cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roberto Malone
Libben en karriêre
Under syn lange wurkpaad hat Malone gearwurke mei akrises as Nikki Anderson, Erika Bella, Dru Berrymore, Anita Blond, Dolly Buster, Tabatha Cash, Julia Chanel, Channone, Vivienne Clash, Monique Covét, Ivy Crystal, Rita Faltoyano, Jeanna Fine, Tanya Hansen, Joy Kiss, Mafalda, Kate More, Victoria Paris, Moana Pozzi, Olivia del Rio, Karma Rosenberg, Kristina Schwartz, Kelly Stafford, Ilona Staller (Cicciolina), Zara Whites, Gina Wild en Sarah Young.
Njonken syn aktearwurk hat Malone twa films sels regissearre: Tutto su Mio Marito, út 2000, en Sex Out of Limits, út 2010. Fierders hied er in lyts roltsje yn 'e kontroversjele mainstream-film Romance X, út 1999, fan 'e Frânske regisseur Catherine Breillat. Yn 'e 1990-er jierren wie Malone in lyts hoartsje troud mei de Nederlânske pornoaktrise Zara Whites. Op 't heden is er troud mei de Hongaarske pornoaktrise Eva Falk. Yn 2011 loek Malone him nei mear as 35 jier út 'e pornoyndustry werom. Syn soan Andrea Malone en dy syn frou Nilia Mendez, in Kubaanse, spilen tusken 2009 en 2011 tegearre ek yn trije pornofilms.
Protestantske tsjerke fan Bovensmilde
De Herfoarme tsjerke yn Bovensmilde is in wettersteatstsjerke út 1896. Sawol de tsjerke as de njonkenlizzende pastorij binne yn 1995 op de list fan de ryksmonuminten set. Yn 2010 hat de Protestantske gemeente Bovensmilde de tsjerke oerdroegen oan de Stifting Het Drentse Landschap. Sûnt 2015 is de stifting ek eigner fan de pastorij. Nei in restauraasje makket de protestantske gemeente wer gebrûk fan de tsjerke. De pastorij wurdt troch de stifting brûkt as kantoargebou.
Skiednis en beskriuwing
De tsjerke waard yn de jierren 1868-1869 boud foar de herfoarme gemeente fan Bovensmilde en ferfong doe in gebou út 1836. It boujier is yn in gevelstien ferivige. Yn 1902 folge oan de achterkant fan de tsjerke de oanbou fan in kosistoarje. Oan de foarkant hat de tsjerke in útboud portaal mei in houten dakruter as bekroaning. Yn de finsters binne kleurde glês-yn-lead-ramen oanbrocht. Foar de preekstoel oer is in brânskildere raam ynbrocht mei in ôfbyld fan Kristus en rûnom de wurden "komt herwaarts tot mij allen die vermoeid en belast zijt en ik zal u rust geven".
Yn 2004 waard de herfoarme tsjerke yn it ramt fan de fúzje mei de grifformearde gemeente ôfstjitten. Op 21 novimber fûn de lêste tsjinst plak. Om't de frijmakke-grifformearde gemeente fan Assen groeide en dy yn de nije wyk Kleasterfean in nije tsjerke bouwe liet, koe it gebou fan 2005 oant 2009 ferhierd wurde oan dy gemeente. De herfoarme tsjerke waard nei it opsizzen fan de hier yn 2010 oerdien oan Het Drentse Landschap. Dy liet de tsjerke restaurearje. By de restauraasje waard ûnder de flier de orizjinele tegelflier ûntdutsen, dy't wer yn oarder makke is. Ek in bygebou achter de tsjerke waard hielendal nij opboud. It ynterieur fan de tsjerke is geskikt makke foar mear aktiviteiten en foar dat doel binne doe banken ferwidere en ferfongen troch stuollen. Nei de restauraasje waard de wettersteatstsjerke wer in echte tsjerke, dy't alle sneinen brûkt wurdt troch de protestantske gemeente.
Synagoge fan Landau in der Pfalz
De Synagoge fan Landau in der Pfalz, in stêd yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts, waard yn de jierren 1882-1884 boud en yn novimber 1938 ferwoastge. De synagoge stie foarhinne oan de Kaiserstraße 3.
Skiednis
Mei wissens is fêststeld dat der yn alle gefallen al yn 1435 in synagoge yn Landau stien hat. Der wennen lykwols al langer joaden yn de stêd, dat nei alle gedachten hie dy synagoge al in âldere foargonger. Om't de synagoge te lyts waard, begûnen de joaden tsjin it ein fan de 18e iuw plannen te meitsjen foar de bou fan in nije synagoge. Yn it ramt fan de stedsútwreiding skonk de stêd de joadske gemeente in 2500 m² grut stik boulân en doe koe der út ein set wurde mei de bou. It ûntwerp foar de nije synagoge waard makke troch Heinrich Staudinger, dy't him by de tekeningen beynfloedzje liet troch de yn 1877 troch Adolf Wolff boude synagoge fan Heilbronn.
Op 5 en 6 septimber 1884 wie de plechtige wijinge fan de synagoge. De kosten fan it bouwurk bedroegen likernôch 200.000 Mark.
De synagoge yn de tiid fan it nasjonaal-sosjalisme
De synagoge waard op 9 novimber 1938 yn brân stutsen en fan 12 oant 15 novimber 1938 opblaasd.
Arsjitektuer
It bouwurk hie in oerflak fan 390 m² en in hichte fan 16 meter. De styl gie werom op eleminten fan de midsiuwske tsjerken fan Itaalje. De kûpels wiene ynspirearre op de Italjaanske renêssânse.
Monumint
In monumint hâldt sûnt 1968 de synagoge en de eardere joadske gemeente fan Landau yn oantinken.
Protestantske tsjerke fan Bovensmilde
Oargel
It oargel waard oarspronklik yn 1684 foar de Waalske tsjerke yn Kampen boud. Wa't it oargel boud hat is net te sizzen, wol bekend is dat bekende oargelbouwers Albertus Antoni Hinsz en Luitjen Jacob van Dam oan it ynstrumint wurke hawwe. Om't de tsjerkeried fan de yntusken troch de mennisten oernommen Waalske tsjerke yn Kampen in nij oargel bouwe litte woe, waard it ynstrumint tsjin it ein fan de 19e iuw ôfbrutsen. De bouwer fan it nije oargel, Jan Proper, boude yn 1897 it ôfbrutsen oargel út Kampen yn Bovensmilde wer op. Yn de jierren 1980 waard it ynstrumint restaurearre en werom brocht yn de sitewaasje fan 1809.
Frauenkirche (Dresden)
De Frauenkirche (Us Leaffrou-tsjerke) is in lutherske tsjerke yn de Dútske stêd Dresden. Earder stie hjir in oarspronklik roomske tsjerke, dy't mei de reformaasje protestantsk waard en yn de 18e iuw ferfongen troch in gruttere barokke tsjerke. De Frauenkirche wurdt beskôge as in karakteristyk foarbyld fan protestantske tsjerkebou en draacht ien fan de grutste koepels fan Jeropa.
Yn de Twadde Wrâldkriich waard de tsjerke ferneatige ûnder de bombardeminten op de stêd. Fyftich jier lang bleaune de swartbleakere resten fan de tsjerke as oantinken oan de ferskrikkings lizzen. Nei de feriening fan East- en West-Dútslân waard yn 1994 wer begûn mei de rekonstruksje fan de tsjerke. It eksterieur kaam yn 2004 ree, it ynterieur folge yn 2005. Op 30 oktober 2005 waard de tsjerke op 'e nij iepene mei in rige fan festiviteiten dy't duorren oant 31 oktober, de dei fan de fiering fan de reformaasje. Tagelyk mei de tsjerke waard de Neumarkt mei de om de tsjerke hinne lizzende barokke bebouwing rekonstruearre. Hjoed-de-dei stiet de Frauenkirche ek foar fermoedsoening tusken de eardere stridende partijen yn de oarloch.
Alhoewol't de tsjerke eaget as in domtsjerke, is it net de haadtsjerke fan it lutherske bisdom. Dy status is foarbeholden oan de Kreuzkirche. Ienris yn de moanne hat hjir ek in Ingelsktalige tsjinst plak.
Skiednis
De earste oan de Hillige Faam Marije wijde tsjerke waard yn de 11e iuw yn romaanske styl boud. Dy katolike tsjerke stie yn it midden fan in tsjerkhôf bûten de stedsmuorren en waard mei de reformaasje in protestantske tsjerke. Yn 1727 folge de ôfbraak fan dizze tsjerke om plak te meitsjen foar in nije, gruttere tsjerke. Sels de ta it katolike leauwe bekearde Saksyske karfoarst Freark August I stipe de bou fan in tsjerke dy't letter sa byldbepalend waard foar de stêd.
De bou fan de tsjerke duorre fan 1726 oant 1743 en waard útfierd neffens tekeningen fan de stedsarsjitekt George Bähr. Sels soe er de foltôging fan syn meast ferneamde ûntwerp net mear meimeitsje en ferstoar yn 1738. Alhiel neffens de protestantske idealen foar tsjerkebou ûntwurp hy in ienheid fan alter, preekstoel en doopfont op dat plak, dêr't de hiele mienskip in goed sicht op hie. De bou fan in oargel mei 43 registers troch de ferneamde oargelbouwer Gottfried Silbermann begûn yn 1736. Al op 25 novimber waard it ynstrumint yn gebrûk nommen en op 1 desimber fan itselde jier joech Johann Sebastian Bach in konsert op it oargel.
It meast opfallende oan it bouwurk wie de 96 meter hege koepel, dy't as bynamme Steinerne Glocke (Stiennen klok) krige. De 12.000 ton wagende sânstiennen koepel waard droegen troch acht pylders en alhoewol't guon oan de stabiliteit twifelen, die it bliken dat de koepel tige fêst stie. Yn de Sânjierrige Kriich waard de koepel mear as 100 kear rekke troch kanonskûgels fan it Prusyske leger fan Freark II, mar nettsjinsteande dat bleau de koepel oerein.
De tsjerke waard op mannich skilderij fan ferneamde keunstners fêstlein, lykas troch de Italjaanske master Bernardo Bellotto en de Noarske master Johan Christian Dahl
Yn 1849 wie de tsjerke it middelpunt fan de revolúsjonêre ûnrêst yn de jierren 1848-1849. Om de tsjerke hinne wiene barrikaden opsmiten de gefjochten duorren dagenlang ear't de lêste opstannelingen it opjoegen.
De Frauenkirche waard yn de nasjonaalsosjalistyske tiid in sintrum fan de Deutsche Christen, in groepearring dy't oars as de oare protestanten him bot mei it nasjonaalsosjalisme ynlieten. Om dat stribjen krêft by te setten waard de tsjerke troch dy groep ta domtsjerke ferklearre.
De ferneatiging yn 1945
Yn de lêste moannen fan de Twadde Wrâldkriich waard de stêd noch troffen troch alles ferneatigjende bombardeminten. Nei in rige fan trije loftoanfallen op Dresden troch de Britske RAF en de Amearikaanske USAAF op 13 en 14 febrewaris 1945 baarnde de tsjerke alhiel út. Twa finsters wiene tichtmitsele, wylst de oare finsters troch de ûnbidige hjittens of ynslaande bommen op de Neumarkt fernield waarden. Fjoerstoarmen yn it sintrum fan de stêd lieten de temperatueren oant 1200 graden oprinne en gyngen it slimste oan by de frijsteande Frauenkirche dêr't gjin inkelde beskerming wie.
Yn de kelders fan de tsjerke lei in filmargyf opslein. It opsleine materiaal wie o sa brânber en koe bydrage oan it frijkommen fan in enoarme hjittens. Om't lykwols by it púnromjen foar de tarieding fan de weropbou fan de tsjerke inkelde net skeinde films fûn waarden, giet men der tsjintwurdich fan út dat dit argyf net ta de hjittens laat hat, dy't de tsjerke úteinlik ynstoarte die. De foarnaamste bydrage oan de ynstoarting fan de tsjerke wie it hout dat yn it ynterieur ryklik ferarbeide wie en dat it fjoer nei it ranen fan de ramen fuorre. Boppedat kin de tapaste sânstien minder hjittens ferneare as hurde stien, sa't dy bygelyks by bou fan de Kreuz- en Hofkirche brûkt waard. De hjittens feroarsake barsten en skuorren yn de sânstien, wêrmei't it bouwurk úteinlik syn stabilens ferlear.
Nei-oarlochske tiid
Nei de ôfrin fan de oarloch waard der ûndersyk dien om de tsjerke wer op te bouwen. It alter waard yn 1947 feilich steld en tichtmitsele om it waar gjin fet te jaan. Likernôch 850 stiennen waarden ynventarisearre en earne oars opslein. De stêd brûkte in part fan dizze stiennen letter foar de oanlis fan de Brühlsche Terrasse, it oare part bleau bewarre en waard werom brocht nei de púnbult. It nije sosjalistyske bestjoer fan de stêd begûn al gau-eftich mei it oprûmjen fan alle pún yn de binnenstêd en dêrmei ferdwûn foar in soad minsken ek de hope op in rekonstruksje fan de tsjerke. It besykjen fan it stedsbestjoer yn 1962 om de resten fan de Frauenkirche te ferwiderjen om dêr in grut parkearterrein oan te lizzen, mislearre. De befolking fan de stêd protestearre en boppedat hie it bestjoer in tekoart oan jild.
De púnbult waard mei roazen beplante en sa bleau de tsjerke yn de DDR-tiid mear as 40 jier lang in monumint ta oantinken fan de kriich. In soad ynwenners betochten hjir harren famylje, dy't by de bombardeminten it libben ferlearen en foar wa't der fakentiden gjin grêf jûn wurde koe.
Op 13 febrewaris 1982, doe't de fredesbeweging "Schwerter zu Pflugscharen" (Swurden ta ploechizers) op it hichtepunt wie, rôpen kristenen yn Dresden foar de earste kear op om yn stilte de kriich by de Frauenkirche te betinken. De oerheid besocht dy manifestaasjes te ferhinderjen, mar dat bleau om 'e nocht. De Saksyske Lânstsjerke makke om dizze tiid hinne plannen om de ruïne te konservearjen om as monumint foar de fermoedsoening te tsjinjen. Under yn de tsjerke soe dan in útstalling oer de skiednis fan it gebou húsfeste en tagelyk in stiltesintrum ynrjochte wurde. Plannen fan de kant fan de oerheid om de tsjerke mei jild út it Westen wer op te bouwen waarden troch de Saksyske Lânstsjerke ôfwiisd. In diel fan de fredesbeweging wie it dêr mei iens. Yn de gemeenterie waard yn 1985 wurke oan plannen foar de projekten nei de ôfsluting fan de rekonstruksje fan it operagebou. Yn dizze plannen foar de lange termyn waard ek foarsjoen yn de weropbou fan de Frauenkirche nei't it wurk oan it Stadtschloss dien wie. Dy lange-termynplannen waarden lykwols ynhelle troch de Wende.
De weropbou
Fan de hjerst yn it Wende-jier 1989 ôf liede in iepen brief oan de biskop fan de Lânstsjerke op de reformaasjedei en de stifting fan Ruf aus Dresden ûnder lieding fan dûmny Karl-Ludwig Hoch ta konkretere plannen om de tsjerke wer op te bouwen. Inkelde foaroansteande boargers holden sit yn in kommisje fan de Gesellschaft zur Förderung des Wiederaufbaus der Frauenkirche in Deutschland e.V. mei it doel in ûntwerp foar in archeologyske weropbou te ûntwikkeljen en dêrfoar jild yn te sammeljen. Yn 1991 waard de Stiftung für den Wiederaufbau Frauenkirche oprjochte, dy’t de hiele weropbou liede soe. En op 18 maart 1991 naam de Saksyske Lânssynoade it beslút de tsjerke wer yn de âlde gloarje werom te bringen.
Der wie lykwols ek krityk op de plannen. Guon arsjitekten en histoarisy woene ha dat mei it weropbouwen fan de tsjerke ek in betinkingsmonumint ferlern gie. Boppedat wie it projekt eins in histoarisearjende nijbou. in oar beswier wie dat de konstruksje en de technyske ynrjochting neffens moderne techniken ta stân komme soe.
Mei-inoar berûnen de kosten fan it projekt op 180 miljoen euro. Fan dat bedrach waard 115 miljoen troch jeften út de hiele wrâld ynsammele. It oare diel wie ûngefear yn like dielen ôfkomstich fan de stêd Dresden, de dielsteat Saksen en de Dútske oerheid. Somtiden wie der tuskentiids krapte oan jild, mar de bou waard fierder sûnder ûnderbrekkings foltôge.
Foar de bou waard de púnbult fanôf 4 jannewaris 1993 stien foar stien rûme. Alle brûkbere stiennen waarden katalogisearre en opslein. Mei help fan it plak dêr't de stiennen weihelle waarden en in spesjaal foar dit projekt ûntwikkele kompjûterprogramma, koe fan in soad stiennen it oarspronklike plak fêststeld wurde. Fan de 8.000 stiennen dy't burgen waarden, krigen 3.539 op 'e nij in plak yn de bûtenmuorre.
Eksterieur
Op 27 maaie 1994 sette de weropbou fan de tsjerke útein. Om tefoaren te kommen dat it waar de bou stûke wie in spesjaal dak makke, dat mei de bou yn de hichte omheech koe. Hieltiten waard mei it berikken fan in beskate hichte it dak inkelde meters omheech brocht. De bou fan de tsjerke gyng folle hurder as tocht en koe al yn 2005 ôfsletten wurde. Dit koe om't de ynkommende jeften alle ferwachtings oertroffen. Op 13 april 2004 waard de lêste stien fan de grutte koepel ynset. En op 22 juny fan itselde jier waard de mei koper besleine ôfsluting mei in fergulde krús op de stiennen koepel pleatst. Dêrmei hie de tsjerke it âlde foaroarlochse oansjen werom krige.
Ynterieur
De ôfwurking fan it ynterieur waard dêrnei mei de beskildering en de ynbou fan de banken ôfsletten. Yn it begjin fan de simmer 2005 krige it troch de Straasburger Daniel Kern boude oargel mei 4873 pipen in plak yn de tsjerke. In platfoarm op in hichte fan 67 meter fan wêrút men in útsicht oer de binnenstêd en de Elbe hat, waard op 1 febrewaris 2005 iepene. Yn it ramt fan it 60ste betinkingsjier fan de bombardeminten op de stêd waard op 13 febrewaris 2005 it ynterieur iepene.
De wijing fan de tsjerke wie op 30 oktober 2005 troch de Saksyske biskop Jochen Bohl. Dêrmei wie de tsjerke no ek foar de fiering fan de earetsjinst iepene. Ek de liturgyske foarwerpen krigen wer in plak yn de tsjerke. De wijing waard troch 1700 minsken bywenne en op it tsjerkeplein stiene nochris op syn minst 6000 man om de fiering op in grut skerm by te wenjen.
Befalling
In befalling, ferlossing of kream is it proses oan 'e ein fan it swierwêzen fan in frou, as de poppe berne wurdt trochdat er fia it bertekanaal (de fagina) it limoer fan 'e mem (de kreamfrou) ferlit en sa te wrâld komt. Yn tiidwurdlike foarm neamt men dat befalle, bernhelje, pophelje, bernje, kreamje of útpakke. De befalling mei alle drokte deromhinne wurdt oantsjut as de kreamerij. Hjirby giet it spesifyk om 'e berte fan minsken, mei't men by bisten ornaris net fan in 'befalling' sprekt. Yn 2015 fûnen der wrâldwiid likernôch 135 miljoen befallings plak; fan dy poppen waard sa'n 9% te betiid berne, wylst rûchwei 7,5% te let berne waard. De tûke fan 'e genêskunde dy't him taleit op help en begelieding by de befalling, is de ferloskunde. Immen dy't dêrfoar trochleard hat, is in ferloskundige of in froedfrou. Yn 'e Westerske wrâld fine de measte befallings plak yn it sikehûs; Nederlân, dêr't men soks faak thús docht, rint der wat dat oangiet út. Yn ûntwikkelingslannen fine befallings oer it algemien thús plak mei help fan in tradisjonele bertehelp, dat in froedfrou wêze kin, mar likegoed in krûdedokter, medisynman of sjamaan.
Nei ôfrîn fan 'e befalling wurdt foar de mem advisearre om teminsten ferskate dagen rêst te hâlden. Der wurdt dan sein dat hja yn 'it kreambêd' leit. Yn it Frysk kin men oanjaan hoefolle dagen nei de berte oft it is troch te sizzen dat de mem salang 'âldkreams' is. Yn it ferline kamen in protte froulju yn it kreambêd te ferstjerren troch komplikaasjes dy't se by de befalling oprûn hiene. Sadwaande waard yn earder tiden it kreambêd foar froulju wol ferlike mei wat oarloch foar manlju wie. Sels tsjintwurdich noch komme elts jier wrâldwiid likernôch 500.000 froulju yn it kreambêd te ferstjerren, reitsje 7 miljoen froulju troch in befalling oanhelle mei earnstige, duorjende sûnensswierrichheden, en hat in befalling foar 50 miljoen froulju in sûnensnegative ynfloed. Fierwei it grutste part fan dy gefallen docht him foar yn ûntwikkelingslannen. Spesifike gefaarlike komplikaasjes op dit mêd binne obstruksje by de befalling, post-partumblieding, eklampsy en post-partumynfeksje. De gefaarlikste komplikaasje foar de poppe is berteferstikking, dat net inkeld ta de dea, mar ek ta slimme harsensskea liede kin.
Chicago Union Station
Namme
Chicago Union Station hjit sa om't it oarspronklik in union station ("unystasjon" of "feriene stasjon") wie, dat troch ferskate ûnôfhinklike spoarweimaatskippijen yn gearwurking boud wie en brûkt waard.
Skiednis
Op 25 desimber 1858 sette de Pittsburgh, Fort Wayne and Chicago Railroad útein, dêr't in stasjonsgebou foar boud waard op it plak dêr't hjoed de dei Chicago Union Station stiet, oan 'e igge fan 'e rivier de Chicago. Op 7 april 1874 sleaten fiif ûnderskate spoarweimaatskippijen in oerienkomst om in nij union station te bouwen en mei-inoar te eksploitearjen. Dat earste Chicago Union Station moast oan Van Buren Street komme, krekt benoarden it oarspronklik Pittsburgh, Fort Wayne and Chicago Railroad-stasjon. De dielnimmende spoarweimaatskippijen wiene: De Michigan Central Railroad, dy't yn Chicago it Great Central Station fan 'e Illinois Central Railroad brûkte, besleat al rillegau om him út 'e oerienkomst werom te lûken. De Chicago and North Western Railway, dy't net by de oerienkomst belutsen wie, naam serieus yn omtinken om him derby oan te sluten, mar seach dêr úteinlik fan ôf en behold ynstee it eigen Wells Street Station. Yn 1911 boude de Chicago and North Western de Chicago and North Western Passenger Terminal.
De fjouwer oerbleaune dielnimmende spoarweimaatskippijen setten troch, en it earste Chicago Union Station gie yn 1881 iepen. It lange smelle stasjonsgebou seach út oer Canal Street en rûn fan Madison Street alhiel oant Adams Street. Spoarlinen kamen it stasjon út it suden wei yn en besloegen it lân tusken it stasjonsgebou en de rivier. Súd fan it stasjon wiene fiadukten boud wêrmei't Adams, Jackson en Van Buren Street oer de spoarlinen hinne rûnen, en dy't dêrnei oergiene yn brêgen oer de rivier de Chicago.
De groei fan it treinferkear en de winsk om mear stasjons op ien plak te konsintrearjen, late fan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw ôf ta foarstellen foar in útwreiding fan Chicago Union Station. Dêrta waard de Chicago Union Station Company foarme, in nij bedriuw dêr't alle spoarweimaatskippijen dy't it stasjon brûkten, oan dielnamen, útsein de Chicago and Alton Railroad. De Chicago Union Station Company soe eigner fan it nije stasjon wurde, wylst de Chicago and Alton it gebrûk derfan hiere soe. De planning en organisaasje fan 'e útwreiding wie yn 'e hannen fan 'e Pennsylvania Railroad, doedestiden de grutste spoarweimaatskippij fan 'e Feriene Steaten.
De bou fan it nije stasjonsgebou sette yn 1913 útein, mar waard ûnderbrutsen troch de Earste Wrâldoarloch, wylst ek stakings en tekoarten oan benammen stiel de bou parten spilen. Nei't it wurk yn 1919 ferfette wie, duorre it noch oant 1925 ear't it gebou klear wie en yn gebrûk nommen wurde koe. De offisjele iepening fûn plak op 16 maaie fan dat jier, wylst wurk oan inkele fiadukten noch trochgie oant yn 1927. Yn 't foar wie rûsd dat de kosten foar de útwreiding $65 miljoen berinne soene, mar úteinlik koste it $75 miljoen.
Under de Twadde Wrâldoarloch wie Chicago Union Station ien fan 'e wichtichste ferkearsknooppunten fan 'e Feriene Steaten. Der kamen en giene doe wol 300 treinen en 100.000 passazjiers deis, wêrfan't it meastepart út soldaten bestie. Nei de oarloch soarge de taname fan it tal auto's foar in skerpe ôfname fan it reizgjen mei de trein. Yn 1969 waard de oarspronklike stasjonshal sloopt om romte te meitsjen foar in modern kantoargebou, yn 'e kelder wêrfan't in nije stasjonshal oanlein waard. Yn 1970 waard de Amerikaanske nasjonale spoarweimaatskippij Amtrak oprjochte, dêr't û.m. de Pennsylvania Railroad yn opgie. Yn 1984 kocht Amtrak de oandielen op dy de Chicago, Milwaukee and St. Paul Railway en de Burlington Northern Railroad (rjochtsopfolger fan 'e Chicago, Burlington and Quincy Railroad) yn 'e Chicago Union Station Company hiene, en waard sa de memme-ûndernimming fan dat bedriuw.
Arsjitektuer
It hjoeddeistige Chicago Union Station waard ûntwurpen troch D.H. Burnham & Company, in bedriuw dat bekendstie om syn haadarsjitekt Daniel Burnham, dy't lykwols kaam te ferstjerren foar't de bou úteinsette koe. De rjochtsopfolger fan it bedriuw, Graham, Anderson, Probst & White, foltôge it wurk oan it stasjon. Chicago Union Station waard ûntwurpen yn 1909, in jier nei't de T-Ford yn produksje nommen wie, en it wie ien fan 'e earste gebouwen wêr dan ek op 'e wrâld dat antisipearre op it tanimmende autoferkear. It stasjon omfette in stasjonshal, in monumintale Grutte Hal, loketten foar de ferkeap fan treinkaartsjes, perrons, wachtromten, bagaazjekeamers, winkels en restaurants, allegear op ien en deselde ferdjipping, mei in yndieling dy't bedoeld wie om it foar lju dy't der net bekend wiene sa maklik mooglik te meitsjen om it paad te finen. By de iepening yn 1925 wiene der ek in lytse klinyk, in kapel en in selleblok yn it gebou fêstige.
It haadgebou fan Chicago Union Station is in fjouwerkant, plotsk bouwurk yn neoklassisistyske styl, dat ien hiel stedsblok yn beslach nimt. De no âldfrinzich (of klassyk, ôfhinklik fan jins smaak) oandwaande arsjitektuer stiet yn skril kontrast mei de moderne glêzen wolkekliuwers dy't der letter omhinne boud binne. It stasjon hat grutte, brede pyldergongen oan 'e foarkant en is makke fan natoerstien, izer en moarmer. Massive stielene bôgen hâlde it dak op, en ferskate brede, ymposante treppens liede de passazjiers omleech nei de ûndergrûnske perrons.
It hert fan it stasjonsgebou wurdt foarme troch de Grutte Hal, dat de wichtichste wachtromte is, mei in oerflak fan 2.200 m². Dy hat in plafon dat 34 m heech is, mei yn 'e midden in tûneferwulft mei in skylight. It wurdt omheech holden troch pylders fan Romeinsk moarmer dy't fersierd binne mei byldhouwurk en kapitelen fan gouden blêden. It plafon sels is fersierd mei dekorative rozetsjes. Unbidich grutte houtene sitbanken binne opsteld dêr't reizgers sitte kinne wylst se wachtsje op oanslutende treinen. In brede treppen liedt fan 'e Grutte Hal nei de stasjonshal, en ek binne út 'e Grutte Hal wei de beide oerdutsen portiken te berikken, dy't lju tsjin min waar beskermje moatte as se in taksy nimme wolle. Twa stânbylden fan Henry Hering sjogge op 'e reizgers del: dat binne Nacht, dy't in ûle op 'e earm hâldt, en Dei, dy't in hoanne op 'e earm hâldt. Se steane symboal foar it feit dat it stasjon fjouwerentweintich oeren deis yn gebrûk is.
Om 'e Grutte Hal hinne binne in soad oare romtes groepearre, dêr't restaurants, winkels en oare tsjinsten fêstige binne. Boppe de begeane grûn lizze inkele ferdjippings dy't op 't heden kantoaren fan Amtrak befetsje. It orizjinele bouplan omfette folle mear ferdjippings, dy't boppe de Grutte Hal in wolkekliuwer foarmje soene. Dat diel fan it gebou is lykwols nea ôfmakke.
De Burlington Room, dy't noardwestlik fan 'e Grutte Hal sitewearre is, wie oarspronklik in wachtromte foar froulju. Doe't dy funksje net mear nedich achte waard, kaam de romte yn gebrûk as in opslachplak fan Amtrak. Troch de jierren hinne rekke de Burlington Room troch efterstallich ûnderhâld en wetterskea yn it neigean, en úteinlik waard de romte ûntromme en op 't slot dien. Yn novimber 2016 gie de Burlington Room wer iepen as in seal foar eveneminten, nei't er hielendal renovearre wie. De seal hat grutte pylders, wurdt ferljochte troch kroanluchters en omfettet fierder fjouwer muorreskilderings fan lânskippen en de orizjinele grutte spegel út 'e frouljuswachtromte.
Yn 'e 1990-er jierren waarden der op hap-snapbasis hjir en dêr yn it stasjonsgebou wat renovaasjes útfierd troch Lucien Lagrange Associates. Sa makken se wat ferbetterings oan 'e Grutte Hal, dêr't û.m. it skylight wer trochsichtich makke waard, dat yn 'e Twadde Wrâldoarloch út foarsoarch swart ferve wie. Yn juny 2015 makke Amtrak bekend dat de renovaasje fan Chicago Union Station no echt oanpakt wurde soe, en dat lang ôfsletten romten iepenmakke wurde soene. Fierders waard moarmer helle út it oarspronklike stiengat by Rome om 'e ôfsliten treppens wer keapsjoch te meitsjen. Yn 2018 en 2019 waard foar $22 miljoen ynvestearre yn 'e restauraasje fan 'e Grutte Hal. Sa waard it ferware skylight folslein fernijd, sadat de ljochtfal mei 50 oant 60% fergrutte waard.
Swimmen op de Paralympyske Simmerspullen 1964
De IIe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1964 hâlden yn it Japanske Tokio.
Chicago Union Station
Arsjitektuer
Yn 2018 kaam de Riverside Investment & Development Co. mei in oanpaste ferzje fan it oarspronklike bouplan, dy't foarseach yn 'e tafoeging fan sân nije ferdjippings boppe de Grutte Hal, dêr't 404 apparteminten húsfêste wurde soene. Dat plan, út 'e koker fan arsjitekt Solomon Cordwell Buenz, wie struktureel neat mis mei, want it stasjonsgebou is boud om it gewicht fan in wolkekliuwer te dragen. De oanbou (of eins 'opbou') soe beklaaid wurde mei glês en ljocht brûns, en alsa yn oansjen sterk ôfwike fan it oarspronklike stasjonsgebou. Ek wie it de bedoeling om 'e besteande ferdjippings boppe de Grutte Hal hielendal te renovearjen, en der 330 hotelkeamers te fêstigjen. It foarstel krige mingde reäksjes fan arsjitekten, kultuerbeskermers en it algemiene publyk. Arsjitektuerkritikus Blair Kanim omskreau it yn 'e Chicago Tribune as "banaal" en "topswier". In pear moanne letter waard besletten fan it plan ôf te sjen. Ynstee waard derfoar keazen om in penthouse boppe-op it stasjonsgebou ta te foegjen, dat sa fier tebekholden waard fan 'e râne, dat it fan 'e strjitte ôf net te sjen wêze soe. De hotelkeamers yn 'e besteande ferdjippings soene lykwols wol trochgean, en yn it plak fan 'e sân ekstra ferdjippings soe der in flatgebou fan fyftich ferdjippings komme dêr't de amper brûkte parkeargaraazje fan it stasjon stie.
Yn 'e popkultuer
Chicago Union Station is ien fan 'e bekendste gebouwen fan Chicago. Ek bûten de Feriene Steaten kenne in soad minsken it gebou (al witte se dat sels faak net), om't it brûkt is as dekôr yn ferskate populêre films. Benammen de Grutte Hal en de moarmerne treppens wurde troch regisseurs graach brûkt. De treppens binne bygelyks bekend út 'e ikoanyske sêne mei de sjitpartij en de omleech rôljende bernewein út 'e misdiefilm The Untouchables (1987), mei Kevin Costner, Sean Connery en Robert De Niro. Oare foarbylden fan films dy't (foar in diel) yn Chicago Union Station opnommen waarden, binne The Sting (1973), My Best Friend's Wedding (1997), Flags of Our Fathers (2006) en Public Enemies (2009).
Sedille
In sedille (fia Frânsk cédille út it Spaansk cedilla, ferlytsingswurd fan ‘’ceta’’, de letter ‘z’) is in lêsteken dat ûnder oare yn de stavering fan it Albaneesk, it Katalaansk, it Frânsk, it Portegeesk en it Turksk brûkt wurdt. De sedillee is in heakje dat ûnder in bylûd set wurdt.
Yn it Frânsk, it Katalaansk en it Portugeesk komt de sedille allinnich foar ûnder in c dy’t folge wurdt fan in a, o of u, en jout dan oan dat dy c net as in k mar as in s útsprutsen wurde moat.
ça = /sa/ (ça va?) ço = /so/ (garçon) çu = /su/ (reçu)
Fan oarsprong wie de sedille in z dy’t efter in c skreaun waard. De z like wat op in 3 (sjoch ôfbylding). Dy z waard letter ûnder de c set, wêr’t dy it boppeste streekje kaam te missen.
Yn it Turksk wurdt de sedille brûkt ûnder de s en de c. De ç stiet foar de [tsj] lykas yn ‘’Tsjechië’’ (IPA: tʃ) en de ş foar de [sj] yn ‘’sjantelje’’ (IPA: ʃ). In c sûnder sedille jout it lûd [dzj] lykas yn ‘’jeans’’ (IPA: dʒ) oan en de s sûnder sedille de sisklank lykas dy ek yn ‘’splisse’’ foarkomt. Yn it Turkske alfabet nimme ç en ş in eigen plak yn.
List fan planetoïden 64901-65000
Dit is in list fan planetoïden 64901-65000.
Monisme (filosofy)
Monisme (fan it Grykske μόνος, monos, "ien") is de filosofyske lear dat der mar ien fan eat bestiet. It wurdt benammen brûkt yn 'e godstsjinstfilosofy en de ontology, en waard yntrodusearre troch de Dútske filosoof Christian Wolff (1679-1754). Der binne ferskillende soarten monisme.
Philippe Geubels
Philippe Geubels (Dendermonde, 15 april 1981) is in Flaamske stand-upcomedian.
Hy waard bekend doe't er yn 2007 yn de finale fan Comedy Casino Cup stie, in programma fan de Flaamske telefyzjestjoerder Canvas. Geubels falt op troch syn nasale en stadige menier fan praten.
Biografy
Geubels studearre ynearsten oan it ateneum, mar gie nei het tredde jier oer nei de hotelskoalle. Under syn stúdzje wurke Geubels ûnder oare as ferkeaper. Sadwaande koe er syn pleinfrees oerwinne.
Geubels waard nijsgjirrich nei stand-upcomedy nei't in kollega him in dvd fan Hans Teeuwen sjen liet. In entûsjast wurden Geubels besleat om de workshop "123 Comedy Club" te folgjen, dêr't er fral learde wat er net dwaan moast sei er letter. Yn 2006 die Geubels mei oan de Lunatic Comedy Award, in wedstriid foar begjinnende komiken, organisearre troch The Lunatic Comedy Club. Yn de finale op 1 desimber fersloech er Xander De Rycke en Joost Van Hyfte, sadat er de fyfde winner fan dy twajierlikske wedstriid waard. Bert Kruismans (1998), Gunter Lamoot (2000), Lieven Scheire (2002) en Sven Eeckman (2004) wiene de eardere winners.
Beugels is troud mei Leen Corluy dy't jierrenlang in poezehotel yn Boechout hie. Sy hawwe tegearre in dochter. Geubels fiert 'mijn vrouw' faak op yn syn konferênses.
List fan Yslânske ambassadeurs yn Koeweit
Dit is in list fan Yslânske ambassadeurs yn Koeweit.
Hannes Hafstein
thumb|Hannes Hafstein.
Pennsylvania (betsjuttingsside)
"Pensylvania" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Hannes Hafstein
Hannes Þórður Pétursson Hafstein (Möðruvellir, 4 desimber 1861 - Reykjavik, 13 desimber 1922) wie in Yslânsk politikus, bankier en dichter. Hy wie de earste premier fan Yslân.
List fan planetoïden 55001-56000
Dit is in list fan planetoïden 55001-56000.
SquirrelMail
Oersetting nei it Frysk
De triemmen mei de Fryske oersettingen foar de webmailynterfaasje wurde apart oanbean op de webstee.
Fryske staveringshifker
De staveringshifker wurdt levere troch Aspell.
Michaelkatedraal (Izjevsk)
De Michaelskatedraal (Russysk: Свято-Михайловский собор; Svjato-Michajlovski sobor) is in russysk-otterdokse katedraal yn Izjevsk yn de Russyske Federaasje. De oan de aartsingel Michael wijde katedraal is in replika fan de ûnder Stalin ferneatige katedraal.
Skiednis
thumb|left|200px|De âlde katedraal Oarspronklik lei op it plak in begraafplak mei in Trije-ienheidskapel, dy't yn 1810 ôfbaarnde. Yn 1855 waard de kapel ferfongen troch in grutte stiennen oan de aartsingel Michael wijde kapel. Yn 1876 waard der útein set mei it ynsammeljen fan jild foar in nije tsjerke op it plak fan de kapel. Yn 1893 namen de wurknimmers it beslút om 1% fan harren lean ôf te dragen foar de bou fan de tsjerke. It ûntwerp mocht de arsjitekt Ivan Tsjarûsjin. In betingst by de bou wie dat de nije tsjerke net grutter wurde mocht as de Aleksander Nevskikatedraal.
De earste Michaelkatedraal waard tusken 1897 en 1907 op de heechste heuvel fan de stêd boud. Yn dy tiid wie de katedraal ien fan de grutste gebouwen fan de stêd. De bou stie ûnder lieding fan Ivan Tsjarûsjin en koste doe 350.000 rûbel.
Nei de Oktoberrevolúsje namen de autoriteiten op 19 maart 1929 it beslút om de Michaelkatedraal, de Aleksander Nevskikatedraal en de Foarbeatsjerke te sluten foar de earetsjinst. Op 27 maart 1929 waard de katedraal sletten en troch de autoriteiten fersegele. Fan 1932 oant 1937 krige in museum de tsjerke yn gebrûk en op 8 april 1937 foel it beslut fan de Ried fan Folkskommissarissen om de tsjerke te ferneatigjen en al gau dêrnei waard de tsjerke opblaasd.
Weropbou
thumb|left|250px|Ynterieur Yn de jierren 1980 wiene wer lûden te hearren dy't der foar pleiten om de katedraal wer op te bouwen. De grûn foar dat doel waard yn 1995 werom jun en doe setten ek de tariedings útein. Twa jier letter waard in boukommisje stifte, dêr't ek de Oedmoerdyske president Aleksandr Volkov syn sit yn naam. Mear as 45.000 partikulieren (wêrûnder Michael Kalasjnikov) en 500 bedriuwen joegen jild foar de weropbou, dy't tusken 2003 en 2007 plakfûn.
Op 5 augustus 2007 waard it haadalter fan de Michaeltsjerke ynwijd troch patriarch Aleksi II dy't de earste liturgy yn de tsjerke fierde yn oanwêzigens fan de president fan Oedmoersje en oare offisjele fertsjintwurdigers.
Sûnt july 2017 is de tsjerke de katedraal fan it bisdom Izjevsk en Oedmoersje.
List fan planetoïden 56001-57000
Dit is in list fan planetoïden 56001-57000.
Johannes de Beke
Johannes de Beke (of Jan Beke of Beka; fl. 1346) wie in Hollânsk histoarikus.
Hy skreau in skiednisboek, Chronographia Johannis de Beka, dat oant 1346 rint. It wurk wie foar it grutste part basearre op al besteande kroniken, lykas de Rymkronyk fan Melis Stoke. Beke wurke yn de abdij fan Egmond en skreau yn it Latyn. Guon skiedkundigen neame Beke syn skriuwerij 'tige ûnbetrouber'.
Aleksander Nevskikatedraal (Izjevsk)
Bou
By in grutte stedsbrân yn 1810 gyng de âlde Elíakatedraal ferlern. De arsjitekt Simjon Emeljanovitsj Dûdin levere in plan foar in nije tsjerke mei trije tuorren, mar dat ûntwerp waard fanwegen de útwrydske pracht en de hege boukosten ôfwiisd. Ynstee dêrfan fersochten de autoriteiten om it ûntwerp fan de Andréaskatedraal fan Kronstadt as foarbyld te nimmen. Dûdin feroare syn ûntwerp yn in ienfâldiger gebou en makke dêrby mear gebrûk fan lokaal boumateriaal. De bou waard yn 1823 foltôge.
Sluting
thumb|left|250px|Ynterieur Yn maart 1922 waard beslach lein op it goud, it sulver en de edelstiennen fan de katedraal. Yn 1929 folge de sluting troch de autoriteiten nei in fersyk fan de jongereinôfdieling fan de Uny fan Ateïsten en yn itselde jier waard de klokketoer sloopt en de katedraal ferboud ta in ferieningsgebou. Letter waarden alle 24 klokken yn beslach nommen. Sûnt 1930 die de katedraal tsjinst as Museum foar it Ateïsme en wer wat letter folge de ferbouwing fan de katedraal ta de bioskoop Kolossus. Yn 1937 folge de ôfbraak fan de koepel.
Weromjefte
De katedraal waard yn 1990 weromjûn oan de Russysk-Otterdokse Tsjerke. Nei in tarieding fan it restauraasjeplan fan arsjitekt S.A. waard yn 1992 útein set mei de restauraasje. Tsjin it ein fan 1993 waard de restauraasje foltôge. Ek de toer waard rekonstruearre en op 2 jannewaris 1994 fûn de ynwijing plak. Tagelyk mei de restauraasje waard ek in grêfkapel boud foar it grêf fan Andrei Derjabin, de stifter fan de wapenfabriken yn Izjevsk.
Yn 5 oktober 1994 waard troch in beslút fan de synoade de tsjerke in katedraal.
Aldtsjerkeslavysk
It Aldtsjerkeslavysk (Glagolitysk: ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ ⰧⰈⰟⰊⰍⰟ; Syrillysk: словѣньскъ ѭзыкъ; Latynsk: Slověnĭskŭ językŭ), ek bekend ûnder de nammen Aldslavysk, Aldbulgaars en Aldmasedoanysk, is de âldste Slavyske skriuwtaal. It datearret fan 'e midden fan 'e 9e iuw en waard op skrift steld troch de bruorren Syrillus en Metoadius op basis fan Súdslavyske dialekten dy't sprutsen waarden yn it gebiet om Tessaloniki yn it Byzantynske Ryk. Foar de taal ûntwurpen sy in nij skrift, it Glagolityske alfabet, en yn ferbân mei harren missy nei it Grutmoravyske Ryk yn 863 makken sy in oersetting fan de Bibel. Letter makken studinten fan Syrillus en Metoadius oan de ein fan de 9e iuw yn it Earste Bulgaarske Ryk it Sirillyske alfabet, dat fierhinne fan 't Grykske alfabet ôflaat wie en stadichoan de plak fan 't Glagolitysk ynnaam.
Aldtsjerkeslavyske teksten binne oerlevere yn de foarm fan kopyen út de 10e en 11e iuw; it bekendste manuskript is de Codex Zographensis. Foar de histoaryske taalwittenskap is it Aldtsjerkeslavysk besûnder wichtig, om't it tige nau besibbe is oan it Oerslavysk, de mienskiplike oertaal fan de Slaven. thumb|180px|left|De earste side fan it [[Evangeelje fan Jehannes yn de Codex Zographensis, skreaun yn it Glagolityske alfabet.]]
Tsjerkeslavysk
It Aldtsjerkeslavysk hat him fierder ûntwikkele ta in tsjerketaal, it Tsjerkeslavysk. Dizze taal bestiet yn fiif ûnderskate ferzjes ("redaksjes"), dy't ûnder ynvloed fan pleatslike folkstalen ûntstien binne: ● Bulgaarsk-Tsjerkeslavysk ● Servysk-Tsjerkeslavysk ● Russysk-Tsjerkeslavysk ● Kroätysk-Tsjerkeslavysk ● Tsjechysk-Tsjerkeslavysk
Hoewol't it Tsjerkeslavysk hjoed de dei tige argaysk oandocht, wurde it troch ferskate eastersk-otterdokse en eastersk-katolike tsjerken noch hieltyd brûkt yn harren liturgy. Bûten de liturgy is it Tsjerkeslavysk lykwols net goed brûkber. In modernisearre en ferienfâldige foarm fan 't Tsjerkeslavysk, ornearre foar aldendeiske kommunikaasje, is de keunsttaal Ynterslavysk.
Grammatika
It Aldtsjerkeslavysk en it Tsjerkeslavysk hawwe in uterst komplisearre grammatika mei in mânsk systeem fan haadwurds- en tiidwurdsbûging mei û.o. trije wurdgeslachten (manlik, froulik, ûnsidich), ûnderskied tusken iental, twatal en meartal, sân namfallen (nominatyf, genityf, akkusatyf, datyf, ynstrumintalis, lokatyf, fokatyf), aspektûnderskied tusken ymperfektive en perfektive tiidwurden, notiid, fjouwer ferskillende doetiden en twa dantiden, wat resultearret yn in tige grut tal útgongen.
Keppeling om utens
Old Church Slavonic Online (Universiteit fan Teksas)
Ligueryske See
De Ligueryske See is de rânesee fan 'e Middellânske See súdlik fan 'e Noarditaljaanske regio Liguerje, it foarstedom Monako en it eastlikste part fan 'e Frânske Côte d'Azur, noardlik fan it ta Frankryk hearrende eilân Korsika, en noardwestlik fan 'e Italjaanske regio Toskane. Yn it súdeasten giet de Ligueryske See by de Toskaanske Arsjipel oer yn 'e Tyrreenske See. De wichtichste havenstêd oan 'e Ligueryske See is Genua, folge troch Livorno en La Spezia. De noardwestlike kust stiet bekend om syn skientme en noflik klimaat. It noardlikste part fan 'e see wurdt foarme troch de Golf fan Genua. Yn it easten mûnje de rivier de Arno en withoefolle mindere Apenynske streamen yn 'e Ligueryske See út. Noardwestlik fan Korsika leit it djipste punt, dêr't de seeboaiem likernôch 2.850 m ûnder it oerflak leit.
Om 'e walfisken en dolfinen te beskermjen (brúnfisken komme yn 'e Ligueryske See net foar) hawwe Itaalje, Frankryk en Monako de see yn 1999 útroppen ta in beskerme gebiet. It Ynternasjonale Walfiskreservaat fan de Ligueryske See beslacht 84.000 km², en bestiet út sawol nasjonale territoriale wetters as iepen see.
Ibearyske hazze
De Ibearyske hazze (Latynske namme: Lepus granatensis), ek wol de Granadahazze neamd, is in sûchdier út it skift fan 'e hazze-eftigen (Lagomorpha), de famylje fan 'e hazzen en kninen (Leporidae), it skaai fan 'e echte hazzen (Lepus), en it lyknammige ûnderskaai fan 'e echte hazzen (Eulagos), dêr't ek de 'gewoane' hazze (Lepus europaeus), diel fan útmakket.
Fersprieding
De Ibearyske hazze is, sa't de namme al oanjout, lânseigen op it Ibearysk Skiereilân, dêr't er foarkomt op in grut diel fan it Spaanske fêstelân. Hy ûntbrekt lykwols yn hast hiel Kataloanje, yn it noarden fan Aragon, Baskelân, Kantaabrje en Astuerje, yn dielen fan westlik en sintraal Ekstremadoera, yn súdlik Falinsia en in grut diel fan Moersia. Yn Portegal komt de Ibearyske hazze foar yn it uterste noardeasten en yn in dielen fan 'e midden en it suden fan it lân. Op 'e Baleären libbet er ek op it eilân Majorka, mar it is net wis oft er dêr lânseigen is of dat er der troch de minske yntrodusearre is. Yn in lyts gebiet yn 'e Rônedelling fan súdlik Frankryk, dêr't er ek foarkomt, is er sûnder mis in eksoat.
Status
De Ibearyske hazze hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen.
Undersoarten
Der binne trije erkende ûndersoarten fan 'e Ibearyske hazze:
Golf fan Genua
thumb|250px|Kaart mei de Golf fan Genua De Golf fan Genua (Italjaansk: Golfo di Genova) is in baai yn it noarden fan de Ligueryske See. De Golf fan Genua is 125 km lang en leit tusken de Italjaanske stêden Imperia yn it westen en La Spezia yn it easten.
De wichtichste haven yn de Golf fan Genua is: Genua.
List fan planetoïden 57001-58000
Dit is in list fan planetoïden 57001-58000.
List fan planetoïden 24801-24900
Dit is in list fan planetoïden 24801-24900.
Philip Bliss
Philip Bliss (folút: Philip Paul Bliss; Clearfield County (Pennsylvania), 9 july 1838 – Ashtabula (Ohio), 29 desimber 1876) wie in Amerikaansk skriuwer fan hymnen, komponist, dirigint en bas-bariton-gospelsjonger. Under de bekendste gesangen dy't er skreau, binne Let the Lower Lights Be Burning, Hallelujah, What a Saviour!, Hold the Fort en I Will Sing of My Redeemer. De lêste pear jier fan syn libben wurke Bliss as evangelist. Hy kaam om doe't er 38 jier wie by de Treinramp fan Ashtabula fan 1876.
Libben
Philip Bliss waard yn 1838 berne yn Clearfield County, yn 'e Amerikaanske steat Pennsylvania (of mooglik yn Rome, Pennsylvania). Yn syn jonkheid ferhuze Bliss mei syn âlden ferskate kearen, earst yn 1844 nei de steat Ohio, doe yn 1847 wer werom nei Pennsylvania, en dêrnei noch ferskate kearen binnen dy steat. Hy genoat mei dêrtroch net folle formeel ûnderwiis, mar krige ynstee fan syn mem les út 'e Bibel. Doe't er alve jier wie, gied er út 'e hûs en ûnderhold er himsels troch te wurkjen yn houtsjerskampen en houtseagerijen, wylst er ûnderwilens út en troch wat bylearde, sadat er yn 1855, op syn santjinde, syn diploma as ûnderwizer helle.
Fan 1956 ôf wurke Bliss in pear jier as skoalmaster yn Hartsville, yn 'e steat New York. Nei in moeting mei de musikus en hymneskriuwer William B. Bradbury besleat er lykwols om muzyklearaar te wurden. Yn 1858 krige er in oanstelling as ûnderwizer te Rome, yn Pennsylvania. Dêr mette er Lucy J. Young, mar wa't er op 1 juny 1859 troude. Hja wie presbyteriaansk, en Bliss, dy't fan hûs út metodist wie, gie oer nei har tsjerke. Yn 'e jierren dêrop ûntjoech Bliss him ta in omreizgjend muzyklearaar. Hy liende $30,— fan 'e beppe fan syn frou, sadat er seis wike lang studearje koe oan 'e Normal Academy of Music of New York. Dêrnei waard er yn syn eigen mienskip as in ekspêr op it mêd fan muzyk beskôge.
Yn 1864 ferfear Bliss mei de frou nei Chicago, yn 'e steat Illinois, dêr't er namme makke as gospelsjonger, muzyklearaar, hymneskriuwer en komponist. Op in konserttoernee fertsjinne er dat jiers ta syn eigen ferbjustering $100,— yn twa wiken. De wyks dêrop waard er oproppen foar tsjinst yn it Noardlike leger, mar mei't de Amerikaanske Boargeroarloch op syn ein rûn, waard er nei in pear wike alwer nei hûs ta stjoerd. Nei in twadde toernee, wêrby't it him minder foar de wyn gie, krige er in baan oanbean by Root en Cady Musical Publishers, in útjouwerij fan blêdmuzyk, foar in salaris fan $150,— de moanne. Dêr wurke er fan 1865 oant 1873. De hymnen dy't er yn dy tiid skreau waarden foar in grut part útjûn troch syn wurkjouwer.
Yn 1869 rekke Bliss behelle yn it wurk fan 'e evangelist Dwight L. Moody. Nei't er in meiwurker fan Moody, majoar Daniel Webster Whittle fertellen heard hie oer dy syn ûnderfinings út 'e Boargeroarloch, skreau Bliss de hymne Hold the Fort. Moody en oaren út syn fermidden fiteren Bliss oan om syn baan deroan te jaan en fulltime-gospelsjonger en -evangelist te wurden. Yn 1874 besleat Bliss einlings dat dat yndie syn ropping wie. Hy naam ûntslach en lei him ta op evangelisaasjewurk. Foar it oeuvre oan hymnen dat er tsjin dy tiid skreaun hie, ûntfong er aardich wat royaltys, dy't er fierhinne bestege oan goeddiedichheid en evangelisaasje.
Op 29 desimber 1876 wiene Bliss en de frou mei in trein fan 'e Pacific Railroad ûnderweis, doe't se by Ashtabula, yn Ohio, in spoarbrêge oerstieken. Op it stuit dat harren trein midden op 'e brêge wie, stoarte dy yn, en de lokomotyf en alle wagons foelen yn it ravyn, in ûngemak dat bekend kaam te stean as de Treinramp fan Ashtabula. Bliss oerlibbe de ramp, mar doe't er seach dat der brân útbriek yn 'e wagons, gied er werom om syn frou te rêden. Dêrnei waard neat mear fan him fernommen. Fan de stoflike omskotten fan him en syn frou waard neat weromfûn. Fan 'e 159 treinpassazjiers kamen 92 om it libben. Philip Bliss wie 38 jier doe't er stoar. Syn soannen George en Philip Paul jr., dy't doedestiden fjouwer, resp. ien jier âld wiene (en dy't net mei har âldelju yn 'e trein sitten hiene), bleaune as weesbern efter. Letter waard yn Rome, yn Pennsylvania, in monumint foar Bliss oprjochte.
Bliss syn koffer oerlibbe wûnder boppe wûnder ûnskansearre sawol de ramp as it fjoer. Neitiid waard dêryn in manuskript ûntdutsen mei de tekst fan 'e hymne I Will Sing of My Redeemer, dy't ien fan Bliss syn bekendsten wurde soe, en de iennichste dêr't er sels gjin muzyk foar skreau. It waard troch de komponist James McGranahan op muzyk set, en wie ien fan 'e earste lieten dy't troch de útfiner Thomas Alva Edison opnommen waard op in grammofoanplaat.
Bliss yn it Frysk
Wat Fryske oersettings fan it wurk fan Philip Bliss oanbelanget, hat Klaas Bruinsma yn 2002 in fertaling makke fan I Will Sing of My Redeemer, ûnder de titel Ik Sjong Bliid fan Myn Ferlosser, dy't er publisearre hat yn De Fleanende Krie, it blêd fan 'e Kristlik Fryske Folksbibleteek (2002, ôfl. 137/sept., s. 8).
List fan planetoïden 58001-59000
Dit is in list fan planetoïden 58001-59000.