cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
All I Want for Christmas Is You
All I Want for Christmas Is You is in liet dat oarspronklik songen waard troch de Amerikaanske sjongster en lietsjeskriuwster Mariah Carey. Hja brocht it op 1 novimber 1994 út as de lead-single fan har fjirde studio-album, Merry Christmas, publisearre troch Columbia Records. It is in krystliet, dat skreaun en produsearre waard troch Carey sels yn gearwurking mei Walter Afanasieff. All I Want for Christmas Is You is in romantysk leafdesliet mei in flot tempo, wêrfan't de tekst ferkundiget dat de sjongster neat jout om krystpresintsjes, mar inkeld de feestdagen trochbringe wol mei har frijer.
It liet waard goed ûntfongen troch sawol de muzykresinsinten as de fans, en helle it earste plak op 'e hitlisten yn Itaalje en it twadde plak yn Nederlân, Grut-Brittanje en trije oare lannen, al bleau it yn 'e Feriene Steaten sels stykjen op plak seis. Al I Want for Christmas Is You is sûnt withoefaak covere, û.m. troch Shania Twain, Michael Bublé en Miley Cyrus. Mei 14 miljoen ferkochte eksimplaren is it Carey har grutste ynternasjonale hit, en fral bûten de Feriene Steaten is it foar in hiele generaasje popfans it ultime krystliet wurden.
Eftergrûn
Nei't Mariah Carey yn it begjin fan 'e jierren njoggentich in stikmannich tige súksesfolle albums útbrocht hie, kaam har platemaatskippij Columbia Records mei it idee op 'e lapen om in spesjaal krystalbum te meitsjen. De bedoeling wie om dêrmei Carey har doelpublyk te ferbreedzjen en teffens om har mear as in allround-sjongster del te setten ynstee fan simpelwei as in popartyste. It album, dat úteinlik Merry Christmas kaam te hjitten, moast in mjuks wurde fan tradisjonele kristlike krysthymnen, en nije poplieten. Carey hie der gjin beswieren tsjin doe't it plan oan har foarlein waard, en sette mei lietsjeskriuwer, komponist en muzykprodusint Walter Afanasieff útein om 'e nije ferskes te skriuwen. It nûmer All I Want for Christmas Is You skreaune se yn 'e simmer fan 1994. Neffens eigen sizzen waard Carey dêrby ynspirearre troch har eigen romantyske gefoelens foar har doetiidske man, muzykprodusint Tommy Mottola.
Komposysje
All I Want for Christmas Is You is romantysk leafdesliet mei in flot tempo, dat yn 'e orizjinele útfiering gebrûk makke fan û.o. bellen, synthesizers en eftergrûnsang. It omfiemet eleminten fan pop, soul, R&B, gospel, dance-pop en it adult contemporary-sjenre. De tekst lit witte dat de sjongster neat jout om krystpresintsjes en oare omballingen dy't mankgeane mei de feestdagen fan ein desimber, mar inkeld dy tiid trochbringe wol mei har frijer.
Resinsjes
It nûmer waard goed ûnfongen troch de muzykresinsinten. Sa skreau Barry Schwarz, fan Stylus Magazine: "om te sizzen dat dit liet daliks in klassiker is, docht op 'e iene of oare manear gjin rjocht oan 'e treflikens derfan; it is in moderne mjitstêf: fleurich, opwinend, lûd, mei sels in swymke langstme." Schwarz wie ek tige te sprekken oer de tekst, dy't er "prachtich ûnder wurden brocht" neamde, wylst er Carey har stim priizge as "wûndermoai" en "oprjocht". Oare kritisy hiene doedestiden soartgelikense loovjende wurden foar All I Want for Christmas Is You.
Doe't Carey it nûmer yn 2010 op 'e nij útbrocht op har album Merry Christmas II You, wie de glâns noch altyd net útdôve. Shona Craven, fan 'e Skotske krante The Herald, skreau: "[it is] in liet fan optimisme en blydskip, dat miskien, hiel miskien, in lyts bytsje ferwiist nei de wiere betsjutting fan 'e kryst." Ek neamde se it liet "sublym", en fierders oppenearre se de miening dat in grut diel fan it súkses fuortkaam út it gebrûk fan it wurd you, wat makke dat de tekst oer lykfolwa gean koe. Datselde jiers wiisde it toanoanjaande Amerikaanske poptydskrift Rolling Stone All I Want for Christmas Is You in fjirde plak ta op 'e list fan 'e bêste rock 'n roll-krystferskes aller tiden.
Ferkeapsifers
Yn 'e Feriene Steaten berikte All I Want for Christmas Is You yn 'e earste wike fan 1995 it sechsde plak op 'e hitlisten. Yn desimber fan 1995 en desimber 1996 krong it op 'e nij de hitlisten binnen, al helle it doe net sa'n heech plak. Fan 2005 ôf stiet it nûmer eltse desimbermoanne wer op 'e Amerikaanske hitlisten op in plak earne yn 'e tweintich. Dêrmei hat it it yn Carey har heitelân nea sa goed dien as yn it bûtenlân.
Yn 1994 stie it nammentlik al op it earste plak op 'e hitlisten yn Itaalje, wylst it yn Nederlân, Grut-Brittanje, Austraalje en Japan it twadde plak helle, yn Ierlân it trêde plak en yn Nij-Seelân it fjirde plak. Doe't it yn 2007 op 'e nij útbrocht waard, helle it yn Noarwegen it twadde plak en yn Grut-Brittanje it sechsde. Yn 2008 stie it yn Noarwegen nochris op it trêde plak en yn Denemark op it fjirde plak, wylst it yn 2009 yn Belgje en Portegal it earste plak berikte en yn Itaalje it fjirde. Yn 2010 stie it yn Noarwegen wer op it trêde plak, yn 2011 yn Spanje op it fjirde plak en yn 2012 wie it yn Belgje wer nûmer 1, wylst it doe yn Súd-Koreä in twadde plak helle. Yn 2013, ta ein beslút, stie it op it earste plak op 'e hitlisten yn Belgje, Súd-Koreä en Hongkong.
Yn totaal binne der wrâldwiid mear as 14 miljoen eksimplaren fan All I Want for Christmas Is You oer de toanbank gien, wêrfan 1,1 miljoen allinnich al yn Japan. Dêrmei is dit liet fierwei Mariah Carey har grutste ynternasjonale hit. Tsjin mids desimber 2012 wie it nûmer boppedat goed 2.311.000 kear download wurden fia it ynternet.
Remixen
Doe't it liet yn 1994 foar it earst útbrocht waard, wie der mar ien remix makke, in ynstrumintale ferzje, dy't net op 'e single stie dy't yn 1995 ferskynde. Doe't se it liet yn 2000 yn Japan op 'e nij útbrocht, foege Carey lykwols in nije remix ta, dy't bekend stiet as de So So Def-remix. Dy befettet nije sang en in hurdere, urban-beat, mei rap fan Jermaine Dupri en Bow Wow. De So So Def-remix stiet ek as bonusnûmer op Carey har kompilaasje-album Greatest Hits, út 2001.
Yn 2009 waard der in nije remix útbrocht, Mariah's New Dance Mix, wêrby't de orizjinele sang út 1994 oer in elektroanyske dance-mix hinne lein wie. Op Carey har twadde krystalbum, Merry Christmas II You, út 2010, stie it nûmer ûnder de titel All I Want for Christmas Is You (Extra Festive), yn in op 'e nij opnommen ferzje mei nije sang, sêfter belgerinkel en lûdere drums. Ek wie de a kapella-yntroduksje ferfongen troch in orkestrale ynlieding. Hoewol't de resinsinten der bêst oer te sprekken wiene, kaam de krityk derop del dat de nije ferzje en de âlde te min faninoar ferskilden en, sa't Caryn Ganz fan Rolling Stone it ferwurde: "it is dreech om te sizzen wat der no eins 'ekstra feestlik' [extra festive] oan is."
Fideoklips
Der besteane trije fideoklips foar All I Want for Christmas Is You. De earste, orizjinele klip hat de styl fan in home video, en waard filme en regisearre troch Carey sels ûnder de oanrin nei de krystdagen fan 1993. Dêrta hearre bylden fan Carey dy't de piik op 'e krystbeam set, Carey dy't op in berchskeante yn 'e snie omhoallefoallet, Carey dy't risselwearret om op 'e foto en Carey dy't mei har hûn Jack oan it boartsjen is. It einiget as de krystman (in kameoroltsje fan Carey har doetiidske man Tommy Mottola) Carey in sekfol presinten bringt en farwol wiuwt. Dit is de fideoklip dy't it meast toant wurdt en dy't de measte minsken kenne. De alternative klip is swart-wyt en ynspirearre troch de groep The Ronettes, út 'e sechstiger jierren. Dêryn ferskynt Carey yn hege wite learzens en mei opstutsen hier yn in studio, dêr't se dûnset omjûn troch go-godûnsers.
Foar de So So Def-remix waard yn 2000 in trêde klip makke, mar dêr komme Carey noch de hiphopartysten dy't de remix makken yn foar. It is in tekenfilmke dat basearre is op in sêne út 'e klip fan Carey har liet Heartbreaker (1999). De cast bestiet út animearre ferzjes fan Carey, Jermaine Dupri, Bow Wow, Luis Miguel (Carey har doetiidske freon), har hûn Jack en de krystman. De rezjy soe dien wêze troch Kris Kringle (in oare namme foar de krystman).
Cover-ferzjes
All I Want for Christmas Is You is troch de jierren hinne covere troch in grut tal oare artysten. Sa song Shania Twain it live yn The Today Show, yn 1998, wylst Miley Cyrus it yn 2007 song by in optreden ûnder de Walt Disney Christmas Day Parade yn it ferdivedaasjepark Disneyland, yn it Kalifornyske Anaheim. Ariana Grande song it ferskate kearen by live-optredens yn 2012. Ek stie it op 'e cd Cheetah-licious (2005) fan 'e band The Cheetah Girls; op A Merry Little Christmas (2010) fan 'e countrygroep Lady Antebellum; en op Holiday Bundle (2010) fan 'e boyband Big Time Rush (yn twa ferzjes, wêrûnder in duët mei Miranda Cosgrove).
De Britske sjonger Michael Bublé covere it op syn cd Christmas (2010); de cast fan 'e musicaltillefyzjesearje Glee song it op har album Glee: The Music, The Christmas Album Volume 2 (2011), en de Amerikaanske sjonger Cee Lo Green brocht in ferzje út op syn cd Cee Lo's Magic Moments (2012). Fierders makke it nûmer diel út fan 'e soundtrack fan 'e tige súksesfolle Britske krystfilm Love Actually (2003), en waard it yn 'e film sels songen troch aktrise Olivia Olson. Yn 2011, ta einbeslút, brocht it Kanadeeske jeugdidoal Justin Bieber All I Want for Christmas Is You yn in duët fan himsels mei Mariah Carey út op syn krystalbum Under the Mistletoe. Dy fariant helle yn Noarwegen it twadde plak op 'e hitlisten.
's-Graveland
thumb|right|Lizzing Widemarren thumb|right|Goaise Feart rjochting Hilfertsom 's-Graveland is in doarp en eardere gemeente yn de gemeente Widemarren yn de provinsje Noard-Hollân. Oant 2002 wie it haadplak fan de gemeente 's-Graveland. It doarp leit sa'n 5 km ten westen fan Hilfertsom, en leit krekt ten easten fan Kortenhoef.
's-Graveland en Koartehoef steane bekend om it suvere wetter, wêrtroch in soad waskerijen har hjir fêstigen.
Skiednis
's-Graveland ûntwikkelet him hurd yn de 16e en benammen de 17e iuw. Yn 1644 waard de earste skipper beneamd om in geregelde fear- en trekskûtetsjinst op Amsterdam te ûnderhâlden. Yn 1648 komt der in skoalle en wurdt in skoalmaster oansteld. Yn 1649 wurdt de earste jierlikse hynstemerk hâlden. Yn 1657 wurdt de herfoarme tsjerke boud troch de Amsterdamske stedsarsjitekt Daniël Stalpaert. Yn dizze krústsjerke is in Hemony-klok út 1655. Yn 1824 wurdt der in Bätz-oargel pleatst.
Bûtenpleatsen
thumb|Kastiel Trompenburgh 's-Graveland 's-Graveland is sûnt de santjinde iuw yn trek by rike Amsterdammers, dy't dêr lângoeden en bûtenpleatsen bouwe, erve of keapje lykas:
De 's-Gravelandsevaart, dêr't de measte huzen oan steane, wie eartiids in wichtige ferbiningsrûte tusken Amsterdam en Hilfertsom. Ferfier per skip waard faak ferkeazen boppe ferfier per reau omdat de dyk hast nearne ferhurde wie.
Yn it Rampjier 1672 wurdt in soad skea troch de Frânsken oanrjochte. Huzen wurde ferwoaste, bewenners fermoarde. Yn 1673 geane de Frânsen fuort en wurdt in soad werboud. Nije tunen wurde oanlein, frjemd genôch yn Frânske styl.
Yn 1966 waarden de gemeenten 's-Graveland, Koartehoef, Weesperkarspel en Stichtsk Ein gearfoege ta de nije gemeente 's-Graveland, dy't yn 2002 mei Loasdrecht en Nederhorst den Berg fúzjearre ta Widemarren.
Ferkear en ferfier
De basis fan it strjittenplan bestiet út twa âlde strjitten, de Noarder- en it Suderein. Dêr't dy gearkomme is it krúspunt 'Smidsbrêge'. Dêrwei rinne de Leeuwenleane nei Hilfertsom en de Tsjekeleane nei Kortenhoef.
De Noarder- en Suderein wienen foarhinne de meast wichtige trochgeande wei tusken de provinsjale wei N236 (Weesp-Bussum) en de provinsjale wei N201 (Vinkeveen-Hilfertsom). Sûnt inkele jierren lykwols is it de Randweg Noord en de Randweg West by Hilfertsom dy't de provinsjale wegen N236 en de N201 ferbynt en oan de oare side de Gabriel Rotonde, dy't fia it histoaryske sintrum fan Nederhorst den Berg de provinsjale wegen N235 en de N201 ferbynt.
Dizze wegen hawwe in moderne ynfrastruktuer en foarmje in ûntlêsting foar it beskerme doarpsgesicht fan 's-Graveland Noarderein - Suderein, dêr't trochfgeand ferkear ward wurdt en dêr't it autolij makke is.
Alsgemme
In Alsgemme is in lytse glêzen talisman, mei almeast trije minsklike figuerkes der yn ôfbylde. Der binne lykwols ek alsgemmen mei twa, en sels ek mei ien as fjouwer minskjes. De gemmen binne makke fan twa lagen kleurd glês, ien ljocht en ien donker. De kleuren binne meastal grien of blau.
Camstrahûs
Ien fan de fjouwer djippe adelshuzen oan de súdkant fan de Grutte Tsjerkestrjitte emi in foarplein oan de sykkant wie it, yn de 17e iuw as Camstrahûs bekend staande, hûs nûmer 18. It hiem wie oant 1591 eigendom fan Adriaen fan der Geest, dy't it fan syn skoanheit erfd hie. Yn dat jier waard it oangekocht troch Biuck fan Cammingha, widdo fan Goffe fan Aebinga dy't wy yn 1565 noch as eigener fan it oanswettende Aebingahûs (nrs. 14 en 16) tsjinkomme. It Camstrahûs ferervet oant 1899 oan in soad neisieten fan Goffe en Biuck en harren sibben.
Alsgemme
Dizze talismans hienen oarspronklik in heidenske magyske betsjutting; nei gedachten moast de gemme de drager de sege yn de striid jaan. Letter waarden hja kerstene en dêrom makken hja faak diel út fan in tsjerkeskat.
De earste fan dy gemmen is weromfûn op Als. De oarsprong fan de alsgemmen leit lykwols yn it noarden fan Nederlân, yn it gebiet fan de Friezen. Se waarden foaral makke yn de Midsiuwen tusken de 7e iuw en 10e iuw en fan it noardwesten út binne se ferspraat oer Jeropa. Dy is fûn yn de omkriten fan Kleaster Klaarkamp, yn 2009, 24 karaat mei in gouden râne.
Tutgum
Tutgum wie eartiids in buorskip dat oan de doedestiidske buorskip Berltsum fêstgroeid is. Dat hat laat ta in tige lange haadstrjitte. Berltsum ûntwikkele him as in langhalich doarp, it Berltsumer Wiid bylâns.
Oentsjerkster Feart
De Oentsjerkster Feart is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan de Trynwâldsterdyk yn Oentsjerk nei it westen en komt nei sawat oardel kilometer út yn De Moark.
De namme Oentsjerkster Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Oenkerkervaart.
Zuienkerke
Zuienkerke is in plak en gemeente yn de Belgyske provinsje West-Flaanderen. De gemeente is tige tin befolke en bestiet út de fjouwer lytse plattelânsdoarpen Zuienkerke, Meetkerke, Houtave en Nieuwmunster. Zuienkerke wurdt omfieme troch de tichtbefolke provinsjale haadstêd Brugge en de Noardseekust.
Skiednis
Nei alle gedachten bestie Zuienkerke al sûnt de 10e iuw as in selsstannich kerspel. Fan belang is de oanlis fan de Blankenbergse Dyk om 1000 hinne. Yn 975 waard de fjildnamme Clehiham optekene, dat in oerd yn in fan de see omklamme gebiet betsjut. Dy namme libbet fierder yn 'e 'Hof Cleyhem'. De parochy Zuienkerke wie nei alle gedachten ôfsplitst fan dy fan Uitkerke. De al yn 1108 neamde tsjerke waard om 1300 hinne ferfongen troch in letromaanske bou, wêrfan't de toer noch bestiet. Zuienkerke foarme in saneamd ambacht yn it Brugse Frije.
Nei de reboelje fan 'e Flaamske Opstân tsjin Maksimiliaan (1483-1492) folgen oan 'e ein fan 'e 16e iuw de godstsjinstoarloggen, wêrby't fanútsluis Sluis en Oostende fjildtochten fan 'e geuzen plakfûnen. De Spaansksinnigen bouden in pear fortifikaasjes, lykas by de Schoeringebrêge. Yn 1570 waard de tsjerke fernield. Under Eastenryksk bewâld ferbettere it sosjaal-ekonomyske klimaat; de 'Blankenbergse Steenweg' waard yn 1723 oanlein en it sintrum fan Zuienkerke krige yn de jierren 1760-1765 in ferhurde ferbining mei dy wei. Yn 1863 waard Zuienkerke mei de iepening fan in stasjon oansletten op it spoar, dat yn 1957 sletten waard.
Erben Wennemars
Egbert Rolf (Erben) Wennemars (Dalfsen, 1 novimber 1975) is in earder Nederlânsk reedrider, en in hjoeddeisk analist foar de NOS. Wennemars is de heit fan reedrider Joep Wennemars.
Zuienkerke
Skiednis
De Earste Wrâldkriich bleau beheind ta lytse skea. Yn de Twadde Wrâldkriich waarden in pear bunkers boud. Troch útwreiding mei nijbou yn de jierren 1960 (Vagevierwyk) en 1980 (Lindenhof) koe it ynwennertal fan de fierder agraryske gemeente wat tanimme.
Offemear
De Offemear is in feart yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De feart rint fan de Wynzerpolder, east fan de buorskip Tichelwurk, bylâns de Rhaladyk nei it easten en komt besuden de Aldtsjerkster Mar út yn De Moark.
Zuienkerke
Yndieling
De gemeente bestiet út fjouwer dielgemeenten: Zuienkerke, Houtave, Meetkerke en Nieuwmunster.
Offemear
De namme Offemear jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Offemeer.
Erben Wennemars
Erben Wennemars wie spesjalisearre yn de sprint- en middenôfstannen 500, 1000 en 1500 meter, mar weage him ek oan it allrounden. De hichtepunten út syn karriêre binne twa wrâldtitels op de sprintfjouwerkamp (2004 en 2005), seis wrâldtitels de ôfstannen (twa kear de 1000, ien kear de 1500, trije kear de ploege-efterfolging) en twa brûnzen medaljes op de Olympyske Spullen fan Turijn yn 2006. Op de Olympyske Spullen fan Nagano yn 1998, dêr't Wennemars him foar de 500, 1000 en 1500 meter foar kwalifisearre hie, waard er op de twadde 500 meter foar de rest fan it toernoai útskeakele, trochdat de Noar Grunde Njøs foel en Wennemars yn syn fal meinaam, hjirby rekke it skouder fan Wennemars út 'e kom. Yn 2010 pleatste er him net foar de Olympyske Spullen wêrnei't er ophold. Wennemars gie dernei oan de slach, as analist by de NOS, fuotbalbestjoerder by PEC Zwolle en ûndernimmer. Yn it seizoen 2013-2014 kaam er koart werom op de iisbaan. Wennemars is boaske mei te presintatrise Renate van der Zalm. Tegearre hawwe sy twa soannen wêrûnder reedrider Joep Wennemars.
Pride Ljouwert
Pride Ljouwert (útspr. "praaid"; Nederlânsk en offisjeel: Pride Leeuwarden) is in optocht fan boaten troch de greften fan 'e Ljouwerter binnenstêd yn it ramt fan it Frysk StrjitFestival.
Opset en opbou
De bedoeling fan dit evenemint is om it belang fan 'e tolerânsje foar homoseksuëlen, lesbiënnes, biseksuëlen en transseksuëlen út te dragen. De optocht bestiet út preamen, om't de boaten ûnder fêste brêgen troch kinne moatte. De optocht giet mank mei in protte rôze ballonnen, reinbôgeflaggen, ABBA-muzyk en manlju yn frouljusklean. It evenemint bestiet út twa ûnderdielen: de Pride Parade, de eigentlike optocht, dy't sa'n twa oeren duorret en midden op 'e dei plakfynt, en de Pride Party, in feest dat dêrnei begjint en trochgiet oant midsnacht. Yn 2018 waard dat feest holden op it Mata Hariplein, oan it Ruterskertier, dêr't û.m. it duo Loïs Lane in optreden fersoarge.
Skiednis
Pride Ljouwert begûn yn 2015 ûnder de namme GayStraightParade,  as ûnderdiel fan it Simmerfestival fan dat jier, mei in optocht fan trije boaten. Yn 'e jierren dernei bestie de grutste optocht út sân boaten, mar yn 2018 diene der ynienen 27 preamen mei. Dat jiers wie ek de earste kear dat de organisaasje efter de optocht, Leeuwarden Studiestad, gearwurke mei oare organisaasjes, lykas it COC, Neushoorn en Dizz Events.
Tagelyk mei dy groei krige it evenemint ek syn hjoeddeistige namme. Neffens Leeuwarden Studiestad wie dat om't men in wat algemienere namme hawwe woe, dy't foar de rest fan 'e wrâld maklik te pleatsen wêze soe. Boppedat, sa sei wurdfierster Talitha Boersma yn it fraachpetear mei de Ljouwerter Krante, binne de dielnimmers hartstikkene grutsk (pride is it Ingelske wurd foar "grutskens") op wa't se binne en op Ljouwert.
Marjorie Bowes
Majorie Bowes († desimber 1560) wie de earste frou fan 'e Skotske tsjerkeherfoarmer John Knox. Hja wie in dochter fan Richard Bowes. De famylje Bowes wenne yn Berwick oan de Tweed. De famylje Bowes kaam yn kontakt mei Knox, doe't er dêr troch aartsbiskop Cranmer oansteld waard. Marjorie en Knox krigen twa soannen, Nathaniel en Eleazer. Nei Marjorie har ferstjerren wertroude Knox yn 1564 mei Margaret Stewart, dy't yn 'e fierte besibbe wie oan keninginne Marije I fan Skotlân.
Swichum
Swichum is in doarp dat yn de gemeente Ljouwert leit. Swichum leit noardlik fan Eagum, eastlik fan Wurdum, westlik fan Wergea en besuden Goutum en Ljouwert. Yn 2022 hie Swichum 50 ynwenners. De doarpskearn fan Swichum leit oan de Ayttadyk en Om’e Tsjerke.
Skiednis
thumb|left|Hûs Swichem De skiednis fan Swichum giet werom oant foar it begjin fan ús jiertelling. Swichum wie oarspronklik in natuerlike ferheging mids sompen en marren. Yn de 10e iuw krige Swichum troch dikebou in ferbining mei Goutum en de stêd Ljouwert. By de pleats Ayttastate, tsjinoer de tsjerke, groeit de stinzeplant ayttablomke.
800
thumb|right|200px|Karel de Grutte
Swichum
Skiednis
Sûnt 1943 leit Swichum yn de gemeente Ljouwert, dêfoar lei it doarp yn Ljouwerteradiel (sudertrimdiel).
Tsjerke
Op de foar in diel ôfgroeven terp leit de Nikolaastsjerke út it jier 1234, wijd oan de hillige Niklaas fan Myra. It gebou, mei in sealdaktoer, wurdt net mear as tsjerke brûkt en is yn behear by de Stifting Alde Fryske Tsjerken.
Mienskip
It doarp hat mei Wurdum ien feriening foar Doarpsbelang. Tegearre hawwe de doarpen in toanielferiening Nut en Nocht, in Fuotbalferiening WWS en in tennisferiening.
Strjitten
Ayttadyk, Moskoureed, Om 'e Tsjerke.
Maserati XXX
Maserati XXX, echte namme Kerryann Haughton (8 jannewaris 1986), is in rêstend Jamaikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja makke har debút yn in pornografyske film yn 2011. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63 m lang, mei in gewicht fan 68 kg en kupmaat 36E.
Narbonne
Narbonne (Oksitaansk Narbona) is in stêd yn it suden fan Frankryk, yn it departemint Aude. De stêd leit oan de kust fan de Middellânske See en oan de rivier Aude.
Ertsberchtme
Rivieren
Fan west nei east:
Augusta (Maine)
thumb|250px|Augusta yn Kennebek County yn Maine thumb|left|Augusta, sintrum Augusta is de haadstêd fan Maine, in Amerikaanske steat yn it noardeasten fan it lân. Bij de folkstelling fan 2000 hie it plak 18.560 ynwenners.
Augusta leit oan de rivier de Kennebek, fan dêr ôf is de rivier te befarren en is it tij fan de Atlantyske Oseaan noch te fernimmen.
Skiednis
It gebiet waard foar it earst troch Europeanen ferkend yn septimber 1607 troch lju fan de Pophamkoloanje. Dat wie in Ingelske koloanje yn Maine, dy al site waar foar de komst fan de Pilgrim Fathers nei Noard-Amearika, mar y't al nei in jier wer opheft waard. De earste permaninte bewenners wienen kolonisten fan de Plymouthkoloanje, dy't har dêr yn 1625 nei wenjen setten. De delsetting hiet yn dy tiid "Cushnoc" (of "Coussinoc" of "Koussinoc").
It 'Fort Western' waard yn 1754 oan de Kennebek yn Augusta set; it is it âldste houten fort fan Amearika.
Yn 1771 waard de delsetting offisjeel part fan de gemeente Hallowell. Febrewaris 1797 waard it noardlik diel fan Hallowell, dat "the Fort" neamd waard, in aparte gemeente ûnder de namme "Harrington", mar augustus fan itselde jier ward de namme al feroare yn "Augusta".
Augusta waard offisjeel haadstêd fan Maine yn 1827, hoewol't it parlemint fan de steat noch fiif jier gearkaam yn Portland oant it nije parlemintsgebou, it State Capitol, yn 1832 klear wie. Augusta waard yn 1849 ta stêd (city) ferklearre.
Kristlike Muzykferiening Hallelujah (Makkum)
Kristlike Muzykferiening "Hallelujah" (Nederlânsk en offisjeel: Christelijke Muziekvereniging "Hallelujah") is in muzykkorps op kristlike grûnslach yn it Fryske doarp Makkum. De feriening waard formeel op 19 oktober 1894 oprjochte, mar bestie eins al langer. Yn 1894 waard nammentlik de Organisaasje fan Muzykferienings yn Fryslân (OMF) oprjochte, en doe koene "wylde" muzykkorpsen har dêrby oanslute. De offisjele registraasje by de OMF gou dan as de formele oprjochtingsdatum. Hallelujah wie it twadde muzykkorps yn Makkum, njonken it sekuliere Apollo.
Anno 2019 bestie Hallelujah út in drumband, in harmony-orkest en jeugdorkest "De Notenkrakers". Der wiene doe likernôch tachtich leden. It hichtepunt fan it jier wie foar Hallelujah al sûnt 1977 it nijjierskonsert, dat altyd yn 'e earste wike fan jannewaris plakfûn. Wylst in soad oare muzykkorpsen mei krimp fan it tal leden te krijen hawwe, wie it ledetal fan Hallelujah yn 2019 stabyl, mei in goede besetting fan De Notenkrakers dêr't oanhâldend nije leden út trochstreamden nei it harmony-orkest. Dat gie net fansels, mar wie it gefolch fan aktive kweek troch Hallelujah, troch geregeldwei by de basisskoallen yn it doarp del te gean om 'e skoalbern yn kontakt te bringen mei muzykynstruminten en se entûsjast te meitsjen foar it korps.
Yn 2019 fierde Hallelujah syn 125-jierrich bestean mei yn april in kampeartrip foar de leden nei Belgje, dêr't Hallelujah kunde hie oan in pleatslik muzykkorps, en op sneon 19 oktober in optocht troch Makkum. Dêroan die net inkeld Hallelujah sels mei, mar ek seis korpsen fan bûten it doarp: de drumfanfare fan 'e Kristlike Muzykferiening Hallelujah út Menaam, de malletband fan 'e Kristlike Muzykferiening Oranje út Boalsert, Drumband De Marko's út Burgum, drumkorps mei blazers Con Spirito fan De Jouwer, Showband Hollandia út Boalsert en Showband Hosanna út Harns. Dy jûns wie der in jubileumkonsert yn MFC Maggenheim, dêr't de bekende sjonger Piter Wilkens syn meiwurking oan ferliende.
Lidia Skoblikova
Lidija Pavlovna Skoblikova (Zlato-oest, 8 maart 1939) is in earder Russysk reedrydster dy't útkaam foar de Sovjetuny.
Skoblikova die acht kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround en trije kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1960, 1964 en 1968). Sy waard by dizze kampioenskippen twa kear wrâldkampioen, en seis kear Olympyske kampioen. Yn de twadde helte fan de jierren 60 moast se har dominante posysje by ynternasjonale eveneminten ôfstean oan de opkommende Nederlânske rydsters, earst oan Stien Kaiser, folge troch Carry Geijssen en Ans Schut. De yn 2005 iepene iisbaan fan Tsjeljabinsk, waard nei Skoblikova neamd yn de foar fan har bynamme Oeralskaja Molnija (It wjerljocht fan de Oeral).
Pessennius Niger
200px|right|thumb|250px|Portret fan Pessennius Niger op in [[denarius]] Pessennius Niger, folút Gaius Pessennius Niger, (berne yn 135 oant 140 – stoarn maaie 194), wie Romeinske keizer fan 193 oant 194. De namme "Niger" bestjut yn it Latyn "swart", dat wie it tsjinoerstelde fan de namme fan ien fan syn rivalen foar it keizerskip, nammentlik Klodius Albinus, waans namme "Albinus", "wyt" betsjut.
Trije keizers
Nei de moard op keizer Pertinaks op 28 maart 193 waard de troan troch de Pretoariaanske Garde ferkocht oan de rike senator Didius Julianus. Lilk hjiroer kaam it Romeinske leger yn opstân en rôp harren kommandanten ta keizer. Yn Syrje waard Pessennius Niger yn it poarper hyst, krektas Septimius Severus yn Pannoonje en Klodius Albinus yn Brittanje.
Fan de trije generaals wie Severus as earste yn Rome. Hy liet syn keizerskip formeel besegelje troch de senaat en waard it mei Albinus iens. Sy dielden de macht. Albinus krige yn ruil foar syn stipe de titel fan caesar en hâlde it bewâld oer syn westlik gebiet. De senaat, dy't leaver Pessennius as keizer hawwe woene, waard troch Severus ûnder druk setten om him ta steatsfijân te ferklearjen.
Striid om de Macht
Pessenius Niger woe sa gau at er koe nei de haadstêd Rome om Serverus de hearskippij te betwisten. Fanút Syrje luts er nei it westen, mar syn opmars waard lykwols opkeard. Yn in twatal slaggen, by Sysikus en Nisea waard Pessenius Niger troch Septimius Severus tsjinhâlden.
Ein
Nei de fjildslaggen, dy't beide sûnder dúdlike oerwinner einige wie, die Pessenius begjin april 194 in twadde poging syn macht út te wreidzjen.
Op de grutte flakte fan Issus, dêr't 500 jier earder Aleksander de Grutte de Perzyske kening Darius ferslein hie, botsten syn leger op dat fan Severus. Yn de slach waard diskear Pessenius finaal ferslein en sneuvelen 20.000 fan syn soldaten. De fersleine keizer flechte nei Antiochje, waard finzen naam en deade.
John Eric Banck
thumb|John Eric Banck (1833-1902) Johann Erich (John Eric) Banck (Soerabaja, 3 novimber 1833 - Wiesbaden, 16 april 1902) wie in Nederlânske jurist, dichter, filantroop en grutgrûnbesitter. Hy wie fan 1858 oant 1893 eigner fan Skiermûntseach.
Libben en wurk
Banck wie in soan fan Johann Erich Banck en Caroline van Hoff. Hy studearre rjochten oan de Universiteit Leien en promovearre dêre yn 1856. Hy waard jurist yn De Haach. Septimber 1858 kocht er, 24 jier âld, it eilân Skiermûntseach foar ƒ 97.058. At er op it eilân tahâlde, wenne Bancks op de bûtenpleats Rijsbergen, boud troch de eardere eigners fan it eilân, de famylje Stachouwer.
Bancks liet 1860 de seedyk om de kwelders oan de Waadseekant oanlizze. De nije polder krige syn namme, de Banckspolder. Hy wie ek ien fan de oprjochters fan de seefeartskoalle fan Skiermûntseach, liet in seistal pleatsen sette en soarge foar it beplantsjen fan de dunen mei strângers. Yn de mande mei inkele ynvestearders realisearre er fierders de bou fan in nij badhotel, dat lykwols yn 1923 ferlern gie troch dúnôfslach.
Yn 1893 bea Bancks Skiermûntseach te keap oan foar ƒ 350.000. It eilân waard desimber 1893 kocht troch greve Berthold von Bernstorff, lid fan de Dútske Ryksdei, dy't it eilân benammen as jachtgebiet brûke soe. Maitiid 2010 binne twa gedichten fan de Taalrûte op Skiermûntseach wijd oan Banck (sjoch gallery).
Banck wijde de neifolgjende dichtrigels oan Skiermûntseach:
''Op de kruinen van de duinen, Staat de vuurkolom geplant, Die met luister in het duister, AIs een helder kustlicht brandt. Vol gevaren, zijn de baren, Waar de zeeman zoekend dwaalt; Donk're luchten doen hem duchten, Waar geen ster hem tegenstraalt. Maar van verre, al, een sterre, Schijnt de vuurbaak op het nat; Alle nooden zijn gevloden En de zwerver vindt zijn pad.''
Banck wie boaske oan Sophie Springer. Hy stoar te Wiesbaden yn de âldens fan 68 jier en waard dêr ek beïerdige.
Artillery
thumb|Moderne artillery: de [[Panzerhaubitze 2000, ûnder oare brûkt troch Nederlân en Dútslân]] thumb|Raketartillery: De [[BM-30 Smerch]] Artillery of geskut is yn de kriichsmacht it wapen dat fjoersteun jout oan de eigen troepen. Histoarysk besteane der in soad types fan artillery-ienheden, ôfhinklik fan harren spesjaliteit of spesifike opdracht, lykas fjildartillery, festingsartillery, kustartillery en belegeringsartillery. Yn 1916 ûntsteane de earste loftdoelartillery-ienheden. By de moderne artillery wurdt allinnich noch ûnderskied makke tusken fjildartillery, ridende artillery en loftdoelartillery.
Underskieden wurde krombaangeskut (houwitsers en mortieren) en flakbaangeskut (kanonnen). Artillery wurdt ek faak katalogisearre neigeraden de stikken lutsen wurde of sels oandriuwing hawwe (meganisearre artillery). Lutsen artillery wurdt fersetten mei frachtweinen of rupsfoertugen, saneamde artillerylûkers. Meganisearre artillery bestiet meast út ien of meardere fjoermûlen dy't op in pânsere ûnderstel monteard binne.
De Nederlânske Lânmacht hat trije artillerykorpsen: it Korps Fjildartillery, it Korps Ridende Artillery ("Giele Riders") en it Korps Loftdoelartillery.
Sâltsiederij
thumb|Sâltwetterskip
In sâltsiederij as sâltkeet is in wurkpleats dêr't in konsintrearre sâltoplossing yndampe waard en it seesâlt kristallisearje koe. Sâlt wie (en is) in essinsjeel produkt foar it konservearjen en ferfieren fan fisk. De sâltsiederijen makken opgong neidat de moernearring (it heljen fan sâlt út fean) yn de 16e iuw ferbearn waard om reden fan it gefaar dêrfan foar de kustferdigening.
Sâltsieders waarden troch wetterskippen befoarriede mei seewetter om it dêryn te raffinearjen rau sâlt te sieden of de sâlte jiske fan drûge en ferbaarnde sâltige feangrûn mei út te leagjen.
De sâltiederijen stienen yn de iere Midsiuwen binnen de stedsmuorren en wienen faak de oarsaak fan stedsbrân; dêrom waarden de wurkpleatsen letter bûten de stêd boud.
Slowaaksk
It Slowaaksk is in taal yn it skift fan de West-Slavyske taalgroep.
Der binne sa likernôch 6 miljoen minsken dy't de taal prate, foar it grutste part yn Slowakije, dêr't it de offisjele lânstaal is. Sa'n 1 miljoen emigranten yn Noard-Amearika prate Slowaaksk. Lytse taalgroepen binne der yn Hongarije, Roemeenje, Servje. Sûnt Slowakije lid is fan de Europeeske Uny is it Slowaaksk ien fan de offisjele wurktalen fan de EU. It Slowaaksk is nau besibbe oan it Tsjechysk, en yn mindere mate oan it Poalsk. It Slowaaksk wurdt skreaun mei it Latynske alfabet.
The Homesick
De band brocht yn 2017 har earste album Youth Hunt út. De EP's Television (2013), Twst Yr Wrsts (2014) waarden dêrfoar al útjûn. Yn 2019 tekene The Homesick in kontrakt by de Amerikaanske platemaatskippij Sub Pop út Seattle. It twadde studioalbum fan it label, mei de titel The Big Exercise, sil yn febrewaris 2020 útbrocht wurde.
Offenwierster Opfeart
De Offenwierster Opfeart is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan de Snitser Aldfeart, yn it noardeasten fan Snits nei Offenwier yn it súdeasten.
In opfeart is de beneaming foar in kanaal dat min ofte mear heaks op in oar kanaal stiet. De namme wurdt benammen yn Fryslân en Grinslân brûkt. In opfeart wurdt ek wol skipsleat, skipfeart of brânsleat neamd. Opfearten binne foaral oanlein om de fruchtbere terp grûn of turf ferfiere te kinnen.
De namme Offenwierster Opfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Offingawierstervaart.
Bile
thumb|Bile In bile is in swier stik ark mei in sneed om te kappen en te kliuwen.
Fûstbilen hearre ta it âldst bekende ark en gean werom op de iere stientiid: de âldsten wurde rûsd op 2,5 miljoen jier. Se waarden makke troch splinters fan in stien ôf te slaan wêrtroch't in skerpe râne ûntstie. Sokke bilen koenen ek brûkt wurde as mes of skrabber. Ut de midden stientiid binne de earste bilen bekend dy't oan stâlen fêstmakke waarden. Dêrmei kin in gruttere krêft útoefene wurde dêr't de brûker mei in lichtere bile troch wurkje kin en minder gau wurch wurdt. De bilen út de nije stientiid wienen soms moai gled slipe stienen bilen fan fjoerstien of oare stiensoarten. Yn de kopertiid, oan de ein fan de nije stientiid waarden ek yn koperen getten bilen makke mei deselde flakke foarm as de stienen bilen. De bekende iismummy Ötzi hie sa'n bile, dêr't de kling fan foar 99% út koper bestie. Yn de brûnstiid gie men oer op brûns, dat duorsumer en makliker te jitten wie as koper, en waard de foarm fan de bile hieltiten fierder ferbettere. Dy bilen liken hieltiten minder op harren stienen foarrinders. De folgjende stap wie it smeien fan bilen fan izer en stiel.
Bilen dy't as wapen ornearre binne binne meastentiids lichter, omdat by it gefjocht fluggens fan belang is. Bekende striidbilen út de skiednis binne de stienen hammerbilen út de nije stientiid, de francisca, in smytbile dy't troch de Franken brûkt waard, of de tomahawk fan de Noard-Amerikaanske yndianen.
In bysûnder gefal is de bile dy't yn de Midsiuwen en dêrnei troch skerprjochters brûkt waard, om minsken te ûnthalzjen.
Nijstêd (Burgum)
Nijstêd is in buorskip east fan Burgum yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De namme komt ek foar as Nye Stadt, Nieuwstadt en Bergumer Nije Stad. thumb|Krústsjerke fan Burgum De Sint Martinustsjerke oan de Nijstêd waard boud yn de 11e of 12e iuw.
De Noed
De Noed is in fjildnamme en lytse delsetting súdwest fan Sint Nyk yn de gemeente De Fryske Marren. De namme komt ek foar as .Noedfjild,Noed en It Noed Veld. It sil dus om noedlik, 'risikofol' lân gean.
Sudeten
thumb|250px|Kaart fan de Sudeten thumb|250px|Lânskip yn it Poalske part fan de sintrale Sudeten De Sudeten (Dútsk: Sudeten, Tsjechysk en Poalsk: Sudety, Tsjechysk: Krkonošsko-jesenická subprovincie / Krkonošsko-jesenická soustava) is in berchtme yn de grinskrite tusken Dútslân, Poalen en Tsjechje.
De namme komt fan Sudeti montes, de Latynske beneaming fan de Soudeta ore sa't Klaudius Ptolemaeus it berchtme yn syn Geographia beneamt. De betsjutting fan de namme is net witten. It soe 'Wyldebargebergen' betsjutte kinne, fan it Yndo-Europeeske wurd su, 'swyn'. Better is faaks 'Stikelige bergen', neffens it Latynske wurd sudis (mearfâld sudes), in peal mei twa skerpe punten, brûkt troch de Romeinske legioenen by it bouwen fan tydlike fersterkings.
De Sudeten rinne oer sa'n 330 kilometer tusken de Elbe yn it westen en de Moravyske Poarte yn it easten. Der kinne in rige dielberchtmen ûnderskieden wurde, dêr't it Reuzeberchtme by is. De heechste top fan de Sudeten leit op de Poalsk-Tsjechische grins yn it Reuzeberchtme: de Sniekop mei 1602 m.
De Sudeten hawwe tusken 1918 en 1945 har' namme jûn oan de Dútske minderheid yn Tsjechoslowakije. Harren wenkrie hjitte doe Sudetelân. Dat gebiet besloech neist de feitlike Sudeten ek de oare grinskriten mei Dútslân en Eastenryk.
Stasjon Amersfoart Schothorst
Stasjon Amersfoart Schothorst (Amfs) is in stasjon oan de Sintraalspoarwei yn Amersfoart yn de provinsje Utert.
Gebou
It waard yn gebrûk naam op 31 maaie 1987. It stasjonsgebou is in ûntwerp fan arsjitekt Hans Bak. It stasjonsgebou bestiet út in giel kubus-foarmich skelet dat foar de helte opboud is út bakstien en glês mei dêryn in lytse stasjonshal, loketten en tsjinstromten. De yngong fan it gebou leit oan it stasjonsplein dat boppedat tagong jout ta de perrontunnel. De boppeste helte fan it gebou bliuwt iepen mei oan elke kant in NS-logo. It stasjonsgebou is hjoed-de-dei yn gebrûk as ytgelegenheid en it giel fan de kubus is yntusken swart oerskildere.
De Like (gemeente)
De Like, (Grinslânsk: (De) Laik, Westerkertiersk: De Lieke, Nederlânsk: Leek) wie in eardere gemeente yn it Westerkertier fan de Grinslân. De gemeente besloech in oerflak fan 64 km², wêrfan 0,63 km² wetter en telde yn 2011 19.329 ynwenners.
Sûnt 1 jannewaris 2019 makket de eardere gemeente De Like tegearre mei de eardere gemeenten Gruttegast, Mearum en Súdhorn diel út fan de gemeente Westerkertier. thumb|left|De Like en omjouwing (2009) De gemeente, dy't yn 1808 oprjochte waard, bestie neist it doarp De Like út de plakken: Djipswâl, Enumatil, Lettelbert, Midwâlde, Eastwâld, Tolbert en Sânhuzen. Oant de gemeentlike weryndieling yn 1990 foel ek in diel fan Boerakker ûnder De Like, nei dy tiid foel dat (op inkele adressen nei) by de gemeente Mearum. Plannen om beide gemeenten doe gear te foegjen gienen úteinlik net troch.
Fergilius
Publius Fergilius Maro, better bekend as Fergilius (yn de Midsiuwen soms skreaun as Firgilius) (Mantua, 15 oktober 70 f.Kr. – Brindisy, 21 septimber 19 f.Kr.), wie in Romeinsk dichter.
Syn bekendste wurk is de Aeneis, it grutte heldedicht dêr't de grutheid fan Rome, fan Romes oarsprong en ferline yn besongen wurdt. Dat wurk moast like ferneamd wurde as de Ilias en de Odyssee fan Homerus, it hat dan ek in soartgelikense ynhâld, mar it is kritysker skreaun. Fergilius ferskynt ek yn La Divina Commedia fan Dante Alighieri, dêr't hy Dante begeliedt troch it Faaiefjoer en de Hel.
De wichtichste boarne foar it libben fan Fergilius is de Vita Vergilii (It libben fan Fergilius) fan de fjirde-iuwske skriuwer Aelius Donatus. Dizze gie foarôf oan syn kommentaar op Fergilius syn wurk, wêrfan allinnich it begjin fan it kommentaar op de Bucolica oerlevere is. It kommentaar fan Donatus waard lykwols brûkt troch syn learling Servius foar in nij kommentaar op it wurk fan Fergilius, dêr't ek inkele biografyske yn steane. Neist it wurk fan Donatus en Servius binne noch inkele minder wichtige libbensbeskriuwingen, en befet it wurk fan Fergilius inkele biografyske gegevens.
Wurk
thumb|Georgica I, 121-125 mei in inisjaal O yn de Vergilius Augusteus.''
Lidia Selichova
Lidia Selichova (Petrograd, 19 maart 1922 - 7 febrewaris 2003) wie Russysk reedrydster dy't útkaam foar de Sovjetuny. Troch seleksjekritearia sa't dy yn de Sovjetuny hantearre waarden, mocht se nea útkomme op de Olympyske Winterspullen. Lidia Selichova ferstoar op 7 febrewaris 2003, yn 'e âldens fan 80 jier.
Voorste Molen
thumb|rjochts|Gabriël De Voorste Molen (ek wol oantsjutten mei Gabriël) yn Kortenhoef is yn 1635 boud en bemealde, tegearre mei de wyls ferdwûne Middelste Molen en de Achterste Molen, de polder Kortenhoef. Yn 1957 is de achtkante binnenkruier ferkocht oan de Stichting Molen Gabriël dy't de mûne oan de bûtekant restaurearje liet. It geandewurk en it skûprêd wienen doe al weihelle. Yn dizze grûnsiler sit no in wente. De mûne is net te besichtigjen.
De namme Gabriël is ûntliend oan de keunstskilder Paul Joseph Constantin Gabriël, dy't fan dizze mûne ferskate skilderijen makke hat.
Lappebank
In lappebank of laapbank is in kiste yn de foarm fan in bank, foar twa of trije persoanen mei in iepenslaand lid. De lappebank stiet faak tusken de ramen, ûnder in spegel, of oan de smelle kant fan de tafel. It wie it plak fan de jongsten. Yn de lappebank waarden ferstellapen, stop- en naai-ark en boartersguod bewarre. De banken wienen nei de Twadde Wrâldoarloch noch wol yn gebrûk.
Jenne Langhout (predikant)
thumb|Ds. Jenne Langhout Jenne Langhout (Skraard, 29 augustus 1848 - Droegeham, 23 maart 1908) wie in Fryske predikant.
As herfoarme dûmny yn Eanjum (1879-1889) gie er mei de Doleânsje mei. Hy heart mei J. J. A. Ploos van Amstel, G.H. van Kasteel, Johannes Cornelis Sikkel en Lútsen Wagenaar ta de pioniers fan de beweging.
LEGiO-museum
thumb|Hjoeddeiske Lego-blokjes It LEGiO-museum stiet oan de Legoleane yn Gruttegast. Yn it eardere distribúsjesintrum foar Nederlân fan de Deenske firma LEGO, dat fan 1963 oant 1998 yn gebrûk wie, hat in groep frijwilligers út ‘e omkriten fan Gruttegast in tige folsleine útstalling oer de skiednis fan Lego yn Gruttegast makke. Om’t it museum net in ûnderdiel fan it Lego-konsern sels is, waard keazen foar in wat boartlike i yn de namme. Dy i yn it LEGiO-logo wurdt stal jûn mei twa legoblokjes, in blauwe mei acht en in giele mei fjouwer ferbiningsnopkes. It museum gie iepen yn it foarjier fan 2016.
Besjen
thumb|De standert Lego-ôfmjittingen Yn in grut tal fitrines wurde de ferskate Lego-fernijingen yn ‘e tiid setten. Sa falt der foar pakes en grif guon beppes ek likefolle te ferwûnderjen as foar de pake-en-beppesizzers. Lânskippen toane makettes fan alderhande gebouwen lykas de Grinzer Martinitoer en it planetarium fan Frjentsjer. Mar ek hiele oare saken, bygelyks in draaiende merke. Mei in druk op ‘e knop kinne ‘bern’ sels ferskate treinen opgong bringe. Alle fearnsjierren wurdt de útstalling fernijd.
Bioskoop
Yn de filmseal dy’t foar in húsbioskoop net ûnder hoecht te dwaan, kinne besikers de ûntjouwing besjen fan in ienfâldige meubelmakkerij dy’t út earmoede begjint mei it meitsjen fan houten boartersguod, oant it tred-grutste bedriuw op it mêd fan boartersguod op ‘e wrâld.
Boartsje
thumb|3 DUPLO-blokken mei gruttere noppen tusken de LEGO-blokjes Fansels wurdt ek it bouwen net fergetten. Oan in grut tal tafels kin elkenien bouwe mei alderhande mooglike Lego- en Duplo-ûnderdielen.
Kompjûterspullen
Wa’t net bouwe wol, kin him fermeitsje mei spultsjes op ‘e kompjûter dy’t hielendal nei de Lego-foarmen makke binne.
Herfoarme tsjerke (Warstiens)
De Tsjerke fan Warstiens is de tsjerke fan de Herfoarme gemeente Wartengahe, dêr't de doarpen Warstiens, Warten en Wergea ûnder falle. It tsjerkegebou, it oargel en it baarhûske mei it hekwurk binne ryksmonuminten.
Skiednis
It eksterieur fan de tsjerke en toer waard foar it lêst yn 2003 restaurearre.
Oargel
Tagelyk mei de bou fan in nije tsjerke krige it oargelbedriuw Bakker & Timmenga út Ljouwert de opdracht in nij oargel te bouwen foar de tsjerke. Sûnt de foltôging yn 1884 is der nea wat oan it ienmanualige ynstrumint feroare en likemin hiene der oant 2003 restauraasjes oan it oargel plakfûn. Mei de restauraasje fan de tsjerke restaurearre itselde oargelbedriuw it ynstrumint foar de earste kear. Derby krige it oargel in elektryske wynfoarsjenning. Ek waarden it iken oargelfront en de kreake op 'e nij farve yn de oarspronklike palissander-imitaasje.
Feike Hiddes van der Ploeg
Feike Hiddes van der Ploeg (Frjentsjer, maart 1736 - Dokkum, 1790) wie in meniste predikant, boekhanneler en Frysk skriuwer.
Feike wie de âldste soan fan Hidde Feykes, keapman yn Frjentsjer en Grijttje Beerts Wassenaar ek fan Frjentsjer. It docht wat nuver oan dat er op 20 maart 1736 yn de Herfoarme Tsjerke doopt is. Syn heit wie fiif dagen earder oergien nei dy tsjerke. Letter gie Feike werom nei de Mennisten. Op 25 oktober 1759 waard er as studint ynskreaun oan de hegeskoalle fan Frjentsjer en yn 1762 studearre er fierder oan it Doopsgesind Seminary ''t Lam' yn Amsterdam. Fan der Ploech wie predikant yn Hylpen en Dokkum fan septimber 1772 oant er hommels fuortgie op 12 april 1787, wierskynlik om politike redenen; hy kin patriot west hawwe. Om 1780 hinne krige er swierrichheden yn ferbân mei alkoholgebrûk en jildkrapte; hy waard út syn amt set. Yn Dokkum wie er de kompanjon fan Harmannus Groenia, boekhanneler en útjouwer.
Fan der Ploech wie troud mei Antsje Piters Hoekstra fan Frjentsjer.
Stasjon Amersfoart Vathorst
Stasjon Amersfoart Vathorst (Avat) is in stasjon oan de Sintraalspoarwei yn Amersfoart yn de provinsje Utert.
Gebou
It waard yn gebrûk naam op 28 maaie 2006. It stasjonsgebou is in ûntwerp fan arsjitekt Edwin Megens. It stasjonsgebou bestiet út in lange aluminium oerkaping mei houten binnenkant en in gevel fan glês. Ek de treppehuzen en lift binne safolle mooglik mei glêzen gevels útfierd. Boppe-op it hege part fan de perronoerkaping stiet de namme fan it stasjon. Op liftskachten by beide yngongen fan it stasjon binne de stasjons-oerwurken befêstige.
Hidsert Lauswolt
Hidsert Jans Lauswolt (? -Snits, nei 1715 ) wie in sulversmid.
De Ikker (Damwâld)
De Ikker oan de Hearewei yn Damwâld is de herfoarme tsjerke fan Ikkerwâld. De herfoarme gemeente is tsjintwurdich oansletten by de Protestantske Tsjerke yn Nederlân.
Skiednis
Nei de reformaasje yn 1581 foarmen Ikkerwâld en Moarrewâld ien tsjerklike gemeente. Oant 17 augustus 1755 foarme dy gemeente noch in kombinaasje mei Feanwâlden. De earste dûmny fan de gemeente wie Nikolaas Jehannes.
It giet om in trijesidich sletten sealtsjerke mei in geveltoer dy't oergiet op in achthoekige boppebou. De achthoekige boppebou is net oarspronklik; mooglik dat de eardere nullespits (lykas dy fan Burdaard) fan it orizjineel yn de jierren 1920 ferfongen is troch de hjoeddeiske achthoekige boppebou. De preekstoel datearret út de boutiid fan de tsjerke. De twa kroanluchters komme noch út de midsiuwske tsjerke en waarden yn 1754 en 1801 skonken troch gemeenteleden.
De âlde yn Snits getten klok út 1655 waard yn 1943 fan de Dútsers foardere. Yn 1950 krige de gemeente in nije klok as ferfanging.
Oargel
It ienmanualige oargel waard yn 1819 troch de bruorren L. van Dam en Soannen út Ljouwert boud. It ynstrumint stie oarspronklik yn de herfoarme tsjerke fan 's Gravenzande en ferhûze yn 1899 nei Ikkerwâld en waard dêr troch Bakker & Timmenga wer opboud. It ynstrumint, dat in ryksmonumint is, waard yn 1976 restaurearre troch de firma Jos Vermeulen út Alkmaar.
Keppeling om utens
Disposysje oargel fan De Ikker
23 april
23 april is Saint George's Day, de nasjonale feestdei fan Ingelân.
Titus Marius ten Berge
Titus Marius ten Berge (Nijensleek, 26 juny 1866 - Voorburg, 5 desimber 1949) wie in Nederlânsk politikus.