cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Trek: The Motion Picture
Plot
Spock beseft dat V'ger it fermogen mist om himsels in oar doel te jaan ta ferfanging fan syn oarspronklike misje. Om't er dy opdracht no folbrocht hat, beskôget er syn fierdere bestean as sinleas. Ear't er alle opdiene ynformaasje oerdraacht, easket V'ger fia de replika fan Ilia dat syn "Skepper" persoanlik by him komt om syn bestean te beëinigjen. Eltsenien beseft dat foar V'ger de minske syn Skepper is. Decker, dy't noch altyd smoarfereale is op Ilia, slacht alle warskôgings en beswieren fan 'e oaren yn 'e wyn en biedt himsels oan V'ger oan. V'ger nimt Decker yn him op, krekt sa't er earder mei Ilia dien hat, wêrnei't de replika fan Ilia ferdwynt fan 'e Enterprise. Troch de tafoeging fan Ilia en Decker is V'ger in nije libbensfoarm wurden mei it fermogen ta selsbeskikking. Hy lit de Ierde gewurde en ferdwynt yn 'e fierten fan 'e romte. De Enterprise keart werom nei de Ierde om te risselwearjen foar nije aventoeren.
Preproduksje
Nei't de science fiction-tillefyzjesearje Star Trek: The Original Series yn 1969 troch it tillefyzjenetwurk NBC stopsetten wie, begûn Star Trek-betinker Gene Roddenberry by filmstudio Paramount Pictures, dy't de rjochten op 'e mediafranchise hie, te lobbyen om 'e tillefyzjesearje no fuort te setten as in filmsearje. It súkses fan 'e werhellings fan 'e searje dy't yn syndikaasje útstjoerd waarden, wie dêrby trochslachjaand. De preproduksje fan in film op basis fan Star Trek: The Original Series sette yn 1975 útein, mar it besykjen fan in hiele rige senarioskriuwers om ta in gaadlik filmskript te kommen, koe Paramount net bekoare, en it projekt waard yn 1977 skrast.
Ynstee besocht men in nije tillefyzjesearje te meitsjen, Star Trek: Phase II, mar dy plannen rûnen lykwols op 'e non doe't de oprjochting fan 'e Paramount Television Service, dy't it eigen tillefyzjenetwurk fan Paramount wurde moatten hie, ôfblaasd waard. Doe't yn 'e twadde helte fan 'e 1970-er jierren science fiction-films as Star Wars (1977) en Close Encounters of the Third Kind (1977) grut kommersjeel súkses hiene, besleat Paramount it senario foar In Thy Image, de pilotôflevering fan Star Trek: Phase II, om te wurkjen ta in filmskript. Dat moast halje-trawalje barre en der waarden noch ûnder de opnamen oanhâldend wizigings en ferbetterings yn it senario oanbrocht. Harold Livingston waard úteinlik neamd as de senarioskriuwer, mar der hiene mear skriuwers oan it skript meiwurke.
Casting
De hiele âlde cast fan Star Trek: The Original Series waard foar de film optromme, hoewol't de akteurs eins al te âld wiene foar de rollen dy't se spylje moasten. Se wiene troch de jierren hinne lykwols sa mei harren rollen ferklibbe rekke dat der gjin sprake wêze koe fan it casten fan nije akteurs. Allegear woene se graach meiwurkje oan it projekt, útsein Leonard Nimoy, dy't yn 'e searje de rol fan 'e Vulcaniër Spock spile hie. Dyselde wie ûntefreden dat him net al syn royaltys fan The Original Series útkeard wiene, en hie boppedat in drege relaasje mei it personaazje fan Spock, dêr't er mei typecast rekke wie, sadat er frijwol gjin oar aktearwurk mear krije koe.
Regisseur Wise, oan wa't troch syn dochter en skoansoan ferteld wie dat in film sûnder Spock gjin Star Trek wêze soe, stjoerde assistint-produsint Jeffrey Katzenberg nei New York om Nimoy te bepraten. Katzenberg, dy't it sjen fan Star Trek sûnder Nimoy omskreau as "it keapjen fan in auto sûnder tsjillen", betelle Nimoy de efterstallige royaltys út en fertelde letter dat er by harren moeting yn in restaurant Nimoy "op 'e knibbels smeke" hawwe soe om wer yn 'e hûd fan Spock te krûpen. Uteinlik joech Nimoy ta en kaam er yn maart 1978 nei Los Angeles. Hy wie lykwols ûntefreden oer it senario en betinge dat foar it úteinlike skript syn goedkarring nedich wêze soe.
Opnamen
De film, dy't Star Trek: The Motion Picture kaam te hjitten, waard regissearre troch Robert Wise en produsearre troch Gene Roddenberry. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Richard H. Kline, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Jerry Goldsmith, dy't dêrmei in belutsenens by de Star Trek-franchise úteinsette dy't oant 2002 duorje soe. De âlde filmset fan 'e brêge fan 'e USS Enterprise waard folslein fernijd ûnder lieding fan produksje-ûntwerper Harold Michelson, en kostúmûntwerper Robert Fletcher levere nije unifoarmen.
De opnamen begûnen op 7 augustus 1978 en duorren oant en mei 26 jannewaris 1979. De film hie ûnder de opnamen te krijen mei ferskate tsjinslaggen, benammen op it mêd fan 'e technyk, dy't yn 1979 eins noch net fier genôch wie om sjen te litten wat de filmmakkers sjen litte woene. Dêrnjonken dreaune de oanhâldende feroarings yn it senario de akteurs ta wanhoop, mei as gefolch dat William Shatner en Leonard Nimoy op in stuit harren eigen teksten begûnen te betinken, ta argewaasje fan 'e filmcrew.
Postproduksje
De technisy dy't oannommen wiene om 'e special effects te meitsjen foar Star Trek: The Motion Picture, wiene net by steat om op 'e tiid te leverjen wêr't se foar ynhierd wiene. Douglas Trumbull, dy't it tafersjoch oer de special effects hie, moast him lykwols oan 'e premiêredatum fan 'e film hâlde. De film dy't úteinlik yn 'e bioskopen kaam, wie neffens regisseur Robert Wise mar in kladferzje fan 'e film dy't er eins meitsje wollen hie. (Foar in lettere dvd-útjefte makke er in spesjale director's cut fan 'e film, mei digitaal remastere lûd, oanpaste filmmontaazje, inkele tafoege sênes en nije special effects.) Al mei al koste it yn totaal $44 miljoen om Star Trek: The Motion Picture te meitsjen, folle mear as foarôf begrutte wie.
Joets
Libben en wurk
Muzyk wie lykwols syn lust en syn libben. Leafst wijde er him oan de destiids populêre akkordeonmuzyk fan muzikanten as John Woodhouse en Manke Nelis. Yn Fryslân wie doe Pier Sambrink fan de Sambrinco’s in bekende akkordeonist. Wiersma boude geandewei in namme op as muzikant. Syn repertoir bestie út melodieuze evergreens dy't er ôfwiksele mei Fryske merkelieten as Pier hinget oan’ e laeije, Keapman Sybe, Ja, ja, ja, jááá, dat is de Jouster Merk! en Voorwaarts Geel-Zwarten! en Dútske schlagers en walsen lykas Tanz’ mit mir in der Morgen en Schön is die Jugendzeit. As Jouster spile hy in soad yn boppesealen as fan It Tolhûs en Terwischa, mar ek yn de fiere omkriten fan De Jouwer. As oertsjûge kommunist spile er dan foar in dynjende seal ek nûmers as Alle Menschen werden Brüder. Dat nûmer is it refrein fan út it Europeesk folksliet nei it gedicht ‘Ode an die Freude’ – dat brûkt wurdt yn de 9e Symfony fan Beethoven – út 1785 fan Friedrich Schiller). Simmerdeis wie er te finen by it SKS-skûtsjesilen, en dan benammen by it skûtsje fan syn freon Rienk Zwaga. Wiersma foarme ek in duo mei Ben Mol, de artystenamme fan Berend van der Molen. Mei seis oare Jousters muzykorkesten makke er de langspylplaat Fryske toppers om ‘e Jouster toer. Joets spile dêrop Siebe de Skeuker Oare sankjes binne op dy plaat wiene fan The Evergreens, Spic en Span, De Stampers, De Keallepoaten en de Vermaningsband.
Neist muzikant wie Gerard jierrenlang drager by begraffenissen. By syn eigen ôfskied yn it grifformearde gebou De Oerdracht waard waard oan de ein fan de tsjinst 'De Ynternasjonale' spile, wylst de Sovjetflagge op syn kiste lei. Gerrit fielde him besibbe oan de folken efter it 'Izeren Gerdyn'. Sa betocht hy bygelyks op 4 maaie de Georgiërs dy't op Teksel begroeven lizze.
Trommelstokken
Wiersma makke ek trommelstokken. Trochdat de stokken yn de fabriken makke waarden hiene se net mear fan dy tinne, lange halzen as foarhinne. By syn oplieding as meubelmakker hie hy it fak fan pomp- en mêstmakker leard. De trommelstokken makke hy masinaal, mar wol 'op it each'. Hy makke sân ferskillende soarten mars-, konsert- en jazz-stokjes. Hy makke se benammen fan palissander, mar ek wol út eskehout.
Star Trek: The Motion Picture
Distribúsje
De distribúsje fan Star Trek: The Motion Picture waard fersoarge troch Paramount Pictures. De film gie op 7 desimber 1979 yn Washington, D.C. yn premiêre. Al yn 1980 waard Star Trek: The Motion Picture útbrocht as in VHS-keapfideo. De film kaam foar it earst út op dvd op 6 novimber 2000, en foar it earst op blu-ray yn maaie 2009.
Untfangst
Star Trek: The Motion Picture krige mingde resinsjes fan 'e filmkritisy. Dy hiene benammen krityk op it gebrek oan aksjesênes yn 'e film en it tefolle brûken fan special effects, dy't boppedat ek noch net iens botte goed wiene. Yn The Washington Post wie Judith Martin fan miening dat de plot fan Star Trek: The Motion Picture te tin wie om in film fan dizze lingte te ûnderstypjen, hoewol't se dêrby oantekene dat se it útgongspunt fan Star Trek: The Motion Picture yn ferhâlding ta oare science fiction-films, lykas 2001: A Space Odyssey, Star Wars en Alien, "justjes fernimstiger" fûn.
Richard Schickel fan it tydskrift Time miste yn Star Trek: The Motion Picture karakterûntwikkeling by de haadpersoanen en teffens de krêftich delsette antagonisten en de gefjochtssênes dy't Star Wars sa ûnderhâldend makke hiene. De anonime stêfresinsint dy't foar it blêd Variety skreau, wie it dêr net mei iens. Ynstee omskreau er de film as "in […] skriller dy't alle yngrediïnten befettet dêr't de fans fan 'e de tillefyzjesearje sa wiis mei binne: it filosofyske dilemma bewuolle yn in senario oer harsenspieling, swierrichheden mei it romteskip, de betroubere en begrypfolle Kirk, de altyd logyske Spock, en spanning mei in ferrassing oan 'e ein."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Star Trek: The Motion Picture in ûndergemiddeld goedkarringspersintaazje fan 41%, basearre op 41 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei in as in lapketekken oaninoar naaid skript en in dialoochswiere ferhaalline wêryn't de wichtichste smjunt in wolk is, wie Star Trek: The Motion Picture in faai filmdebút foar de franchise."
Resultaat
Star Trek: The Motion Picture brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten $82,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $56,7 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $139 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $44 miljoen betsjut dat in winst fan $95 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Nettsjinsteande it feit dat Star Trek: The Motion Picture yn 'e Feriene Steaten de op fjouwer nei meast opbringende film fan 1979 wie, bleau de opbringst fier efter by de ferwachting. Fan gefolgen ûntnaam filmstudio Paramount Pictures Star Trek-betinker Gene Roddenberry de kreätive kontrôle oer de ferfolchfilm Star Trek II: The Wrath of Khan, dy't yn 1982 útkaam.
Nakajima Ki-27
De Nakajima Ki-27, of jachtfleanmasine Type 97, wie de standert jager fan de Japaneeske Loftmacht fan 1937 oant 1940. De Alliearden joegen it tastel de bynamme "Nate", mar yn it Fiere Easten wie it faak "Abdul" neffens nei-oarlochske boarnen.
Eksport
De Ki-27 waard ek ferkocht oan de Japanske bûnsmaten Tailân en Mantsjoekwo. Yn Mantsjoerije waard it tastel ek yn lisinsje makke.
Yndoneezje hie nei de Twadde Wrâldkriich de typen Ki-27 en Ki-79 yn gebrûk; tastellen dy't de Japanners efterlitten hienen.
De yn Mantsjoekwo makke Ki-27 en Ki-79 waarden troch de kommunisten yn de Sineeske Boargerkriich brûkt.
Theodor Kleehaas
Theodor Kleehaas (Germersheim, Rynlân-Palts, 9 of 10 novimber 1854 - 1928 of München, 21 jannewaris 1929) wie in Dútsk portret- en sjenreskilder.
Libben
De keapmanssoan Theodor Kleehaas krige tekenûnderrjocht oan it Cooper Ynstitút yn New York, ear't er yn 1879 nei de keunstakademy yn München gie. Alexander Strähuber, Gyula Benczúr en Alexander von Wagner wiene dêr ûnder oare syn leararen. Fan 1889 ôf hie er geregeld eksposysjes yn it Glaspalast te München; yn 1893/94 die er mei oan de Grutte Berlynske Keunsteksposysje en yn 1897 krige er in sulveren medalje foar in wurk dat yn it Londenske 'Crystal Palace' toand waard.
Hy hie syn atelier oan de Schwindstraße (nr. 13) yn München en wenne dêr ek. Hy wie boaske oan Maria Anna Letz.
Ingelske en Amerikaanske samlers kochten wurk fan Kleehaas; tolve fan syn skilderijen ferskynden as foto yn it album Junges Blut, dat Bruckmann yn München útbrocht
Theodor Kleehaas waard op it Alten Nördlichen Friedhof yn München beïerdige.
La Paz (Bolivia)
La Paz, offisjeel (Spaansk): Nuestra Señora de La Paz ("Us Leaffrou fan de Frede"), Aimara: Chuqi Yapu of Chuquiago, is de haadstêd fan it departemint La Paz en de administrative haadstêd fan Bolivia. La Paz leit yn kleau, ûnder in heechflakte, op in hichte fan 3600 meter oan de rivier La Paz. Op de heechflakte leit de stêd El Alto mei de ynternasjonale lofthaven fan La Paz, dy't ek El Alto hjit. La Paz wurdt faak sjoen as de heechst lizzende haadstêd fan de wrâld, mar de offisjele haadstêd fan it lân is Sucre.
De stêd waard yn 1548 stichte troch konkwistadore Alonso de Mendoza op it plak fan de ynlânske delsetting Chuqi Yapu.
La Paz waard yn 1898 de de facto sit fan de nasjonale oerheid. Dy feroaring wie it gefolch fan de oergong fan de foar de Boliviaanske ekonomy och sa wichtige, mar doe fierhinne útputte, sulverminen fan Potosí nei de eksploitaasje fan tin tichteby de stêd Oruro, en fan de feroaringen yn de distribúsje fan de ekonomyske en politike ynfloed fan de ferskate nasjonale elites dy't dat fan gefolgen hier.
Befolking
It ynwennertal fan de stêd Chuqi Yapu is yn de ôfrûne sechtich jier mear as ferdûbele, mar sakke yn it earste desennium fan de 21e iuw in bytsje:
La Paz is de tredsgrutte stêd fan Bolivia, nei de miljoenestêd Santa Cruz (1.453.549 ynwenners) yn it ynlân en de buorstêd El Alto (848.840 ynwenners).
It ynwennertal fan de agglomeraasje La Paz wurdt rûsd op sa'n twa miljoen.
Haadstjoertiid
thumb|In húshâlding dy't tillefyzje sjocht yn de 1950er jierren De haadstjoertiid, yn it Ingelsk (en yn it Frysk ek wol) prime time neamd, is in begryp dy't benammen yn de wrâld fan de tillefyzje, en ek wol op de radio, de tiid fan de dei oantsjut dy't it meast geunstich is foar it beheljen fan de measte sjoggers. Yn Nederlân lei dy tiid fanâlds tusken healwei achten en tsien oere jûns, wêrfan't de tiid tusken acht oere en njoggen oere foar it algemien publyk it bêste wie.
In programma dat daliks nei de wichtichste nijssjoernaal, dy om acht oere jûns, útstjoerd wurdt, hat in folle gruttere kâns besjoen te wurden as in program dat bygelyks om seis oere jûns útstjoerd wurdt. Om dy tiid hawwe de measte húshâldings harren jûnsmiel en hawwe se yn dy tiid oare warberens.
Foar oare groepen sjoggers jildt lykwols in oare haadstjoertiid. Sa binne tiden fan fiif oere oant seis oere middeis en fan healwei sânen oant sân oere jûns foar jongere bern in gaadlike tiid. Foar skoalbern en de jongerein leit dat justjes oars, om't der ek rekken mei de skoaltiid holden wurde moat.
Emeritaat
It emeritaat (mei de klam op it lêste wurdlid) is de gebrûklike namme foar de status fan heechlearaars, geastliken en magistraten dy't mei pinsjoen gien binne. It is de ferbûging ta haadwurd fan it byhearrende eigenskipswurd emearitus (mei de klam op it twadde wurdlid), dat yn it gefal fan 'e pinsjonearring fan sa'n persoan oan syn titel of berop tafoege wurdt (bygelyks: in 'emearitus dûmny' of in 'emearitus professor'). Soks wurdt faak ôfkoarte ta 'em. dû.' of 'em. prof.' of ek wol 'dû. em.' of 'prof. em.' (yn beide gefallen útsprutsen as 'emearitus dûmny' of 'emearitus professor').
'Emearitus' is in wurdt dat ûntliend is oan it Latynske ex- ("út") en meritus ("fertsjinste"), mei as betsjutting "úttsjinne". In gongbere geef Fryske foarm foar 'emearitus' is "rêstend". 'Emearitus' kin ek as haadwurd brûkt wurde: "de emearitus"; de froulike foarm is dan emearita en de meartalsfoarm emearity. Yn guon gefallen, meast by de geastlikheid, wurdt de titel 'emearitus' automatysk fan tapassing op alle persoanen dy't mei pinsjoen geane, mar op oare wurkmêden, lykas yn it universitêr ûnderwiis, is it in earetitel dy't takend wurdt oan lju dy't nei har frijwillige of twongen pinsjonearring dochs noch aktyf by har tûke fan wittenskip belutsen bliuwe.
5e milennium
|-
It 5e milennium of fyfde milennium sil fan 1 jannewaris 4001 oant 31 desimber 5000 rinne.
Atletyk op de Paralympyske Simmerspullen 1976
De Ve Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1976 hâlden yn Toronto, Kanada.
Estafette
{| width=60%
4x60 m 2-5
{| width=60%
Tracker
"Tracker", "Trackers", "The Tracker" of "The Trackers" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Amir Karić
(31 desimber 1973) is in eardere Sloveensk fuotballer. Earder spile foar Rudar Velenje, Maribor, Gamba Osaka, Ipswich Town, Crystal Palace, Moscow, Mura, AEL Lemesos, Koper, Anorthosis Famagusta, Interblock Ljubljana en Olimpija Ljubljana.
Cambridge (Ontario)
Cambridge is in stêd (city) yn Kanada yn de provinsje Ontario.
De stêd leit sa'n 90 km bewesten Toronto, de grutste stêd fan it lân. Cambridge is ien fan de saneamde Tri-City-Stêden: Cambridge, Kitchener en Waterloo oan de Grand River.
Cambridge hie yn 2011 126.748 ynwenners en is krekt as de measte oare stêden yn Ontario Ingelsktalich. Dochs hat Cambridge ek meardere skoallen dêr't yn it Frânsk ûnderrjochte wurdt.
It Cambridge fan no is in gearfoeging fan de City of Galt, de towns Preston en Hespeler en de buorskip Blair. Galt beslacht it grutste part fan Cambridge, it is de súdlike helte fan de stêd.
Nei it ûntstean fan Cambridge binne de iepenplakken tusken de oarspronlike gemeente starichoan opfold. Sa is der in tige modern fjirde hannelssintrum ûntstien. De Macdonald-Cartier Freeway, Highway 4, rint der dwers trochhinne.
Željko Milinovič
(12 oktober 1969) is in eardere Sloveensk fuotballer. Earder spile foar Slovan, Olimpija Ljubljana, Železničar Ljubljana, Maribor Teatanic, LASK Linz, Graz en JEF United Ichihara.
Spier (Drinte)
Spier is in lyts doarp yn de provinsje Drinte, dat sûnt 2000 by de gemeente Midden-Drinte heard. Spier hat likernôch 129 ynwenners.
Isabella MacDuff, grevinne fan Buchan
Isabella MacDuff, grevinne fan Buchan (Ingelsk: Isabella MacDuff; yn Fife, 12?? – Berwick-upon-Tweed (Skotlân), ±1313) wie in Midsiuwsk Skotsk ealfrouwe, dy't in wichtige rol spile yn 'e Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch. Hja wie in fjurrich oanhingster fan 'e ferneamde Skotske frijheidsstrider en kening Robert de Bruce, en moast dat bekeapje mei in kriichsfinzenskip yn Ingelân wêrby't se útsûnderlike min behannele waard. Hja moat net betize wurde mei har muoikesizzer Isabella MacDuff, grevinne fan Fife.
Jonkheid
Isabella waard yn it lêste fearn fan 'e trettjinde iuw, mooglik om 1285 hinne, berne yn 'e krite Fife, oan 'e eastkust fan Skotlân. Hja wie de dochter fan Duncan III MacDuff, greve fan Fife, en dy syn frou Jehanna fan Clare, in dochter fan 'e Ingelske ealman Gilbert fan Clare, 6e greve fan Hertford. Isabella waard úthylke oan Jan fan Comyn, greve fan Buchan, en waard sadaande grevinne-gemalinne fan Buchan. De relaasje mei har man liket lykwols altyd in ferstânshoulik bleaun te wêzen.
Belutsenens by de Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch
Nei't Robert fan Bruce, greve fan Carrick op 10 febrewaris 1306 yn 'e Greyfriars Kirk te Dumfries syn rivaal Jan III fan Comyn, hear fan Badenoch deadien hie, dat in neef fan Isabella har man wie, liet er him op 25 maart 1306 yn Scone, by Perth, troch biskop Willem fan Lamberton fan St. Andrews kroane ta kening Robert I fan Skotlân. Isabella reizge dêrhinne, mar arrivearre krekt te let. Lykwols easke hja it tradisjonele rjocht fan har famylje, de MacDuff-greven fan Fife, op om 'e Skotske kening te kroanjen. Hja die dat út namme fan har broer, Duncan IV, dy't minderjierrich wie en boppedat yn Ingelske hannen ferkearde. Sadwaande waard kroaningsseremoanje op 26 maart nochris oerdien. By dy twadde kroaningsseremoanje wie it Isabella MacDuff dy't Robert fan Bruce de Skotske keningskroan op 'e holle sette.
Neitiid bleau Isabella yn it gefolch fan 'e nije kening. Yn juny 1306 waard Robert lykwols troch de Ingelsen en harren Skotske meistanners (wêrûnder Isabella har eigen man) ferslein yn 'e Slach by Methven, en yn augustus kaam de fijân him oer it mad te Strathfillan, dêr't er beskûl socht hie, en moast er halje-trawalje flechtsje. Dêrnei gie er mei syn meast fertroude folgelingen ûndergrûnsk. De froulju en bern dy't diel útmakken fan syn selskip stjoerde Robert doe ûnder beskerming fan syn broer Neil en Jan fan Strathbogie, greve fan Atholl, nei it Kastiel fan Kildrummy. Dêrûnder wiene behalven Isabella MacDuff ek Robert syn frou Elizabeth fan Burgh, syn jonge dochter Marjorie en syn susters Marije en Kristina.
Finzenskip yn Ingelân
Doe't it Kastiel fan Kildrummy troch de Ingelsen belegere waard, wiene de froulju twongen om te flechtsjen. Nei ferrie troch Willem II, greve fan Ross waard harren selskip lykwols yn Tain finzen nommen troch de Ingelsen. Neil fan Bruce, dy't it kastiel langernôch ferdigene hie dat de froulju fuortkomme koene, waard terjochtsteld, en datselde lot trof de greve fan Atholl. De froulju sels waarden útsûnderlike ûnmeilydsum behannele, sels foar dy tiid. Isabella MacDuff en Marije fan Bruce waarden op befel fan 'e Ingelske kening Edwert I op it binnenplak fan 'e kastielen fan Berwick-upon-Tweed, resp. Roxburgh yn 'e iepen loft yn koaien ophongen, sadat se foar eltsenien te sjen wiene. Yn dy steat brochten de folgjende fjouwer jier troch.
Yn 1310 waarden Isabella en Marije út harren koaien helle en ûnder bettere omstannichheden finzen set. Dat hie neat mei humanitêre omtinkens te krijen; om't Robert I tsjin dy tiid almar mear oerwinnings begûn te boeken, waarden de froulju sa njonkelytsen weardefolle gizelders foar de Ingelsen, en soe it sûnde west hawwe om harren stjerre te litten fan kjeld en ûntbearings. Uteinlik waarden Marije, Kristina en Marjorie fan Bruce en Elizabeth fan Burgh nei de Ingelske nederlaach yn 'e Slach by Bannockburn, yn 1314, útwiksele tsjin Ingelske eallju dy't troch de Skotten kriichsfinzen makke wiene. Oer Isabella MacDuff bleau it doe stil, en dêrom wurdt algemien oannommen dat sy foartiid yn Ingelske finzenskip stoarn wie. De lêste kear dat hja yn in histoaryske boarne neamd wurdt, datearret út 1313, doe't se nei in oar tichthús oerbrocht waard. Har úteinlike lot is sadwaande ûnwis.
Neilittenskip
Isabella MacDuff wurdt tsjintwurdich noch altyd beskôge as ien fan 'e nasjonale helden fan Skotlân. Har ôfskrikwekjend lot hat har ta in histoarysk persoan makke dy't ta de ferbylding sprekt. Sadwaande is Isabella yn in haad- of byrol opfierd yn withoefolle histoaryske literêre wurken, wêrûnder de romans Kingdom of Shadows fan Barbare Erskine, A Rose in the Storm fan Brenda Joyce, Girl in a Cage fan Jane Yolen, en Rebel King: Hammer of the Scots fan Charles en Carolyn Bruce, de Bruce-trilogy fan Nigel Tranter, en it koarte ferhaal Proud Lady in a Cage fan Fred Urquhart.
Yn 'e Bruce-trilogy lit Tranter Isabella MacDuff nei har finzenskip nei Skotlân weromkeare, wat nei alle gedachten net histoarysk is. Isabella wie ek it ûnderwerp fan it liet Isabel fan 'e band Steeleye Span (útbrocht op harren cd Back in Line). Dêryn wurdt sûnder lykfol hokker histoaryske basis beweard dat se de minneresse fan Robert fan Bruce wie en wurdt ek de gronology fan har libben alhiel betize.
René Laennec
René Théophile Hyacinthe Laennec, ek Laënnec (Quimper, 17 febrewaris 1781 - 13 augustus 1826 yn Kerlouanec yn de gemeente Ploaré by Douarnenez, Finistère), wie in Frânske dokter. Hy wie de útfiner fan de stetoskoop.
Biografy
Laennec waard berne yn Quimper (Bretanje). Syn mem stoar oan tuberkuloaze doe't er fiif jier wie. Syn heit, doe luitenant by it ministearje fan Marine yn Quimper, wie net by steat om foar him te soargjen. Dêrnei wenne er by syn âldomke Abbé Laennec (in preester). Yn syn bernejierren wie Laennec faak lusteleas en hie er geregeld koartsoanfallen. Laennec soe ek astma hân hawwe. Doe't er tolve jier wie gie er nei Nantes, dêr't syn omke Guillaime-François Laennec op de medyske fakulteit fan de universiteit fan Nantes wurke. Laennec wie in bejeftige studint.
Hy studearre medisinen oan it Hôpital de la Charité yn Parys dêr't er yn 1804 eksamen die. Yn 1815 krige er in fêste oanstelling yn it Hôspital Necker.
Yn 1816 fûn er de stetoskoop út. Der wurdt ferhelle dat er op it idee kaam doe't er in jonge pasjinte mei hartkwalen ûndersykje moast, mar fanwegen syn ferlegen karakter doarst er syn holle net op har boarst te lizzen. Om dochs nei de hertslach fan de frou harkje te kinnen, rôle er in stik papier op ta in silinder. Hy koe dúdlik har hertslach hearre. Op grûn dêrfan makke er in houten útnimbere koker fan 30 sm lang en 3 sm trochsneed mei yn 'e midden in iepening fan 5 mm. Hy neamde it ynstrumint stetoskoop, nei it Grykske wurd stethos dat boarst betsjut. Laennec ûntduts dat de nije stetoskoop superieur wie oan de normaal brûkte metoade om it ear op de boarst te hâlden, benammen as de pasjint te swier wie. In stetoskoop foarkaam ek de sjêne fan it pleatsen fan it ear tsjin it liif fan in frou.
Hy hat ferskate oandwaningen beskreaun lykas bronchyektasy, melanoom (mei longmetastases) en (lever)sirroaze. Syn grutste bydrage oan de medyske wittenskip wie syn stúdzje fan tuberkuloaze. Leversirroaze wurdt somtiids noch wolris Laennec's cirrose neamd meidat Laennec dy oandwaning syn namme jûn hat.
Laennec stoar yn de âldens fan 45 jier oan tuberkuloaze yn syn bûten Kerlouarnec yn te Ploaré. Yn maaie 1868 waard ta syn eare yn Quimper in brûnzen stânbyld oprjochte. Yn in muorre fan it Hôpital Necker waard in plakette ta syn oantins oanbrocht.
Publikaasjes
thumb|right|Ut De l’auscultation médiate…, tekening fan stetoskoop en longen
Mirror Dance
Mirror Dance is in science fiction-roman fan 'e hân fan 'e súksesfolle en mannichfâld bekroande Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold. It makket ûnderdiel út fan The Vorkosigan Saga, Bujold har populêrste en omfangrykste searje, mar is in ôfrûne ferhaal, dat ek los dêrfan lêzen wurde kin. Mirror Dance, dêr't Bujold in Hugo Award mei wûn, waard foar it earst útjûn yn 1994. It is ûnderwilens oerset yn tolve talen.
Eftergrûn
Bujold skreau Mirror Dance, dat oerset wurde kin as "Spegeldûns", yn 1994. It boek is skreaun yn it personele perspektyf en waard foar it earst útjûn yn 1994 troch Baen Books. Yn 2002 waard it werútjûn as ûnderdiel fan 'e omnibus Miles Errant, yn 'e mande mei de roman Brothers in Arms en de novelle The Borders of Infinity.
Plot
Yn Mirror Dance is Mark wer werom, diskear net as in stik ark yn 'e hannen fan oare gearspanners, mar mei in gearspanning fan himsels. Hy nimt Miles syn plak oer as admiraal Naismith, de befelfierder fan 'e Frije Dendarii Hierlingefloat, mei as doel om in ein te meitsjen oan 'e kloan-op-bestellingproduksje fan Hûs Bharaputra, ien fan 'e misdiesyndikaten op 'e anargistyske planeet Jackson's Whole. Hûs Bharaputra hat him nammentlik spesjalisearre yn it transplantearjen fan 'e harsens fan âlde (en rike) lju yn 'e jonge lichems fan harren genetyske kloanen. Soks resultearret fansels yn it fermoardzjen fan 'e kloan, wat de reden is dat sa'n operaasje inkeld op it wetteleaze Jackson's Whole útfierd wurde kin. Mark sels is ek in produkt fan Hûs Bharaputra en al wie hy nea bestimd foar sa'n soarte lot, dochs fettet er it tige persoanlik op. Syn plan is sadwaande om mei de kommando's fan 'e Dendarii de hiele hjoeddeiske produksjeline fan kloanen fan Hûs Bharaputra te befrijen en dan hurd mei harren út te naaien op 'e Ariel, it fluchste romteskip fan 'e Dendarii.
Dêrop beslút kaptein Elli Quinn, Miles syn ûnderbefelhawster by de Dendarii, om 'e hiele brot mar oan 'e Barrayareeske geheime tsjinst ImpSec oer te dragen, Mark ynbegrepen. Op dy manear komt Mark foar it earst yn 'e kunde mei de planeet Barrayar en syn eigen biologyske famylje. Grevinne Vorkosigan, Miles syn mem (en dus eins Mark sines ek), dy't berne is op it foarútstribjende Bêta Koloanje, akseptearret him sûnder mear as har soan, en op har oanstean docht har man, greve Aral Vorkosigan, itselde. Mar it ferlies fan Miles is tige dreech foar harren, krekt sa't it dat is foar al Miles syn freonen. En Mark ûntdekt ta syn ôfgriis dat hysels no de erfgenamt fan greve Vorkosigan is, mei alle tesmoarende maatskiplike en sosjale ferplichtings dy't dat meibringt. As de greve dan in hertoanfal kriget dy't er mar kwealk oerlibbet en guon lju Mark dêrom wer begjinne te wantrouwen, wylst er sels merkt dat ImpSec lang safolle minsken en materieel net ynsette kin om nei Miles te sykjen as dat hy needsaaklik achtet, beslút Mark úteinlik om sels de syktocht op him te nimmen. Hy wit syn mem, grevinne Vorkosigan, oer te heljen om dat te bekostjen en guon wichtige Dendarii (Elli Quinn, Taura en Bel Thorne) om him te helpen. Yn in priveejacht set er dan wer koerts nei Jackson's Whole.
Underwilens is Miles bykommen yn it sikehûs op Jackson's Whole dêr't men him wer ta libben brocht hat. Hy is earst tige swak en lijt oan ûnthâldsferlies, wat alhiel net ûngewoan is foar kryoanika-oerlibbenen. It sikehûs is in priveeklinyk dreaun troch de Durona's, in famylje fan op medysk mêd geniale kloanen. Lilly Durona, de matriarch fan 'e famylje, hat heard hoe't admiraal Naismith jierren earder de ûndersiker dr. Hugh Canaba fan Jackson's Whole ôf smokkele hat (sjoch: Labyrinth), en sy hat Miles, dy't se foar Naismith oansjocht, ferburgen holden foar sawol syn fijannen as syn freonen om't sy en har famylje ek fan Jackson's Whole ôf wolle.
Tsjin 'e tiid dat Mark-en-dy op Jackson's Whole oankommen binne, hat Mark útfigelearre wat der mei Miles bard wêze moat en is er derfan oertsjûge rekke dat er yn 'e hannen fan 'e Durona's ferkeare moat. As er lykwols mei Quinn en in besyk oan 'e klinyk bringt en op it punt stiet om in oerienkomst mei Lilly Durona te sluten, wurdt er oerfallen en ûntfierd troch befeiligingslju fan Hûs Ryoval, op befel fan baron Ry Ryoval, in âlde fijân fan admiraal Naismith (sjoch: Labyrinth). Miles sels wit oan Ryoval syn mannen te ûntkommen, mar wurdt dan grepen troch de ûnderhearrigen fan baron Vasa Luigi fan Hûs Bharaputra.
Sawol Ryoval as Luigi binne derfan oertsjûge dat se admiraal Naismith te pakken hawwe, in persoan dy't, iroanyskernôch, net bestiet. Mark wurdt yn 'e tsjerkers fan Ryoval ûnderwurpen oan 'e meast útsochte foarmen fan tramtearring, wylst Miles inkeld fêstholden wurdt om oan 'e heechste bieder trochferkocht te wurden. Dy heechste bieder is Ryoval, mar as Miles nei dyselde tabrocht wurdt, blykt er dea te wêzen. De dieder is Mark, dy't ommers oarspronklik as slûpmoardner treend wie, in feit dat Ryoval út it each ferlern wie.
Mantsjoekwo
thumb|250px|right Mantsjoekwo of Mandsjoekwo (Sineesk: 滿洲國 / 满洲国, Mănzhōu Guó, Japansk: 滿洲國, Manshū koku of Manshū teikoku (満洲帝国), dat 'Keizerryk Manshū' betsjut)
Mantsjoekwo wie de Japanske beneaming fan Mantsjoerije. It wie in fan de Japanske besetters stichte fazalsteat yn Mantsjoerije en it easten fan Binnen-Mongoalje yn Noardeast-Sina. It lân bestie fan 1932 oant 1945. It grutstepart fan de befolking wiene Han-Sinezen. De Mantsjoes wienen in minderheid. Oare minderheden wienen Koreänen, Japanners, Mongoalen en Russen.
Mirror Dance
Plot
Miles syn dea en kryoanyske weropstanning sille bliuwende negative gefolgen foar syn lichaamlike sûnens hawwe. Mark hat syn eigen, psychyske swierrichheden, feroarsake troch de mishanneling dy't er yn syn jonkheid te ferduorjen hân hat en noch slimmer makke troch de tramtearring troch baron Ryoval. Grevinne Vorkosigan stjoert him nei Bêta Koloanje foar spesjalisearre behanneling.
Jan Bruin (publisist)
Jan Gerrit Bruin (Zaandam, 30 oktober 1923 - dêre, 27 oktober 2004) wie in Nederlânsk fersetsman yn de Twadde Wrâldoarloch.
Yn de oarloch waard er Kleine Jantje neamd. Hy wie by de Binnenlânske Striidkrêften en yn 1944 waard er opnaam yn de Gewestelijke Sabotage Afdeling. Hy wie ûnder mear in betûft reparateur fan wapens, dy't by in dropping skansearre wiene. Nei de oarloch wie er mei-oprjochter en siktaris fan de Stichting Zaans Verzet 1940-1945.
Publisist
Yn 1985 wurke er mei oan de útjefte fan Verzet en Bezetting aan de Zaan. Begjin jannewaris 1990 sette er út ein mei syn ûndersyk nei Ingelânfarders. Dat late ta de útjefte fan syn boek Vrijheid achter de Horizon yn 1998.
Big Boy Restaurants
Big Boy Restaurants is in Amerikaanske keatling fastfoodrestaurants, dy't yn 1936 yn Glendale, yn Kalifornje, oprjochte waard troch Bob Wian. De Marriott Corporation kocht de restaurantkeatling yn 1967 oan, mar ferkocht him yn 1987 oan 'e Elias Brothers, ien fan 'e gruttere franchisenimmers. Dy ferhuzen it haadkertier fan Big Boy nei Warren, ûnder de reek fan Detroit, dêr't harren eigen haadkantoar fêstige wie oant se yn 2000 oer de kop giene. De restaurantkeatling waard doe oernommen troch ynvestearder Robert Liggett jr., dy't der in selsstannich bedriuw fan makke. Hjoed de dei hat it franchise-bedriuw 80 fêstigings yn de Feriene Steaten en 279 yn Japan.
Bamburgh
Bamburgh is in plak en civil parish yn it Ingelske greefskip Northumberland oan de Noardseekust. It plak hat in lytse 800 ynwenners.
Petrus- en Paulustsjerke (Smolensk)
De Petrus- en Paulustsjerke (Russysk: Церковь Петра и Павла) is in otterdokske tsjerke yn Smolensk, Ruslân. It is ien fan de trije monuminten út de tolfte iuw dy't Smolensk ryk is.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1146 boud yn opdracht fan prins Rostislav Mstislavitsj en konsekrearre troch de earste biskop fan Smolensk.
Under de Poalske besetting fan de stêd fan 1611 oant 1654 wie de tsjerke in katolike tsjerke. Nei de befrijing fan Smolensk waard it op 'e nij in otterdokse tsjerke.
Yn 1812 ûnder Napoleon syn Tocht nei Moskou plonderen de Frânsen de tsjerke. Mei help fan de oerheid koe de tsjerke wer hersteld wurde. Doe't yn 1943 fochten waard om de befrijing fan Smolensk fan de Dútsers waard de tsjerke wer fernield.
Nei de Oktoberrevolúsje waard de tsjerke yn 1935 sletten foar de earetsjint en oerdroegen oan it museum. De Barbaratsjerke bleau ynearsten noch iepen foar tsjerketsjinsten, mar dêrnei moast ek dy de doarren fan de kommunistyske oerheid slute.
Under lieding fan de arsjitekt Pjotr D. Baranovsky waard de tsjerke yn de jierren 1962-1963 yn oarspronklike foarm werom brocht en skieden fan de westlike Barbaratsjerke. Nei de renovaasje die by archeologysk ûndersyk bliken dat in eardere tiden de tsjerke omjûn wie mei galerijen.
Op 26 maaie 1991 krige de Petrus- en Paulustsjerke de tsjerklike funksje werom.
5e milennium f.Kr.
|-
It 5e milennium f.Kr. of fyfde milennium foar Kristus rûn fan 1 jannewaris 5000 oant 31 desimber 4001.
Karinsje
Karinsje of Karintië (Dútsk: Kärnten, Sloveensk: Koroška) is in Eastenrykske dielsteat. De dielsteat is 9.538 km² grut en hat in ynwennertal fan 561.293 ( 2020 ). Karinsje leit yn it suden fan it lân. It grinzget oan de dielsteat Tirol (East-Tirol) yn it westen, Salzburg yn it noardwesten en Stiermarken yn it noardeasten. De súdwestlike grins wurdt foarme mei Itaalje en de súdeastlike mei Sloveenje.
De dielsteat Karinsje ûnstie yn 1919 nei de ûntbining fan Eastenryk-Hongarije. It Keninkryk Joegoslaavje makke oanspraak op it súdeasten fan it gebiet, dêr't in Sloveenske minderheid wennet. Oan de besetting fan in diel fan it gebiet kaam in ein nei't in folksstimming yn it gebiet dêr't om striden waard útwiisde dat in lytse 60% fan de befolking foar Eastenryk keas.
Mem Gods fan Tichvin
De Mem Gods fan Tichvin is ien fan de meast fereare otterdokse ikoanen. Neffens in leginde soe de ikoan skildere wêze troch de evangelist Lukas of yn de 8e iuw yn opdracht fan patriarch Germanus I. Wat de komposysje fan de Tichvin-ikoan oanbelanget is it feitlik in subtype fan it ôfbyld fan de Hodegretia.
In oerlevering út de 16e iuw wol ha dat de ikoan yn in tiid fan ikoanoklasme op wûnderlike wize oer de see fan Konstantinopel nei Rome reizge. Nei de Triomf fan de Otterdoksy yn 843 reizge de ikoan op deselde wize werom nei Konstantinopel. Op in net te ferklearjen wize ferdwûn de ikoan 70 jier foar de Fal fan Konstantinopel (1453) om yn 1383 yn Ruslân op te dûken.
Neffens it manuskript "Ferhalen oer it Tichvin-ikoan fan de Mem Gods", wêrfan't de âldste werom geane op it ein fan de 15e en begjin 16e iuw, begûn de earste ferskining yn 1383 boppe it Ladogamar. Droegen troch ûnsichtbere ingels wiene de ynwenners dêrnei op sân ferskillende plakken tsjûge fan de ferskining fan it ikoan, foar it lêst by it wetter lâns de rivier de Tichvinka yn in tiid dat de bewenners fan dy omkriten noch net it kristlike leauwe oanhongen. Foar in soad Russen wie dat in oanwizing dat it Hillige Ruslân ornearre wie it Tredde Rome te wurden. Op it plak dêr't de Mem Gods foar it lêst ferskynde waard noch yn itselde jier in houten Himelfearttsjerke foar de ikoan boud.
Letter yn de tiid fan Vassili III (1505-1533) waard de houten tsjerke ferfongen troch in stiennen tsjerke. Ivan de Ferskiklike joech yn 1560 opdracht op it Marije-Himelfeartkleaster te stiftsjen.
Doe't Sweedske troepen yn de jierren 1613-1614 ferskillende kearen besochten it kleaster te ferneatigjen, sochten de fromme Russen harren heil by de Mem Gods fan Tichvin. As troch in wûnder waard it kleaster sparre. By ien fan de drigende oanfallen besochten in pear muontsen mei de ikoan út te piken, mar it slagge harren net de ikoan fan it plak te krijen. De muontsen begrepen it as in teken om net te flechtsjen en seachen nuver op doe't in grut Moskovitysk leger foar de muorren ferskynde om it kleaster te ferdigenjen. By it sjen fan de fersterkings lieten de Sweden it belis sitte en lûken har werom. It nijs fan it wûnder gyng al gau troch it hiele lân en it kleaster waard troch mannichien fan kwizekwânsje oandien. Der waard in kopy fan de ikoan makke en nei Moskou brocht. Ek Novgorod krige in ikoan en it die al gau bliken dat ek dy replika's wûnderdiedich wiene. Troch de iuwen hinne krigen de ikoanen fan de Mem Gods fan Tichvin jimmeroan mear namme en yn it hiele lân krigen tsjerken sa'n ikoan. Guon dêrfan krigen ek wer de namme foar mirakels te soargjen.
Nei't de bolsjewiken it Himelfeartkleaster yn de jierren 1920 opheften, waard it kleaster oerdroegen oan it regionale museum. De ikoan bleau no as in museumstik yn de kleasterkatedraal oant yn 1941 de stêd in moannelang beset waard troch de nazy's. Hja namen de ikoan út it museum mei nei Pskov en yn 1944 nei Riga. De ikoan waard lang om let foar de feiligens troch in russysk-otterdokse biskop it lân útsmokkele, de lettere aartsbiskop fan de Otterdokse Tsjerke fan Amearika. Tusken 1949 en 2004 bleau de ikoan yn de Trije-ienheidskatedraal fan Chicago.
It Himelfeartkleaster fan Tichvin waard yn 1995 weromjûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke en de tsjerken dêrfan waarden restaurearre en op 'e nij iepene foar de earetsjinst. De ikoan waard yn de simmer fan 2004 plechtich werom brocht nei syn histoaryske plak yn it Tichvin-kleaster. Doe't de ikoan op reis nei Ruslân nei lange tiid earst wer yn Riga kaam lieden alle tsjerkeklokken en stiene der 250.000 minsken yn de folle strjitten om de ikoan feestlik yn te heljen. Dêrnei gyng de ikoan nei Moskou, dêr't de ikoan likernôch in heal miljoen minsken op de fuotten krige. Op 8 july yn 'e moarntiid ferliet de delegaasje mei de ikoan it Moskouse Ladoga-stasjon yn in spesjale trein nei Tichvin, dêr't de ikoan nei it histoaryske plak brocht waard oer in wei dy't mei farske blommen besiedde wie.
De ikoan is foar it measte bedutsen mei in frame fan edelmetaal, dat belein is mei ealstiennen. Fan de ikoan binne allinne de gesichten, halzen en hannen fan Marije en Jezus te sjen. Fan Jezus binne ek de fuotten sichtber. Der is wol tocht dat der nea wat oan de ikoan feroare is, mar by in restauraasje die oars bliken. De ikoan is ferskillende kearen skjinmakke en restaurearre en hat trije lagen farve. By in restauraasje yn de 20e iuw binne de grykske karaktertrekken fan de gesichten wer hersteld, dy't yn de rin fan de tiid stadichoan ferlern gien wiene.
Kamp Sandbostel
Tusken 1939 en 1945 waarden mear as in miljoen kriichsfinzenen fêstholden yn Sandbostel. Dêrfan stoaren likernôch 50.000, fral troch honger, moard troch beweitsers fan de SS of oan in besmetlike sykte. It kamp waard yn 1945 befrijd troch Britske troepen. De measte finzenen wiene Russen. Sy waarden minner behannele as oaren meidat se yn it Tredde Ryk fan Adolf Hitler as Untermenschen beskôge waarden.
De Surinaamske fersetsstrider en fakbûnslieder Anton de Kom ferlear it libben yn dit kamp yn 1945.
Rebekka
Rebekka (Hebriuwsk: Ribqah; Gryksk: Ρεβεκκαis) in persoan út it bibelboek Genesis. Hja kaam út Haran en wie in dochter fan Bêtuel, in omkesizzer fan Abraham, en de suster fan Laban. Hja wie de pakesizzer fan Nachor, de broer fan Abraham, en waard de frou fan de aartsfaar Izaäk en de mem fan Ezau en Jakob.
Stefanustsjerke (Beilen)
De Stefanustsjerke is in goatyske tsjerke fan de protestantske gemeente yn Beilen yn de provinsje Drinte. De tsjerke en it oargel yn de tsjerke binne ryksmonuminten.
Rebekka
Rebekka wurdt de frou fan Izaäk
Abraham stjoerde neffens Genesis syn feint (nei alle gedachten wie dat Eliêzer út Genesis 15:2) der op út om foar syn soan Izaäk in frou te sykjen út it stamgebiet fan Abraham. Dit wie omreden dat Abraham net ha woe dat Izaäk mei in frou út Kanaän omgong krige. Doe't de feint oankaam wêr't hy wêze moast en him ophold by in wetterput, bidde hy ta God en frege oan God him in teken te jaan hokker frou geskikt wie foar Izaäk. It teken soe wêze dat de frou him wetter joech en dêrnei ek syn kamielen. De feint hie syn gebed noch net dien, of der kaam in kreaze frou de stêd út. De frou foldie oan it teken en letter die bliken dat hja út it laach fan Têrach kaam, de heit fan Abraham, dat it koe net moaier. Nei't Rebekka de tastimming fan har heit en broer krige om de frou te wurden fan Izaäk, reizge hja mei de feint nei Izaäk yn Kanaän, dy't de karavaan al yn 't fjild yn 'e mjitte kaam. De feint stelde Izaäk op de hichte oer it hoe en wat en dêrnei naam Izaäk Rebekka mei yn de tinte fan syn mem Sara en bedreau dêr de leafde mei har. Rebekka waard de frou fan Izaäk en hy krige har leaf.
Stefanustsjerke (Beilen)
Skiednis
De tsjerke waard yn 1139 stifte en wijd oan de hillige martler Stefanus. De hjoeddeiske tsjerke datearret út de 14e, 15e of 16e iuw. It wie de wichtichste tsjerke fan it dingspel Middenfjild en it gebou tsjinne ek foar de rjochtspraak.
Rebekka
De skientme fan Rebekka
Tidens in hongersneed holden Izaäk en Rebekka yn it lân fan de Filistinen ta. No wie Rebekka in opfallend kreaze ferskining en om't Izaäk benaud wie dat de mannen yn dat lân him wolris deadzje koene om harren sa oan Rebekka fergripe te kinnen, fertelde Izaäk oan elkenien dat hja syn suster wie. Kening Abimêlek, dy't Izaäk gastfrij ûntfongen hie, betrape lykwols de twa doe't hja oan it frijen wiene. De misledige kening liet Izaäk by him komme en ferwiet him hokker gefolgen syn betinksel wol net hân hawwe koe: it skeelde nammentlik net in soad of ien hie him del jûn by syn saneamde suster en dan hiene de Filistinen dêr troch Izaäk de skuld fan krige. Likegoed bleaune Izaäk en Rebekka de beskerming fan de kening genietsje.
De bern fan Rebekka
Krekt as har skoanmem krige Rebekka ek lang gjin bern. Earst nei twintich jier rekke hja swier fan in twaling en al tidens it swierwêzen tsierden de bern meiïnoar. Rebekka frege God om help en hja krige te hearren dat har skurte twa naasjes fuortbringe soe en dat de âldste de jongste tsjinje soe. Tidens de befalling kaam Ezau as earste en dêrnei kaam Jakob, dy't Ezau mei syn hantsje oan de hakke fêsthold. De beide jonges wiene folslein ferskillend en it wie Jakob dy't Rebekka it measte nei wie. As Izaäk âld en blyn wurdt en syn seine jaan wol oan syn âldste soan Ezau, dan betinkt Rebekka in plan sa't Jakob de seine kriget. Izaäk twifelet ynearsten oft hy wol de goede soan foar him hat, mar hy lit him troch Jakob oertsjûgje dat hy Ezau is en jout dan syn seine, dy't mar ien kear jûn wurde kin. As Ezau fernimt dat Jakob him de seine fan syn heit ûntnadere hat, wol hy wraak nimme en Jakob deadzje sadree't syn heit net mear libbet. Jakob moat dan flechtsje en Rebekka sil har soan nea wer sjen. Wannear't Rebekka stoar is net bekend, hja waard yn in grot yn it fjild fan Machpela yn it lân Kanaän begroeven, dy't Abraham as famyljegrêf oankocht hie.
Stefanustsjerke (Beilen)
Skiednis
Nei alle gedachten waard de toer troch de 15e iuwske arsjitekt Johan 'die Werckmeister' út Ruinen boud, oan wa't mear Drintske tuorren taskreaun wurde. Yn 1607 baarnde de tsjerke oant op de muorren ôf. It tsjintwurdige tonferwulft datearret fan nei de brân. De tsjerke waard yn de jierren 1937-1938 restaurearre ûnder lieding fan de arsjitekt Jans Boelens.
Jan fan Strathbogie, greve fan Atholl
Jan fan Strathbogie, greve fan Atholl (Ingelsk: John de Strathbogie; Atholl (Skotlân), ±1266 – Londen (Ingelân), 7 novimber 1306) wie in Midsiuwsk Skotsk ealman, dy't yn 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen tsjin 'e Ingelsen focht. Hy wie in meistanner fan 'e ferneamde Skotske kening en frijheidsstrider Robert de Bruce. Yn 1306 waard er troch de Ingelsen kriichsfinzen nommen en eksekutearre.
Libben
Jan fan Strathbogie waard omtrint 1266 berne yn 'e krite Atholl, yn Perthshire, as de soan fan David I fan Strathbogie, greve fan Atholl, en dy syn frou Isabella, de dochter fan 'e Ingelske ealman Richard fan Dover, baron fan Chilham, dy't lânerijen hie yn Kent. Fia syn memme famylje wie Jan fan Strathbogie de betoerpakesizzer fan kening Jan sûnder Lân fan Ingelân. Nei syn heite ferstjerren, om 1270 hinne, waard hy greve fan Atholl.
Stefanustsjerke (Beilen)
Skiednis
Yn it ramt fan de fúzje fan de grifformearde tsjerke, de herfoarme gemeente fan Beilen en de grifformearde tsjerke fan Hijken-Hooghalen op 1 jannewaris 2011 is keazen om tenei it grifformearde gebou as tsjerke te brûken. De protestantske gemeente bliuwt lykwols eigner fan de Stefanustsjerke, mar stelt de tsjerke ek iepen foar kulturele aktiviteiten. Foar dat doel is de tsjerke koartlyn restaurearre en it ynterieur is oanpast foar multifunskjoneel gebrûk.
Jan fan Strathbogie, greve fan Atholl
Libben
Yn 1284 joech Atholl him by de Skotske eallju dy't Margareta, de saneamde 'Faam fan Noarwegen', as kroanprinsesse fan Skotlân en erfgenamte fan har pake Aleksander III erkenden. Nei't yn 1290 troch Margareta har ûntidich ferstjerren de Skotske troan fakant rekke wie, ûntjoech er him ta in oanhinger fan Jan fan Balliol, byneamd Jan Leechmantel, dy't yn 1292 ûnder de saneamde 'Grutte Kwestje' (Great Cause) troch de Ingelske kening Edwert I op 'e Skotske troan holpen waard. Edwert ferwachte fan 'e nije kening lykwols hearrigens as fazal, mar dat wie foar de Skotten ûnfertarber.
Stefanustsjerke (Beilen)
Beskriuwing
De Stefanustsjerke is in ienskippich gebou fan trije traveeën mei spitsbôgefinsters en in trijesidich koer. It koer is krekt wat smeller as it skip. Oan de súdlike kant fan it koer stiet in modern konsistoarjegebou.