cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rjûkjû-eilannen
Skiednis
As katalysator wurket dêrby de oanwêzichheid fan 'e grutte Amerikaanske militêre bases op Okinawa, mei spesjale privileezjes foar de dêr legere Amerikaanske troepen. Yn 1995 kaam de ûnfrede fan 'e Okinawanen oer de status fan harren eilân, dy't neffens har feitlik delkomt op dy fan in Amerikaanske koloanje, ta útbarsting troch de ferkrêfting fan in tolvejierrich famke troch trije Amerikaanske mariniers. Hoewol't de dieders neitiid yn 'e Feriene Steaten feroardiele waarden ta 6½ oant 7 jier finzenisstraf, waard dat fûnis troch de Okinawaanske befolking as fierstente leech beskôge en late it ta in nije weach fan opskuor. Neitiid hawwe ferskate soartgelikense foarfallen ta nije rebûlje op it eilân laat. Dêrby rjochte de lulkens fan 'e eilanners him net inkeld op 'e Amerikanen, mar fral ek op it Japanske regear, dat har foar harren gefoel allegeduerigen oan it koartste ein lûke lit.
Jean-Michel Huon de Kermadec
Jean-Michel Huon de Kermadec (Bohars (Bretanje), 12 septimber 1748 – Balade (Nij-Kaledoanje), 6 maaie 1793) wie in Frânsk ealman, marine-ofsier, ûntdekkingsreizger en seefarder fan etnysk Bretonsk komôf. Syn namme libbet fuort yn û.m. de Golf fan Huon, by Papoea Nij-Guineä, en de Kermadeceilannen, benoarden Nij-Seelân.
Saarbrücken
Saarbrücken (Frânsk: Sarrebruck) is de haadstêd fan de Dútske dielsteat Saarlân. De stêd oan de rivier de Saar hat 178.914 ynwenners (2010). De universiteitsstêd is it politike, ekonomyske en kulturele sintrum fan Saarlân.
Saarbrücken is sûnt it jier 1909 in Dútske Großstadt.
Jean-Michel Huon de Kermadec
Libben en karriêre
Yn septimber 1791 waard Huon de Kermadec keazen om it befel te fieren oer it skip de Espérance ("Hoop" of "Goede Hoop"), dat diel útmakke fan 'e ekspedysje fan Antoine Bruni d'Entrecasteaux nei de Stille Súdsee. It doel fan 'e reis wie om 'e ferdwûne ekspedysje fan Jean-François de La Pérouse te sykjen.
Mei de rest fan 'e ekspedysje fan Bruni d'Entrecasteaux ferkende de Espérance fan Huon de Kermadec de kusten fan 'e eilannen Tasmaanje, Nij-Kaledoanje en Nij-Guineä, en ek fan 'e Santa Cruz-eilannen (no diel fan 'e Salomonseilannen). Huon de Kermadec rekke lykwols oanhelle mei de sykte tuberkuloaze, dy't doedestiden ûngenêslik wie. Hy ferstoar yn maaie 1793 yn 'e âlderdom fan 44 jier op Nij-Kaledoanje.
Ludwigshafen
Ludwigshafen is in stêd yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts op de linkerigge fan de Ryn. De stêd hat 163.343 ynwenners (2010) en is nei Mainz, dat foar Ludwigshafen oer oan de Ryn leit, de twadgrutste stêd fan de dielsteat. Ludwigshafen is sûnt it jier 1921 in Dútske Großstadt.
Evangelyske Tsjerke yn Dútslân
thumb|It haadkantoar yn Hannover thumb|It oantal protestanten de regio De Evangelyske Tsjerke yn Dútslân (Dútsk: Evangelische Kirche in Deutschland, ôfkoarte ta EDK) is in federaasje fan tweintich lutherske, grifformearde en feriene protestantske tsjerken en denominaasjes yn Dútslân dy't oprjochte waard yn 1948. Yn 2019 hie de EDK in ledetal fan 20.713.000, likernôch 24,9% fan de Dútske befolking. It is ien fan de grutste protestantske organisaasjes yn de wrâld. It haadkantoar stiet yn Hannover-Herrenhausen. De measte leden binne luthersken.
Skiednis
Yn de tiid fan de Weimarrepublyk waard der foar it earst besocht en ferienje de Dútske protestanten yn de foarm fan de Dútske Evangelyske Tsjerkebûn, dy't fan 1922 oant 1933 bestie. Earder hawwe ferskate Dútske steaten besocht de protestantske tsjerken yn harren respektivelike steaten te ferienjen. Prusen en it Hartochdom Nassau wiene de earsten yn 1817. Dy tsjerkebûnen wiene de earsten fan sokken yn it protestantisme en soks sprate letter nei oare parten fan de wrâld.
Doe't Adolf Hitler yn 1933 oan de macht kaam, besocht syn bewâld de âlde tsjerkebûn te herfoarmjen ta in feriene Dútske Evangelyske Tsjerke om't Hitler ien feriene protestantske tsjerke foarmje woe om syn politike ambysjes fuort te sterkjen. Dat slagge alhiel net, om't de Belidende Tsjerke (Bekennende Kirche) en de Rykstjerke fûl foar inoar oer kamen te stean. Oare protestantske tsjerken bleaune der lykwols bûten.
De tsjerken dy't lid binne (Gliedkirchen), wylst se fierders selsstannich binne en harren eigen leauwensbelidenissen hawwe, binne feriene yn de EKD-synoade en de leden kinne bygelyks mei inoars nachtmielen meidwaan. De tsjerken binne lykwols as yndividuele leden fertsjintwurdige by de Wrâldried fan Tsjerken en de Mienskip fan Protestantske Tsjerken yn Jeropa (CPCE). De grinzen fan EKD-tsjerken yn Dútslân komme sawat oerien mei de eardere steaten fan it Hillige Roomske Ryk en de lettere Dútske steaten mei de grinzen fan 1815 nei oanlieding fan de nauwe relaasjes tusken de yndividuele Dútske steaten en de tsjerken.
Wat it tsjerkebestjoer oangiet, hawwe de lutherske tsjerken in belied fan episkopalisme, wylst de grifformearde en de feriene tsjerken in mingsel fan presbyterianisme en kongregasjonalisme binne. Measte tsjerken wurde laat troch in (steats)biskop, mei útsûndering fan ien lid, de Evangelysk-Grifformearde Tsjerke, dy't net beheind is ta in bepaald ôfbeakene gebiet. Yn guon gefallen lykje guon tsjerken op bestjoerlik mêd op de Roomsk-Katolike en Anglikaanske tsjerken.
Jean-Michel Huon de Kermadec
Ferneamings
Ferskate toponimen yn 'e krite fan Austraalje en de Stille Súdsee hâlde de neitins oan Huon de Kermadec yn libben. De Kermadeceilannen binne in keatling tropysk-fulkanyske ûnbewenne eilannen noardeastlik fan (en hearrend ta) Nij-Seelân. It ûndjippe part fan 'e see dêr't dy eilannen lizze, hjit de Kermadecrêch. De dêr net fier ôf leine Kermadectrôch is in djippe bedelte yn 'e seeboaiem. Yn Tasmaanje binne de rivier de Huon, de Huondelling en it plak Huonville nei Huon de Kermadec ferneamd, yn Papoea Nij-Guineä it Huonskiereilân en de Golf fan Huon.
Der binne ek inkele taksonomyske ferneamings nei Huon de Kermadec: de Huondin (Lagarostrobos franklinii) fan Tasmaanje, it Proteaceae-skaai Kermadecia fan Nij-Kaledoanje en de beam Metrosideros kermadecensis fan 'e Kermadeceilannen, hoewol't dy lêste in yndirekte ferneaming is (nei de eilannen ynstee fan nei de man sels).
Ainû
"Ainû" of "Ainu" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Sytze Folkerts Hoekstra
Sytze Folkerts Hoekstra (Akkrum, 25 oktober 1883 - dêre, 31 july 1946) wie in Frysk arsjitekt. thumb|Welgelegen Hy wie in soan fan gemeente-arsjitekt Folkert Hayes Hoekstra en Ruurdtje Sytzes Greydanus. Hoekstra wie de ûntwerper fan Welgelegen yn Akkrum.
Hoekstra stoar yn de âldens fan 62 jier en waard beïerdige yn Nes, doe gemeente Utingeradiel.
Museum 't Boatsje
Museum 't Boatsje is in museum oan de Oasingaleane 32 yn Langwar op it terrein fan jachtwerf Auke de Vries.
De kolleksje op it mêd fan de skipfeart bestiert út sa'n 150 âlde modelboatsjes, âlde motors, blokken, lampen en âld ark. Fierders âlde printen en boeken oer de eartiidske skipfeart. It museum is simmerdeis iepen (winterdeis op ôfspraak) en de yntree is frij.
Leverkusen
Leverkusen is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd hie 2010 161.227 ynwenners. Leverkusen is sûnt it jier 1963 in Dútske Großstadt.
Tijme Bouwers
T.J. (Tijme) Bouwers (Súdlaren, 1941) is in Nederlânske politikus fan de ARP en letter it CDA.
Karriêre
Bouwers is ôfstudearre yn de ekonomy oan de Ryksuniversiteit Grins. Dêrnei wie er amtner tafersjoch gemeentefinânsjes by de provinsje Súd-Hollân, ynspekteur fan finânsjes by it ministearje fan Finânsjes en dêrnjonken gemeenteriedslid yn Waddinxveen foar't er yn septimber 1976 boargemaster waard fan de Fryske gemeente Ferwerderadiel. Fan 1977 oant 1980 wie hy foarsitter fan it Provinsjaal Komitee fan A.R. kiesferienings yn Fryslân, en fan 1980 oant 1988 foarsitter fan it CDA yn Fryslân. Yn maart 1988 folge syn beneaming ta boargemaster fan Aalten wat er oant ein 2004 bliuwe soe.
Njonkenfunksjes
Neist de ûnderskate njonkenfunksjes dy't Tijme Bouwers op grûn fan syn funksjes beset hat, wie er tusken jannewaris 2000 en septimber 2011 aktyf as foarsitter fan it bestjoer fan Stichting RIONED, de koepelorganisaasje foar stedsk wetterbehear en riolearring. Tusken 2000 en 2005 wie hy ek lid fan de ried fan kommissarissen fan drinkwetterbedriuw Vitens, en hie dêr sitting yn de Auditkommisje. Yn 2005 waard er lid fan de Ried fan advys fan yngenieursburo MWH, lid fan de bestjoersried fan Stichting " Oude en Nieuwe Gasthuis ", en tusken 2006 en 2011 wie er vice-foarsitter fan de ried fan tafersjoch fan GGnet, in organisaasje foar geastlike sûnenssoarch. Hy is fertsjintwurdiger regio East fan de Koninklijke Nederlandse Vereniging ' Ons Leger ' en Lid fan de finansjele kommisje fan de Vereniging Officieren Cavalerie. Fierder is er lid fan de redaksjekommisje fan it moanneblêd ' B & G ', lid fan it bestjoer fan ONG en vice-distriktsgûverneur, distrikt 110 BZ fan Lions Organisatie Nederland. Sûnt maart 2010 is hy ek foarsitter fan de Stichting Geschillencommissie Vastgoedbeheer.
Neuss
Neuss is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd hat 151.610 ynwenners (2010). Neuss is sûnt it jier 1963 in Dútske Großstadt.
Fiere Easten
thumb|250px|It Fiere Easten
It Fiere Easten is in Eurosintryske term dy't faak brûkt wurdt om Súd-Aazje, East-Aazje en Sudeast-Aazje oan te tsjutten. Somtiids wurdt hjirmei ek it meast eastlik part fan Ruslân; it Russyske Fiere Easten (mei as meast wichtige haven Vladivostok) en de westlike Grutte Oseaan oantsjut.
Dizze term makke opgong yn it Britske Ryk yn de iere 19e iuw om alle lannen eastliker as Britsk Yndia mei oan te tsjutten en waard oernaam yn de grutte Europeeske talen.
Magdeburg (stêd)
Magdeburg is in stêd yn de Dútske dielsteat Saksen-Anhalt. De stêd oan de Elbe hie 230.456 ynwenners yn 2010.
Ut de skiednis
Yn 1035 krige Magdeburg stedsrjochten. Magdeburg is sûnt it jier 1882 in Dútske Großstadt.
Under de Twadde Wrâldoarloch waard de stêd hast folslein ferwoastge. Nei dy oarloch hearde de stêd fan 1949-1990 by de DDR en waard der net folle dien oan it restaurearjen fan it âlde stedsbyld. De dom waard wol restaurearre.
Paderborn
Paderborn is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd hat 143.769 ynwenners (2010). Paderborn is sûnt it jier 1975 in Dútske Großstadt. De namme fan de stêd is ôflaat fan de rivier de Pader en 'born', in âld Dútsk wurd foar 'boarne' fan in rivier. De Pader ûnstiet út goed 200 boarnen by de Katedraal fan Paderborn, dêr't Sint-Liborius beïerdige is.
Tripolitaanje
Tripolitaanje (Arabysk: طرابلس, Ṭarābulus; Berbersk: Ṭrables) is ien fan 'e trije histoaryske lânsdielen fan 'e Noardafrikaanske steat Lybje. De namme komt fan it Latynske Regio Tripolitana, wat "Krite fan 'e Trije Stêden" betsjut. Tripolitaanje omfiemet it noardwestlik diel fan Lybje, de nasjonale haadstêd Tripoly ynbegrepen. Yn it Arabysk hawwe de stêd Tripoly en de regio Tripolitaanje trouwens deselde namme, dy't gewoanwei inkeld op 'e stêd tsjut. Om 'e gruttere regio oan te jaan, is yn it Arabysk in taheaksel nedich lykas "steat" of "provinsje".
Skiednis
De stêd Oea, op it plak dêr't Tripoly no leit, waard yn 'e sânde iuw f.Kr. stifte troch de Fenysjers. It waard letter ferovere troch de Griken út Syrenaika wie, dy't sels oan 'e kant reage waarden troch de Kartagers. De Grykske namme Τρίπολις (Tripolis), dat "trije stêden" bestjut en referearre oan Oea, Sabratha en Leptis Magna, bleau lykwols bestean. De Romeinske Republyk ferovere Tripolitaanje yn 146 f.Kr., wêrnei't de regio ferskate iuwen lang florearre as ûnderdiel fan it Romeinske Ryk. De Latynske namme Regio Tripolitana, dêr't ús namme Tripolitaanje fan ôflaat is, datearret út 'e trêde iuw. Yn 435 oermasteren de Fandalen it gebiet, dy't op har beurt yn 'e 530-er jierren wer ferdreaun waarden troch it Byzantynske Ryk.
Yn 'e sânde iuw waard Tripolitaanje ferovere troch Arabyske bedoeïnen dy't it by it Islamityske Ryk foegen, sadat it iuwenlang ûnder it bewâld fan efterinoar de dynastyen fan 'e Omajaden en de Abbasiden kaam. De Fatimiden, dat oarspronklik fazallen fan 'e Abbasiden west hiene, kamen yn 'e tsiende iuw yn opstân en fêstigen in eigen kalifaat, dat him útstriek fan Syrje oant Tuneezje. Yn 'e 1140-er jierren waard Tripoly koarte tiid beset holden troch de Normandiërs dy't har op Sisylje nei wenjen set hiene, mar dy waarden ferjage troch it Almohadyske kalifaat út 'e Magreb. Emir Abu Zakariya, in Almohadyske fazal, fêstige yn 1229 in ûnôfhinklike steat yn Tuneezje en naam koarte tiid letter ek de macht yn Tripolitaanje oer. Neitiid waard it gebiet oant de Osmaanske ferovering fan 1553 behearske troch de Hafsidyske dynasty.
Oan 'e ein fan 'e Earste Wrâldoarloch waard yn Tripolitaanje yn 1919 iensidich de Tripolitaanske Republyk útroppen. It jonge steatsje stjoerde fertsjintwurdigers nei de Fredeskonferinsje fan Parys, mar dy waarden dêr fierhinne negearre, wylst Itaalje, dat yn 'e Earste Wrâldoarloch in wichtich lid fan 'e Alliëarden wie, aktyf tsjinwurking bea. Yn 1923 strûpte de republyk der úteinlik ûnder, al duorre it noch oant 1930 ear't Itaalje mei grou geweld alle wjerstân yn it gebiet de kop yndrukt hie. Italjaansk Tripolitaanje wie fan 1927 oant 1934 in aparte koloanje, mar waard doe mei Syrenaika gearfoege ta Italjaansk Lybje.
Under de Twadde Wrâldoarloch waard Tripolitaanje fan 1942 ôf beset troch de Alliëarden, in besetting dy't fuortduorre oant 1951, doe't Lybje in ûnôfhinklik keninkryk waard ûnder it bewâld fan kening Idris as-Sanusi. Itaalje hie yn 1947 formeel syn oanspraken op it gebiet opjûn. Yn 1959, doe't de âlde kening foar medyske soarch yn it bûtenlân ferkearde, fûn der yn Lybje in bloedleaze steatsgreep plak, dy't in obskuere legerofsier oan 'e macht brocht mei de namme Muammar Kadaffi. Binnen it keninkryk Lybje, en dêrnei ek noch in hoart, behold Tripolitaanje syn status fan provinsje, oant it Libyske steatsbestel yn 1963 yngeand reorganisearre waard en de provinsjes ferfongen waarden troch lytsere gûverneminten. Tripolitaanje waard doe opdiel yn fiif fan sokke nije lânsdielen, te witten: Choms, Zawiya, Djabal al Gharbi, Misrata en Tripoly.
Demografy
Tripolitaanje is fierwei de tichtstbefolke fan 'e trije Libyske histoaryske regio's (de oaren binne Syrenaika en de Fezzan). De measte gruttere stêden fan Lybje lizze yn Tripolitaanje, mei dêrûnder de nasjonale haadstêd Tripoly, en fierders Choms, Misrata en Zuara. Yn 2006 hie Tripolitaanje goed 3,6 miljoen ynwenners, wat delkomt op 63,3% fan 'e Libyske befolking. Yn etnysk opsjoch is de Tripolitaanske befolking foar it meastepart fan Arabysk of mingd Arabysk-Berbersk komôf. De deistige omgongstaal is foar it grutste part fan 'e befolking it Tripolitaansk-Arabysk en yn 'e súdwestlike hoeke Fezzaansk-Arabysk. Der wurde ferskate Berberske minderheidstalen sprutsen, wêrûnder Sûarysk yn it uterste noardwesten, oan 'e kust fan 'e Middellânske See, Nafûsysk yn it Nafûsaberchtme, Gadamessysk yn it uterste westen, by de Tunezyske súdgrins, en Sôknysk yn it súdeasten.
Kosmas- en Damianusfloed (1477)
De Earste Kosmas- en Damianusfloed op 27 septimber 1477 wie in stoarmfloed dy't de Noardseekusten yn de Dútske Bocht en fan Nederlân en Belgje trof. De floed is neamd nei de hilligen Kosmas en Damianus dy harren feestdei op 26 septimber is.
Yn East-Fryslân waarden guon diken troch de stoarm trochbrutsen. Ut it Reiderlân wei is bekend dat ferskate doarpen opjûn wurde moasten. Mei de Earste Kosmas- en Damianusfloed waard mei it ûntstean fan de Doalert úteinset. De floed fan 1477 jildt as ien fan de swierste stoarmen dy't de Nederlannen troffen. Benammen de kust fan Flaanderen waard swier troffen. Yn Seelân waard it doarp Arnemuiden ferwoastge en it slot Hellenburg by Baarland rekke swier skansearre.
De Sudersee waard fergrutte, en fersilte dêrtroch mear, om't de gatten tusken de Waadeilannen grutter waarden.
The Sharing Knife: Passage
The Sharing Knife: Passage is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e súksesfolle en mannichfâld bekroande Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold. It makket ûnderdiel út fan The Sharing Knife, ien fan Bujold har beide fantasysearjes, wêrfan't de earste fjouwer boeken in trochrinnend ferhaal foarmje. Sadwaande is Passage minder goed los fan 'e oare dielen te lêzen as romans út Bujold har oare beide romansearjes, de Vorkosigan-kroniken en de Chalion-syklus. Passage is it trêde diel fan The Sharing Knife. It waard foar it earst útjûn yn 2008 en is ûnderwilens oerset yn fjouwer talen.
Eftergrûn
Bujold skreau Passage, dat (yn dit gefal) oerset wurde kin as "Trochfeart", oarspronklik as ien boek mei it fjirde diel fan The Sharing Knife, Horizon, yn 2007 en 2008. It wie in ferfolch op 'e earste beide dielen fan 'e searje (Beguilement en Legacy), dy't ek ien ferhaal foarmje. Dit ferfolch soe, foar't it opspjalte waard, de titel The Wide Green World krije, wat sadwaande ek wol as alternative namme foar de hiele romansearje brûkt wurdt. Passage is skreaun yn it personele perspektyf, en ferskynde yn 2008 by Eos, in ymprint fan útjouwerij HarperCollins Publishers. It kaam datselde jiers noch út as audioboek, en yn 2011 as e-boek.
Plot
Passage begjint op it punt dêr't Legacy ophold. Fawn, in fanke fan boerekomôf, en har man, de fjirtich jier âldere, ienhannige Marrinner Dag, hawwe it Marrinnerskamp Hickory Camp, dêr't se net wolkom wiene om't it not done is foar boeren en Marrinners om mei-inoar te trouwen, efter harren litten en binne ôfset op in houliksreis nei de súdlike see. Se geane earst by Fawn har famylje oan, dêr't har âldere broer Whit him by harren jout.
Trijeresom sette se fierder, en mei't er mei boeren reizget, komt Dag no mear as ea tefoaren yn kontakt mei oare boeren. Hy begjint syn magy te brûken om sykten en krupsjes te genêzen, en leit dêrby kear op kear de boeren út hoe't de tsjoenderij fan 'e Marrinners persiis wurket en wat de grinzen derfan binne. Dat giet yn tsjin alles wat de Marrinners altiten dien hawwe, ntl. har sa min mooglik mei de boeren bemuoie en sa min mooglik ynformaasje oer harrensels priisjaan. Mar it is Dag dúdlik dat dat belied net wurket; krekt oarsom, it smyt in erchtinkendheid op dy't gewelddiedige konfrontaasjes feroarsaket en gearwurking yn 'e wei stiet. Sadwaande is Dag derfan oertsjûge rekke dat it tiid is om wat oars te besykjen.
Dag, Fawn en Whit meunsterje oan op in platboaiem boat dy't harren oer de rivier de Grace en de Grize Rivier nei de see ta bringe sil. De skipper is in frommeske, baas Berry Clearcreek, dy't mei har jongere bruorke en har sûplap fan in omke op 'e siik is nei har heit, har âldere broer en har ferloofde, dy't de hjerst tefoaren op 'e rivier ferdwûn binne. Whit rekket daliks alhiel besleifere fan Berry, mar sy hopet har ferloofde noch libben werom te finen. Letter krije se selskip fan twa jonge Marrinners, Remo en Barr, dy't nei in rampsillich ôfrûne slaanderij mei guon boeren yn harren kamp yn ûngenede fallen binne.
Underweis nei de see belibje se in ferskaat oan spannende en grappige eksploaten, wêrûnder in konfrontaasje mei in ôffallige Marrinner, de lieder fan in binde moardners en rôvers dy't ek ferantwurdlik blykt te wêzen foar de ferdwining fan Berry har famylje. Dag liedt de beide jonge Marrinners en in hiel espel boeren yn in oanfal op 'e rôvershoale en wit de misdiedigers troch it ferrassingselemint oermânsk te wurden. Neitiid demonstrearret er foar de oanwêzige boeren hoe't men in dielmês makket fan 'e bilbonke fan in stoarne Marrinner. It ferhaal beslút mei de oankomst fan it selskip op it plak dêr't de rivier yn 'e súdlike see útmûnet. Wylst eltsenien plannen makket foar de weromreis streamop, docht Whit dêr lang om let in wraam op Berry en kriget tawurd.
Würzburg
Würzburg is in stêd yn de Dútske dielsteat Beieren. De stêd hat 133.906 ynwenners (2010). Würzburg is sûnt it jier 1932 in Dútske Großstadt.
Motor
In motor (Latyn foar "beweger") is in masine dy't ûntwurpen is om ien of mear foarmen fan enerzjy om te setten yn bewegingsenerzjy. Almeast wurdt dêrfoar gebrûk makke fan in rûntsjedraaiende beweging, mar lineêre bewegings binne ek mooglik. Fan in masine mei in motor wurdt sein dat dy motorisearre is.
Utfining
De foarrinner fan 'e motor wie de steammasine dy't yn 1764 troch de Ingelsman James Watt ûntwikkele waard. De earste echte motor waard yn 1804 yn Frankryk test troch Isaac de Rivaz. Der folge in lange, stadige ûntwikkeling oant Etienne Lenoir yn 1860 de ferbrâningsmotor útfûn.
Tapassing
In motor is faak bedoeld foar de oandriuwing fan in masine. Dêrby kin it gean om in motorfiertúch, mar ek om in masine foar hysjen/optillen, boarjen, seagjen, skroevjen, skuorjen, poetsen, waskjen, pompen, sûgen, graven of it byhâlden en oanjaan fan 'e tiid.
Yndieling
Der wurdt ûnderskie makke tusken ferskillende soarten motors oan 'e hân fan 'e foarm fan enerzjy dêr't se op wurkje. Sa is der:
Eastlike rotsmûs
De eastlike rotsmûs (Latynske namme: Apodemus mystacinus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e boskmûzen (Apodemus), dat foarkomt yn súdwestlik Aazje en guon oangrinzgjende dielen fan Jeropa. Mei de nau besibbe westlike rotsmûs (Apodemus epimelas) wurdt er soms yn 'e Karstomys-groep (fan 'e rotsmûzen) binnen it boskmûzeskaai pleatst. De rotsmûzen binne fierders it naust besibbe oan 'e Sylvaemus-groep (fan 'e wâldmûzen), dêr't û.m. de boskmûs (Apodemus sylvaticus) en de grutte boskmûs (Apodemus flavicollis) ta hearre.
Fersprieding
De eastlike rotsmûs is yn Aazje lânseigen yn noardwestlik Iraan, noardlik Irak, Syrje, Libanon, noardlik en sintraal Israel, it Westjordaanlân, westlik Jordaanje, noardwestlik Saûdy-Araabje, Lyts-Aazje en súdlik Georgje. Yn Jeropa komt er foar op Syprus, Kreta en guon Grykske eilannen yn 'e Egeyske See, wêrûnder Roados. De populaasje op 'e Balkan, dy't foarhinne ek ta de eastlike rotsmûs rekkene waard, wurdt no erkend as in selsstannige soarte: de westlike rotsmûs (Apodemus epimelas). Fan 'e eastlike rotsmûs binne fossilen bekend út Israel en fan it Grykske eilân Chios, dy't tebek geane oant it Midden-Pleistoseen.
Biotoop
De eastlike rotsmûs jout de foarkar oan drûge, iepen bosken en strewelleguod, fral dêr't rotsen wat beskutting biede, yn heuveleftich terrein. Ek komt er wol foar by muorkes om greiden hinne.
Uterlike skaaimerken
De eastlike rotsmûs is grutter en grizer fan kleur as de measte oare boskmûzesoarten. Hy hat trochinoar in kop-romplingte fan 10-13 sm, mei in ringe sturt dy't ûngefear like lang is (10-14 sm) en in gewicht fan 28-56 g. Hy is sânkleurich griis op 'e rêch en witich op 'e bealch. Oars as guon boskmûzesoarten (lykas de boskmûs en de grutte boskmûs) hat er gjin kleure plak op it boarst. De eastlike rotsmûs hat fierders langere snorhierren as de measte oare boskmûzen, dy't sa'n 4⅔ sm lang wurde kinne. Ek syn earen binne frij grut, 1⅔-2⅛ sm lang.
Darmstadt
Darmstadt is in stêd yn de Dútske dielsteat Hessen. De stêd hat 140.562 ynwenners (2010). Darmstadt is sûnt it jier 1937 in Dútske Großstadt.
Antonie Röell
Antonie baron Röell (De Haach, 21 augustus 1864 – Haarlim, 29 novimber 1940) wie in Nederlânske boargemaster en Kommissaris fan de Keninginne.
Libben en wurk
Röell waard yn 1864 yn De Haach berne as soan fan marine-offisier Willem Frederik baron Röell en Anna Cornelia baronesse Collot d' Escury. Nei in karriêre by de Provinsjale Griffy fan Oerisel waard er efterinoar boargemaster fan de gemeenten Ljouwert, Arnhim en Amsterdam. Syn boargemasterskip fan Amsterdam duorre fiif jier. Benammen stedsútwreiding stie dêryn sintraal. Yn 1915 folge syn beneaming ta kommissaris fan de Keninginne yn de provinsje Noard-Hollân. Yn dy amtsperioade wiene der (yn 1916) oerstreamingen lâns de Suderseekust, waard de Wieringermarpolder drûchmeald, de Ofslútdyk oanlein en begûn de Dútske besetting.
Hy troude op 20 novimber 1895 te Swol mei Anna Adriana barones de Vos van Steenwijk (1875-1945). Hy ferstoar yn novimber 1940 yn Haarlem. In strjitte yn Amsterdam (Burgemeester Röellstraat) en yn Arnhim (Röellstraat) binne nei him ferneamd. Nei it ferstjerren fan syn broer yn 1937 krige jhr. mr. dr. A. Röell de earstbertetitel fan baron.
Tsjerke fan Syprus
Iere skiednis
De eastersk-otterdokse tsjerke op Syprus is stifte yn it jier 45, troch de apostel Barnabas, doe't dy op ien fan 'e iere sindingsreizen mei de apostels Paulus en Jehannes Markus fan Salamis nei Pafos oer it eilân reizge, sa't beskreaun stiet yn 'e Bibel (Hannelingen 13:4-12). Oan 'e ein fan 'e fjirde iuw wie hiele Syprus bekeard ta it kristendom. Yn it jier 431 ferklearre de Tsjerke fan Syprus him ûnôfhinklik fan it Patriargaat fan Antiochië, dêr't it oant dy tiid ta heard hie. Dy ûnôfhinklikens waard lykwols pas erkend troch de patriarch fan Antiochië en de Byzantynske keizer Seno, doe't hast fyftich jier letter, yn 478, aldergeloks it grêf fan 'e apostel Barnabas op Syprus ûntdutsen waard.
Nettsjinsteande de iuwenlange útlânske oerhearsking hat de Tsjerke fan Syprus syn foaroansteande posysje op it eilân oant hjoed de dei witten te behâlden. Dêrby moat trouwens oantekene wurde dat de Gryksk-otterdokse leauwenden iroanyskernôch folle mear te lijen hiene yn 'e perioade dat de Westerske krúsfarders it op it eilân foar it sizzen hiene (1191-1489), as nei't Syprus ferovere wie troch Osmaanske Turken en dêrmei ûnder islamitysk bewâld kaam (1571-1878). Yn 1878 waard it eilân fan it Osmaanske Ryk kocht troch de Britten, en waard it in Britske kroankoloanje.
Tweintichste iuw
Benammen fan 'e jierren tritich fan 'e tweintichste iuw ôf woeks op Syprus de rop om ûnôfhinklikens oan, en yn 'e striid dy't dêrta liede soe, spile de Tsjerke fan Syprus in wichtige rol. Aartsbiskop Makarios III, dy't fan 1950 ôf oan it haad fan 'e Tsjerke stie, wie dêrnjonken ek de polityk lieder fan 'e Gryksk-Syprioatyske ûnôfhinklikensbeweging EOKA. Fan 1955 oant 1959 waard er troch de Britten foar syn oandiel yn 'e ûnôfhinklikheidsstriid sels ferballe nei de Seysjellen. En doe't Syprus yn 1960 einlings in selsstannich lân waard, waard Makarios III keazen as de earste presidint.
Yn 1972 en 1973 laten mieningsferskillen tusken Makarios III en de biskoppen Anthemos fan Kition, Kyprianos fan Kyrenia en Gennadios fan Pafos ta in krisis yn 'e tsjerke, doe't se Makarios besochten ôf te setten by de saneamde Tsjerklike Steatsgreep. Mar Makarios III rôp in synoade gear dy't bestie út ôffurdigen fan alle grutte Gryksk-otterdokse tsjerken; de iennichsten dy't wegeren dêroan diel te nimmen, wiene de Tsjerke fan Grikelân, dy't doedestiden yn 'e besnijing wie fan it diktatoriale Grykske Kolonelsrezjym, dat op 'e hân fan 'e trije opstannige biskoppen wie, en it Oekumenysk Patriargaat fan Konstantinopel, dat ûnder Turksk tafersjoch stie(t). Dy tsjerkgearkomste stelde Makarios yn it gelyk en sette de trije biskoppen ôf.
Dizze saak krige noch in sturtsje, doe't der op 15 july 1974 in (wrâldske) steatsgreep tsjin Makarios útfierd waard mei stipe fan 'e Amerikaanske CIA, it Grykske Kolonelsrezjym en de trije ôfsette biskoppen. Dêrby waard de Makarios, dy't him oan 'e lofterside fan it politike spektrum ophold, ôfset as presidint fan Syprus en twongen om yn ballingskip gean. De nije presidint wie de Gryksk-Syprioatyske hardliner Nikos Sampson, in foarstanner fan 'e enosis (ienwurding) mei Grikelân. De Amerikanen hopen hjirmei in mear op it Westen oriïntearre politike koerts fan Syprus te bewurkmasterjen, mar harren opset rûn spektakulêr mis doe't Turkije, dat hoe dan ek de belangen fan 'e Turksk-Syprioaten feilich stelle woe, fiif dagen letter, op 20 july, it eilân binnenfoel en it noardlike trêdepart fan Syprus besette. Frijwol alle kristenen dy't dêr libben, waarden nei it suden ta ferdreaun, wylst alle moslims út it suden nei it noarden ta flechten. It smiet in twadieling fan it eilân op dy't oant op 'e dei fan hjoed fuortduorret. Ien fan 'e gefolgen wie de grutskalige ferwuostging fan Gryksk-otterdokse tsjerken en oare monuminten yn it noarden.
Hagen
Hagen is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. Hagen is sûnt it jier 1928 in Dútske Großstadt.
De Fernuniversität Hagen is de iennichste universiteit yn Dútslân dy't foar universitêr ôfstânsûnderwiis oerheidsjild kriget. Sûnt 2012 stiet it predikaat „Stadt der FernUniversität“ op de kombuorden.
Skiednis
Troch de yndustrialisaasje yn it Dútske Keizerryk tusken 1871 en 1914 groeide de stêd. Yn 1928 hie de stêd foar it earst mear as 100.000 ynwenners en troch bestjoerlike weryndielingen hie de stêd yn 1939 150.000 ynwenners. Yn de Twadde Wrâldkriich waarden de joadske ynwenners ferdreaun nei konsintraasjekampen en dêr fermoarde. Troch alliearde bombardeminten waard de binnenstêd fan Hagen suver folslein ferneatige en rekken mear as 2.200 ynwenners dea. Mear as 10.000 ynwenners fan Hagen stoaren oan it front. Yn 1974 waard de Fernuniversität Hagen oprjochte en hie yn it stúdzjejier dat dêrop folge 1.330 studinten. Binnen tsien jier hie de universiteit sa'n 30.000 studinten.
Syrenaika
Syrenaika (Arabysk: برقة, Barqah; sekuerdere transliteraasje: Barqaẗ) is ien fan 'e trije histoaryske lânsdielen fan 'e Noardafrikaanske steat Lybje. De namme komt fan it Aldgrykske Κυρηναϊκή, Kyrinaikí, it gebiet om 'e stêd Syrene (Κυρηναι, Kyrinai) hinne. Yn 'e Aldheid stie dizze kontrei ek wol bekend as de Pentapolis (it "Fiifstêdelân"). Syrenaika omfiemet it eastlike diel fan Lybje, mei as haadstêd Bengazy, de twadde stêd fan it lân. Hoewol't it gebiet yn 1963 syn status fan provinsje ferlear, wurdt der yn it Lybje fan nei de fal fan it Kadaffi-rezjym krewearre foar autonomy foar Syrenaika.
Geografy
Syrenaika omfiemet in gebiet fan rom 855.000 km², dat rûchwei it eastlike twatrêde part fan Lybje útmakket. Dêrta heart ek de Middellânske-Seekust fanôf de Egyptyske grins yn it easten oant it súdlikste punt fan 'e Golf fan Sirte ta. Yn it easten grinzget Syrenaika oan Egypte; yn it súdeasten oan Sûdaan; yn it suden oan Tsjaad, yn it súdwesten oan 'e Fezzan, dy't it súdwestlike part fan Lybje beslacht; en yn it westen oan Tripolitaanje, dat it noardwestlike diel fan Lybje omfettet. Syrenaika bestiet foar it oergrutte part út woastyn, al binne der yn 'e neite fan 'e kust ek griene bergen en sels wâldlân. De befolking fan it gebiet kloftet gear in smelle stripe by de noardkust lâns en yn ferskate lytse oäzen yn it hert fan 'e Sahara, wêrfan't Audjila de grutste is.
Skiednis
De ierst bekende bewenners fan Syrenaika wiene de Berbers, fan wa't in grut part fan 'e tsjintwurdige befolking foar in diel ôfstammet. Yn 'e sânde iuw f.Kr. waard de noardkust fan Syrenaika kolonisearre troch de Griken, dy't der ferskate stêden oanleine, mei as grutste en wichtichste Syrene (stifte yn 631 f.Kr.), dêr't it hiele gebiet úteinlik nei ferneamd waard. Yn 't earstoan wie trouwens de beneaming Pentapolis, "Fiifstêdelân", gebrûkliker. Dy namme sloech op Syrene, Arsinoë (of Tokra), Euesperides (of Berenice), Balagrae en Barke. Yn 'e Aldheid, doe't de Sahara noch lang safier net optein wie as tsjintwurdich, wie noardlik Syrenaika in ryk lânbougebiet, dat bekend stie om syn produksje fan koarn, weet, oliifoalje, wyn, figen, apels, wol, skieppefleis en kowefleis. It ûntjoech him ta ien fan 'e grutte yntellektuële en artistike sintra fan 'e Grykske wrâld en waard ferneamd om syn medyske skoalle, syn learde akademys en syn arsjitektuer.
De Perzen namen Syrenaika yn 525 f.Kr. yn, en yn 332 f.Kr. kaam it gebiet by it ryk fan Aleksander de Grutte te hearren, oan wa't de Syreenske stêden skatting brochten nei't er Egypte ferovere hie. Nei Aleksander syn dea waard it gebiet anneksearre troch de Ptolemidyske dynasty, dy't it doe yn Egypte foar it sizzen krige. It wie koarte tiid ûnôfhinklik ûnder Magas fan Syrene, de styfsoan fan Ptoleméus I, mar kaam nei dy syn dea wer by Egypte te hearren. Uteinlik waard it dêr op 'e nij fan losmakke troch Ptoleméus VIII, dy't it oan syn soan Ptoleméus Apion joech. Dyselde fermakke it yn 96 f.Kr., doe't er sûnder neikommelingen op syn stjerbêd lei, oan 'e Romeinske Republyk.
It is net mear te efterheljen wannear't dat krekt sa regele waard, mar tsjin 78 f.Kr. hiene de Romeinen Syrenaika gearfoege mei it eilân Kreta ta de provinsje Kreta en Syrenaika. Yn 20 f.Kr. krige it gebiet de status fan in senatoriale provinsje. As ûnderdiel fan 'e bestjoerlike herfoarmings fan keizer Diokletianus waard Syrenaika yn 296 losmakke fan Kreta en yn twa aparte provinsjes ferdield: Libia Superior (Grut-Lybje), dat it westen besloech, en Libia Inferior (Lyts-Lybje), dat it eastlike part omfieme. Oan it begjin fan 'e sechsde iuw hearde Syrenaika koart ta it ryk fan 'e Fandalen, mar yn 533 waard it werovere en kaam it by it Eastromeinske of Byzantynske Ryk te hearren.
Yn 643/644 waard Syrenaika oermastere troch de Arabieren, dy't it by harren Islamityske Ryk foegen en it Barqah neamden, nei de stêd dy't hja as haadplak fan it gebiet oanwiisden, it âlde Barke. Iuwenlang foel it dêrnei ûnder it bewâld fan efterinoar de dynastyen fan 'e Omajaden en de Abbasiden. De Fatimiden, dat oarspronklik fazallen fan 'e Abbasiden west hiene, kamen yn 'e tsiende iuw yn opstân en fêstigen in eigen kalifaat, dat him útstriek fan Syrje oant Tuneezje. Letter hearde Syrenaika by de Ajûbidyske en Mamelûkske sultanaten fan Egypte, oant it yn 1517 anneksearre waard troch it Osmaanske Ryk. Dêrbinnen foarme it ûnderdiel fan 'e Osmaanske vilayet fan Tripolitaanje, dat eins in foarrinner fan ít moderne Lybje wie.
It Osmaanske bewâld duorre oant de Italjaansk-Osmaanske Oarloch fan 1911-1912, wêrby't de Italjanen û.m. Syrenaika en Tripolitaanje feroveren. Dêrnei wie Syrenaika fan 1912 oant 1919 in Italjaansk protektoraat, en dêrnei in Italjaanske koloanje. Yn 1920 joegen de Italjanen de titel fan emir oan Idris as-Sanusi, de ynfloedrike lieder fan 'e Sanusi-stam, mar doe't dy him wat al te selsstannich begûn op te stellen, waard syn titel yn 1929 ynlutsen. Yn 1934 waard Syrenaika gearfoege mei Tripolitaaje en de Fezzan ta de koloanje fan Italjaansk Lybje.
Under de begjinjierren fan 'e Twadde Wrâldoarloch waard der yn Syrenaika fûleindich fochten, earst tusken de Britten en de Italjanen en letter tusken de Alliëarden en it Dútske Afrikakorps fan fjildmaarskalk Erwin Rommel. Ien fan 'e bekendste slaggen yn Noard-Afrika, de Slach om Tobruk, fûn yn Syrenaika plak. Ein 1942 waard it gebiet lykwols foargoed ferovere troch de Alliëarden. Nei de oarloch joech Itaalje yn 1947 formeel syn oanspraken op Lybje op. Yn 1949 waard Idris as-Sanusi mei stipe fan 'e Britten jitris op 'e troan brocht as emir fan Syrenaika, dat doe in ûnôfhinklike steat waard. De selsstannigens duorre lykwols net lang, want al yn 1951 waard it gebiet wer by de rest fan Lybje foege, dat doe in ûnôfhinklik keninkryk waard mei emir Idris as kening.
Demografy
As gehiel nommen is Syrenaika in tige tinbefolke gebiet; allinnich in relatyf smelle stripe lân by de súdlike Middellânske-Seekust lâns en guon fersprate oäzen yn 'e woastyn binne tichtbefolke. De grutste stêd en it regionale haadplak is de havenstêd Bengazy. Yn 2006 hie Syrenaika goed 1,6 miljoen ynwenners, wat delkomt op 29% fan 'e Libyske befolking. Yn etnysk opsjoch is de Syreenske befolking foar it meastepart fan Arabysk of mingd Arabysk-Berbersk komôf. De deistige omgongstaal is foar it grutste part fan 'e befolking it Syreensk-Arabysk. Yn 'e grutte oäze Awjilah wurdt in Berberske minderheidstaal sprutsen, it Audjilysk.
Recklinghausen
Recklinghausen is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd hat 121.827 ynwenners (2010). Recklinghausen is sûnt it jier 1949 in Dútske Großstadt.
Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2016
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2016 yn Melbourne op 20 maart. It wie de earste race fan 21 races fan de Formule 1 yn 2016. Hy waard op it Albert Park Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,3 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 307,6 kilometer.
Olympyske Simmerspullen 2004
De Olympyske Simmerspullen 2004, ek wol de XXVIIIe Olympiade neamd waarden yn 2004 hâlden yn Atene, de haadstêd fan Grikelân.
Dêrmei kaam it evenemint wer werom nei it lân dêr't de moderne spullen yn 1896 ek begûn wie. Om't yn 1906 de earste Olympyske Tuskenspullen ek yn Atene holden waarden, wie Atene de earste stêd dêr't foar de tredde kear Olympyske Spullen organisearre waarden. It Ynternasjonaal Olympysk Kommitee telt dat lykwols net sa, om 't hja de Tuskenspullen fan 1906 net mear meitelle.
Dielnimmende Lannen
200px|thumb|rechts|Dielnimmende Lannen Olympyske Simmerspullen 2004
Digitaal Frouljusleksikon fan Nederlân
It Digitaal Frouljusleksikon fan Nederlân (Nederlânske ôfkoarting DVN) is in online Nederlânsk neislachwurk mei biografyen fan opmerklike Nederlânske froulju oant likernôch 1850. It is, wat froulju oanbelanget, in oanfolling op it Biografysk Wurdboek fan Nederlân en op deselde stâljûn. Beide binne projekten fan it Ynstitút foar Nederlânske Skiednis.
Yn it DVN wurde inkeld froulju opnommen dy 't ferstoarn binne. Ynhâldlik wurde twa opnamekritearia hantearre: prestaasje en / of reputaasje fan de frou yn kwestje.
It DVN is ûntwikkele ûnder lieding fan histoarika Els Kloek. Yn 2013 kaam út it projekt ek in boekpublikaasje fuort: 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Nei de útjefte fan dit boek waard besletten om it Digitaal Frouljusleksikon fan Nederlân út te wreidzjen mei in projekt dat de klam leit op froulju út it resinte ferline, 'de lange 20ste iuw'. Yn 2023 waard it projekt ôfsletten, it neislachwurk bliuwt online beskikber.
Ingolstadt
Ingolstadt is in stêd yn de Dútske dielsteat Beieren. De stêd hie 121.314 ynwenners yn 2010. Ingolstadt is sûnt it jier 1989 in Dútske Großstadt.
Saco Reinalda
thumb|Saco Reinalda yn Chronique ofte Historische geschiedenisse van Vrieslant fan [[Pier Winsemius, 1622]]
Sako Reinalda wie in figuer út in sêge oer de skiednis fan Fryslân. Oer de historisiteit besteane gjin boarnen of bewizen.
Yn de sêge wurdt Reinalda (keazen 1150- 1167) ta sânde potestaat fan Fryslân. Soe dêrmei Gosse Ludigman opfolge hawwe. Sako Reinalda, soms skreaun as Rengnalda, fan Westernijtsjerk wie twaris Potestaat fan Fryslân, en hie it rjocht om gouden en sulveren munten te slaan (0. Sc, 27).
De soan fan Sako wie Wilko Reinalda, dy't troude mei in dochter fan Juw Gales Galama. Juw Gales Galama krige yn 1155 in treddepart fan it Kreiler Wâld takend troch Keizer Freark I Barbarossa (1152-1190). Hy waard letter opfolge troch Sikko Sjaerdema.
Sytze Roorda fan Eysinga
Sytze Roorda fan Eysinga (Snits, 24 febrewaris 1772 - 1 april 1829 o/b. fan Het schoon verbond by St. Helena, dêre te hôf brocht) wie in predikant.
Hy wie predikant yn De Kúnder yn 1794 en te Westzaan yn 1800. Achttjin jier letter ferfear er mei frou en trije bern nei Java en waard predikant yn Batavia. Yn 1821 makke er in tsjinstreis as tsjerkfisitator nei Makassar, Amboina, Ternate en Banda. Yn Batavia wie er skoalopsjenner en sekretaris fan de pleatslike ôfdieling Bibelgenoatskip. Teffens wie er lid fan it Bataviaansk Genoatskip. Yn 1810 ferskynde yn Amsterdam syn Leerredenen over nuttige en aangename onderwerpen. Syn soan, Dr. Philippus Pieter, joech de Reizen en lotgevallen zijns vaders út yn twa dielen (Amsterdam, 1830).
Hy wie troud mei IJda Catarine Piers.
Jan Hendrik Holwerda
thumb|250px|Holwerda (ûnder it krúske) yn Amsterdam (1928) Jan Hendrik Holwerda (Schiedam, 3 desimber 1873 - Nimwegen, 3 maart 1951) wie in Nederlandsk archeolooch en museumdirekteur.
Wurkpaad
Holwerda, soan fan de heechlearaar archeology Antonie Ewoud Jan Holwerda, studearre klassike talen oan de Universiteit Leien. Hy waard 1904 beneamd ta konservator fan de ôfdieling Nederlânske âldheden fan it Ryksmuseum fan Aldheden (RMO), en dêrnei hied er de lieding oer ferskate Archeologyske opgravings. In staazje yn 1905 by de Dútske argeolooch Carl Schuchhardt betsjutte in kearpunt foar Holwerda. By in opgraving fan in Romeinsk castellum waard nammentlik foar 't earst systematysk socht net grûnferkleuringen, wichtige tekens fan folslein fergiene bouöerbliuwsels. Holwerda brocht dy nije archeologyske ûndersyksmetoade mei nei Nederlân en yntrodusearre ek it sykjen nei pealgatten by de opgraving dêr't er by belutsen wie.
Yn 1910 waard er yn Leien beneamd ta lektor yn de prehistoaryske- en Romeinske archeology. Nei't Holwerda teffens yn 1910 ûnderdirekteur fan it RMO wurden wie, folge er yn 1919 syn heit, dy't it ynstitút fan 1896 oant 1918 late, op as direkteur. Popularisearring wie neffens him de manier om it publyk by de argeology te belûken en sadwaande it belang dêrfan dúdlik te meitsjen. Oant syn pinsjoen yn 1939 bleau er de baas fan it RMO. Njonken dat wie er fan 1935 oant 1948 direkteur fan archeologysk Museum Kam yn Nijmegen.
Bekende ûndersiken
Yn 1909 ûndersocht Holwerda de De Huneskâns by Uddel en 1916 late er in archeologyske opgraving yn de Huneboarch yn Twinte. Yn 1914-1921 die er ûndersyk nei  Romeinsk Nimwegen en 1925-1930 wie er belutsen by opgravingen by Dorestêd, it Wyk by Duerstede fan no.
Konflikt
Om 1912 hinne ûntstie der skeel tusken Holwerda en syn assistint, de lettere Grinzer heechlearaar Albert van Giffen oer opgravingsmetoden. Hoewol't Van Giffen goede resultaten berikte mei syn kwadrantemetoade by ôfgraven fan grêfhichten, wêrby't in goed byld fan de stratigrafy ûntstie, hold Holwerda fêst oan syn slûvemetoade. Dêrtroch bleau er by syn konlúzjes mear romte foar spekulaasje, yn tsjinstelling ta de Grinzer resultaten. Nettsjinsteande de bemuoiïng fan de doetiidske minister-presidint Cort van der Linden kaam it net wer goed tusken de mannen.
Offenbach am Main
Offenbach am Main is in stêd yn de Dútske dielsteat Hessen. De stêd hat 119.430 ynwenners (2010). Offenbach am Main is sûnt it jier 1954 in Dútske Großstadt.
List fan planetoïden 94601-94700
Dit is in list fan planetoïden 94601-94700.
Henricus Popta
Hy wie in soan fan Tjebbe Jacobs Popta en Walcke Hendrix Hanenburg, promovearre oan de Universiteit fan Frjentsjer op 15 septimber 1659 en waard datselde jier noch ynskreaun as abbekaat foar it Hof fan Fryslân. 20 maart 1659 waard hy troch Deputearre Steaten fan Fryslân oansteld ta skriuwer fan in kompanjy Switsers, ynstee fan syn heit, oan wa't dat amt om skulden ûntnaam waard. Hy waard troch syn grutte praktyk in ryk man.
Yn 1687 kocht er, nei it ferstjerren fan jonkfrou Anna fan Eysinga, Heringastate yn Marsum oan. By dat slot stifte hy it ‘Popta-Gasthûs’, in hofke foar âlde froulju, dat 26 wenningen hie en nei syn dea, op 13 maaie 1713, iepene waard.
Syn portret kaam yn it Poptagasthûs yn Marsum te hingjen.
Pforzheim
Pforzheim is in stêd yn de Dútske dielsteat Baden-Wuertemberch. De stêd hat 119.021 ynwenners (2010). Pforzheim is sûnt it jier 1975 in Dútske Großstadt.
Fürth
Fürth is in stêd yn de Dútske dielsteat Beieren. De stêd hat 113.422 ynwenners (2010). Fürth is sûnt it jier 1950 in Dútske Großstadt.
Wolfsburg
Wolfsburg is in stêd yn de Dútske dielsteat Nedersaksen. De stêd hat 121.199 ynwenners (2010). Wolfsburg is sûnt it jier 1972 in Dútske Großstadt. Yn 'e stêd is it haadkantoar fan autoprodusint Folkswein fêstige.
Rudolf fan Fulda
Rudolf van Fulda (?, foar 800 – Fulda, 8 maart 865) wie kronykskriuwer, learaar en teolooch oan it kleaster fan Fulda (Dútslân). Dêr studearre er by Hrabanus Maurus en soe ien fan de meast foaroansteande gelearden fan syn tiid wurde.
Yn 822 waard Rudolf oansteld as haad fan de kleasterskoalle en waard fiif jier letter ta preester wijd. Doe't Hrabanus aartsbiskop fan Mainz waard (847) gie Rudolf mei him mei, mar kaam úteinlik dochs werom nei Fulda, dêr't hy yn 865 ferstoar.
As syn wichtichste wurk wurdt de Translatio sancti Alexandri beskôge. Mei as foarbyld de Germania fan Tacitus beskreau Rudolf de ierste skiednis fan de Saksen en harren bekearing ta it kristendom.
Bottrop
Bottrop is in stêd yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. De stêd hat 119.356 ynwenners (2010). Bottrop is sûnt it jier 1953 in Dútske Großstadt.
Westlike rotsmûs
De westlike rotsmûs (Latynske namme: Apodemus epimelas) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan de boskmûzen (Apodemus), dat yn Jeropa foarkomt op 'e Balkan. Mei de nau besibbe eastlike rotsmûs (Apodemus mystacinus) wurdt er soms yn 'e Karstomys-groep (fan 'e rotsmûzen) binnen it boskmûzeskaai pleatst. De rotsmûzen binne fierders it naust besibbe oan 'e Sylvaemus-groep (fan 'e wâldmûzen), dêr't û.m. de boskmûs (Apodemus sylvaticus) en de grutte boskmûs (Apodemus flavicollis) ta hearre.
Fersprieding
De westlike rotsmûs is lânseigen yn in grut part fan 'e Balkan, wêrûnder súdwestlik Kroaasje en Bosnje-Hertsegovina, Montenegro, Albaanje, Masedoanje, westlik Bulgarije, noardlik Grikelân en East-Traasje (Jeropeesk Turkije). Ta syn ferspriedingsgebiet hearre ek de (Kroätyske) eilannen yn 'e Adriatyske See en de (Grykske) eilannen yn 'e Ioanyske See.
Beskriuwing
De westlike rotsmûs is de grutste boskmûzesoarte fan Jeropa. Hy ferskilt fan 'e eastlike rotsmûs trochdat syn búk griziger is (en dêrmei mear deselde kleur hat as syn rêch) as dat by de eastlike rotsmûs it gefal is. Boppedat is er yn 'e regel grutter fan stal. De westlike rotsmûs libbet fierhinne fan oliven, kersen, jeneverbeien, griene plantedielen en ynsekten. Syn nêst makket er yn in hoale ûnder of tusken rotsen of balstiennen. De draachtiid duorret by dizze soarte 23 dagen, wêrnei't der 2-9 jongen te wrâld komme. In wyfke kin jiers trije kear smite.
Grutte Priis Formule 1 fan Kanada 2006
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Kanada 2006 yn Montreal op 25 juny 2006. It wie de njoggende fan 18 races fan de Formule 1 yn 2006. Hy waard op it Circuit Gilles Villeneuve hâlden. De race waard hâlden oer 70 omgongen, op it 4,4 km lange sirkwy foar in raceôfstân fan 305 kilometer.
Algemien Begraafplak fan Snits
It Algemiene Begraafplak fan Snits leit oan de Tsjerkhofleane 31 yn Snits.
It hôf waard yn 1827 yn gebrûk naam, in pear jier earder as de bedoeling wie. Oarsaak: in ôfgryslike epidemy, feroarsake troch in oerstreaming. Troch in swiere stoarm yn kombinaasje mei in springfloed bejoegen yn de nacht fan 3 op 4 febrewaris 1825 de diken it, dy't de Fryske Súdwesthoeke beskermen tsjin de Sudersee. It sâlte wetter ferovere de iene polder nei de oare en krong djip de provinsje yn. Op 6 febrewaris wie it heech lizzende sintrum fan Snits in eilân wurden yn in ûnúteagbere wetterflakte en it wetter yn de stedsgrêften stie heger as ea. It soe oant heal april duorje ear't it lân om de stêd hinne drûchfoel. It wetter hie gâns skea feroarsake: tûzenen dieren wiene omkommen en mannich boer moast mei biddeljen troch de tiid komme. Lykwols, it slimste moast noch komme: de goalera.
Goalera
Yn de simmer fan 1826 stonk it súdlik fan de himdiken fan Snits nei rotsjend gers, dat troch it seewetter ôfstoarn wie. Talrike wellen en reinwettersbakken wiene bedoarn om't der kringen yn lein hiene; skjin drinkwetter wie amper te krijen. It ûngewoan hjitte waar fan dy simmer wie dêrnei it lêste triuwke dat nedich wie om de goalera útbrekke te litten.
De besmetlike sykte gie yn de hiele Súdwesthoeke om, mar foaral yn Snits. Yn it begjin fan 1826 telde Snits 6379 ynwenners. Wie it stjertesifer yn Snits tusken 184 en 1844 it jier yn trochsneed 183, yn 1826 wie it 545. Hast in tsiende part fan de befolking stoar dus yn 1826 en yn 1827 ferstoaren 326 ynwenners. Hoefolle fan harren stoaren oan de sykte is net bekend, mar it is wol dúdlik dat dêrtroch hiel wat slachtoffers foelen.