cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bourboomstate
Yn de Ljouwerter Krante fan 19 en 26 july 1844 stiet in oankundiging fan de iepenbiere ferkeap fan: ''Eene Heeren Huizinge, benevens grooten Tuin, Gracht en Buitencingel, Bourboom State genaamd, alles zeer aangenaam gelegen aan de Duckumer Ee". Het huis wordt bewoond door "Mejufvrouw de Wed. de Roock en ten Kadaster bekend gemeente Birdaard, sectie B, bo 292, 292a, 293 en 294''. De grutte bedraacht 71 roede en 58 jelne. En Eene Boeren Huizinge met Stalling voor 23 Koeijen en 4 Paarden, groote hechte Schuur en Hornlegger [], thans door P. Sinnema als huurder wordende bewoond en gebruikt. Op de State is in bod dien fan f. 1194,-, wylst op de pleats in bod fan f. 1301,- útbrocht is.
Dirk Antonie Nicolaas Margadant
Karriêre
Margadant kaam yn 1870 yn tsjinst by de boukundige ôfdieling fan de HIJSM. Hy ûntwikkele him dêr ta arsjitekt. Yn 1874 ûntwurp er syn earste stasjon, de lytse halte Maartensdijk. Yn syn karriêre ûntwurp er foar de HIJSM in searje stasjonsgebouwen, dêr 't Den Haach HS (1891, twadde stasjon) en Haarlim (1906, fjirde stasjon) de wichtichste foarbylden fan binne.
Bourboomstate
Yn de Ljouwerter Krante fan 12 augustus 1844 stiet fermeld dat der ''ten sterfhuize van Mejufvr. de Wed. de Roock, op Bourboom State onder den dorpe Birdaard, tegen contante betaling, publiek bij boelgoed presenteren te verkoopen'' op 13 en 14 augustus. Eenen zeer deftigen inboedel, bestaande voornamelijk in: Kabinet, Bufet, Tafels, Stoelen, Ledikanten, Linnenpers, Mangel, Spiegels, Schilderijen, Tafellinnen, beste Bedden met derzelver toebehooren; alsmede Goud- en Zilverwerken, waaronder Gouden Horologien, dito Knipbeugeltje, Zilveren Tafelkomfooren, Kandelaars, Lepels en Vorken; verder fijn Porselein, Kristal, Tin, Blik, Koper, IJzer, Glas en Aardewerk. Neffens de boargerlike stân fan Dantumadiel wie ''Mejufvr. de Wed. de Roock'', Alexandrina Troulja, ferstoarn op 20 maart 1844 op 75-jierrige leeftiid.
Op 1 april 1845 wurdt der noch in beammeboelguod hâlden op Bourboom, wêrby't 60 ipen, 60 kletterbeammen, 30 linebeammen en 26 apel- en parrebeamen ferkocht wurde. Dêrnei wurdt yn datselde jier, op 2 july, in nije behuzing oanbestege troch Petrus Sinnema en it bûten is doe dus wer in pleats wurden.
Dirk Antonie Nicolaas Margadant
Karriêre
Margadant syn iere ûntwerpen binne yn de styl fan de Delftske renêssânse. It leit yn 'e reden dat Margadant him dy styl eigen makke fia it wurk fan Christiaan Posthumus Meyjes sr., dy ’t tusken 1880 en 1887 as arsjitekt foar de HIJSM wurksum wie. Margadant ûntwurp yn 1884 tegearre mei Posthumus Meyjes it haadkantoar fan de HIJSM yn Amsterdam. Meyjes wie ferantwurdlik foar de bûtengevels fan it gebou, Margadant ûntwurp it oare, ynklusyf de gevels om it binnenplak hinne. [ 1 ] Yn it lettere wurk fan Margadant wurdt mear de ynfloed fan H.P. Berlage sichtber.
Margadant hie ek in pear opdrachten bûten de HIJSM om. Hy fergrutte bygelyks yn 1899-1900 it Amstel Hotel mei in ekstra ferdjipping.
Omgong fan Frankryk 2022
De 109e edysje fan de Omgong fan Frankryk wurd hâlden fan 1 oant en mei 24 july 2022.
Startplak
De start fan de Omgong fan Frankryk wie earst foar 2021 pland yn Keappenhaven. Troch it ferpleatste Europeesk kampioenskip fuotbal dat ek yn 2021 foar in part yn Keappenhaven plak hie, waard besletten om de Grand Départ yn Denemark te ferskowen nei 2022.
Groot Maarslag
Groot Maarslag is in buorskip yn de gemeente It Hegelân yn de provinsje Grinslân, Nederlân. It leit tusken Schouwerzijl en Mensingeweer.
It buorskip leit op in wierde dy't opsmiten is op in wâl oan de eardere rin fan de Hunze. De wierde fan Groot Maarslag is noch frijwat geef. It is in rûne wierde, de rûnwei of oksegong is der noch.
Groot Maarslag hat nea in eigen tsjerke hân. It Lijkenlaantje rint hjirwei nei Klein Maarslag, dêr't de tsjerke fan yn 1811 ôbrutsen is, mar dat noch wol in âld tsjerkhôf hat. thumb|center|800px|Groot Maarslag
Klein Maarslag
Klein Maarslag is in buorskip yn de gemeente It Hegelân (oant 1 jannewaris 2019 gemeente De Marne) yn de provinsje Grinslân, Nederlân. It lei tusken Warfhuizen en Mensingeweer, en is te berikken oer in lytse dyk fanôf de Abelstokstertil.
Klein Maarslag hat yn it ferline in folweardich doarp west. It lei op in wierde, oan de ûnderrin fan De Hunze, dat no pleatslik de Kromme Raken neamd wurdt. It doarp hie in tsjerke dy't wierskynlik út de 12e iuw datearre. De tsjerke is yn 1811 ôfbrutsen. De plattegrûn fan de tsjerke is op de wierde oanjûn.
It iennige wat oerbleaun is fan it eardere doarp is it âlde tsjerkhôf; fan it hôf rint in Lijkenlaantje nei Groot Maarslag.
Loadewyk Napoleon Bonaparte
thumb|Loadewyk Napoleon (skildere troch [[Charles Howard Hodges]]
Loadewyk Napoleon Bonaparte (Ajaccio, 2 septimber 1778 - Livorno, 25 july 1846), wie de jongere broer fan keizer Napoleon I en de heit fan de Frânske keizer Napoleon III. Yn 1806 waard er fanwege syn broer Napoleon foarst fan it Keninkryk Hollân, mar earst neidat in Nederlânske ôffurdiging him op 5 juny 1806 frege hie. Hy kaam op foar de belangen fan it Keninkryk Hollân, wat skeel joech mei syn broer Napoleon en laat hat ta ynliving fan it keninkryk by Frankryk yn 1810.
Harry Kuitert
Harry Kuitert (folút: Harminus Martinus Kuitert; Drachten, 11 novimber 1924 – Amstelfean, 8 septimber 2017) wie in Nederlânsk teolooch (fan Frysk komôf) en etikus. Fan hûs út wied er grifformeard.
Libben en wurk
Kuitert wie dûmny yn Scharendijke (Schouwen-Duiveland) en studintepredikant yn Amsterdam. Yn 1953 makke er yn syn Siuwske gemeente de Wettersneed mei. Hy hearde yn 1961 ta de "Achttjin", de groep fan herfoarme en grifformearde predikanten dy't oprôpen ta werstel fan de brekken yn protestantsk Nederlân. Yn de jierren 1967-1989 wie hy heechlearaar 'Etyk en Ynlieding dogmatyk' oan de Amsterdamske Vrije Universiteit, dit as opfolger fan syn promotor G.C. Berkouwer.
Kuitert wie in fertsjintwurdiger fan de moderne teology (sjoch ek: modernisme). Yn syn wurk gied er út fan de stelling dat alles wat oer Boppe sein wurdt fan ûnderen komt: earst wienen der minsken en doe religy en doe goaden en God. Dêrmei huldige er as teologysk begjinsel, dat religy - ek it kristlike leauwen - in minsklike konstruksje is, in erfenis fan ús fiere foarâlden, dy't mei help fan harren ferbylding betsjutting ferlienden oan in wrâld dy't fan himsels gjin betsjutting meibringt. Ek it kristendom wie foar him in tradysje wêrfan't de wearde lei yn de sin dy't it oan it libben ferlient. Geloofsfoarstellingen foar wier hâlde, seach hy as in misferstân, minsken (foarâlden) leinen harsels en harren wrâld dermei út. Teology is, mei oare wurden, in foarm fan hermeneutyk. Dizze antropologyske oanpak beskôget dan ek de ferskate godstsjinsten lykweardich oan elkoar, wat status oangiet.
De oarspronklike omlining fan it kristlike leauwe, sa't dat fêststeld waard troch de earste konsyljes en tsjerkfaars hie foar Kuitert, lykas far de measte moderne teologen, gjin twingende betsjutting. De kearn fan it kristlike boadskip yn it Nije Testamint, it lijen, stjerren en de ferrizenis fan Jezus wiene foar Kuitert net mjittejaand foar it kristen-wêzen. It dogma fan de God-minske Jezus waard oars beskôge, nammentlik as in unike minske (middenmank in soad oaren). De persoanlike God waard troch Kuitert opfetten sa't de Bibel Him tekenet: as útfergrutte minske: God wie foar him in mytologyske gestalte. Syn teology stie dêrmei kritysk foar it tsjerklik dogma oer, mar net minder foar it saneamde eatisme en de New Age-beweging oer. Kuiterts publikaasjes binne yn ferskate talen oersetten.
Zethuis
Zethuis is in buorskip yn de gemeente Westerkertier yn it súdwesten fan de provinsje Grinslân. Zethuis leit wat benoarden it doarp Mearum. De namme is grif ôflaat fan setboer, it hûs fan de setboer.
Direkt bewesten it gat leit it natoergebiet de Jilt Dijksheide, it ienige heidefjild dat yn it súdlik Westerkerrtier oerbleaun is.
Tabatha Cash
Tabatha Cash, echte namme: Céline Barbe (Saint-Denis, 27 desimber 1973), is in Frânsk rêstend neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek aktyf wie as mainstream-filmaktrise en radiopresintatrise. Se hat ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Tabatha, Tabatah Cash, Tabitha Cash, Tabetha Cash, Céline, Céline Duval, Lydia Céline, Celine Lydie en Celyne Lidie.
Libben
Tabatha Cash waard berne as de dochter fan in Japanske heit en in Italjaanske mem yn it Frânske Saint-Denis, in noardlike foarstêd fan Parys yn it departemint Seine-Saint-Denis. Hja groeide op yn earmoede en makke har al jong skuldich oan bûsehifkjen. Doe't se fyftjin jier wie, waard se arrestearre foar winkelstelderij en oare fergripen. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 1990; se hie elkenien wiismakke dat se mearderjierrich wie, mar feitlik wie se doe santjin jier. Har pornokarriêre kaam pas echt fan 'e grûn nei't se yn 1993 in Hot d'Or (de wichtichste Jeropeeske pornografypriis) wûn hie yn 'e kategory bêste nije Jeropeeske stjer. It jiers dêrop wûn se nochris in Hot d'Or, diskear foar bêste Jeropeeske aktrise.
Tabatha Cash spile neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn har karriêre yn 78 pornofilms, foar labels as Private, Rosebud, Vivid Entertainment, 4-Play Video, Sin City, Las Vegas Video en Anabolic Video. Yn 1995 troude hja mei Frank Vardan, in útjouwer fan pornografyske blêden, en it jiers dêrop loek hja har werom út 'e pornoyndustry. Njonken har karriêre yn 'e hurde pornografy hie Tabatha Cash ek de haadrol yn in hantsjefol sêft pornografyske tillefyzjefilms út 'e rige Emmanuelle. Fierders wie se fan augustus 1994 ôf in hoart presintatrise foar de Frânske radiostjoerder SkyRock Radio. Ek wie se te sjen yn 'e mainstream-film Raï, út 1995, wêryn't se de haadrol ferfolle as in jonge Algerynske frou.
Treinramp by Skiedam
De treinramp by Skiedam barde op tiisdei 4 maaie 1976 om 7.54 oere yn de buert fan Stasjon Skiedam-Rotterdam West (hjoed de dei Skiedam Sintrum) By de botsing wiene twa stoptreinen en ien ynternasjonale trein belútsen. By de botsing kamen 24 passazjiers om it libben, en rekken fiif passazjiers swierferwûne en inkelde tsientallen rekken lichtferwûne.
Belutsen treinen en omstannichheden
By de ramp wiene trije treinen belutsen:
Yn de jierren 70 rieden neffens de tsjinstregeling tusken Rotterdam en Hoek fan Hollân de hiele dei allinne stoptreinen, dy't op de ticht efterinoar lizzende stasjons stopten. Dêrneist ried alle moarnen in ynternasjonale trein in saneamde D-trein út Hoek fan Hollân wei nei München. Dizze D-trein hie yn Hoek fan Hollân in oanslúting op de boat út Harwich.
Om foar te kommen dat de D-trein stadich efter in stoptrein ride moast wie der yn de tsjinstregeling in rûte ynsteld wêrmei't de D-trein de stoptrein op it linker spoar ynhelje koe wylst de stoptrein stoppe op stasjon Skiedam Nijlân.Nei stasjon Flaardingen Sintrum waard de D-trein oer it linker spoar laat en flak foar stasjon Skiedam-Rotterdam West wer werom nei it rjochter spoar. Dat betsjutte dat op dat trajekt gjin trein út Rotterdam wei nei Hoek fan Hollân ta oer dat spoar ride kinne soe.
De oarsaak fan de ramp wie nei alle gedachten in minsklike flater. De kondukteur fan stoptrein 4116 waard ôflaat troch in reizger dy't treuzele by it ynstappen. Dêrnei joech de kondukteur it fertrekbefel sûnder te letten op it útrydsein of it fertrekljocht. Dy seinen toanden hast altyd feilich, mar yn dit gefal net, trochdat de wat fertrage D-trein it spoar beset hold. De masinist fertroude wierskynlik op de opmerksumens fan de kondukteur: hy miste ek it reade sein.
Nei de ramp
thumb|right|260px|tinkteken ta neitins oan de ramp Nei de ramp waard daalks besletten om de D-treinen net mear ynhelje te litten oer it linker spoar. De D-treinen soene tenei efter de stoptrein riden bliuwe en hjirtroch letter oankomme yn Rotterdam. Dêrneist waard der faasje makke mei de oanlis fan it ATB-systeem op trajekten dêr't dit noch net oanwêzich wie, om in fergelykjende rampen foar te kommen.
It treinstel 2008 fan it type Sprinter (SGM) wie koart tefoaren nij yn tsjinst steld. Letter boude de Waggonfabrik Talbot in nije bak om de ferwoaste bak te ferfangen. De lokomotyf fan de D-trein, de NS 1311, kaam nettsjinsteande de grutte skea in jier letter wer yn tsjinst.
Op 4 maaie 2019 is op stasjon Skiedam Nijlân in tinkteken pleatst ta neitins oan dizze ramp. It tinkteken is makke troch de keunstner Marc Vleugels.
Lübeck
thumb|left|[[Marienkirche (Lübeck)|Marijetsjerke, Lübeck]]
De Hânzestêd Lübeck is in stedsdistrikt (kreisfreie Stadt) oan de mûning fan de Trave yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. It hat ien fan de grutte havens fan Dútslân. It wie iuwenlang de 'haadstêd' fan it Hânzebûn ("Keninginne fan de Hânze") en waard út reden fan syn goatyske bakstienarsjitektuer opnaam yn de Wrâlderfgoedlist fan de UNESCO.
Stasjon Vries-Súdlaren
Stasjon Vries-Súdlaren (Wdm) wie in stasjon oan de Steatsline C by it doarp Tynaarlo yn de provinsje Drinte. It stasjon wie in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen type SS fiifde klasse en is ien fan de fjirtich stasjons dy 't ea yn dizze klasse boud is. It stasjon stie oan de Stationsstraat.
Gebou
It stasjonsgebou kaam yn 1868 ree, en waard iepene op 1 maaie 1870 foar treinreizgers doe't ek it spoar fan Steatsline C oanlein wie. Yn 1938 waard it stasjon sletten, mar yn 1948 waard it stasjon op 1 juny weriepene, yn 1952 waard de halte op 18 maaie definitief sletten. It stasjonsgebou waard yn 1968 ôfbrutsen Der is hjoed-de-dei neat mear fan it stasjon en stasjonsgebou werom te finen.
Frederik Willem Steenhuisen (1893-1969)
Frederik Willem Steenhuisen (Ezinge, 19 desimber 1893 - Ljouwert, 18 april 1969) wie in Nederlânske PvdA-politikus.
Wurkpaad
Steenhuisen waard berne as soan fan lânbouwer Lammert Steenhuisen en Grietje Rosema. Hy sette syn amtlike karriêre útein yn 1910 as folontêr yn Aduard. Hy wie efterinoar amtner op de sekretary yn It Bildt (1913-1917) en Frjentsjer (1917-1918). Hy kaam yn 1918 yn tsjinst fan de gemeente Frjentsjerteradiel as sjef fan de sekretary, fjouwer jier letter waard er dêr gemeentesekretaris.
Yn 1952 folge de beneaming as boargemaster fan dy gemeente, hy waard ynstallearre op 1 july fan dat jier. Dêrfoar hie er lykwols al twa en in heal jier waarnimmend boargemaster west, fanwege sykte fan syn foargonger Wijbren Elgersma.
Per 1 jannewaris 1959 gie er mei pinsjoen, mar bleau yn Frjentsjerteradiel wenjen. Yn 1968 ferhuze Steenhuisen fanwege tebekrinnende sûnens nei soarchsintrum Aldlânstate yn Ljouwert. Dêr stoar hy yn de âldens fan 75 jier, nei fan de trep fallen te wêzen, oan de gefolgen fan in skedelbasisfraktuer.
Steenhuisen wie in folle neef fan Frederik Willem Steenhuisen (1883-1953), boargemaster fan Tytsjerksteradiel.
Nasalearring
Nasalearring (nasaal fokaal) is in fonologysk proses wêrby de n troch de noas útsprutsen wurdt. By de neikommende wurden falt de n wei en wurdt it fokaal nasalearre:
Skaaimerken fan de nasalearring binne:
Yn it fonetyske skrift wurdt de nasalearring mei in ~ boppe de oanbelangjende fokaal oanjûn.
Skiednis
Yn it Frysk hat it proses fan de n-útfal him ôfspile yn likernôch de 5te oant de 10de iuw. Yn it Ingelsk wurde fokalen ek wol nasaal útsprutsen wêrby de n fuortfalt.
De Frânske taal hat dit fonologysk proses ek. Tink bygelyks mar oan restaurant dat in protte talen oernommen hawwe. Yn it Portugeesk, Bretonsk, Sineesk-Tibetaanske talen, Poalsk en Kasjûbysk wurde ek nasale fokalen brûkt.
Whitney Houston
Whitney Elizabeth Houston (Newark, New Jersey, 9 augustus 1963 – Beverly Hills, Kalifornje, 11 febrewaris 2012), wie in Amerikaanske Rhithm & blues, Soul- en Popmuzyk-sjongeres, aktrise, en produsinte.
Fiktoaria (Austraalje)
Fiktoaria (Ingelsk: Victoria) is ien fan 'e seis steaten fan Austraalje. It omfiemet de súdeastlike hoeke fan it lân. De haadstêd en teffens de grutste stêd is Melbourne. Mei 3,0% fan it nasjonaal grûngebiet is Fiktoaria de lytste Australyske steat dy't op it fêstelân leit (inkeld de eilânsteat Tasmaanje is noch lytser). Lykwols hat Fiktoaria, neffens gegevens út 2013, nei Nij-Súd-Wales it grutste ynwennertal fan alle Australyske gewesten: 5,7 miljoen, wat delkomt op 24,8% fan 'e totale Australyske befolking.
Etymology
Krekt as Queenslân is Fiktoaria ferneamd nei de Britske keninginne Fiktoaria, dy't yn 1851 tastimming joech om fan it gebiet in aparte koloanje te meitsjen.
Geografy
Fiktoaria hat in oerflak fan 237.629 km², wêrfan't 227.416 km² út lân bestiet en 10.213 km² út wetter. Dêrmei is it it lytste Australyske gewest op it fêstelân. De steat bestiet út in smelle trijehoek, dy't yn it westen grinzget oan Súd-Austraalje, wylst yn it noarden en noardeasten de rivier de Murray de grins mei Nij-Súd-Wales foarmet (útsein yn it uterste noardeasten, dêr't de grins in rjochte line is tusken de boarne fan 'e Murray en de kust).
Oan 'e súdkant wurdt Fiktoaria beswette troch de see, mei yn it súdwesten de Súdlike Oseaan (al beskôget de Ynternasjonale Hydrografyske Organisaasje dat noch as in ûnderdiel fan 'e Yndyske Oseaan), yn it suden de Bass-strjitte, en yn it súdeasten de Tasmansee, dy't ta de Stille Oseaan rekkene wurdt. De offisjele grins tusken Fiktoaria en Tasmaanje, dat oare kant de Bass-strjitte leit, is fêststeld as in rjochte line fan west nei east op 39°12′ suderbreedte, wat makket dat de beide steaten de koartste lângrins fan Austraalje diele op Boundary Islet ("Grinseilantsje"), midden yn 'e Bass-strjitte, dy't 85 m lang is.
It tichtst befolke diel fan Fiktoaria is de súdkust, en dan fral de krite om 'e Port Philipbaai hinne, yn it middensuden, dêr't de stêdekloft fan Melbourne leit. It súdeasten fan 'e steat wurdt foarme troch de regio Gippslân, dêr't in fochtich seeklimaat hearsket, wylst it westen en noardwesten opmakke wurde troch útstrutsen stoffige steppen, dy't trochsnien wurde troch ferskate, mei yrrigaasjegebieten omjûne rivieren, wêrfan't de Murray fierwei de grutste is. Yn it easten fan Fiktoaria riizje de winterdeis mei snie oerdutsen Australyske Alpen op, mei as heechste punt de Mount Bogong, fan 1.986 m.
Skiednis
Foarôfgeande oan 'e kolonisaasje troch de Jeropeänen waard Fiktoaria bewenne troch in grut tal Aboriginal-folken, dy't mei-inoar bekend stiene as de Koery (Koori). Yn 1770 naam de Britske ûntdekkingsreizger James Cook it hiele eastlike diel fan it Australyske kontinint út namme fan 'e Britske Kroan yn besit. Doe't yn 1788 oan 'e eastkust de koloanje Nij-Súd-Wales stifte waard, kaam it tsjintwurdige Fiktoaria dêrta te hearren.
Yn 1803 waard te Sullivan Bay, oan 'e Port Phillipbaai, de earste Britske delsetting op Fiktoriaansk grûngebiet stifte troch de Nijsúdwelske luitenant-gûverneur David Collins. Dat wie in strafkoloanje, dy't yn 't earstoan út 402 minsken bestie: 307 finzenen mei 17 froulju en 7 bern, 50 militêren mei 5 froulju en 1 bern, en 5 oerheidsfunksjonarissen. Net dat de Britten ferlet hiene fan in nije strafkoloanje, mar de Frânsen hiene yn it gebiet oan it omsneupen west, en it regear yn Londen wie bang dat dy in koloanje op 'e Australyske súdeastkust stiftsje soene as der net gau in Britske oanwêzigens yn dy kontrei fêstige waard.
Fan 1826 ôf waard de koloanje útwreide mei in stikmannich oare delsettings, earst Corinella (1826), doe Portland (1834), en doe Melbourne (1835). Yn 1851 waard Fiktoaria bestjoerlik losmakke fan Nij-Súd-Wales, sadat it in aparte koloanje waard. Dat barde op 1 july fan dat jier, mar luttele dagen foar't der goud ûntdutsen waard by Ballarat, en letter by Bendigo. Dêrnei waard op gâns plakken yn 'e koloanje goud fûn, wat de Fiktoriaanske Goudkoarts feroarsake, ien fan 'e grutste goudkoartsen dy't der ea west hawwe. It goud út it goudfjild by Raspberry Creek wie fan tige hege kwaliteit. De hiele beek bylâns waarden doe goudsikerskampen stifte; de útbuorren A1 Mine Settlement tanket syn namme oan dizze perioade.
Yn tsien jier tiid fersânfâldige de befolking fan Fiktoaria fan 76.000 ta 540.000. De lju kamen fan oer de hiele wrâld op it goud ta, mar fral út Ierlân en Sina wei. Fral yn Bendigo en omkriten is it erfskip fan 'e Sineeske goudsikers sels hjoed de dei noch dúdlik te merken. Hoewol't der wol deeglik rasisme tsjin harren bestie, naam dat net de foarmen (fan wiere pogroms) oan dêr't de Sinezen yn Nij-Súd-Wales, it Kanadeeske Britsk-Kolumbia en ferskate dielen fan 'e Feriene Steaten wol oan bleatstiene. Troch de ûnhygiënyske tastannen yn 'e goudfjilden koste yn 1854 in útbraak fan 'e tyfus yn 'e Bucklanddelling oan mear as 1.000 goudsikers it libben.
Datselde jiers briek der te Ballarat in wapene opstân út tsjin it regear fan Fiktoaria, dat hege mynboubelestings oplein hie. De rebûlje waard yn 'e kym smoard mei de ynset fan Britske troepen, mar de ûnfrede late ta in bestjoerlike herfoarming fan 'e koloanje. As ûnderdiel dêrfan krige Fiktoaria yn 1855 selsbestjoer. Party fan 'e lieders fan 'e opskuor waarden neitiid yn it koloniale parlemint keazen.
Yn 'e twadde helte fan 'e njoggentjinde iuw hie Fiktoaria in tige proteksjonistyske ekonomy. Der wiene dûaneposten oan 'e rivier de Murray, dêr't hannelswaren út Nij-Súd-Wales belêstge waarden mei hege ymportaksynzen. It wie dan ek fral it op frijhannel rjochte Nij-Súd-Wales dat de driuwende krêft wie efter de foarming fan 'e Australyske Federaasje, dy't yn 1901 in feit waard. As resultaat fan 'e goudkoarts wie Melbourne tsjin dy tiid it finansjele sintrum fan Australaazje wurden. Fan 1901 oant 1913 wie it de haadstêd fan Austraalje, wylst it regear der noch oant 1927 ta syn sit hold, mei't de nije federale haadstêd, Canberra, oant dy tiid noch in wurk yn útfiering wie.
Bestjoer
Fiktoaria hat in twakeamerich steatsparlemint mei in Wetjaande Gearkomste (Legislative Assembly) of legerhûs fan 88 sitten en in Wetjaande Rie (Legislative Council) of hegerhûs fan 40 sitten (oant 2006 hie it hegerhûs 44 sitten). De parlemintsleden fertsjintwurdigje har eigen kiesdistrikt (constituency), dêr't se by de ferkiezings op persoanlike titel de mearderheid fan 'e stimmen helle hawwe (krekt itselde systeem as yn Grut-Brittanje). De steat wurdt regearre troch in eigen regear mei oan it haad in minister-presidint.
It steatsregear hat sizzenskip oer alle saken dy't ûnder de Australyske grûnwet net spesifyk oan it federale regear tawiisd binne, en steatsrjochtlik is it foar it federale regear tige dreech om yn Fiktoriaanske saken yn te gripen. Lykwols wurdt der dochs in frij grutte ynfloed útoefene op 'e gong fan saken yn 'e steat, om't it ynjen fan belestings en de ferdieling fan it ine belestingjild oer de ûnderskate steaten en territoaria in federaal foech is, en it federale regear dus de hân op 'e knip hâlde kin as it steatsregear wat dwaan soe dat der alhiel by troch wie. Yn it federale Australyske parlemint yn Canberra wurdt Fiktoaria yn 'e Senaat fertsjintwurdige troch 12 fan 76 sitten (15,8%), en yn it Hûs fan Offurdigen troch 37 fan 150 sitten (24,7%).
Tsjûktsjensee
250px|thumb|left|De Tsjûktsjensee en oanswettende seeën De Tsjûktsjensee (Russysk: Чукотское море; "Tsjûkotkasee") is in see dy't ûnderdiel útmakket fan 'e gruttere Noardlike Iissee. Dit wetter leit noardeastlik fan it Russyske Tsjûkotka-skiereilân en noardwestlik fan 'e Amerikaanske steat Alaska. Yn it westen swettet de Tsjûktsjensee oan 'e Eastsibearyske See, en yn it easten oan 'e Beaufortsee. De Tsjûktsjensee is fia de Beringstrjitte ferbûn mei de Beringsee en de Grutte Oseaan. It grutte eilân Wrangel leit op 'e grins fan 'e Tsjûktsjensee en de Eastsibearyske See.
Fiktoaria (Austraalje)
Ekonomy
Ek de lânbou nimt noch altyd in wichtich plak yn, mei as wichtichste produkten wol, fleisfee, weet, koarn, hjouwer, apels, tomaten en griente. Fierders is de steat ek it wichtichste suvelgebiet fan Austraalje, dêr't 60% fan alle Australyske melkkij holden wurdt. Oan 'e kust is de fiskerij en de fiskkwekerij fan grut belang, wylst Melbourne de drokste kontenerhaven fan Austraalje hat.
Op it mêd fan 'e yndustry binne fral de frisdrankproduksje en de petrogemyske en gemyske yndustry fan belang. Goud wurdt der hjoed de dei amper mear fûn yn Fiktoaria, mar mynbou is der noch altyd, allinne wurdt der no benammentlik nei brúnkoal dold en nei oalje en gas boarre.
Tsjûktsjensee
De wichtichste haven oan 'e Tsjûktsjensee is Uelen. De iisbear komt ek foar op it pakiis fan dizze see; de populaasje dêr is ien fan 'e fiif genetysk fan elkoar te ûnderskieden Jeraziatyske populaasjes fan de iisbear.
Fiktoaria (Austraalje)
Ekonomy
Ta einbeslút moat ek noch it toerisme neamd wurde, dat sûnt de 1960-er jierren opkommen is, en noch altyd yn wichtigens tanimt. Dé toeristyske trekpleister fan Fiktoaria is de haadstêd Melbourne, it ekonomyske en kulturele sintrum fan 'e dielsteat, mei û.m. it Melbourne Museum, de Melbourne Zoo, it Melbourne Akwarium, it Crown Casino, de Steatsbibleteek fan Fiktoaria en de Melbourne Cricket Ground, it pleatslike cricketstadion dêr't behalven withoefolle cricketwedstriden ek de Olympyske Spullen fan 1956 en de Gemenebestspullen fan 2006 holden binne. Oare toeristyske bestimmings yn Fiktoaria binne de súdkust, mei syn strannen en dramatyske rotsformaasjes; de eardere goudfjilden, mei histoaryske stêden as Ballarat en Bendigo; de Gippslânske marren; de wyngerds fan 'e Yarradelling; en de skypystes fan 'e Australyske Alpen.
Demografy
Neffens gegevens út 2013 hie Fiktoaria doe 5.713.000 ynwenners, mei in befolkingstichtens fan 24,5 minsken de km². Fan dy befolking wennet likernôch 70% yn 'e haadstêd Melbourne, dat nei Sydney, yn Nij-Súd-Wales, de grutste stêd fan Austraalje is. Guon oare wichtige stedske sintra binne Geelong, Ballarat, Bendigo, Shepparton, Mildura, Warrnambool en Wodonga.
Tsjûktsjensee
It is de hjitting dat der in soad oalje en gas ûnder it kontinintaal plat fan 'e Tsjûktsjensee sit. Ferskate oaljemaatskippijen hawwe it each dêrop falle litten, mar de konsesjes binne noch net útjûn.
Bekende eilannen yn de Tsjûktsjensee binne:
Fiktoaria (Austraalje)
Etnisiteit en taal
De oarspronklike Anglo-Keltyske befolking fan Fiktoaria is letter oanfolle mei weach nei weach fan ymmigranten út súdlik en eastlik Jeropa, Súdeast-Aazje en koartby út 'e Hoarn fan Afrika en it Midden-Easten. Fan alle ynwenners bestie neffens gegevens fan 'e Australyske folkstelling fan 2011 sa'n 28% út ymmigranten. De grutte mearderheid fan 'e Fiktoriaanske befolking wie fan Jeropeesk komôf, mei as grutste etnyske groep de Ingelsen (23,5%), folge troch de Angelsaksyske Australiërs (23,3%), Ieren (7,6%), Skotten (6,4%) en Italjanen (4,8%). Australyske Aboriginals foarmen mei krapoan 38.000 minsken 0,7% fan 'e Fiktoriaanske befolking. De meast sprutsen talen (njonken it Ingelsk) wiene: it Italjaansk (2,3%), Gryksk (2,2%), Mandarynsk (1,9%), Fjetnameesk (1,6%) en Kantoneesk (1,4%).
Godstsjinst
Likernôch 61,1% fan 'e Fiktorianen omskreau himsels yn 2011 as kristlik. De grutste kristlike denominaasje waard foarme troch de roomsen, mei 26,7% fan 'e befolking, folge troch de anglikanen (12,3%), de feriene protestantske Uniting Church in Australia (4,7%) en de eastersk-otterdoksen (4,3%). Ateïsten en agnosten foarmje sa'n 20% fan 'e befolking. De grutste net-kristlike godstsjinst is it boedisme (3,0%), folge troch de islaam (2,7%) en it joadendom (0,8%). De fluchst groeiende religy is it hindoeïsme.
Klimaat
Hoewol't it net botte grut is, hat Fiktoaria in klimaat dat yn 'e ûnderskate dielen fan 'e steat frijwat ferskillend is. Yn it noardwesten hearsket in steppeklimaat mei hjitte simmers, wylst de súdkust in seeklimaat hat mei mylde simmers en koele winters. Yn 'e Australyske Alpen is it noch kâlder, hoewol't inkeld op 'e heechste toppen in heechberchtmeklimaat hearsket. Rekôrtemperatueren yn 'e steat wiene 48,8 °C op 7 febrewaris 2009 te Hopetoun, en –11,7 °C op 13 juny 1965 yn Omeo en nochris op 3 july 1970 te Falls Creek. Fiktoaria is nei Tasmaanje de wietste Australyske steat, mei oer it generaal mear as 1.800 mm rein jiers.
Jan van Beyma
Jan van Beyma (Ljouwert, 10 juny 1848 - De Haach, 25 july 1900) wie in Nederlâns boargemaster.
Famylje
Van Beyma wie in soan fan Jhr. Mr. Julius Matthijs van Beyma (1813-1898), ofsier fan justysje, en Anna Catharina Adema (1814-1848). Hy troude mei Lucia Aleida Kymmell (1852-1934). Fan 1874 oant 1876 wie er boargemaster fan Zuidwolde. Hy folge yn 1876 syn efterneef U.J. Heerma van Beyma thoe Kingma op as boargemaster fan Lemsterlân en bleau dat oant 1885. Hy ferhuze letter nei Flaardingen. Van Beyma stoar mei 52 jier.
Petra Groenland
Petra Groenland (Snits, ? 1972) is in eardere Fryske follybalster, hja is ek follybaltrainster. Petra Groenland wennet tsjintwurdich yn Uthoarn.
Petra begûn har follybalkarriêre yn har berteplak Snits, by Olympus. At hja sechstjin jier is, giet hja fuort út Snits en komt hja yn Drachten telâne, by follybalferiening Drachten. Dat avontoer duorre ek mar koart, nei in jier degradearre Drachten út de Earedifyzje. Petra giet dan nei follybalklup AMVJ yn Amstelveen. Dêr komt hja as follybalster ta har rjocht, hja sil dêr dan ek tweintich jier bliuwe. Yn 1995 hellet Petra mei AMVJ de earste lânstitel yn de histoarje fan de klup. Har grutste súkses hellet hja ek yn 1995, se wurdt dan yn Arnhim Europeesk kampioen mei de Nederlânske ploech. Yn totaal hat Petra Groenland 33 ynterlannen spile foar de Nederlânske ploech.
Yn 1997, twa jier nei it grutte súkses, is it dien mei har karriêre: hja krige in dûbele hernia. Doe makke se de oerstap nei it trainerskip. Earst is Petra assistint-trainer by AMVJ, yn 2002 wurdt hja haadtrainer fan dy klup. Yn 2009 stie hja hommels op strjitte, der is jildpine binnen de klup, de follybalklups AMVJ en Martinus fusearren ta TVC Amstelveen. By dy nije klup wie gjin wurk foar har. Yn 2010 waard Petra trainster by de klup Abcoude. Ein 2010 waard hja frege om by VC Snits oan de slach te gean as haadtrainster. Sûnt desimber 2010 is Petra Groenland de opfolchster fan Derk de Saegher as haadtrainer fan VC Snits.
Julia Channel
Julia Channel, echte namme: Julia Pinel (Parys, 3 novimber 1973), is in Frânsk rêstend neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't ek aktyf is as mainstream-tillefyzje- en filmaktrise, presintatrise, sjongster en ûndernimster. Se hat ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Julia Chanel, Lydia Channel, Lydia Channell, Giulia Channel, Giuly Chanel, July Chanel, Julia Snow, Lady Shanne, Giulia Santos, Julia Sow, Giulia Sow en Ute Wolf.
Libben
Channel groeide op yn 'e Frânske haadstêd Parys, as de dochter fan in Fransêze dy't foar in part fan Italjaansk komôf wie en in heit dy't út it Afrikaanske Maly kaam. (Underskate boarnen wolle hawwe dat har heit in Egyptner wie, mar yn har autobiografy hâldt Channel út dat er in Malinees wie, en sy sil it sels wol it bêste witte, tink.) Hja begûn har karriêre yn 'e iere 90-er jierren, doe't se neaken posearre foar blêden as de Playboy en de Penthouse (febrewaris 1992). Se makke har debút yn in pornografyske film yn 1992. Yn totaal spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn likernôch 120 pornofilms, de measten fan itsij Frânske, itsij Italjaanske makkelei. It lêste jier fan har pornokarriêre brocht Channel troch yn 'e Feriene Steaten, dêr't se in kontrakt ôfsleat mei it label Vivid Entertainment, en û.o. mei regisseur Andrew Blake wurke. Yn 1996 liek it der eefkes op dat se it HIV-firus oprûn hie. Aldergeloks rûn dat mei in skamper ôf, mar Channel wie der wol sa kjel fan wurden dat se har weromloek út 'e pornoyndustry. Yn 1998 wûn se in eare-Hot d'Or (of in Hot d'Or d'honneur) foar har hiele oeuvre (de Hot d'Or is de wichtichste Jeropeeske pornografypriis).
Stasjon Dokkum-Ealsum
thumb|Stasjon Dokkum-Ealsum thumb|It 'Dokkumer Lokaaltsje' ferlit stasjon Dokkum rjochting Eanjum, 1928 It Stasjon Dokkum-Ealsum wie in stasjon oan it Spoar fan Ljouwert nei Eanjum, dit spoar stie better bekend as it Dokkumer Lokaaltsje. It stasjon fan de NFLS waard op 2 oktober 1901 iepene en lei tusken Dokkum en Ealsum op it grûngebiet fan Ealsum.
Julia Channel
Libben
Njonken har pornokarriêre, en nei't se dy beëinige hie, spile se ek yn guon mainstream-films, lykas Les Truffes (1994), wêrby't har tsjinspiler Jean Reno wie, Frères (1994), Coup de Vice (1996) en Recto/Verso (1999). Fierdersoan hie se ek de haadrol yn in searje eroatyske (mar net pornografyske) tillefyzjefilms dy't produsearre en útstjoerd waarden troch de Frânske stjoerder M6, en presintearre se yn 2001 it tillefyzjeprogramma Le Journal du Hard, op Canal+. Ek wie se te sjen yn in stikmannich hiphop-fideoklips, wêrûnder dy fan 'e nûmers Course Vite'group, fan 'e Frânske band Silmarils (1995), en Judgement Day, fan 'e Amerikaanske rapper Method Man (1998). Boppedat presintearre se it muzykprogramma Hip Hop Channel foar de stjoerder MCM. Yn 2010 sette se útein mei har eigen karriêre as sjongster en brocht de single All I Want fan har debútalbum Colours út. Yn 'e fideoklip fan har nûmer Forever in a Day, út 2012, spile de fuotbalspiler Didier Drogba mei. Julia Channel skreau yn 2008 har autobiografy, titele L'Enfer Vu du Ciel ("De Hel Besjoen út 'e Himel Wei"). Yn 2010 sette se fierders ek noch in eigen datingwebside foar allinnichsteanden op ûnder de namme Mecacroquer.
Peter Karstkarel
Peter Karstkarel (folút: Gerard Peter Karstkarel; Snits, 1945) is in Frysk publisist, (keunst)histoarikus, neerlandikus, arsjitektuerkenner. .
Stasjon Dokkum-Ealsum
Lang is it stasjon net brûkt, want op 1 desimber 1940 waard it al sletten foar reizgersferkear. Dêrnei waard it stasjon oant 1973 brûkt as frachtstasjon; yn dat jier waard it baanfek Holwert - Dokkum sletten om yn 1978 ôfbrutsen te wurden. Yn 1936 waard de ferbining nei Eanjum ta trouwens al opheft. Yn 1974 waard ek it stasjonsgebou sloopt.
Peter Karstkarel
Karstkarel studearre arsjitektuerskiednis yn Grins. Hy krige dêr kolleezje fan ûnder oaren Wim Beeren (1928-2000) en Ed Taverne.
Karstkarel skriuwt benammen oer arsjitektuer, byldzjende keunst en literatuer. Hy skriuwt foar de Ljouwerter Krante, it Frysk Deiblêd (keunstresensint) en Friesland Post. Hy hat oant 2006 wurke as redakteur non-fiksje by de Friese Pers Boekerij. Dêrnei waard er freelance amtner by de gemeente Ljouwert.
Stasjon Dokkum-Ealsum
It stasjon lei 200 meter beëasten it plak dêr't no it busstasjon stiet. In tal strjitten dêr yn de buert ferwize noch nei it stasjon sa as de Stasjonswei, Stasjonsstrjitte en By 't Stasjon.
Peter Karstkarel
Karstkarel wie om 1970 hinne ien fan de oprjochters fan de Stichting MAF (Moderne Architectuur Friesland), dy't monumintale gebouwen beskermje wol.
Soms publisearre Peter Karstkarel, at er dat feiliger fûn, ûnder de skûlnamme Tymen Valk; hy leverse sa b.g. koartswilige krityk op syn eigen artikels.
Kulturele manifestaasjes
In protte fan de kulturele manifestaasjes dêr't er by belutsen is, hawwe te meitsjen mei klassike muzyk. Teffens wie er inisjatyfnimmer en organisator fan de Slachtemaraton, dy't sûnt 2000 om de fjouwer jier holden wurdt.
Gerben Sonderman
thumb|300px|Prins Bernhard en Gerben Sonderman (r.)
Gerben Sonderman (Drachten, 29 desimber 1908 — Hagerstown, Maryland, Feriene Steaten, 20 oktober 1955) wie in Nederlânske fleander. Hy wie testpiloat by Fokker en wie goefreon mei Prins Bernhard.
Biografy
Sonderman waard berne as soan fan de direkteur fan it pleatslike gasfabryk. Hy waard oplieden ta militêr fleander op de militêre loftfeartskoalle yn Soesterberg. Nei 1938 wurke hy by Fokker as testpiloat. Yn 1940 waard er mobilisearre en op fleanfjild Waalhaven yn Rotterdam pleatst. By de Dútske ynfal yn maaie fan dat jier helle er as fleander by it Wapen fan de Militêre Loftfeart mei in Fokker G.1 jachtkrúser trije Dútske fleantugen del. Hy waard in skoft troch de Dútsers ynternearre en gie letter by it ferset. Yn 1942 dûkte hy koarte tiid ûnder by de yn Nederlân wenjende Dútske bankier en keunsthanneler Alois Miedl, mei wa't er al foar de oarloch befreone rekke wie. Sonderman waard dêrnei rjochterhân fan kolonel P.J. Six fan de Oardersjinst. Mei in radiostjoerder, dy't yn in appartemint yn de Amsterdamse Wolkeskraber ferburgen wie, stie it twatal yn kontakt mei Prins Bernhard. Oan de ein fan de oarloch fleach Sonderman nei befrijd gebiet yn in De Havilland Leopard Moth D.H. 85 dy't oan it begjin fan de oarloch yn in loads yn de Amsterdamske haven ferstoppe wie.
Nei de Twadde Wrâldoarloch waard Sonderman testpiloat foar Fokker. Sa makke hie op 18 desimber 1947 de earste flecht mei in Fokker S11 lesfleantúch. Dêrneist wie hy adjudant yn bûtengewoane tsjinst fan Keninginne Juliana, en persoanlik piloat en freon fan Prins Bernhard. It twatal reizge ûnder mear yn 1951 nei Argentynje, dêr't de prins Juan Peron besocht.
Sonderman krige in Brûnzen Liuw foar syn wurk yn it ferset, en in Fleanderkrús foar syn aksjes yn de maaiedagen fan 1940. Sonderman ferûngelokke yn de Feriene Steaten by in demonstraasjeflecht mei in Fokker S.14 straaltrener. It regearingsfleantúch Fokker F-27 PH-PBF, dat op 19 maaie 1960 de DC-47A PH-PBA ferfong, waard "Gerben Sonderman" doopt.
Konsonant
300px|thumb|Artikulaasjeplakken yn de mûle In konsonant is in bylûd. In lûd dat derby komt.
It Frysk hat de neikommende konsonanten; B, C (allinnich mei de H), D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, R, S, T, V, W, Z.
De twa wichtichste ferskillen tusken konsonanten en fokalen:
Yndieling
Der binne trije yndielingskritearia.
De konsonanten wurde neffens punt 2 yn fiif groepen yndield: de ploffers, rûzers, nasalen, floeilûden en heallûden.
Marche-en-Famenne
200px|right|thumb|Lizzing fan Marche-en-Famenne yn de provinsje Lúksemboarch 100px|left|thumb|Wapen fan de stêd 200px|right|thumb|Betinkingsstien Edikt fan 1577 Marche-en-Famenne (Waalsk: Måtche-el-Fåmene) is in stêd en gemeente yn de Belgyske provinsje Lúksemboarch. De stêd hat goed 17.000 ynwenners (2008) en in oerflakte fan sawat 121 km². It is de haadstêd fan it arrondissemint Marche-en-Famenne en de offisjeuze haadstêd fan it Famennegebiet.
Nei 1500
Doe't Filips II fan Spanje, soan fan Karel V, yn 1555 syn heite keizerryk urf, waarden de frijheden fan Spanje’s Santjin Provinsjes yn it noarden frijwat bekoarte, wat late ta de Tachtichjierrige Oarloch. Yn de neisleep fan de Pasifikaasje fan Gint willige Don Juan fan Eastenryk, Filip II syn healbroer en lânfâld oer de Nederlannen, it Iuwich Edikt (1577) yn; it waard tekene yn Marche yn febrewaris 1577. It edikt foarseach yn it weromlûken fan de Spaanske troepen en joech ta oan de measte frijheden fan de stêd, útsein dy't religieuze frijheid oanbelangen. Doe lôge de oarloch wer op en Don Juan stoar in jier letter by Namen.
It kastiel en de ferdigeningsmuorren waarden ein 17e iuw ûntmantele fanwegen Loadewyk XIV fan Frankryk. In iuw letter kamen de Frânske revolúsjonêre troepen de stêd yn en sletten it konvint. Op 't heden is Marche-en-Famenne is libben regionaal sintrum mei syn skoallen, lichte yndustry, militêr kompleks en toeristyske atraksjes.
Oare kearnen
Aye, Hargimont, Humain, Marloie, On, Roy en Waha.
Stasjon Amersfoart Sintraal
Stasjon Amersfoart Sintraal (Amf) is it sintraal stasjon fan de Nederlânske stêd Amersfoart, en waard iepene yn 1901. Op 15 desimber 2019 krige it stasjon Amersfoart offisjeel de tafoeging "Sintraal" yn de namme.
Skiednis
Op 18 febrewaris 1886 waard ek de spoarline Kesteren - Amersfoart iepene, wêrtroch't der in nije HSM-ferbining Amsterdam – Amersfoart – Nimwegen mooglik waard. Om't dizze line kommende fan út Amsterdam al foar de stêd ôftakket, wie it needsaaklik om oan dizze line in twadde stasjon Amersfoart Steat te iepenjen. Om dochs in oerstap biede te kinnen tusken de beide linen fan de HSM waard yn 1889 in ekstra stasjon Amersfoart Oansluting iepene.
Gebou
200px|thumb|left|1e stasjonsgebou stasjon Amersfoart Sintraal yn 1987 It oarspronklike spoarweistasjon fan Amersfoart Sintraal wie in ûntwerp fan de arsjitekt Dirk Margadant. It wie in asymetrysk gebou mei in opfallende klokketoer. efter yn de entreeshal befriest him in tunnel om op de perrons komme te kinnen.
It âlde stasjon út 1901 waard yn 1995 ôfbrutsen om plak te meitsjen foar nijbou, under de bou wurdt gebrûk makke fan in tydlik stasjonsgebou. It nije stasjonsgbou is in ûntwerp fan arsjitekt Jan van Belkum. It gebou hat in grutte glezen foargevel en oan wjerskanten in fleugel dy't foarút stekke neffens it middenpart. De histoaryske bebouwing op it twadde perron waard hanthavene.
It stasjon hie eartiids bûsspoaren (zaksporen) op it earste en twadde perron wêrby't it bûsspoar op it twadde perron brûkt waard foar stoptreinen nei Hilfertsom en Amsterdam. Troch de iepening fan it tredde perron en troch de iepening fan de stasjons Schothorst en Vathorst yn de noardeastlike útwreidingswiken fan Amersfoort binne de bûsspoaren net mear needsaaklik. Want troch it nije tredde perron kaam it twadde perron frij foar kearende treinen en op de neamde stasjons binne kearspoaren boud. De bûsspoaren op stasjon Amersfoart binne dan ek fuorthelle sadat se gjin barriêre mear foarmen foar de oerstappende reizgers op de perrons. Nei it fuortheljen binne dizze eardere spoaren sichtber makke yn de betegeling fan it perron, it perron is ek breder as oare perrons.
Readboarstke
It Readboarstke (Erithacus rubecula) is in fûgelsoarte út de famylje fan de Miggesnappers (Muscicapidae). Troch it oranje boarst en om't er in protte de tunen fan de minsken opsiket is it ien fan fûgelsoarten dy't eltsenien wol kin.
Oare nammen
It Readboarstke wurdt yn it Frysk ek wol oantsjutten mei Readboarstje as Readbarkje.
Foarkommen
It meast opfallend is fansels de oranje boarst, kiel en ek foarholle. De fearren oan de boppekant binne brún. De búk hat in ljochtgrize kleur. It Readboarstke is sa'n 14 sm grut en waget 10 oant 21,5 gram. It mantsje en wyfke hawwe deselde kleur, de jongen binne minder opfallend. Sy hawwe noch net de oranje kleur en binne brún mei ljochtbrune flekken.
Fersprieding
It Readboarstke komt yn hiel Jeropa foar. In part fan de readboarstkes binne trekfûgels, foaral de fûgels yn Skandinaavje en Rúslân fleane winterdeis nei West-Jeropa. Se fiele harren thús yn bosken, hagen en tunen mei in protte grien.
Iten
It Readboarstke yt it meast wjirms, ynsekten en slakken dy't se op de grûn fange. Yn de hjerst ite se ek wol beien. Yn de winter is it Readboarstke ien fan de fûgels dy't faak op de foerplanke te sjen is.
Fuortplanting
thumb| Erithacus rubecula It nêst wurdt boud troch it wyfke. It is in komfoarmich nêst dat meast leech by de grûn yn de strûken, tusken beamwoartels of ek wol op de grûn makke wurdt. It bestiet út plantemateriaal lykas moas en gers, beklaaid mei hier en fearren.
Yn maart of april wurdt de earste kear begûn mei it brieden, meastal folget ek noch in twadde briedsel. It wyfke leit 5-7 aaien. De wite aaien mei readbrune flekken wurde yn in twa wiken troch it wyfke útbret.
Eksploitaasjefilm
De eksploitaasjefilm is in sjenre fan films dy't besykje om kommersjeel súkses te berikken troch gebrûk te meitsjen fan lugubere en/of sensasjonele ynhâld, seksualisearre foarstelling fan saken, ûnderwerpen en subsjenres dy't mar foar in relatyf lyts publyk oantreklik binne en maatskiplike trends dy't yn 'e moade binne yn 'e tiid dat sokke films makke wurde. Under lugubere en/of sensajonele ynhâld kin men ferstean: suggestive of eksplisite seks, sensasjoneel geweld, drugsgebrûk, neakenens, ekstreme bluodderigens, ûnberonge fandalisme, trelit, gaos en bizarriteiten. Dêropta ûnderskiede eksploitaasjefilms har troch in oer it algemien lege kwaliteit as B-films en lowbudgetfilms. Guon fan sokke films slagget it lykwols om sels in trend te setten, belangstelling fan foaroansteande filmkritisy te lûken, wichtich foar de filmskiednis te wurden of de status fan cultfilm te berikken. Oer it algemien, lykwols, wurdt troch filmkritisy en makkers fan "serieuze" films delsjoen op it eksploitaasjesjenre.
Skiednis
Eksploitaasjefilms ûntstiene foar it earst yn har moderne foarm yn 'e iere 1920-er jierren. Se kamen ek in ridlik soad foar yn 'e filmyndustry fan Hollywood fan it Pre-Code-tiidrek, oant yn 1934 de Motion Picture Production Code ynfierd waard, dy't it near lei op 'e measte kontroversjele ûnderwerpen. Foarbylden út dy tiid binne The Road to Ruin (1928) en Ecstasy (1933). Dy lêste film omfette neakensênes fan 'e Eastenrykske aktrise Hedy Lamarr en waard in grut súkses yn 'e bioskopen.
Foar it meastepart waarden films fan it eksploitaasjesjenre lykwols pas populêr by in breder publyk nei't de filmsensuer yn 'e Feriene Steaten en Jeropa geandewei de 1960-er en 1970-er jierren fersloppe wie. Yn dy tiid waarden soksoarte films yn 'e Feriene Steaten fertoand yn saneamde grindhouses, suterige bioskoopkes dêr't inkeld lowbudgetfilms fertoand waarden, faak twa op ien jûn as in double feature ("dûbele spylfilm"). It gie dêrby fral om bluodderige horrorfilms of films dy't in protte geweld en neakenens hiene. Ek de spagettywestern wurdt lykwols wol as in subsjenre fan it eksploitaasjesjenre sjoen. Fan 'e 1980-er jierren ôf rekke it mei eksploitaasjefilms yn it neigean, hoewol't se ek no noch wol makke wurde. Tsjintwurdich komme sokke goedkeape B-films lykwols oer it algemien net mear yn 'e bioskoop, mar wurde se direkt-op-fideo útbrocht.
Ype Wenning
Ype Heerke Wenning (Ljouwert, 26 septimber 1879 - Wassenaar, 11 septimber 1959) wie in keunstskilder en etser. Wenning hearde by de Fryske skilders yn begjin 20e iuw dy't harren, mear as earder wenst wie, taleinen op it skilderjen fan it (Frysk) lânskip.
Libben en wurk
Hy wie in soan fan kalligraaf Johannes Wenning en Jantje Tiedes Scharder. Heit Wenning hie in atelier foar heraldyk en kalligrafy oan de Noardersingel yn Ljouwert.
Wenning ferhuze yn 1897 fan Ljouwert nei Amsterdam, mar wie oant 1900 faak yn De Haach dêr't er syn oplieding oan de Haachske Akademy krige en dêr't er kontakt hie mei skilders fan de Haachske Skoalle. Goerie fan skilders as Jozef Israëls en Hendrik Willem Mesdag makke dat er him folslein oan de frije skilderkeunst wijde. Yn De Haach wied er meiopjochter fan de Haagsche Schetsclub.
Yn 1914 reizget Wenning troch Itaalje om ynspiraasje op te dwaan. It wurk dat er dêr makke komt him op krityk te stean. De Ljouwerter Krante sprekt fan weeke pseudo-romantiek. Wenning jout de moed lykwols net op en wurket fierder yn Nederlân.
Yn 1940 waard er lid fan de NSB docht er mei oan útstallings dy't troch de Kultuerkeamer fan de nazys organisearre waarden.
Hy skildere meast stimmige lânskippen (yn in goudgiele gloede) yn de omkriten fan Giteren, Oudewater en Súd-Limburch. Hy bleau wurkjen yn de tradysje fan de Haachske Skoalle, al wurdt syn wurk letter wat stilistysker yn tinnere fervelagen. Wie lid fan Arti et Amicitiae en Sint Lucas te Amsterdam.
Hy wie befreone mei Egnatius Ydema, mei wa't er faak de Fryske marren opgie, dy't er ek wolris skildere hat. Hy wenne yn Den Haach.
Priveelibben
Wenning wie fan 1901 oant 1918 troud mei Maria Bloemer mei wa't er in soan, Johannes, krige. Yn 1923 troude er op 'en nij, mar dat houlik rûn krapoan trije letter op 'e non. Dêrnei troude er foar de tredde kear mei Geertruda van Dijk dy't doe 21 jier wie.