cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
DreamWorks Pictures
DreamWorks Pictures, ek bekend as DreamWorks SKG, DreamWorks Studios of koartwei DreamWorks, is in Amerikaanske filmstudio dy't yn 1994 oprjochte waard troch Steven Spielberg, Jeffrey Katzenberg en David Geffen (mei-inoar: SKG). Njonken it produsearjen fan films lei de studio him yn it ferline ek ta op 'e distribúsje fan films, sawol fan eigen produkten as fan oare studio's. Yn 2006 ferkochten de oprjochters DreamWorks oan Viacom, de memme-ûndernimming fan Paramount Pictures, mar yn 2008 beëinigen se de gearwurking mei Paramount, en waard DreamWorks wer in selsstannich bedriuw, dat yn 2009 in oerienkomst sleat mei Walt Disney Studios Motion Pictures, dat de filmdistribúsje oernaam fia Touchstone Pictures. Dy oerienkomst rûn yn 2016 ôf, en sûnt dy tiid is de distribúsje fan DreamWorks-films útbestege oan Universal Pictures, in studio wêrfan't DreamWorks ek kantoarromte hiert. De earste animaasje-ôfdieling fan DreamWorks, dy't no bekend stiet as DreamWorks Animation, waard yn 2004 in selsstannich bedriuw, en is no in dochterûndernimming fan NBCUniversal. DreamWorks Pictures brûkt it oarspronklike DreamWorks-logo, dêr't DreamWorks Animation de rjochten op besit, ûnder lisinsje fan Universal.
Iere jierren
DreamWorks waard yn 1994 oprjochte nei't Jeffrey Katzenberg ûntslach nommen hie by The Walt Disney Company. Hy kaam doe by Steven Spielberg en David Geffen mei it plan om in eigen filmstudio te foarmjen foar de produksje fan sawol live-action- as animaasjefilms. Soks wie yn 'e filmyndustry fan Hollywood al yn tsientallen jierren net dien en waard beskôge as in riskante ûndernimming. Spielberg en Geffen stimden mei it foarstel yn op trije betingsten: de nije studio soe minder as njoggen films yn 't jier meitsje, Spielberg en Geffen soene frij wêze om foar oare studio's te wurkjen as se dat woene, en de wurkdagen soene normale tiden hawwe, sadat eltsenien op 'e tiid foar it iten thús wie. De trije mannen rjochten DreamWorks SKG formeel op 12 oktober 1994 op, wêrby't elts fan 'e trije partners $33 miljoen ynlei, en Microsoft-oprjochter Paul Allen nochris $500 miljoen.
DreamWorks SKG hierde kantoarromte yn 'e Universal Studios yn Universal City (ûnder de reek fan Los Angeles), it haadkertier fan Universal Pictures. Nettsjinsteande it feit dat se dêr ek gebrûk meitsje koene fan 'e filmsets en soundstages, joegen de produsinten fan DreamWorks der oer it algemien de foarkar oan om op lokaasje te wurkjen. De earste film fan DreamWorks wie de aksjeskriller The Peacemaker, mei yn 'e haadrollen George Clooney en Nicole Kidman.
Yn 1996 waard in eigen platemaatskippij fan DreamWorks oprjochte, DreamWorks Records. It earste album dat dêr útkaam wie Older fan George Michael. De platemaatskippij kaam lykwols nea goed fan 'e grûn, en waard yn oktober 2003 ferkocht oan 'e Universal Music Group, dy't it neitiid eksploitearre as DreamWorks Nashville. Dat label waard lykwols yn 2005 opheft nei't de wichtichste artyst, countrysjonger Toby Keith, derby wei gien wie om in eigen platemaatskippij op te rjochtsjen.
Swierrichheden, oername en weroprjochting
DreamWorks presintearre yn 2000 in plan foar in eigen studiokompleks, kompleet mei wenten, in skoalle, in tsjerke en in museum. It projekt soe yn 2001 oplevere wurde moatte, mar waard letter skrast om't it finansjeel net útkoe. Yn 1999, 2000 en 2001 wûn DreamWorks trije kear efterinoar de Oscar foar Bêste Film, foar American Beauty, Gladiator en A Beautiful Mind. Yn 1999 waard ek Go Fish Pictures oprjochte, in ûnderdiel fan DreamWorks dat filmhûsfilms, ûnôfhinklike films en bûtenlânske films produsearre en/of distribuëarre. Nei grutte finansjele ôfdijers waard dy difyzje yn 2007 opdoekt.
Yn desimber 2005 waard der in kontrakt ôfsletten, wêrby't Viacom, de memme-ûndernimming fan filmstudio Paramount Pictures, foar likernôch $1,6 miljard DreamWorks Pictures oankocht. De studio behold syn eigen namme as ûnderdiel fan Paramount. De keap krige syn beslach op 1 febrewaris 2006. Op 8 maaie 2006 ferkocht Viacom foar $900 miljoen in mearderheidsbelang yn 'e fûnskatalogus fan DreamWorks oan Soros Strategic Partners en Dune Entertainment. Op 8 febrewaris 2010 kocht Viacom dat belang fan Soros werom foar $400 miljoen.
Yn 2008 makke DreamWorks bekend dat it fan doel wie om syn partnerskip mei Paramount en Viacom te beëinigjen. Troch in kontrakt ter wearde fan $1,5 miljard foar de produksje fan films mei de Yndiaaske Reliance Anil Dhirubhai Ambani Group slagge it DreamWorks datselde jiers noch om wer in selsstannich bedriuw te wurden. De Viacom-dochterûndernimming DreamWorks libbe neitiid fuort ûnder de namme DW Studios. Yn jannewaris 2009 sleat DreamWorks in kontrakt mei Universal dat it mooglik makke om ûnder lisinsje it oarspronklike DreamWorks-logo te brûken, dat eigendom is fan Universal-dochter DreamWorks Animation. Yn 2009 gie DreamWorks ek in distribúsje-oerienkomst oan mei Walt Disney Studios Motion Pictures, de filmdistribúsje-ôfdieling fan The Walt Disney Company. Der waard ôfsprutsen dat de produksjes fan DreamWorks tenei distribuëarre wurde soene fia Touchstone Pictures, in dochterûndernimming fan Disney.
2010-er jierren
De earste films fan DreamWorks nei it sluten fan 'e oerienkomst mei Disney, I Am Number Four, Cowboys & Aliens en Fright Night, flopten. Dêrtroch rekke de studio tsjin 2011 al sa yn 'e swierrichheden dat der bykommende finansiering fan Reliance socht waard. Reliance pompte yn april 2012 nochris $200 miljoen yn it needlijende bedriuw, op betingst dat DreamWorks syn produksje werombrocht ta trije films yn 't jier en bykommende finansiers socht foar films mei grutte budgetten. Sa waard neitiid 20th Century Fox as ko-finansier behelle yn 'e produksje fan Lincoln en Bridge of Spies.
Logo
It opfallende logo fan DreamWorks bestiet út in jonge dy't op in healmoanne sit te angelfiskjen. It idee dêrfoar kaam fan Steven Spielberg en it waard útwurke troch yllustrator Robert Hunt, dy't syn eigen soan as model brûkte. It logo waard neitiid animearre troch Wes Takahashi fan Industrial Light and Magic (ILM), yn gearwurking mei Kaleidoscope Films, Dave Carson en Clint Goldman. It byhearrende muzykje waard spesjaal foar dat doel komponearre troch John Williams.
Produksjes
Hjirûnder in kar út 'e films fan DreamWorks Pictures. Foar in folsleine (en byholden) list fan alle produksjes fan dizze studio, sjoch: dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Live-action
* ) wûn de Oscar foar Bêste Film
Animaasje
* ) wûn de Oscar foar Bêste Lange Animaasjefilm
King County (Washington)
King County is in county yn it midwesten fan de steat Washington, Feriene Steaten.
Lucille Ball
Lucille Désirée Ball (Jamestown, New York, 6 augustus 1911 - Beverly Hills (Kalifornje), 26 april 1989) wie in Amerikaansk model, aktrise en komediënne. Yn de tritiger en fjirtiger jierren spile se yn Hollywood fral yn B-films, mar yn de jierren 50 waard se in grutte stjer mei har rol fan Lucy yn de telefyzjesearje I Love Lucy.
Nei I Love Lucy (1951–1957) folgen The Lucy-Desi Comedy Hour (1957–1960) en The Lucy Show (1962–1968), dy't letter omneamd waard yn Here’s Lucy (1968–1974). In fierde fuortsetting wie Life with Lucy, mar dat programma flopte yn 1986, sawol by it publyk en de kritisy.
Gleiwitz-ynsidint
thumb|De houten stjoertoer Gleiwitz oerlibbe de oarloch en wurdt no noch brûkt It Gleiwitz-ynsidint fan 31 augustus 1939 wie in troch de SS opsette oerfal op it radiostasjon Sender Gleiwitz yn it lyknammige plak dat doe by Dútslân hearde en hjoeddedei yn Poalen leit (as Gliwice). Dizze provokaasje, wêrby't de Dútsers harren as Poalen foardienen, is de meast ferneamde fan alle operaasjes dy't troch de SS útrjochte binne om de skyn fan Poalske agresje tsjin Dútslân te wekken en dêrmei de ynvaazje fan Poalen te rjochtfeardigjen.
Ynsidint
It measte fan wat bekend is oer it Gleiwitz-ynsidint komt fan de ferklearring fan SS-Sturmbannführer Alfred Naujocks dy't er tidens de Prosessen fan Neurenberch joech. Neffens him hie er de aksje opset yn opdracht fan Reinhard Heydrich en Heinrich Müller, haad fan de Gestapo.
Yn de nacht fan 31 augustus 1939 oerfoel in ploechje Dútsers yn Poalske unifoarmen it radiostasjon fan Gleiwitz en stjoerden in koart anty-Dútsk berjocht út yn it Poalsk. De hiele operaasje hie de koadenamme "Großmutter gestorben" ("beppe stoarn") krigen. It doel wie om de yndruk te wekken dat de oanfal en de útstjoering it wurk wie fan anty-Dútske Poalske saboteurs.
Om de oanfal noch oertsjûgender lykje te litten waard Franciszek Honiok, in 43-jierrich Dútsk katolyk buorker dy't ferneamd wie om syn sympatisearjen mei de Poalen, om it libben brocht. Hy wie de dei derfoar oppakt troch de Gestapo. Klaaid as saboteur waard er mei in ynjeksje dea makke en krige er skotwûnen tabrocht, wêrnei't er efterlitten waard sadat it like as oft hy fermoarde wie tidens de oerfal op it stasjon. Syn lichem is doe oan de plysje sjen litten as bewiis fan de oanfal.
Cheshire
right|thumb|250px|Lizzing fan Cheshire yn Ingelân
Cheshire (/ˈtʃɛʃɚ/) is in greefskip yn it noarden fan Ingelân, yn it Feriene Keninkryk, dat nei alle gedachten yn of omtrint 920 oprjochte waard troch kening Edwert de Aldere. It greefskip grinzet oan Merseyside, Grut-Manchester, Derbyshire, Staffordshire, Shropshire en ek oan de greefskippen Flintshire en Wrexham yn Wales. Cheshire hat in befolking fan 1.006.100 minsken (2008), en is dêrom it 19e greefskip neffens grutte fan it lân. De haadstêd is Chester, mar de grutste stêd fan Cheshire is Warrington.
Grutste stêden
thumb|Winkels yn it sintrum fan Chester
Stokholmsyndroom
It Stokholmsyndroom is in psychologysk ferskynsel wêrby't gizelders meifielen en sympaty opfetsje foar harren gizelnimmers en oare positive gefoelens foar harren koesterje, wat safier gean kin dat se harren soms sels aktyf ferdigenje, itsij mei wurden, itsij mei dieden. Sokke gefoelens wurde oer it algemien as yrrasjoneel beskôge mei it each op 'e gefaren en risiko's dy't de gizelnimmers sokke minsken trochstean litte of litten hawwe. Koartsein misbegripe sokke slachtoffers in brekme oan mishanneling as in bewiis fan goedgeunstichheid.
It Stokholmsyndroom is neamd nei de berôving fan 'e Kreditbank oan it Norrmalmstorg ("Norrmalmsplein") yn 'e Sweedske haadstêd Stokholm, wêrby't ferskate bankmeiwurkers gizele waarden yn in bankklûs fan 23 oant 28 augustus 1973. Yn dy seis dagen foarmen de gizelders in emosjonele bân mei de oerfallers, wiisden help fan 'e autoriteiten ôf en ferdigenen nei harren frijlitting de gizelnimmers sels. In oar tige bekend foarbyld fan in slachtoffer mei it Stokholmsyndroom is de Amerikaanske miljonêrsdochter Patty Hearst, dy't yn 1974 ûntfierd waard troch it anargistyske Symbioneeske Befrijingsleger (SLA) en nei twa moannen finzenskip aktyf meidie oan in rôfoerfal troch it SLA.
Inkeldris wurdt it Stokholmsyndroom ek wol foutyf it "Helsinkisyndroom" neamd troch lju dy't Stokholm en Helsinki blykber net útinoar hâlde kinne.
Jane Lindskold
Jane Lindskold (folút: Jane M. Lindskold; Washington, D.C., 15 septimber 1962) is in Amerikaansk skriuwster fan romans en koarte ferhalen fan 'e fantasy- en science fiction-sjenres. Hja is benammen bekend wurden mei har Firekeeper Saga, in syklus fan seis romans oer in jonge frou dy't grutbrocht is troch wolven.
Libben en karriêre
Lindskold waard yn 1962 berne yn it Columbia Hospital for Women yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. Hja wie de âldste fan fjouwer bern yn it gesin fan 'e hege amtner John E. Lindskold, waans famylje fan etnysk Sweedsk komôf wie (de oarspronklik stavering is Lindsköld), en dy syn frou, de abbekate Barbara Disalle, dy't fan ôfstamme fan Italjaanske ymmigranten. Lindskold hat twa jongere susters, Ann en Susan, en ien jongere broer, Graydon. Hja groeide op yn Washington, D.C., dêr't har heit oan it haad stie fan 'e Land and Natural Resources Division fan it Amerikaansk Ministearje fan Justysje. Letter wenne it gesin oan 'e Chesapeakebaai.
Lindskold gie nei de legere skoalle oan 'e Holy Trinity Elementary School yn 'e Washingtonske wyk Georgetown. De middelbere skoalle folge se oan 'e Immaculata Preparatory School. Hja studearre oan 'e Fordham Universiteit yn New York, dêr't hja op har seisentweintichste jierdei in doktoraat behelle yn Ingelske taal- en letterkunde mei as spesjaliteit Midsiuwske, Renêssânsistyske en moderne Britske literatuer. Tsjintwurdich wennet Lindskold yn Albuquerque, yn 'e súdwestlike steat Nij-Meksiko, mei har man, de archeolooch Jim Moore.
Under it mentorskip fan har freon, de skriuwer Roger Zelazny, sette Lindskold yn 1992 útein mei it skriuwen en publisearjen fan koarte ferhalen fan 'e fantasy- en science fiction-sjenres. Yn desimber 1994 brocht se har earste roman út, ûnder de titel Brother to Dragons, Companion to Owls, dy't troch de kritisy tige goed ûntfongen waard. Ek har Athanor-duology, besteande út 'e romans Changer (1998) en Legends Walking (1999), wêryn't saters, seemearminnen, ienhoarns en oare mytyske wêzens foarkomme, die it hiel goed.
Lindskold har bekendste wurk is lykwols de Firekeeper Saga, in syklus fan seis romans begjinnende mei Through Wolf's Eyes (2001) oer de jonge frou Firekeeper, dy't as bern as iennichste in ferwuostgjende brân oerlibbe hat yn in delsetting fan kolonisten yn 'e wyldernis fan in "Nije Wrâld" dy't sterk liket op 'e frontier fan koloniaal Amearika. Nei't se allinnich yn 'e wyldernis efterbleau, is Firekeeper troch in ridel wolven adoptearre en grutbrocht. It ferhaal begjint as in nije minsklike ekspedysje it territoarium fan 'e wolven ynkringt, en Firekeeper nei tolve jier foar it earst konfrontearre wurdt mei har eigen soartgenoaten. De ealman dy't de ekspedysje liedt, hopet de delsetting fan 'e eardere kolonisten te finen, mei't dy oanfierd waarden troch in ferballe prins. As hja ynstee inkeld Firekeeper oantreffe, wurdt hja mei weromnommen nei it hof om dêr oan 'e kening presintearre te wurden as syn mooglike pakesizzer. Firekeeper ûntdekt dan dat der minder ferskil is tusken in wolveridel en in keninklik hof as dat men op it earste each tinke soe.
Kachess (rivier)
300px|thumbnail|right|Lokaasje fan it ûntspringen fan de Kachess De rivier de Kachess is in sydrivier fan de Yakima yn de Amerikaanske steat Washington. It ûntspringt yn de Chickamin Rige in it Alpine Lakes Wilderness krite yn it Cascades berchtme op in hichte fan 1480 m.. De rivier rint súdlik yn it Kachess Mar, in natoerlik mar brûkt as opslach boezem. Oan de súdkant fan it mar wurdt de útfier regele troch de Kachessdaam, in keardaam fan 35 m heech. Dêrnei rint de rivier súdlik wêrnei it útmûnet yn de rivier de Yakima op in hichte fan 666 m. De rivier is part fan it Columbia River Basin, it bekken fan de rivier de Kolumbia, om't de Kachess in sydrivier is fan de Yakima, dy op syn bart wer in sydrivier is fan de Kolumbia.
Jane Lindskold
Libben en karriêre
Yn 2014 sette Lindskold útein mei in nije rige, Artemis Awakening, oer in planeet dy't oarspronklik ûntwurpen is as in plezieroard foar minsken. Nei it ynstoarten fan 'e ynterplanetêre minsklike beskaving troch in ferwuostgjende oarloch, is de namme Artemis in oar wurd foar in lusthof, in soarte Hof fan Eden, wurden, mar nimmen dy't leaut dat de planeet echt bestiet. As wittenskipper Griffin Dane wit út te puzeljen wêr't Artemis wêze moat, liedt syn werûntdekking fan 'e planeet lykwols ta ûnferwachtse gefolgen.
Stampede Pass
300px|thumbnail|right|Westlike yngong Stampede tunnel Stampede Pass is in berchpas yn de Amerikaanske steat Washington op de grins fan Kittitas en King County 's. It leit justjes súdlik fan Snoqualmie Pass. It is eins allinne brûkt foar it spoar. It Noardpasifysk Spoar (Northern Pacific Railway) boude it spoar en in 3 km lange tunnel tusken 1881 en 1888 yn it ramt fan de spoarferbing fan Chicago nei Seattle. Oan de westkant fan de pas leit it plakje Weston en oan de eastkant it plakje Easton, dy ornearre binne foar spoar- en tunnelwurkers. Beide plakjes krigen in stasjontsje. Yn 1892 waard it stasjontsje yn Weston sletten, om't it plak ûngeunstich lei op mêd fan útwreiding en krige it 6 km bewesten lizzende Lester in stasjontsje. Yn 1915 waard it spoar ferdûbele tusken Lester en Easton. Yn 1984 skraste it Northern Burlington Railway it spoar en yn 1995/'96 syn neikommer it BNSF Railway weriepene it spoar om it drokker wurdende ferkear yn it Pacific Northwest op te fangen. Sûnt 2007 is it BNSF Railway yn de mande mei oerheidsynstellings fan Washington en fergrutsje de tunnel foar yntermodaal ferfier. De tunnel is no te lyts foar dûbel steapele ferfier.
Hânskrift (dokumint)
Skrift of hânskrift is in sammelnamme foar dokuminten dy’t mei de hân skreaun binne. Dat kinne dokuminten wêze dy’t (fier) fóár de útfining fan de boekprintkeunst skreaun binne, dokuminten dy’t skreaun binne by en koart nei de útfining fan de boekprintkeunst, en dokuminten dy’t nettsjinsteande de oerhearskjende posysje fan printe wurken dochs mei de hân skreaun waarden. It materiaal dêr’t de tekst op skreaun is, hjit de drager. Yn it gefal fan hânskriften is dat benammen papyrus. Hânskriften binne der yn ferskate formaten: boek (codex), rôle of ek losse fellen.
Hânskrift fersus (modern) manuskript
Letterlik is in manuskript in mei de hân skreaune tekst. Meast wurdt dêr in tekst fan in noch net publisearre boek mei bedoeld. Dat wurdt ek wol de kopij neamd. In typte mar net printe tekst hjit in typoskrift. In soad útjouwers ferwachtsje dat de nei har opstjoerde ‘typoskripten’ masinaal mei in tekstbewurker opmakke binne en neame dat dochs faak in 'manuskript'. Eins wurdt de term ‘manuskript’ dan ferkeard brûkt. Koartsein: in 'hânskrift' is altyd in 'manuskript', mar in manuskript yn de hjoeddeistige foarm lang net altyd in 'hânskrift' yn de werklike betsjutting fan it wurd.
Manuskripten en typoskriften kinne wichtich wêze foar de letterkundige of histoaryske bestudearring fan in tekst, benammen troch de ferskillen tusken hânskreaune en printe tekst. Se wurde ek wol sammele; sa brocht it hânskrift fan de roman De Avonden fan Gerard Reve op in feiling yn 1996 160.000 gûne op, omrekkene goed 94.000 euro’s fan 2008.
Skiednis
Al yn it âlde Egypte makken se hânskriften, meast op papyrus. De bibleteek fan Aleksandrië is dêr in treflik foarbyld fan. Yn de westerske wrâld waarden hânskriften oant de 13e iuw benammen op perkamint skreaun. Fan de 13e iuw ôf waard faker foar papier keazen.
As de tekst mei de hân opsierd is (yn tsjinstelling ta printe fersiering, bygelyks houtsneden), ha jo it oer ferluftige hânskriften. Dekoraasje yn midsieuske hânskriften hie net allinnich as doel it opkreazjen of yllustrearjen, mar ek - by mankearjen oan lêshelpen lykas ynhâldstafels en sidenûmers - om de tekst te strukturearjen. By hânskriften prate jo nammers net oer siden, mar folio’s (rekto en ferso).
Yn de Westerske midsiuwen waarden hânskriften benammen kopiearre yn kleasters en (yn de lettere midsiuwen) yn profesjonele ateliers yn de stêden. De persoan dy’t it model of lizzer) ôfskreau, is de [[kopiïst. De reade titels (rubriken) waarden oanbrocht troch de rubrikator. De ferluftiger of miniaturist brocht de dekoraasje oan. Troch it brûkte materiaal en de fracht oan oeren dy’t yn de produksje fan in hânskrift sitten gie, wiene (en binne) hânskriften tige kostber.
In soad skriften út de âldheid giene foar ivich ferlern as it iennichste of lêste eksimplaar ferdwûn troch sliten, stellerij of brân. Fan de wurken fan wichtige auteurs dêr’t wol fraach nei wie waarden geregeld kopyen makke en der binne wolris hûnderten hânskriften bekend. Yn 2014 is berekkene dat der yn Jeropa yn de midsiuwen alve miljoen hânskreaune boeken skreaun binne, op perkamint of fan de tolfde iuw ôf op papier. Ferspraat oer de hiele wrâld binne der yn iepenbiere en priveebibleteken noch 700.000 oer.
Bibelske hânskriften
De Bibel is troch ferskate minsken yn de rin fan sawat 1500 jier ta stân kommen. De oarspronklike hânskriften fan de Bibel, de saneamde autografa binne ferlern gien. Der is dus bygelyks gjin orizjinele brief mear dy’t troch de apostel Pauls sels skreaun is. Wol binne de oarspronklike hânskriften hieltyd kopyearre. Oerskriuwe wie yn de âldheid de gebrûklikste wize fan fermannichfâldigjen fan brieven en dokuminten. Fan de Bibel is yn de rin fan de tiid in grutte hoemannichte hânskriften fûn. De tekstwittenskip fan de Bibel besiket út de ferskate hânskriften, op basis fan opstelde regels, sa soarchfâldich mooglik de oarspronklike tekst te efterheljen. Utsoarte bliuwt dat wurk dat mei fragen en kar út tangele sit. Troch de fynst fan de Deade Seerôlen binne wer mannich hânskriften fan it Alde Testamint beskikber kommen. It wie opmerklik dat dy nij fûne hânskriften winlik amper ôfwykten fan de al beskikbere hânskriften. Oer it generaal giene se mei it oerskriuwen blykber tige sekuer te wurk.
It âlde hânskrift fan it Nije Testamint is út sawat 125 nei Kristus. It is in part út it Evangeelje neffens Johannes (Joh. 18: 31-33 en Joh. 18:37-38). Dat hânskrift stiet wittenskiplik bekend ûnder de koade P52. De tekst is skreaun op papyrus. Der binne op ’t heden sa’n 3300 Grykske hânskriften fan it Nije Testamint beskikber. Dat is mear as fan hokker klassike tekst út de âldheid ek mar.
Profane literatuer opslein yn hânskriften
De hiele middelnederlânske literatuer is ús oerlevere troch hânskreaune produksjes. De produkten waarden tsjin betelling de rigel makke troch ienmansbedriuwkes fan beropskopiïsten yn saneamde skriuwhúskes. Soks late ta sammelhânskriften. Yn dy tiid wie it sammelhânskrift de produksje-ienheid fan literatuer en net de tekst as sadanich. Earst de drukparse sil de ôfsûnderlike tekst as op himsels steande ienheid fêstigje. As motivaasje foar it hânmjittich fêstlizzen fan sprutsen teksten gou sterk dat jo oer in krekte tekst beskikke koene om út de holle leare te kinnen. Literêre teksten yn de folkstaal bestiene ommers oant foarhinne foar de omjouwing allinnich as rymjende klank en lûd mei in ritme en metrum. Se waarden mûnling oerlevere as in foarm fan orale skiednis.
Bekende foarbylden fan sammelhânskriften binne de Manesse Codex, it Gruuthuse-hânskrift, it Geraardsberchske hânskrift en it Hulthemske hânskrift. In wier keunstwurk is it midsiuwske profane manuskript De Graal fan Rochefoucauld, keunstich ferluftige mei miniatueren.
Muzykhânskriften
Fan it ûntstean fan de muzyknotaasje yn syn âldste foarm ôf yn de 9e iuw mei it neumeskrift ferskine hânskriften mei muzyk. Dy foarmje, njonken teksten dêr’t sprake fan muzyk yn is, de iennichste boarnen foar it bestudearjen fan de klassike muzykmuzykskiednis]] oant it ferskinen fan de Odhecaton yn 1501, it earste printe muzykboek.
Universiteitsbibleteken en oare erfguodbibleteken ha meast in aparte ôfdieling foar it bestudearjen fan hânskrifen en âlde printingen.
Link
Geïllustreerde powerpointpresentatie Openbare Bibliotheek Brugge over de productie en het gebruik van handschriften (in dit geval in boekvorm) in de westerse middeleeuwen
Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen
De Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen wiene in rige militêre fjildtochten dy't oan 'e ein fan 'e trettjinde en yn 'e earste helte fan 'e fjirtjinde iuw tsjininoar ûndernommen waarden troch Skotlân en Ingelân. De Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch begûn yn 1296 mei de ynfaazje fan Skotlân troch kening Edwert I fan Ingelân en einige yn 1328 mei de Frede fan Edinburch-Northampton. De Twadde Skotske Unôfhinklikheidsoarloch sette yn 1332 útein en kaam yn 1357 ta in ein mei de Frede fan Berwick.
Beide oarloggen makken diel út in grutte bestjoerskrisis dêr't it Keninkryk Skotlân fan te lijen krige nei it hommelse útstjerren fan it âlde keningshûs Canmore yn 1290. De Ingelsen besochten fan it doe ûntstiene machtsfakuum gebrûk te meitsjen troch Skotlân te feroverjen. De útkomst fan 'e oarloggen wie dat Skotlân syn selsstannigens weromwûn. Teffens oppenearre him de grutte spanbôge yn dizze oarloggen foar it earste as in krúsjaal ûnderdiel fan 'e Midsiuwske oarlochsfiering.
Foarskiednis
Dat machtsfakuum bea in iepening foar Edwert I fan Ingelân om syn ynfloed yn Skotlân út te wreidzjen, temear om't him troch de Skotten frege waard om as skiedsrjochter te fungearjen tusken de ûnderskate troanpretendinten, in barren dat bekend kaam te stean as de 'Grutte Kwestje' (Great Cause). Op Edwert syn oanstean waard yn 1292 Jan fan Balliol, byneamd Jan Leechmantel, te Berwick-upon-Tweed ta kening kroane, wylst er by dy gelegenheid sels fan 'e Skotten erkenning ôftwong as "alderheechste hear" (Lord Paramount) fan Skotlân, wat derop delkaam dat hy, as kening fan Ingelân, tenei de lienhear fan 'e kening fan Skotlân wie. Dêrmei ûndermine er daliks elts gesach dat de nije kening hawwe kinnen hie en makke er Jan ta in soarte fan Ingelsk fazal.
De Earste Skotske Unôfhinklikheidsoarloch
Yn antwurd op wat er as ferrie troch de Skotten seach, die Edwert I yn maart 1296 in ynfal yn Skotlân, wêrby't er Berwick-upon-Tweed ferovere en it Skotske leger fersloech yn 'e Slach by Dunbar. Dêrop sette er Jan fan Balliol ôf, dy't er neitiid finzen hold yn 'e Toer fan Londen. Yn Skotlân stelde er Ingelske amtners oan om it lân te bestjoeren. Yn augustus 1296 waarden mear as 1.500 Skotske eallju twongen om te Berwick in eed fan trou oan 'e Ingelske kening te swarren.
Yn maaie 1297 briek yn Skotlân lykwols in opstân út tsjin 'e Ingelske hearskippij, dy't laat waard troch William Wallace en Andréas fan Moray. Hja fersloegen de Ingelsen yn 'e Slach by Stirling, yn 1297, mar litten it jiers dêrop in slimmen nederlaach yn 'e Slach by Falkirk. Lykwols slagge it de Ingelsen net en hâld hiel Skotlân ûnder de tomme. Yn 'e simmer fan 1301 rûn in nije Ingelske ynfal op 'e non, mar yn 1303 wist Edwert I einlings hiele Skotlân te feroverjen. By in plechtichheid yn febrewaris 1304 joegen alle Skotske lieders, mei útsûndering fan William Wallace, har formeel oan him oer. Hoewol't de Ingelske kening bearde dat Skotlân no weromkeare soe nei de stân fan saken ûnder it regear fan Aleksander III, wie de Skotske ynbring yn it bestjoer fan har eigen lân minym en inkeld foar de foarm, wylst it fannijs Ingelske bestjoerders wiene dy't it foar it sizzen krigen. Doe't op 5 augustus 1305 de fuortflechtige William Wallace troch de Ingelsen oppakt waard yn 'e neite fan Glasgow en op 23 augustus te Londen terjochtsteld waard, liek de Ingelske oerwinning finaal te wêzen.
Dat wie lykwols net sa, want yn febrewaris 1306 fermoarde Robert fan Bruce, greve fan Carrick, ien fan 'e wichtichste Skotske troanpretendinten, yn 'e Greyfriars Kirk yn Dumfries syn foarnaamste rivaal Jan III fan Comyn, hear fan Badenoch. Minder as sân wiken letter liet er him ta kening fan Skotlân kroane. As Robert I wraksele er dêrnei mear as tweintich jier lang, earst om 'e ûnôfhinklikheid fan syn heitelân werom te winnen, en dêrnei om dy ûnôfhinklikheid feilich te stellen foar de takomst.
De Twadde Skotske Unôfhinklikheidsoarloch
Yn 't earstoan brochten de Ingelsen de Skotten swiere nederlagen ta. Wylst de minderjierrige kening David II mei syn hofhâlding yn ballingskip gie yn Frankryk, waard Skotlân regearre troch in rige beskermhearen, dy't in guerrilja-oarloch tsjin 'e oanhâldende Ingelske ynfaazjes úteinsetten. De sterke stipe dy't de Skotten fan kening Filips VI fan Frankryk ûntfongen, en dy't yn 1337 late ta it útbrekken fan 'e Hûndertjierrige Oarloch tusken Ingelân en Frankryk, wie op dit punt yn 'e oarloch ûnmisber. Tsjin 1338 hie Edwert III, dy't ynsiet oer in mooglike Frânske ynfal yn súdlik Ingelân, in grut diel fan syn troepen út Skotlân weromlutsen en wiene de Skotten wer fierhinne baas yn eigen lân.
Nei't David II yn 1341 weromkeard wie yn Skotlân, wied er wisberet om 'e oantins oan syn heit Robert I eare oan te dwaan en syn tankberens oan Filips VI foar de Frânske stipe blike te litten. Dêrta joech er sels lieding oan ferskate ynfallen yn noardlik Ingelân. Yn 1346 waard it Skotske leger yn Noardumberlân lykwols ferslein yn 'e Slach by Neville's Cross, wêrby't David II kriichsfinzen makke waard. Hy waard dêrnei troch (syn sweager) Edwert III alve jier lang finzen holden yn 'e Toer fan Londen, wylst syn omkesizzer Robert Stewart, 7e grutsteedhâlder fan Skotlân (dy't âlder as him wie) yn syn stee oer Skotlân regearre. Nei in lêste mislearre ynfal yn Skotlân, yn 1355, joech Edwert fan Balliol úteinlik yn 1356 syn oanspraken op 'e Skotske troan op.
Yn 1357 waard David II einlings en te'n lêsten troch de Ingelsen frijlitten. Under de betingsten fan 'e Frede fan Berwick, dêr't de frijlitting ûnderdiel fan útmakke, moast Skotlân de ûnbidige lospriis fan 100.000 Skotske marken betelje (ien Skotske mark wie ⅔ fan in Britsk pûn). Yn 1363 stimde David II der boppedat mei yn dat as hysels sûnder bern ferstoar, Edwert III of ien fan dy syn soannen him opfolgje soe. (De measte histoarisy sjogge dy oerienkomst lykwols as in falsk besykjen om 'e Ingelsen safier te krijen dat se de rest fan 'e lospriis kwytskelden, wat se net diene.) It Skotske parlemint ferwiisde dizze oerienkomst nei de foddekoer, en doe't David II yn 1371 yndie sûnder bern ferstoar, waard er opfolge troch syn omkesizzer Robert Stewart, as Robert II. By de dea fan Edwert III, yn 1377, moasten der fan 'e lospriis noch 24.000 Skotske marken betelle wurde, mar dêr waard net mear oan foldien.
De útkomst fan 'e Skotske Unôfhinklikheidsoarloggen wie dat Skotlân syn selsstannigens weromwûn en trijehûndert jier lang behold, oant kening Jakobus VI fan Skotlân yn 1603 as Jakobus I ek op 'e Ingelske troan kaam. Neitiid foarmen de beide keninkriken in personele uny oant se yn 1707, by de saneamde Act of Union, ek polityk gearfoege waarden ta it nije lân Grut-Brittanje.
Wite Bolle
Wite Bolle (Lakota: Tȟatȟáŋka Ská, útspr.: [tˣa'tˣã:ka ska:], likernôch: "tchatchaanka skaa"; Ingelske oersetting: White Bull; yn 'e Black Hills (Súd-Dakota), april 1849 – yn Súd-Dakota, 21 juny 1947) wie in opperhaad fan 'e Hûnkpapa-substamme fan 'e Lakota-Sû (Sioux), in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy waard ferneamd troch syn dielname oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't de Yndianen it Amerikaanske Leger in ferpletterjende nederlaach tabrochten.
Libben
Wite Bolle waard yn 1849 berne yn 'e Black Hills, yn it súdwesten fan wat no de Amerikaanske steat Súd-Dakota is. Hy wie in telch út in foaroansteande Lakota-famylje. Syn heit wie Makket-Romte, in haadman fan 'e Minnikonzjû-stamme en in broer fan it opperhaad Ien Bolle, wylst syn mem ta de Hûnkpapa-stamme hearde en in suster wie fan 'e foaroansteande medisynman Sittende Bolle. Wite Bolle hie ek in jongere broer dy't fan Ien Bolle hiet.
Under de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 joech Wite Bolle him by syn omke Sittende Bolle, dy't doe de wichtichste Yndiaanske oanfierder yn 'e striid tsjin 'e Amerikanen wie. Hy waard bekend doe't er op 25 juny 1876 dielnaam oan 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, wêrby't in koälysje fan Sû, Noardlike Sjajinnen en Noardlike Arapaho it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer in ferpletterjende nederlaach tabrocht en foar in diel útrûge. Under de slach fierde Wite Bolle tegearre mei it Oglala-opperhaad Mâl Hynder de oanfal oan dy't troch de Amerikaanske linys briek op 'e heuveltop dêr't de lêste oerlibbenen fan Custer syn detasjemint har weromlutsen hiene. Neitiid waard der jierrenlang fan grute dat Wite Bolle dejinge west hie dy't Custer sels deade hie, hoewol't lju dy't Wite Bolle persoanlik koene, hawwe wolle dat er sels nea sein hat dat er Custer deade hie, mar inkeld dat er mei Custer fochten hie.
Nei de slach beselskippe Wite Bolle syn omke Sittende Bolle, ek doe't dy yn it foarjier fan 1877 fanwegen de oanboazjende ferfolging troch de Amerikaanske autoriteiten yn ballingskip gean moast yn Kanada. Wite Bolle bleau lykwols net lang om utens, mar kearde datselde jiers noch werom nei de Feriene Steaten, dêr't er him oan 'e autoriteiten oerjoech. Nei it ferstjerren fan syn heit folge er dyselde op as lid fan 'e ried fan opperhaden fan syn folk. Letter beklaaide er it amt fan rjochter by it Yndiaansk Gerjochtshôf fan syn reservaat. Wite Bolle wurke mei oan it boek Warpath: The True Story of the Fighting Sioux Told in a Biography of Chief White Bull, dat Stanley Vestal oer syn libben skreau. Hy kaam yn 1947 yn Súd-Dakota te ferstjerren, yn 'e hege âlderdom fan 98 jier.
Hjerringhaaien
De hjerringhaaien (wittenskiplike namme: Lamnidae) foarmje in famylje fan 'e klasse fan 'e kreakbienfisken (Chondrichthyes), de ûnderklasse fan 'e haaien en roggen (Elasmobranchii), de tuskenklasse fan 'e echte haaien en roggen (Euselachii), de difyzje fan 'e moderne haaien en roggen (Neoselachii), de ûnderdifyzje fan 'e haaien (Selachii of Selachimorpha), it boppeskift fan 'e helmhaaien (Galeomorphi) en it skift fan 'e makrielhaaien (Lamniformes). Dit is in taksonomyske groep dy't fiif libbene en in grut tal fossile soarten grutte haaien omfettet, wêrûnder de bekendste fan allegear, de wite haai.
Etymology
De wittenskiplike namme fan dizze famylje is ôflaat fan it Grykske wurd lamna, dat letterlik "rôffisk" betsjut. Dat wurd wie sels wer ôflaat fan 'lamia' de namme foar in mytysk wêzen út 'e folkloare, dat heal frou, heal slange wie.
Beskriuwing
Hjerringhaaien binne grutte rôffisken wêrfan't de grutste soarte, de wite haai, in lingte fan mooglik 7 m berikke kin. Se ûnderskiede har fan oare makrielhaaien troch in puntige snút, in spoelfoarmich liif en grutte kiuwiepenings. De foarste rêchfin is grut, heech en stiif, en krommet oan 'e foarkant nei efteren ta. De efterste rêchfin en de earsfin binne tige lyts. Fierders hawwe se grutte tosken en in saneamde sturtkyl (in langwerpige, fersterkjende útstulping oan 'e sydkant fan it tinste part fan 'e sturt). De fyfde (en lêste) kiuwspjalt stiet foàr de boarstfin. Hjerringhaaien binne nettsjinsteande harren grutte dochs kompakt boude bisten, dy't soms mear as twa kear safolle weagje kinne as haaien út oare famyljes dy't like grut binne. De measte soarten hjerringhaaien hearre ta de fluchst swimmende fisken dy't der binne; inkeld de wite haai is trager fanwegen syn grutte omfang.
Kommanderije Muhde
300px|thumb|Pleatsen op it plak fan it eardere kleaster De kommanderije Muhde wie in kommanderije fan de Johanniteroarder yn East-Fryslân. Hy lei oan de mûning fan de Leda yn de Iems foar Leerort oer by Lier. De namme Muhde komt fan it Aldfryske mutha, itjinge "mûning" betsjut. Muhde hearde njonken de kommanderijen Abbingwehr en Jemgum ta de wichtichste hûzen fan de Oarder yn East-Fryslân. Hoewol't foar it earst yn 1490 oardersusters neamd waard, koe Muhde, lykas de oare kommanderijen fan de Oarder yn East-Fryslân in dûbelkleaster west hawwe.
Skiednis
De Johanniters stiften de kommanderije yn 1284 op it eardere besit fan it Kleaster Werden, dy't de oarder kocht hie. De kommanderije waard by it Akkoart fan Grins tusken it Johanniter-kapittel yn Burgsteinfurt en de Fryske kommanderijen op 8 septimber 1319 foar it earst as Lethemuda neamd. Dy namme ferwiisde nei it plak dêr't de Leda yn de Iems útmûnet. Der bestie foartiids al in delsetting dy't om 900 hinne yn it grûnboek fan de Abdij Werden neamd waard.
Troch syn lizzing wie Muhde in woltierich plak. De mûning fan de Leda yn de Iems wie in wichtich stopplak foar de skipfeart op de Iems. De kommanderije Muhde wie in ferbining fan de kommanderijen Boukeläsk en Langholt nei Jemgum. Dêrtroch hie Muhde it patronaatsrjocht en dêrmei mooglik ek grûn yn besit yn Petkum (sûnt 1408) en Mitling (sûnt it begjin fan de sechtjinde iuw). Fierders behearden de Johanniters de foarwurken Petkumermönken en Coldemüntje en fan 1420 ôf de foarwurken fan Halte, Tergast, Steenfelde en Rhaude en in gêrshûs yn Muhde. It besit fan it lânguod, dy't foar in part fier bûten it Oerledingerlân leine, krige de kommanderije ynearsten troch skinkings. Dat foarme it ekonomysk grûnwurk foar de kommanderije. In part fan it lân bewurken de Johanniters sels, wylst fierder lân ferpachte waard. Dêrmei wie Muhde finansjeel tige begoede. Neffens in oerlevering waard der yn Muhde in jiermerke holden. Dêr waarden mooglik fee, lânbouprodukten en houtprodukten út it Múnsterlân wei ferhannele. Dúdlike boarnen binne dêr lykwols net foarhannen.
By it belegerjen fan de Fêsting Leerort waard Muhde yn 1514 troch troepen fan Hindrik I fan Breunswyk-Wolfenbüttel yn 'e brân stutsen.
Nei't guon jierren letter, yn 1520 Eastfryslân oergie op de Reformaasje betsjutte dat stadichoan de ein fan de kommanderije. Greve Enno II eigene him yn 1528 in grut part fan it besit ta. De kommanderije bleau dêrnei mei in beheinde selsstannigens ûnder tafersjoch fan de Eastfryske greve bestean.
Op 28 jannewaris 1561 ferkocht de lêste kommandeur fan Muhde, Berend fan Hage, it besit fan de kommanderije, mei 180 hektare lân ynbegrepen, foar it meagere bedrach fan 200 thaler en in jierlikse rinte fan 100 thaler. De gebouwen fan de kommanderij, de kapellen, it ûnderkommen en de pleatsen fertutearzen stadichoan. Fan 1556 ôf waarden se stik foar stik omreden boufalligens ôfbrutsen. Yn 1562 waard de kapel ôfbrutsen, en de stiennen dêrfan waarden foar de tsjerkebou yn Jemgum brûkt. Yn 1566 wie de kommanderije folslein ôfbrutsen.
Der is oant hjoed-de-dei gjin ôfbyld fan de kommanderije bekend. Nei alle gedachten wiene de kapel en in trijewjukkige klausuer rjochthoekich, dêr't yn it binnenhôf it kleasterlibben plakfûn. Om dy gebouwen hinne stiene de pleatsen.
Lizzy Ansingh
thumb|Portret fan Lizzy Ansingh fan har muoike [[Thérèse Schwartze]] thumb|It poppehûs fan Ansingh Maria Elisabeth Georgina (Lizzy) Ansingh (Utrecht, 13 maart 1875 - Amsterdam, 14 desimber 1959) wie in Nederlânsksk keunstskilderesse. Sy hearde ta de skildergroep de Amsterdamse Joffers.
Libben
Ansingh wie in dochter fan apteker Edzard Willem Ansingh en Clara Theresia Schwartze. Se wie in pakesizzer fan de keunstskilder Johann Georg Schwartze en in nichtsje fan de skilderesse Thérèse Schwartze, dy't har ek de eartste tekenlessen joech. Sy wenne sechtjin jier by har muoike, dy't har oantrune en har yn 'e kunde brocht mei in protte doetiidske skilders, ûnder oaren Frânske ympresjonisten en de Nederlânske keunstners George Hendrik Breitner, Piet Mondriaan en Simon Maris.
Fan 1894 oant 1897 besocht se de Amsterdamske Ryksakademy fan Byldzjende Keunsten. Dêr krige sy les fan de perfesters August Allebé, Nicolaas van der Waay en Carel Dake.
Ansingh wie lid fan de Amsterdamke keunstrûnten Arti et Amicitiae en Sint Lucas.
Naïn
Naïn leit likernôch 20 km. súdeastlik fan it Mar fan Tiberias en 7 km. súdwestlik fan de berch Tabor yn in berchachtige omjouwing oan de súdlike grins fan Galiléa mei Samaria. Yn de rin fan de tiid naam de betsjutting fan Naïn ôf. Op in gegeven stuit wie it net mear as in buorskip, dêr't heechút inkelde famyljes wennen. Oan it ein fan de 19e iuw waard Naïn omskreaun as in lyts doarp.
Yn 1880 bouden de Fransiskanen hjir in tsjerke ta neitins oan Jezus' opwekking fan de soan fan in widdo. Hjoeddedei komme der regelmjittich pelgrims en toeristen yn Naïn.
De Beam (koart ferhaal)
De Beam is in koart ferhaal fan 'e hân fan 'e Fryske skriuwer en skoalmaster Ulbe van Houten (1904-1974). It is skreaun yn it personeel perspektyf, en giet oer it ferstjerren fan in âld boer. Van Houten skreau De Beam yn 'e 1930-er jierren en publisearre it wierskynlik oarspronklik yn it tydskrift Yn Us Eigen Tael. Dat wie it orgaan fan it Kristlik Frysk Selskip (KFS), in organisaasje dêr't Van Houten nochal aktyf yn wie. Yn 1943 waard De Beam tafoege oan 'e ferhalebondel De Rook fan it Lân, dy't yn 1965 werprinte waard, en yn 1994 nochris, dy lêste kear yn it ramt fan 'e rige Fryske Klassiken.
Ynhâld
Yn De Beam, dat yn 'e statige sfear fan 'e 1930-er jierren spilet, komt de lêzer yn 'e kunde mei in âld-boer, dy't Van Houten inkeld oantsjut as 'Alde Roarda'. Hy wennet by it gesin yn fan syn soan Dirk en skoandochter Klas, mei't Dirk syn heit opfolge is as boer, en de âldman net mear allinnich yn 'e buorren wenje kin. Dêr hat er wol jierren mei syn frou Eke húsmanne nei't er boer-ôf wurden wie, mar doe't er nei it ferstjerren fan Eke sels ek yn 'e minnichte rekke, is er by de bern ynkommen. Oan 'e iene kant is er bliid dat er wer op 'e pleats wennet, dêr't er yn syn eigen stoel foar syn eigen rút sitte kin en nei de fruchtebeam sjen kin dêr't er in sin by hat. Oan 'e oare kant is it fansels sa dat er no gjin eigen baas mear is, mar him skikke moat nei syn soan en skoandochter, wat wolris dreech is.
De ôfrûne winter hat Roarda slim siik west en it by de dea om 't ôf helle, mar no is it maityd en fielt er him wer knap. It is snein en de middeis nei iten geane Dirk en Klas mei de beide jonges nei tsjerke. Alde Roarda hat harren by heech en by leech besward dat er him wol in goed oere allinnich rêde kin. Wat er net seit, is dat er ek wol wer ris eefkes allinnich wêze wol. Hy jout him del op in túnbank ûnder de omraak bluossemjende beam, en oertinkt syn libben. As it him inkele kearen efterinoar flink beset en as er bloed begjint op te jaan, begrypt er dat syn ein nei-oan is, en dêr hat er frede mei. Hy stjert dêr ûnder de beam yn 'e stille tún, dêr't de wite blêden fan 'e bluossems delsnije op syn bloedberûne klean.
Bajartsetseg Altangereliin
Bajartsetseg Altangereliin ('Bajartsetseg' is de foarnamme en 'Altangereliin' in patronym; Mongoalske foarm: Алтангэрэлийн Баярцэцэг, sekuerdere transliteraasje: Altangerelijn Bajarceceg) (Ulaanbaatar, 29 novimber 1990) is in Mongoalsk model en aktrise. Bûten Mongoalje wurdt har namme gauris ôfkoarte ta Bayartsetseg Altangerel.
Protestantske Tsjerke (It Heidenskip)
De Protestantske Tsjerke oan de Brânburren is de tsjerke fan de PKN-gemeente yn It Heidenskip.
Skiednis
De tsjerke waard yn 1886 boud foar de herfoarme gemeente. It is in ienfâldige sealtsjerke mei in dwersskip en in lytse dakruter boppe de gevel. De konsistoarje achter de tsjerke is in tafoeging út 1913.
Oarspronklik wie de gemeente oansletten by de herfoarme gemeenten fan Aldegea-Kolderwâlde en Nijegea-Ealahuzen oan de oare kant fan De Fluezen. De komst fan konkurrinsje yn de foarm fan in baptistegemeente soarge yn it lêste fearn fan de 19e iuw foar grutte opskuor ûnder sawol herfoarme as katolike bewenners. Om ledenferlies tefoarren te kommen besletten de herfoarmen in oerset yn te setten om it de leden makliker te meitsjen de sneinske tsjinsten yn Nijegea by te wenjen.
Net folle letter waard yn 1886 yn in pear moanne tiid in eigen herfoarme tsjerke boud, dy't yn desimber fan dat jier yn gebrûk nommen waard. Yn 1902 waard de gemeente by Warkum foege.
De herfoarmen fan It Heidenskip giene yn 1980 by de grifformearde gemeente. De grifformearde tsjerke waard neitiid ferkocht en ferboud ta wenhûs. Sûnt 2004 is It Heidenskip in selsstannige protestanske gemeente.
Yn 2003 folge in restauraasje fan de tsjerke.
Oargel
De tsjerke hat in Bakker & Timmenga-oargel út 1909-1910. Restauraasjes fan it ynstrumint folgen yn 1946 en 2012, wylst it ynstrumint yn 1959 fan in elektryske wynmasjine foarsjoen waard. De disposysje is sûnt de bou net mear feroare.
Dryade
In dryade, fan it Grykske Δρυάδες, dryádes (inkeltal: Δρυάς, dryás), is in mytysk wêzen út 'e Grykske mytology, dat letter oernommen waard troch de Romeinske mytology. Sokke wêzens waarden foarsteld as beamnimfen yn 'e foarm fan tsjeppe froulju. Yn it Gryksk betsjut drys 'iik', en wiene dryaden sadwaande spesifyk ferbûn mei ikebeammen, mar dat ferbân gie letter ferlern, benammen doe't it wurd yn oare talen oernommen waard. Sadwaande wurde de term 'dryade' tsjintwurdich ornaris brûkt om mei te ferwizen nei alle soarten beamnimfen. Yn 'e Grykske mytology waarden dryaden beskôge as tige bleue wêzens, útsein as se yn 'e neite fan 'e goadinne Artemis wiene. Se beskikten oer elemintêre krêften, mar wiene net ûnstjerlik; ynstee libben se like lang as de spesifike beam dêr't se mei ferbûn wiene: as dy deagie, stoar de dryade ek. Fierders stiene dryaden derom bekend dat se minsken straften as dy tûken fan harren beammen ôfbrieken of der op oare wize skea oan tabrochten.
Ien Bolle
Ien Bolle (Lakota: Tȟatȟáŋka Waŋžíla, útspr.: [tˣa'tˣã:ka wã'ʒi:la], likernôch: "tchatchaanka û-angzjiila"); Ingelske oersetting: One Bull; op 'e noardlike Grutte Flakten (Feriene Steaten), ±1853 – yn it Standing Rock Reservaat (Noard-Dakota), 1947) wie in kriger fan 'e Lakota, in Yndiaansk folk fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Hy waard benammen bekend om't er yn 1876 meifocht yn 'e ferneamde Slach oan de Little Bighorn, en om't er de omkesizzer en oannommen soan fan 'e foaroansteande sjamaan Sittende Bolle wie.
Libben
Neitiid wiek Ien Bolle yn maaie 1877 mei syn omke út nei Kanada om oan 'e ferfolging troch it Amerikaanske Leger te ûntkommen. Yn 1881 kearde er yn 'e mande mei syn omke en guon oare fertroulingen fan Sittende Bolle werom nei de Feriene Steaten. Nei harren oerjefte yn Fort Buford, yn Montana, waarden se oant 1883 as kriichsfinzenen fêstholden yn Fort Randall, wêrnei't se har nei wenjen setten yn it Standing Rock Yndianereservaat. Dêr kaam Ien Bolle yn 1947 te ferstjerren, yn 'e hege âlderdom fan 94 jier.
South Cle Elum (Washington)
250px|thumbnail|left|It âlde stasjon fan de Milwaukee Road yn South Cle Elum 250px|thumbnail|left|Milwaukee Road Bunkhouse South Cle Elum is in plak (town) yn Kittitas County yn de Amerikaanske steat Washington. Neffens de folkstelling fan 2010 hie it 532 ynwenners. It leit 2 km besuden Cle Elum.
Yn 1909 it Chicago, Milwaukee, St. Paul en Pacific Railway (yn de folksmûle 'Milwaukee Road') hat Cle Elum útkeazen as splitspunt tusken de Kust en Kolumbia ôfdielings fan syn transkontinintale line. Doe't de 'Milwaukee' besletten hat it spoar 2 km besuden de stêd te bouwen is it plattegrûn fan South Cle Elum ûntwurpen. Winkeltsjes, wurkershûzen en in stasjon waarden boud. Op 28 augustus 1911 waard it plak offisjeel in gemeente.
Caroline Kaart
Caroline Kaart, berne as Caroline Paterson Raitt (Blackness (Skotlân), 21 desimber 1931 – Laren NH, 15 septimber 2020) wie in Skotsk-Nederlânske opera-sjongster, presintatrise en sjonglearares. Nei har trouwen mei de tenoar en toanielspiler Hans Kaart wenne hja yn Nederlân. Kaart ferstoar lykwols al yn juny 1963 nei in mislearre earoperaasje yn Lugano, Switserlân.
Kaart bleau yn Nederlân en soe in muzikaal telefyzjeprogramma presintearje, neamd Een liedje met Caroline, dat regissearre waard troch Willy van Hemert. Sy trouden yn 1969. Acht jier letter, yn 1977, giene se lykwols byinoar wei. Dêrnei brûkte se de namme fan har earste man wer.