cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maksiminus Traks
Keppeling om utens
🇦🇹 artikel oer Maksiminus Thraks, yn DIR, (1997), (Ingelsk) ]
Jesper Hospes
Jesper Hospes (It Hearrenfean, 19 oktober 1988) is in Nederlânske langebaanrider, waans spesjaliteit op de koarte ôfstannen leit.
Soan fan reedrider Henk Hospes. Syn mem is in suster fan Sies Uilkema ried noch yn de tiid fan Alie Boorsma. Ek de beide pakes wienen koartebaanrider. Jesper siet earst op fuotbaljen by SK It Hearrenfean en spile mei jonges as Geert-Arend Roorda mar stapte nei de C-junioaren oer nei it reedriden. Wûn titels op de koartebaan en waard foar it lanegbaanriden útnûge foar Jong-Oranje, by syn maat Sven Kramer dy't by syn suster Rianne yn de klasse siet.
Folge de oplieding VMBO-t en foar Marketing en kommunikaasje en assistint kommunikaasjemeiwurker (MBU) Hospes siet yn it KNSB Opliedingsteam, in ridersploech dy't begjinnende nije langebaanriders oplate. Hy treende dêr ûnder lieding fan Peter Kolder en Jeroen van der Lee. Yn 2010 makke hy de oerstap nei de opliedingsploech shorttrack.
Hospes makke syn debút by de senioaren yn seizoen 2008/2009 op it NK ôfstannen yn Thialf. Hy starte dêr op de 500 en 1000 meter, dêr't hy respektivelik 13e en 18e waard. De twa jierren dêrnei die Hospes allinnich mei op de 500 meter en einige respektivelik as 19e en 11e.
Yn jannewaris 2009 waard Jesper Hospes Frysk kampioen by it koartebaanriden, in jier letter waard hy sels Nederlânsk kampioen. Yn it neijier fan 2010 wûn Hospes boppedat de earste koartebaanwedstriid op natueriis.
Pälweerm
thumb|Lizzing Pälweerm (Noardfrysk: Polweerm, Pälweerm, Deensk: Pelvorm, Dútsk: Pellworm), is in Noardfryske eilân. De oerflakte fan it eilân is 37,44 km², it op twa nei grutste Noard-Fryske eilân. It eilân bestiet út ien gemeente, dy't by it Amt Pälweerm heart (dat ek inkele omlizzende eilannen omfettet).
Op it eilân waard earder Noardfrysk sprutsen, yn de 18e iuw is de taal dêr útstoarn. Tsjintwurdich is de befolking Dútsktalich of sprekt Nedersaksysk.
Auto's binne tastien op Pälweerm, dat fia it buoreilân Noardstrân in fearferbining hat mei de fêstewâl. Dit fear is ûnôfhinklik fan it tij en hat in fêste tsjinstregeling.
Bânsleat
De Bânsleat is in wetter yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint yn de Feanpolder fan Ychten en rint fan de iisbaan by Bantegea nei it easten. Fierder eastlik giet de feart mei in bocht oer yn de Klynsmafeart.
De namme Bânsleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Bandsloot.
De Kúnder
De Kúnder (Nederlânsk en offisjeel: Kuinre; Stellingwerfsk: De Kuunder) is in plak yn de gemeente Stienwikerlân yn de provinsje Oerisel. It plak lei eartiids oan de mûning fan de rivierkes De Tsjonger dat troch de Stellingwervers De Kuunder neamd wurdt en De Linde.
Skiednis
thumb|left|Skâns fan De Kúnder yn de 17e iuw De âldste notysjes, dêr't sprake yn is fan Cuinder, binne fan ûngefear it jier 1100. Mooglik is it tusken 1100-1200 stifte troch Friezen. Yn 1196 waard it troch Willem I fan Hollân ferwoaste en yn 1204 oan de biskop weromjûn. De hearen fan De Kúnder waarden letter selsstannige greven. Yn 1531 waard it beliend mei de Hollânske besittings yn Eastersee en mei it gerjocht yn Monnikedaam. Yn ± 1400 steunde De Kúnder de Skieringers tsjin Albrecht fan Beieren; yn 1407 kocht biskop Freark fan Blankenheim de hearlikheid as útfalspunt foar optreden tsjin Fryslân.
De Kúnder wie oant 1973 in selsstannige gemeente en gie doe op yn Iselham. Sûnt 2001 is it in ûnderdiel fan Stienwikerlân. Oan de râne fan De Kúnder leit de Kúnderbosk. Op De Kúnder stiet de eardere waach út 1776 en de eardere wettertoer út 1933 mei de status fan ryksmonumint.
De ferlerne haven fan De Kúnder
De Kúnder wie in fiskers- en havenplakje, mar dat feroare mei de oanlis fan de Noardeastpolder. De Noardeastpolder waard foar in grut part, yn striid mei de Suderseewet, daliks oan it besteande lân (Oerisel) fêstlein, sûnder rânemar dertusken; in beslissing dêr't men letter in soad spyt fan krige. Sa koe it barre dat De Kúnder 'as in fisk op it drûge' finzen yn it lân te lizzen kaam. De haven en oanlissteigers lizze sûnt dy tiid op it lân. De steiger leit yn Oerisel, de greide derfoar leit yn Flevolân.
De Kúnderboarch
Ek yn de greiden en bosken flak foar De Kúnder yn Oerisel lizze no op it drûge de rekonstruearre oerbliuwsels fan in seerôversnêst, de earste Kúnderboarch. De hearen fan De Kúnder wienen de tûkste seerôvers fan Noard-Nederlân, te fergelykjen mei rôfridders is Sweder fan Bentheim, Herbrun fan Putten ('de gisel fan de Feluwe') en Sweder fan Voorst. Harren kastiel lei op it tige strategyske lokaasje oangeande de Hânzerûtes nei it Eastseegebiet. Keaplju út ûnder oare Danzig (Gdansk) en Hamburch waarden gauris opbrocht en foar losjild op it slot op De Kúnder fêstsetten.
Bakkefeanster Feart
De Bakkefeanster Feart is in kanaal yn de gemeente Opsterlân. De feart rint fan Sigerswâld troch Bakkefean rjochting Waskemar. Foar Waskemar bûcht de feart ôf en hjit dan Mandewyk. Njonken de feart rinne de Foarwurkerswei en de N917.
Kunobelin
thumb|225px|Flouwer munten fan Kunobelin. Yllustraasje út [[William Camden|Camdens's Britannica (1607)]] Kunobelin of Kunobelinus (of: Cymbeline; Welsk: Kynvelyn; Latyn: Cunobelinus) wie in Britsk kening dy't sydlings neamd wurdt yn 'e wurken fan 'e Romeinske histoarisy Suëtoanius en Dio Kassius. Hy libbe fan 'e ein fan 'e earste iuw f.Kr. oant de jierren 40 fan 'e earste iuw (nei Kr.), en regearre de Keltyske Katuvellauni-stamme fan likernôch 18 f.Kr. oant 43 n.Kr. Neffens de leginde, sa't dy letter beskreaun waard troch Geoffrey fan Monmouth, soe Kunobelin kening fan hiel Brittanje west hawwe, wat net wier wêze kin.
Kunobelin wie de soan fan kening Tasciovanus, en soe troch William Shakespeare brûkt wurde foar syn toanielstik Cymbeline.
Geoffrey fan Monmouth
Geoffrey fan Monmouth skriuwt yn syn Historia Regum Britanniae dat Cymbeline in krêftich kriger wie, opbrocht oan it hof fan keizer Augustus, en dat syn lân Romeinske wapens ta foldwaan hie. Kunobelin goe it goed fine mei Rome, en de jierlikse betellingen waarden sekuer útfierd út respekt en net omdat sy ôftwong wienen.
Oare boarnen
Oare boarnen fernije, oars as Monmouth syn geskriften, dat ûnder it bewâld fan Kunobelin en syn soan Karatakus de Catuvellauni geregeldwei skeel hienen mei lokale stammen. Hy wie in sterke fijân fan Rome, en stipe de druïden fan Anglesey, dy't yn dy tiid krêftige Rome-opponint wienen. Teffens joech Kunobelin beskûl oan Gallyske krigers dy't flechte wienen. De legindaryske krêft fan Kunobelin die de Romeinske keizer Kaligula yn 40 om net oan in ynvaazje te begjinnen. . Itselde jier soarge Kunobelin foar it ôfsetten fan de pro-Romeinske kening fan de Atrebaten, Verika. Verika flechte nei Rome, dêr't er help socht by keizer Klaudius. Dat insidint wie in wichtige faktor yn Klaudius syn beslút om in ynvaazje yn Brittanje út te fieren yn 43, krekt nei Kunobelin syn dea.
It is net dúdlik wêrom't de boarnen ferskillende ferzjes jouwe fan Kunobulin syn libben.
De hearskippij fan Kunobelin duorre earne tusken de 10 en 32 jier. Der wurdt sein dat er de macht oerjoech oan syn soan Togodumnus, hoewol't er noch twa oare soannen hie: Karatakus en Arvirargus.
Kunobelin syn namme is bewarre bleaun yn in tal doarpen yn Buckinghamshire, û.o. the Kimbles.
Jitse van der Veen
Jitse van der Veen (Ljouwert, 2 novimber 1928 - dêre, 19 septimber 1976) wie in Olympyske swimmer.
Hy swom op it ûnderdiel 100 meter rêchslach. Nei syn swimkariêre waard van der Veen trainer en foarsitter fan de Ljouwerter swimferiening Orca.
Van der Veen ferstoar hommels op 47 jierige leeftiid.
Omgong fan Frankryk 1926
De 20ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 20 juny oant en mei 18 july 1926.
Startplak
Der waard foar it earst net út Parys wei ôfset, mar Évian fungearre as startplak. Évian is in gemeente yn it departemint Haute-Savoie en leit hjoed-de-dei yn de regio Auvernje-Rône-Alpen. Yn de 15e etappe kearde de omgong wer werom yn startplak Évian om fanút dêr fia Dijon nei de einstreek yn it Parc des Princes yn Parys ôf te stekken. It soe mei 5.745 kilometer de langste Omgong fan Frankryk út de skiednis oant no ta wurde.
Wynlust (Noardwâlde)
thumb|right|250px|Windlust De Windlust is in achtkante wynmole yn Noardwâlde út 1859. De mole hat as funksje nôtmole. Yn 1880 waard de mole ferhege ta stellingmole.
Yn de jierren 20 die meganisaasje yn de mole syn yntree: yn 1921 waard troch molebouwer Ten Zijthoff út Dimter in út Kassel ôfkomstige Schleß und Rossmann diselmotor pleatst. Dy fabryk waard yn 1954 sletten en dêrom besit Noardwâlde nei alle gedachten ien fan de lêste bedriuwsfeardige motoaren fan dy fabryk.
Sûnt de jierren 50 waard de mole net mear ynsetten om te meallen. De mole wie oant 1968 eigendom fan de famylje Timmerman, dêrnei fan Stifting de Oosthoek. Yn 1996 waard de mole restaurearre. Men lit de mole draaie, mar meastal sûnder te meallen. Alle sneons wurdt de mûne troch frijwilligers draaiende hâlden.
Begjin 2007 rekke de mole troch stoarm beskeadige, mar waard al gau restaurearre. Wynlust is in ryksmonumint.
De Reager
thumb|right|250px|De Reager De Reager is in wynmole en ryksmonumint by it doarp Nijetrine yn it gebiet Rottige Meente dy't boud waard yn 1871. De funksje fan de mole wie poldermole, mar no hat se in wenbestimming. De oare mole yn de Rottige Meente is De Reidfink.
1967
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1960-er jierren.
Hannes de Boer
De Amelanner Hannes de Boer waard by it fierspringen seis kear Nederlânsk kampioen, die twa kear mei oan de Olympyske Spullen en ferbruts seis kear it Nederlânsk rekôr. Syn lêste rekôr fan 7,37 m út 1928 hâlde 23 jier stân, oant it yn 1951 ferbrutsen waard. De Boer wie earste Nederlanner dy't fierder as 7 meter sprong.
De Boer, dy't lid wie fan Te Werve en Vlug en Lenig yn De Haach, wurke yn it deistich libben earst op kantoar, mar waard letter filmer by Poligoon-Profilti. Hy ferstoar op 2 april 1982 yn de âldens fan 82 jier yn Rijswijk.
Nederlânske rekôrs
* Oat 1932 wegere de KNAU yn it bûtenlân levere prestaasjes as rekord te erkennen. Letter waarden in stikmannich rekords no wol as nasjonaal rekord rekkene.
Abraham Ferwerda
Abraham Ferwerda (Ljouwert, doopt 5 febrewaris 1716 - dêre, 30 july 1783) wie in ferneamd drukker, boekhanneler en skriuwer.
Ferwerda fersoarge yn 1752 yn de Peperstrjitte de útjefte fan de Leeuwarder Saturdagse Courant, de oanset ta de Ljouwerter Krante.
Yn 1760 die Ferwerda syn boekhannel oer oan syn skoansoan G. Tresling en lei him doe folslein ta op de printerij.
Nei Abraham Ferwerda syn ferstjerren gie syn skoansoan Doeke Ritske Smeding mei de krante fierder. Oant 1947 bleau de Ljouwerter yn hannen fan syn famylje.
Publikaasjes
In kar:
Lucie de Blécourt
Lucie de Blécourt (De Haach, 1950) is in byldzjend keunstner mei in galery oan de Alde Biltdyk yn Sint-Jabik.
Haadtema yn har sieraden ‘natuer versus kultuer’. Der is altiten in kontrast werom te kennen yn in boartlike en strakke linefier. Graach wurket De Blécourt mei sulver dat se kombinearret mei oare materialen as edelstiennen, goud, rubber, hout, perspeks of pigminten. By it ûntwerpen giet se út fan it doel fa it sieraad of foarwerp. De temasearjes foarmje altiten in gehiel, mar elk sieraad of objekt is in unika. Har ideeën krije stal yn halssieraden, broches, ringen en brûksfoarwerpen.
Yn 2004 makke galery De Valk yn Harns in oersjochtentoanstelling mai wurk fan har út de tsien jier dêrfoar. Wurk fan har is ek te sjen yn de keunstrûte "Slikwerk" dy't yn augustus yn It Bilt hâlden wurdt.
Untwurp de Emansipaasjepriis ‘it roze pompeblêd’ yn opdracht fan it Anna Blamanhûs yn Ljouwert.
Geert Grote
thumb|300px| It begjin fan de kalinder yn it Getijdenboek fan Geert Grote, eksimplaar Huis Bergh, hs 4. Geert Grote (Dimter, oktober 1340 - dêre 20 augustus 1384) wie in Nederlânske midsiuwske diaken, godgelearde, skriuwer, herfoarmer en boetepreker yn de Tsjerke fan Rome. Yn âldere publikaasjes wurdt syn namme ek wol as 'Geert Groote' (mei dûbel 'oo') stavere, mar dat is in njoggentjinde-iuwske skriuwwize foar in midsiuwske namme.
Libbensrin
Geert Grote studearre fan 1355 ôf yn Parys, dêr't hy oan de Sorbonne genêskunde, teology en tsjerklik rjocht studearre. Fan 1368 - 1374 wie hy kannunik fan de Dom fan Aken en fan 1371 - 1374 hie hy in kanunniksplak by de Utertske Dom.
Yn it earstoan libbe er as in begoedige en earsuchtich gelearde. Sels hat er letter fan dizze tiid tsjûge mei it bibelwurd fan Jeremia 2:20: ‘Onder iedere groene boom en op iedere hoge heuvel heb ik gehoereerd.’ mar ûnder ynfloed fan Hendrik Eger fan Kalkar en Jan fan Ruusbroec, en nei in slimme sykte yn 1372 besluet hy ta in mear asetysk libben. Fan 1374 - 1378 wenne hy by de kartuizers fan Monnikhuizen by Arnhim. Geert Grote waard yn 1379 te Utert ta diaken wijd en hold fan doe ôf boetepreken yn in soad Noard-Nederlânske stêden, bygelyks tsjin prysters dy't mei froulju gearwennen (synoade fan 1383) en kleasterlingen mei persoanlike rykdommen. Geert Grote samle in groep folgelingen om him hinne, de moderne devoaten. Hjirút ûntstienen de Susters- en Bruorren fan it Miene Libben en de Kongregaasje fan Windesheim. De biskop fan Utert koe harren rigoereuze opfettings lykwols net wurdearje en furdige foar diakens in preekferbod út. Troch persoanlike kontakten wist Geert Grote, dy't ûnder mear in boek skreau oer it houlik, dochs noch 'sielen te winnen'. Hy stoar yn de âldens fan 44 jier, nei in besite oan in besmette freon, oan de pest.
Neilittenskip
Van Geert Grote binne benammen preken en gebeden oerlevere. In oantal fan syn gebeden krige sa'n wjerklank dat se yn hast alle getijdeboeken opnomd waarden. Yn syn traktaat Contra turrim Traiectensem protestearre hy tsjin de bou fan de domtoer yn Utert, dy't neffens him inkeld de idelheid strielde, en dêrneist yn haadsaak bewûndering fan besikers lûke soe. Dizze tekst waard earst yn de jierren sechtich fan de 20e iuw werûntdekt. Der binne mar in pear hânskriften fan bekend, sadat oannomd wurde kin dat er frijwat allinne stie mei dizze krityk.
Betinking
Yn Dimter leit ûnder it Lamme van Dieseplein de krypt fan Geert Grote ferskûle. Der is in stichting mei de namme Geert Groote Huis dy't boppe dat plak in betinkingsplak bouwe wol. Op 23 oktober 2008 presintearre de stichting him. Boargemaster Andries Heidema fan Dimter ûntfâlde by dy gelegenheid in boerd op it plein en der waard in liedklok oanbean dy't spesjaal getten is foar it nije ynformaasjesintrum.
Trije organisaasjes yn Dimter dy't de namme fan Geert Groote drage besletten yn 2009 om in Geert Groote Dei yn te stellen, om de preker jierliks te earjen. De earste Geert Groote Dei wie op 3 septimber 2009.
Clerkenwell
Clerkenwell is in gebiet fan sintraal Londen yn de Londen Borough fan Islington. Fan 1900 oant 1965 wie it part fan de Metropolitan Borough fan Finsbury. De wel dêr't it nei neamd is, waard fannijs ûntdutsen yn 1924. De klokmakkerijen en klokreparaasjebedriuwen wiene eartiids fan grut belang. Clerkenwell wie ea bekend as Londen's Little Italy ('Lyts Itaalje') fanwege it grutte tal Italjanen dêr wenne fan de 1850er jierren oant de jierren 60 fan de 20e iuw.
Sopot
Sopot (Dútsk en oant 1945 offisjeel Zoppot; Kasjûbysk: Sopòt) is in baaiplak oan 'e Eastsee yn 'e Poalske woiwodskip Pommeren. Tegearre mei Gdańsk en Gdynia foarmet Sopot de stêdekloft Trijestêd (Poalsk: Trójmiasto). Wylst yn 'e oanbuorjende stêden de hannel, de yndustry en de haven fan grut belang binne foar de ekonomy is yn Sopot fral it toerisme de wichtige ekonomyske faktor.
Geografy
It baai- en kuerplak leit yn it histoaryske gea West-Prusen oan 'e westkust fan de Bocht fan Gdańsk, likernôch njoggen kilometer noardwestlik fan Gdańsk en njoggen kilometer súd fan Gdynia.
Namme
De namme Sopot is fan Slavyske oarsprong en betsjut 'boarne'. Yn de Dútske tiid hiet it plak Zoppot.
Skiednis
De namme wurdt it earst neamd yn 1283, doe't it lytse fiskersdoarpke troch de Pommerske prins Mestwin II oan de Sistersjinzers fan Oliva skonken waard.
Doe't op oanwizing fan it Folkebûn op 10 jannewaris 1920 de Frije Stêd Danzig ûnstie, waard ek Zoppot dêr ûnderdiel fan. Zoppot lei fuort oan de grins fan de Poalske Korridor.
Nei de oanfal op Poalen yn 1939 anneksearre Dútslân it gebiet fan de Frije Stêd Danzig, dat ûnderdiel waard fan it Ryksgoa Danzig-West-Prusen, dêr't ek Zoppot oant 1945 by hearde.
De troch de Dútske befolking ferlitten hûzen waarden no troch Poalen ynnommen, dy't foar in grut part út it sintrum fan it lân kamen. Ek de ynwenners fan de Frije Stêd Danzig waarden op in lytse rest nei yn ferskillende fases oant 1946 út harren hûzen ferdreaun.
It besjen wurdich
thumb|260px|Krzywy Domek (it Kromme Hûs) thumb|260px|Fjoertoer
Kuzemerbalk
De namme ferwiist oan de iene kant nei it kleaster fan Kuzemer, en oan de oare kant nei in balk (in smelle brêge) oer it wetter. Dêr't no it Wolddjip rint, streamde eartiids in smeller wetterke. Oer dat wetter lei in houten balke, in smelle loopbrêge. Fia dy balke koenen de kleasterlingen nei De Jouwer, dêr't it kleaster lannerijen hie.
De âlde balk bestiet net mear. Nei alle gedachten lei dy krekt benoarden de hjoeddeiske fuotbrêge oer it Wolddjip.
Oldersum
Oldersum is in doarp in de Dútske gemeente Moormerland yn East-Fryslân. It doarp leit oan de noardouwer fan de Iems, tusken Leer en Emden. It doarp is ûntstien op in wierde, yn Dútslân Warft neamd. Histoarysk lei Oldersum oan de grins fan de streek Krummhörn.
Oldersum en omkriten foarmen in eigen hearlikheid dy't behearske waard troch de haadlingefamylje dy't him nei it doarp fan Oldersum neamde. Binnen de hearlikheid hie it doarp de status fan flek. De hearlikheid waard yn 1631 ferkocht oan de stêd Emden, dy't it dêrmei foar it sizzen krige.
Oldersum waard ek ferneamd om it Oldersumer Kollokwium, dat de oanset joech ta de Reformaasje yn East-Fryslân.
Oldersum is ek de namme fan in eardere wierde by Ten Post yn Grinslân.
Treeft
In treeft is in izeren trijepoat of ring om iten op te sieden. Dy kaam yn de 19e iuw noch oer it hurdfjoer. Faak wie in treeft makke fan getten izer. Siet de treeft oan de muorre fêst dan waard er boppe it fjoer draaid en waard sprutsen fan in draaitreeft. Letter waard de treeft noch wol boppe in oaljestel brûkt. In treeft koe ek wol oan de kachel fêstmakke wurde, en wie dan in waarmhâldplaat.
Digitenne
Digitenne is in netwurk foar digitale radio en telefyzje fia stjoermêsten yn Nederlân, dat bestiet sûnt 1999. Fia Digitenne kinne de Nederlânske publike stjoerders fergees ûntfongen wurde. It is ek mooglik om tsjin betelling kommersjele en bûtenlânske stjoerders fia dit netwurk te ûntfangen.
Untfangst
thumb|Dútsk byldmerk foar telefyzjes mei ynboude tuner foar DVB-T2 HD. Foar ûntfangst fan de publike stjoerders fia Digitenne is in telefyzje nedich mei in ynboude tuner foar DVB-T2 HD. Foar ûntfangst fan de publike stjoerders op âldere telefyzjes kin in losse tuner oanskaft wurde foar sirka € 40,-. Om ek de kommersjele en bûtenlânske stjoerders te ûntfangen, is njonken in abonnemint teffens in ynsteekkaart of in spesjale losse tuner nedich.
Antenne
Ofhinklik fan de ôfstân ta de stjoermêst, kin men in tried-, keamer-, souder- of bûtenantenne brûke. De measte moderne keamer-, souder- en bûtenantennes hawwe in ynboude fersterker en hawwe in stroomfoarsjenning nedich fan de telefyzje of de tuner. Omdat de measte telefyzjes dizze stream net leverje, is dan in power inserter nedich.
Stjoermêst
De 132 meter hege stjoermêst foar Fryslân stiet op it Ljouwerter yndustryterrein De Himrik. De Toer fan Spannenburch tsjinnet as stipestjoerder foar de stjoermêst yn Ljouwert. Fia Ljouwert, Spannenburch en de stjoermêst yn Grins binne de programma's fan Omrop Fryslân en RTV Noord te ûntfangen. Ek fia de telefyzjetoer fan Smilde is it sinjaal fan Digitenne beskikber. Smilde stjoert ynstee fan Omrop Fryslân en RTV Noord de regiostjoerders RTV Drenthe en RTV Oost út.
Telefyzjestjoerders
Fia Digitenne binne NPO 1, NPO 2, NPO 3, NPO 2 Extra en twa regionale telefyzjestjoerder fergees te ûntfangen. De regionale telefyzjestjoerders foar Ljouwert, Spannenburch en Grins binne Omrop Fryslân Telefyzje en TV Noord. Tsjin betelling kinnen fierders sirka 26 kommersjele en bûtenlânske telefyzjestjoerders ûntfongen wurde, lykas RTL 4, SBS 6, één, Canvas, BBC One en BBC Two. De kwaliteit fan de telefyzjestjoerders fia Digitenne is full HD, 1080p.
Radiostjoerders
Fia Digitenne binne NPO Radio 1, NPO Radio 2, NPO 3FM, NPO Radio 4, NPO Radio 5, NPO Soul & Jazz, FunX en twa regionale radiostjoerders fergees te ûntfangen. De regionale radiostjoerders foar Ljouwert, Spannenburch en Grins binne Omrop Fryslân Radio en Radio Noord. Tsjin betelling kinne fierders sirka 20 kommersjele en bûtenlânske radiostjoerders ûntfongen wurde.
Jan Hettema
Anne-Jan "Jan" Hettema (Ljouwert, 27 oktober 1933 – Pretoria, 29 juny 2016) wie in hurdfytser by de Olympyske Simmerspullen 1956, dy't útkaam foar Súd-Afrika.
Hettema waard fermoarde by in wapene oerfal yn syn went yn 2016. Hy waard 82 jier.
Sekretaris-generaal fan de NAFO
De sekretaris-generaal of siktaris-generaal fan de NAFO (yn it Ingelsk: Secretary General of NATO) is de foarsitter fan de Noardatlantyske Ried (North Atlantic Council), it heechste bestjoersorgaan fan de Noardatlantyske Ferdrachsorganisaasje (NAFO). De funksje fan sekretaris-generaal hat ta doel it algemien fertsjinwurdigjen fan de NAFO.
Dizze heechste boargerfunksje fan de NAFO wurdt tradisjoniel beklaaid troch in Jeropeaan, wylst de heechste militêre funksje beklaaid wurdt troch in Amerikaan.
André Kuipers (romtefarder)
André Kuipers (Amsterdam, 5 oktober 1958) is in Nederlânsk romtefarder fan de Europeeske Romtefeartorganisaasje ESA. Hy is nei Lodewijk van den Berg en Wubbo Ockels de tredde romtefarder dy't yn Nederlân berne waard. Kuipers syn earste romteflech barde yn it ramt fan de DELTA missy.
Tony Rominger
Tony Rominger (Vejle, Denemark, 27 maart 1961) is in earder Switsersk hurdfytser en wie trije kear winner fan de Omgong fan Spanje. Dêrneist wûn er ien kear de Omgong fan Itaalje.
Karriêre
Romiger waard berne yn Vejle, Jutlân, Denemark as soan fan in Switserske heit en in Deenske mem. Hy waard professional yn 1986, op de relatyf hegere jierren fan 25. Syn earste grutte wedstriid wûn er yn 1989, de Omgong fan Lombardije. Rominger, dy't sawol goed berchop as tsjin de klok ride koe, bliek lykwols benammen talint foar etappewedstriden te hawwen. Sa wûn er yn 1991 sawol Parys-Nice as de Omgong fan Romandië, sa't er dat letter yn syn karriêre nochris oerdwaan soe. Yn 1992 wûn Rominger, as earste Switser ea, de Omgong fan Spanje. Hy bemachtige de liederstrui pas by de tiidrit yn de 19e etappe. Dêrnei bleau er tige goed prestearjen yn de Grutte Omgongen. Yn 1993 wûn Rominger, mei mar 29 sekonden foarsprong op syn lângenoat Alex Zülle, nochris de Omgong fan Spanje. Hy bearde ek opsjen troch neist it algemien klassemint ek it berchklassemint en it punteklassemint op syn namme te skriuwen. Sa'n prestaasje wie earder allinnich levere troch Eddy Merckx, dy't yn de Omgong fan Itaalje fan 1968 en de Omgong fan Frankryk fan 1969 ek tagelyk de trije belangrykste klasseminten wûn.
Sân wiken nei syn twadde Vuelta-oerwinning stie Rominger oan de start fan de Omgong fan Frankryk 1993. Hy ried de Tour al yn 1988 en 1990, mar moast in nije dielnimming sûnt dy tiid útstelle fanwegen heakoarts. Rominger wûn yn dy Tour trije etappes (wêrfan ien tiidrit) en waard winner fan de boltsjestrui. Yn it algemien klassemint einige hy op it twadde plak, mei hast fiif minuten efterstân op winner Miguel Indurain.
Yn 1995 waard de Omgong fan Spanje ferpleatst nei septimber en dêrom ried Rominger yn de maitiid de Omgong fan Itaalje, dy hie er yn de tachtiger jierren ek al fjouwer kear riden, en hie dêr doetiids ien etappe yn wûn. Yn de tiidrit yn de twadde etappe, bemachtige er de rôze trui en stie dy yn de hiele Omgong net mear ôf. Njonken it algemien klassemint wûn Rominger ek op oertsjûgjende wize it punteklassemint. Hy wûn yn totaal fjouwer ritten. Yn de Omgong fan Frankryk prestearre Rominger dêrnei minder goed, al einige er mei in achtste plak noch wol yn de top 10 fan it einklassemint.
Igor Malkov
Igor Aleksejevitsj Malkov (Pervo-oeralsk, 9 febrewaris 1965) wie in Russysk reedrider, dy't útkaam foar de Sovjet-Uny.
Skarremole
thumb|right|250px|Skarremole
Tony Rominger
Karriêre
Yn 1996 kearde Rominger, nei in tsiende plak yn de Omgong fan Frankryk, werom nei de Omgong fan Spanje. Dêryn wûn er beide yndividuele tiidritten. It slagge him lykwols net om in fjirde oerwinning te beheljen: hy einige op it tredde plak, efter syn lângenoaten Alex Zülle en Laurent Dufaux.
Rominger sette yn 1997 in punt efter syn profesjonele karriêre as hurdfytser. Hjoed-de-dei is er kommentator by de telefyzjestjoerder Eurosport en is er belutsen by de organisaasje fan de Omgong fan Switserlân.
Skarremole
De Skarremole by Skarsterbrêge oan de Skarster Rien waard boud yn 1888. De mole is in achtkante grûnsiler en hat de status fan ryksmonumint. De funksje is poldermole, mar hat eartiids ek tsjinst dien as nôtmole. De mole is noch altyd mealree en wurdt betsjinne troch in frijwillich moolner. De mole is te berikken oer in molepaad. Eigener is de Stifting De Skarremole.
Igor Malkov
Hy die trije kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, twa kear oan it Europeesk kampioenskip en hat yn 1984 meidien oan de Olympyske Winterspullen, Malkov waard by dizze Spullen Olympysk kampioen op de 10 kilometer, en behelle in sulveren medalje op de 5 kilometer.
Sweedsk readbûnt
thumb|250px|right|Sweedsk read, ko It koweras Sweedsk read, of Sweedsk readbûnt neamd, wurdt yn Sweden oantsjut as Svensk Rödbrokig Boskap en Svensk Röd och Vit Boskap; it middelgrutte ras is yn it generaal read, mar sa as de twadde namme al seit, komme read-wyt tekene bisten ek foar.
It ras is ûntstien út in krusing tusken Sweedsk read mei de Ayrshire en it Noarsk read-ras.
Folwoeksen kij hawwe in gewicht fan sa'n 550 kg en folwoeksen bollen wurde sa'n 800 kg. Skofthichte is sa'n 140 sm. It ras wurdt yn it foarste plak as melkko brûkt, mar is ek wol gaadlik foar fleisproduksje.
Yn 2005 produsearren 152.000 fan dizze kij trochstrings 8599 kg molke mei 4,33 % fet en 3,50 % aaiwyt de liter. Hoewol't it ras in frijwat hege molkproduksje hat sakket it tal bisten fan dit ras yn Sweden. Sy hawwe dêr konkurrinsje fan de noch better produsearjende Holstein-Friesian.
Tuberkuloazemuseum Beatrixoord
Tuberkuloazemuseum Beatrixoord yn Appelskea jout in byld fan it sanatoarium foar tuberkuloaze dat fan 1922 -1963 yn de bosken fan Appelskea stie.
It eardere röntgenhûs (ryksmonumint) op it sanatoariumterrein, in ûntwerp fan arsjitekt Melle Oenes Meek (1888-1962), is sûnt 2002 ynrjochte as museum. Dêr is in permaninte tentoanstelling te sjen oer de mear as 100-jierrige skiednis fan de tuberkuloazebestriding yn it Noarden. Yn it museum draait in fideo oer siik-wêze en wurkje yn it sanatoarium yn de sechtiger jierren. Ald-pasjinten en eartiidske meiwurkers fertelje dêryn oer harren sanatoariumherinneringen.
Op it terrein is tsjintwurdich OlmenEs fêstige, in wen- en wurkmienskip foar minsken mei in ferstanlike beheining. In oantal bewenners is op wurkdagen gasthear of gastfrou yn it museum. In groep frijwilligers út Appelskea en Aalden beheart om bar it museum op de sneonen dat it museum iepene is en yn de skoalfakânsjes yn de simmer. De frijwilligers hawwe sels yn it sanatoarium wurke of wienen op oare manieren belutsen by it sanatoarium.
Ielreager
De Ielreager (Ardea cinerea) is de meast foarkommende soart út de famylje fan de reagers of reagerfûgels yn Fryslân en Nederlân.
Foarkommen
De ielreager is in grutte fûgel fan sa'n 90 sm en kin wol 1600 gram wage. De beide slachten hawwe in gelikens uterlik. De boppekant is griis, fan de kop oant de sturt, ek de wjukken binne griis mei swarte úteinen. De kop is wyt mei in brede swarte streek troch it each dy't trochrint oant yn de lange swarte toefe. De foar- en ûnderkant is aardich ljocht, wyt mei grize streken.
Taksonomy
De ielreager hat fjuwer ûndersoarten:
Fersprieding
De ielreagers komme foar yn it grutste part fan Jeropa en Aazje, ek binne der ielreagers yn it suden fan Afrika en op Madagaskar. Yn Jeropa binne de noardlike en eastlike fûgels trekfûgels, dy't faak yn it suden fan Jeropa of op de noardkust fan Afrika oerwinterje. Yn in grut part fan west en midden-Jeropa bliuwt de ielreager it jier rûn. De ielreagerspopulaasje wurdt dêr aardich beynfloede troch de winters. By strange winters kin in grut part fan de populaasje it foarjier net helje. Bygelyks by de winter fan 1963 doe't 45% fan de reagers de winter net oerlibbe.
Iten
Fisk is it grutste part fan it iten fan de ielreager. Fierder yt der ek wol kikkerts, ringslangen, ynsekten, wjirms, slakken en jonge fûgels, somtiden ek wol mollen, rotten en mûzen.
Fuortplanting
De ielreager briedt eins altiten yn koloanjes wêrby't de nêsten heech yn de beammen makke wurde. It nêst is meast aardich grut en plat, makke fan tûken en beklaaid mei lytsere tûken, gers en fearren. De beide âlden briede de 3-5 aaien yn 23-28 dagen út. De jongen bliuwe sa'n 50 dagen op it nêst.
Karolina fan Oranje-Nassau
thumb|200px|In portret fan in jonge Karolina thumb|200px|Karolina fan Oranje Nassau-Dietz thumb|400px|Karolina mei har bern (Anton Wilhelm Tischbein, 1775) Wilhelmina Karolina van Oranje-Nassau (Ljouwert, 28 febrewaris 1743 – Kirchheimbolanden, 5 maart 1787) wie de dochter fan steedhâlder Willem IV en prinses Anna fan Hannover. Hja waard as tredde bern yn Ljouwert berne neidat de earste twa al ferstoarn wiene.
Op 5 maart 1760 troude Karolina mei prins Karel Kristiaan van Nassau-Weilburg. It span fêstige him yn De Haach, en liet der in paleiske bouwe (distiid de Keninklike Skouboarch).
Karolina wie tige muzikaal. Yn 1765 besocht Wolfgang Amadeus Mozart Nederlân. Wolfgang én syn suster Nannerl wiene slim siik, sadat it besoek oant yn 1766 duorre. Dêrby komponearre Mozart de nedige stikken en wie hy tsjûge fan de ynstallaasje fan Willem V as steedhâlder.
Karolina en Karel Kristiaan krigen 15 bern, wêrfan twa yn de keninklike grêfkelder yn de Nije Tsjerke yn Delft begroeven lizze. Harren soan Frederik Willem van Nassau-Weilburg (1768-1816) sette de line fuort, dy't úteinlik fia in froulike line late ta Hendrik van Nassau-Weilburg, de hjoeddeiske gruthartoch fan Lúksemboarch. Yn de froulike line waard harren beppesizzer Emma fan Anhalt-Bernburg-Schaumburg-Hoym de beppe fan Emma van Waldeck-Pyrmont, keninginne-gemalinne fan de Nederlannen. De hjoeddeiske keninginne Beatrix stammet dus rjochtstreeks fan harren ôf. Ek de hjoeddeiske Britske keninginne Elizabeth II, Spaanske kening Juan Carlos en Sweedske kening Karel XVI Gustaaf stamje fan Karolina ôf.
Noch yn de grûnwet fan 1917 waard bepaald dat de erfgenamten fan Karolina it keningskip fan Nederlân beklaaie koene:' Artikel 15.
Karolina stoar yn de âldens fan 44 jier yn Kirchheimbolanden.
Houlik en bern
Karolina troude op 5 maart 1760 mei Karel Kristiaan van Nassau-Weilburg. Ut it houlik kamen 15 bern:
...And Justice for All (album)
...And Justice for All is it fjirde studio-album fan Metallica. It album waard opnommen fan 28 jannewaris oant en mei 1 maaie 1988 yn de One on One studio's yn Los Angeles en waard inkelde moannen letter op 7 septimber 1988 útbrocht. It is it earste album dêr't bassist Jason Newsted op te hearren is. Der wie fûle krityk op it album mei't de baspartijen fan Jason Newsted binne amper te hearren binne op it album. Letter hawwe James Hetfield en Lars Ulrich tajûn dat se dit bewust dien hiene. It album wie ek it earste album dêr't in fideoclip foar by in nûmer makke waard. De clip foar One is foar it grutste part yn swart-wyt. It is it lêste album dêr't in nûmer op stiet dêr't Cliff Burton oan meiskreaun hat.
Novosibirsk (oblast)
Geografy
It gebiet leit yn it súdeastlike diel fan it Westsibearyske Leechlân tusken de Ob en de Irtysj. De oblast grinzget oan de oblasten Tomsk (noarden), Kemerovo (easten), de kraj Altaj (suden), oan de lângrins fan Kazachstan (súdwesten) en oan de oblast Omsk (west).
Foar it measte is it lânskip fan de oblast flak. Allinne de súdeastlike steppes hawwe wat mear reliëf. It noardlike diel bestiet út bosk. De oblast is ryk oan marren, wêrfan't de grutste marren yn it suden lizze. De grutste mar is de Tsjanymar, dy't troch de oanlis fan keunstmjittige eilannen en damen foar in diel opdrûge is. Oare marren binne de Sartlanmar en de Ubinskojemar. De rivieren yn de krite rinne nei de Ob.
Skiednis
De oblast waard op 28 septimber 1938 oprjochte.
Befolking
De befolking is foar mear as 90% Russysk. Dústers, Tataren en Oekraïners binne etnyske minderheden yn de oblast, mar dy wurde yn oantal lytser. Dêrfoaroer hawwe in soad minsken út de Transkaukaazje en Sintraal-Aazje harren yn de oblast nei wenjen set.
Bestjoerlike yndieling en stêden
Haadstêd is Novosibirsk. De stêd is ek it bestjoerlike sintrum fan it Federaal Distrikt Sibearje. Njonken Novosibirsk binne Berdsk, Iskitim, Kûibysjev en Barabinsk de grutste stêden.
De oblast is ûnderferdield yn 30 rajons en 5 stedsdistrikten. Meiïnoar binne der 14 stêden en 17 plakken mei in stedsk karakter. thumb|260px|Stasjon Novosibirsk
Sieta Posthumus
Sieta Posthumus (Ljouwert, 22 april 1936) wie in Olympysk swimmer. Swom by LZC '29. Nei de Simmerspullen fan Rome yn 1960 brocht Sieta Posthumus fan de 4 x 100 meter estafette swimploech fermoedens nei bûten oer dopinggebrûk binnen de Olympyske swimploech. It einrapport fan de medyske kommisje fan it NSF waard ein desimber 1961 presintearre mei de konklúsje dat dopinggebrûk net bewiisd wurde koe.
Salers (ko)
thumb|keppel Salers De Salers (Frânsk: race de Salers of La Salers; meartal: Les Salers) is in koweras dat oarspronklik yn Cantal, yn it Sintraal Massyf yn Frankryk ûntstien is.
It is in grut swier kobist, de ko wurdt 700 oant 750 kg swier en hat in skofthichte fan sa'n 1.40 meter. Sy hawwe in dikke mahony-reade of swarte facht, en lange lierefoarmige hoarnen. In lyts persintaazje wurdt berne sûnder hoarnen.
Yn de 19e iuw besocht de fokker Ernest Tyssandier d'Escous om it ras te ferbetterjen troch selektyf te fokken.
Salers waarden oarspronklik ek fokt as lûkdier, dat it is in saneamde dûbelddoelko dy't fral wurdearre waard om har fermogen om grutte temperatuerferskillen te fernearen, har fruchtberens dat fokken maklik makke, har molke (ek at der in keal wêze moast om melke te kinnen) en it fleis. In ko kin benei 3.000 kg molke meitsje dat in heech fethale hat. De molke wurdt fanâlds brûkt foar it meitsjen fan Appellation d'Origine Contrôlée (AOC) tsiis sa as Cantal-tsiis en Salerstsiis. De Salers wurde krúst mei de Charolais om moai keallefleis te krijen.
Anno 2005 wiene der sa'n 300.000 Salers yn Frankryk. Su wurde útfierd nei goed 25 lannen yn Europa, Noard-Amearika, Afrika en Oseaanje.
Empirestyl
Empire (útsprekke as "ampier") is de namme foar in Frânske keunststreaming út it begjin fan de 19e iuw. De Empire styl, wurdt troch guon ek wol beskôge as de twadde faze fan it neoklassisisme. De styl waard tapast op meubels, dekoraasje en byldzjende keunst.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1956
De Olympyske Simmerspullen 1956, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1956 yn Melbourne, Austraalje hâlden. It swimmen waard hâlden yn it Olympic Pool.
Empirestyl
De styl is ûntstien en neamd nei de perioade fan it regear fan Napoleon I yn Frankryk, bekend as it Earste Frânske Keizerryk, in tiid fan idealisearring fan Napoleon syn liederskip en fan de Frânske Steat. De styl rint likernôch gelyk op mei de Biedermeier styl yn Dútsksprekkende lannen, de Federale styl yn de Feriene Steaten en de Regency style yn Brittanje. In betide foarm fan dizze styl waard de Adam styl yn Grut Brittanje en de "Louis Seize" of Loadewyk XVI, yn Frankryk neamd.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1956
Olympic Pool
It Olympic Pool waard boud yn 1956 foar de Olympyske Simmerspullen en der wie plak foar 6.000 taskôgers it wie it earste folslein oerdekte swimstadion foar de Olympyske Simmerspullen. It Olympic Pool is hjoed de dei ek wol bekind as it Westpac Centre.
Empirestyl
Skaaimerken
Napoleon wie in bewûnderer fan de Egyptyske kultuer, dêrfandinne dat yn de Empire-styl eleminten en patroanen út de Ald-Egyptyske en Romeinske boukeunst tapast waarden.
Hy die ynspiraasje op by de fjildtochten en helle in protte keunstskatten út it lân om dy oer te bringen nei Parys.
De styl is besibbe oan de klassisistyske Loadewyk I-styl. Skaaimerken binne it gebrûk fan ferguldingen, militaria, sfinksen, palmetten en skelle, rike pastelkleuren. <BR> Napoleon liet oeral dêr't er kaam de pleatslike boargerij yn de kunde komme mei syn Empire-styl. Sadwaande hat de styl in koarte mar fûleindiige bloeiperioade yn Europa kend. As reaksje op de Empire ûntstiene letter yn de 19e iuw de (Neo-gotyk) en de Biedermeier-styl, hoewol't de lêste earst letter 'agearre' tsjin Empire.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1956
200 meter Skoalslach
âlde skoalslach rekords wiene net mear jildich troch wizige regels yn 1953, doe't de FINA besleat in skieding te meitsjen tusken de skoalslach en de flinterslach.
200 meter Flinterslach
{| width=100%
4x200 meter Frije Slach estafette
{| width=100%
Frits Koolhoven
Sytse Frederic Willem (Frits) Koolhoven (Bloemendaal, 11 jannewaris 1886 - Haarlim, 1 july 1946) wie in Nederlânske auto-ûntwerper, koereur, fleanmasineûntwerper en loftfeartpionier.
Libben en wurk
Koolhoven waard berne yn Bloemendaal. Nei de HBS folge er in oplieding ta yngenieur yn Luik en Antwerpen, wurke er fan 1907 ôf as wurktúchboukundich yngenieur foar it motorfabryk Minerva yn Antwerpen, ried ek yn races en rally's foar harren en waard letter dealer fan Minerva yn Nederlân. Yn 1909 boaske er oan Marie Jeanne Elise Duchateau. Hy krige niget oan de loftfeart. Yn 1910 helle er syn fleanbrevet, kocht syn eigen Hanriot-fleantúch en wie er belutsen by de bou fan it earste Nederlânske fleantúch, de Heidevogel.
Hy ûntwurp in protte fleanmasines, earst yn Ingelân fan 1912 ôf foar it Britske Deperdussin, dêrnei fan 1914 ôf foar Armstrong Whitworth Aircraft. By dy lêste ûntwurp er in tal frijwat suksefolle fleantugen; de earste wie de F.K. 3 ferkenner. Fan de F.K. 8 waarden 1701 stiks makke. De F.K. 10 wie in fjouwerdekker, in ûntwerp dat opfoel as antwurd op de Fokker Dr.1 trijedekker. Dêrnei wie er fan 1917 ôf oan haadûntwerper foar de British Aerial Transport Company (BAT) njonken de Nederlânske sjef-ûntwerper Robert B.C. Noorduyn.
Annie Borckink
Anna Johanna Geertruida Maria (Annie) Borckink (Hupsel, 17 oktober 1951) is in earder Nederlânsk reedrydster.
Frits Koolhoven
Libben en wurk
Hy gie werom nei Nederlân, mar dêr waard de fleantúchmerk dominearre troch Fokker, dat hy pakte syn âlde fak as yngenieur wer op by autofabrikant Spyker dy't doe opholden wie mei it meitsjen fan fleantugen. Koolhoven waard advisearjend yngenieur en ûntwurp dêr it lêste automodel, de Spyker C4 Standard Torpedo Cabriolet.
Annie Borckink
Sy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround, fjouwer kear oan it Wrâldkampioenskip sprint, ien kear oan it Europeesk kampioenskip allround en twa kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1976 en 1980). Sy waard by dizze kampioenskippen ien kear Olympysk kampioen.
Frits Koolhoven
Libben en wurk
By de ûndergong fan N.V.I. hat Koolhoven ferskillende oandielhâlders derfan oertsjûge dat de ûndernimming noch hieltyd libbensfetber west hie as hy de folsleine kontrole oer de aktiviteiten hân hie. Doe't de N.V.I. ûntbûn waard, waarden de aktiva oernaam troch in nij bedriuw: N.V. Koolhoven Vliegtuigen.
It bedriuw Koolhoven, waard it twadde fleantúchbedriuw yn Nederlân nei Fokker, mar it fabryk yn Waalhaven waard op 10 maaie 1940 by it útbrekken fan de Twadde Wrâldoarloch ferneatige troch de Dútske bombardeminten yn 'e Blitzkrieg. Koolhoven wie der wis fan dat it bombardemint alles te krijen hie mei syn bydrage as fleanmasineûntwerper yn Ingelân yn de Earste Wrâldoarloch. Om ûnbekende reden waard er lid fan de NSB. Nei de oarloch waard er troch de plysje finzen nommen fanwegen dat lidmaatskip, mar in pear dagen letter waard er frijlitten.
Frits Koolhoven stoar yn 1946 yn Haarlim oan in beroerte. Fan alle ea fan Koolhoven ûntwurpen fleanmasines is mar ien eksimplaar oerbleaun; in Britsk Aerial Transport F.K.23 Bantam. De Stichting Koolhoven Vliegtuigen, dy't yn 1986 oprjochte waard, helle de wrakstukken fan it tastel yn 1990 út Ingelân. It waard restaurearre en is tsjin fergoeding fan de restauraasjekosten oerdroegen oan it Ryksmuseum Amsterdam.
Untwerpen fan Koolhoven
In kar:
De Hersteller (Sint-Jânsgea)
thumb|right|250px|De Hersteller yn 2009 De wynmole De Hersteller by Sint-Jânsgea waard boud yn 1857. De boppekruier is in achtkante grûnsiler. De funksje wie poldermole.
Tekst op de tinkstien: In 1857 waard ik hjir boud De jierren 1979 oant 1981 laten ta myn behâld De Hersteller 1e fan de 6 moles dy't de St. Jansgeaster feanpolder oant 1931 bemealde.
Yn 1948 soe de mole ôfbrutsen wurde, mar leafhawwers koene dat foarkomme. De mole wie syn wjukken en kape doe al kwyt. Tusken 1979 en 1981 waard er restaurearre. De Hersteller is ek de iennichste mole yn Fryslân dy't permanint bewenne wurdt. Yn 2016 waard bekend makke dat de mole in generator krije sil, oandreaun troch de wjukken, dy't de wenning fan elektrisisteit foarsjen moat. Dit sil barre yn it ramt fan it projekt ''verduurzaming monumenten.
It njonken de molen steande elektrysk gemaal De Grie hat de funksje fan de mole oernomd. De mole stiet oan de N924 en is in ryksmonumint.
Dornier Do X
It tastel wie populêr by it publyk, mar hie brek oan kommersjele belangstelling. Trije ûngemakken mei de Do X soargen dat der net mear as trije fan boud binne.
John Miles (muzikant)
John Miles berne as John Errington (Jarrow, 23 april 1949 - Newcastle upon Tyne, 5 desimber 2021) wie in Ingelsk muzikant. Hy waard yn 1976 wrâldferneamd mei it nûmer Music (was my first love).
Karriêre
Op jonge jierren learde John piano en gitaar spyljen. Op syn achttjinde spile er by de band The Influence, o.a met drummer Paul Thompson dy 't letter drummer by Roxy Music waard. Nei it útinoar fallen fan dizze band rjochte John ûnder syn eigen namme in bân op dy't benammen soulcovers brocht. Mar dat waard gjin sukses, en John begûn eigen nûmers te skriuwen. John Miles brocht yn 1976 syn debútalbum Rebel út mei der op de iennichste nûmer 1 hit fan Miles yn Nederlân Music (was my first love). John Miles hat njoggen studio-albums en ien live-album útbrocht.
Om't syn karriêre nei de hit Music stroef ferrûn, wurke John Miles dêrnei as sesjemuzikant foar oare artysten. Sa wie er lange tiid fêste gitarist fan Tina Turner, mar gie ek mei op toernee mei de The Alan Parsons Project, Joe Cocker, Jethro Tull, Fleetwood Mac, Tom Petty, Stevie Wonder en Jimmy Page.
John Miles ferstoar op 5 desimber 2021 yn 'e âldens fan 72 jier oan de gefolgen fan kanker.
Halligen
thumb|De Noard-Fryske eilannen (Halligen yn 't ljochtgrien) De Halligen foarmje in groep eilantsjes yn it noardlik part fan de Noardfryske Waadsee. It binne in tsiental eilannen dy't net beskerme wurde troch diken en dêrom by hege floed ûnder wetter rinne. Hjirtroch is op dizze eilannen in bysûndere natuer ûntstien. Op de kwelders wurdt fee hâlden en fierders wurdt op de eilannen fertsjinne oan toerisme.
Yn totaal wurde op it stuit fiif fan dizze eilannen foar fêst bewenne: Nees, Olân, Nordstrandischmoor, Hege en Groue. Om dochs wat beskerme te wêzen tsjin de see hawwe de minsken hichten opsmiten, fergelykber mei de terpen en wierden oan de súdlike Waadkust. Yn Noard-Dútslân wurde dizze Warf, Warft, Wurt, Wurth, Warb, Werf of Werft neamd, ôfhinklik fan it pleatslike dialekt.
Op de Halligen wurdt Noard-Frysk dialekt sprutsen, it Hallichfrysk. Lykwols is it tal sprekkers lyts en bestiet tsjintwurdich it gefaar dat it dialekt útstjerre sil.
Fjouwer fan de Halligen binne ferbûn mei de fêstewâl. Fan Hamburger Hallig ôf, dêr't gjin minsken foar fêst wenje, rint in daam nei de wâl, wêrtroch't safolle lânwinning plak fûn hat dat de Hamburger Hallig no einliks in skiereilân wurden is. Fan Nees en Olân en Nordstrandischmoor ôf is de kust te berikken fia twa lorriespoarbanen. Hege en Gröde binne de ienige bewenne Halligen dy't gjin fêste ferbining hawwe mei de wâl.
De Halligen dêr't gjin minsken wenje meitsje diel út fan it nasjonaal park Sleeswijk-Holsteinske Waadsee (Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer).
235
thumb|right|100px|Maks Traks
Roadhouse
"Roadhouse" of "Road House" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Spata
thumb|125px|Neimakke spata
De Spata is it lange swurd dat de Romeinske kavalery brûkte. It model wie lyk oan de gladius dat troch de Romeinske legionair brûkt waard, mar it wie in stik langer. It wurd komt fan it Grykske wurd σπαθη, dat spatel betsjut.
De Spata waard net allinnich brûkt om fan it hynder ôf út te heljen, mar ek by in man-tsjin-man gefjocht. Yn de lette keizertiid hie de ynfantery ek spataas. Neist it spatha waard ek noch de semi-spata brûkt as licht ferdigeningsswurd.
De Spata waard lykas by de legionêr standert oan de rjochter kant droegen by de ynfantery en lofts by de kavalery.
Age van der Zee
Age (Kees) van der Zee (Hylpen, 11 novimber 1903 – Haarlim, 30 oktober 1982) is in earder Frysk heechljepper.
Van der Zee waard fiif kear Nederlânsk kampioen en hat sechstjin jier it Nederlânsk rekôr heechljeppen yn hannen hân mei in hichte fan 3,90 meter. Ek hat er ien kear meidien oan de Olympyske Spullen. Van der Zee waard troch eltsenien Kees neamd. Nei syn sportkariëre waard van der Zee amtner by de Ryksfersekeringsbank. Hy ferstoar op 30 oktober 1982 yn 'e âldens fan 79-jier yn Haarlim.
Jacobus van Loon
thumb|Jacobus van Loon Jacobus van Loon (Sint-Anne, 30 desimber 1821 - Ljouwert, 7 febrewaris 1903) wie in stienfabrikant en Frysk foaroanman.
Hy stipe de Fryske saak moreel en finansjeel. Mei Tiede Roelofs Dykstra en Harmen Sytstra oprjochter fan it Frysk Selskip (1844) foarsitter fan 1862-1896, earefoarsitter (1896). Besoarge mei M. de Boer yn 1876 it Frysk Lieteboek mei ek inkele lietsjes fan syn hân. Hy die war foar in Frysk Wurdboek, foar de Provinsjale Bibleteek en foar de wettersteat. Redakteur foar de Fryske Almenak.
Van Loon wie in liberaal politikus. Steatelid fan 1850-1890, sekretaris fan Baarderadiel (1852-1860), deputearre fan 1860-1901. Syn 'panwurk' stie yn Húns. Op syn grêf is yn 1907 troch it Selskip 1844 in tinkstien oprjochte.
Foeke Booy
thumb|Foeke Booy Foeke Booy (Ljouwert, 25 april 1962) is in Nederlânsk earder fuotballer dy't tsjintwurdich technysk direkteur is by SC Cambuur.
1966
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1960-er jierren.