cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rhijnspoarwei
Befeiliging
By it ynfieren fan it automatysk blokstelsel waard ek de stasjonsbefeiliging ienfâldiger en koene seinhuzen en blokposten opdoekt wurde. De NX-befeiliging die syn yntree en tenei koene ferskate stasjonsbefeiligingen, ûnder oare fan Driebergen-Seist en Maarn-guod út Amsterdam wei, Utert of Arnhim betsjinne wurde. Veenendaal-De Klomp hat yntusken gjin emasemint mear en is no in stasjon oan de frije baan. Yntusken wurdt de line oanstjoerd troch EBP út Utert en Arnhim wei en is de frije baan foarsjoen fan in automatysk blokstelsel en ATB.
Stasjons en gebouwen
Oan it spoar lizze hjoed-de-dei 25 stasjons: (kursyf: earder stasjon)
De Hallingen
De Hallingen wie in buorskip besuden Mûnein yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De namme komt ek foar as Halligen, Halligenwei, Grutte Hallingen en Lytse Hallingen. De namme giet werom op in stik fegroeven feanlân, "hellen" of "hallingen".
Frije-útrinaai
thumb|Binnen 9 hinnen de m², bûten ien hin de 4 m². In frije-útrinaai is in aai lein troch in hin dy't ek bûten rinne kin.
In hin dy't oerdei ek bûten rinne kin hat in ôfwikseljender libben as in skarrelhin, dy't meastentiids allinnich mar yn de stâl bliuwe moat. In frije-útrinaai mei sa hjitte as de hin teminsten 4 m² útrinromte ta foldwaan hat. Dat foar 2.500 hinnen moat de boer 10.000 m² greide foar de hinnen hawwe. Dêr moat fansels wol ôffreding omhinne, dat dy útrinmooglikheid kostet de boer sinten. Frije-útrinaaien binne dêrtroch meastentiids djoerder as skarrelaaien.
Meidat de hinnen bûten rinne kinne, krije se mear dioksine binnen. Dêrtroch hawwe de aaien soms in (te) heech dioksinehalte.
De aaien hawwe aaikoade '1'.
thumb|center|500px|Frije-útrinhinnen.
Falins
thumb|225px|[[Solidus mei Falins, út Trier]] Falins, folút yn it Latyn Flavius Iulius Valens (328 - 9 augustus 378) wie in Romeinske keizer fan 28 maart 364 oant 9 augustus 378.
Jeugd
Falins wie berne yn Cibalis (tsjintwurdich Vinkovci), yn it suden fan Pannoanje. Syn heit Gratianus de âldere, wie in bekend en respektearre generaal. Hy wie de jongere broer fan Falentinianus I. Yn tsjinstelling ta dizze broer hie Falins gjin wiidweidich militêre karriêre trochmakke.
Troch syn âldere broer waard Falins by it regear fan it Romeinske ryk belutsen as mei-keizer. Op 28 maart 364 beneamde Falentinianus him as keizer fan it easten wêrby Falins in ûnderhearrige rol spile.
De Opstân fan Prokopius (364-367)
As earste moast Falins de grinzen yn it easten feillich stelle, dy't troch syn foargonger keizer Jovianus yn alle gauwens ferlitten wienen. Healwei krige Falins te hearren dat yn Konstantinopel Prokopius, in neef fan eartiidse keizer Julianus Apostata, him as keizer útroppen litten hie.
Dizze Prokopius hie in soad minsken op 'e hân, benammen meistanners fan de keizers út de dynasty fan Konstantyn, wêrûnder in protte yntellektuelen, dy't harren troch Falins ûnderdrukt fielden, en de dochter en widdo fan Konstantius II.
Falins koe yn it begjin ferhipte min oer de opstân en wie foaral depressyf. It wie sels sa dat er besocht om jinsels tekoart te dwaan, mar hy besleat dochs om te fjochtsjen. Lykwols waard er hindere troch it feit dat it grutste part fan syn troepen al yn Syria siet. Falins stjoerde in lyts leger foarút tsjin Prokopius mar sy waarden troch de usurpator omkocht en it skilde net folle oft Falins wie finzen naam. Hy hoechde ek gjin stipe fan Falentinianus te ferwachtsjen, want dy hâlde him allinnich dwaande mei it westlik part fan it ryk. Sadwaande kontrolearde Prokopius in grut part fan it easten.
Omdat Prokopius in bûnsmaatskip hie mei Fisigoaten wie Falins syn folgjende set in fjildtocht oer de Donau. Yn 367 luts er de rivier oer om de Goatyske kening Atanarik it leksum te lêzen. Atanarik waard op de flecht jage rjochting de Karpaten. Twa jier letter kaam Falins werom en opnij fersloech er de Fisigoaten. Diskear sleat hy frede my in oare Fisigoatyske lieder: Fritigern. Falins besocht ek Atanarik hjirmei te isolearjen.
De Oarloch mei Perzje en oare problemen
Neidat Falins de oarder wersteld hie, moast er nei de grins mei de sette Perzen, dêr't de Perzyske kening Shapur II de provinsje Armeenje oermastere hie. Nei in protte hinne en wer gedoch, waard der in soarte frede sletten 371, benammen omdat de Perzen yn it easten sels problemen hienen. Mar de nije kening fan Armeenje, in jonge dy't Pap hiet, en dy't troch Falins mei muoite op de troan setten wie, soarge lykwols foar in protte swierrichheden. Hy deade de biskop fan Armeenje en woe dat alle Romeinske stêden oan him oerdroegen waarden. Dêrom liet Falins him eksekutearje, mar dêr wienen de Perzen it wêr net oer iens en sadwaande ûntstie der op 'e nij oarloch yn 375. Dêrby kaam ek noch in opstân fan de Sarasenen en de Isauriërs. Falins wie amper by staat dizze del te slaan.
Falins' ein
Omdat Falins op fersyk fan Falenintianus troepen nei it westen stjoerd hie, hie hy sûnt 374 foaral in tekoart oan soldaten. Dêrom kaam it him wol goed út doe't groepen Fisigoaten, dy't op flecht wienen foar de Hunnen, fregen om talitten te wurden yn it East-Romeinske ryk. Falins woe dizze as foederaty oan syn leger tafoegje. Lykwols koenen syn soldaten de ferhuzing net ûnder kontrole hâlde, en sa waarden de Goaten al gau folge troch Hunnen en Alanen. Yn 377 eskalearre de situaasje en marsjearden de Goaten sûnder folle tsjinstân Traasje yn. Falins frege help by Gratianus, de opfolger fan de yn 375 ferstoarne Falentinianus, mar besleat hjir net op te wachtsjen. Hy foel de Goaten oan op 9 augustus by Adrianopel, en waard ferpletterjend ferslein. Hy stoar koart nei de slach, omdat er him yn in toer ferskânze hie dy't yn de brân stutsen waard.
Kening (keatsen)
Kening is de keatstitel fan de winner fan in keatspartij. De bêste spiler fan in winnend partoer wurdt ta kening útroppen. Hy mei dy titel in jier drage.
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 1972
200px|thumb|right|It Olympysk Basketbal Stadion fan München
De Olympyske Simmerspullen fan de XXe Olympiade waarden yn 1972 hâlden yn it West-Dútske München. It basketbal waard hâlden yn de Basketballhalle. Hjoed de dei ek wol bekind as de Rudi-Sedlmayer-Halle.
Jamison-delling
De Jamison-delling is in part fan de kleau fan de Coxsrivier yn de Blue Mountains fan New South Wales. It leit likernôch 100 kilometer westlik fan Sydney, de haadstêd fan New South Wales, en in pear kilometers súdlik fan Katoomba, de wichtigste stêd fan Blue Mountains.
Skiednis
De delling hat de namme krigen fan Sir John Jamieson (1776-1844). It wie gûverneur Lachlan Macquarie dy't de delling de namme joech. Jamieson wie in wichtich lânbesitter en dokter, dy't yn 1815 mei de gûverneur de Blue Mountains besocht. Letter, doe't de doarpen yn de omkriten harren al ûntwikkelen, hat Charles Darwin yn dit gebiet west. Hy slepte by de Weatherboard Inn yn Wentworth Falls yn 1836, en makke in kuiertocht by de Jamison Creek lâns oant de kliffen fan de Jamison-delling, dêr't hy bot ûnder de yndruk wie fan it gehiel. Syn rûte is no de Darwins Walk neamd. De kuiertocht begjint by Wilson Park, dan nei Wentworth Falls en troch nei de Jamison Creek oant boppe-oan de kliffen.
Beskriuwing
thumb||right|Mount Solitary De Jamison-delling rint fan it noard-easten krekt bûten Katoomba oant oan de Coxsrivier. Yn dizze rjochting is de delling likernôch tolve kilometer lang. Fan it westen nei it easten rint de delling fan Narrow Neck Plateau oant Kings Tableland oan ta, wat de delling hast tsien kilometer breed makket. Lykas gâns de regio fan Sydney en de Blue Mountains, bestiet ek it gebiet fan de Jamison-delling út sânstien.
De delling is tige beboske, mei oer it grutste part fan it gebiet eukaliptus beammen. Op plakken mei mear wetter, binne der ek semi-reinboskbeammen te finen. De noardlike klif is bot kartele. Dat komt troch de miljoenen jierren fan wettererodaazje. Wetterrinnen binne bygelyks Jamison Creek, Valley of the Waters Creek, Gordons Creek, Leura Falls Creek, Kedumba River en Causewau Creek. Ek binne der in stik as wat wetterfallen, wêrûnder Wentworth Falls, Empress Falls, Vera Falls, Gordon Falls, Leura Falls en Katoomba Falls.
thumb|left|De Ruined Castle, in plak dêr't in protte kuierders op ôf komme.
Harry Verbeke
thumbnail|Harry Verbeke mei de Wessel Ilckenpriis, no de Boy Edgarpriis, yn 1968 Harry Verbeke (Ljouwert, 11 april 1922 - Haarlim, 27 jannewaris 2004) wie in tenor saksofonist. Hy is de broer fan muzikanten Eddy Verbeke (bassist) en Joop Verbeke. Harry groeide op yn de Ljouwerter Stellingwerfstrjitte en ferhuze letter nei Haarlim. Hy learde himsels saksofoan spyljen yn in kleankast fan syn âldershûs, want "de Dútske besetter mocht net oer jazz en saksofoans". Nei de Twadde Wrâldoarloch groeide Verbeke út ta ien fan de grutte tenoarsaksofonisten fan Nederlân en Europa.
Jamison-delling
Beskriuwing
Yn dit part fan de delling hat der lange tiid in rioelsuveringsynstallaasje sitten. De ynstallaasje is sletten yn de 90'er jierren fan de 20e iuw.
De ienichste berch fan de delling is Mount Solitary, dy't fan east nei west yn de delling rint. Hy is ferbûn mei it Narrow Neck Plateau troch in lange berchkaam, dêr't ek de Ruined Castle op stiet, in grutte stienformaasje dêr't benammen in protte kuierders op ôf komme.
Harry Verbeke
Diamond Five
Hy makke oant 1963 diel út fan de ferneamde Diamond Five, tegearre mei Cees Smal (tp, fentyl-tb), Cees Slinger (piano), Jacques Schols (b) en Johnny Engels (d). De Diamond Five wie in earsteklas hard-bop kombo. Se hienen de Amsterdamse nachtklup Sheherezade as basis en wienen ek eigeners fan de klub. Se brochten in oantal platen út en yn 1963 hienen se sels in optreden mei it Konsertgebouorkest yn it Amsterdamske Konsertgebou. Dizze musisy ynspirearren de filmer Louis van Gasteren sa, dat dizze begjin jierren sechtich in dokumintêre makke mei moderne Nederlânske jazz as ûnderwerp.
Jamison-delling
Aktiviteiten
De Jamison-delling is in populêr gebiet foar kuierders en kampearders. Der is in grut netwurk fan kuierrûtes troch it noardlike part fan de delling, wêrûnder de Darwins Walk. Fierders binne der ek kuierrûtes by de kliffen fan Leura en Katoomba.
Harry Verbeke
Boy Edgar Big Band
Yn 1960 waard Boy Edgar lieder/arranzjeur fan in Big Band dy't foarme wie om de Diamond Five. Harry makke mei dit orkest 2 Lp's dy't sels in resinsje krigen yn it toanoanjaande Amerikaanske jazzblêd Down Beat. It orkest krige benammen faam troch de kwaliteit fan de saksofoanseksje, mei û.o. Tinus Bruijn, Piet Noordijk, Theo Loevendie, Herman Schoonderwalt, Toon van Vliet en Harry Verbeke.
Tomastsjerke (Ketlik)
De Tomastsjerke is in 16e-iuwsk tsjerkegebou oan de Tsjerkeleane yn Ketlik, gemeente It Hearrenfean. De tsjerke waard yn 1977 oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken, mar wurdt regelmjittich troch de protestanske gemeente Mildaam-Ketllik brûkt foar de fiering fan tsjinsten. Dêrnjonken kin de tsjerke ek hierd wurde foar spesjale tsjinsten en foar konserten of gearkomsten.
Harry Verbeke
Orkesten
Sûnt 1967 hie hy syn eigen Harry Verbeke Quartet. Hy spile mei musisy as Billy Higgins, Herbie Lewis en yn de orkesten fan Ted Powder, Rob Pronk, Boy Edgar, The Millers, Jerry van Rooyen en Tony Eyk. Fierders spile Harry op in soad jazz festivals, wie faak te hearren yn it live jazzprogramma fan de Tros "Sesjun" en wie in graach sjoene gast op it North Sea Jazzfestival.
Jamison-delling
Aktiviteiten
Guon kuiertochten duorje wol trije dagen. Oefene kuierders kinne lykwols yn ien dei nei Mount Solitary rinne.
Harry Verbeke
Diskografy
Der steane wol 60 LP en CD opnames op syn namme. U.o.:
Tomastsjerke (Ketlik)
Skiednis
De tsjerke waard boud yn 1525 en ferfong eartiids in 13e-iuwske kapel, dêr't sûnt in buorskip om hinne ûntstie dat mei de bou fan de tsjerke yn 1525 it doarp Ketlik waard. Yn 'e 17e iuw krige de tsjerke in nije westlike gevel. De oarspronklike finsters waarden yn de 18e iuw ferfongen troch de tsjintwurdige rûnbôgefinsters.
Boaijumûndersyk yn de jierren 1970 wiisde út dat de tsjerke net op in terp, mar op in natuerlike ferheging yn it fean boud waard. Der binne doe gjin resten fan in âlder gebou fûn. Mooglik wie de kapel eartiids fan hout. Ek is it mooglik dat de bewenning yn de rin fan de tiid troch de ôfgraving fierder fan it oarspronklike plak kaam te lizzen en de nijbou fan de tsjerke net mear op de âlde lokaasje fan de kapel plak fûn hat.
Beskriuwing
De sealtsjerke waard fan roaswinkels boud. Foarse steunbearen hâlde it skip en it trijesidige koer op it plak. In toer hat de tsjerke nea hân. Yn stee dêrfan krige de tsjerke in houten klokkestoel. Yn de klokkestoel hingje twa yn 1952 troch Van Bergen yn Heiligerlee getten klokken. De âldere klokken út 1752 fan Cyprianus Jans Crans waarden yn de Twadde Wrâldkriich troch de besetter foardere. Om't it der by it Tomaslieden al te fleurich om en ta gyng en de lju dat net sa passend fûnen op in tsjerkhôf, ferhûze de klokkestoel yn de jierren 1930 nei it tsjintwurdige plak njonken it hôf.
Ynterieur
By de restauraasje fan de jierren 1970 krige de 17e-iuwske preekstoel it plak oan de súdlike muorre werom. Doe binne ek de tradisjonele tsjerkebanken ferwidere en ferfongen troch stuollen. Oan de westlike kant bleaune twa hearebanken stean. Yn it koer is noch in nis út de katolike tiid, dy't ornearre wie foar it liturgysk reau. It psalmboerd yn it koer is 18e-iuwsk.
Oargel
It Grinzer oargelbedriuw Mense Ruiter út Zuidwolde boude yn 1982 in lyts oargel op de westlike galerij.
Termodynamika
Termodynamika (fan it Grykske "thermos", waarm, en "dynamis", fermogen) is it ûnderdiel fan de natuerkunde dat de ynteraksjes bestudearret tusken grutte samlingen fan dieltsjes op in makroskopysk nivo. De termodynamika hat syn oarsprong yn it praktyske ferlet de effisjinsje fan stoommasines te ferbetterjen.
Yn algemiene teoretyske sin is it objekt fan stúdzje yn de termodynamika in termodynamysk systeem, dat fia in grinsflak meganyske arbeid en waarmte útwikselt mei syn omjouwing. Yn de moderne termodynamia wurdt dit systeem beskreaun as besteande út in protte gaoatysk bewegende dieltsjes (molekulen, atomen, of elektroanen). Dizze letter ûntwikkele oanpak wurdt oantsjutten as statistyske termodynamika. thumb|420px|Oersjoch fan grûnlizzers fan termodynamika ferdield yn acht skoallen. De klassike termodynamika hâldt him net dwaande mei de yndividuele dieltjes dêr't in systeem út bestiet, mar allinnich mei eigenskippen dy't winliken statistyske gemiddelden binne oer it gedrach fan in tige grut oantal dieltsjes, lykas druk, temperatuer, folume, entropy, ensfh. It feit dat de struktuer fan dy gearstallende dieltsjes allinnich implisyt effekt hat en it gedrach fan yndividuele dieltjes bûten beskôging litten wurdt, jout dizze oanpak har krêft en brede tapassingsgebiet. Dizze klassike benadering kaam trouwens op yn in tiid dat der net folle besef wie fan de dieltsjes dêr't it meastentiids om giet, nammentlik molekulen en atomen.
De klassike termodynamika jout fierders allinnich fan reversibele, ofwol omkearbere prosessen in kwantitative beskriuwing. Faak wurde dizze prosessen omskreaun as in ûneinige rige fan ûneinich tich by elkoar lizzende lykwichtstastannen; soksoarte proses wurdt in kwasistatysk proees neamd. Fan folle resntere datum is de irreversibele termodynamika, wêryn Ilya Prigogine in grûnlizzer is. Hy krige hjirfoar yn 1977 de Nobelpriis foar skiekunde.
De termodynamika hat in breed tapassingsgebiet yn de wittenskip en technyk, û.o. gasekspânsje, fazeoergongen, materiaaleigenskippen, gemyske reaksjes, transportferskynsels, oplossingen, en sels swarte gatten. Dêrom is it in tige wichtich ûnderdiel fan natuerkunde, de skiekunde en de biology.
Jakob Klok
Jakob Klok, (Nij-Scheemda, 4 febrewaris 1893 - Beetstersweach 6 juny 1984), wie skoalmaster, fersetsman, boargemaster fan It Bildt en sûnt 1935 Steatelid fan Fryslân foar de SDAP.
Libben en wurk
Fan 1917 - 1923 wie Klok haad fan de iepenbiere legere skoalle yn Burdaard en fan 1923-1947 oan de skoalle yn Ikkerwâld. Klok wie yn Ikkerwâld, de Dokkumer Wâlden en de provinsje Fryslân belutsen by in soad ferienings en ynstellingen as Folksûnderwiis, (letter foarsitter fan de rûnte Fryslân), de hielûnthâlding, de SDAP- en letter de PvdA-ôfdieling, de Feriening foar Sikehûsferpleging, de gymnastykferiening Nut en Nocht, it Lânarbeidersbûn, it Bestjoerdersbûn Dantumadiel, it Bûn foar Steatspensjonearring, de Fredesbeweging, de stifting Eigen Gebouw. Sûnt 1935 siet er foar de SDAP yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân en nei de Twadde Wrâldkriich foar de PvdA, dy't hy yn Fryslân mei oaren opsetten hie. Hy waard doe foarsitter fan it gewest Fryslân fan de PvdA en letter ek fraksjefoarsitter en listlûker foar de regio Dokkum.
Yn de oarloch spile hy in rol yn it ferset as lid fan it Trijemanskip yn Dantumadiel. Nei de oarlochsjierren waard hy earst waarnimmend boargemaster fan Kollumerlân c.a. en letter, oant syn pensjonearring yn 1958 boargemaster fan It Bildt. 'Meester Klok', sa't hy yn de Dokkumer Wâlden ek nei syn beneaming ta boargemaster fan It Bildt bekend bleau krige nei syn ferstjerren in stânbyld yn Damwâld en waard de Master Klokwei nei him neamd en yn Sint Anne de Burgemeester Klokstraat.
Ikkerwâld
Doe't Jakob Klok yn 1923 op eigen fersyk nei de gruttere skoalle fan Ikkerwâld oerpleatst waard, waard er rillegau foarsitter fan de ôfdieling Dokkumer Wâlden fan de "Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken" (NV). Oant 1947 wie der sekretaris en letter foarsitter. Hy sluet him ek oan by de ôfdieling Ikkerwâld fan de SDAP. Yn elk gefal nei 1927, mar miskyn al earder krige er hjiryn in bestjoersfunksje. Dêrneist siet er ek yn tal fan oare ferienings en ynstellings. Troch syn aktiviteiten, syn belutsenens en syn helpfeardigens foar minsken dy't it slim hiene, en dat wienen der yn dy jierren frijwat, waard er yn de Dokkumer Wâlden in bekende en markante figuer mei grut fertrouwen. Syn skieding yn 1929 en it nije houlik mei Aukje Anna Blumers it jier dêrop, feroare dêroan net folle, al joech dit yn Ikkerwâld wol in soad praat. Klok bemuoide him mei alderlei maatskiplik ûnrjocht wêr't er dat mar seach. Hy makke ek diel út fan it Lânarbeidersbûn en it Bestjoerebûn Dantumadiel. Hy waard yn in soad opsichten in tsjinpoal fan de destiidske boargemaster Ties Nauta. Bekend is ûnder oare it ferhaal fan de koarting op de steunútkearing dy't Nauta trochfiere woe by minsken dy't in hin, in geit, in skiep of in ko hienen. Benammen troch de ynset fan Klok moast de maatregel weromdraaid wurde. Der wienen noch folle mear oanfarrings tusken de aartskonservative Nauta en de sosjalist Klok.
In soad minsken dienen yn dy jierren in berop op master Klok en dêr't hy koe besocht er op syn eigen rêstige en yntegere manier by te stean. Dêrneist hie hy enerzjy genôch om him ek yn te setten foar de ‘lytsere’ dingen yn it doarpslibben. Hy rjochte in gymnastykferiening op, die war foar in eigen drankfrij gebou foar de NV, de SDAP en de NVV, wie as administrateur en ‘omke Jaap’ meiwurker oan in blêd foar it iepenbier ûnderwiis, wie yn in bledsje fan de winkeliersferiening ‘tante Jo’, siet yn de Feriening foar Sikehûsferpleging.
Twadde Wrâldkriich
Klok syn ferset tsjin de Dútske besetter begûn foar him sels hast ûngemurken. Hy joech yn syn skoalle yn Ikkerwâld gelegenheid foar gearkomsten fan de SDAP, salang dizze fergaderingen tastien wiene. Letter wienen de ek yllegale gearkomsten op de souder fan de winkel fan Klok syn skoanheit Sipke Blumers oan de Molewei yn Moarrewâld. (no: Sineesk Yndysk restaurant Jin Guang). Doe't kunde fan him frege om adressen foar ûnderdûkers wie dat in dúdliker stap yn de rjochting fan ferset, folge troch it ek echt ûnderbringen fan minsken, op faak wat mear ôflizzende pleatsen. Ek begûn hy mei it opheljen fan jild foar de froulju fan ûnderdûkers dy't ûnfersoarge efterbleaune.
Wyls wie hy ek begûn mei it ‘ritseljen’ mei bonkaarten yn ferbân mei de distribúsje, of better: de rantsoenearring fan iten en oare artikels, lykas klean. Ek wie hy al gau belutsen by it ferfalskjen fan identiteitsbewizen. Hy wurke benammen allinnich. Ein 1942, begjin 1943 naam it ferset in hurdere en mear strukturearre foarm oan. Tegearre mei timmerman-oannimmer Klaas Wijbenga út de Falom en gemeenteamtner Douwe de Vries foarme Klok in trijemanskip dat lieding joech oan de yllegale aktiviteiten yn Dantumadiel. Yn elk doarp wie in haadkontaktpersoan dy't op syn beurt wer oer meardere kontaktpersoanen beskikke koe. Binnen it trijemanskip wie Klok belêste mei de ôfdieling ûnderdûkers en alles wat dêrmei anneks wie. Fan doe ôf oan wie Klok, yn de yllegaliteit bekend as 'Jansma', hast oan ien tried wei warber. Troch himsels of fia him waarden tsientallen meast joadske ûnderdûkers ûnderbrocht op feilige adressen. Sels ‘útfanhuze’ hy yn ferbân mei de feilichheid yn dy tiid op mear as fiifentweintich ferskillende adressen. Klok gou foar in soad minsken as tige betrouber en moedjaand yn dy donkere tiden. ''Zijn rustige uitstraling, zijn kalme stem en zijn overtuigende spreektrant boezemden ontzag in. Bang was hij evenmin, want bij diverse razzia’s stapte hij doodgemoedereerd tussen de rijen Duitse militairen en diens Nederlandse handlangers door.'' (Frysk Deiblêd, 29 oktober 1997). Sa waard it folslein akseptearre (en wurdearre) dat de net-tsjerkske en net-leauwige Klok op in sneintemoarn de preken fan de dominees Engelsma en Wijnia yn de Herfoarme en Grifformearde Tsjerke ûnderbruts om te warskôgjen foar in razzia fan lânwachters en driigjende arrestaasje fan jonge manlju foar de Arbeitseinsatz.
It betrouwen dat hy hie, hat him yn de oarlochstiid grif meardere kearen foar arrestaasje behoede. Syn buorlju hâlden in eachje yn it seil en warskôgen soms foar driigjend gefaar. In protte N.S.B-ers moatte ek fan syn aktiviteiten witten hawwe, mar òf se doarden it net oan him te ferrieden, òf se wachten op in better momint om in gruttere slach te slaan. It barde dat bern fan N.S.B.’ers dy't by him yn de klas sieten hienen, of noch sieten, him warskôgjen kamen: ‘Se (lânwachters, N.S.B’ers) sieten te praten by ús thús yn de keamer, der komt in razzia en se hawwe it hiel faak oer jo hân.’ Ek doe't Klok yn jannewaris 1945 definityf ‘ferdwûn’, blykte fia ien fan de bern fan in NSB’er dat se hiel goed wisten wêr't master Klok siet. Op 14 april 1945 waard Dantumadiel befrijd. Klok hat fan it balkon fan it gemeentehûs ôf al syn ynfloed brûkt om foar te kommen dat de feestwille te gau losbarste soe omdat noch net alle gefaar geweken wie. Ek koe hy troch syn behearste optreden foarkomme dat de minsken fan klearebare wille en yn dûmens tsjin de lânferrieders optreden gean soene. Op 25 april waard hy beneamd ta waarnimmend boargemaster fan Kollumerlân c.a. en yn 1947 folge de beneaming ta boargemaster fan de gemeente it Bildt.
Boek
Yn novimber 2006 is it boek Die rooie schoolmeester van Akkerwoude ferskynd. Yn it boek beskriuwt soan Geert Klok op boeiende wize it libben fan syn heit, fan syn berte yn 1893 oant syn fuortgean út Ikkerwâld yn 1947, tsjin de eftergrûn fan in roerige tiid fan earmoede, sosjalisme, gehielûnthâlding, Earste Wrâldoarloch, ‘fersin fan Troelstra’, krisis en Twadde Wrâldkriich.
Keppeling om utens
Meesterklok.nl
July Kurl
July Kurl, echte namme ûnbekend (8 jannewaris 1991), is in rêstend Bulgaarsk neakenmodel en pornografysk aktrise fan etnysk Roma komôf. Neffens har offisjele opjefte wie se yn har pornokarriêre ? m, mei in gewicht fan ? kg.
Iebele van der Meulen
Iebele van der Meulen (It Hearrenfean, 1 febrewaris 1969) is in Frysk redakteur fan tydskriften, dy't al tritich jier yn Amsterdam wennet. Sûnt 2012 is er haadredakteur fan ferskate njonkenpublikaasjes fan it frouljusblêd Linda, wêrûnder Linda.wonen en L'Homo.
Jonkheid en oplieding
Van der Meulen waard yn 1969 berne op It Hearrenfean, dêr't er nei ôfrin fan 'e legere skoalle middelber ûnderwiis genoat oan 'e Ryksskoallemienskip It Hearrenfean. Mei achttjin jier ferfear er yn 1987 nei Amsterdam, dêr't er in oplieding ta stilist folge oan 'e Moade-akademy Charles Montaigne (no it Amsterdam Fashion Institute).
Karriêre
Yn 1991 sette Van der Meulen útein mei in freelance baan as stilist (immen dy't advisearret op it mêd fan styl, yn dit gefal oangeande moadeferskynsels). Yn dy funksje wied er ferbûn oan bedriuwen as Gucci en De Bijenkorf, en teffens oan tydskriften as Man, Elegance en letter Linda. By dat lêste blêd krige Van der Meulen yn 2004 fêst wurk as photodirector. Sûnt 2012 is er haadredakteur fan in stikmannich njonkenpublikaasjes fan Linda, nammentlik: Linda.wonen, Linda.mode, Linda.man en L'Homo.
Priveelibben
Iebele van der Meulen is iepentlik homoseksueel. Hy wennet gear mei twa oare manlju yn it sintrum fan Amsterdam. Mei ien fan dy beide, Joop, is er foar de wet troud, en as soks net ferbean wie om't it as bigamy sjoen wurdt, soene hy en Joop ek trouwe mei de trêde partner, Rik. Van der Meulen beskôget beide manlju as syn oarehelten en is hiel iepen oer harren libbensfoarm. Neffens him kriget er dêr gauris fragen oer, om't minsken der nijsgjirrich nei binne, mar eins nea ôfkarrende reäksjes. De (seis) âlden fan 'e mannen hawwe harren kar akseptearre en kinne ûnderling sa goed mei-inoar dat se mei syn allen (en de trije soannen) al ris op fakânsje nei Majorka west hawwe.
Vlieland (skip út 2005)
De Vlieland is in fearboat fan rederij Doeksen dy't in regelmjittige feartsjinst tusken Harns en Flylân. Yn septimber 2003 waard yn de Filipinen úteinset mei de bou, yn opdracht fan Rederij Doeksen. De Vlieland is op 27 jannewaris 2005 te wetter litten en doopt. Op 20 july 2005 waard de Vlieland yn tsjinst steld, ta ferfanging fan har foargonger: Oost-Vlieland. Fan maaie 2009 ôf oant begjin 2012 fungearre it skip as farrend laboratoarium fan de Wageningen Universiteit, foar ûndersyk nei plankton. Op 12 maart 2020 rekke de MS Vlieland slim skansearre trochdat by it fuortgean út Harns de kaai rekke waard. It skip rekke lek en moast troch in sleepboat werom nei Harns brocht wurde, it waard net nei de terminal sleept mar der waard oanlein yn de Nije Willemshaven. Dêrwei waarden de passazjiers fanwege de koroana pandemy mei bussen wer nei de terminal ferfierd dêr't se harren reis ferfolgje koene mei de Midsland. Nei ynspeksje die bliken dat ien fan de masinekeamers wetter makke hat. Motoaren en oare apparatuer hawwe skea oprûn. It skip is wersteld by in werf yn Harns en koe op 21 augustus 2020 wer yn gebrûk naam wurde.
Kansas City (Kansas)
Kansas City is de op twa nei grutste stêd yn 'e Amerikaanske steat Kansas, en it haadplak fan Wyandotte County. De namme wurdt gauris ôfkoarte ta KCK. Neffens de folkstelling fan 2010 hie it doe krapoan 146.000 ynwenners; dêrmei wie it yn 2000 de 142ste stêd fan 'e Feriene Steaten. Neffens oerflak nimt it it 48ste plak yn. Kansas City leit oan 'e rivier de Missoury, dy't de eastgrins fan 'e steat Kansas foarmet. Rjocht foar de stêd oer, oare kant de rivier, leit it folle gruttere Kansas City yn 'e steat Missoury. Tegearre foarmje de beide Kansas City's it hert fan 'e stêdekloft dy't bekend stiet as de Kansas City Metropolitan Area, en dy't in befolking fan mear as 2 miljoen minsken hat.
Kansas City waard yn 1868 stifte op Kaw Point, it plak dêr't de rivier de Kansas útmûnet yn 'e gruttere rivier de Missoury. It krige yn 1872 de status fan stêd. Tsjin 1920 waard it ynwennertal fan 100.000 berikt. Yn 1997 waard yn referindum troch de kiezers in útstel goedkard om it stedsbestjoer gear te foegjen mei it bestjoer fan Wyandotte County. Sûnt dy tiid bestiet der yn Kansas City ûnder it steatsnivo dus noch mar ien bestjoerslaach. Wyandotte County omfettet ek de ûnôfhinklike stêden Bonner Springs en Edwardsville, dy't dus noch wol in eigen bestjoer hawwe.
Mick & Sugar
thumb|Mick & Sugar Mick & Sugar út Ljouwert binne de alter-ego's fan Guido de Roos en Gea Struiksma út it Acta Theater beropsselskip yn Ljouwert, dat sûnt 1997 yn en bûten Fryslân spilet.
It ynteraktieve duo hat in ferskaat oan romantyske en fleurige leafdeslietsjes. Mei begelieding fan akoestyske gitaar en ukulele fleurje M&S feestlikheden op.
Mick & Sugar makken in komysk ferske en filmke: "En krije sil ik dy!" It is in oersetting fan You're the one that I want út de musical Grease, tegearre mei it folkloristyske Hup, sûpengrottenbrij en ik sil dy wol krije.
Biervliet (plak)
Biervliet is in stedsje yn de gemeente Terneuzen, yn de Nederlânske provinsje Seelân. Biervliet krige al foar 1183 stedsrjochten en hie yn 2021 1.550 ynwenners.
Aralmar
thumb|De Aralmar is yn 50 jier mei de helte yn oerflak weromrûn, satellytfoto fan 22 juny 2003 thumb|Skippen op it drûge. (boarne: www.uzland.uz) thumb|Aralmar yn 1989 en op 12-aug-2003. (boarne: [[NASA)]] thumb|Ofname Aralmar en foarming [[Noardlike Aralmar en Súdlike Aralmar (boarne: NASA)]] De Aralmar (soms ek: Aralsee) (Kazaksk: Арал теңізі, Aral teñizi; Oezbeeksk: Orol dengizi; Russysk: Аральское море, Aralskoje more) is de algemiene beneaming foar in oantal wetterbekkens, dy't earder ien mar foarmen yn Sintraal-Aazje, lizzend op de grins fan Kazachstan en it autonome gebiet Karakalpakië fan Oezbekistan. De Aralmar ûntstie ûngefear 10 oant 20 tûzen jier ferlyn, doe't de rivier Amu Darja fan rjochting feroare en yn stee fan nei de Kaspyske See begûn te streamen en de leechlannen fan Sarakamysj folrûnen mei wetter.
De mar hat in gemiddelde djipte fan 20 - 23 meter en in grutste diepte van 58 meter. It oerflak wie yn 2004 ± 17160 km². Dêrmei wie de Aralmar yn grutte de achtste mar fan de wrâld.
De Syr Darja en de Amu Darja binne de wichtichste rivieren dy't ôfwetterje op dizze mar dy't winterdeis foar in grut part tichtfriest.
Yn it begjin fan de tweintichste iuw rûn de Aralmar oer 450 kilometer fan súd-west nei noard-east en hie it in breedte fan 290 kilometer. De grutste djipte wie 69 meter.
Utdrûging
thumb||left|Aralmeer út de romte wei, oktober 2008 thumb|left|It útdrûgjen fan de Aralmar De Aralmar is sûnt de jierren sechtich frijwat lytser woarn. De útdrûging fan de mar wurdt beskôge as ien fan de grutste miljeurampen fan ús tiid. De swietwettermar, dat de Aralmar oan it begjin fan de 20e iuw noch wie, is wyls foar de helte feroare yn in sâltwetterwoastyn en foar de helte yn in sâltwettermar. Grutste oarsaak is de yrrigaasje foar de katoenbou, dy't in protte wetter oan de oanfierende rivier ûntlûkt. Yn 1987 feroare de krimpende mar yn twa dielen; de Noardlike Aralmar en de Súdlike Aralmar. Om de twa dielen wer mei elkoar te ferbinen waard in kanaal groeven.
Neffens de lêste mjittingen (troch in Russysk-Oezbeekske ekspedysje yn novimber 2002) is it absolute nivo fan de Aralmar tsjintwurdich 30 meter en 47 sintimeter. It oarspronklike nivo (om 1900) wie 53,5 meter. Sûnt de jierren sechtich it de wetterhichte dus sakke mei 23 meter, it oerflak is hast fiif kear lytser woarn en gemiddelde djipte is troch de helte gien. De Aralmar is no praktysk splitst yn trije dielen: de saneamde Lytse see yn it noarden, dy't troch in daam fan de rest skieden is en dêr't de wetterhichte relatyf konstant bliuwt, en de saneamde Grutte see. Dizze Grutte see op syn beurt is yn twaen spltst: in djip diel yn it westen en in ûndjip diel yn it easten. Se binne noch troch in soarte 'seestrjitte' ferbûn.
Neffens in kompjûtermodel sil it eastlike, ûndjippe siel (± 4-5 meter djip) binnen de kommende tsien jier útdrûge wêze. It djippe westlike diel sil noch ûngefear 70 jier bestean, en mooglik nea hielendal útdrûgje.
De gefolgen fan de útdrûging binne grut. De mar is hieltiten sâlter woarn. Yn de rin fan de tiid is lânboufergif út de katoenbou yn de mar komd. Troch de sterke ferdamping wurdt de mar hieltiten sâlter en smoarger. Troch opdrûgjen bliuwe sâltkoarsten efter dêr't lânboufergif yn sit, dat troch de wyn oer de omlizzende gebieten ferspraat wurdt en in gefaar foarmet foar it miljeu en de folkssûnens. Dêrneist is der folle minder delslach fallen yn de omjouwing fan de mar.
De fiskerij is weifallen as boarne fan wurkgelegenheid omdat de mar him weromlutsen hat en hast gjin libben mear yn him hat; de pear dy't noch fiskje dogge dat allinnich foar it eigen libbensûnderhâld (situaasje 2004). De eardere fiskershavens Aralsk en Muynoq lizze troch de útdrûging net mear oan de mar en binne de boarne fan harren wurkgelegenheid kwytrekke. Beide stêden binne in soad ynwenners kwytrekke en fiskersskippen lizze yn de eardere haven op it drûge te rustkjen.
Om te besykjen it drûchfallen fan de mar te kearen, is troch de Wrâldbank $84 miljoen útlutsen foar in projekt om de trochstreaming fan de rivieren dy't yn de mar útrinne te ferbetterjen. It projekt liket súkses te hawwen: Yn 2006 hie de Lytse See (dy't sûnt de splitsing fan de beide dielen yn 1990 de helte fan syn oerflak en trijekwart fan syn folume ferlern hie) 1/3 mear oerflak as yn 2005, doe't de Kok-Aral-daam, dy't Lytse See en Grutte See skiedet, oplutsen waard. Boppedat is it sâltgehalte fan de Lytse See sakke, en is der in soad fisk weromkomd. Der wurdt sels wer fiske, en de hoop bestiet dat Aralsk binnen inkele jierren wer oan de mar lizze sil. De foarútsichten foar de Grutte See, en dan benammen foar it eastlike part, binne lykwols min.
Sovjet-erfenis
Midden yn de eardere Aralmar lei it eilân Vozrozhdeniye. (Vozrozhdeniye betsjut "werberte" yn it Russysk ). Trich syn isolearre lizzing waard it sûnt 1948 troch de Sovjet-Uny brûkt om dêr biologyske wapens te ûntwikkeljen en û.o. yn de iepen loft te testen. Ien fan de brûkte bio-wapens is de libbensgefaarlike myltfjoerbaktearje (=antraks). Yn 1991 ferlieten de laboratoariummeiwurkers it eilân. Se lieten it measte brûkte materiaal en ôffal efter yn gebouwen en yn konteners. Yn de rin fan 2001 groeide it eilân troch útdrûgjen fan de Aralmar fêst oan it fêstelân. Dêrmei ferlear it syn isolearre lizzing en wienen de gefaarlike stoffen en baktearjen ienfâldich tagonklik woarn. In jier letter hat it oprêdekspedysje fan 113 persoanen ûnder lieding fan Amerikaanske legerdeskundigen yn trije moannen safolle mooglik ôffal oprêden. Tsien ûndergrûnske myltfjoer-opslachplakken waarden folslein skjinmakke en mear as 100-200 ton myltfjoer-baktearjeôffal is weihelle. It is net dúdlik hoefolle ôffal noch op it eilân lizzen bleaun is. Ek is it ûndúdlik hoefier de grûn noch fersmoarge is.
Aukje Wijbenga
Aukje Wijbenga-de Boer (Hijum, 1927 - Mûnein, 25 septimber 2009) wie in skriuwster fan skiedkundige boeken oer de doarpen Mûnein en Readtsjerk. Teffens hie hja in soad niget oan genealogy.
Se ferfear fan de pleats 'Fjildsicht' yn it Bûtefjild ûnder Readtsjerk nei in wenstee oan de haven yn Mûnein. Trochdat se net mear op de pleats buorken kaam der mear tiid frij foar har hobby. Neidat it boek “It doarp op it fuottenein” in 1998 in grut súkses waard wie de tiid ryp foar Mûnein. Dat wie tagelyk it begjin fan it boek 'Mûnein fan buorskip nei doarp'. Se mocht dêrfoar yn 2007 de Kultuerpriis Tytsjerksteradiel ûntfange. Ek hie hja ynteresse oan Fryske hynders, de skotsploech, folksdûnsjen en tradisjonele dracht.
Wijbenga hat ek in tal jierren warber west yn de kommisje Cultureel Erfgoed Trynwalden en by doarpsbelang Mûnein en Readtsjerk. Hja wie boaske oan Gauke Wijbenga.
De Hameren
De Hameren is in buorskip yn 'e himrik fan Froubuorren, noardeast fan Bitgum yn de gemeente De Waadhoeke De namme komt ek foar as De Hameringen, de Hamerenwei, Hamrenwei en De Hammen.
Makkingea
Makkingea hat  ynwenners.
Sas fan Gint
thumb|right|300px|Eastkaai Sas fan Gint (Nederlânsk en offisjeel: Sas van Gent) is in stêd mei yn 2009 3.653 ynwenners, yn de Nederlânske gemeente Terneuzen, oan de Belgyske grins. Oant 2003 wie Sas fan Gint in selsstannige gemeente.
Makkingea
Skiednis
It doarp fierde yn 2008 it 600-jierrich bestean. Dat jubileumsjier soe op basis fan it neamen fan it doarp yn in oarkonde út 1408 oer in te beteljen skatting oan de biskop fan Utert keazen wêze. Neffens T.H. Oosterwijk yn syn boek Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen wurdt Makkingea lykwols net by dy doarpen neamd. Spahr van der Hoek skreau dat Makkingea yn dat jier noch ûnderdiel wie fan East-Nijeberkeap (it hjoeddeiske Nijeberkeap). In oare boarne neamt 1527 as it jier dat Mackinge foar it earst neamd waard, wylst K.F. Gildemacher yn Friese plaatsnamen it jiertal 1408 neamd as earste fermelding fan de nammefariant Mackinge. thumb|left|De brink fan Makkingea Wis is dat Makkingea yn 'e 15e iuw ûnstie as in boerestreek. It is in brinkdoarp, dat eartiids in soad te lijen hie fan oerstreamingen fan De Tsjonger. De Brink waard brûkt om kij en skiep by inoar te bringen en der stie ek in pomp. Nei alle gedachten krige Makkingea yn 1543 in tsjerke. De âldste klok fan de oan Sint-Bonifatius wijde tsjerke datearret fan 1463 en it doarp wie yn alle gefallen yn de 16e iuw in selsstannich parochydoarp.
Yn 'e rin fan de 17e iuw gyngen in soad pleatsen oer yn hannen fan net-boeren. Yn 1698 besiet Augustinus Lycklama à Nijeholt 12 pleatsen, wylst de Franckena's der 7 besieten. It skaai Lycklama à Nijeholt hie yn Makkingea in let-midsiuwske state, dy't op it plak stie dêr't hjoeddedei it doarpshûs stiet en yn 1829 ôfbrutsen waard. It hûs waard yn 1829 ôfbrutsen. thumb|left|Bonifatius- of Doarpstsjerke Makkingea wie yn de 17e iuw ûnderdiel fan de Fryske wetterline en dêr wie op in sânrêch in skâns. Op 24 en 25 augustus 1673 foelen Munsterske troepen de skâns oan. Striid hat der hast net west; dêr wie gjin oanfal ferwachte en de skâns hie gjin grutte besetting om in oermacht te wjerstean. De Fryske troepen moasten harren efter de Tsjonger weromlûke en ûnder de frjemde troepen hie de befolking te lijen fan ferskriklike wredens. .
Fan 1848 oant 1886 wie Makkingea it haadplak fan de gemeente Eaststellingwerf. Foar 1848 wie Aldeberkeap dat, mar Makkingea bleau net lang it haadplak want al yn 1886 waard in nij gemeentehûs yn Easterwâlde yn gebrûk nommen. Yn 1855 waard de dyk fan Makkingea nei de Trije Tolhekken oanlein. Belangryk foar it doarp wie ek it graven fan de Makkingeasterfeart nei de Tsjonger yn 1887. Yn 1914 krige it doarp in oansluting op de tram fan Easterwâlde nei Stienwyk. Sûnt 5 oktober 1947 waard allinne noch fracht oer dat trajekt ferfierd, foar it lêst yn septimber 1962. Oan dat spoar stie ek it yn 1894 stifte molkfabryk De Eendracht. It fabryk bleau oant 1984 bestean en waard letter ôfbrutsen om plak te meitsen foar hûzen. Yn 1990 kaam dêr in keunstwurk fan Peter Hiemstra út Aldeberkeap ta neitins fan it fabryk, dat yn 2020 sloopt en in jier letter ferfongen waard troch in nij keunstwurk fan deselde makker.
Mienskip
Oan de Oosterhuiswei stiet it Gritenenijhûs, it doarpshûs fan Makkingea. De bewenners wurde troch de doarpskrante Kermobri ynformearre. Makkingea hat in feriening Doarpsbelang.
Ferienings
( De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside fan it doarp)
Befolkingsferrin
( Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: Alle Cijfers )
Eveneminten
thumb|right|260px|Rommelmerk yn Makkingea De Makkingeaster Aldjiersploech (MOP) organisearret eveneminten lykas:
See fan Ochotsk
De See fan Ochotsk (Russysk: Охотское море) is in rânesee fan de Grutte Oseaan, tusken it Russyske eilân Sachalin en it skiereilân Kamtsjatka en de arsjipel de Koerilen. Yn it súdeasten leit it Japanske eilân Hokkaido.
De see is útsein fan it suden omjûn troch de Russyske Federaasje en wurdt dêrom beskôge as dat it ûnder Russyske hearskippij stiet.
It djipste punt, tichtby de Koerilen, is 3363 m. De see is fan novimber oant juny foar in grut part beferzen. Dat komt troch it protte swiete wetter fan de rivier de Amoer en lit it sâltgehalte fan de see sakje en bringt it friespunt omheech. Ek komt faak tsjokke mist foar. thumb|left|250px|Djiptekaart fan 'e See fan Ochotsk.
Magadan en Korsakov, yn it Russyske fiere easten, binne de grutste havens. De see waard neamd nei it plak Ochotsk, de earste Russyske delsetting yn it Fiere Easten.
Eilannen
Guon eilannen oan de súdgrins fan de See fan Ochotsk, sa as Hokkaidō en Sachalin binne tige grut. Fierders lizze hast alle eilannen foar de kust of heare ta de Koerillen. Allinne it eilân Ion leit yn iepen see. Fierwei de measte eilanne binne ûnbewenne en foarmje sa in ideaal bried- en wenplak foar seehûnen en seefûgels.
Oaljereserves
Op 29 plakken op it kontinintaal plat yn de See fan Ochotsk binne mooglik ierdoalje- en ierdgasreserves fûn. De totale reserves wurde rûsd op 3.5 miljard ton brânstof, dêrfan is 1.2 miljard ton oalje en 1.5 miljard m³ gas.
Ethica ordine geometrico demonstrata
thumb|250px|Ethica, foarside mei titel Ethica, Ordine Geometrico Demonstrata (Etyk neffens in geometryske metoade útiensetten) is in filosofysk boek fan Baruch de Spinoza. It wie skreaun yn it Latyn en waard postúm yn 1677 publisearre. It tema fan it boek is it efterheljen fan de rasjonele opbou fan it universum en it plak fan de minsk dêryn. It wurk giet sawol oer metafysika as oer de etyk.
Trochdat Spinoza jong ferstoarn is, wurdt it boek fan him algemien beskôge as syn magnum opus. In protte ûnderwerpen dy't er yn behandele wurde, wienen troch him lykwols earder al, yn eardere publikaasjes trochtocht. De geometryske metoade en de logyske opbou fersterke it byld dat it bedoeld wie as in ôfrûne gehiel.
Spiker
200px|thumb|De beide linkse spikers hawwe in rûne skacht en binne 34 sm lang. De meast linkse hat in folstik. De oare spikers hawwe in fjouwerkante skacht. De meast rjochtse spiker hat in ferlerne kop. De ôfbylde spikers komme út de mûne [[Concordia (Ede)|Concordia yn Ede]]
In spiker of neil is in befêstigingsmateriaal út de âldheid en makke fan smei-izer, oars as de triedneil, dy't meast fan stiel makke is. Beide begrippen wurde troch elkoar brûkt, wylst itselde bedoeld wurdt.
Oant yn de 19e iuw waarden allinnich smeide spiker makke. Dêrnei waarden se makke fan izertried (dat is teoretysk it ferskil tusken in spiker en in neil).
Om 1850 bestienen der mear as tweintich soarten ferskillende spikers, fariëarend yn lingte, gewicht en foarm.
Der wienen brosse spikers makke fan hurd izer en taaie spikers an weakizer. De brosse spikers befetten in soad koalstof en brutsen maklik. Se waarden allinnich foar rûch wurk brûkt. Troch de spikers langer te smeien waarden se taaier, omdat der by it hjit meitsjen koalstof út giet.
Foar it fêstmeitsjen fan twa ûnderdielen wurdt it foarste ûnderdiel foarboarre. Der waard ek wol in folstik tapast.
Noord Nederland (skip út 2002)
De Noord Nederland is in frachtskip fan rederij Doeksen dy't in regelmjittige feartsjinst tusken Harns en Skylge ûnderhâldt en ien kear yn 'e moanne nei Flylân fart. It is it tredde skip fan rederij Doeksen dat fart ûnder dizze namme. It skip is ûntwikkele en boud yn Austraalje en op 10 augustus 2002 yn tsjinst naam. Yn 2017 is de Noord Nederland troch Damen Shipyards Group yn Harns mei 20 meter ferlinginge. De Noord Nederland is benammen bedoeld foar it ferfier fan fracht, smoarge lading (GFT, destruksjeweinen), gefaarlike stoffen en it ûntlêsten fan de fearboaten, sadat dizze mear auto's meinimme kinne.
List fan hjoeddeiske-spilers en âld-spilers fan SC It Hearrenfean
Dit is in list fan hjoeddeiske en âld spilers fan SC It Hearrenfean.
30 jannewaris
Feestdei
Roomsk-katolieke kalinder:
Harmswert
Harmswert wie in delsetting op in terp dêr't no de wenwyk Heechterp leit yn de gemeente Ljouwert. De namme komt ek foar as Harmswyrdera hemryck en Hermsuerde landt.
Regio
In regio (fan it Latynske regio, mt.: regiones) is in algemiene oantsjutting foar in ûnbeskaat geografysk gebiet. It wurdt yn it meartal almeast ferbûgd as 'regio's', mar soms komt men ek de foarm 'regioanen' tsjin. Yn guon lannen, lykas Frankryk en Itaalje, is de beneaming 'regio' in term foar in bestjoersnivo, dat dan yn 'e regel boppe it provinsjale nivo sit en direkt ûnder it lânsbestjoer.
Borsele
Borsele is in gemeente op Súd-Bevelân, yn 'e Nederlânske provinsje Seelân. De gemeente telt 22.643 ynwenners (1 jannewaris 2010, boarne: CBS) en hat in oerflakte fan 194,42 km², wêrfan 52,39 km² wetter. De namme fan 'e fúzjearre gemeente waard by de oprjochting yn 1970 fêststeld op 'e skriuwwize mei ien inkele "s" om ûnderskied te meitsjen mei it plak Borssele dat mei in dûbele "s" skreaun wurdt en dat yn 'e gemeente Borsele leit.
Tsjebbe de Jong
Tsjebbe de Jong (Boalsert, 2 maart 1901 – dêre, 12 jannewaris 1979) wie redakteur fan it Bolswards Nieuwsblad. Hy wie ien fan de beide haadredakteuren dy't op 16 novimber 1951 foar de plysjerjochter yn Ljouwert ferskine moasten. De Jong waard oanklage foar it misledigjen fan de kantonrjochter fan It Hearrenfean mr. S.R. Wolthers. Wolters hie earder yn de rjochtseal in fertochte de gek oanstutsen dy't Frysk prate foar it gerjocht. De opskuor dy't de rjochtsaak joech waard letter Kneppelfreed neamd.
Faasje
Faasje, feart, gong of (mei in no folslein ynboargere hollanisme) snelheid is de mjitte fan feroaring per tiidsienheid. De wittenskiplike ôfkoarting foar faasje is v (fan it Ingelske velocity). Faak wurdt doeld op bewegingsfaasje: de mate wêryn de ôfleine wei yn de tiidsienheid feroaret. Mar ek foar oare grutheden dy't mei de tiid feroarje wurdt it begryp faasje brûkt. Sa kin sprutsen wurde oer groeifaasje, bygelyks it oantal persoanen wêrmei't de befolking per jier groeit of krimpt; of oer omsettingsfaasje, bygelyks it oantal gram stof dat per sekonde omsetten wurdt by in gemyske reaksje. Yn it Ingelsk wurdt hjirfoar de term "rate" brûkt, wylst by beweging de begrippen "velocity" (faasje as fektor, dus mei grutte en rjochting) en "speed" (faasje as scalair, dus mei allinnich in grutte) brûkt wurde. Ek by syklyske prosessen wurdt soms fan in faasje sprutsen. De klokfaasje is de faasje wêrmei't in syklus trochrûn wurdt. In foarbyld hjirfan is de rekkenfaasje fan kompjûters.
Fersnelling
Faasje kin feroarje oer de tiid. Dit wurdt fersnelling of akseleraasje neamd. In bekend foarbyld fan fersnelling is it oplûken fan in auto. De fersnelling kin berekkene wurde as ôflieding fan de faasje. Mei oare wurden, fersnelling is de faasje wêrmei't faasje oer de tiid feroaret.
Ienheden
In faasje wurdt neffens de SI ienheden mjitten yn meter de sekonde (m/s). Oare ienheden binne kilometer it oere (km/h) en de knoop. Yn de Feriene Steaten wurde milen it oere brûkt (mph) foar de faasje yn it weiferkear.
In yn de natuerkunde wichtige faasje is de ljochtfaasje c. Dizze wurdt brûkt as ienheid fan faasje wannear't hege faasjes útdrukt wurde moatte yn in ferhâldingsgetal fergelike mei de ljochtfaasje.
Harstabuorren
Harstabuorren wie in delsetting west fan Poppenwier yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Harstaburen, Harsta, Harstma, Haechsta en Herstburen.
Faasje
Ienheden
In ienheid dy't in ferhâlding oanjout, is it Mach getal. Dit is de ferhâlding tusken de faasje fan in objekt en de lûdsfaasje dy't dêr is. Dizze ienheid wurdt benammen brûkt om oan te jaan dat de lûdssfaasje benadere wurdt of dat der oerhinne gien wurdt, wat bygelyks foar it fleangedrach fan fleantugen fan belang is. In faasje dy't grutter is as Mach 1 wurdt oanjûn mei supersoanyske faasje dêrûnder is sprake fan subsoane faasje.