cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Golden Compass (film)
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat The Golden Compass in ûndergemiddeld goedkarringspersintaazje fan 42%, basearre op 197 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Sûnder de kontroverse fan it boarnemateriaal sit der gjin piid yn 'e film en wurdt The Golden Compass werombrocht ta ymposante bylden dy't oerkompinsearje foar in loai ferhaaltsje." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet The Golden Compass in goedkarringspersintaazje fan 51%, basearre op 33 resinsjes.
Opbringst
The Golden Compass brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $70,0 miljoen op, in tige leech bedrach yn ferhâlding ta de produksjekosten, wat filmstudio New Line Cinema raar ôffoel. Yn alle oare lannen en territoaria brocht de film lykwols $302,2 miljoen op, in prestaasje dy't troch it Amerikaanske tydskrift Variety omskreaun waard as "astronomysk" en troch New Line Cinema kwalifisearre waard as "ferbjusterjend". Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $372,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $180 miljoen betsjut dat in winst fan $192,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Yn 2008 wûn The Golden Compass sawol de Oscar as de BAFTA yn 'e kategory bêste fisuele effekten. De film waard fierders nominearre foar de Oscar foar bêste artdirection, fjouwer Saturn Awards, fiif Satellite Awards, twa Young Artist Awards, twa Critics' Choice Awards en de Hugo Award foar bêste dramatyske presintaasje (lange foarm).
Kontroverses
The Golden Compass waard omjûn troch kontroverses. De tematyk fan 'e romansearje His Dark Materials fan Philip Pullman draait fierhinne om it machtsmisbrûk fan it Magistearium, in fiksjonalisearre foarm fan 'e Roomsk-Katolike Tsjerke. Dêrút floeit fuort dat de boeken in sterk ateïstysk boadskip hawwe, of alteast sterk it fersmiten fan religy oanrikkemandearje. In ien-op-ienferfilming fan 'e roman Northern Lights soe, sa freze New Line Cinema, kommersjeel net libbensfetber wêze yn 'e Feriene Steaten, dat in folle kristliker gebiet is as Jeropa. Dêrom moast it ferhaal oanpast wurde en ferwiist de film net direkt of inkeld yn dizenige termen nei religy en God (yn it boek "de Autoriteit" neamd).
Neffens William A. Donohue, de foarsitter fan 'e Katolike Liga, hie it weilitten fan ferwizings nei religy út 'e film gjin sin as de film bern likegoed nijsgjirrich meitsje soe nei de boeken fan Pullman, dy't neffens him it kristendom denigrearje en besykje bern ateïstyske tinkbylden by te bringen. Ellen Johnson, de foarsitter fan 'e organisaasje Amerikaanske Ateïsten, lei dêr yn in debat mei Donohue yn it tillefyzjeprogramma Early Show fan CBS tsjinyn dat de boeken net ateïsme promoatsje, mar besykje bern by te bringen dat se net klakkeleas dingen oannimme moatte, mar ynstee de autoriteiten frijút befreegje om dan sels te besluten wat se leauwe wolle. En dat liek har in loflik stribjen ta.
Doar (tydskrift)
Doar wie in Frysk literêr ynternettydskrift. Arjan Hut, Bert Kobus, Elizabeth Hietkamp, en Arjan Weesies, dy't inoar koenen troch redaksjewurk foar de skoalkrante fan it Lauwerscollege yn Bûtenpost, hiene it inisjatyf naam ta Doar. Nei't se by ferskate ynstânsjes foar de winige doar kaam wienen, binne se yn 2003 yn kontakt kaam mei de Ried fan de Fryske Beweging. Dy hat it groepke jongelju foar in pear jier adoptearre as wurkgroep. Twa moanne letter, simmer 2003, koe Doar 'on-line'.
The Golden Compass (film)
Skraste ferfolchfilms
It wie oarspronklik de bedoeling om ek de beide oare dielen fan 'e romantrilogy His Dark Materials fan Philip Pullman te ferfilmjen. New Line Cinema hie al troch Hossein Amini in senario skriuwe litten op basis fan it twadde boek, The Subtle Knife. In ferfilming dêrfan stie yn 'e planning foar maaie 2010, en de ferfilming fan it trêde boek, The Amber Spyglass, soe dan twa of trije jier letter folgje. Algemien direkteur Toby Emmerich fan New Line beklamme lykwols dat it ta stân kommen fan dy beide ferfilmings folslein ôfhong fan it súkses fan The Golden Compass.
Doar (tydskrift)
Doar rjochte him benammen op in jong publyk. De RfdFB hat fanwegen it leechdrompelich karakter oan it te brûken Frysk mar ien betingst steld, de redaksje moast him ynspanne de folchoarder yn de tiidwurdkloft ynstân te hâlden. It tydskrift ferskynde alle moannen. It ferskinen fan nije nûmers waard fia e-post oan belangstellenden bekend makke.
The Golden Compass (film)
Skraste ferfolchfilms
Doe't de film tige teloarstellend prestearre yn 'e Feriene Steaten, wie it lot fan 'e beide ferfolchfilms besegele: se kamen der net. Want ek al prestearre The Golden Compass bûten Noard-Amearika folle better as ferwachte, dat is foar Amerikaanske filmstudio's in bykomstichheid; se sjogge fral nei de eigen binnenlânske filmmerk. Yn oktober 2008 waarden de beide ferfolchfilms formeel skrast, neffens New Line Cinema omreden fan finansjele noed yn 'e wrâldwide resesje. Akteur Sam Elliott lykwols, dy't yn The Golden Compass de rol fan Lee Scoresby spile hie, sei: "De Roomske Tsjerke […] hat se de mantel útfeegd, en ik tink dat New Line dêr benaud fan wurden is."
Nije tillefyzje-adaptaasje
Yn 2019 waard troch Bad Wolf en New Line Productions in tillefyzje-adaptaasje fan 'e romansearje His Dark Materials makke, dy't útstjoerd waard op 'e BBC en HBO, en folle better ûntfongen waard as de ferfilming.
Doar (tydskrift)
De redaksje bestie yn febrewaris 2004 út Arjan Hut, Bert Kobus, Elizabeth Hietkamp, Arjan Weesies en Sito Wijngaarden.
Bekende fêste skriuwers fan Doar wiene fierder Grytsje Schaaf, Henk Wolf en it dichtersduo Jansma & Wijngaarden
Yn 2006 hawwe Arjan Hut en Elizabeth Hietkamp it Doar Boek besoarge (gearstald). It bestiet út stikjes en stikels fan auteurs tusken de 3 en 33 jier, ferskynd op webside Doar. It boek waard útjûn by Utjouwerij Venus yn Frjentsjer. De feestlike presintaasje wie by boekhannel Van der Velde yn Ljouwert.
Yn 2007 bestie de redaksje út Elizabeth Hietkamp, Aukje Tjitske Hovinga en Else Feikje van der Berg. De webmaster wie Arjan Weesies.
Yn de rin fan de jierren hat de redaksje writen dien om de Doar te profesjonalisearjen, mar dat is net slagge. Yn de rin fan 2007 hat de redaksje it wurk dellein.
Lipetsk (oblast)
De oblast Lipetsk (Russysk: Липецкая область; Lipetskaja oblast) is in oblast yn it súdwestlike diel fan Europeesk Ruslân.
Troch de oblast, dy't yn de Easteuropeeske Leechflakte leit, streamt de rivier de Don. De oblast is wichtich foar de ynfrastruktuer fan de federaasje en ferbynt bygelyks Moskou mei de noardlike Kaukasus.
Ekonomy
Belangrike bedriuwsektoaren binne de masjinebou en de stielferwurking. Tusken de haadstêd Lipetsk en de stêd Grjazi is sûnt 2005 de 1027 hektare grutte spesjale yndustriële sône oanlein.
Bestjoersyndieling en stêden
thumb|300px|Bestjoersgebou fan de oblast yn Lipetsk De oblast bestiet út 18 rajons en de twa stedsdistsrikten Lipetsk en Jelets. Meiïnoar lizze der acht stêden yn de oblast. Bestjoerssintrum is Lipetsk.
List fan planetoïden 1901-2000
Dit is in list fan planetoïden 1901-2000.
Heine Keuning
thumb|H. Keuning Heine Keuning (Drachtster Kompenije, 19 septimber 1918 - Rottefalle, 8 febrewaris 2005) wie in ûnderwizer, politikus en Frysk beweger.
Libben en wurk
Heine Keuning wie in soan fan smid Jurjen (Drachten) en Maaike Keuning (Feanwâlden). Hy troude yn 1946 mei Jeltje Bron. Sy krigen trije soannen en in dochter.
Hy folge de Rykskweekskoalle foar ûnderwizers yn Drachten, oant 23 juny 1937; dêrnei helle de akte Lânbou LU en de akte Frysk LU. Keuning wie ûnderwizer oan de Iepenbiere legere skoalle yn De Westerein, De Pein, Sibrandabuorren oant 1953 en haad fan Iepenbiere legere skoalle yn Rottefalle fan 1953 oant juny 1978 (betiid mei pinsjoen). As ûnderwizer wie Keuning belutsen by earste twatalige (Frysk en Nederlânsk) proefskoallen. Hy krewearre foar it Frysk yn it generaal; wie bestjoerslid fan it "Frysk Utjefte Founs", haadredakteur fan tydskrift De Stiennen man, foarsitter fan de Stifting Utjouwerij Frysk Toaniel en foarsitter fan de Kommisje Befoardering Frysk Taalgebrûk.
Fan 1946 ôf wie er lid fan de PvdA. Hy wie lid fan de Provinsjale Steaten fan Fryslân fan 1966 oant 1978 (fraksjefoarsitter fan 1974-1979) en lid fan de Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal fan 28 augustus 1979 oant 10 juny 1981. Yn de keamer wie er dwaande mei ûnderwiis. Fierders wie er warber foar de PvdA ôfdieling Smellingerlân.
Cees Lute
Cornelis Wijnand (Cees) Lute (Castricum, 13 maart 1941 – Alkmar, 9 oktober 2022) wie in Nederlânsk hurdfytser. Lutte wûn yn 1964 de 19e etappe yn de Omgong fan Itaalje.
Cees Lute ferstoar op 9 oktober 2022, yn 'e aldens fan 81 jier.
Stille Bouke
Stille Bouke is in Fryske detektive. It boek waard útjûn yn 1948 troch de firma A.J. Osinga yn Boalsert. De eigentlike skriuwer wie by de earste útjefte allinne by de bewurker E.S. de Jong bekend. As it boek letter op 'e nij op lûdsdragers (kasette/skiif) útbrocht wurdt, dûkt de namme fan de skriuwer Hotze Eisma op. Yn ferskate ferhalen helpt detektive Stille Bouke de polysje tal fan misdriuwen op te lossen.
Hamer (tydskrift)
Hamer wie tusken 1940 en 1945 in nasjonaalsosjalistysk folkekundich tydskrift.
It wie in prestizjeusk moanneblêd mei in protte yllustraasjes, dat fan oktober 1940 ôf troch Utjouwerij Hamer fan Reinier van Houten útjûn waard. It tydskrift ferkundige de kulturele tinkbylden fan de Nederlandsche SS. De redaksje waard foarme troch Nico de Haas en Gerda Schaap. Harren taak wie de Nederlânske folkskunde populêr te meitsjen mei fotorigen oer âlde gebrûken, âlde dracht, fersierde gevelstiennen en Germaanske sym­boalen dêr't fan tocht waard dat sy ferlern gien wiene. De oplagesifers foar Hamer wienen op in stuit 18.500 eksimplaren. Sûnt jannewaris 1943 ferskynde ek in Flaamske edysje mei in oplage fan 4000 stiks. Dy útjefte wie deselde as de Nederlânske, mar bestege sa'n 8 oant 16 siden oan Flaamske saken. Maart 1944 kaam der in Dútske edysje mei de titel Hammer, en der wienen plannen foar in Noarske ferzje fan it tydskrift. De plannen waard it neat mei fanwege it ferrin fan de kriich.
De measte artikels wiene fansels fan de redaksje, fral fan De Haas (meast artikelen oer folkloare sa as “Markerdracht", "Nijjiersgebrûken", “Pinkstergebrûken”, “Midzsimmer- Sinnekear” en “Midwinterblaze”) en Schaap (dy't wat mear skreau oer “Folkskeunst”, en “ It Begjin fan it Ornamint”, mar him ek weage oan Huismerken – Zinnebeelden der Sibben).
Bekende meidoggers wienen ûnder oaren J.G.N. Renaud, Jan de Vries (mei rigen artikelen oer de geheimen fan het Runen-alfabet en oer de Germaanske goaden), S. J. van der Molen (yn it Nederlânsk, oer Volk en Bodem in Friesland, Friese folklore en Friese boerderijen), Elsa M. Valeton (û. o. oer kantklosse en oar hantwurkjen), D. J. van de Ven (û. o. oer it slachtsjen oan hûs yn ús folkslibben), Steven Barends en Johan Theunisz. Oare bydragen kamen fan J.B. Broekhuis, Jurriaan van Toll, Van Heemskerck-Düker, P. Felix, W.J. de Boone, W.R.C. van Boetzelaer, Bart Elskamp en Klaes Sierksma.
Alle jiergongen hawwe ferskate artikelen oer 'âld-Hollânske' plakken en stêden sa as Hoarn, Hylpen, Edam, Monnikendam, Marken, Dokkum, Frjentsjer, Amerongen, Gythoarn, Haarlim en Maastricht. Apart omtinken wie der foar de prehistoarje (Grêfhichteûndersyk, onze Urnenvelden, de 'Brûnstiidsmid en syn Wurk' en de Iistiidkultueren) en de skiednis fan de Germanen (De Hermanslag, 'Germanen yn it Easten', 'De Bataven' en 'It baaien yn de Germaanske wrâld'). Lettere nûmers joegen stadichoan mear oersette bydragen fan bûtenlânske skriuwers oer folkloare, gebrûken, hânwurk en skiednis fan stambesibbe Germaanske groepen sa as: Germanen in het Oosten, Friesche Boeren aan de Weichsel, Stafkerken – Stille Getuigen van Germaansche Bouwkultuur, Het Perchtenloopen in de Alpenlanden.
Dêrneist wienen der ferskate temanûmers, al yn de earste jiergong, sa as in Rispingenûmer, een Drachtnûmer, in Weinûmer, in Peaskenûmer en in Mûnenûmer.
Robin de Kruijf
Robin de Kruijf (Nieuwegein, 5 maaie 1991) is in Nederlânske follybalster, dy't yn Amsterdam wennet.
Yn it seizoen 2006/2007 spile De Kruijf foar de Nederlânske klup Taurus. Dêrnei waar de oerstap makke nei VV Pollux. Yn 2008 en 2009 spile hja by Martinus Amstelveen en it seizoen dêrop by TVC Amstelveen. Yn 2011 kaam der de oerstap nei Dútslân, op dit stuit spilet De Kruijf foar Dresdner SC.
Yn 2008 makke hja har debút foar de Nederlânske follybalploech. Oant no ta hat hja sa'n 68 ynterlannen spile foar de ploech.
Astrid Kersseboom
Astrid Kersseboom (Flaardingen, 14 jannewaris 1966) is in Nederlânsk sjoernaliste, nijslêzeresse en presintatrise. Nei tsien jier by in regionale omrop yn Noard-Brabân wurke te hawwen, krige hja oarspronklik lanlike bekendheid as sportferslachjouster by de NOS. Fan 2004 oant en mei 2021 wie Kersseboom wurksum as nijslêzeresse by it NOS Sjoernaal. Boppedat presintearret en bekommentarisearret se sûnt 2007 grutte eveneminten om it Keninklik Hûs hinne, lykas Keningsdei en Prinskesdei. Fan 2021 wie se nijslezeresse fan it NOS Radio 1 Journaal.
Jonkheid, komôf en oplieding
Kersseboom waard yn 1966 berne yn in roomske húshâlding yn it Súdhollânske Flaardingen. Yn in ôflevering oer har fan it geneälogysk tillefyzjeprogramma Verborgen Verleden, útstjoerd op 6 oktober 2018, waard ferteld dat de famylje fan har mem, it geslacht Oomen, út it Brabânske Oosterhout stammet en dêr iuwenlang as eigners fan in tichelwurk in foaroansteande posysje beklaaide. De Kerssebooms, de famylje fan har heit, komme fan oarsprong, sa ûntdiek se, út Skiedam. Yn itselde programma kaam ek oan it ljocht dat ien fan har foarâlden in telch út 'e foaroansteande Brusselske famylje Leermans wie, dy't him yn 1669 yn Amsterdam fêstige en dêr syn fortún makke. Kersseboom brocht har jonkheid troch yn har berteplak Flaardingen. Hja genoat har oplieding oan 'e Akademy foar de Sjoernalistyk yn Tilburch.
Karriêre
Nei it ôfrûnjen fan har stúdzje, yn 1987, fûn Kersseboom in baan as bedriuwssjoernaliste by it Enerzjybedriuw Rotterdam. Yn 1988 stapte se oer nei de regionale Omrop Brabân, dêr't se tsien jier lang wurke. Yn 1998 kaam hja by de NOS-radio, dêr't hja earst de nijsbulletêns fan it Radio 1 Journaal foarlies. Fan 2001 ôf wie se wurksum by Studio Sport, dêr’t se de sportsjoernaals foar har rekken naam. Dêrnjonken foel se yn dy tiid yn by it NOS Journaal, dêr't se daliks opfoel troch har oangename, kalme stim.
Yn 2004 stapte Kersseboom definityf oer nei it Journaal, dêr't se op ferskillende tiden deis as nijslêzeresse aktyf wie. Boppedat wie se op sneonen de fêste presintatrise fan it (wichtichste) sjoernaal fan 8 oere jûns. Troch de wike ferfong by it acht-oeresjoernaal soms de fêste nijslêzeresse Sacha de Boer. Kersseboom wie yn 2006 en 2008 de presintatrise fan it jieroersjoch fan it NOS Journaal en die ek ferskate ferkiezingsútstjoerings. Yn 2010 spriek se foar de gearwurkjende helporganisaasjes in reklamespotsje yn foar de ynsammeling fan donaasjes foar de slachtoffers fan 'e oerstreamings yn Pakistan.
Yn 2007 folge Kersseboom Maartje van Weegen op as de fêste ferslachjouster fan 'e NOS by eveneminten oangeande it Keninklik Hûs, lykas Keninginnedei/Keningsdei en Prinskesdei. Yn dy hoedanichheid presintearre hja yn 2013 ek de ynhuldiging fan kening Willem-Alexander. Teffens die Kersseboom datselde jiers ferslach fan 'e fiering fan 200 jier keninkryk.
Doe't Sacha de Boer begjin 2013 oanjoech dat se ophâlde woe as nijslêzeresse, bea Kersseboom harsels oan as har opfolchster. Hja waard lykwols ôfwiisd yn it foardiel fan Annechien Steenhuizen. Neffens Kersseboom wie dat om't de NOS-lieding foar in jongere generaasje kieze woe.
Yn 2020 naam Kersseboom diel oan 'e tillefyzjekwis De Slimste Mens, presintearre troch har âld-kollega Philip Freriks. Hja wie de winneresse fan dat seizoen fan 'e kwis. Yn 2021 hold Kersseboom op as nijslêzeresse op 'e tillefyzje. Se kearde nei 21 jier werom nei de radio, dêr't se nijslêzeresse waard fan it NOS Radio 1 Journaal op NPO Radio 1. Dêr folge se Jurgen van den Berg op, dy't oerstapte nei Omroep MAX.
Priveelibben
Astrid Kersseboom is troud en hat twa bern.
1 novimber
1 novimber is Alderheljen, in roomske hjeldei dy't yn it teken stiet fan 'e betinking fan 'e hilligen.
2 novimber
2 novimber is Aldersielen, in roomske hjeldei dy't yn it teken stiet fan 'e betinking fan 'e ferstoarnen.
Willem II fan Hollân
Willem II (febrewaris 1227 - Heechwâld, 28 jannewaris 1256) wie greve fan Hollân en Seelân (1234-1256) en kening fan it Hillige Roomske Ryk (1248-1256). As greve fan Hollân hie er in sterk bûnsgenoatskip mei it Hartochdom Brabân tsjin Flaanderen.
Willem II waard berne as soan fan Floaris IV en Aleid fan Gelre. Op sânjierrige leeftyd folge er syn heit op. Syn heit kaam yn 1234 om by in toernoai. In broer fan syn heit dy’t ek fan Willem hjitte en letter Otto, de biskop fan Utert (ek in broer) waarden regint.
Hy naam it beslút om syn boerepleats yn Haga om te bouwen ta in kastiel dêr’t er effisjint syn gebieten út wei bestjoere koe. Dêrmei begûn de funksje fan Den Haach as bestjoerssintrum.
Wall Street (film út 1987)
Wall Street is in Amerikaanske dramafilm út 1987 ûnder rezjy fan Oliver Stone, mei yn 'e haadrollen Charlie Sheen en Michael Douglas. De titel ferwiist nei Wall Street, de strjitte yn New York dy't it hert fan 'e Amerikaanske finansjele sektor is. It ferhaal folget de ambisjeuze jonge effektemakeler Bud Fox dy't hoe dan ek hegerop wol. Hy rekket belutsen by Gordon Gekko, in rike en ûnmeilydsume sakeman, dy't bedriuwen opkeapet fia fijannige oernames, wêrnei't er it personiel ûntslacht en de besittings fan it bedriuw mei winst ferkeapet. Oliver Stone makke Wall Street as earbetoan oan syn heit Lou Stone, dy't in effekemakeler wie yn 'e Grutte Depresje. Fan 'e filmkritisy krige Wall Street oer it algemien positive resinsjes, en yn 'e bioskopen wie de film in beskieden kommersjeel súkses. Michael Douglas wûn mei syn rol as Gordon Gekko sawol de Oscar as de Golden Globe yn 'e kategory bêste akteur. Stone en Douglas makken mear as tweintich jier letter in ferfolch, dat yn 2010 útkaam ûnder de titel Wall Street: Money Never Sleeps.
Willem II fan Hollân
Omdat er de paus yn syn konflikt mei Freark II militêr stipe, kroande de aartsbiskop fan Keulen him as tank yn 1248 te Aken ta Roomske kening, wêrmei’t er kandidaat waard foar keizer fan it Hillige Roomske Ryk. Pas yn 1252 is er foaral tanksij syn houlik mei de Welfyske Elisabet fan Brunswyk, dochter fan hartoch Otto I fan Brunswyk, troch de foarsten fan syn ryk as hearsker akseptearre.
De siktaris en kapelaan fan Willem I mei de namme Willem fan Ryckel († 1272), begeunstiger fan de Mariatsjerke yn Aken en Abt fan de St-Trudoabdij yn Sint-Truiden, stifte it beginehôf St-Agnes. Yn 1986 waard op de pastorijsouder fan de dekens ferskate reliken fan de 11000 hillige fammen werom fûn, wuolle yn midsiuwske stoffen. Hy wie famylje fan de hillige Elisabet fan Spalbeek dy’t de stigmata droech.
Willem II hat ferskate oarloggen fierd tsjin de Westfriezen. By ien fan de tochten tsjin de Westfriezen sakke er by Heechwald troch it iis fan de Berkmar. De West-Friezen fûnen him yn in machteleaze posysje en makken him dea. Willem waard begroeven ûnder in hurdplaat fan in pleats yn Heechwâld. Pas yn 1282 slagge it syn soan Floaris V it stoflik omskot werom te finen. Dat gie net sûnder slach of stjit. Heechwâld is plondere en hast alle minsken dy’t der wennen binne fermoarde.
Willem II is te hôf brocht yn de abdij fan Middelburch.
Wall Street (film út 1987)
Plot
Yn 1985 is Bud Fox in jonge, ambisjeuze effektemakelder by de firma Jackson Steinem, dy't fêstige is oan Wall Street yn New York. Hy hat it him yn 'e holle helle om op te arbeidzjen mei syn idoal Gordon Gekko, in legindaryske sakeman dy't oer liken giet, mar dêrby wol foar tsientallen miljoenen dollars yn ien kear fertsjinnet. Dat rêdt de man op troch bedriuwen dy't yn finansjeel swier waar rekke binne, oan te skaffen fia in fijannige oername wêrby't er in mearderheid fan 'e oandielen opkeapet. Nei't Bud it kantoar fan Gekko 59 wurkdagen efterinoar opskille hat, slagget it him einlings en te'n lêsten om in ôfspraak mei de man te krijen troch der op Gekko syn jierdei hinne te gean mei in doaske fan Gekko syn favorite (mar yn 'e Feriene Steaten yllegale) Kubaanske sigaren.
Gekko is ûnder de yndruk fan Bud syn fêsthâldendheid en syn drystens, dat hy lit him fierder komme. Yn it folgjende petear besiket Bud Gekko safier te krijen dat dy him as effektemakelder ynhiert, troch ferskate bedriuwen foar te stellen dêr't er foar Gekko oandielen fan keapje kinne soe. Gekko hat dêr lykwols gjin belangstelling foar. Yn wanhoop jout Bud dan oan Gekko in stikje foarkennis troch oer de loftfeartmaatskippij Bluestar Airlines. Dy ynformaasje hat er opdien yn in praatsje mei syn heit Carl, dy't monteur by Bluestar is en as fakbûnslieder weet hat fan it ynterne belied fan it bedriuw. Gekko is yntrigearre en seit dat er deroer neitinke sil. In telider sleine Bud keart werom nei syn kantoar, mar koarte tiid letter wurdt er opskille troch Gekko, dy't him opdracht jout om in blok oandielen fan Bluestar te keapjen. Sa wurdt Gekko in klant fan Bud.
Gekko jout Bud wat jild yn 'e hannen om foar him te behearen, mar de oandielen fan 'e oare bedriuwen dy't Bud útsiket, ferliest er allinne mar op. Gekko fertelt him dat it sa net takin. As er it meitsje wol op Wall Street, moat er better syn bêst dwaan en him minder oan 'e regeltsjes gelegen lizze litte. Hy jout Bud in nije kâns, diskear om 'e Britske ynvestearder sir Lawrence Wildman foar him te bespionearjen en út te sykjen wat Wildman fan doel is. Bud ûntdekt dat Wildman de oername tariedt fan stielfabrikant Anacott Steel. Gekko, dy't in âlde sakerivaal is fan Wildman, keapet dan halje-trawalje in bêste soad oandielen fan Anacott, net inkeld om jild te fertsjinjen, mar fral om Wildman dwers te sitten. Dyselde is neitiid nammentlik twongen om Gekko syn oandielen tsjin in hege priis op te keapjen, om't oars syn oername fan it bedriuw op 'e non rint.
Under it mentorskip fan Gekko wurdt Bud ryk, sadat er nei in penthouse oan 'e East Side fan Manhattan ferhúzje kin. Hy genietet ek fan oare foardieltsjes, lykas feesten dêr't er de elite fan New York treft, en seks mei djoere callgirls dy't Gekko him stjoert. Op in feestje by Gekko thús, yn syn filla oan see op Long Island, moetet Bud de binnendoararsjitekte Darien Taylor. Sy is in eardere mêtresse fan Gekko, hoewol't Bud dat net wit. Mei har kriget Bud in relaasje dy't al rillegau liedt ta gearwenjen yn syn penthouse. Omreden fan syn saaklike súksessen, dy't allegear te tankjen binne oan syn skimige relaasje mei Gekko, makket Bud by Jackson Steinem promoasje, sadat er net mear yn 'e kantoartún sit mei de rest fan 'e sljochtwei effektemakelders, mar in eigen kantoar kriget. Hy giet troch mei it byinoar sykjen fan foarkennis en brûkt striemannen, lykas de abbekaat Roger Barnes, om foar him oandielen oan te keapjen, sadat hy en Gekko noch mear fertsjinje kinne. Syn súkses stiget him nei de holle, en ferskaten fan syn eardere freonen reitsje fan him ferfrjemde. Sûnder dat er it wit, lûke guon fan syn tige súksesfolle oankeapen de oandacht fan 'e Securities and Exchange Commission (SEC), de ynstelling fan 'e Amerikaanske oerheid dy't hannel mei foarkennis foarkomme moat.
By tafal ûntdekt Bud in pear dagen letter, fia Roger Barnes, dat Gekko net fan doel is om Bluestar te rêden, mar om alle wurknimmers te ûntslaan, it bedriuw op te doeken en alle besittings te ferkeapjen, sadat er sels de tsientallen miljoenen dollars út it pinsjoenfûns opstrike kin. Bud is poerrazen oer dat bedroch en stapt nei Gekko ta, mar dy leit him út dat dizze oplossing no ienris finansjeel it bêste foar himsels is, en ek foar Bud, dy't no in tige ryk man wurde sil. Bud liket him dêr by del te lizzen en Gekko mient dat er alle ronfels yn harren relaasje glêd strutsen hat. Temûk is Bud lykwols noch like lulk as earst, en wurdt er boppedat tramtearre troch skuldgefoelens, om't hy ferantwurdlik is foar it wurkleas wurden fan syn heit en syn heite kollega's, mannen dy't er al syn hiele libben ken. Dat boazet noch oan as Carl in hertoanfal kriget en yn it sikehûs bedarret. Bud nimt him foar en lit de plannen fan Gekko ûntspoare. As Darien foar it ferstân kriget dat er it yn 'e kant sette wol tsjin Gekko, makket se de relaasje út.
Bud betinkt in plan om 'e priis fan oandielen Bluestar op te driuwen, sadat de oername Gekko te djoer wurde sil, om de koers dêrnei wer omleech te bringen. Hy freget en kriget syn heite tastimming om foar syn heit te sprekken en nimt de oare fakbûnslieders mei nei in geheime moeting mei sir Lawrence Wildman. Oan him leit Bud fierhinne itselde plan foar as dat er oan Gekko foarlein hie, mei dêropta de kâns om 'e oandielen dy't er nedich is tsjin in sêft pryske oan te skaffen, en, wichtiger noch, Gekko werom te pakken foar de streek dy't er Wildman levere hie mei Anacott Steel. Bud set al syn freonen yn om oandielen Bluestar te keapjen as Gekko dat ek docht, mei as gefolch dat de koers as in raket omheech giet. Mei't Bud de effektemakelder is dy't it keapjen en ferkeapjen foar Gekko docht, kin er Gekko mei syn advizen manipulearje. Sa't er al foarsein hie, beslút Gekko fan 'e oername ôf te sjen as it him te prizich wurdt. Wannear't Gekko de oandielen dy't er al oanskaft hat, begjint te ferkeapjen, jout Bud oan al syn freonen troch dat no it momint is om ek te ferkeapjen, wat de priis fan 'e oandielen Bluestar kelderje lit krekt op it stuit dat Gekko se mei winst ferkeapje wol. Fan gefolgen wurdt er twongen om ynstee mei ferlies te ferkeapjen, wylst Bud alle frijkommen oandielen yn opdracht fan Wildman spotgoedkeap opkeapet.
Pas dy jûns, nei it sluten fan 'e effektebeurzen, sjocht Gekko op it nijs dat Wildman no sa goed as de nije eigner fan Bluestar is. Dan begjint him einlings en te'n lêsten te daagjen dat er troch Bud besoademitere is. De oare moarns giet Bud triomfantlik wer nei syn wurk by Jackson Steinem, mar ta syn skok wurdt er dêr opwachte troch de plysje en funksjonarissen fan 'e SEC, dy't him arrestearje foar hannel mei foarkennis. In ûnbeskaat skoft letter moetsje Bud en Gekko inoar yn Central Park. Gekko jout Bud ferskate opstoppers en feecht him de mantel út foar syn ûntrou nei't hy, Gekko, him sa ryk makke hie mei ferskate klandestine oandielehandeltsjes. Nei de konfrontaasje bejout Bud him nei it húske fan in kafee, dêr't er in kontaktpersoan treft. It docht bliken dat er by de moeting in mikrofoantsje droech foar de SEC, en dat alles wat Gekko sein hat, opnommen is om tsjin him brûkt te wurden yn in takomstige rjochtsaak.
Letter riidt Bud mei syn âldelju nei de rjochtbank ta foar syn eigen berjochting. Carl Fox seit tsjin syn soan dat de wurknimmers fan Bluestar nea ferjitte sille wat er foar harren dien hat, en hy rikkemandearret oan om 'e baan oan te nimmen dy't Wildman him by de loftfeartmaatskippij oanbean hat. Bud antwurdet dat syn heit likegoed as hysels wit dat er it tichthûs yn draaie sil. Carl reägearret dêrop troch te sizzen dat in finzenisstraf op in ferwrongen manear miskien wol it bêste is dat Bud oerkomme koe.
Aaipop
Aaipop is it grutste Frysktalige popfestival dat alle jierren op Peaskemoandei hâlden wurdt yn De Mande yn Nijlân. Der wurdt ek songen yn it Stedfrysk en it Biltsk.
Skiednis fan Aaipop.
Yn 1987 wurdt de earste Aaipop hâlden. Dêrfoar waard der troch de stifting Earizer en de kroechbaas Remmelt Boonstra om de twa wiken in band útnûge om te spyljen yn it muzykkafee fan Nijlân. Dit wie in grut súkses. Dêrom waard it idee oppere om it allegear grutter te organisearjen. Op Peaskemoandei moast der in muzykfeest komme mei allinnich mar Fryske bands. Boonstra hie al ris earder in Peaskepop organisearre en dêrom de namme Aaipop. Foar de organisaasje waard in spesjale festivalkommisje yn it libben roppen. Twa leden fan Stifting Earizer krigen dêryn in sit mei twa minsken dy't gauris yn it muzykkafee kamen: Lysbert Bonnema en Wietske Jorritsma. Op Peaskemoandei 1987 sette it festival foar it earst út ein. De Kafeeromte fan Boonstra waard foar it heftige wurk omboud ta 'Rockhok', de boppeseal krige de namme: 'Harksankjeseal'.
Wall Street (film út 1987)
Produksje
As produsint wie Edward R. Pressman by it projekt belutsen foar de filmstudio's American Entertainment Partners en Amercent Films. Foar de film wie in budget beskikber fan $16,5 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Robert Richardson, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Stewart Copeland.
Aaipop
Skiednis fan Aaipop.
Foar it earste festival moasten der wol twa groepen út de lapekoer helle wurde, mar dy wiene yn alle gefallen wol fan histoarysk belang: Rockploech Spul en Okke Hel (mei Piter Wilkens), dy't doe al net mear bestienen, mar mei it doe ek al opdoekte Skuor de earste rockgroepen wiene dy't yn it Frysk songen. Der kamen sa'n trijehûndert minsken op ôf.
Yn 2001 wie er gjin Aaipop fanwegen de tongblier. It tal bands de edysje waakste fan 8 in 1987 oant 25 yn 2012.
Aaipop der op út
Aaipop organisearret sûnt 2008 elts jier in bandwedstriid yn de provinsje, 'Aaipop der op út' hjit dy. De winner fan de wedstriid mei it festival iepenje. Yn 2011 wûn Redbad, yn 2012 REKKER. De wedstriid wurdt alle jierren op in oar poppoadium holden. Oant no ta wiene dat ûnder oaren poppoadium Het Bolwerk yn Snits, Romein yn Ljouwert, Iduna yn Drachten en It Badhûs yn De Westereen.
Wall Street (film út 1987)
Casting
Stone hie ek swierrichheden mei Sean Young, dy't yn 'e film in lyts roltsje hie as Kate Gekko, de frou fan Gordon. Young fûn dat sy de rol fan Darien krije moatten hie en dat Daryl Hannah ûntslein wurde moast, en stiek dy mienings net ûnder stuollen of banken. Ek koe se min mei Charlie Sheen, wat foar noch mear spannings op 'e set soarge. Boppedat ferskynde se faak te let en sûnder har dialooch te kennen by de opnamen. Yn in fraachpetear yn desimber 1987 joech Stone ta dat er "wat problemen" mei Young hân hie, mar hy wegere de geroften te befêstigjen of ûntkennen dat Young oan 'e ein fan 'e opnamen weiwurden wie mei al har kostúms út 'e film.
Opnamen
De opnamen foar Wall Street setten útein yn april 1987 en duorren oant en mei 4 july fan dat jier. De film waard foar in grut part opnommen yn New York, hoewol't beskate binnendoarsênes filme waarden yn Snowbird (Utah).
Regisseur Oliver Stone naam Kenneth Lipper as adviseur yn 'e earm; dat wie in ynvestearringsbankier en in eardere loko-boargemaster fan New York, dy't, foar't er syn tsjinsten tasei, as betingst in dokumint fan trettjin bledsiden ynlevere mei krityk op it senario. Stone joech ta en liet him it senario nochris oereidzje om alderhanne details en inkele gruttere kwestjes oan te passen. Sa hold Lipper út dat net eltsenien op Wall Street troch- en trochkorrupt wêze koe, wat late ta de tafoeging fan 'e goudearlike effektemakelder Lou Mannheim, spile troch Hal Holbrook. Ek soarge er derfoar dat de effektemakelders yn 'e film de juste kompjûters brûke, dat de proporsje fan froulju yn sakegearkomsten reälistysk is en fan itselde lekken in pak foar wat oangiet hokfoar soarte lju oanwêzich is op in oandielhâldersgearkomste. Lipper holp Stone ek om tastimming te krijen om ûnder wurktiid op 'e flier fan 'e New York Stock Exchange te filmjen.
Distribúsje
De distribúsje fan Wall Street waard fersoarge troch 20th Century Fox. De film gie op 11 desimber 1987 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde yn 1988 op LP en yn 1993 op cd.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Wall Street oer it algemien positive resinsjes. Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times joech de film 31/2 fan 4 stjerren. Hy priizge Wall Street om't de film "alle finansjele maneuvers en hanneltsjes yngewikkeld lykje lit, wylst it dochs altyd te folgjen is." Yn 'e Kanadeeske krante The Globe and Mail hie Jay Scott lof foar it aktearjen fan 'e beide haadrolspilers. Hy skreau: "Mar Douglas syn portrettearring fan Gordon Gekko is in glysterige triomf, en as de jonge wêrfan't Gekko mient dat er dy yn Fox fûn hat (earm, fernimstich en ambisjeus, mar sûnder emoasjes), ûntjout Charlie Sheen him op oertsjûgjende wize fan in oerentûsjast kapitalistysk bern ta in slûchslimme jongfolwoeksene bedriuwsplonderder ta in moreel ûntstelde folwoeksene."
Vincent Canby wie yn syn resinsje fan 'e film yn The New York Times oer it algemien kritysk, mar hy priizge Douglas syn rol as "de grappichste, slûchslimste prestaasje út syn karriêre." Yn The Washington Post skreau Rita Kempley dat de film "op syn swakst is as er fisueel of ferbaal oan it preekjen giet. Stone hat gjin fertrouwen yn 'e troch de tiid hillige ferhaalline, dat hy follet de oerdúdlike moraal oan mei in oerdie oan sjippekisterij."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Wall Street in goedkarringspersintaazje fan 79%, basearre op 56 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei [dizze film] leveret Oliver Stone in ûnsubtile mar effektive – en tige goed aktearre – klaachsang ôf oer de ferearing, yn dy snuorje, fan ynklauwerigens as doel op himsels." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Wall Street in goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 16 resinsjes.
Opbringst
Wall Street brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $20 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $21 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $41 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $16,5 miljoen betsjut dat in winst fan $24,5 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Akteur Michael Douglas wûn yn 1988 mei syn rol as Gordon Gekko yn Wall Street sawol de Oscar foar bêste akteur as de Golden Globe foar bêste akteur yn in dramafilm. Hy wûn ek de Italjaanske David di Donatello foar bêste bûtenlânske akteur. Daryl Hannah 'wûn' de Golden Raspberry Award, de priis foar de minste prestaasjes op it mêd fan 'e filmkeunst, yn 'e kategory minste byrol fan in aktrise.
Ferfolchfilm
Yn 2007, tweintich jier nei de premiêre fan Wall Street, waard bekendmakke dat in ferfolchfilm yn preproduksje wie, dy't de titel Wall Street: Money Never Sleeps krije soe. Oliver Stone kearde werom as regisseur en Michael Douglas kroep fannijs yn 'e hûd fan Gordon Gekko. Charlie Sheen wie inkeld yn in cameo as Bud Fox te sjen. Daryl Hannah kearde net werom as Darien Taylor. De oare haadrollen waarden spile troch Shia LaBeouf en Josh Brolin. De film folget Gekko as er nei tweintich jier út 'e finzenis komt en in folle gaoatysker finansjele wrâld oantreft as er foarhinne diel fan útmakke. Wall Street: Money Never Sleeps kaam út yn septimber 2010.
Jan Schokker
Jan Schokker (It Oranjewâld, 20 septimber 1952) is in Frysk skriuwer út Jonkerslân.
Biografy
Jan Schokker waard berne yn de Altenaleane yn It Oranjewâld. Op de legere skoalle siet hy yn de klas by master Cor Hoekstra, de lettere cartoonist CORK. Schokker seach altyd mei belangstelling nei de tekeningen fan Hoekstra. Syn twillingbroer is skriuwer Lomme Schokker. As timmermanssoan gie er nei de ambachtsskoalle omdat er elektrisien wurde woe. Nei in tal jierren yn de elektroanika en de it ynstallaasjewurk begûn er foar himsels. Al gau waard er frege om in reklameboerd te meitsjen. Dat wie it begjin fan it bedriuw dat er no hat: in bedriuw yn standbou en belettering.
Schokker fynt dat er net foldocht oan it byld fan de measte skriuwers. Hy is gjin literatuerkenner, lêst net folle boeken en hy ferdocht syn tiid net oan research oer hoe’t it krekt op it plysjeburo om en ta giet of hoe ’t de resjerzje wurket. Skriuwe docht er al hiel lang, doe't er fjirtjin wie, makke er al stikjes foar de jubilieumrevu fan de kuorbalferiening Blau-Wyt op It Hearrenfean. Foar de toanielferiening fan Jonkerslân skreaun er meardere blijspullen. Yn de rin fan de jierren hat er mear revu's en toanielstikken skreaun, oant no ta hat er in stik of 15 toanielstikken skreaun. Sawol yn it Frysk as it Nederlânsk. It tal Fryske toanielstikken waard útjûn troch de Stifting Utjouwerij Frysk. Hy skreau ek wol ferhalen, net om út te jaan, mar foar geniet fan him sels. De basis fan syn humoristyske ferhaal is ferwûndering en wat bryk tinken, krektas by in cartoon. Syn cartoons ferskynden yn de begjintiid op de foarside fan De Koerier, letter op Nijs.frl. By it skriuwen fan ferhalen spûke him gauris it idee troch 'e holle om in roman te skriuwen. Hy wist fuortendaliks dat it in plysjeroman wurde moast. By it skriuwen hat Schokker noch net daliks in plot foar eagen, dat ûnstiet tidens it skriuwen. It ferhaal giet ek wolris in oare kant út as dat earst de bedoeling wie. Doe’t syn earste manuskript foar in roman net akseptearre waard troch Friese Pers Boekerij begûn er oan in nij boek.
Yn 2008 kaam syn debút dan ek út: De Koalmasaak, it earste diel fan de Ale Alema-rige. It boek kaam út by Utjouwerij Elikser fan Jitske Kingma. Mei in tal oanwizings fan Kingma waard de ynhâld wat oanpast en kaam der in leauweardiger ein.De haadpersoan yn it boek is Ale Alema, ferneamd nei in omke fan Schokker mei de Anne Annema. Ale Alema is in resersjeur op jierren, dy’t krektas Schokker sels, leafst wat syn eigen gong giet. Boate Koalma, direkteur fan Koalma Konstruksjes, hat himsels deariden tsjin in beam. It liket in ûngelok, mar as de notaris him yn fertrouwen fertelt dat Koalma koartlyn in frjemd testamint opsteld hat, dûkt Ale Alema der djip yn. Yn begjin 2011 folge de twadde yn de Ale Alema-mystearje, it krige de titel De SUC-saak en de bonken fan Brongergea mei. It boek spilet him, lykas de earste Ale Alema, fral ôf op It Hearrenfean en yn de omlizzende doarpen.
"De SUC-saak" ferwiist nei in spesjale resjerzje-ôfdieling dy't ynskeakele wurdt om in binde autodieven op te pakken. It twadde ferhaal giet oer de bonken fan Brongergea, dy't troch in ploechje boufakkers fûn wurdt. Heal novimber 2011 ferskynde de tredde Ale Alema al, it hat de titel Djipdún. It boek giet oer de fermissing fan Anna Buttenveldt van Him; har man ropt de help fan Ale Alema yn, mar letter wurdt dy man deafûn. Mei it finen fan it boek "Dramatysk Djipdún", dat skreaun is troch Anna, begjint in speurtocht dy't djip giet. It boek waard presintearre op 24 novimber 2011 en it earste eksimplaar wie foar de boargemaster fan Opsterlân, Francisca Ravestein.
Ein novimber 2012 kaam it fjirde Ale Alema-mystearje út: Lykspul. Yn dat boek wurdt Alema konfrontearre mei in deade yn 'e klaaikeamer fan it Abe Lenstra stadion, op It Hearrenfean.
Jan Schokker kin in soad fan himsels kwyt yn resersjeur Ale Alema. De flecht fan Victor is skreaun doe’t er krektas haadpersoan Ale Alema tsjin syn pinsjoen oan siet. Alema hie it dêr net maklik mei en Schokker wie yn dy snuorje dwaande om syn bedriuw oer te dwaan oan syn soan.
Kastiel fan Rumbeke
Skiednis
Neffens de oerlevering flechte de Flaamske greve Boudewyn mei de Izeren Earm nei de ûntfiering yn Senlis yn 862 tegearre mei Judith, de dochter fan keizer Karel de Keale, nei it kastiel dat hjir doe stie. Dat late, nei tuskenkomst fan de paus, ta in houlik yn Auxerre en de oprjochting fan it greefskip Flaanderen.
Iuwenlang waard it kastiel bewenne troch de greven fan Thiennes en fan Limburg Stirum, oant it troch de geuzen en yn 'e oarloggen fan Loadewyk XIV fan Frankryk, de Frânske Revolúsje en de Earste- en Twadde Wrâldkriich skansearre waard.
It oarspronklike diel fan it wetterslot datearret fan foar 1535 en waard yn 1538 mei in kapel, fiif tuorren en in westlike fleugel útwreide. Letter binne in dowetoer (1609) en in westlik en in eastlik poartegebou (1731) boud. Yn de 18e iuw folge in klassisistyske ferbouwing, wêrby't it Sterrebos oanlein waard mei it Prater fan Wenen as foarbyld. De yngong ferhûze yn 1730 nei de súdkant. Boppe de tudorbôge fan de Easterpoarte is it wapen fan de famylje Fan Thiennes oanbrocht, dy't it kastiel bouwe liet. Om 1780 hinne waarden de grêften mei sân tichtsmiten. thumb|250px|left|Kastiel fan Rumbeke (1823) It kastiel bleau noch lang eigendom fan it neiteam fan de famylje Fan Thiennes, mar gyng troch it houlik yn 1856 fan Asthérie de Thiennes mei greve Dirk fan Limburg Stirum oer op de famylje Fan Limburg Stirum.
Yn de Earste- en Twadde Wrâldoarloch waard de krite troch de Dútsers beset. De ferneamde Dútske piloat Manfred von Richthofen, ek bekend as de Reade Baron, hie yn 1917 syn ferbliuw yn it kastiel. It kastiel waard ek brûkt as ofsierskertier en der binne noch jimmeroan spoaren te finen fan de Twadde Wrâldoarloch: it âlde parket is op guon plakken skeind troch de hakken fan de saluearjende Dútske soldaten.
Greve Guillome fan Limburg Stirum ferkocht yn 1988 it kastiel oan it bedriuw N.V. Sterrebos, dat noch jimmeroan eigner is. Yn de jierren 2001-2004 waard it kastiel restaurearre.
Domein
It kastiel leit oan it Sterrebos, dat tusken 1769 en 1774 ûnder lieding fan lânskipsarsjitekt F. Simoneau oanlein waard. By de grutte greide en fiver is in arboretum oanplante. Op it plein foar it kastiel stiet in foarse plataan, dy't nei alle gedachten út de 18e iuw datearret doe't it park oanlein waard. Op it domein stiet ek in monumint foar de sân fallen Belgyske soldaten, dy't by de swiere gefjochten om it kastiel op 26 maaie 1940 ferstoaren.
Falstad
thumb|240px|Monumint op it eksekúsjeplak fan Falstad thumb|Haadgebou Falstad thumb|Makette fan Falstad Falstad wie yn de Twadde Wrâldkriich in konsintraasjekamp fan it nazyrezjym yn Noarwegen. It is sûnt 1995 in monumint ta oantins fan de slachtoffers dy't dêr stoarn binne. By it monumint hearre teffens in museum en in bosk.
Skiednis Falstad-gebou
Yn 1921 waard it Falstad-gebou in spesjale jongesskoalle. It skoallekompleks hie in soad wei fan in finzenis út de 18e iuw.
Simmer 1941 lieten de Dútsers har' each op it gebou falle. De neifolgjende moannen waard Falstad omboud ta in finzenis. Der waarden dêr sa'n 5000 minsken út trettjin ferskillende lannen fêstset. De measte minsken kamen út de Sovjet-Uny, Joegoslaavje, Poalen en Denemark. It tsjinne feitlik as in tuskenstasjon foar de konsintraasjekampen yn Dútslân.
Nei de Twadde Wrâldkriich waarden dêr 3.000 leden fan de Noarske nazypartij, Nasjonal Samling (NS), fêstholden. It kamp waard 1949 opheft. It gebou krige doe wer syn oarspronklike funksje fan aparte skoalle.
In 1995 waard de skoalle in museum. Dat barde yn it ramt fan it 50-jierrich jubileum fan de frijheid yn Noarwegen. It Falstad-gebou is it bêst bewarre nazykamp yn Noarwegen.
Falstad-bosk
De bosk besuden it Falstad-gebou wie it plak dêr't 220 finzenen deamakke waarden yn de jierren 1942-1943. Tusken 1945 en 1952 waarden 49 graven opdold, om út te finen wa't de deaden wienen. Yn 1947 waard in monumint foar de slachtoffers ûntbleate troch Kroanprins Olaf.
OLT Express
thumb|250px|Saab 2000. OLT Express of ek wol OLT Express Germany (foarhinne OLT Ostfriesische Lufttransport GmbH of OLT) wie in loftfeartmaatskippij út Dútslân. It haadkertier fan it bedriuw stie oant febrewaris 2012 yn Emden en dêrnei yn Bremen. Oer it algemien waarden mei in relatyf lytse float regionale flechten útfierd út it noarden fan Dútslân wei nei oare parten fan it lân, en út Bremen wei sels nei inkelde Jeropeeske bestimmings. De thúshaven fan OLT Express Germany wie Lofthaven Bremen.
Skiednis
Yn 1958 waard de OLT yn Emden oprjochte troch Jan Jakobs Janssen en Martin Decker. Yn it earstoan fleach de OLT fan Emden nei de eilannen, mar sûnt 1991 fleach de OLT ek fan Bremen nei ferskate fleanfjilden yn Jeropa. Yn datselde jier begûn de OLT mei siketransport. De OLT wie eigendom fan 'e rederij AG Ems yn Emden (74,9%) en FLN Frisia Luftverkehr (25,1%). Yn 2008 hie de OLT 118 meiwurkers.
Loftferbinings
De OLT fleach nei hast alle East-Fryske en Noard-Fryske eilannen, ynklusyf Helgolân. Dêrneist fleach de OLT fan ferskillende fleanfjilden yn Dútslân en Switserlân ôf nei it eilân Usedom op 'e Poalsk-Dútske grins. Binnen Dútslân waard nei ferskate gruttere fleanfjilden flein. Foar de OLT wie Lofthaven Bremen in hub nei oare fleanfjilden yn hiel Europa; dêrneist waard yn Bremen it ûnderhâld dien oan 'e gruttere tastellen. Ek yn Jeropa hie de OLT inkelde bestimmings: Bristol, Brussel, Keappenhaven, Napels, Toulouse en Zürich.
Float
Yn 2013, doe't OLT Express Germany fallyt gong, bestie de float út 15 fleanmasines mei in gemiddelde leeftiid fan 18,9 jier.
Nijsgjirrich
Yn desimber 2005 begûn easyJet mei in deistige ferbining tusken Bristol en Hamboarch. De OLT fleach ek al op dyselde liny, mar dan inkeld troch de wike en twa kear deis. Sakelju keazen foar de OLT omdat dy faker fleach as easyJet. EasyJet hold yn oktober 2006 op mei fleanen op de liny Bristol-Hamboarch.
Nasjonaal Flechtmuseum
thumb|De eardere flechtskoalle thumb|Partij rotanstuollen út Noardwâlde op stasjon Pepergea, 1905 It Nasjonaal Flechtmuseum is in museum oer reidflechtsjen middenyn Noardwâlde. Yn de folksnamme wurdt it faak Rotanmuseum neamd. It sit yn it monumintale eardere Ryksreidflechtskoalle (1912). It museum toant de sosjale en kulturele skiednis fan Noardwâlde as flechtdoarp. Dêrneist jout de kolleksje in byld fan flechtkeunst en flechtskiednis út de hiele wrâld. Yn in wikseltentoanstellings lit it museum aspekten fan de hjoeddeiske tapassings fan flechtsjen yn keunst en design sjen.
Untstean
thumb|220px|Ryksreidflechtskoalle, Noardwâlde De ûntsteanskiednis fan it flechtsjen, de Reidflechtskoalle, de fabriken en it ferfier fan meubels krije hjir omtinken. De Ryksreidflechtskoalle waard oprjochte yn 1908. It skoalgebou is fan 1912 en is oant 1969 as flechtskoalle brûkt. It wie de bedoeling fan de inisjatyfnimmers fan de skoalle om de al besteande hûsyndustry fan reidflechters, kuormakkers en stuolwiners mear perspektyf te bieden. Ferneamd is ek de Turkse Knoop, in kuorke foar jern yn de foarm fan in Turkse Knoop. It wie ien fan de foarwerpen dy't op de skoalle makke waarden.
De earste direkteur fan de skoalle wie Harm Ellens (1871-1939), in Grinslanner. Syn opdracht wie it artistyk en ambachtlik nivo fan de flechtyndustry yn Noardwâlde op in heger nivo te bringen. De oplieding oan de skoalle duorre trije jier. Yn it museum is de ynrjochting fan it eartiidske praktyklokaal te sjen, sa't de situaasje yn de begjinjierren fan de skoalle wie. De skoalle die mei oan in soad eksposysjes op it mêd fan ambachtskeunst.
Yn 1966 sette Joop Beljon, direkteur fan de Haachske Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, mei flechters en de skoalle de rotaneksposysje Foarm en Rotan op, wêrby't keunstner en yndustry tin in opfallende mienskipliker presintaasje kamen. De skoalle hat bydroegen ta de reputaasje fan Noardwâlde as 'Flechtdoarp fan Nederlân'. De ienige fakoplieding foar it flechtambacht luts nasjonaal en ynternasjonaal de oandacht fan media en learlingen. Dochs rûn it oantal learlingen werom. lden woenen harren bern in better bestean jaan as de flechtyndustry biede koe. Yn 1969 kaam in ein oan de skoalle.
Sûnt 2001 sit it Nasjonaal Flechtmuseum yn it gebou fan de eardere skoalle. Dit museum is fuortkomd út it Rotansintrum yn Noardwâlde.