cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Havre (Montana)
Skiednis
Simon Pepin (1840-1914), dy't bekendstiet as de 'Heit fan Havre', wie in Frânsk-Kanadees, dy't yn 1863 út Kebek nei Montana ferfear om dêr in feepleats te begjinnen. Doe't it spoar dy krite berikte, liet Pepin winkels en iepenbiere gelegenheden op syn lân sette om 'e treinpassazjiers te ferlieden en jou harren jild dêr út. Sadwaande wie Pepin ferantwurdlik foar in grut part fan 'e iere ekonomyske ûntwikkeling fan Havre, sawol troch syn feehâlderij as troch syn lettere aktiviteiten, dy't úteinlik ek in eigen bank omfetten. Oarspronklik hiet Havre fan Bullhook Bottoms, mar de iere kolonisten fûnen dat net in befredigjende namme. Sadwaande waard der in rige gearkomsten holden om in nije namme te bepalen, wêrby't troch de sterke Frânske ynfloed yn 'e krite de kar úteinlik foel op 'Havre'.
Yn 1904 waard Havre troffen troch in grutte brân. Yn it trotwaar yn it sintrum fan it stedsje sjocht men hjir en dêr noch altyd lytse pearze fjouwerkantsjes; dat binne skylights foar in ûndergrûnsk winkelsintrum dat oan it begjin fan 'e tweintichste iuw boud waard. Sûnt hawwe dêr fêstige west: in bordeel, in Sineeske waskerette, in saloon, in krudenierswinkel, teminsten trije opiumhoalen en ûnder de Drûchlizzing in opslachplak foar dranksmokkelders. Tsjintwurdich is 'Havre-ûnder-de-Strjitten' in toeristyske attraksje.
Demografy
Neffens in offisjele skatting fan it Amerikaanske Folkstellingsburo (op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010) hie Havre yn 2014 9.792 ynwenners. Dat hâldt yn dat der sûnt 2010 in befolkingsgroei fan 5,2% plakfûn hat. Havre is it op sân nei grutste plak fan Montana, en it grutste plak yn dat diel fan Montana dat oan of noardlik fan 'e Great Northern Railway leit.
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Havre 13,4% âlder as 65 jier en 25,1% jonger as 18 jier. Fierders bestie 41,2% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst yn 2000 17,5% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe, ynkl. 22% fan 'e leeftydskategory fan ûnder de 18 jier.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 79,1% blanken; 13,0% Yndianen; 2,5% Latino's; 0,6% Aziaten; 0,4% swarten; 4,4% oaren of fan mingd etnysk komôf. De Yndianen yn Havre binne foar in grut part etnyske Kry (Cree), Odjibwe (Ojibwe of Chippewa) en Swartfuotten (Blackfeet), trije folken dy't deunby reservaten hawwe (it Rocky Boy's Yndianereservaat, resp. it Swartfuot Yndianereservaat).
Klimaat
Havre hat in steppeklimaat, mei lange, kâlde, drûge winters en hjitte simmers mei koele nachten. Yn july, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 29,2 °C (en nachts 11,1 °C), en yn jannewaris, de kâldste moanne, is dat –3,6 °C (en nachts –15,7 °C). Rekôrtemperatueren wiene 43,9 °C op 5 augustus 1961 en –49,4 °C op 27 jannewaris 1916. Havre kriget jiers trochinoar 291,1 mm delslach, mei dêrûnder oer it hiele winterhealjier ferdield 114,9 sm snie.
Aspirearre konsonant
Beskriuwing
By it útsprekken fan stimleaze konsonanten binne de stimbannen wiid iepene, wylst se by it útsprekken fan stimhawwende konsonanten hielendal of foar in diel sletten binne. Aspiraasje fan stimleaze konsonanten komt foar as de stimbannen in skoftke foar of nei it útsprekken fan 'e konsonant iepen bliuwe (as dat foarôfgeande oan it útsprekken fan 'e konsonant bart, is der sprake fan pre-aspiraasje).
Foarkommen
Aspiraasje komt yn in soad talen foar. Yn Nederlân is it ferskynsel benammen bekend út 'e Grinslânske útspraak fan it wurd 'Martinitoren': "Marthinithoren". Yn it Ingelsk komt it foar yn 'e (korrekte Britsk-Ingelske) útspraak fan guon wurden dy't as begjinklank in [k], [p] of [t] hawwe, lykas coal [kʰoʊl] ("stienkoal"), pit [pʰɪt] ("djip gat") en take [tʰeɪk] ("nimme"). Yn it Grinslânsk, it Ingelsk en in soad oare talen komme asprirearre konsonanten foar as allofoanen fan ûnaspirearre konsonanten, d.w.s. dy konsonanten wurde sa útsprutsen om't se yn in beskate posysje yn it wurd steane, bgl. oan it begjin fan it wurd (ferlykje de Ingelske útspraak fan pin [pʰɪn] mei spin [spɪn]) of oan it begjin fan in wurdlid (Marthinithoren). Yn sokke gefallen is de aspirearre útspraak fan in konsonant net betsjuttingsûnderskiedend.
Sint-Fitustsjerke (Wyns)
De Sint-Fitustsjerke is de romaanske doarpstsjerke fan Wyns, gemeente Tytsjerksteradiel. It tsjerkegebou is in ryksmonumint.
Skiednis
Om en de by yn it jier 1200 waard útein set mei de bou fan de Wynzer tsjerke, dy't wijd waard oan de hillige Fitus. De tsjerke waard oplutsen fan grutte reade bakstiennen, dy't maklik oer de Ie nei de boulokaasje ferfierd wurde koene. Yn dy tiid hiet Wyns Wininge en it doarp naam doe yn Eastergoa in tige wichtich plak yn. Mooglik tsjinne de tsjerke as it plak foar de grytmannen, dy't nei Wyns kamen om rjocht te sprekken en belangrike besluten te nimmen. De toer fan de op in gruttendiels ôfgroeven terp lizzende tsjerke is krekt wat letter boud en waard dêrnei mei 2,30 meter oant hast 16 meter ferhege.
Aspirearre konsonant
Foarkommen
Aspiraasje fan benammen plofklanken is yn 'e measte talen dy't dit ferskynsel kenne, beheind ta klanken oan it begjin fan wurden of wurdlidden, mar yn guon talen, lykas it Eastarmeensk, komt it ek oan 'e ein fan wurden foar.
Foarbyld: de ûntwikkeling fan aspiraasje yn it Aldgryksk
Yn it Aldgryksk omfieme it Klassike Attysk fan it âlde Atene in trijefâldich ûnderskie tusken plofklanken op trije ûnderskate plakken fan útspraak yn 'e mûle, te witten labiaal: [p], [pʰ] en [b]; koronaal: [t], [tʰ] en [d]; en felêr: [k], [kʰ] en [ɡ]. Dy rigen waarden troch lettere hellenistyske taalkundigen omskreaun as ψιλά (psilá, "glêd"), δασέα (daséa, "rûch"), resp. μέσα (mésa, "tuskenbeiden"). Ierdere foarmen fan it Gryksk, lykas it Myseensk-Gryksk, hiene wierskynlik in labialisearre felêre aspirearre plofplank [kʷʰ] (de kw fan "kwea" mar mei in h derefteroan), dy't letter útinoarfoel yn in aspirearre labiale, koronale of felêre konsonant ôfhinklik fan dialekt en fonetysk om-en-by.
Sint-Fitustsjerke (Wyns)
Skiednis
Oant de reformaasje bleau Wyns in selsstannige parochy, dêrnei waard it doarp tsjerklik by de doarpen Gytsjerk en Oentsjerk foege.
Aspirearre konsonant
Foarbyld: de ûntwikkeling fan aspiraasje yn it Aldgryksk
De Aldgrykske susterdialekten fan it Attysk, te witten it Ioanysk, it Doarysk, it Eoalysk en it Arkado-Syprioatysk, hiene nei alle gedachten op in stuit yn harren ûntjouwing itselde trijefâldige ûnderskie fan 'e trije plofklanken, hoewol't it Doarysk yn 'e klassike perioade ynstee fan 'e [tʰ] in ekstra wriuwklank hân liket te hawwen, wylst de aspirearre konsonanten yn it Ioanysk en it Eoalysk yn guon posysjes harren aspiraasje ferlearen yn in proses dat desaspiraasje of psiloaze hjit. Letter, doe't it Aldgryksk him ûntwikkele hie ta it Hellenistysk-Gryksk, rekken de aspirearre en stimhawwende plofklanken [tʰ] en [d], yn in proses dat lenysje hjit, ôfswakke ta de stimleaze en stimhawwende wriuwklanken [θ] en [ð] (de stimleaze en stimhawwende th fan it Ingelsk), dy't yn it moderne Gryksk noch altyd foarkomme.
Pre-aspiraasje
It Iislânsk en it nau besibbe Fêreusk hawwe konsonanten mei pre-aspiraasje, wêrby't de h-klank foarôfgeande oan 'e konsonant útsprutsen wurdt: [ʰk], [ʰp] en [ʰt]. Guon taalkundigen sjogge pre-aspirearre konsonanten net as in utering fan aspiraasje, mar ynstee as konsonanteklusters, ferlykber mei 'str' yn "striel" en 'kl' yn "klauwe". Yn 'e Iislânske útspraak binne pre-aspirearre konsonanten betsjuttingsûnderskiedend; ferlykje: Pre-aspiraasje komt ek foar yn 'e Samyske talen fan noardlik Skandinaavje. Yn it Noardsamysk, bygelyks, wurde plof- en wriuwklanken /p/, /t/, /ts/, /ʧ/ en /k/ pre-aspirearre útsprutsen: [ʰp], [ʰt] [ʰts], [ʰʧ] en [ʰk]. Dat is lykwols inkeld sa as se middenyn it wurd of yn wurdeinige posysje steane. De pre-aspiraasje is yn dit gefal dus net fonemysk, mar allofoanysk.
Sint-Fitustsjerke (Wyns)
Skiednis
De lytse rûnbôgeramen yn it fiifsidige koer binne yn de rin fan de tiid tichtmitsele, wylst de lytse rûnbôgeramen fan it tsjerkeskip yn de 18e iuw ferfongen waarden troch grutte ramen. Oan de noardlike kant fan de toer stiet in baarhûske út 1890. De midsiuwske tagong yn de noardlike muorre is nei 1747 tichtmitsele.
Ynterieur
It doophek en de ûnder de Frânske besetting swart farve preekstoel datearje beide út it ein fan de 17e iuw. Foar it doophek lizze trije sarken út de 17e en 18e iuw, dy't by de restauraasje yn de jierren 1970 fûn binne. It jûnsmielreau dat yn 1866 oanskaft waard is fan sadanige kwaliteit, dat it yn it Frysk Museum útstald wurdt. In hearebank waard yn 1999 ferfongen troch stuollen en wurdt bewarre yn de opslach fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken.
De twa klokken, wêrfan't de âldste yn 1711 getten wie, waarden yn 1943 troch de besetter foardere en omsmolten. Yn 1949 krige de tsjerke twa lûdklokken werom, dy't troch Van Bergen yn Heiligerlee getten wiene.
Yn in fitrine fan de tsjerke wurde fynsten by de restauraasje fan 1974-1976 útstald. By dizze restauraasje waarden ek resten fan fresko's fûn, dy't fierder net bleatlein binne.
Gebrûk
Nei de fúzje fan de grifformearde en herfoarme tsjerke siet de Protestanske Gemeente Trynwâlden mei in oerskot oan tsjerken, wylst it tal leden fan de gemeente sakke. Dêrom waard der foar keazen om de tsjerke fan Wyns yn 2013 ôf te stjitten en oer te dragen oan de stifting "De Kulturele Tsjerke Wyns". Tagelyk mei de tsjerke waard ek it hôf fan de tsjerke oerdroegen oan de stifting. As oanset foar in duorsum behear fan tsjerke en hôf krige de stifting fan de Protestanske Gemeente Trynwâlden in saneamde breidsskat mei. De ôfspraak is dat de stifting de tsjerke brûkt foar lêzings en sosjaal-kulturele aktiviteiten. Ienris yn de moanne wurdt der yn de tsjerke in tsjinst fierd. Dêrnjonken wurde der ek rou- en troutsjinsten holden.
Grutte benearing
thumb|De fjouwer ruters (Iepenbiering 6) fan [[Albrecht Dürer]] It begryp grutte benearing of grutte delklap (fan it Grykske μεγάλη θλίψις, megale thlipsis, dat "grutte druk" of "grutte delklap" betsjut) betsjut yn de kristlike eskatology in tiidrek fan benearing op ierde sân jier lang yn de snuorje fan de eintiid foar it weromkommen fan Jezus, dy't dêrnei it Tûzenjierrich Ryk fêstigje sil. Yn it evangeelje fan Mattéus 24:21 en yn de Iepenbiering fan Jehannes 7:4 wurdt neamd dat Jezus it tiidrek foarsein hat.
Eftergrûn
Ear't de grutte benearing plakfynt, fine der earst in stikmannich foarfallen plak: de Antykrist sil frede mei Israel slute. Foar it tiidrek fan de benearing wurdt sân jier oannaam op grûn fan de profesij fan Daniël fan santich wiken yn Daniel 9:24-27 út it Alde Testamint. De grutte benearing is in straf foar de folken en foar Israel, dy't liede moat ta it erkennen fan Jezus as de Messias troch Israel oan 'e ein fan de grutte benearing.
De grutte benearing of de grutte delklap, dêr't fan sprutsen wurdt yn Mattéus 24, Markus 13 en Iepenbiering 7, wurdt brûkt om al dy teksten gear te fetsjen en wurdt as in tiid fan kriich en natuerrampen omskreaun. Dêrta hearre benammen de sân segels en de fjouwer ruters dy't yn Iepenbiering neamd wurde.
Ynterpretaasje
Der besteane ferskate mooglikheden foar de grutte benearing:
De lêstneamde mooglikheid spilet benammen by premilennialisten en dipensasjonalisten in wichtige rôl, sawol yn de teology as yn de foarstelling fan de leauwigen. Dêrnjonken binne der yn it premilennialisme noch trije ynterpretaasjes dy't de ferhâlding tusken de grutte benearing, de opname fan de gemeente en it weromkommen fan Jezus oanbelangje:
Guon teologen leauwe dat in part fan de gemeente opnaam wurde sil. Dêrfan wurdt útgien dat allinnich de leauwige kristenen foar de grutte benearing opnaam wurde en de oaren dy't bekeard binne en dy't harren leauwe wer ferfetsje sille nei de grutte benearing by it weromkommen fan Jezus opnaam wurde en de guon dy't in marteldea ferstoaren sille wer opstean.
Ferskate teologen tsjutte de twadde helte fan it tiidrek fan de benearing oan as de grutte benearing. It wurdt dêrmei ûnderskaat fan de "benearing" dy't sân jier duorret en de "grutte benearing" is dan de lêste trijeënheal jier. Eftergrûn is dat de yn de Bibel beskreaune foarfallen yn de twadde helte noch folle mâler geane.
Ferrin en wichtichste foarfallen
Neffens it premilennialisme wurdt it tiidrek fan de benearing eins yn twa helten ferdield. Healwei de benearingtiid "komt in fernieler (de Antykrist) yn fleanende faasje mei gâns grouwélichheden, yn syn flecht lit er neat hiel. Alles wat fêststeld is, sil him útstoarte oer ien dy't him deroer besauwe sil" (Daniel 9:27). Yn de earste helte sil de profeet Elía optrede en sil der in wrâldwiid regearsysteem mei tsien keningen mei tsien keninkriken wêze. Guon teologen tinke dat it likernôch tsien wêze kinne, ynstee fan presys tsien.
Foar de earste helte fan de grutte benearing ferwize teologen nei de seis segels út Iepenbiering 6 en de seis trompetten út Iepenbiering 9. Foar de twadde helte leit de neidruk op de sân gouden skalen fan de ingels út Iepenbiering 15.
Fan Iepenbiering 9:20 geane de measte teologen derfan út dat de grutte mearderheid fan de minsken yn it tiidrek fan de grutte benearing God net opsykje sille. De oaren, dy't God al opsykje, sille dêr as martelders yn omkomme, mar sille by it weromkommen fan Jezus wer opstean. Dêrfoaroer ûntstiet der yn Israel in mannichte dy't Jezus as Messias erkenne sil, dêr't it symboalyske tal fan 144.000 foar oantsjutten waard.
Reedriden op de Olympyske Winterspullen 1948
thumb|right|200px|De Olympyske Iisbaan fan Sankt-Moritz 1948 De Olympyske Winterspullen 1948, ek wol de Ve Olympiade neamd, waarden yn 1948 yn Sankt-Moritz, Switserlân hâlden. Dat wie fan 30 jannewaris oant en mei 8 febrewaris. It reedriden wie op it St. Moritz Olympic Ice Rink
Medaljespegel
De top-4 fan lannen dy't by it reedriden medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1948.
Herfoarme tsjerke (Bakkefean)
De Herfoarme tsjerke oan de Tsjerkewâl yn Bakkefean wie oant 2012 ien fan de trije tsjerken fan de Herfoarme gemeente Opsterlân Noard. De tsjerke is doe sletten foar de earetsjinst en ferkocht oan in partikulier.
Skiednis
De eardere tsjerke waard yn 1856 boud as in neoklassisistyske sealtsjerke mei in trijesidich koer. It tuorke waard yn 1950-1951 ferfongen troch in nij tuorke. Tagelyk waard doe in nije liedklok yn it tuorke hongen, om't de âlde klok yn de Twadde Wrâldkriich foardere waard en op it klokketsjerkhôf yn Dútslân telâne kaam om omraand te wurden.
Op snein 19 febrewaris 2012 fierde de Herfoarme gemeente Opsterlân Noard de lêste earetsjinst yn de tsjerke. De Herfoarme gemeente Opsterlân Noard is yn 2017 opgien yn de nije fúzjegemeente It Keningsfjild.
Oargel
De gemeente hat foar de begelieding fan de sang lang in harmoanium brûkt, mar yn de jierren 1960 krige de tsjerke in echt piipoargel. Dat oargel stie earder yn de grifformearde Ichtustsjerke fan de Stêd oan it Haringfliet (Súd-Hollân) en waard yn 1910 boud troch de firma Martin Vermeulen út Woerden. Nei de wettersneedramp restaurearre de firma Ernst Leeflang út Apeldoarn yn 1963 it oargel en boude it yn de herfoarme tsjerke fan Bakkefean wer op. Bakker & Timmenga restaurearre it oargel nochris yn 1983.
Mei it sluten fan de tsjerke waard it oargel opslein by in oargelbouwer.
Takeshi Natori
wie in Japansk fuotballer.
Arnold Genthe
right|thumb|Arnold Genthe, selsportret thumb|Sacramento Street nei de ierdskodding Arnold Genthe (Berlyn, 8 jannewaris 1869 – 9 augustus 1942) wie in fotograaf, meast ferneamd fan syn fotoos fan Chinatown San Fransisko), de ierdskodding fan 1906 en syn portretten fan foaroansteande minsken.
Biografy
Genthe wie in soan fan to Louise Zober en Hermann Genthe, learaar Latyn en Gryksk oan it Graues Kloster yn Berlyn. Arnold gie yn syn heite fuotleasten en waard klassikus; hy helle in doktoraat yn de filology yn 1894 oan de Universiteit fan Jena, dêr't er ek kunde hie oan de keunstner Adolf Menzel, in neef fan syn mem. left|thumb|200px|Genthe fotografearret [[Jack London en syn freonen by Karmel oan de See]] In 1895 ferhuze er nei San Francisko om dêr priveelearaar te wurden en dêr learde er himsels it fotografearjen. Hy bot ynteresse yn de Sineeske wyk fan de stêd en fotografearre dy syn bewenners, fan bern oant drugsferslaafden. Somtiids ferskûle er syn kamera en soms bewurke er de foto's sa dat ynfloeden fan de Westerske kultuer net mear te sjen wiene. Der binne sa'n 200 fan dy Chinatownfotoos bewarre bleaun. It binne teffens de iennich bekende fotoos fan dy wyk fan foar de grutte ierdskodding fan 1906.
Genthe syn fotoos ferskynden yn pleatslike blêden oan de ein fan de njoggentige jierren. Doe iepene er in eigen portretstudio en mei stipe fan begoedige kunde waard syn reputaasje aloan grutter. Ta syn klanten hearden Nance O'Neil, Sarah Bernhardt, Nora May French. en Jack London.
Yn 1906 gie syn studio ferlern troch brân by de ierskodding fan San Fransisko, mar waard op 'en nij boud. Looking Down Sacramento Street, San Francisco, April 18, 1906 lit de gefolgen fan de ierdskodding sjen en waard syn meast ferneamde foto.
Koart skoft letter gie Genthe by de keunstnerskoloanje yn Karmel-oan-de-See, dêr't er him talei op keunstfotografy en as ien fan de earsten op kleurefotografy
Yn 1911 ferfarre er nei New York City, dêr't er oant syn dea ta bliuwe soe. Hy wie dêr noch tsientallen jierren in portretfotograaf fan namme. Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson en John D. Rockefeller hie er foar de kamera. Hy sette Greta Garbo en moderne dûnsers lykas Anna Pavlova, Isadora Duncan en Ruth St. Denis op potret, dy't útjûn waarden yn The Book of the Dance. Yn de jierren tweintich makke er ek in rige stedsgesichten fan New Orleans.
Katedraal fan Wells
De Katedraal fan Wells (Ingelsk: Wells Cathedral) is in anglikaanske katedraal yn Wells, Somerset, Ingelân. De katedraal is wijd oan de apostel Andréas en de biskopstsjerke fan it bisdom Bath en Wells. As sit fan it bisdom stiet dêr de biskopstroan of cathedra. De katedraal waard tusken 1175 en 1490 boud en ferfong in âldere tsjerke op it plak, dêr't al sûnt 705 in tsjerke stien hat. Fan de Ingelske katedralen hat de tsjerke in beskieden omfang; de katedraal is lytser as dy fan Lincoln en York, mar grutter as dy fan Oxford en Carlisle. It brede westlike ein en de foarse sintrale toer meitsje fan de katedraal in yndrukwekkend monumint yn it lânskip.
De suvere goatyske arsjitektuer is útfierd yn de saneamde iere Ingelske styl fan de lette 12e en iere 13e iuw. Der ûntbrekke romaanske skaaimerken lykas dy wol yn in soad oare goatyske katedralen foarkomme. De histoarikus John Harvey beskôge de katedraal as it earste, folsleine goatyske bouwurk dat briek mei de lêste romaanske ynfloeden. De bou sette om 1175 útein mei it koer oan it eastlike ein.
It westlike front fan de katedraal is dekorearre mei mear as 300 byldhouwurken. Yn it eastlike ein fan de katedraal is in seldsume grutte samling fan âld brânskildere glês te sjen.
Skiednis
De âldste resten fan in gebou op it plak binne dy fan in let-romeinsk mausoleum, ûntdutsen by opgravings yn 1980. Yn 705 liet de earste biskop fan it bisdom Sherborne ûnder it regear fan kening Ine fan Wessex in abdijtsjerke bouwe. Dy waard wijd oan de hillige apostel Andréas en stie op it plak fan de kleastergong, dêr't noch guon resten sjoen wurde kinne. It doopfont yn it súdlike transept fan de katedraal datearret fan dy tsjerke en is it âldste keunstwurk fan de hjoeddeiske katedraal. Yn 766 skonk Cynewulf, kening fan Wessex, de tsjerke grutte stikken lân. De sit fan it bisdom ferhûze yn 909 fan Sherborne nei Wells.
De earste biskop fan Wells wie Athelm (909), dy't kening Æthelstan kroande. Athelm en syn omkesizzer Dunstan waarden letter aartsbiskoppen fan Canterbury. Nei de Normandyske ferovering liet John de Villula yn 1090 de biskopssit fan Wells nei Bath ferhûzje. De tsjerke wie net langer in katedraal en hie in kolleezje fan sekuliere kannuniken.
Der wurdt fanút gien dat der om 1175 hinne mei de bou fan de katedraal út ein set waard. Alhoewol't it fanwegen de skaal fan de nije tsjerke fan meet ôf oan dúdlik wie dat it as katedraal ornearre wie, ferhûze de sit fan de biskop tuskentiids noch fan Wells nei de abdijen fan Glastonbury en Bath, ear't Wells lang om let de biskopssit waard.
Bou fan de katedraal
thumb|260px|Plattegrûn fan de katedraal: 1. Westlik front, 2. skip, 3. sintrale toer, 4. koer, 5. retrokoer, 6. Marijekapel, 7. sydskip, 8. transept, 9. eastlik transept, 10. noardlik portaal, 11. kapittelseal, 12. kleastergong thumb|left|Westlike front De bou fan de katedraal fûn plak ûnder biskop Reginald Fitz Jocelin en waard ferfolge ûnder Jocelin fan Wells, in kannunik dy't yn 1206 biskop waard. It wurk oan de katedraal lei tusken 1209 en 1213 stil, doe't kening Jan ekskommunisearre en Jocelin ferballe wie. De belangrykste dielen fan de tsjerke wiene lykwols foltôge yn de tiid fan de wijing troch Jocelin yn 1239.
Doe't de katedraal, ynklusyf it kapittelhûs, yn 1306 klear wie, die bliken dat it gebou al te lyts wie foar de feroarjende liturgy en de jimmeroan faker foarkommende prosesjes. Biskop Jan Droxford lied in nije boufaze yn. Yn dy boufaze waard de sintrale toer ferhege en oan it eastlik ein de achtsidige Marijekapel (Lady Chapel) tafoege. Syn opfolger Ralf fan Shrewsbury boude fierder mei de eastlike útwreiding fan it koer en retrokoer. Hy hold ek tafersjoch op de oanlis en bou fan de saneamde Vicars' Close oan de noardlike kant fan de katedraal, in strjitte mei oan wjerssiden gebouwen foar de manlju fan it koar om apart fan de ferliedings fan de stêd dêr feilich te wenjen en te wurkjen. De biskop koe net sa goed oerwei mei de befolking fan de stêd, foar in part fanwegen de belestings dy't er oplizze liet en dêrom liet er it biskoplike paleis fersterke mei muorren mei kantelen en in grêft mei ophelbrêge. thumb|left|De 14e iuwske "skjirrebôgen" dy't de fieringstoer ferstevigen Biskop Jan Harewell sammele jild yn foar de foltôging fan de westlike gevel fan de katedraal. Boumaster Willem Wynford waard foar dat doel yn 1365 oansteld. De mastermitsler hie al earder namme makke mei syn wurk foar de kening yn Windsor, de katedraal fan Winchester en New College fan Oxford. Yn Wells ûntwurp er de westlike tuorren, dêr't de noardwestlike fan net earder as yn de iuw dêrnei boud waard. Yn de 14e iuw fersakken de sintrale pylders ûnder it swiere gewicht fan de fieringtoer, dy't as gefolch fan in ierdskodding in iuw earder skea oprûn hie. Om de pylders te ferstevigjen waarden der troch mastermitsler Willem Joy tusken de arkades sierlike ferbiningsbôgen oanbrocht. De wize wêrop dit dien waard troch in bôge yn spegelbyld op in gewoane bôge te setten wie foar dy tiid sensasjoneel.
Tudor en boargerkriich
Under it bewâld fan Hindrik VII wie de katedraal foltôge en hied er foar it measte it oansjen fan tsjintwurdich. Alhoewol't Wells de ûntbining fan de abdijen tusken 1536 en 1541 troch Hindrik VIII better oerlibbe as oare kleasterkatedralen, brocht it wol in fermindering fan ynkommen. Midsiuwsk koperwurk moast ferkocht wurde en foar it earst waard der in preekstoel yn it skip set. Tusken 1551 en 1568 lei de natoerûndersiker en geastlike William Turner in krûdentún oan, dy't tusken 2003 en 2010 rekonstruearre waard.
Elizabeth I joech it kapittel en it fikarissenkoar in nij hânfêst yn 1591 en rjochte in nij bestjoersorgaan op, besteande út in deken en acht kanunniken mei kontrole oer de tsjerklike besittings en sizzenskip oer tsjerklike saken, mar net langer it rjocht om de dekaan te kiezen (dat rjocht kaam tenei de Kroan ta). De stabiliteit troch it nije hânfêst einige mei it begjin fan de boargerkriich en de ûnthalzing fan Karel. Striid om en by de katedraal soarge foar skea oan it muorrewurk, de oanklaaiing en de ramen fan de katedraal. Yn de tiid fan it Mienebêst Ingelân ûnder Oliver Cromwell waard der gjin deken beneamd en rekke de katedraal yn ferfal. De biskop gyng mei pensioen en guon geastliken krigen net mear om hannen dan wat ûndergeskikte taken.
1660-1800
Yn 1661, nei't Karel II de troan wer krigen hie, waard Robert Creighton, de pastor fan de kening yn ballingskip, beneamd ta deken en twa jier foar syn dea yn 1672 biskop. Hy liet de tsjerke de koperen lessenaar nei en it grutte westlike finster fan it skip. Nei de katedraal krekt restaurearre wie waard by de Monmouth-opstân fan 1685 de westlike gevel fan de katedraal skeind troch puriteinske soldaten. Hja skuorden it lead fan it dak om dêr munysje fan te meitsjen, brieken de ramen, sloegen it oargel en meubilêr fyn en lieten de hynders yn it skip op stâl stean.
Under Thomas Ken, dy't troch de kroan yn 1685 beneamd wie en tsjinne oant 1691, sette in nije restauraasje út ein. Hy wie ien fan de sân biskoppen dy't finzen set waard om't se wegeren de Ferklearring fan Ferdraachsumens, dy't katoliken de mooglikheid joech om wer politike macht yn te nimmen, fan Jakobus II te ûndertekenjen. Troch harren populêriteit waarden se lykwols wer frijlitten.
Fiktoriaanske tiid oant tsjintwurdich
Yn it midden fan de 19e iuw waard in grut restauraasjeprogramma opset. De monuminten ferhûzen nei de kleastergong en de resten fan de midsiuwske fresko's en kalk ferwidere. De arsjitekt Anthony Salvin naam in yngeande restauraasje fan it koer foar syn rekken. De yn de 16e iuw ynbrochte houten galerijen waarden ôfbrutsen en de koerbanken krigen stiennen baldakinen mei modern borduerwurk op de rêch. It midsiuwske doksaal waard yn it sintrum útwreide om it dragen fan it nije oargel moogllik te meitsjen.
De westlike gevel ûndergyng benammen oan it ein fan de 20e iuw restaurearre. It brânskildere glês wurde aldegeduerich renovearre.
Kapittelhûs
thumb|left|Ynterieur kapittelhûs thumb|260px|Vicar's Close It kapittelhûs ûntstie oan it ein fan de 13e iuw en waard foltôge om 1310 hinne. It is in twa ferdjippings tellend bouwurk mei in haadkeamer boppe in kelder. Nei de achthoekige keamer rint in trep dy't ûnderweis opsplitst en fierder giet nei de Chain Gate, dy't tagong jout ta de Vicar's Close. It dekorearre ynterieur fan it kapittelhûs hat in palmbeamferwulft mei sterk profilearre ribben. Under de grutte spitsbôgefinsters mei maaswurk binne omrinnend 51 nissen oanbrocht dy't opfleure wurde mei byldhouwurk en kopkes.
Krúsgong
De grutte kleastergong waard yn de lette 13e iuw en foar in grut part weropboud fan 1430 oant 1508. It eastlike diel hat twa ferdjippings. De boppeferdjipping is de bibleteek.
Om't de katedraal fan Wells mear sekulier as monastyk wie, ûntbriek foar de kleastergong in praktyske needsaak. Oare sekuliere katedralen hiene dan ek gjin kleastergongen, mar yn Wells en Chichester waarden se wol boud. In ferklearring dêrfoar wurdt socht yn in prosesjefunksje oant estetyske motiven. Krekt as by dy fan Chichester ûntbrekt in noardlike tagong. Yn monastike kleastergongen waard it noardlike diel, dat it meast profitearre fan it sinneljocht winterdeis, faak brûkt as skriptorium.
Ynterieur
thumb|left|Oersjoch ynterieur thumb|260px|Raam yn de Marijekapel
Brânskildere glês
Ek al feroarsaken troepen fan it parlemint skea yn 1642 en 1643, de katedraal fan Wells besit noch jimmeroan ien fan de grutste kolleksjes midsiuwske brânskilderde ramen yn Ingelân. It âldste glês datearret út de lette 13e iuw en is te finen yn de twa ramen westlik fan de trep nei it kapittelhûs. Twa ramen yn it súdlike koerskip stamme út 1310-1320.
Yn de eastlike Marijekapel (Lady Chapel) binne fiif ramen, wêrfan't fjouwer ramen dielen mei brânskildere glês út de jierren 1325-1330 besitte. Der binne û.o. foarstellings fan de lokale hillige Dunstan te sjen. It meast eastlike raam is in rekonstruksje út 1845 fan it orizjineel.
It eastlike raam fan it koer is in grut raam út 1340-1345 mei in foarstelling fan de Beam fan Jesse. Yn it raam waard doe in nije technyk mei sulverkleuring tapast, wêrtroch details yn giel en swart brûkt wurde koene. De kombinaasje fan giel en swart en de tapassing fan de heldere giele kleur joegen it raam de namme "Gouden Raam"(Golden Window). It wurdt flankearre troch twa ramen yn de ljochtbeuk mei twa grutte foarstellings fan hilligen (ek út 1340-1345).
Yn de Katarinakapel (Chapel of St Katherine) wurde de ramen taskreaun oan Arnold fan Nimwegen. De ramen út 1520 komme oarspronklik út de yn de 19e iuw ferneatige Église Saint-Jean-sur-Renelle fan it Frânske Roeaan.
De ramen fan de trije grutte lânsetfinsters yn it westlike diel fan it skip waarden yn 1664 op kosten fan deken Creighton ynbrocht. Yn 1813 waarden se restaurearre en it sintrale diel waard tusken 1925 en 1931 neffens in ûntwerp fan Archibald Keightley Nicholson ferfongen. Fan it haadtransept binne de einramen yn it begjin fan de 20e iuw ynset.
Byldhouwurk
thumb|260px|Muonts dy't fjochtet mei in draak thumb|left|In kapiteel mei in fruitdief dy troch in boer mei in túnfoarke slein wurdt It grutste diel fan it byldhouwurk foarmje de bledfoarmige kapitelen. Se fersiere de pylders fan it skip, koer en de transepten. Alhoewol't it byldhouwurk mooglik beynfloede is troch akantus- en wynblêd, kin der net ienfâldich in beskaat type plant idintifisearre wurde. Yn de transepten en nei de fiering binne der tusken it bledwurk in soad lytse figueren te sjen. Te sjen binne û.o. in man mei pine yn 'e mûle en in searje fan fjouwer foarstellings oer it "lean fan de sûne" (Romeinen 6:23); in ferhaal fan fruitdieven dy't hofkesjonge en troch de eigner straft wurde. In oar moai foarbyld is ek in bledkonsole yn it noardlike transept dêr't in hagedis of salamander oer hinne krûpt.
Yn it eastlike diel fan de gebouwen binne der in soad slútstiennen dy't mei goatysk byldhouwurk fersierd binne. Yn it kapitelhûs binne 51 byldhoude nissen mei in grut tal lytse holtsjes mei in grut ferskaat, in soad fan dy kopkes glimkje of laitsje. Bekend yn de trep fan it kapitelhûs is in figuer fan in muonts dy't in draak slacht.
Astronomysk oerwurk
Yn it noardlike transept is in astronomysk oerwurk dat nei alle gedachten út 1325 stamt. It mechanisme, dat datearre wurdt tusken 1386 en 1392, waard yn de 19e iuw ferfongen. It orizjinele mechanisme ferhûze doe nei it Science Museum yn Londen, dêr't it noch altiten wurket. It is nei dat fan de katedraal fan Salisbury it op ien nei âldste besteande oerwurk fan Ingelân.
Misericordes
thumb|260px|Flearmûs De katedraal hat ien fan de moaiste samlings miserikordes fan Ingelân. Se stamme út de jierren 1330-1340. Fan de oarspronklik 90 miserikordes bleaune der 65 bewarre (dêrfan 61 yn it koer, trije op oare plakken yn de katedraal en ien yn it Victoria and Albert Museum. Nei't it eastlike ein fan it koer oan it begjin fan de 14e iuw langer makke waard kamen der ek nije koerbanken. Mei de reformaasje gyng in diel fan de miserikordes ferlern. Ien fan de miserikordes fan in jonge dy't in toarne út syn foet lûkt stamt út de 17e iuw. Yn 1848 waard it meubilêr yn it koer herskikt en 61 fan de miserikordes waarden doe op 'e nij yn de rekonstruearre koerbanken oanbrocht.
Gjin fan de miserikordes binne rjochtstreeks basearre op in bibelske ferhaal. De foarstellings binne troch de houtfiker keazen of faaks troch dyjinge dy't foar it sitplak betelle. Sânentweintich miserikordes byldzje bisten út: kninen, hûnen, in jonge hûn dy't in kat byt, in skiep dy't it laam drinke lit, apen, liuwen, flearmûzen en it ier-kristlike motyf fan twa dowen dy't út in kanne drinke. Achttjin miserikordes hawwe in mytologysk ûnderwerp, lykas mearminnen, draken en oare fantasijebisten. Oare miserikordes binne ferhalen, lykas de fokse en de guozzen en it ferhaal fan Aleksander de Grutte dy't troch griffioenen nei de himel brocht wurdt, of hollen fan in biskop, in ingel en in frou. thumb|left|Doopfont, wêrfan't it ûnderste diel noch út de anglo-saksyske tsjerke stamt
Oar meubilêr
Yn de Marijekapel stiet in koperen lessener út 1661. It iken hek fan de kapel yn it noardlike transept is 17e iuwsk. Fierder is der in 14e iuwske kist, dy't brûkt waard om it segel it kapittel en weardefolle dokuminten yn op te berchjen. De troan fan de biskop stamt út 1340 en waard yn 1850 restaurearre. Foar de troan oer stiet de 19e iuwske achthoekige preekstoel. It doopfont yn it súdlike transept stamt oarspronklik út de tsjerke dy't earst op dit plak stiet en hat in deksel út lettere tiid. Yn de Martinuskapel (St Martin's Chapel) wurde de manlju fan Somerset betocht dy't foelen yn de Earste Wrâldkriich. thumb|260px|Oargel
Oargel
De earste fermelding fan in oargel yn de tsjerke stamt út 1310. Yn 1415 waard in lytser oargel oanskaft, nei alle gedachten foar de Marijekapel. Yn 1620 waard in nij oargel boud troch Thomas Dallam, dat yn 1643 ferneatige waard troch soldaten fan Oliver Cromwell. In oargel út 1662 waard fergrutte yn 1786 en nochris yn 1855.
Yn 1909-1910 boude Harrison & Harrison út Durham in nij oargel mei help fan de bêste ûnderdielen fan it âlde oargel. Sûnt dy tiid is it oargel altiten yn ûnderhâld west by itselde oargelbedriuw.
Njonken it gewoane oargel hat de katedraal ek noch in keamerkoargel. It waard boud troch de Skotske oargelbouwers Lammermuir. It stiet ornaris yn it koer, mar it kin nei oare dielen yn de katedraal ferhûze wurde. It wurdt regelmjittich brûkt by de begelieding fan renêssânse en barokke muzyk.
Foreigner
"Foreigner", "The Foreigner" of "Foreigners" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Grifformearde tsjerke (Rinsumageast)
De eardere Grifformearde tsjerke oan de Tsjerkestrjitte wie foarhinne it tsjerkegebou fan de grifformearde gemeente yn Rinsumageast. It gebou docht sûnt 2020 tsjinst as fakânsjehûs.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1913 boud neffens in ûntwerp fan Tjeerd Kuipers en ferfong de grifformearde tsjerke út 1888 oan de Thomas Sjolles Siniawei. Nei de foltôging waard de âlde tsjerke ferkocht oan de herfoarme dûmny, ûnder betingst dat it gebou gjin tsjerklike bestimming krije mocht. Nei it ôfbrekken fan it tuorke waard it tsjerkje in beukerskoalle en tsjintwurdich is der in Bêd en Brochje ûnderbrocht.
Menachem fan Israel
Menachem (Hebriuwsk: מְנַחֵם; betsjutting: treaster) wie de sechstjinde kening fan it Noardryk Israel. Hy wie de soan fan Gadi en syn regear wurdt datearre tusken 752 f.Kr. oant 742 f.Kr.
Grifformearde tsjerke (Rinsumageast)
Skiednis
Yn de jierren 1994-1995 fûn der noch in ferbouwing plak yn de tsjerke, mar dêrnei naam de tsjerkegong yn Rinsumageast drastysk ôf. Fyftjin jier letter waard der besletten om de tsjerke ôf te stjitten. Op snein 20 juny 2010 waard de lêste tsjerketsjinst holden.
Menachem fan Israel
Menachem wie in kommandant yn it leger en waard kening fan Israel nei't hy syn foargonger Sjallûm ôfset en ombrocht hie. Nei't Sjallûm sels syn foargonger fermoarde hie, teach Menachem mei syn leger nei de haadstêd Samaria. De kommandant rûn neffens it Alde Testamint út yn wredens, want tidens de tocht nei Samaria die de stêd Tifsach de poarten net foar Menachem iepen. Menachem wist de stêd yn te nimmen en liet dêrnei út wrake alle swiere froulju fan de stêd iepensnije.
Grifformearde tsjerke (Rinsumageast)
Skiednis
De tsjerke waard yn 2015 ferkocht en is ferboud ta fakânsjehûs. De preekstoel en it glês-yn-lead bliuwe yn de plannen bewarre.
Menachem fan Israel
Krekt as syn foargongers makke Menachem doe't er kening waard gjin ein oan de ôfgoaderij yn Israel. It ryk krige te lijen ûnder de ynfal fan kening Pûl fan Assyrje. Foar de beskerming fan syn troan ûnthiet Menachem de kening fan Assyrje om alle jierren 1000 sulveren talinten ôf te dragen. It jild moast byinoar brocht wurde troch in ekstra belesting fan 50 sulveren sikkels foar alle rike minsken yn Israel.
It wegerjen fan it tribút oan Assyrje soe letter, tidens it bewâld fan kening Hoséa, liede ta de ûndergong fan it Tsjienstammenryk.
It liket der op dat Menachem in natuerlike dea stoar. Hy waard opfolge troch syn soan Pekachja.
Grifformearde tsjerke (Rinsumageast)
Skiednis
De grifformearde gemeente gyng op yn de Protestanske Gemeente Claercamp en makket tsjintwurdich gebrûk fan de Aleksandertsjerke.
Oargel
De Hersteld Herfoarme tsjerke fan Kesteren kocht it oargel oan en dêr waard it ynstrumint nei de demontaazje yn 2013 mei in pear wizigings wer opboud. It front fan it oargel waard yn it ramt fan de ferpleatsing ferhege en krige in swarte kleur, sa't it ynstrumint yn de nije tsjerke better ta syn rjocht komt.
Greyfriars Church
"Greyfriars Church", of yn it Skotsk "Greyfriars Kirk", hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Gervasius en Protasius
Gervasius en Protasius fan Milaan (berne yn de 3e iuw, om 300 hinne ferstoarn, mooglik yn Mediolanum, it doedestiidske Milaan) binne twa as hilligen fereare kristlike martlers.
Oer it libben fan Gervasius en Protasius is hast neat bekend. Hja wiene in twilling en soannen fan Vitalis en Valeria, dy't ek fanwegen harren leauwen earder de martlerdea stoaren. Gervasius en Protasius waarden ûnder de kristenferfolgings fan de romeinske keizer Diokletianus fermoarde. Gervasius waard mei in gisel fan leaden kûgeltsjes deaslein en Protasius ûnthalze.
Vita
De reliken fan de Gervasius en Protasius waarden by tafal ûntdekt, doe't de biskop Ambrosius († 397) in nije tsjerke boud hie. Ambrosius soe yn in fizioen it plak sjoen ha dêr't socht wurde moast foar reliken foar de nije tsjerke. Hy joech opdracht om opgravings te dwaan yn de tsjerkhôfkapel fan Feliks en Nabor († ± 304) en dêr fûnen de gravers de sarkofaach fan de twilling Gervasius en Protasius. De reliken fan de bruorren waarden nei de nije tsjerke brocht, dy't letter de namme basilica di Sant'Ambrogio krige.
Ferearing
Al gau ûnstiene der ferhalen oer mirakels, dy't oan de reliken fan Gervasius en Protasius taskreaun waarden en de ferearing socht syn wei nei oare plakken yn Itaalje. Under paus Innosintius I (402-417) waard yn Rome in tsjerke oan Gervasius en Protasius wijd. Letter waarden harren heit en mem tafoege oan de patroanhilligen fan dy tsjerke, dy't no Santi Vitale e Compagni martiri in Fovea hjit. Sûnt 400 waarden ek nije tsjerken yn Galje yn Le Mans, Rouen, Parys en Soissons oan de hillige twilling wijd. Ek waarden harren al hiel betiid opnommen yn de litany fan de hilligen.
De reliken fan de hilligen Ambrosius, Gervasius en Protasius rêste tsjintwurdich yn de krypte fan de Basilika Sant'Ambrogio yn Milaan. Oare plakken dêr't reliken bewarre wurde binne de basilika fan Rapallo en de katedraal fan Città della Pieve (beide Santi Gervasio e Protasio) yn Itaalje, de Saintes Gervais et Protais yn Soissons, de Saint-Julien fan Le Mans, de Notre-Dame fan Sées en eartiids nei alle gedachten ek yn de oan de twilling wijde tsjerke fan Civaux.
Yn 1162 waard reliken fan de hilligen meinommen nei it Dútske Breisach am Rhein, dêr't yn de munstertsjerke in relikenskryn stiet.
Gervasius en Protasius binne de beskermhilligen fan de stêden Alpartir en Villalengua (Spanje), Breisach am Rhein (Dútslân), Rouen (Frankryk), Bormio, Bariano, Città della Pieve, Cortenova, Domodossola, Marudo, Milaan, Novate Milanese, Sondrio, Spirano en Torri di Quartesolo (Itaalje). Dêrnjonken foarmet de twilling de twadde patroanhillige fan it bisdom Lugano (fan de ambrosiaanske ritus).
Atributen
De hilligen wurde yn 'e regel ôf- of útbylde mei in gisel, knots, swurd en martlerskroan.
Ryksbeskerme gesicht Alde en Nije Bildtdiken
It Gesicht Alde en Nije Bildtdiken is in fanwege it Ryk beskerme doarpsgesicht yn Sint Anne yn de Nederlânske provinsje Fryslân. De proseduere foar oanwizing waard út ein set op 27 febrewaris 2009. It gebiet is yn 2015 definityf oanwiisd. It beskerme gesicht beslacht in oerflakte fan 2075,2 bunder.
Pânen dy't yn it beskerme gebiet krije net automatysk de status fan beskerme monumint. Wol sil de gemeente it bestimmingsplan oanpasse om nije ûntjouwingen yn it gebiet te regulearjen. De sichtsbeskerming rjochtet him op 'e stêdeboukundige en kultuerhistoaryske wurdearring fan in gebiet en wol it takomstich bestean dêrfan feilichstelle.
L1 (omrop)
L1 is de regionale radio- en telefyzjestjoerder fan 'e Nederlânske provinsje Limburch.
Skiednis
De earste regionale radiostjoerder yn Limburch, de Regionale Omrop Súd (ôfkoarte yn it Nederlânsk ta ROZ), begong 1945 mei útstjoeren. Oant 1989 makke de ROZ diel út fan 'e nasjonale NOS. Doe't yn 1988 de nije Mediawet kaam, gong de ROZ fierder as selsstannige regionale omrop ûnder de namme Omrop Limburch.
Doe't it Kommissariaat foar de Media bepaald hie dat tusken beide stasjons it byld in healoere op swart moast, ûntstie der in ûnwurkbere sitewaasje. Sa waard der al gau praat oer in gearwurking, dy't der yn juny 1999 ek kaam, mar ûnder in nije namme: L1 Radio en Telefyzje. Ta in fúzje koe it net komme, om't it neffens de Mediawet net mooglik wie foar in publike en in kommersjele omrop te fusearjen.
Critics' Choice Movie Award
De Critics' Choice Movie Awards foarmje in Amerikaanske en Kanadeeske groep prizen op it mêd fan films dy't elts jier útrikt wurde. Oarspronklik en ornaris noch altyd wurde dizze prizen de Critics' Choice Awards ("Prizen nei Kar fan 'e Filmkritisy") neamd, mar om betizing foar te kommen mei de Critics' Choice Television Awards waard yn 2010 oan 'e namme formeel it wurd movie ("film") tafoege. De Critics' Choice Movie Awards wurde takend troch de Amerikaansk-Kanadeeske Broadcast Film Critics Association (BFCA), besteande út filmkritisy dy't op 'e tillefyzje en de radio publisearje.
De Critics' Choice Movie Awards waarden yn 1995 oprjochte en yn 1996 foar it earst útrikt foar films fan it foargeande jier. De nominaasjes wurde elts jier yn desimber bekendmakke, wêrnei't de útrikkingsseremoanje yn jannewaris folget. Dy seremoanje wurdt holden yn Santa Monica, yn 'e Amerikaanske steat Kalifornje (fan 2014 ôf yn 'e Barker Hangar), en wurdt sûnt 2001 live útstjoerd op 'e tillefyzje, by wikseljende tillefyzjenetwurken.
Minnie Two Shoes
Minnie Two Shoes (yn it Fort Peck Yndianereservaat (Montana), 24 maart 1950 – Minneapolis (Minnesota), 9 april 2010) wie in Amerikaansk sjoernaliste en aktiviste fan etnysk Yndiaansk komôf. Hja wie belutsen by de Amerikaanske Yndiaanske Beweging en sette har har libben lang yn foar lykberjochtinging fan 'e Yndianen yn 'e Feriene Steaten.
Jonkheid en oplieding
Two Shoes waard yn 1950 berne yn it Fort Peck Yndianereservaat yn it noarden fan 'e Amerikaanske steat Montana. Hja wie in folbloed Assiniboin-Yndiaanse en in lid fan 'e federaal erkende stamme fan 'e Assiniboin en Sû fan it Fort Peck Yndianereservaat fan Montana. Two Shoes groeide op yn in gesin mei seis famkes en ien jonge.
Nei't se de middelbere skoalle trochrûn hie, folge Two Shoes in oplieding yn 'e sjoernalistyk. Yn 1983 behelle se in bachelortitel yn mienskipsûntwikkeling oan it Yndiaanske Underwiiskolleezje yn Wolf Point, en fan 1987 oant 1990 learde se fierder yn 'e sjoernalistyk oan 'e Universiteit fan Missoury yn Columbia. Yn dy snuorje holp Two Shoes by it oprjochtsjen fan 'e Native American Student Association, in Yndiaanske studinteferiening.
Karriêre
Neitiid wurke Two Shoes as freelance-sjoernaliste, wêrby't se har benammen talei op Yndiaanske ûnderwerpen op it mêd fan wetterrjochten, ekonomyske ûntjouwing, ekploitaasje fan natuerlike helpboarnen lykas ierdgas en ierdoalje en saken oangeande it miljeu. Yn 1984 wie hja ien fan 'e oprjochters fan 'e Native American Press Association, it earste Yndiaanske parseburo, dat yn 1990 omneamd waard ta de Native American Journalists Association. Ek wie se belutsen by de stifting fan it Tradisjonele Frouljusgenoatskip fan Wolf Point, en wie se redaktrise fan 'e tydskriften Native Peoples en Aboriginal Voices. Fierders ûnderwiisde se sjoernalistyk, droech se geregeldwei artikels by oan it blêd News from Indian Country en hie se in kollumn yn it tydskrift Red Road Home. As sjoernaliste en ferdigenster fan it frije wurd stie Two Shoes yn Yndiaanske fermiddens yn heech oansjen.
Priveelibben en dea
Two Shoes wie troud mei in John Carmichael, fan wa't hja op 't lêst widdo wie. Se hie fiif bern: har dochters Pahinskwe Two Shoes en Tateyumniwi Carmichael, en har soannen Honwe Nupa Two Shoes, Peta Tinda Two Shoes en Makbiya Wambli Carmichael. Two Shoes kaam yn 2010 yn Minneapolis yn 'e âlderdom fan 60 jier te ferstjerren nei in lange striid tsjin kanker.
Frans Kellendonk-priis
De Frans Kellendonk-priis is in literêre priis dy't sûnt 1993 ienris yn de trije jier takend wurdt foar in Nederlânsk literêr wurk of oeuvre dat tsjûget fan in ûnôfhinklike en orzjinele fyzje op de in dat wurk of oeuvre behannele maatskiplike of eksistisjele problematyk. Kombinaasjes mei oare literêre uteringsfoarmen (fertaling, foardracht, sjoernalistyk) binne mooglik. De priis wurdt takend troch de Maatskippij fan de Nederlânske Letterkunde en is ynsteld op inisjatyf fan de Stichting Frans Kellendonk Fonds ta eere fan en neitins oan de Nederlânske skriuwer Frans Kellendonk dy't yn 1990 ferstoar.
Colmar
Colmar is op Straasburch en Mülhausen nei de grutste stêd fan de Elzas en de haadstêd fan it departemint Haut-Rhin yn de Frânske regio Grand Est.
De stêd waard yn 823 foar it earst dokumintêr fêstlein, Yn 1226 krige de stêd fan keizer Freark II de status fan frije ryksstêd. Mei de Frede fan Nijmegen yn 1679 waard Colmar oan Frankryk tawiisd.
It besjen wurdich
De wyk Petite Venise leit oan it rivierke de Lauch en is ryk oan de fakwurkhûzen. Karakteristyk binne ek de wiken Quartier des Tanneurs (Learloaierswyk) en de Quartier de la Poissonnerie (Wyk fan de fiskôfslach). Oan it Place du Cathédrale steane in tal 16e-iuwske hûzen.
Breisach am Rhein
Breisach am Rhein is in stêd oan de Dútsk-Frânske grins healwei tusken Colmar en Freiburg im Breisgau en fan beide kanten op sa'n 60 kilometer noardlik fan Basel en súdlik fan Straasburch. In brêge oer de Ryn ferbynt Breisach mei Volgelsheim op de Frânske kant. Noardeastlik fan de stêd leit de Kaiserstuhl, in lyts middelberchte dêr't poerbêste wyn produsearre wurdt.
Yn de lette midsiuwen wie Breisach ynearsten in selstannige ryksstêd yn it Hillige Roomske Ryk, dat fan it stedswapen falt ôf te lêzen. Loadewyk de Beier ferpâne yn 1330 de stêd lykwols oan de Eastenrykske hartoggen Otto de Fleurige en Albrecht de Lamme.
Oan it begjin fan de Iermoderne Tiid waard Breisach útboud ta in ryksfêsting.
Tsjintwurdich is de stêd fan belang as sintrum fan sa'n 40.000 ynwenners yn de omkriten op de Dútske kant en de oanbuorjende Elzas.
It besjen wurdich
It besjen wurdich is de op in rots (Münsterberg) boppe de stêd lizzende romaansk-goatyske Stephansmünster. Foar de rots oer leit de Eckartsberg, dêr't de resten fan de fêsting te sjen binne.