cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miami Beach (Floarida)
Geografy
Yn totaal beslacht Miami Beach in oerflak fan 48,5 km², wêrfan't 30,2 km² út oerflaktewetter bestiet (benammen yn 'e Biscaynebaai) en mar 18,2 km² út drûch lân. De stêd is opmakke út trije wichtige wiken. Fan noard nei súd binne dat North Beach, Mid-Beach en South Beach. Elts binne dy stedsdielen wer opboud út ferskate buerten. South Beach foarmet mei de binnenstêd en de haven fan Miami, op it oanbuorjende fêstelân, it kommersjele sintrum fan Súdlik Floarida.
Miami Beach leit mar 1.20 m boppe seenivo, en by springfloed strûpe ferskate strjitten derûnder. It westlike part fan South Beach leit frijwol op seenivo en hâldt sadwaande by in gewoane floed de fuotten mar krekt drûch. Ut wittenskiplik ûndersyk troch de Universiteit fan Miami is bleken dat fan 'e midden fan 'e 2000-er jierren ôf oerstreamings as gefolch fan tijwurking almar faker foarkomme. Dat is in nammenste grutter probleem foar Miami Beach om't troch de poreuze aard fan 'e kalkstiennene ûndergrûn fan 'e stêd it opsmiten fan seediken nei ferwachting net folle úthelje sil, om't it seewetter der dan gewoan ûndertroch siperet.
Skiednis
Yn 1870 kochten heit en soan Henry en Charles Lum de eilannen oan dy't no Miami Beach foarmje foar de priis fan 75 dollarsint de acre. It earste bouwurk dat op 'e eilannen set waard, wie yn 1876 it Biscayne House of Refuge, in skûlplak foar skipbreklingen fan 'e Amerikaanske Libbensrêdingstsjinst (USLSS), dy't fan presidint Ulysses S. Grant opdracht krigen hie foar de oanlis fan sokke bouwurken by de hiele Amerikaanske kust lâns. Tsjin 'e tiid dat de Libbensrêdingstsjinst yn 1915 opgie yn 'e Amerikaanske Kustwacht, wie it Biscayne House of Refuge al yn ûnbrûk rekke. Yn 1926 waard it ferwoastge troch de Orkaan fan Miami om nea werboud te wurden.
Yn 'e 1880-er jierren besochten twa ûndernimmers út Nij-Jersey, Ezra Osborn en Elnathan T. Field, om op 'e eilannen dy't letter Miami Beach wurde soene, in kokosnuteplantaazje op te setten, mar dy waard nea winstjaand, dat úteinlik giene se oer de kop. Ien fan 'e ynvestearders fan it projekt wie de grutboer John S. Collins, dy't neitiid syn sakepartners útkocht en súkses berikte troch oare lânbougewaaksen op 'e eilannen oan te plantsjen, yn 't bysûnder avokado's. Underwilens waard oarekant Biscaynebaai yn 1896 de stêd Miami stifte, dy't troch de oanlis fan in spoarline dêrhinne útgroeie koe ta in havenplak fan belang. Om dat te fasilitearjen waard yn 1905 de Government Cut útgroeven, in breed farwetter dat sûnt Fisher Island fan 'e súdpunt fan 'e Miami Beach-eilannen skiedt.
De famylje Collins seach it potinsjeel yn fan 'e ûntwikkeling fan it foar de lânbou weardeleaze strân fan 'e eilannen as baaiplak. Dat proses sette koart nei de iuwwiksel útein yn gearwurking mei de bruorren Lummus, dy't bankiers yn Miami wiene, en de ûndernimmer Carl G. Fisher út Indianapolis. Omreden fan it strân krige it baaiplak de plaknamme Miami Beach, dat oerset wurde kin as "Miami-Strân" of "Miami oan it Strân"; as it yn Nederlân lei, hie it nei alle gedachten "Miami-oan-See" hjitten. Yn 't earstoan wie der allinne mar sprake fan deitoerisme troch strânbesikers dy't yn Miami wennen en har troch in set oerfarre lieten. Om soks te fasilitearjen waarden der badhuzen boud en itenkreamkes opset.
Tsjin 1912 setten de earste lju har op 'e eilannen sels nei wenjen. Dat wiene foar it meastepart wurknimmers fan 'e Miami Beach Improvement Company fan 'e Collins/Pancoast-famylje, dy't har dwaande holden mei it klearjen fan it binnenlân fan 'e eilannen. Dat wie oant dy tiid foar it meastepart noch in betize oerwâld fan mangroven. Behalven dat it beamkeguod fuortkappe waard, ferdjippe en ferbrede men ek de wetterrinnen. Doe't de lânseigen begroeiïng frijwol folslein ferwidere wie, waard úteinset mei de djoere oanfier fan ierde fan it fêstelân om 'e lânbougrûn te ferbetterjen en de eilannen op te heegjen en út te wreidzjen. Wat earst in 1.600 acres mjittende sânbank west hie, feroare op dy wize yn in rige eilannen mei in oerflak fan 2.800 acres.
Autoferhier
Autoferhier is in bedriuwssektor dy't him taleit op it ferhieren fan auto's (saneamde hierauto's) oan minsken dy't net de beskikking hawwe oer in eigen auto. Soks wurdt yn 'e regel foar koarte perioaden dien, dy't útinoar rinne kinne fan in pear oeren oant in pear wiken. Autoferhierbedriuwen hawwe faak in grut tal pleatslike fêstigings yn 'e neite fan lofthavens of drokke stedsdielen, sadat men eventueel in auto by in fêstiging yn ien stêd hiere kin en him by in fêstiging yn in oare stêd wer ynleverje kin. Gauris kin men yn 't foar ek in hierauto reservearje fia in webside op it ynternet. Om dieverij fan sokke fiertugen tsjin te gean, binne alle hierauto's tsjintwurdich tarist mei in GPS-folchsysteem.
Miami Beach (Floarida)
Skiednis
Yn 'e 1920-er jierren ûntjoech Miami Beach him ta in fakânsjebestimming foar de superriken út it noardeasten en midwesten fan 'e Feriene Steaten. Der waarden ferskate tige lúksueuze hotels boud. It oerflak fan 'e eilannen waard fierder útwreide troch it opspuitsjen fan sân fan 'e boaiem fan 'e Biscaynebaai. Yn 1925 waard de Collinsbrêge, dy't de skipfeart troch de baai behindere, ferfongen troch de saneamde Venetian Causeway, dy't bestie út in rige ophelbrêgen. De ferwoastgjende orkaan fan Miami, dy't ek yn Miami Beach in protte skea oanrjochte, makke yn 1926 in ein oan 'e iere heechtijdagen fan it baaiplak. De Grutte Depresje, dy't yn 1929 begûn, kaam foar't der in nije súksesperioade ûntstie, mar dochs loek Miami Beach ek yn 'e Krisisjierren fan 'e 1930-er jierren noch wol toeristen oan, dy't ta de boppelaach fan 'e Amerikaanske maatskippij hearden en foar wa't it lang net sa knypte as foar oaren.
Autoferhier
De measte klanten fan autoferhierbedriuwen binne sakelju en oare reizgers, dy't tydlik ferlet hawwe fan in auto yn in plak dêr't se net wenje. In oare groep klanten betreft eigners fan auto's dy't skansearre ot total loss rekke binne by in ferkearsûngemak, en dy't wachtsje op in reparaasje of op 'e útkearing fan 'e fersekering (hoewol't sokken, alteast yn Nederlân, yn 'e regel fan harren eigen garaazje wol in auto te lien krije kinne). Wer in oare groep klanten wurdt foarme troch lju dy't har eigen ferhuzing bewurkmasterje, mar dêrfoar in bestelbuske of in frachtwein hiere wolle. Op beskate ferhiermerken wurde soms ek oarsoartige ferfiermiddels te hier oanbean, lykas motorfytsen of scooters.
Miami Beach (Floarida)
Skiednis
Yn 't earstoan wie der in protte antysemitisme yn Miami Beach. De measte hotels wegeren Joaden te bêdzjen, en projektûntwikkeler Carl Fisher wegere mei Joaden saken te dwaan, sadat dy inkeld besuden Fifth Street wenje koene. Pas geandewei de 1930-er jierren kaam oan dy sitewaasje in ein. Yn 'e 1940-er jierren begûnen rike Joadske famyljes yn Miami Beach sels hotels te setten. Yn dyselde snuorje krige ek de ûnderwrâld fêste foet oan 'e grûn yn it baaiplak. Ferskate ferneamde gangsters, ûnder wa maffiabaas Al Capone, en Meyer Lansky, it bekendste lid fan 'e saneamde Joadske Maffia, teagen nei har 'pinsjonearring' nei Miami Beach en stoaren dêr.
Autoferhier
De earste autoferhierbedriuwen ûntstiene yn 'e Feriene Steaten nei't mei de yntroduksje fan 'e T-Ford de persoane-auto foar it earst in massaferfiermiddel wurden wie. Yn 1916 begûn Joe Saunders yn Omaha mei it ferhieren fan auto's; syn bedriuw waard úteinlik yn 1955 oernommen troch Avis. Yn Chicago wie Walter L. Jacobs fan 1918 ôf op dit mêd aktyf; syn bedriuw waard yn 1923 opkocht troch John D. Hertz. Yn Jeropa wie de Dútser Martin Sixt yn 1912 ien fan 'e earste pioniers op it mêd fan 'e autoferhier.
Miami Beach (Floarida)
Skiednis
Nei ôfrin fan 'e Twadde Wrâldoarloch brocht de ekonomyske oplibbing in weach fan migranten út 'e noardlike Feriene Steaten nei Súdlik Floarida ta. Fan gefolgen groeide de befolking fan Miami Beach fan 28.000 yn 1940 nei 46.000 yn 1950 en 63.000 yn 1960. Nei de Kubaanske Revolúsje fan Fidel Castro, yn 1959, waard Súdlik Floarida oerspield troch in weach fan flechtlingen út Kuba, in barren dat ek yn Miami Beach de etnyske gearstalling fan 'e befolking dramatysk feroare. Fan 'e 1960-er jierren ôf fêstigen har ek almar mear Joadske pensionado's út 'e noardeastlike Feriene Steaten yn it baaiplak. Tsin 1980 wie 62% fan 'e ynwenners fan Joadsk komôf. Yn 'e 1980-er jierren ferfearen de measte Joaden nei oare dielen fan Súdlik Floarida, lykas Delray Beach en Boca Raton, sadat it Joadske befolkingsoandiel tsjin 1999 belune wie ta in goede 12%. Yn 'e 1990-er jierren ûntjoech Miami Beach him ta in sintrum fan 'e Amerikaanske moade-yndustry en in wenplak fan ferneamde persoanen.
Bestjoer
Miami Beach wurdt bestjoerd troch in sânkoppich stedskommisjeregear, besteande út seis 'sljochtwei' kommisjeleden en in seremoniële boargemaster. Hoewol't dy lêste de gearkomsten fan 'e kommisje foarsit, is syn foech persiis-en-gelyk oan dat fan 'e oare kommisjeleden. Alle sân kommisjeleden wurde troch de stimberjochtige ynwenners fan Miami Beach keazen by ferkiezings. De boargemaster tsjinnet terminen fan twa jier mei in maksimum fan trije terminen, en de oare kommisjeleden tsjinje terminen fan fjouwer jier en kinne mar ien kear werkeazen wurde. De deistige lieding oer de gemeentlike organisaasje leit yn 'e hannen fan in oanstelde (net keazen) city manager (dy't ferlike wurde kin mei in gemeentesekretaris yn it Nederlânske steatsbestel).
Ekonomy
De ekonomy fan Miami Beach moat it benammen hawwe fan it toerisme. Yn 'e gemeente Miami Beach wurdt mear as 50% binnenbrocht fan alle jild dat yn 'e county Miami-Dade oan toerisme fertsjinne wurdt. Fan 'e 15,9 miljoen toeristen dy't yn 2017 yn 'e county ferbleaune, oernachte 58,5% yn Miami Beach. Dêrby giet it net mear inkeld om 'e superriken, lykas yn it ferline. Ek Spring Break, as de skoallen en universiteiten yn 'e Feriene Steaten yn it foarjier ticht binne en de studinten massaal op fakânsje geane yn sinnige baaiplakken, is foar Miami Beach fan grut belang.
Susterstêden
Miami Beach hat trettjin susterstêden:
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Miami Beach yn 2019 in befolking fan 88.885 minsken. De befolkingstichtens bedroech dêrmei 4.883,8 minsken de km². De stêd is eins yn befolking efterútgien sûnt 1980, doe't der op it hichtepunt mear as 96.000 ynwenners wiene.
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 wie doe fan 'e befolking fan Miami Beach 16,2% âlder as 65 jier en 12,8% jonger as 18 jier. Fierders bestie 49,0% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 15,6% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe.
Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie yn 2010 sa: 53,0% Latino's; 40,5% blanken; 3,1% swarten; 1,9% Aziaten; 0,3% Yndianen; 0,1% Polyneziërs, Melaneziërs en Mikroneziërs; 1,1% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Mank de Latino's foarmen de Kubanen fierwei de grutste groep mei 20,0% fan 'e befolking fan Miami Beach, op ôfstân folge troch de Kolombianen (4,9%), de Argentinen (4,6%), de Portorikanen (3,7%) en oaren. Ek wiene der 1,3% negroïde Latino's (hjirboppe net meiteld by de swarten). Fan 'e blanke ynwenners fan Miami Beach hie 9,0% in Italjaanske eftergrûn, wylst 6,0% bestie út Dútsers, 3,8% út Ieren, 3,8% út Russen, 3,7% út Frânsen, 3,4% út Poalen en 3,0% út Ingelsen. Etnyske Joaden makken yn 1999 12% fan 'e befolking út.
Op taalkundich mêd waard fêststeld dat yn 2000 54,9% fan 'e befolking fan Miami Beach yn 'e hûs inkeld Spaansk spriek, wylst it Ingelsk mei 32,8% op it twadde plak kaam. De op twa nei grutste taal wie it Portegeesk, mei 3,9%, en dêrnei folgen it Frânsk (1,7%), it Dútsk (1,1%), it Italjaansk (1,0%) en it Russysk (0,9%). It Jiddysk wie de memmetaal fan 0,81% fan 'e befolking, en it Hebriuwsk fan 0,75%.
Klimaat
Miami Beach hat in tropysk klimaat, mei hjitte simmers en waarme winters. Yn augustus, de waarmste moanne, is de trochsneed temperatuer oerdeis 31,2 °C, en yn jannewaris, de 'kâldste' moanne, is dat 23,1 °C. Miami Beach kriget jiers trochinoar 1.452 mm delslach. Snie falt der nea. De stêd leit gauris yn it paad fan orkanen, dy't fan 'e Atlantyske Oseaan komme en yn east-westrjochting oer de súdpunt fan it Floarida-skiereilân nei de Golf fan Meksiko raze. Oaren komme fan Kuba ôf út it Karibysk Gebiet nei it noarden ta saaien om by de eastkust fan it skiereilân lâns te skearen. De stêd is sûnt 1900 direkt troffen troch sân orkanen, wêrfan't Orkaan Cleo yn 1964 de lêste wie. Miami Beach hat skampers meikrigen fan in grut tal oare orkanen, wêrûnder Andrew (1992), Katrina (2005) en Irma (2017).
Rapport (ferslach)
In ferslach of in rapport is in ferlachjouwing fan in aktiviteit, barren of tastân. Dat ferslach wurdt, al of net nei ûndersyk foarôf, troch ien of mear rapporteur(s) dien oan in doelgroep, dy’t dêrfoar meast, mar net needsaaklikerwize, de opdracht ta jûn hat of de winsk utere.
Algemien
De referinsjeramten fan de ferslachjouwing kinne sawol troch rapporteurs as troch reseptanten (doelgroep) útmakke wêze, oan de hân fan mear of minder strange kritearia, mei ôfhinklik fan de doelstelling. De foarm fan it rapport ken as farianten:
Yn in soad gefallen binne plenning en opset, grafyske foarmjouwing en útfiering fan it rapport oan beskate easken bûn. Yn sawat alle gefallen wurde easken steld oan de kwaliteit fan it taalgebrûk. Rapporteurs moatte dus in beskate taalfeardigens hawwe, lykas it formulearjen fan in heldere probleemstelling, it finen en beöardieljen fan de goede boarnen en metoades en it formulearjen fan heldere konklúzjes.
Mooglike yndieling
Guon rapportsoarten ha in fêste en bytiden sels foar foardrukte opset, lykas in skoalrapport of skearapport. Yn oare gefallen kinne jo de opset min ofte mear sels útmeitsje. In gebrûklike opbou fan wittenskiplike einrapportaazjes is: In rapport kin opkreaze wurde mei in titelside en in omslach.
Yn in soad gefallen wurdt de opset en yndieling fan it rapport foarskreaun troch de organisaasje, dêr’t it rapport opsteld wurdt.
Soarten
Jo kinne allerhanne ferskillende soarten rapporten ûnderskiede, bygelyks:
Danuta Rinn
thumb|Danuta Rinn, 1991 Danuta Rinn (Krakau, 17 july 1936 - Warsjau, 19 desimber 2006) wie in Poalske sjongster en aktrise.
A.M. de Jong
thumb|Adrianus Michiel de Jong Adrianus Michiel de Jong (Nieuw-Vossemeer, 29 maart 1888 – Blaricum, 18 oktober 1943) wie in Nederlânsk auteur. Hy publisearre it grutste part fan syn wurk ûnder eigen namme (A.M. de Jong), mar guon waarden ûnder skûlnamme útjûn (Frank van Waes, Herbert D. Ross).
Libben
thumb|[[Kurt Gerron, Marcel Krols as Merijntje Gijzen en rjochts A.M. de Jong (film 1936)]] De Jong waard berne yn in hûshâlding fan 13 bern. Heit wie lânarbeider en socht in better bestean yn as arbeider in Rotterdam. In protte fan De Jongs jeugdherinneringen binne ferwurke yn de romansyklus Merijntje Gijzens jeugd en jonge jaren.
By de mobilisaasje yn de Earste Wrâldoarloch waard De Jong oproppen foar tsjinst. De Jong wie gefoelich foar ûnrjocht en skreau dêrom yn Notities van een landstormman krityske stikken oer de situaasje yn it Nederlânsk leger. Dat hie fan gefolch dat De Jong syn ofsiersoplieding net ôfmeitsje mocht. Letter soe er syn ûnderfinings yn syn roman Frank van Wezels roemruchte jaren ferwurkje.
A.M. de Jong skreau de teksten foar de strip Bulletje en Boonestaak; foar it meitsjen fan de tekeningen helle er 1922 de yn Nederlân wenjende Belg George Van Raemdonck oan. Dy strip wurdt hjoeddeisk as klassiker beskôge, sawol fanwege de dryste tekeningen as de kontroversjele ûnderwerpen fan De Jong.
Mystearjespul
It mystearjespul is in foarm fan Midsiuwsk toaniel. It heart by de ierste foarmen yn Jeropa.
A.M. de Jong
Libben
1942 waard De Jong fanwege syn sosjalistyske sympatyen troch de Dútsers oanholden, mar rillegau wer frijlitten om reden fan syn minne sûnens. As represaille foar it deadwaan fan in tal NSB-ers waard De Jong yn 1943 fermoarde troch Nederlânske SS-ers, ien fan de saneamde Silbertanne-aksjes.
Yn 1974 waard it A.M. de Jong-museum yn syn berteplak Nieuw-Vossemeer iepene.
Yn 2001 ferskynde in biografy, skreaun fan de neef van A.M. de Jong, Mels de Jong.
Bibliografy
* Israël Querido, de mens en de kunstenaar (essayistysk) (1933)
Ferkearsagresje
Ferkearsagresje is lulk of agressyf hâlden en dragen fan dielnimmers fan it ferkear nei inoar ta. Soks kin útinoar rinne fan lulke útroppen, it útslaan fan flokwurden, klaksonearjen en it meitsjen fan obsene of misledigjende gebearten, fia it dwaan fan ferbale misledigings en bedrigings oant fysike yntimidaasje en geweld. Ek kin it him uterje yn gefaarlike manearen fan weigebrûk, benammen as it om automobilisten giet. Men kin dan tinken oan it ôfsnijen fan oaren, it ûnferwachts op 'e rem traapjen of bumperkleevjen. Ferkearsagresje komt foar tusken automobilisten ûnderinoar, mar ek gauris tusken automobilisten en oare weibrûkers, lykas motorriders, fytsers en fuotgongers. Ferkearsagresje kin liede ta ferkearsûngemakken (hoewol't it dêr ek troch feroarsake wurde kin), en ta slaanderij, ferwûnings en yn uterste gefallen sels moard.
Gefallen fan ferkearsagresje komme ornaris fuort út frustraasje oer it hâlden en dragen fan 'e oare weibrûkers, benammen as men al in min sin hat of hastich is. Sitewaasjes mei in ferhege kâns op ferkearsagresje binne ferkearsopstoppings, rivaliteit om in parkearplak as men de auto dreech kwyt kin, en gefallen wêrby't immen de ferkearsregels negearret. Ut ferskate wittenskiplike ûndersiken hat bliken dien dat dieders fan ferkearsagresje oer it algemien jong binne, mei as trochsneed leeftyd 33 jier, en dat 96,6% fan harren manlju binne. Yn guon lannen en gebieten, wêrûnder Dútslân, Kalifornje, Nij-Súd-Wales en Singapoer, is ferkearsagresje apart as misdriuw yn it strafrjocht opnommen en steane der hege boetes of sels finzenisstraffen op.
Mystearjespul
It mystearjespul ûntjoech him ta in searje spullen dêr’t alle wichtige Bibelske ferhalen yn oan de oarder kamen, fan de skepping oant De oardielsdei. De midsiuwske gildes namen de opfiering fan de foarstellings oer, wêrby’t elts gilde ferantwurdlik foar in beskaat ûnderdiel fan de bibelferhalen wie. Ek ûntstiene sykly fan spullen dy’t ek bekend binne ûnder de namme mirakelspullen, omdat dy ek hilligelibbens útbylden.
Oan de ein fan de 15e iuw wie de tradysje fan it spyljen fan de sykly op heechtijdagen oer hiel Jeropa ferspraat. It útfieren fan in folsleine syklus koe wol 20 oeren yn beslach nimme, en waard dêrom oer in tal dagen spraat.
Ut it mystearjespul stamt it décor simultané dat ek yn it barokke teater en iere ballet de noarm wie.
It mystearjespul yn de 19e en 20e iuw
Yn 1895 en 1898 waard yn Den Haach troch keunstnersferiening De Haagsche Kunstkring twa kear in mystearjespul opfierd. It gong om De sprook van den zanger fan Antoon Molenboer en om Mincelijn. In wat letter skreaun spul fan Louis Couperus dat de titel Imperia krige, waard nea opfierd.
A.M. de Jong-museum
It A.M. de Jong-museum is in museum yn Nieuw-Vossemeer dat wijd is oan de in Nieuw-Vossemeer berne skriuwer A.M. de Jong en de tiid dêr't er yn libbe. It museum húsmannet yn it 'A.M. de Jong-hûs', Voorstraat 29. It waard yn 1974 iepene.
Fierder hat it museum in âld kafee-ynterieur, in âld winkelsje en in seal dêr't âlde films toand wurde, ûnder mear de film Merijntje Gijzens Jeugd út 1936. Der binne ek útstallings mei wikseljende tema's.
Motyf (fiksje)
Yn literatuer, films, tillefyzjesearjes, harkspullen, fideospultsjes en oare wurken fan fiksje wurdt motyf brûkt yn in inge en in romme betsjutting.
Yn romme sin slacht it op in ûnderwerp dat yn ferskate fiksjewurken, faak yn hiel ferskillende tiden, behannele wurdt. Bygelyks it motyf fan de heitemoard, it ûnbewenne eilân, de jonkfrou yn need, ensafh.
Yn de ferhaalanalyze wurdt motyf yn de ingere betsjutting brûkt. It giet dan om in foarwerp, ferskynsel of barren dat ferskate kearen yn in ferhaal foarkomt en in mear as gewoane (symboalyske) betsjutting hat.
Dan is der ek noch de term liedmotyf (Dútsk: Leitmotiv), in term dy't oarspronklik út de muzyk komt. Dêrfan wurdt sprutsen as beskate wurden of wurdkombinaasjes (dy't faak oer in personaazje geane) yn de tekst fan in literêr wurk geregeldwei werhelle wurde. Dat betsjut net dat elke wurdwerhelling in liedmotyf is. It is pas in liedmotyf as dy werhelling begjint op te fallen.
De Heining
De Heining is in gemaal westlik fan Marrum. It gemaal waard yn novimber 2018 offisjeel iepene en op 14 maart 2019 yn gebrûk steld. It gemaal soarget foar in bettere ôffier fan wetter as it eazget. As de wetterstân yn 'e polder te heech wurdt giet it gemaal automatysk oan. Ek as it Hooglandsgemaal yn Starum op volle kapasiteit wurket giet it gemaal automatysk oan. Troch de ferbining tusken sâlt en swiet wetter ûnstie in unyk bûtendyksk lânskip foar fûgels en planten.
Bou
Mei de bou waard yn april 2017 útein set. It wie in gearwurkingsprojekt fan de provinsje Fryslân, It Fryske Gea, de doetiidske gemeente Ferwerderadiel en it Wetterskip Fryslân. It jild foar it projekt kaam foar in grut part út it Waadfûns en it Europeeske Lânboufûns foar Plattelânsûntwikkeling. Oannimmer Jansma út Drachten fierde de bou út. De kosten wiene meiïnoar 13 miljoen euro.
Utfiering
Underdiel fan it projekt wie de oanlis fan in ôfwetteringskanaal nei it bûtendykske natoergebiet Noarderleech yn it Noard-Fryslân Bûtendyks, dat yn behear is by it Fryske Gea. It gemaal wetteret ôf yn de Waadsee en krige in fiskpassaazje foar glêsieltsjes, bot, spirrings en toarnfiskjes. De fisktrep hâldt it wetter tsjin dat nei de Waadsee werom rinne wol. Sa bliuwt yn in grut part fan de ril genôch wetter stean en hawwe de fiskjes mear tiid om nei it gemaal te swimmen.
By it setten fan de pomp yn 2018 wie it de grutste fiskfreonlike fizelpompe fan Nederlân. Hy weget likernôch acht ton en is makke troch Hidrostal. It gemaal kin 252 m3 wetter yn de minút ôffiere en hat twa fizels, ien foar de polder en de oare foar de Fryske boezem.
Namme
De Heining wie eartiids de namme fan in streekje hûzen tusken Marrum en Nijebiltsyl, dêr't de seedyk in trijesprong hat en ien takke rjochting it buorskip Fiifhûzen giet. De namme ferwiist nei in rige peallen, in ôfskieding, om in dykfak ôf te skieden.
Karvon
Karvon (carvone) is in monoterpeenketon dat foarkomt yn de oalje fan in soad planten, benammen karweisie en dille.
Stereo-isomeary
Karvon komt foar as twa enantiomearen, molekulen dy’t elkoars spegelbyld binne: S-karvon, ek d-karvon neamd (fan dexto), is in floeistof dy’t nei karwei rûkt; R-karvon of l-karvon (fan laevo) is in kleurleaze floeistof dy’t rûkt nei munt. Beide hawwe in siedpunt fan sawat 231°C en binne sa goed as ûnoplosber yn wetter. Hannelspreparaten binne faak troch lytse fersmoargings (<1%) wat gielich.
S-karvon is it wichtichste bestândiel fan de oalje fan karweisie en dille; R-karvon komt it meast foar yn de oalje fan munt (Mentha spicata).
Tapassings
Karvon wurdt al lang brûkt as smaak- en rookstof yn it iten, ûnder oare yn kaugom mei muntsmaak; ek as rookstof yn luchtferfriskers en sa. Essinsjele oaljes mei karvon wurde brûkt yn aromaterapy en alternative genêskunde.
S-karvon is in natuerlik bewarmiddel dat yn de lânbou brûkt wurdt as sprútgroeiregulator, om foar te kommen dat de bewarre ierdappels te betiid útrinne. Dêrfoar moat it alle wiken fernevele wurde oer de te bewarjen ierdappels. Talent fan Luxan is in merknamme. .
Res gestae saxonicae
De Res gestae saxonicae (folút: Res gestae Saxonicum sive annalium libri tres, 'Dieden fan de Saksen of trije boeken fan annalen') is in kronyk mei trije dielen út Dútslân yn de tsiende iuw dat skreaun is troch Widukind fan Corvey. Widukind wie grutsk op syn folk, de Saksen, en syn skiednis. Hy begjint syn kronyk net mei Rome, mar mei in koarte ynhâld oer de oerlevere skiednis fan de Saksen en syn wrakseljen mei de Franken. Widukind giet al it barren yn Itaalje foarby, allyksa it neamen fan de paus, mar skriuwt alle barren rûnom Hindrik de Fûgelder.
Ynhâld
De Res gestae saxonicae sive annalium libri tres bestiet út trije boeken:
Earste boek
Widukind begjint syn earste boek mei de fal fan de Germaanske Tueringske dynasty. Yn syn ferzje is Amalaberga de dochter fan de Frankyske kening Huga. Nei Huga syn dea waard syn bastertsoan Teodoarik I ta kening kroane. Mar Amalberga helle har man Irminfrid oer mei de help fan de kriichsman Iring, dat hja werklik it keninkryk ervje soe. In kriich brekt út en de Franken wûnen de slach by Runibergun en de Tueringers lutsen harren werom nei de boarch Scithingi (hjoed-de-dei Burgscheidungen). De Franken krigen help fan de kreklyn ymmigrearre Saksen, dy't om nij lân sochten. In bloedige slach is fochten by Scithingi en nei't in soad kriichslju sneuvele wiene, stjoerde Irminfrid Iring nei Teodoarik om frede te meitsjen. De keningen kamen ta in oerienkomst en woene de Saksen sa gau mooglik deadzje. De Saksen hearden derfan en bestoarmen Scithingi yn it midden fan de nacht en fermoarden alle folwoeksenen. Allinnich Irminfrid en syn famylje koene ûntkomme. De Saksen fierden harren oerwinning trije dagen lang en dêrnei giene hja nei kening Teodoarik, dy't harren it Tueringske lân oerjoech. Op befel fan Teodoarik, hellet Iring Irminfrid oer en kear werom nei it Frankyske hôf. Doe't Irminfrid foar Toedoarik knibbele, fermoarde Iring him. Teodoarik ferballe him, om't syn die grouwélich fûn waard troch eltsenien. Iring kundige oan dat er fermoedsoenje soe foar syn die en de dea fan syn eardere master wreke soe. Hy fermoarde Teodoarik allyksa en pleatste it lyk fan Irminfrid boppe dy fan Teodoarik, sa't er einlings dochs noch de oerwinner wêze soe. Dêrnei ferfear Iring. Widukind einige it ferhaal mei it drúskjen fan de wierheid dêrfan, mar ferhelle dat de Molkwei Iringsstrjitte neamd wie oant ta syn tiid. De taspiling fan it kerstenjen fan de Saksen ûnder Karel de Grutte bringt him nei de eardere Saksyske hartoggen en alle ûnderdielen omtrint it bewâld fan Hindrik de Fûgelder.
Twadde boek
It twadde boek begjint mei de ferkiezing fan Otto de Grutte as kening fan Dútslân, it driigjen tsjin syn bestjoer, giet alle barren yn Itaalje foarby en einiget mei de dea fan Otto syn earste frou Edith fan Wesseks yn 946. Hy wijde syn skriuwen oan Matilda fan Quedlinburg, dochter fan Otto de Grutte en kleasteroerste fan de Abdij fan Quedlinburg, en ôfstammeling fan de eardere Saksyske lieder Widukind, syn nammegenoat.
Meloidogyne hapla
De Noardlike woartelknobbel nematoade (Meloidogyne hapla) is in griente patogen dat lytse gallen (in plak feroarsake troch wriuwing) makket op sawat 550 gewaakssoarten. Nei de berte falle se de woartels oan. Wyfkes kinne wol oant 1.000 aaikes lizze dy’t oerwinterje kinne yn kâlde klimaten. (Fandêr de namme, Noard)
Jack Campbell (skriuwer)
Jack Campbell (pseudonym fan luitenant-op-see b.tsj. John G. Hemry; april 1956) is in Amerikaansk âld-marineman en de skriuwer fan in grut tal tige súksesfolle science fiction-romans. Yn 2014 weage er him foar it earst op it terrein fan 'e fantasy. Dêrnjonken hat er ferskate non-fiksjepublikaasjes op syn namme stean.
Jonkheid
Campbell waard berne yn 1956 as de soan fan marine-ofsier Jack M. Hemry, dy't in saneamde mustang wie (in ofsier dy't net oplaat wie oan 'e militêre akademy, mar dy't begûn as gewoan matroas en meitiid opklom troch de rangen). Mei't syn heit gauris oerpleatst waard, brocht Campbell syn jonkheid troch op in soad ferskillende plakken, wêrûnder Pensacola, yn Floarida, San Diego, yn Kalifornje, en sels in pear jier op 'e Midway-eilannen, yn 'e midden fan 'e Stille Oseaan.
Oplieding en militêre tsjinst
Campbell helle yn 1974 syn diploma oan 'e middelbere skoalle fan Lyons, yn Kansas, en folge dêrnei in oplieding oan 'e Amerikaanske Marine-Akademy yn Annapolis, yn Marylân, dêr't er yn 1978 ôfstudearre. Neitiid tsjinne Campbell û.m. as navigator en geskutsofsier op 'e USS Spruance; by it Defense Intelligence Agency (DIA; de militêre wjergader fan 'e CIA); en yn 'e stêf op it haadkertier fan 'e Amerikaanske Marine. Doe't er ein njoggentiger jierren úteinlik ôfswaaide, hied er de rang fan lieutenant commander berikt (ferlykber mei in Nederlânske luitenant-op-see earste klasse).
Skriuwkarriêre
Nei't er de marine farwol sein hie, sette Campbell útein mei in twadde libben as skriuwer. Dêrby lei er him ta op militêre science fiction, in subsjenre fan 'e science fiction. Nei't er ferskate koarte ferhalen publisearre hie, de measten yn it tydskrift Analog, kaam yn 2000 syn earste roman út, Stark's War, dy't er skreau ûnder syn eigen namme (as John G. Hemry). It wie it earste diel fan 'e Stark's War-trilogy, dy't in konflikt tusken Amerikaanske soldaten en harren legerlieding foar it fuotljocht bringt dy't plakfynt op 'e moanne. As der wat langer wat minder oandacht oan harren oerlibbingskânsen bestege wurdt, komme de soldaten ûnder lieding fan serzjant Stark yn opstân, wêrnei't dyselde foar drege beslissings komt te stean oangeande syn omgong mei de boargerkoloanje op 'e moanne en mei it Pentagon en it Amerikaanske regear op 'e Ierde.
Fan 2003 oant 2006 publisearre Campbell de Paul Sinclair-rige (fan fjouwer boeken), oer de jonge ofsier mei deselde namme, dy't yn fredestiid op it romteskip de USS Michaelson tsjinnet. Sinclair is juridysk adviseur fan 'e kaptein fan it skip, en yn dy hoedanichheid komt er yn oanrekking mei ferskate misdiesaken. Ek dizze twadde searje waard publisearre ûnder Campbell syn echte namme, mar fanwegen ôffallende ferkeapsifers besleat de auteur yn oerlis mei syn útjouwer mei in skjinne lei mei in nije rige te begjinnen, troch in pseudonym oan te nimmen. Dat pseudonym waard Jack Campbell.
Under dy namme kaam yn 2006 Dauntless út, it earste diel fan 'e rige The Lost Fleet. Dy searje spilet fier yn 'e takomst, as de minskheid him nei de stjerren ta ferspraat hat. De haadpersoan is John "Black Jack" Geary, in romtemarine-ofsier fan 'e Alliânsje, in steatkundige formaasje fan stjerrestelsels dy't in fertocht soad wei hat fan 'e Feriene Steaten. Geary is nei in ferassingsoanfal troch it Sovjet-Uny-eftige Syndikaat yn in rêdingssloep yn oerlibbingssliep (d.w.s. yn beferzen tastân) rekke. As de sloep úteinlik by tafal fûn en Geary sels reänimearre wurdt, docht bliken dat der hûndert jier foarbygien binne. De oarloch tusken de Alliânsje en it Syndikaat giet noch altyd troch, mei ferliezen dy't oan beide kanten sa swier binne, dat ofsieren net langernôch libje om harren kennis troch te jaan, mei as gefolch dat strategy, taktyk en dissipline fierhinne fergetten binne en de beide partijen inkeld noch as gekken opinoar yn huffe. Op it stuit dat Geary fûn wurdt troch de float fan Alliânsje, stiet dy float op it punt om fier efter de frontlinys, yn it hert fan 'e romte dy't behearske wurdt troch it Syndikaat, yn in mûklistich opsette fâle te rinnen. Oan Geary is dan de taak om 'e float te rêden en wer thús te bringen en dêrnei de skynber einleaze oarloch te beëinigjen.
Neffens eigen sizzen basearre Campbell The Lost Fleet foar in part op 'e Anabasis fan Ksenofon (±430-354 f.Kr.), wêryn't dy de mars nei hûs beskriuwt fan 'e saneamde Tsientûzen, in formaasje Grykske hierlingen dy't, yn 'e steek litten troch harren opdrachtjouwer, in Perzyske prins, yn 401-399 f.Kr. djip yn it fijannige Perzyske Ryk fêst kaam te sitten. The Lost Fleet, in searje dy't út seis boeken bestiet en yn 2010 einige mei Victorious, die it folle better as Campbell syn eardere wurk. De skriuwer besleat dan ek om op it ynsleine paad fierder.
Yn 2011 kaam Dreadnaught, it earste diel fan 'e ferfolchrige The Lost Fleet: Beyond the Frontier út, wêryn't Geary, nei't der frede sletten is mei it fersleine en ûnderwilens stadichoan útinoarfallende Syndikaat, nije fijannen de baas moat sjen te wurden yn 'e foarm fan ferskate soarten bûtenierdske wêzens. Dêrnjonken hat er ek noch te krijen mei it ferriedlike regear fan 'e Alliânsje (dat him as in bedriging sjocht) en op 'e nij it Syndikaat, dat him net oan 'e ôfspraken yn it fredesferdrach hâldt. Yn 2015 kaam fan The Lost Fleet: Beyond the Frontier it fyfde boek út, Leviathan. Dêrnjonken is Campbell ek dwaande mei de spin-off-rige The Lost Stars, oer it stjerrestelsel Midway, dat him fan it Syndikaat ôfspjalte hat, en alle swierrichheden dy't presidint Gwen Iceni en generaal Artur Drakon hawwe om 'e prille selsstannichheid fan harren nije steat te behâlden. Fan The Lost Stars kaam yn 2014 it trêde diel út.
Fierders weage Campbell him datselde jiers ek op it mêd fan 'e fantasy, mei de publikaasje fan Dragons of Dorcastle, it earste diel fan 'e rige The Pillars of Reality, dat inkeld as audioboek útbrocht waard. Dêropta skreau er yn 2013 de novelle The Last Full Measure, in alternate history-ferhaal, wêryn't de tsjinst yn it njoggentjinde-iuwske Amearika útmakke wurdt troch de Súdlike plantaazjehâlders en Joshua Chamberlain en Abraham Lincoln yn it tichthús smiten wurde.
Priveelibben
Jack Campbell wennet tsjintwurdich yn Marylân mei syn frou en trije bern, wêrfan't de âldste beide autistysk binne. As gefolch fan syn militêre ferline sprekt er noch altyd de restanten fan it Russysk dat in perfester Vladimir Tolstoy (in neikommeling fan dé Tolstoj) him mei muoite yn 'e earen druid hat.
Pixie
In pixie of piskie is in mytysk wêzen út 'e folkloare fan Ingelân. It wurdt foarsteld as in soarte fan elf, mar dan folle lytser as in minske, ter grutte fan in kabouter of noch lytser. Yn it Frysk en Nederlânsk wurdt foar sokke wêzens oer it algemien de minder spesifike term elfke brûkt. Pixies lykje yn Ingelân benammen konsintrearre te wêzen op de heechlizzende moorlands yn 'e súdwestlike greefskippen Cornwall en Devon, wat wiist op in Keltyske oarsprong foar it leauwen yn it bestean fan sokke wêzens. De etymology fan 'e term pixie is lykwols ûndúdlik. Guon taalkundigen hawwe spekulearre oer in ôflieding fan it Sweedske dialektyske pyske, dat likernôch deselde betsjutting hat, mar oaren hawwen dêrtsjin ynlein dat it net oannimlik is dat Noardgermaanske lienwurden allinnich yn súdwestlik Ingelân ynboargere rekke wêze en oant de dei fan hjoed oerlibbe hawwe soene.
Pixies soene libje yn ûndergrûnske wenten op plakken lykas stienrûnten, grêfheuvels, hunebêden en menhirs. Ut 'e tradisjonele folksferhalen fan súdwestlik Ingelân komme se nei foarren as oer it algemien goedaardich mar ûndogensk yn hâlden en dragen, en lyts fan stal en ynnimlik bernich fan uterlik. Se soene graach dûnsje meie en soms nachts yn grutte oantallen gearkomme om harren dûnsen út te fieren en mei-inoar te wrakseljen.
Tsjintwurdich wurde pixies, benammen ûnder ynfloed fan it personaazje Tinker Bell, út 'e Disney-tekenfilm Peter Pan (1953), oer it algemien foarsteld as net folle grutter as in minsklike finger, mei earen dy't fan boppen puntich binne, en mei libelle-eftige wjukjes op 'e rêch dêr't se mei fleane kinne. Se soene fierders yn 'e regel griene klean drage. Dizze moderne foarstelling fan 'e pixie datearret lykwols út 'e Fiktoriaanske Tiid en makket net needsaaklikerwize diel út fan 'e âldere folkloare. Pixies wurde gauris lykslein mei sprites, hoewol't dat neffens de folkloare in oar ras fan mytyske wêzens is, mei wa't de pixies in tradisjonele fijânskip ûnderhâlde.
Slot Celle
Skiednis
Oarspronklik wie it in wartoer (Wehrturm) mei dêrom hinne in grêft, dy 't in furde troch de Aller beweitsje moast. Dy earste fortifikaasje mei de namme Kellu waard om it jier 980 hinne boud troch in brunoanske greve. In oare foargonger fan it slot waard yn 1292 troch Otto II fan Lüneburg boud. Fan de âlde wartoer besteane oant de dei fan hjoed noch it kelderferwulft en de legere ferdjippings. Om 1315 hinne waard it Castrum Celle foar it earst neamd. Fanwegen in striid oer de opfolging ferhuzen de hartoggen fan Braunschweig-Lüneburg harren residinsje fan Lüneburg nei Celle en foar dat doel lieten hja de boarch yn in slot ferbouwe. thumb|left|250px|It slot yn de 16e iuw
Likernôch in iuw letter fergrutte Freark de Fromme fan 1471-1478 it kastiel en de nije kapel waard yn 1485 ynwijd. It kastiel krige sûnt 1530 yn opdracht fan Ernst I de Belider in nij oansjen yn renêssânsestyl. Yn deselde tiid waarden tusken 1520 en 1560 de bastions en wâlen om it kastiel fierder ûntmantele en sa waard it bouwurk stadichoan in paleis. It slot wie yn dy tiid in foar dy tiid typyske, fjouwerfleugelich kompleks mei foarse hoektuorren, in grutte haadtoer en skaaimerken fan de Wezerrenêssânse.
George Willem fan Braunschweig-Lüneburg liet it slot nei 1670 neffens de doedestiidske moade op 'e nij ferbouwe. Hy wie fan doel it slot út te wreidzjen yn in styl dy't him oan syn tiid yn Itaalje tinken die. De gevels, dy't op Feneesjaanske foarbylden ynspirearre binne, krigen doe harren hjoeddeiske oansjen. Opfallend binne de krâns fan harkenielen dy't om de dakken rint en ek de ûngewoane koepels fan de tuorren. Ek it ynrjochtsjen fan in tëater en de barokke steatssealen datearje út dy tiid.
Mei de dea fan George Willem yn 1705 einige it absolutistyske karakter fan de hartoggen. It foarstendom Lüneburg foel troch erfenis, tegearre mei it foarstendom Calenberg, ta oan it lettere keninkryk Hannover. It slot ferlear syn politike betsjutting en stie dêrnei lange jierren leech. Sûnt 1772 bewenne de eardere Deenske keninginne Karoline Mathilde it slot, dy't fanwegen har ferhâlding mei har Dútske arts Johann Friedrich Struensee nei har skieding fan kening Kristiaan VII út Kopenhagen nei Celle ferballe wie. Hja hie yn Celle in beskieden hof en ferstoar dêr yn 1775 yn 'e âldens fan 23 jier.
Yn de 19e iuw brûkte it keningshûs Hannover it slot út en troch as simmerslot. Foar dat doel feroare de arsjitekt Georg Ludwig Friedrich Laves it ynterieur yn de jierren 1839-1840 hjir en dêr.
Slotkapel
thumb|left|250px|Slotkapel Noch foar de reformaasje waard yn it ramt fan de útbou fan it slot as de residinsje fan de hartoggen fan Braunschweig-Lüneburg de goatyske kapel yn it slot boud. Yn 1485 waard de kapel ynwijd. Under hartoch Ernst I (de Belider) waard yn 1525 de reformaasje yn Celle ynfierd. De rest fan it foarstendom folge yn 1527. Syn soan, Willem de Jongere, liet de eardere katolike slotkapel yn de jierren 1565-1576 hielendal ferbouwe ta in protestantske kapel. Foar de adelstân waarden lôzjes ynboud, de tsjerke krige in nij alter, in preekstoel en in nij oargel. Ut dy tiid datearje ek de 78 skilderijen, werfan't de belangrykste troch de Flaamske skilder Marten de Vos en syn feinten levere waarden. Fierder is de tsjerke fersierd mei 50 reliëfs fan sânstien, mear as 120 panelen mei bibelteksten en in soad houtsnijwurk. Sûnt is de kapel net in soad mear feroare. De slotkapel is yn keunsthistoarysk opsicht ien fan de hichtepunten fan de Noarddútske tsjerkebou en ien fan de belangrykste lutherske hoftsjerken fan Europa.
It seis registers tellende oargel fan de tsjerke is in ynstrumint út 1865 fan de oargelbouwer Heinrich Vieth (Celle). De oargelkas stamt fan it earste oargel, dat nei alle gedachten boud waard troch in Nederlânske oargelbouwer. De oargelkas is ien fan de âldsten yn Noard-Dútslân.
Slottëater
thumb|260px|Tëater It slottëater is it besjen tige wurdich en ien fan de âldste noch besteande tëaters fan syn soarte. Oant de dei fan hjoed hat it tëater in eigen toanielselskip. It tëater ûntstie op inisjatyf fan hartoch George Willem, dy't noch foar syn regear in skoft taholden hie yn Feneesje en dêr de Italjaanske opera kennen learde. De bou sette yn 1670 útein en wie yn 1675 foar it measte foltôge. De hartoch hie selsskippen út Frankryk en Itaalje yn tsjinst, mar ek út it oanbuorjende Hannover. Nei de dea fan de hartoch waard it tëater net mear brûkt, oant Karoline Mathilde mei hofhâlding har yn it slot nei wenjen sette en it tal sitplakken yn de seal útwreidzje liet.
It slot hjoed-de-dei
Yn it slot binne ferskillende sealen, keamers en romtes út de ferskillende boufazes bewarre bleaun. Under George Willem de waarden barokke sealen ynrjochte, dy't ek bewarre bleaun binne. Yn de goatyke hal wurde hjoed-de-dei wikseljende útstallings organisearre en yn de eastlike fleugel is sûnt 2007 it yn 2007 iepene Residenzmuseum ûnderbrocht oer de skiednis fan de Welven en it keninkryk Hannover.
In besite bringe oan de histoaryske fan 1978 oant 1981 restaurearre slotromtes en de kapel is mei in rûnlieding mooglik. Op de tredde ferjipping kin yn in romte fan de súdeastlike toer in bysûndere útstalling "Schlosskapelle 3D" besocht wurde.
Inge Diepman
Inge Diepman (Sutfen, 19 septimber 1963) is in Nederlânsk eardere presintatrise bij de publike omropferiening VARA.
Wurkpaad
Diepman gie nei it Baudartius Kolleezje yn Sutfen. Dêrnei folge se de oplieding HBU-jongereinwurk, wêrnei't se by de radio te lâne kaam, ynearsten as tillefoaniste by Radio East yn Swol. Rillegau siet se lykwols achter de mikrofoan as presintatrise en makker fan nijsprogramma's by dyselde omrop. Dêrneist presintearre Diepman foar Omrop Flevolân in part fan de iepeningútsjoering op lokaasje.
Foar de radio presintearre se ûnder oare it programma Vroege Vogels. Foar it tydskrift Margriet makke se ynterviews mei bekende persoanen. Yn 1991 stapte se oer nei de telefyzje. Se presintearre programma's as Herexamen en Het zwarte schaap en oant 2005 it programma B&W. Yn 2001 krige se in Gouden Byld (Academy Award) foar de ôflevering fan Het zwarte schaap oer Willem Aantjes.
Yn 2005 gie Diepman by de VARA wei. Yn desimber 2006 kaam se werom op telefyzje by Teleac.
Diepman boaske oan Sylia de Graaf, earder nijslêzeres by it radionijs fan de NOS. Diepman en de Graaf hawwe in eigen bedriuw, Inge Diepman BV (earder Diepman De Graaf Media). Dêrmei treedt Diepman ûnder mear op as deifoarsitter, ynterviewer, tekstskriuwer en kommunikaasje-adviseur. Oer de berte en dea fan harren soan David skreaune se tegearre de roman Diep, dy't yn maart 2007 ferskynde.
Kasjûben
thumb|right|Kasjûben De Kasjûben (Kasjûbysk Kaszëbi) binne in Westslavysk folk yn 'e Poalske lânstreek Kasjûbje, dat ôfstammet fan de Pommeranen.
De Feniks (Ljouwert)
De Feniks (offisjeel: De Fenix) wie in protestanske tsjerke yn Ljouwert. Yn 2012 waard de tsjerke sletten foar de earetsjinst en yn 2016 ferkocht.
Skiednis
De Feniks waard yn 1960 njonken de Pelikaantsjerke boud as grifformearde tsjerke fan Ljouwert-west. .
Yn ferbân mei it byinoar gean fan de grifformearde Fenikswyk mei de herfoarme Goede Herdergemeente en it ôfstjitten fan de Goede Herdertsjerke waard de Fenikstsjerke yn 2002 noch ferboud en útwreide. It oargel fan de Goede Herdertsjerke, yn 1957 boud troch de orgelboufirma Flentrop út Saandam, waard troch oargelbedriuw Bakker & Timmenga ferhûze nei de ferboude Fenikstsjerke. De ferbouwing koste doedestiids € 222.000 en it risseltaat wie in ljochte en moderne romte mei nije stuollen dy't sirkelfoarmich opsteld stiene rjochting it liturgyske sintrum.
Net lang nei de ferbouwing kundige de Algemiene Tsjerkeried fan de Protestanske Tsjerke yn Ljouwert de sluting fan in tal tsjerken yn Ljouwert oan. It beslút om alle eardere grifformearde tsjerken ôf te stjitten brocht in soad opskuor yn tsjerklik Ljouwert. Foar De Adelaar en De Feniks betsjutte it beslút dat op snein 20 maaie 2012 de lêste earetsjinst holden waard. Ynearsten wie it it doel om it oargel fan De Feniks nei de yn 2014 ferboude De Fontein oer te bringen, mar fanwegen de klank waard der úteinlik besletten it oargel fan De Adelaar te ferhûzjen nei De Fontein.
Meloidogyne chitwoodi
Meloidogyne chitwoodi is in woartelknobbelieltsje dat pest feroarsaket by ierdappels, woartels en swarte skânzenear. Woartelknobbelieltsjes lykas M. chitwoodi feroarsaakje gallen as harren larven de woartels fan de planten oantaaste om dêr opslein iten te nimmen.
Ruppertshofen (Rynlân-Palts)
Ruppertshofen is in plak yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. It makket diel út fan de Rhein-Lahn-Kreis.
Bestjoer
Ruppertshofen is in saneamde Ortsgemeinde yn de ferbânsgemeente Nastätten.
Tsjerke
De reformaasje waard yn 1527 yn Ruppertshofen ynfierd. De protestantske tsjerke fan Ruppertshofen waard yn 1198 foar it earst fermeld. It giet om in oarspronklik romaansk gebou. It dakstuolte hat noch orizjinele 14e-iuwske houten dielen.
Pierre Auguste Cot
thumb|Pierre Auguste Cot, selsportret Pierre Auguste Cot (Bédarieux, 17 febrewaris 1837 – Parys, 2 augustus 1883) wie in Frânsk keunstskilder.
Wurkpaad
Cot studearre oan de Keunsthegeskoalle yn Toulouse en ferfear dêrnei nei Parys. Dêr studearre er fierder by Alexandre Cabanel, Léon Cogniet en William Adolphe Bouguereau. Hy debutearre yn 1863 mei in útstalling yn de Paryske salon; it wie in súkses. Hy wûn dêrnei ferskate prizen en medaljes en waard yn 1874 beneamd yn it Frânske Legioen fan Eare.
It wurk fan Cot wurdt rekkene ta de akademyske keunst. Guon fan syn skilderijen bleaune bot wurdearre en populêr, lykas Le Printemps ('De maitiid', 1873) en La Tempête ('De stoarm', 1880), dy't beide te sjen binne yn it Metropolitan Museum of Art fan New York. Cot wie teffens in ferneamd portretskilder. Wurk fan Cot is ek te besjen yn it Louvre yn Parys.
Cot waard beïerdige op begraafplak Père Lachaise yn Parys.
Nastätten
Bestjoer
Nastätten is it haadplak fan de Verbandsgemeinde Nastätten.
Andries Schoemaker
thumb|Andries Schoemaker (nei [[Norbert van Bloemen)]] Andries Schoemaker (Amsterdam, 9 oktober 1660 - dêre, 23 desimber 1735) wie in Nederlânsk lekkenkeapman, amateur-topograaf, numismatikus en útjouwer fan histoaryske en topografyske ynformaasje en ôfbyldingen fan stêden, doarpen, tsjerken, kastielen en oare objekten yn Nederlân en oanswettende kontreien.
Libben en wurk
Andries wie in soan fan Gerrit Schoemaker en Maria Vonk. De famylje Schoemaker kaam oarspronklik út Almelo. Doe't er 21 jier wie boaske er oan Rachel Kroll en kocht yn 1706 in winkel yn Amsterdam, en waard lykas syn heit tekstylkeapman. De saken giene goed. Hy waard frijwat begoedige en krige it oan tiid om mei syn grutte passy oan 'e gong te gean: it sammeljen fan histoaryske en topografyske feiten oer stêden en doarpen en bouwurken yn Nederlân (1725). Yn de tweintiger jierren fan de 18e iuw reizget er stêd en lân ôf, faak tegearre mei syn soan Gerrit (1692-1736). Under dy reizen makket er beskriuwingen fan plakken en gebouwen dy't er besiket en jout histoaryske en kulturele bysûnderheden, yllustrearre mei tekeningen.
Schoemaker tekenet sels, mar lit ek tekeningen meitsje troch keunstners lykas Cornelis Pronk (1691-1759) en dy syn learling Abraham de Haen (1707-1748). Hy brûkt lykwols ek besteande printen en kaarten út earder tiden; hy tekenet se nei of plakt se yn syn boeken.
Johan Vegelin fan Claerbergen
Jonkhear Johan Vegelin fan Claerbergen (Aldeboarn, 27 augustus 1690 - Langwar, 27 july 1773) wie riedshear en grytman fan Doanjewerstâl (oant 1772) en lid fan Deputearre Steaten.
Johan Vegelin fan Claerbergen (ek Vegilin van Claerbergen), lid fan de famylje Vegelin van Claerbergen, wie in soan fan Hessel Vegelin fan Claerbergen (1655-1715) en Anna Maria van Vierssen (1653-1696).