cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Riders of the Storm (roman)
Ynhâld
Tsjin dy tiid hat Enris besletten dat Vyna him neat te bieden hat, mei't de Vyna-Om'ray alle begryp fan harren eigen technology ferlern hawwe. Hy ûntsnapt en is de berch tusken Vyna en de oare Om'ray-clans oan it beklimmen as er in telepatyske alaarmrop fan syn thúsclan Tuana opfangt. Enris is de iennichste oan wa't Aryl leard hat om te teleportearjen, en hoewol't er earder skruten wie om dêr gebrûk fan te meitsjen, betinkt er him no gjin momint. Fan it iene op it oare stuit befynt er him yn Tuana, dêr't de Oud dwaande binne om it hiele doarp te ûndergraven en te bedobjen. Enris komt te let om syn âlden te rêden, mar hy wit wol syn jongere broer Worin, syn freon Yuhas Parth en dy syn oarehelte Caynen S'udlaat te rêden troch se fuort te teleportearjen. Syn brekme oan ûnderfining wurdt harren hast fataal as er de bestimming dy't er foar eagen hie, net goed foar eagen wit te hâlden, mar dan stjit er yn 'e M'hir op in paad dêr't minder wjerstân is om't it alris brûkt is foar teleportaasje. As er dat folget, komme hy en de oaren yn it basiskamp fan Marcus Bowman telâne.
Sadree't Enris ûntdekt dat Naryn-en-dy troch de Oud nei Sona ta brocht binne, is syn earste gedachte dat dy wat dien hawwe dat de ferneatiging fan Tuana feroarsake hat. As Aryl en Marcus de Sprekker fan 'e Oud dêroer ûndersteane, docht lykwols bliken dat der hiel wat oars efter siet: lykwicht. Sona libbet wer en stiet no ûnder tafersjoch fan 'e Oud. Dêrom moasten de Oud Tuana opjaan oan 'e Tikitik. De Oud, dy't in hiel oare libbenssyklus hawwe, begripe net hoe fragyl oft de Om'ray binne, hechtsje net oan yndividuën en hawwe gjin konsept fan skuldgefoel of rou. Trochfreegjen troch Marcus, dy't gedoente hân hat mei folle mear frjemde bûtenierdske rassen, bringt sels oan it ljocht dat de Oud leauwe dat sysels reynkarnearje as Tikitik, dat Tikitik reynkarnearje as Om'ray, en dat Om'ray wer reynkarnearje as Oud. Se hawwe dêrom gjin idee dat se wat ferkeards dien hawwe troch Tuana om te foarmjen sadat de Tikitik der no libje kinne, in proses wêrby't, sa blykt no, ek alle Oud fan Tuana sels it libben litten hawwe. Aryl beseft dan wat it ferskil is tusken de Tikitik en de Oud: de Tikitik haatsje de Om'ray en de Oud en gripe eltse mooglikheid oan dy't de Oerienkomst biedt om harren te dwerseidzjen, wylst de Oud de Om'ray op har eigen nuvere wize koesterje, en alle kwea dat se de Om'ray dogge fuortkomt út ûnkunde.
Nei't de Oud ôfset binne, driget de driuw om in libbenspartner te kiezen, dy't Aryl as Kiezer hat, har oermânsk te wurden. Hoewol't se har in ferbyntenis mei in oar as Enris net foarstelle kin, ornearret se dat him de holle sa koart nei de dea fan syn âlden net nei sokke dingen stean sil. Dêrom flechtet se troch de M'hir nei Yena ta, dêr't har mem en de oare oerlibbene Yena-Om'ray noch altyd finzen sitte yn 'e Kleasters, mar hoopje op in kompromis mei de Tikitik. Dan teleportearret Enris himsels ek nei Yena, dêr't er alle beswieren dy't Aryl opsmyt om daliks in ferbyntenis oan te gean, út 'e wei reaget. Riders of the Storm einiget mei de ferbyntenis fan Aryl en Enris, en it begjin fan harren libben tegearre.
Tseard Visser
260px|thumb|Sûnder titel, skulptuer fan Tseard en Sip Visser yn de tún by it gemeentehûs fan [[Opsterlân yn Beetstersweach'']] Tseard Visser (Drachten, 29 maart 1929 - Wynjewâld, 21 septimber 1979) wie in Fryske byldzjend keunstner.
Libben en wurk
Visser besluet, nei earst as fysioterapeut en CIOS-learaar wurke te hawwen, te kiezen foar it berop fan byldzjend keunstner. Hy wie troud mei de skilderesse Mare van der Woude. Yn de sechtiger jierren fan de 20e iuw stichte hy de keunstnermienskip Haudmare yn Duerswâld. Ta dizze groep hearden neist Visser en syn frou ek Boele Bregman en David van Kampen. It slagge net om in duorsume mienskip te stichtsjen. Visser en Van de Woude setten harren wurk fuort yn in ta atelier en eksposysjeromte omboude skoalle fan Duerswâld. Tegearre mei syn soan Sip makke hy in skulptuer, dy't yn de tún fan it gemeentehûs fan Opsterlân yn Beetstersweach delsetten waard, it Lycklamahûs. Visser makke as byldzjend keunstner ek boartersobjekten foar bern, dy 't yn ferskate wiken fan de stêd Grins setten waarden.
Syn wurk waard yn 1965 bekroane mei de Prix Collioure. Visser ferstoar yn septimber 1979 op 50-jierrige leeftiid.
Wurken yn de iepenbiere romte (karút)
Beetstersweach Drachten De Gerdyk Ljouwert
Durk V
right|thumb|180px|ôfbylding fan Durk V Durk V (sa. 1054 - 17 july 1091) wie in Fryske greve fan it lettere greefskip Hollân.
Skiednis
Hy folge syn heit Floaris I yn 1061 op as greve fan Hollân. Hy wie doe noch minderjierrich en syn mem Geertruida fan Saksen wie regintesse oant Durk âld genôch wie om sels de greeflike taken op him te nimmen.
Durk oermastere it lân werom dat de biskop fan Prinsdom Utert, it stik lân wie yn 1065 ôfstien. Durk V wist de Súd-Hollânske en Siuwske eilannen fan Flaanderen te oermasterjen. Hy krige om 1085 hinne in soan, Floaris II en ferstoar yn 1091. Hy is te hôf brocht yn de abdij fan Egmond.
Glinstrastate (Dronryp)
thumb|Pleatsen by Dronryp thumb|Glinstra (2008)
Glins, Glinstra of It Blaauwhûs, wie in state east fan Dronryp, gemeente Menameradiel. Fan de state is neat werom te finen, op it stee stiet no in pleats.
Boujier
It boujier fan de Glins is ûnbekend. Yn in proses tusken Oerck Abbas en Rioerd Roorda yn 1487 treedt “Douwa Glins” op as ien fan de sân “bysitters” (meirjochters). Op 22 juny 1515 is hy ien fan de 60 eallju dy't Karel V huldigje as lânhear fan Fryslân. Douwe is yn 1518 grytman oer Menameradiel. Hy wenne goed as wis op de state Glins, mar it soe ek wêze kinne dat er op Hobbemastate wenne hat.
Beslach
Fan in oare Douwe fan Glins is bekend dat hy om syn “geuserye” de wyk nimme moast nei Emden en dat syn goed yn beslach nomd waard “bij ’t Conings Hof”. Dat wie tusken 1570 en 1580. Der wurdt troch sommige historisy oannomd dat hy nei de Reformaasje syn besittings werom krigen hat. As dit lykwols dyselde Douwe fan Glins is dy't berne is op Hobbemastate, dan is er om dy “geuserye” yn 1572 yn Grins “met de swaerde gericht” (ûnthalze). Mocglik hat de neiteam it besit weromkrigen, mar hysels hat dat yn dat gefal dúdlik net.
1700-1800
De Dronriper skoalmaster Raucoma skriuwt yn syn kronykje om 1700 dat “Majoor Glinstra” syn koken fergrutsje litten hat en ek de singel fergrutte hat en mei nije beammen beplantsje litten hat.
Wumkes skriuwt:
Yn de “Tegenwoordige Staat” wurdt om 1775 skreaun: “Ruim een vierde uur gaans ten Oosten van Dronrijp lag voor deezen de State Glins, gemeenlyk ’t Blaauwhuis genoemd; deeze was ook nog voor weinig jaaren in bloei, doch is thans geheel vernietigd, behalven de poort en een gedeelte der plantagie”. (Goed in kertier geans east fan Dronryp lei foartiids de State Glins, ornaris 't Blaauwhuis neamd; dizze wie ek foar in pear jier noch yn bloei, jit notiids folslein ferdien, útsein de poarte en in part fan de planterij.) Dêrnei berjochtet Wumkes by 13 maaie 1820: “Bij afbraak verkocht de poort van het gesloopte Blauwhuis onder Dronrijp”. (Op ôfbraak ferkoft de poarte fan it teslope Blauhûs ûnder Dronryp.)
Hélène Swarth
Hélène Swarth wie in dochter fan keapman Eduard Swarth, dy't in skoft konsul fan Portugal wie, en fan Maria Jacoba Heijblom. Sy waard grutbrocht yn Brussel en wenne oant har houlik yn Mechelen. Fan 1894 oant 1910 wie hja troud mei de Nederlânske skriuwer Frits Lapidoth. It foar Swarth ûngelukkige houlik is beskreaun troch Jeroen Brouwers yn ''Hélène Swarth. Haar huwelijk met Frits Lapidoth, 1894-1910'' (1986).
Sy debutearre mei Frânske, fan Lamartine beynfloede gedichten, mar gie op oanstean fan Pol De Mont oer op it Nederlânsk. Willem Kloos neamde har "het zingende hart van Holland" en publisearre har gedichten yn syn tydskrift De Nieuwe Gids.
Fryslânhal
De Fryslânhal is in feemerk- en evenemintehal yn Ljouwert.
Hélène Swarth
Swarth wie oant op hege jierren produktyf. Har wurk is ûngelyk fan kwaliteit, mar har bêste gedichten binne gelyk oan dy fan de oare foaroansteande Tachtigers. Troch har suverens fan ekspresje brerikte hja in opfallende ienheid fan foarm en ynhâld, wylst har grutte sintúchlike ûntfanklikens oan har bêste wurk in kosmysk-religieuze ynslach jout.
Gedicht
Ien far meast bekende gedichten is Sterren. Har kosmysk-religieus fielen docht út dit gedicht bliken.
Sterren
Bibliografy
thumb|Diepe Wateren (1897). Bânûntwerp fan [[L.W.R. Wenckebach ]]
Fryslânhal
De hal waard iepene op 16 septimber 1963 mei de Frisiana, en as feemerk yn gebrûk nomd op 8 novimber 1963. De Fryslânhal wie doe ien fan de grutste hallen yn Nederlân. Under de kape 30.000 m², oerflak fan de foaroanbynromte: 5.000 m². De feemerkromte hat in totaalkapasiteit fan (tagelyk) 3875 kij, 2600 skiep, 1500 gerskeallen, 3500 noftere keallen. Neist feemerkhal hat de Fryslânhal ek twa kafees, bankôfdieling, kantoar en kiosk. Der waarden ek grutte manifestaasjes yn hâlden: Frisiana, Recreana, hûnetentoanstellings en feekeurings. Direkteur wie yn 1973 J. de Vries.
WTC Leeuwarden
Leslie Jordan
Leslie Allen Jordan (Memphis, 29 april 1955 - Hollywood, 24 oktober 2022) wie in Amerikaanske akteur. Jordan makke yn 1986 syn akteardebút as Malone yn in ôflevering fan de aksjesearje The Fall Guy. Syn earste filmrol folge yn 1988, as in net by namme neamde klant yn de bar yn de komeedzje Moving. Hy wûn yn 2006 in Primetime Emmy Award foar syn gastrol as Beverly Leslie yn de komeedzjesearje Will & Grace.
Jordan ferstoar op 24 oktober 2022, yn 'e aldens fan 67 jier oan 'e gefolgen fan in autoûngelok.
Up in the Air (film út 2009)
Up in the Air is in Amerikaansk komeedzjedrama út 2009 ûnder rezjy fan Jason Reitman, mei yn 'e haadrollen George Clooney, Vera Farmiga en Anna Kendrick. De titel betsjut "Heech yn 'e Loft", ferwizend nei it oanhâldende reizgjen per fleantúch fan 'e haadpersoan, mar it kin yn it Ingelsk ek "Unbeslist" betsjutte. De film is basearre op 'e roman mei deselde namme fan Walter Kirn. It ferhaal folget Ryan Bingham, in man dy't troch bedriuwen ynhierd wurdt om wurknimmers te ûntslaan. Dêrfoar reizget er hast oan ien wei troch de hiele legere 48 steaten ôf, en dat fynt er geweldich. As er in jongere kollega traine moat, hat sy mear ynfloed op syn útsjoch op 'e wrâld as er ea tinke kinnen hie, en begjint de fantasijwrâld dy't er foar himsels opboud hat, as in kaartehûs yninoar te sakjen. Up in the Air gie yn premiêre op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto en waard troch de filmkritisy oer it algemien mei positive resinsjes ûntfongen. Yn 'e bioskopen wie it ek in kommersjeel súkses. De film waard nominearre foar seis Oscars en seis Golden Globes, mar wûn dêrfan inkeld de Golden Globe foar bêste senario.
Plot
Ryan Bingham is in fjirtiger dy't wurket foar in consultancybedriuw op it mêd fan personielssaken, dat spesjalisearre is yn arbeidsbeëinigingsassistinsje. Dat wol sizze dat Bingham fia syn wurkjouwer ynhierd wurdt troch oare bedriuwen om dêr wurknimmers te ûntslaan yn opdracht fan wurkjouwers dy't it smoarge wurk leaver útbesteegje. Dêrnjonken jout Bingham ek motivaasjelêzings, wêrby't er de byldspraak "wat sit der yn jimme rêchsek?" brûkt om 'e foardielen te besjongen fan in libben sûnder materiële besittings of beswierlike relaasjes. Dat is krekt itselde bestean dat er sels liedt, mei't er suver oan ien wei troch op 'en paad is foar syn wurk en de hiele legere 48 steaten trochkrúst. Dat docht er yn it fleantúch, safolle mooglik by loftfeartmaatskippij American Airlines, om't er derfan dreamt om tsien miljoen airmiles te fertsjinjen. Dat liket him in tige útsûnderlike prestaasje ta.
Wylst er op reis is, moetet Bingham yn 'e lobby fan in hotel in oantreklike frou fan syn eigen jierren of miskien justjes jonger, dy't fan Alex hjit. Sy is ek in hiel soad ûnderweis foar har wurk, en se reitsje oan 'e praat oer de gelikense ûnderfinings dy't se op reis meimakke hawwe. Dy nachts geane se mei-inoar op bêd. De oare moarns geane se wer elts har eigen wei, mar it is sa goed befallen, dat se neitiid in losfêste relaasje begjinne, wêrby't se inoar moetsje om te praten en seks te hawwen yn ferskate stêden ferspraat oer it lân as harren reisskema's dat talitte.
Op in stuit wurdt Bingham troch syn bedriuw weromroppen nei it haadkantoar yn Omaha (Nebraska), dêr't Natalie Keener, in jonge nije wurknimster, in feroaring yn 'e bedriuwsfiering foarsteld hat. Ynstee dat wurknimmers oan ien wei troch it hiele trochreizgje, wol se dat it ûntslaan tenei fia byldbeljen dien wurdt, sadat in hiel soad jild besparre wurde kin. Craig Gregory, de direkteur fan it bedriuw, sjocht dat wol sitten en hâldt de oare wurknimmers foar dat se mei har tiid meigean moatte. Bingham is der mordikus op tsjin. Hy seit dat dat is om't it fan ûnfatsoen tsjûgje soe om minsken op sa'n manear dien te jaan. Dat spilet miskien wol mei, mar it giet him dochs fral om it feit dat dizze ynnovaasje de ein betsjutte soe foar syn eigen frije libbentsje dêr't er sa fan hâldt. Hy redendielt mei Gregory en fiert dêrby oan dat Natalie alhiel gjin ûnderfining hat mei it wurk en dêrom net beoardielje kin oft byldbeljen in goed alternatyf is. Gregory moat tajaan dat Bingham dêr wol in punt hat, mar it pakt oars út as dat Bingham ferwachte hie: Gregory beslút Natalie oan him te keppeljen en stjoert se der tegearre op út, sadat Bingham har traine kin.
De earste les dy't Bingham Natalie as tsjinnige learaar oanleart, is om inkeld hânbagaazje mei te nimmen. Dat skeelt foar eltse fleanreis 35 minuten yn 'e wachttiid. Hy bringt har ek oare foefkes by, lykas hoe't se sa fluch en effisjint mooglik troch de lofthavenbefeiliging hinne komt. Tegearre trochkruse se de Feriene Steaten. It wurk blykt hiel oars te wêzen as dat Natalie har foarsteld hie. Sy mient dat se bedriuwen helpe sil om fan oerstallige wurknimmers ôf te kommen troch de nije wurkleazen ta te rieden op 'e emosjonele en fysike obstakels fan it sykjen nei nij wurk. Mar Bingham leit har út dat se eins emosjoneel kwetsbere persoanen nije hoop jaan moatte troch se in triuwke yn in rjochting te jaan dy't se eins dochs al út woene mar dat net doarsten. Dat giet fansels de iene kear better as de oare. Ien fan 'e earste kearen dat Natalie it besiket, driget in frou mei selsmoard troch fan in hege brêge yn 'e neite fan har hûs te springen. Bingham praat har neitiid moed yn troch te sizzen dat er sokke drigeminten gauris te hearren kriget, mar dat se soks nea trochsette.
Underweis komme Bingham en Natalie better mei-inoar yn 'e kunde. Natalie besaut har oer de libbensfilosofyen fan Bingham, yn 't bysûnder dat er nea trouwe of bern krije wol, dêr't se har neat by foarstelle kin. Bingham bliuwt lykwols by syn stânpunten. Op in stuit wurdt Natalie fia in tekstberjocht op 'e mobile tillefoan dumpt troch har freon Brian mei wa't se al in pear jier gearwennet. Dat bart krekt by oankomst yn in hotel yn Miami dêr't Bingham mei Alex ôfpraat hat. Tegearre treastgje se it fanke, dat der stikken fan is. Dy jûns crashe se in feest yn harren hotel, dêr't Natalie har bedrinkt en in aardige jongeman fynt om in onenightstand mei te hawwen, wylst Bingham en Alex romantysk byinoar binne en fierder nei-inoar ta groeie. De oare moarns feecht Natalie Bingham de mantel út om't se fynt dat er Alex oan it lyntsje hâldt, ek al passe se dúdlik byinoar as in kopke en in pântsje. Bingham spuit syn eigen krityk op Natalie har ûnfermogen om 'e dingen te akseptearjen sa't se binne.
Letter dy deis yn Detroit beävensearret Gregory in test mei it byldbeljen, al sitte Natalie en Bingham dêrby yn it keammerke oan 'e oare kant fan 'e gong mei útsicht op it keammerke dêr't de wurknimmers efter de kompjûter plaknimme dy't ûntslein wurde moatte. It docht bliken dat Bingham syn soargen oer dy manear fan wurkjen terjochte wiene as Natalie in âldere man, Samuels, net op 'e juste manear helpe kin as er op it byld yn triennen útbarst. Nettsjinsteande dat beslút Gregory it byldbelsysteem yn te fieren en ropt er alle omdoarmjende ûntslaners werom nei it haadkantoar yn Omaha.
Bingham nimt in pear dagen frij om nei noardlik Wisconsin ta foar de trouwerij fan Julie, de jongste fan syn beide susters. It docht bliken dat Natalie har wurden mear ynfloed op him hân hawwe as er tajaan woe, want ynstee fan dêr allinne hinne te gean, sa't er earder dien hawwe soe, skillet er Alex op en freget har om mei te gean. Se stimt ta en tegearre sette se dêrhinne. Bingham hat in net sa noflike weriening mei syn fan him ferfrjemde susters Kara, dy't yn skieding leit, en Julie, mei't sy him syn oanhâldende ôfwêzichheid yn harren libbens kwea-ôf nimme. Hy bringt de folgjende dagen benammen tiid troch mei Alex, troch har de plakken sjen te litten dêr't er oprgroeid is. Hy begjint fereale op har te reitsjen en sy jout der alle skyn fan dat se syn gefoelens beäntwurdet. As Jim, de brêgeman, de deis fan 'e trouwerij ynienen kâldwetterfrees kriget en fan it houlik ôfsjen wol, wurdt Bingham troch Kara nei him ta stjoerd om him te bepraten. Dat is in drege put foar him, want hoewol't er motivaasjesprekker is, fiteret er syn gehoar ornaris oan om relaasjes út 'e wei te gean. No moat er krekt de oare kant út riddenearje en dat is wol even wennen. It slagget lykwols al, dat Jim jout him wer by Julie en it kin heve mei de trouwerij.
Neitiid docht lykwols bliken dat Bingham net allinne Jim bepraat hat, mar ek himsels. Hy begjint te twifeljen oan syn eigen libbensstyl en libbensfilosofyen. By in prestizjeuze taspraak op in konvinsje yn Las Vegas slagget it him net mear om it ferhaal oer de rêchsek op te hingjen, mei't er dêr net mear yn leaut. Hy stapt fan it poadium ôf en ferlit de seal om ympulsyf nei Chicago te fleanen, dêr't Alex wennet. Hy ferwachtet dat sy like bliid wêze sil om him te sjen as hy har, mar it docht bliken dat Alex troud is en bern hat en hielendal net op him sit te wachtsjen. Feralterearre dript er ôf. Letter skillet se him op om him te beskrobjen foar it feit dat er by har oan 'e doar kaam en op in hier nei har houlik ferrinnewearre hat. Se neamt dat houlik har "echte libben" en him har "ûntsnapping". Se tocht dat it sa klear as in klûntsje wie hokfoar relaasje sy en Bingham ûnderholden en se wol dy relaasje graach fuortsette sa't er wie. Bingham hinget op sûnder dêrop te antwurdzjen.
Underweis nei hûs yn Omaha mei American Airlines wurdt troch de stewardessen oan it hiele fleantúch meidield dat der immen oan board is dy't no krekt de grins fan tsien miljoen airmiles oergien is: Ryan Bingham. Wat in feestlik barren wêze moatten hie dêr't Bingham jierrenlang nei útsjoen hat, is dan in bittere teloarstelling, sels as Maynard Finch, de haadpiloat fan American, by him komt om him persoanlik te lokwinksjen. Wannear't Finch him freget wêr't er wei komt, antwurdet Bingham, dy't beseft dat er gjin thús hat: "Hjirwei." Werom yn Omaha lit Bingham 500.000 fan syn soarchfâldich oppotte airmiles oerskriuwe oan Julie en Jim, dy't gjin jild hawwe om op houliksreis te gean. Craig Gregory fertelt Bingham dat in ûntsleine wurknimster, in Karen Barnes, harsels fan kant makke hat troch fan in hege brêge te springen: it is deselde frou dy't dêr earder al mei drige. Natalie is alhiel oerstjoer en hat ûntslach nommen. De selsmoard liedt ta it opskoarjen fan 'e byldbeltechnyk, hoewol't dy by dit spesifike ûntslach net ynset wie.
Produksje
Up in the Air waard regissearre troch Jason Reitman nei in senario fan himsels en Sheldon Turner op basis fan 'e roman Up in the Air fan Walter Kirn út 2001. As produsinten wiene Jason Reitman, syn heit Ivan Reitman, Daniel Dubiecki en Jeffrey Clifford by it projekt belutsen foar de filmstudio's DreamWorks Pictures, The Montecito Pictures Company, Cold Spring Pictures, Rickshaw Productions en Right of Way Films. Foar de film wie in budget beskikber fan $25 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Eric Steelberg, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Rolfe Kent.
It earste senario foar Up in the Air waard yn 2003 skreaun troch Turner en dêrnei oankocht troch DreamWorks. Letter ûntdiek Jason Reitman it boek fan Kirn, wêrnei't er syn heit Ivan beprate om 'e filmrjochten dêrop te keapjen. Reitman sr. hierde doe Ted Griffin en Nicholas Griffin yn, dy't in twadde senario skreaune dat se net allinne basearren op 'e roman sels, mar ek op it earste senario fan Turner. Reitman jr. skreau in trêde skript, dat er basearre op it boek en it senario fan 'e beide Griffins. Allinnich naam er dêrút krekt de stikken oer dy't Turner skreaun hie. Der folge betizing doe't it machtige Amerikaanske fakbûn foar senarioskriuwers, it Writers Guild of America, him op 'e fingers tikke en dúdlik makke dat er Turner yn 'e ôftiteling fan Up in the Air as senarioskriuwer neame moast, hoewol't er noch nea fan Turner heard hie. Nei't Turner syn bydrage oan 'e film fertsjutske waard, hiene sawol hysels as Reitman frede mei de saak.
Yn withoefolle fraachpetearen sei Jason Reitman letter dat er de rollen yn 'e film spesifyk foar de akteurs skreaun hie dy't úteinlik cast wiene. Dêrby gie it net inkeld om 'e haadrollen fan George Clooney, Vera Farmiga en Anna Kendrick, mar ek om lytsere rollen lykas dy fan Jason Bateman, Melanie Lynskey, Danny MacBride en Amy Morton en om cameo's lykas dy fan Zach Galifianakis en Sam Elliott. De akteurs sprieken dêr har betizing oer út om't se wisten dat Reitman ek mei oare akteurs yn petear west hie om dy rollen spyljen. Sa wie bekend dat Ellen Page, mei wa't er gearwurke hie oan syn eardere film Juno, de earste kar fan Reitman wie foar de rol dy't úteinlik nei Kendrick gie. As alternatyf foar Clooney hie Reitman Steve Martin yn 'e holle, mar dat liket mear in plan B west te hawwen foar it gefal dat Clooney nee sei. Reitman sei dat Up in the Air mei Martin in hiel oare film wurde moatten hie, mear in soarte fan Lost in Translation.
Opnamen
De opnamen foar Up in the Air setten op 3 maart 2009 útein en duorren oant en mei ein april fan dat jier. Der waard benammen filme yn St. Louis en omkriten, om't de steat Missoery, dêr't St. Louis leit, de film $4,1 miljoen subsydzje joech. Der waard yn St. Louis filme op 80 sets op 50 ûnderskate lokaasjes, wêrûnder de Ynternasjonale Lofthaven St. Louis-Lambert, twa Hilton Hotels, de Cheshire Inn, it Renaissance Grand Hotel, de Affton High School en de Maplewood United Methodist Church. Dêrnjonken waarden inkele sênes opnommen yn Omaha, Detroit, Las Vegas en Miami. Up in the Air befettet "product placement" (in eufemisme foar reklame) fan loftfeartmaatskippij American Airlines, autofabrikant Chrysler, autoferhierbedriuw Hertz, reisburo Travelpro en hotelkeatling Hilton Hotels.
Distribúsje
De distribúsje fan Up in the Air waard fersoarge troch Paramount Pictures. De film waard op 5 septimber 2009 foar it earst fertoand by in sneakpreview op it Filmfestival fan Telluride. De offisjele premiêre fûn op 12 septimber plak yn it ramt fan it Ynternasjonaal Filmfestival fan Toronto (TIFF). Up in the Air soe eins pas in fearnsjier letter ree komme, mar regisseur Jason Reitman en filmeditor Dana E. Glauberman raffelen de postproduksje ôf om op 'e tiid klear te wêzen foar in premiêre op it TIFF.
Yn oktober en novimber wie Up in the Air ek te sjen op it Filmfestival fan Woodstock, it Ynternasjonaal Filmfestival fan de Hamptons, it Filmfestival fan Mill Valley, it Filmfestival fan Austin, it BFI-Filmfestival fan Londen, it Ynternasjonaal Filmfestival fan St. Louis, it Filmfestival fan Denver, it Ynternasjonaal Filmfestival fan Stockholm en it Ynternasjonaal Filmfestival fan Rome. Yn jannewaris 2010 waard de film ek fertoand op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Palm Springs.
Up in the Air iepene op 4 desimber yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 9 novimber by platemaatskippij Warner Music. Up in the Air waard op 9 maart 2010 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Up in the Air oer it algemien positive resinsjes. Sa skreau Kenneth Turan yn 'e Los Angeles Times: "Up in the Air lit it maklik lykje. Net inkeld om út 'e flecht wei en skynber muoiteleas de steat fan treflikens te berikken, mar [ek] wat it fermogen oanbelanget om fermaak mei ynsjoch te fermingen, komeedzje mei oangripendheid, sels drama mei reäliteit, dingen dy't op harsels al dreech binne, mar yn kombinaasje noch helte dreger. Dizze film docht dat allegearre sûnder himsels yn 't swit te wurkjen." Yn Entertainment Weekly wie Owen Gleiberman it dêrmei iens. Hy parte Up in the Air in 10 op in skaal fan 1 oant 10 ta en neamde it in "seldsume en glinsterjende fûnkelstien fan film".
Claudia Puig fan 'e krante USA Today priizge de tiidleazens fan 'e film mei de wurden: "It is dreech om in tiidrek te fangen wylst it noch oan 'e gong is, mar Up in the Air docht dat op briljante wize, mei humor en minsklikheid […]." Yn 'e Britske krante The Independent skreau Jonathan Romney: "Om syn synyske gefoel foar humor soene je [Up in the Air] suver yn deselde kategory pleatse as [it wurk fan] Billy Wilder: [de film] is like wolsprekkend oer de sakewrâld fan tsjintwurdich as The Apartment dat wie oer [de sakewrâld] fan 1960. It is in brute, desolate film – mar ek in aldertreflikste eksistinsjonistyske romcom, en de fermaaklikste les yn hjoeddeistige sosjaalekonomy dy't men jin foarstelle kin."
Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times parte de film 4 fan 4 stjerren ta en skreau: "Dit is gjin komeedzje. […] Likemin is it in trageedzje. It is in opmerksume ynkyk yn hoe't in man syn wurk docht." Yn it tydskrift Variety hie Todd McCarthy lof foar haadrolspiler George Clooney: "[Hy] makket de rol sines op 'e manear dy't earsteklas filmstjerren dêrfoar foar de moade hawwe, wêrby't er it personaazje sa trochdrinzget mei syn eigen identiteit dat alles dat er docht natuerlik liket en kloppet." Manohla Dargis fan The New York Times fûn de froulike rollen fan Vera Farmiga en Anna Kendrick dan fral wer it hichtepunt fan 'e film.
Michael Phillips fan 'e Chicago Tribune sloech in hiel oare toan oan mei't er skreau: "Up in the Air is in knaphandich makke teloarstelling." Hy joech ta dat de Clooney tige goed aktearre, mar it senario, wêryn't "de ynset frustrearjend leech bliuwt", hied er gjin goed wurd foar oer. Yn Vanity Fair skreau Julian Sancton dat Up in the Air neffens him twa ferskillende films wie: "ien oer in fint dy't it lân troch fljocht om lju te ûntslaan, en ien oer in lijer oan biningsfrees, dy't by ferantwurdlikheid en in kâns op wiere leafde wei fljocht […]. Der wurdt net besocht om dy beide triedden mei-inoar te ferfrisseljen, en dat is wêr't de film ûnbefredigjend bliuwt."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Up in the Air in tige heech goedkarringspersintaazje fan 91%, basearre op 287 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Understipe troch de garismatyske optredens fan 'e trije haadrolspilers leveret regisseur Jason Reitman in fernimstich mingsel fan humor en emoasje ôf mei krekt genôch prikels foar in mainstream-publyk." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Up in the Air in goedkarringspersintaazje fan 83%, basearre op 36 resinsjes.
Prizen
Yn 2010 waard Up in the Air by de Oscars nominearre foar 6 prizen yn 5 kategoryen: bêste film, bêste regisseur, bêste akteur (George Clooney), twaris bêste byrol fan in aktrise (Vera Farmiga en Anna Kendrick) en bêste adaptearre senario. Dy prizen giene lykwols allegear nei de konkurrinsje. By de Golden Globes waard de film ek nominearre foar 6 prizen yn 5 kategoryen, wêrûnder bêste dramafilm, bêste regisseur, bêste akteur (Clooney) en twaris bêste byrol fan in aktrise (Farmiga en Kendrick). De film wûn de Golden Globe foar bêste senario.
By de BAFTA's, de wichtichste Britske filmprizen, waard Up in the Air ek alwer nominearre foar 6 prizen yn 5 kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste akteur (Clooney), twaris bêste byrol fan in aktrise (Farmiga en Kendrick) en bêste filmmontaazje. De film wûn de BAFTA foar bêste adaptearre senario. Up in the Air waard ek nominearre foar 3 Screen Actors Guild Awards, foar bêste akteur (Clooney) en twaris foar bêste byrol fan in aktrise (Farmiga en Kendrick). By de Satellite Awards waard de film nominearre foar 5 prizen, wêrûnder bêste komeedzjefilm of filmmusical, bêste akteur (Clooney), bêste byrol fan in aktrise (Kendrick) en bêste adaptearre senario. De film wûn de Satellite Award foar bêste filmmuzyk.
Fierders waard Up in the Air nominearre foar 2 Britske Empire Awards, foar bêste komeedzjefilm en bêste nijynkommeling (Kendrick). De film wûn de MTV Movie Award foar bêste trochbraak fan in aktrise (Kendrick), de Writers Guild of America Award foar bêste adaptearre senario, de prizen foar regisseur fan it jier en riizjende stjer (Kendrick) op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Palm Springs, en de publykspriis bûten de kompetysje om op it Filmfestival fan Austin.
Karin van der Haar
Karin van der Haar-Kramp (9 maaie 1977) is in Nederlânsk sitfollybalster en wennet yn Hardenberg (Oerisel).
Van der Haar ferlear troch in ûngelok op har sechstjinde har lofterearm.
Van der Haar kaam yn 2008 út foar Nederlân op de Paralympyske Simmerspullen yn Peking, dêr't hja mei de Nederlânske ploech brûns helle. De ploech bestie fierder út: Sanne Bakker, Karin Harmsen, Paula List, Djoke van Marum, Elvira Stinissen, Josien ten Thije, Rika de Vries en Petra Westerhof.
Yn it deistich libben is hja Assistint Accountmanager.
Carel Steven Adama van Scheltema (dichter)
thumb|Carel Steven Adama van Scheltema
Carel Steven Adama van Scheltema (Amsterdam, 26 febrewaris 1877 — Bergen, 6 maaie 1924) wie in Nederlânsk sosjalistysk dichter.
Adama van Scheltema woe ta in nije folkskeunst komme en bestride út reden dêrfan de tachtigers. Yn De grondslagen eener nieuw poëzie (1907) bestride er hij it "keunst om de keunst"-idee, en pleite yn 't plak dêrfan foar "keunst om 'e wille fan de minsken om jin hinne". Fierders miende er: 'In gedicht moat in muzykstik fan wurden en tinzen wêze, dat troch safolle mûglik fan ús meiminsken field en begrepen wurde kin'. Dat syn gedichten falle op troch ienfâld. Adema van Scheltema syn politike wurk wurdt net folle mear om jûn, mar syn natoerlyryk fynt noch wol wurdearring.
Adama van Scheltema stoar mei 47 jier yn Bergen.
Bibliografy
thumb|Adama van Scheltema (1915) Gedichtebondels:
Fierder sette er Ibsen's Peer Gynt en it earste diel fan Goethe's Faust oer.
Johannes Petrus Hazeu
thumb|Filla (1892) oan it Emmaplein yn [[Grins (stêd)|Grins (2010)]] thumb|''De [[Wettertoer (Coevorden)|wettertoer fan Coevorden (1914) yn 2006]]
Johannes Petrus Hazeu (Goudswaard, 10 maart 1849 - De Haach, 1 febrewaris 1926), yn fakliteratuer trochgeans J.P. Hazeu neamd, wie in Nederlânske arsjitekt. Hy wenne yn Grins en wurke benammen yn it noarden en easten fan Nederlân. Hazeu ûntwurp ûnder mear filla's en hearehuzen yn Drachten en Grins, en ek in oantal wettertuorren. Ferskate bouwurken fan syn hân binne oanwiisd as ryksmonumint.
Oseaanplaneet
In oseaanplaneet, wetterwrâld, akwaplaneet of pantalassyske planeet is in type planeet dat in grutte hoemannichte wetter yn floeibere foarm befettet. Dêrby kin it gean om oseänen oan it planeetoerflak, mar ek ûnder it oerflak, as ûndergrûnske oseänen. As it giet om oseänen oan it planeetoerflak, kin der in hydrosfear bestean wêrby't alle of hast alle drûge lân derûnder strûpt. Mar ek planeten dy't grutte drûge kontininten befetsje, mar wêrfan't dochs dúdlik it meastepart fan it oerflak út oseänen bestiet, wurde oseaanplaneten neamd. In goed foarbyld dêrfan is de Ierde. De skaaimerken fan oseaanplaneten jouwe oanwizings foar harren skiednis en de formaasje en ûntwikkeling fan harren hiele planetestelsel. Fan grut belang is it potinsjeel fan oseaanplaneten om libbene organismen fuort te bringen en te ûnderstypjen.
Soms wurdt de term 'oseaanplaneet' ek brûkt foar himellichems mei in oseaan dy't bestiet út in oare floeistof as wetter. Men kin dan tinke oan lava, lykas yn it gefal fan Io (in moanne fan Jupiter), ammoniak, soms fermongen mei wetter, lykas yn it gefal fan 'e ûndergrûnske oseänen fan Titan (in moanne fan Saturnus), of koalwetterstoffen, lykas yn it gefal fan it oerflak fan Titan. As der fierders neat by sein wurdt, mei men der oer it algemien by it hearren fan 'e term 'oseaanplaneet' fan útgean dat it om in wetterwrâld giet.
De Ierde is ynsafier bekend it iennichste himellichem dat oseänen fan floeiber wetter oan syn oerflak hat. Hoewol't op ferskate resint ûntdutsen eksoplaneten (planeten yn in oar planetestelsel as ús Sinnestelsel) de omstannichheden gaadlik binne foar it bestean fan floeibere wetteroseänen oan it planeetoerflak, is de hjoeddeistige astronomyske technology ûntarikkend om 'e oanwêzigens fan floeiber wetter dêre fêst te stellen. De oanwêzigens fan atmosfearyske wetterdamp kin lykwols wól waarnommen wurde, en dat wurdt dêrom op 't heden troch saakkundigen fan eksoplaneten brûkt om 'e wierskynlikens fan wetteroseänen oan it planeetoerflak fêst te stellen. Yn juny 2020 rapportearren wittenskippers fan 'e Amerikaanske romtefeartorganisaasje NASA op basis fan wiskundige modellen dat it wierskynlik is dat eksoplaneten mei wetteroseänen frij algemien foarkomme yn 'e Molkewei. De tûke fan 'e astronomy dy't ûndersyk docht nei bûtenierdske oseänen is de planetêre oseänografy.
Fan ferskate moannen en dwerchplaneten yn it Sinnestelsel wurdt oannommen dat se ûndergrûnske oseänen hawwe. Dat is fan grut belang foar de astronomy om't himellichems yn it Sinnestelsel, oars eksoplaneten, berikt wurde kinne troch romtesondes dy't útstjoerd binne fan 'e Ierde ôf. De Ierde sels bûten beskôging litten, binne de bêst dokumintearre oseaanplaneten yn it Sinnestelsel: Kallisto, Ganymedes en Europa (moannen fan Jupiter) en Enseladus (in moanne fan Saturnus). De ûndergrûnske oseänen fan Titan besteane net út suver wetter, mar út in mingsel mei ammoniak. Oare kandidaten foar it hawwen fan ûndergrûnske oseänen binne de moannen Dione en Mimas (fan Saturnus), Ariël, Miranda en Oberon (fan Uranus) en Triton (fan Neptunus), en de dwerchplaneten Earis, Seares en Pluto.
Sybrandt fan Hottinga
Sybrandt fan Hottinga, († Grins, 1584), wie sûnt 1566 grytman fan Skoatterlân. Hy wie de soan fan Jarich fan Hottinga, hôveling te Frjentsjer.
Sybrandt wie it benammen dy't behindere dat de twist oer de kompanjons fan syn feanen yn syn gritenij net út de hân rûn, mar oan it Hof ta beslissing opdroegen waard. Yn 1579 ferklearre hy him tsjin de Uny fan Utert. Letter ôfsetten en band, is hy yn 1584 te Grins ferstoarn en yn de Aatsjerke dêr begroeven. Hy boaske Maaike of Marije fan Naerden of Neerden dy't him oerlibbe en yn 1602 ferstoar.
Yn syn ôfwêzigens waard, sûnt 28 juny 1571, Anne Scholtes út Nijhoarne as plakferfangend grytman oansteld.
Sân (betsjuttingsside)
"Sân" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Boelensloane
Boelensloane is in doarp yn de gemeente Achtkarspelen, súdwest fan Surhústerfean.
Namme
De namme Boelensloane waard yn 1899 foar it earst neamd en ferwiist nei de famylje Boelens, dy't in state hie yn Bûtenpost (Grut Skepper) en yn de krite in soad grûn besiet. De famylje levere ek ferskillende grytmannen yn Achtkarspelen. De haadwei fan it doarp wie ynearsten in sânpaad.
Skiednis
Boelensloane wie eartiids in heidegebiet yn it doarpsgebiet fan Surhústerfean en ûntstie as doarp pas yn de 19e iuw. It gebiet waard ynearsten Surhústerfeanske heide of Feansterheide neamd. De earmoede wie grut en de earmsten wennen yn plaggehutten en hoalen.
thumb|left|De yn 1852 boude herfoarme tsjerke Yn 1852 waard der in herfoarme tsjerke boud en stadichoan ûntstie der út de fersprate lytsere delsettings in lintbebouwing. Pas oan it begjin fan de 20e iuw waarden der yn it ramt fan de Wenningwet stiennen hûzen boud.
Yn de Twadde Wrâldkriich kamen fiif ynwenners fan Boelensloane om troch besjittings, by it besykjen om te flechtsjen of yn 'e konsintraasjekampen. Ta harren neitins en de twa slachtoffers fan Houtigehage is in plaquette oan de eardere herfoarme tsjerke oanbrocht.
Om 1960 hinne is besocht om de namme Boelensloane om te setten yn Boelensfean, mar dat is der net fan kommen. Troch de nijbou hat it doarp dat earder bestie út streekjes huzen en fersprate bebouwing wat mear in buorren krigen.
Mienskip
thumb|260px|De Smoutte Boelensloane hat sûnt 2012 in doarpshûs, dat De Smoutte hjit. Pleatslik Belang ynformearret de bewenners mei de doarpskrante Nijs fan 'e Loane.
De ynwenners op 'e Loane wurde tradisjoneel foar heidemannen útmakke.
Tsjerken
De herfoarme tsjerke út 1852 waard yn 1980 sletten en docht hjoed-de-dei tsjinst as aula fan 'e begraffenisferiening. It Wite Tsjerkje wurdt brûkt troch de Fuortsette Grifformearde Tsjerke.
Skoalle
thumb|260px|Gearwurkingsskoalle De Wâldiik Der is ien skoalle: de gearwurkingsskoalle De Wâldiik. Dy skoalle is ûntstien troch in fúzje yn 2013 fan de eardere kristlike skoalle De Stile en de eardere iepenbiere skoalle de Jan van Zuilenskoalle.
Doarpswapen en flagge
Boelensloane ûntstie yn de tiid fan de turfwinning. It wapen is keperfoarmich trochsnien fan read en goud, mei oer alles hinne kruse twa stikken turfstekkersark: in stekker en in oplizzer mei de stâle nei ûnderen ta; in griene skyldfoet beladen mei in sulveren roas. It read ferwiist nei de heide en de striidberens fan de befolking, wylst it goud de sângrûn foarstelt. De griene skyldfoet is in ferwizing nei De Wâlden. De roas dêryn is ûntliend oan it famyljewapen Boelens. thumb|260px|Wite Tsjerkje
Strjitten
Alle strjitten yn Boelensloane.
Iepenbier ferfier
Busline fan ferfierder Arriva:
Publikaasje (s)
thumb|260px|Pleats Boelenswei 6
Hofgerjocht
It Hofgerjocht wie in regearingskolleezje dat yn 1498 oprjochte is troch Albrecht fan Saksen. It Hofgerjocht foarme mei de Hege Rie (foar it bestjoer) de Hofrie. Yn de Hege Rie hienen de Saksyske eallju it foar it sizzen, yn it Hofgerjocht wienen dat de Fryske eallju. Op 3 july 1504 furdige hartoch George fan Saksen de seneamde Statuten en Lânrjochten fan Fryslân út, ek wol 'Saksische Ordonnantie' neamd. Ljouwert waard dêrmei haadstêd fan Fryslân. Leden fan de Hege Ried, riedsleden fan it Hof, krigen ûnderdak yn de Kânselarij (boud yn 1504). Yn 1515 naam Karel V Fryslân oer en stelde mei syn steedhâlder teffens in Rie fan bestjoer en Rjochtspraak yn dy’t de namme Hof fan Fryslân krige. Dat Hof fan Fryslân fertsjintwurdige it Sintrale Brusselske Gesach en wie dus mei de steedhâlder it heechste bestjoersorgaan yn Fryslân. Yn 1578 namen Deputearre Steaten de bestjoerstaken oer.
Hiermoardner
In hiermoardner is in persoan dy't him of har betelje lit foar it útfieren fan in moard yn opdracht fan in oar. Sa'n moard wurdt dan in hiermoard neamd. De faak hearde Ingelske term foar in hiermoardner is hitman, en in hiermoard wurdt dan in hit neamd. Hiermoardners kinne freelance wurkje, d.w.s. gjin fêste opdrachtjouwer hawwe, mar it is ek mooglik dat se ta in foarm fan 'e organisearre misdie hearre (bgl. de maffia) en foar de lieder fan dy organisaasje op fêste basis lju út 'e wei romje. Yn beide gefallen is foar in hiermoard in yllegale oerienkomst nedich tusken de opdrachtjouwer en de hiermoardner. As de hiermoard útfierd wurdt, binne de hiermoardner en de opdrachtjouwer ûnder it strafrjocht allebeide like skuldich oan moard en krije se yn prinsipe deselde straf: de hiermoardner foar it begean fan moard en de opdrachtjouwer foar it mandélich wêzen oan en útlokjen fan moard.
Bekende hiermoardners
Inkele bekende (want feroardiele) hiermoardners binne:
Yn 'e popkultuer
Hiermoardners foarmje in tankber ûnderwerp foar films, fideospultsjes en sa mear. Dêryn wurde se faak foarsteld as sympatike lju, wat folslein foarbygiet oan harren keazen berop. Foarbylden fan films oer hiermoardners binne The American, mei yn 'e haadrol George Clooney as in yn Itaalje ûnderdûkte Amerikaanske hiermoardner, Assassins, mei Sylvester Stallone en Antonio Banderas as rivalisearjende hiermoardners, John Wick, mei yn 'e titelrol Keanu Reeves, dy't it tsjin in hiel misdiesyndikaat opnimt, en Léon, mei Jean Reno as in hiermoardner dy't tsjin wil en tank de soarch foar in jong famke (spile troch in pypjonge Natalie Portman) op him nimt.
Tsjêbbe Hettinga
Tsjêbbe Piter Hettinga (Burchwert, 15 jannewaris 1949 - Ljouwert, 7 maart 2013) wie in Fryske dichter, sjonger en saksofonist.
Biografy
De boeresoan Hettinga gie nei de kweekskoalle en wurke dêrnei as opnametechnikus by de blinebibleteek yn Grins. Yn 1986 helle er it doktoraal eksamen Frysk en Nederlânsk oan de Ryksuniversiteit fan Grins. Sûnt 1982 wenne er yn Ljouwert. Tsjêbbe wie de broer fan dichter Eeltsje Hettinga. Winterdeis joech er workshops/kursussen gedichten skriuwen.
Hettinga krige in protte lanlik omtinken fanwege syn foardracht op de Frankfurter Buchmesse yn oktober 1993. Omdat Tsjêbbe sokke minne eagen hie, died er alles út 'e holle, wêrby't er safolle mooglik lading oan it wurk joech troch it brûken fan syn stim. Syn poëzij giet in soad oer it lânskip om him hinne, mar ek oer Wales en Grikelân.
Hy joech optredens foar ynternasjonale festivals lykas it Festival Internacional de Poesía de Medellín (Kolombia), it "Poetry International Festival" yn Rotterdam, de Barcelona Book Fair (Spanje), de Writers' Week yn Listowel (Ierlân) en it London Festival of Literature (Grut-Brittanje).
Pieter Verhoeff hat in dokumintêre oer it libben fan Tsjêbbe Hettinga makke, Yn dat sykjen sûnder finen, dyt op 8 jannewaris 2006 útstjoerd waard troch de VPRO. Verhoeff hie de dichter twa jier lang folge. De film ferskynde ek yn it Ingelsk.
Op 7 maart 2013 ferstoar Hettinga yn 'e âldens fan 64 jier yn Ljouwert. Hettinga wie al in skoft siik, hy hie kanker.
Wurk
Hettingas wurk is oerset yn it Hollânsk, Ingelsk, Dútsk, Frânsk en Spaansk. Sels sette er wurk fan Dylan Thomas, Derek Walcott en Walt Whitman oer yn it Frysk.
It Damshûs
thumb|250px|Domela Nieuwenhuiswei 59B It Damshûs is in museum oer leechfeanterij oan de Domela Nieuwenhuiswei yn Nij Beets. De stifting It Damshûs oerkoepelt de aktiviteiten fan it iepenloftmuseum It Damshûs en it Sudergemaal.
Yn 1958 waard it lêste stiennen húske fan Nij Beets troch wat sybsydzje ynset en mei help fan doarpsbewenners stien foar stien ôfbrutsen en wer opboud. It is de yngong fan it museum wurden. It is ynrjochte mei skonken húsrie, foarwerpen, foto’s en feantersark. It museum is neamd nei H.C. Dam dy't it húske skonk. Dêrnei kaam der in besikerssintrum, “De Stûke”. Troch âlde foto's waard dit ynrjochte om in byld te jaan fan it libben en wurkjen yn de feanterstiid tusken 1863 en 1920 yn Opsterlân en Smellingerlân. Benammen de ferskuorrende earmoede út dy tiid wurdt dúdlik makke. It nij opboude 'Houten Himeltsje', it houten tsjerkje fan Nij Beets wie yn 2003 klear. Ek it 2 bunder grutte terrein om it museum hinne waard ynrjochte. Oan de noardkant stiet it restaurearre polderslúske. Yn 2006 is der in feanbaaswente boud mei in winkeltsje anneks kafee.
Yn 2008 waard in eksposysje wijd oan de sosjalistyske koloanje Frij Fryslân yn besikerssintrum De Stûke.
Hoite Peisel
Hoite Peisel (Sint-Anne, maart 1744 - Ljouwert, maart 1778) wie oerjachtmaster op It Bilt en in foaroansteand patriot dy't stoar yn de finzenis fan Ljouwert. Hy wie troud mei Maartje Bentes. In foto fan Hoite Peizel syn findel wurdt op it gemeentehûs bewarre.
Stasjon It Hearrenfean Iisstadion
thumb|Stasjon Iisstadion. Perron súd, ynstap nei Swol thumb|right|Stasjon Iisstadion. Perron noard, ynstap nei Ljouwert. Stasjon It Hearrenfean Iisstadion is in stasjon op It Hearrenfean. It stasjon wurdt net betsjinne troch de reguliere treinsearjes, mar allinnich by bepaalde eveneminten, ornaris yn iisstadion Thialf. It stasjon leit oan it spoar fan Swol nei Ljouwert. It bestiet út twa perrons dy't yn bajonetlizzing lizze, mei dertuskentroch de Heremawei.
It stasjon waard 1 juny 1975 iepene, mar op 22 maaie 1977 al wer sletten. It stasjon waard ôfbrutsen, mar letter waard in nij stasjon oanlein. Dit hat oant 30 maaie 1999 troch de wike trije kear deis in stop hân, mar it koe neffens de NS net út dat it is doe wer stoppe. Op it stuit is it stasjon allinnich in evenemintehalte.
De haltekoade fan it stasjon is Hrĳ.
Piperkust
Eastlik fan de Piperkust lei de Ivoarkust, folge troch de Goudkust en de Slavekust; bewesten lei de kust fan Sierra Leöane.
Middenstanner
In middenstanner, ek wol detailhanneler, is immen dy’t fuort oan de konsumint leveret. Eartiids wie dêr in diploma foar nedich, it saneamde middenstânsdiploma. Dizze waard easke foar it lieding jaan oan bedriuwen dy’t ûnder de Fêstigingswet foelen. It binne yn alle gefallen lytse selsstannige ûndernimmers, dy’t in ienmanssaak liede. Om it ûnderskied mei gruttere bedriuwen of op gruttere skaal aktive bedriuwen te meitsjen wurdt der foar de term ek wol lyts setten, bygelyks yn lytse middenstanner.
It wurd komt noch út de tiid dat de maatskippij noch yn stannen, of sosjale klassen, ferdield wie. De middenstân wie dan de buorgerstân fan selsstannige ûndernimmers en ambachtslju. It wie de stân tusken de arbeiders en de kapitalisten.
Plaza de España
(Plaza de España is Spaansk foar "Spanjeplein".)
Karin Harmsen
Karin Harmsen-Roosen (11 maart 1962) is in eardere Nederlânsk sitfollybalster en hja wennet yn Learsum.
Harmsen hat meidien op de Paralympyske Simmerspullen 2004 yn Atene, doe helle hja mei de Nederlânske ploech sulver. Fjouwer jier letter, yn 2008, die Harmsen wer mei oan de Paralympyske Spullen, op de Paralympyske Simmerspullen waard der brûns helle. De ploech bestie fierder út: Sanne Bakker, Karin van der Haar, Paula List, Djoke van Marum, Elvira Stinissen, Josien ten Thije, Rika de Vries en Petra Westerhof. Harmsen hat nei de Spullen har karriêre beëinige.
Pastoar
thumb|In pastoar oan it wurk In pastoar is de harder fan in roomske of anglikaanske parochy. Hy docht earetsjinsten út namme fan de biskop, betsjinnet de sakreminten en ferkundiget it leauwe. Yn de Midsiuwen hong syn beneaming yn feite ôf fan de tsjerkehear of patroan; troch ynkorporaasje koe it amt formeel op kapittel of kleaster oergean. De pastoar libbe fan grûnbesit, de selsbewurke of ferpachte pastorijpleats en wie oansteld foar it libben. Faak hie hy help fan ien of mear fikarissen. It peil wie wakker ûngelyk. Allegearre binne se yn 1580 ûntslein troch de Steaten.
De sekulieren hâlden nei de reformaasje fêst oan de titel Pastoar, al wienen der gjin parochys mear. De apostolysk fikaris beneamde en ûntsloech. Leke-ynfloed is ward. De regulieren (misjonaris of sosius) waarden oanwiisd troch harren oarderoersten ûnder goedkarring fan de apostolysk fikaris en faak oantsjutten as 'fajer'. Nei 1853 hiet elkenien dy't yn de parochy wurke Pastoar of kapelaan. De biskop beneamt sûnttiid regulieren op foardracht fan de oarderoersten.
Spoarstasjons yn Fryslân
thumb|right|250px|Stasjon Wolvegea (4e klasse) De Spoarstasjons yn Fryslân lizze oan seis spoarlinen, wêrfan de trije noardlike spoaren bûten gebrûk steld binne en foar in part sloopt.