cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Made of Honor
Made of Honor is in Amerikaanske romantyske komeedzje út 2008 ûnder rezjy fan Paul Weiland, mei yn 'e haadrollen Patrick Dempsey en Michelle Monaghan. De titel betsjut letterlik "Makke fan Ear", mar it is in wurdboarterij op it wurd maid of honor (letterlik: "earefamke"), dat de Ingelske oantsjutting is foar "tsjûge fan 'e breid". It ferhaal giet oer Tom Bailey, in rike jongeman dy't derhinne libbet as in playboy en tige wikseljende seksuele kontakten hat. Syn bêste freon is Hannah, in frommeske dat er op 'e universiteit troffen hat doe't er omsloech mei har keamergenoate. Sy hawwe altyd in folslein platoanyske relaasje hân, mar bringe in grut diel fan harren frije tiid mei-inoar troch. As Hannah fereale rekket op in Skotske ealman en risselwearret om te emigrearjen en te trouwen, beseft Tom ynienen dat er fan har hâldt. Made of Honor krige fan 'e filmkritisy negative resinsjes, mar wie in kommersjeel súkses yn 'e bioskopen.
Plot
Mei Halloween yn 1998 giet studint Tom Bailey ferklaaid as presidint Bill Clinton yn in studinteflat fan 'e Cornell Universiteit yn Ithaca (New York) de studintekeamer fan syn faam Stephanie binnen, dy't ferklaaid wêze sil as Monica Lewinsky. Hy glûpt, sa't se foartiid ôfpraat hawwe, by har op bêd, of alteast op bêd by immen fan wa't er mient dat sy it is. Yn wurklikheid is it lykwols har keamergenoate Hannah, dy't har deaskrikt. Tom wurdt ek bêst kjel as se begjint te razen en him mei parfum yn 'e eagen spuitet. As it misferstân opheldere is, reitsje se oan 'e praat. Tom mei dy Hannah wol lije om't se net mei him op bêd wol, wat foar him in nije ûnderfining is, en him mei har wurden net mijt, wylst se tagelyk gefoel foar humor hat en tige yntelligint is.
Tsien jier letter, yn 2008, binne Tom en Hannah inoars bêste freonen. Se bringe in grut diel fan har frije tiid mei-inoar troch en hawwe in protte wille, mar harren relaasje is strikt platoanysk bleaun. Tom is ryk, yn it foarste plak om't er út in begoedige famylje komt en syn heit Tom sr. in súksesfolle sakeman is. Mar hy hat ek jild fan himsels, mei't er de útfiner is fan 'e "kofjekraach", in kartonnen húl dat men om in plestik of kartonnen bekerke docht om jin net te brânen. Eltse kear dat sa'n ding brûkt wurdt, kriget hy trije dollarsint, en dat tikket moai oan.
Op it mêd fan relaasjes libbet Tom as in playboy, mei in stikmannich fêste minneressen, dêr't er ienris yn 'e wike of ienris yn 'e fjirtjin dagen mei op bêd giet, mei dêropta noch in protte losse, wikseljende seksuele kontakten. Hannah hat inkeld út en troch ris in relaasje, dy't nea net lang duorret. Ynstee leit se har benammen ta op har wurk as keunstrestaurateur yn it Metropolitan Museum of Art. Tom is folslein tefreden mei syn bestean en hy giet der sûnder mear fan út dat dat mei Hannah net oars is. As se Tom op syn fersyk beselskippet nei de sechsde brulloft fan syn heit Tom sr., dêr't er yntym mei har dûnset om te ûntkommen oan syn heite sekretaresse, dy't in obsesje foar him hat, docht lykwols bliken dat Hannah fereale op him is. Mar Tom is dêr blyn foar en hat nearne erch yn.
Koarte tiid letter moat Hannah foar har wurk seis wiken nei Skotlân. Kommunikaasje tusken har en Tom wurdt yn dy tiid troch tiidferskillen en minne tillefoanferbinings frijwol ûnmooglik makke. Tom besiket Hannah te ferfangen troch alle dingen dêr't er mei har altyd sa'n wille mei hie, no te dwaan mei de froulju mei wa't er it bêd dielt. Dy blike lykwols folslein oare gebieten fan ynteresse te hawwen of begripe gewoan net wat er fan harren wol. Earder hat er nea sa bot wurdearre wat er mei Hannah hat, mar no't se fuort is, mist er har tige. Stadichoan kriget Tom foar it ferstân dat er fan har hâldt. Hy nimt him foar om har oer syn gefoelens te fertellen sadree't se werom komt.
As Hannah lang om let weromkeart út Skotlân, is se lykwols net allinnich. Se hat in gewante Skot op sleeptou dy't Colin hjit en dielt Tom mei dat Colin har nije frijer is. It wie foar harren allebeide leafde op it earste gesicht, dat se hawwe besletten om sa gau mooglik te trouwen, oer fjirtjin dagen al. Om't Tom har bêste freon is wol se him as de tsjûge fan 'e breid hawwe, in term dy't yn it Ingelsk maid of honor is, "earefamke". As Tom dat oan syn maten Felix, Dennis en Gary fertelt, pleagje dy him dêr fansels ûngenedich mei. Mar nei't se útlake binne, riede se him oan om Hannah har oanbod mei beide hannen oan te gripen. As tsjûge fan 'e breid sil Tom in ferlechje hawwe om 'e kommende tiid allegeduerigen yn Hannah har neite om te springen, en dan kin er moai de trouwerij sabotearje en Hannah foar himsels winne.
Hannah bringt Tom yn 'e kunde mei har trije breidsfamkes. Ien fan harren is Stephanie, Hannah har âld-keamergenoate, mei wa't Tom as freonen útinoar gien is. In oaren is de obese Hillary, dy't er noch nea met hat. De trêde is lykwols Melissa, in nicht fan Hannah; mei har hat er op bêd west, mar doe't er har neitiid dúdlik makke dat er gjin belang by in fêste relaasje hie, sloech se him de noas stikken. Mei't se fynt dat sý de tsjûge fan 'e breid wêze moatten hie, hat se no in noch gruttere hekel oan Tom as dat se earder al hie. It ferline dat Tom mei Melissa hat, soarget net inkeld foar pynlike mominten, mar brekt him letter ek noch op as Melissa ferskate kearen op nearzige wize wraak op him nimt.
Om Hannah sjen te litten dat er betrouber is, besiket Tom foar har in frijfammefeest te organisearjen dêr't neat op oan te merken falt. Melissa jout him, yn in seldsum gebeart fan goede wil, it fisitekaartsje fan 'e froulike gûchelder Sharon, dy't se ris earder op in frijfammefeest sjoen hat, en dy't it dêr geweldich die. As Sharon 'optrede' sil, docht lykwols bliken dat se hielendal gjin gûchelster is, mar in ferkeapster fan seksboartersguod. Sa wurdt al Tom syn wurk alhiel yn 'e bulten jage, en Hannah, dy't har mem en beppe ek foar it feest útnûge hie, beskôget it as in ôfgong en as bewiis foar Tom syn ûnbetrouberens. Neitiid helpe Felix, Gary en Dennis Tom om út boeken en dvd's oer dat ûnderwerp te learen wat er witte moat as tsjûge fan 'e breid, sadat net ien him nochris sa te fiter hawwe kin. As er mei Hannah te diggelguodkeapjen giet, is se sadwaande ûnder de yndruk fan syn kennis oer dat ûnderwerp, en teffens oer syn ûnfermoede talint om mei itensboarden te jonglearjen. De middei einiget lykwols op 'e nij yn mineur as Hannah Tom fertelt dat se fan doel is om nei har brulloft te emigrearjen nei Skotlân.
Mei't de eigentlike trouwerij yn Skotlân holden wurde sil, reizgje Tom en Hannah mei har mem, har beppe en de trije breidsfamkes dêrhinne. Se wurde gastfrij ûnthelle troch de famylje fan Colin, de McMurray's. Dy binne sa ryk dat se fjouwer kastielen besitte, ien foar eltse jiertiid. Se binne ek fan adel, en Colin sil meitiid fan syn heit de titel fan hartoch ervje. Tom beseft dat de tiid begjint te driuwen as er de trouwerij noch tsjinkeare wol. De McMurray's hawwe foarôfgeande oan 'e troudei in Highland games-evenemint organisearre, dêr't behalven Colin ek Tom (tanksij Melissa yn in bespotlike koarte miny-kilt) oan meidocht. Colin wint de kompetysje, wylst Tom by it beamstamsmiten by fersin in Jaguar ferrinnewearret. By in galadiner, dy jûns, fertelt Colin syn mem grutsk oan Hannah dat Colin alles dat optsjinne wurdt, sels sketten hat, en lit har boppedat in fideo sjen fan hoe't Colin syn kûgel de reahartebok dêr't it hartefleis fan komt, lyk tusken de eagen rekket. As it neigesetsje optsjinne wurdt, wol Hannah in hapke fan Colin sines nimme, sa't se altyd by Tom die, mar Colin fynt dat wol it toppunt fan ûnfatsoen en leit der gau it near op.
Letter dy jûns freget Tom Hannah om in eintsje mei him te kuierjen, sabeare om te oerlizzen oer de tekst fan har trou-ûnthjit, mar eins sadat er har fertelle kin wat er foar har fielt. As er lykwols utering jout oan syn gefoelens foar har, mient Hannah dat er in alternative tekst foar har trou-ûnthjit foarstelt. Fuort dêrnei wurdt Hannah troch har breidsfamkes en guon McMurray-froulju 'ûntfierd' om in tradisjonele Skotske ferzje fan in frijfammefeest te hâlden. Dêrby wurdt de breid ferklaaid yn in mantel en baret fan tartan en hâldt se in pot mei sâlt fêst. De froulju nimme har en Tom mei nei de pleatslike pub, dêr't se har tuten 'ferkeapje' oan eltse man dy't se tsjinkomme. De manlju 'betelje' dêrfoar troch wat losjild yn 'e pot mei sâlt te smiten. Tom makket ek fan 'e gelegenheid gebrûk om har in tút te jaan, allinne is syn tút net in flechtich beroeren fan har lippen mei sines, mar in hertstochtlike tongtút dy't wol in minút duorret. Hannah rekket danich yn betizing.
Werom yn it kastiel beslút Hannah te neare nacht nei Tom syn keamer te gean om te freegjen wat dy tút te betsjutten hie. Underwilens wol Tom ek mei har prate, mar ynstee wurdt er yn syn eigen keamer opsocht troch in stomdronken Melissa, dy't it har yn 'e holle helle hat dat se har stikkenrûne relaasje mei Tom nij libben ynblaze kin. Tom wol dêr neat fan witte, mar Melissa lit har net ôfpoeierje en taast him seksueel oan. As Hannah har holle by Tom om 'e hoeke fan 'e doar stekt, sjocht se inkeld dat Tom mei Melissa op syn bêd leit te rôljen, en jout se har kjel ôf. Tom slacht Melissa fan him ôf en fljocht Hannah efternei. Se wol him lykwols net yn har keamer litte en der folget in petear troch har tichte doar hinne. Tom hâldt út dat hý en net Colin foar har de wiere is, mar Hannah wegeret en sis dat sy dat sels ek tinkt. Uteinlik jout Tom him ferbûke ôf. Om't ien fan syn taken as tsjûge fan 'e breid is om 'e breid by de trouwerij yn 'e tsjerke nei de brêgeman ta te lieden, beslút Tom nei hûs te gean, sadat er net twongen wurde sil om 'e leafde fan syn libben oan in oare man wei te jaan.
De oare moarns lit Tom him sadwaande troch ien fan Colin syn tsjinstlju nei de lofthaven ride. Hannah sjocht him mei tige mingde gefoelens fuortgean. As Colin fernimt nei wat der oan 'e hân is, antwurdet se dat Tom bang is har te ferliezen. It breidspear en it brulloftsfolk sette út it kastiel ôf nei it lytse tsjerkje dêr't Colin syn âldelju ek troud binne, en nimme dêrfoar in set oer in ynham fan 'e see. Noch altyd ûnderweis troch de Skotske Heechlannen komt Tom op in stuit ta de konklúzje dat er mis west hat om it oer te jaan. Hy wol noch ien ultime kear besykje om Hannah foar him te winnen. Dat, hy lit rjochtsomkeart meitsje, mar hy komt fêst te sitten foar de baai, dêr't it set no krekt oan 'e ferkearde kant leit en dêr ek bliuwe sil om 'e brulloftsgasten aansten wer mei werom te nimmen. Oer de dyk duorret it oardel oere en riidt om 'e baai hinne, dat Tom hiert in hynder, dat in foarbykommende Skot efter yn 'e karre hat, en folget dêrmei de kustline.
Krekt as de predikant freget oft der ek beswieren tsjin it houlik binne, hâldt it hynder ynienen ho lyk foar de tsjerkje, mei as gefolch dat Tom út it seal kattepûltearre wurdt en troch de doarren hinne nei binne batst. Hannah brekt daliks de seremoanje ôf en hastiget har nei him ta. Tom is troch de klap eefkes út 'e tiid rekke, mar as er by besleur komt, ferklearret er daliks syn leafde foar har en seit dat se mei hìm trouwe moat ynstee fan mei Colin. Se tútsje inoar en dan fertelt Hannah oan Colin dat it har tige spyt en dat er de perfekte man is, allinne net foar har. Colin syn muoike, de hartoginne fan Athol, fiteret him yn ûnfersteanber Skotsk oan om Tom in terwinkel te jaan, en nei't Colin dat boadskip foar Tom en Hannah behelpsum yn it Ingelsk oerset hat, docht er sûnder wifkjen wat him opdroegen is.
Werom yn New York fynt in ûnbeskate tiid letter it houlik fan Tom en Hannah plak. As de breid it breidsboeket goait, wurdt it opfongen troch Melissa. Letter giet sy earmke-om mei Tom syn heit Tom sr., dy't ûnderwilens fan syn sechsde frou skieden is. Op harren houliksnacht docht Tom it ljocht oan; as Hannah freget wat dit sil, antwurdet er dat er der wis fan wêze wol dat er diskear it juste famke hat. Hannah antwurdet dat dat yndie sa is, docht it ljocht wer út en tutet him.
Produksje
Made of Honor waard regissearre troch Paul Weiland nei in senario fan Adam Sztykiel, Deborah Kaplan en Harry Elfont op basis fan in idee fan Sztykiel. As produsint wie Neal H. Moritz by it projekt belutsen foar de filmstudio's Columbia Pictures, Original Film en Relativity Media. Foar de film wie in budget beskikber fan $40 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Tony Pierce-Roberts, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Rupert Gregson-Williams.
De opnamen fûnen begjin 2008 plak oer in perioade fan 26 dagen dy't útkeazen wiene om 'e ferplichtings fan haadrolspiler Patrick Dempsey oan 'e sikehûssearje Grey's Anatomy te akkomodearjen. De sêne wêryn't Dempsey mei diggelguod jonglearret, stie net yn it skript, mar waard yn oerlis mei regisseur Weiland tafoege doe't op 'e filmset bliken die dat Dempsey jonglearje koe. Foar it kastiel fan 'e famylje McMurray, yn Skotlân, waard it bekende Kastiel fan Eilean Donan brûkt.
Distribúsje
De distribúsje fan Made of Honor waard fersoarge troch Sony Pictures Releasing, de distribúsjepoat fan Sony Pictures, dat de memme-ûndernimming fan Columbia Pictures is. De film gie op 2 maaie 2008 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre. Made of Honor waard op 16 septimber 2008 útbrocht op dvd en blu-ray.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Made of Honor oer it algemien negative resinsjes. In protte resinsinten beskôgen de film as in kwalitatyf mindere ferzje fan My Best Friend's Wedding (1997), wêryn't de rollen fan 'e seksen omdraaid wiene. Yn 'e Britske krante The Guardian hie Peter Bradshaw alderearst krityk op 'e titel ("Makke fan Ear"), dy't neffens him nearne op slacht om't it personaazje fan Patrick Dempsey net útsûnderlike earfol is. De wurdboarterij op maid of honor ("tsjûge foar de breid", letterlik: "earefamke") wurket sadwaande net. Oer de film skreau Bradshaw: "Alles derop en deroan is neibeard en ûnsinnich, mei't net ien him hâldt en draacht as in echte koalstoflibbensfoarm. […] It is in film om foar it alter yn 'e steek te litten."
Yn it tydskrift Slant Magazine neamde Ed González Made of Honor "sielferpletterjend foarsisber". Yn 'e New York Daily News fûn Elizabeth Weitzman ek net folle oan 'e film, mar se priizge Dempsey om syn komyske timing en regisseur Paul Weiland om syn flugge tempo mei "in loai skript fan trije senaristen dy't eltse kear foar de maklikste grap geane." Yn The A.V. Club parte Keith Phipps Made of Honor in 6 op in skaal fan 1 oant 10 ta. Hy fûn dat Michelle Monaghan en Sydney Pollack "ferrassende goed" wiene yn sa'n formulemjittige romantyske komeedzje. Patrick Dempsey liet lykwols neffens Phipps inkeld "plastyske oprjochtens" sjen: "It seit hiel wat dat er folge wurdt troch in hiele rige helpkes dy't blykber yn it skript skreaun binne om him yn ferhâlding wat minder saai lykje te litten."
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Made of Honor in leech goedkarringspersintaazje fan 16%, basearre op 126 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "Fakkundich aktearwurk fan Patrick Dempsey en Michelle Monaghan kin dizze ferjitlike, formulemjittige chickflick net rêde fan syn komysk falen." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Made of Honor in goedkarringspersintaazje fan 37%, basearre op 25 resinsjes.
Resultaat
Made of Honor brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $46,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $60,4 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $106,4 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $40 miljoen betsjut dat in winst fan $66,4 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Organyske arsjitektuer
thumb|250px|Detail [[ferwulft (boukeunst)|ferwulft en pylders fan de Sagrada Família (Antoni Gaudí)]] thumb|250px|Goetheanum yn Dornbach Organyske arsjitektuer is in streaming yn de arsjitektuer dy't om 1900 hinne opgong makke. De streaming ûntstie út in sykjen nei in nije 'styl' dy't yn de eigen tiid passe moast, sûnder it brûken fan stylkenmerken út it ferline. Teffens besiket de organyske arsjitektuer in oplossing te jaan foar de sterke yndustrialisearring en it brûken fan nije materialen. Al sûnt de santiger jierren hat de organyske arsjitektuer in soad omtinken foar duorsummens en leefberens.
Wichtige grûnlizzers fan de organyske arsjitektuer binne Antoni Gaudí, Friedensreich Hundertwasser, Rudolf Steiner, Frank Lloyd Wright, Imre Makovecz en Louis Sullivan.
Organyske arsjitektuer hat gjin mienskiplike skaaimerken oan 'e bûtenkant, omdat it yn organyske arsjitektuer om in manear fan wurkjen en efterlizzende prisipes giet, yn stee fan in yn 't foar bepaald byld. Organyske arsjitektuer wurdt dêrom hast nea as in gearhingjende boustyl beskreaun.
Ien fan de útgongspunten is dat de funksje de foarm bepaalt, wat ek wol Form Follows Function (FFF) neamd wurdt.
Foarbylden fan organyske arsjitektuer:
Guido Gezelle
Guido Pieter Theodorus Josephus Gezelle (Brugge, 1 maaie 1830 - dêre, 27 novimber 1899) wie in Flaamske lyryske en stikeldichter, oersetter en pastoar. Hy is meast bekend om syn fynfielige gedichten oer de natoer, syn byldzjend taalgebrûk en as firtuoas taalkeunstner. O 't ruischen van het ranke riet en Het Schrijverke út de dichtbondel Vlaamsche Dichtoefeningen (1858) binne mar twa fan syn meast ferneamde wurken.
De tematyk fan syn gedichten is typysk romantysk, mei ûnderwerpen as natuer, freonskip en de dea. Hy is ferneamd om it brûken fan it West-Flaamske dialekt.
Libben en wurk
Gezelle waard berne yn Brugge yn de provinsje West-Flaanderen as soan fan Monica Devrieze en túnman Pieter Jan Gezelle. De Flaamske skriuwer Stijn Streuvels (Frank Lateur) wie in neef fan him. Gezelle waard ta preester wijd yn 1854 en wurke as learaar oan it Klein Seminarie yn Roeselare. Hy wie altyd ynteressearre yn alles wat mei Ingelsk te krijen hie en waard kapelaan yn it Ingelske kleaster yn Brugge. Hy stoar dêr yn in lyts keamerke, dêr 't it noch altyd ferbean is om yn te kommen.
Der is in museum fan syn wurk yn de buert en ek in lytse bar dy 't nei him ferneamd is.
Hy besocht in ûnôfhinklike Flaamske taal te ûntwikkeljen, min ofte mear skieden fan it algemiene Nederlânsk, dat bepaalde mear "Hollânske" aspekten hie. It Nederlânsk dat er yn syn gedichten brûkte wie sterk beynfloede troch it pleatslikee West-Flaamske dialekt. Syn wurken binne faak ynspirearre troch syn mystike leafde foar God en de Skepping. Letter waard syn poëzije assosjearre mei it literêre ympresjonisme, en hy wurdt beskôge as in foarrinner fan dy beweging.
Gezelle wie ek oersetter fan poëzij en proaza, no 't it meast bekend om syn oersetting fan Henry Wadsworth Longfellow's Song of Hiawatha, dy't yn 1886 publisearre waard. Hy hie it orizjineel al yn 1856 yn Roeselare lêzen en wie deryn ynteressearre omdat er oan de iene kant fol siet fan Amerikaanske Yndianen en oan de oare kant de beskriuwing fan kristlike misjonarissen him befoel.
Fanwegen syn taalkundige masterskip wurdt Gezelle beskôge as ien fan de wichtichste dichters fan de Nederlânske literatuer.
Gezelle en Fryslân
Gezelle fielde in freonskipsbân mei Fryslân en wie kenner fan de Fryske taal. Hy skreau mei Johan Winkler dy't him yn 1874 ek bekend makke yn Noard-Nederlân. Gezelle skreau in Frysk gedichtsje foar Winkler. Wurk fan Gezelle is yn it Frysk oerset troch J. J. Hof, Gerben Rypma, A. M. Wybenga en oaren.
Bibliografy
In kar:
Stynske weet
thumbnail|Stynske weet
Stynske weet (Zea mays ssp. mays), oarspronklik Westyndyske weet, is in nôt dat út Midden-Amearika komt en dy't ta de Gerzen heart. Ornaris wurdt oannaam dat Stynske weet in domestikaasje fan de ''Zea mays ssp. parviglumis'' is, mar der binne ek in pear oare teoryen oer.
Jacobus Canter Visscher
Biografy
Jacobus studearre oan de Universiteit fan Frjentsjer en Leien. Yn 1715 die er predikantseksamen yn Schiedam om útstjoerd te wurden nei de East. Hy sette ôf út Westvoorn wei, reizge oer Kaap de Goeie Hope nei Batavia en besocht Padang, op de westkust fan Sumatra, dêr't er ferskate ierdskoddings meimakke.
Canter Visscher arrivearre yn 1717 yn Cochin, op de Malabarkust, no Kerala. De Nederlanners fierden dêr oarloch tsjin de samoryn fan Kalikut. Yn de Fransiskustsjerke fan de VOC-festing dêre soe er seis jier as predikant stean. De gemeente hie 46 lidmaten. Canter Visscher learde himsels Portugeesk.
Yndertiid wennen dêr sa'n 2.000 minsken; de helte wie slaaf. De huzen wien boud fan lateryt. Canter Visscher beskreau brahmanen en de neifolgers fan Sint Tomas. In hiele protte minsken hiene te lijen fan elefantiasis.
Jan Huygen fan Linschoten wie de earste Nederlanner dy't Cochin besocht. Syn opfolgers wiene Rijklof fan Goens en Hindrik Adriaan fan Rheede oant Drakenstein, in bekend botanikus en skriuwer fan de Malabaarsche Cruythof.
It lânskip dêre like op it Nederlânske, egaal en sompich, mar mei kokospalmen. De measte kokosmatten, piper, kardemom, gielwoartel en sisaltou komme út dy kriten.
Padang
Padang (Yndonezysk: "fjid" of "flakte") is in stedsgemeente (kota otonom, earder kotamadya) yn West-Sumatra (Sumatra Barat) op it eilân Sumatra, Yndoneezje.
Skiednis
Sûnt de 16e iuw hat Padang in hannelsintrum west. Yn de 16e en 17e iuw waard piper boud dat keaplju út Yndia, Portugal, it Feriene Keninkryk en Nederlân oanluts. Yn 1663 kaam de stêd ûnder Nederlânsk bestjoer. De Nederlanners stichten dêr in hannelspost yn 1680. De stêd stie twaris ûnder Britsk bewâld, de earste kear fan 1781 oant 1784 ûnder de Fjirde Nederlânsk-Ingelske Oarloch en nochris fan 1795 oant 1819 yn de Napoleontyske Oarloggen. Dêrnei kaam de stêd wer oan Nederlân. Oant likernôch 1780 wie Padangs wichtichste hannelsprodukt goud, dat út de goudminen yn de regio helle waard. Doe't it goud op wie, kaam de klam op oare produkten te lizzen, fral kofje, sâlt en tekstyl.
Jacobus Canter Visscher
Biografy
Canter Visscher hie in soad niget oan de Malabaarske kultuer, dêr't er 37 brieven oer oan syn âlden yn Harns skreau, mar ek keaplju, bankiers, militêren en wittenskippers hiene syn omtinken. It libben yn Cochin wie los, frij en fier fan it tafersjoch fan de tsjerkeried fan Batavia. Yn 1724 ferfear er nei Batavia en krige in oanstelling by de Portugeeske gemeente om de Mardikers te betsjinjen.
Nei syn ferstjerren waarden de ôfskriften fan syn brieven troch syn twa soannen nei Nederlân oerbrocht, dêr't se 1743 útjûn waarden troch harren omke Cornelis, predikant yn Penjum. 2008 binne de brieven yn hjoeddeisk Nederlânsk publisearre. Yn 1862 ferskynde in Ingelske oersetting en 2005 is der ek in fertaling yn it Malayalam útjûn.
Padang
Skiednis
Yn 1797 strûpte Padang ûnder wetter troch in tsûnamy dy't it gefolch wie fan in ierdskodding foar de kust dy't rûsd waard op in sterkte fan 8.5–8.7 op de skaal fan Richter. Dêr ûntstie in protte skea, mar it deadetal bliuw leech. Yn 1833 sette in oare tsûnamy de stêd ûnder wetter. De ierdskodding anneks waard rûsd op in sterkte fan 8.6–8.9 op de skaal fan Richter. De skea oan huzen en boaten yn de rivier de Auro wie grut.
Yn 1926 waard Padang in stedsgemeente mei it rjocht in boargemaster te beneamen. De earste boargemaster waard febrewaris 1928 beneamd, Mr. W.M. Ouwerkerk, dy't oant yn 1941 dat amt ferfolde. Syn opfolger wie de eardere boargemaster fan Manado D. Kapteijn dy't yn maart 1942 de stêd oerjaan moast oan de Japanners.
Yn de tiid fan de Yndonezyske ûnôfhinklikensstriid yn de jierren 40 hie de stêd sa'n 50.000 ynwenners. Kofjetylt wie doe noch wichtich, mar kopra út it efterlân fan Padang wie ek wichtich foar de lokale ekonomy. De befolkingsgroei sûnt dy tiid hat fral it gefolch west fan migraasje nei de grutte stêden sa't dat oeral yn de wrâld yn benammen ûntwikkelingslannen barde. Yn 1950 waard út ein set mei de eksploitaasje fan it Ombilin-stienkoalfjild dêr't Padang de útfierhaven fan waard.
Op 30 septimber 2009 waard Padang rekke troch in ierdskodding mei it episintrum 50 km út de kust. Der foelen goed 1100 deaden yn de omkriten dêr't 313 fan ynwenners fan Padang wiene..
Religy
De Minangkabau binne foar it grutste part moslim, de Sineeske minderheid is fral kristlik (protestantsk).
Ekonomy
Padang leit oan de kust fan West-Sumatra en de Padangske haven is de grutste fan de Sumatraanske westkust. Hjoed de dei wurdt der yn de haven fral yn semint, kaniel, stienkoal, kofje, nútmuskaat, tripleks, rotan, rubber en tee hannele. Krekt bûten de stêd steane in semint- en in tripleksfabryk.
Ferfier
Padang hat sûnt july 2005 in nije lofthaven mei de namme Minangkabau International Airport.
Friedrich Paulus
right|thumb|200px|Generalfeldmarschall Friedrich Paulus Friedrich Wilhelm Ernst Paulus (Breitenau, 23 septimber 1890 - Dresden, 1 febrewaris 1957) wie in Dútske fjildmaarskalk. Hy wurdt ek wol ‘von Paulus’ neamd mar dat is net terjochte. Yn tsjinstelling ta in soad oare Dútske offisieren wie er net fan adel.
Yn 1938 waard hy sjef fan de generale stêf fan it earste Dútske pânserkorps en yn 1939 die hy mei oan de oanfal op Poalen. Dit wie it begjin fan de Twadde Wrâldkriich.
Ek die hy mei oan de fjildtocht tsjin Belgje en Frankryk yn 1940. Yn 1942 krige hy yn de winterkrisis fan Operaasje Barbarossa it oerbefel. Syn leger waard yn novimber 1942 ynsletten by Stalingrad. Nei in útsichtleaze striid joech hy him oer op 31 jannewaris 1943. Dit die hy tsjin it sin yn fan Adolf Hitler. Folgens Paulus sels hat de striid oan mear as 400.000 Dútske soldaten it libben koste.
Yn kriichsfinzenskip hat er ferskillende oproppen dien om de striid te staken. Yn 1953 waard er frijlitten troch de Sowjetuny. Hy hat oant syn dea libbe yn East-Dútslân.
Wide Noarderhoarne
De Wide Noarderhoarne is in strjitte yn de binnenstêd fan de stêd Snits, dy’t op de eartiidske Himdyk leit.
De namme tsjut op de hast-heakske hoarne, in hoeke yn de dyk, dy’t de Himdyk hjir makket. De strjitte begjint as fuortsetting fan de Kruzebruorrestrjitte, oare kant de Dimpte Neltsjehaven. Nei in pear huzen bûcht de strjitte lykwols nei rjochts. Yn de ôfbûging komt fan lofts de Nauwe Noarderhoarne en de strjitte rint fierders op de line fan dy strjitte fierder.
Yn de tiid fan de Nederlandsche Tramweg Maatschappij wie hjir it draaipunt fan de wagons. Kafee 'De Draai', oan de westside fan de strjitte, waard dêrnei neamd. Op de koarte kante fan de strjitte stiet, op it plak fan de eardere stins Hanenburch, tsjintwurdich Hotel Hanenburg.
Oan de Wide Noarderhoarne stiet it ryksmonumint Wide Noarderhoarne 1. Tsjintwurdich is dit de tagong ta de bibleteek. Earder wie hjir de dokterspraktyk fan dokter Bouma.
Yn de Snitswike wurdt de strjitte seis dagen brûkt as it Snitswikeplein. Radiostasjons RadioNL en Waterstad FM hâlde op de dyk dan grutte muzykfestivals, dy’t trochstrings tûzenen minsken lûke.
Geert
Geert is in Nederlânsktalige foarnamme fan Germaansk komôf; it ekwifalint fan Geart. It is meast in manlike foarnamme, mar kin ek foar famkes brûkt wurde, as in ferkoarting fan Geertje (bgl. yn it gefal fan 'e aktrise Geert de Jong).
Germaansk
De namme is ôflaat fan it Germaansk, fan Gerhard. Dat is de kombinaasje fan ger, spear, en hard, sterk as dapper.
Oare ferzjes
Oare ferzjes fan de namme binne "Gerard" en "Gerrit".
Ynternasjonaal Filmfestival fan Boulder
It Ynternasjonaal Filmfestival fan Boulder (Ingelsk: Boulder International Film Festival), ek wol ôfkoarte ta BIFF, is in filmfestival dat elts jier ein febrewaris holden wurdt yn Boulder, yn 'e Amerikaanske steat Kolorado. Op it evenemint, dat bestiet sûnt 2004, wurde sawol fiksjefilms as dokumintêres, sawol live-action- as animaasjefilms en sawol lange as koarte films fertoand.
Skiednis
De organisaasje fan it filmfestival leit yn 'e hannen fan 'e Colorado Film Society (CFS), in non-profitorganisaasje dy't yn 2004 troch de susters Beeck spesjaal foar dat doel oprjochte is. De susters Beeck beklaaie binnen dy organisaasje noch altyd liedingjaande posysjes.
Yn febrewaris 2022 ûntstie der trelit om it Ynternasjonaal Filmfestival fan Boulder hinne, nei't bekend wurden dat akteur Alec Baldwin earegast op it evenemint wêze soe. Mei't dat in fearnsjier wie nei't Baldwin op 'e set fan 'e film Rust, yn Nij-Meksiko, by fersin kameraregisseur Halyna Hutchins deasketten hie, late dat ta in protte krityk op 'e organisaasje, dy't û.m. "toandôf" neamd waard.
Messerschmitt Bf 109
thumb|250px|Filmke fan in Bf109 dy't noch fjucht, septimber 2005 De Messerschmitt Bf 109 wie in jachtfleanmasine (jager) dy't yn de Twadde Wrâldkriich (WK II) yn gebrûk wie by de Dútske Luftwaffe, makke troch de firma Messerschmitt.
De Bf 109 behearde ta in nije generaasje fan leechdekker jachtfleamasines mei in tichte cockpit, ynlûkber lâningsgestel en in folslein metalen romp en fleugels. De Bf 109 E waard yn it begjin fan WK II brûkt yn de maaiedagen 1940 yn Nederlân en yn de Slach om Ingelân. Der hawwe lykwols tsientallen ferzjes west, njonken jagers wiene dat ek jachtbommesmiters, nachtjagers en ferkenningsfleantugen. De ferzje dy't yn de maaiedagen it meast ynset waard wie de BF 109E, ferzje 3, mar ek de ferzje 2 en ferzje 1 waarden noch brûkt, en ek noch de Bf 109 D.
Technyske feiten Bf 109 E
thumb|250px
Tenochtitlan
thumb|250px|Model fan Tenochtitlan Tenochtitlan, (Spaansk: Tenochtitlán) wie de namme fan Meksiko-stêd yn it tiidrek fan de Azteken. Mei de komst fan de Spanjerts om 1500 hinne, hie it 200.000 ynwenners, en wie op dat stuit ien fan de grutste stêden op de wrâld. De namme fan de stêd moat net trochinoar helle wurde mei Teotihuakan, dat in folle âldere stêd is en likernôch 60 kilometer mear nei it noarden leit.
Skiednis
Neffens de myten fan de Azteken luts it folk troch it lân, omdat sy fan harren god Huitzilopochtly opdracht krige hienen harren earne oars te fêstigjen, te witten op it plak dêr't in earn op in kaktus in slange ferslynt. Doe't sy by de mar yn de omkriten fan Tenochtitlan kamen, kaam dizze foarsizzing út. Dizze sêne is ek ôfbylde op de flagge fan Meksiko.
Yn 1375 waard de stêd yn de Tekskokomar op in eilân stifte. Op in oar eilân yn de mar lei Tlatelolko dat him polityk ferbûn mei Tenochtitlan, mar dat dôchs op wisse hichte in foarm fan selsstannigens bewarje koe. Tenochtitlan ûntwikkele him ta haadstêd fan it Aztekenryk, dat ûntstie troch it oangean fan in bûnsmaatskip mei Tekskoko en Tlakopan.
De stêd waard foar in part yn de mar, fierder op peallen boud en wie troch trije damen ferbûn mei it fêstelân. Dizze wegen kamen by inoar by de haadtimpel fan de stêd, dy't wijd wie oan Huitzilopochtly, de sinnegod, en Tlalok, de reingod. Op it plak fan de timpel stiet tsjintwurdich in grutte katedraal.
Yn de mar waarden in soartemint fan terpen (fjilden) oanlein, Chinampas neamd dêr't stynske weet en grienten ferboud waarden. De wetterstân waard regele troch in yngewikkeld systeem fan diken en slûzen. Op dizze wize hienen de Azteken in bysûnder en ryk lânbougebiet skepen.
Yn de jierren 1519-1521 waard de stêd troch Hernando Cortés mei help fan bûnsmaten ferovere en ferwoaste. Op de púnheapen waard Meksiko-stêd boud.
Gay (film)
Gay is in film út 2004, regisearre troch Tom Six. De film hannelet oer twa homoseksuëlen út Amsterdam. De film is yn Nederlân útbrocht as in serieuze film, dêr't de homoseksualiteit mar in sydtema yn is.
Blauwe Wimpel
De Blauwe Wimpel is in Britske ûnderskieding foar it passazjierskip dat it fluchst de Atlantyske Oseaan oerstutsen hat. Foar de faazje wurde it Ambrose ljochtskip foar de kust fan New York, en Biskoprots oan de Ingelske súdwestkust as mjitpunten brûkt. Der waard net wier in wimpel trochjûn fan de iene winner nei de oare, mar de ûnderskieding wie it rjocht om in blauwe wimpel te fieren. Sa koe it wêze dat in skip by de oankomst nei de fluchste oerstek daalks in blauwe wimpel toande. Sa'n wimpel wie dan in slach fan lint dat oer de heechste punten fan it skip spand wie. It idee wie dan ek oernaam fan de blauwe linten foar priiswinners, sa't dy yn ferskate lannen takend wurde. Om de selde reden is der by it hurdsilen somtiden ek in blauwe wimpel foar de winner.
Belang
De Blauwe Wimpel wie ynsteld yn de sechtiger jierren fan de 19e iuw troch de skipfeartmaatskippijen sels. Harren belang wie dúdlik: dejinge dy't sizze koe dat er it fluchste skip hie, loek de measte passazjiers, net allinnich foar dat skip, mar ek foar de oare skippen fan de maatskippij. It jildlik belang wie sa grut dat de maatskippijen bij nije skippen der gau by wienen om nije technyken ta te passen. Dêrmei krige de Blauwe Wimpel ek in grut belang foar de skipfeartyndustry, dêr't de striid oansette ta it úttinken en ferbetterjen fan technyken, dy't dan letter ek yn oare skippen tapast wurde koenen. Dit is itselde soart fenomeen as by de nije technyken easke troch de romtefeart, dy't dan letter ek troch oaren tapast wurde kinne.
Hales Trofee
Yn 1934 waard troch de Ingelsman Sir Harold Hales in gouden trofee ynsteld foar de fluchste oerstek troch in motorisearre skip. Utsein wat lytse reglemintêre ferskillen wienen de hâlders fan Blauwe Wimpel dêrmei ek hâlders fan Hales Trofee. Hales woe lykwols befoardering fan de meganisaasje, en hie gjin boadskip oan passazjiers. Troch dit ferskil is de United States net langer hâlder fan de trofee: op de ein fan de 20e iuw hawwe in pear Katamarans sûnder passazjierakkomodaasje noch fluggere oerstekken makke. De lêste en fluchste dêrfan wie op 20 july 1998 de Cat-Link V.
Alderheljenfloed (1675)
thumb|Ynformaasjeboerd oer De Groote Braak op de [[Spaarndammerdyk by Halfweg.]]
By de Alderheljenfloed fan 1675 wurde yn de nacht fan 4 op 5 novimber fral Noard-Nederlân troffen, wêrby't benammen oerstreame:
Nôt
thumb|Hjouwer, garst en produkten makke fan nôt. Nôt is de sammelnamme foar iensieddige kultuergewaaksen dy't meiïnoar rûnom op de wrâld de wichtichste fiedselboarne foarmje foar de minsk.
Dizze groep befettet ûnder oaren:
Johannes Thedens
thumb|Gûverneur-generaal Johannes Thedens Johannes Thedens (Friedrichstadt (Sleeswyk-Holstein), 1680 - Batavia, 19 maart 1748) wie fan 1741 oant en mei 1743 út namme fan de VOC gûverneur-generaal fan Nederlânsk-Ynje. Under syn bewâld wie der allegeduerigen skeel mei de Sineesken, sawol yn Batavia as op mids-Java.
Oanslach op Keninginnedei (2009)
thumb|right|300px|Plak fan it ûnk. Read is de rûte fan de auto, oranje is de rûte fan de bus mei de keninklike famylje. It stjerke jout it plak oan dêr't de auto troch de ôfsetting mei dranghikken riden is en de minsken oan riden hat. De rûte fan de auto einige by it monumint De Nulle (swarte fjouwerkant).
Op Keninginnedei yn 2009 yn Apeldoarn ried in man yn syn auto troch in minskekloft yn op de staasje fan de keninklike famylje.
Keninginnedei
Keninginne Beatrix en har famylje wienen foar it fieren fan Keninginnedei yn Apeldoarn, om't it hûndert jier lien wie dat Keninginne Juliana berne waard, dy't hof hie op Paleis It Loo oan de râne fan Apeldoarn. Nei it fieren yn 'e binnenstêd wie der in staasje dy't de keninklike famylje úteinlik by it paleis bringe soe. Likernôch om 11.50 oere, krekt foardat de bus mei de keninklike famylje by paleis "Het Loo" wie, besocht in man mei in auto op de staasje yn te riden.
Unk
thumb|right|300px|Lokaasje fan it ûnk op in oersjochkaart fan de stêd Apeldoarn De man ried syn Suzuki Swift mei fûle faasje troch in dûbelde barriêre en troch in minskekloft, mar koe de bus fan de keninklike famylje nei reitsje. Hy rekke út de koers en batste tsjin De Nulle oan, it monumint foar Keninginne Wilhelmina. Ferskate minsken waarden ferwûne, fjouwer minsken waarden deade.
De bestjoerder, in Nederlânske man fan 38 jier, oerlibbe it ûnk. Polysje en brânwacht koenen him libben út de auto helle, holden him oan en brochten him nei it sikehûs. Daalks nei it barren koe de man noch sizze dat er fan doel west hie en reitsje mei syn auto de bus fan de keninklike famylje. Hy wie lykwols slim ferwûne, en al waard er yn it sikehûs noch operearre, oan it begjin fan de jûn wie er harsensdea en yn 'e nacht ferstoar der.
De wein waard nei it ûnk ûndersocht troch in anty-terreur ienheid en polysje. Der waarden lykwols gjin eksplosiven fûn, dat der waard oannaam dat it gjin terrorisme wie.
Nei it ûnk
thumb|150px|It monumint De Nulle Der hie noch net earder in lyksoartich foarfal west mei de keninklike famylje. Nei it foarfal is de bus gau fierdergongen nei it paleis, en om 12.15 oere binne alle oan keninginnedei besibbe eveneminten yn Apeldoarn stilset. Ek yn oare parten fan it lân waarden de evenminten stoppe, of minder feestlik dien.
Keningin Beatrix hat fuort nei it ûnk yn in fideoboadskip foar de tillefyzje west,, dêr't hja yn sei dat de keninklike famylje tige fertrietlik is fan it drama en sei dat hja en de keninklike famylje mei de befolking en neibesteanden begien is.
Njonken de man sels binne der seis minsken ferstoarn. Ynearsten wienen dêr njonken fjouwer dea noch fiif slim ferwûne, mar yn de rin fan de dei ferstoar dêrfan noch ien, en de oare dei ek ien.
Tarik ibn Ziyad
Skiednis
Tarik ibn Zijad wie in Berber fan komôf. Syn famylje wie nei de islamityske oermastering fan Noard-Afrika oergongen op it islamityske leauwen. Hy waard militêr lieder foar de Omajjaden en sette him yn foar de fierdere útwreiding fan harren macht yn Spanje.
Jan Heida
WK Junioaren 1973
klassement : 182,821
Tarik ibn Ziyad
Skiednis
Al earder hiene Arabyske feloeken ferkenningstochten makke foar de Spaanske kust en útfallen dien nei de stêden Alikante, Falensia en Barselona. Yn de maaitiid fan 711 stuts Tarik mei syn leger (benammen besteande út Berbers) de Strjitte fan Gibraltar oer, út Ceuta wei nei Gibraltar (Jabal at-Tariq, "berch fan Tarik ") op it Ibearyske skiereilân.
Neidat de troepen op de Spaanske kust lâne wienen, lit Tarik (neffens westerske skiedskriuwers) al syn skippen efter him ferbarne, om syn soldaten goed dúdlik te meitsjen dat der gjin wei werom wie. Yn syn ferneamd wurden taspraak foar de Slach by Guadalete motivearre Tarik syn manlju net allinnich mei it útwreidzjen fan it ienige leauwen, de islam, mar stelde harren ek moaie froulju en rike bût yn it foarútsjoch.
De Moaren wienen licht bewapene, wylst de Fisigoaten swiere pantsers droegen. Dy gruttere beweechlikheid fan de Moaren soe fan beskiedend blike te wêzen yn de gefjochten. By Guadalete yn 711 waard de Fisigoatyske kening Roderik ferslein en deade en binnen trije jierren wie it grutste part fan it Iberyske Skiereilân yn Islamityske hannen. Tarik waard nei syn oerwinning troch de Omajjaden weromroppen nei Afrika en krige de funksje as gûverneur fan Damaskus.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1928
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Amsterdam 1928
De Olympyske Simmerspullen 1928, offisjeel de Spullen fan de IXe Olympiade, wie de achtste Spullen yn de rige fan de moderne Olympyske Spullen. De Spullen waarden organisearre yn Amsterdam, Nederlân. It swimmen waard hâlden yn it Olympisch Sportpark Zwemstadion.
Olympisch Sportpark Zwemstadion
It Olympisch Sportpark Zwemstadion waard boud yn 1928 en hie doe plak foar 6.000 taskôgers. It bad wie 50 meter lang en 18 meter breed. By de dûktoer wie it bad 5 meter djip. It Swimbad waard nei de Spullen yn 1929 wer ôfbrutsen. op it plak fan it swimbad steane hjoed de dei wenningen en kantoaren.
4x200 meter Frije Slach estafette
{| width=100%
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1928.
Pietie Postma
Pietie Heida-Postma (Langwar, 19 augustus 1956) wie in talintfolle hurdrydster. Troude mei hurdrider Riekele Heida en helle in soad prizen by de junioaren. Yn 1975 (Assen) en 1976 (It Hearrenfean) waard se Nederlânsk kampioen by de junioaren foar Joke van Rijssel. Waard yn 1976 ek 14e op de NK Allround.
Reiddomp
De reiddomp (Botaurus stellaris), ek wol domp, marbolle, of reidbolle, is in reagereftige dy't troch syn perfekte skutkleur yn reidlannen net opfalt. Dizze fûgel is seldsum yn Fryslân, mar troch de ûntwikkeling fan nije moerassen is der sprake fan in lyts werstel. De reiddomp is ôfhinklik fan oerjierrich reid.
In fleanende reiddomp lûkt syn nekke yn nei syn romp, krektas de ielreager dat docht.
Op de grûn hâldt de reiddomp him meastal op yn de reiden dêr't er siket om amfibyen en fisken. As hy him bestrúnd fielt, bliuwt er roerleas stean mei de snaffel rjocht nei boppe wizend. Sa is hy sa goed as ûnsichtber tusken it reid. It bist fertoant de measte aktiviteit om sinneopkomst en -ûndergong.
It lûd fan de reiddomp kin noch it bêste fergelike wurde mei it slaan op in holle beamstamme. It is in leech droanend lûd. Hy makket lykwols wer in oar lûd om wyfkes te lokken, syn lûd is dan krekt heech en skerp. Earder waard tocht dat de rop fan de fûgel it lûd fan de duvel wie.
Taksonomy
De reiddomp hat twa ûndersoarten:
Alpineskyen op de Paralympyske Winterspullen 1994
200px|thumb|right|200px|De Olympyske alpineskylokaasje fan Lillehammer 1994
De VIe Paralympyske Winterspullen waarden yn 1994 hâlden yn it Noarske Lillehammer.
Huitzilopochtli
thumb|250px|Huitzilopochtli Huitzilopochtli (Kolibry út it suden/fan links) wie de Azteekske kriichs- en sinnegod, en beskermer fan de stêd Tenochtitlan. Syn mem wie de goadinne Koatlikue, de heit in bal fearren (of neffens guon ferhalen Mikskoatl).
Myte
Huitzilopochtli wie stamgod fan de Azteken, oant-en-mei Tlakaellel de Azteekske religy herfoarme en him op itselde nivo pleatste as Kwetzalkoatl, Tlalok en Tezkatlipoka. By de ynhuldiging fan de Templo Mayor yn 1484 waarden inkele tûzenen minsken offere.
Alvestêdekrúske
It Alvestêdekrúske wurdt útrikt oan folbringers fan de Alvestêdetocht.
Huitzilopochtli
Myte
Azteekske prysters fan syn kultus filen harren tosken en droegen harren hier op deselde wize as harren god lykas dat op ôfbylden hat. Dit alles kombinearre mei it feit dat se donkerblauwe en swarte mantels droegen soarge foar in frijwat beëangstigjend oansjen.
Hy waard faak ôfbylde as in kolibry (somtiids as minsk mei kolibry-fearren) mei in swarte holle, wylst hy in spegel en in slange fêsthâldt.
Alvestêdekrúske
Utrikking
Dejingen dy't in offisjele Alvestêdetocht útride binnen de dêrfoar troch de Feriening De Fryske Alve Stêden stelde kondysjes krije in Alvestêdekrúske útrikt. Sa moat in dielnimmer lid wêze fan de Feriening de Fryske Alve Stêden, in startbewiis ûntfongen hawwe foar de tocht, moat in toerrider foar 0.00 binnen wêze en moat in wedstrydrider binnen 2 oeren nei de winner fan de Alvestêdetocht binnen wêze.
Foarmjouwing
It Alvestêdekrúske is yn 1909 ûntwurpen foar de earste Alvestêdetocht. It krúske bestiet út in medalje yn de foarm fan it Maltezer krús, mei yn de midden in sirkelfoarm. Op dy sirkel stiet yn emalje it wapen fan de provinsje Fryslân ôfbylde. Dêromhinne stiet yn in sirkel te lêzen De Friesche Elf Steden. It krúske hat ûngefear de grutte fan in kwartsje en waacht om de 7 gram hinne.
Oare prizen
thumb|175px|De Iisfretter makker [[Auke Hettema ]] Neist it Alvestêdekrúske krije de earste 11 oankommende manlju en de earste trije einige froulju in medalje. Dêrneist krijt de winner de Pim Mulier wikselpriis, in grutte sulveren skaal. De winneres krijt in sulveren bokaal en sulveren wikselbeker. Dêrneist wurde de nammen fan de winners fvan de tocht gravearre yn it byld fan de Alvestêdetochtrider, de Iisfretter, by de Ljouwerter Elfstedenhal.
Alteraasje
By de fyftjinde Alvestêdetocht yn 1997 ûntstie der wat opskuor oer it net ferlienen fan in Alvestêdekrúske oan de wedstrydrider Piet Kleine. Dizze postrinder, dy't yn de kopgroep ried, miste by Hylpen in min oantsjutten ekstra stimpelpost. Op telefyzjekamera's wie dúdlik te sjen dat hy dy post passearre. Rayonhaad Gerardus Bijker sei dan ek flak nei it ynsidint: Der binne genôch bewizen dat sy hjir lâns komd binne. Nei in gearkomste fan it bestjoer waard lykwols besletten Kleine dochs te diskwalifisearjen. Hy krige dan ek gjin Alvestêdekrúske. Letter soe hy sizze dat hy sa ûnder de yndruk fan de minskemassa en it entûsjasme wie, dat hy trochried.
Bram Moszkowicz
thumb|Bram en [[Max Moszkowicz in 1987]] thumb|Kantoar 'Moszkowicz, advokaten en prokureurs' yn Amsterdam
Abraham Maarten (Bram) Moszkowicz (Maastricht, 26 juny 1960) is in Nederlânske advocaat en telefyzjepersoanlikheid. Bram Moszkowicz is in soan fan advokaat Max Moszkowicz sr.. Moszkowicz is fan heitekant Joadsk.
Syn broers (David, Max Jr., en Robert) waarden ek beëdige as advokaat. Bram, syn heit en syn broers David en Max Jr. wienen oant yn 2012 meielkoar de advokatemaatskip Moszkowicz Advokaten mei kantoaren yn Maastricht en Amsterdam. Bram Moszkowicz hie de lieding oer de festiging yn Amsterdam.
Moszkowicz hie en hat in protte ferneamde lju ûnder syn kliïnten: de yn 2003 fermoarde Cor van Hout, de Surinaamske legerlieder Desi Bouterse, telefyzjepersoan Patty Brard, fêstgoedmagnaat Willem Endstra, topkrimineel Willem Holleeder, politikus Geert Wilders en fuotballer Robin van Persie.
Falkejacht
thumb|right|falk thumb|right|lanning
De falkejacht of falkerij is fan âlds de keunst fan it fangen en belearen fan falken foar de jacht. Tsjintwurdich wurdt it sjoen as it ôfrjochtsjen fan rôffûgels foar de jacht, hobby en berop ( benammen ferjeien en oerlêstbestriding ).
Ien dy't de falkerij beoefent is in falkenier. In echte falkenier hat de kunde en ûnderfining om in rôffûgel sa te trenen, dat dizze op kondysje is en by steat is proai te bemachtigjen. Yn falkerijtermen is de fûgel yn Yarak as dizze op jachtgewicht is.
Yn it 'soenbrief' fan hartoch Albrecht fan Beieren en dy fan Eastergoa en Westergoa )11 augustus 1398) stiet dat 'elc man zwanen ende vogelen'(allinnich rôffûgels foar de jacht fan fear mei fear) hâlde mei 'nae zynre geneugte'. Dochs binne der gjin oanwizings, dat de falkejacht, it 'fleanen mei de fûgel'ea yn fryslân dien waard. Wol wienen yn de 17e en 18e iuw op trije plakken yn woaste heide- en heechfeangebieten fan Opsterlân 'falkeniershutten'- by Sigerswâld (It Foarwurk) en by De Haule (Koudenburch), dêr't de Noardbrabânske falkeniers de fûgels fongen.
Yndianen
Yndianen binne de oarspronklike bewenners fan Noard-, Sintraal- en Súd-Amearika. Neidat Kolumbus yn 1492 Amearika ûntdekt hie, tocht er yn India bedarre te wêzen, en neamde de bewenners dêrom Yndianen.
Sintraal-Amerikaanske Yndianen
Sintraal-Amearika (Meksiko oant en mei Panama) wurdt troch archeologen en historisy opdield yn twa haadgebieten, Meso-Amearika (besteande út it sintrale en súdlik part fan Meksiko, Belize, Gûatemala, El Salvador en parten fan Hondûras, Nikaragua en Kosta Rika ) en Sintraal-Amearika (de moderne steat Panama en grutte parten fan Kosta Rika, Nikaragua en Hondûras).