan Berlyn ta ûnderskieding fan East-Berlyn yn de tiid dat West- en East-Dútslân twa aparte lannen wiene. De politike skieding fan Berlyn sette útein yn 1948 yn 'e foarm fan fjouwer alliearde besettingssônes. Trije fan de fjouwer besettingssônes foarmen fan 1949 oant 1990 West-Berlyn. De offisjele namme wie Berlin (West), wilens de DDR de namme Westberlin brûkte en er foar East-Berlyn de namme Berlin, Hauptstadt der DDR (Berlyn, haadstêd fan de DDR) brûkte.
Skiednis
Yn 1949 waard de Bûnsrepublyk Dútslân (West-Dútslân) oprjochte. Neffens de West-Dútske grûnwet wie Berlyn in dielsteat fan de Bûnsrepublyk. De fjouwer alliearden dy't Dútslân en Berlyn besetten nommen dat part fan de grûnwet net oan. West-Berlyn wie dêrom gjin grûnwetlik ûnderdiel fan de Bûnsrepublyk Dútslân. It parlemint fan de Bûnsrepublyk dat syn sit yn Bonn hie, koe gjin wetten foar West-Berlyn oannimme. Dat moast troch it Berlynske Hûs fan Offurdigen dien wurde. West-Berlynske boargers hiene oare identiteitsbewizen as de boargers fan de Bûnsrepublyk en manlju dy't yn West-Berlyn wennen hiene gjin tsjinstplicht yn de Bundeswehr. Dat makke West-Berlyn in populêr wenplak foar jonge West-Dútske mannen.
West-Berlyn foarme in enklave yn de DDR en wie winliken in West-Dútske eksklave. It hearde net by de DDR, dy't it hiele gebiet omsleat en boargers fan West-Dútslân en West-Berlyn wiene frij en reizgje hin en wer tusken dy twa gebieten.
250px|thumbnail|right|Bou fan de Berlynske Muorre by de Brandenburger Poarte Fan 13 augustus 1961 oant 9 novimber 1989 wie West-Berlyn fan East-Berlyn en de DDR ôfskieden troch de Berlynske Muorre. De muorre hie in tal grinsoergongen, dêr't Checkpoint Charlie de ferneamste fan wie. Der wie ek trein- en S-Bahn-ferkear mooglik. De grinsformaliteiten foar S-Bahn brûkers waarden dien op it Stasjon Friedrichstrasse. Dy grinsoergongen koene troch West-Berliners en West-Jeropeanen frij brûkt wurde om East-Berlyn te besykjen; West-Berliners nei it Fjouwermachtenakkoart fan 1972. Dochs foar East-Dútsers (útsein de âlderein) bleau de grins nei West-Berlyn sletten.
Nei de Wende fan 1989 waard der oantrune op weriening fan de stêd. Nei de Dútske weriening yn 1990 waarden West- En East-Berlyn wer ien stêd. Nei it ferdwinen fan de muorre binne de ferskillen fan 40 jier lang lykwols noch net ferdwûn op mêd fan skiednis en ûntjouwing. West-Berlyn is dochs noch yn soad opsichten te ûnderskieden fan East-Berlyn, al hat men warber west en wurkje de ferskillen safolle mooglik fuort. De betsjutting fan West-Berlyn yn 'e stêd is lykwols al minder wurden wêrmei't it sintrum fan it eardere East-Berlyn, Mitte, syn funksje as stedssintrum werom krigen hat.
Arie van der Veer
Arie van der Veer (Flaardingen, 30 jannewaris 1942) is in Nederlânske predikant en âld-foarsitter fan de Evangelyske Omrop (EO).
Libben en wurk
Hy is in soan fan in mjitteropnimmer. Fan 1961 oant 1966 studearre er er teology oan de Teologyske Universiteit Apeldoorn fan de Kristlike Grifformearde Tsjerken. Dêrnei stie er as dûmny fan 1966 oant 1990 yn efterelkoar Nieuwe Pekela en Swol. Under syn lieding waakste de tsjerke yn Swol as in reid.
Fan 1990 oant 1 septimber 2008 wie Van der Veer foarsitter fan de Evangelyske Omrop en krige de EO de A-status. Yn dy funksje rjochte er him bot op ienheid ûnder kristenen út de ferskate tsjerken. Van der Veer neamde dat de 'oecumene van het hart'. Fan 1991 oant 1998 wie er ek ficefoarsitter fan de NOS. Op 24 augustus 2008 waard er beneamd ta Ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Yn oktober 2008 waard kanker by him fêststeld dêr't er lykwols better fan waard. Tegearre mei Rita Renema-Mentink rjochte er de stichting Als kanker je raakt op.
Op 8 juny 2015 ferstoar syn âldste soan Peter van der Veer, dy't lykas syn heit predikant wie yn de Kristlike Grifformearde Tsjerke yn Swol.
Programmas
Van der Veer presintearret of presintearre de folgjende telefyzjeprogrammas:
Museum Møhlmann
thumb|Yngong museum thumb|Museumtún mei bylden Museum Møhlmann, oprjochte 1998 yn Venhuizen en sûnt 2008 festige yn Tjamsweer ûnder Appingedam, is in partikulier museum foar realistyske en figurative keunst.
It museum is in inyisjtyf sûnder stipe fan de oerheid fan de realistysk keunstskilder Rob Møhlmann dy't mei syn frou in poadium foar hjoeddeiske realistyske byldzjende keunst yn it noarden oanbiede woe.
It museum hat trije fêste kolleksjes: Dêrnjonken is der om de twa moannen in útstalling fan in kollega-keunstner. Tagelyk rint der groepstentoanstelling fan sa'n 35 keunstners dy't elts mei trije wurken fertsjintwurdige binne. Meiïnoar binne de om de 400 realistyske keunstwurken te sjen.
1998 hie it museum de earste útstalling fan ûnôfhinklike realisten. Sûnt is der alle jierren in eksposysje fan sa'n fyftich realisten. Njonken de fêste kolleksje is der wurk te keap.
It museum húsmannet oan de Westersingel 102-104 yn Appingedam en is útsein it simmer- en winterskoft iepene op freed, seon en snein.
Keppeling om utens
Offisjeel webstee
Adelstsjerke
De Adelskerk wie oant 1984 in tsjerke yn Ald Beets, Opsterlân.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1889 boud en ferfong in tsjerke út de 16e iuw dy't wijd wie oan de hillige Gertrudis. De adelstsjerke waard betelle troch de famyljes Lycklama à Nijeholt en Van Lynden út Beetstersweach. De ienbeukige tsjerke mei trijsidich koarsluting yn neorenêssânse-styl waard boud neffens in ûntwerp fan Luitje de Goed (1853-1926) fan Beetstersweach. De transepten hiene trepgevels mei rolwurk, obelisken en in fronton op de top yn de trant fan Hendrick de Keyser en Hans Vredeman de Vries. De rûnbôgefinsters krigen glês yn lead-ruten. De gevel hie in bôgefries. Dûmny Isaac Spandaw hold de earste preek op 10 augustus 1890.
It oargel út 1904 waard makke troch Maarschalkerweerd & Soan. It wie in presint fan August Lycklama. Yn 1957 waard it oargel troch de firma Reil oerset nei de Sudertsjerke yn Drachten. De tsjerke waar fan 1958 ôf net mear brûkt. De achtkante toerspits waard yn 1967 troch wjerljocht fernield. Yn 1984 waard de fertutearzge tsjerke sloopt. De twa klokken binne op it hiem fan Museum Opsterlân op De Gerdyk set. It tsjerkhôf krige yn 1988 in klokkestoel.
Fan 1963 oant 1987 wie de tsjerke it atelier fan byldzjend keunstner Jaap van der Meij. Der moatte noch muorreskilderingen fan him yn de mei pún tichtsmiten kelder fan de tsjerke wêze. Museum Opsterlân is anno 2017 fan doel dy wer foar it ljocht te heljen.
Beafeartstsjerke fan de Hillige Martlers fan Gorkum
De Beafeartstsjerke fan de Hillige Martlers is in tsjerkegebou yn Brielle yn Súd-Hollân. De tsjerke stiet op de lokaasje dêr't earder in kleaster stien hat en yn 1572 njoggentjin katolike geastliken yn in turfskuorre ferhongen waarden troch wettergeuzen. Yn de 19e iuw waard de lokaasje in beafeartsplak, mar de hjoeddeiske tsjerke datearret fan 1932. Alle jierren is om 9 july hinne de tsjerke in sintrum fan de Nasjonale Beafeart. Dan rinne pylgers by de krúswei lâns yn de oerdekte omgong om de hillige martlers fan Gorkum te betinken.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1932 neffens in ûntwerp fan de arsjitekt H.P.J. De Vries út Rotterdam boud en ferfong in 19e-iuwske houten kapel, dy't eartiids oan de oare kant fan it martlersfjild stie en boud waard nei it hillich ferklearjen fan de martlers fan Gorkum yn 1867. De nijbou fan de tsjerke wie needsaaklik woarn om't it oanwaaksjende tal beafeartsgongers de besteande tsjerke te lyts makke. De twa tsjerken hawwe noch in tal jierren njonken inoar bestien, oant nei de Twadde Wrâldkriich de kapel ôfbrutsen waard en oant 1960 noch tsjinne as needtsjerke yn De Haach.
Efter de tsjerke leit it martlersfjild, dat ommuorre wurdt mei in ommegong foar prosesjes. De kant dêr't eartiids de houten kapel stie waard nei de ôfbraak mei in nije muorre sletten. Yn de ommegong is in krúswei út 1870. Yn it martlersfjild stiet op it plak fan de turfskuorre dêr't de geastliken ferhongen waarden tsjintwurdich in siboarium (alterkape) fan de arsjitekt Evert Margry. De krekte lokaasje fan de muorren wurdt mei in betonnen râne yn it gers oanjûn. Op it plak fan de tsjintwurdige fiver lei eartiids de fiskfiver fan it kleaster. Om't de opgroeven reliken fan de hillige martlers yn de fiver woksen waarden soe it wetter heilsum wêze en wurdt se de Hillige Put neamd.
Yn 2016 krige de tsjerke in nije klokkestoel mei dêryn trije klokken, dy't oarspronklik yn de houten klokkestoel fan de yn 2016 ôfbrutsen Jakobustsjerke yn Oude Wetering hongen.
Ynterieur
De ynrjochting fan de tsjerke is foar in grut diel ôfkomstich út de houten kapel. Dêrûnder falle de alters en ek de bylden fan de njoggentjin bylden fan de martlers, dy't as ferwizing nei harren dea allegear in strop om de hals hawwe. Boppe de tagong hinget ûnder it oargel yn 'e tsjerke in grut skilderij fan Carel Frans Philippeau út 1880 mei de foarstelling fan it martlerskip. Foar yn de tsjerke stiet op it ferhege alter de skryn mei dêryn reliken fan de fermoarde geastliken.
Giovanca
Giovanca (útspr.: ['ʤo:vaŋka], likernôch: "dzjovanka"; folút: Giovanca Desire Ostiana; Alkmar, 22 maart 1977) is in Nederlânsk sjongster, lietsjeskriuwster en model fan etnysk Kurasausk komôf. Hja wurke yn 't earstoan benammen as eftergrûnsjongster, mar sette yn 2006 útein mei in solokarriêre. Troch optredens yn û.m. it tillefyzjeprogramma De Wereld Draait Door krige se bekendheid by in breder publyk. Fan 2017 ôf wie Giovanca ek aktyf as presintatrise, earst by de VPRO en letter út namme fan 'e EO.
Jonkheid en oplieding
Giovanca waard yn 1977 berne yn it Noardhollânske Alkmar en is fan Antiljaansk, op persiis te wêzen Kurasausk, komôf. Se folge de middelbere skoalle oan it Keizer Karel Kolleezje yn Amstelfean en studearre dêrnei ortopedagogyk oan 'e Universiteit fan Amsterdam, dêr't se yn 2007 in mastergraad yn helle.
Sjongkarriêre
Om't se in wurkpaad yn 'e muzykyndustry neistribbe, wie Giovanca al ier as eftergrûnsjongster aktyf. Yn dy hoedanichheid wurke se gear mei û.m. Izaline Calister, de Rootsriders, Jhelisa Anderson, Benny Sings en Noisia. Yn 2006 begûn se oan in solokarriêre as sjongster. Begjin 2007 wie Giovanca ien fan 'e acht sjongsters fan wa't wurk útbrocht waard op 'e cd The Mighty 8, fan it Nasjonaal Popynstitút. Oan 'e ein fan datselde jier stie se yn 'e hitparade mei it nûmer As Long As We're in Love, in duët mei Wouter Hamel.
Wjerljochtlieder
In wjerljochtlieder of -gelieder of in tongerlieder is in metalen stange of tried of in oar foarwerp fan metaal dat opsteld of fêstmakke is boppe-op in heech bouwurk, in skip of sels in beam, en dat yn ferbân stiet mei de ierde. De meast brûkte metaalsoarten foar it meitsjen fan sokke lieders binne koper en aluminium. De bedoeling dêrfan is dat it wjerljocht, de elektrisiteit oer it metaal fan 'e wjerljochtlieder nei de ierde ta laat wurde sil, sadat brân foarkomd wurde kin. Om't it om wjerljocht giet, en it systeem neat mei de tonger te krijen hat, is de term 'tongerlieder' eins in misliedende beneaming.
Giovanca
Sjongkarriêre
Yn 'e rin fan 2007 kaam Giovanca foar it earst ferskate kearen op 'e Nederlânske lanlike tillefyzje, û.m. yn programma's as De Wereld Draait Door en Pauw & Witteman. Teffens ferskynden der artikels oer har yn û.m. de krante Het Parool en it tydskrift Nieuwe Revu. Yn maart 2008 kaam har debútalbum as solosjongster út, mei as titel Subway Silence. De earste single fan dy cd, On My Way, joech oanlieding ta live-optredens op 'e tillefyzje en radio by û.m. Raymann Is Laat, GIEL en Goedemorgen Nederland.
Giovanca har twadde album, While I'm Awake, dat yn 2010 útkaam, waard yn Nederlân in gouden plaat. Op 3 maart fan dat jier ûntfong hja boppedat út 'e hannen fan sjonger Frank Boeijen de Sulveren Harpe, in oanfiteringspriis foar oanstoarmjend talint. Giovanca har trêde solo-album, Satellite Love, ferskynde yn septimber 2013. Hja sjongt benammen lieten fan de sjenres jazz en soul. Troch har oanhâldende optredens yn fral De Wereld Draait Door hat se ek bekenheid krigen by lju dy't net drekt belangstelling foar dat soarte muzyk hawwe.
Wjerljochtlieder
Dejinge dy't beskôge wurdt as útfiner fan 'e wjerljochtlieder, is de Amerikaanske steatsman en wittenskipper Benjamin Franklin, dy't op 15 juny 1752 ûnder in tongerbui in eksperimint útfierde mei in draakje en in wiet draakjetou. Yn Nederlân waard de earste wjerljochtlieder yn 1782 troch Cornelis Krayenhoff op 'e toer fan de Grutte of Martinitsjerke yn Doesburch set. Behalven op tuorren wurde wjerljochtlieders ek faak op pleatsen mei in reidtek oanbrocht, hoewol't de mienings ferskille oer de fraach oft it ferstannich is om sokke apparaten te brûken. Tsjinstanners fine dat wjerljochtlieders krekt wjerljocht oanlûke om't se fan metaal binne, en dat men dêrom mear gefaar rint as men in wjerljochtlieder oanbringt as at men dat net docht.
Giovanca
Sjongkarriêre
Fan jannewaris 2017 oant en mei desimber 2019 wie Giovanca presintatrise fan it VPRO-tillefyzjeprogramma Vrije Geluiden, dêr't se Melchior Huurdeman opfolge. Fan begjin jannewaris 2020 ôf foarme Giovanca tegearre mei Tijs van den Brink ien fan 'e fiif presintaasjeduo's fan it nije praatprogramma Op1, op NPO 1. Giovanca en Van den Brink presintearren dat programma út namme fan de Evangelyske Omrop.
Priveelibben
Giovanca wennet yn Amsterdam. Op 3 april 2016 waard har dochter Jesamy berne. De heit is har freon Niels Nieuborg. Giovanca set har ek yn foar goede doelen; sa is hja as ambassadrise fan Plan Nederlân û.m. aktyf west yn Sierra Leöane.
Stac Lee
Stac Lee (Skotsk-Gaelysk: Stac Lí) is in 2,3 hektare, 165–172 meter boppe de seespegel útstekkend rotseilân (Stack of brâningspylder) yn de St. Kilda-arsjipel 150 km út de westkust fan Skotlân. De arsjipel wurdt ta de Bûten-Hebriden rekkene. Nei de Stac an Armin (191 meter) is Stac Lee de heechste Stac yn it Grut-Brittanje.
De rots leit sa'n 7,5 kilometer noardwestlik fan it haadeilân Hirta en 550 meter bewesten Boreray. Op de stac stiet in lytse skûlhutte (cleit), dy't eartiids troch aaisikers en fûgelfangers brûkt waard at hja om reden fan in ûnrêstige see net werom nei it doarp op Hirta komme koene. It lânjen op de Stac wie út soarte in drege en gefaarlike ûndernimming.
Der wurdt rûsd dat goed 10.000 fûgels (Ganten) in briedplak op de rots hawwe. As diel fan de Sint-Kilda-arsjipel heart de Stac ta it Wrâlderfgoed fan de UNESCO.
Geisha (betsjuttingsside)
"Geisha" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
London Keyes
London Keyes, echte namme: Cora Birdwell (Seattle, 18 augustus 1989), is in Amerikaansk neakenmodel, fetysjmodel, stripper, pornografysk aktrise en prostituee fan mingd Angelsaksysk Amerikaansk en Japansk etnysk komôf. Har artystenamme wurdt soms ek wol misstavere as 'London Keys'. Keyes sette yn 2008 útein mei har karriêre yn 'e pornoyndustry en hat sûnt witwat populariteit en in grutte skare fans witten te winnen.
Libben en karriêre
London Keyes waard yn 1989 berne yn Seattle, yn 'e steat Washington. Yn 2008, doe't se 19 jier wie, makke se har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn mear as 260 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Vivid Entertainment, Red Light District, Evil Angel, Jules Jordan Video, Digital Sin, Diabolic Video, Wicked Pictures, Elegant Angel, New Sensations, Hustler Video, Sin City, Penthouse, Adam & Eve, ClubJenna, Zero Tolerance, Digital Playground, Shane's World, Anabolic Video en Devil's Film. Fierders hat Keyes ek wol wurke foar minder bekende filmstudio's, lykas West Coast Productions, Pure Play Media en Third Degree Films. Teffens hat se in protte yn 't spier west foar pornosites op it ynternet, wêrûnder Brazzers, Muffia en Kink.com.
Keyes wurke ferskate kearen gear mei regisseur Jonni Darkko, dy't yn 2011 spesjaal mei har yn 'e haadrol de film L for London makke (útbrocht by Evil Angel). Fierders hat Keyes ek ferskate kearen gearwurke mei akteur, regisseur en produsint Mike Adriano, en wie se yn ynterrasiale sênes te sjen mei akteur Lexington Steele, û.m. yn L for London. Har earste anale sekssêne die Keyes ek yn L for London, mei kollega-aktrise Asa Akira, dy't ek fan Japansk etnysk komôf is, en akteur Manuel Ferrara. Underwilens is Keyes al fiif kear nominearre wurden foar in AVN Award (de Oskar fan 'e pornowrâld). Njonken har aktearwurk is Keyes ek aktyf as stripper, wêrby't se as feature dancer by stripklubs yn 'e hiele Feriene Steaten lâns reizget. Fierders posearret se ek geregeldwei as neakenmodel foar manljusblêden.
Lichaamlike skaaimerken
Keyes is fan mingd etnysk komôf, mei sawol Angelsaksysk Amerikaansk as Japansk bloed. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63 m lang, mei in gewicht fan 59 kg, en in natuerlike kupmaat 34D. Har hier is brún. Keyes hat ek ferskate tatoeaazjes, wêrûnder in sweltsje op elts skouderblêd, in blommemotyf oer de lofterside fan har boppeliif, in blom ûnder har lofterboarst en in lyts hertsje oan 'e binnenkant fan har lofterpols. Fierders hat se in earsgewei yn 'e foarm fan in tribal-tatoeaazje boppe har stuten. Piercings hat Keyes troch har lofternoaswjuk, har tonge, har ûnderlippe, beide spiennen en har nâle.
Dûker (piip)
Dûkers binne meast makke fan beton of stiel. Yn it ferline waarden ek wol mitsele dûkers makke. Hout en holle beamstammen waarden eartiids ek in soad brûkt.
In sifon of grûndûker en in knypduiker binne spesifike dûkersoarten.
Troch in klep oan te bringen dy't it wetter mar yn ien rjochting trochlit, kin fan in klepdûker in ienfâldige spuislûs makke wurde.
Heul
In oar, en folle âlder wurd is heul (meastal in mitsele dûker sûnder fêste boaiem). In sommige plaknammen, as Kwintsheul, is dit wurd noch werom te kennen.
Moluntha
Libben
Moluntha moat omtrint 1692 berne wêze earne yn 'e krite besuden de Grutte Marren fan Noard-Amearika, mooglik yn wat no Ohio of westlik Pennsylvania is. Oer syn jonge jierren is net folle bekend, hoewol't er al ier in opperhaad fan 'e Sjâny wurden wêze moat. Doe't er al op jierren wie, troude er mei Nonhelema, de suster fan it Sjâny-opperhaad Maïsstâle, dy't sels ek in foaroansteand liedster fan har folk wie. Moluntha wie har trêde man.
Datselde jiers fierden Amerikaanske troepen ûnder generaal Benjamin Logan de saneamde Oerfal fan Logan út om it ferset te brekken fan it diel fan 'e Sjâny dat noch net omlyk woe. Dêrby oardere Logan syn manskippen dúdlik om alle Yndianen dy't har oerjoegen te sparjen. Under de oerfal kaam in William Lytle Moluntha tenei, dy't him daliks oerjoech, mei de ferdrachstekst yn 'e hân en in Amerikaanske flagge oer it skouder drapearre. Hy waard yn bewarring pleatst by de ofsier Hugh McGary, wêrby't Logan syn befel nochris werhelle oangeande de behanneling fan Yndianen dy't har oerjûn hiene.
McGary hie earder yn 'e oarloch lykwols in nederlaach tsjin 'e Britten en harren Yndiaanske bûnsgenoaten lit yn 'e Slach by Blue Licks, en frege Moluntha oft dy ek meifochten hie yn dat treffen. Moluntha, dy't mar breklik Ingelsk spriek, misbegriep de fraach en antwurde befêstigjend. Dêrop pake McGary in bile op en sloech it 94-jierrige opperhaad de plasse yn, dat er it bestoar. Logan ûnthefte McGary neitiid út syn funksje en klage him oan foar de kriichsried. Moluntha syn minderjierrige soan Spemica-Lawba oerlibbe de Oerfal fan Logan. De generaal naam him mei werom nei Kentucky dêr't er him sels grutbrocht. De jonge kaam úteinlik bekend te stean as Kaptein Logan.
Friends with benefits
Friends with benefits ("freonen mei foardielen") is in Ingelske tem dy't sûnt likernôch 2005 in rûnom brûkte beneaming wurden is foar freonen (yn 'e regel in man en in frou), dy't njonken harren freonskip ek (wolris) geslachtsferkear (hân) hawwe, om gjin oare reden as om oan harren seksuële behoeften te foldwaan. Sokke persoanen wurde mei in wat ûnfatsoenliker oantsjutting ek wol fuck buddies ("neukmaatsjes") neamd. Friends with benefits binne in foarm fan flechtich seksueel kontakt dy't folslein los stiet fan in relaasje op it mêd fan romantyk of leafde. De term waard popularisearre troch in stikmannich Amerikaanske mediaproduksjes, wêrfan't de bekendste de film Friends with Benefits út 2011 wie, fan regisseur Will Gluck, mei yn 'e haadrollen Justin Timberlake en Mila Kunis. Dat is in romantyske komeedzje wêryn't úteinlik blykt dat gefoelens en in seksuële relaasje net útinoar te hâlden binne, sadat de beide haadpersoanen dochs fereale opinoar reitsje mei alle gefolgen dy't dat opsmyt.
Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2000
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Belgje 2000 yn Stavelot op 27 augustus 2000. It wie de trettjinde fan 17 races fan de Formule 1 yn 2000. Hy waard op it Sirkwy fan Spa-Francorchamps hâlden. De race waard hâlden oer 44 omgongen, op it 6,9 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 306,6 kilometer.
Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen (1835-1893)
Jhr. Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen (De Jouwer, 18 oktober 1835 - dêre, 15 augustus 1893), wie de âldste soan fan grytman jhr Pieter Benjamin Vegelin van Claerbergen (1808-1879) en Aurelia van Beyma (1815-1851).
Op 26 augustus 1864 troude hy yn Weststellingwerf mei Jacoba Everdina Sickinga (1838-1902) en krige mei har fjouwer bern. De beide soannen stoaren al jong. De húshâlding wenne yn de nijboude filla "Ter Huivra" oan de Skien op de Jouwer, in grut hûs yn sjaletstyl. Valerius bleau oant 1892 yn Ter Huivra wenjen.
Untfiering
In ûntfiering (de Ingelske termen kidnapping en kidnap komme hieltyd mear foar) is it yllegaal oerbringen fan in persoan fan it iene nei it oare plak, tsjin de wil fan dy persoan yn. It kin ek dien wurde mei goedfinen fan 'e oangeande persoan, mar as dy minderjierrich is (of as it, foarhinne, om in troude frou gie), dan wurdt it dochs as ûntfiering beskôge. Under de Nederlânske wet wurdt is ûntfiering in misdriuw dêr't oant acht jier finzenisstraf op stiet (Wetboek fan Strafrjocht 282 lid 1). Guon lannen, lykas Kolombia en Jemen, binne berucht om't ûntfierings der in protte foarkomme.
Foarmen
Der besteane ferskillende foarmen fan ûntfiering. By de "tradisjonele" foarm, dy't oer it algemien mank giet mei ôfparsing of oare foarmen fan sjantaazje, wurdt immen yn finzenskip nei in ûnbekend plak ta brocht en dêr fêstholden oant syn of har neiste(n) in lospriis betelle hawwe of in beskate tsjinst foar de ûntfierder(s) ferrjochte hawwe. In oare foarm fan ûntfiering is better bekend as gizeling (misdriuw), (net te betiizjen mei it twangmiddel út it sivyl rjocht dat krekt sa hjit). Dêrby wurdt immen ûnder bedriging fêstholden op in bekend plak. Fan ûntfiering is yn dit gefal inkeld sprake as dat plak in bewegend fiertúch is, lykas in auto. Dat wriuwt dan wer ticht oan tsjin kaping, in foarm fan ûntfiering wêrby't in fier-, far- of fleantúch oernommen wurdt troch de ûntfierders (kapers) en gauris nei in plak ta brocht wurdt dat oarspronklik net de bestimming wie. In skaking, ta einbeslút, is in ûntfiering fan in frou of famke mei har ynstimming (mar net mei dy fan har famylje), mei as doel om mei har te trouwen of gear te wenjen. "Skaking" is in ferâldere útdrukking; as soks tsjintwurdich bart mei in minderjierrige, sprekt men fan "ûntlûking oan it âlderlik gesach". Fansels komt it ek foar dat minsken (yn 'e regel froulju of bern) ûntfierd wurde mei as doel om harren seksueel te misbrûken. Yn sokke gefallen wurdt lykwols de eigentlike ûntfiering as bysaak beskôge.
Berne-ûntfiering
Men sprekt ek fan ûntfiering (spesifyk: âldeljusûntfiering of parintale ûntfiering) as in bern troch ien fan 'e beide âldelju en sûnder tastimming fan 'e oare earne hinne meinommen wurdt. Faak giet it yn soksoarte gefallen om in op 'e klippen rûne relaasje tusken partners út ferskillende lannen, en nimt de iene partner it/de bern dan mei nei syn/har lân fan komôf. Yn 2005 waarden op dizze manear yn 75 ûnderskate gefallen bern ûntfierd út Nederlân wei en 38 kear nei Nederlân ta, en dêrby wiene yn totaal 172 bern belutsen. Yn dizze 113 ynsidinten wie 74 kear de mem de dieder, 35 kear de heit en 4 in oar famyljelid. Nettsjinsteande it algemiene byld dat fan sokke saken bestiet, wêrby't yn 'e regel de heit as dieder beskôge wurdt, wie dus yn 65,5% fan 'e gefallen de mem de dieder.
Bekende ûntfierings
Guon bekende ûntfierings binne:
Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff
Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff (Nimwegen, 2 juny 1758 - dêre, 24 novimber 1840) wie in Nederlânsk natuerkundige, dokter, generaal, wetterboukundige, kartograaf en in skoftke minister fan Oarloch
Toerakofûgels
De toerakofûgels of toerako's (Latynske namme: Musophagidae) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), de ûnderklasse fan 'e moderne fûgels (Neornithes), de tuskenklasse fan 'e nijkakigen (Neognathae), it boppeskift fan 'e nije fûgels (Neoaves), de noch rangleaze groep fan 'e trapfoarmigen (Otidimorphae) en it skift fan 'e toerako-eftigen (Musophagiformes). De toerakofûgels binne de iennichste famylje fan 'e toerako-eftigen, en sadwaande binne se it naust besibbe oan 'e koekoekeftigen (Cuculiformes) en de trapeftigen (Otidiformes). Foarhinne waarden de toerakofûgels faak ûnderbrocht yn it skift fan 'e koekoekeftigen, mar resinte genetyske analyze wiist der sterk op dat se in selsstannige groep foarmje.
Beskriuwing
Toerakofûgels binne middelgrutte fûgels dy't yn beammen libje en yn harren fersprieding beheind binne ta Afrika besuden de Sahara, dêr't se rûnom foarkomme yn wâlden en op savannes. Se kinne mar swakjes fleane, mar drave nammenste flugger troch de beamtoppen. It binne sosjale stânfûgels, dy't yn famyljegroepen libje fan op syn measten tsien eksimplaren. Mei in protte soarten fan 'e toerakofûgels is it sa dat se in soad leven meitsje, en fuortjeiers (Corythaixoides) en wytbúktoerako's {Criniferoides) steane yn it bysûnder bekend om harren skrille alaarmrop, wêrmei't se net inkeld soartgenoaten, mar alle fauna yn harren neite warskôgje foar rôfdieren of minsklike jagers.
Toerakofûgels bouwe in grut nêst fan tûkjes, dêr't se 2-3 aaien yn lizze. Dêr komme de piken út mei in tsjûke dûnslaach en iepen of hast-iepen eachjes. Toerakofûgels frette foar it meastepart fruchten, mar dêrnjonken ek wol blêden, blêdknoppen en blommen. Altemets folje se har menu oan mei ynsekten en slakken. Se meie fral graach bananen en kinne, as se troch minsken fuorre wurde, sa nuet wurde dat se út 'e hân ite. Behalven bananen litte se ek druven en papaya's net stean.
Alice Munro
thumb|Alice Munroe
Alice Ann Munro (berne Laidlaw, Wingham (Ontario), 10 july 1931) is in Kanadeesk skriuwster fan koarte ferhalen.
Maaie 2009 waard de Man Booker International Prize oan har takend foar har hiele oeuvre. Oktober 2013 krige hja de Nobelpriis foar de Literatuer 2013. Fierders hat hja tal fan oare literêre prizen ûnfongen.
Wurk (karút)
Away from Her is in bewurking fan it ferhaal The bear came over the mountain en waard ferfilme troch Sarah Polley.
Zeeland Charter Township (Michigan)
Gemeentes
Zeeland Charter Township hat trije gemeentes dy't neamd binne nei provinsjes fan Nederlân.
Entomology
thumb|250px|Samling krobben Entomology (fan it Grykske ἔντομος, entomos, "it yn stikken sniene" of "it kurvene", en -λογία, -logia, "kunde") is de wittenskiplike stúdzje fan ynsekten, en dêrmei in tûke fan 'e soölogy of dierkunde. Yn it ferline waard ûnder de entomology ek de stúdzje nei oar lyts wrimelt beflapt, lykas spineftigen, tûzenpoatigen, wjirms en slakken. Yn ynformele konteksten kin de term 'entomology' noch altyd wol op datsoarte fan bisten fan tapassing wêze.
Der binne sa'n 1,3 miljoen ynsektesoarten wittenskiplik beskreaun, en der besteane nei alle gedachten noch folle mear. Dêrmei meitsje ynsekten twatrêde part fan alle bekende libbene organismen út. Se datearje fan likernôch 400 miljoen jier tebek, en hawwe yn dy lange tiid in tige komplekse ynteraksje en soms gearwurking ûntwikkele mei oare organismen, wêrûnder de minske. Wichtige ûndersyksmêden yn 'e moderne entomology binne û.m. molekulêre erflikheid, hâlden en dragen, biomeganika, biogemy, fysiology, groei en differinsjaasje, ekology, morfology, paleöntology, lânbou en fiedingswearde.
Unmeilydsumens
Unmeilydsumens is in gemoedstastân of karaktereigenskip wêrby't men neat jout om 'e gefoelens, de belangen en/of it lichaamlik wolwêzen fan oaren. It is it tsjinstelde fan begrutsjen. It byhearrend eigenskipswurd is ûnmeilydsum. Synonimen dêrfan binne: herteleas, hertlau, hurd, hurdhertich, strûs of strús, strúsk, ûnbarmhertich, ûnferbidlik, ûngefoelich, ûnmeigeand, ûnmurfber of ûnmorfber en ûnoandwaanlik. Unmeilydsumens is net itselde as ûnferskilligens of wredens, hoewol't it dêr wol reitsflakken mei hat.
Kweeste
In kweeste (fan it Aldfrânske queste) is in syktocht, yn it bysûnder in syktocht dy't it karakter hat fan in libbenstaak. Dêrby giet it om in lange reis fan in held wêrby't dy in protte obstakels oerwinne moat om in dreech te folbringen doel te berikken. Soks is gauris it útgongspunt foar myten, sêgen en leginden, dy't yn 'e folkloare fan hast eltse kultuer wol foarkomme. Tsjintwurdich wurdt it ek noch faak brûkt yn moderne wurken fan fiksje, benammen fan it fantasysjenre. It begryp is faaks better bekend yn 'e Ingelske foarm quest, dy't gauris yn titels fan bgl. fideospultsjes foarkomt.
It doel fan in kweeste kin wêze om in foarwerp te finen, soms yn opdracht fan in oar. Soks kaam bgl. foar by de reis fan 'e Argonauten op 'e siik nei it Gouden Flues, yn in bekende myte út 'e Grykske mytology, en ek by de syktocht nei de hillige graal troch Parsifal, in ridder fan 'e Rûne Tafel fan kening Arthur, yn 'e ridderromans út 'e Midsiuwen. Yn 'e Odyssee fan Homearus swalket de held Odysseus witwêrsanne om op 'e siik nei it paad nei hûs. Yn 'e tweintichste-iuwske fantasyklassiker The Lord of the Rings, fan 'e Ingelske skriuwer J.R.R. Tolkien, is it doel fan 'e kweeste fan haadpersoan Frodo Baggins net om in foarwerp te sykjen, mar krekt om foargoed fan 'e Iene Ring ôf te kommen.
Yn in kweeste, fral yn âlde myten, sêgen en leginden, is it doel fan 'e reis of de hiele reis faak symboalysk of allegoarysk. De moraal fan in kweesteferhaal draait faak om it feroare of feroarjende karakter fan 'e held. In kweeste kin lykwols ek in poer narratologysk helpstik wêze, want om't sa'n útgongspunt in protte reizgjen fan 'e haadpersoan easket, stelt it de skriuwer by steat om frjemde lannen, eksoatyske plakken en ûnbekende kultueren op te fieren.
Edith fan Tamworth
De Hillige Edith fan Tamworth, wie in Ingelsk geastlike út mids 10e iuw.
Edith wie de âldste dochter út it earste houlik fan kening Eduard de Aldere en fan Egwena. Sy wie de suster fan Athelstan fan Ingelân. Yn 926 houlike Athelstan syn suster Edith út oan Sigtric Caech, de Deenske kening fan York, dy't ôfhinklik fan de Ingelske kroan wie. Sigtric stoar al yn it jier dêrop en Edith waard non yn Polesworth. Sy stoar yn it kleaster dat hja yn Tamworth stifte hiehad. Edith wie ek in healsuster fan de keningen Edmund en Edred en fan de HH. Edburga fan Winchester en Elfleda fan Romsey. Ien fan har oare healsuster boaske oan Otto I fan it Hillige Roomske Ryk en wer in oar waard keninginne fan Frankryk, as wiif fan Karel de Ienfâldige.
Seksyndustry
De seksyndustry is de sektor fan 'e ekonomy dy't produkten en tsjinsten te keap oanbiedt dy't op direkte of yndirekte wize mei seks te krijen hawwe.
By de 'direkte' seksyndustry giet it om direkte fysike omgong; dan moat men tinken oan alle foarmen fan prostitúsje (bordelen, finsterprostitúsje, callgirls, ensfh.), mar ek oan stripklubs, peareklubs en peepshows. Yndirekte foarmen fan 'e seksyndustry binne pornografyske films en lektuer (lykas pornoblêden), mar ek neakenblêden, pornokanalen op 'e keabeltillefyzje, pornobioskopen, tillefoanyske sekslinen, sekswinkels, seksboartersguodprodusinten en de fabrikanten fan BDSM-attributen en oare fetisjistyske helpstikken.
Persoanen dy't har wurk hawwe yn sichtbere beroppen fan 'e seksyndustry, lykas prostituee, stripper, webcamgirl of neakenmodel, neamt men sekswurkers. Der wurkje lykwols teminsten likefolle persoanen yn 'e seksyndustry yn 'ûnsichtbere' beroppen, lykas poaiers, stripklubeigners, barkeepers, servearsters en útsmiters yn stripklubs, pornoregisseurs, pornoprodusinten, kameralju en minsken dy't de beljochting en it lûd dogge by pornofilms, útbaters fan pornobioskopen, sekstillefonistes, neakenfotografen, útjouwers fan porno- en neakenblêden, sekswinkellju, webmasters fan pornografyske websiden en wurknimmers fan bedriuwen dy't seksboartersguod meitsje.
Avro 626
De Avro 626 is in Britsk dûbeldeks lesfleantúch boud troch Avro. De 626, ûntwikkele út de Model 621 (Tutor), fleach foar it earst yn 1930. Der binne sa’n 198 fan dit tastel makke. De masine waard ek yn lisinsje boud by autofabrikant Tatra yn it eartiidske Tsjechoslowakije.
Grifformearde tsjerke (Wâlterswâld)
De Grifformearde Tsjerke oan de Foarwei yn Wâlterswâld is de tsjerke fan de grifformearde gemeente fan Wâlterswâld en Driezum.
Ofskieding
Under ynfloed fan dûmny Georgius Abbring en syn 19e iuwske opfolgers feroare de herfoarme tsjerke fan Driesum stadichoan fan klassyk-kalvinistysk nei frijsinnich. Dat liede op 14 desimber 1840 ta de ynstitusjonearring fan in ôfskieden gemeente yn Driesum-Wâlterswâld-Dantumawâld. Dêrmei is de grifformearde tsjerke fan Wâlterswâld de âldste grifformearde tsjerke út de omkriten. Guon leden fan de ôfskieden gemeente hiene foar it bywenjen fan de preek der hiele einen reizgjen foar oer en kamen sels út Kollum, De Westereen en Feanwâlden. De earste grifformearde dûmny wie Jan Frederiks Zeebuit (1842-1849).
Tsjerke
Yn itselde jier begûn de ôfskieden gemeente mei de bou fan in tsjerke, dy't yn 1874 ferfongen waard troch in nije tsjerke mei pastory. Dy tsjerke baarnde op 5 april 1922 folslein ôf. Oarsaak wie in kachelpiip, dy't te hyt waard en it dak fan de tsjerke yn 'e brân sette. Hast alles gyng ferlern, ek it oargel dat doe noch net lang ferlyn restaurearre wie. Al gau waard op 8 augustus fan itselde jier wat westliker fan de ôfbaarnde tsjerke de earste stien lein foar nijbou. Ta oantinken fan de bou waard yn de toer in moarmeren stien ynmitsele mei de tekst Dezen vermelden van wagens en die van paarden, maar wij zullen vermelden van den Naam des Heeren onzes Gods (Psalm 20:8).
Yn de jierren 1970 folge in restauraasje fan it ynterieur: de kreake waard ôfbrutsen en it poadium fergrutte. De preekstoel, it doopfont, de jûnsmieltafel en de ferljochting datearje út dizze tiid. Nei de restauraasje fan it oargel yn 1986 kaam de jongerein fan de gemeente mei it plan foar de oanskaf fan klok en in oerwurk yn de toer. In lytse tsien jier letter wie it safier dat de jongerein genôch jild ynsammele hiene foar it plan en der in oerwurk en in klok besteld wurde koe. De klok, dy't de namme "Jongerein" krige, draacht it opskrift: Ik, Jongerein, bin byinoar skarrele om de minsken de tiid fan de dei te sizzen en te roppen nei Gods hûs De kleuren fan it hjoeddeiske ynterieur datearje fan de renovaasje yn 1999. Tagelyk ûndergyngen it muorrewurk en de toer doe in fernijing. It parkearterrein waard op 'e nij asfaltearre en ek it yn 1986 restaurearre oargel ûndergyng in renovaasje.
Oargel
It oargel waard oarspronklik yn 1898 boud foar de grifformearde tsjerke fan Uithuizermeeden. Yn 1923 waard it troch de grifformearde tsjerke fan Wâlterswâld oernommen.
Paul van Erkelens
P.A.E. (Paul) van Erkelens (Winterswyk, 10 april 1953) is in Nederlânsk politikus fan D66. Hy wie tusken 1991 en 1994 boargemaster fan de gemeente Winterswyk.
Wurkpaad
Van Erkelens hat ferskate funksjes yn it ûnderwiis hân ear't er yn 1982 wethâlder yn de gemeente Hengelo waard. Yn 1991 waard die beneamd ta boargemaster fan de gemeente Winterswyk. Nei syn amtstermyn wie er fan 1993 oant en mei 2004 wettergraaf fan it wetterskip Regge en Dinkel en dêrnnei dykgraaf fan Wetterskip Fryslân.
Hélène Boucher
thumb|Hélène Boucher Hélène Boucher (Parys, 23 maaie 1908 – Guyancourt, 30 novimber 1934) wie in Frânsk piloate.
Hélène Antoinette Eugénie Boucher wie de dochter fan Léon Boucher, in arsjitekt út Parys, en fan Élisabeth Hélène Dureau. Hélène helle har fleanbrevet yn juny 1932. Sy wie in learling fan Michel Détroyat. July 1932 die hja mei oan in loftwedstriid tusken Caen en Deauville. Om reden fan technyske problemen moast se in needlâning meitsje yn in bosk. Boucher rekke net ferwûne.
Hélène Boucher, dy't ferskate wrâldrekords festige mei fleantugen fan Caudron (û.o. it hichterekord foar frouljuspiloaten yn augustus 1933 dat hja 32 jier hâlde soe), hie ek in kontrakt by Renault om de Renault Viva Grand Sport oan te rekommandearjen. Dêrtroch wie se finansjeel ûnôfhinklik.
Op 8 augustus 1934 festige Hélène Boucher it snelheidsrekord oer 100 km (412 km/o) en in rekord oer 1000 km mei in trochsneed faasje fan 409 km/o mei in Caudron-Renault. Op 11 augustus heakke sy it snelheidsrekord foar frouljuspiloaten dêr oan ta (445 km/o).
Sy ferlear it libben by in ûngemak mei in Caudron Rafale yn Guyancourt op 30 novimber 1934. Sy wie de earste frou dy't yn it Hôtel des Invalides yn Parys opbierd waard en waard postúm beneamd ta ridder fan it Légion d'honneur.
Soay (Sint-Kilda)
Soay (Skotsk-Gaelysk: Soaigh) is it fierst westlike eilân fan Sint-Kilda.
Soay leit benoardwesten it haadeilân Hirta, dêr't fan skieden is troch in seestrjitte fan in heale kilometer breed. Yn dat wetter leit de Stac Shoaigh. Súdwestlik fan de Stac Shoaigh (61 m), tichteby de kust van Soay, leit de Stac Dona, de „minne rots“. Fan west nei east is Soay nearne twa kilometer breed. It eilân dat lykas de hiele arsjipel in oerbliuwsel fan in âlde fulkaan is, is rotsich en hat frijwat steile skeanten. It heechste punt is de Cnoc Glas, de „grize hichte“, mei 376 meter. Bewesten de top leit is dobbe, Tobar Ruadh, mei rûnom in stiensirkel en wat fegetaasje. Benoarden Soaigh leit noch it rotseilantsje Am Plastair. De hiele Sint-Kilda-arsjipel wurdt beheard troch de National Trust for Scotland en binne part fan it wrâlderfgoed.
De bewenners fan Hirta besochten Soay, lykas ek de oare eilannen en Stacs, geregeldwei om Noardske stoarmfûgels en Seepappegaaien te fangen om har' fleis en fearren. Sy holden dêr ek in apart skiepperas foar harren wol, it tige behurde Soay-skiep. Alinne út need waard der wolris ien slachte. Dy skiep, dy't der oars no noch libje, hawwe it eilân syn namme besoarge: de Wytsingen neamden it eilân Soay, wat 'skieppe-eilân' tige betsjut. It is net witten oft de skiep dêr doe al wiene of dat de Wytsingen se yntrodusearre hawwe. Op it eilân Boreray libbet in besibbe Soaysoarte.
It wurdt ûnwierskynlik achte dat Soay ea fêste bewenne west hat.
Michael J. Fox
thumb|Fox, [[16 jannewaris 2012]] Michael J. Fox (eins, folút: Michael Andrew Fox; Edmonton (Alberta), 9 juny 1961) is in Kanadeesk akteur dy't de Amerikaanske nasjonaliteit oannommen hat.
Koepeltsjerke (Ljouwert)
Skiednis
De Koepeltsjerke waard as grifformearde tsjerke yn 1923 boud neffens in ûntwerp fan de arsjitekt Tjeerd Kuipers, dy't him beynfloedzje liet troch de betingsten dy't Abraham Kuyper oer it ideale tsjerkegebou publisearre hie. It wie ynearsten it doel om de tsjerke mei in hast katedrale alluere te ferneamen nei keninginne Wilhelmina, sa't dat ek barde mei Tjeerd Kuipers' Wilhelminatsjerke fan Doardt, mar om't de namme Koepeltsjerke al gau ynboargere rekke, is dêr neat mear fan telâne kommen. Noch gjin tsjien jier letter diene de grifformearden Ljouwert op 'e nij fersteld stean mei de bou fan in noch opmerkliker tsjerke: de Pelikaantsjerke. Yn 1977 waard it oarspronglike oargel fan Valckx & Van Kouteren ferfongen troch in oargel fan Jos Vermeulen. It Vermeulen-oargel waard yn 1935 boud foar de yn 1975 ôfbrutsen neogotyske Hillich-Herttsjerke fan Tilburch. It instrumint hat 49 registers ferdield oer trije manualen en pedaal en is it grutste tsjerke-oargel fan Fryslân.
Nei de foarming fan de Protestanske Tsjerke yn Nederlân ûntstie in lange striid foar it behâld fan it grifformearde erfguod yn de stêd. Alle grifformearde tsjerken waarden oerstallich ferklearre en ek de monumintale Koepeltsjerke waard ôfstjitten. . De Algemiene Tsjerkeried fan Ljouwert joech op 11 maart 2015 tastimming foar de ferkeap oan in belizzer út Snits. Op 4 maaie 2014 waard yn de Koepeltsjerke de lêste tsjerketsjinst holden. De nije eigner hat mei behâld fan de arsjitektuer en ynrjochting fan de Koepeltsjerke in kultureel sintrum makke.
Arsjitektuer
De boustyl fan de Koepeltsjerke is in mingeling fan art deco en byzantynske styleleminten. It byzantynske oansjen wurdt benammen feroarsake troch de tsiensidige koepel, dy't mei koper belein is. Boppe de noardlike yngong is in grut roasfinster mei in betonnen trasearing ynbrocht. Oan de sintrale bou binne trije fleugels tafoege, dêr't galerijen yn boud waarden. Sa ûntstie der in tsjerke mei in sitplak foar likernôch 1.100 minsken. De banken binne oriëntearre op de preekstoel, dêr't it oargel boppe hinget. De trije bylden op de tuorren fan it oargel stellen it Leauwen, de Hope en de Leafde foar en waarden yn 1790 makke foar it oargel fan de Herfoarme Tsjerke fan it Hearrenfean. Opfallend is de grutte sintrale luchter yn de foarm fan in kroan. De luchter krige dizze foarm fanwegen it feit dat doe it 25-jierrich kroaningsjubileum fan keninginne Wilhelmina fierd waard. Ek de jiertallen 1898 en 1923 yn de glês-yn-leadramen ferwize nei dat jubileum. Yn de ramen binne fierders wapens en de symboalen fan de evangelisten as dekoraasje ferwurke.
Boonsong Lekagul
Boonsong Lekagul (Taisk: บุญส่ง เลขะกุล; Songkhla, 15 desimber 1907 – Bangkok, 9 febrewaris 1992) wie in Taisk medikus, biolooch en publisist, dy't ferneamd waard troch syn krewearjen om 'e natoer fan syn heitelân te beskermjen.
Libben en karriêre
Hoewol't er yn 't earstoan in entûsjast jager wie, ûntjoech Boonsong him ta in wisberet natoerbeskermer doe't er seach hoe't de Taiske oerwâlden ferrinnewearre en fragmintearre rekken en de fauna yn 'e ferdrukking kaam. Yn 1952 stifte er de Taiske Feriening foar it Behâld fan it Wylde Dierte. Healwei de fyftiger jierren sette er him yn foar de oprjochting fan in fûgelreservaat oan 'e igge fan 'e rivier de Chao Phraya, om it iennichste nêstplak yn Tailân fan 'e Yndyske gapper, in soarte fan earrebarre, te beskermjen.
Fierders stifte Boonsong yn 1962 de Fûgeldersklub fan Bangkok, dêr't yn 1993 it Fûgelbeskermingsgenoatskip fan Tailân út fuorkaam. Hy wurke oan ferskate projekten gear mei it Ynternasjonaal Komitee foar de Fûgelbeskerming en mei it Wrâldnatoerfûns. Yn 1980 krige Boonsong út 'e hannen fan prins Bernhard de Oarder fan 'e Gouden Ark opspjelde, de heechste Nederlânske ûnderskieding op it mêd fan natoerbeskerming. Ek waard er yn 1974 beneamd ta kommandeur yn 'e (Taiske) Oarder fan de Wite Oaljefant, en ûntfong er eardoktoraten fan 'e Chulalongkorn Universiteit en de Kasetsart Universiteit, beide yn Bangkok.
Fierder waarden der ferskate nije bistesoarten en -ûndersoarten nei him neamd, wêrûnder de grutte Aziatyske rûnblêdflearmûs (Hipposideros lekaguli), de boonsongkylrêch (Opisthotropis boonsongi), in soarte fan slange, en de ûndersoarte C. f. boonsongi fan it finlaysoniikhoarntsje (Callosciurus finlaysonii). Boonsong kaam yn 1992 yn Bangkok yn 'e âlderdom fan 85 jier te ferstjerren.
Fire Touched
Fire Touched (letterlik: "Troch Fjoer Oanrekke") is it njoggende diel fan 'e Mercy Thompson-rige fan 'e Amerikaanske skriuwster Patricia Briggs. It is in fantasyroman fan it subsjenre fan 'e urban fantasy, dy't skreaun is yn it ik-perspektyf, en ferhellet oer de Amerikaanske monteur Mercedes "Mercy" Thompson, in jonge frou fan heal-Yndiaansk komôf dy't harsels feroarje kin yn in prêrjewolf. Fire Touched waard foar it earst publisearre yn 2016, troch de Newyorkske útjouwerij Ace Books, yn 'e foarm fan in hardcoveredysje.
Ynhâld
Mercedes "Mercy" Thompson is in jonge frou dy't it fermogen om harsels yn in prêrjewolf (coyote) te feroarjen urven hat fan in Yndiaanske heit dy't in ynkarnaasje fan 'e godheid en trickster Coyote wie. Hja hie yn 'e Tri-Cities (Richland-Kennewick-Pasco), yn 'e Amerikaanske steat Washington, as monteur en eigneresse fan in garaazje in relatyf normaal bestean opboud oant se yn 'e foargeande dielen fan 'e searje almar djipper behelle rekke yn 'e oangelegenheden fan 'e pleatslike boppenatuerlike mienskip. Boppedat is se ûnderwilens troud mei har eardere buorman Adam Hauptman, in skieden heit mei in tinerdochter, dy't ek de alfa (lieder) fan 'e pleatslike Kolumbia-troep fan wearwolven is.
Fire Touched iepenet as de plysje fan Kennewick de wearwolvetroep fan Adam en Mercy te help ropt om't him op in brêge oer de rivier de Kolumbia, dy't Kennewick mei Pasco ferbynt, in meunster ferskânze hat dat it ferkear oanfallen hat. Mercy, Adam en twa oare wearwolven, Darryl Zao en Zack Drummond, geane derop ôf, en ek Joel Arocha komt mei. Joel is gjin wearwolf, mar in tibicena, in soarte fan demoanyske lavahûn, dy't Mercy koarte tiid earder op eigen manneboet lid makke hat fan 'e wearwolvetroep om syn libben te rêden (sjoch: Night Broken). By de brêge oankommen blykt it om in trol te gean, dy't minsken oanfalt, auto's ferrinnewearret en ferskate plysjelju opfretten hat. Adam-en-dy geane de striid mei it domme wêzen oan, mar it ding is frijwol net tsjin te kearen, oant Mercy har freon Tad, in metaalbewurkjende ierdgeast, him yn 'e striid mingt. Mei syn help wit Darryl de trol sa slim te ferwûnjen dat Joel it ding ôfmeitsje kin.