cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith
Plot
Trije jier nei it útbrekken fan 'e Kloane-oarloggen tusken de Galaktyske Republyk en de separatistyske Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels binne de separatisten einlings en te'n lêsten weromkrongen nei de Bûtenrâne fan it Stjerrestelsel en rint de boargeroarloch op syn ein. De ûnmeilydsume generaal Grievous, de cyborg dy't it befel fiert oer de androïdelegers fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels, hat yn in riskante wurp fan 'e dobbelstiennen it meastepart fan 'e striidkrêften dy't er noch oer hat, ynset foar in ferrassingsoanfal op 'e planeet Coruscant, de sit fan it regear fan 'e Galaktyske Republyk. Dêrby is Palpatine, de kânselier fan 'e Republyk, finzen nommen en oerbrocht nei it flaggeskip fan Grievous. Wylst yn 'e loft boppe en de romte om Coruscant hinne de striid noch yn al syn fûleindigens geande is, krije de Jedi-ridders Obi-Wan Kenobi en Anakin Skywalker de opdracht om it flaggeskip te ynfiltrearjen en de kânselier te befrijen.
It slagget de beide Jedi en de robot R2-D2 (hoewol net sûnder muoite) om oan board fan it flaggeskip te kommen, dêr't Obi-Wan en Anakin al rillegau Palpatine weromfine en befrije. Se wurde lykwols opwachte troch de Sith-ridder greve Dooku, tsjin wa't se in gefjocht mei de ljochtsabels begjinne. Obi-Wan rekket al ier yn it gefjocht bewusteleas, mar Anakin wit Dooku te ûntwapenjen en oermânsk te wurden. Palpatine fiteret him oan om 'e no warleaze Dooku te deadzjen, en nei eefkes wifke te hawwen, jout Anakin ta oan syn hate foar syn fijân en ûnthalzet er Dooku mei syn ljochtsabel. Palpatine trunet Anakin ek oan om 'e bewusteleaze Obi-Wan oan syn lot oer te litten, mar dat wegeret de jonge Jedi. Mei Obi-Wan by harren besykje se fan it skip te ûntkommen, mar se wurde finzen nommen troch oarlochsandroïden en op 'e brêge fan it romteskip by generaal Grievous brocht. Anakin en de ûnderwilens wer by besleur kommen Obi-Wan, brekke los en weve handich ôf mei de oarlochsandroïden. Grievous sabotearret it dochs al skeinde skip fierder ear't er sels yn in rêdingskapsule ûntkomt. Mei help fan R2-D2 witte de beide Jedi it útinoar fallende flaggeskip op in lâningsbaan op Coruscant del te setten.
Op 'e fêste grûn wurdt Anakin weriene mei syn leafste, senator Padmé Amidala fan Naboo, mei wa't er trije jier earder yn it djipste geheim troud is (sjoch: Star Wars: Episode II – Attack of the Clones). Hja moatte harren houlik ferbergje om't it oangean fan emosjonele ferbyntenissen foar Jedi strang ferbean is. Padmé fertelt Anakin dat se swier rekke is. Anakin is tige bliid mei dat nijs, hoewol't hy en Padmé allebeide beseffe dat dit it folle dreger meitsje sil om harren relaasje geheim te hâlden.
Dy nachts hat Anakin foar it earst in foarsizzende nachtmerje wêryn't Padmé yn it kreambêd komt te ferstjerren. Neitiid wurdt er allegeduerigen troch sokke fizioenen tramtearre. Hy giet nei de krapoan njoggenhûndert jier âlde master Yoda, dy't jildt as de wiiste fan alle Jedi, en seit tsjin him dat er foarsizzende dreamen hat wêryn't immen fan wa't er hâldt pine hat en stjert. Hy fertelt net dat it om Padmé giet, dat se troud binne of dat Padmé swier is fan syn bern. Yoda antwurdet dat Jedi har ûntdwaan moatte fan alle emosjonele bannen en dat er bliid wêze moatte soe as immen "ien wurdt mei de Krêft" (stjert). Dat is net it antwurd dat Anakin siket.
Troch de jierren hinne is Anakin befreone rekke mei kânselier Palpatine, dy't min ofte mear in heitefiguer foar him wurden is. Wat Anakin net wit, en hast nimmen net, is dat de freonlike en ynnimmende Palpatine eins in fasade is foar de persoan fan 'e boasaardige Sith-master Darth Sidious, dy't út is op oerhearsking fan it Stjerrestelsel en him dêrby troch neat en nimmen tsjinhâlde lit. Hy hat syn learing, greve Dooku, ferret om't er it op Anakin foarsjoen hat om syn nije learling te wurden, mei't Anakin tige sterk yn 'e Krêft is. Troch jierren fan manipulaasje hat Palpatine in kleau iepene tusken Anakin en de Jedi Oarder.
Op inisjatyf fan Palpatine beslút de Galaktyske Senaat dat de kânselier (Palpatine dus) tenei in fertsjintwurdiger oanstelle mei yn 'e Hege Jedi Ried, it bestjoersorgaan fan 'e Jedi Oarder. De Jedi, oanfierd troch Yoda en Mace Windu, moatte neat hawwe fan dy ynminging yn harren oangelegenheden. Se mistrouwe Palpatine dochs al, mei't de kânselier troch gebrûk te meitsjen fan mesken yn 'e wet yn funksje bleaun is lang nei't syn eigentlike terminen foarby binne, en om't er him ûnder it mom fan 'e oanhâldende Separatistyske Krisis almar mear macht en foech ta-eigenet, wêrfan't de Jedi fermoedzje dat er it net wer frijwillich ôfstean sil.
Om 'e kleau tusken Anakin en de Jedi noch wider te meitsjen, beneamt Palpatine Anakin ta syn fertsjintwurdiger yn Hege Jedi Ried. De oare leden fan 'e Ried beslute dêrop om 'e oanwêzigens fan Anakin by harren rieplachtings ta te stean, mar him de rang fan Jedi-master foarearst te ûnthâlden, wat betsjut dat er inkeld in waarnimmer sûnder stimrjocht wêze sil. Anakin is poer as him dat beslút oansein wurdt. Wannear't de Hege Jedi Ried letter wol dat er foar harren Palpatine bespionearret, ferliest er it meastepart fan syn fertrouwen yn 'e lieding fan 'e Jedi Oarder.
Underwilens ferriedt Palpatine oan 'e Jedi dat generaal Grievous beskûl socht hat op 'e planeet Utapau, en de Hege Jedi Ried nimt it foarsisbere beslút om Obi-Wan dêrhinne te stjoeren mei de opdracht om 'e fijannige lieder te eliminearjen. Dat wie Palpatine syn hiele opset, want mei Obi-Wan út 'e wei hat er frij spul om Anakin fierder te manipulearjen. Hoewol't Anakin fan miening is dat hy mei syn eardere master gean moatte soe, wolle de oare leden fan 'e Ried dêr neat fan witte, om't it neffens harren folle wichtiger is dat immen Palpatine syn dwaan en litten yn 'e rekken hâldt. De ynvaazje dy't de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels op Kashyyyk, de thúswrâld fan 'e Wookiees, úteinset is, moat ek tsjinkeard wurde. Mei't de Jedi troch harren ynset yn 'e boargeroarloch alhiel fersille rekke binne oer it Stjerrestelsel, beslút Yoda om sels it befel oer in ienheid kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk te nimmen en nei Kashyyyk ôf te reizgjen.
Palpatine, dy't weet hat fan it houlik fan Anakin en Padmé en teffens fan 'e foarsizzende dreamen fan Anakin, bringt de jonge Jedi yn ferlieding mei in ferhaal oer de Sith-master Darth Plagueis, dy't troch syn kunde fan 'e tsjustere kant fan 'e Krêft sa machtich wie, dat er foarkomme koe dat minsken stoaren. Op Utapau kringt Obi-Wan it grottestelsel binnen dêr't generaal Grievous him ophâldt. Wylst in ôfdieling kloansoldaten de oarlochsandroïden te liif giet, bynt Obi-Wan de striid oan mei Grievous sels, dy't fjouwer earms hat en dêrom fjouwer ljochtsabels hantearje kin. Nettsjinsteande dat wit Obi-Wan him lang om let te oerwinnen troch mei in ploffer syn hert oan grôt te sjitten, wat ien fan 'e iennichste lichemsdielen fan 'e cyborg is dy't net ferfongen is troch in masinepart.
Nei't Palpatine Anakin in skoft oer it ferhaal fan Darth Plagueis neiprakkesearje litten hat, fertelt er him by in oare gelegenheid dat er Darth Sidious is en biedt er oan om Anakin te learen hoe't er it ferstjerren fan Padmé foarkomme kin. Anakin stiet raar yn twastriid, mar giet nei Mace Windu ta om te fertellen dat Palpatine de Sith-master is dy't efter de oarloch sit. Windu priizget Anakin foar syn trou, mar hjit him om him fierder net mei de saak te bemuoien. Mei trije oare masters fan 'e Hege Jedi Ried, de Nautolaan Kit Fisto, de Iktotchi Saesee Tiin en de Zabrak Agen Kolar, bejout Windu him nei it kantoar fan 'e kânselier om Palpatine te arrestearjen. Dyselde wegeret dêr fansels oan mei te wurkjen en hellet in ljochtsabel te foarskyn. Yn it folgjende gefjocht deadet Palpatine al yn 'e earste pear sekonden Kolar en Tiin, wylst Fisto it mar kwealk langer tsjin him úthâldt. Dêrnei is it in duël fan man tsjin man mei Windu. As dyselde him oermânsk driget te wurden, falt Palpatine him oan mei Krêftwjerljocht. Windu blaast dat lykwols werom yn syn eigen gesicht, sadat de kânselier bliuwend misfoarme rekket. Op 't langelêst wit Windu Palpatine te oermasterjen.
Op dat stuit arrivearret Anakin, dy't Windu syn eardere opdracht yn 'e wyn slein hat. Hy pleitet by Windu foar it sparjen fan it libben fan Palpatine, mei't er leaut dat dyselde de iennichste is dy't Padmé har libben rêde kin. Windu antwurdet lykwols dat de Sith-master te gefaarlik is om yn libben te litten en risselwearret om him stânrjochtlik te eksekutearjen. Dan lûkt Anakin syn ljochtsabel en ûntwapenet Windu troch him de hân ôf te slaan. Palpatine folteret dêrop syn fijân mei Krêftwjerljocht foar't er him út it finster smyt, sadat er te pletter falt. Neitiid swart Anakin trou oan 'e Sith, en Palpatine slacht him ta ridder ûnder de nije namme Darth Vader.
De earste opdracht dy't Vader fan syn nije master kriget, is om mei kloansoldaten fan it 501e Legioen nei de Jedi Timpel te gean, it haadkertier fan 'e Jedi Oarder, om dêr alle oanwêzige Jedi út 'e wei te romjen. Vader docht dat en rûget dêrby eigenhandich de jonge, mei gefoeligens foar de Krêft bejeftige jonge bern út, dy't beskûl sykje yn 'e riedskeamer fan 'e Hege Jedi Ried. Dêrnei hjit Palpatine him om nei de planeet Mustafar te reizgjen, dêr't Grievous foar syn dea de politike lieders fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels yn feilichheid brocht hat. Hoewol't Palpatine sels ferantwurdlik is foar de oprjochting fan dat steatsferbân, kin er it no net mear brûke en moat it útskeakele wurde. Nei in koart besyk oan Padmé, oan wa't er neat fertelt oer wat er dien hat, set Vader mei R2-D2 ôf nei Mustafar.
Underwilens lit Palpatine Oarder 66 útgean, in befel oan alle kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk om harren Jedi-ofsieren út 'e wei te romjen. Hearrigens oan dat befel is troch Dooku yn opdracht fan Palpatine by de produksje fan 'e kloanen op Kamino yn harren psyche ymplantearre, dat sels as se der op tsjin wêze soene, dan noch soene se it befel likegoed útfiere moatte. Sadwaande wurde oeral yn it Stjerrestelsel op frijwol itselde stuit de Jedi troch harren eigen ûnderhearrigen fermoarde, lykas Ki-Adi-Mundi op Mygeeto, Aayla Secura op Felucia, Plo Koon op Cato Neimoïdia en Stass Allie op Saleucami. Op Utapau ûntkomt Obi-Wan mar kwealk oan 'e dea troch him yn in djip sinkgat mei wetter op 'e boaiem falle te litten. Op Kashyyyk wurdt Yoda troch de Krêft de dea fan 'e oare Jedi gewaar. Hy is sadwaande op syn iepenst as twa kloanen him besykje om te bringen en ûnthalzet harren mei syn ljochtsabel. Neitiid hastigje de lieders fan 'e Wookiees, Tarfful en Chewbacca, har om 'e âlde Jedi-master nei in romtekapsule te bringen dêr't er de planeet mei ûntflechtsje kin.
Senator Bail Organa fan Alderaan bejout him nei de Jedi Timpel ta as er fernimt dat dêr fochten wurdt, mar hy wurdt troch de kloansoldaten op ôfstân holden. As er sjocht dat in jonge Jedi dy't út 'e Timpel ûntkomme kinnen hat, bûtendoar troch de kloanen fermoarde wurdt, wit er genôch. Hy bejout him nei syn romtskip, de Tantive IV, en fangt dêrmei sawol Obi-Wan as Yoda op foar't se by harren weromkear op Coruscant yn 'e fâle rinne kinne. Palpatine beleit in algemiene gearkomste fan 'e Galaktyske Senaat, dêr't Organa en Padmé der tsjûge fan binne hoe't de kânselier bekendmakket dat de opstân fan 'e boasaardige Jedi, dy't de macht gripe woene, delslein is. Alle oerlibjende Jedi sille wêr ek yn it Stjerrestelsel as ferrieders fûgelfaai wêze. Under lûd applaus ferklearret er dêrnei de Galaktyske Republyk foar beëinige en rjochtet yn it stee dêrfan it Galaktysk Keizerryk op, mei himsels as autokratysk regearjend keizer.
Wylst alle oandacht op 'e Senaat rjochte is, kringe Obi-Wan en Yoda de Jedi Timpel binnen en weve dêr handich ôf mei de besetting fan kloansoldaten. Se ûntdekke it bloedbad dat dêr oanrjochte is en sabotearje it útgeande berjocht oer de Jedi-stjoerder dat alle Jedi opropt om fuortendaliks werom te kearen nei de Timpel. Dêrnei besjocht Obi-Wan de hologrammen fan befeiligingskamera's om derefter te kommen wa't de ferrieder is, mei't in oansjenlik diel fan 'e stoflike omskotten yn 'e Timpel wûnen hat dy't tabrocht binne mei in ljochtsabel. As er sjocht dat syn eigen eardere padawan Anakin de dieder is, kin er it suver net leauwe. Yoda jout Obi-Wan opdracht om mei Anakin ôf te weven, wylst er sels efter Palpatine oan giet.
Om't er net wit wêr't Anakin is, bejout Obi-Wan him nei Padmé, dy't er fertelt oer it ferrie fan Anakin. Padmé wegeret him te leauwen en wol net sizze wêr't Anakin is. Fuort letter set se lykwols ôf nei Mustafar, mei inkeld de androïde C-3PO by har. Obi-Wan, dy't soks al ferwachte hie, reizget as ferstekling mei yn har romteskip. Op 'e fan lavastreamen optillende fulkaanplaneet Mustafar hat Darth Vader ûnderwilens de separatistyske lieders ôfslachte, ûnder wa Nute Gunray, de ûnderkening fan 'e Hannelsfederaasje, en Poggle de Mindere, de aartshartoch fan Geonosis.
Wannear't Padmé op 'e planeet arrivearret, smeekt se Vader om werom te kearen fan 'e tsjustere kant fan 'e Krêft om mei har fuort te gean en earne dêr't nimmen harren ken in nij libben op te bouwen. Vader slacht lykwols foar dat Padmé en hy mei Palpatine ôfweve, wêrnei't se tegearre oer it Stjerrestelsel hearskje kinne. Yn walging keart Padmé har fan him ôf en de moeting rint út op in heechoprinnende rûzje. As Obi-Wan út Padmé har romteskip stapt, giet de erchtinkende Vader der daliks fan út dat Padmé mei syn fijannen ûnder ien tekken skûlet. Yn breinroere razernij smoart er har mei de Krêft oant se bewusteleas rekket.
Wylst R2-D2 en C-3PO Padmé yn feilichheid bringe oan board fan har skip, bynt Obi-Wan de striid oan mei Vader. In lang duël mei de ljochtsabel einiget as Vader út in ferlerne posysje wei in domdryste oanfal útfiert, wêrby't Obi-Wan him beide skonken en in earm ôfslacht, sadat er inkeld noch de earm oerhâldt dy't al in proteze is. Vader komt del op 'e igge fan in lavastream, en Obi-Wan sjocht yn ôfgriis ta hoe't de fallen Jedi yn 'e brân fljocht en troch de flammen fertart wurdt. Hy lit syn eardere learling foar dea efter en set ôf mei de noch altyd bewusteleaze Padmé. Op Coruscant ferskaft Yoda himsels tagong ta de priveefertrekken fan Palpatine, rjocht ûnder de Senaat. De Jedi-master en de Sith-master fjochtsje dêr en yn 'e lege Senaat in duël út oant dúdlik wurdt dat se folslein oaninoar weage binne en dat net ien fan beiden winne kin. Om't de tiid tsjin him wurket, moat Yoda belies jaan en de wyk nimme. Hy wurdt oppikt troch Organa, mei wa't er nei de planetoïde Polis Massa reizget. Obi-Wan komt dêr ek mei Padmé en de robots R2-D2 en C-3PO.
Underwilens reizget Palpatine ôf nei Mustafar, dêr't bliken docht dat der tsjin alle ferwachting yn noch libben sit yn it freeslik tatakele liif fan Vader. De keizer bringt syn learling nei Coruscant ta, dêr't er him protezen foar alle lidden oanmjitte lit, en teffens in swart masker en in swarte helm om syn stikkene plasse te bedekken. Dêrmei wurdt Vader in cyborg, heal minske en heal masine. Syn earste fraach, wannear't er wer by sinnen komt, is oft alles goed is mei Padmé. Palpatine ynformearret him lykwols dat Padmé dea is, mei't Vader har yn syn razernij fermoarde hat. Dêrmei bringt er it lêste bytsje minsklikens yn Vader om hals. Op Polis Massa ynformearje de medyske robots Yoda, Obi-Wan en Organa dat Padmé fan lichem sûn is, mar dat se fuortglûpt om't se de wil om te libjen ferlern hat. Mei't se yn ferwachting is fan in twilling, wekke se de befalling op om it libben fan 'e poppen te rêden. Padmé is genôch by kennis om 'e bern in namme te jaan; it jonkje neamt se Luke, en it famke komt Leia te hjitten. Dêrnei hâldt se Obi-Wan mei har lêste siken foar dat Anakin net folslein kwea is, om dan te ferstjerren.
Yoda en Obi-Wan beslute neitiid om 'e twilling foar syn eigen feilichheid útinoar te heljen en te ferbergjen, mei't tsjin eltse priis foarkomd wurde moat dat Vader en Palpatine fan it bestean fan 'e bern ôf komme te witten. Organa, dy't troud is mei Breha, de keninginne fan Alderaan, biedt himsels en syn frou oan as frijwilligers om Leia grut te bringen, mei't se sels gjin bern hawwe. Obi-Wan nimt Luke mei nei Anakin syn thúswrâld Tatooine, dêr't er de poppe oan Anakin syn styfbroer Owen Lars en dy syn frou Beru jout. Neitiid set Obi-Wan him dêr yn 'e woastyn as klúzner nei wenjen om in eachje yn it seil te hâlden, wylst Yoda ôfset nei syn ballingsoard op Dagobah. It stoflik omskot fan Padmé wurdt, nei't it oanpast is om it lykje te litten as binne har poppen mei har ferstoarn, oerbrocht nei har thúswrâld Naboo, dêr't se in steatsbegraffenis kriget mei alle pronk en preal dy't dêrmei mank giet. Underwilens hâlde Palpatine en Vader, yn 'e mande mei grutmoff Wilhuff Tarkin, tafersjoch op 'e earste stadia fan 'e bou fan 'e Deadsstjer.
Rolferdieling
* ) Bern fan George Lucas.
Produksje
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith waard regissearre troch George Lucas nei in senario fan himsels. Hy hie de wichtichste plotpunten al yn 1973 optocht, mar moast letter de details noch oanfolje. Lucas sette mei it skript foar de film útein noch foar't it foargeande diel fan 'e Skywalker Saga, mei as titel Star Wars: Episode II – Attack of the Clones, yn 2002 yn premiêre gien wie.
Hy wie earst fan doel om Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith te begjinnen mei in montaazje fan sân fjildslaggen op sân ûnderskate planeten, om 'e Kloane-oarloggen yn byld te bringen, mar stapte dêr letter fan ôf doe't er besleat dat de film mear oer Anakin Skywalker gean moast. De ein fan it klimaktyske duël tusken Anakin en Obi-Wan Kenobi ûntliende Lucas oan 'e ferboeking fan Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi, wêryn't de geast fan Obi-Wan oan Luke Skywalker fertelt dat it gefjocht einige doe't Anakin "yn in lavaput" foel.
As produsint wie Rick McCallum wer by it projekt belutsen foar Lucas syn eigen filmstudio Lucasfilm. Lucas sels hie as útfierend produsint it tafersjoch oer de hiele produksje. Foar Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith wie in budget beskikber fan $113 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan David Tattersall, en de filmmuzyk waard fersoarge troch John Williams.
Distribúsje
De distribúsje fan Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith waard fersoarge troch 20th Century Fox. De film waard foar it earst fertoand op 16 maaie 2005 op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Cannes (bûten de kompetysje om), dêr't de offisjele wrâldpremiêre plakfûn. De film iepene dêrnei op 19 maaie 2005 yn 'e Amerikaanske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 3 maaie 2005 by platemaatskippij Sony Classical Records.
In iere ferzje fan Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith lekte út nei it ynternet. Dêrfoar waarden letter acht persoanen feroardiele foar ynbrek op auteursrjocht en yllegale distribúsje. Dy ferzje waard yn Sjanghai útbrocht as in yllegale dvd mei ûndertiteling yn it Sineesk, mar ek yn it Ingelsk. De Ingelske ûndertiteling wie lykwols de Sineeske oersetting weromfertaald, wat late ta in protte ûnbedoeld hilaryske flaters. Sa waard de titel fan 'e film yn 'e ûndertiteling werjûn as Star Wars: The Third Gathers – The Backstroke of the West ("Stjerre-oarloggen: De Trêde Sammelet – De Rêchslach fan it Westen"). En de gjalp "Nooooooooo!", dy't Darth Vader uteret as keizer Palpatine him fertelt dat Padmé dea is, waard werjûn as "Do not want!" ("Begear net!"). Dêrtroch waard de yllegale ferzje neitiid tige populêr op it ynternet.
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith waard op 31 oktober 2005 útbrocht as VHS-keapfideo en op dvd. Op 16 septimber 2011 kaam de film foar it earst út op blu-ray, yn 'e mande mei de (doe) oare fiif films fan 'e Skywalker Saga. Op 17 april 2015 kaam Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith op 'e nij yn 'e bioskopen nei't de film yn 3D-format útbrocht wie.
Fuortknipte sênes
De dvd-ferzje fan Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith befettet ferskate koarte dokumintêres en ek in stikmannich fuortknipte sênes. Dêrûnder wiene alle sênes wêryn't Padmé mei in groepke oare senators, ûnder wa Bail Organa en Mon Mothma, in strategy besiket te betinken om Palpatine tsjin te hâlden. Hoewol't yn dy sênes eins it ierste oanbegjin fan it Rebelleferbûn sjen litten wurdt, besleat Lucas se derút te heljen om it ferhaal mear oer Anakin Skywalker gean te litten.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith oer it algemien positive resinsjes. De film waard troch de measte resinsinten beskôge as it bêste diel fan 'e Star Wars-prequeltrilogy. J.R. Jones, fan 'e Chicago Reader, dy't in hekel hie oan Star Wars: Episode I – The Phantom Menace en Star Wars: Episode II – Attack of the Clones, wie posityf oer Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith en skreau dat de film "yn ferhâlding in betochtsum ferhaal" hie. Yn The New York Times konkludearre A.O. Scott dêrnjonken dat Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith "de bêste fan 'e fjouwer ôfleverings [is] dy't [George] Lucas regissearre hat". Ek fûn er dat de film Star Wars: Episode V – The Empire Strikes Back belykje koe as "de wielderichste en meast útdaagjende film út 'e syklus."
Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times parte oan Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith 31/2 fan 4 stjerren ta, deselde skoare dy't er The Phantom Menace jûn hie, mar oansjenlik better as de 2 fan 4 stjerren dy't útlutsen hie foar Attack of the Clones. Ebert skreau: "[Lucas] mei dan yn Episode II: Attack of the Clones fêst kommen wêze te sitten yn earnst en teory, mar de Krêft is diskear yn in better humeur, en Revenge of the Sith is in geweldich stikje entertainment." Dêr heakke er oan ta: "De dialooch is de hiele film troch wer it swakste punt." Ek fan oare resinsinten krige Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith in protte krityk op 'e dialooch, benammen yn 'e romantyske sênes. Yn 'e taspraak dy't er hold doe't er yn 2005 in oeuvrepriis fan it Amerikaansk Filmynstitút ûntfong, joech George Lucas ek ruterlik ta dat dialooch altyd syn swakste plak west hie as senarioskriuwer. Der wie fan filmkritisy en fans ek in protte krityk op it aktearjen fan Hayden Christensen yn 'e rol fan Anakin Skywalker, dat omskreaun waard as "houterich".
Party Amerikaanske konservativen bekritisearre Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith fierders om't de film neffens harren fan "progressive foaroardielen" tsjûge en eins in kommentaar wie op it regear fan 'e Amerikaanske presidint George W. Bush en de Irakoarloch. Guon websiden rôpen dêrom sels op ta in boycot fan 'e film. George Lucas ferdigene syn wurk troch derop te wizen dat de plot fan 'e film yn grutte halen skreaun wie ûnder de Fjetnamoarloch, en dat de eleminten dêr't konservativen yn 'e film oanstjit oan namen op dat konflikt sloegen ynstee fan op 'e Irakoarloch. Dêr foege er lykwols oan ta: "De parallellen tusken Fjetnam en wat we no dogge yn Irak binne alderraarst."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith in goedkarringspersintaazje fan 80%, basearre op 302 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Mei [dizze film] bringt George Lucas syn twadde Star War-trilogy ta in passend spannende en faak ek oangripende – hoewol noch altyd wat hobbelige – ein." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith in goedkarringspersintaazje fan 68%, basearre op 40 resinsjes.
Opbringst
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $380,3 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $488,1 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $868,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $113 miljoen betsjut dat in winst fan $755,4 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith yn Noard-Amearika de meast opbringende film fan 2005, en wrâldwiid de op ien nei meast opbringende film fan it jier, nei Harry Potter and the Goblet of Fire.
Prizen
Hoewol't Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith troch de filmkritisy better ûntfongen waard as de foargeande beide dielen fan 'e Star Wars-prequeltrilogy, waard de film yn 2006 nominearre foar mar ien Oscar, te witten yn 'e kategory bêste fisazjy (Dave Elsey en Nikki Gooley), dy't wûn waard troch The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe. Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith wie de iennichste Star Wars-film dy't net nominearre waard foar de Oscar foar bêste special effects.
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith waard by de Saturn Awards nominearre foar prizen yn tsien kategoryen, wêrûnder bêste regisseur, bêste akteur (Hayden Christensen), bêste aktrise (Natalie Portman), bêste byrol fan in akteur (Ian McDiarmid) en bêste senario. De fillm wûn 2 Saturn Awards, foar bêste science fiction-film en bêste filmmuzyk. De film wûn ek de Empire Award foar bêste science fiction- of fantasyfilm, de People's Choice Awards foar favorite film en favorite dramafilm, de Teen Choice Award foar favorite aksjefilm en de priis foar de Hollywoodfilm fan it Jier op it Filmfestival fan Hollywood.
New York (stêd)
De stêd New York, of New York City (offisjeel City of New York), en byneamd The Big Apple, is de grutste stêd fan de Feriene Steaten fan Amearika en leit yn de steat New York. De stêd is in sintrum fan ynternasjonale hannel, polityk, kommunikaasje, muzyk, moade en kultuer. Mei in grut tal goede museums, galeryen, poadia, media, ynternasjonale koöperaasjes en gruthannels is New York, njonken, Londen, Parys en Tokio, ien fan de fjouwer wichtichste stêden op 'e wrâld.
Skiednis
De regio hat bewenne west fan de Lenape-Yndianen doe't it yn 1524 ûntdutsen waard troch Giovanni da Verrazzano, in Italjaansk ûntdekkingsreizger yn tsjinst by de Frânske kening, dy't it "Nouvelle-Angoulême" (Nij-Angoulême). It echte kolonisearjen begûn mei de Nederlânske koloanje op itselde plak, dat letter de namme "Nij-Amsterdam" krige, op it súdlike punt fan Manhattan yn 1614. Nederlânsk koloniaal direkteur-generaal Peter Minuit kocht it eilân Manhattan fan de Lenape Indianen yn 1626. Yn 1664 feroveren de Britten de stêd en it krige de nije namme "New York", nei de Ingelske greve fan York en Albany. Oan 'e ein fan de Ingelsk-Nederlânske kriich krigen de Nederlanners Run (in eilân, dat gâns mear opsmyt as New York), en de Ingelsen Nij Amsterdam (New York). Under Britsk bewâld groeide de hannelstêd. Kening George II stifte yn 1754 de Universiteit fan Colombia yn Lower Manhattan. Yn 'e Amerikaanske ûnôfhinklikenskriich waard der ek fochten yn 'e stêd, de Amearikanen moasten har lykwols weromlûke, meidat de Britten sterker wienen. It kontinetale kongres kaam yn 'e stêd gear, en George Washington waard yn 1789 keazen as earste presidint fan de Feriene Steaten fan Amearika. New York bleau de haadsted oant 1790
thumb|left|200px|Fort Amsterdam op Manhattan Lilkens om 'e militêre tsjinstplicht wilens de Amerikaanske Boargerkriich (1861-1865) liede ta opskuor yn 1863, ien fan 'e slimste foarfallen boargerûnresten yn 'e Amerikaanske skiednis. Yn 1868 krige de City of New York stal mei it konsolidearjen fan Brooklyn (foarhinne in selsstannige stêd), Manhattan en lytsere gemeenten. Mei de komst fan de metro yn 1904 wie de stêd ferbûn. Yn 'e earste helte fan de 20e iuw waard de stêd wrâldferneamd om har yndustry, kommersy, en kommunikaasje.
Nei de Twadde Wrâldkriich waard New York de wichtichste stêd op 'e wrâld, mei Wall Street as symboal foar de Amerikaanske ekonomyske macht. Yn 1952 waard it haadkertier fan 'e Feriene Naasjes boud yn New York, hjirtroch waard de stêd in ynternasjonaal polityk sintrum fan belang. Troch it grutter wurden fan it Abstrakt ekspresjonisme yn New York, ferlear Parys de titel 'keunstsintrum fan 'e wrâld'.
Op 11 septimber 2001 waard de stêd troffen troch terroristyske oanslaggen, wêrby't sa'n 3,000 minsken stoaren en it World Trade Center ferneatige waard. De Freedom Tower komt op it plak fan it World Trade Center, en sil yn 2010 klear wêze.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie New York yn 2015 in befolking fan 8.550.405 minsken op in oerflak fan 789 km². De befolkingstichtens bedroech dêrmei 10.831 minsken de km². New York is it sintrum fan 'e stêdekloft New York (it New York Metropolitan Area). Dat is ien fan 'e grutste agglomeraasjes yn 'e wrâld, mei krapoan 24 miljoen ynwenners. De stêd New York is ferdield yn fiif stedsdielen of boroughs: the Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens en Staten Island, dy't elts op harsels al in grutte stêd wêze soene.
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 2000 wie doe fan 'e befolking fan New York 12% âlder as 65 jier en 24% jonger as 18 jier. Fierders bestie 32% fan 'e húshâldings út ien persoan, wylst 21,2% fan 'e befolking ûnder de earmoedegrins libbe. De wurkleasheid bedroech yn 2000 5,7%.
Yn New York hawwe har ymmigranten fan 180 ûnderskate nasjonaliteiten nei wenjen set. Dêrmei is it ien fan de meast kosmopolityske plakken op 'e wrâld. Wat de etnyske opbou fan 'e befolking oangiet, dy wie neffens de Amerikaanske folkstelling fan 2010 sa: 33,3% blanken; 28,6% Latino's; 23,0% swarten; 12,7% Aziaten; 0,7% Yndianen; 1,7% oaren of fan mingd etnysk komôf. Der wurdt wol sein dat der yn New York mear Italjanen as yn Rome, mear Ieren as yn Dublin en mear Joaden as yn Tel Aviv wenje. Oare grutte befolkingsgroepen binne de Afro-Amerikanen, de Portorikanen en de Sinezen, dy't foar in part gearklofte binne yn Chinatown.
Yndieling
New York hat fiif stêdsdistrikten The Bronx, Queens, Brooklyn (Kings County), Manhattan (New York County) en Staten Island. It eilân Manhattan is it sintrum fan de wrâldstêd wurden. Om Manhattan hinne lizze trije rivieren: de Hudson yn 't westen, de East River yn 't easten, en de Harlem River yn 't noarden. Manhattan is troch brêgen ferbûn mei Brooklyn, Queens, en de Bronx, en ek mei de steat New Jersey oan de oarekant fan de Hudson.
250px|thumb|De fiif boroughs:  1: Manhattan ,  2: Brooklyn ,  3: Queens ,  4: The Bronx ,  5: Staten Island
Klimaat
Alhoewol't New York op 'e selde hichte leit as de waarmere Jeropeeske stêden Napels en Porto, hat it dochs in sêft kontinintaal klimaat mei kâlde lucht fan it Noard Amearikaanske kontinent. Winterdeis bliuwt it der wat waarmer as oare stêden dy't mear yn 't binnenlân lizze, der falt sa'n 63.5 oant 88.9 sm snie yn 't jier. New York hat in froast-frije rite fan 199 dagen twisken de winters. Yn 'e maitiid en hjerst kin der wolris snie lizze of it is waarm en fochtich, mar it kin likegoed kâld en reineftich wêze. Simmerdeis is it der waarm en fochtich mei in trochsneed temeratuer fan 32 °C.
Ekonomy
New York is it wichtichste sakensintrum fan Amearika. De wichtichste oandielenbeurs fan de wrâld, de New York Stock Exchange, mar ek de NASDAQ, binne yn New York fêstige. Wall Street is it finansjele sintrum fan Manhattan De stêd is ekonomysk ek fan ynternasjonaal belang, der binne mear haadkertieren fan de Fortune 500 bedriuwen as yn oare dielen fan de Feriene Steaten. Toerisme smyt ek in soad op foar New York. Yn 2003 wiene der 37.8 miljoen toeristen, wêrfan 4.8 miljoen út it bûtenlân kaam (boarne: New York Convention & Visitors Bureau).
Stêdsbyld
thumb|center|800px|Sicht út it suden wei fan de 'Top of the Rock' yn it tsjuster thumb|center|800px|Sicht út it noarden wei fan de 'Top of the Rock' oer it [[Central Park]]
Amerikaansk read iikhoarntsje
It Amerikaanske reade iikhoarntsje (Latynske namme: Tamiasciurus hudsonicus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) en it skaai fan 'e Noardamerikaanske reade iikhoarntsjes (Tamiasciurus), dat foarkomt yn in grut part fan Noard-Amearika. Dit bist wurdt pleatslik ek wol it dinne-iikhoarntsje (pine squirrel), de chickaree of de fairydiddle neamd. It Amerikaanske reade iikhoarntsje moat net betizze wurde mei it (gewoane) iikhoarntsje dat ek yn Fryslân foarkomt, en dat ek wol it (Jeropeeske of Jeraziatyske) reade iikhoarntsje neamd wurdt. De wittenskiplike soartenamme hudsonicus ferwiist nei de Hudsonbaai, dêr't it Amerikaanske reade iikhoarntsje yn 1771 foar it earst de soölooch Johann Christian Polycarp Erxleben ûnder eagen kaam.
John Bowring
thumb|Sir John Bowring troch John King, 1826 thumb|John Bowring, 1867 Sir John Bowring (Exeter, 17 oktober 1792 - Claremont ûnder Exeter, 23 novimber 1872) wie ûnder mear in Ingelske radikale politikus, hannelskenner, polyglot, reizger, romantysk dichter en 4e gûverneur fan Hong Kong.
Amerikaansk read iikhoarntsje
Fersprieding
It Amerikaanske reade iikhoarntsje komt foar yn in grut diel fan Noard-Amearika. Yn Kanada libbet er yn it grutste part fan it lân, útsein it Arktyske noarden en de eilannen Nijfûnlân, Kaap Bretoneilân, Prins Edwardeilân, de Magdalena-eilannen en Anticosti oan 'e eastkust en de Keninginne Sjarlotte-arsjipel oan 'e westkust. Teffens ûntbrekt er yn súdlik Alberta en yn 'e omkriten fan 'e stêd Vancouver, yn it súdwesten fan Britsk-Kolumbia. Yn 'e Feriene Steaten komt it Amerikaanske reade iikhoarntsje foar yn in grut diel fan 'e Rocky Mountains en de Grutte Dobbe, fan 'e Kanadeeske grins oant yn Arizona, mar hy ûntbrekt oan 'e westkust en op it grutste diel fan 'e Grutte Flakten. Wol komt er wer foar yn 'e krite fan 'e Grutte Marren, Nij-Ingelân, it legere noardeasten en yn 'e Appalachen oant yn Georgia.
Amerikaanske reade iikhoarntsjes komme ek op ferskate plakken yn Jeropa foar as eksoat. Hjirby giet it wierskynlik om ûntsnapte eksimplaren út dieretunen of priveekolleksjes. Wierskynlik hat der him lykwols noch gjin fuortplantingspopulaasje fêstige. Yn Nederlân binne Amerikaanske reade iikhoarntsjes op ferskate plakken synjalearre, wêrûnder eastlik fan Arnhim, op it Waadeilân Teksel en op 'e Peel. Yn Fryslân hawwe der twa waarnimmings west yn Gaasterlân en ien by Dronryp. Yn 2018 wiene der fierders teminsten fjouwer Amerikaanske reade iikhoarntsjes yn 'e Ljouwerter Bosk, hoewol't der nei ferrin fan tiid noch mar ien waarnommen waard. De Rykstsjinst foar Undernimmend Nederlân (RVO), waard yn july fan dat jier foar de rjochter dage troch it Platfoarm Stopje Ynvasive Eksoaten, om 'e oerheid te twingen en fang de bisten út 'e Ljouwerter Bosk wei. Op 21 augustus 2018 die de rjochter útspraak dat it lêste Amerikaanske reade iikhoarntsje, dat fan fans de namme 'Boefke' krigen hie, yn 'e Ljouwerter Bosk bliuwe mocht, om't er mar "beheinde aksjeradius" hie en him allinnich net fuortplantsje koe.
John Bowring
Libben en wurk
Bowring wie in soan fan in lekkenfabrikant yn Exeter en wurke ynearsten yn it bedriuw fan syn heit. Letter besocht er as reizgjend keapman it grutste part fan it Jeropeesk kontinint. Troch it sammeljen en betûft oersetten fan âldere en nijere folkslieten út hast alle parten fan Jeropa krige er in beskate bekendheid.
Amerikaansk read iikhoarntsje
Uterlike skaaimerken
It Amerikaanske reade iikhoarntsje hat trochinoar in kop-romplingte fan 16½-23 sm, mei in sturtlingte fan 9-16 sm en in gewicht fan 140-310 g. Hy is lytser as de oare beambewenjende iikhoarntsjes dy't yn Noard-Amearika foarkomme en hat in opfallende tekening, mei in readbrune rêch en in wite bealch, dy't faninoar skaat wurde troch in skerpe demarkaasjeline. De sturt hat krekt as by oare beambewenjende iikhoarntsjes de foarm fan in plomsturt, en wurdt û.m. brûkt om it lykwicht te hâlden by it klimmen en draven yn 'e beammen en as roer by it springen.
Biotoop
Amerikaanske reade iikhoarntsjes binne fanwegen harren dieet fan konifearesied sterk bûn oan it foarkommen fan nullebeammen. Sadwaande libje se fral yn nullewâlden en wurdt harren ferspriedingsgebiet mear beheind troch de noard- en súdgrins fan 'e taigasône as troch klimatologyske faktoaren. Inkeld oan 'e westkust fan 'e Feriene Steaten ûntbrekke se yn 'e nullewâlden, mei't dy dêr it domein binne fan it nau besibbe douglasiikhoarntsje (Tamiasciurus douglasii). Resint liket it Amerikaanske reade iikhoarntsje syn areaal ek út te wreidzjen nei mingde wâlden dy't foar it meastepart út leafbeammen besteane.
John Bowring
Fryslân
Yn oktober 1828 wie er yn Fryslân en moete doe ûnder oaren jonkhear Aebinga fan Humalda, dûmny Rinse Posthumus (by wa't er útfanhûs wie), Eeltsje Halbertsma en it selskip Constanter. Yn febrewaris 1829 besocht er de Universiteit fan Grins.
Hy skreau reisbrieven en (nuveraardige) artikelen oer Fryske literatuer mei Ingelske oersettings. Hy krige swierrichheden foaral nei it partij kiezen foar de Belgyske Opstân.
Amerikaansk read iikhoarntsje
Hâlden en dragen
It Amerikaanske reade iikhoarntsje is inkeld oerdeis aktyf en hat in eksklusyf territoarium, dat er it hiele jier rûn fûleindich ferdigenet tsjin soartgenoaten, mei as iennichste útsûndering de peartiid. Hy makket syn nêst fan gers heech yn 'e beammen of soms yn holtes yn 'e stammen fan spjirren, popelieren of nutebeammen. Nêsten op 'e grûn binne tige seldsum. Elts eksimplaar ûnderhâldt ferskate nêsten yn syn territoarium, en wyfkes mei jongen ferhúzje dy geregeldwei fan it iene nei it oare nêst. Der binne in pear gefallen bekend fan Amerikaanske reade iikhoarntsjes dy't har nêst makken yn minsklike wenten en dêrby isolaasjemateriaal brûkten om it nêst te beklaaien.
It wyfke fan it Amerikaanske reade iikhoarntsje is mar ien dei djoeisk, mar foarôfgeande dêroan bejout se har bûten har eigen territoarium, wat nei alle gedachten de mantsjes yn 'e omkriten fan har oansteande djoeiskens op 'e hichte stelt. Op 'e dei dat se djoeisk is, wurdt se neisitten troch ferskate mantsjes, dy't allegear besykje de konkurrinsje fuort te jeien. Dat slagget lykwols nea, en it wyfke pearet feitliks mei 4-16 ferskillende mantsjes, wat in frij opmerklik barren is yn 'e bistewrâld. (In mantsje dat mei mear as ien wyfke pearet komt withoefaak foar, mar in wyfke dat mei mear as ien mantsje pearet is folle seldsumer.) Nei in draachtiid fan 31-35 dagen smyt it wyfke dan in nêst fan 1-5 (mar meastal 3-4) jongen, dy't keal te wrâld komme, mei in gewicht fan sa'n 10 g. Dy ferlitte it nêst foar it earst as se 42 dagen of dêromtrint binne, wurde mei 70 dagen ôfwûn en binne mei 125 dagen folgroeid en selsstannich.
De wyfkes kinne it jiers nei harren berte dielnimme oan 'e fuortplanting, mar guon wachtsje dêrmei oant se twa of trije jier binne. De measte wyfkes bringe mar ien nêst yn 't jier te wrâld, mar soms slane se in jier oer, wylst guon soms ek twa ferskillende nêsten jongen yn ien jier produsearje. Amerikaanske reade iikhoarntsjes hawwe trochinoar mar 22% kâns om it earste jier te oerlibjen. Dêrnei is de libbensferwachting lykwols trochinoar 2⅓ jier mei in maksimum fan 8 jier. Har wichtichste natuerlike fijannen binne de Kanadeeske lynks, reade lynks, prêrjewolf, Amerikaanske oehoe, (gewoane) hauk, readsturtmûzefalk, Amerikaanske krie, Amerikaanske marter, (gewoane) foks, grize foks, wolf en wezeling.
Fretten
Amerikaanske reade iikhoarntsjes frette benammentlik sieden fan nullebeammen, mar foegje op opportunistyske wize ek wol oare gaadlike saken oan har menu ta. Dêrûnder binne beamknoppen en -nullen, en fierders poddestuollen (wêrûnder guon dy't foar minsken deadlik giftich binne), skimmels en blêden fan 'e wylch, de popelier en de bearedrúf. Ek frette se inkeld wol fûgelaaien en sels wol jongen fan 'e Amerikaanske hazze. Fierwei it grutste part fan har fretten krije se lykwols út sieden dy't se út spjirre-apels helje. Dêrfan lizze se hjerstmis in foarrie oan op ien plak, dêr't se dan winterdeis op tarre. Om by it sied te kommen, moatte se de skobben fan 'e spjirre-apels ôfbrekke, en dy smite se dan op ien bulte, dy't in rúchskerne neamd wurdt, en dy't wol in meter yn trochsneed wurde kin.
Status
It Amerikaanske reade iikhoarntsje hat de IUCN-status fan "net bedrige", om't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't syn populaasje stabyl liket te wêzen.
Undersoarten
Der binne 24 erkende ûndersoarten fan it Amerikaanske reade iikhoarntsje:
Gloria Swanson
Yn 1916 moete hja har takomstige man Wallace Beery by de opnames fan de film 'Sweedie goes to College'. Sy trouden en ferfearen nei Los Angeles. Nei 1919 hawwe Wallace en Gloria besletten dat se út elkoar moasten. Dêrnei folgen noch in protte houliken en skiedingen; Gloria hat úteinlik sân - offisjele - manlju hân. Yn 1927- 1928 hie hja in ferhâlding mei Joseph Kennedy (de heit fan de lettere presidint John F. Kennedy), dy't har films The Love of Sunya en Queen Kelly finansiere.
Fan 1954 oant 1974 hat Swanson regelmjittich rollen foar telefyzje hân.
Filmografy
thumb|right|260px|Gloria Swanson, 1921 thumb|right|260px|Gloria Swanson yn de film Don't Change Your Husband1919.
F.B. Hotz
Frits Bernard Hotz, skriuwersnamme F.B. Hotz, (Leien, 1 febrewaris 1922 – dêre, 5 desimber 2000) wie in Nederlânsk jazzmusikus en skriuwer, meast fan ferhalen.
Biografy
thumb|Hotz (links mei tromboane) mei de New Orleans Seven (1955)
Wurkpaad
Hotz gie nei de ambachtsskoalle en folge dêrnei in skoft in middelbere oplieding wurktúchboukunde, mar stapte yn 1942 oer op de keunstakademy en naam it tromboanespyljen op. Bix Beiderbecke wie syn grutte foarbyld. Justjes nei de Twadde Wrâldkriich krige er tuberkuloaze, sadat er in stikmannich jierren op bêd bliuwe moast. Fan 1949 ôf, oant ein jierren sechstich wie er súkselfol jazzmuzikus, ûnder oaren by de Dixieland Pipers en The New Orleans Seven. Dêrnjonken wie er jazzresinsint foar it tydskrift Rhythme en muzyklearaar. Yn de rin fan de jierren sechstich waard Hotz, dy't min sjen koe en oan de ein fan syn libben suver blyn waard, bibleteekmeiwurker by de Nederlânske Blinebibleteek te De Haach en yn 1973 joech er de muzyk deroan.
Hotz woe as jonge al skriuwer wurde en skreau fan de jierren fyftich ôf ferhalen, ynspirearre troch J. van Oudshoorn, mar hy stjoerde dy earst yn 1974 nei in útjouwer, hy wie doe 54 jier. Noch itselde jier debutearre er yn Maatstaf mei it ferhaal 'De tramrace'. De debútbondel Dood weermiddel waard entûsjast ûntfongen, en foar de twadde bondel - Ernstvuurwerk - krige er yn 1978 de F. Bordewijk-priis. Yn 1998 waard him de P.C. Hooft-priis takend foar syn hiele oeuvre.
Dat oeuvre bestiet benammen út ferhalen, dy't yn in tige sobere styl skreaun binne. De ferhalen geane faak oer manlju dy't it yn it libben tsjinsitten hat en dy't drege ferhâldingen mei meast dominante froulju hawwe. Opfallend is de leafde dêr't dingen, benammen âlderwetske ferfiermiddelen lykas de stoomtram en de zeppelin, beskreaun wurde.
Inkelde fan syn ferhalen binne oerset yn it Frânsk.
Persoanlik libben
Hotz troude yn 1956 mei Greetje Rietbroek en hie in soan by har. It houlik waard yn 1964 ûntbûn. Hotz wenne dêrnei in lang skoft oan de Rijnsburgerwei yn Leien en dêrnei op keamers by syn âldere suster Atie, dy't de soarch foar syn soan op har naam, yn Oegstgeest. Syn eks-frou hie wilens in relaasje mei Hotz syn freon de musikus Serein Pfeiffer. Yn 1970 stuts Greetje him dea en krige trije jier finzenisstraf. Hotz hat dat foarfal altyd geheim hâlde wollen. Freonen en sels syn soan wisten it lange tiid net. Neffens biografe Aleid Truijens is de moard 'it oerferhaal fan Hotz'. Hotz stoar yn de âldens fan 78 jier yn it Diakonessehûs yn Leien.
Postúm
thumb|left|200px|Betinkingsstien oan de Rijnsburgerweg, Leien Desimber 2002 en jannewaris 2003 fierde de Leidske stichting Bontekoespelen yn de Leienske busremise fan Connexxion de muzykteäterfoarstelling Het geluid van Hotz op, basearre op Hotz' ferhaal De voetnoot.
Yn 2003 ferskynde in oersetting yn it Dútsk fan in kar út syn ferhalen, mei in neiwurd fan Maarten 't Hart. Fan 't Hart ferskynde yn itselde jier De man met het glas, in bondel ynterviews mei en beskôgingen oer Hotz.
Sint-Omaars
thumb|right|250px|lizzing Sint-Omaars
Sint-Omaars (Frânsk: Saint-Omer) is in plak en gemeente efkes besuden Duinkerken op de grins tusken Frânsk-Flaanderen en Arteezje (Artois) yn it hjoeddeiske departemint Pas-de-Calais yn de regio Opper-Frankryk, oan de rivier de Aa en it Kanaal fan Neuffossé. De stêd hat in oerflak fan 16,59 km2 en hat sa'n 15.000 ynwenners. Sint-Omaars is in regionaal fersoargings- en kultuersintrum (mei skoallen, merk, musea) mei wat yndustry (ûnder oaren tekstyl, fiedingsguod, glês, masines).
F.B. Hotz
Postúm
De Stichting Fonds voor de Letteren kende yn 2003 in beurs ta oan Aleid Truijens foar it skriuwen fan in biografy fan F.B. Hotz. Truijens skreau ek yn 1981 in monografy Over verhalen van F.B. Hotz en besoarge yn 2002, tegearre mei H.E. Schütte, de korrespondinsje tusken Hotz en syn omke H.W. Kunst ûnder de titel Een beetje levensbestemming. De biografy ferskynde yn 2011, ''Geluk kun je alleen schilderen. F.B. Hotz. Het leven.''
Sint-Omaars
Ut de skiednis
Sint-Omaars waard foar it earst neamd yn skriften yn de sânde iuw ûnder de namme Sithiu, om de Abdij fan Sint-Bertinus hinne, dy't op inysjatyf fan biskop Audomarus, Omaar of Otmar fan Terwaan stifte waard.
Yn de njoggende iuw naam it doarp dat om it kleaster hinne woeks de namme Sint-Omaars oan. De Noarmannen plonderen it plak om 860 en 880 hinne. Tsien jier letter waard der in ferdigeningsmuorre om it plak en it kleaster boud.
Mei't Sint-Omaars op in plak oan de grinzen lei fan gebieten dy't Frânsken, Flamingen, Ingelsken en Spanjerts inoar ûntstriden wie it plak gauris it toaniel fan strideraasjes en belegerings. Yn 932 ferovere greve Arnulf I fan Flaanderen it Greefskip Arteezje en Sint-Omaars waard in part fan it Greefskip Flaanderen yn de folgjende trije iuwen. Yn 1071 waarden Filips I fan Frankryk en de jonge Arnulf III fan Flaanderen by Sint-Omaars ferslein troch Arnulf syn omke en beskermhear, Robrecht de Fries, dy't neitiids greve fan Flaanderen waard oant syn dea yn 1093.
Mei de tekstylyndustry waard Sint-Omaars yn de tolfde en trettjinde iuw in woltierige stêd. It krige yn 1127 stedsrjochten fan greve Willem Klito, en waard dêrmei de earste stêd in westlik Flaanderen mei stedsrjochten. Letter ferlear de stêd syn liedende rôl yn de tekstylyndustry oan Brugge.