cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Die Gustloff
Die Gustloff is in twadielige Dútske telefyzjefilm út 2008 fan de regisseur Joseph Vilsmaier. It drama hat as tema de ûndergong fan de Wilhlem Gustloff yn jannewaris 1945. De Dútske omrop ZDF en de Eastenrykse omrop ORF stjoerde de film yn twa dielen op 2 en 3 maart 2008 út.
Mallemok
thumb|right|Mallemok thumb|right|''Briedgebiet (giel) en oerwinteringsgebiet (blau)
Die Gustloff
Plot
De film fertelt fanút it perspektyf fan de fiktive kapitein Hellmuth Kehding hoe't it skip yn jannewaris 1945 de haven fan Gotenhafen útfart. Op it skip binne mear as 10.000 minsken dy't flechtsje foar it naderjende Reade Leger.
Mallemok
De Mallemok (Fulmarus glacialis) is in fûgelsoarte út it skaai fan de Mallemokken (Fulmarus) yn it skift fan de Mokeftigen (Procellariiformes). Yn it earste oankommen liket de fûgel op Miuwen (Lares), mar de Mallemok heart ta de famylje fan de Mokfûgels (Procellariidae), en beide famyljes hearre ta ferskillende skaaien. De soarte is griis en wyt mei in giele snaffel, de lingte is 43-52 sm en de spanwiidte 101-117. Fan de Mallemok bestiet sawol in donkere as in ljochte kleurfariaasje.
Die Gustloff
Plot
Wylst it skip oer de Eastsee nei it westen wol, warskôget in fertocht radioberjocht foar yn 'e mjitte kommend ferkear. Under de kapiteinen op de kommandobrêge ûnstiet striid oft de posysjeljochten oanset wurde moatte of net. Lang om let wurdt dat wol dien. Dêrnei slaan trije torpedo's fan in ûnderseeboat fan de Sovjet-marine yn op it Dútske skip, dat omslacht. Likernôch 9.000 minsken ferdrinke of befrieze.
Mallemok
Namme
De Mallemok hjit yn it Frysk ek wol fan Mâlemok, Mok, Seemok, Stoarmmok of Unwaarsfûgel; yn it Noardfrysk: Malmuk, Deensk: Mallemuk, Nederdútsk: Ies-stormvagel, Dútsk: Eissturmvogel, Nederlânsk: Noordse stormvogel, Ingelsk: Northern Fulmar.
Die Gustloff
Plot
Troch it ferhaal hinne spilet ek de jacht op in marinehelferin op it skip, dy't desertearret.
Mallemok
Briedseizoen
Mallemokken briede op kliffen; se lizze ien aai op de rûge stiennen of yn in hoaltsje fan plantaardich materiaal. Nesteljende fûgels en jongen kinne in akelich rûkende maachoalje oant twa meter fier spuitsje om sa ynkringers op ôfstân te hâlden. As fûgels it op harren fearren krije, wurde dy dêrtroch slim beskeadige, wat ta ferlies fan fleanfermogen en úteinlik de dea liede kin. Op dizze wize kin de Mallemok him effektyf tsjin rôvers lykas Jagers ferwarre.
Die Gustloff
Oare ynformaasje
Oarspronklik soe de film de titel "Hafen der Hoffnung – Die letzte Fahrt der Wilhelm Gustloff" krije, mar de produsinten keazen foar in koarte filmtitel. De film koste likernôch 10 miljoen euro en waard foar it grutste diel yn Stralsund opnommen. Foar it filmjen fan de ondergong fan it skip moast de set nei in studio op it eilân Malta.
Fatikaansk Museum
thumb|250px|Histoaryske yngong ta it Fatikaansk Museum thumb|250px|Treppenhûs fan it Fatikaansk Museum It Fatikaansk Museum (Italjaansk: Musei Vaticani), oprjochte yn 1506, befettet de keunstsamling fan de Paus, en is fêstige yn it lân Fatikaanstêd. De samling is ien fan de wichtichste en grutste fan de wrâld en omfettet saken út it âlde Egypte, Klassike âldheid, it âlde Rome, keunst út de iere Kristentiid en midsiuwen, keunst fan de renêssânse, moderne keunst en folkskunde samling. It meast wiidferneamde part, dy by in museumbesite te sjen is, is de Sikstynske Kapel. Eltse lêste snein fan de moanne kinst fergees de musea besjen. In tocht troch de ferskate musea is sân kilometer lang. Somtiden moast wol mear as in oere wachtsje.
Mallemok
Fleanen
De Mallemok kin it hiele jier troch oan de Fryske en Nederlânske Noardseekust sjoen wurde, mar foaral nei in perioade mei oanlannige, stoarmeftige wyn yn de hjerst, soms mei hûnderten, meastal in pear oant tsientallen. Hy kin mei de Sulverkob betize wurde; in Sulverkob hat lykwols swarte wjukpunten en in Mallemok net en fierders fleane de twa soarten hiel ferskillend.
Fatikaansk Museum
Fatikaanske Museum algemien
thumb|250px|Galery fan de kaarten thumb|250px|Cortile della Pigna
Pauslike paleis
It Pauslike paleis is lykwols gjin part fan it Fatikaansk museum, dochs binne der guon parten fan it Pauslike paleis iepen foar museumbesikers:
Fibula
De fibula (ek wol: doekspjelde of mantelspjelde) is in twadielich brûnzen foarwerp besteande út in pinne mei in goatsje, dat eartiids brûkt waard om in mantel of oare stikken klean op de skouder mei fêst te setten. It wie de foarrinner fan de slútspjelde of knoop.
Yn ferkate gebieten fan Jeropa binne fibula's fûn; de âldste datearje út de 8e iuw f.Kr. De fibula bleaune yn swang oant en mei de 9e iuw.
List fan planetoïden 44801-44900
Dit is in list fan planetoïden 44801-44900.
Bodie (Kalifornje)
thumb|right|300px|Binnen yn in hûs yn Bodie. thumb|right|300px|In strjitte fan Bodie.
Bodie is in spûkstêd yn de Amerikaanske steat Kalifornje en leit op in hichte fan 2250 meter. Bodie, dat yn it saneamde Wylde Westen leit, is neamd nei W.S. Bodey. In man dy't yn 1859 ûntduts dat dêr goud yn de boaiem siet. Hy kaam yn novimber fan dat jier om by in befoarriedingmisje yn in tongerbui. It stêdsje hat hjoed de dei de status fan National Historic Landmark, wat betsjut dat it plak in erkend monumint is.
Skiednis
It wie hast tweintich jier nei de ûntdekking fan Bodie dat de Standard Company yn 1876 in geologyske goudlaach ûntduts dy't winstjouwend wie. Dêrnei groeide it lytse isolearre doarpke mei 20 ynwenners út ta in stêd mei úteinlik wol 10.000 ynwenners. Yn totaal hawwe de Bodie-minen wol 34 miljoen dollar oan goud opsmiten.
Bodie krijt yn dy tiid de kenmerken fan in grutte stêd. Mei twa banken, in tippelsône, in treinstasjon, fakbûnen, kranten, in finzenis en op it hichtepunt sels 65 salons, hat it stêdsje alles fan in grutte stêd. Moard en fjochtpartijen binne mear regel as útsûndering.
Nei ferrin fan tiid waard der hieltyd minder goud fûn en de opbringsten bleaunen efter. Yn de tritiger jierren is de stêd al hast hielendal ferlitten. Dochs wennen der yn it grutste part fan de 20e iuw minsken en waard de myn pas yn de jierren sechtich ticht dien.
Sinezen
Nei ferrin fan tiid krige Bodie har eigen Chinatown. Op dat stuit wennen der hûnderten Sinezen yn Bodie. Der wie sels in Sineeske timpel. De Sinezen fertsjinnen harren jild mei it ferkeapjen fan griente of it kappen en ferkeapjen fan hout. Hjir wie in protte wurk yn omdat de temperatueren yn Bodie faak ûnder de 0° Celcius kamen. Der wie dan ek in protte hout nedich foar it waarm hâlden fan de hûzen.
Hydraulyske elektrisiteitssintrale
Yn 1893 boude de Standard Company har eigen Hydraulyske elektrisiteitssintrale. Dizze sintrale stiet op sa'n 20 kilometer fan it plak, oan de Green Creek. De sintrale koe sa'n 130 hynstekrêften en 6.600 Volt opwekke. Mei dizze sintrale waarden de tweintich mûnen fan it bedriuw fan elektrisiteit betsjinne.
1949
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1940-er jierren.
Warnsveld
thumb|Tsjerke fan Warnsveld Warnsveld (Nedersaksysk: Wansveld) is in plak yn de gemeente Sutfen yn de provinsje Gelderlân.
Warnsveld wie oant it op 1 jannewaris 2005 mei de gemeente Sutfen gearfoege waard in selsstannige gemeente. Yn de tiid fan de gearfoeging hie Warnsveld ± 9200 ynwenners. Bewesten Warnsveld leit Sutfen, besuden de Sutfenske wyk Leesten, en benoarden leit op ± 2 kilometer ôfstân Eefde.
De Martinustsjerke yn Warnsveld is nei alle gedachten al yn de 9e of de 10e iuw stifte. Warnsveld waard foar it earst neamd yn skrift yn 1121.
Stralsund
Stralsund (sûnt 1990 mei de amtlike omskriuwing: Hansestadt Stralsund) is in stêd yn it noardeasten fan Dútslân. De stêd leit yn it lânsdiel Foarpommeren fan it Dútske bûnslân Meklenburch-Foarpommeren. It is de haadstêd fan de lânkring Vorpommern-Rügen.
Skiednis
Stralsûnd krige yn 1234 stedsrjochten. Dêrmei is it de âldste stêd fan Pommeren. De stêd wie ien fan de stifters fan it Hânzebûn en dat brocht de stêd in soad wolstân.
Toerisme
Stralsund is in belangryk toeristysk sintrum fan de súdlike Eastseeregio. De histoaryske binnenstêd is tige ryk oan gebouwen yn de bakstiengotyk en oare monuminten, lykas it riedhûs, de Marijetsjerke, de Nikolaastsjerke en de Jakobitsjerke.
Sûnt 2002 heart de binnenstêd mei dy fan Wismar by it UNESCO-wrâlderfgoed.
Douwe Amels
Douwe-Jorn Amels (Drachten, 16 septimber 1991) is in heechspringer út Delft. Yn 2011 waard de pakesizzer fan de skipswerf Douwe Amels, Nederlânsk kampioen heechspringen. Douwe wennet yn Delft, dêr't er in stúdzje skipsboukunde folge, mar stapte yn 2010 oer nei de Erasmus-universiteit yn Rotterdam, foar in stúdzje Rjochten.
As seisjierrige begûn er by Impala yn Drachten oan atletyk, dêr't Sierd Wijnalda him de technyk fan it springen by brocht. Yn de simmer fan 2008 sprong er foar de earste kear oer de twa meter. Nei in wike spesjale trening yn Zoetermeer gienen syn prestaasjes ynienen foarút. Mar trochdat er syn rêchspieren ferkeard brûkte hied er gauris in blessuere. Yn 2009 wie hy mei 2,07 ranglistoanfierder fan de A-junioaren, yn 2010 kaam er oant 2.15 meter. Op 14 maaie 2011 skerpe hy syn persoanlike rekord mei 3 sintimeter oan ta 2.18 meter. Hy debutearret yn juny 2011 yn it Turkske Ismir foar Oranje op it EK-lanneteams. Op 5 febrewaris 2012 sprong indoor er yn Leverkusen in persoanlik rekord fan 2.22 meter. Op it Europeeske kampioenskip yndoor yn Istanboel waard Amels Europeesk kampioen op by it heechspringen mei in sprong oer de 2.31 meter.
Technyk
Syn trener Rini van Leeuwen neamt him in snelheidsspringer. Hy set in ein foar de latte ôf, krêftspringers sutte folle mear ûnder de latte. Troch syn springen op sûplesse kin hy op de trening folle mear sprongen meitsje as krêftspringers, soms wol achttjin.
Wynmotor Nijetrine 2
thumb|250px|De Wynmoter Nijetrine 2 yn 2009 De Wynmotor Nijetrine 2 is in poldermole by it doarp Nijetrine yn de gemeente Weststellingwerf.
De mole is in Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 12 blêden en in diameter fan 3,5 meter, wêrfan it boujier ûnbekend is. Hy stiet ûngefear in kilometer benoarden Nijetrine op de súdlike ouwer fan de De Scheene yn it natoergebiet de Rottige Meente. De wynmotor is net-mealree en is net iepene foar publyk, al kin hy wol oant op inkele meters benei kaam wurde.
Juten
right|200px|thumb|Dit stik lân wat yn [[Denemark en Dútslân leit, wurdt beskôge as Jutlân]] De Juten wiene in Germaanske stam ôfkomstich út it tsjinwurdige Jutlân yn Denemark en. Mei de Angelen en Saksen foelen hja ûnder it Grutte Folkeferfarren begjin 5e iuw Ingelân yn, neidat de Romeinen dêr fuortgongen wienen. Hja fêstigen harren yn Kent en op it eilân Wight.
Juten en Gauten
Neffens de saneamde "Jutske hypoteze" binne de Juten itselde folk as de Gauten, in Skandinavysk folk dat yn de iere Midsiuwen yn súdlik Sweden libbe hat. It "Oxford English Dictionary" identifisearret de Sweedske Gauten (Swedish Geats) fia de foarmen Eotas, Iótas, Iútan en Geátas mei de Deenske Juten. Lykwols wurdt sawol yn it ald-Ingelske gedicht Widsith as yn it ald-Ingelske epos Beowulf yn de Finn passaazje (sjoch it Finnburg Fragmint) hiel oars de Eotenas skerp fan de Geatas ûnderskieden. Mooglik waarden de nammen fan twa stammen yn 'e iere kristlike literatuer fan Ingelân trochinoar helle, lykas dat foar de boarne oer de dea fan de Sweedske kening Östen sjen litten is. In oare mooglikheid is dat Eotenas in oar wurd is foar "reuzen" en etymologysk oerienkomt mei de Noarske Jotuns (ynstee foar de namme fan in stam).
Fierder is net útsletten dat de Juten genetysk besibbe wiene mei de Gauten, en sels mei de Goaten, dy't fermeld wurde yn de Gutasaga. Neffens dat ferhaal berikten de bewenners fan Gotlân it fêstelân fan Jeropa. Ut argeologyske fynsten as by Wielbark yn Poalen docht bliken dat de Goaten dêr al betiid oankamen.
Gauke Boelens
thumb|Gauke Boelens Gauke Boelens (Drachten, 18 april 1886 - Grins, 29 jannewaris 1942), wie koperslagger en winkelman yn Drachten en wethâlder fan Smellingerlân.
Hy wie in soan fan koperslagger Luitzen Boelens en Hinke Bosma. Syn pake Gauke hie itselde berop. Syn soan Luitzen Gauke Boelens (1920-1990) waard boargemaster fan Baarderadiel en Weststellingwerf.
Boelens wie lid fan de gemeenterie fan Smellingerlân fan 1919 oant 1935, fan Provinsjale Steaten fan 1927 oant 1941, fan Deputearre Steaten fan 1935 oant 1941. Hy befoardere de ûntjouwing fan Drachten. Lid fan it Frijsinnich Demokratysk Bûn en foarsitter fan de ôfdieling Drachten, letter fan federaasje Fryslân, fan dy bûn. Neist dy funksjes siet er noch yn tal fan bestjoeren fan pleatslike en lanlike organisaasjes.
Krekt foar syn dea yn 1942 lei er noch mei de grûnslach foar in fersetsorganisaasje yn de omkriten fan Drachten.
Yn Drachten is de Gauke Boelensstrjitte nei him neamd.
Pake
In pake of (argaysk) oareheit (útspr. mei brekking yn it earste wurdlid: [warə'hɔit] of [warə'hɛit], "ûarreheit") is in man mei in soan of dochter dy't sels bern hat, of, beskreaun fanút it eachpunt fan sokke bernsbern (of pakesizzers), de heit fan ien fan jins âlden. Dit is in foarm fan twaddegraads besibskip. It eigenskipswurd dat by 'pake' heart, is pakich of pake-eftich. De froulike wjergader fan in pake is in beppe. Tegearre foarmje pake en beppe in generaasje yn in minsklike famylje. Fanút it eachpunt fan 'e pakesizzers besjoen is de heit fan in pake de oerpake, en dy syn heit de betoerpake of oeroerpake (sjoch fierder de list fan beneamings foar generaasjes). It foarheaksel "bet-" yn "betoerpake" komt fan "better", "mear".
Yn in bredere betsjutting kin de beneaming 'pake' ek brûkt wurde (as ferwizing nei of as oansprektitel foar) eltse willekeurige âldman. As oansprektitel is it tige familiêr, en de toan fan 'e útspraak bepaalt dêrby oft it freonlik of húnjend bedoeld wurdt, want it kin in poppenamme wêze foar in âldere man mei wa't men befreone is en foar wa't men in protte respekt hat, mar it kin ek bedoeld wêze as mislediging wêrby't de oandacht fêstige wurdt op 'e âlderdom fan 'e man yn kwestje. Fierders is 'pakepong' in ferâldere útdrukking foar de oerheid (fanwegen belestingheffing, wêrby't jins jild dus yn 'e grutte ponge ferdwynt). Krektsa wurdt mei 'pake syn pakhús' de finzenis bedoeld.
Yn prinsipe hat eltse pakesizzer twa pakes. It kin fansels wêze dat dat net sa is om't ien fan beiden al ferstoarn is. En trochdat it sûnt de ynfiering fan it homohoulik ynboargere rekke is dat homo's en lesbiënnes gesinnen stiftsje, sil de fanselssprekkendheid fan it hawwen fan twa pakes meitiid grif feroarje. Om 'e beide pakes útinoar te hâlden, wurdt yn 'e regel troch de pakesizzer sels of op inisjatyf fan dy syn/har âlden in ekstra oantsjutting tafoege. Dêrby kin it gean om 'e foarnamme fan pake ("pake Willem" en "pake Drewes") of om 'e efternamme ("pake De Vries" en "pake Visser"). Ek kin it ûnderskie lykwols makke wurde troch net drekt foar de hân lizzende saken, lykas it wenplak ("pake Wier" en "pake Terherne"), in bysûnderheid dy't de pakesizzer oan pake opfallen is ("pake stôk" en "pake burd") of it feit dat der mar ien pake is fan wa't de frou noch libbet ("pake fan beppe"). In oare praktyske oplossing kin wêze om nei ien pake te ferwizen as "pake" en nei de oare as "opa", benammen as it dêrby om in Hollânske pake giet.
Presidint fan de Feriene Steaten
thumb|Segel fan de Amerikaanske presidint De Presidint fan de Feriene Steaten fan Amearika is it haad fan de útfierende macht fan de Feriene Steaten. Syn offisjele wurkstee en wenstee is it Wite Hûs yn Washington. De Presidint is opperbefelhawwer fan lânmacht en marine, de loftmacht bestie noch net doe't de taken fan de Amerikaanske presidint fêstlein waarden yn de grûnwet fan 1789.
It foech dat de presidint hat neffens de grûnwet fan 1789: Mei goedkar fan de Amerikaanske Senaat kin de presidint:
Ebony Ayes
Ebony Ayes (28 jannewaris 1962) is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf, dy't berne is yn Atlanta, yn 'e steat Georgia. Hja hat yn it ferline ek wol oare artystenammen brûkt, lykas Phylis Roberts, Ebony Ayres, Ebony, Taffy, Ebony Eyes en Ebony Ayers.
List fan boargemasters fan Opsterlân
List fan boargemasters fan Opsterlân fan 1889.
Nadia Pariss
Nadia Pariss (1 jannewaris 1990), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan Afro-Amerikaansk komôf. Hja hat ek wol gebrûk makke fan 'e artystenamme Nadia Nicole, Nadia Valdez en Nadia Paris.
Libben en karriêre
Pariss komt út 'e steat New York, en makke yn 2011 har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile hja neitiid yn in tolvetal films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Bang Bros, Blacks On Blondes, Brandon Iron Productions, Devil's Film, Diabolic Video, Kick Ass Pictures, Lethal Hardcore, Overboard Video en Fallout Films.
Lichemsskaaimerken
Neffens har offisjele opjefte is Nadia Pariss 1.60 m lang, mei in gewicht fan 45 kg en in natuerlik kupmaat 32B.
Leon Trotski
Foar de revolúsje
Trotski groeide op yn in Joadske húshâlding yn de Oekraïne. Doe't hy 17 waard sluet hy him oan by de Russyske Sosjaal Demokratyske Arbeiderspartij. Twa jier letter waard hy foar it earst arrestearre fanwege revolúsjonêre aktiviteiten. Nei in pear moannen yn iensume opsluting waard hy fuortbrocht nei Sibearje. Hy wist dêr te ûntsnappen en gie troch nei Londen. Op it twadde kongres fan de Russyske Sosjaal Demokratyske Arbeiderspartij sluet hy him oan by de mensjewiken. Dit soe Jozef Stalin letter tsjin him brûke. Yn 1904 bruts hy mei de mensjewiken en oant 1917 bleau hy in ûnôfhinklike sosjaal-demokraat.
Yn Sint Petersburch naam hy yn 1905 de lieding fan de earste sowjet op him. Hy waard wer arrestearre en wer nei Sibearje brocht. En opnij wist hy te ûntsnappen. Trotski gie nei Jeropa. Yn Frankryk waard er útsetten omdat er in kommunistyske organisaasje oan it opsetten wie yn Parys. Trotski sette ôf nei de Feriene Steaten en fan dêrút kaam hy yn maaie 1917 oan yn Sint Petersburch wêr't hy it foarsitterskip fan de pleatselike sowjet op him naam.
Oktoberrevolúsje
By de oktoberrevolúsje sluet Trotski him oan by de bolsjewiken en waard hy ien fan de neiste meiwurkers fan Vladimir Lenin. Trotski waard ta Folkskommissaris foar bûtenlânske saken neamd en ûnderhannele by de Frede fan Brest-Litovsk yn de Earste Wrâldkriich. Troch ynterne ferdieldheid yn de sovjetregearing en ynskattingsflaters fan Trotski, mislearren dizzen yn earste ynstânsje wêrtroch de kriich langer duorre hat as needsaaklik wie. Ruslân moast dêrom tige ûngeunstige betingsten ûndertekenje. Trotski en ferskillende fraksjes yn de sowjetregearing hoopten dat yn Dútslân de revolúsje slagje soe sadat dat lân de kant fan Ruslân kieze soe yn de Kriich mei in pan-Jeropeeske revolúsje kriich ta gefolch.
Stalin hie fan it begjin ôf in hekel oan Trotski en Trotski ek oan him. De arbeiders en de Joadske yntellektueel koenen troch it ferskil fan karakter net troch ien doar. Trotski wie yn it begjin fierút de meardere fan Stalin, hy fernedere him mei syn retoryk, ien kear sels yn it iepenbier. Stalin dy’t net ien ferjoech en hast nea wat fergeat sei dat hy in kampioen wie mei nepspieren en ferwite him dat hy him pas oanslute by de bolsjewiken doe't de striid al lang wûn wie. Lenin moast faak tuskenbeide komme wêrby't hy it faak opnaam foar de foar it each swakkere en minder yntelliginte Stalin.
Boargeroarloch
Trotski waard by it útbrekken fan de boargeroarloch yn Ruslân beneamd ta folkskommissaris foar kriich. Hy organisearre it Reade leger, ûnder oare troch eardere offisieren fan it keizerlike leger ta meiwurking te twingen troch harren famyljes te bedrigen. Mei muoite wisten se it Wite leger te ferslaan. Under lieding fan Trotski ûntwikkele it Reade Leger him ta in doelmjittich middel ter ferdigening fan de revolúsje. It leger waard in soad ynset tsjin demonstraasjes en stakingen. Ek de ekonomy moast neffens Trotski militêrisearre wurde. Unproduktive en wurkûnwillige arbeiders moasten eksekutearre wurde.
Dizze kriichsekonomy makke de befolking poerlilk en it liede ta in grut oantal stakingen. Yn 1921 sette Trotski it leger yn tsjin stakende seelju op de marinebasis Kronsjtadt. Dizze minsken woenen graach frije ferkiezingen en frijlitting fan loftse politike finzenen. Mei it hjir op folgjende bloedbad kaam in ein oan it lêste grutskalige ferset tsjin de kommunistyske regearing. Trotski krige letter in soad kommentaar op syn rol yn dit gehiel. Trotski probearre letter, doe't hy yn Meksiko wie, om him sels te ferdigenjen. Hy sei dat in revolúsje it rjocht hie om him sels te rêden tsjin in kontrarevolúsje.
Yn de boargeroarloch, dêr't de stêd Tsaritsyn, letter Stalingrad, no Volgograd yn belegere waard, ûntstie der fannijs rebûlje tusken Stalin en Trotski. Dizze kear oer de befoarrieding. Opnij like Trotski de rûzje te winne, dit omdat de militêre lieders it mei him iens wienen. Lenin soarge derfoar dat Stalin earfol nei Moskou werom komme koe.
Stalin hie de folsleine macht krigen oer it partijapparaat. Dit trochdat Lenin siik wie en de boargeroarloch. Oan de oare kant wie Trotski lieder fan it Reade Leger. Nei de dea fan Lenin ûntstie in striid om de macht. Undanks Lenins eardere stipe oan Stalin hie hy yn syn testamint dúdlik warskôge foar Stalin. Stalin liet dit dokumint ferdwine. Fanút it partijapparaat koe Stalin it gesach fan Trotski ferminderje. Trotske wie in foarstanner fan in permaninte revolúsje wylst Stalin it idee fan de opbou fan sosjalisme yn ien lân oanhong. Yn 1925 koe Trotski net mear rekkenje op stipe yn de partijtop. Hy rekke syn direkte ynfloed op de polityk kwyt. Twa jier letter waard hy rojearre as partijlid en yn 1929 sels deportearre. Dêrnei moast hy it lân sels ferlitte. thumb|right|200px|Trotski yn 1917
Ballingskip
Koarte tiid hâlde hy ta yn Turkije dêr't Ruslân noch ticht by him wie. Yn Parys skreau hy syn fyzje op de skiednis fan de revolúsje. Yn 1938 wie hy de oprjochter fan de fjirde ynternasjonale. Nei Parys gie hy nei Meksiko, dit die hy op útnûging fan presidint Lázaro Cárdenas. Yn Meksiko waard him ûnderdak ferliend troch it skilderskeppel Diego Rivera en syn frou Frida Kahlo. Mei dizze frou soe hy koart in relaasje hân hawwe. Trotski ferdigene de Meksikaanske revolúsje. Hy stelde foar dat de lannen fan Latynsk Amearika har ûnder lieding fan Meksiko ferienje moasten yn in “Uny fan Amerikaanske sowjet republiken” om sa better tsjinstân tsjin de Feriene Steaten te hawwen.
De rol fan Trotski foar en tidens de Twadde Wrâldkriich is frjemd. Sa ropt hy yn 1938 yn folle tarieding op de wrâldkriich op ta in feroaring fan lieders fan de Sowjet Uny. Hy stelt dat de USSR harren rjochtsje moatte op wurken fan iepenbier nut ynstee fan bewapeningsprogramma’s.
De ein fan syn libben
In geheim agint fan Stalin, Ramón Mercader, krige tagong op 20 augustus ta it swier bewekke ferbliuw fan Leon Trotski troch him foar te dwaan as de ferloofde fan de suster fan de siktaresse. Hy die him foar as Jacques Monard, in Belgyske sjoernalist dy’t krekt in artikel foarlizze woe. Doe't Trotski it stik lêze woe by syn buro sloech de agint him mei in iisbile de holle yn. Op 21 augustus 1940 ferstoar Leon Trotski yn in sikehûs oan syn ferwûnings. Diego Rivera en Frida Kahlo waarden in skoftke troch de polysje fertocht fan de moarderij.
Yn augustus 2005 kaam de dochter fan de kommandant fan de Meksikaanske polysje mei de iispriem oansetten. Op dizze iispriem sieten bloedplakken. Volkov Trotski, de pakesizzer fan Trotski hat syn DNA oanbean om dat te fergeliken my de bloedplakken.
Der bestiet noch altyd in streaming yn it kommunisme dy’t him basearret op de ideeën fan Trotski.
Oar
thumb|left|Stim fan Trotski
Knyptange (ark)
thumb De knyptange is ark dat bestiet út in stielen tange. It kin brûkt wurde om spikers út it hout te lûken. Hy is net bedoeld om der trie en spikers mei troch te knippen, al wurdt dat wol dien.
De maat kin fariëarje fan sawat 150 oant 250 mm lingte. De bek fan de tange bestiet út twa helten en hat in rûne foarm mei wat skerpslipe rânen. De bek heart goed strak op inoar te sluten. Dus mei der gjin romte op de knier sitte. Dizze bek wurdt betsjinne mei de beide poaten.
Om in spiker of triedneil út te lûken set men de bek sa ticht mooglik by it houtoerflak, knypt de bek ticht mei help fan de poaten en brûkt de tange as hefboom. Troch ûnder de bek is stikje tripleks of board te lizzen kin foarkomd wurde dat de ûndergrûn skansearre wurdt.
Ununoktium
Ununoktium is de tydlike namme fan in syntetysk skiedkundich elemint mei it symboal Uuo en mei atoomnûmer 118. Oant no ta binne der mar in pear atomen oantoand, mar fan it plak yn it Periodyk Systeem kin ôflaat wurde dat it in edelgas wêze moat.
De namme is ôfleid fan it Latynske unus (ien) en octo (acht): twa kear unus en ien kear octo wurdt ununoctium: 118, it atoomnûmer.
Galina Stepanskaja
Galina Andrejevna Stepanskaja (Leningrad, 27 jannewaris 1949) is in earder Russysk reedrydster dy't útkaam foar de Sovjet-Uny.
Sy die sân kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, en hat yn 1976 meidien oan de Olympyske Winterspullen, dêr't se Olympysk kampioene waard op de 1500 meter. Stepanskaja behelle twa kear in sulveren medalje op it wrâldkampioenskip allround. Sy waard ek twa kear allround kampioene fan de Sovjet-Uny.
Blauwe Stientsjespoel
De Blauwe Stientsjespoel (Stellingwerfsk en offisjeel: Blauwe Stientiespoele) is in dobbe of marke yn de Blauwe Bosk yn de gemeente Eaststellingwerf. De dobbe leit yn 'e himrik fan De Haule en falt ûnder Steatsboskbehear. De Blauwe Bosk (ek: Haulerfjild) is sa'n 300 ha grut en bestiet út heide, dobben en nuddelbeammen en leafbeammen. Troch de blau-eftige sparren is de bosk oan syn namme komd.
Piter Dekema
Piter Hettes (fan) Dekema (Weidum ? – Ljouwert 1568) wie bestjoerder, jurist en ferfeanter.
Skiednis
Fan de jonge jierren fan Piter Dekema, pakesizzer fan Juw Dekema, is net safolle bekend. Hy is syn heit Hette opfolge as grytman fan Baarderadiel. Oan syn dea ta wie hy in trou oanhinger fan Karel V en Filips II. Yn 1524 beleane Karel V troch him de titel fan ridder te jaan. Piter Dekema wie troud mei Catharina van Loo, dochter fan rintmaster-generaal Boudewijn van Loo. Nei’t der sein wurdt hie it pear 16 bern.
Riedshear fan it Hof fan Fryslân
Piter Dekema moat in kundich jurist west hawwe. Hy waard riedshear fan it Hof fan Fryslân. Om’t hy troch alles it spaanske bewâld folge, hat ek in rol spile yn de prosessen tsjin har dy’t oars oer it leauwe tochten. Dat hat him fijannen oplevere.
Yn de Spaanske tiid hie it Hof fan Fryslân in politike funksje. De rjochters dienen ek it wurk fan de lettere Deputearre Steaten. Dat dienen se as folmacht. Piter Dekema hat him foaral dwaande holden mei wat wy no wettersteatssaken neame soenen. By Grou hat er it Woltmansdjip, tusken Wergea en Grou grave litten. Fierders hat hy dwaande west mei de haven fan Teakesyl.
Ferfeaner
Yn Hollân rekke de turf op. Yn Fryslân wie de grutte ferfeaning eins noch net op gong kommen. It measte fean dat ôfgroeven waard, wie foar eigen gebrûk. Piter Dekema seach brea yn de ferfeanterij. Hy kocht al foar de oprjochting fan de kompanjy ferskate feangrûnen ûnder Hoarnstersweach. Mei Utertske hearen Foeyts en van Cuyck rjochte hy de Skoatterlânske Kompanjy op. Yn 1551 kocht de Kompanjy 8000 roeden wyldernis foar 22.400 Karolusgûnen, wêrfan Van Dekama en Foeyts elk 1/4 gedielte betellen, wylst Van Cuyck de helte foar syn rekken naam. Op 11 juny 1552 wie neamd bedrach opbrûkt en waard wer 10.000 Carolus gûnen stoarten, wêrfoar grûnen en ek pleatsen kocht waarden. As ynkeaper trede op Melchior de Grutte, prior fan it kleaster fan Aldkoat.Dizze kompanjy wurdt no noch troch saakkundigen sjoen as modelûndernimming. Doe’t it fean ôfgroeven wie, is het plak It Hearrenfean ûntstien.
Yn Opsterlân is hy ek noch foar himsels begûn yn wat it Jonkerslân neamd is. Hy krige dêrby ek stipe fan sweager Boudewijn van Loo. De ûndernimming is yn 1551 begûn yn de gritenijen Skoatterlân en Aenjewier. Piter Dekema waard sa ien fan de rykste minsken yn Fryslân. Syn amten leveren him al gâns jild op en dêr kamen de ynkomsten út de ferfeanterij noch by.
Dea
Yn 1568 is Piter Dekema ferstoarn. Hy waard begroeven yn de St. Vitus fan Aldehou. Syn frou Catharina van Loo is yn 1572 ferstoarn. Op harren grêf is in bysûnder moaie stien pleatst. Dy is letter weirekke. Doe’t it begraafplak sletten wie, waard dêr in skoalle boud. De stien is doe weromfûn. Der is besletten om de stien yn te mitseljen oan de súdkant fan de Aldehou. Dêr is dy no noch te besjen.
De huzen fan Piter Dekema
Yn Weidum hie Piter Dekema  syn ‘stamslot’ Dekemastate. Yn Jelsum wie hy mei-eigener fan Dekemastate. Dit sil eins oan in oare staach fan de Dekema’s taheard hawwe.
De Huzumer Dekemastate
Dekemastate lei tsjin de grins mei Ljouwert oan Dekemastate hat oan de Skrâns lein, neist it lettere gemeentehûs fan Ljouwerteradiel. It waard it Ald Hôf neamd. Piter Dekema hat dêr ek wenne.
Yn 1578 wenne dêr Juw (Julius) Dekema. Wis is it net, mar der wurdt tocht dat hy in soan Piter wie. Hy wie ek riedshear by it Hof fan Fryslân. Hy wie ek in fûleindich stiper fan it Spaanske bewâld.
Yn 1578 wie it Ljouwerter stedsbestjoer dwaande om it heft yn eigen hannen te nimmen. Foar’t de tsjerken skjinmakke waarden, hat de mannichte earst hûsholden by Dekemastate. It hôf is kappe wurden. It stedsbestjoer wie bang dat de fijannelike troepen Dekemastate brûke koenen as se de stêd belegerje soenen. Yn 1580 krige de stêd tastimming fan Hof fan Fryslân om de state ôf te brekken. Op dat plak is letter in pleats delsetten om de stim fan Dekemastate te behâlden. Om 1900 hinne is dy pleats wer ôfbrutsen. Der is doe in tsjerke op it terrein boud. Letter is it in garaazje wurden. Dy is ek wer ferdwûn en no is it in part fan in wenkompleks. De strjitnamme Hofstrjitte hâldt it Ald Hôf noch yn oantinken.
Pierre Cuypers
thumb|''Stânbyld fan Cuypers yn Roermond by de Munstertsjerke thumb|300px|It Ryksmuseum yn Amsterdam Pierre Cuypers, folút Petrus Johannes Hubertus Cuypers (Roermond 16 maaie 1827 - dêre, 3 maart 1921) wie in arsjitekt út de 19e iuw. Hy gie nei de keunstakademy yn Antwerpen en waard ûnderwiisd yn it Klassisisme. Troch syn reizen seach er benammen yn Dútslân in soad romaanske en goatyske tsjerken. Benammen de Keulske Dom hie syn belangstelling.
Syn earste wurk wie de restauraasje fan de Munstertsjerke yn Roermond. Troch stúdzje fan de Midsiuwske boukeunst en it tapassen fan nije techniken is hy tige ferneamd wurden.
Lâningte
thumb|right|250px|De Lâningte fan Panama.
In lâningte is in smel stik lân dat twa gruttere stikken lân mei elkoar ferbynt. Bygelyks de Lâningte fan Panama ferbynt Noard- mei Súd-Amearika en de Lâningte fan Suez yn Egypte ferbynt Afrika mei Aazje (of Jeraazje). In lâningte is dan eins it omkearde fan in seestrjitte.
Troch in lâningte wurdt faak in kanaal oanlein om in koartere wei foar de skipfeart te meitsjen. It Panamakanaal giet troch de Lâningte fan Panama, en ferbynt sa de Atlantyske Oseaan mei de Stille Oseaan, it Suez-kanaal ferbynt de Middellânske See mei de Reade See (en dêrmei de Atlantyske Oseaan mei de Yndyske Oseaan).
It komt it meast foar dat in lâningte in skiereilân mei it fêstelân ferbynt, of twa parten fan in eilân mei elkoar.
Yn in soad definysjes wurdt sein dat in lâningte oan beide kanten omheind wurde moat troch see, mar de Karelyske Lâningte, dy’t de Finske Golf skied fan de Ladogamar, bewiist dat in mar ek foar in lâningte soargje kin.
List fan lâningten
Hjirûnder stiet in net folsleine list fan lâningten op de wrâld.
Blauwe Dobbe
thumb|right|300px|De Blauwe [[Dobbe, anneks iisbaan, by De Houtigehage]] De Blauwe Dobbe is in dobbe of marke yn de gemeente Smellingerlân. De Dobbe leit eastlik fan De Houtigehage by de sportfjilden. By de Blauwe Dobbe binne fynsten út de Alde-Stientiid dien. It is no ynrjochte as in tagonklik natuergebiet.
Elía
Elía (útsprutsen mei de klam op 'e i), faak Elía de Tisbyt neamd (Hebriuwsk: אֱלִיָּהוּ Eliyahu, betsjutting: "Myn God is Jahweh"; Gryksk: Ηλίας, Elías; Syrysk: ܐܸܠܝܼܵܐ, Elyāe; Arabysk: إلياس, Ilyās of إليا, Ilyā) wie in Israelitysk profeet en wûnderdogger yn it tsienstammeryk Israel ûnder it regear fan kening Achab, yn 'e njoggende iuw f.Kr. Hy wurdt ferskate kearen neamd yn 'e bibelboeken 1 en 2 Keningen, en wurdt as ien fan 'e wichtichste profeten fan it joadendom beskôge. Ek yn it kristendom, de islaam en it bahaïsme wurdt er as profeet erkend, en yn 'e Eastersk-otterdokse tsjerken hat er de status fan hillige. Neffens it Alde Testamint fan 'e Bibel kante Elía him fûleindich oan tsjin 'e ferearing fan heidenske goaden troch de Israeliten, en ferrjochte er dêrby mannich in wûnderteken, wêrûnder it opwekjen fan 'e deaden en it ôfroppen fan himelfjoer. Ferwizings nei Elía komme ek foar yn it Nije Testamint, de Talmoed, de Mishnah en de Koraan.
Eftergrûn
Tsjin 'e njoggende iuw f.Kr., de tiid dat Elía libbe hawwe moat (as er wier bestien hat, wat frijwol alle saakkundigen oannime), wie it iere Keninkryk Israel dat de foarâlden fan 'e Joaden yn Palestina stifte hiene, útinoarfallen yn twa út en troch mei-inoar deilis reitsjende rykjes: yn it noarden it saneamde tsienstammeryk Israel, en yn it suden it twastammeryk Juda. Fan dy beide hie Juda, mei as haadstêd Jeruzalim, it âlde sintrum fan 'e jahwistyske religy yn besit beholden, wylst Israel sadwaande de nije haadstêd Samaría ta nij religieus sintrum makke hie.
Under dy omstannichheden wie it maklik foar de Israeliten om stikje by bytsje fierder ôf te reitsjen fan it jahwistyske leauwe (dêr't letter it joadendom sa't wy dat kenne, út fuortkomme soe), nammenste mear om't dat nei alle gedachten ûnder de mearderheid fan 'e befolking nea djip woartele west hie. Boppedat diene de keningen fan Israel alle war om 'e ynfloed te beheinen dy't it buorkeninkryk Juda ûnder de befolking hie troch de op Jeruzalim oriïntearre jahwistyske riten tsjin te gean. Sa bouden se in eigen jahwistyske timpel yn Samaría, dêr't se tsjin 'e Wet fan Mozes yn preesters beneamden dy't net ta de stamme fan 'e Leviten hearden. Ek moedigen se de ferearing fan Kanaänityske goaden oan, lykas Baäl-Hadad, de god fan 'e tonger en fruchtberens, en de memmegoadinn Asjeara, de Frouwe fan 'e See.
Ien fan 'e Israelityske kenings, Omry, wist syn noardgrins feilich te stellen troch in polityk bûnsgenoatskip te sluten mei de Fenisyske stêdsteat Sidon. Dat bûnsgenoatskip waard besegele troch in houlik tusken Omry syn soan en opfolger Achab en Izébel, de dochter fan 'e kening fan Sidon, dy't teffens in preesteresse fan Baäl-Hadad wie, en in grut gefolch oan preesters fan Baäl en Asjeara meinaam nei har nije lân. Hoewol't it bûnsgenoatskip polityk-militêr sjoen perfoarst in ferstannige set wie, late it ta in heech oprinnend yntern skeel mei de jahwistyske profeten, dy't gjin belang hiene by politike stabiliteit, mar inkeld it strikt neilibjen fan 'e Wet fan Mozes neistribben.
Yntroduksje fan Elía
Tsjin dy eftergrûn wurdt yn 1 Ken. 17:1 de profeet Elía yntrodusearre as "Elía de Tisbyt, út Tisbé yn Gileäd". Gjin fierdere ynformaasje wurdt oer him jûn. Men spekulearret wol dat "Elía", in ferbastering fan 'e Hebriuwske namme Eliyahu, dat betsjut "Myn God is Jahweh", eins gjin eigennamme mar in titel wie. It ferhaal giet troch mei te sizzen dat God Elía nei Achab ta stjoerd hie mei de warskôging dat God in rampsillige drûchte oer it lân bringe soe, as straf foar it feit dat Achab him net holden hie oan 'e Wet fan Mozes. Op befel fan God moat Elía no ûnderdûke om oan ferfolging troch de tsjinners fan Achab te ûntkommen. Hy hâldt him beskûl "by de beek Krit, dy't útkomt yn 'e Jordaan." Dêr oerlibbet er troch út 'e beek te drinken, wylst God him brea en fleis bringe lit troch de ravens.
De Widdo fan Sarfat
As troch de drûchte dy't God oer it lân komme litten hat de beek Krit úteinlik opdrûget, stjoert God Elía nei it plak Sarfat (eins: Sarepta), yn Fenysje, dêr't er ynlûkt by in widdo dy't God hjitten hat om him te fersoargjen. As Elía by de frou oankomt, seit dy lykwols dat har moalpot en oaljekanne frijwol leech binne, en dat se dêrom gjin iten foar him meitsje kin. Ynstee risselwearret se om mei har soan de hongerdea te stjerren. Mar Elía bewissiget har dat it moal yn 'e pot net minderje en de oalje yn 'e kanne net opreitsje sil foar't de drûchte oer is. Dat de widdo makket iten foar him klear mei it lêste bytsje moal en oalje dat se noch hat, en it is sa't de profeet sein hat: noch moalpot, noch oaljekanne rekket leech.
In skoftke neitiid wurdt de soan fan 'e widdo siik en komt te ferstjerren. As de frou him dan ferwyt dat er grif kommen is om har "har kwea" yn 't sin te bringen en har dêrfoar te straffen mei de dea fan har soan, freget Elía har om him it lichem fan har soan te jaan. Hy giet trije kear plat boppe-op it jonkje lizzen en bid dat God it bern it libben weromjaan mei. "En de Heare harke nei de stim fan Elía en de siel fan it bern kaam yn him werom en it waard wer libben." Dit is it earste gefal fan it opwekjen fan 'e deaden dat yn 'e Bibel beskreaun wurdt, en it is ynteressant dat de ûnfangende partij fan dit wûnder in net-joadske frou is, dy't yn 'e Middeneastlike maatskippij fan 'e Aldheid in min ein temjitte gien wie as hja gjin bern hie om yn har âlderdom foar har te soargjen.
Elía op 'e Karmel
Nei mear as trije jier keart Elía werom nei Israel om dêr yn opdracht fan God nei kening Achab ta te gean en de ein fan 'e drûchte oan te kundigjen, net om't de Israeliten har bekeard hawwe, mar om't God besletten hat en lit syn macht blike. Underweis komt Elía in tsjinner fan Achab tsjin, Obadja, dy't hûndert profeten fan God "by fyftigen yn in rotshoale ferburgen" hie doe't Achab en Izébel sokken ferfolgen om se út te rûgjen. Elía stjoert Obadja nei Achab ta om syn komst oan te kundigjen. Dêrop komt Achab de profeet yn 'e mjitte, en neamt him "dy man, dy't Israel yn it ûngelok bringt." Elía wyt it ûngelok fan it lân lykwols oan Achab sels, en stelt de kening dan foar om sjen te litten wat syn "ôfgoaden" út 'e wei sette kinne tsjin 'e macht fan God.
Hiele Israel wurdt oproppen om nei de berch Karmel te kommen. Dêr nimt Elía it allinnich op tsjin 450 preesters fan Baäl-Hadad en 400 preesters fan Asjeara. Twa alters wurde boud, ien foar Baäl en ien foar God. Der wurdt baarnhout op 'e alters lein en twa oksen wurde slachte en yn stikken houd, wêrnei't it fleis op it hout lein wurdt. Dêrnei daget Elía de preesters fan Baäl en Asjeara út om harren goaden te bidden om it offer te ûntstekken. Dy bidde dêrop fan moarnsier oant de middei, mar gjin himelfjoer komt. Elía begjint harren op in stuit de gek oan te stekken: "Hy sei: Jimme moatte mei in machtich lûd roppe, want it is in god. Faaks is er yn gedachten of hy moat wat dwaan, of hy is op reis, miskien sliept er wol en moat er wekker wurde." De preesters begjinne harsels dan mei swurden en spearen sneden ta te bringen, om har eigen bloed by it fleisoffer te foegjen (ûnder de Wet fan Mozes wie sok skeinen fan it lichem strang ferbean). Hja sette harren bidden fuort oant de jûn, mar sûnder súkses.
Dan oarderet Elía dat it alter fan God trochdrinzge wurde moat mei wetter, en hy graaft der in fuorge omhinne dêr't it wetter yn stean bliuwt. Dêrnei bidt er God om it offer te akseptearjen, en daliks falt der fjoer út 'e himel dat it offerfleis, it wetter yn 'e fuorge en sels de stiennen fan it alter fertart. As it folk dat sjocht, bekeart it him ta it leauwe yn God. Elía jout dêrop befel om 'e preesters fan Baäl te gripen en mei te fieren nei de beek Kisjon, om har dêr oan 'e lêste man ta ôf te slachtsjen. Neitiid bidt Elía op 'e berch Karmel oan God dat de drûchte no einigje mei, en oan trije kear ta stjoert er in feint om út te sjen oft har yn 'e fierte boppe see al reinwolkens foarmje. De trêde kears sjocht de feint "in wolkje as in mannehân" út 'e see opkommen. Dêrop stjoert Elía him om Achab te warskôgjen dat er sjen moat en gean by de berch del, om't de stjalprein dat oars ûnmooglik meitsje sil. Krekt sa't er foarsein hat, begjint koarte tiid letter in stjalprein dy't in ein makket oan 'e drûchte en de hongersneed. "Mar oer Elía kaam de hân fan de Heare: hy die de mulriem om en hy fleach foar Achab út oan it plak ta, dêr't se ôfslane nei Jizreël."
Elía op 'e Hoareb
As Izébel heart dat Elía har preesters ôfslachtsje litten hat, ûntstekt hja yn grutte grime en driget se him dea te dwaan. Dêrop moat de profeet de wyk nimme nei Beër-Sjêba, yn Juda, dêr't er lykme-allinne de wyldernis yn tsjocht. Uteinlik jout er him del ûnder in strûk bremerheide en bidt dat er stjerre mei. Hy wurdt lykwols wekker makke troch in ingel, dy't him iten en drinken bringt. Neitiid reizget er fjirtich dagen en fjirtich nachten oant er op 'e berch Hoareb komt, dêr't er beskûl siket yn in spelonk. "[M]ar dêr liet de Heare him Syn wurd takomme en Hy sei tsjin him: 'Wat moasto hjir, Elía?' " De profeet jout ûntwikende antwurden, ymplisearret dat al syn krewearjen om 'e nocht west hat en bekleit him oer de Israeliten.
Dêrop moat er fan God út 'e spelonk komme en op 'e berch stean gean "foar it antlit fan de Heare." In ûnbidich hurde wyn giet foarby, mar God is net yn 'e wyn; in ierdbeving giet foarby, mar God is net yn 'e ierdbeving; in fjoer giet foarby, mar God is net yn it fjoer. As Elía dêrnei lykwols "it lûd fan in lichte koelte" heart, bewuollet er syn gesicht mei syn mantel, om't er wis is dat er stjerre sil as er God mei de eagen sjocht. Op 'e nij freget God oan Elía wat er op 'e Hoareb moat, en op 'e nij ûntwykt de profeet it antwurd en bekleit er him oer de Israeliten, dêrmei bewizend dat er neat wizer wurden is fan 'e godlike iepenbiering dy't er niiskrekt trochmakke hat. God stjoert him dan nei it noarden, dêr't er yn Damaskus Hazael salvje moat ta kening oer Aram. Dêrnei moat er weromkeare nei Israel om Jehû ta kening te salvjen oer Israel. Fierders moat er Eliza fan Abel-Mehola ta profeet salvje foar himsels yn 't plak.
It druvehôf fan Nabot
Elía moetet kening Achab fannijs yn 1 Keningen 21. Yn dy passaazje wurdt ferteld hoe't Achab syn each falle lit op it druvehôf fan in Nabot fan Jizreël, dêr't er in krûdetún fan meitsje wol. Hy set nei de man ta en biedt him in slompe jild foar it hôf, mear as dat it lân feitliks wurdich is. Nabot is lykwols in koppich man, dy't in sin by it druvehôf hat om't it al generaasjes lang yn it besit fan syn famylje is, dat hy stegeret de kening ôf en wegeret it lân te ferkeapjen. Achab akseptearret dat antwurd mei tsjinnichheid, keart werom nei syn paleis en giet op bêd lizzen te stúmjen. Syn frou Izébel besaut har oer it ûnnoazele hâlden en dragen fan har man, en beslút him sjen te litten hoe't in kening soks oan heart te pakken. Hja stjoert brieven nei de âldsten fan Jizreël en bewurkmasteret sa dat der twa manlju ynhierd wurde dy't nearne om jouwe. Dy bringe falske beskuldigings yn tsjin Nabot dat dy God en de kening ferflokt hawwe soe, wêrnei't er bûten de stêd brocht en stiennige wurdt. As Achab heart dat Nabot fan Jizreël dea is, komt er fan bêd ôf en nimt it druvehôf yn beslach.
Nei dy foarfallen stjoert God Elía nei Achab ta om him mei de gong fan saken te konfrontearjen. "Achab sei tsjin Elía: 'Hasto my wer fûn, myn fijân?' Hy sei: 'Ja, ik haw jo fûn, omdat jo jo ferkocht hawwe om te dwaan wat de Heare ferkeard achtet.' " Dan sprekt Elía in profesije fan ûnheil út oer Achab en dy syn hiele hûs: op it plak dêr't de hûnen it bloed fan Nabot opslikke hawwe, dêr sille se yn 'e net sa fiere takomst ek Achab syn bloed opslikje, en Izébel sil sels fan 'e hûnen opfretten wurde by it bolwurk fan Jizreël. Wa't fan Achabs bloed yn 'e stêd stjert sil troch de hûnen ferslynd wurde, en wa't dêrbûten stjert, sil troch de rôffûgels ferslynd wurde. As Achab dat heart, skuort er him by wize fan roubetoan de klean stikken en rint er yn in rousek om. Dêrop toant God genede en stjoert er Elía werom om te sizzen dat it ûnheil pas oer Achab syn hûs komme sil nei't dy sels stoarn is, ûnder it regear fan syn soan Achazja.
Elía en Achazja
Yn 2 Keningen 1 wurdt noch in konfrontaasje beskreaun tusken Elía en Achazja, dy't spilet nei Achab syn dea op it slachfjild. Achazja is dan by in fal slim ferwûne rekke, en stjoert boaden nei de Filistynske stêd Ekron ta, om dêr oan 'e preesters fan 'e god Baäl-Sebûb te freegjen oft er noch wer opbetterje sil. Elía hâldt lykwols ûnderweis de boaden tsjin en stjoert se werom mei in boadskip foar Achazja, dat yn syn karakteristike styl begjint mei pertale fraach: "Is der faaks yn Israel gjin God, dat jimme nei Baäl-Sebûb geane te freegjen?" It boadskip giet fierder mei te sizzen dat Achazja, om't er gjin fertrouwen yn God toand hat, net wer fan syn siikbêd komme sil.
As er dat heart, freget Achazja de boaden om 'e man dy't dat tsjin harren sein hat, te omskriuwen, en út harren wurden (" 'It wie in man mei in rûge mantel oan en in learen gurle om 'e mul.' " ) ken er Elía fan Tisbé wer. Dêrop stjoert Achazja trije groepen soldaten efterinoar út om Elía oan te hâlden. De earste beide lit de profeet troch himelfjoer fertarre, mar de ofsier dy't it befel fiert oer de trêde groep, smeket him om it libben fan himsels en syn mannen te sparjen, wêrnei't Elía dermei ynstimd om mei te gean nei de kening. Dêr oankommen werhellet Elía yn persoan deselde wurden dy't er ek al troch de boaden oerbringe litten hie.
Himelfeart
Yn 2 Keningen 2 wurdt ferteld hoe't Elía neitiid yn it selskip fan syn learling en opfolger Eliza nei de Jordaan ta giet. Dêr rôlet er syn mantel op en slacht dermei op it wetter. It wetter spjaltet him dan, sadat de Elía en Eliza drûch oerstekke kinne. Oare kant de rivier ferskynt ynienen in striidwein fan fjoer dy't lutsen wurdt troch hynders fan fjoer; "dy makke skieding tusken har beiden. Sa fear Elía yn in stoarm op nei de himel." Elía syn mantel is op 'e grûn fallen, en Eliza pakt dy op, giet werom en slacht dermei op it wetter, en dan spjaltet de rivier him ek foar him.
Brief oan Joaram
De lêste kear dat Elía yn 'e joadske Bibel neamd wurdt, is yn 2 Kroniken 21:12-15, dêr't sprake is fan in brief dat ûnder syn namme nei kening Joaram fan Juda stjoerd wurdt. Dêryn wurdt dy kening beskrobbe om't er syn folk fan it rjochte paad (fan it jahwistyske leauwe) ôf laat hat. It brief einiget mei de foarsizzing fan in pynlike dea foar de kening.
Dizze passaazje is foar bibelwittenskippers problematysk om ferskate redens. Yn it foarste plak giet it om in kening fan it súdlike twastammeryk Juda, wylst Elía him bekroade om it noardlike tsienstammeryk Israel. Twad begjint it brief mei "Dit hat de Heare, de God fan jo foarfaar David, te sizzen...", ynstee fan it foar Elía gebrûklike "... yn 'e namme fan 'e Heare, de God fan Israel". Boppedat liket it besoargjen fan dit brief yn gronologyske opsicht te spyljen nei Elía syn wûnderbaarlike himelfeart.
Foarsizzing oer Elía
Yn 'e kristlike Bibel (dy't de Lytse Profeten oan 'e ein fan it Alde Testamint pleatst), wurdt Elía yn it Alde Testamint foar it lêst neamd yn Maleächy, dêr't stiet: "Sjoch, Ik stjoer jimme de profeet Elía, ear't dy grutte skriklike dei fan de Heare komt." "Dy dei" wurdt omskreaun as "gleon as in ûne; dan wurde alle oermoedigen en kweadoggers as tsjêf; [...] en der sil woartel noch tûke fan oerbliuwe." Dat liket dus om 'e Ein fan de Tiden te gean, en yn it rabbinale joadendom wurde beide sitaten tegearre opfet as sil Elía weromkeare foar't de messias komt. Yn it kristendom leaut men dat Elía al weromkeard is, sa't yn it Nije Testamint beskreaun stiet.